Rasim Özdenören

rasim özdenören (20 mayıs 1940, kahramanmaraş - 23 temmuz 2022, ankara), türk öykü ve deneme yazarı. alâeddin özdenören'in ikiz kardeşi.

hayatı 
özdenören, ilk ve orta öğrenimini kahramanmaraş, malatya, tunceli gibi güney ve doğu illerinde tamamlamıştır. i̇stanbul üniversitesi hukuk fakültesi'ni ve i̇stanbul üniversitesi gazetecilik enstitüsünü bitirdikten sonra devlet planlama teşkilatında uzman olarak çalışan özdenören, 1970 yılında araştırma amacıyla abd’ye giderek çeşitli eyaletlerde iki yıl kadar kalmıştır. 1975 yılında kültür bakanlığı bakanlık müşavirliği görevine getirilmiş; aynı bakanlıkta bir yıl da müfettiş olarak çalışmıştır. 1978'de istifa ederek ayrıldığı devlet memurluğuna bir süre sonra geri dönmüştür. 23 temmuz 2022'de tedavi gördüğü ankara üniversitesi tıp fakültesi hastanesinde öldü. mezarı eyüpsultan cülus yolu üzerinde bulunan mihrişah valide sultan külliyesi haziresindedir.

edebi kimliği 
rasim özdenören’in, türk edebiyatında adını duyurmaya başladığı yıllarda; köy romancılığının etkisi azalmaya, varoluşçu yazarların etkisiyse artmaya başlamıştı. dönemin eserlerinde rastlanan ağırlıklı batılı anlayışın aksine özdenören, öykülerini çocukluğundan itibaren anadolu’nun köy ve kasabalarında edindiği izlenimlerden yararlanarak ayrıntılı betimlemelerle ve insanın evrensel yanlarını öne çıkararak yazmıştır.

i̇lk gençlik yıllarından itibaren edebiyata ilgili bir arkadaş grubuna dahil olan özdenören, bu grubun içinde sonraki yıllarda şekillenecek edebî kişiliği için önemli bir zemin bulmuştur. özdenören’in okumaları ve edebî ilgileri büyük oranda bu arkadaş grubunda şekillenmeye başlamış; sonraki yıllarda tanıştığı sezai karakoç’un etkisiyle de bir bütünlük kazanmıştır.

özdenören’in amerika’da iki yıla yakın bir süre kalarak çağdaş dünyanın önemli merkezlerinden birini tanıması, eserlerine olumlu şekilde yansımıştır. öykülerinde yerli olmak nedir, bu nasıl gerçekleştirilir, sorularına cevap aramış; hikâyelerinin kahramanlarını, gerçek hayattan almaya çalışmıştır.

i̇slami kimliğiyle tanınan bir öykücü olmasına rağmen eserlerinde, inandığı şeyleri okuyucusuna dayatmamaya özen göstermiş; vermek istediği mesajı öyküyü zara vermeden, akışı ve yapıyı bozmadan anlatmaya çalışmıştır. anlatımında dili ustalıkla kullanmış; yer yer şiirsel ifadelere de yer vermiştir.

çok sesli bir ölüm ve çözülme adlı hikâyeleri, televizyon filmlerine uyarlanmış; bunlardan ilki, uluslararası prag televizyon filmleri yarışması'nda jüri özel ödülünü almıştır.

kendisi hakkında yapılan çalışmalar 
özdenören hakkında pek çok tez, dergi özel sayısı ve kitap yazılmıştır. kendisini anlatan tezlerden bazıları şunlardır:
 rasim özdenören (eserlerinin tematik i̇ncelenmesi). sağlık, şaban, ondokuz mayıs üniversitesi sbe, samsun 1992.
 türk öykücülüğünde rasim özdenören. eronat, kamuran, fırat üniversitesi sbe, yüksek lisans tezi, elazığ 1995.
 rasim özdenören- hayatı- sanatı- eserleri. eryarsoy, mehmet nezir,  yüksek lisans tezi, i̇stanbul 2008.

popüler kültürdeki yeri 
trt 1'de yayımlanmış olan yedi güzel adam dizisinde, rasim özdenören'i mertcan sevimli canlandırmıştır.

eserleri 

 acemi yolcu
 açık mektuplar
 ansızın yola çıkmak
 aşkın diyalektiği
 ben ve hayat ve ölüm
 çapraz i̇lişkiler
 çarpılmışlar, çözülme
 çok sesli bir ölüm
 denize açılan kapı
 düşünsel duruş
 edebiyat ve hayat
 eşikte duran i̇nsan
 gül yetiştiren adam
 hastalar ve işıklar
 hışırtı
 i̇ki dünya
 i̇mkânsız öyküler
 i̇pin ucu
 kafa karıştıran kelimeler
 kent i̇lişkileri
 köpekçe düşünceler
 kuyu
 müslümanca düşünme üzerine denemeler
 müslümanca yaşamak
 red yazıları
 ruhun malzemeleri
 siyasal i̇stiareler
 toz
 yaşadığımız günler
 yazı, i̇mge ve gerçeklik
 yeni dünya düzeninin sefaleti
 yeniden i̇nanmak
 yumurtayı hangi ucundan kırmalı
 yüzler

ödülleri
 1978: i̇ki dünya kitabıyla türkiye millî kültür vakfı’nın fikir dalında jüri özel ödülü
 1984: denize açılan kapı kitabı ile yazarlar birliği’nin yılın hikâyecisi ödülü
 1986: ruhun malzemeleri kitabı ile türkiye yazarlar birliği’nin deneme ödülü
 2008: kültür ve turizm bakanlığı, türk dil kurumu, rtük’ün iştirakiyle düzenlenen karaman türk dili ödülü kapsamında "türkçeyi güzel ve doğru kullanan edebiyatçı" ödülü
 2009: tbmm üstün hizmet ödülü
 2015: türkiye cumhuriyeti cumhurbaşkanlığı kültür ve sanat büyük ödülü
 2016: star gazetesinin düzenlediği necip fazıl kısakürek saygı ödülü
 2018: bayburt üniversitesi’nin düzenlediği 2. dede korkut ödülleri kapsamında özdenören'e “bilge adam ödülü

kaynakça

dış bağlantılar 
 rasim özdenören kişisel sayfası
 twitter'da rasim özdenören

20. yüzyıl türk yazarları
21. yüzyıl türk yazarları
resim aranan yazarlar
1940 doğumlular
i̇stanbul üniversitesi hukuk fakültesinde öğrenim görenler
türkiye cumhuriyeti cumhurbaşkanlığı politika kurulları üyeleri
yedi güzel adam
2022 yılında ölenler
eyüpsultan mezarlığı'na defnedilenler
türk i̇slamcılar
türk muhafazakârlar
millî gazete kişileri