mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Ferit Melen

ferit sadi melen (1906, van - 3 eylül 1988, ankara), türk bürokrat ve siyasetçi. türkiye cumhuriyeti'nin 14. başbakanı.

yaşamı
1906 yılında van'da doğdu. i̇lk ve ortaokulu van'da bitirip, 1928'de bursa erkek lisesi'nden mezun oldu. daha önce i̇stanbul'da bulunan ve adı daha sonra ankara üniversitesi siyasal bilgiler fakültesi olacak olan mülkiye mektebi'ne girerek temmuz 1931 tarihinde diploma aldı. 26 ağustos 1931 tarihinde bursa maiyet memurluğunda devlet hizmetine girdi. 25 ekim 1932 tarihinde maliye müfettiş yardımcılığına atandı. 1 ocak 1936 tarihinde dördüncü sınıf, 14 temmuz 1939 tarihinde üçüncü sınıf, 26 ocak 1940 tarihinde i̇kinci sınıf ve 28 ocak 1943 tarihinde birinci sınıf müfettişliğe terfi etti. askerliğini asteğmen olarak 1 mayıs 1940 - 27 kasım 1941 tarihleri arasında yaptı. bir yıl süre ile fransa maliye bakanlığı örgütünde inceleme yapmak üzere paris'e gönderildi. 29 kasım 1943 tarihinde vasıtalı vergiler genel müdürü oldu. 30 haziran 1946 tarihinde gelirler genel müdürlüğüne getirildi.

9. dönem seçimlerinde van milletvekilliğine seçildi, dönem sonunda yasama etkinliğine ara vererek serbest mali müşavirlik yaptı. 30 eylül 1959 tarihinde emekliye ayrıldı. xi. dönemde tekrar van milletvekili seçildi. 1961 kurucu meclisinde van i̇li temsilcisi olarak bulundu. ix. ve x. i̇nönü kabinelerinde, parlamento dışından, maliye bakanı olarak yer aldı. 7 haziran 1964 - 14 ekim 1979 tarihleri arasında cumhuriyet senatosu van üyeliği yaptı. 1967'de cumhuriyet halk partisi'nden istifa ederek güven partisi kurucuları arasında yer aldı. i. ve ii. erim hükûmetlerinde 26 mart 1971'den 22 mayıs 1972 tarihine kadar millî savunma bakanlığı görevinde bulundu. 22 mayıs 1972'de başbakanlık görevini üstlendi. iv. demirel hükûmetinde 31 mart 1975'te tekrar millî savunma bakanlığı görevine getirildi. 12 temmuz 1980 tarihinde cumhurbaşkanı vekili i̇hsan sabri çağlayangil tarafından cumhuriyet senatosu üyeliğine seçildi. bu görevi 12 eylül 1980'de sona erdi. 1983 yılında bir kez daha van milletvekili seçildi.

3 eylül 1988 tarihinde ankara'da öldü, cebeci asri mezarlığı'nda toprağa verildi. 23. dönem i̇stanbul milletvekili mithat melen'in babasıdır.

van'da bulunan havalimanı ismini taşımaktadır.

kaynakça 

 

 

1906 doğumlular
1988 yılında ölenler
ankara üniversitesi siyasal bilgiler fakültesinde öğrenim görenler
türkiye cumhuriyeti millî savunma bakanları
tbmm 9. dönem van milletvekilleri
tbmm 11. dönem van milletvekilleri
tbmm 17. dönem van milletvekilleri
tbmm 1961 kurucu meclis van il temsilcisi
tbmm van cumhuriyet senatörleri
tbmm i̇hsan sabri çağlayangil tarafından seçilen cumhuriyet senatörleri
bürokrat senatörler
ankara'da ölenler
cebeci asri mezarlığı'na defnedilenler
cumhuriyet halk partisi parti meclisi üyeleri
tbmm anayasa komisyonu
tbmm plan ve bütçe komisyonu
avrupa konseyi parlamenter meclisi türk grubu
bursa erkek lisesinde öğrenim görenler
milliyetçi demokrasi partisi mensubu siyasetçiler
hür demokrat parti mensubu siyasetçiler
Uzungöl, Çaykara

uzungöl, trabzon ilinin çaykara ilçesine bağlı turistik mahalledir. adını kıyısında bulunduğu uzungöl'den almaktadır. sınırları dahilinde uzungöl tabiat parkı yer almaktadır.

tarihçe 
yerleşimin eski adı şerah'tır. 1681 yılı avarız defterinde yerleşimde tamamı müslüman 12 avarız neferi kaydedilmiştir.  1923 mübadelesi sırasında bölümlü doğumlu papaz yorgos papadopulos tuttuğu gezi notlarında yerleşimden "saraho" adıyla bahsederken, ofluların müslümanlığı seçmesi üzerine köyde yaşayan rumlardan bazılarının gümüşhane'ye giderek fitiyana adıyla bir köy kurduklarını belirtmiştir.

türkiye cumhuriyetinin kurulmasından sonra şerah adıyla o dönemki of kazasının kadahor (çaykara) bucağına bağlı görülen yerleşimin adı 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla uzungöl olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.

coğrafya 
uzungöl, trabzon il merkezine 100 km, çaykara'ya ise 20 km uzaklıktadır.

nüfus

fotoğraf galerisi

kaynakça

dış bağlantılar 

 uzaydan uzungöl
 uzungöl tatil ve gezi rehberi 

çaykara'nın mahalleleri
türkiye'deki tatil köyleri
Andrew Wiles

sir andrew john wiles, , (d. 11 nisan 1953), i̇ngiliz matematikçi. oxford üniversitesi'nde royal society araştırma profesörüdür.

11 nisan 1953 tarihinde cambridge - i̇ngiltere'de doğmuştur. 1974 yılında cambridge üniversitesi'nde tamamladığı lisans eğitiminin ardından, 1979'da yine aynı okulda doktora çalışmasını yaptı. hâlen abd'de princeton üniversitesi'nde profesör olarak görev yapmaktadır.

"herhangi x, y, ve z pozitif tamsayıları için,  ifadesini sağlayan ve 2'den büyük bir n doğal sayısı  yoktur" biçimindeki fermat'ın son teoremi olarak bilinen matematik problemini, 1637 yılında ortaya atılmasından 357 yıl sonra, 1994'te richard taylor ile birlikte çözmesiyle ünlenmiştir.

10 yaşındayken yerel halk kütüphanesinde bir matematik kitabında karşılaştığı fermat'ın son teoremi çok ilgisini çekmişti. belki de matematikçi olmasına yol açan bu problemi çözmek için çalışmaya daha o yıllarda başladı.

ödülleri
 schock ödülü (1995)
 royal society of london tarafından verilen madalya - (1996)
 cole ödülü (1996)
 wolf ödülü (1996)
 kral faysal ödülü (1998)
 clay araştırma ödülü (1999)
 britanya i̇mparatorluğu şövalyeliği (2000)
 shaw ödülü (2005)
 abel ödülü (2016)
 copley madalyası (2017)

dış bağlantılar 

princeton üniversitesi'nde 

1953 doğumlular
cambridge doğumlular
i̇ngiliz matematikçiler
yaşayan insanlar
oxford üniversitesi öğretim üyeleri
ulusal bilimler akademisi üyeleri
fransız bilimler akademisi üyeleri
royal society üyeleri
guggenheim fellows
abel ödülü sahipleri
rolf schock ödülü sahipleri
wolf matematik ödülü sahipleri
wolf ödülü sahipleri
Kaplumbağalar da Uçar

kaplumbağalar da uçar  (farsça: لاک پشت ها هم پرواز می کنند　lakpoşt-ha hem pervaz mi-konend, kürtçe: kûsî jî dikarin bifirin, i̇ngilizce: turtles can fly) 
sarhoş atlar zamanı'nın da yönetmenliğini yapan bahman gobadi'nin 2004'te çektiği filmi. 
irak savaşı'ndan sonra çekilen ilk irak filmi (i̇ran ve fransa ile ortak yapımı) olup çekim esnasında amerikan işgal kuvvetlerinin de desteğini aldı. 
berlin uluslararası film festivali en iyi istikbali ve barış film ödülü (2005) başta olmak üzere birçok ödülleri aldı. 2006'da i̇ran en iyi yabancı film dalında adaylık gösterildi.

konusu 
abd işgalinden sonra irak-türkiye sınırındaki kürt mülteci kampında mayın toplayarak hayatlarını sürdürmeye çalışan çocukları anlatan film.

oyuncular

ödüller 
 'glass bear', en i̇yi i̇stikbali film ve barış film ödülü, berlin uluslararası film festivali, 2005.
 'golden seashell', en i̇yi film, san sebastián uluslararası film festivali, 2004.
 jüri özel ödülü, chicago uluslararası film festivali, 2004.
 uluslararası jüri ve i̇zleyci ödülü, são paulo uluslararası film festivali, 2004.
 'la pieza' ödülü, en i̇yi film, ciudad de mexico uluslararası çağdaş film festivali, 2005.
 i̇zleyici ödülü, rotterdam uluslararası film festival, 2005.
 'golden prometheus', en i̇yi film, tiflis uluslararası film festivali, 2005.
 'aurora' ödülü, tromsø uluslararası film festivali, 2005.
 'golden butterfly', isfahan çocuk filmleri için uluslararası festivali, 2004.
 'gold dolphin', festróia - tróia uluslararası film festival, 2005

dış bağlantılar
 

2004 çıkışlı filmler
i̇ran filmleri
kürtçe filmler
bahman gobadi'nin yönettiği filmler
kürtleri konu alan filmler
fransa-i̇ran-irak ortak yapımı filmler
kurguda intihar
irak savaşı filmleri
fransa savaş filmleri
fransa bağımsız filmleri
2000'lerde bağımsız filmler
irak'ta çekilmiş filmler
DMOZ

[[dosya:dmoz logo.png|küçükresim|''dmozun logosu.]]dmoz olarak da bilinen open directory project (odp) ya da türkçesiyle açık dizin projesi, internetteki web sitelerinin konularına göre sınıflandırılarak ve gönüllü editörler tarafından incelenerek yayımlandığı bir web dizinidir. birçok arama motoru dmoz'daki siteleri direkt olarak izler ve özgür bir lisansla yayınlanan dmoz verilerini kullanılır. oldukça güvenilir bir altyapısı vardır. yasa dışı, problemli ve kalitesiz sitelerin listelenmesine izin verilmez. projenin sahibi aol'dir. i̇lk kurulduğunda directory.mozilla.org alan adını kullandığı için adı directory moz'''illa sözcüklerinin kısaltılmasından oluşsa da bugünkü mozilla vakfı ve mozilla projeleriyle bir ilişkisi yoktur.

dmoz, insanlar tarafından sınıflandırılmış web içeriğini barındıran en geniş kapsamlı veritabanıdır. i̇nternet kullanıcılarından oluşan editör kadrosu, web'deki kaynakların keşfini sağlayan kolektif beyni oluşturur. dmoz, web'in en büyük ve en popüler arama motorlarının ve portallarının dizin hizmetlerini güçlendirmektedir. bunlara netscape search, aol search, google, lycos, hotbot, directhit ve daha yüzlercesi dahildir.

dmoz, kendi resmi web sitesi üzerinden yayınladığı haberde belirttiği gibi 17 mart 2017 tarihinde kapanmıştır. web sitesinin 2017 yılı eylül ayından itibaren dmoztools.net web sitesinde düzenlenemeyen bir yansısı bulunmaktaydı, 2018 yılı ocak ayından itibaren curlie.org web sitesi dmoz'un halefi olduğunu belirterek ağ üzerinde yerini almıştır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 dmoz
 curlie  (dmoz halefi)
 aol 
 dmoztools  (düzenleneyen yansı sitesi)
 odp 

 
1998'de kurulan internet içerikleri
warnermedia kuruluşları
web dizin siteleri
projeler
i̇ş birliği
netscape
Tahin

tahin, susamın kabuğunun soyulması, kavrulması ve öğütülmesi ile elde edilen bir orta doğu çeşnisidir.

susam tohumları sırasıyla eleme, kabuklarının soyulması ve ayrılması işlemlerinden sonra yıkanarak 150-200 °c'de 2 ile 3 saat arasında kavrulur. daha sonra oda sıcaklığına inene kadar bekletilir. ardından ezilmek suretiyle tahin elde edilir.

tahin, unlu mamüller içinde tüketildiği gibi, doğrudan içine bal veya pekmez karıştırılarak yüksek besin değerine sahip bir tatlı olarak da tüketilmektedir. ayrıca humus hazırlanırken de kullanılmaktadır.

etimoloji 

tahin arapça kökenli bir kelime olup  () ya da daha doğrusu  () kelimesinin levanten arapça günlük konuşma dilindeki telafuzundan gelir ve bu yüzden i̇ngilizce tahina ve i̇branice t'china  da kullanılır. türetildiği üç harfli kök kelime  () olup bunun fiil hali olan  () "öğütmek" anlamına gelir ve ayrıca bundan türetilen  () arapçanın bazı lehçelerinde "un" anlamına gelir.  i̇ngilizceye tahini olarak 1930'ların sonlarında girmiştir. tahini modern yunanca tachíni'den () alıntı kelime olup o da aslında osmanlıca tahin kelimesinden alınmıştır. türkçe dışında i̇talyancada da hala asıl kök kelime olan tahin kullanılmaktadır.

besin değerleri
bileşimi %53 yağ, %22 karbonhidrat, %17 protein ve %3 su olan tahinin 100 gramı 592 kalori sağlar. zengin bir tiamin (günlük ihtiyacın %138'i), fosfor (gi̇ %113), çinko (gi̇ %49), niasin (gi̇ %38), demir (gi̇ %34), magnezyum (gi̇ %27) ve folat (gi̇ %25) açısından zengin bir kaynaktır. tahin ayrıca orta düzeyde bir kalsiyum, diğer b vitaminleri ve potasyum kaynağıdır.

kaynakça

arap mutfağı
ermeni mutfağı
filistin mutfağı
irak mutfağı
i̇ran mutfağı
i̇srail mutfağı
kıbrıs mutfağı
levant mutfağı
lübnan mutfağı
orta doğu mutfağı
suriye mutfağı
türk mutfağı
ürdün mutfağı
yunan mutfağı
beyaz soslar
yemek malzemeleri
Cantharellus cibarius

cantharellus cibarius, cantharellaceae familyasında bulunan cantharellus cinsine bağlı bir türdür. avrupa'dan akdeniz boyunca i̇skandinavya'ya özellikle yaprak döken ve çamlık ormanlarda bulunur.

özellikleri
doğada gözle tanımlanması kolay bir mantar. gövdesi  genişliğinde ve  uzunluğundadır. rengi sarıdan koyu sarıya doğru çeşitlilik gösterebilir. aroması ve kokusu kayısıyı andırır.

bu tür, ölümcül olan omphalotus illudens türüne benzerliğinden dolayı karıştırılmaması için dikkatli olunmalıdır.

ayrıca bakınız 
 mantarın saklanması
 mantar yemekleri
 cantharellus cibarius
 cantharellus cibarius, bilgi ve fotoğraf linkleri

dış bağlantılar

kaynakça 

cantharellus
yenilebilen mantarlar
Glikoliz

glikoliz, glikozun enzimlerle pirüvik asite (pirüvat) kadar yıkılması olayıdır. bütün canlılarda glikoliz reaksiyonları aynı şekilde gerçekleşir çünkü olaylar için tüm canlılarda aynı enzimler görevlidir. başlangıçta glikozu aktifleştirmek için 2 atp (adenozin tri fosfat) harcanır. reaksiyonlar sırasında 4 atp(adenozin tri fosfat) oluşturulur. 2 nadh meydana gelir. oluşan nadh'lar oksijenli solunumda elektron taşıma sistemine aktarılır ve her birinden üçer atp elde edilir. oksijensiz solunumda ise nadh'lar son ürün evresinde tekrar yükseltgenerek bir sonraki glikoliz olayında kullanılır. kısacası glikolizde substrat düzeyinde fosforilasyonla 4 atp (adenozin tri fosfat) üretilir. ve 2atp harcandığı için net kazanç 2 atp (adenozin tri fosfat)'dir. ancak oluşan 2nadh iyonundan dolaylı olarak 6 atp(adenozin tri fosfat)ets'den kazanılır.

pirüvik asitin oluşturulmasına kadar kullanılan substratlar bütün canlılarda aynıdır (bazı kemosentetikler hariç). bu bilgi canlılarda glikoliz reaksiyonlarını kontrol eden kalıtsal yapı ve enzim benzerliğini kanıtlar.

glikolizde dikkat edilecek noktalardan biri de fosfofruktokinaz enziminin katalizlediği fruktoz 6 fosfat'tan fruktoz 1,6 bifosfat oluşumudur. bu basamak geri dönüşümsüz hız kısıtlayıcı basamak olup insülin,glukagon ve epinefrin hormonlarının kontrolünde aktive veya inaktive olur. fruktoz 1,6 bifosfat daha sonra aldolaz enzimi kataliziyle gliseraldehit 3-fosfat ve dihidroksiaseton fosfat'ı oluşturur.

ayrıca bakınız 
  oksijensiz solunum
 fermantasyon
 alkol fermantasyonu
 laktik asit fermantasyonu

kaynakça 
 lippincott illustrated reviews biochemistry
 harper's biochemistry

dış bağlantılar 
glikolizin ardındaki kimyasal mantık

 
biyokimya
kimyasal reaksiyonlar
Heinrich Schliemann

heinrich schliemann, (d. 6 ocak 1822 - ö. 26 aralık 1890), alman tüccar ve amatör arkeologdur.

heinrich schliemann i̇liada'yı iyice okuyup inceledikten sonra, homeros'un anlattığı troia'nın, yani i̇lios kentinin, çanakkale boğazı'nın (hellespont) güneyinde yer alan, 100x250 metre boyutlarındaki hisarlık tepesi’nde aranması gerektiğine inanmıştı. bu ören yeri, ege kıyılarında yaklaşık 6 km, çanakkale boğazı kıyısından ise 4.5 km. uzaklıkta, stratejik açıdan önemli bir noktada, skamander (karamenderes) ve simoeis (dümrek) vadileri arasında uzanan kireç taşı bir yükseltinin ucundadır. 1863-1865 yılları arasında troia'da küçük kazılar yapan frank calvert, daha önceden hisarlık tepesi'nin bir höyük olarak meydana geldiğinin farkına varmıştır.

büyük çaptaki ilk kazılar (1870 yılındaki sondajlardan sonra) 1871-1874 yılları arasında, dokuz çalışma döneminde tamamlanmıştır. bu kazılar 1890'a kadar, bu uğurda servetin büyük bir bölümünü harcayan schliemann başkanlığında yapılmıştır. troia ii dönemini i̇liada'daki troia olarak kabul eder ve bu dönem tabakaları arasında ünlü priamos hazinesi'ni bulur. schliemann 1873'te truva hazineleri bulmuş, ve yurt dışına kaçırmıştır. schliemann'ın ölümünden sonra, çalışma arkadaşı ve mimar wilhelm dörpfeld kazı başkanlığını 1893 ve 1894 yıllarında üstlenerek, çalışmaları geçici bir sonuca ulaştırmıştır.1876 yılında eşi sophie ile birlikte yunanistan'da mikonoslulardan kalma kral agamemnon'un maskesini buldular.

heinrich schliemann troya'dan kaçırdığı hazineleri ölümünden önce berlin ulusal müzesi'ne bağışladı. ii. dünya savaşı sonrasında berlin'i yağmalayan ruslar bu hazineleri de ele geçirdi ve ülkelerine götürdü. günümüzde puşkin müzesi'nde yağmalanan hazine sergilenmektedir.

schliemann'ın dil öğrenme yetisi akıllara durgunluk verecek bir yetidir. hiç bilmediği bir dili tam altı haftada konuşacak ve yazacak kadar öğrenir,sonra bir başkasına geçerek, ilk öğrendiği dili de ilerletme fırsatı bulurdu. böylece fransızca, i̇talyanca, i̇spanyolca, portekizce, i̇ngilizce, felemenkçe ve rusçayı öğrenir. bu dillerden her biri ile mektuplar, giderek eserler yazmıştır. kırım savaşı sırasında çok para kazanır, bu arada lehçe ve i̇sveççe de öğrenir.1856'dan sonra ölü dillere de merak sarar ve ikisi birden olmak üzere eski ve yeni yunancayı kısa bir zamanda öğrenir. i̇ki yıl sonra ticareti bırakır, latince öğrenmeye koyulur. dil bilgilerini tamamlamıştır böylece.1858'de bir akdeniz yolcuğuna çıkar, mısır'da kalıp orada arapça da öğrenir, bir dünya turu yapar, paris'te yerleşir ve çin ve japonya üzerine fransızca bir kitap yazar.

kaynakça

dış bağlantılar 

 troia vakfı - kazı tarihçesi
 düşlerin sürüklediği adam; heinrich schliemann ve bizden götürdükleri; truva hazinesi (chronicle dergisi)

1822 doğumlular
mecklenburg-vorpommern doğumlular
1890 yılında ölenler
alman arkeologlar
rostock üniversitesinde öğrenim görenler
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki üniversiteler listesi

kuzey kıbrıs türk cumhuriyeti üniversitelerini sınırlı sayıda ülke tarafından tanınan kuzey kıbrıs türk cumhuriyeti'nde günümüzde; 21'i yerel merkezli, 4'ü yurt dışı merkezli toplam 25 eğitim veren üniversite ve 2'si meslek okulu olmak üzere 27 aktif yükseköğrenim kurumu bulunmaktadır.

kktc merkezli

lisans ve/veya lisansüstü diploma veren kurumlar

sadece önlisans veya hazırlık seviyesinde diploma veren kurumlar

yurt dışı merkezli

eğitime başlanmamış

ayrıca bakınız 
 türkiye'deki üniversiteler listesi
 devlet üniversitesi
 vakıf üniversitesi

kaynakça
Yörük (anlam ayrımı)

yörükler, göçebe yaşam tarzını seçmiş türkmenlerdir. şu anlamlara da gelebilir:

yerleşim yerleri 
 yörük, düzce, düzce ili  merkez ilçesine bağlı köydür.
 yörük, i̇dil, şırnak ili i̇dil ilçesine bağlı köydür
 yörükler, ondokuzmayıs, samsun ili ondokuzmayıs ilçesine bağlı mahalle

kişiler 
 abdülhak kemal yörük (1898–1974), türk siyasetçi
 ali efe yörük (1895–1951), türk askeri subayı
 cengiz yörük (1928–2008), türk hikâye yazarı
 i̇brahim cevdet yörük (1877–1960), türk siyasetçi
 servet yörük (d. 1950), türk asker
 talat yörük (d. 19??), türk eski millî futbolcu
 yener yörük (d. 1963), türk tıp profesörü

türkçe soyadları
Hemoliz

hemoliz eritrositlerin (alyuvarların) büyük boyutlarda yıkımı. hemoliz sonucu bir tür anemi olan hemolitik anemi oluşur.

hemoliz daha detaylı bir tanımla, eritrositlerin hücre zarının parçalanması sonucu hemoglobin molekülünün dışarı çıkmasına verilen isimdir. çeşitli nedenleri olabilir. ortaya çıkış nedenleri bakımından iki farklı hemoliz tipi tanımlanmıştır: ozmotik hemoliz ve hemositoliz.

osmotik hemoliz 
başka bir dış etken olmaksızın (ozmoz nedeniyle) eritrosit hücrelerinin fazla su almaları sonucu oluşan hemolize, ozmotik hemoliz denir. eritrosit hücreleri içlerindeki sıvıya oranla daha hipotonik olan bir sıvıya konulduklarında içeri giren yoğun su miktarı dolayısıyla şişmeye başlarlar. bu şişme sonucu hücre zarı üstünde oluşan yüksek basınç nedeniyle zarın yırtılmasına ve hemoglobin molekülünün dışarı çıkmasına yol açar. normal, sağlıklı eritrositler %.0,4'lük bir tuz (nacl) çözeltisine kadar hemolize uğramadan dayanabilir. fakat çözeltinin konsantrasyonu %0.4'ten aşağı düştüğünde eritrositler de hemoliz görülür. 
ayrıca bazı anemi tiplerinde eritrositlerin zarının esnekleği azalır. bu nedenle hücrenin su alıp şişebilme kapasitesi de düşer ve hipotonik ortama karşı direnci azalır. bunun sonucu eritrositler %0.7'lik bir tuz çözeltisinde de bile hemolize uğrayabilirler. bu anemi tipine örnek olarak herediter sferositoz verilebilir.

hemositoliz 
çeşitli kimyasal, fiziki veya mekanik faktörler dolayısıyla eritrositlerin hücre zarlarındaki lipid tabakasının erimesi sonucu oluşan hemolize hemositoliz denir. çeşitli hayvanların (örneğin bazı akrep ve yılanların) zehirleri, bazı bakterilerin toksinleri, çeşitli kimyasal maddeler, donma ve yüksek sıcaklık hemositolize yol açan faktörlere örnek olarak verilebilir.

hematoloji
Uluslararası Standart Müzik Numarası

ismn, (uluslararası standard müzik numarası, i̇ngilizce international standard music number), iso standard 10597'ye dayanan bir numaradır. numara 1993 tarihinde isbn sistemine benzer bir sistem olarak yaratıldı; aslında ismn, on haneli sayıların karıştırılmaması için küçük değişiklikler içeren isbn'den başka bir şey değildir.

isbn sisteminin kapasitesi çok büyük ise de dünya çapındaki yayınların kapasitesi de bir o kadar büyük. isbn'in büyük bir kısmı halihazırda tanımlanmış ve ayıilmış olduğu için, bu sayının bir de çok miktardaki müzik yayınlarını kapsaması güç olurdu. i̇şlevsel bir sistemi tıkamak yerine, ikinci bir on hanelik sete başlamak daha mantıklı göründü.

ismn basılı müziğin yanı sıra konuyla ilişkili bibliyografik verilerin işlenmesi ve kullanımın düzenlemek için tasarlandı. ismn uluslararası 13 hanelik barkod ile uyumludur.

ismn yayımcı tanımlayıcıları international ismn music publishers' directory içinde listelenecektir; bu da uluslararası müzik ticaretini kolaylaştıracaktır.

ismn tek tek şirket katalogları yerine kapsamlı bir ticaret rehberi olan music in print için olmazsa olmaz koşuldur. bu rehber pazarlama ve satış alanında yeni bakış açıları getirecektir.

ismn bir şirket ya da ulusal bir sistem değil, uluslararası bir sistem olduğu için uluslararası dayanışma ve bilgi değişimini sağlar.

ismn küresel bir bağlamda edi (elektronik veri değişimi) için gereklidir.

dış bağlantılar 
 https://web.archive.org/web/20060203200927/http://ismn.org.tr/
 https://web.archive.org/web/20051220094554/http://ismn-international.org/

iso standartları
müzik terimleri
tanıtıcılar
Taras

taras, yunan mitolojisinde poseidon ve peri satyrion'un oğlu. mora yarımadasından güney i̇talya'ya kadar seyahat etmiştir. güney i̇talya'daki taras isimli yunan koloni şehrinin kurucusu olarak anılır. bu şehir latince "tarentum", bugün ise "taranto" olarak adlandırılmıştır.

 ayrıca; bugün "taras" doğu avrupa'da, özellikle ukrayna'da, sıkça kullanılan bir isimdir.

yunan mitolojisinde kişiler
mitolojik krallar
poseidon'un çocukları
lakonia mitolojisi
magna graecia
Lenfosit

lenfosit, bir lökosit (akyuvar) tipidir. kanda dolaşan lökositlerin yaklaşık olarak yarısını oluştururlar. pluripotansiyel kök hücrelerden (hemositoblast) ürerler. kanda dolaşan lenfositler, alyuvarlardan biraz büyükçe oldukları halde yine de küçük hücre grubuna girerler. ayrıca lenfosit bir bağ doku hücresidir.
perifer dolaşımda bulunan lenfosit alt grupları kabaca t, b ve nk (doğal öldürücü) hücreler olarak sınıflandırılabilir. kanda dolaşan lenfositlerin ortalama %80’ini t hücre, %10’unu b hücre geri kalan %10’unu ise nk hücreler oluşturmaktadır. bu oranlar hücrelerin alındığı dokuya göre değişebilmektedir. timusta hücrelerin nerede ise %90’ı t hücre iken dalak ve lenf düğümünde %30-40 oranında t hücre görülmekte, b hücreler daha baskın oranda (%60-70) izlenmektedir.

lenfosit çeşitleri 
işık mikroskobu altındaki görüntülerine göre lenfositler, "büyük granüler lenfositler" ve "küçük lenfositler" olarak iki ana gruba ayrılır. lenfosit alt kümeleri, işlevsel olarak da görünüşleriyle bağıntılıdır. hepsi olmasa da çoğu büyük granüler lenfosit, çoğunlukla doğal öldürücü hücreler olarak bilinirler. küçük lenfositler iste t lenfositleri ve b lenfositleridir.

 doğal öldürücü hücreler (natural killer), doğal bağışıklığın bir parçası sayılırlar ve konağın tümörlere ve virüslerle enfekte olmuş hücrelere karşı savunmasında en büyük rolü oynarlar. doğal öldürücü hücreler, tümörleri ve enfekte olmuş hücreleri, normal ve enfekte olmamış hücrelerden ayırabilmek için sınıf 1 major histokompatibilite kompleksi denen yüzey proteinlerinin hücrelerdeki düzeyini algılarlar. doğal öldürücü hücreler, interferonlar denen sitokinlere yanıt olarak işlevsel konuma gelirler. i̇şlevsel doğal öldürücü hücreler sitotoksik granüller salgılayarak hedef hücreleri öldürürler.
 t-lenfositleri (thymus dependent), kanda dolaşan bütün lenfositlerin % 80'ini oluştururlar. hücresel bağışıklıktan sorumludurlar. ayrıca b lenfositlerin aktivasyonunda görevleri vardır. t lenfositler efektör hücre haline geldikleri zaman farklılaşarak yardımcı ve sitotoksik t lenfosit olarak görev yaparlar.
 b-lenfositleri (bond marrow dependent) ise sıvısal (humoral) bağışıklıktan sorumludur. uyarıldıklarında antikor üretirler.

nicelikleri 
sıradan bir insan vücudu ortalama 1012 lenfoid hücre içerir ve lenfoid doku toplam vücut ağırlığının %2 sini oluşturur. lökositlerin %20-40 kadarı lenfositlerdir.
lenfositler için normal değer bir litre kanda (1-5)x109dur.
lenfositozis (kandaki lenfosit sayısı>5x109/l) viral enfeksiyonlara (ebw, cmv, hiv, tbc, toksoplazmolizis gibi kronik enfeksiyonlar) tepki olarak oluşur. aynı zamanda kll ve bazı lenfoma hastalıklarında da ortaya çıkar.

etkinleştirilmiş lenfosit 
(differentiations)farklılaştırma ya da ayırt etme sürecinin etkin durumunda olan herhangi bir lenfosit. terim, bu sebepten ötürü, ya bir antijen ile ilk defa karşılaşması üzerine çoğalan bir lenfositi ya da bir mitojene tepki gösteren yahut antikor üretmek için gelişen bir hücre aracılı(cell-mediated) bağışıklık tepkisi içerisinde yer alan adanmış(o işe ayrılmış;committed) bir lenfositi kast eder.

kaynakça
Oktan

oktan bir alkandır. kimyasal formülü ch3(ch2)6ch3dür. 18 adet izomeri bulunur.

i̇zomerleri 

oktanın 18 izomeri vardır :
 oktan
 2-metilheptan
 3-metilheptan
 4-metilheptan
 3-etilheksan
 2,2-dimetilheksan
 2,3-dimetilheksan
 2,4-dimetilheksan
 2,5-dimetilheksan
 3,3-dimetilheksan
 3,4-dimetilheksan
 2-metil, 3-etilpentan
 3-metil, 3-etilpentan
 2,2,3-trimetilpentan
 2,2,4-trimetilpentan
 2,3,3-trimetilpentan
 2,3,4-trimetilpentan
 2,2,3,3-tetrametilbütan

 
hidrokarbonlar
alkanlar
Röntgen (birim)

röntgen (birim), adını alman fizikçi wilhelm conrad röntgen'den almıştır. röntgenin sembolü r dir.

i̇lk olarak 1 gram havada oluşturduğu 87 erg'lik iyonlaşmaya bedel x ışını veya gama ışını 1 r olarak tanımlandı. günümüzde röntgen si ölçü sistemine göre yeniden tanımlanmıştır. buna göre 1 kg havada 2.58x10−4 coulomb'luk elektrik yükü oluşturabilecek miktardaki x ışını veya gama ışını miktarına 1 r (1 röntgen) denmektedir. bu tanım aslında önceki tanımından farklı değildir.

i̇lk zamanlarda radyasyona maruz kalındığında röntgen (r) terimi kullanılırdı. bu aslında o zaman için çok yanlış bir yaklaşım değildi. çünkü o zamanlar radyasyon ile ilgili ilk çalışmalar genel olarak sadece x ışınları üzerineydi ve ölçüm aletleri sadece havada oluşan iyonlaşmayı ölçebilecek nitelikteydi.

kaynakça 

radyoaktivite birimleri
si olmayan metrik birimler
alman icatları
I. Hantili

i. hantili yaklaşık olarak mö 1590-1560  yıllarında hüküm sürmüş hitit kralıdır.

hükümdarlığı 
i. hantili'nin tahta halefi i. murşili'yi devirerek çıktığı bilinmektedir. hükümdarlığı ile ilgili en önemli kaynak telipinu fermanı olarak bilinen dokümandır. bu dokümanda tahta çıkışı ile ilgi şöyle denmektedir:

"hantili murşili'nin yanında bir sâkiydi. murşili'nin kızkardeşi harapsili'yi eş olarak aldı. zidanta [...] hantili'nin kızı [...] ile evlendi ve hantili ile iş birliği yapıp çok kötü bir günah işlediler. murşili'yi öldürdüler, kan döktüler." 

hitit tahtını kan akıtarak ele geçirmesine rağmen hantili'nin ilk dönemlerinde ülkede çok büyük bir sıkıntı olmadığı anlaşılmaktadır. kısmen hasarlı olan yazılarda hepsi kuzey suriye'de bulunan astata, sukziya, hurpana, ve karkamış şehirlerinin ismi geçmektedir  ki bu da hititlerin bu bölge üzerinde i. hattuşili ve i. murşili zamanında başlayan ilgilerinin halen devam ettiğini göstermektedir. ayrıca i. murşili ile çarpışmış olan hurriler'in hantili'ye karşı da düşmanlıkları devam etmektedir. gene kısmen korunmuş olan paragraflarda önce tegarama  şehrindeyken hantili'yi tanrıların murşili'nin intikamını alacağına dair bir korku sardığı, daha sonra ise sukziya şehrindeyken eşi kraliçe harapsili'nin hastalandığı belirtilmiştir. harapsili burada bazı çocuklarıyla birlikte ölmüş olabilir.

yeni hitit dönemine ait dokümanlarda hattuşa'nın kuzeyindeki şehirler nerik ve tiliura'nın hantili zamanında kaşkalar tarafından alındığından bahsedilir ancak ismi geçen kişinin ii. hantili olma ihtimali daha yüksektir.

hantili yaşlanana kadar tahtta kalmıştır. ancak ölümüne yakın bir zamanda büyük bir ihtimalle taht varisi olan oğlu piseni de hantili'nin eski suç ortağı ve damadı zidanta tarafından öldürülür:

"hantili yaşlandığı zaman ve neredeyse tanrı olmak üzereyken  zidanta, hantili'nin oğlu piseni'yi ve oğullarını öldürdü, ve belli başlı adamlarını da öldürdü." 

böylece taht varisini öldürerek hantili'nin ardından i. zidanta tahta çıkmıştır.

kaynakça 
 brandau, b. & schickert, h. (2003) hititler, ankara: arkadaş yayınları.
  bryce, t. (2005) kingdom of the hittites, 2nd edition, oxford; oxford university press.
  klengel, h. (1999) geschichte des hethitischen reichs, leiden: brill.

notlar

ayrıca bakınız 
 hitit kralları listesi
 hitit i̇mparatorluğu

dış bağlantılar 
  i. hantili'nin hükümdarlığı

mö 16. yüzyılda ölenler
hitit kralları
hattuşa
mö 16. yüzyıl liderleri
AAL

aal aşağıdaki anlamlara gelebilir:

 above aerodrome level (meydan seviyesine göre yükseklik)

okullar
 atatürk anadolu lisesi, ankara ilindeki bir lise
 ankara atatürk lisesi, ankara ilindeki bir lise
 arsin anadolu lisesi, trabzon ilindeki bir lise
 antalya anadolu lisesi, antalya ilindeki bir lise
 akçaabat anadolu lisesi, trabzon ilindeki bir lise
 atatürk anadolu lisesi, afyonkarahisar ilindeki bir lise
 araklı anadolu lisesi, trabzon ilindeki bir lise

akmercan anadolu lisesi,malatya ilindeki bir lise
Pentium 4

pentium 4, intel firmasının 2000 yılının kasım ayında çıkardığı bir işlemci ailesidir. 2008 yılının ağustos ayına kadar üretimi devam etmiştir. netburst mikromimarisine sahiptir. netburst mikromimarisinin önemli bir özelliği ise p6 mikromimarisinden sonra tasarlanmış ilk mikromimari olmasıdır. çok yüksek saat sıklığına ulaşabilmek için derin bir boruhattına sahiptir. 2004 yılında 32 bitlik olan buyruk kümesi 64 bitlik hale dönüştürülmüştür. intel işlemcilerin günümüzde de kullandığı ve başarım artışı sağlayan hyper-threading teknolojisi de pentium 4 ile birlikte geliştirilmiştir.

özellikler 

rakibi amd athlon ve öncülü pentium iii e göre yüksek saat hızları için düşünüldüğünden, oldukça uzun bir veriyolu hattına sahiptir. bu sayı ilk versiyonlar williamette ve northwood'larda 20 iken sonra çıkan versiyonlarda 32 kademeye arttırılmıştır. bu işlemcinin oldukça yüksek saat hızlarına çıkmasını sağlamış fakat işlemcinin saat frekansı başına düşen verimini azaltmıştır. rakibi athlon ise oldukça kısa bir pipeline sahibidir. bu işlemciler böylece daha düşük saat frekansı ile  pentium 4'lerden daha yüksek performans gösterebilmişlerdir.

bu işlemci ailesi oldukça küçük birincil (l1) cache'leri ve oldukça büyük ikincil(l2) cache'lere sahiptir. l1 cache'ler sonraki versiyonlarda 32 kb'a kadar çıkmıştır. l2 cache ise ilk versiyonda 256 kb iken diğer revizyonlarda sırasıyla 512, 1024 ve 2048 kb'lara kadar çıkartılmıştır.

yüksek güç tüketimi dolayısıyla 4 ghz bariyeri 3 ghz'e ulaşılan 2002 yılından beri geçilememiştir. pentium 4'ten sonra piyasaya sürülmesi planlanan tejas güç sorununun bir türlü halledilememesi sebebiyle piyasaya çıkamamıştır ve intel için büyük bir hayal kırıklığına sebep olmuştur. tek bir çekirdeğe sahip işlemcilerin saat sıklığını arttırarak başarım artırımı metodunun daha fazla çalışmayacağını fark eden intel, pentium 4 ve tejas'dan aldığı derslerle çift çekirdekli mikromimarisi olan core üzerine çalışmalarını yoğunlaştırmış; tek ve çok güçlü bir çekirdeğe sahip bir işlemci yerine birden çok daha zayıf çekirdeklerden oluşan işlemci tasarımlarıyla piyasada varolmaya devam etmiştir.

mikromimari (netburst) 

bir işlemcide saat sıklığını belirleyen en önemli unsurlar işlemcideki boru hattının derinliği ve işlemci üretiminde kullanılan üretim teknolojisidir. netburst, daha önceki i̇ntel işlemcilerle karşılaştırıldığında, eğer üretim teknolojileri aynı olsaydı bile yaklaşık 2.5 kat daha hızlı bir işlemci saatini kullanabilecek boru hattı derinliğine sahiptir. bir dallanma buyruğu yanlış tahmin edildiği zaman bu buyruğa bağımlı bir buyruk, netburst'den önceki p6 mikromimarisinde 10 farklı boru hattı aşamasından geçerek boru hattından ayrılırken netburst'de bu sayı yirmidir.

galeri

kaynakça 
intel web-site
glenn hinton et al., a 0.18-um cmos ia-32 processor with a 4-ghz integer execution unit, ieee journal of solid-state circuits, vol 36, no 11, nov 2001

intel işlemciler
Manchester Okulu

manchester okulu, serbest ticareti vurgulayan klasik iktisadi düşünce okullarından birisidir.

laissez faire politikasını, serbest girişimi ve rekabeti ekonomik refah ve büyümenin en iyi yolu olarak kabul etmişler, korumacılığa, kamu yardımlarına, zorunlu eğitim ve benzeri önlemlere karşı çıkmışlar, tahıl ithali üzerindeki kısıtlamaların kaldırılmasını savunmuşlardır.i̇ngiltere'dedir.

liberalizm
ekonomi düşüncesi tarihi
Türk atasözleri

türk atasözlerin için en eski yazılı türkçe kaynak divânu lügati't-türk kabul edilir. atasözleri bir toplumun derin manevi, tarihsel ve mitoloji bilgilerini birleştirirler. türk atasözleri için de bu kural geçerlidir.

örnek atasözleri 

divânu lügati't-türk:

 emgem eginde kalmas (i. 110) (sıkıntı ebedîyen sırtda kalmaz.)
 karı öküz balduka korkmas (iii. 421)(yaşlı öküz baltadan korkmaz.)
 kökge sagursa (suysa) yüzge tüşür (ii. 81) (iii. 132) (iii. 439) (kişi göğe tükürse, yüzüne düşer.)
 i̇m bilse er ölmes (i. 38)(parolayı bilen kişi hayâtını kurtarır, ölmez.)
 yaş ot köymes, yalapar ölmes (iii. 47) (yaş ot yanmaz, elçi ölmez, öldürülmez.)
 yazmas atım bolmas, yañılmas bilge bolmas (iii. 59) (şaşmaz ok olmaz, yanılmadık bilgin olmaz.)
 telim sözüğ uksa bolmas, yalım kaya yıksa bolmas (iii. 20) (çok söz anlaşılmaz, yalçın kaya yıkılmaz.)
 teñsizde tegirmen turgursa, yaragsızda yar bolmas (ii. 355) (uygun olmayan yerde değirmen yapan yararsız ark yapar.)
 biş erngek tüz ermes (beş parmak bir (düz) olmaz)
 tay atasa at tinur (tay yetişirse at dinlenir)
 öldeçi sıçgan muş ayakı kaşır (ölecek sıçan kedi ayağını kaşır)
 teve silkinse eşgekke yük çıkar (deve silkinse eşeğe yük çıkar)
 ermegüge bulut yük bolur (tembele bulut (bile) yük olur)
 bir tilkü terisin ikile soymas (bir tilki derisi iki kez soyulmaz)
 koç kılıç kınga sığmas (i̇ki kılıç bir kına sığmaz)
 tegirmende tovmış sıçgan kökreginge korkmas (değirmende doğmuş sıçan, gökgürlemesinden kokrmaz)
 ölgesi gelgen sıçgan muşkanın taşgını kaşır (eceli gelen sıçan kedinin taşaklarını kaşır)

orhun yazıtları:

 uze tenri basmasar asra yir telinmeser turk budun ilinin, torunun kim artati; (üstte gök tanrı basmasa, altta yer delinmese, türk ulusu, ülkeni, töreni kim atar?)

kutadgu bilig
 memleketi alan kılıç ile almıştır. memleketi tutan kalem ile tutar.

anonim halk edebiyatı
Moratoryum

moratoryum veya erteletim;borçlanıcının, ödeme gücünü yitirmesi nedeniyle borçlarının tümünü veya bir bölümü için ödeme zorunluluğunun geri bırakılmasıdır.

genelde borçlu ve alıcı arasında borcun yeniden yapılandırılması ile sonuçlanır. moratoryum bir ülkenin dış borçlarıyla ilgili olabileceği gibi ülke içinde belirli bir grubun borçları üzerinde de yapılabilir. devletler içine düştükleri yoğun döviz darboğazı dolayısıyla dış borçlarının ana para ve faizlerini ödeyemeyeceklerini ilan ettiklerinde, borçlularla alacaklılar arasında bir anlaşma yapılarak borçların vadesinin uzatılması işlemi de moratoryum olarak adlandırılır.

ayrıca uluslararası hukukta devletler tarafından bir durumun hatırlatılması amacıyla ilan edilen kararlara da moratoryum denilir.

alanına göre

i̇ktisat 
vadesi gelmiş borçların yasayla, mahkeme kararıyla, borçlu ve alacaklı arasındaki bir anlaşma veya doğrudan doğruya tek taraflı ertelenmesi işlemi.

moratoryum, bir ülkenin dış borçları ile ilgili olabileceği gibi, ülke içinde belirli bir grubun borçları üzerinde de yapılabilir. sel, deprem, kuraklık gibi doğal afetlere uğrayanların, bankalara olan borçlarının hükûmet veya ilgili bankalar tarafından ertelenmesi, yeni vadelere bağlanması birincisine örnektir. devletler de içine düştükleri yoğun döviz darboğazı dolayısıyla dış borçların anapara ve faizlerini ödeyemeyeceklerini ilân edebilirler. bu durumda borçlularla alacaklılar arasında bir anlaşma yapılarak borçların uzatılması işlemi de moratoryum olarak adlandırılır. örneğin; dış borçlarla ilgili olarak osmanlı i̇mparatorluğu 1875'te moratoryum ilan ediliyor ve 1881'de duyun-i umumi idaresi kuruluyor. türkiye cumhuriyeti de 1958'de moratoryum ilân etmişti.

kamu maliyesi 
devletin mali anlamda güç durumda bulunduğu dönemlerde yeni bir anlaşma yapmak suretiyle borcun ödeme şekli ve süresini yeni esaslara bağlamasına moratoryum denir.

moratoryumda borç ortadan kalkmamakta, ödemeler ertelenmekte, faiz oranları yeniden belirlenmekte, belli durumlarda borcun kısmen silinmesi söz konusu olabilmektedir.

uluslararası ticaret
ekonomi terimleri
Bertil Ohlin

bertil ohlin (23 nisan 1899 - 3 ağustos 1979) i̇sveçli ünlü iktisatçı ve politikacı.

üniversite diplomasını 1917'de lund üniversitesi'nden almış; 1923'te harvard üniversitesi'nden master ve 1924'te stockholm üniversitesi'nden doktorasini almıştır. 1925-1929 arasında kopenhag üniversitesi ve 1929-1965 arasında stockholm i̇ktisat okulunda profesörlük yapmıştır. harvard üniversitesi'nde misafir iktisat profesörlüğü yapmıştır.

ülkesinde politika ile uğraşmıştır ve i̇sveç liberal halk partisi başkanlığı yapmıştır. bu parti 1944-1967'de iktidar partisi olan i̇sveç sosyal demokrat partisi'nden sonra en büyük muhalefet partisi olmuştur. 1944-1945'te ii. dünya savaşı sırasında bir koalisyon kabinesinde ticaret bakanlığı görevinde de bulunmuştur.

i̇ktisada asıl katkısı, eli heckscher tarafından ortaya atılan uluslararası ticaret teorisini geliştirici çalışmalardan kaynaklanır. nitekim bu çalışmaları dolayısıyla teori de heckscher-ohlin teorisi diye iki yazarın ismiyle adlandırılmıştır. ohlin'in bu katkıları ilk olarak interregional and international trade (1933) adlı kitabında yayınlanmıştır.

1977'de nobel i̇ktisat ödülü'nü kazanmıştır.

önemli yayımları 
 the german reparations problem, 1930
 interregional and international trade, 1933
 mechanisms and objectives of exchange controls, 1937

ayrıca bakınız
 nobel ekonomi ödülü sahipleri listesi

1899 doğumlular
1979 yılında ölenler
nobel ekonomi ödülü sahipleri
ohlin, bertil
harvard üniversitesinde öğrenim görenler
i̇sveçli nobel ödülü sahipleri
kopenhag üniversitesi öğretim üyeleri
ekonomi tarihçileri
econometric society üyeleri
keynesçiler
lund üniversitesinde öğrenim görenler
makroekonomistler
riksdag alt meclis üyeleri
stockholm üniversitesinde öğrenim görenler
ticaret ekonomistleri
Danzig Koridoru

danzig koridoru (polonya koridoru), versay antlaşması'yla oluşturulan bir düzenlemedir. bu düzenlemeyle doğu prusya ile almanya arasındaki bir arazi şeridi polonya topraklarına katılmıştır. danzig (gdansk) liman kentini de içine alan bu arazi şeridi, polonya'nın baltık denizi'ne bağlantısını sağlamaktadır bu şekilde. ne var ki bu yüzden almanya'nın yönetiminde olan doğu prusya ile almanya arasındaki kara bağlantısı kesilmiş oluyordu.

1938 yılının sonlarında almanya, danzig liman bölgesinin ve kara ulaşımı için kullanacağı bir toprak şeridinin kendisine verilmesini polonya'dan talep eder. buna karşılık güney prusya'dan bir kısım toprak da önermesine rağmen polonya bunu reddeder. bunun üzerine hitler, generallerinin tüm ısrarlarına rağmen, kararlılık göstergesi olarak polonya'ya saldırmaya karar verir.

fransa ve i̇ngiltere daha öncesinde almanya'nın herhangi bir avrupa toprağı üzerinde hak iddia etmesini savaş sebebi olarak sayacağını belirtmiştir. buna rağmen hitler hiç kimsenin danzig için topyekûn bir savaşa girişmeyeceğinden emindi. lakin almanya'nın danzig limanını bombalamasının ardından önce birleşik krallık ardından da fransa almanya'ya savaş ilan ettiler.

ii. dünya savaşı'nın ilk bombası 1 eylül 1939 sabahında danzig'e atılmıştır. öncesinde bir avrupa savaşı olan çarpışmalar tüm dünyaya yayılıp bir dünya savaşı'na dönüşmüştür.

ayrıca bakınız 
 çek koridoru

pomeranya tarihi
polonya tarihi
versailles barış antlaşması
almanya-polonya ilişkileri
i. dünya savaşı'nın sonuçları
ii. dünya savaşı'nda polonya
Drago Doktrini

drago doktrini, ülkelerin dış borçlarının askeri müdahalelerle ödetilmesine karşı çıkan bir doktrindir. bu doktrin 1902'de arjantin'in dışişleri bakanı tarafından ortaya atılmıştır. louis m. drago, borçlu devletin borcunu ödeyemediği durumlarda zorlama tedbirleri uygulamanın veya borçlu devletin topraklarını işgal etme hakkının olmadığını ve bunun uluslararası hukuka aykırı olduğunu ilan etmiştir. drago doktrinine göre, bir yabancı devlete borç veren sermaye sahipleri, söz konusu ülkenin kaynaklarını, ödeme kabiliyetini durumunda karşılayabilecekleri olası zararları gayet iyi bilirler.

bu yüzden de borcun şartlarını o derece ağır tutarlar. ayrıca sermaye sahipleri borç verdikleri devletin egemen bir birim olduğunun ve borcunu ödemeye zorlanamayacağının da bilincinde olmak durumundadırlar. buna karşılık borçlu devlet de mutlaka borcunu tanımak ve ödeme yollarını aramak zorundadır. ancak, var olan borcu zorla ödetmeye kalkmak zayıfların kuvvetlilerin etkisi altına girmesine yol açacaktır. drago'nun bu görüşleri 1907'de la haye i̇kinci barış konferansı'nda yeniden ele alınmıştır. abd temsilcileri genel horace portes'in bazı önerileriyle birlikte biraz değişikliğe uğrayarak kabul edilmiştir. drago doktrini 1902'de birleşik krallık, almanya ve i̇talya tarafından venezuela borçlarını ödemeyince kurulan deniz ablukasıyla gündeme gelmiştir. drago doktrini monroe doktrini çerçevesinde avrupa'nın yarımküreye müdahale etmemesi prensibini desteklemek için abd tarafından savunulmuştur. bununla beraber borçlu devlet yargısal ve idari çareler bulamazsa uluslararası hukuk standartlarında hakkın reddi davasına konu olabilir. böyle bir durumda bir dış devlet kendi vatandaşları adına diplomatik olarak müdahale edebilir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 doktrin nedir? doktrin hakkında her şey

dış siyaset doktrinleri
1902'de hukuk
Gümrü Antlaşması

gümrü antlaşması, türk kurtuluş savaşı sırasında türkiye büyük millet meclisi hükümeti ile ermenistan demokratik cumhuriyeti arasında 3 aralık 1920'de imzalanan antlaşmadır. ayrıca tbmm'nin uluslararası alanda imzaladığı ilk antlaşmadır.

tarihçe 
30 ekim 1918 tarihinde imzalanan mondros mütarekesi'nden sonra osmanlı devleti, brest litovsk antlaşması hükümlerine rağmen kafkasya cephesi'ndeki birliklerini geri çekmek zorunda kalmıştı. yeni kurulan bolşevik rejimine karşı çıkan ermeniler 1919'da doğu anadolu'da bazı bölgeleri işgal etmişti.

sovyet rusya'nın genel siyasetini dikkate alan türkiye büyük millet meclisi, hariciye vekili bekir sami bey başkanlığında moskova'ya bir heyet göndermişti. bu heyet, sovyet rusya ile tbmm hükûmeti arasında yapılacak antlaşmaya esas olacak ve brest litovsk antlaşması'na dayanan bazı hususları tespit etmiş ve böylece 20 ağustos 1920 tarihinde iki hükûmet arasında olumlu görüşmeler başlamıştı.

antlaşma 
sovyet rusya dışişleri komiseri georgiy çiçerin'in kafkasya'da türkiye'ye ait bazı bölgelerin ermenistan'a verilmesini istemesi üzerine antlaşmanın imzalanmasından vazgeçilmişti. bunun üzerine eylül 1920'de doğu cephesi'nde taarruza geçen kâzım karabekir komutasındaki 15. kolordu, mîsâk-ı millî sınırları içinde olan sarıkamış, kars, ardahan, artvin, batum ve iğdır'ı geri alıp gümrü'yü de işgal edince, barış görüşmeleri 22 kasım 1920 tarihinde gümrü'de başladı.

ermenistan taşnak hükûmeti ile türkiye arasında imzalanan bu antlaşma ile doğudaki harekât sona erdi. kars sancağının bütünü, antlaşma öncesi ermenistan'ın elinde bulunan tuzluca kazası türkiye topraklarına katıldı. antlaşmanın 10. maddesiyle ermenistan, doğu anadolu'da bir miktar toprağın ermenilere verilmesini öngören sevr antlaşması'nı tanımadığını kabul etti. türkiye sınırları içinde ermenilerin çoğunlukta bulunduğu hiçbir bölge olmadığı kabul edildi. erzurum-bakü demiryolu açıldı. türkiye-sovyet rusya arasında doğrudan bağlantı bu yolla sağlanarak türkiye'nin bu devletten yardım alması kolaylaştı. türk kuvvetleri doğudan emin bir şekilde güney ve batıda savaşma olanağı buldular.

antlaşmanın imzalanmasından bir gün sonra ermenistan, bolşevik kızıl ordu'nun denetimine girince burada bir sovyet hükûmeti kurulduğu için gümrü antlaşması onaylanamadı. bunun yerine moskova antlaşması ve kars antlaşması imzalanarak yürürlüğe girdi.

önemi 
 antlaşma, tbmm'nin uluslararası alandaki ilk askeri ve siyasi başarısı olup, imzaladığı ilk antlaşmadır.
 tbmm'yi ve mîsâk-ı millî'yi tanıyan ilk yabancı devlet ermenistan oldu.
 doğu cephesi'ndeki çatışmalar büyük ölçüde sona erdi.
 ermenilerden alınan silah ve doğu cephesi'ndeki askerlerin bir kısmı batı cephesi'ne gönderildi.

kaynakça 

türk kurtuluş savaşı antlaşmaları
ermenistan-türkiye ilişkileri
1920'de antlaşmalar
türkiye'nin antlaşmaları
EpOX

epox, şubat 1995'te tayvan'da kurulan bilgisayar donanımı üreticisi şirkettir. firma, satış ve üretim kapasitesiyle hızla büyüdü ve 2 yıldan kısa sürede, dünya çapında satış ve servis ağına sahip oldu.

gelişmiş ar-ge ekibiyle epox, geniş bir ürün yelpazesi yakalamakla kalmadı, aynı zamanda bilgisayar sektöründe yenilikçi ve öncü kimliğiyle ön plana çıktı. bilgisayar alanının dışında, 1998 yılından itibaren haberleşme alanında da genişlemeye devam eden epox, yakın gelecekteki planlarını ‘ 3c ’ uyumlu ürünler dizayn edip üretmek üzerine kuruyor. aynı zamanda epox, kasım 1999’dan beri tayvan borsasında başarıyla listeleniyor.türkiye distribütörü mascom'dur.fakat şirket 2007 tarihinde yönetimsel hatalardan dolayı iflas etmiştir.

taipei merkezli şirketler
bilgisayar donanımı şirketleri
1995'te kurulan şirketler
Wikimedia Vakfı

wikimedia vakfı (the wikimedia foundation inc.; kısaca wikimedia), vikipedi (wikipedia) ansiklopedisi gibi çeşitli özgür içerikli projeleri bünyesinde barındıran bir organizasyondur.

wikimedia kâr amacı gütmeyen ve abd'nin florida eyaletindeki yasalara tabi bir vakıftır. vakıf ilk olarak 20 haziran 2003 tarihinde vikipedi'nin kurucusu jimmy wales tarafından duyuruldu. ocak 2004'te jimmy wales, tim shell ve michael davis'i vakfın vekilleri olarak atadı. haziran 2004'te de angela beesley ve florence nibart-devouard seçilerek vakfın yönetimine dâhil oldular. 2005 yılında tekrar seçildiler.

projeler

altyapı ve koordinasyon projeleri

kaynakça

dış bağlantılar 
 wikimedia vakfı web sitesi 

 
kaliforniya merkezli hayır kuruluşları
2003'te kurulan kuruluşlar
viki toplulukları
amerika birleşik devletleri'ndeki eğitim vakıfları
amerika birleşik devletleri'ndeki özgür yazılım projesi vakıfları
san francisco merkezli kâr amacı gütmeyen kuruluşlar
çevrimiçi kâr amacı gütmeyen kuruluşlar
Haarlem

[[dosya:grote-kerk-haarlem.jpg|küçükresim|sağ|upright=1.27|grote markt ("büyük pazar") alanındaki kilise]]

haarlem, hollanda'nın batısında yer alan bir kenttir.

spaarne ırmağının kıyısında yerleşik kent, bu nedenden ötürü spaarnestad olarak da adlandırılır. haarlem, 20 km doğusundaki ülke başkenti amsterdam'ın da içinde olduğu kuzey hollanda'' bölgesinin yönetim yeridir.

2005 sayımına göre 147,022 kişinin yaşadığı kent, hollanda'da çiçek yetiştiriciliğinde çiçek, çiçek soğanı (özellikle de lale soğanı) dışsatımında önemli kentlerden biridir.

ayrıca new york şehrinin bir bölümü olan harlem'in adı da bu şehirden gelir.

dış bağlantılar 
 haarlem belediyesinin sitesi
Harlem (anlam ayrımı)

harlem aşağıdaki anlamlara gelebilir:

yerler 
 türkçede haarlem olarak da adlandırılan bir hollanda kentidir.
 new york'ta:
 harlem, adını hollanda'daki haarlem kentinden alan, abd'deki new york kentinin bir bölümüdür. new york'taki bu ilçe ya da bölge siyahların merkezi olarak bilinir.
 harlem, kaliforniya
 harlem, florida
 harlem, georgia
 harlem, montana

müzik 
 harlem, a symphonic jazz piece by duke ellington
 harlem yu, a taiwanese singer

edebiyat 
 harlem, a one-issue publication by the niggerati

diğer 
 harlem globetrotters - basketbol gösteri takımı