Eşitlik ve Demokrasi Partisi

eşitlik ve demokrasi partisi (edp), soldan birçok siyasal hareketin solda yeni parti arayışları içerisinde bir araya gelmesi sonucu 13 mart 2010'da kurulmuştur. yüksek seçim kurulu tarafından 12 haziran 2011 seçimleri'ne girebilmeye hak kazanmış 27 partiden biriydi.

partinin kuruluşu özellikle ödp'den ayrılan özgürlükçü sol hareket kanadın, shp'nin ve abf'nin yönetim kanadı ile yaptığı görüşmeler sonucunda gerçekleşmiştir. partinin yönetim kurullarında olmalarına rağmen zamanla örgütsel anlamda aradıklarını bulamayan abf ve shp bileşenlerinden özellikle 12 eylül 2010 anayasa değişikliği referandumu ve 12 haziran 2011 seçimleri dönemlerinde ayrılmalar olmuştur.

i̇lk ayrılmalar, kemal kılıçdaroğlu'nun chp genel başkanı olması ardından ve daha sonraki 12 eylül 2010 referandumu sürecinde parti meclisinin aldığı "akp zihniyetine hayır, referandumda evet" kararı sonrası gerçekleşmiştir.

edp, mart 2011'de partinin en yetkili ve en geniş katılımlı organı danışma meclisini toplayarak, emek, demokrasi ve özgürlük bloğu ile seçimlere katılma kararı almıştır. bu yüzden kendi başına seçime katılmamış ve ysk'ya aday listesi vermemiştir.

bu karar da partiden shp ve abf bileşenlerinden myk'da istifalara neden olmuştur. bu istifalarla birlikte ziya halis de partinin büyümesini yeterince sağlayamadığı gerekçesiyle genel başkanlık görevinden istifa etmiştir.

12 haziran 2011 genel seçimleri arefesinde parti yoğun olarak ödp'den ayrılan özgürlükçü sol hareket ve partinin organlarında da görev almış bağımsız kişilerle yoluna devam etmiştir. abf'den ve shp'den yönetim seviyesinde verilen istifalar sonucu partide daha önce sıkça dile getirilen bileşen kavramının sonlandığı bir döneme girilmiştir.

edp, 25 kasım 2012 tarihinde yeşiller partisi ile birleşmiş; yeşiller ve sol gelecek partisi partisi kurulmuştur.

parti tarihi

kuruluş öncesi 
 24 mayıs 2002'de kurulmuş olan sosyaldemokrat halk partisi, 7 haziran 2009’da yaptığı 2. olağanüstü kurultayı’nda, hüseyin ergün’ü genel başkan seçip, “çağdaş solda büyük buluşma”nın sağlanması için partilerinin her türlü fedakarlığı yapacağını karar altına aldı.
 alevi bektaşi federasyonu da daha önce 12 nisan 2009'da yaptığı solda yeni bir partiye ihtiyaç olduğu yönünde açıklaması sonrası 25 temmuz 2009’dan itibaren 'nasıl bir türkiye i̇stiyoruz' çalışma grubu'nu oluşturarak çeşitli çevrelerle fikir alışverişine girmişti.
 daha önce özgürlük ve dayanışma partisi'nde bulunan özgürlükçü sol platform etrafında örgütlü partililer; kürt sorunu, solda yenilenme gibi konularda partiyle ayrı düştükleri için 17 haziran 2009’da ufuk uras’la birlikte özgürlükçü sol hareket adıyla istifa ettiler.
özgürlükçü sol hareket’in çağrısı üzerine shp, dsi̇p ve alevi bektaşi konfederasyonu yöneticileri ile kimi sendikacılar ve aydınlar 4 temmuz’da toplanarak, yeni sol parti girişimini tartıştı.

kuruluş 
yoğunlukla bu üç kesimin (shp, yeni sol-ösh, abf-nasıl bir türkiye i̇stiyoruz)  yürüttükleri görüşmeler neticesinde 12 mart 2010 günü çok sayıda bireysel katılımla birlikte kuruldu. kuruluş, parti kuruluşunu hızlandırmak amacı ile shp'nin 3. olağanüstü kurultayı'nda kurumsal kimliğin devralınması ve shp'nin isminin, programının ve tüzüğünün yenilenmesi ile gerçekleşmiş oldu.

parti bileşenlerinin vardıkları mutabakat sonucu 1991 seçimlerinde shp'den sivas milletvekilliğine seçilmiş; 1995 yılında çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığı ve devlet bakanlığı yapmış olan ziya halis genel başkanlığı üstlendi.

ayrılmalar 
22-23 mayıs 2010 tarihlerinde gerçekleşen kurultay sonucu cumhuriyet halk partisi genel başkanlığına kemal kılıçdaroğlu'nun getirilmesi ile birlikte başta i̇stanbul ve ankara olmak üzere yüzlerce eşitlik ve demokrasi partisi üyesi partiden istifa ederek cumhuriyet halk partisi'ne katıldı. bu süreçte partinin shp ve abf kökenli kadrolarının bir çoğu da yönetim görevlerinden veya partiden ayrıldı, bir kısmı ise edp de kaldı.

yine 12 eylül 2010 referandumu sürecinde parti meclisinin aldığı "akp zihniyetine hayır, referandumda evet" kararı sonrası myk'dan ayrılmalar oldu.

mart 2011'de partinin en yetkili ve en geniş katılımlı organı danışma meclisini toplayarak, emek, demokrasi ve özgürlük bloğu ile seçimlere katılma kararı aldı. bu yüzden kendi başına seçime katılmadı ve ysk'ya aday listesi vermedi. bu karar da partiden shp ve abf bileşenlerinden istifalara neden oldu.

edp'den ayrılan shp kadrolarının bir kısmı daha sonra 16 nisan 2011'de hüseyin ergün'ün genel başkanlığında sosyal demokrat parti'yi kurdu.

partinin kurucu genel başkanı ziya halis 14 mart 2011 tarihinde yaptığı açıklamada "edp genel başkanlığı görevinden partinin arzu ettiğim gelişimini ve büyümesini yeterince sağlayamadığım için istifa ediyorum" diyerek genel başkanlıktan ayrıldı.

ayrılmalar sonrası 
ziya halis'in istifasından sonra parti meclisi aldığı kararla partiye bağımsız olarak katılan doç. dr ferdan ergut'u genel başkan olarak seçti. bu dönemde tabanda zaten varlıkları çok fazla hissedilmeyen abf ve shp kesimlerinden myk'da da yaşanan istifalar sonucu myk oldukça yenilendi. parti politikalarında kalkınmacı sosyal demokrasi anlayışından uzaklaşılmış ve parti işleyişi daha yatay bir hale geldi.

ferdan ergut daha sonra yapılan ilk olağan kongrede de tek aday olarak parti genel başkanlığına seçilmiş ve parti kapanana kadar bu görevi sürdürdü. ayrıca bu kongrede yeşiller partisi ile birleşilmesi yönünde görüşmeler yapılması kararı alındı.

2012 yılı içinde ödp'de tekrar istifalar olmuş ve istifa edenlerden bir kısmı edp'ye ve bdp'ye katılmıştır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 turnusol i̇nternet gazetesi 
 edp genc 
 edp resmi internet sitesi 

türkiye'deki eski siyasi partiler
2010'da kurulan siyasi partiler
2012'de kapatılan siyasi partiler