Martin Rodbell

martin rodbell (1 aralık 1925 - 7 aralık 1998), amerikalı biyokimyacı. amerikan ulusal sağlık enstitüsünün çevre sağlığı bölümüne 1985 yılından 1989 yılında kadar başkanlık yapmış, 1989 yılından emekli olduğu 1994 yılına kadar da sinyal transdüksiyonu bölümünün başkanlığını yapmıştır.

sinyal transdüksiyonu alanındaki başarıları sayesinde 1994 yılında nobel tıp ve fizyoloji ödülünü alfred gilman'la paylaşmaya layık görülmüştür.

hayatı
martin rodbell 1 aralık 1925 tarihinde baltimore'de doğmuştur. yine baltimore'de liseye ve daha sonra yabancı dil öğrenimine ağırlık veren (latince, yunanca, almanca, ve fransızca) üniversite hazırlık okuluna gitmiştir. bu dönemde dil araştırmalarına ilgi duymuştur. 1943 yılında johns hopkins üniversitesi'ne kayıt olmuştur. ii. dünya savaşı patlak verince donanmaya katılarak askerliğe alınmıştır. kendi otobiyografisinde savaşa isteyerek katıldığını, yahudi olduğu için o dönemde hitler'e karşı savaşmanın ayrı bir önem teşkil ettiğini belirtmiştir. askerliği süresince radyo operatörlüğü yapmış, sıtma hastalığına yakalanana kadar pasifik okyanusunda japonya cephesinde bulunmuştur. bu süreçte, kore'ye, çin'e ve filipinler'e gitmiştir.
savaş bittiğinde tekrar johns hopkins üniversite'sine katılmıştır. bu dönemde fransız edebiyatına ilgi duymuş ve özellikle fransız yazar andré gide'den etkilendiğini belirtmiştir. johns hopkins'de hocası olan dr. glass'ın tavsiyesi üzerine biyokimya 
okumaya karar vermiş, bir yıl ekstra kimya dersleri alarak bu bölüme kayıt olmuştur.

1949 yılında ileride eşi olacak barbara ledermann'la tanışmıştır. barbara ledermann hollanda'dan abd'ye yahudi soykırımı'ndan kaçarak gelmiş bir göçmendir. barbara'ile 1950 yılında evlenmiştir. evlendikten sonra seattle'a taşınmış washington üniversitesi'nde çalışmaya başlamıştır. 1954 yılında burada doktorasını tamamlamıştır. hemen sonrasında post-doktora eğitimi için illinois üniversitesine gitmiştir. 1960 yılında brüksel üniversitesine hücre biyolojisi ve embriyoloji alanında araştırma yapmak üzere katılmıştır. 60'ların ortalarında tekrar abd'ye dönüp çeşitli araştırma bölümlerinde çalışmıştır. 1967 yılında albert e. renold tarafından cenevre biyokimya enstitüsüne davet edilmiştir. 1981-1983 yılları arasında geneva üniversitesinde  biyokimya profesörü olarak görev yapmıştır.

1985 yılından 1989 yılına kadar amerikan ulusal sağlık enstitüsünün çevre sağlığı bölümüne başkanlık yapmıştır. 1989 yılından  itibaren de sinyal transdüksiyonu bölümünün başkanlığını emekli olduğu 1994 yılına kadar yapmaktaydı. 1994 yılında nobel tıp ve fizyoloji ödülünü kazanmıştır.

bu ödülü kazandıktan 4 yıl sonra ölmüştür.

bilimsel katkıları

g proteini
g proteinleri hücre içinde bulunan ve uyarı iletiminde rol alan moleküllerdir. bu molleküllerin reseptörlerinin işlevlerini uygun şekilde yerine getirememeleri durumu diyabet, körlük, ve alerji gibi daha birçok hastalıkla ilintilidir.  g proteinleri ilk defa alfred g. gilman ve martin rodbell'in araştırmaları sonucu keşfedilmiştir. birbirinden bağımsız olarak yürütülmüş bu iki bilimsel araştırma 1994 yılında nobel fizyoloji veya tıp ödülü'ne layık görülmüştür.

seçilmiş akademik makaleleri
rodbell, m; birnbaumer, l; pohl, sl; sundby, f (may). "the reaction of glucagon with its receptor: evidence for discrete regions of activity and binding in the glucagon molecule.". proceedings of the national academy of sciences of the united states of america 68 (5): 909-13. pmid 5280527. 
ribeiro-neto, fa; rodbell, m (1989 apr). "pertussis toxin induces structural changes in g alpha proteins independently of adp-ribosylation.". proceedings of the national academy of sciences of the united states of america 86 (8): 2577-81. pmid 2523074.
 nakamura, s; rodbell, m (1991 aug 15). "glucagon induces disaggregation of polymer-like structures of the alpha subunit of the stimulatory g protein in liver membranes.". proceedings of the national academy of sciences of the united states of america 88 (16): 7150-4. pmid 1908089.
 coulter, s; rodbell, m (1992 jul 1). "heterotrimeric g proteins in synaptoneurosome membranes are crosslinked by p-phenylenedimaleimide, yielding structures comparable in size to crosslinked tubulin and f-actin.". proceedings of the national academy of sciences of the united states of america 89 (13): 5842-6. pmid 1631066.
 rodbell, m; gilbert, c (1995 jun). "nobel lecture. signal transduction: evolution of an idea.". bioscience reports 15 (3): 117-33. pmid 7579038.

kaynakça

1925 doğumlular
baltimore doğumlu bilim insanları
1998 yılında ölenler
amerikalı akademisyenler
amerikalı biyokimyagerler
amerikalı nobel ödülü sahipleri
yahudi asıllı amerikalılar
washington üniversitesinde öğrenim görenler
johns hopkins üniversitesinde öğrenim görenler
duke üniversitesi öğretim üyeleri
kuzey karolina üniversitesi, chapel hill öğretim üyeleri
nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahipleri
yahudi kimyagerler
anne frank