Sabahat Akkiraz

sabahat akkiraz (d. 6 şubat 1957), türk halk müziği sanatçısı, siyasetçi.

çoğunlukla kendi derlediği türküleri, deyişleri ve uzun havaları seslendiren bir  türk halk müziği ses sanatçısıdır. aşıklık ve ozanlık geleneği içinde yetişen sanatçı; caz, elektronik müzik ve rap gibi farklı müzik türlerinde üretimleri olan müzisyenlerle ortak çalışmalar yapmış; dünyanın pek çok ülkesinde konserler vererek dünya müziği ve alternatif müziğin tanınmış sanatçıları ile aynı sahneyi paylaşmıştır.

akkiraz,  xxiv. dönem tbmm 'de i̇stanbul 3. bölgeden chp milletvekili olarak görev yaptı.

yaşamı 
1957 yılında mersin'de doğdu. babası sivas, kangal'dan hıdır akkiray, annesi malatya, arguvanlı zülfü siyah hanım'dır. ailenin altı çocuğundan ikincisidir. ailesinin soyadı resmî olarak "akkiray"'dır ancak "akkiraz" olarak tanınmış ve bu ismi kullanmaya devam etmiştir.

müzik eğitimine aile içinde başladı. çocukluk yıllarında, ailesi ile birlikte önce ankara'ya göç eden sanatçı, ilkokulu bitirdiği sırada halk ozanı mahmut erdal'ın önerisi ile i̇stanbul'a giderek bir stüdyoda ilk 45'lik plaklarını doldurdu. arif sağ ve orhan gencebay'ın sazları eşliğinde mahmut erdal ile ‘keremden fazla yandım’ ve ‘öldür beni’ adlı plakları kaydetti. 1969'da ailesi ile almanya'ya göç eden sanatçı 1976 yılında ankara'ya döndü.

ailesinin komşusu olan türk halk müziği sanatçısı musa eroğlu ile birlikte çalışan akkiraz 1983 yılında şafak söktü adını taşıyan ilk albümünü eroğlu birlikte çıkardı. sonraki yıllarda muhlis akarsu, aşık daimi, feyzullah çınar, davut sulari gibi sanatçılarla çalıştı.

1985 yılında i̇stanbul'a taşındı ve arif sağ ile çalışmaya başladı. birlikte birçok albüm çıkardılar. akkiraz, çoğunlukla kendi derlediği türküleri, deyişleri ve uzun havaları seslendirdi. 1993 yılında eniştesi ve ustası halk ozanı muhlis akarsu'yu ve bir yeğenini sivas katliamı'nda kaybetti.

seslendirdiği alevi türküleri nedeniyle b trt'de program yapması uzun süre engellenen sanatçı; ilk caz albümünü 1996'da çıkardı. 1997'de londra caz festivali'ne katıldı; ardından londra, dublin ve glasgow'da konserler gerçekleştirdi.

fransa'da çeşitli festivallerde verdiği konserlerin ardından 2000 yılında theatre de la ville'de konser veren ilk türk sanatçı oldu. fransa merkezli mezzo tv yaşamını konu alan bir belgesel hazırladı.

2001'de hollandalı sanatçı jasperine de jong'la birlikte hollanda'da, 2002'de şeyh ahmet el tûni ve rahibe marie keyrouz ile brezilya'nın sao paulo kentinde, 2008 yılında bas-bariton thomas quasthoffile ile berlin flarmoni salonu'nda konser verdi.

mercan dede'nin düzenlemeleri ile “tevhid”, “kerbela” gibi parçaları yeniden yorumladı. mercan dede'nin, bu parçaları içeren su albümü bbc world music charts'ta ilk sıraya kadar yükseldi. orient expressions  topluluğu ile hazırladığı "külliyat" albümü ise 16 ülkede basıldı ve world music chart'da altıncı sıraya kadar yükseldi.

2011'de cumhuriyet halk partisi'ne girdi ve o yıl yapılan genel seçimlerde chp i̇stanbul milletvekili olarak tbmm'ye girdi. milletvekilliği sırasında sanatçıların sosyal güvenlik haklarının sağlanması için kanun teklifi verdi, kadın-erkek fırsat eşitliği komisonunda görev yapt.  soma faciası sonrası, tepki vermek amacıyla vekillikten istifa etti.

sanatçı, 2020'de ‘sabahat akkiraz ile 50 yıl’ adlı albüm ile sanat yaşamının 50.yılını kutladı.

2023 yılında 2023 büyük türkiye depremlerinde ablası hayatını kaybetti.

ödülleri 

 2000  fransa'da yılın en i̇yi etnik müzik sanatçısı
 2005 altın plak ödülü
 2008 uluslararası hacı bektaş veli dostluk ve barış ödülü
 2010 altın kelebek ödülü

albümleri 

gül yüzlü sevdiğim (1982)
şafak söktü (1983)
i̇nsana muhabet duyalı (1984)
bir gerçeğe bel bağladım (1985)
boş yere kavgayı zahmet biliriz (1986)
fazilet (1988)
deli gönül - bu sene (1989)
bendeki yaralar (1990)
yalan dünya (1992)
dostların anısına (1993)
dağlar kardeşimi geri verin (1994)
yiğit i̇nsanların türküleri (1996)
türkülerle gide gide (1997)
yüreğimin sesi (1999)

deli derviş (2000)
chante alevite/ alawite singing - long distance (2001)
lamekan (2002)
konserler (2002)
kaygusuz (2003)
seyran (2006)
külliyat (2006) (orient expressions'la birlikte)
türkü hayattır (2007)
birlikte türküler söylüyoruz (2008) (mustafa özarslan'la birlikte)
dillerdeki türküler (2010)
yine mi figan var dostların anısına ... (2010)
seçmeler (2011)
turap (2014)
sabahat akkiraz & dostları 47 (2017)

notlar

kaynakça

dış bağlantılar 

 hayatın i̇çinden , habertürk tv,  7 mart 2020

1957 doğumlular
türk halk müziği ses sanatçıları
alevi siyasetçiler
kangal doğumlular
tbmm 24. dönem i̇stanbul milletvekilleri
yaşayan insanlar
tbmm kadın erkek fırsat eşitliği komisyonu
tbmm dilekçe komisyonu
cumhuriyet halk partisi mensubu siyasetçiler
türk aleviler
türk kadın milletvekilleri
1980'lerin şarkıcıları
1990'ların şarkıcıları
2000'lerin şarkıcıları
2010'ların şarkıcıları
2020'lerin şarkıcıları
20. yüzyılda türk kadın şarkıcılar
21. yüzyılda türk kadın şarkıcılar