Ahmet Haşim

ahmed haşim, (1887, bağdat - 4 haziran 1933, kadıköy, i̇stanbul), fecr-î âti topluluğu üyesi türk şair ve yazar.

hayatı 
bağdat'ta doğdu. babası yüksek rütbeli bir memur ve bağdat'ın eski ve bilinen sülâlelerinden biri olan alûsîzâde sülalesinden arif hikmet bey; annesi ise yine bağdat'ın ileri gelenlerinden kahyâzâdeler'in kızı sara hanım'dır. meşhur tefsir alimi mahmud el alûsî, ahmet haşim'in babasının dedesidir. babasının arabistan vilâyetlerindeki memuriyetleri sebebiyle, düzensiz bir ilkokul tahsili gördü. aynı sebepten dil olarak da sadece arapça ve farsça öğrendi. annesinin ölümü üzerine 12 yaşında babasıyla birlikte i̇stanbul'a geldi. 1897'de galatasaray sultanîsi'ne yatılı olarak kaydoldu. hâşim'in sanat ve edebiyata ilgisi, galatasaray sultanîsi'nde başlar. haşim 1933'te kadıköy'deki evindeki yardımcısı zarife özgünlü ile evlendi. evlendikten 18 gün sonra 4 haziran 1933'te 46 yaşındayken vefat etti. ahmet haşim, eyüp sultan camii'nin yanına defnedildi.

edebî hayatı 
bilinen ilk manzumesi leyâl-i aşkım, 1901'de mecmua-î edebiyye'de yayınlandı. bu dönemde muallim naci, abdülhak hâmid, tevfik fikret ve cenab şahabeddin'in tesiri altında kaldı. son sınıfta iken fransız şiirini ve sembolistleri tanıdı. bundan sonra kendi şahsiyetini gösterdi ve ilk şiirlerini kitaplarına almadı. 1905-1908 yılları arasında yazdığı ve piyâle başlıklı kitabına aldığı şi'ir-î kamer dizisindeki şiirleri hayal zenginliği, iç ahenkteki kuvvet ve büyük telkin kabiliyeti ile dikkat çekti ve beğenildi.

1909'da kurulan fecr-i âtî'ye girdi. 1907'de mezun olunca reji i̇daresine memur olarak girdi. bir taraftan da mekteb-i hukuk'a devam etti. i. dünya savaşı'ndaki askerliği (1914-1918) sırasında çanakkale cephesinde bulundu. savaştan sonra sınavla duyun-u umumiye'ye girdi. duyun-u umumiye'den çıktıktan sonra osmanlı bankası'na memur oldu. anadolu demiryolu şirketi meclisi i̇dare azalığı'na tayin oldu. ayrıca anadolu'nun çeşitli yerlerini görme fırsatı buldu. 1924'te paris'e, 1932'de de hastalığı sebebiyle frankfurt'a gitti. çeşitli yerlerde memur olarak çalışan ahmet hâşim, daha çok öğretmenlik yaptı. sanâyi-i nefîse mektebi'nde, mitoloji dersleri hocalığı ve mülkiye mektebi'ndeki fransızca öğretmenliği görevlerine vefatına kadar devam etti.

edebî anlayışı 
"edebiyatı ideolojinin değil, estetiğin emrine vermek" anlayışından hareket eden fecr-i âtî grubunun yayın organı servet-i fünûn dergisinde şiirler yayınladı ve servet-i fünûn  topluluğuna yapılan hücumlara makaleleriyle katıldı. 1911'de yayınlanan göl saatleri başlıklı şiirleriyle haklı bir şöhret kazandı. fecr-i atî dağıldıktan sonra siyasî ve edebî akımların dışında kendisine has bir şiir ve nesir anlayışının tek temsilcisi olarak kaldı.

dış dünya gözlemlerini kendi prizmasından geçirerek anlatır; sonbahar, akşam kızıllığı ve karamsarlık önemli temalardır. ahmet haşim fıkraları, denemeleri ve gezi yazılarıyla da önemli bir yazardır. düz yazılarında dili sade ve oldukça başarılıdır. kabri, i̇stanbul'da eyüp sultan mezarlığı'ndadır.

eserleri

şiir kitapları 

 akşam yine toplandı derinde
 ağaç
 bahçe
 başım
 bir günün sonunda arzu
 bir yaz gecesi hatırası
 bülbül
 gece
 gelmeden evvel geldin birlikte
 göl saatleri
 havuz
 hayal-i aşkım
 karanfil
 karanlık
 kari'e
 mehtapta leylekler
 merdiven (popüler)
 mukaddime
 o belde
 o eski hücreye benzer ki
 orman
 öğle
 parıltı
 piyale
 seher
 sonbahar
 süvari
 şafakta
 şairsiz dünya
 tahattur
 yarı yol

düz yazıları 
 1928: gurabahane-i laklakan
 1928: bize göre
 1933: frankfurt seyahatnamesi

hakkında yazılmış kitaplar 

 ahmet haşim, kerim sadi,1933, i̇nsaniyet kütüphanesi neşriyatı, i̇stanbul,
 ahmet haşim monografisi, yakup kadri karaosmanoğlu, 1934, isbn 9789754708066
 ahmet haşim poyimita, (rumca), kaspakis v., 1934, i̇stanbul
 ahmet haşim, kunt ozan, 1934, arkadaş basımevi, i̇stanbul
 ahmet haşim hayatı ve eserleri, yusuf ziya ortaç, 1937, i̇stanbul
 ahmet haşim, ahmet cevat, 1937, çığır kitabevi, i̇stanbul
 ahmet haşim ve sembolizm, suut kemal yetkin, 1938, cumhuriyet halk partisi yayını, ankara
 ahmet haşim: hayatı, seçme şiir ve yazıları, murat uraz, 1941, semih lütfi kitabevi, i̇stanbul
 ahmet haşim: hayatı ve şiirleri, zahir güvemli, 1947, yeni mecmua yayını, i̇stanbul,
 ahmet haşim, şerif hulusi kurbanoğlu, 1947, remzi kitabevi, i̇stanbul 
 sanat sistemleri ve ahmet haşim'in sembolizmi, cemil sena ongun, 1947, tefeyyüz kitabevi, i̇stanbul
 ahmet haşim, hayatı, sanatı, eserleri, 1952, varlık yayınları, i̇stanbul
 bütün cepheleriyle ahmet haşim, hilmi yücebaş, 1958, i̇nkılap kitabevi, i̇stanbul
 fecr-i ati şairleri: ahmet haşim, rıfat evrimer, 1959, i̇nkılâp kitabevi, i̇stanbul
 ahmet haşim şiiri ve hayatı, abdülhak şinasi hisar, 1963, isbn 975-08-1072-2
 ahmet haşim'in ruh ülkesi, nazan güntürkün, 1965, i̇zmir
 ahmet haşim. hayatı, kişiliği, şiiri, attila özkırımlı, 1975, toker yayınları, i̇stanbul,
 ahmet haşim, memet fuat, de yayınları, 1977, i̇stanbul
 ahmet haşim, hayatı sanatı ve eserleri, turan alptekin, kastaş yayınları, 1985, i̇stanbul
 ahmet haşim/yaşamı, kişiliği, sanatı, seçme şiirleri, asım bezirci, i̇nkılâp kitabevi, 1986, i̇stanbul
 doğumunun yüzüncü yılında ahmet haşim, 1987, atatürk kültür merkezi yayını, ankara
 ahmet haşim, ahmet özdemir, 1997, boğaziçi yayınları.
 göller ve çöller şairi ahmet haşim, ahmet çoban, 2003, akçağ yayınları
 ahmet haşim’in poetikası, 2009, ali i̇hsan kolcu, salkımsöğüt yayınevi. erzurum
 ahmet haşim, i̇sa kocakaplan, 2009, isbn 975-6186-38-1
 ömrüm benim bir ateşti: ahmet haşim'in hayatı, sanatı, estetiği, dramı, beşir ayvazoğlu, 2012, kapı yayınları, isbn 9758950768
 bir şair, bir romancı: ahmet haşim - halide edip adıvar, nazan güntürkün,2013, i̇leri kitabevi
 ahmet haşim, i̇smail parlatır, 2015, akçağ yayınları, ankara
 ahmet haşim'in nesirleri, i̇brahim demirci, 2017, ebabil yayınları.

galeri

ayrıca bakınız 
 meb 100 türk edebiyatçısı

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 
 ahmet özdemir, ahmet haşim, aşg yayınları,i̇st. 1990
 ahmet özdemir, ahmet haşim hayatı, sanatı, eserleri, boğaziçi yayınları, i̇stanbul 1998.
 ahmet haşim: hayatı,şahsiyeti, seçme şiir ve yazıları. ankara: edebiyat yayınevi, türk şair ve yazarları dizisi:6, 1968.
 t.c. kültür ve turizm bakanlığı 
 yeni makale 

1884 doğumlular
1933 yılında ölenler
i̇stanbul'da ölenler
eyüpsultan mezarlığı'na defnedilenler
fecr-i ati edebiyatı
sembolist şairler
i̇zlenimciler
galatasaray lisesinde öğrenim görenler
i̇stanbul üniversitesi hukuk fakültesinde öğrenim görenler
i̇zmir atatürk lisesinde öğrenim görenler
bağdat doğumlular
osmanlı şairleri
20. yüzyılda osmanlılar
i̇nas sanâyi-i nefîse mektebi kişileri
20. yüzyıl türk şairleri