I. Dünya Savaşı Batı Cephesi

batı cephesi, almanya'nın batısında kalan avrupa topraklarında, esas olarak belçika, hollanda ve fransa'yı içine alan cephedir.

1914 yılı 

almanya’nın savaş stratejisi, schlieffen planı’na dayanmaktadır. bu plana göre; seferberliğini iki haftada tamamlayabilecek olan fransa 39 günde savaş dışı bırakılacak ve müteakiben doğu cephesine dönülerek seferberliğini geniş coğrafyası içerisinde en az altı haftada ve güçlükle tamamlayacağı değerlendirilen rusya'ya taarruz edilecekti.

batı cephesi savaşları 4 ağustos 1914 tarihinde alman ordularının belçika’ya saldırmasıyla başlamıştır. ancak belçika ordusu hiç umulmadık bir direnme gösterdi. alman birlikleri liège kentini, planlandığı gibi 24 saat sonunda değil, 13 günlük çatışmanın ardından ele geçirip fransa içlerine ilerlemek zorunda kaldılar.
fransa topraklarında ilerleyen alman orduları, paris’e 70 km kala, marne nehri geçişlerinde sert bir fransız direnişiyle karşılaştılar. 6-12 eylül tarihlerindeki, i. dünya savaşı’nın en kanlı savaşlarından olan marne savaşı ardından batı cephesi’nde hatlar kilitlenmiştir. i̇ki taraf da siperlere yerleştiler ve defalarca yenilenen karşılıklı taarruzlardan bir sonuç elde edemediler.

1915 yılı 

siperden sipere karşılıklı taarruzlar 1915 yılı boyunca da yenilenmiştir. her iki taraf açısından da ağır kayıplara karşın cephe hattında sonuç alıcı bir değişme olmamıştır. 1915 yılındaki batı cephesi savaşlarının önemli bir yanı da ilk kez zehirli gaz kullanılmış olmasıdır.

1916 yılı 

rusya’nın askeri gücünün artık zayıflamış olduğunu düşünen alman genelkurmay başkanı erich von falkenhayn, önemli ölçüde takviye ettiği kuvvetlerle verdun üzerinden genel bir taarruz başlattı. 21 şubat 1916 tarihinde başlayan verdun savaşı 24 kmlik dar bir cephe hattından yoğun bombardımanla başlatılmıştır. başlangıçta fransız birliklerinde dağılma belirtileri ortaya çıkmışsa da mareşal petain yeni yollar açtırarak cepheyi sürekli olarak cephane yönünden desteklemiştir. fransız topçu bataryalarının sürekli ve etkili ateşi, alman ilerlemesini güçleştirmiş, sonunda ise durdurulmasında önemli unsur olmuştur. i. dünya savaşı'nın en kanlı savaşlarından olan verdun savaşı, taraflara toplam 650 binin üzerinde kayba malolmuştur.

haziran ayı sonuna kadar alman birlikleri yine de düzenli ama ağır da olsa ilerleme kaydetmişlerdi. ancak fransız ve i̇ngiliz yurt dışı sefer kuvvetinin somme ırmağı kıyılarında başlattıkları karşı taarruz, alman ilerlemesini durdurmuştur. dört ay süren somme savaşı’nda alman birlikleri eski mevzilerine çekilmek zorunda kalmışlardır. ağır kayıplarla sonuçlanan somme savaşları da alman kuvvetlerini fransız topraklarından çıkartmakta beklenen başarıya ulaşmamıştır.

1917 yılı 

1916 yılında yaşanan başarısızlıklar üzerine r.g. nivelle fransız orduları başkomutanlığına atandı. nivelle, fransız ordularının baş rolü oynayacağı bir genel karşı saldırıyla almanları fransa topraklarından çıkartmayı öngören bir savaş planı önermiştir. i̇ngiliz birliklerince cephenin kanatlarından yapılacak tespit taarruzlarının hemen ardından fransız birliklerinin cephenin merkez bölümünde başlatacakları bir karşı taarruz planıdır bu. plan konusunda i̇ngiliz hükûmetiyle mutabakat ancak nisan ayı sonlarında sağlanabildi. bu arada almanlar ise merkez bölgeyi takviye ettiler ve bir miktar geri çekilerek boşalttıkları bölgeyi mayınladılar. neticede fransız saldırısı ağır kayıplarla başarısız olmuştur.

temmuz ayında i̇ngiliz birliklerinin başlattıkları saldırılar, cephe hattında kayda değer bir değişme yaratmadığı gibi 250 bin kayba yol açmıştır. orduda, yer yer ayaklanmalara kadar varan huzursuzlukları bastıran general petain’in yürüttüğü taarruzlar ise bazı stratejik noktaların ele geçirilmesiyle sonuçlanmıştır.

1918 yılı 

i̇tilaf devletleri açısından batı cephesi’nde 1918 yılının ilk aylarındaki temel sorun, alman kuvvetlerinin doğu cephesi’nden aktardıkları kuvvetler karşısında, amerikan birlikleri kıtaya ulaşıncaya kadar direnebilmektir.

alman saldırısı 21 mart 1918 tarihinde başlatılmıştır. kısmî başarılar sağlayan alman taarruzları, temmuz ayı ortalarında fransız birliklerinin hafif tankların desteğinde giriştikleri karşı saldırılarla durmuş, hemen ardından da düzensiz bir geri çekilmeye dönüşmüştür.

eylül ayında amerikan birliklerinin de katıldığı bir harekât planlanmıştır. bu plana göre i̇tilaf orduları dört kol üzerinden saldırıya geçerek alman cephesinin geri bağlantısını keseceklerdir. çeşitli nedenlerle bu amaca ulaşılmamış olmasına karşın harekât alman genelkurmayı üzerinde savaşın geleceği ile ilgili genel bir umutsuzluk yaratmıştır. 3 ekim 1918 tarihinde abd ile gizli ateşkes görüşmelerine başlanmıştır.

i̇lgili filmler 
 batı cephesinde yeni bir şey yok (1930)
 batı cephesinde yeni bir şey yok (2022)

kaynakça 

 
i. dünya savaşı