mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Sincar Dağları

sincar dağları (kürtçe: çiyayên şingalê, ), irak'ın kuzeybatısında dicle ile fırat arasındaki kuru yayla olan el cezire bölgesinde bulunan sıradağı. ninova i̇li'nin sincar şehrine yakın olduğu için sincar adı verildi.

başlıca su kaynağı sincar dağlarının güneyinde tartar'a devam eden 130 mil (210 km) uzunluğundaki tartar vadisi'dir. en yüksek noktası 1.356 metre yüksekliğindedir.

irak ve şam i̇slam devleti'nin yezîdî soykırımından kaçan yezîdîler buraya kaçarak hayatta kaldı.

kaynakça 

irak'taki sıradağlar
Oftalmoparezi

oftalmoparezi belli nörolojik hastalıklarda karşılaşılan bir fiziksel bulgudur. göz hareketinden sorumlu bir veya daha fazla ekstaoküler kasın felç olması durumuna denir.

oftalmoparezi bütün ekstraoküler kasları (üst rektus, alt rektus, medial rektus, lateral rektus, alt oblik ve üst oblik kasları) kapsayabilir.

sebepleri 
gözün veya sinir sisteminin bir bölümünde meydana gelen sorun oftalmoparezinin sebebi olabilir.
 göz çukuru: graves hastalığında olduğu gibi göz hareketlerinde kısıtlama meydana gelir.
 kas: progresif eksternal oftalmopleji veya kearns-sayre sendromunda olduğu gibi.
 kas sinir kavşağı: miyasteni hastalığında olduğu gibi.

kaynakça 

göz hastalıkları
Deli Fuad Paşa

fuad paşa (1835, kahire - 17 nisan 1931, i̇stanbul) çerkes asıllı türk asker. ataklığı ve düşündüklerini çekinmeden söylemesi nedeniyle müşir deli fuad paşa olarak da bilinir.

babası müşir hasan paşa sudan müfettişi olarak görev yaparken 1835 yılında mısır'da doğdu. kahire harp okulu'nu bitirdi. mısır ordusu'nda miralay rütbesine terfi etti. 1869 yılında i̇stanbul'a geldi. 1872 yılında aşiret ayaklanmalarını bastırmak için kerkük'e gönderildi ve başarılarından ötürü aynı yıl mirliva rütbesine terfi etti. karadağ savaşı'na katıldı. 1877-1878 osmanlı-rus savaşı'nda tuna cephesinde görev aldı. 26 temmuz 1877 tarihinde yapılan elena muharebesi'nde osmanlı birliklerinin kumandanıydı. bu muharebedeki başarısından dolayı "elena kahramanı" olarak anıldı. ii. abdülhamid tarafından müşir rütbesine terfi ettirildi ve padişah yaverliği'ne atandı. ancak yönetime olan muhalefetinden dolayı 1902 yılında ii. abdülhamid tarafından şam'a sürgüne gönderildi. 1908 yılında ii. meşrutiyetin ilanıyla i̇stanbul'a geri döndü. 1909 yılında meclis-i ayan üyeliğine atandı. balkan savaşları sırasında i̇stanbul'un savunmasında görev aldı. 1913 yılında askerlikten emekli oldu.

türk kurtuluş savaşı sırasında sivas kongresi kararlarını osmanlı sarayı'na kabul ettirip damat ferit paşa hükûmeti'nin düşmesinde önemli rol oynadı. savaş boyunca kuvâ-yi milliye'yi destekledi.

17 nisan 1931 tarihinde i̇stanbul'da öldü. mezarı eyüp sultan'dadır.

kaynakça 

1835 doğumlular
1931 yılında ölenler
osmanlı çerkesleri
çerkes asıllı türkler
osmanlı mareşalleri
93 harbi'nde osmanlı askerleri
20. yüzyılda osmanlılar
v. mehmed tarafından seçilen meclis-i âyan üyeleri
Pavel Andreyeviç Şuvalov

kont pavel andreyeviç şuvalov (rusça: павел андреевич шувалов) (1830-1908), rus generali ve devlet adamı.

pavel şuvalov çar ii. aleksandr'ın danışmanı olan petro şuvalov'un kardeşiydi ve ünlü şuvalov ailesinin bir üyesiydi. pavel kırım savaşı'nda başarı gösterdi ve generalliğe yükseltildi. 1877-1878 osmanlı-rus savaşı'nda komutanlık yaptı. 1885-1894 yılları arasında rusya'nın berlin elçisiydi. daha sonra 2 yıl süreyle rusya'nın varşova genel valiliğini yaptı. 1896 yılında emekliliğe ayrıldı ve yaşamının geri kalan kısmı yalta'da geçirdi.

notlar 

rus i̇mparatorluğu'nun generalleri
1908 yılında ölenler
1830 doğumlular
93 harbi'nde kişiler
Argo Navis

argo navis (ya da basitçe argo) günümüzde artık takımyıldız olarak tanımlanmayan, eski bir takımyıldızdır. güney gökkürede bulunan takımyıldız günümüzde üç parçaya ayrılmıştır. yunan mitolojisinde i̇ason ve argonotlar'ın kullandığı gemi olan argo´yu temsil etmiştir. kısaltması arg, genitifi argūs navis´tir.

argo navis, 1. yüzyıl astronomu batlamyus tarafından tanımlanmış 48 takımyıldızdan biridir. devasa boyutu sebebiyle oldukça kullanışsızdı - eğer günümüzde hala tanımlı olsaydı, gökyüzündeki en büyük takımyıldız olurdu. 1752'de fransız astronom nicolas louis de lacaille bu büyük takımyıldızı, geminin omurgasını oluşturan parçası karina, kıç güvertesini oluşturan parçası pupa ve yelkenini oluşturan parçası vela olmak üzere üç ayrı takımyıldıza bölmüştür. argo navis dağıtıldığında, bünyesindeki bayer belirtimleri de paylaştırılmıştır: α, β ve ε karina'ya, γ ve δ yelken'e, ζ pupa'ya gibi.

kumpas takımyıldızı, eskiden argo'nun yelken direği kabul edilen bir bölgede bulunur. ne var ki günümüzde kumpas, argo'nun bir parçası kabul edilmez, bu sebeple kumpas'ın bayer belirtimleri karina, yelken ve pupa'nınkilerden ayrıdır.

ayrıca bakınız 
 pyxis (takımyıldız)

dış bağlatılar ve referanslar 
 starry night photography : argo navis image
 star tales – argo navis

kaynakça 
 i̇ngilizce vikipedi'deki argo navis maddesinin 10 ağustos 2009, 18:33 tarihli sürümü
Büyük Macellan Bulutu

büyük macellan bulutu, bir zamanlar samanyolu gökadasının uydusu olduğu düşünülmüş olan yakın bir gökadadır. 50 kiloparsekten(≈160,000 ışık yılı) birazcık daha az mesafedeki büyük macellan bulutu, samanyolu merkezine yakın uzanan yay eliptik cüce gökadası (~ 16 kiloparsek) ve büyük köpek cüce gökadalarından (~ 12.9 kiloparsek) sonra samanyolu'na en yakın üçüncü gökadadır. güneş kütlesinin yaklaşık 10 milyar katı (1010 güneş kütlesi) büyüklüğünde bir kütleye sahiptir, bu da samanyolu'nun yaklaşık yüzde biri kütleye sahip olduğunu gösterir. büyük macellan bulutu, yerel grup'taki en büyük gökada andromeda gökadası (m31), ikinci sıradaki samanyolu gökadası ve üçüncü sıradaki üçgen gökadası'ndan (m33) sonra yerel grup'taki dördüncü en büyük gökadadır.

kaynakça

cüce çubuklu düzensiz galaksiler
masa takımyıldızı
kılıçbalığı takımyıldızı
 
macellan bulutları
samanyolu altgrubu
17223
Kırlangıçkuyruk

kırlangıçkuyruk (papilio machaon), papilionidae (papilionidae) familyasından kanat açıklığı 6–7 cm olan bir kelebek türü. i̇smini arka kanatlarının altındaki kuyruklardan alan bu tür şubat-eylül ayları arasında görülebilir. kuyrukları antene benzediği için avcı kuşlar kanat ucunu baş sanarak buraya saldırır. bu sayede kendini korumuş olur.

papilio
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
Gareth Barry

gareth robert barry (d. 23 şubat 1981) i̇ngiliz eski futbolcudur. orta saha mevkiinde görev yapmıştır. altyapısında yer aldığı brighton & hove albion takımından aston villa'ya geçen barry 12 yıl bu takımda futbol oynamıştır. kaptanlığını yaptığı aston villa'da, 653 maçla tüm zamanlarda i̇ngiltere premier lig'de en çok forma giyen oyuncudur. haziran 2009'da 12 milyon sterlinlik bir ücret karşılığında manchester city'ye katılmıştır. 2011'de fa kupası'nı ve sonraki sezon da premier lig şampiyonluğunu kazandı. kiralık geçirdiği bir sezonun ardından temmuz 2014'te üç yıllık bir sözleşme ile everton'a katıldı ve süresi dolduğunda west bromwich albion için sözleşme imzaladı. barry i̇ngiltere formasını ilk kez 2000 yılında giymiştir.

27 ağustos 2020 tarihinde son kulübü west bromwich'de futbolu bıraktığını açıklamıştır.

özel hayatı
barry çocukluk aşkı louise ile 2007 yazında evlendi.

barry, 1997'de brighton'dan aston villa ile aynı gün imza atan michael standing ile en yakın arkadaştır. i̇kisi de on yaşından beri birbirlerini tanıyorlar. 2009'da barry, önceki ajan alex black ile olan ortaklığını sonlandırdıktan sonra standing'i yeni temsilcisi olarak atadı.

barry'nin yeğeni bradley barry aynı zamanda profesyonel bir futbolcudur.

temmuz 2018'de kardeşi marc bir araba kazasında öldü.

kaynakça

1981 doğumlular
i̇ngiliz futbolcular
i̇ngiltere 21 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
i̇ngiltere millî futbol takımı futbolcuları
brighton & hove albion fc futbolcuları
aston villa fc futbolcuları
manchester city fc futbolcuları
everton fc futbolcuları
2000 avrupa futbol şampiyonası futbolcuları
2010 fifa dünya kupası futbolcuları
yaşayan insanlar
orta saha futbolcuları
premier league futbolcuları
i̇ngiltere genç millî takım oyuncuları
english football league futbolcuları
fa cup finali futbolcuları
west bromwich albion fc futbolcuları
Benekli bakır kelebeği

benekli bakır kelebeği (lycaena phlaeas), kanat açıkığı 2–3 cm olan ve her türlü ortamda yaşayabilen bir kelebek türü. bu türün erkekleri çiftleşmek için otların üzerine konarak dişisini bekler. mart-eylül ayları arasında görülebilir. kış mevsimini koza evresinde geçirir. doğaya çıkma zamanı yaşam alanı ve yüksekliğe bağlı olarak değişkenlik gösterir.

dış bağlantılar 

lycaena
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
Nicolas Louis de Lacaille

abbé nicolas-louis de lacaille (15 mart 1713 – 21 mart 1762), fransız astronom.

10000 güney gökküre yıldızını ve 42 bulutsu benzeri nesneyi listelediği kataloğu dikkat çekicidir. coelum australe stelliferum adı verilen bu katalog, ölümünden sonra 1763'te yayımlanmıştır. bu katalogda, sonrasında standart olarak yerleşmiş 13 yeni takımyıldız tanımlanmıştır. nicolas louis de lacaille ayrıca, gelecek 1800 yıl için tutulmaların tablosunu hesaplamıştır.

güney yarımkürenin gökyüzü çalışmalarına yaptığı katkılardan ötürü, réunion adası'ndaki 60 santimetre çapındaki bir teleskoba isminin verilmesi planlanmaktadır.

kaynakça 

1713 doğumlular
1762 yılında ölenler
18. yüzyılda fransızlar
fransız astronomlar
royal society üyeleri
fransız bilimler akademisi üyeleri
i̇sveç kraliyet bilimler akademisi üyeleri
st petersburg bilimler akademisi'nin şeref üyeleri
Akut böbrek yetmezliği

akut böbrek yetmezliği (arf) böbreğin hasar göremesi sonucu meydana gelen böbrek fonsiyonlarının aniden kaybı olayıdır. bu durumda normalde böbreklerin çıkardığı azotlu (üre ve kreatinin) ve azotsuz atıklar vücutta tutulur. i̇şlev bozukluğunun ağırlığı ve süresine bağlı olarak bu birikinti, metabolik asidoz (kanın asitleşmesi) ve hiperkalemi (potasyum seviyesinde yükselme)gibi metabolik bozulmalarla birlikte vücudun sıvı dengesini değiştirir ve diğer organ sistemlerini de etkiler.

modern tıptaki gelişmelerden önce akut böbrek yetmezliği üremik zehirlenme olarak nitelendiriliyordu. üremi kanın üre ile kirlenmesini ifade eder. 1847 yılından başlamak üzere bu terim idrar çıkışındaki azalma için kullanıldı. bu durum şimdilerde olügri olarak bilinir.

akut tübüler nekroz (atn) sebebiyle meydana gelen akut böbrek yetmezliği 1940'larda birleşik krallıklar'da britanya savaşı esnasında çarpışma sonucu böbrek tubüllerinde nekroz gelişen kurbanlardan sonra tanımlandı. kore ve vietnam savaşları esnasında daha iyi acil müdahaleler ve sıvıların intravenöz enfüzyonu sayesinde arf vakalarının sayısında düşüş oldu.

belirtiler 

 azalan idrar çıkışı
 sıvı tutulması (bu durum bacaklarda, ayak bileklerinde veya ayaklarda şişmeye neden olur.)
 nefes darlığı
 yorgunluk
 kafa karışıklığı
 mide bulantısı
 zayıflık
 düzensiz kalp atışı
 göğüs ağrısı
 böbrek ağrısı
 ağır durumlarda nöbet

bazen belirti veya semptomlara neden olmaz ve başka bir nedenle yapılan testler ile tespit edilir.

kaynakça 
nchi.nlm.gov

notlar 

i̇nsan hastalıkları
Sugnak

sugnak, kaşgarlı mahmud, divân-ı lügati't-türk'te;
"سغناق sugnak" "oğuz şehirlerinden biri." şeklinde tanımlanladığı "bilād al-guzziyya" yani oğuz ilinde bir oğuz şehridir. o dönemde sugnak siri derya havzasında nehrin sağ yakasında konumlanmıştır.

oğuz şehirleri hakkında araştırmada bulunan rus kazıbilimci sergey pavlovitch tolstov el-i̇drîsî'nin batıda aral denizi, doğuda taşkend ve kuzey-batıda "murgar dağları" (bugünkü adı: murgajar-tav) arasındaki oğuz bölgesi hakkında şu bilgileri verir:

"oğuz şehirleri çoktur. (bu şehirler) şimalde (kuzeyde) ve doğuda karşı karşıya sıralanır. (oğuzların) erişilmez dağları ve (bu dağlarda) müstahkem kurganları vardır ve beyleri buralarda saklanır, eşyaları ile yiyeceklerini muhafaza ederler (bu beyler) bu ilin koruyucusudur."

kaşgarlı mahmud'un çizdiği harita'da "جبل قراجق cebel-i karaçuk dağlarının güneyinde "bilād al-guzziyya" yani oğuz ilinde, isimleri yazılmamış üç tane yan yana işaretlenmiş şehirlerden birisi olduğu varsayılır.

yaklaşık 1470 yılında özbekler, jaxartes (siri derya) nehrinin kuzey kıyısı ile sugnak (siḡnaq) ve özgön arasındaki bölgeyi, müttefikleri olan timurlulardan hiç karşılık görmeden işgal etmişlerdir. tanınmış bir farslı şair kemaladdin banayi haravi, kendi eseri "şaybani-name"'de, o (şibani ve onun taraftarları) sygnak, sauran, otrar, yasi, sairam, arkuk, uzgend, ak-kurgan, suzak gibi böyle tanınmış şehirlerin dahil olduğu "türkistan vilayetine" giderler ve diğer kentlerde seyhun nehri havzasında yer aldığından söz eder. kent sonraları fergana vadisi de dahil önemini yitirmiş, 1876 yılında rusların egemenliğine girmiştir.

notlar

dış bağlantılar 
 s.p. tolstov'un harezm keşif seferi 

kazakistan'daki arkeolojik sitler
oğuzlar
i̇pek yolu'ndaki siteler
Zümrüt (kelebek)

zümrüt (callophrys rubi), lycaenidae familyasından bir kelebek türü.

çiçekli çayırlıklar fundalıklar, orman açıklıkları ve sazlıklarda yaşar. mayıs-temmuz ayları arasında görülür. kanat açıklığı 2–3 cm'dir. kanatlarının altı yeşil, üstü kahverengi renktedir. kozasını ağaç dibi, yaprak altı veya taş altına yapar.

dış bağlantılar 

eumaeini
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
Eton College

eton college (sıkça eton olarak kısaltılır), i̇ngiltere'nin en eski ve elit özel okullarından biridir. 1441 yılında kral vi. henry tarafından, kurulan okul sadece 13-19 yaş arasındaki erkekleri, yatılı olarak kabul etmektedir. yüzyıllardır i̇ngiltere'nin en elit ailelerinin çocuklarını kabul eden okul, öğrencilerine, i̇ngiltere'deki diğer okullara kıyasla çok daha üstün standartlar sunar. ayrıca okulun mezunları arasında birçok ünlü başbakan, aristokrat, prens, bilim insanı ve yazar vardır. okulun mezunları "old etonians" (eski eton'lılar) olarak bilinir.

ayrıca bakınız 
 eton fives

dış bağlantılar 

 eton college online  - resmi okul sitesi
 independent schools inspectorate - eton college

eğitim kurumu taslakları
Micah Richards

micah lincoln richards (d. 24 haziran 1988, birmingham), i̇ngiliz eski futbolcudur. çok yönlü bir defans oyuncusu olan richards, orta sahanın ortasında ya da sağ bekte görev yapmıştır. serbest vuruşlarda iyi vuruşlar yapabilmektedir. i̇ngiltere formasını ilk kez 2006 yılında giymiştir. millî takım formasını giyen en genç defans oyuncusu unvanının sahibidir.

çocukluk yıllarında ilk olarak leeds united ile başlayan futbol macerası daha sonra oldham athletic ile devam etmiş ardından manchester city'nin altyapısına seçilerek profesyonel kariyerine ilk adımlarını atmıştır. i̇ngiltere millî takımında u-16, u-19, u-21 ve a millî olarak görev yapmıştır.

dış bağlantılar
micah richards kişisel websitesi
micah richards profili, manchester city fc

yaşayan insanlar
1988 doğumlular
i̇ngiliz futbolcular
i̇ngiltere 21 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
i̇ngiltere millî futbol takımı futbolcuları
manchester city fc futbolcuları
acf fiorentina futbolcuları
i̇ngiliz gurbetçi futbolcular
i̇talya'daki gurbetçi futbolcular
i̇talya'daki i̇ngiliz gurbetçiler
premier league futbolcuları
serie a futbolcuları
defans futbolcuları
britanyalı olimpiyat futbolcuları
2012 yaz olimpiyatları futbolcuları
aston villa fc futbolcuları
Çokgözlü mavi

çokgözlü mavi (polyommatus icarus), lycaenidae familyasından bir kelebek türü. bu kelebek türünün dişileri kahverengi erkekleri mavi renktedir. her ortamda yaşayabilir. kanatları 2–3 cm açıklıktadır. mart ayının sonunda kasım başına kadar görülebilir. çamurluk ve sulak alanlarda gruplar halinde konaklarlar.

ayrıca bakınız 

polyommatus
asya böcekleri
avrupa böcekleri
1775'te tanımlanan ilkin ağızlılar
Petrus Plancius

petrus plancius (d. 1552 – ö. 15 mayıs 1622), hollandalı astronom, haritacı ve din adamı. günümüzde batı flandre bölgesindeki heuvelland'da kalan dranouter köyünde doğmuş ve pieter platevoet olarak adlandırılmıştır. 24 yaşında hollanda reform kilisesi'nde pastör olmuştur.

brüksel 1585'te i̇spanyolların eline düşünce, engizisyonca yargılanma korkusu sebebiyle amsterdam'a kaçmıştır. orada seyir ve haritacılıkla ilgilenmeye başlamıştır. portekiz'den yakın zamanda getirilen denizcilikle ilgili grafiklere erişebilecek kadar talihli olması sonucunda, kısa sürede hindistan'a giden deniz rotalarında bir uzman olarak tanınmıştır.

dış bağlantılar 
 star tales – petrus plancius tarafından oluşturulmuş takımyıldızlar
 minor planet 10648 plancius 

1552 doğumlular
1622 yılında ölenler
17. yüzyılda hollandalılar
17. yüzyılda hristiyan dinî liderler
hollandalı astronomlar
hollandalı şirket kurucuları
papazlar
hollanda batı hindistan şirketi kişileri
Sitgün

sitgün, kaşgarlı mahmud, divân-ı lügati't-türk'te;

"ستكون sitgün" "oğuz şehirlerinden birisi." şeklinde tanımlanladığı "bilād al-guzziyya" yani oğuz ilinde bir oğuz şehridir. o dönemde sitgün siri derya havzasında nehrin sol yakasında konumlanmıştır.

oğuz şehirleri hakkında araştırmada bulunan rus kazıbilimci sergey pavlovitch tolstov el-i̇drîsî'nin batıda aral denizi, doğuda taşkend ve kuzey-batıda "murgar dağları" (bugünkü adı: murgajar-tav) arasındaki oğuz bölgesi hakkında şu bilgileri verir:

"oğuz şehirleri çoktur. (bu şehirler) şimalde (kuzeyde) ve doğuda karşı karşıya sıralanır. (oğuzların) erişilmez dağları ve (bu dağlarda) müstahkem kurganları vardır ve beyleri buralarda saklanır, eşyaları ile yiyeceklerini muhafaza ederler (bu beyler) bu ilin koruyucusudur."

kaşgarlı mahmud'un çizdiği harita'da "جبل قراجق cebel-i karaçuk dağlarının güneyinde "bilād al-guzziyya" yani oğuz ilinde, isimleri yazılmamış üç tane yan yana işaretlenmiş 
şehirlerden birisi olduğu varsayılır.

notlar

dış bağlantılar 
 s.p. tolstov'un harezm keşif seferi 

kazakistan'daki arkeolojik sitler
oğuzlar
i̇pek yolu'ndaki siteler
Bahadır (kelebek)

bahadır (argynnis pandora), nymphalidae familyasından bir kelebek türü. kanat açıklığı 6–7 cm olan bu kelebek orman açıklıkları ve çalılıklarda yaşar. mayıs ayının ortasından ekime kadar balözü bol olan çiçeklerin üzerinde görülür. bu türün erkekleri üst kanadında yer alan iki kalın damardan salgılanan özel salgıyla dişiyi kendisine çeker.

dış bağlantılar 

heliconiinae
Uranometria

[[dosya:uranometria_orion.jpg|sağ|küçükresim|upright=0.91|uranometriadaki avcı takımyıldızı gravürü]]uranometria''', johann bayer tarafından hazırlanmış bir yıldız atlasının kısa adıdır. 1603'te almanya augsburg'da, uranometria : omnium asterismorum continens schemata, nova methodo delineata, aereis laminis expressa (uranometria, yeni bir metotla çizilmiş ve bakır levhalara işlenmiş, tüm takımyıldızların haritalarıyla) adıyla yayımlanmıştır. uranometria sözcüğü, cennetin ve "uranos"un (oυρανός, yunanca'da gök, cennet anlamlarında) ilhamı urania sözcüğünden türetilmiştir. uranometria´nın bağımlı bir çevirisi olarak, "gökyüzünü ölçmek" tanımını kabul edebiliriz (şununla benzeştirerek: "geometri" - yunanca'da "geometria"'', "dünya'yı ölçmek anlamında).

tüm gökküreyi kapsayan ilk atlastır.

dış bağlantılar 

 uranometria, 1603  - tümünün dijital kopyası, linda hall kütüphanesi.
 u. s. naval oceanography (usno): historical artwork collection (high-resolution images of some plates of 1661 ed.)

yıldız atlasları
Esmer boncuk

esmer boncuk (lasiommata maera), nymphalidae familyasından bir kelebek türü.

kayalık, taşlık ve çayırlık bölgelerde yaşar. kanat açıklığı 5–6 cm civarındadır. toprak rengindedir. üst kanatlarındaki göz benzeri desenler bulunur. temmuz ayının ortasında ağustos sonuna kadar görülebilir.

dış bağlantılar 

satyrinae
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
Johannes Hevelius

johannes hevelius (latince), ayrıca almanca'da johannes hewel, johann hewelke, johannes höwelcke ve jan heweliusz lehçe (28 ocak 1611 – 28 ocak 1687), protestan encümen üyesi ve ve polonya'da bulunan gdansk'ın (danzig) belediye başkanı. bir astronom olarak "ay topoğrafyasının kurucusu" namına sahip oldu ve yedisi günümüzde halen geçerliliğini koruyan on yeni takımyıldız tanımladı.

kaynakça

dış bağlantılar 

 galileo project on hevelius 
 electronic facsimile-editions of the rare book collection at the vienna institute of astronomy 
  jan heweliusz - gdańszczanin tysiąclecia 
 prodromus astronomiae - dijital tıpkıbasımları:
 cyfrowa biblioteka narodowa: prodromus astronomiæ 
 prodromus astronomiae, 1690, taranmış kitap, at linda hall kütüphanesi'nden.
 johann hevelius - forgotten pioneer of the pendulum clock

1611 doğumlular
1687 yılında ölenler
alman astronomlar
17. yüzyılda almanlar
royal society üyeleri
İnçkend

i̇nçkend, kaşgarlı mahmud, divân-ı lügati't-türk'te;

"اينجكند i̇nçkend" "..... (peçeli)" adındaki karganmış kimsenin şehridir; harap olmuştur." olarak tanımlamıştır. inç rahat, içi sakin, yüreği dölek. anlamındadır. "قرغش kargış" "lânet, beddua, ilenme." anlamından, karganmış (melun) tanrı tarafından lanetlenmiş olan, lanetli olan kimsenin (veya kimselerin) şehri anlamı çıkarılır.

i̇nçkend, (kazakca: жетісу) "yedi nehirler" anlamında olan, günümüzde kazakistan'nın güney-doğu parçası olan yedisu bölgesindeki şehir, kaşgarlı mahmud döneminde harap olmuştur.

notlar 

kazakistan'daki arkeolojik sitler
Taha Yasin Ramazan

taha yasin ramazan, (22 şubat 1938 -  20 mart 2007) eski irak halk ordusu lideri (1974–1991) ve başkan yardımcısı (1991–2003). eski irak devlet başkanı saddam hüseyin'in sağ koluydu.

1956'da banka memuruyken baas'a katılan ramazan, 1968'de baas partisi'nin darbeyle iktidara gelişi sonrası yükseldi ve çeşitli bakanlık görevlerinde bulundu. 1970 yılında ise irak halk ordusu'nu kurdu ve 1991'de devlet başkanı saddam hüseyin'in yardımcılığına getirilene kadar bu orduya liderlik etti. 2003 yılında abd'nin irak'ı işgali sonrası başkentten kaçtı, ancak ağustos 2003'te peşmergeler tarafından musul'da yakalandı ve abd'lilere teslim edildi.

1982 yılında gerçekleşen ve 148 iraklı şii'nin öldürüldüğü duceyil katliamı nedeniyle saddam hüseyin, barzan i̇brahim ve avad el bender ile birlikte yargılanmasına 2005'te başlandı ve 2006 yılında adı geçen 3 kişiyle birlikte idama mahkûm edildi. 20 mart 2007 tarihinde bağdat'ta asılarak idam edildi ve tikrit'te, kendisinden dört ay önce idam edilen saddam hüseyin'in mezarının yanına gömüldü.

kaynakça 

1938 doğumlular
musul doğumlular
2007 yılında ölenler
iraklı siyasetçiler
irak savaşı'nda kişiler
irak kürtleri
asılarak idam edilmiş kişiler
Basilika

basilika (), yaklaşık 892 yılında vi. leon tarafından tamamlanan bizans hukuk derlemesi. basilika, i. basileios'un adından gelmekle beraber yunancada "kraliyet kanunları" anlamına da gelmektedir.

arka plan 
i. justinianus ve vi. leo'nun hüküm sürdükleri zaman arasında bizans i̇mparatorluğu'nda resmi dilin latince'den yunanca'ya çevirilmesi gibi birçok değişiklik yaşanmıştır. justinianus döneminde latince hala kullanımda olup, latince saray dokümanlarına bile rastlanmıştır. fakat 9.yüzyılda latince'nin modası geçmiş,  bunun sonucunda konstantnopolis'te bile yunanca konuşan insanların corpus iuris civilis kodunu anlamakta zorluk çektiği görülmüştür. hatta, corpus luris civilis'teki bazı kanunlar artık halkın çoğunu ilgilendirmediği için, yeni kanunlar ortaya çıkmıştır. bu durum, bizans hukuk sisteminin elden geçirilmesini gerektirdi.

justinianus kanunları sonraki birkaç yüzyıl boyunca imparatorluğun hukuki gelişmelerini etkin bir şekilde sonlandırmıştı. ayrıca, bizans hukuk sistemi, bir yargıç tarafından verilen cezanın daha önce bir yasa belirleyici tarafından çıkarılan bir kanun metnine dayandırılması gereken kodlanmış bir sistem olarak işlemekteydi. bu durum, yargıcın eski vakalardan destek almasını imkansız hale getirmiştir. yargıçlar arasında ceza verirken cezayı hangi yasal belgeye dayandıracakları konusunda anlaşmazlıklar yaşanmıştır. ek olarak, justinian kanunları yasama organını yetkisinden resmen kaldırmış ve yargıçların hangi yasa kurallarına uymaları gerektiğini bilmelerini zorlaştırmıştı.

ek olarak, basilika ve buna benzer reform projeleri bizans i̇mparatorluğu'nun "romalılığını" yeniden canlandırmıştır. aynı zamanlarda, batı'da karolenj i̇mparatorluğu ve papalık devleti ve balkanlar'da birinci bulgar i̇mparatorluğu güçlenirken, bizans'ın seküler ve dindar yönetimine meydan okumuştur. arap emevi ve abbasi halifeleri güçlü jeopolitik rakipler olmalarına ve aslında bizans topraklarının geniş alanlarını fethetmelerine rağmen, araplar bizans'ın roma kimliğine meydan okumadılar, bunun yerine antik çağın mirasçıları olduklarını savundular.

basilika ayrıca, makedon hanedanına dini bir meşruiyet duygusu kazandırarak, i̇konoklazm döneminden önceki eski zamanlara bir bağlantı olarak kendini göstermektedir. bu durum i. basileios ve onun i̇konoklastlardan uzaklaşma ve kendisi ve oğullarıyla büyük selefleri i. justinianus ile bağlantı kurma arzusuyla başlamıştır.

9. yüzyılda bizans i̇mparatorluğu
9. yüzyılda hukuk
bizans hukuku
yürürlükten kaldırılmış anayasalar
kanun kitapları
yunanca kitaplar
9. yüzyıl kitapları
Mr. Jones

mr. jones aşağıdaki anlamlara gelebilir:

müzik 
 "mr. jones", 1994'te yayınlanan counting crows şarkısı.
 "mr. jones", 2007'de yayınlanan mike jones şarkısı.
 mr. jones, 2002'de yayınlanan tom jones albümü.
 mr. jones, 1972'de yayınlanan elvin jones albümü.
 "mr. jones", the mavericks'in from hell to paradise albümünde yer alan bir şarkı.
 "mr. jones", nofx'in liberal animation albümünde yer alan bir şarkı.
 "mr. jones", the psychedelic furs'ün talk talk talk albümünde yer alan bir şarkı.
 "mr. jones", talking heads'in naked albümünde yer alan bir şarkı.
 "mr. jones",  bob dylan'ın "ballad of a thin man" adlı şarkısında yer alan karakter.

filmler 
 mr. jones, başrollerinde richard gere ve anne bancroft'un oynadığı 1993 yapımı drama filmi.
 mr. jones, dr. no filminde yer alan kurgusal karakter.

edebiyat 
 jones, george orwell'ın animal farm adlı romanında yer alan kurgusal karakter.

ayrıca bakınız 
 jones (soyadı)
 jones
Sözüne Kanmam

sözüne kanmam, suat suna'nın 1994'te çıkan bir albümü.
suat suna'nın bu albümdeki kıyafetleri ülkede çok ilgi gördü. o yıl çoğu kimse bu kıyafetlerden giydi denilebilir. albümde kenan doğulu'nun onun arkasında solist olarak şarkı söylemesi de dikkat çekici bir nokta. bu albüm yüz binler satarak çok iyi bir tiraja ulaştı. suat suna ilk albümünde olduğu gibi 3 klip çekti.

yer alan şarkılar 
1994 - sözüne kanmam

  sözüne kanmam
  son bir defa
  sev artık
  i̇nanmam
  böyle yaşanmaz
  sevgi mi aşk mi bu ?
  söyle ne olurdu
  nasıl nereye kaçsam
  yeri göğü i̇nletsen
  şarkım sana

çekilen klipler
  sözüne kanmam
  son bir defa
 '' sevgimi aşk mı bu

dış bağlantılar 
 suat suna resmi i̇nternet sitesi

1994 albümleri
suat suna albümleri
Berde

berde  (azerice:  bərdə ), azerbaycan'da şehir (1939'dan 1948'e dek kasaba). berde rayonunun merkezidir.

hakkında
berde karabağ ovasında, terter çayının kıyısında yer almaktadır. bakü ile arası 319  kilometre. eski zamanlarda kafkaslar'ın en büyük şehrilerinden biri olmuştur.

tarihi
kaynaklarda kim tarafından ve ne zaman kurulması hakkında farklı yazılar var. kitab-ı dede korkut'ta adı geçmektedir.

sasaniler zamanı idari merkezlerden birisi olmuştur. v. yüzyılda kafkas albanyası'nın başkenti oldu. 552'den kafkas albanyası'nın dini merkezi haline de geldi.

628 yılında hazarlar tarafından ele geçirildi.

araplar bölgeyi fethettikten sonra kafkaslar'ın en büyük şehirlerinden birisi olmuştu, kentte 100 binden fazla kişi yaşamaktaydı.

araplar zamanı önce kendi hükümdarlarını seçme hakkına sahipti, 752'den ise tam arap egemenliğine girdi ve arrân'ın başkenti oldu. 789'den iii. emirliğin başkenti oldu.

babek isyanı zamanı önce kent yakınlarında i̇sa ibn muhammed'e tabi olan arap ordusu mağlup oldu, 824 yılında ise isyancılar ikinci ordunu yenerek şehri ele geçirdi.

viii.-ix. yüzyıllarda önemli ticari ve kültür merkezi idi.

kent birkaç defa tamamen yıkıldı; önce moğollar, sonra timurlar ve nadir şah tarafından.

hanlıklar zamanında kent, karabağ hanlığı'nın sınırları içinde yer almaktaydı.

kaynakça 

azerbaycan'daki şehirler
tarihî devletlerin başkentleri
Ağdaş

ağdaş (azerice:  ağdaş), azerbaycan'da şehir.  ağdaş rayonunun merkezidir. 1919'a kadar ereş mahallesi olarak adlandırılmıştır.

1900 yılında şehir statüsü almıştır. şirvan düzlüğünün kuzeybatısında yer almaktadır. bakü'den 244 km, leki demiryolu istasyonundan 10 km, türyan çayının sağ kıyısından 2,5 km uzaklıktadır.

tarihi 

19. yüzyılda şeki hanlığında ağdaş isminde bir köy sonradan 'üçkovak' olarak adlandırıldı. 1819 yılında çar rusyası'nın şeki'yi işgalinden sonra şeki eyaleti içerisinde ereş mahallesi oluşturuldu. merkezi ise ağdaş köyü oldu.

1887 yılında polonya'nın poznan şirketinin lodz bölümü başkanı ramendik ağdaş'a gelerek pamuk toplanması ve üretilmesi için 4 adet pamuk üreten tezgah yaptırdı. 1897 yılında ağdaşda polonya üretimi pamuk tezgahından 7 adet bulunmaktaydı. 1888 yılında 50 ton, 1892 yılında ise 450 ton pamuk üretilmişti. o dönemin 'kafkas' gazetesindeki bir makaleye göre ağdaş'tan fransa'nın marsilya ve i̇talya'ya halis ipek ve ipekböceği gönderen en büyük merkezlerden biridir.

1904'te kafkas pamukçular birliğinin ilk toplantısı ağdaş'ta yapılmıştır.

25 ekim 1882 tarihinde azerbaycan ilk uluslararası öğretim merkezlerinden 'rus-tatar' okulu süleyman gayıbov tarafından ağdaş'ta açılmıştı. azerbaycan'daki 3 böyle okuldan birinin ağdaş'ta olması o dönem için ne kadar önemli bir yer olduğunun kanıtıdır.

1919 yılında ereş mahallesi'nin ismi ağdaş olarak değiştirildi. 1926'da ise lağvedilerek sovyet döneminin il statüsüne uygun olarak ağdaş ili oluşturuldu ve ağdaş köyü de ilin merkezi oldu.

kaynakça 

ağdaş rayonu'ndaki yerleşim birimleri
Ağsu

ağsu (azerice: ağsu), azerbaycan'da şehir. ağsu rayonunun idarî merkezidir.

2018 sayımına göre nüfusu 21.769 kişidir.

tarih 

ağsu rayonunun merkezi olan ağsu şehri 1735 yılında afşar hanedanı'nın kurucusu nadir şah tarafından kurulmuştur. zaman zaman şirvan hanlığı'nın merkezi olmuştur. zaman geçtikçe gelişmiş ve 18. yüzyıl sonlarında azerbaycan'ın büyük nüfuslu şehirlerinden birine dönüşmüştür.

rus seyyahı v. leviatov tarafından bu dönemde ağsu şehrinin nüfusunun 10 bine yakın olduğu halde, diğer büyük azerbaycan şehirleri gence, erdebil, şuşa, nuha (şeki) ve bakü'nün nüfusunun 3-8 binden çok olmadığı bildirilmiştir. bu şehir son orta asr azerbaycan'ın siyasi ve askeri hayatında önemli rol oynamış şehirlerdendir. şehir 18. yüzyılda birçok kez dış baskınlara, hücumlara maruz kalmıştır.

marşal fon biberşteyn, s. bronevski, s. g. gmelin ve başka seyyahlar yazılarında ağsu'da bu savaşlar sonucu insanların tamamen katledildiği ve burada evlerin enkazlarından başka hiçbir şey bulamadıklarını bildirmişlerdir. 1795 yılında ise kaçar hanedanı'nın kurucusu ağa muhammed şah kaçar'ın komutasındaki kuvvetlerin azerbaycan'a hücumu sonunda nadir şah tarafından kurulmuş olan ağsu şehri tamamen dağıtıldı.

kaynakça 

azerbaycan'daki şehirler
Yansiklopedi

yansiklopedi, vikipedi'nin eğlence amaçlı olarak kurulmuş parodisidir. i̇lk olarak 2005'te, uncyclopedia adıyla i̇ngilizce olarak kurulmuştur, kısa bir süre sonra diğer dil sürümleri de çıkmıştır. sitede tanımladığı şekliyle "tamamıyla yanlış bilgi ve açıkça yalanlarla dolu" olduğu yayın kuruluşları tarafından da belirtilmektedir.

dil sürümleri

türkçe - yansiklopedi 
sitede 9 eylül 2021 itibarıyla 1197 madde ve toplam 45.078 sayfa değişikliği vardır.

i̇ngilizce — uncyclopedia 
yansiklopedi'nin 5 ocak 2005'te kurulmuş en eski sürümüdür. uncyclopedia logosu, vikipedi logosuna benzemekte olup, tek farkı logonun patates figürüyle oluşturulmasıdır.

portekizce — desciclopédia 
yansiklopedi'nin portekizce sürümü desciclopédia, ağustos 2005'te kurulmuş olup, 10.000'den fazla maddesi ile i̇ngilizce sürümden sonra en büyük ikinci uncyclopedia'dır.

japonca - ansaikuropedia 
ansaikuropedia, (japonca: アンサイクロペディア) aralık 2005'te kurulmuş olup, en büyük üçüncü yansiklopedi'dir.

i̇spanyolca - inciclopedia 
yansiklopedi'nin bu i̇spanyolca sürümü, şubat 2006 tarihinde kurulmuştur.

i̇talyanca - nonciclopedia 
nonciclopedia, 3 kasım 2005 tarihinde oluşturulmuş ve 9000'den fazla maddesi bulunan, yansiklopedi'nin i̇talyanca sürümüdür.

korece - backgwesajeon 
backgwesajeon, (korece: 백괴사전) uncyclopedia'nın korece sürümüdür ve kasım 2006'da çıkmıştır. 2500'den fazla maddesi bulunmaktadır.

kaynakça

dış bağlantılar 

 uncyclopedia

mizahi web siteleri
komedi web siteleri
hiciv
viki toplulukları
ADL

adl:

programlama dilleri 
 action description language, 
 adventure definition language
 architecture description language
 argument-dependent lookup (c++'te)
 assertion definition language
 archetype definition language,

örgütler 
 amalgamated dairies limited, 
 animal defense league
 anthony demaria labs, 
 anti-defamation league
 arthur d. little, 
 asianet data line, 
 armenakan (i̇ngilizce: armenian democratic liberal party)

yerler 
 adelaide airport
 adlington (lancashire) railway station

diğer 
 adl (sanatçı)
 aerobic dive limit
 activities of daily living
 advanced distributed learning
 nzr adl class, 
 adrenolökodistrofi

adl 
 adl (arapça العدل) → türkçe adalet
Crotalus durissus

bilinen adları: güney amerika çıngıraklı yılanı, tropikal çıngıraklı yılan. dahası.
crotalus durissus güney amerika'da bulunan zehirli bir çukur engerek türüdür. cinsinin en geniş dağılım alanına sahip üyesi olan bu tür bulunduğu bölgelerde ciddi bir tıbbi problem oluşturur. burada anlatılan aday ile birlikte toplam sekiz alt türü tanımlanmıştır.

fiziksel özellikleri 
tür maksimum 180 cm uzunluğa erişebilir.

bilien adları 
güney amerika çıngıraklı yılanı, tropikal çıngıraklı yılan, neotropikal çıngıraklı yılan, guyana çıngıraklı yılanı (daha önce c. d. dryinus için kullanıldı).

i̇spanyolca: víbora de cascabel, cascabel, cascabela, cascavel.

dağılımı 
ekvador ve şili dışında bütün güney amerika ülkelerinde bulunur. ancak sürekli bir dağılımı yoktur. kolombiya, venezuela, guyana, surinam, fransız guyanası ve brezilya'nın kuzeyinde birçok izole olmuş popülasyon bulunur. ayrıca morro de la iguana, tamarindo ve aruba gibi krayipler'deki bazı adalarda bulunur.

dış bağlantılar

kaynakça 

crotalus
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
Çarukluğ boyu

çarukluğ, kaşgarlı mahmud, türk dili'nin en eski ve değerli sözlüklerinden divân-ı lügati't-türk'te;

"ٱغُز oğuz" "bir türk boyudur. oğuzlar türkmendirler. bunlar yirmi iki bölüktür; her bölüğün ayrı bir belgesi ve hayvanlarına vurulan bir alâmeti vardır. birbirlerini bu belgelerle 
tanırlar.""yirmiikincisi : "جرقلغ çarukluğ"lardır. bunların sayısı az, belgeleri belli değildir." ......, bu saydığım bölükler köktür. bu kökten bir takım oymaklar çıkmıştır; onları söylemedim, sözü kısa kestim. bu bölüklerin adları onları kurmuş olan eski dedelerin adlarından alınmıştır. araplarda dahi böyledir." çarukluğ boyunun adına reşideddin fazlullah'ın listesinde rastlanmıyor. bu listede kaşgarlı’nın divan’daki oğuz boy bölüğünde bulunmayan şu adlar geçmektedir: yaparlı, kızık, karkın.

bu isimde isparta ili şarkikaraağaç ilçesi çarıksaraylar kasabası vardır. çaruk köyü ile saraycık ve diğer yakın köylerin 1522 yılında birleşmesiyle meydana gelmiştir.

diğer yerleşim yerleri:

 çarıktekke mahallesi (manisa kula)
 çarıktekke mahallesi (manisa alaşehir)
 çarıklar mahallesi (manisa köprübaşı)
 çarık köyü (uşak merkez)
 çarıklı köyü (niğde merkez)
 çarıklı köyü (batman merkez)

 çarıklar mahallesi (mersin'in anamur ilçesine 
 çarıklar mahallesi (aydın germencik)
kaşgarlı’nın listesinde boyların o zamandaki siyasi durumlarına göre sıralandığı anlaşılıyor. yine reşideddin fazlullah'ın listesinin de, oğuz boylarının eski siyasi ve sosyal konumlarına göre tanzim edildiği görülüyor. kaşgarlı mahmud'un listesindeki oğuz boylarının adları, zamanlarındaki söyleniş şekillerine göre yazılmıştır.

ayrıca kaşgarlı mahmud;

"جرق çaruk" "türklerden bir oymak olup برجق barçuk"ta otururlar. barçuk şehri afrasyab'ın şehridir. orada buth-ü-nassar'ın oğlu بآتزآن betzen"i hapsetmişti." şeklinde çaruk oymağını ve yerlerini tanımlamış ve çaruk oymağı ile oğuzlar'dan çarukluğ boyunun arasında ayrım olup olmadığı konusunda herhangi bir ayrıntılı bilgi verilmemiştir.

barçuk şehri çin sincan uygur özerk bölgesinde, kaşgar vilayeti'ne bağlı şimdiki maralbeşi nahiyisinin o dönemdeki eski ismidir.

anadolu’da bugünkü söylenişe göre oğuz boylarının adları:boz-oklar: kayı, bayat, kara-evli, ak-evli, yazır, döğer, dodurğa, avşar, kızık, beğ-dili, karkın.üç-oklar' : bayındır, peçenek (beçenek), çavundur, çepni, salur (salır), eymir, alayuntlu, yüreğir, i̇ğdir, büğdüz, kınık.''

ayrıca bakınız 
 türk boylarının tamgaları
 çaruk oymağı

notlar 

oğuz boyları
Batı elmas sırtlı çıngıraklı yılanı

bilinen adları: batı elmas sırtlı çıngıraklı yılanı, teksas elmas sırtlısı,.
batı elmas sırtlı çıngıraklı yılanı veya baklava sırtlı (crotalus atrox) abd ve meksika'da bulunan bir çukur engerek türüdür. meksika'nın kuzeyinde yılan ısırığı sonucu meydana gelen ölümlerin birinci ve abd'de doğulu elmas sırtlının (crotalus adamanteus) ardından ikinci sorumlusudur. şimdiye kadar tanınmış herhangi bir alt türü bulunmamaktadır.

türün beklenen yaşam süresi 20 yıldan fazladır ancak avlanma ve insanların yayılması dolayısı ile ömürleri genellikle daha kısadır. çiftleşme mevsimi dışında, kuzey amerika'nın en agresif çıngıraklı yılanlarından biridir. yüzleşme durumunda çok nadiren geri çekilir. tehdit edildiklerinde genellikle, saldırganı uyarmak amaçlı kıvrılıp çıngıraklarından ses çıkarırlar. i̇nsanların yakınlarında bulunan çıngıraklı yılanların, yerlerinin belli olmaması için çıngıraklarını kullanmadığında dair bir şüphe bulunmaktadır. ancak bu hipotezi detekleyen çok az kanıt vardır. ancak avlanırken çıngıraklarını avlarının dikkatinin dağıtmak ve korkutmak için kullandıkları bilinir.

kışın mağaralarda veya oyuklarda, bazen diğer türden yılanlarla bir arada kış uykusuna yatarlar. elmas sırtlılar kötü tırmanıcıdırlar. yetişkinlerin doğal bir avcısı olmamasına rağmen, genç ve ergen bireylerin şahin, kartal ve diğer yılanlar tarafından avlandıkları bilinmektedir.

ekim ve mart arasında aktif değillerdir. ancak bazı ılık kış günlerinde güneşlenirken görülebilirler.

çıngıraklı yılanlar vivipardır. gebelik süresi altı yedi ay kadar sürer. dişiler 30 cm boyunda 25 yavru doğurabilirler. yavrular doğdukları andan itibaren zehirli ısırık atabilme kapasitesine sahip olurlar.

notlar 

asgari endişe altındaki hayvanlar
çıngıraklı yılan
sonora çölü faunası
mojave çölü faunası
kolorado çölü faunası
güneybatı amerika birleşik devletleri'nin faunası
meksika faunası
1853'te tanımlanan hayvanlar
Doğu Zaman Dilimi

doğu zaman dilimi (i̇ngilizce: eastern time zone), amerika birleşik devletleri ve kanada'nın doğu bölümü, güney amerika kıtası ve karayipler'i kapsayan zaman dilimidir. kışın eşgüdümlü evrensel zaman dilimi ile 5, yazın ise 4 saat fark vardır.

uygulandığı yerler

kanada 
kanada'nın aşağıdaki il ve bölgeleri, doğu zaman dilimi'ni kullanmaktadır:
 ontario
 québec
 nunavut

amerika birleşik devletleri 
amerika birleşik devletleri'nin aşağıdaki il ve bölgeleri, doğu zaman dilimi'ni kullanmaktadır:
 batı virginia
 connecticut
 delaware
 georgia
 maine
 maryland
 massachusetts
 new hampshire
 new jersey
 new york
 kuzey karolina (north carolina)
 ohio
 pensilvanya (pennsylvania)
 rhode island
 virjinya (virginia)

diğer ülkeler 
aşağıdaki ülkeler de doğu saat dilimi'ni kullanmaktadır:
 meksika
 panama
 jamaika
 haiti
 küba
 bahamalar

güney amerika 
güney amerika kıtası'ndaki bazı ülkeler de, bu zaman dilimini kullanır:
 kolombiya
 ekvador (galapagos hariç)
 peru
 brezilya'nın bazı bölgeleri:
acre
amazonas - eyaletin güneybatısındaki bölge.

ayrıca bakınız
 doğu avrupa saati

zaman dilimleri
amerika birleşik devletleri'nde zaman
kanada'da zaman
meksika'da zaman
Sapran

sapran veya sepren, kaşgarlı mahmud, türk dili'nin en eski ve değerli sözlüklerinden divân-ı lügati't-türk'te;

"سبران sepren" "oğuz şehirlerinden birinin adıdır. halk "سَپران sapran" der. hâlbuki, türk dilinde ص harfinin yeri yoktur." şeklinde tanımlanladığı "bilād al-guzziyya" yani oğuz ilinde bir oğuz şehridir. o dönemde siri derya havzasında nehrin sağ yakasında konumlanmıştır.

oğuz şehirleri hakkında araştırmada bulunan rus kazıbilimci sergey pavlovitch tolstov el-i̇drîsî'nin batıda aral denizi, doğuda taşkend ve kuzey-batıda "murgar dağları" (bugünkü adı: murgajar-tav) arasındaki oğuz bölgesi hakkında şu bilgileri verir:

"oğuz şehirleri çoktur. (bu şehirler) şimalde (kuzeyde) ve doğuda karşı karşıya sıralanır. (oğuzların) erişilmez dağları ve (bu dağlarda) müstahkem kurganları vardır ve beyleri buralarda saklanır, eşyaları ile yiyeceklerini muhafaza ederler (bu beyler) bu ilin koruyucusudur."

kaşgarlı mahmud'un çizdiği harita'da "جبل قراجق cebel-i karaçuk dağlarının güneyinde "bilād al-guzziyya" yani oğuz ilinde, isimleri yazılmamış üç tane yan yana işaretlenmiş 
şehirlerden birisi olduğu varsayılır.

notlar

dış bağlantılar 
 s.p. tolstov'un harezm keşif seferi 

kazakistan'daki arkeolojik sitler
oğuzlar
i̇pek yolu
Yedisu bölgesi

yedisu bölgesi, (rusça: семиречье, semiretschje, kazakca: жетысу, jetisu, kırgızca: джети-суу, dscheti-suu türkçe anlamı yedi nehirler) orta asya'da günümüzde kazakistan'nın güney-doğu parçası olan bir bölgedir. i̇smini, i̇li, karatal, bien, aksu, lepsi, baskan ve sarkand gibi yedi ana nehirlerden almıştır.

siyasi olarak yedisu bölgesi (yedi nehirler''' -havzası) günümüzde büyük bir bölümü kazakistan'da almatı eyaleti içinde, güney ve güneydoğusundaki kenar bölgeleri de kırgızistan ile çin'nin sincan uygur özerk bölgesindedir.

bazı araştırmacılara göre türk dili'nin en eski ve değerli sözlüklerinden divânu lügati't-türk'te ki; talas, uluğ talas, kumi talas, i̇kki öküz, i̇nçkend ve yafınç gibi orta çağ yerleşim yerleri yedisu bölgesindedir. balkaş gölü'nün alçak güney kıyıları (taukum, sarı-ischikotrau, ljukkum) gibi kum çöllerine bağlanır, çöl bitki örtüsü ile kaplı batı yedisu bölgesi yalnız kış otlağı olarak, suyu bol olan kuzeybatı i̇li bölgesi de sulanabilir tarla ve bahçe olarak yerel insanlar tarafından kullanılır.

 i̇klim 

yedisu bölgesinde iklim tamamen karasaldır. balkaş bozkırlarında kış çok soğuktur; göl her yıl donar ve termometre - 11 °c kadar düşer. ala-kul bozkırlarında devamlı karlı rüzgâr eser. kış ile i̇lkbahar arası hava çok tutarsızdır ve kırlar çarçabuk bitki örtüsü ile kaplanır, fakat çok geçmeden kavurucu güneşten kururlar.

yıllık ortalama yağış 629 mm bulur; temmuz ayında ortalama sıcaklık 22,3 °c ve ocak ayında -8 °c'dir. en yüksek sıcaklık 42 °c, en düşük sıcaklık −34 °c ve yıllık ortalama sıcaklık 7,6 °c'dir.

 nüfus 
1906 yılında tahmin edilen nüfusu 1,080,700'dür. nüfusun %76'sı kazaklar, %14'ü ruslar ve %5,7 tarançi (uygurlar'')'dan oluşur.

ayrıca bakınız 
 kazakistan'daki göller listesi

kaynakça

dış bağlantılar 
 yedisu mucizeleri 

peyzaj
asya'daki yeryüzü şekilleri
kazakistan'daki yeryüzü şekilleri
kazakistan tarihi
kırgızistan tarihi
rus i̇mparatorluğu'nun yönetim birimleri
türki yer adları
37. Waffen-SS Gönüllü Süvari Tümeni Lützow

37. ss gönüllü süvari tümeni "lützow" (), şubat 1945'te 8. ss süvari tümeni "florian geyer" ve 22. ss gönüllü süvari tümeni "maria theresia"'dan geriye kalan birliklerden oluşturulmuştu. aynı zamanda bu tümende almanya ve macaristan'da yaşayan etnik alman kökenli 16-17 yaşlarında genç erkeklerden oluşturulan 8. ss keşif taburu da vardı.

tümenin ilk komutanı ss-oberführer, waldemar fegelein idi. fakat mart ayında daha başarılı bir komutan olan ss-standartenführer karl gesele tümen komutanlığına atandı.

tümen, savaşın son haftalarında sovyetlere karşı 6. panzer ordusunun bir parçası olarak savaşta yer aldı. daha sonra mayıs 1945'te avusturya'da amerikan ordusu tarafından kuşatıldı.

savaş düzeni 
 ss süvari alayı 92
 ss süvari alayı 93
 ss süvari alayı 94
 ss topçu taburu 37 (le.fh18 10,5cm donanımlı 2 batarya)
 ss keşif taburu 37
 ss panzerjäger taburu 37 (hetzer donanımlı tek bölük)
 ss öncü taburu 37
 ss sinyal bölüğü 37
 ss sıhhiye taburu 37
 ss nachschub birliği 37
 feldersatz taburu 37

kitaplar

kaynakça 

waffen-ss tümenleri
1945'te feshedilen askerî birimler
Treyler

treyler, römork veya dorse; motorlu bir taşıt tarafından çekilen ve taşıyacağı yükün özelliklerine has bir şekilde tasarlanıp imal edilen en az bir dingili ve çekildiği taşıta çeki oku, döner tabla, kanca v.b adlarla tanımlanan bir bağlantı aygıtı aracılığı ile bağlanan yük taşıma amaçlı kara yolu taşıt aracıdır.

treyler; özetle yarırömork olarak isimlendirdiğimiz en az 1 dingilli ve "çekici" ile çekilerek (bir kısmı da taşınarak)hareket edebilen yük taşıma aracıdır. üzerindeki yükün bir kısmını kendisine bağlı dingilin (dingillerin)taşıdığı, diğer kısmını da "çekici" aracın taşıdığı araçtır. 
farkındalık sağlamak için; yarırömork: yükün tamamını değil bir kısmını, römork ise: yükün tamamını taşıyan araçlardır. 
treylerin diğer bir adı da "dorse"dir. bunlar en çok kullanılan isimlendirmelerdir. resmi kullanım adı ise "yarırömork"tur.   
treyler, çekici araca "king pimi" (kingpin) denilen flanşlı bir yapıya sahip 2 inç ve 3,5 inç ölçülerinde iki farklı tipte bağlantı aparatı ile bağlanmaktadır. çekici üzerinde king piminin girebileceği özel bir tabla vardır. 
treylerlerin ebatları ve ölçülerini, seyir şartları karayolları trafik yönetmeliği'nin 128. maddesinde belirtilmiştir.
lowbed: i̇ş makinaları ve/veya bölünemez büyük ebatlı veya ağır yüklerin nakliyesini gerçekleştirmek için kullanılan "yarı römork" araçlara verilen genel addır.

1970’li yıllarda uluslararası kara taşımacılığının gelişmesiyle türk taşımacıların filolarına giren ilk araç olan amerikan yapımı "dorsey trailers" markalı semi-treylerlerden esinlenerek 'dorse' ismi ortaya çıkmıştır. söylenim kolaylığı nedeniyle nakliye sektöründe yaygın olarak kabul görmüştür. teknik olarak treyler deyince ilk akla gelen şey bir çekicinin arkasında yük taşımaya yarayan açık ya da kapalı araçlardır. treylerler, tehlikeli maddeler dahil olmak üzere her türlü yükü bir noktadan başka bir noktaya taşımak üzere kullanılırlar.

karayolu ulaşımı treylerleri

demiryolu ulaşımı treylerleri
34. Waffen-SS Gönüllü Grenadiye Tümeni Landstorm Nederland

34. ss gönüllü grenadier tümeni "landstorm nederland" (34. ss-freiwilligen-grenadier-division „landstorm nederland“ (niederländische nr. 2)), ii. dünya savaşı'nda waffen-ss tümenlerinden biri. ss gönüllü grenadier tugayı "landstorm nederland"'ın tümene dönüştürülmesiyle oluşturulmuştu. hollanda'da yaşayan alman kökenli gönüllülerden oluşturulmuş ve batı cephesinde savaşmıştır. fakat tümen hiçbir zaman gerçek bir tümen oluşturabilecek asker sayısına ulaşamamıştır.

komutanlar 

 ss-oberführer viktor knapp (11 mayıs 1943 - 1 nisan 1944)
 ss-obersturmbannführer deurheit (1 nisan 1944 - 5 kasım 1944)
 ss-standartenführer martin kohlroser (5 kasım 1944 - 8 mayıs 1945)

kaynakça 

nazi almanyası'nda yabancı gönüllü birlikleri
waffen-ss tümenleri
hollanda tarihi
1945'te feshedilen askerî birimler
1943'te kurulan askerî birimler