Karl Ditters von Dittersdorf

karl ditters von dittersdorf (2 kasım 1738 viyana - 24 ekim 1799 nový dvůr (neuhof)), avusturyalı bir besteci ve kemancıdır.

yaşamı 

yedi yaşına geldiği zaman yüksek müzik yetenekli bir çocuk olarak kendini göstermiştir. özellikle çok kabiliyetli bir kemancı olduğu açığa çıkmıştır. 1751'de avusturya feld-mareşali rütbeli "joseph-frédériç de saxe-hildburghausen" desteklenmeye başlamıştır. bu arada "giuseppe bonno" isimli hocadan kompozisyon dersleri aldı. 1761'de viyana'daki avusturya i̇mparatorluk sarayı'na solist müzisyen olarak göreve alındı. sonra christoph willibald gluck ile birlikte almanya'da seyahatler yaptı ve i̇talya'ya geçtiler. 1763'te birkaç yıl için berlin ve viyana'da saraylarda soloist müzisyen görevlerinde bulundu.

1764de michael haydn yerine grosswardein  başpiskoposu'nun orkestrasının şefi olarak görev aldı. "václav pichl" adlı müzisyene de yardımcı orkestra şefi görevini verilemesini sağladı.

1769da ise breslau katedralinde müzik direktörlüğü görevine başladı.

24 ekim 1799da "güney bohemya'da "červená lhota şatosu"nun bulunduğu nový dvůr (neuhof)'da hayatına gözlerini kapattı. ölmeden üç gün önce yaşam hatıralarına anlatan kitabını bitirmişti.

"jean-baptışte vanhal" gibi yetenekli öğrenciler yetiştirmiştir. joseph haydn, pietro metastasio ve "jean paul martini aeğiş" (1741-1816) ile yakın bağlantılar kurmuştur. joseph haydn, wolfgang amadeus mozart, franz krommer, christoph willibald gluck  ve carl philipp emanuel bach gibi bestecilerle birlikte klasik dönem müziğinin başta gelen bestecilerinden olduğu kabul edilmektedir.

eserleri

operalar 

 amore in musica (1767, grosswardein)
 25 000 gülden öder im dünkeln ıst güt munkeln (1785, viyana)
 doktor ve eczacı (doktor und apotheker) (1786, viyana)
 betrug durch aberglauben (1786, viyana)
 die liebe im narrenhaus (1787, viyana)
 hieronymuş knicker (1789, viyana)
 das rote käppchen (1788, viyana)
 das gespenst mit der trommel (1794, oels)
 don quixote der zweyte (1795, oels)
 die lustigen weiber von windsor (1796, oels)

oratoryolar 

 isacco figura del redentore (grosswardein, 1766)
 davide penitente (johannisberg, 1770) 
 la liberatrice del popolo giudaico nella persia, o sia l’esther (viyana, 1773) 
 giobbe (viyan, 1786)

konçertolar 

 18 keman konçertosu
 3 iki keman için konçerto
 5 viyola konçertosu
 1 viyolonsel konçertosu
 2 kontrabaş konçertosu
 1 viyola ve kontrabaş konçertosu
 1 piyano konçertosu
 4 oboa konçertos for oboe
 5 klavsen için konçerto
 2 bir kuartete için konçerto
 2 konçertinos

senfoniler 

dittersdor'ın kendi hazırladığına dair elimizde delil bulunan 120 senfoni eseri notaları bulunmakta ve diğer 90 senfoni eseri de ona ait olduğu çok muhtemel olduğu bildirilmektedir. fakat bu senfonilerin çoğu icra edilmeden yazma olarak kalmışlardır. bu yazma nota kitaplarında di carlo de dittersdorf ismi kullanılmıştır. şu senfonileri için icra sayısı, yeri ve yılı bilinmektedir:
 sinfonia nel gusto di cinque nazioni (paris, 1767)
 senfoni op. 1 (6 amsterdam, 1768?)
 senfoni op. 4 (6 paris, 1769?)
 the periodical ouverture (london, 1769)
 senfoni op. 5 (3 paris, 1769?)
 symphonies périodiques (amsterdam, 1770-72)
 senfoni op. 6 (3 paris, 1773?)
 senfoni op. 7 (4 paris, 1773?)
 senfoni op. 8 (3 paris, 1773?)
 senfoni op. 13 (6 paris, 1781)
 senfoni  no. 1 ovid’in “metamorphoses” 
 senfoni  no. 2 ovid’in “metamorphoses” 
 senfoni  no. 3 ovid’in “metamorphoses” 
 senfoni  no. 4 ovid’in “metamorphoses”
 senfoni  no. 5 ovid’in “metamorphoses”
 senfoni  no. 6 ovid’in “metamorphoses”

oda müziği 

 15 divertimenti (i̇l combattimento dell'umane passioni bu kolleksyion içindedir)
 5 cassazioni (2 yayınlanmış: paris, 1768; 3 ta)
 4 2 korno ve yaylı  çalgılar için serenate 
 35 üflemeli tahta sazlar için partite 
 petit ballet en forme d'üne contredanse
 24 dans redoutenşaal için
 6 string quintets for 2 vl., vla., vcl., ctbs. (1782)
 sonata da camera a 5 stromenti
 6 yaylışazlar kuarteti  (1789)
 e bemol major kuartet
 6 sonata  keman ve viyola için. op. 2 (amsterdam, s. d.)  
 6 trio  2 keman ve b. op. 6 (paris, 1771)
 12 trio (diğer muhtelif çalgılar için)
 3 trio keman, viyola ve viyolensel için
 sonata keman için.
 2 düet 2 keman için
 e bemol major düet viyola ve viyolonsel içinin 
 14 düet keman ve kontarabas için
 136 pieces for piano 
 e bemol major divertimento iki keman ve viyolonsel için
 d nottorno dört flüt için

kantatalar 
 auf das... geburtsfest seiner majestät des konigs (1781)
 auf lichtmess
 11 diğer kantata

dinsel müzik 

 16 'mass' ayını
 "requiem" mass ın ç minör
 12 arıae ex canticis salomonis (augusta, 1795)
 170 diğer dinsel müzik parçası: arya, gradual, mötet vb..

medya 

 sonate a-dur 1. kısım çalan: kaıla rochelle pianoteq "walter" fortepiano : 
 sonate a-dur 2. kısım çalan: kaıla rochelle pianoteq "walter" fortepiano : 
 sonate a-dur 3. kısım çalan: kaıla rochelle pianoteq "walter" fortepiano : 
 komik opera "hocus pocus" (1790) uvertürü çalan: kaila rochelle pianoteq "walter" fortepiano :

dipnotlar

ayrıca bakınız 

 ünlü operalar listesi
 opera bestecileri listesi

dış bağlantılar 

  almanca wikipedia "jean-carl_ditters_von_dittersdorf    (erişme:21.4.2010)
  imslp projesinde carl_ditters_von dittersdorf eserleri partisyon notaları   (erişme: 21.4.2010)
 ludger udolph (hrsg.): karl von dittersdorfs lebensbeschreibungen. seinem sohne in die feder diktiert, münchen 1999, isbn 3-7844-2730-8. 
 hubert ünverricht (hrsg.) carl ditters von dittersdorf 1739-1799. mozarts rivale ın der öper, wurzburg 1989, isbn 3-87057-152-7.  

barok dönem bestecileri
 
1739 doğumlular
1799 yılında ölenler
viyana doğumlu müzisyenler
opera bestecileri
oratorio bestecileri
roma katolik besteciler ve müzisyenler
18. yüzyıl klasik müzik bestecileri
avusturyalı klasik müzisyenler
klasik dönem bestecileri