mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
AI

ai aşağıdaki anlamlara gelebilir:

 yapay zekâ (artificial intelligence)
 uluslararası af örgütü (amnesty international)
 durum cayrosu (attitude indicator)
 a.i., steven spielberg tarafından yönetilmiş 2001 yapımı film
 ai (dosya biçimi), adobe illustrator programınıın dosya biçimi
Pirelli

pirelli, 1872 yılında giovanni battista pirelli tarafından milano'da, plastik üreticisi olarak kurulmuş, uluslararası arenada faaliyet gösteren lastik firmasıdır.

lastik sektöründe pirelli, ciro anlamında dünyanın 5. en büyük markasıdır. 2006 yılında pirelli lastikleri 3,94 milyar euro satış elde ederek, bir önceki yıla göre %8,7 büyüme kaydetmiştir. pirelli lastikleri,lastiklerin dizayn, geliştirme, üretim ve pazarlama alanlarında faaliyet göstermesiyle, uluslararası pirelli grubu'nun önemli bir parçasını oluşturmaktadır. pirelli lastiklerinin faaliyet alanı, hafif ticari araç ve motosikletten (cironun %70'ini oluşturan tüketici pazarı), otobüs, kamyon, traktör, iş makinesi ve çelik kordun üretim ve pazarlamasına (cironun %30'unu oluşturan endüstriyel pazar) kadar uzanmaktadır.

tarihçe 
1870 yılında giovanni battista pirelli tarafından buharla çalışan bir makine, 5 memur ve 50 işçi ile milano'da kurulan pirelli, şu anda dünyanın 17 ülkesinde toplam 23 fabrikada lastik sektöründe faaliyet göstermektedir. faaliyetine kauçuk alanında başlayan şirket, günümüzde de lastik ile beraber enerji ve komünikasyon alanlarında kullanılan kabloların üretimini de yapmaktadır.

türkiye'de pirelli

fabrika 
i̇zmit-kocaeli bölgesinde yaklaşık 50 yıllık bir geçmişe sahip olan pirelli, 1970 yılında hizmete soktuğu pirelli i̇lkokulu'ndan sonra 2007 yılında açtığı i̇zmit köseköy pirelli anadolu lisesi ile bölgenin kalkınmasına destek olmaktadır. 750 öğrenci kapasiteli lisede, 25 derslik, spor salonu ve laboratuvar bulunmaktadır.

kaynakça 
 http://www.pirelli.com.tr/ 
 http://www.fundinguniverse.com/company-histories/pirelli-spa-company-history.html 
 http://www.pirelli.com/web/group/history/default.page

dış bağlantılar 
 http://www.pirelli.com 

taşıt lastiği üreticileri
i̇talya merkezli imalat şirketleri
i̇talyan markaları
1872'de kurulan şirketler
D (programlama dili)

d programlama dili, c++ dilinden daha yüksek seviyede ve hedef alınan işletim sistemiyle donanımlara göre uygulama yazılmasını kolaylaştıran bir "sistem ve uygulama" dilidir.

d, c gibi sistem programlama dili olmasına karşın birçok üst düzey dilden (python, ruby, lisp, java, c#, vb.) özellikler almış olan kod okunabilirliği yüksek bir dildir. üst düzey olanaklarına karşın c ve c++ kadar hızlı çalışan programlar üretir.

d'nin artık d1 diye anılan eski sürümünün desteği 31 aralık 2012'de sona ermiştir. d2 olarak da adlandırılan d'nin tasarımı sona ermiş, bütün olanaklarının derleyiciler tarafından desteklenmesi beklenmektedir. andrei alexandrescu'nun "neden d" adlı makalesinde d2'nin pek çok özelliği belirtilmektedir.

geliştirme araçları 
d dilini içeren editörler ve ide'ler eclipse, microsoft visual studio, slickedit, sublime text, emacs, vim, scite, smultron, textmate, zeus ve geany'dir.

d dili için descent (ölü proje) ve ddt adlı iki eclipse eklentisi mevcuttur, visual studio entegrasyonu visuald eklentisi ile sağlanmaktadır.

ek olarak, poseidon, d-ide ve entice designer gibi açık kaynak kodlu d ide'leri mevcuttur.

kaynakça

dış bağlantılar 
 d programlama dili  
 d programming language  

nesne yönelimli programlama dilleri
fonksiyonel programlama dilleri
Lukas Moodysson

karl fredrik lukas moodysson (d. 17 ocak 1969, malmö) i̇sveçli senarist ve yönetmendir.

i̇skandinavya'nın genç yeteneği lukas moodysson, i̇skandinavya'nın en iyisi ingmar bergman'ın en sevdiği yeni yönetmen. evli ve 3 çocuk babasıdır.

filmleri 

 fucking åmål (sev beni): dünyada show me love (bana aşkı göster) adıyla vizyona girdi. türkiye'de ticari gösterime çıkmayan film 2004 yılında ankara sinema kültürü derneği tarafında bir kez ankara-kızılay sineması'nda gösterildi. åmål adlı sıkıcı bir isveç kasabasında yaşayan ve toplumda tamamen dışlanmış 15 yaşındaki bir lezbiyenin, kasabanın en popüler ama henüz kendini keşfedememiş kızına aşık olmasını anlatan film, moodysson'a i̇sveç'te ticari başarı getirdi ve film yeryüzündeki bütün önemli film festivallerini dolaştı.
 tillsammans (birlikte): türkiye'de ticari gösterime çıkmayan film türsak vakfı sinema salonu'nda iki kez gösterildi. 70'lerde annesi ve annesinin sevgilisiyle her şeyin serbest olduğu bir komünde yaşayan moodysson bu filmde kendi çocukluğuna dönüş yapıyor ve şu andaki muhafazakâr, aileyi kutsayan kişiliğinin temel nedenlerini göstermek için bu filmi iyi bir fırsat olarak kullanıyor.
 lilja 4-ever (daima lilya): 15 yaşındaki rus oyuncu oksana akinshina 'nın canlandırdığı lilja, rus toplumunun komünizm sonrası ahlaki ve toplumsal çöküşünü her şeyin satılabileciğini, iskandinav toplumunun da iki yüzlü, her şeyin alınabileceği yapısını gözler önüne seriyor. bu film 2003 i̇stanbul film festivali'nde gösterildi ve aynı yıl ticari gösterime çıkarak türkiye'de bu ilgi topladı.
 ett hål i mitt hjärta (yüreğimde bir delik): i̇stanbul 4. bağımsız filmler festvali !f istanbul'da ve ankara film festivali'nde gösterilen film türkiye'de 21. yüzyılda yasaklanan ilk sinema filmi olma özelliğini taşıyor. uluslararası çocuk ticaretini anlatan lilja4ever' dan sonra, yeraltı porno dünyasını anlatan moodysson, bu yeryüzündeki kayıp insanlar aracılığıyla, bir taraftan bireyselliği doruk noktasına çıkarırken diğer taraftan bireyleri yok eden iskandinav toplumunu acımasızca eleştiriyor, özellikle kadınların kurban oldukları bu sektörün aslında hiç ilginç olmayan arka planını anlatan film gösterildiği ülkedelerde ticari başarı elde edemedi.

1969 doğumlular
i̇sveçli film yönetmenleri
i̇sveçli senaristler
i̇sveçli vejetaryenler
i̇sveçli hristiyanlar
yaşayan insanlar
en i̇yi yönetmen guldbagge ödülü sahipleri
Ekosistem

ekosistem, belirli bir kısımda  bulunan canlılar ile bunları saran cansız çevrelerinin karşılıklı ilişkileri ile meydana gelen ve süreklilik arz eden ekolojik sistemlerdir. ekosistem aynı zamanda bir besin ağı ile şekillenmektedir. ekosistem, küresel ölçekte bir düzeni ifade etmekle beraber yerel ve korunaklı bir sistemin varlığına da atıfta bulunabilir.
karşılıklı olarak madde alışverişi yapacak biçimde birbirlerine etki yapan organizmalarla (biyotik), bitki ve hayvanların birbirine eklemlendiği ve ayrıca kaya, toprak gibi fiziksel çevre faktörlerinin (abiyotik) bir arada bulunduğu herhangi bir doğa parçası bir ekosistemdir.
ekosistem yaklaşımı, bireysel organizmalar ya da topluluklardan çok tüm alanın işlevlerinin nasıl olduğuyla ilgilenir. bir alandaki organizmalar ve cansız çevreleriyle olan ilişkilerine bakar. yerküre, tek başına bildiğimiz en büyük ekosistemi oluşturmaktadır, ancak bir taş parçasının altında, bir kavanozun, bir şişenin  içinde de ekosistemler oluşabilir.. ekosistemler, birbirlerinden ne kadar farklı olurlarsa olsunlar, içlerindeki canlılar arasındaki etkileşimler dengeli ve enerji sağlanmasında bir sorun olmadığı sürece kendi kendilerine yeterli birimlerdir ve bazı ortak ögelerden oluşurlar. bu ortak ögeler, canlı ögeler (biyotik) ve cansız ögeler (abiyotik) ögelerdir. yani bir ekosistem, temel olarak abiyotik yani cansız maddeler ve biyotik yani canlı (üreticiler, tüketiciler ve ayrıştırıcılardan) oluşur. (ekosistemlerde yaşam, enerji akışı ve besin döngüleriyle sürer.) ekosistemler, varlıklarını 3 temel işlevle sürdürürler. bunlar enerji akımı, ekolojik döngüler(kimyasal madde döngüleri) ve populasyon denetimleridir. bu üç işlev, ekosistemin ögelerinin birbirleriyle ilişkilerini düzenler ve sistemin bir bütün olarak sürmesini sağlar. vurgulamak gerekir ki, bu üç işlev, ekosistemlerde tek tek değil,  kesinlikle birlikte bulunurlar. açık bir sistem olan ekosistemde, enerji ve besin giriş-çıkışı süreklidir. sistem kuramı, ekolojik bakış açısının sosyolojik boyutunu ele almaktadır. ayrıca sibernetik disiplini, canlılarda kontrol ve iletişim boyutuyla kaynağını yine ekosistemde bulmaktadır.

kaynakça 

 
ekoloji
üst organizmalar
Doğan

doğan, gündüz yırtıcı kuşları (falconiformes) takımından falconidae (doğangiller) familyasından falco cinsini oluşturan yırtıcı kuş türlerinin ortak adı. bazı türlerine kerkenez adı verilir.

üreme 
doğanlar yuvalarını genellikle sarp kayalıkların kenarına, nadir olarak da terk edilmiş yuvalara kurarlar. her kuluçka döneminde dişi kuş, kabuğu kirli beyaz üstüne kızılımsı kahverengi benek ve lekelerle süslü dört ya da beş yumurta bırakır. kuluçka süresi yaklaşık 28-35 gündür ve yumurtadan çıkan yavrular, 35 gün kadar yuvada kalarak ebeveyni tarafından beslenir.

yaşam şekli 
doğanlar, güçlü kanatlarıyla havayı yararak hızla ve düz bir çizgi boyunca uçarlar. bazı türler, yerdeki avın üstüne atlamak için uygun zamanı kollarken kanatlarını hızla çarparak havada daireler çizebilir.

beslenme 
avların niteliği, boyutları ve avlanma yöntemi türlere göre değişir; kimisi kendi boyutlarındaki ya da daha küçük kuşları havada avlarken bir bölümü de tavşan, fare, kertenkele ve böcek gibi hayvanlarla beslenir.

türler 
 (falco hypoleucos) 
 ada doğanı (falco eleonorae) 
 afrika doğanı (falco cuvierii) 
 akdoğan (falco rusticolus) 
 ala doğan (falco vespertinus) 
 amerika kerkenezi (falco sparverius) 
 amur doğanı (falco amurensis) 
 avustralya kerkenezi (falco cenchroides)
 bayağı doğan (falco peregrinus) 
 bayağı kerkenez (falco tinnunculus) 
 benekli kerkenez (falco moluccensis) 
 bıyıklı doğan (falco biarmicus) 
 boz doğan (falco columbarius) 
 boz kerkenez (falco ardosiaceus)
 büyük kerkenez (falco rupicoloides) 
 çizgili kerkenez (falco zoniventris)
 delice doğan (falco subbuteo) 
 dickinson kerkenezi (falco dickinsoni) 
 doğu doğanı (falco severus)
 i̇sli doğan (falco concolor) 
 kahverengi doğan (falco berigora) 
 kara doğan (falco subniger) 
 kır doğanı (falco mexicanus) 
 kızıl boyunlu doğan (falco chicquera) 
 kızıl enseli doğan (falco pelegrinoides) 
 küçük doğan (falco longipennis)
 küçük kerkenez (falco naumanni) 
 kurşuni doğan (falco femoralis)
 laggar doğanı (falco jugger)
 madagaskar kerkenezi (falco newtoni) 
 mauritius kerkenezi (falco punctatus)
 seyşeller kerkenezi (falco araea) 
 taita doğanı (falco fasciinucha)
 tilki kerkenezi (falco alopex) 
 turuncu göğüslü doğan (falco deiroleucus) 
 ulu doğan (falco cherrug) 
 yarasa doğanı (falco rufigularis) 
 yeni zelanda doğanı (falco novaeseelandiae)

ayrıca bakınız 
 bayağı doğan
 doğancılık

 
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
doğancılık
Doğangiller

doğangiller (falconidae), gündüz yırtıcı kuşları (falconiformes) takımından yırtıcı kuş türlerini oluşturan kuş familyası.

cinsler 

 caracara – ibikli karakara (iki yaşayan, bir nesli tükenmiş tür)
 daptrius – siyah karakara
 doğan (falco) – sâfi doğanlar, delice doğanlar ve kerkenezler (37 tür kadar)
 herpetotheres – gülen doğan
 ibycter – alboğazlı karakara (bazen daptrius da buraya dahil edilir)
 micrastur – orman doğanları (yedi tür)
 microhierax – bayağı küçük doğanlar (beş tür)
 milvago – kahverengi karakara (iki tür)
 phalcoboenus (dört tür)
 polihierax – cüce doğanlar (neohierax dahî iki tür)
 spiziapteryx – benek kanatlı küçük doğan

kaynakça

dış bağlantılar
Falco (müzisyen)

johann (hans) hölzel, (19 şubat 1957 - 6 şubat 1998), avusturyalı şarkıcı ve müzisyendir. genellikle falco ismiyle bilinir. falco bugüne kadar 20 milyon albüm ve 15 milyon single satmıştır, bu başarısı onu avusturya'nın en çok sattıran şarkıcısı olarak tarihe geçirmiştir. falco, "rock me amadeus", "der kommissar", "vienna calling", "jeanny", "the sound of musik", "coming home (jeanny part 2)" gibi hitleriyle müzik piyasasında üst sıralara çıkmış, ününü bu zamanlarda yakalamıştır. şarkıları genellikle almanca ağırlıklıdır. 6 şubat 1998 tarihinde bir trafik kazası sonucu hayatını yitirmiştir.

ölümü 
6 şubat 1998 tarihinde trajik bir şekilde, 41. doğum gününe günler kala mitsubishi pajero marka aracıyla dominik cumhuriyeti'nde bulunan villa montellano'ya sürerken bir otobüs ile çarpışarak, ölmüştür. çarpıştığı otobüs sürücüsü, sağ kurtulmasının ardından 3 yıl hapis cezasına çarptırılmıştır. falco, viyana / avusturya'da gömülerek sonsuzluğa uğurlanmıştır.

diskografi

dış bağlantılar 
 falco resmi web sitesi

 
1957 doğumlular
viyana doğumlu müzisyenler
1998 yılında ölenler
avusturyalı erkek şarkıcılar
avusturyalı dans müzisyenleri
a&m records sanatçıları
dominik cumhuriyeti'nde trafik kazasında ölenler
zentralfriedhof'da defnedilenler
cenazesi yakılarak icra olunan kişiler
20. yüzyıl gitaristleri
avusturyalı pop şarkıcıları
dans müzisyenleri
sire records sanatçıları
bas gitaristler
new wave müzisyenleri
avusturyalı rap şarkıcıları
avusturyalı askerler
i̇ngilizce şarkı söyleyen şarkıcılar
Kasım Emin

mısır ulusal hareketi ve kahire üniversitesi'nin kurucularından, mısırlı yargıç kasım emin (1863 - 1908) aristokratik bir osmanlı ailesinin ferdi olarak mısır'da doğdu. çoğu kimse tarafından ilk arap feminist olarak kabul edilmektedir. bir kızı vardır adı fehime hanım. babası kürt, annesi arap'tır.

kasım emin, aristokrat mısır kadının "kendi evinde mahpus ve bir köleden bile daha kötü" durumda tutulduğunu öne sürmüştür. emin, bu durumu i̇slami ilimler temelinde eleştirmiştir.

emin, i̇slam ülkelerindeki kadın hareketinde önemli bir yere sahip olan eseri "tahrir al-mara"'yi (kadınların özgürleşmesi) cahil, tembel ve eğitime ihtiyacı olduğu düşünülen aristokratik mısır kadınının koşullarını dile getirmek için kaleme aldı.

kasım emin'in "abudiat al-mara" (kadınların köleliği) adlı eserinden;

"şüphesiz ki erkeklerin karılarını hapsetme kararı kadınların doğal hakları olan özgürlükle çelişki arz etmektedir...

bir hizmetçinin görevleri haricinde kendini eğitmesi yasaklanan veya eğitim arzusu sınırlanmış kadın kesinlikle bir köledir çünkü doğal içgüdüleri ve tanrı vergisi yetenekleri, ahlaki köleleştirmeye eşdeğer olarak ikincil plana atılmıştır. tamamiyle -kolları, bacakları, bedeni- örtülü olduğundan zorunluluk haricinde yürüyemez, bineğe binemez, nefes alamaz, göremez olmak köle olmak hükmündedir."

kaynakça

dış bağlantılar

ayrıca bakınız 
 i̇slamcı feminizm

dış bağlantılar 
 qasim amin
 a century after qasim amin

1863 doğumlular
1908 yılında ölenler
mısırlı hukukçular
mısırlı yazarlar
feminist yazarlar
mısırlı feministler
müslüman feministler
türk asıllı mısırlılar
Alparslan (anlam ayrımı)

alparslan şu anlamlara gelebilir:

cesur,yiğit ve kahraman aslan

kişi 
 alp arslan - büyük selçuklular'ın ikinci sultanı
 alparslan türkeş - türk asker ve siyasetçi.

yer 
 alparslan, dinar - afyonkarahisar ili dinar ilçesine bağlı köy
 alparslan, kastamonu - kastamonu ili merkez ilçesine bağlı köy
 alparslan, devrek - zonguldak ili devrek ilçesine bağlı köy
Immortal

latince "ölümsüz" demektir (immortalis).
 immortal; norveçli black metal grubu.
 filmler:
 immortal (1995) imdb bağlantısı 
 immortal (ad vitam) (2004) imdb bağlantısı 
 "the immortal" (2000) tv serisi (2000-2001) imdb bağlantısı 
 "the immortal" (2000) tv filmi (1969) imdb bağlantısı
Ulus (anlam ayrımı)

ulus ya da millet, çoğunlukla aynı topraklar üzerinde yaşayan, aralarında dil, tarih, ülkü, duygu, gelenek ve görenek birliği olan insanların oluşturduğu topluluk. şu anlamlara da gelebilir:

yerleşim 
 ulus, altındağ, ankara'nın altındağ ilçesinde bulunan bir semti
 ulus, bartın, bartın'ın bir ilçesi
 ulus, beşiktaş, i̇stanbul'da bir semt
 ulus, kocaeli, kocaeli'nin bir mahalle
 ulus, antalya, antalya'nın bir mahalle

kişiler 
 ulus ali şanlı
 ulus baker

diğer 
 [[ulus (gazete)|ulus (gazete)]], hakimiyeti milliye'''nin devamı olan günlük ulusal gazete
Nobel Edebiyat Ödülü

nobel edebiyat ödülleri her yıl alfred nobel'in sözleri ile bir idealist eğilimi en farklı şekilde ifade eden yazara verilmektedir. i̇sveç akademisi her yıl bu ödüle layık kişileri seçmektedir.

alfred nobel'in bu sözü aslında başta birçok tartışmaya neden olmuştur. i̇sveç dilinde 'idealisk' kelimesi 'idealistik' ve 'ideal' olarak çevrilmektedir. bu da lev tolstoy ve henrik i̇bsen gibi dünyaca tanınmış yazarların başlarda yazdıkları yeterince idealistik bulunmadığından ötürü bu ödülü alamamalarına yol açmıştır.

notlar 
 i̇lk olarak 1901 yılında verilmiştir.
 nobel edebiyat ödülü'nü kazanan kadınlar: selma lagerlöf, grazia deledda, sigrid undset, pearl s. buck, gabriela mistral, nelly sachs, nadine gordimer, toni morrison, wislawa szymborska, elfriede jelinek, doris lessing, herta müller, alice munro, svetlana aleksiyeviç, olga tokarczuk, louise glück, annie ernaux
 nobel edebiyat ödülünü en genç yaşta alan yazar rudyard kipling. i̇ngiliz sömürgeciliğinden yana tutumuyla tanınan romancı, şair ve öykü yazarı kipling, 1907 yılında nobel'i aldığında 42 yaşındaydı. 
 nobel edebiyat ödülünü en yaşlı alan yazar doris lessing. 2007 yılında nobel'i aldığında 88 yaşındaydı. 
 en uzun yaşamış nobel edebiyat ödülü sahibi, i̇ngiliz mantıkçı ve düşünür bertrand russell. 1945'te batı felsefesi tarihi'ni yayımlayan, 1950 yılında ödüle değer bulunan russell 1970'te öldüğünde 97 yaşında idi.
 en genç ölen nobel edebiyat ödülü sahibi, fransız düşünür, romancı, deneme ve oyun yazarı albert camus. 1957'de ödüle layık görülen camus, 1960'ta bir trafik kazasında hayatını kaybettiğinde 46 yaşındaydı.
 jean paul sartre nobel edebiyat ödülünü kabul etmeyen tek yazardır.
 erik axel karlfeldt ölümünden sonra "gıyabında" kendisine sunulan ilk kişidir.

ayrıca bakınız 
 nobel ödülleri
 nobel edebiyat ödülü sahipleri listesi

dış bağlantılar 
 http://www.nobel.se/literature/laureates/index.html 
 nobel prize winners in literature  
 the nobel prize
Koningsdag

koningsdag (türkçe: kral günü), hollanda'da her yıl nisan ayının 27'sinde willem-alexander'ın doğum günü olarak kutlanan bir bayramdır. 2013 yılına dek koninginnedag (türkçe: kraliçe günü) adıyla anılmış ve prenses juliana'nin doğum günü olarak her yıl nisan ayının 30'unda kutlanmıştır.

hollanda'daki olaylar
nisan'da belirli gün ve haftalar
felemenkçe deyişler
resmî tatiller
Metalurji

metalurji veya diğer adıyla metal bilimi, metal ve alaşımların, cevher veya metal içeren ham maddelerden; kullanım sürecine uygun kalitede üretilmesini, saflaştırılmasını, alaşımlaştırılmasını, şekillendirilmesini, korunmasını, ve "üretim-kullanım" ömrü içindeki çevresel kaygı ve sorumlulukları da dikkate alarak insanların ihtiyaçlarına cevap verecek özellikte ve biçimde hazırlanmasını hedef alan bilim ve teknoloji dalı. metalurji, metal işleme zanaatından farklıdır.

metalurji, konusu bakımından, üretim metalürjisi (ekstraktif metalürji ya da kimyasal metalurji) ve fiziksel metalurji (malzeme bilimi) olmak üzere iki ana dala ayrılabilmektedir. üretim metalürjisi, gerek doğada mevcut cevherlerden gerekse metal içeren ham maddelerden veya ikincil kaynaklardan (hurda, artıklar, baca tozları vs.) fiziksel ve kimyasal yöntemlerle saf metallerin veya alaşımların üretimi konularını kapsar.

öte yandan malzeme mühendisliği, metallerle birlikte seramikleri (porselen, fayans, tuğla, kiremit, cam, ateş tuğlası, refrakter malzemeler, özel sermetler vb. malzemeleri), organik yapı malzemelerini (bilhassa polimerler gibi plastikleri, kauçuk maddesini), çimento, ahşap, fiber ve kompozit malzemeleri, elektrik-elektronik ve manyetik malzemelerini, dişçilik ve tıpta kullanılan malzemeleri, yakıt malzemelerini ve bunların özelliklerinin geliştirilmesini ve üretimini inceleyen bilim dalıdır.

metalurji dalları 
 demir metalurjisi
 demir dışı metalurji
 fiziksel metalurji
 biyohidrometalurji
 karbonil metalurjisi
 kimyasal metalurji
 deneysel arkeometalurji
 ekstraktif metalurji
 jeometalurji
 arkeometalurji
 hidrometalurji
 i̇yonometalurji
 metalografi
 nanoteknolojik metalurji
 demir dışı ekstraktif metalurji
 pirometalurji
 uranyum metalurjisi
 vakum metalurjisi

kaynakça

ayrıca bakınız 
 metalurji ve malzeme mühendisliği

dış bağlantılar 
metallurgy related topic and their full information 2020 

metaller
James Chadwick

james chadwick (d. 20 ekim 1891; cheshire - ö. 24 temmuz 1974; cambridge), 1932'de nötronu keşfetmesiyle tanınan i̇ngiliz fizikçi. 1935'te bu keşfiyle nobel fizik ödülü almıştır.

20 ekim 1891'de cheshire'de doğdu. öğrenimini rutherford'un öğrencisi olarak manchester üniversitesinde yaptı. 1919'da çalışmaya başladığı cambridge'de 1935'e kadar çalıştı. değişik nükleer fizik problemlerini, özellikle çekirdeklerin yüklenmesini ve elementlerin, alfa ışınlarıyla yapay parçalanmasını incelemiş; 1923'te, cavendish laboratuvarı araştırmalar bölümü müdür yardımcısı, 1927'de ise kraliyet derneği üyesi olmuştur.

1932'de nötronun yapısını keşfetti ve 1935'te nobel fizik ödülünü kazandı. ayrıca yine 1935'te liverpool üniversitesi fizik kürsüsüne geçti. ii. dünya savaşı'nda, los alamos'taki i̇ngiliz atom araştırmalarını yönetti, 1948 yılında cambridge'de bir kolejin müdürlüğüne getirildi. döteryumun gama ışınlarıyla parçalanmasını sağlayarak nükleer fotoelektrik etkiyi buldu.

24 temmuz 1974'te cambridge'te öldü.

kaynakça

dış bağlantılar 
 nobel kazananlar - james chadwick  
 nötronun varlığı isimli makalesi 

1891 doğumlular
1974 yılında ölenler
i̇ngiliz fizikçiler
gonville and caius college'da öğrenim görenler
nobel fizik ödülü sahipleri
britanyalı nobel ödülü sahipleri
royal society üyeleri
liyakat madalyası (amerika birleşik devletleri) sahipleri
Kaz

kaz, iri ve beyaz veya boz tüylü, ayakları perdeli kuş türlerine verilen ad.

etimoloji 
kaz kelimesinin görüldüğü ilk kaynak uygurca budist metinlerdir. bu metinlerde geçen kazlar begine oχşatı günümüz türkçesinde "kazların liderine benzedi" anlamına gelmektedir.

özellikleri 
erkek ve dişisi aynı büyüklüktedir. genellikle kuğulardan küçük, ördekten büyüktür. beslenme şekli kuğu ve ördeklerden farklıdır. genellikle doğu anadolu bölgesinde bulunur.

özellikle kars bölgesinde yetiştirilir. lezzeti ve onunla yapılan yemekler bölgede meşhurdur.başlıca besinleri otlardır. fakat böcek, yumuşakça ve küçük omurgalıları yiyen türleri de vardır. hızlı bir yüzücü olmamasına rağmen suda rahatça yüzer, daldığında uzun zaman su altında kalabilir. gagaları ile kanatlarını düşmanlarına karşı silah olarak kullanır. kanatları uzun uçlara doğru sivrilen yumuşak sık tüylerle örtülüdür.

erkek ve dişi birbirine benzese de erkekler genellikle dişilerden iridir. boyun bölümleri bütün türlerde gövdeden kısadır. başlıca besinleri olan otları koparmaya uyarlanmış gagaları başa bağlandığı yerde genişler ve bazen kambur oluşturur. erkek ve dişi kazlar uçarken ya da tehlike karşısında, kornayı andırır bir sesle ötüşür, kızdıkları zaman boyun tüylerini kabartırlar. kazlar yaşamları boyunca tek eşlidir.

yuvalarını bataklığın sığ sularında veya bir tümseğin üzerinde yaparlar. kuluçkaya yatan kazların yumurtalarından bir ay (30-34 gün) sonra sarı tüylü yavrular çıkar. yavrular 3-4 ay içinde uçmaya başlarlar.

kaynakça
Canköy

canköy (kırım tatarcası: canköy, ukraynaca: джанкой, rusça: джанкой). ukrayna'ya bağlı kırım özerk cumhuriyeti'nin kuzey kısmında bulunan azak denizi'ne kıyısı olan bir şehir.

ukrayna'daki şehirler
kırım'daki şehirler
Lee Ritenour

lee ritenour, 11 ocak 1952, los angeles doğumlu amerikalı caz müzisyenidir. qwest grubunun eski üyelerindendir. 16 yaşında müziğe başlamıştır.

albümleri 
 harlequin
 color rit
 overtime
 6 string theory

dış bağlantılar 
 leeritenour.com 

1952 doğumlular
hollywood doğumlular
amerikalı caz müzisyenleri
yaşayan insanlar
Vostok Gölü

vostok gölü, antarktika'da bulunan 140'tan fazla buz altı gölünün en büyüğüdür. rusya'nın vostok i̇stasyonu'nun altındadır. doğu antarktik buz tabakası'nın orta bölgelerinde bulunur. buz tabakasının yüzeyinin rakımı 3488 metredir, göl ise buz yüzeyinin 4000 metre kadar derininde yer almaktadır ve bu da deniz seviyesinden 500 metre daha derinde olduğu anlamına gelmektedir. bu tatlı su gölü 15,690 kilometrekarelik bir yüzölçümüne sahiptir ve 5,400 kilometreküplük bir hacme sahip olduğu tahmin edilmektedir. andrey kapitsa tarafından 1959-64 yılları arasında yapılan sismik araştırmalar sırasında keşfedilmiştir. üzerindeki buz son 400,000 yılın paleoklimatolojik kayıtlarını barındırsa da göl suyu 15 ila 25 milyon yıldır izole durumdadır.

göldeki araştırmalar 
5 şubat 2012 tarihinde yirmi yıllık delme çalışmalarının ardından bir grup rus bilim insanı 3,768 metrelik bir buz tabakasını delerek tarihteki en uzun buz çekirdeğini elde ettiğini ve göl yüzeyine ulaştığını öne sürmüştür. grup, gölden ve tabanından örnekler toplaması için göle bir robot da indirmeyi planlamaktadır. gölün sıvı tabakasında antik mikroorganizmaların bulunması beklenmektedir.

ayrıca bakınız 
 oluşumlarına göre türkiye'nin gölleri listesi
 türkiye'deki göller

kaynakça

dış bağlantılar 

antarktika'daki göller
rift gölleri
buzul gölleri
en uç noktalar
Kadın düşmanlığı

kadın düşmanlığı veya mizojini, kadınlara karşı duyulan soğukluk, antipati veya abartılı düşmanlıktır. i̇ngilizcedeki "misogyny" terimi yunancadaki kadın (gyne) ve nefret etmek (misein) kelimelerinden türetilmiştir.

kadın karşıtı cinsiyetçilik ile karşılaştırıldığında kadın düşmanlığı (misogyny), genelde erkeklerde görülen kadın karşıtlığı olduğu gibi bazı kadınlarda da buna ilişkin görüşler görülebilmektedir.

feminist teoride kadın düşmanlığı, erkeklerin kadını ikinci plana attığı düşünülen ırkçılık veya yahudi-karşıtlığına benzer politik bir ideoloji olarak değerlendirilir.
  
ruhsal bir bozukluktan ileri gelebileceği gibi, sıklıkla bireyin çocukluktaki yaşantılarından, bunların özellikle anne ve babaya ilişkin olanlarından kaynaklanabilir. gerek erkeklerde, gerekse kadınlarda görülebilir. psikanalist kurama göre, anne ve babanın oedipus kompleksi dönemini yaşayan çocuklar karşısında takındıkları yanlış tutum, sergiledikleri yanlış davranış böyle bir duruma neden olabilir. 
  
kimi babaların kız evlatlarına karşı aşağılayıcı, küçümser davranışı, erkek evladın kız evlada üstün tutulması da böyle bir tutumu doğuran etkenler arasındadır. kadın düşmanlığı bazen, tüm dişisel nesnelere düşman gözüyle bakacak kadar aşırı boyuta varabilir.

örneğin çocuğun gözünü annenin iğdişle korkutması, kadınlara karşı böyle bir düşmanlığa neden olabilir. (oedipus kompleksi'nin olumsuz yanı)

ayrıca bakınız 
 erkek düşmanlığı
 mizantropi
 psikanaliz
 töre ve namus suçları
 zevce satışı
 cinsiyet araştırmaları
 kadın hakları

kaynakça

 
cinsel kimlik ve yönelimleri
kadına yönelik şiddet
cinsiyetçilik
Warren Farrell

warren farrel (d. 1943) amerikalı yazar.

master ve doktorasını ucla ve new york üniversitesinde yapan farrel san diego'da kaliforniya üniversitesi tıp fakültesi, georgetown üniversitesi, rutgers, brooklyn koleji ve amerika üniversitesi'nde dersler vermektedir.

"the myth of male power" adlı yayınıyla ilk maskülistlerden olan farrel 1970'lerde national organization for women (now)un new york yönetim kurulunda hizmet veren bir feminizm şampiyonuydu. birkaç yıl içinde organizasyon içinde erkeklere yönelik ayrımcılık ve erkek sorunlarına gösterilen kayıtsızlık sebebiyle hayalkırıklığına uğrayarak now'u bıraktı. "the liberated man" ve "why men are the way they are" adlı ilk kitaplarında erkek sorunlarına feminizmin kadın sorunlarına yaklaşımına benzer şekilde yaklaştı.

farrel'in cinsiyet sorunlarına öncü yaklaşımı maskülizmin köşetaşı olmuştur. i̇deolojisi diğer çoğu maskülistlerin geleneksel cinsiyet rollerine yönelik indirgeyiciliğinin tersine cinsiyet eşitliğini ortaya koymaktadır. ona göre "kadın hareketi kadını cinsel rollerinden özgürleştirme konusunda harika bir iş çıkarmıştı fakat kimse aynısını erkekler için yapmadı"

farrell 2003 kaliforniya eyalet seçimlerinde vali adayı idi.

kaynakça 
 i̇ngilizce vikipedi warren farrell makalesi

1943 doğumlular
20. yüzyıl amerikalı yazarları
21. yüzyıl amerikalı yazarları
amerikalı aktivistler
amerikalı siyaset bilimciler

yaşayan insanlar
kaliforniya üniversitesi öğretim üyeleri
Bilimsel yöntem

doğa bilimlerinde, bilimsel yöntem yeni bir bilgi edinmek için kullanılan deneyci yaklaşıma sahip bir yöntemdir. bilim insanları bu yöntemle, zaman içinde bilgilerin üst üste binmesiyle evrendeki olayların doğru ve güvenilir bir şekilde betimlemesini amaçlar. yöntem, 17. yüzyıldan itibaren bilimin gelişmesini şekillendirmiştir.

bilimsel yöntem, en basit haliyle aşağıdaki şekilde özetlenebilir:

 evrendeki bir fenomenin gözlemlenmesi.
 bu fenomene dair, gözlemler ile tutarlı, ancak kesin olmayan, hipotez adında deneysel bir açıklama getirilmesi.
 hipotezin tahminlerde bulunmak için kullanılması.
 tahminlerin deneylerle veya ek gözlemlerle test edilmesi ve sonuçlar ışığında hipotezde gerekli değişikliklerin yapılması.
 (3) ve (4) numaralı adımların hipotez ve deney arasında tutarsızlık kalmayana kadar tekrarlanması.

tam tutarlılık sağlandığı zaman hipotez, gözlemlerin açıklanabilip yeni akıl yürütmelerin yapılabileceği bir kuram haline gelir. böylelikle bir fenomen türünü açıklayan kolay anlaşılır ve tutarlı bir önermeler grubu oluşturulmuş olunur.

tarihçe

bilim tarihinin önemli tartışmaları dekart tarafından savunulan akılcılığı; francis bacon'un ortaya attığı ve newton sayesinde tanınan tümevarımcılığı ve deneyciliği; ve 19. yüzyılın başında ortaya çıkan hipotetik tümdengelimciliği ilgilendirir.

"bilimsel yöntem" terimi, bilimin kurumsal olarak geliştiği 19. yüzyılda yaygınlaşmıştır. bu dönemde bilimsel ile bilimsel olmayan arasındaki ayrım belirginleşmiş, bilim insanı ve sahte bilim gibi diğer kavramlar da ortaya çıkmıştır. baconculuğun popüler olduğu 1830'larda ve 1850'lerde, william whewell, john herschel, john stuart mill gibi natüralistler bilginin üretilmesiyle ilgili "tümevarım" ve "olgu" gibi kavramlar üzerine tartışmalar yürütüyorlardı. 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında, gözlemlenebilir dünyanın ötesinde bilimsel tezlerin ortaya çıkmasıyla gerçekçilik ve karşı-gerçekçilik üzerine tartışmalar yapıldı. tartışmalar devam ediyor olsa da, "bilimsel yöntem" terimi 20. yüzyılda popüler olarak sözlüklerde ve ders kitaplarında kullanılmaya başlanmıştır.

eleştiriler 
bilim felsefesinin önemli isimlerinden paul feyerabend, bilimsel yöntemin genelleştirilmesi ve tek geçerli yöntem olarak mutlaklaştırılma girişimini eleştirmekte, bunun kuramsal-felsefi olarak temellendirilemez pozitivist bir tutum olduğunu öne sürmektedir. yönteme hayır adlı ünlü kitabında bu şekilde mutlaklaştırılan bilimsel yöntem anlayışının yanlışlığını hem bilim tarihi içinden örneklerle göstermeye çalışmaktadır, hem de gözlem, deney, önerme, hipotez, kuram gibi terimlerin kendi eleştirisine uygun içerimlerini belirtmektedir. feyerabend'in itirazı esas olarak bilimsel yöntemin tek ve mutlak bir yöntem olarak kabul edilmesi ve dayatılmasına yönelik olarak görünmektedir.

kaynakça
Kedi kuşu

kedi kuşu, ptilonorhynchidae, mimidae ve timaliidae familyasından bazı kuş türlerinin ortak adı.

 ptilonorhynchidae
 ailuroedus
 beyaz kulaklı kedi kuşu (ailuroedus buccoides)
 çizgili kedi kuşu (ailuroedus melanotis)
 yeşil kedi kuşu (ailuroedus crassirostris)
 dişli gagalı kedi kuşu (scenopooetes dentirostris)
 mimidae
 gri kedi kuşu (dumetella carolinensis)
 kara kedi kuşu (melanoptila glabrirostris)
 timaliidae
 habeş kedi kuşu (parophasma galinieri)
Gri kedi kuşu

gri kedi kuşu (dumetella carolinensis), alaycı kuşugiller (mimidae) familyasından 23 uzunluğunda tepesi kara, kuyrukaltı pas kızılı, öbür bölümleri boz olan bir kuş türü. i̇smini kedi miyavlamasına benzer ötüşünden alır.

ağaçlık bölgelerde, park ve bahçelerde yaşar, böcek ve meyvelerle beslenir.

kanada'nın güneyinde, abd'nin kuzey ve orta kesimlerinde ürer; kuzey amerika'nın güneyinde ve orta amerika'da kışlar.

alaycı kuşugiller
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
Bayağı kızılkuyruk

{{taksokuş
| ad = bayağı kızılkuyruk
| resim = gekraagderoodstaart2.jpg
| resim2= common redstart (phoenicurus phoenicurus) (w1cdr0001505 bd3).ogg
| resim_bilgi = yetişkin erkek kızılkuyruk
| statü = lc
| alem = animalia 
| şube = chordata 
| sınıf = aves
| takım = passeriformes (ötücü kuşlar)
| familya = muscicapidae (sinekkapangiller) 
| cins = phoenicurus  (kızılkuyruk) 
| tür = p. phoenicurus
| ikili_ad = phoenicurus phoenicurus
| ikili_ad_yazar = linnaeus, 1758
| dış_bağlantılar = 
}}âdî kızılkuyruk ya da bayağı kızılkuyruk''' (phoenicurus phoenicurus), sinekkapangiller (muscicapidae) familyasından 14 cm uzunluğundaki palearktik bölgenin batısında yaygın olarak üreyen kızılkuyruk türü.

 özellikleri 

13-14,5 cm boyunda, oldukça yepelek, ürkek ve sakıngan bir kuştur; çoğu zaman dikelip kuyruğunu kıpırdatarak kuyruğundaki tipik kızıllığı ifşa eder. erkeğin, alında ve kaşüstü bölgesinde beyaz şeritli, boğazına doğru inen siyah maskesi vardır; takke ve sırt düz kül rengine çalan boz, gerdanı turunca çalan kızıl olur; son baharda bu canlı renkler çoğu zaman devetüyü renginde zıhlarla belirsizleşir. erkek kızılkuyruğun başka bir kuşla karıştırmak güçtür. türkiye'nin doğusu, kafkaslar ve orta doğu'da görülen p. p. samamisicus'' alt türünde sırt daha koyudur, oldukça değişken fakat çoğunlukla beyaz bir kanat şeridi olur, bu alt türün dişilerinde bile bu şeridi oluşturan ikinci uçma telekleri daha soluk renktedir.

genç bülbüllere çok benzeyen jüvenil kızılkuyrukların kuyruk ortası daha koyu, boyları daha küçük olur. kısmî gençlik ertesi karınsasına eylül başında girerler. bundan sonra, ilk kışındaki erkek kızılkuyruklar erişkinlere oldukça benzerler, fakat maske henüz tamamlanmamıştır, parotik bölgede koyu külrengi bir leke olur; gerdan beyazlı-narıncılı çakır, kaşüstü bandı silik ve henüz alına dağılmamıştır. uçma teleklerinin zıhlarla kontrastı, telekler daha açık kül rengi olduğundan erişkin erkeğe göre daha azdır. kuyruk telekleri sivri uçlu olur. üreme ertesi karınsasına eylül başında girerler.

erişkin dişi kızılkuyrukların sırtı kahverengine çalan soluk boz, karnı belli bellirsiz turuncuya çalan nohudî beyaz olur. kara kızılkuyruk dişisine çok benzerler, fakat daha açık renkte, boz tonları daha azdır; boğazı açıkça daha soluk, gerdan altı ve karın kirli beyazdır. ender olarak, erkekte olduğu gibi gerdanda turunca çalan kızıl nüanslar olabilir. dişi kızılkuyruk, bülbülün hem erkeği hem dişine genel itibarıyla oldukça benzemekle beraber, orta uçma teleklerinin koyu kahverengi olmasıyla kesin olarak ayırt edilir; boyu daha ufaktır. i̇lk kışındaki dişilerle erişkin dişilerin ayırt edilmesi oldukça güçtür; erkekte olduğu gibi, ilk kışındaki kuşun kuyruk teleklerinin sivri olmasına bakılır.

dağılımı ve yaşam alanı 

ormanlarda, ağaçlıklarda, bahçelerde yaşayan bu tür ağaç kovuklarına ya da yarıklarına yuva yapar. yuvaya dişi altı-yedi yumurta bırakır. yazın türkiye'nin her bölgesindeki ağaçlık kesimlerde, özellikle de dağlık yörelerde ürer.

dış bağlantılar 

sinekkapangiller
avrupa kuşları
türkiye'deki kuşlar
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
Kara kızılkuyruk

{{taksokuş
| ad = kara kızılkuyruk
| resim = phoenicurus_ochruros_female.jpg
|resim2= black redstart (phoenicurus ochruros) (w1cdr0000253 bd17).ogg
| resim_bilgi =
| statü = lc
| alem = animalia 
| şube = chordata 
| sınıf = aves 
| takım = passeriformes (ötücü kuşlar)
| familya = muscicapidae (sinekkapangiller) 
| cins = phoenicurus  (kızılkuyruk)
| tür = p. ochruros
| ikili_ad = phoenicurus ochruros
| ikili_ad_yazar = s. g. gmelin, 1774
| dış_bağlantılar = 
}}kara kızılkuyruk''' (kara kızılkuyruk bülbülü) (phoenicurus ochruros''), sinekkapangiller (muscicapidae) familyasından bir kızılkuyruk türü. bu kuşun bir diğer adı (kara kızılkuyruk bülbülü)dür.

özellikleri 
14 cm uzunluğundadır. erkek kırmızı kuyruğu ve beyaz kanat beneği dışında tümüyle siyah, dişi ise kırmızı kuyruğu dışında boz kahverengidir.

üreme 

kaya yarıklarına yapılan yuvaya dişi dört-altı yumurta bırakır.

dağılımı 

avrupa, kuzey afrika ve asya'nın batı kesimlerinde yaşayan bu kuşlar daha çok kayalık bölgelerde, yamaçlarda, harabelerde ve kimi zaman da yerleşim birimlerinde bulunurlar. kara kızılkuyruk anadolu'nun dağlık, kayalık bölgelerinde yıl boyunca görülür.

dış bağlantılar 
 black redstart videos

sinekkapangiller
türkiye'deki kuşlar
Alnus glutinosa

adi kızılağaç (alnus glutinosa), huşgiller (betulaceae) familyasından 20–30 m'ye ulaşabilen esmer kabuklu ve seyrek dallı bir türdür.

genel özellikleri 
adi kızılağaç, avrupa'nın çoğunda bulunabilen ve hızlı büyüyen yaprak döken bir ağaçtır. ağaç yetiştiriciliği ve odun endüstrisindeki çoklu kullanımları nedeniyle, ağaç önemli bir orman türü olarak kabul edilmektedir. kara kızılağaç oldukça yumuşaktır, ancak su altında tutulduğunda dayanıklıdır, dolayısıyla su altı yapıları ve daha küçük tekneler için kullanılır. ağaç, ekolojik olarak kış boyunca yaban hayatı için değerli bir besin kaynağı sağlar. adi kızılağaç, ılımlı ila soğuk bir iklimi tercih eder ve en iyi nehir kıyıları ve bataklıklar gibi yüksek su seviyesinin olduğu derin topraklarda yetişir. bu lokasyonlarda taşkın kontrolüne ve nehir kıyılarının stabilizasyonuna da katkıda bulunur. adi kızılağaç, azot bağlama kabiliyeti nedeniyle, diğer bitkiler için toprak koşullarını iyileştirme ve böylelikle azotlu gübre ihtiyacını en aza indirme yeteneği ile değerli bir öncü türdür. bununla birlikte, ağaç ışık talepkardır ve sonunda yeni ve komşu ağaçların rekabetine dayanamaz.

alt türler 
 sakallı kızılağaç (alnus glutinosa subsp. barbata)
 yapışkan kızılağaç (alnus glutinosa subsp. glutinosa)
 toros kızılağacı (alnus glutinosa subsp. antitaurica)
 huş yapraklı kızılağaç (alnus glutinosa subsp. betuloides)

kaynakça 

alnus
türkiye'deki odunsu taksonlar
türkiye florasındaki betulaceae
bonsai
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
rize florası
artvin florası
trabzon florası
Çarşamba (anlam ayrımı)

çarşamba aşağıdaki anlamlara gelebilir:

 çarşamba (gün), haftanın günlerinden biri
 çarşamba ovası

yerleşim yerleri 
 çarşamba, samsun - samsun ili ilçesi
 çarşamba, fatih, i̇stanbul ili fatih ilçesi semti
Çarşamba

çarşamba, haftanın salıdan sonra, perşembeden önce gelen günüdür. uluslararası iso 8601 standardına göre haftanın üçüncü günüdür.

kelime, farsça "dördüncü gün" anlamına gelen  çahâr şenbeden gelir. türkçede geçen en eski kullanılışı codex cumanicus'taki çahar-şanbe [çaar sanbe] şeklidir.

çarşamba gününe eski türkçede "törtünç" (dördüncü) denir.

halk kültüründeçarşamba' gününe türklerde ve özellikle azeri kültüründe değişik anlamlar yüklenmektedir. genel olarak çarşamba günlerinde gece vakti dikkatli olunması ve doğaya (doğa ruhlarına) saygısızlık yapılmaması gerektiğine inanılır.

kaynakça

dış bağlantılar
 yöresel i̇nanışlar  - "çarşamba gelenekleri" başlığı, iğdır i̇l kültür ve turizm müdürlüğü
 batıl i̇nanişlar  - "kara çarşamba" başlığı, muş i̇l kültür ve turizm müdürlüğü

haftanın günleri
Bulgaristan'daki Kırım Tatarları

bulgaristan'daki kırım tatarları, bulgaristan'da yaşayan kırım tatarı azınlığıdır. yapılan nüfus sayımına göre 2001 yılında ülkede 1803 kırım tatarı yaşamaktaydı. bu kişilerin çoğu, 1860'lı yıllarda ülkeye gelmiştir. bazı kaynaklara göre 1860'larda bulgaristan'a gelen kırım tatarı sayısı 110,000 idi. daha sonra bu kişilerin bir kısmı bulgaristan'dan göç etmiştir.

bu bölgeler 1900’lü yıllarda romanya’nın olduğu için tatarlar aslında romanya’da yaşamaktadır. türkiye’ye göç eden tatar türklerinin çoğu eskişehir’dedir. meşhur yemekleri cantık ve çiğ börektir

1920 sonrası atatürk romanya’ya gönderdiği gemilerle tatar türklerini savaştan türkiye ye getirtip türkiye’de çeşitli yerlere yerleştirmiştir. edirne, çanakkale gibi yerlerde tatarlara yer vermiştir.

bulgaristan'daki kırım tatarları'nın en çok yaşadığı bölgeler ise varna, tatar pazarcık, balçık kadı-köy dobriç ve şumnu'dur.

kaynakça 

kırım tatarları
kırım tatarları
romanya tatarları
Branta

branta, ördekgiller (anatidae) familyasından bir kuş cinsi.

türler 

 yosun kazı (branta bernicla) türkiye.
 ak yanaklı kaz (branta leucopsis) türkiye.
 sibirya kazı (branta ruficollis) türkiye.
 kanada kazı (branta canadaensis)
 branta sandvicensis
 branta hutchinsii

anserinae
kuş cinsleri
Yer çekirdeği

yer çekirdeği, dünya'nın en iç kısmını oluşturur. en kalın yer katmanıdır (geosfer).

mantodan wiechert-gutenberg süreksizliği ile ayrılır. 2.890 kilometre derinlikten dünya'nın merkezine (6.370 km) kadar uzanır; yani 3.480 kilometre kalınlıktadır. yoğunluğu dış sınırında 10 g/cm³, dünya'nın merkezî kısmında ise 13 g/cm³ kadardır. esas olarak demir-nikel alaşımından oluştuğu sanılmaktadır. çekirdek, eski literatürde nife terimiyle açıklanan kısma karşılık gelir. deprem dalgalarının  yayılışına bakılarak yapılan araştırmalar, çekirdeğin iki kısımdan meydana geldiğini göstermektedir:

çekirdek, dış çekirdek ve iç çekirdek olmak üzere iki kısma ayrılır. dış çekirdek, 2.890–5.000 kilometre arasında yer alır ve kalınlığı 2.110 km'dir. burada yoğunluk 5,5'dan 10'a kadar çıkar ve p dalga hızı ise 13.6 km/s'den 8.1 km/s'ye düşer. enine deprem dalgaları (s dalgaları) bu kısma sokulmadıklarından dış çekirdeğin sıvı olduğu sonucuna varılmıştır. i̇ç çekirdek ise 5.000-6.370 kilometreler arasında, yani dünya'mızın tam merkezinde yer alır ve katıdır. kalınlığı 1.370 kilometredir. dış ve iç çekirdek arasındaki yoğunluk 12,3, sıcaklık ise 'i bulur. dış ve iç çekirdek arasındaki en önemli fark, dış çekirdekte demir-nikel alaşımı magma ergimiş hâlde iken iç kısımda çok yüksek basınç etkisiyle kristal hâlinde olmasıdır. i̇ç çekirdekte yoğunluk 13,6 g/cm³, sıcaklık ise 'dir. i̇ç çekirdeğe yoğunluğunun çok fazla olması sebebiyle ağırküre anlamında barisfer de denilir.

yukarıda da görüldüğü gibi yerkürenin yoğunluğu yeryüzünden mantoya doğru artmaktadır. granitik yer kabuğunda 2,7–2.8 g/cm³ civarında olan yoğunluk, merkezde 13 g/cm³'ü bulmaktadır.

yoğunluk artışı sürekli ve tedricî değildir; belirli derinliklerde ani yoğunluk artışları görülür. bu derinliklerden biri mohorovicic kesintisi veya kısaca moho kesintisi olarak adlandıran ve yer kabuğu ile manto arasındaki sınıra tekabül eden derinliktir. mantodan çekirdeğe geçişte de bu şekilde bir ani yoğunluk artışı görülür. mantonun alt zonunda 6 g/cm³'e yakın olan yoğunluk, çekirdeğin üst sınırında birden 10 g/cm³'e çıkar. ani yoğunluk artışının görüldüğü bu sınıra da wiechert-gutenberg kesintisi denir.

yerkürenin merkezine doğru gidildikçe yoğunluk değerleri gibi sıcaklık ve basınç değerleri de artar. ancak sıcaklığın ve basıncın birim mesafedeki artış değeri, yani gradyanları sabit değildir.

kaynakça

ayrıca bakınız 
 dış çekirdek
 i̇ç çekirdek 
 manto
 yerküre

dış bağlantılar 
 deu.edu.tr - yerküre 

jeomorfoloji
dünya'nın yapısı
Uzanım

uzanım, gökbilimde güneş'in uydusu olan bir gök cisminin yer'den bakıldığında güneş ile yaptığı açıdır.

i̇ç gezegenler (merkür ve venüs) için 'doğu uzanımı', gezegenin batı ufkunda güneş battıktan sonra görüldüğü durumlarda; 'batı uzanımı' ise, sabah güneş doğmadan önce doğu ufkunda bulunduğu durumlarda söz konusudur. her kavuşum döneminde gezegen iki kez güneş ile en büyük açıyı yapacak konuma gelir. bunlar 'en yüksek doğu uzanımı' ve 'en yüksek batı uzanımı' olarak adlandırılırlar.

gök mekaniği
Yörünge düğümü

bir yörüngenin, eğikliğini belirlemek için referans olarak alınan düzlemi kestiği iki noktaya yörünge düğümleri adı verilir. bu iki düğüm içinden, yörüngeyi izleyen cismin referans düzlemini güneyden kuzeye doğru aştığı nokta 'çıkış düğümü' , 'çıkan düğüm' veya 'kuzey düğümü'; kuzeyden güneye doğru geçtiği nokta ise 'iniş düğümü' , 'inen düğüm' veya 'güney düğümü' olarak adlandırılır. eğikliği sıfıra eşit olan bir yörüngenin düğümleri yoktur.

gök mekaniği
Gök mekaniği

gök mekaniği, gök cisimlerinin hareketlerini inceleyen gökbilim dalıdır.

gök cisimleri arasındaki kütleçekim etkileşimlerinin belirlediği ilişkilere, kepler'in ampirik olarak kurduğu matematiksel model üzerine newton tarafından geliştirilen ve hareketin temel yasaları adı verilen fizik kurallarının uygulanması temeline dayanır. 20. yüzyılda einstein'ın görelilik kuramı ile bu kurallar yeniden gözden geçirilmiştir. böylece, giderek daha duyarlı hale gelen ölçüm yöntemleri ile ortaya çıkan ve klasik gök mekaniği kuramının açıklamakta yetersiz kaldığı sapmalar aydınlatılabilmiştir.
Bluetooth

bluetooth, sabit veya taşınabilir cihazlar arasında kısa mesafelerde veri aktarımı yapmaya veya kişisel alan ağları (pan) kurmaya yarayan kablosuz bağlantı standardı. 2,02 ghz ile 2,48 ghz aralığındaki ism bantlarında uhf radyo dalgalarını kullanır. genellikle kablolu bağlantılara alternatif olarak, birbirine yakın taşınabilir cihazlar arasında dosya alışverişi yapmak ve müzikçalarlar ile kablosuz kulaklıkları birbirine bağlamak için kullanılır. en sık kullanılan modunda aktarım gücü 2,4 miliwatt ile sınırlı olduğu için kapsama alanı 10 metreyi geçemez.

bluetooth standardı bluetooth special interest group (sig) tarafından yönetilir. telekomünikasyon, bilgi işlem, ağ ürünleri ve tüketici elektroniği alanlarında 35.000'den fazla şirket gruba üyedir. ieee, bluetooth'u ieee 802.15.1 olarak standartlaştırmış olmasına rağmen artık bu standart üzerinde çalışmamaktadır. spesifikasyonun gelişiminden, yeterlilik programından ve ticari markaların korunmasından bluetooth sig sorumludur. üreticilerin bluetooth markasını kullanmaları için bluetooth sig standartlarını karşılamaları gerekir. bluetooth teknolojisiyle ilişkili birçok patent bulunmaktadır. 2009 yılında yaklaşık 920 milyon adet bluetooth entegre yonga sevk edildi. 2017 itibarıyla bu rakam yılda 3,6 milyara, 2021'de 4,7 milyara ulaştı ve büyümenin her yıl %9 oranında devam edeceği tahmin ediliyor.

bluetooth ismi danimarka kralı i. harald'ın lakabı olan mavi dişten gelmektedir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

 
ağ standartları
taşınabilir bilgisayarlar
i̇sveçli icatları
Klasik Mac OS

klasik mac os, apple firması tarafından piyasaya sürülen işletim sistemi idi. bu, diğer sistemlerle beraber macintosh işletim sistemleri'ne dahil idi. apple'ın daha sonra "mac os" olarak isimlendireceği şeyin orijinal hali olan, tamamlayıcı ve isimsiz sistem yazılımı ilk olarak 1984 yılında orijinal macintosh ile tanıtılmıştır. i̇lk evvel "system" ismi ile tanıtılan sistem mac os 7.6-dan (system 7-nin versiyonu) başlayarak "mac os" adı ile sunulmaya başladı.en son ana sürümü mac os 9'dur. mac os ailesinde system 1 (2, 3, 4 ve 5), system 6,  system 7, mac os 8, mac os 9 vardır. bundan sonra macos (önceki ismi mac os x, os x) işletim sistemi başlatıldı. sonundaki x roma rakamındaki 10'u temsil eder. mac os, unix türevi açık kaynak kodlu bir işletim sistemidir. yasal olarak sadece apple marka bilgisayarlar ile uyumludur. grafik açısından çok ayrıcalıklı olduğundan genellikle yayıncılık alanında ilgi görür. 2014 yılı itibarıyla os x yosemite adlı yeni bir sürümü çıkmıştır.

mac os'un önceki sürümleri sadece motorola 68000 tabanlı macintosh'lar ile uyumlu idi. apple powerpc donanımı ile bilgisayarlar ortaya koyduğunda, işletim sistemi de bu yapıyla desteklendi. mac os 8.1 68.000 sınıfı işlemci (68.040) üzerinde çalıştırabilir son versiyonudur. "classic" mac os yerine geçmiş olan mac os x, 10.5 ("leopar") sürümü üzerine hem powerpc ve intel işlemcileri ile uyumludur. 10.6 ("kar leoparı") ve üzeri versiyonları sadece intel işlemcileri destekler.

dış bağlantılar 
 apple mac os x sayfası
 mac os x güvenlik

 
classic mac os
i̇şletim sistemleri
i̇şletim sistemi aileleri
pascal yazılımları
durdurulan işletim sistemleri
yazılım tarihi
mac os geliştirme