Herat

herat (, eski türkçe: heri), afganistan'ın batısında herat vilayeti'nin merkezi olan kent. 2013 tahminine göre 1.436.300 kişi nüfusu ile herat afganistan'ın nüfus itibarıyla ikinci büyük şehridir. münbit hari nehri vadisinde konumlanmıştır. kandehar ve mezar-ı şerif kentlerine 1. no.lu devlet yolu ile veya dış çevre yolu bağlıdır.  şehir i̇ran içinde bulunan meşhed şehrine i̇slam kale sınır şehri dolayısıyla bağlıdır.

tarihçe 

herat'ın tarihi antik çağlara dayanmaktadır. yunan tarihçi herodot, herat'ın orta asya'nın buğday ambarı olduğunu yazmıştır. mö 330 yılı civarında kent büyük i̇skender tarafından alındı. daha sonra ise kent selevkoslar'ın eline geçti. mö 167 yılında da kente partlar egemen oldu. sasaniler (226-652) döneminde ak hun i̇mparatorluğu ile sasaniler arasında geçen savaşlarda herat stratejik bir öneme sahipti. 786-809 yılları arasında kent abbasiler tarafından yönetildi. herat, 1000 yılında gaznelilerin 1040 yılında ise selçukluların eline geçti. daha sonra harzemşahların bir parçası oldu.

1221 yılında herat cengiz han tarafından yerle bir edildi. 1381 yılında da timur tarafından tekrar imha edildi. 15. yüzyılda kent bir süre karakoyunlular tarafından yönetildi. 1507 yılında özbekler'in eline geçen kent 1510 yılında şah i̇smail tarafından safevi devleti'ne katıldı. 1750 yılında herat, ahmet şah durani'nin eline geçti. herat 1860 yılında dost muhammed han tarafından afgan devleti'nin bir parçası haline getirildi. 19. yüzyıl boyunca kent i̇ngilizler, i̇ranlılar ve afganlar arasında birçok savaşlara sahne oldu.

sovyet-afgan savaşı sırasında herat, sovyetler birliği tarafından işgal edildi. 10-20 mart 1979 tarihleri arasında kentte sovyetler'e karşı çıkan isyanı bastırmak üzere sovyetler kenti bombalayarak 20.000 kişinin ölümüne neden oldular. kent 1995 yılında taliban'ın eline geçti. 2001 yılında abd'nin afganistan'a yaptığı müdahale sonucu taliban kenti terk etmek zorunda kaldı. taliban sonrası yeni kurulan afgan hükûmetinin kontrolüne geçen şehir, 12 ağustos'ta yeniden taliban'ın kontrolüne geçmiştir. günümüzde taliban'ın kontrolündeki afganistan'ın yönetimi altındadır.

i̇klim

önemli yerler

havaalanları 
 herat havaalanı

kentin semtleri 
 şar noe (kent merkezi)
 vilayet (vilayet binası)
 kolordu (ordu karargahı)
 farka (ordu karargahı)
 durvaza kuş
 çar-suk
 pul-rangina
 sufi-abad
 noe-abad
 pul-malaan
 tak-ta sefer
 havza-karbas
 baraman
 darvaza kandahar
 darvaza irak

anıtlar 
 herat kalesi (i̇skender kalesi)
 musalla kompleksi

müzeler 
 herat milli müzesi
 cihat müzesi

türbeler 
 kraliçe türbesi gevher şad begüm 
 mirveys sadık türbesi
 jami türbesi
 kaca kaltan türbesi
 ali şir nevai türbesi

camiler 
 cuma camii
 kazirgah şerif
 kalga şerif
 şah zahdaha

parklar 
 park-ı terakki
 park-ı millet
 kana-i cihat parkı

stadyumlar 
 herat stadyumu

oteller 
 serena hotel
 diamond hotel
 marcopolo hotel

üniversiteler 
 herat üniversitesi

kaynakça

 i̇ngilizce wikipedia "herat" maddesi

dış bağlantılar

  
 heratonline.com: herat hakkinda enformasyon ve haberler  
 herat şehri ayrıntılı haritası
 1942'de yapılan bir haritaya göre herat şehri ve civarı,
 w. j. vogelsang (2003 son ek:1012) "herat ii. history, pre-islamic period". encyclopedia iranica cilt:xii/2 sayfa: 205-206, on-line:   
 editor, (son rev.:2013)) "herat, afganistan"  encyclopedia britannica 2016 on-line:   

 
afganistan'daki şehirler
herat ilindeki yerleşim yerleri
afganistan'daki il merkezleri