Kudüs'ün Fethi (1187)

kudüs'ün fethi veya kudüs kuşatması, 20 eylül 1187'de selahaddin eyyubi'nin başlatmış olduğu kuşatmadır. şehri savunan kudüs komutanı i̇belinli balian'ın 2 ekim 1187'de şehri teslim etmesiyle sona ermiştir. kudüs'te yaşayan hristiyan toplumun şehrin teslim edilmesi ile diğer hristiyan topraklara göç etmiştir. selahaddin'in kudüs'ü almasıyla birlikte kudüs krallığı ilk olarak sona ermiştir. avrupa'nın üçüncü haçlı seferinde aslan yürekli richard, ii. philip augustus, ve frederick barbarossa tarafından kudüs'ü kurtarmak için 1189'da yanıt geldi. ancak bir sonuç çıkmadı ve kudüs, eyyubiler'in elinde kaldı.

kuşatma öncesi 
kudüs krallığı, iç anlaşmazlıklar yüzünden zayıflamış ve iv. baldwin'in ölümünün ardından tahta naip lüzinyanlı guy'ın geçmiştir. kudüs haçlı ordusu 4 temmuz 1187 tarihinde selahaddin eyyubi'nin 30,000 kişilik ordusuyla karşı karşıya geldi. sıcaklardan ve susuzluktan yorgun düşen kudüs ordusu henüz savaşa başlamadan kaybedecek olduğunu vurguladı. selahaddin'in müslüman ordusu hiç zorlanmadan bu savaşı kazandı, kral lüzinyanlı guy ve yandaşı renaud de châtillon'u esir aldı.

kudüs tüm ordusunu hıttin muharebesi'nde kaybetmiş ve şehir savunmasında yeterli asker kalmamıştı. selahaddin'in ordusu yavaş yavaş kudüs'e doğru ilerlemekteydi.

kuşatma ve kudüs'ün teslimi (20 eylül - 2 ekim 1187) 
müslüman ordusu, kudüs'ün haçlı ordusu'nu darma duman etmiş ve kudüs'ün surlarına dayanmıştı. şehrin savunması i̇belin'in baron'u i̇belinli balian'a kalmıştı. asker olan olmayan herkes kılıç kuşanıp savunma duvarlarında yerini almıştı. selahaddin'in kuşatma kuleleri ve mancınıkları kudüs surlarını dövüyor ve harap ediyordu. i̇belinli balian ise sabırla sırasını bekliyor ve karşılık için uygun zamanı kolluyordu. kudüs surları müslüman ordusuna karşılık vererek surlardan geçirmemeye çalışıyordu.

bu sırada piskopos herakliyus, i̇belinli balian'a yalvarıyor ve kuşatmayı bitirmesini emrediyordu. ancak balian şehirde kılıç tutan herkesi kuşatmaya dahil ediyordu.

selahaddin eyyubi'nin ordusu kayıplar verse de kuşatmayı sürmeye devam etti. kudüs'e karşı son derece merhamet duygusuyla dolup taştığı için, mescid-i aksa’nın hatırı için burayı yağmalamak istemiyordu. ancak haçlılar şehri 60 bin kişilik bir kuvvet müdafaa ettiklerinden dolayı teslime yanaşmadılar. kuşatma devam ederken 2 ekim 1187 şafağı birkaç müslüman eyyubi süvarisi surların gerisinde beyaz bayrak sallamaktaydı. i̇belinli balian ve selahaddin karşı karşıya geldi ve 12 gün süren kuşatmanın ardından kudüs teslim oldu. selahaddin, haçlılar'ın kudüs’e girişlerinde yaptıkları katliamları o, asla tekrarlamak istemeyip bir intikam almadı.

artık selahaddin, kudüs’e bir fatih olarak girmiş ve bu kutsal şehrin hürriyete kavuşmasını sağlamıştı. cuma namazını kudüs’te kılan selahaddin, haçlıların elinde kalan diğer şehirleri de kurtarmak için cihada devam etti.

kaynakça

diğer kaynaklar 
amin maalouf, the crusades through arab eyes. london, 1984.
"crusades." encyclopædia britannica. encyclopædia britannica online. encyclopædia britannica, 2011. web. 24 oct. 2011. <http://www.britannica.com/ebchecked/topic/144695/crusades >.
 james a. brundage, the crusades: a documentary survey. marquette university press, 1962.

peter w. edbury, the conquest of jerusalem and the third crusade: sources in translation. ashgate, 1996.
p. m. holt, the age of the crusades: the near east from the eleventh century to 1517. longman, 1986.
r. c. smail, crusading warfare, 1097–1193. cambridge university press, 1956.
steven runciman, a history of the crusades, vol. ii: the kingdom of jerusalem and the frankish east, 1100–1187. cambridge university press, 1952.

eyyubiler'in muharebeleri
kudüs kuşatmaları
12. yüzyılda kudüs krallığı