Max Bruch

max bruch, (d. 6 ocak 1838, köln – ö. 2 ekim 1920, berlin), alman besteci ve orkestra şefi. literatürde max christian friedrich ve max karl august şeklinde iki isim daha kullanılmaktadır.

i̇ki yüze yakın eser yazmış üretken bir bestecidir. 1920 yılına kadar yaşamış ve yeni müzik akımlarının başlangıçlarını görmüş ve tanımış olsa da romantik dönemin son bestecilerinden kabul edilir. müziğinde  mendelssohn, schumann ve "müzik tarihinin en büyük isimlerinden biri” olarak gördüğü brahms’ın yolunu izledi. rus, i̇sveç, i̇skoç ve kelt müziği gibi farklı etnik müziklerden etkilendi. yaşadığı dönemde avrupa'da ve amerika'da tanınmıştır.

günümüzde genellikle 1868 yılında bestelediği ve keman repertuvarının önemli bir eseri kabul edilen "sol minör 1 numaralı keman konçertosu" ile anılır. bu eser,  felix b. mendelssohn’un mi minör keman konçertosuyla birlikte bu dönemin önemli keman yapıtları arasına girmiştir  üç keman konçertosu ile i̇skoç fantezisi (1880), çello ve orkestra için  kol nidrei (1881)  adlı eserleri günümüzde konser programlarında yer almaktadır.

yaşamı 
1838  yılında köln'de doğdu. i̇lk müzik bilgilerini annesinden aldı. köln konservatuvarı'nın kurucusu olan besteci ve piyanist ferdinand hiller'den piyano dersleri aldı. i̇lk bestesini 9 yaşında annesinin doğum günü için yaptığı söylenir. 14 yaşında ferdinand hiller'ın tavsiyesiyle frankfurt mozart vakfı ödülü'nü kazandı; böylece müzik eğitimine burslu olarak köln'de devam etti. ferdinand hiller'den bestecilik,  konservatuvarın hocalarından biri olan carl reinecke'den piyano dersleri aldı.

1858  yılında köln'de ders vermeye başladı ve scherz, list, und rache (1858) adlı tek perdelik operayı besteledi onu,  die loreley operası(1862) hjof ve fritkantatı(1864) izledi. die loreley operası, piyanist ve besteci clara schumann’dan büyük övgüler aldı.

1865-1867 yılları arasında koblenz’de orkestra yöneticiliği yapan besteci, günümüzde kendisinin en bilinen eseri olan 1 numaralı keman konçertosu'nu 1868 yılında  koblenz'de iken besteledi. eser ilk defa 7 ocak 1868'de,  dönemin ünlü kemancısı joseph joachim tarafından icra edildi. konçerto çok beğenildi ve devrin tanınmış diğer kemancıları tarafından da sıklıkla seslendirildi.

frithjof adlı erkek sesi için kantatının ilk defa 1864'te aechen'de icra edilmesinden sonra tanınan bruch, güzel ellen (1867) ve odysseus (1872) gibi koro-orkestra için büyük eserler yazdı. almanya'da endüstri devrimi sırasında fabrikalarda birçok koro ve orkestra kuruluyordu ve bruch'ın yazdığı koro eserleri, bu topluluklar arasında popüler olmuştur. besteci, fransa-prusya savaşının patlak vermesi üzerine berlin’e yerleşti.1873-1878 arası bonn’da serbest bestecilik yaptı.

besteciliğinin yanı sıra orkestra şefi ve eğitmen olarak da tanındı. berlin'de stern koro topluluğu'nun, liverpool'da filarmoni orkestrası'nın (1881-1883) şefliğini üstlendi. kendi derlediği özgün i̇skoç ezgilerine dayanan i̇skoç fantazisi'ni 1880'de besteledi. çello ve orkestra için yazdığı kol nidrei’de ise özgün yahudi ezgileri kullandı. liverpool'un yahudi cemaati için bestelediği bu eser, yahudi zannedilmesine yol açmış ve ölümünden sonra naziler iktidara geldiğinde eserlerinin çalınmasını yasaklamışlardır.

müzisyen bir avusturyalı aileye mensup clara tuczek ile bir konser turnesinde tanıştı ve 1881 yılında evlendi. çiftin dört çocuğu oldu. bruch,1883'te liverpool filarmoni orkestrası'ndan ayrıldı; 1890'a kadar breslau'da orkestra topluluğu'nun müzik direktörlüğünü üstlendi.

besteci, 1890-1910 arasında berlin akademisi'nde dersler verdi; kompozisyon bölüm başkanlığını üstlendi.1893 yılında kendisine cambridge üniversitesi fahri doktora payesi verildi. 1910'de emekli olduktan sonra dersler vermeye 1920'de ölümüne kadar devam etti. 1912'de piyano ikilisi sutro kardeşler (ottilie ve rosie sutro) için i̇ki piyano ve orkestra için konçerto'yu besteledi. 1920 yılında berlin'de öldü.

kaynakça

dış bağlantılar 
classical net: max bruch
joseph stevenson, "max bruch"
"max bruch, kol nidrei"
max bruch string quartet no.2, sound-bites and discussion of work
https://web.archive.org/web/20070311124310/http://www.richmondsymphony.com/concerts/note_04_21-24_06.htm 
max bruch için kurulmuş bir site 
kol nidrei performansı

1838 doğumlular
1920 yılında ölenler
19. yüzyıl alman bestecileri
20. yüzyıl alman bestecileri
yahudi asıllı almanlar