3 Ağustos



olaylar 
 1071 - sanduk bey komutasındaki selçuklu orduları, bizans i̇mparatoru romen diyojen'in malazgirt ve ahlat'a gönderdiği kuvvetleri geri çekilmeye zorladı ve daha sonra karahas'taki savaşta bizans güçlerini dağıttı.
 1492 - i̇spanyol engizisyonu'nun ardından, i̇spanya'daki yaklaşık 200.000 sefarad yahudisi, i̇spanyol i̇mparatorluğu ve katolik kilisesi tarafından ülkeden kovuldular, bunların büyük bir kısmı osmanlı i̇mparatorluğu tarafından kabul edilecektir.
 1492 - kristof kolomb, i̇spanya'dan üç gemiyle hindistan'a ulaşmak ve yeni kıtalar keşfetmek amacıyla yola çıktı.
 1778 - la scala opera binası, milano'da açıldı.
 1869 - büyük samsun yangını meydana geldi. 125.000 m²'lik alan yangından birinci derecede etkilendi.
 1914 - i. dünya savaşı: balkan cephesi başladı.
 1914 - alman i̇mparatorluğu, fransa'ya savaş ilan etti.
 1914 - birleşik krallık, osmanlı i̇mparatorluğu'nun sipariş ettiği "sultan osman i" ve "reşadiye" isimli 2 zırhlı gemiye el koydu. hükûmetin geri istediği 4 milyon poundluk ücret ise iade edilmedi.
 1924 - üzerlerinde türkiye cumhuriyeti yazısı bulunan ve türkiye'nin ilk madeni parası olma özelliği taşıyan bronz 10 kuruşluk paralar tedavüle çıktı.
 1936 - amerikalı siyahi atlet jesse owens, berlin 1936 yaz olimpiyatları'nda, 100 metreyi 10.3 saniyede koşarak dünya rekorunu egale etti ve altın madalya kazandı. ayrıca adolf hitler’i stadyumdan kaçıran atlet olarak ün yaptı.
 1949 - birleşmiş milletler güvenlik konseyi, çin'in birleşmiş milletler'e girme isteğini reddetti.
 1955 - samuel beckett'in godot'yu beklerken adlı oyunu, ilk kez londra'da sahnelendi.
 1958 - i̇lk nükleer denizaltı olan uss nautilus, kuzey kutbu'nun kalın buz örtüsünü, bir uçtan öbür uca su altından geçmeyi başardı.
 1960 - aralarında genelkurmay başkanı orgeneral ragıp gümüşpala'nın da bulunduğu 235 general ve amiral, emekliye sevk edildi. genelkurmay başkanlığı'na cevdet sunay getirildi.
 1977 - kıbrıs lideri başpiskopos iii. makarios, kalp krizi geçirerek öldü. spiros kipriyanu, geçici olarak kıbrıs liderliğine getirildi.
 1977 - liranın değeri, mark karşısında %4,5 oranında düşürüldü. mark’ın alış fiyatı 730 kuruştan 763 kuruşa, satış fiyatı da 778 kuruşa yükseltildi.
 1988 - sovyetler birliği, kızıl meydan'a cessna 172 uçağı ile inen alman pilot mathias rust'u serbest bıraktı.
 1995 - türkiye odalar ve borsalar birliği'nin hazırlattığı 'doğu raporu' açıklandı. raporu, tobb başkanlık danışmanı prof. dr. doğu ergil hazırlamıştı.
 1996 - 1922'de tacikistan'da çarpışırken ölen enver paşa'nın naaşı i̇stanbul'a getirildi.
 2002 - ab'ye uyum çerçevesinde kabul edilen yasayla, savaş ve yakın savaş tehdidi halleri dışında idam cezası kaldırıldı.
 2008 - kuzey hindistan'da bir hindu tapınağında çıkan izdihamda 30'u çocuk 68 kişi öldü.
 2008 - somali'nin başkenti mogadişu'da patlayan bir bomba, 20 kişinin ölümüne yol açtı.
 2014 - irak ve şam i̇slam devleti'nin yezîdî soykırımı gerçekleşti.
 2023 - gürcistan'ın raca-leçhumi ve kvemo svaneti bölgesine bağlı ünlü tatil yeri şovi'de heyelan meydana geldi: 11 kişi öldü, 210 kişi tahliye edildi.

doğumlar 
 1622 - wolfgang julius von hohenlohe, alman mareşal (ö. 1698)
 1766 - kurt polycarp joachim sprengel, alman botanikçi ve doktor (ö. 1833)
 1811 - elisha otis, amerikalı asansör imalatçısı (ö. 1861)
 1903 - habib burgiba, tunus devleti'nin kurucusu ve ilk devlet başkanı (ö. 2000)
 1922 - su bai, çinli arkeolog (ö. 2018)
 1925 - alain touraine, fransız sosyolog (ö. 2023)
 1926 - necdet tosun, türk sinema sanatçısı (ö. 1975)
 1926 - rona anderson, i̇skoç oyuncu (ö. 2013)
 1926 - tony bennett, amerikalı müzisyen (ö. 2023)
 1931 - svennik høyer, norveçli siyaset bilimci, akademisyen ve araştırmacı (ö. 2017)
 1940 - martin sheen, amerikalı oyuncu
 1941 - martha stewart, amerikalı iş insanı, yazar ve eski model
 1943 - christina, i̇sveç kralı xvi. carl gustaf'ın dört ablasının en küçüğü
 1943 - steven millhauser, amerikalı roman ve kısa öykü yazarı
 1946 - cahit berkay, türk müzisyen ve moğollar grubunun kurucularından
 1948 - jean-pierre raffarin, fransız siyasetçi
 1949 - erato kozaku-markullis, kıbrıslı rum diplomat, siyasetçi ve akademisyen
 1950 - linda howard, amerikalı yazar
 1950 - john landis, amerikalı film yönetmeni, yapımcı, senarist ve oyuncu
 1950 - nejat yavaşoğulları, türk müzisyen
 1952 - osvaldo ardiles, arjantinli eski millî futbolcu ve teknik direktör
 1959 - koichi tanaka, japon bilim insanı
 1962 - ahmet çakar, türk hekim, eski hakem ve spor yorumcusu
 1963 - james hetfield, amerikalı gitarist ve metallica'nın kurucu üyesi
 1963 - isaiah washington, sierra-leoneli-amerikalı oyuncu
 1964 - yasemin yalçın, türk oyuncu
 1964 - abhisit vejjajiva, demokrat parti lideri ve tayland'ın 27. başbakanı
 1967 - mathieu kassovitz, fransız aktör
 1968 - tom long, avustralyalı aktör (ö. 2020)
 1969 - anne marie loder, kanadalı oyuncu
 1970 - stephen carpenter, amerikalı müzisyen
 1970 - gina g., avustralyalı şarkıcı
 1970 - masahiro sakurai, japon video oyunu yönetmeni ve tasarımcısı
 1972 - uğur arslan, türk şair, sunucu ve tv programı yapımcısı
 1973 - jay cutler, amerikalı ifbb profesyonel vücut geliştirmeci
 1973 - ana ibis fernandez, kübalı voleybolcu
 1977 - deniz akkaya, türk model
 1979 - evangeline lilly, kanadalı model ve oyuncu
 1980 - nadia ali, pakistan kökenli amerikalı vokal ve söz yazarı
 1981 - pablo ibáñez, i̇spanyol millî futbolcu
 1982 - ayşenur taşbakan, türk taekwondocu
 1982 - yelena soboleva, rus atlet
 1984 - ryan lochte, amerikalı yüzücü
 1988 - sven ulreich, alman kaleci
 1989 - jules bianchi, fransız formula 1 pilotu (ö. 2015)
 1989 - sam hutchinson, i̇ngiliz futbolcu
 1990 - kang min-kyung, güney koreli şarkıcı ve oyuncu
 1991 - kaede nakamura, japon milli futbolcu
 1992 - gamze bulut, türk atlet
 1992 - karlie kloss, amerikalı model
 1993 - tom liebscher, alman kanocu
 1994 - endoğan adili, türk asıllı i̇sviçreli futbolcu
 1995 - pierre lavenant, fransız futbolcu
 1996 - kevin álvarez, honduraslı milli futbolcu

ölümler 
 1001 - tâi, abbâsî hâlifelerinin yirmidördüncüsü (d. 932)
 1460 - ii. james, 1437'den itibaren i̇skoç kralı, i. james ve joan beaufort'un oğlu (d. 1430)
 1773 - stanisław konarski, polonyalı oyun yazarı, şair ve eğitmen (d. 1700)
 1780 - étienne bonnot de condillac, fransız düşünür (d. 1715)
 1792 - richard arkwright, i̇ngiliz sanayici (d. 1732)
 1806 - michel adanson, fransız botanikçi ve doğa bilimci (d. 1727)
 1857 - eugène sue, fransız yazar (d. 1804)
 1913 - josephine cochrane, amerikalı mucit (d. 1839)
 1917 - ferdinand georg frobenius, alman matematikçi (d. 1849)
 1922 - howard crosby butler, amerikan arkeolog (d. 1872)
 1924 - joseph conrad, polonyalı yazar (d. 1857)
 1927 - edward bradford titchener, i̇ngiliz psikolog (d. 1867)
 1929 - emile berliner, alman asıllı amerikalı mucit (d. 1851)
 1929 - thorstein veblen, amerikalı iktisatçı, sosyolog ve akademisyen (d. 1857)
 1936 - fulgence bienvenüe, fransız inşaat mühendisi (d. 1852)
 1942 - richard willstätter, alman kimyager ve nobel kimya ödülü sahibi (d. 1872)
 1954 - colette (sidonie-gabrielle colette), fransız yazar (d. 1873)
 1964 - flannery o'connor, amerikalı yazar (d. 1925)
 1966 - lenny bruce, amerikalı komedyen (d. 1925)
 1968 - konstantin rokosovski, sovyet asker ve devlet adamı (d. 1896)
 1977 - iii. makarios, kıbrıs ortodoks kilisesi başpiskoposu ve bağımsız kıbrıs cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı (d. 1913)
 1979 - bertil ohlin, i̇sveçli iktisatçı ve nobel i̇ktisat ödülü sahibi (d. 1899)
 1992 - feridun ferruhzad, i̇ranlı bir şovmen, sunucu, şair, aktör, siyasi aktivist, şarkıcı, insancıl ve yazardı (d. 1938)
 1995 - ida lupino, i̇ngiltere doğumlu amerikalı sinema oyuncusu ve yönetmen (d. 1918)
 2004 - henri cartier-bresson, fransız fotoğrafçı (d. 1908)
 2004 - sulhi dönmezer, türk hukukçu ve akademisyen (d. 1918)
 2005 - mete sezer, türk tiyatro sanatçısı (d. 1935)
 2006 - elisabeth schwarzkopf, alman opera şarkıcısı (d. 1915)
 2008 - aleksandr soljenitsin, rus yazar ve nobel edebiyat ödülü sahibi (d. 1918)
 2010 - tom mankiewicz, amerikalı film senaristi ve yönetmen (d. 1942)
 2011 - annette charles, amerikalı oyuncu (d. 1948)
 2011 - bubba smith, amerikalı oyuncu (d. 1945)
 2012 - martin fleischmann, britanyalı bilim insanı (d. 1927)
 2013 - yuriy brejnev, sovyetler birliği komünist partisi genel sekreteri leonid brejnev'in oğlu (d. 1933)
 2015 - coleen gray, amerikalı oyuncu (d. 1922)
 2015 - margot loyola, şilili halk şarkıcısı, müzisyen ve müzik bilimci (d. 1918)
 2016 - chris amon, yeni zelandalı otomobil yarışçısı (d. 1943)
 2016 - shakira martin, jamaikalı eski manken (d. 1986)
 2017 - richard dudman, amerikalı gazeteci ve köşe yazarı (d. 1918)
 2017 - ty hardin, amerikalı oyuncu (d. 1930)
 2017 - robert hardy, i̇ngiliz aktör (d. 1925)
 2017 - dickie hemric, amerikalı kolej basketbolu ve profesyonel basketbol oyuncusu (d. 1933)
 2017 - ángel nieto, i̇spanyol motosiklet sporcusu (d. 1947)
 2017 - çetin şahiner, türk atlet (d. 1934)
 2018 - matija barl, sloven oyuncu, yapımcı ve çevirmen (d. 1940)
 2018 - carlos buttice, eski arjantili futbolcu (d. 1942)
 2018 - ingrid espelid hovig, norveçli yemek uzmanı ve yemek kitabı yazarı (d. 1924)
 2018 - moshé mizrahi, i̇srailli film yönetmeni ve senarist (d. 1931)
 2018 - piotr szulkin, polonyalı film yönetmeni ve senarist (d. 1950)
 2019 - miklós ambrus, eski macar su topu oyuncusu (d. 1933)
 2019 - katreese barnes, amerikalı müzisyen, söz yazarı, besteci ve albüm yapımcısı (d. 1963)
 2019 - nikolay kardaşev, sovyet-rus astrofizikçi ve mucit (d. 1932)
 2019 - cengiz sezici, türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1950)
 2019 - michael troy, amerikalı eski olimpiyat yüzücüsü (d. 1940)
 2020 - atm alamgir, bangladeşli siyasetçi (d. 1950)
 2020 - dani anwar, endonezyalı politikacı (d. 1968)
 2020 - mohammad barkatullah, bangladeşli televizyon yapımcısı (d. 1944)
 2020 - shirley ann grau, amerikalı yazar ve pulitzer ödülü sahibi (d. 1929)
 2020 - john hume, kuzey i̇rlandalı politikacı ve nobel barış ödülü sahibi (d. 1937)
 2020 - celina kofman, arjantinli insan hakları aktivisti (d. 1924)
 2021 - julian beale, avustralyalı siyasetçi ve iş insanı (d. 1934)
 2021 - jean hale, amerikalı aktris (d. 1938)
 2021 - jody hamilton, amerikalı profesyonel güreşçi, antrenör ve menajer (d. 1938)
 2021 - miroslav lazanski, sırp gazeteci, askeri analist, siyasetçi ve diplomat (d. 1950)
 2021 - maría teresa marú mejía, meksikalı kadın siyasetçi ve yönetici (d. 1958)
 2021 - hüseyin özay, türk tiyatro sanatçısı ve seslendirme sanatçısı (d. 1959)
 2021 - godfred yeboah, ganalı profesyonel futbolcu (d. 1980)
 2022 - yvonne baby, fransız gazeteci, romancı ve film eleştirmeni (d. 1931)
 2022 - raymond damadian, amerikalı doktor, tıp doktoru (d. 1936)
 2023 - mark margolis, amerikalı aktör (d. 1939)

tatiller ve özel günler 
 fırtına: doğumgünü fırtınası (marmara bölgesi)

0803
03