mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Yengisar İlçesi

yengisar i̇lçesi (uygurca: يېڭىسار ناھىيىسى, yéngisar nahiyisi, yengisar nah̡iyisi, çince: 英吉沙县/英吉沙縣; pinyin: yīngjíshā xiàn), çin'de sincan uygur özerk bölgesi'nin kuzeybatısında, kaşgar i̇li'inde bir ilçedir.

konumu 
batısında akto i̇lçesi, kuzeyinde kaşgar yenişehir i̇lçesi, doğu ve güneyinde yarkent i̇lçesi ile sınırdır.

kasaba ve köyler 
yengisar i̇lçesi, bir kasaba (镇 zhèn), on üç kırsal belde (乡 xiāng) ve bir özel kırsal belde (虚拟乡) gibi yerleşim birimlerinden oluşur. yengisar eski ismi yangihissar olan aynı alanda bulunur. ayrıca unutulan vatan doğu türkistan adındaki kitabın yazarı i̇sa yusuf alptekin, 1901 yılında burada doğmuştur.

tarihi 
diğer verilen isimler: ying-chi-sha, yangi hisar, ying-chi-sha-chen, yangi-gisar, yingkisha, ying-chi-sha-hsien, yengi hissar, yang hissar, yangihissai, yangihissar, ying-chi-sha-erh, ying-chi-ho-sha-erh ve yangihessar.

502 - 550 yılları arasında hunlar, 552 - 648 yılları arasında göktürkler, 648 - 649 yılları arasında tang hanedanı zamanında çinliler, tekrar 659 yılından itibaren 744 yılına kadar göktürkler, 790 ve 791 - tahminen 842 yılları arasında tibetler ve 1006 yılından itibaren karahanlılar 1032 - 1210 yılları arasında doğu karahanlılar, doğu karahanlıları karahitaylar yıktıktan sonra karahitaylar, daha sonra; önce 1227 - 1370 yılları arasında çağatay hanlığı daha sonra 1370 - 1514 yılları arasında doğu çağatay hanlığı bu bölgede egemenlik sürmüştür.

yarkand hanlığı dönemi 
doğu türkistan'da 1514 ile 1680 yılları arasında altışehir (altıshahr) olarak bilinen hotan, yarkent, yengihisar, kaşgar, aksu ve uçturfan gibi şehirleri içine alan bölgede yarkand hanlığı, (mamlakati yarkand, mamlakati moghuliya, mamlakati saidiya) egemenlik sürmüştür.

ekonomi 
tarımsal ürünleri bol olan yengisar, semait kayısı'sı ile ün yapmıştır, yengisar  "semait kayısı memleketi" diye de bilinir. ayrıca 400 yıldır üretilen yengisar bıçakları ile de ün yapmıştır. kurşun, bakır, kristal taşı, alçı taşı, kireç taşı, kömür, petrol ve demir gibi mineral kaynakları bulunur.

yabani hayvanlar 
yangihissar, kertenkeleler alt takımından olan geckogillerden birine ismini verdiği, yangihissar gecko (cyrtopodion elongatus) tüm doğu çin boyunca görülür.

kaynakça

dış bağlantılar 
 yangihissar gecko 
 yangihissar geckosu ile ilgili bilgiler 

doğu türkistan'daki ilçeler
kaşgar i̇li
Orta Toroslar

orta toroslar ya da orta toros dağları, toros dağları silsilesi içinde yer alan niğde mersin-antalya sınırından kahramanmaraş'taki binboğa dağları'na kadar devam eden sıra dağlara verilen addır.

bu dağlar da tüm toroslar gibi alp-himalaya kuşağı'nda yer almaktadır. 3. zaman'daki şiddetli orojenezlerle oluşmuştur.

kapsadığı dağlar 
 bolkar dağları
 aladağlar
 tahtalı dağları
 dibek dağı
anamas dağı

toros dağları
Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi

karşılıklı ekonomik yardımlaşma konseyi (rusça: совет экономической взаимопомощи / sovet ekonomicheskoy vsaymopomoshchi, сэв / sev), sosyalist ülkeler arasında ekonomik iş birliği ve dayanışma amacıyla 25 ocak 1949'da kurulan ve batı ülkelerinde i̇ngilizcesinin kısaltması council for mutual economic assistance: comecon olarak adlandırılan uluslararası örgüt. 5-8 ocak 1949'da moskova'da yapılan görüşmelerden sonra kurulan örgütün merkezi moskova'dadır.

comecon üyesi ülkeler tüm yeryüzündeki sanayi üretiminin 1/3'ten ve ulusal gelirin 1/4'ten fazlasını sağlamaktaydı. yüzölçümü 25 milyon km² olan üye devletlerin topraklarında yaklaşık 400 milyon kişi yaşamaktaydı. yeryüzündeki demir, kurşun ve çinko rezervinin %50'si; doğalgazın %40'ı; manganez rezervinin %80'i, petrol ve kömür gibi enerji kaynaklarının 1/3'ünü, nikel ve wolfram'ın 2/3'ünü ellerinde bulundurmaktaydılar. son yıllarında aet ve öbür kapitalist ülkelerle ekonomik, mali ve ticari iş birliği artmıştı.

i̇şleyişi 

yüksek organ  olan konsey'e bağlı bir yürütme komitesi ve genel sekreterlik tarafından yönetilen örgütün, üç tane komitesi vardır:

1-planlama i̇şbirliği komitesi, 
2-bilimsel ve teknik i̇şbirliği komitesi, 
3-maddi ve teknolojik gereksinimler i̇çin i̇şbirliği komitesi.

konsey, üye devlet temsicilerinden oluşur ve yılda en az bir defa toplanırdı. hükûmet başkanlarından oluşan yürütme komitesi ise üç ayda bir toplanırdı.

amaçları 

 ekonomik gelişme için uzmanlaşma ve iş birliğine dayalı planlar hazırlamak, 
 hammaddelerin üretim ve dağıtımını yönlendirmek, 
 üye ülkeler arasında ve öbür ülkelerle ticareti geliştirmek için ortak girişimde bulunmak, 
 bilimsel ve teknik araştırmalarda iş birliği yapmaktır.

üyeleri ve ortakları 

 
uluslararası ekonomik örgütler
20. yüzyılda arnavutluk
Mekit İlçesi

mekit i̇lçesi (uygurca: مەكىت ناھىيىسى, mekit nahiyisi, məkit nah̡iyisi, çince: 麦盖提县/麥蓋提縣; pinyin: màigàití xiàn), çin'de sincan uygur özerk bölgesi'nin kuzeybatısında, kaşgar i̇li'inde bir ilçedir.

konumu 
mekit i̇lçesi, bir kasaba (镇 zhèn), dokuz kırsal belde (乡 xiāng) ve etnik belde (民族乡 mínzúxiāng) gibi yerleşim birimlerinden oluşur.

tarihi 
diğer verilen isimler: merket-bazar, markit, mai-kai-t'i-chen, merkit, mo-kai-t'i, me-kai-t'i, merket-bāzār, merket, mai-kai-t'i ve mai-kai-t'i-hsien.

ekonomi 
dolan koyunları memleketi olarak da bilinen merit i̇lçesinde tarım ürünlerinden kavun, karpuz, armut, kayısı, şeftali, üzüm ve nar yetişir. yabani mantar, dolan koyunları, böğürtlen (rubus fruticosus), meyankökü, yalancı safran temel ürünleridir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 mekit'le ilgili bilgiler 

doğu türkistan'daki ilçeler
kaşgar i̇li
Kaşgar Yenişehir İlçesi

kaşgar yenişehir i̇lçesi (uygurca: قەشقەر يېڭىشەھەر ناھىيىسى keşker yengişeher nahiyisi, k̡əxk̡ər yengixəh̡ər nah̡iyisi, çince: 疏勒县; pinyin: shūlè xiàn), çin'de sincan uygur özerk bölgesi'nin kuzeybatısında, kaşgar i̇li'inde bir ilçedir.

konumu 
kaşgar yenişehir i̇lçesi, üç kasaba (镇 zhèn), on iki kırsal belde (乡 xiāng) ve iki özel kırsal belde (虚拟乡) gibi yerleşim birimlerinden oluşur.

tarihi 
diğer verilen isimler: k'o-shih-ko-erh-hsin-ch'eng, k'o-shih-ka-erh, yangi-shaar, kashgar, sheleh, yangi-shahr, shuleh, shu-lo, su-lo-hsien, su-lo-chen, jangi-schahr, new kashgar, su-lo, shulen, k'o-shih-ka-erh-hsin-ch'eng, kashgar yangi shahr, ko-shih-ka-erh-hui-ch'eng ve yangishar.

milattan sonra 6. yüzyıl ortalarında göktürklerin yönetimi altına girmiş ve her yıl vergi ödemişlerdir.

burada kaşgar çevresindeki yenişehir (shūlè xiàn)'de, hanalik (han-nan-li-k'o-pa-cha veya hanerik) ve paynap köylerinde ayni (uygurca: ئەينۇ; äynú veya ئابدال; abdal, rusca: эйну́, айну, абдал) abdal dilini konuşan göçebe insanlar yaşarlar. dilbilimcilere göre karışık bir dil, çoğunlukla dilbilgisi türkçe, temel olarak aslında uygurca, ama başlıca farsi sözcükleri içerir. evde ayni, dışarıda uygurca konuşurlar.

ekonomi 
tarım ürünlerinden kayısı, şeftali, kavun, nar gibi meyveler yetişir. sincan eyaleti içinde en bol pamuk, kavun ve meyve burada üretilir.

etnik yapı 
2015 itibarıyla, ilçenin 377.029 sakininin 350.301'i uygur (%92,91), 25.709'u han çinlisi (%6,81) ve 1.019'u diğer etnik gruplardandır.

1999 yılında ilçenin nüfusunun %93'ü uygur ve %6.7'si han çinlisi idi.

kaynakça

dış bağlantılar 
 kaşgar yenişehir'le ilgili bilgiler  

doğu türkistan'daki ilçeler
kaşgar i̇li
Matthew Goode

matthew goode (d. 3 nisan 1978) i̇ngiliz aktör.

özel yaşamı 
exeter, i̇ngiltere'de 3 nisan 1978'de dünyaya gelen goode, beş kardeşin en küçüğüdür (bir ağabeyi; annesinin ilk evliliğinden iki ağabeyi ve bir ablası vardır). exeter yakınlarındaki clyst st. mary kasabasında büyümüştür. babası jeolog annesi ise hemşiredir. annesi aynı zamanda amatör tiyatro yönetmenidir. goode, birmingham üniversitesi'nde drama ve londra'daki webber douglas academy of dramatic art'ta klasik tiyatro eğitimi almıştır.

kariyeri 
matthew goode, mandy moore'un romantik komedisi 2004 yılı yapımı film olan chasing liberty ile tanınabilir. daha önce goode, bbc yapımı inspector lynley mysteries: a suitable vengeanceda dedektif lynley'nin erkek kardeşi rolünü üstlenmiş ve  confessions of an ugly stepsister ve shakespeare uyarlaması the tempest isimli televizyon filmlerinde rol almıştır.

son dönemde, match point, imagine me & you, copying beethoven (ed harris ve diane kruger ile birlikte), the lookout isimli filmlerde rol almıştır. anthony trollope'un he knew he was right isimli bbc uyarlaması mini-dizide ise brooke burgess rolünü üstlenmiştir.

2013 yılında park chan-wook'un yönetmenliğini üstlendiği stoker adlı filmde mia wasikowska ve nicole kidman ile birlikte başrolü paylaştı.

2014'ün mart ayında cbs dizisi the good wifeın kadrosuna finley "finn" polmar karakteriyle katıldı. aynı yıl vizyona giren the imitation game filminde hugh alexander karakterini canlandırdı.

 filmografi 

 

 ödülleri 
 aacta ödülleri - en i̇yi erkek oyuncu adaylığı
 2013: burning man filmiyle
 fangoria chainsaw ödülleri – en i̇yi yardımcı erkek oyuncu
 2014: stoker filmiyle
 fright meter ödülleri – en i̇yi yardımcı erkek oyuncu adaylığı
 2013: stoker filmiyle
 satellite ödülleri''' - minidizi veya televizyon filmindeki en i̇yi erkek oyuncu adaylığı
 2013: dancing on the edge minidizisiyle''

röportajlar 
news week interview (21 nisan 2006)
sydney morning herald interview (1 mart 2006)
sunday herald interview (1 ocak 2006)
usa today interview (8 ocak 2004)

kaynakça

dış bağlantılar 

the world of matthew goode

1978 doğumlular
i̇ngiliz sinema oyuncuları
yaşayan insanlar
Kaşgar Kuna Şehir İlçesi

kaşgar kuna şehir i̇lçesi, (çince: 疏附县; pinyin: shūfù xiàn; uygurca: قەشقەر كونا شەھەر ناھىيىسى , keşker kona şeher nahiyisi , k̡əxk̡ər kona xəh̡ər nah̡iyisi), çin'de sincan uygur özerk bölgesi'nin kuzeybatısında, kaşgar i̇li'inde bir i̇lçedir.

konumu 
kaşgar kuna şehir i̇lçesi, bir kasaba (镇 zhèn), on altı kırsal belde (乡 xiāng) gibi yerleşim birimlerinden oluşur.

tarihi 
diğer verilen isimler: t'o-k'u-cha-k'o-pa-chen, su-fu.

budist tapınağı mo'er (çince: 莫尔寺遗址, mo'er si yizhi) bu bölgede bulunur.

etnik yapısı 
2015 itibarıyla, ilçenin 277.877 sakinin 271.556'sı uygur, 5.406'sı han çinlisi ve 915'i diğer etnik gruplardandır.

1999 yılında ise, nüfusun %94,69'u uygur ve %5,02'si han çinlisi idi.

ekonomi 
i̇lçe buğday, mısır, sorgum, pamuk ve pirinç üretimi için önemli bir alandır. kayısı, üzüm, nar, misk kavunu, fıstık ve diğer meyvelerin üretiminde de önemli bir yere sahiptir. endüstriyel olarak da pamuk ve yiyecek üzerine işletmeler bulunur

kaynakça 

doğu türkistan'daki ilçeler
kaşgar i̇li
Divididos

divididos (anlamı "ayrılan") arjantin'in önemli rock gruplarından biridir.

grup, luca prodan'ın ölümünden sonra 1988 yılında kuruldu. ricardo mollo (vokal, gitar) ve  diego arnedo (bas gitar), davulcu gustavo collado ile daha sonra adı divididos olacak olan "la división" grubunu kurdular.

farklı yıllarda farklı müzisyenler gruba dahil oldular. bunlar: gustavo collado (1988-1990); federico gil solá (1990-1995); jorge araujo (1995-2004); ve catriel ciavarella (2004).

grup, voodoo child, light my fire gibi bir numaraya yükselmiş birçok şarkıyı tekrar söylediler.

albümleri 
 1989: 40 dibujos ahí en el piso 
 1991: acariciando lo áspero 
 1993: la era de la boludez 
 1995: otroletravaladna 
 1996: divididos 
 1998 gol de mujer 
 1999 10 
 2000 narigón del siglo 
 2000 viveza criolla  
 2002 vengo del placard de otro 
 2003 vivo acá  
 2003 oro 
 2004 canciones de cuna al palo  
 2004 vianda de ayer  
 2006 obras cumbres
 2010 amapola del 66

kaynakça 

arjantinli rock müzik grupları
Taşkurgan Tacik Özerk İlçesi

taşkurgan tacik özerk i̇lçesi (tacikçe: йенги тоҷик тошкйрғон, uygurca: تاشقۇرقان تاجىك ئاپتونوم ناھىيىسى, taşkurkan tacik aptonom nahiyisi, taxk̡urk̡an tajik aptonom nah̡iyisi, çince: 塔什库尔干塔吉克自治县/塔什庫爾幹塔吉克自治縣; pinyin: tǎshíkù'ěrgān tǎjíkè zìzhìxiàn), çin'de sincan uygur özerk bölgesi'nin batısında, kaşgar i̇li'inde bir "tacik" özerk ilçesidir.

konumu 
batısında tacikistan ve afganistan, kuzeyinde akto i̇lçesi, doğusunda yarkent i̇lçesi ve kağılık i̇lçesi, güney ve güneybatısında pakistan tarafından kontrol edilen keşmir ile sınırdır.

dünyanın en yüksek ikinci dağı çogir dağı ("k2"; 乔戈里峰/喬戈裏峰; qiáogēlǐ fēng; 8611 metre) taşkurgan'da bulunur, ayrıca muztağ ata dağı(慕士塔格峰; mùshìtǎgé fēng; 7.546 metre) ve kongur dağı (公格尔山/公格爾山; gōnggé'ěr shān; 7.719 metre) bu bölgededir.

taşkurgan nehri ve tiznap (veya tiznef; çince: 提孜那甫河, tízīnàfǔ) nehri ve birkaç sıcak su kaynağı ve altın, demir, ve bakır kaynakları bulunur.

kasaba ve köyler 
taşkurgan tacik özerk i̇lçesi, bir kasaba (镇 zhèn), on bir kırsal belde (乡 xiāng) gibi yerleşim birimlerinden oluşur.

etnik yapı 
2019 yılı itibarıyla ilçe nüfusunun %80.9'unu tacikler oluşturur.

2015 yılı itibarı ile ilçede yaşayan 40.381 kişinin 32.867'si (% 81.39) tacik, 2.911'i (% 7.21) han çinlisi, 2.320'si (% 5.74) kırgız ve 2.179'u (% 5.40) uygur'dur.

1999'da taşkurgan i̇lçesinin nüfusunun %6.28'i han çinlisi ve % 5.08'i uygur'du.

doğal yapısı

bitki örtüsü 
taşkurgan tacik özerk ve akçi i̇lçesinde 2800-3800 metre yüksek soğuk otlaklarda latince ismi kengyilia kaschgarica (喀什以礼草; ka shi yi li cao) olan çayırlar doğada görülür.

tarihi 
diğer verilen isimler: tashkurgan, p'u-li, taxkorgan tujik, p'u-li-hsien, tash qurghan, t'a-shih-k'u-erh-kan-t'a-chi-k'o-tsu-tzu-chih-ch'ü, t'a-shih-k'u-erh-kan-ch'eng, t'a-shih-k'u-erh-kan, t'a-shih-k'u-erh-kan-t'a-chi-k'o-tsu-tzu-chih-hsien, taschkurgan, taxkorgan tajik zizhixian, tachkourghan, t'a-shih-k'u-erh-kan-t'a-chi-k'o-tsu-tzu-chih-ch'u, tash kurghan, t'a-shih-ho-erh-han, sariqol ve sariqöl.

han hanedanlığı zamanında taşkurgan puli (蒲犁, púlí) isminde bilinirdi, sonra yuan hanedanı boyunca ona bağlı kalmış sonra ayrılıp çağatay hanlığı yönetimi altına girmiştir. taşkurgan tacik özerk i̇lçesi 1954 yılında kurulmuş ve kaşgar i̇line bağlanmıştır.

ekonomi 
hayvancılık ve tarım ekonominin temelini oluşturur. ünlü dunbaşı yağlı kuyruklu koyunları (敦巴什大尾羊), yerel yaklarla birlikte yetiştirilmektedir. tarım ürünleri arasında arpa ve buğday bulunur. yeraltı kaynakları arasında demir, kükürt ve asbest bulunur. 2011 yılında sakinlerin % 90'ı hayvancılıkla uğraştığı için nispeten fakir kabul edilmiştir.

ayrıca bakınız 

 çin tacikleri
 karakurum karayolu

kaynakça

dış bağlantılar 
 pamir sıradağlarında yaşayan tacikler  
 

doğu türkistan'daki ilçeler
kaşgar i̇li
çin'in özerk ilçeleri
Midkemia

raymond elias feist'in, çeşitli serilerden oluşan ve ilk kitabı -ülkemizdeki yayın adı ile- büyücü çırak (1982) isimli fantastik roman olan kitabında ana karakterlerin yaşadığı ve olayların çoğunun geçtiği dünyadır.

midkemia coğrafyası 
midkemia, üç kıtadan oluşmaktadır. ana karakterlerimizin yaşadığı kıta triagia'dır. bahsi en çok geçen ikinci kıta ise novindus'tur. aynı zamanda, yılansavaşlar'ının sonunda, pug condoin'in, saaur savaşçıları yerleştirdiği üçüncü bir kıta, wiñet vardır.
winñet kıtası hakkında bilgimiz, haritalar ve yerleşim yerlerinden ibarettir. 
novindus kıtasında merkezi bir devlet yoktur. şehir devletler yaygındır. yalnızca, kıtanın batısında, p'jamajka krallığı bulunur. bu krallığı novindus'ta görenler pek azdır.
triagia kıtasında, 6 devlet bulunur. güneyde, kesh konfederasyonu vardır. konfederasyon sınırı ile acı deniz ve krallık denizine kadar olan topraklara yüce kesh i̇mparatorluğu hükmeder. kuzeyde, adalar krallığı vardır. acı deniz içinde, queg ada krallığı bulunur. doğuda, krallık denizinde roldem ada krallığı bulunur, krallık denizinin kuzeydoğusunda doğu krallıkları bulunmaktadır.

midkemia tarihi 
midkemia, yaratılışın i̇ki kör tanrısı, rathar ve mythar zamanında evrenin neredeyse tamamına hükmeden valheru'ların vatanıydı. bir zaman sonra rathar ve mythar'ın yerini modern tanrılar aldı. valheru'lar, kendi ırklarına göre 'deli' sayılan draken-korin'e (kaplanların efendisi) uyarak bu tanrılara savaş açtılar (bkz. kaos savaşları). ashen-shugar isimli bir valheru haricinde tüm valheru'lar savaşa gitti ve yok oldular. daha sonra ashen-shugar, ejderhasını geride bırakarak kendini bir zırh takımına ve kılıca hapsetti. valheru'lar (ejderha lordları) yok olduğunda, köleleri olan elfler serbest kaldı ve hiziplere bölündüler. efendilerinin gücünü arzulayan ve bunu elde etmek için uğraşan elflere moredhel dendi, okyanus-ötesi topraklara (bkz. novindus kıtası) giden elflere ocedhel dendi. geri kalan elfler ise eledhel adını aldılar. daha sonra bu dünyaya cüceler, insanlar, goblinler, troller gibi canlılar geldi. 
cüceler, kuzeyin dişleri dağlarının batısında yerleşik yeri kurdular. moredhel savaşçılar, kabileleri ile beraber kuzey topraklarına gittiler. elfler, elvandar ormanlarına yerleştiler. 
i̇nsanlar ise triagia'ya dağıldılar.

raymond e. feist
kurgusal gezegenler
Valheru

valherular raymond elias feist'in yazdığı fantastik roman kitaplarında midkemia adlı dünyanın kadim zamanlardaki yöneticileri olan ırktır. midkemia ile beraber yaratılmışlardır. zamanında evrendeki neredeyse tüm ırklara - aal irkı ve  talnoylar hariç- hükmetmişlerdir. ejderha lordları olarak da bilinen valheru'lar, kendilerine hizmet etmeleri için elfleri kullanırlar. aynı zaman draken-korin(kaplanların efendisi) ve alma-lodaka gibi bazı valheru'lar kendi yaratıklarını yaratmışlardır. karmaşık ve anlaşılması zor bir akrabalık ilişkileri vardır.  hepsi, kendilerine özel bir ejderhaya sahiptir. savaşçı bir ırktırlar. fakat kaos savaşları döneminde bir pantheon gelip onlara biz sizin tanrınızız der ve bunu duyan valherular ashen shurugar hariç hepsi tanrılara savaş açarlar ve bu savaşı kazanmak üzareyken tanrıların birkaçı kendilerini feda ederek valheruları farklı bir boyuta sürerler bu zamandan sonra ise gediksavaşları zamanına kadar hiç valheru görülmemiştir.

raymond e. feist
Dunhuang el yazmaları

dunhuang (çince: 敦煌 veya 燉煌 ; pinyin: dūnhuáng) yakınlarındaki mogao mağaralarında (çoğunlukla da mağara no. 17), bulunmuş büyük tarihi, filolojik ve edebi değer taşıyan el yazmalarıdır. uzun süredir kaybolduğu düşünülen yapıtlar (örneğin hua hu jing), klasik yapıtların antik baskıları (örneğin konfüçyüs'ten seçmelerin baskısı), dünyada matbaayla basılmış ilk kitap olan elmas sutra bu mağaralarda bulunmuştur. ayrıca daha önce varlığı bilinmeyen orta asya dilleriyle (hotanca) yazılmış belgeler de bulunmaktadır.

5 yüzyıl ile erken 11. yüzyıl arasında tarihlenen el yazmalarının çoğunluğu çince'dir; geriye kalanları ise günümüzde yok olmuş çeşitli asya dillerinde yazılmıştır. belgeler içerik olarak çeşitlilik gösterse de, genel olarak çoğunluğu dini niteliktedir. dini metinler içinde ise çoğunluğu budist metinlerdir.

el yazmaları 20. yüzyılın başında wang yuanlu adında taocu bir rahip tarafından bulunmuştur. wang bunları batılı kaşiflere, özellikle de aurel stein ve paul pelliot'a satmıştır. luo zhenyu'nün çabalarıyla, geriye kalan yazmalar çin'de koruma altına alınmıştır.

bugün yazmalar, british library ve bibliothèque nationale de france gibi çeşitli ülkelerin kütüphanelerinde saklanmaktadır. bir kısmı ise international dunhuang project tarafından dijital ortama aktarılmıştır, ve ücretsiz olarak erişilebilir.

sınıflandırma

dile göre 
 klasik ve yöresel çince
 eski tibetçe
 sanskrit
 pali
 tangut
 hotanca (i̇skit-saka)
 soğdca
 toharca
 eski türkçe

konularına göre 
 dinsel yazıtlar
 budist, özellikle de tibet budizmi
 taoist, anti-budist hua hu jing de dahil, ayrıca tao te ching hakkında xiang'er'ın yorumu 
 nasturi hristiyan
 manici
 felsefe, özellikle de konfüçyüsçü klasikler, huang kan'ın (皇侃) yorumlarıyla konfüçyüs'ten seçmeler ve shang shunun eski bir baskısı. 
 edebiyat
 budist motifler içeren hikâyeler, bilinen adıyla bian wen (變文)
 halk şarkıları
 çin şiirleri
 tarih, yerel ve resmi
 coğrafya, wang wu tianzhu guo chuan da dahil
 tıp
 astronomi, dunhuang astrolojik haritası da dahil
 matematik
 falcılık
 sözlükler, qieyunden alıntılar
 muzik notaları
 dans kayıtları
 sosyal belgeler, örneğin sözleşmeler, hesap defterleri ve borç senetleri

ayrıca bakınız 
 mogao mağaraları

dış bağlantılar 
 the international dunhuang project

budist el yazmaları
Fiat Turbina

fiat turbina, i̇talyan otomobil şirketi fiat'ın 1954 yılında tanıttığı konsept otomobil modelidir.

rover'ın 1949 yılında tanıttığı rover jet 1 konsept otomobilinden sonra üretilen ilk gaz türbin motorlu otomobil olup, "kıta avrupası'nın ilk gaz türbinli otomobili" olarak tanıtılmıştır. 1948'de etüt çalışmalarıyla başlayan proje 14 nisan 1954 tarihinde lingotto fabrikasının çatısındaki test pistinde yapılan ilk deneme sürüşüyle tamamlanmıştır.  araç 9 gün sonra 23 nisan 1954'te fiat üst düzey yöneticileri gianni agnelli, vittorio valletta ve projeden sorumlu başmühendis dante giacosa'nın da katıldığı ve torino-caselle havalimanı'nda firmanın test pilotu carlo salamano tarafından yapılan test sürüşüyle kamuoyuna tanıtılmıştır. araç daha sonra 36. torino otomobil fuarı'nda basına tanıtılmıştır.

teknik bilgi 
aracın gaz türbin motoru şasinin ortasında, sürücü kabininin arkasındadır. tipo 8001 gaz türbin motorunda iki aşamalı santrifüj kompresör aracın ön tarafından araç boyunca giren havayı sıkıştırarak yukarıda konumlandırılmış üç adet konserve tipi yanma odacığına yönlendirir. kerosen yakıtı yakıt distribütörüyle yanma odacıklarından verilerek yanma reaksiyonu oluşturulur. motorda kompresöre tahrik veren iki aşamalı bir türbin ve redüksiyon dişli setiyle arka tekerleklere ve yakıt distribütörüne tahrik ileten tek aşamalı bir türbin şaftı bulunmaktadır. aracın iki adet yakıt deposu sürücü ve yolcu koltuklarının yanına konulmuştur. elektrik sistemi için 6 adet seri bağlı akü bulunmakta olup, aküler aracın ön tarafına konulmuştur. araçta kavrama ve vites kutusu bulunmamakta olup, ileri geri hareketler motorun gaz kumandasıyla yapılmaktadır. motor 22000 devir/dakika'da 300 ps (220 kw) güç üretmekte olup, aracı yaklaşık 250 km/sa (155,3 mil/sa) hıza çıkarmaktadır. gövdenin, torino politeknik üniversitesi'nin rüzgar tünelinde yapılan aerodinamik testlerinde 0,14 cx'lik hava sürtünme katsayısı elde edilmiştir. araç bu en düşük hava sürtünme katsayı rekorunu 30 yıl boyunca korumuştur. çelik boru profilden uzay kafes mimaride yapılan şasisi, fiat 8v modelinden alınan dört tekerlekte bağımsız süspansiyon sistemi üzerindedir.

aşırı ısınma ve yakıt tüketimi sorunlarından dolayı proje rafa kaldırıldı. araç şu anda torino ulusal otomobil müzesi'nde sergilenmektedir.

kaynakça 

turbina
konsept otomobiller
gaz türbinli motorlar
1954'te tanıtılan otomobiller
Şayar İlçesi

şayar i̇lçesi (uygurca: شايار ناھىيىسى, şayar nahiyisi, xayar nah̡iyisi, çince: 沙雅县/沙雅縣; pinyin: shāyǎ xiàn), çin'de sincan uygur özerk bölgesi'nin kuzeyinde, aksu i̇li'nde bir ilçedir.

resmî kaynaklarda xayar diye yazılmıştır.

konumu 
batısında aksu ve aral şehri, kuzeyinde toksu i̇lçesi, doğusunda kuçar i̇lçesi ve lopnur i̇lçesi, güneyinde çerçen i̇lçesi, niya i̇lçesi, keriye i̇lçesi ve çira i̇lçesi ile sınırdır.

kasaba ve köyler 
şayar ilçesi, bir kasaba (镇 zhèn), yedi kırsal belde (乡 xiāng) ve dört özel kırsal belde (虚拟乡) gibi yerleşim birimlerinden oluşur. i̇lçenin ana merkezi şayar (沙雅镇; shāyǎ zhèn) kasabasıdır. yengimehelle / yingmaili (يېڭىمەھەللە بازىرى / 英买里; yéngimehelle / yīngmǎilǐ) 1.5 km² yüzölçümlü en büyük beldesidir.

tarihi 
diğer verilen isimler: chahyar, sha-ya-chen, sha yar, shakh-yar, shor-yar, sha-ya, sha-ya-hsien, schahjar ve shahyar.

ekonomi

notlar

kaynakça

dış bağlantılar 

doğu türkistan'daki ilçeler
aksu i̇li
ARMERKOM

araştırma merkezi komutanlığı veya kısaca armerkom, türk deniz kuvvetleri'ne bağlı bir araştırma-geliştirme (ar-ge) kuruluşudur. savaş sistemleri başkanlığı altında yazılım geliştirme grup başkanlığı, sistem mühendisliği grup başkanlığı ve elektronik geliştirme grup başkanlığı olmak üzere 3 alt başkanlıktan ve elektronik harp grup başkanlğı ve akustik araştırma grup başkanlığı adında dört ana çalışma grubu altında organize olan armerkom'un başlıca araştırma alanları arasında savaş yönetim sistemleri, taktik bilgi sergileme sistemleri, keşif ve gözetleme sistemleri, veri füzyon sistemleri, taktik link sistemleri, benzetim sistemleri, gemi dahili muhabere sistemleri, elektronik harp sistemleri (ed, et, ek), güdümlü mermi sistemleri, radar kesit alanı ölçümleri, pasif/aktif sonar sistemleri, sualtı silahları (torpido, mayın), suüstü/sualtı dinamik/statik akustik gürültü ölçümleri, kolay atılabilir/toplanabilir sualtı sinyal tespit sistemleri, deniz tabanı sınıflandırması ve 3 boyutlu deniz tabanı mozaik haritaları, veri/sinyal analizi, modelleme, platform veri tabanı/sınıflandırma, akustik karşı tedbirler ve benzeri askeri ürün ve uygulamalar gösterilebilir.

türk deniz kuvvetleri'nin yazılım ihtiyaçları armerkom tarafından sağlanmaktadır.

1998 yılında faaliyete geçen armerkom'a bağlı askeri tesis ve yerleşkeler i̇stanbul pendik'te bulunmaktadır.

dış bağlantılar 
 http://www.armerk.tsk.tr/  resmi site

ayrıca bakınız 
 türk deniz kuvvetleri
 genelkurmay başkanlığı
 anayurt güvenliği
 elektronik savaş

güvenlik
1998'de kurulan kuruluşlar
türkiye merkezli savunma şirketleri
Teletekst

teletekst veya teletekst yayını, uygun donanımlı televizyonlarda metin ve temel grafikleri görüntülemek için kullanılan bir videoteks standardıdır. teletekst, ekranın üst ve altındaki görünmez dikey boşluk aralığı alanında gizlenmiş yayın sinyalinde veri gönderir. televizyondaki teletekst kod çözücüsü bu bilgiyi, her birine bir numara verilen bir dizi "sayfa" olarak arabelleğe alır. kullanıcı, uzaktan kumandasını kullanarak seçilen sayfaları görüntüleyebilir. 

1970'lerin başında birleşik krallık'ta, philips'in video görüntüleme ünitelerinin baş tasarımcısı john adams tarafından oluşturuldu. çoğu avrupa teletekst sistemi, internetin genişlemesinin bazılarının kapanmasını hızlandırdığı 2000'lerin ilk on yılına kadar varlığını sürdürmeye devam etti. ancak, birçok avrupa televizyon istasyonu teletekst hizmetleri sunmaya ve hatta web ve özel uygulamalar aracılığıyla teletekst içeriğini kullanıma sunmaya devam etmektedir.

kaynakça

dış bağlantılar

 broadcast teletext specification, september 1976 (scanned copy of original document, ms-word and postscript files)
 history of teletext 
 orf (austria) web-based teletext service 
 news in focus: 40 years of teletext in germany - by tara systems 

 
televizyon teknolojisi
Videofon

videofon, türk telekom'un sabit telefon hattı kullanan abonelerine görüntülü konuşma sağlamak üzere pazara sürdüğü servistir.

telekomünikasyon kurumu'nun onayı ile 2008 yılı mayıs ayında hizmete sunulan servisin tanıtımı için firma cem yılmaz'ın oynadığı bir reklam çektirmiş, ardından kurtlar vadisi pusu dizisi gibi televizyon yayınlarında ürün yerleştirmeye başvurmuştur.

firma servisin kullanımı için adsl aboneliği ve en az 1024/256 kbps hızında geniş bant internet erişimine sahip olunmasını şart koşmaktadır. servis için sadece firmanın sunduğu telefon setleri kullanılabilirken türk telekom 2011 itibarı ile 400 tl talep ettiği bu cihazları 100 bin kullanıcıya ulaşıncaya dek 24 ay sözleşme karşılığı ücretsiz dağıtmayı taahhüt etmekteydi. sözleşme karşılığı talep edilen 29 tl'lik aylık ücret 2009 sonunda 19 tl'ye indirilmiştir. bu aylık ücret karşılığı aboneler ayda 3000 dakika (50 saat) görüntülü görüşme yapabilmekteydiler.

firma abone sayısını arttırabilmek için 2009 yılında yeni kampanyalar duyurdu. bunlardan ilki asker aileleri için ilk 6 ay ücret alınmayan 24 aylık sözleşme kampanyası ;  bir diğeri ise cihaz üzerinden bilgi servislerine ulaşma imkânı sunan video bidünya kampanyası idi. firma 2009 yılı sonunda aylık abonelik ücretini 19 tl'ye indirdi.

firmanın servis için açtığı ttvideofon.com web sayfası, alan adı (domain) kaydı firma tarafından yenilenmediği için artık ilgili bir içerik sunmamaktadır.

türk telekom tarafından sunulan videofon hizmeti, bilgi teknolojileri ve i̇letişim kurumunun 10.11.2017 tarih ve 2017/i̇k-syd/334 nolu kararıyla sonlandırılıp kullanımdan kaldırılmıştır.

videofon cihazı

cihaz ile konuşma sırasında görüşülen kişinin fotoğrafı çekilebilmektedir. sim kart okutulabildiği için kartta bulunan kayıtlar cihazın rehberine aktarılabilir. cihaz ile web sayfalarına erişilebilir.

tüketici i̇lgisi
videofon, internet bağlantısı ve ek bir aylık ücret daha ödenmesini gerektirdiği için kotalı internet abonesi olan kullanıcılarca pozitif karşılanmamıştı.

dış bağlantılar 
 türk telekom bilgi sayfası

kaynakça

film ve video teknolojisi

akıllı telefonlar
bilimkurgu konuları
toplumda teknoloji
video mesajlaşma
telekomünikasyon

video
Bay İlçesi

bay i̇lçesi (uygurca: باي ناھىيىس, bay nahiyisi, bay nah̡iyisi, çince: 拜城县/拜城縣; pinyin: bàichéng xiàn), çin'de sincan uygur özerk bölgesi'nin kuzeyinde, aksu i̇li'inde bir ilçedir.

konumu 
batısında onsu i̇lçesi, kuzeyinde moğolküre i̇lçesi ve tekes i̇lçesi, doğusunda kuçar i̇lçesi, güneyinde toksu i̇lçesi ile sınırdır.

kasaba ve köyler 
bay ilçesi, iki kasaba (镇 zhèn), on bir kırsal belde (乡 xiāng) ve üç özel kırsal belde (虚拟乡) gibi yerleşim birimlerinden oluşur. i̇lçenin ana merkezi bay (拜城镇; bàichéng zhèn) kasabasıdır. bay nahiyesine bağlı térek (kavak) isminde bir köyü bulunur.

tarihi 
diğer verilen isimler: bay, pai, pai-ch'eng-hsien, pai-ch'eng, pai-ch'eng-chen ve bai.

kaşgarlı mahmud, divân-ı lügati't-türk'te;

bu bölgeyi, "باى يغاج bay yıgaç" "كوجآ küçe şehriyle "اج uç" arasında, uç'a yakın bir yer adı." olarak tanımlamıştır.

kul bilge kağan (678 - 712) bay (doğu türkistan) şehrinde bir budist manastırı yaptırır.
bay i̇lçesine bağlı kızıl (çince: 克孜尔乡; qïzïl veya hei-tzu-erh) beldesinde tarihi bin buda mağaraları (çince: 克孜尔千佛洞; kezi'er qianfodong veya 克孜尔石窟; kèzī'ěr shíkū) bulunur.

ekonomi

notlar

kaynakça

dış bağlantılar 

doğu türkistan'daki ilçeler
aksu i̇li
Å

å; i̇sveççe, danca, valonca, norveççe ve fince'de kimi sesleri karşılamak üzere kullanılan bir harftir. her ne kadar fince'de bu harfi içeren sözcük bulunmasa da, bu ses fince'de kimi sesleri ifade etmek için kullanılmaktadır.

köken 

å, kökeni kuzey avrupa olan bir harftir. almanca'da aal veya haar (i̇skandinavya'da ål, hår, i̇ngiltere'de eel, hair) şeklinde yazılan bu sesi karşılamak için oluşturulmuştur. harf, eski nors dili'nde yer alan "á" harfi yerine kullanılmaya başlamıştır. o-a arası bir sesle okunmaktadır.

ayrıca bakınız 

a
Ă

ă rumence, çuvaş türkçesi ve vietnamca alfabelerinde yer alan bir sesli harftir. rumencede geniş yuvarlak aa'nın yerine kullanılan harf, vietnamcada, alfabenin 2. harfi olan ă, ton belirtmek için kullanılmaktadır. harf bununla beraber çekçe, slovakça ve i̇sveççede, bulgarcadaki ъ/ъ harfini göstermek için kullanılır. i sesine benzer.

vietnamcada bulunan ă harfleri 

 ằ ằ
 ắ ắ
 ẳ ẳ
 ẵ ẵ
 ặ ặ

ayrıca bakınız 

latin alfabesi harfleri
kısaltma imli harfler
Meuse (departman)

meuse [], fransa'nın illerinden birisidir. i̇l, "commercy" ve "verdun" olmak üzere 2 yerleşime ayrılmıştır. her yerleşimin farklı özellikleri bulunmaktadır.

i̇l hakkında 
i̇l, fransa'nın fransız devrimi'nden sonra; 4 mart 1790 tarihi itibarıyla belirlenen ilk eyaletlerinden birisidir.  bölge fransa'nın 88. en kalabalık yöresidir. i̇l, fransa'nın kuzeydoğu kuşağında, yer almaktadır. i̇lde tarım ve turizm gelişmiştir. i̇lin çevresi ardennes, marne, haute-marne, vosges, meurthe-et-moselle, illeriyle çevrilidir. i̇l kuzeyden belçika ile komşudur.

yerleşimler 
 commercy
 verdun

 
1790'da fransa'da kurulan oluşumlar
grand est'in illeri
1790'da kurulan bölgeler ve ülkeler
Morbihan

morbihan (; bretonca: mor-bihan), fransa'nın illerinden birisidir. i̇l, "lorient" ve "pontivy" olmak üzere 2 yerleşime ayrılmıştır. her yerleşimin farklı özellikleri bulunmaktadır. fransa'nın kuzeybatı kuşağında, atlas okyanusu kıyısında yer almaktadır.

i̇l, fransız devrimi'nden sonra; 4 mart 1790 tarihi itibarıyla belirlenen ilk eyaletlerinden birisidir. bölge fransa'nın 32. en kalabalık yöresidir. i̇lde tarım ve turizm gelişmiştir. i̇lin çevresi finistère, côte-d'armor, ille-et-vilaine ve loire-atlantique illeriyle çevrilidir. i̇l, açıklarında, kendisine bağlı adalara sahiptir. bu adalar; 
 belle île
 groix
 houat
 hoëdic
 meaban

yerleşimler 
 lorient
 pontivy

 
1790'da fransa'da kurulan oluşumlar
bretanya'nın illeri
1790'da kurulan bölgeler ve ülkeler
Avat İlçesi

avat i̇lçesi (uygurca: ئاۋات ناھىيىسى, awat nahiyisi, avat nah̡iyisi, çince: 阿瓦提县/阿瓦提縣; pinyin: āwǎtí xiàn), çin'de sincan uygur özerk bölgesi'nin kuzeyinde, aksu i̇li'inde bir ilçedir.

konumu 
batısında kelpin i̇lçesi ve maralbeşi i̇lçesi, kuzeyinde aksu şehri, doğusunda aksu ve aral şehri, güneyinde lop i̇lçesi ve karakaş i̇lçesi ile sınırdır.

kasaba ve köyler 
avat ilçesi, üç kasaba (镇 zhèn), beş kırsal belde (乡 xiāng) ve beş özel kırsal belde (虚拟乡) gibi yerleşim birimlerinden oluşur. i̇lçenin ana merkezi avat (阿瓦提镇; āwǎtí zhèn) kasabasıdır.

tarihi 
diğer verilen isimler: abad, a-wa-t'i-hsien, a-wa-t'i ve a-wa-t'i-chen.

ekonomi

notlar

kaynakça

dış bağlantılar 

doğu türkistan'daki ilçeler
aksu i̇li
Moselle

moselle [], fransa'nın illerinden birisidir. i̇l, "boulay-moselle", "château-salins", "forbach", "sarrebourg", "sarreguemines" ve "thionville" olmak üzere 6 yerleşime ayrılmıştır. her yerleşimin farklı özellikleri bulunmaktadır.

i̇l hakkında 
i̇l, fransa'nın fransız devrimi'nden sonra; 4 mart 1790 tarihi itibarıyla belirlenen ilk eyaletlerinden birisidir. bölge fransa'nın 19. en kalabalık yöresidir. i̇l, fransa'nın doğu kuşağında, almanya sınırında yer almaktadır. i̇lde sanayi gelişmiştir. i̇lin çevresi meurthe-et-moselle ve bas-rhin illeriyle çevrilidir. i̇l doğudan almanya ve kuzeydoğudan lüksemburg ile komşudur. i̇l, tarihteki almanya-fransa gerginliklerine sahne olmuş yöreler arasında yer almaktadır.

yerleşimler 
 metz
 thionville
 boulay-moselle
 château-salins
 forbach
 sarrebourg
 sarreguemines

 
1790'da fransa'da kurulan oluşumlar
grand est'in illeri
1790'da kurulan bölgeler ve ülkeler
Kelpin İlçesi

kelpin i̇lçesi (uygurca: كەلپىن ناھىيىسى, kelpin nahiyisi, kəlpin nah̡iyisi, çince: 柯坪县/柯坪縣; pinyin: kēpíng xiàn), çin'de sincan uygur özerk bölgesi'nin kuzeyinde, aksu i̇li'inde bir ilçedir.

konumu 
batısında akçi i̇lçesi, kuzeyinde akçi i̇lçesi ve uçturfan i̇lçesi, doğusunda aksu şehri ve avat i̇lçesi, güneyinde maralbeşi i̇lçesi ile sınırdır.

kasaba ve köyler 
kelpin ilçesi, bir kasaba (镇 zhèn), dört kırsal belde (乡 xiāng) gibi yerleşim birimlerinden oluşur. i̇lçenin ana merkezi kelpin (柯坪镇; kēpíng zhèn) kasabasıdır. gezilike (盖孜力克; gězīlìkè) 1.5 km² ve yu'erqi (玉尔其; yù'ěrqí) 1.2 km² yüzölçümlü beldeleri vardır.

tarihi 
diğer verilen isimler: kelpin, k'o-p'ing-ch'eng, k'o-p'ing, k'o-p'ing-hsien ve kelpin-bazar.

502 - 550 yılları arasında hunlar, 552 - 648 yılları arasında göktürkler, 648 - 649 yılları arasında tang hanedanı zamanında çinliler, tekrar 659 yılından itibaren 744 yılına kadar göktürkler, 790 ve 791 - tahminen 842 yılları arasında tibetler ve 1006 yılından itibaren karahanlılar 1032 - 1210 yılları arasında doğu karahanlılar, doğu karahanlıları karahitaylar yıktıktan sonra karahitaylar, daha sonra; önce 1227 - 1370 yılları arasında çağatay hanlığı daha sonra 1370 - 1514 yılları arasında doğu çağatay hanlığı bu bölgede egemenlik sürmüştür.

ekonomi

notlar

kaynakça

dış bağlantılar 

doğu türkistan'daki ilçeler
aksu i̇li
Alyaksey Jıhalkoviç

aleksey jigalkoviç, (rusça: алексей жигалкович - aleksey jigalkoviç, beyaz rusça: аляксей жыгалковіч - alyaksey jıgalkoviç, d. 1996, minsk) 2007 eurovision çocuk şarkı yarışması'nı kazanan beyaz rus şarkıcıdır. şarkısının adı s druzyami (arkadaşlarla) dir. yarışmayı sadece bir puanlık bir farkla kazandı. belarus'un kseniya sitnik'ten sonra eurovision çocuk şarkı yarışması'nı kazanan ikinci şarkıcısıdır. aleksey birçok ülkede uluslararası yarışmalara katılmıştır.

1996 doğumlular
beyaz rus erkek şarkıcılar
minsk doğumlular
çocuk şarkıcılar
yaşayan insanlar
20. yüzyıl erkek şarkıcıları
Nièvre

nièvre [], fransa'nın illerinden birisidir. i̇l, "château-chinon", "clamecy" ve "cosne-cours-sur-loire" olmak üzere 3 yerleşime ayrılmıştır. her yerleşimin farklı özellikleri bulunmaktadır.

i̇l hakkında 
i̇l, fransa'nın fransız devrimi'nden sonra; 4 mart 1790 tarihi itibarıyla belirlenen ilk eyaletlerinden birisidir.  bölge fransa'nın 83. en kalabalık yöresidir. i̇l, fransa'nın orta kuşağında yer almaktadır. i̇lde sanayi gelişmiştir. i̇lin çevresi yonne, côte-d'or, saône-et-loire, allier, cher ve loiret illeriyle çevrilidir. i̇l şaraplarıyla ünlüdür.

yerleşimler 
 château-chinon
 clamecy
 cosne-cours-sur-loire

 
1790'da fransa'da kurulan oluşumlar
bourgogne-franche-comté'nin illeri
1790'da kurulan bölgeler ve ülkeler
Kırmızı Buğday

1998 yılında kalan müzik tarafından çıkarılan, düzenlemeleri adnan koç, vokali yine adnan koç, murat aldemir, celal bakar ve erkan oğur tarafından yapılan cengiz özkan albümüdür.

albüm i̇çeriği 

  ne feryad edersin divane bülbül
  feraye(ferahi)
  mapushane çesmesi
  bir kökte uzamış sarmaşık gibi
  beni görüp yüzün öte döndürme 
  halkalı şeker
  bir fırtına tuttu bizi 
  çamlığın başında tüter tütün
  senden bana yar olmaz
  kırmızı buğday ayrılmıyor sezinden 
  tanrıdan diledim bu kadar dilek
  salına salına suya gidersin

1998 albümleri
Ah İstanbul

ah i̇stanbul, 2001 yılında kalan müzik tarafından çıkarılan, yapımcılığını hasan saltık'ın düzenlemelerini adnan koç'un üstlendiği cengiz özkan albümüdür.

şarkı listesi 
 "ah i̇stanbul"
 "bir ay doğar i̇lk akşamdan geceden"
 "yıldız dağı"
 "beydağının başı kardır borandır"
 "bahçalarda zerdâli"
 "anam ağlar başucumda oturur"
 "beyaz geyme toz olur"
 "bey mâyıl"
 "çekemedim akça kızın göçünü"
 "benim adım dertli dolap"
 "karardı karadeniz"
 "deniz dalgasız olmaz"

2001 albümleri
Toksu İlçesi

toksu i̇lçesi, (uygurca: توقسۇ ناھىيىسى, toqsu nahiyisi, tok̡su nah̡iyisi, çince: 新和县/新和縣; pinyin: xīnhé xiàn), çin'de sincan uygur özerk bölgesi'nin kuzeyinde, aksu i̇li'inde bir ilçedir.

konumu 
batısında onsu i̇lçesi ve aksu şehri, kuzeyinde bay i̇lçesi, doğusunda kuçar i̇lçesi, güneyinde şayar i̇lçesi ve aral şehri ile sınırdır.

kasaba ve köyler 
toksu ilçesi, bir kasaba (镇 zhèn), altı kırsal belde (乡 xiāng) ve bir özel kırsal belde (虚拟乡) gibi yerleşim birimlerinden oluşur. i̇lçenin ana merkezi toksu (新和镇; xīnhé zhèn) kasabasıdır.

tarihi 
diğer verilen isimler: do shamba bazar, hsin-ho, du-shamba-bāzār, tu-san-mu-pa-shih, dushamba, hsin-ho-chen, tu-san-pa shih, toksu ve du-shamba-bazar.

502 - 550 yılları arasında hunlar, 552 - 648 yılları arasında göktürkler, 648 - 649 yılları arasında tang hanedanı zamanında çinliler, tekrar 659 yılından itibaren 744 yılına kadar göktürkler, 790 ve 791 - tahminen 842 yılları arasında tibetler ve 1006 yılından itibaren karahanlılar 1032 - 1210 yılları arasında doğu karahanlılar, doğu karahanlıları karahitaylar yıktıktan sonra karahitaylar, daha sonra; önce 1227 - 1370 yılları arasında çağatay hanlığı daha sonra 1370 - 1514 yılları arasında doğu çağatay hanlığı bu bölgede egemenlik sürmüştür.

han hanedanlığı zamanından kalma tonggusibashi (通古斯巴西城址; tonggusibaxi chengzhi) burada bulunur.

ekonomi

notlar

kaynakça

dış bağlantılar 
 aksu tonguzubaşı (tonggusibashi) antik şehir 
 tonggusibashi gucheng 

doğu türkistan'daki ilçeler
aksu i̇li
Molly Sandén

molly sanden (d. 3 temmuz 1992), i̇sveçli şarkıcı. 2006 eurovision çocuk şarkı yarışması'na katılmış ve ülkesinin o yarışmada bu zamana kadar aldığı en iyi sonucu kazandırmıştır. şarkısının adı det finaste någon kan få. toplamda 116 puan alarak 3. olmuştur.

2007 eurovision çocuk şarkı yarışması'nda ülkesi i̇sveç'in oylarını okumuştur.ayrıca o yıl kardeşi frida sanden i̇sveç'i temsil etmiştir.ancak molly gibi çok başarılı olamamıştır ve toplamda 83 puan alarak 8. olabilmiştir.

2009 eurovision şarkı yarışmasında ülkesi i̇sveç'i temsil etmek için melodifestivalen'in yarı finaline katılmıştır.

diskografi

albümler

single'lar 
2006: det finaste någon kan få (2006 eurovision çocuk şarkı yarışması)
2007: allt som jag kan ge (stage junior 2007)
2007: du är musiken i mig (you are the music in me) feat. ola (high school musical 2)
2008: just här, just nu (right here, right now) feat. brandur (high school musical 3)

feat

sanatçılarla işbirliği 
2006: magnus carlsson ile "julens tid är här" (spår i snön)
2012: "a little forgiveness" feat. christopher (unchained)

filmografi ve i̇sveççe dublaj 
2007: high school musical 2 - gabriella montez (şarkı)
2008: high school musical 3 - gabriella montez (şarkı)
2010: karmakarışık - rapunzel (ses ve şarkı)
2012: good luck charlie - teddy duncan
televizyon
2011: lemonade mouth - olivia white

radyo ve televizyon 
 2010: my camp rock scandinavia 2
 2012: lilla melodifestivalen 2012
 2013: - "ja'mie: private school girl"

ödülleri ve adaylıkları 
2012: blog awards - kazandı "yılın blog roketi"
2012: rockbjörnen - adaylık "yılın canlı (performans) kadın sanatçısı" - loreen'e kaybetti

kaynakça

dış bağlantılar 

 resmî site 
 resmî blog
 facebook'ta molly sandén 
 twitter'da molly sandén 
 youtube'da molly sandén 
 myspace'te molly sandén

i̇sveçli kadın şarkıcılar
1992 doğumlular
yaşayan insanlar
melodifestivalen yarışmacıları
21. yüzyıl kadın şarkıcıları
Saklarım Gözümde Güzelliğini

2003 yılında kalan müzik tarafından çıkarılan, aşık veysel türkülerinin cengiz özkan ağzından yeniden yorumlandığı, yalnızca bağlama sesi duyulabilecek, "veysel'e bir vefa albümü".

albümde yer alan eserler :

  1-  hayal bana yakın 
  2-  murad  
  3-  beş günlük dünyada  
  4-  gönül sana nasihatım  
  5-  sen bir ceylan olsan 
  6-  ben gidersem  
  7-  çırpınıp i̇çinde  
  8-  saklarım gözümde güzelliğini  
  9-  bir ulu ağaçtan bir yaprak düşse 
 10-  kaldırsam perdeyi 
 11-  derdimi dökersem 
 12-  kızılırmak seni seni

2003 albümleri
Uçturfan İlçesi

uçturfan i̇lçesi (uygurca: ئۇچتۇرپان ناھىيىسى, uçturpan nahiyisi, uqturpan nah̡iyisi, çince: 乌什县 veya 烏什縣; wūshí xiàn), çin'de sincan uygur özerk bölgesi'nin kuzeyinde, kırgızistan'a komşu, aksu iline bağlı bir ilçedir.

i̇sim kökeni 
uçturfan kelimesi; uç (اوج) (oğuzca) bir nesnenin tükenmesi, bitmesi, türkler'in kalem yaptıkları bir ağaç veya uç, kenar anlamlarına gelen sözcük ile bu sözcüğü sonradan eklenen tufan kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur. uç turfan veya uçturfan şehri ismini “uç” adındaki dağdan almakta olup bu dağ, aksu'nun batısında bulunmaktadır. kalmuklar xvii. yüzyılda turfan’daki uygurları doğu türkistan’ın kuzeyindeki nehir kıyılarında, çiftçiliği geliştirmek için göç ettirmişlerdir. bunun için uç şehrinin ismine, göçmenlerin geldiği şehrin ismi de eklenerek uçturfan olmuştur.

türk dilinin en eski sözlüklerinden divânu lügati't-türk'te;

"تڤشغان اكز tawuşgan ögüz" “uç şehrinde akan bir derenin adı." şeklinde tanımladığı bu dere toşkan nehri'dir. toşkan nehri'nin geçtiği uç şehri de günümüzdeki uçturfan nahiyesidir.

konumu 
batısında akçi i̇lçesi ve güneybatısında kelpin i̇lçesi, kuzeyinde kırgızistan, doğusunda onsu i̇lçesi, güneyinde aksu şehri ve kelpin i̇lçesi ile sınırdır.

kasaba ve köyler 
uçturfan ilçesi, bir kasaba (镇 zhèn), yedi kırsal belde (乡 xiāng), bir kırsal etnik belde (民族乡; mínzúxiāng) ve bir özel kırsal belde (虚拟乡) gibi yerleşim birimlerinden oluşur. i̇lçenin ana merkezi uçturfan (乌什镇; wūshí zhèn) kasabasıdır. akyar (阿合亚; āhéyà) 1.5 km² yüzölçümlü beldesi vardır.

tarihi 
diğer verilen isimler: utsch-turfan, uch turfan, ushi, wu-shih-chen, wu-shih-hsien, wu-chih, wu-shih, wu-shih-t'u-lu-fan, uqturpan, outch-tourfan, uch-tuifan ve ush-turfan.

502 - 550 yılları arasında hunlar, 552 - 648 yılları arasında göktürkler, 648 - 649 yılları arasında tang hanedanı zamanında çinliler, tekrar 659 yılından itibaren 744 yılına kadar göktürkler, 790 ve 791 - tahminen 842 yılları arasında tibetler ve 1006 yılından itibaren karahanlılar 1032 - 1210 yılları arasında doğu karahanlılar, doğu karahanlıları karahitaylar yıktıktan sonra karahitaylar, daha sonra; önce 1227 - 1370 yılları arasında çağatay hanlığı daha sonra 1370 - 1514 yılları arasında doğu çağatay hanlığı bu bölgede egemenlik sürmüştür.

yarkand hanlığı dönemi 
doğu türkistan'da 1514 ile 1680 yılları arasında altışehir (altıshahr) olarak bilinen; hotan, yarkent, yengihisar, kaşgar, aksu ve uçturfan gibi şehirleri içine alan bölgede yarkand hanlığı (mamlakati yarkand, mamlakati moghuliya, mamlakati saidiya) egemenlik sürmüştür.

ekonomi 
burada kaqia isminde altın maden ocakları bulunur.

notlar

kaynakça

dış bağlantılar 
 

doğu türkistan'daki ilçeler
aksu i̇li
Afrika sosyalizmi

afrika sosyalizmi klasik sosyalizmden farklı olarak ekonomik kaynakların "geleneksel" afrika yöntemleri ile paylaşılması düşüncesidir. 1950'lerde ve 1960'larda birçok afrikalı siyasetçi, bu terimin tanım ve yorumları çeşitlilik gösterse de afrika sosyalizmini destekledi.

afrika sosyalizmi taraftarları 
 robert mugabe - zimbabve
 amilcar cabral - gine-bissau ve yeşil burun adaları
 kenneth kaunda - zambiya
 modibo keita - mali
 samora machel - mozambik
 anc
 nelson mandela - güney afrika
 thabo mbeki - güney afrika
 albert luthuli - güney afrika
 michel micombero - burundi
 eduardo mondlane - mozambik
 sam nujoma - namibya
 oginga odinga - kenya
 didier ratsiraka - madagaskar
 jerry rawlings - gana
 thomas sankara - burkina faso
 léopold sédar senghor - senegal
 ahmed sékou touré - gine
 patrice lumumba - kongo demokratik cumhuriyeti

kaynakça 

 william h.friedland and carl g.rosberg jr., african socialism, stanford university press, california, 1964.
 peter worsley, the third world,weidenfeld and nicholson, london, 1964.
 ghita jonescu and ernest gellner, populism, weidenfeld and nicholson, london, 1969.
 yves bénot, idélogies des indepéndances africaines, f.maspero, paris, 1969.
 paolo andreocci, democrazia, partito unico e populismo nel pensiero politico africano, in africa, rome, n. 2-3, 1969.
Dondușeni

dondușeni, (rusça: дондюшаны) moldova'nın kuzeyinde bir şehir. şehir, dondușeni rayonunun idari, ekonomik ve kültürel merkezidir. posta kodu md-5100 'dür. şehrin nüfusu yaklaşık olarak 12,000'dir. donduşeni'de bir hastane, bir otel, bir karakol, birkaç kahvehane ve restoran vardır.

ünlüler 
 aleksander gelman — tiyatro yazarı
 boris raisov — opera şarkıcısı
 moshe sambation — yazar
 lidia freyman — aktris
 semyon vainshtok

dış bağlantılar 
 tarihçe, haberler, resimler 

moldova'daki şehirler
Yellice Dağı

kütahya'nın hemen güneyinden geçen fay çizgisinin gerisinde bulunan 1100 m ortalama yükseltili dar plato alanının kıyısında yükselir. dağın en yüksek noktası i̇ncebel tepesi’dir (1764 m). genel görünümü ile üst kesimi hayli düz olan yellice kütlesinin üzerinde, doğu-batı doğrultusunda dizilmiş bir takım tepeler mevcuttur. bunlar, i̇ncebel tepesi'nin doğusundaki i̇minicik tepesi (1699 m), batısındaki bakırtepe (1758 m) dir.

kütahya ilinin dağları
Río de la Plata (şarkı)

río de la plata, natalia oreiro'nun ikinci albümünden çıkan ikinci single çalışmasıdır. otobiyografik özelliğe sahip olan şarkı 2000 yılında arjantin, i̇spanya, polonya, litvanya gibi ülkelerde yayınlandı

şarkı listesi 

 rio de la plata    
 microquia 20°   
 pozdrav

polonya versiyonu:

 rio de la plata 
 tu veneno (remix)

natalia oreiro şarkıları
2000 şarkıları
i̇spanyolca şarkılar
pop şarkıları
Hotan İlçesi

hotan i̇lçesi (uygurca: خوتەن ناھىيىسى, xoten nahiyisi, hotən nah̡iyisi, çince: 和田县/和田縣; pinyin: hétián xiàn), çin'de sincan uygur özerk bölgesi'nin güneyinde, hotan i̇li'inde bir ilçedir.

konumu 
batısında guma i̇lçesi, kuzeyinde karakaş i̇lçesi ve lop i̇lçesi, doğusunda çira i̇lçesi, güneyinde aksay çin ve tibet ile sınırdır. taklamakan çölü'nün güneyinde konumlanan hotan ilçesi güneyinde kunlun dağları (kūnlún shān) ile çevrilidir.

kasaba ve köyler 
hotan i̇lçesi, bir kasaba (镇 zhèn) ve on bir kırsal belde (乡 xiāng) gibi yerleşim birimlerinden oluşur. i̇lçenin ana merkezi bagh (巴格其镇; bāgh zhèn) kasabasıdır.

tarihi 
1949 yılında çin halk cumhuriyeti kızılordusu tarafından ilhak edilmiştir. doğu türkistan'ın adı sincan uygur özerk bölgesi olmuştur.

ekonomi 
bölgenin en eski ve en önemli geçim kaynağı ipekçiliktir. bölgede meyve, üzüm, pamuk, buğday, mısır ve pirinç üretimi yaygındır, hayvancılık da gelişmiştir. hotan, ayrıca tarih boyunca çıkarılan yeşim taşı ile tanınmıştır. nahiyede metal ve değerli taş işlemeciliği gelişmiştir.

notlar

kaynakça

dış bağlantılar 
 

doğu türkistan'daki ilçeler
hotan i̇li