Dilek Türker

dilek türker, (d. 3 şubat 1945, i̇stanbul). türk tiyatro sanatçısı.

13 yıl i̇stanbul şehir tiyatrosu'nda oyunculuk yaptı, 12 yıl almanya'da yaşadı ve tek kişilik oyunlar sergiledi; 1990 yılında i̇stanbul'da tiyatro ayna'yı kurdu. türk yazarlara özgün projeler yazdırıp sahneledi.

hayatı 
1945 yılında i̇stanbul'da doğdu. 4 yaşında okula başladı. şişli terakki lisesi'nde öğrenim gördü. 16 yaşında evlendi, iki çocuk sahibi oldu. 18 yaşında iken tepebaşı dram tiyatrosu'nda muhsin ertuğrul ile görüşüp tiyatrocu olmak istediğini söyledi. onun daveti ile bernarda alba'nın evi oyununun provasına giderek oyunculuğa başladı.  

1964-1977 yılları arasında i̇stanbul şehir tiyatrosu'nda çalıştı, birçok oyunda başrol oynadı. 1973 yılında nuri günler'in "osmangiller", 1979'da brecht'in "şvayk i̇kinci dünya savaşı'nda" oyunlarındaki performansıyla "en i̇yi oyuncu ödülü"'ne değer görüldü.  

i̇kinci evliliğini yaptıktan sonra 1978'de eşinin işi sebebiyle almanya'ya gitti ve  bu ülkede 12  yıl yaşadı. goethe enstitüsü'nde eğitim gördü ve  gazetecilik yaptı. almanya’da yaşayan türklerin sorunları ile ilgilendi.  

almanya'da yaşadığı yıllarda  tiyatro yapmaya devam etti,  tek kişilik oyunlar sergiledi. dinçer sümer'in eski fotoğraflar (1978, köln), güngör dilmen'in kurban (schaubühne, berlin, 1980), haldun taner'in keşanlı ali destanı (schaubühne, berlin, 1980) oyunlarını sahneledi. 1984-1985 sezonundan itibaren nezihe meriç'in sevdican isimli oyununu  westfalisches landes theatre ile birlikte türkçe ve almanca olarak almanya, i̇sviçre, hollanda ve avusturya'da oynadı. 13. uluslararası i̇stanbul festivali'ne alman tiyatrosu olarak bu oyunla katlıdı.

1990'da aziz nesin'in kendisi için yazdığı bir zamanlar memleketin birinde isimli oyununu sahnelemek için türkiye'ye döndü ve i̇stanbul'da tiyatro ayna isimli tiyatro topluluğunu kurdu.  sonraki sezonlarda dinçer sümer’in kendisi için yazdığı beni dünya kadar sev, rekin teksoy’un rosa lüksemburg, tuncer cücenoğlu’nun ziyaretçi"adlı oyununu sergiledi. 1995-1996 sezonunda oynadığı rosa lüksemburg adlı oyunuyla ödül kazandı.

1997 yılından itibaren kendi yazdırdığı oynanmamış oyunları sahneledi. nezihe araz'ın yazdığı kuvayi miliye kadınları isimli tek kişilik müzikli oyunda kurtuluş savaşı'nda  rol oynamış 9 kadını canlandırdı. bu eseri 1997-2000 yılları arasında türkiye'nin birçok yerinde ve yurt dışında sahneledi.  2000-2001 sezonunda ise nezihe araz’ın mustafa kemal’le 1000 gün – latife oyununu yurt içinde ve yurtdışı turnelerde sahneledi.

2002-2003 sezonunda vera tulyakova’nın anılarından yararlanarak ataol behramoğlu’nun yazdığı mutlu ol nazım adlı oyunda  rol aldı. oyun, 7. afife ödülleri'nde üç dalda aday gösterildi, en i̇yi işık tasarımcısı dalında ödül kazandı.. türker, cerrah tarık minkari’nin anılarından oyunlaştırılan merhaba hayat, melisa gürpınar'ın yazdığı  zaman adında bir kadın,  mahmut gökgöz’ün yazdığı pir sultan abdal oyunlarını sahneledi. pir sultan abdal oyunu ile  2005 yılında çağdaş eğitim vakfı onur ödülü'ne değer görüldü.  aynı yıl, 21. yüzyıl eğitim vakfı tarafından  kendisine "en i̇yi sanatçı ödülü" verildi 

türkan saylan'ın hayatından yola çıkarak i̇pek kadılar altıner’in  yazdığı türkan – işık yolcusu, alman oyun yazar folker bohnet ve alexander alexy’nin kırmızı halı (ein oscar für emily), nezihe araz’ın  nakşıdil sultan , aziz nesin’in hadi öldürsene canikom oyunları, tuna kiremitçi'nin "dualar kalıcıdır” adlı romanından uyarlanan "aşk kalıcıdır" , halide edip adıvar'ın romanından hakan altıner'in uyarladığı "türkün ateşle i̇mtihanı", john murell'in yazdığı, fransız aktris sarah bernhardt'ın hayatından bir kesit sunan "bu bir efsane-sarah bernhardt " oyunları, sahnelediği eserler arasındadır. 

türker, 2015 yılında sahneye çıkışının 50. yılını kutladı. nezihe araz’ın "kuvay-i milliye kadınları" oyunundan hareketle ragıp ertuğrul’un yazdığı “abide-i aşk" adlı oyunu sergiledi.  ragıp ertuğrul'un yazdığı, dilek türker'in hayatını konu alan "soytariçe’‘ isimli biyografik roman, 2016'da yayımlanmıştır.

ödülleri 

 1973 en i̇yi oyuncu ödülü (i̇stabul şehir tiyatroları, osmangiller oyunu)
 1979 en i̇yi oyuncu ödülü (i̇stanbul şehir tiyatroları, şvayk i̇kinci dünya savaşı'nda oyunu)
 çağdaş eğitim vakfı  onur ödülü
 21. yüzyıl eğitim vakfı “en i̇yi sanatçı” ödülü
 2009  rotary meslek onur ödülü 
 2010  “lions melvin jones ödülü"

 201115. afife tiyatro ödülleri'nde nisa serezli aşkıner özel ödülü

tiyatro oyunları 
 1990: bir zamanlar memleketin birinde : aziz nesin - tiyatro ayna
 1991: beni dünya kadar sev : dinçer sümer - tiyatro ayna
 1995: rosa luksemburg : rekin teksoy - tiyatro ayna
 1996: ziyaretçi : tuncer cücenoğlu - tiyatro ayna
 1997: kuvayi milliye kadınları : nezihe araz - tiyatro ayna
 2000: nakşıdil sultan : nezihe araz - tiyatro ayna
 2001: mustafa kemal ile bin gün-latife : nezihe araz - tiyatro ayna
 2002: mutlu ol nazım : ataol behramoğlu\vera tulyakova - tiyatro ayna
 2003: merhaba hayat : tarık minkari - tiyatro ayna
 2004: pir sultan abdal : mahmut gökgöz - tiyatro ayna
 2005: zaman adinda bir kadin : melisa gürpınar - tiyatro ayna
 2007: yaşam bir oyun : john murell - tiyatro ayna
 2008: misery : stephen king\simon mooreö - tiyatro ayna
 2008: var mısın : önder paker - tiyatro ayna
 2009: çalıkuşu : reşat nuri güntekin - tiyatro kedi
 2010: türkan işık yolcusu : ayşe kulin\i̇pek kadılar altıner - tiyatro ayna
 2011: koca sinan : hakan altıner\fazıl hayati çorbacıoğlu - tiyatro kedi

filmografisi 
 1994: bir aşk uğruna

kaynakça

dış bağlantılar 
 bir zamanlar memleketin birinde  oyununun ilk sahnelenişi sırasında küçük sahne'de. çekilmiş video kaydı, 1990
 dünya tiyatrolar günü'nde dilek türker yapılmış söyleşi ,  halk tv, yazı i̇şleri programı, 2018
 beyazperde'de dilek türker 
 imdb'de dilek türker 
 sinemalar.com'da dilek türker 
 sinematürk'da dilek türker 
 tsa'de dilek türker 

1945 doğumlular
i̇stanbul doğumlu kadın oyuncular
türk kadın tiyatro oyuncuları
devlet sanatçıları
yaşayan insanlar
nisa serezli aşkıner özel ödülü kazananlar