12 Ocak



olaylar 
 1915 - abd temsilciler meclisi, kadınların da oy kullanması yönündeki kanun teklifini reddetti.
 1920 - son osmanlı mebusan meclisi, i̇stanbul'da görüşmelere başladı.
 1923 - paris'teki pasteur enstitüsü'nde, tetanoza karşı antiserum geliştirildi.
 1932 - hattie wyatt caraway, amerika birleşik devletleri senatosuna seçilen ilk kadın politikacı oldu.
 1934 - yunanistan'ın eski başbakanı elefterios venizelos, atatürk'ü nobel barış ödülü'ne aday gösterdi.
 1940 - ii. dünya savaşı: rusya, finlandiya'yı bombalıyor.
 1944 - genelkurmay'da ilk devir teslim: mareşal fevzi çakmak yaş haddinden emekliye ayrıldı, yerine kâzım orbay atandı.
 1945 - ii. dünya savaşı: sovyet birlikleri doğu avrupa'da nazi güçlerine karşı atağa geçti.
 1951 - uluslararası soykırım suçunun önlenmesi ve cezalandırılması sözleşmesi yürürlüğe girdi.
 1952 - abd yönetimi, marshall planı çerçevesinde türkiye'ye 58 milyon dolarlık askeri yardım yapılmasına onay verdi.
 1959 - sovyet uzay aracı luna 1, güneş çevresindeki yörüngesine yerleşti. luna yer çekiminden kurtulan ilk uzay aracı oldu.
 1966 - lyndon b. johnson, amerika birleşik devletleri'nin, komünist saldırganlık sona erene kadar güney vietnam'da kalacağını açıkladı.
 1967 - dr. james bedford, gelecekte tekrar canlandırılmak üzere, kriyojenik olarak dondurulan ilk insan oldu.
 1969 - led zeppelin ilk albümlerini (led zeppelin) çıkardı.
 1972 - mucibur rahman bangladeş'in başbakanı oldu.
 1976 - bm güvenlik konseyi, 1'e karşı 11 oyla, filistin kurtuluş örgütü'nün, oy verme hakkı olmaksızın güvenlik konseyi tartışmalarına katılmasına karar verdi.
 1991 - amerika birleşik devletleri kongresi, irak birliklerinin kuveyt'ten çıkarılması için kendi hükûmetlerine güç kullanımı yetkisi verdi.
 1998 - 19 avrupa ülkesi, insan klonlanmasının yasaklanması konusunda anlaştılar.
 2000 - türkiye cumhuriyeti hükûmeti'ni oluşturan partilerin genel başkanları, avrupa i̇nsan hakları mahkemesi'nin, idama mahkûm edilen abdullah öcalan hakkında verdiği ihtiyati tedbir kararına uyulmasını kararlaştırdılar.
 2001 - 36 yıldır süren iç savaşta 130 binden fazla insanın öldüğü ve 2 milyon insanın evini terk ettiği kolombiya'da yönetim, ülkedeki komünist bir örgüt olan ulusal kurtuluş ordusu'na kuzeyde silahtan arındırılmış bir bölge tahsis etti.
 2006 - mina'da, (suudi arabistan) şeytan taşlama sırasında çıkan kargaşada 362 hacı adayı öldü.
 2010 - haiti'de 7,0 şiddetinde deprem meydana geldi.

 2012 - 17 aralık 2011 tarihinde ölen kuzey kore lideri kim cong-il'in mumyalanmış naaşı, kumsusan güneş sarayı'na törenle nakledildi.
 2016 - i̇stanbul'daki sultanahmet camii yakınlarında, bombalı bir saldırıda 10 kişi öldü, 15 kişi yaralandı.

doğumlar 
 1628 - charles perrault, fransız yazar (ö. 1703)
 1729 - edmund burke, i̇ngiliz filozof ve devlet adamı (ö. 1797)
 1746 - johann heinrich pestalozzi, i̇sviçreli pedagog, hayırsever, filozof ve politikacı (ö. 1827)
 1751 - i. ferdinando, sicilyateyn kraliyeti'nin kralı (ö. 1825)
 1772 - mihail speranski, rus reformist devlet adamı (ö. 1839)
 1778 - william herbert, i̇ngiliz bitki bilimci, bitki ressamı, şair ve din adamı (ö. 1847)
 1810 - ii. ferdinando, i̇ki sicilya'nın kralı (ö. 1859)
 1822 - étienne lenoir, belçikalı mühendis (ö. 1900)
 1833 - karl eugen dühring, alman filozof ve iktisatçısı (ö. 1921)
 1856 - john singer sargent, amerikalı ressam (ö. 1925)
 1859 - rızaeddin fahreddin, tatar müftü ve tarihçi (ö. 1936)
 1861 - süleyman selim efendi, sultan abdülmecid'in oğlu (ö. 1909)
 1870 - grigori gurkin, rus türkolog, etnograf ve ressam (ö. 1937)
 1871 - zekiye sultan, ii. abdülhamid'in kızı (ö. 1950)
 1876 - fevzi çakmak, türk mareşal ve türkiye cumhuriyeti'nin kurucularından (ö. 1950)
 1876 - jack london, amerikalı yazar (ö. 1916)
 1878 - ferenc molnár, macar yazar (pal sokağı çocukları’nın yazarı) (ö. 1952)
 1880 - fahrettin altay, türk asker ve siyasetçi (kurtuluş savaşı komutanlarından) (ö. 1974)
 1886 - reşide bayar, türkiye cumhuriyeti'nin 3. cumhurbaşkanı celal bayar'ın eşi (ö. 1962)
 1892 - mihail kirponos, sovyet kızıl ordu generali (ö. 1941)
 1893 - alfred rosenberg, alman siyasetçi (ö. 1946)
 1893 - hermann göring, nazi subayı (ö. 1946)
 1894 - georges carpentier, fransız boksör (ö. 1975)
 1894 - dorothy wall, yeni zelandalı-avustralyalı yazar ve çizer (ö. 1942)
 1895 - jean berthoin, fransız siyasetçi (ö. 1979)
 1896 - david wechsler, rumen-amerikalı ruhbilimci (ö. 1981)
 1897 - nahit hilmi özeren, türk edebiyatçı ve güfte yazarı (ö. 1951)
 1898 - gustav haloun, çek sinolog (ö. 1951)
 1899 - paul hermann müller, i̇sviçreli kimyacı ve nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahibi (ö. 1965)
 1900 - abdülbaki gölpınarlı, türk edebiyat tarihçisi ve çevirmen (ö. 1982)
 1902 - suud bin abdül aziz, suudi arabistan kralı (ö. 1969)
 1903 - i̇gor kurçatov, sovyet nükleer fizikçi (sovyetler birliği'nin ilk atom bombası ve ilk nükleer elektrik santralini ve dünyanın ilk termonükleer bombasını yapan) (ö. 1960)
 1905 - hüseyin nihal atsız, türk yazar, şair, tarihçi ve ideolog (ö. 1975)
 1906 - emmanuel levinas, fransız filozof (ö. 1995)
 1907 - sergey korolyov, sovyet roket mühendisi (ö. 1966)
 1910 - luise rainer, alman oyuncu (ö. 2014)
 1916 - pieter willem botha, güney afrika'nın ilk devlet başkanı (ö. 2006)
 1916 - mary wilson, i̇ngiliz şair (ö. 2018)
 1918 - maharişi maheş yogi, hint guru (transandantal meditasyon tekniğini geliştiren) (ö. 2008)
 1925 - nevit kodallı, türk besteci, kompozitör ve müzik eğitmeni (ö. 2009)
 1926 - morton feldman, amerikalı besteci (ö. 1987)
 1926 - ray price, amerikalı country müzik şatkıcısı, besteci ve gitarist (ö. 2013)
 1928 - ruth brown, amerikalı rhythm and blues şarkıcı (ö. 2005)
 1929 - alasdair macintyre, i̇skoç filozof
 1931 - leyla erbil, türk yazar (ö. 2013)
 1931 - özdemir nutku, türk tiyatro bilimci, oyuncu, yazar, eleştirmen ve yönetmen (ö. 2019)
 1932 - engin geçtan, türk psikiyatrist ve yazar (ö. 2018)
 1934 - metin serezli, türk oyuncu (ö. 2013)
 1934 - i̇brahim nafei, mısırlı gazeteci (ö. 2018)
 1935 - kreskin, amerikalı mentalist
 1936 - emil lahud, lübnanlı asker ve siyasetçi
 1936 - mufti mohammad sayeed, hint politikacı (ö. 2016)
 1937 - jan van der graaf, hollandalı kilise yöneticisi, mühendis ve yazar (ö. 2022)
 1941 - long john baldry, i̇ngiliz şarkıcı ve müzisyen (ö. 2005)
 1941 - fiona caldicott, britanyalı akademisyen, psikiyatrist, psikoterapist ve yönetici (ö. 2021)
 1944 - joe frazier, amerikalı boksör ve dünya ağır siklet profesyonel boks şampiyonlarından (ö. 2011)
 1945 - aytunç altındal, türk gazeteci ve yazar (ö. 2013)
 1947 - tom dempsey, amerikan futbolu oyuncusu (ö. 2020)
 1949 - ottmar hitzfeld, alman futbolcu ve teknik direktör
 1949 - hammadi cibali, tunuslu mühendis, i̇slamcı politikacı, gazeteci ve tunus eski başbakanı
 1949 - haruki murakami, japon romancı, kısa öykü yazarı, çevirmen ve gazeteci
 1951 - kirstie alley, amerikalı oyuncu ve emmy ödülü sahibi (ö. 2022)
 1951 - rush limbaugh, amerikalı radyo kişiliği, muhafazakâr siyasi yorumcu, yazar ve televizyon şovu sahibi (ö. 2021)
 1953 - marry harron, kanadalı film yapımcısı ve senarist
 1956 - nikolay noskov, rus rock şarkıcısı
 1958 - christiane amanpour, i̇ran asıllı i̇ngiliz gazeteci ve haberci
 1960 - dominique wilkins, eski profesyonel basketbolcu
 1962 - luna vachon, amerikalı-kanadalı profesyonel kadın güreşçi (ö. 2010)
 1964 - jeff bezos, amerikan girişimci ve iş insanı (amazon.com'un kurucusu)
 1965 - rob zombie, amerikalı heavy metal şarkıcısı, yönetmen, yapımcı, prodüktor, senarist, kıyafet ve dövme tasarımcı
 1966 - olivier martinez, fransız oyuncu
 1967 - selahattin dervent, türk teknik direktör
 1967 - vendela kirsebom, norveçli-i̇sveçli-türk model ve oyuncu
 1968 - mauro silva, brezilyalı futbolcu
 1969 - david mitchell, i̇ngiliz romancı ve senarist
 1969 - gökhan semiz, türk söz yazarı, besteci ve grup vitamin'in solisti (ö. 1998)
 1970 - raekwon, amerikalı rapçi
 1970 - zack de la rocha, amerikalı vokalist, söz yazarı ve aktivist
 1972 - toto wolff, avusturyalı yatırımcı ve eski yarış pilotu
 1973 - hande yener, türk şarkıcı
 1974 - melanie chisholm, i̇ngiliz sanatçı
 1975 - jason jeremy freese, amerikalı müzisyen
 1979 - marián hossa, amerikalı buz hokeyi oyuncusu
 1979 - grzegorz rasiak, polonyalı millî futbolcu
 1980 - amerie, amerikalı r&b şarkıcısı, söz yazarı, dansçı, oyuncu ve model
 1980 - akiko morigami, japon tenis oyuncusu
 1980 - amerie, amerikalı r&b şarkıcısı, söz yazarı, dansçı, aktris ve model
 1981 - luis pérez, meksikalı futbolcu
 1985 - artem milevski, belaruslu-ukraynalı futbolcu
 1985 - issa rae, amerikalı oyuncu, yazar ve yapımcı
 1985 - borja valero, eski i̇spanyol millî futbolcu
 1986 - oya okar, türk oyuncu 
 1986 - pablo daniel osvaldo, i̇talyan futbolcu
 1987 - naya rivera, amerikalı şarkıcı ve aktris
 1987 - salvatore sirigu, i̇talyan futbolcu
 1989 - axel thomas witsel, belçikalı millî futbolcu
 1991 - pixie lott, i̇ngiliz şarkıcı, söz yazarı, dansçı ve oyuncu
 1992 - ishak belfodil, cezayirli futbolcu
 1992 - samuele longo, i̇talyan futbolcu
 1993 - d.o., koreli şarkıcı ve oyuncu ve söz yazarı
 1993 - zayn malik, pakistan asıllı i̇ngiliz şarkıcı, söz yazarı ve one direction üyesi
 1995 - alessio romagnoli, i̇talyan millî futbolcu
 2000 - batista mendy, fransız futbolcu

ölümler 
 1519 - i. maximilian, kutsal roma i̇mparatoru (d. 1459)
 1621 - şehzade mehmed, osmanlı i̇mparatorluğu şehzadesi (d. 1605)
 1665 - pierre de fermat, fransız matematikçi ve hukukçu (d. 1601)
 1759 - anne, kral ii. george ve eşi caroline (ansbach)’in ikinci çocuğu ve en büyük kızı (d. 1709)
 1833 - marie-antonin carême, fransa'nın ilk pastacılardan (d. 1784)
 1875 - tongzhi, qing hanedanı (mançu) imparatoru (d. 1856)
 1889 - churchill babington, i̇ngiliz klasik bilim adamı, arkeolog ve doğa bilimci (d. 1821)
 1905 - abdullah galib paşa, osmanlı siyasetçi (d. 1829)
 1909 - hermann minkowski, litvan matematikçi (d. 1864)
 1942 - charles tate regan, büyük britanyalı royal society üyesi ve ihtiyolog (d. 1878)
 1950 - pedro calomino, arjantinli eski millî futbolcu (d. 1892)
 1967 - james bedford, amerikalı bilim insanı (d. 1893)
 1974 - patricia, kraliçe victoria'nın torunu (d. 1886)
 1976 - agatha christie, i̇ngiliz yazar (d. 1890)
 1977 - henri-georges clouzot, fransız film yönetmeni ve senarist (d. 1907)
 1983 - nikolay podgorni, sscb devlet başkanı (d. 1903)
 1985 - sabri kiraz, türk futbolcu ve teknik direktör (d. 1918)
 1997 - charles brenton huggins, amerikalı hekim, fizyolog ve nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahibi (d. 1901)
 1998 - sadi koçaş, türk siyasetçi ve eski başbakan yardımcısı (d. 1919)
 2001 - bill hewlett, amerikalı mühendis ve iş insanı (d. 1913)
 2002 - cyrus vance, abd'nin 57. dış i̇şleri bakanı (d. 1917)
 2003 - leopoldo galtieri, arjantinli general ve devlet adamı (d. 1926)
 2003 - maurice gibb, i̇ngiliz müzisyen (bee gees grubu üyesi) (d. 1949)
 2006 - ömer küyük, türk i̇stiklal savaşı gazisi (d. 1898)
 2009 - claude berri, fransız yönetmen, aktör ve yapımcı (d. 1934)
 2010 - daniel bensaïd, fransız filozof, sivil atvist ve düşünür (d. 1946)
 2010 - altan dinçer, türk millî basketbolcu ve antrenör (d. 1932)
 2010 - miep gies, ii. dünya savaşı sırasında anne frank ve ailesine yardım eden hollanda vatandaşı (d. 1909)
 2012 - aslı nemutlu, türk millî kayakçı (d. 1994)
 2013 - precious bryant, amerikalı country ve blues müzisyeni (d. 1942)
 2013 - alev sururi, türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1931)
 2013 - koto okubo, dünya'nın en yaşlı kadını unvanına sahipti (d. 1897)
 2014 - alexandra bastedo, i̇ngiliz oyuncu ve aktivist (d. 1946)
 2014 - halet çambel, türk arkeolog, yazar ve olimpiyatlardaki ilk türk kadın sporcu (d. 1916)
 2015 - yelena obraztsova, rus mezzo-soprano (d. 1939)
 2016 - i̇van bukavşin, rus satranç oyuncusu (d. 1995)
 2017 - giulio angioni, i̇talyan yazar (d. 1939)
 2017 - meir banai, i̇srailli müzisyen, şarkıcı ve söz yazarı (d. 1961)
 2017 - william peter blatty, amerikalı yönetmen, yapımcı ve senarist (d. 1928)
 2017 - vsevolod murakhovski, ukraynalı rus sovyet politikacı (d.1926)
 2017 - graham taylor, i̇ngiliz eski futbolcu ve teknik direktör (d. 1944)
 2017 - i̇lyas hüseynov, azerbaycanlı müzisyen (d. 1924)
 2018 - eddy beugels, eski hollandalı bisiklet sporcusu (d. 1944)
 2018 - bella emberg, i̇ngiliz oyuncu (d. 1937)
 2018 - frankie muse freeman, amerikalı siyahi kadın insan hakları aktvisti ve avukatı (d. 1916)
 2018 - keith jackson, amerikalı spor muhabiri ve sunucu (d. 1928)
 2019 - bonnie guitar, amerikalı şarkıcı, söz yazarı, yapımcı, at eğitimcisi ve iş insanı (d. 1923)
 2019 - etsuko ichihara, japon oyuncu (d. 1936)
 2019 - joe m. jackson, amerikalı eski asker ve savaş pilotu (d. 1923)
 2019 - batton lash, amerikalı çizgi roman sanatçısı (d. 1953)
 2019 - patricia wald, amerikalı hakim (d. 1928)
 2020 - tony garnett, i̇ngiliz oyuncu, televizyon ve film yapımcısı (d. 1936)
 2020 - paulo gonçalves, portekizli profesyonel motosiklet yarışçısı (d. 1979)
 2020 - jayalath manoratne, sri lankalı oyuncu, yazar ve şarkıcı (d. 1948)
 2020 - roger scruton, i̇ngiliz filozof, yazar ve hayvan hakları aktivisti (d. 1944)
 2020 - aart staartjes, hollandalı oyuncu, yönetmen, televizyoncu, yazar ve yapımcı (d. 1938)
 2021 - frank arok, macar profesyonel futbolcu ve teknik direktör (d. 1932)
 2021 - bruce bennett, amerikalı amerikan futbolu oyuncusudur (d. 1943)
 2021 - florentin crihălmeanu, rumen rum katolik kilisesi'ne bağlı hiyerarş (d. 1959)
 2021 - mona malm, i̇sveçli aktris (d. 1935)
 2021 - sidik mia, malavili iş insanı ve siyasetçi (d. 1965)
 2021 - philaret, rusya doğumlu beyaz rus ortodoks başpiskopos (d. 1935)
 2021 - bridget rowe, i̇ngiliz gazeteci ve köşe yazarı (d. 1950)
 2021 - shingoose, kanadalı ojibwa yerlisi country şarkıcısı, söz yazarı, televizyon yapımcısı ve sunucu (d. 1946)
 2023 - burhan çaçan, türk halk müziği sanatçısı (d. 1960)
 2023 - lisa marie presley, amerikalı rock şarkıcısı (elvis presley'nin kızı) (d. 1968)

tatiller ve özel günler 

0112
12