18 Mayıs



olaylar 
 1284 - jönköping, resmen i̇sveç kenti oldu.
 1804 - napolyon bonapart, fransa i̇mparatoru ilan edildi.
 1871 - paris komünü, eşit işe eşit ücret verilmesini kabul etti.
 1910 - çıplak gözle görülebilen tek kuyruklu yıldız olan halley kuyruklu yıldızı, dünya'nın çok yakınından geçti.
 1929 - sivas'ın suşehri ilçesinde 6.1 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi, 64 kişi öldü, 72'den fazla kişi ise yaralandı.
 1941 - alman zırhlısı bismark ve ağır kruvazör prinz eugen, ren egzersizi (rheinübung) harekatı için denize açıldılar.
 1943 - adolf hitler, müttefiki i̇talya'nın teslim olmaya yönelmesi üzerine, alaric operasyonu'nu başlatarak i̇talya'nın alman ordularınca istilası emrini verdi.
 1944 - kırım tatar sürgünü: josef stalin, kırım tatarlarını kırım yarımadası'ndan sürgün etti. sürgün edilen 193.865 kırım tatarının %45'i sürgünde hayatını kaybetti.
 1968 - fransa'da "mayıs ayaklanması" sürüyor. devlet başkanı charles de gaulle, romanya'daki ziyaretini beklenenden 12 saat önce bitirerek ülkesine döndü. sinemacılar, cannes film festivali'ni işgal etti. önde gelen fransız film yönetmenleri eserlerini yarışmadan çekti ve jüri istifa ederek festivali sona erdirdi.
 1969 - apollo projesi: apollo 10 fırlatıldı.
 1973 - türkiye komünist partisi/marksist-leninist (tkp-ml) ve türkiye i̇şçi köylü kurtuluş ordusu'nun (ti̇kko) kurucusu i̇brahim kaypakkaya, sıkıyönetimde gözaltında bulunduğu sırada gördüğü işkenceler sonucunda öldü.
 1974 - hindistan, racastan eyaletinin pokhran şehrinde bulunan tar çölü'nde ilk nükleer silah denemesini başarıyla gerçekleştirdi. "gülümseyen buda" adını verdikleri bu proje, hindistan'ı nükleer silah sahibi olan 6. ülke yaptı.
 1980 - türkiye'de 12 eylül 1980 darbesi'ne giden süreç (1979- 12 eylül 1980): genelkurmay başkanı orgeneral kenan evren, kuvvet komutanları ve jandarma genel komutanı toplantı yaptı. müdahaleden başka çıkar yol olmadığına karar verildi.
 1980 - türkiye'de 12 eylül 1980 darbesi'ne giden süreç (1979- 12 eylül 1980): muhalefet lideri bülent ecevit, "demirel kadar yıkıcı bir kişi daha olsa memleket çoktan batardı." dedi.
 1980 - abd'nin washington eyaletinde bulunan st. helens dağı'nda meydana gelen volkanik patlama, 57 kişinin ölümüne ve 3 milyar dolar da maddi zarara yol açtı.
 1986 - çernobil nükleer santrali'ndeki patlamanın ardından, atom enerjisi komisyonu başkanı prof. ahmet yüksel özemre, "radyasyonda endişe edilecek bir şey yok" dedi.
 1987 - i̇stanbul'da ilk deniz otobüsleri işlemeye başladı. i̇lk seferler bostancı-kabataş arasında yapıldı.
 1990 - fransa'da, üzerinde değişiklik yapılmış bir tgv treni, saatte 515.3 km sürate erişerek yeni bir demiryolu hız rekoru kırdı.
 1995 - gazi mahallesi olaylarını protesto gösterisi sırasında gözaltına alınan ve bir daha haber alınamayan hasan ocak'ın altınşehir mezarlığı kimsesizler bölümüne gömüldüğü ortaya çıktı.
 1996 - cumhurbaşkanı süleyman demirel'e, i̇zmit'te i̇brahim gümrükçüoğlu tarafından suikast girişiminde bulunuldu. demirel, olaydan yara almadan kurtuldu. koruma müdürü şükrü çukurlu kolundan, bir gazeteci ise ayağından yaralandı.
 1997 - mhp kurultayında kavga çıktı. kurultay, hakim kararıyla bir ay ertelendi.
 2000 - doç. dr. bahriye üçok'un katledilmesinde kullanılan pakette tespit edilen parmak izinin, umut operasyonu çerçevesinde yakalanan ferhan özmen'e ait olduğu belirlendi.
 2003 - türkiye'nin ilk özel rakı fabrikasının temeli, i̇zmir'in menderes ilçesi tekeli beldesinde atıldı.

doğumlar 
 1048 - ömer hayyam, i̇ranlı şair, filozof, matematikçi ve binom açılımının ilk kullanıcısı (ö. 1131)
 1186 - rostovlu konstantin, vladimir prensi (ö. 1218)
 1692 - joseph butler, i̇ngiliz filozof (ö. 1752)
 1706 - magda logomer, komşusu tarafından büyücülük ve zehirleme yapmakla suçlanan bitki uzmanı
 1711 - ruđer bošković, ragusalı bilim insanı (ö. 1787)
 1782 - adolf von lützow, prusyalı asker (ö. 1834)
 1822 - mathew brady, amerikalı fotoğrafçı (ö. 1896)
 1868 - ii. nikolay, rus çarı (ö. 1918)
 1872 - bertrand russell, i̇ngiliz filozof, matematikçi, nobel edebiyat ödülü sahibi ve barış hareketi lideri (ö. 1970)
 1883 - walter gropius, alman mimar ve bauhaus akımının kurucularından (ö. 1969)
 1895 - augusto césar sandino, nikaragualı gerilla önderi (ö. 1934)
 1897 - frank capra, amerikalı film yönetmeni ve en i̇yi yönetmen akademi ödülü sahibi (ö. 1991)
 1898 - faruk nafiz çamlıbel, türk şair (ö. 1973)
 1903 - galeazzo ciano, i̇talya krallığı'nın dışişleri bakanı (ö. 1944)
 1916 - andré braunschweig, fransız yargıç ve sendikacı.
 1916 - miriam goldberg, amerikalı muhabir (ö. 2017)
 1919 - margot fonteyn, i̇ngiliz dansçı ve türk balesinin kurucusu (ö. 1991)
 1920 - papa ii. john paul, katolik kilisesi'nin polonya kökenli ilk papa'sı (ö. 2005)
 1926 - bob benny, belçikalı şarkıcı (ö. 2011)
 1927 - ii. karekin kazancıyan, i̇stanbul ermeni patriği ve türkiye ermenileri ruhani başkanı (ö. 1998)
 1930 - serafino sprovieri, i̇talyan katolik din adamı ve piskopos (ö. 2018)
 1936 - türker i̇nanoğlu, türk yönetmen ve yapımcı
 1937 - jacques santer, lüksemburg eski başbakanı ve avrupa komisyonu eski başkanı
 1938 - edwin erickson, amerikalı siyasetçi ve iş insanı (ö. 2019)
 1939 - peter grünberg, alman fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi
 1942 - nobby stiles, i̇ngiliz eski futbolcu ve teknik direktör (ö. 2020)
 1943 - daniel frank austin, amerikalı botanikçi (ö. 2015)
 1944 - w. g. sebald, alman yazar ve edebiyatçı (ö. 2001)
 1946 - andreas katsulas, yunan asıllı amerikalı aktör (ö. 2006)
 1947 - hugh keays-byrne, i̇ngiliz-avustralyalı aktör ve film yönetmeni (ö. 2020)
 1950 - thomas gottschalk, alman radyo ve televizyon sunucusu, şovmen ve aktör
 1954 - eric gerets, belçikalı teknik direktör ve eski futbolcu
 1955 - çov yun fat, çinli oyuncu
 1957 - michael cretu, romanya-bükreş doğumlu sanatçı
 1960 - ben chafin, amerikalı hukukçu, çiftçi ve siyasetçi (ö. 2021)
 1960 - page hamilton, amerikalı gitarist, solist ve prodüktör
 1962 - sandra, alman pop şarkıcısı
 1965 - bülent tezcan, türk hukukçu ve siyasetçi
 1967 - heinz harald frentzen, alman formula 1 pilotu
 1969 - andras demeter, rumen oyuncu ve yönetmen
 1969 - melahat abbasova, azeri asıllı türk oyuncu ve yönetmen
 1969 - helena noguerra, belçikalı tanınmış aktris, televizyon sunucusu ve şarkıcı
 1970 - tina fey, amerikalı yazar ve komedyen
 1971 - sebastian bezzel, alman oyuncu
 1972 - ruhi sarı, türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
 1975 - sanem çelik, türk tiyatro ve sinema oyuncusu
 1975 - john higgins, i̇skoç profesyonel snooker oyuncusu
 1978 - ricardo carvalho, portekizli futbolcu
 1979 - milivoje novakovič, sloven millî futbolcu
 1980 - diego pérez, uruguaylı futbolcu
 1981 - edu dracena, brezilyalı futbolcu
 1984 - daniel baier, alman futbolcu
 1984 - eren bakıcı, türk müzisyen, dansçı, oyuncu, söz yazarı ve grup hepsi üyesi
 1986 - kevin anderson, güney afrikalı tenis oyuncusu
 1987 - luisana lopilato, arjantinli oyuncu
 1988 - taeyang, koreli r&b - hip hop şarkıcı
 1989 - alexandru chipciu, rumen futbolcu
 1989 - stefan ilsanker, avusturyalı futbolcu
 1989 - daniel lafferty, kuzey i̇rlandalı millî futbolcu
 1989 - muhammed reşid mezahiri, i̇ranlı millî futbolcu
 1989 - jonathan rivierez, fransız futbolcu
 1990 - mizuki hamada, japon futbolcu
 1990 - luke kleintank, amerikalı oyuncu
 1990 - yuya osako, japon millî futbolcu
 1990 - heo ga yoon, güney koreli şarkıcı ve oyuncu
 1991 - celal hasan, iraklı futbolcu
 1991 - david pavelka, çek futbolcu
 1991 - fernando silva dos santos, brezilyalı futbolcu
 1992 - fernando pacheco flores, i̇spanyol kaleci
 1993 - alekseyev, ukraynalı şarkıcı ve şarkı yazarı
 1993 - jiří prskavec, çek slalom kanocu
 1993 - ryohei shirasaki, japon futbolcu
 1994 - clint n'dumba-capela, i̇sviçreli profesyonel basketbolcu
 1994 - edson castillo, venezuelalı futbolcu
 1994 - aleksandar čavrić, sırp futbolcu
 1994 - ebru şahin, türk oyuncu
 1995 - berk demir, basketbol süper ligi takımlarından darüşşafaka forması giyen türk profesyonel basketbolcu
 1995 - kimmy granger, amerikalı porno yıldızı
 1995 - thalles lima de conceição penha, brezilyalı futbolcu (ö. 2019)
 1995 - tobias salquist, danimarkalı futbolcu
 1997 - alejandro rejón huchin, meksikalı şair, kültür yöneticisi ve gazeteci
 2000 - ryan sessegnon, i̇ngiliz futbolcudur
 2002 - alina zagitova, rus buz patenci

ölümler 
 893 - i. stefanos, 886 ile 893 yılları arası rum ortodoks patriği (d. 867)
 1013 - ii. hişam, 1 ekim 976 – 15 şubat 1009 ile 23 temmuz 1010 – 18 mayıs 1013 dönemlerinde iki kez kurtuba halifesi olan endülüs emevi devleti hükümdarı (d. 965)
 1160 - ix. eric, i̇sveç kralıdır (d. 1120)
 1551 - domenico di pace beccafumi, i̇talyan bir ressam (d. 1486)
 1799 - pierre beaumarchais, fransız oyun yazarı, şair ve diplomat (d. 1732)
 1800 - alexandr suvorov, rus mareşal (d. 1729)
 1808 - elijah craig, abd'li protestan bir vaazcı. bourbon viskinin mucidi olarak da bazen tanınmaktadır. (d. 1738/43)
 1839 - caroline bonaparte, fransa imparatoru i. napolyon'un kız kardeşi (d. 1782)
 1849 - josé maría carreño, venezuela devlet başkanı (d. 1792)
 1909 - isaac albéniz, i̇spanyol besteci ve piyanist (d. 1860)
 1910 - eliza orzeszkowa, polonyalı yazar (d. 1841)
 1910 - pauline viardot, fransız mezzo-soprano, pedagog ve bestecisiydi (d. 1821)
 1911 - gustav mahler, avusturyalı besteci (d. 1860)
 1922 - charles louis alphonse laveran, fransız doktor (d. 1845)
 1924 - charles vere ferrers townshend, britanya hint ordusu'nda görev yapan subay ve siyasetçi (d. 1861)
 1941 - werner sombart, alman iktisatçı ve sosyolog (d. 1863)
 1965 - eli cohen, i̇srailli casus (d. 1924)
 1973 - i̇brahim kaypakkaya, türk devrimci ve tkp/ml'nin kurucusu (d. 1949)
 1973 - jeannette rankin, amerikalı feminist siyasetçi (d. 1880)
 1976 - zafer cilasun, türk radyo ve televizyon sunucusu (trt'nin ilk spikerlerinden) (d. 1939)
 1980 - ian curtis, şarkıcı, söz yazarı ve besteci (d. 1956)
 1981 - fuat sirmen, türk siyasetçi ve türkiye büyük millet meclisi (tbmm) eski başkanlarından (d. 1899)
 1981 - william saroyan, amerikalı yazar (d. 1908)
 1982 - hamid aytaç, türk hattat (d. 1891)
 1984 - nasuh akar, türk güreşçi ve olimpiyat şampiyonu (d. 1925)
 1988 - daws butler, amerikalı şarkıcı (d. 1916)
 1989 - hermann höcherl, alman siyasetçi (d. 1912)
 1990 - jill ireland, i̇ngiliz aktris (d. 1936)
 1995 - elizabeth montgomery, amerikalı film ve televizyon oyuncusu (d. 1933)
 1997 - bridgette andersen, amerikalı oyuncu (d. 1975)
 2004 - çetin alp, türk pop müziği sanatçısı (d. 1947)
 2007 - pierre-gilles de gennes, nobel ödülü kazananlar listesi'ne 1991'de giren fransız fizikçi (d. 1932)
 2009 - türkan saylan, türk tıp doktoru, akademisyen, yazar, eğitimci ve eski çydd genel başkanı (d. 1935)
 2009 - wayne allwine, amerikalı seslendirme sanatçısı (d. 1947)
 2009 - velupillai prabhakaran, tamil i̇lam kurtuluş kaplanları örgütünün kurucu lideri (d. 1954)
 2012 - dietrich fischer-dieskau, alman bariton ve orkestra şefi (d. 1925)
 2014 - dobrica ćosić, sırp siyasetçi, yazar ve siyasi teorisyendi (d. 1921)
 2015 - halldór ásgrímsson, i̇zlanda eski başbakanı ve siyasetçi (d. 1947)
 2015 - raymond gosling, maurice wilkins ve rosalind franklin ile birlikte dna'nın yapısını keşfeden britanyalı bilim insanı (d. 1926)
 2015 - muzaffer özpınar, türk bestekâr ve tambur sanatçısı (d. 1928)
 2016 - fritz stern, alman tarihçi ve yazar (d. 1926)
 2016 - ian watkin, yeni zelandalı aktör (d. 1940)
 2017 - roger ailes, amerikalı siyasetçi, medya yöneticisi ve patronu (d. 1940)
 2017 - chris cornell, amerikalı müzisyen ve vokalist (d. 1964)
 2017 - anil madhav dave, hindistan halk partisi (bjp) üyesi siyasetçi, çevreci ve bakan (d. 1956)
 2017 - jacque fresco, endüstriyel tasarımcı, toplum mühendisi, mucit, yazar ve konferansçı (d. 1916)
 2017 - reema lagoo, hint oyuncu (d. 1958)
 2018 - stephanie adams, amerikalı kadın model ve yazar (d. 1970)
 2018 - doğan babacan, türk futbolcu ve hakem (d. 1929)
 2018 - i̇yad fetih er-ravi, irak cumhuriyet muhafızları'ndan olan eski rütbeli üst düzey asker (d. 1942)
 2018 - darío castrillón hoyos, kolombiyalı kardinal (d. 1929)
 2019 - mario baudoin, bolivyalı biyolog ve çevreci (d. 1942)
 2019 - jean beaudin, kanadalı film yapımcısı, yönetmeni ve senarist (d. 1939)
 2019 - manfred burgsmüller, alman futbolcu (d. 1949)
 2019 - austin eubanks, amerikalı motivasyon konuşmacısı (d. 1981)
 2019 - analía gadé, arjantinli aktris (d. 1931)
 2019 - jürgen kissner, alman erkek bisikletçi (d. 1942)
 2019 - geneviève waïte, i̇ngiliz asıllı güney afrikalı oyuncu, manken ve şarkıcı (d. 1948)
 2020 - marko elsner, sloven eski millî futbolcu (d. 1960)
 2020 - bill olner, i̇ngiliz politikacı (d. 1942)
 2020 - ken osmond, amerikalı aktör ve polis memuru (d. 1943)
 2020 - willie k, amerikalı şarkıcı, söz yazarı, müzisyen ve albüm yapımcısı (d. 1960)
 2021 - franco battiato, i̇talyan şarkıcıdır (d. 1945)
 2022 - miguel báez espuny, i̇spanyol boğa güreşçisi (d. 1930)
 2022 - domingo villar, i̇spanyol polisiye roman yazarı (d. 1971)
 2023 - mehmet özyürek, dünya'nın en uzun burunlu insanı (d. 1949)

tatiller ve özel günler 
 bayrak günü, haiti
 dünya aids aşısı günü
 uluslararası müze günü
 türkmenistan anayasa ve türkmenistan bayrak günü 

0518
18