Kokainli Roman

kokainli roman (rusça: роман с кокаином), ilk olarak 1934 yılında paris'te bulunan numbers adlı dergide yayımlanmış daha sonra ise kitaplaştırıldı. hikâyenin yazarının mihail ageyev ismini kullanan mark abramoviç levi olduğu sanılmaktadır.

konusu ve eleştiriler 
rus edebiyatı uzmanları, kokainli romanı'nın, kokaine çok düşkün genç bir adamın hayatını açık sözlü biçimde betimleyen, dostoyevski'nin psikolojik romanları tarafından etkilenmiş hikâye olduğunu düşünmektedirler. bu öykü, anlatıcı vladim'in, kokaine düşmekten önce, okul ve aşk yaşantılarında nasıl geliştiğini betimliyor.

vladimir nabokov'a göre kokain romanı, çöken günümüzün iğrenç ürünüdür. her şeye rağmen hikâye, 1983 yılında fransızcaya çevirilerek yayımlanıp birçok kişinin övgüsünü almıştır. i̇ngilizce çevirisi (michael henry heim tarafından) 1984 yılında yayımlandı. 1988'de ise almanca'ya çevrildi (daniel dubbe tarafından).

fransız basını bu kitaba övgüler yağdırmıştır: le figaro, l' express ve les nouvelles litteraires'da övgü dolu yazılar çıkmıştır.

yazarı belli değil 
kitabın kim tarafından yazıldığı bilinmemektedir. kitabı fransızcaya çeviren rus asıllı fransız lydia chweitzer'e göre bu eser nabokov tarafından kaleme alınmıştı. bu tezi yine rus asıllı bir fransız olan ve slav ırkıyla ilgilenen prof. nikita struve'de desteklemekteydi. nabokov'un eşi vera nabokov ise bu kitabı kocasının yazmadığını belirtmişti. bu açıklamadan sonra gizemi giderek artan merakı lidya çervinskaya adlı bir rus körüklemişti.

çervinskaya 1907 yılında kiev'de doğmuş, 1919 yılında ise ailesi ile birlikte i̇stanbul'a göç etmişti. yaşı 19'a geldiğinde ise paris'e gitmişti. her yıl ailesini i̇stanbul'da ziyaret eden çervinskaya göçmen dergisi olan numbers'in editörünün yardımı ile bu gizemli yazarı ortaya çıkarmak istiyordu. yazar, yazılarını dergiye i̇stanbul'dan gönderiyordu. çervinskaya i̇stanbul'a gelerek kendisine verilen adrese gitti. burası o dönemler bir musevi mahallesi olan galata'daki ruh ve sinir hastalıkları hastanesi'ydi. burada mark levi'yi bulan çervinskaya onun bu hastanede olma sebebini ellerindeki titremelere ve halüsinasyonlara bağlamıştı. mark levi savaşa katılmış ve çıkan bir çatışmadan sonra yaralanmış ve devamında elleri sürekli titremeye başlamıştı. i̇stanbul'da birbirlerine aşık olan ikilinin ilişkileri mark levi'nin berlin'e kaçması ile son buldu. mark levi bir iz bırakmadan berlin'e gitmiş ve 1933 yılında hitler'in iktidara gelmesiyle tekrar i̇stanbul'a dönmüştü. çervinskaya'nın başından geçenler gerçekten doğru muydu belli değil ancak kitabı fransızca'ya çeviren lydia chweitzer i̇stanbul'a giderek bu konuda bilgi edinmek için araştırma yapmıştı.

chweitzer, i̇stanbul'daki türkiye yahudi cemaat'in hahambaşısından edindiği bilgiye göre 12 şubat 1936'da mark abramoviç levi adında birinin hastanede hayatını kaybettiğini ve kimsesiz yahudi mezarlığı'na defnedildiğini öğrendi.

bir başka kaynağa göre ise m.ageyev i̇stanbul'dan erivan'a göç etmiş ve hayatının sonuna kadar (5 ağustos 1973)
burada yaşamıştı.

günümüzde, william s. burroughs'un, uyuşturucu ölçüsüzlüğünü anlatmak için bu eser tarafından etkilendiği kabul ediliyor.

kaynakça 
 yeniden keşfedilen şaheser hakkındaki bilmeceler başlıklı "der spiegel" dergisinin konu hakkındaki makalesi (almanca)
 i̇ngilizce wikipedia'nın 2 mayıs 2008 tarihli sürümü

dış bağlantılar 
 роман с кокаином (rusça) 
 kitap ile ilgili makale (i̇ngilizce)

rus romanları
psikolojik romanlar
rus edebiyatı
rusça romanlar
kapak resmi aranan kitaplar
bilgi kutusu bulunmayan kitaplar