Arthur C. Clarke

arthur charles clarke (16 aralık 1917, minehead - 19 mart 2008, kolombo), britanya i̇mparatorluk nişanı'na sahip i̇ngiliz mucit ve bilimkurgu yazarı. aynı zamanda mysterious world adlı i̇ngiliz televizyon serisinin yapımcılığını ve sunuculuğunu da yapmıştır. clarke, robert a. heinlein ve isaac asimov'la birlikte, bilimkurgunun "üç büyük yazar"ından biri olarak kabul edilmektedir.

clarke 1941-1946 yılları arasında kraliyet hava kuvvetleri'nde radar eğitmeni ve teknisyeni olarak çalıştı. 1945 yılında teklif ettiği "uydu iletişim sistemi" önerisinden dolayı 1963'te franklin institute stuart ballantine'den altın madalya kazandı. 1947-1950 yılları arasında ve daha sonra tekrar 1953'te "british interplanetary society" (i̇ngiliz gezegenlerarası topluluğu) başkanlığı yaptı.

clarke dalışa olan merakından dolayı 1956 yılında sri lanka'ya yerleşti ve ölümüne dek orada yaşadı. 1998 yılında i̇ngiliz krallığı tarafından şövalye ilan edildi ve 2005 yılında sri lanka'nın en yüksek sivil onuru sri lankabhimanya ile onurlandırıldı.

yaşamı 
clarke, i̇ngiltere'nin somerset eyaletinin minehead kıyı kasabasında doğmuştur. çocukken gökyüzünü gözlemlemekten ve eski amerikan bilimkurgu dergilerini okumaktan büyük keyif alan clarke, liseyi bitirdikten sonra richard huish üniversitesi'nde okumaya başlamış, fakat maddi sorunları yüzünden üniversite eğitimini karşılamakta zorluk çekince okul yurdunda denetçi olarak işe başlamıştır.

ii. dünya savaşı sırasında, kraliyet hava kuvvetleri bünyesinde radar teknisyeni olarak görev almıştır. britanya savaşı sırasında kraliyet hava kuvvetlerinin geliştirdiği "erken radar uyarı sistemi" projesinde görev almış, savaşın bitimiyle ordudan teğmen rütbesiyle ayrılmıştır.

savaşın ardından girdiği king's college'ın matematik ve fizik bölümünü birincilikle bitirmiştir.

savaş sonrası yıllarda clarke, i̇ngiliz i̇nterplanetary society'e katılmış, ve birkaç yıl bu kurumun yöneticiliğini yapmıştır. dünyayı çevreleyen telekomünikasyon uydu ağının oluşturulması için gerekli geostasyonel uydu fikrini öne sürmüştür.

1953 yılında florida'ya yaptığı gezi esnasında tanıştığı 22 yaşındaki tek çocuklu bir dul olan amerikalı marilyn mayfield ile evlendi. altı ay sonra ayrıldılar. boşanma davaları 1964'e kadar sürdü. clarke evliliği hakkında "başından beri uyumsuz bir evlilikti" dedi. the fountains of paradise adlı romanını ithaf ettiği ve "yaşam boyunca mükemmel arkadaş" diye tarif ettiği sri lanka'lı leslie ekanayake ile yakın ilişkisi vardı. kendisinden yaklaşık otuz yıl önce ölen ekanayake ile colombo'da aynı yere gömüldüler. stanley kubrick'in biyografisinde clarke'ın sri lanka'ya yerleşme sebebi olarak sri lanka kanunlarının eşcinselliğe daha toleranslı olması gösterilir. clarke kendisinin eşcinsel olup olmadığını soran gazetecilere "hayır, sadece ılımlı neşeliyim." demiştir. michael moorcock yazdığı bir yazıda "onun eşcinsel olduğunu herkes biliyordu. 1950'lerde erkek arkadaşıyla birlikte yemeğe giderdik." demiştir.

clarke 1986 yılında playboy dergisine verdiği bir röportajda kendisine yöneltilen "hiç biseksüel ilişki yaşadınız mı?" sorusuna "elbette. kim yaşamamıştır ki?" şeklinde cevap vermiştir.

clarke'ın kişisel hatıralarını yazdığı bir koleksiyon da mevcuttur. bu hatıralar i̇ngiltere'deki kardeşi fred clarke tarafından saklanmaktadır. clarke kişisel günlüklerinin ve hatıralarının ölümünden 30 yıl sonra yayınlanacağını belirtmiştir. nedeni sorulunca "i̇çeriğinde utandırıcı şeyler olabilir" demiştir.

çocukluğunda yakalandığı bir hastalık nedeniyle yaklaşık 30 yıl tekerlekli sandalye kullanan clarke, 50 yıldır yaşadığı sri lanka'da, ölümünden 4 gün önce hastaneye kaldırıldı ve 19 mart 2008 günü, solunum yetmezliği sonucu hayatını kaybetti.

dine bakışı 
clarke'ın dine bakışı biraz karışık olsa da eserlerinde dinsel ve ruhsal öğelere yer verir. "bilgiye giden her yol tanrıya veya gerçeğe giden yoldur." demiştir. clarke kendisini "tanrı konseptiyle büyülenmiş" biri olarak tasvir eder. kraliyet hava kuvvetleri'ne girdiği zaman köpeğine i̇ngiltere kilisesi yerine panteist tasması takılmasını istemiştir. 2000 yılında sri lanka gazetelerinden birine verdiği röportajda "tanrıya veya ölümden sonraki hayata inanmıyorum." demiş ve kendini ateist olarak tanımlamıştır. clarke'a international academy of humanism tarafından hümanizm ödülü verilmiştir. clarke ayrıca kendisinin "gizli budist" olduğunu belirtmiş ve budizmin din olmadığını ifade etmiştir. gençlik yıllarında dine çok az alaka göstermiştir. hatta evlendikten birkaç ay sonra eşinin sıkı bir presbiteryen olduğunu öğrenmiştir.

clarke, alan watts ile yaptığı söyleşide; dinleri bunca zaman savaşları ve zulümleri durduramadıkları için affetmediğini söylemiştir. cenaze töreniyle alakalı bıraktığı vasiyette: "cenazemde kesinlikle dini herhangi bir tören düzenlenmesin." demiştir.

clarke'ın en meşhur sözlerinden biri: "i̇nsanlığın en büyük trajedilerinden biri ahlakın din tarafından ele geçirilmesidir."

romanları 

 against the fall of night (1948, 1953) the city and the stars'ın özgün versiyonu.
 prelude to space (1951)
 the sands of mars (1951)
 islands in the sky (1952)
 çocukluğun sonu (1953)
 earthlight (1955)
 the city and the stars (1956)
 the deep range (1957)
 a fall of moondust (1961)
 dolphin island - a story of the people of the sea (1963)
 glide path (1963)
 2001: bir uzay macerası (1968)
rama ile buluşma (1973)
 imperial earth (1976)
 the fountains of paradise (1979)
 2010: odyssey two (1982)
 the songs of distant earth (1986)
 2061: odyssey three (1987)
 the ghost from the grand banks (1990)
 the hammer of god (1993)
 3001: the final odyssey (1997)

kısa öykü koleksiyonları 

 expedition to earth (1953)
 reach for tomorrow (1956)
 tales from the white hart (1957)
 the other side of the sky (1958)
 tales of ten worlds (1962)
 the nine billion names of god (1967)
 of time and stars (1972)
 the wind from the sun (1972)
 the best of arthur c. clarke (1973)
 the sentinel (1983)
 tales from planet earth (1990)
 the collected stories of arthur c. clarke (2001)

kaynakça

dış bağlantılar 
 arthur c. clarke vakfı
 arthur c. clarke ödülleri
 sir arthur clarke ödülleri 
 
 

 
1917 doğumlular
somerset doğumlular
2008 yılında ölenler
20. yüzyıl britanyalı roman yazarları
21. yüzyıl britanyalı roman yazarları
i̇ngiliz bilimkurgu yazarları
i̇ngiliz ateistler
king's college london'da öğrenim görenler
hugo ödülü alan yazarlar
nebula ödülü alan yazarlar
çocuk felci olan kişiler
ateist yazarlar