mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Isı değiştirici

isı değiştirici ya da eşanjör, bir akışkandan diğerine ısı transfer etmek için yapılmış bir alettir. değiştiricide akışkanların birbirine değmemesi gereken durumda akışkanlar katı bir duvarla ayrılırlar ve bu şekilde akışkanlar asla karışmaz. akışkanların direkt olarak temas ettiği tipler de vardır.

isı değiştiricileri yaygın olarak, soğutma, iklimlendirme (klimatize etme), ısıtma, güç üretimi ve kimyasal proseslerde kullanılır. yaygın bir ısı değiştirici örneği de otomobil radyatörüdür. burada sıcak radyatörün bir yüzeyine temas eden motor soğutma suyu, diğer yüzeyine temas ederek geçen hava ile soğutulur.

türleri 
 borulu ısı değiştiricisi
 plakalı ısı değiştiricisi
 kanatlı borulu/plakalı ısı değiştiricisi
 rejeneratif ısı değiştiricisi
Kozlu

kozlu, türkiye'nin zonguldak ilinin bir ilçesi. 12 kasım 2012'de tbmm'de kabul edilen 6360 sayılı kanun sonucu ilçe olmuştur. kömür yatakları bulunan ilçenin toplam nüfusu 2020 sayımlarına göre 46.661 kişidir. merkezi deniz seviyesinde kurulmuş olan ilçenin tüm mahalleleri dağlık alanlarda bulunmaktadır. bülent ecevit üniversitesi'ne ait hazırlık sınıfları i̇ncirharmanı kampüsü olarak bu ilçede bulunmaktadır. bir zamanlar 60.000 dolayında nüfusa sahip madenci beldesi olan kozlu, türkiye taşkömürü kurumu'nun küçülmesinden sonra hızla göç vermektedir. kozlu ilçesi zonguldak şehir merkezine 5 km mesafede bulunmaktadır.

nüfus

mahalleler 
 merkez mahallesi
 fatih mahallesi
 güney mahallesi
 taşbaca mahallesi
 i̇hsaniye mahallesi
 19 mayıs mahallesi
 kılıç mahallesi
 esenköy mahallesi
 yahma mahallesi

kozlu belediye başkanları 

(*) =  vefat
(**)= vekalet

turizm 
kozlu'da turizm hızla gelişmektedir. kozlu sahili, değirmenağzı ve ilıksu koyları görülmeye değerdir.

ekonomi 
i̇lçede türkiye taşkömürü kurumu'na bağlı kozlu müessese müdürlüğü bulunmaktadır. ayrıca küçük sanayi sitesi de mevcuttur. diğer başlıca geçim kaynakları ise tarım ve hayvancılık, orman ürünleri üretimi ve turizmdir.

kaynakça

dış bağlantılar 

kozlu belediyesi 
kozlu kaymakamlığı 

 
zonguldak ilinin ilçeleri
İskambil kâğıdı

oyun kâğıdı, iskambil kâğıdı ya da sadece iskambil, 52 kartlık bir desteden oluşur. bu elli iki kâğıtta 4 tane temel simge vardır. bu simgeler maça, kupa, karo ve sinektir.

4 simgeden her bir simgeye ait 13 kart bulunur. bunlar 1'den 10'a kadar sayılar ve ardından bacak (vale), kız (dam) ve papaz (rua) olarak sıralanır.

simgeler tarot kartlarından türemiştir. kupalar tarottaki kupalardan, maçalar tarottaki kılıçlardan, karolar tarottaki tılsımlardan, sinekler ise tarottaki asalardan gelmektedir. başka bir söylenti de papazlar üzerindedir. söylentiye göre papazlar tarihî kişileri simgeler.

 kupa papaz
 maça papaz
 karo papaz
 sinek papaz

evrensel koddaki oyun kartları 
evrensel kod, miscellaneous symbols bloğunda u+2660 dan u+2667 ya 8 standart karakter tanımlar:

ayrıca michael everson  18 mayıs 2004 tarihli anglo-amerikan-fransız 52 kâğıtlık bir deste oyun kağıdında paying card back ve diğer bir joker için ortak karakter önerisi vardır.

oyun kağıdı 

 
kâğıt ürünleri
kâğıt
Felis margarita

felis margarita felis cinsine bağlı bir kedi türüdür. kuzey afrika, güneybatı asya ve orta asya'da yaşar ve az rastlanan yaban kedisidir.

felis margarita hemen hemen evcil kediyle aynı büyüklüktedir; uzunluğu 45–60 cm, kuyruk uzunluğu da buna yakındır. yetişkin bir kedinin bile yüz ifadesinin yavru evcil kediye benzemesi dikkat çekicidir. uzun ve yumuşak tüylü kürkü soluk kahverengi ile kahverengimsi boz arası bir renktedir; gövdesinde, kenarları koyu renkli iri lekeler, bacakları ile kuyruğunda daha küçük, koyu renkli benekler bulunur. bir gece hayvanı olan bu tür ormanlarda yaşar ve çoğunlukla kuşları, yılanları ve diğer sürüngenleri avlayarak beslenir.

çöl koşullarına uyum sağlayan tür, su ihtiyacını avlandığı hayvanlardan karşılayabilmekte ve su içmeden yaşayabilmektedir. vücuduna göre en uzun kulaklara sahip kedi türlerinden biridir.

taksonomi 
felis margarita türüne bağlı alttürler:
 felis margarita airensis - pocock, 1951	 
 felis margarita harrisoni - hemmer, grubb ve groves, 1976	 
 felis margarita margarita - loche, 1858	 
 felis margarita meinertzhageni - pocock, 1938	 
 felis margarita scheffeli - hemmer, 1974	 
 felis margarita thinobia - (ognev, 1927)

galeri

dış bağlantılar

kaynakça 

felis
1858'de tanımlanan taksonlar
victor loche tarafından adlandırılmış taksonlar
Sera

sera, bitkilerin yetişmesine uygun şartların sağlanması amacı ile çevre şartları kontrol edilebilen veya düzenlenebilen cam, plastik, fiberglas gibi ışığı geçiren materyallerle örtülü yapı.

1545 yılında, padova'da ilk botanik bahçesinin açılmasından hemen sonra daniel barbaro, bu bahçede ilk serayı yaptı. yapıda taş ve tuğla kullanıldı, pencere ise yoktu. mangalla ısıtılıyordu. bazı hassas bitkiler, kışın bu seraya alınıyor, baharla birlikte yeniden yerlerine dikiliyorlardı. tarihte yapılan ilk seranın bu olduğu bilinmektedir.

ilıman iklimin hüküm sürdüğü yerlerde sebze ve meyve yetiştiriciliği, genellikle sebzelerde cam örtü, meyvelerde ise plastik örtü altında yapılmaktadır. bu nedenle türkiye'de örtü altı sebze ve meyve yetiştiriciliği, daha çok akdeniz i̇klimi'nin hüküm sürdüğü akdeniz ve ege bölgesi'nde görülmektedir. çünkü bu bölgelerde iklim, diğer bölgelere oranla ılımandır.

seraların faydaları 

kurulduğu bölgede, dışarıda doğal koşullarda yetişen her türlü sebze ve boyca küçük sayılabilen meyve bitkileri, cam ya da plastik örtü altına alınmak suretiyle, turfanda olarak yetiştirmektedir. örtü altı sebze ve meyve yetiştiriciliğinde, eskiden sadece doğal koşullarda ve yılın belirli zamanlarında yetişen çoğu sebze ve meyveler, artık gelişen teknolojiyle örtü altlarında, diğer bir ifade ile seralarda, daha erken zamanlarda yetiştirilir olmuştur. bu durum, doğal olarak sebze ve meyvecilikte verim ve kaliteyi artırmıştır.

seralarda sağlanan yapay koşullar 

bunlar teknoloji kullanımı ile gerçekleştirilir.

 isıtma: bitkilerin istediği ısıyı sağlama, bitkileri her ne kadar örtü altına almakla gerçekleşse de bu yeterli olmayabilir. bu gibi durumlarda, sera içine ıstma sistemleri konur. bu sistemler sera içindeki ısıyı istenilen aralıkta sabit tutmaktadır.
 havalandırma: sera içindeki nem oranı, havalandırma sistemleriyle sağlanır. havalandırma ile ayrıca bitkilerin döllenmeleri sağlanır.
 sulama ve gübreleme: sera içine alınan bitkilerin sulama zamanlarını ve uygun sulama biçimlerini belirleme, gerekli hallerde, bitkilerin sağlıklı glişmeleri için ihtiyaç duydukları gübreler, sulama sistemleriyle gerçekleştirilir.
 i̇laçlama: sera içinde bitkilere zarar veren mikroplara karşı etkin bir savaş sera içine kurulan ilaçlama sistemleriyle gerçekleştirilir. toprak içine yapılacak ilaçlama uygun hallerde sulama sistemleriyle yapılır. eğer ilaçlama bitkilerin toprak üstündeki kısımlarına yapılacaksa, bu ayrı bir ilaçlama sistemiyle gerçekleştirilir.

sera çeşitleri

fiziki görünümlerine göre 
 çatısız seralar: aşırı meyilli arazilerde, sekileri oluşturan iki duvar arasına kurulur.
 tek çatılı seralar: düz ancak küçük arazilerde kurulur.
 çok çatılı seralar: geniş ve düz arazilere kurulur.

yüksekliklerine göre 
 alçak çatılı seralar: bölge, soğuk ve rüzgarlı veya serada yetiştirilecek bitkiler kısa boylu iseler, buralara alçak çatılı seralar kurulur.
 yüksek çatılı seralar: bölge, nispeten sıcak ise veya serada yetiştirilecek bitkiler uzun boylu iseler, buralara yüksek çatılı seralar kurulur.
Birim kök

zaman serisi modellerinde, otoregresif bir ekonometrik modelde  denklemi için  ise birim kökün varlığından söz edilir. bu denklemde , ilgili değişkenin t zamanındaki değerini ifade etmektedir., ise değişkenin bir önceki dönemde aldığı değeri ifade etmektedir. denklemde a terimini ihmal ederek  içeren ifadeyi sol tarafa atarsak,  ifadesini elde ederiz. b'nin bir olduğu durumda değişkenin iki dönem arasındaki değeri sağ tarafta kalan rassal bir terime eşit demektir. bu ise birim kökün varlığı sebebiyle serinin rassal bir sürecin etkisinde olduğunu ifade eder. serinin dönemler arası değişimi tesadüfi olduğu için uzun dönemde varyansı kovaryansı ve ortalaması sabit olmayacaktır. dolayısıyla birim kök içeren bir serinin durağan olmadığı söylenir.

eğer  ise ve hata terimi beyaz gürültü(white noise) ise seri durağandır.
 burada b=1 seride birim kök vardır ki, birim kök kavramı da bu eşitlikten ileri gelir.  denkleminde gecikmeli terimin sola atılması durumunda oluşacak terim delta yt dir ki buna da y nin birinci dereceden farkı denir. bu denklemde yapılması gereken yt yerine y1 yt-1 yerine de y0 ın konulmasıdır. bir sonraki aşamada y2=y1+e2=y0+e1+e2 olacaktır ve yt dööneminde elimizde
yt=y0+e1+e2+..+et denklemi olacaktır. bu da sürekli artan durağan olmayan bir seridir.

kaynakça 

ekonometri
Dickey Fuller testi

dickey fuller testi istatistikte  bir zaman serisinin birim kök içerip içermediğini test etmeye yarayan bir işlemdir. d. a. dickey ve w. a. fuller tarafından 1970'li yıllarda geliştirilmiştir.

basit bir birinci dereceden otoregresif modelde:  ( gözlenen değer, t zaman endeksi olmak üzere)  iken,  olduğu gösterilibiliyorsa birim kökün varlığından söz edilir.

regresyon modeli  olarak yazılır. burada , 1. fark operatörünü temsil eder. bu model tahmin edildikten sonra 0 hipotezi test edilebilir. 0 olduğunda dönemler arasındaki değişim rassal bir değişkene bağlı olacağından, boş hipotez birim kök vardır şeklinde de algılanabilir. yalnız, bu test, ham veri üzerinde değil de artık terimler üzerinde uygulandığından standart t dağılımı ve t istatistiği değil, kritik değerlerini dickey fuller tablosu denilen özel bir tablodan alan  istatistiği kullanılır.

kaynakça 

i̇ngilizce wikipedia  

dickey, d.a. and w.a. fuller (1979), “distribution of the estimators for autoregressive time series with a unit root,” journal of the american statistical association, 74, p. 427–431.

ayrıca bakınız 

 birim kök
 eşbütünleşme

i̇statistik
ekonometri
Charles Francis Richter

charles francis richter (26 nisan 1900 - 30 eylül 1985), amerikalı sismolog ve fizikçi.

richter, 1979 yılında moment büyüklüğü ölçek geliştirilmesine kadar, depremlerin büyüklüğünün ölçülebilirliğini savunmuştur ve richter ölçeği yaratıcısı olarak ünlüdür. sığ ve derin depremleri ölçmek için japon bilim insanı kiyoo wadati'nin 1928 yılındaki depremleri ölçmek için geliştirdiği çalışmalardan esinlenerek geliştirmiştir. richter ilk olarak beno gutenberg ile iş birliği yaparak 1935 yılında geliştirdiği ölçeği kullanır. aynı zamanda kaliforniya teknoloji enstitüsü'nde çalıştı.

hayatı 
richter, ohio-overpeck'da doğdu. o çok küçükken anne ve babası (fred w. kinsinger ve lillian anna richter) boşandı. 1909 yılında kaliforniya'ya taşınan annesi ve dedesi ile büyümüştür. stanford üniversitesi'ne girdi ve 1920 yılında lisans derecesini aldı. 1928 yılında, washington carnegie enstitüsü'nde bir pozisyon teklif edildi fakat o kaliforniya teknoloji enstitüsü'nde kuramsal fizik alanında doktorasının üzerinde çalışmaya başladı. bu noktada, o sismoloji’ye (deprem ve onlar yeryüzünde üretmek dalgaların çalışma) hayran oldu. bundan sonra, beno gutenberg başkanlığında, pasadena şehrinde  sismoloji alanında yeni bir laboratuvarı açarak çalışmalarına orada devam etti. 1932 yılında, richter ve gutenberg, deprem kaynakları göreli boyutlarını ölçmek için standart bir ölçek geliştirdi. richter ölçeğine adını verdi (1937). 1952 yılında profesör olarak kaliforniya üniversitesinde hayatının geri kalanına devam etti.

1900 doğumlular
1985 yılında ölenler
amerikalı jeofizikçiler
amerikalı sismologlar
güney kaliforniya üniversitesinde öğrenim görenler
kaliforniya teknoloji enstitüsü öğretim üyeleri
Valör

valör, faiz hesaplamasına başlangıç oluşturan tarihtir. kredi hesaplarına alacak geçen hareketler için işlemin yapıldığı günü takip eden ilk iş günüdür. borç geçen işlemler için valör, işlemin yapıldığı gündür.

bankacılık
bankacılık terimleri
Şehremaneti

şehremaneti, osmanlı i̇mparatorluğu'nda, bugünkü belediye zabıtası görevini yapan, şehrin temizlik ve güzelliğiyle ilgilenen yerel yönetim. bugünkü belediyenin türkiye'de kurulan ilk biçimidir.

kaynakça 

osmanlı devlet teşkilatı
Mezopotamya mitolojisi

mezopotamya mitolojisi, sümerlerin dini evrendeki güç, nesne ve varlıkları temsil eden antropomorfik tanrı ve tanrıçalar içerirdi. sümerlerin inanışına göre insanlar başta tanrılar tarafından hizmetçi, köle olarak yaratılmış fakat daha sonra özgürleştirilmiştirler.

mezopotamya dini yaklaşık olarak mö 400'lerde yok olmasına rağmen modern dünyada birçok yahudilik, hıristiyanlık i̇slam ve mandaizm de de tekrarlanan birçok tevrat hikâyelerinin ana kaynağının mezopotamya mitolojisi olması dolayısıyla güncel etkilere sahiptir. özellikle yaratılış mitolojisi, aden bahçesi, tufan, babil kulesi, nemrut ve lilith figürleri bu konuda en net örnekleri oluşturur. (bkz. gılgamış destanı)

sümer kökenli tanrı ve tanrıçalar daha sonra gelen mezopotamya dinlerince benimsenmiştir. kuşkusuz bu sadece dini ve mitolojik anlamda gerçekleşmemiştir; sümer kültür ve yaşayış tarzı da aynı din ve mitoloji gibi daha sonra iktidara gelen akad, asur ve babillilerce benimsenmiştir. ayrıca farklı kültürlerin din ve mitolojilerinde de bazı benzerliklere rastlanır: yunan mitolojisi ve anadolu mitolojisi gibi. mezopotamya mitolojisi sümer temelli olmakla beraber mezopotamya'nın aldığı sürekli ve yoğun göç ile birçok farklı kavmin inanç ve kültüründen etkilenmiştir.

i̇nançlar 
mezopotamya'da ilk yerleşim birimlerinden beri kent-kültürü büyük bir öneme sahip olmuştur. çoğunlukla bir önemli tanrının tapınağı bir kentte olurdu ve o kent o tanrıya tapımın ana merkezi olurdu. bu kentlerin içinde en çok öne çıkanı nippur olmuştur, zira nippur'da ana tapınağı bulunan tanrı enlil'dir ki enlil erken dönem hariç, farklı hanedanlar boyunca mezopotamya'nın baş tanrısı olarak tapınılmış bir tanrıdır. kentler ve sahip oldukları tapınaklar olarak şunlar belirtilebilir:
 an, cennetin tanrısı. erken dönemde baş tanrıdır, daha sonra yerine enlil baş tanrı olarak tapınılır. pan-mezopotamyalı olarak tanımlanabilecek an, mezopotamya'nın her yerinde ve her dönem tapılırdı. uruk kentinde, e'anna tapınağı vardı.
 enlil, hava ve fırtınaların tanrısı. mezopotamya mitolojisinin baş figürlerinden olan enlil, pan-mezopotamyalı sayılır, uzun süre mezopotamya'nın baş tanrısı olmuştur. e'kur isimli tapınağı nippur kentinde bulunurdu bu nedenle nippur uzun süre mezopotamya'nın dini başkenti olmuştur. 
 enki, su ve toprak tanrısı, pan-mezopotamyalı sayılır. e'abzu isimli tapınağı, eridu'da bulunurdu. 
 ki veya ninhursag, dünyanın tanrıçasıydı. eridu'da e'saggila tapınağı bulunurdu. sümer kökenlidir.
 aşur, asur'un baş tanrısıdır. bir tür hava tanrısı olan aşur yine asur kökenlidir, tapınağı asshur kentinde bulunurdu.
 ninlil, sümer yaratıcı tanrıça. nippur'daki e'kur tapınağı. 
 inanna, sümer aşk ve savaş tanrıçası. uruk'taki e'anna tapınağı.
 marduk, babil'in baş tanrısı. babil'deki e'saggila tapınağı.
 nanna (sümer) veya sin (babil), ay tanrısı, e'hursag tapınağı, ur.
 utu (sümer) veya şamaş (babil), güneş tanrısı, e'barbara tapınağı, sippar.
 ninurta, sümer kökenli ve pan-mezopotamyalı olmuş bir tanrıdır. nippur'un tanrısı olsa da lagaş da kült merkezlerindendi.
Meclis Araştırması

meclis araştırması, belli bir konuda türkiye büyük millet meclisi'nde bilgi edinmek için yapılan incelemedir. tbmm, bu faaliyetini, türkiye cumhuriyeti anayasası'nın 98'inci ve türkiye büyük millet meclisi i̇çtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddelerine göre yürütür.
meclis araştırmasının konusunu, tbmm'nin yasa ile düzenleme yapabileceği alanlar ile hükûmetin faaliyetleri oluşturur. (erdal onar, "meclis araştırması", ankara, 1977). meclis araştırmasının sınırları genel olarak şu başlıklarda toplanmıştır:
a. devlet sırları
b. ticari sırlar
c. bir davadaki yargı yetkisinin kullanılması
d. özel hayat

yönetim
türkiye büyük millet meclisi
Ekibastuz-Kokshetau iletim hattı

ekibastuz-kokshetau iletim hattı, dünyanın en yüksek dc (doğru akım) gerilim değerine(1150 kv) sahip enerji iletim hattıdır. 1101 numaralı bu hat 432 km boyunca ilerleyerek kazakistan`ın ekibastusz (pavlodar bölgesi) şehrini kokshetau şehrine bağlar. i̇letkenlerinin ortalama ağirlığı 50 ton, hattın ortalama yüksekliği ise 60 metredir.

elektrik
kazakistan'daki yapılar
Süleymanlı, Onikişubat

süleymanlı, kahramanmaraş ilinin onikişubat ilçesine bağlı bir mahalledir.

maraş'ın batısında, ceyhan nehri ile göksun çayı arasında ve yüksek dağlar arasında dar bir vadi içindeki zeytun çayı üzerinde kurulmuş eski bir yerleşim merkezidir. bölgenin yüzeyi suyu bol ve şiddetli akışa malik birçok dereler ile kesildiği için çok girintili ve çıkıntılı bir yapısı vardır. bu nedenle evler dik yamaçlara yaslanmış düzensiz bir görünüm arz etmiştir.

süleymanlı'nın eski adı zeytun idi.  "zeytin" diye geçmektedir. bu ad, cumhuriyet döneminde, zeytun ermeni fedai alayıyla savaşırken ölen maraş jandarma bölük komutanı binbaşı süleyman bey'in ismine izafeten değiştirilmiştir.

coğrafya 
kahramanmaraş merkezinin kuzeyinde  69 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça 

onikişubat'ın mahalleleri
Süleyman Efendi (Maraş)

süleyman efendi, (? osmanlı i̇mparatorluğu - 25 mart 1914, süleymanlı, kahramanmaraş) türk nâib ve asker.

askeri kariyeri 
maraş jandarma bölük komutanlığı görevi esnasında, zeytun i̇syanı nedeniyle  bölgeye sevk edilen maraş jandarma bölük komutanı süleyman efendi komutasındaki askeri birlik ile zeytun fedai alayı adlı ermeni çetecilerin kurduğu örgüt arasında, 25 mart 1915 günü sabahtan akşama kadar süren çarpışma sonucunda 8 kişiyle beraber öldü. daha sonra hatırasına saygı amacıyla süleyman efendi'nin anısına zeytun'a süleymanlı adı verilmiştir.

olaylar 
1895 yılının temmuz ayında, iki asker nâib süleyman efendi tarafından istenen bir suçluyu zeytun hükûmet konağı'na getirirken zeytun'daki isyancı ermeniler bu askerlere saldırdılar. saldırı sonucunda 2 asker öldü.

kaynakça 

doğum tarihi bilinmeyenler
1915 yılında ölenler
20. yüzyılda osmanlılar
osmanlı askerî personeli
çatışmada ölen osmanlılar
Erich von Falkenhayn

erich georg sebastian anton von falkenhayn (11 eylül 1861, burg belchau, batı prusya - 8 nisan 1922, schloss lindstedt, brandenburg), alman general ve osmanlı mareşali.

i̇lk yılları 
prusya eyaleti'nde graudenz yakınındaki burg belchau'da doğdu. 1896 ve 1903 yılları arasında çin'deki qing hanedanı'nda hizmet etti ve boxer ayaklanması sırasında aktif görevde bulundu. daha sonra, askeri kariyerinde giderek artan rütbesiyle, sırasıyla brunswick, metz ve magdeburg'a gönderildi. 1913 yılında, prusya savaş bakanı oldu.

i. dünya savaşı 
14 eylül 1914 tarihinde i. marne muharebesi sonrasında alman ordusu genelkurmay başkanı olarak helmuth johann ludwig von moltke'nin yerine getirildi.

i. dünya savaşı'nın başında prusya devleti harbiye nazırlığı ve daha sonra almanya genelkurmay başkanlığı yapmış, genelkurmay başkanlığı sırasında verdun savaşını kaybetmiştir. falkenhayn ardından transilvanya dokuzuncu ordu komutasını devraldı ve ağustos ayında august von mackensen ile romanya'ya karşı ortak bir saldırı başlattı. falkenhayn'ın güçleri dört ay'dan az bir süre içinde romanya'nın başkenti bükreş'i ele geçirdi.

bu başarının ardından sonra da türk-filistin askeri komutasını almak için 7 mayıs 1917 tarihinde i̇stanbul'a geldi. suriye ve irak'ta bir inceleme yaptıktan sonra görevi kabul ettiğini hükûmetine bildirdi. almanya i̇mparatoru ii. wilhelm, 5 haziran 1917'de general erich von falkenhayn'ın yıldırım ordular grubu komutanlığına tayinine ait kararı imzaladı. osmanlı ordusu'nda göreve başlayınca müşir rütbesine terfi ettirildi.

mayıs 1917'den itibaren falkenhayn'a ayda 200.000 türk altını tahsis eden almanya, yıldırım harekâtı için 5 milyon altın lira harcamaya hazırdı. tabii bütün bu paralar türkiye'nin hesabına borç olarak yazılıyordu. falkenhayn, bu altınlardan bir kısmını mustafa kemal paşa'yı yanında tutmak amacıyla ona gönderdi. fakat mustafa kemal paşa bu altınları bağlı bulunduğu ordunun kayıtları altına aldırdı ve bunları iaşe giderlerinde kullanmak üzere teslim etti. general falkenhayn'ın emrinden çıktığında ise karşılıklı imzaladıkları tutanağı geri istedi ve ona bu yolla verdiği rüşveti belgeletmiş oldu.

aralık 1917'de kudüs'ün alınmasında başarısız oldu ve görevinden alındı. şubat 1918'de, belarus'taki onuncu ordu komutanı oldu.

emeklilik 
1919 yılında ordudan emekli oldu ve malikanesine çekildi. burada çok sayıda savaş, strateji kitapları ve otobiyografisini yazdı. savaş anıları "genel merkezde kritik kararlar" olarak i̇ngilizceye tercüme edildi.

1922 yılında potsdam yakınlarındaki lindstedt sarayı'nda öldü.

kaynakça 

1861 doğumlular
1922 yılında ölenler
alman generaller
osmanlı mareşalleri
i. dünya savaşı'nda alman askerler
boxer ayaklanması'nda kişiler
unvansız alman soyluları
prusyalı siyasetçiler
pour le mérite sahipleri
Yunanistan Türkleri

yunanistan'da yaşayan türk azınlıkları şunlardır:
batı trakya türkleri
on i̇ki ada türkleri (rodos ve i̇stanköy adaları)

günümüzde yunan vatandaşlık hakkını kaybetmiş ve lozan mübadelesi ile tüm bireylerinin türkiye'ye göçe zorlandığı bazı önemli türk topluluklar şunlardır:
girit türkleri
selanik türkleri (selanik göçmenleri)

kaynakça 

balkan türkleri
yunanistan'daki etnik gruplar
ülkelerine göre türkler
Ege Adaları'nın silahlandırılması

ege adaları'nın silahlandırılması, 1923 yılında imzalanan lozan antlaşması ve 1947 yılında imzalanan paris antlaşması gereğince yunanistan tarafından limni, semadirek ve doğu ege adaları (midilli, sakız, sisam, nikarya) ile on i̇ki ada'da (stompalya (astypalaia/i̇stanbulya), rodos, kalki, skarpanto, kasos, piskopis, misiros, kalimnos, leros, patmos, lipsos, sömbeki, i̇stanköy ve bağlantısı olan adalar ile (meis adası) kolluk kuvvetleri dışında silahlı kuvvet bulundurulmaması ve tahkimat yapılmaması hükme bağlandı.

1960 sonrasında ege denizi üzerindeki adalarda taraflar arasında egemenlik, denetim ve güvenliği sağlamaya yönelik anlaşmazlık başladı. yunanistan, askeri amaçlarla da kullanılabilecek havalimanı ve diğer tesislerin ilkini 1952'de leros adasında kurdu. türkiye de buna karşı tepki olarak kıbrıs harekâtı'ndan sonra karargâhı i̇zmir olmak üzere ege ordusu'nu kurdu. karşılıklı hamlelerden sonra silahlandırma hız kazandı.

uluslararası antlaşmalar, bu adaları üç kategoriye ayırmaktadır:

 yunan adaları limni ve semadirek ile türk adaları gökçeada ve bozcaada. bu "boğaz önü" adaları boğazlarla birlikte, boğazlar rejimine ilişkin lozan antlaşması'nın 4. maddesiyle askerden arındırıldı.
 limni, sakız, sisam ve i̇karya adlı yunan adaları. bunlar lozan antlaşması'nın 13. maddesi gereğince ülkelerinde ancak polis ve jandarma kuvveti bulunabilecek, deniz üssü ve istihkâm kurmanın yasak olduğu adalardır.
 on i̇ki adalar, paris antlaşması ile i̇talya'dan alınıp yunanistan'a verildi. antlaşmanın 14. maddesine göre bu adaların üzerinde ancak asayişi sağlayacak kadar kuvvet bulundurulabilir.

yunanistan'a göre, antlaşmalar yapıldığı sıradaki koşullar köklü biçimde değişmiştir (rebus sic stantibus), dolayısıyla adalar üzerindeki sınırlama ortadan kalkmıştır. ayrıca boğazları silahtan arındıran boğazlar rejimini düzenleyen lozan sözleşmesi'nin yerine 1936 montreux antlaşması geçmiş ve boğazlar tekrar silahlandırılmıştır. 1923 lozan boğazlar sözleşmesi tamamen sona ermiştir. boğazlar tekrar silahlandırıldığı için, bu sistemin bir parçası olan adalar da silahlandırılabilir. türkiye'ye göre ise montreux'den boğaz-önü adalarının silahlandırılabileceği şeklinde bir anlam çıkarılamayacağı, çıkarılsa bile, lozan antlaşması'nın 12. maddesi vardır. bu madde, anılan adaların 1914'te silahsızlandırıldığını doğrulamaktadır. yunanistan, ayrıca, türkiye'nin 1947 paris antlaşması'na taraf olmadığını, bu nedenle de hak ve yükümlülükler doğurmadığını iddia etmektedir. türkiye ise, her ne kadar taraf olmasa da, paris antlaşması'nın bir "objektif statü" yarattığını, bu nedenle de kendisini ilgilendirdiğini belirtmektedir.

dış bağlantılar 
  denizcilik tarihi

türkiye sınırları
uluslararası ilişkiler
silahsızlandırma
+
Trabzon Muhâfaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti

trabzon muhâfaza-i hukuk-ı milliye cemiyeti, 12 şubat 1919'da merkezi trabzon olarak kurulan cemiyet, karadeniz bölgesi'nin çeşitli il ve ilçelerinde şubeler açtı. amacı, trabzon ve çevresinin rumlara verilmesini ve bir pontus devletinin kurulmasını önlemekti. bu yörede faaliyet gösteren filiki eterya ile mücadele eden bu teşkilat, erzurum kongresi’nden sonra şarkî anadolu müdâfaa-i hukuk cemiyeti’nin şubesi haline gelmiştir.

müdâfaa-i hukuk cemiyetleri
osmanlı i̇mparatorluğu'ndaki kuruluşlar
trabzon tarihi
Şarkî Anadolu Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti

ağustos 1919 tarihinde, erzurum merkezli kurulmuştur. elazığ'da da şubesi vardır. bu cemiyet, önce i̇stanbul’da kurulmuş olan vilayat-ı şarkiye müdafaa-i hukuk-u milliye cemiyetine bağlı olarak açılmış, daha sonra şarkî anadolu müdafaa-i hukuk cemiyeti adı ile i̇stanbul’dan ayrılmış, doğuda müdafaa-i hukuk akımını temsil ederek mustafa kemal’in sevk ve idaresinde güçlenmiş, bütün memlekete yayılacak bir program hazırlamıştır. ayrıca bu dernek erzurum kongresi'ni toplayarak tüm yurdun savunulmasını kararlaştırmıştır.

ayrıca bakınız
 müdâfaa-i hukuk cemiyetleri

müdâfaa-i hukuk cemiyetleri
1919'da kurulan dernekler ve vakıflar
osmanlı i̇mparatorluğu'ndaki kuruluşlar
İstihlası Vatan Cemiyeti

i̇stihlası vatan cemiyeti manisa’da kurulmuş olup ege’de öncü müdâfaa-i hukuk cemiyetlerinden biridir. daha sonra 19 mart kongresi ile i̇zmir müdâfaa-i hukuku osmaniye cemiyeti ile birleşmiştir.

müdâfaa-i hukuk cemiyetleri
osmanlı i̇mparatorluğu'ndaki kuruluşlar
manisa tarihi
İzmir Müdâfaa-i Hukuk-ı Osmâniye Cemiyeti

i̇zmir müdâfaa-i hukuk-ı osmâniye cemiyeti, moralızade halit ve nail beyler ile arkadaşlarınca kuruldu. ama i̇ttihat ve terakki'nin güçlü olduğu merkezlerden biri olan i̇zmir'de mondros mütarekesi'nin hemen ardından örgütlenmeye gidilmesi sakıncalı bulunabileceği için, kuruluş bildirgesi ancak 1 aralık'ta vilayete verilebildi. örgütün etkin bir yapıya kavuşması, nurettin paşa'nın i̇zmir'e vali olarak atanmasından sonra gerçekleşti. ocak 1919'da bu dönemde kurulmuş bir başka örgüt olan heyet-i i̇lmiye ile birleşti.

i̇zmir müdâfaa-i hukuk cemiyeti, daha çok diplomatik etkinliklere ağırlık verdi. i̇lk iş olarak i̇stanbul'a bir kurul gönderildi ve sadrazam tevfik paşa ve i̇tilaf devletleri yüksek komiserleri ile ilişki kurulmaya çalışıldı. amaç, paris barış konferansı'na (1919) katılma olanağını elde ederek büyük devletleri ikna etmek ve i̇zmir'in yunanlarca işgalini önlemeye çalışmaktı. i̇zmir'den i̇stanbul'a gönderilen kurula yalnızca öteki devletlerin saf dışı bırakmaya çalıştıkları i̇talya'nın yüksek komiseri kont sforza yakınlık gösterdi; kurul, i̇zmir'in yakında yunanlarca işgal edileceğini de ondan öğrendi. bu arada sağlanan bir i̇talyan gemisiyle avrupa'ya bir yolculuk hazırlıklarına girişildiyse de, örgüt içinde patlak veren bir anlaşmazlık nedeniyle bu yolculuktan vazgeçildi.

yunan işgalinin yaklaşması ve bu konudaki söylentilerin artık gizlenemez duruma gelmesi üzerine, i̇zmir müdâfaa-i hukuk-ı osmaniye cemiyeti mart 1919'da bir kongre düzenledi. çevre kent ve kasabalardan delegelerin de katıldığı bu kongrede i̇zmir'in nüfusunun çoğunluğunu türklerin oluşturduğunu hatırlatan ve işgal söylentilerini kınayan bir uyarı bildirisi hazırlandı ve bu bildiri barış konferansı'nın toplandığı paris'e iletildi. örgüt çalışmalarını haziran 1919'a değin i̇zmir'de sürdürdü.

müdâfaa-i hukuk cemiyetleri
1918'de kurulan dernekler ve vakıflar
osmanlı i̇mparatorluğu'ndaki kuruluşlar
Mavri Mira

mavri mira, mustafa kemal'in nutuk adlı eserindeki 1 numaralı belgeye göre i̇stanbul rum patrikhanesi'nde kurulmuş heyetin adıdır. başkanı, i̇stanbul rum patrik vekili droteos'tur. yunan hükûmetinden nakdi yardım almakta olup temel görevi osmanlı vilayetleri içerisinde çeteler oluşturmak, bu çeteleri idare etmek, miting ve propaganda faaliyeti yürütmektir. ayrıca insani (tıbbi ilaç vb.) yardım adı altında osmanlı ülkesine silah ve cephane taşımakla görevlidir. yunan kızılhaçı ile rum okullarındaki izci teşkilatları da bu heyete bağlıdır. 2 numaralı belgeye göre ise trabzon, samsun ve bütün karadeniz sahillerinde faaliyet gösteren "pontus cemiyeti" de merkeze bağlı olarak işlemektedir.

vesika 1 

erzurum – 22.08.35 (1919) gayet mahrem tutulacaktır

tamim

pek mevsuk elde edilen malumata göre i̇stanbul rum patrikhanesinde “mavri mira” isminde bir heyet teşekkül etmiştir. bunun reisi patrik vekili droteos. azaları: atinegora, i̇noz metropolidi, yunan kaymakamı giritli katehakis, katelopolos, dipasimas, ayinpa, polimitis, siyari ismindeki zevattır.

heyet doğrudan doğruya venizelos’tan talimat alıyor. rumların ve yunan hükûmetinin muavenet-i nakdiyesiyle pek azim bir sermayesi vardır.

vazifesi; osmanlı vilayetleri dâhilinde çeteler teşkil ve idare eylemek, mitingler ve propaganda yapmaktır. yunan salib-i ahmeri de bu “mavri mira” heyetine merbuttur. vazifesi suretâ muhacirlere bakmak gibi insani bir perde altında çete teşkilatı yapmak, tertibat-ı ihtilâliyeyi ihzar eylemektir. bu suretle eczâ-i tıbbîye ve levâzım-ı sıhhiye nâmı altında silah, cephane ve teçhizatı memâlik-i osmanîyeye ithaldir. hatta resmi muhacirin komisyonu da “mavri mira” heyetine tabidir.

i̇stanbul patrikhanesi ve yunan konsoloshanesi esliha ve cephâne deposu halini almıştır ve hatta kiliseler ibadet yerinden ziyade askeri ambarlar gibi kullanılmaktadır.

ermeni patriği “zaven” efendi de “mavri mira” heyeti tarafından satın alınmıştır.

rum mekteplerinin evvelce bizim yapıp da tam şimdi sırası iken maalesef terk ettiğimiz izci teşkilatları tamamen “mavri mira” heyeti tarafından idare olunmaktadır. i̇stanbul, bursa, bandırma, kırkkilise, tekirdağ ve mülhakatında izci teşkilatı itmam olunmuştur. i̇zciler yalnız çocuklar değildir. yirmi yaşını mütecaviz gençler de dahildir. anadolu’da samsun ve trabzon cephane tevzi mahallidir. müsait bir halde bir yelkenli yunan sefinesi istasyon halinde cephane ve eslihayı hâmilen bu mahallerde bulundurulacaktır. ermeni hazırlığı da tamamen rum hazırlığı gibidir.

mustafa kemal

kaynakça 
gazi mustafa kemal, nutuk, ankara, 1927 (osmanlıca), vesika 1.

i̇lgili maddeler 
megali i̇dea
filiki eterya

osmanlı i̇mparatorluğu'ndaki kuruluşlar
yunan tarihi
türk kurtuluş savaşı'nda kurumlar
Pontus Rum Cemiyeti

merkezi samsun olan pontus rum cemiyeti trabzon, samsun ve diğer kuzey anadolu illerinde pontus cumhuriyeti kurmak için faaliyet göstermiş bir cemiyet.

kuruluşu ve faaliyetleri 
cemiyet bu dönemde faaliyet gösteren hınçak ve taşnaksütyun gibi gayrimüslim cemiyetlerdendir. cemiyet, adını eski çağlarda bölgenin eski adı pontus'tan almıştır.

mondros mütarekesi'nin getirdiği şartlar altında rumlar bir devlet kurmak üzere propaganda faaliyetlerine başlamış, pontus adında bir gazete kurmuştur. bu cemiyet, 25.000 kişiyi örgütleyip faaliyetlere başlamış, türkiye büyük millet meclisi'nin çalışmalarıyla kurulan merkezî ordu tarafından dağıtılmıştır.

1 aralık 1922'de lozan konferansı'nın birinci kısım toplantılarında 13 ayrı oturum sonunda türkiye-yunanistan nüfus mübadelesi antlaşması kabul edildi. bu karar gereği trabzon vilayetinde (o zaman samsun'dan rize'ye kadardı) yaşayan 193.000 rum, 1923 yılı başında vapurlarla yunanistan'a göç ettiler. bu mübadele sonucu, karadeniz bölgesinde rum ahalisi kalmadı.

türk kurtuluş savaşı'nda kurumlar
h. c. armstrong kitapları
Wilson Prensipleri Cemiyeti

wilson prensipleri cemiyeti (veya wilson i̇lkeleri cemiyeti), 4 aralık 1918’de i̇stanbul’da kurulmuş ve iki ay faaliyet göstermiş bir dernektir.

i. dünya savaşı’nın sona ermesinden sonra yabancı işgaline uğrayan anadolu’daki egemenlik sorununa wilson i̇lkeleri doğrultusunda bir çözüm bulmayı amaçlar. dernek üyelerinin bir kısmı barıştan sonra ülkenin amerikan mandası altına girmesi düşüncesini ortaya atmıştır. cemiyet çok kısa ömürlü olmuş ancak ortaya attığı amerikan mandası fikri özellikle i̇zmir'in işgalinden sonra yaygınlaşmış; erzurum ve sivas kongrelerinde tartışılmıştır.

kuruluşu
amerika birleşik devletleri başkanı thomas woodrow wilson, 8 ocak 1918’de yaptığı bir konuşmada savaş sonrası için abd’nin istediği dünya düzenini on dört madde ile ifade etmişti. wilson ilkelerinin 12. maddesi, osmanlı i̇mparatorluğu’nda türklerin çoğunlukta olduğu bölgelere ilişkindi ve bu bölgelerin bağımsızlığının sağlanmasını öngörüyordu. 12. maddenin uyandırdığı ümitle halide edip, wilson prensipleri cemiyeti’nin kurulması önerdi.

dernek, çoğunluğu gazetecilerden oluşan bir aydın grubu tarafından 4 aralık 1918’de kuruldu. kuruluş yeri ve merkezi i̇stanbul'da vakit gazetesi idarehanesi idi. yönetim kurulunda halide edip, refik halid, ali kemal, hüseyin avni, ragıp nurettin yer aldı. cemiyet yöneticileri 5 aralık 1918 tarihinde amerika başkanı wilson’a gönderdikleri 9 maddelik bir muhtıra ile resmen amerikan mandasını talep ettiler.

amerikan mandası fikri 
cemiyetin amacı, önce amerika’nın dostluğunu kazanarak, wilson prensiplerine uygun bir barışın gerçekleştirilmesini sağlamak için çalışmaktı. ayrıca cemiyet üyelerinin bir kısmı, barıştan sonra ülkenin amerikan mandası altına girmesi için çalışıyor, osmanlı devleti’nin ancak amerikan mandası altına girerse milletler cemiyeti içinde diğer devletler ile eşit hukuka sahip olabileceğini savunuyordu. amerikan mandasını isteyenlerin başlıca dayanak noktası, osmanlı devleti’nin çoğunluğu türk olan bölgelerinin bile bağımsız kalamayacağı, paylaşılacağı yahut bir başka devletin himayesi altına gireceği endişesi idi. onlara göre, eğer amerikan mandası altına girilirse, amerika’nın rehberliği ve liderliği ile kalkınmak mümkün olacaktı. ayrıca eğer amerikalılar çekip gitse bile, arkalarında kuvvetli, müreffeh, kültürlü, bütün etnik unsurları müşterek değerlere sahip bir türkiye bırakacaklardı.

aktif üyeleri 
cemiyet, amerikan mandası lehinde kamuoyu oluşturmak için özellikle basın yoluyla çaba sarf etti. dönemin önemli gazetelerinin başyazar ve sahipleri cemiyetin üyeleri arasındaydı.  ati ve i̇kdam gazeteleri başyazarı celâl nuri, akşam gazetesi başyazarı necmeddin sadık, zaman gazetesi başyazarı cevat, yeni gazete başyazarı mahmud sadık, vatan gazetesi başyazarı ahmet emin, yeni gün gazetesi başyazarı yunus nadi aktif üyeler arasındaydı.

kapanması 
cemiyet, kuruluşundan iki ay sonra kapandı. kapanışın ardından cemiyet üyelerinin bir kısmı anadolu’da mustafa kemal önderliğinde yürütülen milli mücadele’ye katılmış; bir kısmı ise osmanlı hükümetlerinde görev almıştır.

mandacı cemiyetler
osmanlı i̇mparatorluğu'ndaki kuruluşlar
Aydın Büke

aydın büke (d. 1958, i̇stanbul), türk müzisyen, yazar ve akademisyen.

i̇stanbul devlet senfoni orkestrası'nda flüt sanatçısıdır. müzik tarihi üzerine yayımlanmış altı kitabı olan sanatçı, genellikle tüm dünyada doğum ve ölüm yıldönümleriyle gündeme gelen büyük besteciler üzerinde araştırma yapıp, sonra da kitaplaştırmaktadır. 2000 yılında bach’ın 250. ölüm yıldönümü, 2006’da mozart’ın 250. doğum yıldönümü, 2010’da chopin’in 200. doğum yılı nedeniyle eserler vermiştir.

yaşamı 
1958 yılında i̇stanbul'da dünyaya geldi. kabataş erkek lisesi’nden sonra i̇stanbul devlet konservatuvarı'nı bitirdi. müzik öğrenimine üç yıl avusturya'da devam ettikten sonra yurda döndü. i̇stanbul devlet senfoni orkestrası’nın sınavını kazandı. flüt sanatçısı olarak bu kurumda çalışmaya başladı ve şubat 2015 tarihinde emekli olana dek görevini bu kurumda sürdürdü.

1995-2004 yılları arasında trt radyo 3'te klasik müzik programları hazırladı. 2003-2010 yılları arasında yıldız teknik üniversitesi sanat tasarım fakültesi'nde müzik tarihi dersleri verdi. müzik tarihi üzerine kitaplar yayımladı. halen mimar sinan güzel sanatlar üniversitesi’nde müzik tarihi dersleri vermektedir.

kitapları 
 i̇ki dahi üç opera (1998) 
 bach: yaşamı ve eserleri (2001)
 mozart: bir yaşamöyküsü (2006)
 chopin: tuşlara adanmış bir yaşam (2010)
 romantizmin işığı clara (2012)
 beethoven: müziğin dönüm noktası (2014)

kaynakça 
özel

genel
 aydın büke  (biyografi, andante dergisi)

1958 doğumlular
türk güzel sanatlar akademisyenleri
türk flütçüler
kabataş erkek lisesinde öğrenim görenler
yaşayan insanlar
türk müzikologlar
Batur Yurtsever

batur yurtsever, mavi sakal'ın bas gitaristidir. bir süre i̇stanbul bilgi üniversitesi müzik bölümü'nde caz müzik dersleri vermiştir. n.u.g. müzik grubu ile candan erçetin'in melek albümünde yer alan bu sabah ve sonsuz şarkılarının çok farklı versiyonlarını üretmiştir. 1999-2001 yılları arasında okan bayülgen'in sunduğu zaga programında bas gitar çalmıştır. foma grubu ile de çalışmaktadır.

türk bas gitaristler
yaşayan insanlar
Adam Weishaupt

johann adam weishaupt (6 şubat 1748, ingolstadt - 18 kasım 1830, gotha), alman hukuk profesörü, filozof ve gizli i̇lluminati topluluğunun kurucusu.

hayatı 
6 şubat 1748 tarihinde günümüz almanya'sında bavyera eyaleti sınırları içinde yer alan ingolstadt şehrinde doğdu. beş yaşındayken babasını kaybetti. babasının vasiyeti üzerine vaftiz babasının yanında kaldı. vaftiz babası olan johann adam von ickstatt, hristiyan inancının yayılmasını amaçlayan ingolstadt üniversitesi'nde hukuk profesörüydü. weishaupt yedi yaşında eğitimine başladı. cizvitler ile eğitim görmeye başlayan johann adam weishaupt, ingolstadt üniversitesi'ne kaydoldu. yirmi yaşında mezun olduktan 4 yıl sonra hukuk doktorasını verdi. doktora döneminden sonra bir süre köln'de omnendest isimli hukuk bürosu çatısı altında staj sayılabilecek çalışmalar yaptı. sonunda hukuk profesörü olan ve ardından katolik hukuku konusunda eğitimci olan weishaupt, aynı yıllarda afra sausenhofer ile evlendi. deneyci ve aynı zamanda göttingen üniversitesi'nde felsefe profesörü olan johann georg heinrich feder ile tanıştı. hem deneyci feder hem de usçu olan weishaupt, kantçı idealizme karşı tavır aldılar.
1 mayıs 1776 tarihinde i̇lluminati gizli topluluğunu kurdu. 1785 yılında yerel yetke tarafından örgütün etkinlikleri yasaklandı, weishaupt bavyera eyaletinden sürgün edildi. weishaupt'un amacı tüm monarşik yönetimler ve dinin ortadan kaldırılması yönündeydi.
18 kasım 1830 tarihinde türingiya eyaletinin gotha şehrinde öldü.

kaynakça 

1748 doğumlular
1830 yılında ölenler
alman hukukçular
18. yüzyıl filozofları
Pippi Uzunçorap

pippi uzunçorap, astrid lindgren'in yazdığı i̇sveç çocuk kitabı serisinin ve bu seri ile bağlantılı diğer çalışmaların ana karakteri. pippi uzunçorap, ayrıca sinemada inger nilsson tarafından başarıyla canlandırılmıştır. roman ve film birçok dilde tercüme edilmiştir.

roman 
astrid lindgren, roman kahramanı pippi'yi akciğer iltahabından hasta yatmakta olan ve pippi uzunçorap'dan (isim o an aklına gelmiş) bir hikâye dinlemek isteyen kızı karin 'e bakarken keşfetti. başlangıçta yazar olmaya niyeti olmayan astrid lindgren yıllar sonra, bacağının kırık olduğu bir dönemde hasta yatağında yatarken, bu hikâyeleri kaleme almıştır.

yazarın pippi'yi esinlendiği şahıs, büyük ihtimalle kızı karin'in 40'lı yıllardaki sınıf arkadaşı sonja melin 'dir. bir başka esinlenme ihtimali de 1930'lu yıllarda danimarkalı roman yazarı karin michaelis'nin kullandığı "bibi" karakteridir. dikkat çeken sadece isim benzerliği olmayıp, pippi 'nin de bibi gibi korkusuz bir küçük kız olmasıdır. o da bir istasyon memurunun kızı olarak danimarka'nın trenlerinde serbest seyahat eder, çekincesiz ve birçok yetişkinin gözünde yaramaz, ama aynı zamanda sevecen, sorumluluğun bilincinde ve sosyaldir.

bir başka esin kaynağı da lucy maud montgomery'nin kırmızı saçları ve yaşam tarzıyla pippi'yle benzerlikleri olan roman kahramanı "anne" dir.

çocuk kitapları serileri
çocuk edebiyatı kurgusal karakterleri
edebiyat karakterleri
kadın film karakterleri
kadın roman karakterleri
kurgusal denizciler
kurgusal korsanlar
George Dawson

george dawson (18 ocak 1898; marshall, teksas - 5 temmuz 2001, teksas), 98 yaşında okuma yazma öğrenen, 101 yaşında da richard glaubman ile birlikte "life is so good" adlı bir kitap yazan amerikalı yazardır. afrikalı köle bir ailenin torunu olan dawson, insanlara hayatta hayallere ulaşmak için hiçbir zaman geç olmayacağı iletisini sunmuştur.

20. yüzyıl amerikalı yazarları
21. yüzyıl amerikalı yazarları
1898 doğumlular
2001 yılında ölenler
100 yaş üstü amerikalılar
resim aranan yazarlar
teksas doğumlular
teksas'ta ölenler
Anthony Porter

anthony porter, 27 yaşındayken iki kişiyi öldürme suçuyla tutuklanıp 16 yıl geçirdiği hapis hayatından sonra idam cezasına çarptırılmış zenci abd vatandaşıdır.

i̇nfazın çok kısa bir süre öncesinde gerçek katilin suçunu itiraf etmesiyle serbest kalmışır. prof. david protess önderliğindeki basın yayın öğrencilerinin çabaları gerçek suçlunun itirafına önemli katkıda bulunmuştır.

porter'in onca yıl suçu inkâr edememesinin en büyük nedeni ise zeka seviyesinin çok düşük (51 iq) olmasıdır.

1955 doğumlular
afrikalı amerikanlar
yaşayan insanlar
Emrah Ablak

emrah ablak (d. 27 ekim 1972, zonguldak), türk karikatürist.

hayatı 
sivas’ın divriği ilçesinin cürek kazasında ilkokula başladı, karabük’te bitirdi. ortaokul ve liseye ankara’da devam etti. yıldız teknik üniversitesi, makina mühendisliği bölümü’nü bitirdi. çizerliğe avni dergisinde başladı. daha sonra dıgıl, fos, parazit, biber, hbr maymun, l-manyak, lombak, kemik, penguen adlı dergilerde çalıştı. i̇lk çizdiği karikatür köşelerinden itibaren ana akım anlayışın dışında, absürt komik esprileriyle dikkat çekti. l-manyak'ta çizdiği psiko ve daha sonra psiko ile benzer konseptte lombak'ta çizdiği tübitak isimli çizgi roman serisi ile popüler oldu. tübitak'ta türkiye bilimsel ve teknolojik araştırma kurumu içerisinde kurguladığı bir profesör ve bir temizlikçinin tezatlığını kullanarak mizah ve maceraya dayalı öyküler yaptı. 
halen uykusuz dergisinde karikatür köşesi ve jamal isimli bir bant karakter çizmektedir.

kitapları 
 tübitak (2005 - doğan kitap)
 aman ne komik (2009 - mürekkep yayınları)
 jamal (2011 - mürekkep yayınları)
 tübitak / saklı düşman (2011 - mürekkep yayınları)
 tübitak-2 (2012 - mürekkep yayınları)
 hiç güleceğim yoktu (2013 - mürekkep yayınları)

tübitak serisi 
i̇lk başta dergiler de çıkartılan sonra da 2 kitap olarak derlenen çizgi roman serisidir. serinin aynı zamanda farklı hikâyede geçen bir kitabı daha vardır. olaylar çoğunlukla tübitak binasında geçer. her bölümün hikâye kurgusu ya tübitak binasında ya da başka bir şehirde yer alır. çoğu bölümün sonunda karakterlerin o geceki rüyaları verilir.

 bayram: binanın temizlikçisidir. neredeyse her şey onun başının altından çıkar. çoğunlukla sabah her yeri süpürdükten sonra laboratuvarda ya da kendi deyişiyle "labator"da uyuya kalır. çoğunlukla profesörle kavga etse de gerektiğinde çok iyi dost olurlar. açıklanamayan bir şekilde radyoaktif ışınlara karşı dayanıklıdır ve yanında uranyum taşıyabilir.
 profesör azmi cankuş: bayram ile hep kavga eder. ama çoğunlukla onun yardımına ihtiyaç duyar. fark edilemeyen bir bilim adamıdır. çoğunlukla ordu ondan yardım ister. amerika'yı sevmeyen biridir. birçok icadı vardır fakat bayram yüzünden çoğu yok olmuştur.
 hakan ve ergin: profesör azmi cankuş'un asistanları. profesör, pek çok araştırma ve projesini geliştirme aşamasındayken hakan ve ergin ile paylaşır.
 ali emmi: binanın çaycısıdır. bayram, profesörden azar yedikten sonra hep onun yanına gider. çok meraklı ve şapşal bir karakterdir.
 berrin hanım: binanın halkla i̇lişkiler sorumlusudur. herkes onu çok seksi bulur. bayram çoğunlukla onunla ilgili fanteziler kurar.
 i̇lyas: binanın güvenliğidir. bütün bölümlerde gözükmez. bazen sabah-akşam çalışır. çok cesur biridir.

dış bağlantılar

kaynakça 

yaşayan insanlar
1972 doğumlular
zonguldak doğumlular
türk karikatüristler
türk çizgi romancılar
yıldız teknik üniversitesi makine fakültesinde öğrenim görenler
Mustafa Yücel Özbilgin

mustafa yücel özbilgin (20 haziran 1942; akçaabat, trabzon – 17 mayıs 2006, ankara), danıştay saldırısı'nda görev başında hayatını kaybeden türk hukukçu ve mülki idare amiri.

1960 yılında yozgat lisesi’ni bitirdi. ankara üniversitesi hukuk fakültesi'nden 1965 yılında mezun oldu.

taşova kaymakam vekilliği, havsa, ardahan, kâhta ve bozova kaymakamlıkları, mülkiye müfettişliği, ocak 1992-nisan 1996 tarihleri arasında adıyaman valiliği, 1996-1999 yılları arasında ise merkez valiliği görevlerini ifa etmiştir. 6 ay süreyle i̇ngiltere’de bulunmuş, “yerel yönetimlerin denetimi” konusunda, i̇çişleri bakanlığı yayınları arasında yayımlanan ayrıntılı bir rapor hazırlamıştır.

cumhurbaşkanı tarafından 30 eylül 1999 tarihinde danıştay üyeliğine seçilmiş ve 22 şubat 2000-26 mart 2002 tarihleri arasında danıştay genel sekreteri olarak görev yapmıştır.

öldürülmesi 

17 mayıs 2006 tarihinde mustafa yücel özbilgin, çalıştığı danıştay 2. dairesinde saldırgan alparslan arslan tarafından öldürüldü.

alparslan arslan bu saldırıyı, danıştay ii. dairesinin baş örtüsü hakkında aldığı kararlara tepki olarak gerçekleştirdiğini ifade etmiştir. ancak ergenekon i̇ddianamesi'nde danıştay saldırısı'nın ergenekon örgütünün talimatıyla gerçekleştirildiği savunulmuştur. 25 temmuz 2008'de kabul edilen ergenekon davası iddianamesinde danıştay saldırısından sorumlu olarak ergenekon örgütü gösterilmiş ve azmettiricisi olarak emekli tuğgeneral veli küçük gösterilmiştir.

1942 doğumlular
akçaabat doğumlular
türk hukukçular
türkiye danıştay genel sekreterleri
türkiye danıştay üyeleri
süleyman demirel tarafından atanan danıştay üyeleri
ankara üniversitesi hukuk fakültesinde öğrenim görenler
danıştay saldırısı
suikast sonucu ölen türk hukukçular
ankara'da ölenler
2006 yılında ölenler
türkiye'de cinayet sonucu ölenler
türkiye'de ateşli silahtan ölenler
karşıyaka mezarlığı'na defnedilenler
Paloma Picasso

anne paloma picasso (d. 19 nisan 1949, vallauris, fransa) profesyonel olarak paloma picasso adıyla bilinir, fransız/i̇spanyol moda tasarımcısı ve işkadınıdır. mücevher tasarımları ve özel parfümleriyle tanınır. ünlü ressam pablo picasso ile yazar françoise gilot'nun en küçük çocuklarıdır. paloma picasso'nun ağabeyi claude, üvey ağabeyi paulo ve üvey ablası maya'dır.

paloma i̇spanyolca "güvercin" demektir ve doğduğu yıl babasının paris'te uluslararası barış konferansı için çizdiği güvercin sembolünün anısına verilmiştir. babasının eserlerine konu olarak da geçmiştir. paloma picasso ve kocası lozan, i̇sviçre'de ve fas'ın marakeş kentinde yaşıyor.

dış bağlantılar

1949 doğumlular
pablo picasso
mücevher tasarımcıları
yaşayan insanlar
İkarus

atinalı mimar ve mucit daidalus (daedalus) ve  oğlu i̇karus, kral minos'un emriyle bir kuleye kapatılır. daidalus ve oğlu i̇karus, theseus'un labyrinthos'da (labirent) yolunu nasıl bulabileceğini ariadne'ye anlatarak minotaurus'un öldürülmesine yardım ettikleri için kral tarafından cezalandırılmak istenmiştir. daidalus kendisi ve oğlu için bu kulenin penceresinden kaçmaya yarayacak balmumu ve kuleye ziyaretlerine gelen kuşların tüyleriyle bir çift kanat yapar. babası; ikarus'a uçarken zevkten kaçınması gerektiği ve uçmanın coşkusuyla güneşe yaklaşmamasını aynı zamanda da denize yakın uçup kanatların nemlenmesini engellemesi gerektiğini söyler. i̇karus uçabilme özgürlüğü ile babasını dinlemez ve güneşe fazla yaklaşınca balmumu erir ve ege denizi'ne düşerek hayatını kaybeder. düştüğü söylenen deniz, i̇karia denizi ve oraya yakın olan adanın adı da i̇karia adası olarak kalmıştır

yunan mitolojisinde kişiler
Athlon

athlon, amerikalı amd şirketi tarafından üretilmiş olan farklı x86 tabanlı mikroişlemci yongalarına verilen ticari marka.

farklı mimarisi sayesinde aynı saat frekanslarında rakibi intel işlemcilerinden daha fazla işlem yapabilen athlon işlemciler, makul fiyatları ile piyasada kendilerine yer edinmişlerdir.

i̇lk örneklerinde soğutma sorunları yaşanan athlon serisi işlemcilerde, sonraları gerçekleştirilen yapısal değişiklikler ve eklenen ısı dağıtıcı kılıf ile sorun büyük ölçüde çözülmüştür. başlangıçta işlemci piyasasında lider ve neredeyse tekel olan intel ürünlerine, ucuz seçenek olarak görülen athlon işlemciler 64 bitlik athlon 64 modellerinin de çıkması ile pazarda önemli bir yere sahip olmuşlardır.

advanced micro devices
mikroişlemciler
advanced micro devices x86 mikroişlemciler