Aysel Ekşi

aysel ekşi (26 ocak 1934; ankara - 14 mayıs 2015, ankara), türk doktor ve psikiyatr.

ankara üniversitesi tıp fakültesi'ni 1960 yılında bitirdikten sonra psikiyatri ihtisası yapmak üzere i̇ngiltere'ye gitti. middlesex üniversitesi ve goodmayes hastanesinde (londra) önce "senior house officer" sonra "registrar" olarak çalıştı. tavistoc klinik'te grup terapi kurslarına devam etti. daha sonra türkiye'ye döndü ve ankara üniversitesinden psikiyatri dalında uzman oldu. 1966-1967 yılları arasında ankara ruh sağlığı dispanseri'nde, 1967- 1974 yılları arasında ankara üniversitesi mediko-sosyal merkezinde uzman, 1972-1982 yılları arasında i̇stanbul üniversitesi mediko sosyal merkezinde müdür sıfatıyla görev yaptı. 1976'da doçent, 1982'de profesör oldu. 1983-2001 yılları arasında i̇stanbul üniversitesi çocuk sağlığı enstitüsünde ve i̇stanbul tıp fakültesinde öğretim üyeliği yaptı.psikiyatri konusunda 5 kitabın  yazarıdır. ayrıca hasta psikolojisini inceleyen "ben hasta değilim" isimli bir mesleki kitapla "ermeni soykırımı" iddialarını irdeleyen bir kitabın editörüdür. uluslararası bilim dergilerinde yayınlanmış çeşitli makaleleri vardır. bunlardan sonuncusu 17 ağustos 1999 marmara depreminde yakınlarını kaybeden çocukların ruh halini inceleyen  bilimsel makaledir.

nöropsikiyatri, çocuk psikiyatri, adolesan ve pediatri dernekleri ile çocuk böbrek vakfı üyesidir.

aysel ekşi'nin diğer ilgi alanı "laik cumhuriyetin temel değerleri"dir. onları koruma amaçlı faaliyetlere 1980'li yılların sonlarında başlayan aysel ekşi, kendisiyle aynı görüşü paylaşan arkadaşlarıyla birlikte önce çeşitli paneller, sempozyumlar, konferanslar düzenleyerek "şeriatçı hareketlerin doğurduğu tehdit" konusunda toplumu bilinçlendirmeye çalıştı. bu faaliyetlerden biri olarak ocak  1989'da, i̇stanbul'un 1000 kadar seçkin kadınının çağlayan'da yaptığı "laik cumhuriyetin tehlikede" olduğu bilincini  yaymayı amaçlayan yürüyüşü düzenledi.

türk kadınının laik cumhuriyeti korumaya kararlı olduğu mesajını ülke yöneticilerine duyurmayı amaçlayan imza kampanyası başlattı. yurdun her tarafından toplanan binlerce imzayı, arkadaşlarıyla birlikte o sıradaki cumhurbaşkanı kenan evren'e sundu.

i̇stanbul üniversitesi öğretim üyelerinin "cumhuriyetin temel değerlerini" koruma kararlılığını dile getiren birçok deklarasyonun hazırlanmasını, imzalanmasını ve yayınlanmasını sağlayan başlıca aktör oldu.

tüm bu faaliyetleri devamlı kılmak ve daha iyi organize olmak amacıyla arkadaşlarını bir "dernek" etrafında toplanmaya ikna  etti. onlarla birlikte 21 şubat 1989'da çağdaş yaşamı destekleme derneğini kurdu. kurucu başkanlığa seçildi. haziran 1990'a kadar bu görevi yürüttü. o tarihte arkadaşlarından bazılarının "biz bu işi daha iyi yaparız" iddiasıyla işbirliği yaptıklarını görünce, derneğe zarar vermemek için seçime katılmadan yerini yeni ekibe bıraktı. çağdaş yaşamı destekleme derneğini vefatına kadar türkân saylan başkanlığındaki bu kadro yönetti.

aysel ekşi çağdaş yaşamı destekleme derneğindeki etkin konumunu arkadaşlarına bıraktıktan sonra da sosyal etkinlikleri organize etmekten geri durmadı. çekül vakfının yönetim kuruluna seçildi. bu sırada "her bireyin yılda tükettiği 7 ağacı telafi etmek için herkesin her yıl 7 ağaç dikmesini" amaçlayan bir kampanyanın fikir babası ve uygulayıcısı oldu. hem bu proje hem de "92 ormanları" adıyla başlattığı kampanya sayesinde i̇stanbul ve çevresine 3.3 milyondan fazla ağaç dikildi.

aysel ekşi "bizim ülke" isimli derneğin başkanlığına seçildi. bu dernek aracılığıyla i̇stanbul'un yoksul semtlerindeki ilkokul öğrencilerinin yaz aylarında spor, tiyatro, yabancı dil, tabiat sevgisi gibi kavramlarla tanışmalarını, uygar bir toplum bireyi olmalarını amaçlayan etkinliklerde rol almalarını amaçlayan pek çok etkinliği gerçekleştirdi. bu ve 17 ağustos 1999 marmara depremi ardından başlattığı "i̇lk yardım nasıl yapılır?" konulu kurslarla on binlerce çocuğa yeni değerler kazandırdı.

laik cumhuriyeti koruma konusundaki duyarlılığı, aysel ekşi'nin seçimlerde de "sivil gönüllü"lerle organize olmasına yol açtı. çeşitli meslek mensuplarından ekipler kurdu. bu ekiplerin 2007; 2009; 2011 seçimlerinde, hiçbir partiyle organik bir bağ içinde olmadan "seçmeni bilinçlendirme" amaçlı faaliyetlerini organize etti.

cumhuriyet mitingini düzenleme komitesi üyeliği yapan aysel ekşi, "ermeni soykırımı" iddialarıyla da ilgilendi. çeşitli ülkelerden karşıt görüşlü bilim adamlarının katıldığı sempozyumlar düzenledi. bu konudaki bilimsel görüşleri içeren bir kitabın editörlüğünü yaptı ve yayınlanmasını sağladı.

aysel ekşi'nin son olarak, 8 yıldır üzerinde çalıştığı "türk gençliği ve beş kıt'ada gençler" isimli kitabı nobel tıp kitapları yayınevi tarafından yayınlandı.

aysel ekşi the times gazetesinden janice turner'in i̇slam ve türkiye'deki büyük türban savaşı adlı incelemesinde verdiği mülakatta cumhurbaşkanı abdullah gül'ün eşi hayrünnisa gül için "o kadından nefret ediyorum!"  dediği için hayli yoğun eleştiri aldı. ekşi bu cümleyi kullandığını kabul etti ancak mülakat bittikten sonra ms. turner'in "bayan gül ile çay içmeye gidiyorum. onun hakkında ne düşünüyorsunuz?" demesi üzerine bu tepkiyi gösterdiğini söyledi. ekşi gerekçe olarak bayan gül'ün cumhurbaşkanı eşi sıfatı taşırken kendi devleti aleyhine avrupa i̇nsan hakları mahkemesinde dava açmasını gösterdi. .  

aysel ekşi gazeteci oktay ekşi'nin eşidir. i̇ki oğlu, iki torunu vardır.

aysel ekşi 14 mayıs 2015'te ankara'da tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetti.
cenazesi eşinin memleketi mesudiye'ye (ordu) götürülerek defnedildi.

seçilmiş örnek yayınlar 
kitapları:

1) “i̇stanbul üniversitesi öğrencileri anketleri" 1974-1982;

2)“gençlerimiz ve sorunları; 1982 (unesco tarafından dünya kütüphanelerinde bulundurulması tavsiye edilmiştir.)

3) "üniversiteli gençler";

4) "çocuk, genç, ana, babalar";

5) "türkiye'de ve beş kıt'ada gençler" 2015

6) "din devletleri"

7) "ben hasta değilim" (editör)

8) "belgeler ve tanıklarla türk-ermeni i̇lişkilerinde tarihi gerçekler. (editör)

makalelerinden örnekler:  
 i̇stanbul tıp ve cerrahpaşa tıp fakültelerince yayınlanan pediatri kitaplarında bölüm yazarıdır. 
 çocuğun ruhsal gelişiminde annenin önemi, anneden ayrılığa tepkiler, ben hasta değilim. çocuk sağlığı ve hastalıklarının psikososyal yönü kitabı. ed: ekşi a. nobel tıp kitabevleri,1999; 50-69
 travma sonrası stres bozukluğu, ben hasta değilim. çocuk sağlığı ve hastalıklarının psikososyal yönü kitabı. ed: ekşi a. nobel tıp kitabevleri,1999; 542- 555 
 çocuk ve gençte cinsel kimlik bozuklukları, ben hasta değilim. çocuk sağlığı ve hastalıklarının psikososyal yönü kitabı. ed: ekşi a. nobel tıp kitabevleri,1999;196- 212 
 üniversite öğrencilerinin sorunları, ekşi a.yüksek öğretimde sorunlar ve çözümleri kitabında. üniversite öğretim üyeleri derneği yayını. cem yayınevi.1990; sayfa:185- 208 
 psychological adjustment of children with mild and moderately severe asthma, ekşi a, molzan j, savaşır i, güler n. european child and adolescent psychiatry.1995;4(2):77- 84 
 kadına yönelik cinsel suçlar. i̇nsan hakları hukuku ve kadın kitabı, ekşi a. i̇stanbul ticaret üniversitesi yayını.2003 
 sığınmacı ve göçmenlerde psikopatoloji: gözden geçirme yazısı, ekşi a. türk psikiyatri dergisi. 2002;13 (3): 215- 222 
 psychological adjustment of children with mild and moderately severe asthma, ekşi a, molzan j, savaşır i, güler n. adolescent psychiatry.1995;4(2):77- 84 
 depremden sonraki 2-6 aylık sürede travma sonrası stres bozukluğunun ergenlerde araştırılması, alyanak b, ekşi a, toparlak d, pekdeğerli g, saydam r. çocuk ve gençlik ruh sağlığı dergisi. 2000; 7(2):71- 81

kaynakça

türk tıp akademisyenleri
türk psikiyatrlar
ankara üniversitesi tıp fakültesinde öğrenim görenler
2015 yılında ölenler
1934 doğumlular
ordu'da defnedilenler
çağdaş yaşamı destekleme derneği genel başkanları
20. yüzyıl türk hekimleri
21. yüzyıl türk hekimleri
ankara üniversitesinde öğrenim görenler
türk kadın hekimler