Robert Altman

robert altman, (d. 20 şubat 1925, kansas city; ö. 20 kasım 2006), amerikalı yönetmen.

robert altman, lisedeyken basit kayıt cihazlarıyla ses kayıtları yaparak "show dünyası"na adımını atmış...  molotofkokteyli atarken de yakalanmıştır. kanarya mahallesinin gülüdür. daha sonra askeri okula devam eden ve ii. dünya savaşı'nda yardımcı pilot olarak görev yaptıktan sonra 1950'li yıllarda çalıştığı küçük şirkette belgesel, eğitim ve reklam filmleri çekerek sinema hakkında ilk bilgilerini elde eden altman'a, 1955'te başlayan dönemde bir dizi bağımsız filmin ardından alfred hitchcock şans vermiş ve yönetmen, televizyon için çalışmaya başlamış. 1969'da kore savaşı'nda bir sağlık biriminin öyküsünü anlattığı "m.a.s.h."i yönetmesi için teklif gelince ilk önemli başarısını ve ilk oscar adaylığını kazanan altman, "mccabe & mrs. miller"da western türüne yenilik getirirken, "the long goodbye" ile prestijini arttırmış.

"images", "thieves like us" ve "california split", onun öyküleme tekniklerinin oturmasını sağlarken, "nashville" bizi, amerikan country müziğinin kalbinin attığı yere götürüyor ve amerika'daki mozaiğin bir kesitini alıyordu. bir oscar adaylığı daha kazanan altman daha sonra "sitting bull's history lesson", "3 women" ve "a wedding"e imza atacaktı. "a perfect couple", "quintet" ve "h.e.a.l.t.h", altman'ın popülarizmden uzaklaştığı filmler oldular. altman'ın ticari yola dönme çabası "popeye" ise hüsranla sonuçlandı.

1980'ler altman sinemasının sönük geçtiği yıllar oldu. 1992'de ise altman, yeniden ilgi odağı olacaktı. michael tolkin'in romanından uyarlanan "the player - oyuncu" ona yıllar sonra bir oscar adaylığı ve cannes film festivali'nde en iyi yönetmen ödülünü getirdi. "oyuncu"yu raymond carver'ın öykülerinden uyarlanan 3 saatlik "short cuts - sosyeteden i̇nsan manzaraları" izlerken, altman 4. kez en iyi yönetmen oscar'ına aday gösterilecektir. moda dünyasına daldığı "prêt-à-porter - hazır giyim"i paris'te çeken altman, 1996'da doğduğu şehir olan "kansas city"ye döndü. 1998'de "the gingerbread man - kaybetme zamanı"yla polisiye türüne bir saygı durşunda bulunurken, 1999'da "cookie's fortune - kurabiyenin talihi" ve 2000'de de "dr. t & the women - dr. t. ve kadınları"na imza attı.

altman, dev kadrolu filmlerin ("brewster mccloud", "nashville", "a wedding") yanı sıra, tek oyunculu filmler ("secret honor") de yönetti; "m*a*s*h" ve "california split"te erkek dostluklarını ele alırken, "images", "three women" ve "come back to the five and dime"da kadın duyarlılığına şapka çıkardı. "mccabe & mrs. miller"da western türüne hayat verirken, "the long goodbye" ve "the gingerbread man - kaybetme zamanı"nda dedektif filmlerine, "vincent & theo"da biyografik filmlere göz kırptı. tür denemelerinden "popeye" ile çizgi-roman sınırlarına ulaşırken, "streamers" ve "fool for love - aşk delisi"nde tiyatro, "aria"da opera ve "tanner '88"de çağdaş politikaya daldı.

filmografi 

 dr. t and the women - dr. t ve kadınları (2000)
 cookie's fortune - kurabiyenin talihi (1999)
 the gingerbread man - kaybetme zamanı (1998)
 jazz '34 (1996)
 kansas city (1996)
 prêt-à-porter - hazır giyim (1994)
 black and blue (1993)
 short cuts -sosyeteden i̇nsan manzaraları (1993)
 the player - oyuncu (1992)
 vincent & theo (1990)
 aria (1987)
 beyond therapy (1987)
 fool for love - aşk delisi (1985)
 o.c. & stiggs (1985)
 secret honor (1984)
 streamers (1983)
 come back to the five and dime, jimmy dean, jimmy dean (1982)
 popeye (1980)
 h.e.a.l.t.h. (1979)
 a perfect couple (1979)
 quintet (1979)
 a wedding (1978)
 3 women (üç kadın) (1977)
 buffalo bill and the indians, or sitting bull's history lesson (1976)
 nashville (1975)
 california split (1974)
 thieves like us (1974)
 long goodbye, the (1973)
 images (1972)
 mccabe & mrs. miller (1971)
 brewster mccloud (1970)
 mash (1970)
 that cold day in the park (1969)
 countdown (1968)
 katherine reed story, the (1965)
 pot au feu (1965)
 united states marshal (1959)
 the james dean story (1957)
 the delinquents (1957)
 the perfect crime (1955)
 better football (1954)
 the builders (1954)
 the last mile (1953)
 king basketball (1952)
 modern football (1951)

kaynakça
 yeres, artun (derleyen) (2004). "göstermenin sorumluluğu". i̇stanbul: donkişot yayınları. s. 17. isbn 975-6511-25-7

 

cenazesi yakılarak icra olunan kişiler
1925 doğumlular
missouri doğumlular
2006 yılında ölenler
amerikalı film yönetmenleri
amerikalı film yapımcıları
amerikalı senaristler
amerikalı ateistler
ii. dünya savaşı'nda amerikalı askerler
akademi onur ödülü sahipleri
altın küre ödülü sahipleri
emmy ödülü sahipleri
cannes film festivali en i̇yi yönetmen ödülü sahipleri
en i̇yi yönetmen altın küre ödülü sahipleri
kaliforniya'da kanserden ölenler
en i̇yi yönetmen national board of review ödülü sahipleri
bafta en i̇yi yönetmen ödülü sahipleri
ateist yönetmenler
national board of review ödülü sahipleri
new york film eleştirmenleri birliği ödülü sahipleri
new york film eleştirmenleri birliği en i̇yi yönetmen ödülü sahipleri
en i̇yi yönetmen chicago sinema eleştirmenleri derneği ödülü sahipleri
20. yüzyıl amerikalı erkek yazarları
boston film eleştirmenleri derneği en i̇yi yönetmen ödülü sahipleri
boston film eleştirmenleri derneği ödülü sahipleri
en i̇yi yönetmen bağımsız ruh ödülü sahipleri
en i̇yi senaryo bağımsız ruh ödülü sahipleri
yaşam boyu başarı altın aslan ödülü sahipleri