Palmiye

palmiye, palmiyegiller (arecaceae, palmae) familyasını oluşturan tropik iklimlerde yetişen türlerin ortak adı.

özellikleri 

palmiyeler konik gövdelidirler. bu tür ağaçların dalları hemen hemen hiç yoktur. bir gövdeden birçok yaprak çıkmaktadır. palmiye ağaçlarının en büyükleri 30 metreye kadar çıkabilmektedir. palmiye türlerinin tohumları 1 cm'den 50 cm'ye kadar kabak çiçeği gibi kabarır.

dağılımı 

yaygın olduğu yerler asya, amerika, büyük okyanus adaları ve afrika'dır.

birçok türü vardır. hurma ve hindistan cevizi meyveleri yenen palmiye türlerindendir. birçok çeşidi bulunan palmiye türkiye'de sınırlı sayıda akdeniz iklimi'nin egemen olduğu yerlerde yetiştirilir. bazı palmiyelerin tohumlarından palmiye yağı elde edilir. türkiye'de palmiye süs ağacı olarak park ve bahçelere dikilmektedir.

asya'da 
asya'daki palmiye türlerinden en önemlisi trachycarpus fortunei'dir. çin palmiyesi diye de adlandırılır. güneydoğu asya'da yetişmektedir. türkiye'de de az da olsa vardır.

afrika'da 
afrika'da özellikle kuzey bölgesinde birçok palmiye bulunur. mısır, libya, cezayir, tunus, fas gibi kuzey afrika ülkelerinde rastlamak mümkündür.

bazı bölgelerinde geçim kaynağı olan hurma önemli bir paya sahiptir. ancak son yıllarda gittikçe yaygınlaşan ve kontrol edilemeyen kırmızı palmiye böceği yüzünden birçok hurma çiftçisi büyük zarara uğramıştır ve birçok ağaç telef olmuştur. türkiye'ye kontrolsüz olarak sokulan palmiyeler sebebi ile kırmızı palmiye böceği türkiye'de de etkili olmaya başlamıştır. böceğin tahribatının önüne geçilememektedir.

amerika'da 
özellikle güney amerika'da yağmur ormanlarında bulunur. ayrıca orta amerika'da yucatan bölgesi ve karayip ülkelerinde de palmiye vardır.

büyük okyanus adalarında 
büyük okyanus adalarında da palmiyelere rastlamak mümkündür. guam, fiji, tahiti gibi adalarda palmiyeye rastlamak mümkündür.

kullanımı 

akdeniz ülkelerinde süs bitkisi olarak yetiştirilen palmiyeler, tropikal ülkelerde ekonomik öneme sahiptir.

özellikle yerliler, palmiyelerden "palmiye şarabı" denilen ve palmiyenin genç gövdesinin hafifçe kesilmesi sonucunda akan sıvının mayalanmasıyla oluşturulan şaraptan çok kâr elde ederler. bu ekonomik etkinlik için önemlidir.

ayrıca hindistan cevizi oldukça önemlidir. hindistan cevizi lifi birçok işe yaramaktadır. ayrıca yenir ve sütü çıkarılır.

bir palmiye türü olan "mum palmiyesi"nden karnauba mumu elde edilir. bu mum cila ve verniğin yapımında kullanılmaktadır.

yağ palmiyesi denen başka bir türden ise kozmetik sanayinde kullanılan ve tohumlardan çıkarılan yağlar elde edilir. bu yağlar çıkartıldıktan sonra geriye kalan tortu hayvan yemi olarak kullanılır.

bazen palmiyelerden dokumacılıkta yararlanılır. sepet gibi eşyalar yapılır. kerestesi yapı işlerinde kullanılabilir.

bazı palmiyelerden şekerimsi bir madde çıkartılır.

yağı 
genellikle yemekler için de (özellikle çin'de) kullanılır. ama tadının ve kokusunun kötü olduğu belirtilmektedir. ucuz olması sebebiyle margarin sanayinde soya yağının alternatifi olarak kullanılır. türkiye'de kullanılan margarinlerin içeriğinde de yüksek oranda palm yağı yer alır. bu sebeple her yıl yüz binlerce ton palm yağı ithal edilir.

kültür 

bugün bayraklarında palmiye olan ülkeler haiti ve guam'dır. bayrağında palmiye olan abd eyaletleri ise florida ve güney karolina'dır. ayrıca suudi arabistan'ın armasında da palmiye bulunur.

eski hristiyanlarda palmiye, zaferin simgesi olarak kabul edilirdi. ayrıca antik mısır'da palmiye başlıklı sütunlar vardı.

bazı türleri 

 acaelorrhaphe wrightii                 
 archontophoenix alexandrea 
 archontophoenix mount lewis 
 archontophoenix cunninghamiana 
 archontophoenix cun.illawaraa 
 arenga
 areca
 arenga engleri
 arenga microcarpa
 arenga tremula                     
 bismarcia nobilis
 bismarcia nobilis silver
 brahea armata  
 brahea berlandieri                                       
 brahea brandegeii 
 brahea dulcis                                      
 brahea edulis                                             
 brahea elegans                                          
 butia capitata
 butia capitata var. oderata                     
 butia yatay         
 butia eriospatha
 butia paraguayenensis (b. arenicola)
 ceroxylon
 trachycarpus fortunei (çin palmiyesi)
 washingtonia robusta
 borassus
 hindistan cevizi
 hurma
 washingtonia robusta
 washingtonia filiferia 
 phoneix canariensis  (kanarya adası palmiyesi)
 phoneix roebelini
 phoneix theophrastii
 phoneix reclinata
 phoneix rupicola
 ravanea rivularis
 ravanea madagascariensis
 roystone regia
 roystone hispaniola
 sabal minor
 sygarus coronata
 sygarus romanzoffianum
 sygarus schizophylla