Savaş Dinçel

halil savaş dinçel (1 nisan 1942, i̇stanbul - 20 aralık 2007, i̇stanbul), türk oyuncu, karikatürist ve film yönetmeni.

i̇lk yılları ve eğitimi 
1 nisan 1942 yılında i̇stanbul'un fatih ilçesinde doğdu. i̇lkokulu koca ragıp paşa i̇lkokulu'nda tamamladıktan sonra i̇stanbul erkek lisesi'ne kaydoldu. tiyatro eğitimine i̇stanbul belediyesi konservatuvarı tiyatro bölümü'nde başladı. tiyatro eğitiminin yanı sıra amatör olarak karikatür çizmeye başladı. tiyatrocu olarak ilk kez i̇stanbul şehir tiyatroları'nda sahne aldı.

kariyeri 
1980 askeri darbesi sonucu sıkıyönetim ilanı ile i̇stanbul şehir tiyatroları'ndan uzaklaştırıldı. komünizm propagandası yapmakla suçlanan dinçel ve müjdat gezen, 1983'te mahkemeye, birbirlerine kelepçelenerek götürülmüştür. i̇ki arkadaşa, 1978'de müjdat gezen'in yazdığı, savaş dinçel'in resimlediği çizgilerle nâzım hikmet kitabı nedeniyle 12 eylül 1980 sonrasında dönemin ünlü 141 ve 159. maddelerinden haklarında dava açıldı. bu dava nedeniyle tutuklanan dinçel ve gezen, 4 haziran 1983 tarihinde i̇stanbul 4. ağır ceza mahkemesi'ne elleri birbirlerine zincirlenmiş olarak getirildi. o dönem cezaevlerinde zorunlu olan "tek tip" giysiler içinde olan iki dost, bileklerindeki kelepçeleri gizlemeye çalışmamış, aksine görünmesi için kollarını öne doğru çıkarmıştı. "komünizm propagandası yapmak ve hükümetin manevi şahsiyetini tahkir etmek" iddiaları ile 21 yıla kadar hapis cezası istemiyle yargılanan gezen ve dinçel, bir süre sağmalcılar cezaevi'nde tutuklu kaldıktan sonra beraat ettiler.

savaş dinçel darbeden sonra güldürü eğitim merkezi'nde karikatürist olarak çalıştı. bir süre günaydın gazetesinde karikatüristlik yaptı. burada "tonton" adlı karikatür bantlarını hazırladı. danıştay'ın mesleğe iadesi kararını onaması ile birlikte şehir tiyatroları'nda tekrar çalışmaya başladı. i̇ki tane karikatür sergisi açtı. "çizgilerle nazım hikmet" adlı çizgi roman bir kitap hazırladı. ziya öztan'ın yönetmenliğini üstlendiği kurtuluş ve cumhuriyet filmlerinde i̇smet i̇nönü'yü canlandırdı. ali poyrazoğlu tiyatrosu, gen-ar tiyatrosu, ast ve münir özkul ile birlikte çalıştı.

kuruluşundan itibaren msm - müjdat gezen sanat merkezi'nde öğretim üyesi olarak görev yapmış, kısa bir süre de kadir has üniversitesi konservatuvarı'nda "sahne tatbikatı" dersi vermiştir.

türkiye cumhuriyeti'nin ilk başbakanı ve ikinci cumhurbaşkanı olan i̇smet i̇nönü'ye olan büyük fiziki benzerliği nedeniyle sık sık i̇nönü'yü canlandırmıştır.

2002'de nusret baba karakterini canlandırdığı dizi ekmek teknesi ile herkesin beğenisini kazanan oyuncu, mahallelinin her derdine derman olduğu gibi, insanların akıl danıştığı bir karakter profili çizmiştir. mahallenin "bir bilen"i olan nusret baba karakteri, zaman zaman muzipliği ile de izleyenleri güldürmüştür. dizideki rolü itibarıyla fırıncı olan nusrettin somuncu, mahallelinin babasıdır ve "baba büyüksün" denilerek sevilmektedir. sanatçı, bu rolü ile türk halkının gönlünde önemli bir yere sahip olmuştur.

savaş dinçel, oğlu barış dinçel'in belirttiği üzere, aynı zamanda bankamatik şifresi olarak kullandığı "1402" sayılı sıkıyönetim yasasına dayanılarak 12 eylül 1980 döneminde uzaklaştırıldığı dönem dışında şehir tiyatroları'nda oyunculuk ve yönetmenlik yaptı. bunun yanı sıra yan uğraş olarak çizim ve afiş işleriyle de ilgilendi.

ölümü 
savaş dinçel, sessiz gemiler dizisinin çekimi sırasında rahatsızlanarak ciddi bir operasyon geçirdi.  20 aralık 2007 tarihinde i̇stanbul'daki evinde iç kanama geçirdi ve aynı gün memorial hastanesi'nde yapılan tüm müdahalelere rağmen öldü. vefatının, rahatsızlığından kaynaklı olduğu görüşünü doktoru yalanlamıştır. vefat sebebi, "kardiyak arrest" (ani kalp durması) olarak açıklanmıştır.

21 aralık 2007 tarihinde cenazesi i̇stanbul'daki zincirlikuyu mezarlığı'na toprağa verilmiştir.

çalışmaları

rol aldığı tiyatro oyunları 
 xxxx: evleme: nicolay gogol - i̇stanbul şehir tiyatrosu
 xxxx: montserrat: emmanuel robles - i̇stanbul şehir tiyatrosu
 xxxx: pazartesi perşembe: musahipzade celal - i̇stanbul şehir tiyatrosu
 xxxx: sultan gelin: cahit atay - i̇stanbul şehir tiyatrosu
 xxxx: vlademir komarov: i̇stanbul şehir tiyatrosu
 1964: yosma: ruzante - ankara sanat tiyatrosu
 1965: bozuk düzen: güner sümer - ankara sanat tiyatrosu
 1967: cyrano de bergerac: edmond rostand - i̇stanbul şehir tiyatrosu
 1967: kocadağlar ağası: sabahattin engin - i̇stanbul şehir tiyatrosu
 1967: küçük prens: antoine de saint-exupéry - i̇stanbul şehir tiyatrosu
 1983: on i̇ki öfkel adam: reginald rose - i̇stanbul şehir tiyatrosu
 1987: keşanlı ali destanı: haldun taner - i̇stanbul şehir tiyatrosu
 1987: vişne bahçesi: anton çehov - i̇stanbul şehir tiyatrosu
 1988: artiz mektebi: müjdat gezen - müjdat gezen tiyatrosu
 1991: müfettiş: nicolay gogol - i̇stanbul şehir tiyatrosu
 1995: meraklısı i̇çin öyle bir hikâye: sait faik abasıyanık\savaş dinçel - i̇stanbul şehir tiyatrosu
 1996: godot'u beklerken: samuel beckett - i̇stanbul şehir tiyatrosu
 2000: sersem kocanın kurnaz karısı: haldun taner - i̇stanbul şehir tiyatrosu
 2001: hamlet 2001: william shakespeare - i̇stanbul şehir tiyatrosu
 2003: yaprak dökümü: reşat nuri güntekin - i̇stanbul şehir tiyatrosu

yazdığı oyunlar 
 uçurtmanın kuyruğu
 gürültülü patırtılı bir hikaye
 meraklısı i̇çin öyle bir hikâye
 çok orijinal bir oyun

çizgi roman ve karikatür albümleri 
 çizgilerle nâzım hikmet
 çoksesli

yönettiği oyunlardan bazıları 
 xxxx: fareli köyün kavalcısı: adrian mitchell - i̇stanbul şehir tiyatrosu
 xxxx: küçük prens: antoine de saint-exupéry - i̇stanbul şehir tiyatrosu
 1976: suçsuzlar: m.roli\v. vincenzoni - i̇stanbul şehir tiyatrosu
 1976: yolcu: nâzım hikmet - i̇stanbul şehir tiyatrosu
 1994: gözlerimi kaparım vazifemi yaparım: haldun taner - i̇stanbul şehir tiyatrosu
 1998: kuyruklu yıldız altında: hüseyin rahmi gülpınar/güner sümer - i̇stanbul şehir tiyatrosu
 2001: uçurtmanın kuyruğu: savaş dinçel - i̇stanbul şehir tiyatrosu

filmografisi 

 1979: gül hasan
 1980: i̇ttihat ve terakki
 1981: hababam sınıfı güle güle
 1983: üç i̇stanbul
 1984: kızlar sınıfı
 1985: aşık oldum
 1986: merdoğlu ömer bey
 1987: ateşböceği
 1987: homoti
 1989: bizimkiler
 1994: çözülmeler
 1994: kurtuluş
 1995: azmi
 1996: oğlum adam olacak
 1997: ağır roman
 1998: cumhuriyet
 2000: abuzer kadayıf
 2000: bizi güldürenler
 2000: çemberler
 2000: dar alanda kısa paslaşmalar
 2000: sinekli bakkal
 2002: abdülhamit düşerken
 2002: ekmek teknesi
 2003: kurtlar vadisi
 2005: bir salkım üzüm
 2005: ölümüne sevdalar
 2005: peki olur şekerim
 2006: bir i̇htimal daha var
 2006: can
 2006: eve dönüş
 2006: sevda çiçeği
 2006: esir kalpler
 2007: hatırla sevgili
 2007: sessiz gemiler

ödüller 
 1989: i̇smail dümbüllü ödülü - i̇zmarit nuri rolü ile
 2000: afife tiyatro ödülleri - yılın en başarılı müzikal ya da komedi erkek oyuncusu, sersem kocanın kurnaz karısı
 2000: 22. siyad türk sineması ödülleri - en i̇yi erkek oyuncu, dar alanda kısa paslaşmalar
 2001: 20. i̇stanbul film festivali - en i̇yi erkek oyuncu, dar alanda kısa paslaşmalar
 2001: 8. çasod "en i̇yi oyuncu" ödülleri, en i̇yi erkek oyuncu, dar alanda kısa paslaşmalar
 2002: 2. lions tiyatro ödülleri - yılın oyun yazarı, uçurtmanın kuyruğu

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 imdb'de savaş dinçel
 
  
 

1942 doğumlular
2007 yılında ölenler
türk erkek sinema oyuncuları
türk erkek tiyatro oyuncuları
türk erkek dizi oyuncuları
türk erkek seslendirme sanatçıları
i̇stanbul erkek lisesinde öğrenim görenler
i̇stanbul şehir tiyatroları sanatçıları
zincirlikuyu mezarlığı'na defnedilenler
türk tutuklular ve hükümlüler
türkiye tarafından tutuklanan kişiler