Brčko İlçesi

brčko i̇lçesi, bosna-hersek'in kuzeydoğusunda yer alan ve kendi kendini yöneten özel bir idari birimdir. i̇lçenin merkezi brčko'dur. dayton antlaşması ile iki entitenin sınırları dışına bırakılarak özerk bir yönetim kurulan bölgedir. bosna-hersek federasyonu ile sırp cumhuriyeti'nden farklı olarak, özel bölge brčko'nun bayrağı ve amblemi yoktur. dayton anayasasının modeli üç etnik grubu iki ayrı devletçiğe ve özel bölge brčko'ya ayırmıştır. özel bölge brčko de jure olarak devletçik olmasa da, de facto olarak yeni bir devletçik olarak ortaya çıkmıştır.

tarihçe 
dayton'da bosna savaşı sonrasında düzenlenen konferanstan sonra boşnak ve hırvat nüfusun çoğunlukta olduğu brčko şehrinin statüsü konusunda bosna-hersek federasyonu çatısı altına alınmasına karşı çıkan sırplarla uzlaşmaya varılamaması nedeniyle, boşnaklar antlaşmayı imzalamaktan vazgeçti. abd'nin müdahalesinin ardından brčko için uluslararası tahkim kabul edildi ve söz konusu şehir tahkim neticesinde 2000 yılında bosna-hersek egemenliği altındaki brčko özerk bölgesi'ne dönüştürülünce, sırp cumhuriyeti coğrafi açıdan iki parçaya bölünmüş oldu.

bosna-hersek yüksek temsilciliği, 2000 yılında dayton anayasasına müdahale ederek, özel bölge brčko konusunda yeni bir düzenleme yapılması ile bu bölgeyi doğrudan devlet organlarının yönetimine bağlamıştır. bu düzenleme ile de facto üçüncü devletçik kurulmuştur.

nüfus

1971 nüfus sayımını 
boşnaklar - 30,181 (40,36%)
hırvatlar - 24,925 (33,33%)
sırplar - 1086 (1,45%)
yugoslavlar - 5 %
diğerleri - 2,899 (3.31%)

1991 nüfus sayımı
1991 nüfus sayımına göre brčko ilçesinin nüfusu 87,627 kişidir.
boşnaklar - 38,617 (44.07%)
hırvatlar - 22,252 (25.39%)
sırplar - 18,128 (20.69%)
yugoslavlar - 5,731 (6.54%)
diğerleri - 2,899 (3.31%)

1997 nüfus sayımını 
boşnaklar - 10,569 (31,39%)
hırvatlar - 2650 (7,81%)
sırplar - 18,193 (52,09 %)
yugoslavlar - 5 %
diğerleri - 0,4%

2006
boşnaklar - 32,332 (43,95%)
hırvatlar - 7919 (11,50%)
sırplar - 38,618 (46,55%)

2013 nüfus sayımı
boşnaklar - 35,381 (42.36%)
sırplar - 28,884 (34.58%)
hırvatlar - 17,252 (20.66%)
diğerleri - 1,899 (2.28%)

1961 nüfus sayımı

1971 nüfus sayımı

1981 nüfus sayımı

1991 nüfus sayımı

2013 nüfus sayımı

konumlar 
brčko ilçesinde 59 yerleşim yeri vardır:

 kırpma
 boće
 boderist
 brcko
 brezik
 brezovo polje
 brezovo polje mührü
 brka
 brod
 bukovac
 bukvik donji
 bukvik gornji
 buzekara
 cerik
 čađavac
 can
 çoseta
 donji rahiç
 donji zovik
 dubrave

 dubravice donje
 dubravice gornje
 gajevi
 gorice
 gornji rahić
 gornji zovik
 grbavica
 gredice
 i̇slamovac
 krbeta
 krepšić
 laništa
 lukavac
 maoča
 markovic polje
 ograđenovac
 ömerbegovaça
 palanka
 popüler ahtapot
 potoçari

 rašljani
 razljevo
 repino brdo
 sandici
 skakava donja
 skakava gornja
 slijepčevići
 stanovi
 šatorovići
 strepci
 trnjaci
 ulice
 uloviç
 vitanovici donji
 vitanovici gornji
 vucilovac
 vujičići
 vukšić donji
 vuksic gornji

hükümet ve politika 
brčko bölge meclisinde 29 sandalye var. koltuklar her bir parti için aşağıdaki gibi tahsis edilir:

 sırbistan demokrat partisi'nin 6 sandalyesi
 sosyal demokrat parti'den 5 sandalye
 demokratik hareket partisi'nden 4 sandalye
 hırvat demokrat birliği'nde 3 sandalye
 bosna hersek partisi'nden 3 sandalye
 bağımsız sosyal demokratlar i̇ttifakı'nda 2 sandalye
 hırvat köylü partisi'nden 2 sandalye
 sırp cumhuriyeti sosyalist partisi'nden 2 sandalye
 demokrat parti'den 1 koltuk
 1 bağımsız aday kontenjanı

etnik kökene göre:
 13 boşnak
 11 sırplar
 5 hırvatça

gözetmenler 
brčko bölgesi için bir uluslararası denetçi atandı. ayrıca yüksek temsilci olarak da görev yapmaktadır. bu pozisyon 2012 yılında askıya alınmıştır. bu pozisyonu aşağıdaki “denetçiler” uygulamıştır:
  robert william farrand,7 mart 1997 - 2 haziran 2000
  gary l. matthews, 2 haziran 2000 - 14 mart 2001
  gerhard sontheim, 14 mart 2001 - 20 nisan 2001 (geçici)
  henry lee clarke, 20 nisan 2001 - 1 ekim 2003
  gerhard sontheim, 1 ekim 2003 - 16 ocak 2004 (geçici)
  susan rockwell johnson, 16 ocak 2004 - 1 ekim 2006
  raffi gregorian, 1 ekim 2006 - 2 ağustos 2010
  gerhard sontheim, 2 ağustos 2010 - 22 eylül 2010 (geçici)
  roderick moore, 22 eylül 2010 - ?

belediye başkanları 
aşağıdaki belediye başkanları ilçesinde iktidarda idi:
 miodrag pajić (sırpça) 1993 - 13 kasım 1997
 borko reljić (sırpça) 13 kasım 1997 - 15 nisan 1999
 sinisa kisić (sırpça) 15 nisan 1999 - 12 kasım 2003
 ivan krndelj (hırvatça) 12 kasım 2003 - 3 aralık 2003
 branko damjanac (sırpça) 3 aralık 2003 - 8 aralık 2004
 mirsad djapo (boşnak) 8 aralık 2004 - 12 şubat 2009
 dragan pajić (sırpça) 12 şubat 2009 - ?

olağanüstü insanlar 
 edo maaika —rapçi
 mladen petrich  hırvat uluslararası bir futbolcudur.
 vesna pisarovych  bir pop şarkıcısı
 lepa brena  şarkıcı
 edvin kanka čudić  bosnalı bir insan hakları savunucusu
 anil dervišević — "denver-area" voleybol kulübü sahibi, bosna-hersek kadın voleybol takımının koçu
 jenana sheganovich  bir piyanist
 anton maglika  hırvat futbolcudur.
 jasmin imamovich  bir politikacı
 natasha voynovich  bir sırp modelidir
 mato tadiç  bir yargıç
 brankica mykhailovych  sırp voleybolcu, dünya ve avrupa şampiyonu, 2016 yaz olimpiyatları'nda gümüş madalya sahibi
 ines jankovic  sırp bir moda tasarımcısıdır.
 nikola kovach  profesyonel bir oyuncu counter-strike: global offensive

kaynakça

dış bağlantılar 
 

 
bosna-hersek'in idari bölümleri
boşnakça konuşan bölgeler ve ülkeler
1999'da bosna-hersek'te kurulan oluşumlar
1999'da kurulan bölgeler ve ülkeler
kondominyumlar (uluslararası hukuk)