Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti

sırbistan sosyalist cumhuriyeti (sırpça: социјалистичка република србија; sırp-hırvatça: socijalistička republika srbija) yugoslavya sosyalist federal cumhuriyeti’ni oluşturmuş olan anayasal-federal cumhuriyettir. 1963 yılına dek “sırbistan halk cumhuriyeti” olan cumhuriyetin adı, 1963 tarihinde sırbistan sosyalist cumhuriyeti olarak değiştirilmiştir.

tarih 
yugoslavya sosyalist federal cumhuriyeti’nin 1945 yılında kurulduğunda, federal cumhuriyeti oluşturan ülkelerden birisi olarak bu sosyalist cumhuriyet yapısı da kurulmuştur. sırbistan, federal yugoslavya içinde coğrafi alan olarak en büyük olduğu gibi, siyasi olarak da merkezî idi. yugoslavya’nın başkenti (aynı zamanda sırbistan sc başkenti) bu cumhuriyetteydi. dolayısıyla devlet organları burada yerleşik idi.

1990 yılı ile beraber yugoslavya sfc devlet yapısı çözülünce, sosyalist sistemin yerine pazar ekonomisi uygulanmıştır. ekonomik kısım dışında, sosyalist sistem bırakılmış, idarede birçok değişiklik olmuştur. bu dönemde yugoslavya’yı oluşturan federal ülke birimleri, federasyondan ayrılma talebinde bulunmaya başlamışlardır. bunlar içinde hırvatistan sc ve bosna-hersek sc’nin ayrılışı savaşa yol açmış, bu savaşta sırbistan sc, eski yugoslavya ordu gücünü kendisi için kullanmıştır. federal yugoslavya'nın bölünmesi ile sonuçlanacak olan bu son dönemde sırbistan sc, aşırı milliyetçi sırp devlet ve asker idareciler kontrolünde olmuştur.

sırbistan sosyalist cumhuriyeti, yugoslavya'nın dağılması sonrasında, karadağ sosyalist cumhuriyeti ile beraber yugoslavya federal cumhuriyeti’ni oluşturmuştur.

coğrafya 
sosyalist cumhuriyet, yugoslavya’nın doğu ve kuzeydoğu kesiminde yer almıştır. ülke yüzölçümü 88.361 km2 idi. denize kıyısı bulunmamış olan cumhuriyetin turizm alanlarının başında meşhur tuna muhiti, kopaonik gibi dağ turizmi alanları yer almıştır.

siyasi yapı 
yugoslavya federasyon yapısı, 1944 yılında oluşturulan altı anayasal sosyalist cumhuriyete ve iki özerk sosyalist bölgeye sahip olmuştur. sırbistan sosyalist cumhuriyeti de söz konusu anayasal cumhuriyet yapılarından biridir. cumhuriyetin başkenti belgrad’dır.

özerk bölgeler 
sırbistan sosyalist cumhuriyeti yapısı içinde iki özerk bölge de yer almıştır. bunlar güneybatısındaki kosova özerk sosyalist bölgesi ve kuzeyindeki voyvodina özerk sosyalist bölgesi idi. yugoslavya devlet yapıları içinde sadece sırbistan’ın yapısında özerk bölge(ler) yer almıştır.

özerk yapılardan kosova özerk sosyalist bölgesi’nin başkenti priştine, voyvodina özerk sosyalist bölgesi’nin başkenti novi sad olmuştur. sırbistan’daki resmî dil sırp-hırvatça dışında, kosova ösb’de arnavutça, türkçe; voyvodina ösb’de macarca, slovakça, rumence, rusince resmiyette kullanılmıştır.

demografi 
sırbistan sosyalist cumhuriyeti’nin 1991 yılındaki nüfusu 7.822.795 olmuştur. bu nüfus sayısı içinde çeşitli halklar yer almıştır.

etnik yapı 
sosyalist cumhuriyet sınırları içinde sırplar, arnavutlar, türkler, boşnaklar, macarlar ülkedeki etnik yapıları oluşturmuşlardır. bunların yanında daha küçük gruplar olarak goralılar, torbeşler, slovaklar, rumenler ve rusinler belirtilebilir.

ayrıca bakınız 
 sırbistan
 yugoslavya federal cumhuriyeti
 sırbistan-karadağ
 yugoslavya'nın dağılması

kaynakça 

 
yugoslavya sfc özerk cumhuriyet ve bölgeleri
avrupa'daki eski cumhuriyetler
sosyalist cumhuriyeti
eski sosyalist cumhuriyetler
1943'te kurulan oluşumlar
1940'larda yugoslavya'da kurulan oluşumlar
1946'da kurulan bölgeler ve ülkeler
1990'da varlığı sona eren bölgeler ve ülkeler