John Goodman

jonathan stephen "john" goodman (d. 20 haziran 1952) altın küre ve emmy ödüllü amerikalı oyuncudur. st. louis, missouri'de doğan sanatçı 1980'li yıllardan beri sinema ve televizyonda faal olarak çalışmaktadır.

i̇ri gövdesi ve bariton sesiyle tanınan sanatçı daha çok komedi ve aile filmlerinde başrol oyuncusunun yakın dostu rollerini oynadı. kendine özgü sesiyle de birçok filme katkıda bulundu. goodman ilk kez 1988 - 1997 yılları arasında abc televizyonunda  yayımlanan sitcom dizisi "roseanne" daki "dan conner" rolü ile kitleler tarafından tanındı. bu tv dizisi türkiye'de de gösterilmişti.

sinemadaki önemli filmleri arasında raising arizona (1987), büyük lebowski (the big lebowski) (1998), barton fink (1991), matinee (1993), ve nerdesin be birader? (o brother, where art thou?) (2000) sayılabilir.

biyografisi
20 haziran 1952'de abd'nin güney eyaletlerinden missouri'nin st. louis şehrinde doğan john goodman'a doğduğunda verilen ad john stephen goodman'dı. eğitiminin bütün aşamalarında çok sevdiği memleketinden ayrılmayan goodman iri yarı gövdesinin de katkısı ile bir spor bursu kazanarak "güneybatı missouri devlet üniversitesi"ne yazıldı. ancak futbol oynarken geçirdiği talihsiz bir kaza onu mecburen daha az yorucu bir branşa yönlendirdi, o da aynı üniversitenin tiyatro sanatları bölümüne kaydoldu. burada geleceğin yıldız oyuncuları olacak tess harper ve kathleen turner gibi arkadaşları ile beraber eğitim aldı.

1975 yılında new york'a taşındı, burada geçimini sağlamak için çocuk tiyatrolarında ve yemek sonrası küçük temsiller verilen restoranlarda çalıştı, televizyon reklam filmlerinde oynadı, hatta gece kulüplerinde fedailik bile yaptı.

1978 yılında "bir yaz gecesi rüyası" ile tiyatroya ilk adımını attı. ertesi yıl "loose ends" adlı oyunla broadway'e terfi etti. broadway'deki en iyi oyunu ise roger miller'ın 1985 tarihli bir huckleberry finn uyarlaması olan müzikal "big rive" da yabani ayyaş pap rolüydü. goodman sinemada ara sıra su katılmamış kötü adam veya kaba saba tipleri canlandırdıysa da (the big easy, barton fink), sempatik yapısı tavırları en antipatik rollerde bile onu seyirciye sevdiriyordu. everybody's all-american (1988), aşk denizi (sea of love) (1989), stella (1989), and arachnophobia (1990) gibi filmlerdeki yardımcı rollerde, king ralph (1991), the babe (1992), born yesterday (1993), ve the flintstones (1994, fred çakmaktaş rolündeydi) gibi filmlerdeki başrollerinde usta bir oyuncu olduğunu kanıtladı. belki de sinemadaki en iyi oyunculuğunu matinee (1992)'deki lawrence woolsey rolü ile büyük lebowski (the big lebowski) (1998)'deki walter sobchak rolü ile gösterdi. ertesi yıl da nicolas cage ve ving rhames ile birlikte martin scorsese'nin bringing out the dead filminde oynadı, bu filmde bir ambulans şoförünü canlandırıyordu.

1988 ve 1997 yılları arasında abc televizyonunda yayımlanan popüler sitcom dizisi "roseanne" daki aile reisi "dan conner" rolü ile kitleler tarafından tanındı. bu rol kendisine dört emmy ödülü adaylığı ile bir altın küre ödülü getirdi. 1995'te kablolu tv için yapılan "kingfish: a story of huey p. long" ve  "a streetcar named desire" (arzu tramvayı) filmlerindeki rolleri için iki kez daha emmy'ye aday gösterildi. "roseanne"in 1996-1997 sezonundan sonra yüzünü eskitmemek için bir süre ekranlarda gözükmeme kararını alınca kalp krizi geçirdiğine dair söylentiler çıktı.

2000'de "saturday night live" adlı televizyon komedi show dizisine 10.cu kez çıktıktan sonra aynı yıl coen kardeşler'in nerdesin be birader?'inde (o brother, where art thou?) i̇ncil satıcısı rolünde ve mike nichols'ın what planet are you from? 'unda oynadı. the adventures of rocky and bullwinkle'da (2000) bir oklahoma polisi iken, coyote ugly (2000) ve storytelling'de (2001) çocuklarının üzerine titreyen babayı oynadı.

filmleri
 jailbait babysitter (1978)
 the face of rage (1983) (tv)  -  fred
 the survivors (1983)  -  komando
 eddie macon's run (1983)  -  hebert
 chiefs (1983) (mini) tv dizisi  -  newt 'tub' murray
 heart of steel (1983) (tv)  -  raymond bohupinsky
 revenge of the nerds (1984)  -  koç harris
 c.h.u.d. (1984)  -  lokantadaki polis memuru
 maria's lovers (1984)  -  frank
 sweet dreams (1985)  -  otis
 true stories (1986)  -  louis fyne
 raising arizona (1987)  -  gale
 burglar (1987)  -  dedektif nyswander
 the big e - y (1987)  -  dedektif andre desoto
 murder ordained (1987) (tv)  -  hugh rayburn
 the wrong guys (1988)  -  duke earle
 punchline (1988)  -  john krytsick
 roseanne (1988 - 1997) tv dizisi  -  daniel 'dan' conner. bu rolü ona bir altın küre ödülü getirdi.
 everybody's all-american (1988)  -  lawrence
 aşk denizi (sea of love) (1989)  -  dedektif sherman
 always (1989)  -  al yackey
 stella (1990)  -  ed munn
 arachnophobia (1990)  -  delbert mcclintock
 king ralph (1991)  -  ralph jones
 barton fink (1991)  -  charlie meadows
 the babe (1992)  -  babe ruth
 frosty returns (1992) (tv) (ses)  -  frosty the snowman
 matinee (1993)  -  lawrence woolsey
 born yesterday (1993)  -  harry brock
 we're back! a dinosaur's story (1993) (voice)  -  rex
 bir şirket komedisi (1994) ( -  karl mundt)  -  rockwell haber spikeri
 çakmaktaşlar (1994)  -  fred flintstone
 kingfish: a story of huey p. long (1995) (tv)  -  huey long
 a streetcar named desire (1995) (tv)  -  harold 'mitch' mitchell
 pie in the sky (1996)  -  alan davenport 
 mother night (1996)  -  binbaşı frank wirtanen 
 pyst (1996) (vg)  -  king mattruss 
 minik kahramanlar (1997)  -  ocious p. potter 
 fallen (1998)  -  jonesy 
 cazcı kardeşler 2000 (1998)  -  mighty mack mcteer 
 büyük lebowski (the big lebowski) (1998)  -  walter sobchak 
 dirty work (1998) (yazılarda adı geçmez)  -  adrian riggins, vali 
 the real macaw (1998) (sesiyle)  -  mac'ın sesi 
 rudolph the red-nosed reindeer: the movie (1998) (video filmi) (sesiyle)  -  noel baba
 the jack bull (1999) (tv)  -  yargıç tolliver 
 now and again (1999) tv dizisi. i̇ki bölümünde orijinal michael wiseman'ı oynadı
 bringing out the dead (1999)  -  larry verber 
 the runner (1999)  -  deepthroat 
 what planet are you from? (2000)  -  roland jones 
 nerdesin be birader? (2000)  -  big dan teague 
 the adventures of rocky & bullwinkle (2000)  -  oklahoma polisi 
 coyote ugly (2000)  -  bill sanford 
 pigs next door (2000) tv dizisi (sesiyle) 
 normal, ohio (2000) tv dizisi  -  william 'butch' gamble/rex gamble (orijinal pilot bölümü)
 saturday night live: best of the clinton scandal (2000) (tv)  -  linda tripp 
 the emperor's new groove (2000) (sesiyle)  -  pacha 
 happy birthday (2001/i)  -  the dean 
 my first mister (2001)  -  benjamin wilson 
 one night at mccool's (2001)  -  dedektif dehling 
 storytelling (2001)  -  marty livingston 
 on the edge (2001/ii) (tv)  -  the dean (bölüm "happy birthday")
 sevimli canavarlar (2001) (sesiyle)  -  james p. "sulley" sullivan
 mike's new car (2002) (v) (sesiyle)  -  sulley 
 dirty deeds (2002)  -  tony 
 m - ked and anonymous (2003)  -  sweetheart amca
 the jungle book 2 (2003) (sesiyle)  -  baloo 
 the west wing (2003-2004) tv dizisi
 father of the pride (2004) tv dizisi (sesiyle)  -  larry the lion 
 home of phobia (2004)  -  rodney 
 clifford's really big movie (2004) (sesiyle)  -  george wolfsbottom 
 beyond the sea (2004) 
 center of the universe (2004) tv dizisi 
 futurama (sesiyle)  -  the evil robot santa claus 
 marilyn hotchkiss' ballroom dancing and charm school (2005) 
 kronk's new groove (2005) (sesiyle)  -  pacha 
 arabalar (2006)  -  monster truck sulley (cameo - voice) 
 studio 60 on the sunset strip (2006)  -  yargıç robert bebe (2 bölüm). bu rolü için emmy ödülü kazandı.
 the year without a santa claus (2006) (tv)  -  noel baba 
 drunkboat (2007)  -  mr. fletcher 
 aman tanrım 2 (2007)  -  kongre üyesi long 
 death sentence (2007)  -  bones darly
 arı filmi (2007) (ses)  -  layton t. montgomery
 speed racer (2008)  -  pops racer
 in the electric mist (2008)  -  julie 'baby feet' balboni
 spring break '83 (2008)  -  dick bender 
 gigantic (2008)  -  tba 
 bir alışverişkoliğin i̇tirafları (2009)  -  graham bloomwood
 prenses ve kurbağa (2009) (sesiyle)  -  big daddy la bouff
 drunkboat (2010) - mr. fletcher
 red state (2011) - joseph keenan
 artist (2011) - al zimmer
 extremely loud & incredibly close (2011) - stan the doorman
 spring break '83 (2012) - dick bender
 argo (operasyon: argo, 2012) - john chambers
 hayatımın atışı (2012) - pete kleinparanorman (2012) (ses) - bay prendergast
 uçuş (2012) - harling mayssen şarkılarını söyle (2013) - roland turnerfelekten bir gece 3 (2013) - marshallthe internship (2013) - sammy boscoesevimli canavarlar üniversitesi (2013) (ses) - james p. "sulley" sullivanthe monuments men (2014) - walter garfieldparty central (2014) (ses) - james p. "sulley" sullivantransformers: kayıp çağ (2014) (ses) - houndthe gambler (2014) - franktrumbo (2014) - frank kinglove the coopers (2015) - sam coopercloverfield yolu no: 10 (2016) - howard stamblerratchet & clank (2016) (ses) - grimrothpatriots day (2016) - ed davisbunyan and babe (2017) (ses) - paul bunyankong: kafatası adası (2017) - william "bill" randasarışın bomba (2017) - emmet kurzfeldonce upon a time in venice (2017) - dave phillipstransformers: son şövalye (2017) (ses) - houndvalerian ve bin gezegen i̇mparatorluğu (2017) (ses) - igon sirusscaptive state (2019) - william mulliganeasy does it'' (2019) (ses)- 'catfish' crawford

kaynakça
 filmreference.com 'da john goodman
 imdb.com 'da john goodman
 allmovie.com'da john goodman

1952 doğumlular
st. louis, missouri doğumlular
amerikalı erkek sinema oyuncuları
amerikalı erkek dizi oyuncuları
amerikalı erkek seslendirme sanatçıları
amerikalı erkek tiyatro oyuncuları
emmy ödülü sahipleri
yaşayan insanlar
ekran oyuncuları derneği ödülü sahipleri
en i̇yi oyuncu kadrosu sag ödülü sahipleri
21. yüzyılda amerikalı erkek oyuncular
en i̇yi erkek müzikal veya komedi dizisi oyuncusu altın küre ödülü sahipleri
altın küre ödülü sahipleri
en i̇yi yardımcı erkek oyuncu saturn ödülü sahipleri
drama dizilerinde en i̇yi konuk erkek oyuncu emmy ödülü sahipleri