Maymunlar Cehennemi (film, 1968)

maymunlar cehennemi (özgün adı: planet of the apes; türkçe anlamıyla "maymunlar gezegeni"), 1968 yapımı bir bilimkurgu gerilim filmidir. yazar pierre boulle'in fransızca la planète des singes adlı romanından uyarlanan filmin yönetmenliğini franklin schaffner yapmıştır.

film, 2001 yılında kongre kütüphanesi tarafından "kültürel, tarihi ve estetik olarak önemli" filmler arasına seçilerek abd ulusal film arşivi'nde muhafaza edilmesine karar verilmiştir.

konusu 
taylor (charlton heston), landon (robert gunner), dodge (jeff burton) ve stewart (dianne stanley) adında dört astronot kış uykusundadır. uzay gemileri kazara bilinmeyen bir gezegendeki bir göle iniş yaptığında, ışık hızına yakın hızda 2006 yıllık bir yolculuk yapmışlardır (bu süre boyunca ekip zaman genişlemesi yüzünden yalnızca 18 ay yaşlanır). fakat bir hava sızıntısı yüzünden stewart'ın geçici ölüm donanımı bozulur. astonotlar uyandıklarında stewart'ın vücudunu kurumuş hâlde bulurlar, gemileri ise batmaktadır. kıyıya ulaşmak için bir şişme bot kullanırlar. taylor gemiden ayrılırken şu anki yılın ms 3978 olduğunu fark eder. kıyıya vardıklarında, dodge bir toprak testi yapar ve toprağın yaşam için yeterli olmadığını açıklar.

buna karşın çöle doğru yola çıkarlar ve ilerledikçe bitki yaşamına rastlarlar. çölün kenarında bir vaha bulurlar ve karşılaştıkları korkuluk benzeri garip şekilleri bir kenara bırakıp yüzmeye karar verirler. yüzdükleri sırada giysileri çalınır. hırsızları izlerken astronotlar giysilerin parçalandığını görürler. bunu gerçekleştirenler ise hâlinden memnun bir şekilde mısır tarlasına akın eden  sessiz, ilkel bir insan grubudur.

aniden üzeri giysili at sırtında gorillerin ateşli silahlarla, tuzaklar, ve ağlarla saldırdıklarını görürler. bu goriller yakalayabildikleri insanları esir alıp yakalayamadıklarını öldürmektedirler. kaçarlarken dodge öldürülür, landon baygınlık geçirir, taylor ise boğazından vurulur. goriller taylor'ı  goril şehrine götürürler.

taylor zira ve bir arkeolag olan nişanlısı cornelius'un (roddy mcdowall) ilgisini çeker. taylor çamura yazı yazarak iletişim kurmaya çalışır; fakat yazdıkları nova ve cornelius'un patronu olan dr. zaius adındaki (maurice evans)  bir orangutan tarafından gizlenir. sonunda, taylor zira'dan kâğıt çalar ve ona ileti yazmak için kullanır. zira ve cornelius taylor'ın aklı olduğu konusunda ikna olurlar; fakat zaius'un bunu öğrenmesi üzerine taylor'ın kısırlaştırılması emrini verir.

taylor kaçmayı başarır ve maymun şehri'nde uçuşu sırasında kendini bir müzede bulur. dodge'un cesedi doldurulmuş ve sergilenmiştir. kısa bir süre sonra taylor goriller tarafından yeniden yakalanır; boğazının iyileştiğini fark eder ve öfkeyle onlara, "benden uzak durun, lanet olası maymunlar!" diye bağırır. (bu alıntı filmdeki en ünlü bölümlerden biri haline gelir.) hücresine geri dönen taylor, nova'dan ayrılır ve gardiyan julius (buck kartalian) taylor'ı suyla sıkar.

maymunlar, taylor'ın kökenlerini belirlemek için bir mahkeme düzenler. mahkeme başkanı (james whitmore), dr. zaius ve dr. maximus (woodrow parfrey) ile savcı dr. honorious (james daly) tarafından yönetilmektedir. taylor, iki arkadaşından bahseder ve bu noktada mahkeme landon'u ortaya çıkarır, lobotomiye tabi tutulmuş ve katatonik hale getirilmiştir.

son sahne kaliforniya'daki malibu ve oxnard arasındaki bir plajda çekilmiştir. mahkeme sonrasında dr. zaius, taylor'a nereden geldiği hakkında yalan söylemezse ona lobotomi yapmakla tehdit eder. zira'nın sosyal olarak isyankar yeğeni lucius'un (lou wagner) yardımıyla, zira ve cornelius taylor ve nova'yı serbest bırakır ve onları yasak bölge'ye götürür. yasak bölge, maymun şehri dışında, yüzyıllardır karantinada kalmış bir eski tabu altındaki bir bölgedir. bir yıl önce, cornelius yasak bölge'ye bir keşif gezisi düzenlemiş ve simian tarihinden önceki bir insan medeniyetinin kalıntılarını içeren bir mağara bulmuştur. parti daha sonra mağaraya doğru hareket eder, taylor'ın maymun dünyasının evrimi hakkındaki sorularını cevaplamak ve onun onların dünyasından olmadığını kanıtlamak için.

mağaraya varıldığında, cornelius dr. zaius ve askerleri tarafından durdurulur. zaius, teorilerini çürütmek ve cornelius ve zira'ya herhangi bir fiziksel zarar vermekten kaçınmak için mağaraya girme konusunda anlaşır. cornelius, simian tarihinden önceki teknolojik olarak gelişmiş bir insan toplumunun kalıntılarını sergiler. taylor, daha yeni olan bazı artefaktları diş protezi, reçeteli gözlükler, bir kalp kapakçığı ve maymunların şaşkınlığına neden olan konuşan bir çocuk bebeğidir.

dr. zaius maymunların gezegeni yönetmesinden çok daha önce var olan insan uygarlığını başından beri bildiğini itiraf eder. yasak bölge için eskiden bir cennet olduğunu; fakat yüzlerce yıl önce insanların yıkıcı eğilimlerinin oranın yok olmasına sebep olduğunu açıklar. zaius kaybolan insan medeniyetini tamamen açıklayan şeylerin yattığı alanda bir yerlere taylor ve nova'nın sürülmesini uygun bulur. taylor ve nova at sırtında giderler. dr. zaius ise zira, cornelius ve lucius'u sapkınlıkla suçlarken, mağaranın ağzını kapatarak insan topluluğundan geriye kalan kanıtları yok etmek için gorillerine orayı patlatmalarını söyler.

taylor ve nova kıyı şeridini takip ederler ve sonunda özgürlük anıtı'nın kömürleşmiş kalıntılarını bulurlar. bu sayede bu 'yabancı' gezegenin aslında kıyamet sonrasının dünyası, yasak bölge'nin ise new york şehri olduğunu anlar. i̇nsan uygarlığının da bir nükleer savaşla yok edildiği anlaşılır.

ayrıca bakınız 
 maymunlar gezegeni
distopik filmler listesi

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 
 
 maymunlar cehennemi orijinal fragmanı
 planet of the apes script
 the forbidden zone large fan site with information on the films, tv shows, comics, and more.
 review and analysis of the apes series

1968 çıkışlı filmler
1960'larda bilimkurgu filmleri
amerika birleşik devletleri zamanda yolculuk filmleri
franklin j. schaffner'ın yönettiği filmler
20th century fox filmleri
bilimkurgu romanlarından uyarlanan filmler
kıyamet sonrası filmleri
maymunlar ile ilgili filmler
1968
amerika birleşik devletleri ulusal film arşivi filmleri
40. yüzyılda geçen filmler
utah'ta çekilmiş filmler
arizona'da çekilmiş filmler
kaliforniya'da çekilmiş filmler
jerry goldsmith'in müziğini yaptığı filmler
amerika birleşik devletleri epik filmleri
1960'larda i̇ngilizce filmler
amerika birleşik devletleri distopya filmleri