Rüzgâr Gibi Geçti (film)

rüzgâr gibi geçti, orijinal adıyla gone with the wind, margaret mitchell'ın pulitzer ödüllü  aynı adlı romanından sinemaya uyarlanmış 1939 abd yapımı bir filmdir.

film 14 dalda oscar'a aday olmuş ve 10 dalda bu ödülü kazanmıştır. zamanında türkiye sinemalarında da gösterime girmiş, defalarca televizyonlarda oynamıştır.

amerikan film enstitüsü'nün hazırladığı tüm zamanların en i̇yi filmleri listesinde (afi'nın 100 yılı... 100 film) dördüncü sıradadır. zamanında tüm dünyada toplam 400.176.459$ hasılat yapmış olup enflasyona göre düzenlenen tabloya göre film tüm zamanların en çok gişe hasılatı yapan filmidir

1993 yılında kongre kütüphanesi tarafından "kültürel, tarihi ve estetik olarak önemli" filmler arasına seçilerek abd ulusal film arşivi'nde muhafaza edilmesine karar verilmiştir.

konusu 
i̇rlandalı scarlett o'hara (vivien leigh), tara isimli çiftlikte yaşamaktadır. 12 meşeler çiftliği'nin varisi ashley wilkes'e (leslie howard) âşık olduğunu düşünmektedir. ashley'nin, kuzeni melanie (olivia de havilland) ile evlenme kararı aldığını öğrenir.

scarlett, ashley'nin evinde rhett butler (clark gable) ile tanışır. ashley ve melanie'nin evlenmesine engel olamayan scarlett, çevresindeki erkeklerden biriyle acele bir evlilik yapar. bu sırada kuzey-güney savaşı patlak vermiştir. melanie ve scarlett'in kocası savaşa gider. scarlett'in kocası savaşta ölür.

savaş, güney'in şartlarını çok ağırlaştırır. scarlett annesini kaybeder. babası ise aklını yitirmiştir. melanie ve scarlett, tara'da birlikte yaşamaya başlarlar. ashley'den haber alınamamaktadır. savaş biter ve ashley geri döner. tara'nın vergilerini ödeyemeyen scarlett, kızkardeşinin nişanlısı ile evlenir ve çiftliği kurtarır. scarlett'in yeni özgür olmuş fakir zenciler tarafından saldırıya uğraması üzerine rhett, ashley ve scarlett'in kocası intikam almaya giderler. scarlett'in ikinci kocası da çatışma sırasında ölür.

scarlett'in ashley'e olan takıntısı devam etmektedir. ancak, rhett buttler ile üçüncü evliliğini yapar. bir kızları olur. rhett, ashley'i kıskanmaktadır. bir gün kızını alır ve londra'ya gider. ancak kızın annesini özlemesi nedeniyle üç ay sonra geri dönerler. bu arada scarlett ikinci çocuğuna hamiledir. dönüşte yaşanan tartışma sonucu scarlett bebeğini kaybeder. bebeğin ardından kızlarının da ölümü ilişkilerini iyice sarsar.

melanie ölümcül şekilde hastalanır. scarlett'ten ashley ve oğluna bakmasını ister. bu arada scarlett rhett'e âşık olduğunu fark etmiştir. melanie'nin evinde scarlett'in ashley ile ilgilenmesi rhett'in scarlett'i terk etmesine neden olur.

bu trajik aşk dörtgeninin fonunda, kuzey-güney savaşı ve güney'in yeniden yapılandırılması, atlanta'nın yanışı, yaralı güney eyaletleri federasyonu üyeleri ile dolu tarlalar da kullanılmıştır. titizlikle hazırlanmış sahneler, gün batımı görüntüleri, dramatik ve romantik müzik, trajik savaşı somut hale getirmek için kullanılan güney halk şarkıları, nükteli diyaloglarla rüzgâr gibi geçti, sinema tarihindeki büyük epik dramlardan biri olarak kabul edilir.

irkçılık 

film bazı eleştirmenlerce güney'in değerlerini övmesi ve kölelik düzenini romantik dille anlatması gerekçeleriyle eleştiriye uğramıştır. ancak, gerek filmin çekildiği yıl gerekse daha sonra filmi izleyenlerin çoğu bu eleştiriyi paylaşmamıştır.

hattie mcdaniel tarafından canlandırılan mammy karakteri köleliğin en güzel örneği eleştirisine uğrasa da mammy'nin scarlett'in yetişmesinde oynadığı rol ve katı tavırları bu eleştirilerin sönük kalmasına yol açmıştır.

hattie mcdaniel, 1930 ve 1940'lı yıllardaki zencilere yönelik tavır nedeniyle filmin atlanta, georgia'daki ilk gösterimine katılamamıştır. buna karşın, aldığı "en i̇yi yardımcı kadın oyuncu ödülü" ile afro-amerikalılar için bir gurur kaynağı olmuştur.

oyuncular 

 clark gable - rhett butler 
 vivien leigh - scarlett o'hara 
 leslie howard - ashley wilkes 
 olivia de havilland - melanie hamilton 
 thomas mitchell - gerald o'hara 
 barbara o'neil - ellen o'hara 
 evelyn keyes - suellen o'hara 
 ann rutherford - carreen o'hara 
 fred crane - stuart tarleton 
 george reeves - brent tarleton 
 hattie mcdaniel - mammy 
 oscar polk - pork 
 butterfly mcqueen - prissy 
 victor jory - jonas wilkerson 
 everett brown - koca sam

yapım ekibi 
 yönetmen: victor fleming 
 yazan: margaret mitchell
 senaryo: sidney howard
 kurgu: hal c. kern, james e. newcom

ödülleri

oscar ödülleri 
rüzgâr gibi geçti 14 dalda (en i̇yi yardımcı kadın oyuncu dalında iki oyuncuyla) oscar'a aday olmuş ve 9 dalda ödül kazanmıştır. film ayrıca oscar onur ödülü'nü de almıştır.
 en i̇yi kadın oyuncu ödülü: vivien leigh 
 en i̇yi yardımcı kadın oyuncu ödülü: hattie mcdaniel
 en i̇yi sanat yönetmeni ödülü: lyle r. wheeler 
 en i̇yi renkli sinematografi ödülü: ernest haller, ray rennahan
 en i̇yi yönetmen ödülü: victor fleming 
 en i̇yi kurgu ödülü: hal c. kern, james e. newcom 
 en i̇yi film ödülü: david o. selznick 
 en i̇yi senaryo ödülü: sidney howard 
 teknik başarı ödülü: don musgrave

onur ödülü: william cameron menzies (renklerin filmdeki dramatik havayı artırmak için kullanmaktaki başarısı nedeniyle)

oscar adaylıkları 
 en i̇yi erkek oyuncu: clark gable 
 en i̇yi yardımcı kadın oyuncu: olivia de havilland 
 en i̇yi efekt/özel efekt: jack cosgrove (fotoğraf), fred albin (ses), arthur johns (ses) 
 en i̇yi film müziği: max steiner 
 en i̇yi ses kaydı: thomas t. moulton

diğer ödüller 
 new york film eleştirmenleri ödülleri (1939): en i̇yi kadın oyuncu ödülü -vivien leigh
 photoplay ödülleri (1939): onur ödülü - david o. selznick 
 abd halkın seçimi (people's choice) ödülleri (1989): tüm zamanların en beğenilen motion picture'ı ödülü.

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 

1939 çıkışlı filmler
1930'larda savaş filmleri
amerika birleşik devletleri romantik dram filmleri
i̇ngilizce filmler
amerikan i̇ç savaşı filmleri
amerika birleşik devletleri romanlarından uyarlanan filmler
en i̇yi film akademi ödülü sahipleri
amerika birleşik devletleri ulusal film arşivi filmleri
max steiner'in müziğini yaptığı filmler
1930'larda dramatik filmler
i̇ntikam teması içeren amerika birleşik devletleri filmleri
kölelik ile ilgili filmler
metro-goldwyn-mayer filmleri
kaliforniya'da çekilmiş filmler
victor fleming'in yönettiği filmler
amerika birleşik devletleri epik filmleri
amerika birleşik devletleri romantik tarihî filmleri
gerçek olaylara dayanan epik filmler
konusu londra'da geçen filmler
konusu atlanta'da geçen filmler
1930'larda tarihî filmler