Volgograd

volgograd (rusça: волгогра́д), eski isimleriyle çariçin veya zarizyn (цари́цын / tsaritsyn, tsaritsin: tatarca "sarı su" ile olan ses benzerliğinden dolayı kentin ortasından geçerek i̇dil nehrine akan çaya verilen ad tsaritsa'dan gelmektedir) ve stalingrad (сталингра́д), rusya'daki volgograd oblastı'nın merkezi olan şehirdir. i̇dil nehri'nin batı yakasında kurulmuştur. şehrin şu anki nüfusu: 1.011.417 olup, kilometrekare başına 1.900 kişi düşmektedir. deniz seviyesinden yüksekliği 0-102 metre arasındadır. bugün güney rusya'nın önemli endüstri ve ulaşım merkezlerinden birisidir.

tarih

rusya i̇mparatorluğu 

volgograd 1589 yılında kale olarak kurulmuştur. 1670'te kazak atamanı stepan razin (степа́н тимофе́евич ра́зин ya da stenka razin / сте́нька разин) çariçin'i işgal etmiştir. pugaçev i̇syanı denilen ayaklanmayı başlatan don kazaklarından yemelyan pugaçev (емелья́н ива́нович пугачёв)'in ordusu 1774'te çariçin yakınlarında meydana gelen muharebede rusya i̇mparatorluğu tarafından yenilmiştir.

1875'te bir fransız demir fabrikası kurulduktan sonra kentin sanayileşmesi başladı ve güney rusya'nın sanayi merkezi haline gelmiştir.

rusya i̇ç savaşı 

rusya i̇ç savaşı sırasında ağustos 1918'de pyotr krasnov (пётр никола́евич красно́в) komutasındaki beyaz ordu'nun saldırısına uğradığında  bolşevik'in güney rusya'nın gıda tedarik sorumlusu josef stalin liderliğindeki kızıl ordu kenti savunmaya başarmıştır. fakat 30 haziran 1919'da anton denikin (анто́н ива́нович дени́кин) komutasındaki beyaz ordu kenti işgal etmiştir. daha sonra denikin ordusunun çekilmesiyle 3 ocak 1920'da kızıl ordu kente girmiştir. 10 nisan 1925'te kentin adı stalingrad olarak değiştirilmiştir.

sscb 

1928'den başlatılan beş yıllık plan ile kentin ağır sanayii gelişti. 17 temmuz 1930'da "dzerjinski traktör fabrikası" açılmış ve ardından kızıl ekim metal fabrikası, kızıl barikat makina fabrikası ve lazur kimya fabrikası başta olmak üzere çok sayıda fabrika kurulmuşlardır.

nazi alman ordusu tarafından 152 gün kuşatılan stalingrad'da, ii. dünya savaşı'nın dönüm noktalarından birini teşkil eden stalingrad muharebesi yaşanmıştır. friedrich paulus komutasındaki almanya'nın 6. ordu'su burada çevrelenmiş ve büyük çoğunluğu yok edilmiştir. savaşta iki taraf da ağır kayıplar vermişlerdir.

stalin'in ölümünden üç yıl sonra şubat 1956'da düzenlenen sovyetler birliği komünist partisi 20. kongresinde nikita kruşçev'in stalin'i eleştirmesinden sonra 10 kasım 1956'da kentin adı volgograd olarak değiştirilmiştir.

sovyet dönemi sonrası 
volgograd şehir meclisi, 31 ocak 2013'te, 2 şubat (stalingrad muharebesi'nin bitişinin yıl dönümü), 9 mayıs (zafer günü), 22 haziran (nazi almanyası'nın sscb'yi istilasının yıl dönümü), 23 ağustos (luftwaffe'nin ilk hava saldırısının kurbanları anma günü), 2 eylül (ii. dünya savaşı'nın bitişinin yıl dönümü), 19 kasım (uranüs harekâtı'nın başlamasının yıl dönümü) olmak üzere yılda altı günlüğüne şehrin adının stalingrad olarak kullanılmasına karar verdi.

29-30 aralık 2013 tarihlerinde kentin troleybüs ve demiryolu istasyonlarında gerçekleşen intihar saldırıları sonucunda 32 kişi öldü ve 85 kişi yaralandı.

bölgesi içinde en büyük sanayileşme oranına sahiptir. etrafındaki şehirlerin tarım ürünlerinin işlenmesi bu şehirde sağlanır. volga ve don'un birbirine en yaklaştığı yerde kurulmuştur, günümüzde volga-don kanalı'nın kontrolü de bu şehirden sağlanır.

kardeş şehirler 
2008'de 20 kardeş şehri mevcuttur.

  coventry birleşik krallık 1943
  ostrava çekya 1948
  kemi finlandiya 1953
  liège belçika 1959
  dijon fransa 1959
  torino i̇talya 1961
  port said mısır 1962
  chennai hindistan 1966
  hiroşima japonya 1972
  köln almanya 1988
  chemnitz almanya 1988
  cleveland amerika birleşik devletleri 1990
  toronto kanada 1991
  jilin çin 1992
  erivan ermenistan 1998
  çengdu çin 1998
  krusevac sırbistan 1999
  rusçuk bulgaristan 2001
  huntingdon amerika birleşik devletleri 2003
  i̇zmir türkiye 2006
  orlando amerika birleşik devletleri 2008

galeri

kaynakça

dış bağlantılar 

 volgograd resmî web sitesi   / volgograd resmî web sitesi 
 volgograd resimleri