Whitney Dağı

whitney dağı (i̇ngilizce: mount whitney) batı amerika birleşik devletleri kaliforniya eyaletinin "i̇nyo ilçesi" ile "tulare ilçesi" içinde en yüksek zirvesi 4.421 m rakımlı olan ve alaska hariç kıtasal abd arazileri içinde en yüksek rakımlı olan dağdır. kuzey amerika kıtasının en düşük rakımlı noktası (deniz seviyesinin 84 m altında olan) death valley ulusal parkı'nda badwater havzası ile bunun kuzey-kuzey-batı yönünde bulunan kıtasal abd'nin bu en yüksek noktası olan whitney dağı arasında uzaklık 136,2 km'dir. whitney dağı'nın batı yamaçları sekoya ulusal parkı sınırları içindedir. doğu yamaçları da i̇nyo ilçesi tarafından korunmakta olan "inyo ulusal ormanı" sınırları içine girmektedir. whitney dağı'nın zirvesi yösemite vadisi "happy iles" mevkiinde başlangıcı olan john muir yürüyüş patikası'nın bitiş mevkidir ve bu patika böylece 341 km uzunlukta olmaktadır.

coğrafya 
whitney dağı sierra nevada sıradağları'na dahildir ve bu sıradağlar üzerinde bulunan nispeten birbirine yakın ve sıradağların en yüksek zirvelerinden oluşan "sierra nevada dorukları"'nın bir parçasıdır. whitney dağı zirvesi tabanında bulunan lone pine küçük şehrinin hemen hemen 3,5 km ilerisinde olup birden 3.285 m yükseklik göstermektedir.

whitney dağı'nın tümü ile alpin dağsal iklimi gösterir. ağaç büyüme çizgisi üzerine olup alpin tundra bitki ekolojisine uygun bitkiler bulunmaktadır. zirvenin yakınlarında hemen hemen hiç bitki büyümemektedir. dağ üzerinde sadece geçici hayvan türleri, bunlar arasında kelebekler,  bulunur

rakım ölçümleri 
yıllar geçtikçe whitney dağı zirvesinin ölçülen rakımı değişmiştir. zirveye konulmuş bulunan beyaz emaye zemin üzerine siyah harflerle yazılı eski rakım levhasına göre rakım "14,496,811 ayak" dir. ab geodesik survey kuruluşu zirveye bir bronz levha koymuştur. 1929'daki ölçümlere göre hazırlanmış bu levha zirvenin rakımını 14,494 ayak olarak göstermektedir ve bu rakım genellikle kabul edilmiştir. fakat 20. yüzyılda teknoloji çok gelişmiş; rakımın ölçülmesi için kabul edilen başlangıç noktaları çok daha dakik ölçülmeye başlanmış ve eskiden kullanılan standart başlangıç noktası değeri değiştirilmiştir. 1988'de yeni bir "kuzey amerika dikey verisi" standardı kabul edilmiştir. bu yeni ölçümlere göre whitney dağı rakımı 14.505 ayak (yani 4421 m) olarak kabul edilmiştir.

jeoloji 

whitney dağı granitten oluşmuştur. bu granit sierra nevada sıradağlarının bazında bulunan kayaçlarla aynıdır. kretase jeolojik döneminde okyanustan gelen levhanın kıtasal levhayla çarpışıp o levhanın altına gitmesi sırasında bundan ortaya çıkan masif sıvılaşmış kayalar şimdi whitney dağının bulunduğu yer altına çıkıp orada katılaşarak granit oluşturmuşlardır. son 2-10 milyon yıl içinde sierra nevada levhası yukarı itilmiş ve buzul ve su erozyonu dolayısıyla o zamanki whitney dağı yerinde bulunan toprakları kazıp eritip altındaki erozyona dayanıklı sert  granit kayalarını üst yüzeye çıkartmışlar. bu ortaya çıkan granit kayaçları günümüzdeki whitney dağı'dır.

whitney dağı'nın doğu yamaçlarının meyili batı yamaçları meylinden çok çok daha diktir. buna neden tüm sierra nevada jeolojik levhası kırığının özel bir şekilde hareket etmesidir. bu levha sanki batıda sabit olup açılan bir kapı gibi doğuda hafifçe yükselme göstermektedir. bu yükselme whitney dağı'nın altında bülnan sierra bazı doğusunda görülmektedir. böylece whitney dağı'nın yapısı teşkil eden granit binlerce metre daha aşağılarda ve "alabama tepeleri"'nde görülen granitin aynıdır.

resimler

ayrıca bakınız 
sekoya ulusal parkı

kaynakça

dış bağlantılar 

  "summitpost.org" websitesinde whitney dağı  
 mt whitney trekçiler birliği sitesi 
 whitney dağı panoramaları 

dörtbinlikler
sierra nevada (amerika birleşik devletleri)
inyo county
sekoya ulusal parkı
tulare county
kaliforniya'nın sembolleri
kaliforniya jeolojisi
kaliforniya'daki dağlar