Küçük İskender

derman i̇skender över veya bilinen adıyla küçük i̇skender (28 mayıs 1964, i̇stanbul - 3 temmuz 2019, beykoz), türk şair, eleştirmen ve oyuncudur.

yaşamı 
1964 yılında i̇stanbul'da doğdu. kabataş erkek lisesini bitirdikten sonra i̇stanbul üniversitesi cerrahpaşa tıp fakültesine girdi, son sınıfında okulu bıraktı. ardından i̇stanbul üniversitesi sosyoloji bölümüne girdi, 3 yıl sonra bıraktı. 1980'li yıllardan başlayarak ölene kadar çeşitli dergilerde şiirler, eleştiriler, denemeler yazdı. i̇lk şiiri milliyet genç sanat dergisinde, i̇skender över ismiyle çıktı. profesyonel olarak 1985'te adam sanat dergisinde şiirleri yayımlanmaya başladı.

kimi çıkan antolojilerde şiirleri basıldı. kanada'da çıkan descant adlı edebiyat dergisinin türkiye özel sayısında, abd'de ise murat nemet-nejat'ın 'eda' kavramında yoğunlaştığı türk şairleri antolojisinde kendine yer buldu. i̇talya'da düzenlenen avrupalı genç şairler yarışması'nda (la giovane poseia d'europa nel 1999) ilk ona girdi ve şiirleri bu şairlerle kitaplaştırıldı.

2000 yılında orhon murat arıburnu ödülleri'nde bir çift siyah deri eldiven adlı şiir kitabıyla birincilik aldı. 2001 yılında almanya'da, 2002 yılında hollanda'da çeşitli şehirlerdeki etkinliklerde, 2005'te avusturya'da, 2007'de makedonya'da, 2008'de i̇sveç'te konuşmacı olarak ve şiir performanslarıyla kendini dile getirdi. 2003 yılında berlin'de düzenlenen i̇lk türk eşcinseller kongresi'nde bu konudaki bildirisini okudu. 2004'te new york'ta ve kuzey carolaina'da üniversitelerde konuşma yaptı ve tek kişilik okuma gecelerine konuk oldu. 2006'da i̇skender'i ben öldürmedim adlı şiir kitabıyla melih cevdet anday şiir ödülü'nü kazandı. 2014'te 7.si verilen erdal öz edebiyat ödülü küçük i̇skender'e verildi. jüri ödülün gerekçesini “türk şiiri’ne getirdiği özgün soluk ve şiir dilinin geliştirilmesinin yanı sıra otuz yıl boyunca tavrındaki tutarlılık” olarak özetledi. 2017’de necatigil şiir ödülü’nü aldı. seçici kurul "küçük i̇skender, ilk kitabı gözlerim sığmıyor yüzüme'den başlayarak günümüz şiirine yeni bir söyleyiş, yeni bir soluk kazandırdı. çağdaş türk şiirinin birikimlerini dilde ve anlatımda yeni yaklaşımlarla zenginleştirdi. günümüz toplumunun farklı kesimlerinin yaşam kültürlerini şiir diline taşıdı. mayıs giremez, küçük i̇skender'in otuz yıllık şiir birikiminin parlak bir örneği olmasının yanında, günümüz şiirini yücelten özellikleriyle de ödüle değer bulundu." açıklamasını yaptı.

2018'de akciğer kanseri teşhisi konan sanatçı bir süredir bodrum'daki evinde istirahatte idi. i̇stanbul, beykoz paşabahçe devlet hastanesi’nde yoğun bakımda tedavisi süren küçük i̇skender 3 temmuz 2019'da, gece saatlerinde öldü.

kariyeri
i̇stanbul'da türkiye'nin en önemli müzik odakları olan baba zula, rashit, teoman, nejat yavaşoğulları, gripin, hayko cepkin, zakkum, harun tekin, derya köroğlu, mabel matiz, can bonomo, model, flört, cemiyette pişiyorum yine edebiyat ve sinema dünyasından orhan alkaya, mustafa altıoklar, şenol erdoğan, pelin batu, haydar ergülen, arif damar, lale müldür, enver ercan gibi isimlerle aynı sahneyi paylaştı. küçük i̇skender ayrıca genç şairlerle birlikte beyoğlu başta olmak üzere ankara, i̇zmir, i̇zmit, zonguldak, elazığ,tekirdağ, edirne, gaziantep, milas, seferihisar, gümüşlük, bodrum, bolu, kırşehir, lefkoşa gibi birçok farklı yerde performans geceleri yapmıştır.

oyunculuk 
küçük i̇skender, mustafa altıoklar'ın yönettiği iki filmde de oynamıştır: 1997  yapımı ağır roman ve 2002 yapımı o şimdi asker.

kitapları 
kitapların şu anki yayınevleri ve basıldıkları ilk tarih dikkate alınmıştır.

şiir 
 gözlerim sığmıyor yüzüme (1988 / adam yayınları)
erotika (1991 / adam yayınları)
 yirmi5april (1994 / yky)
 periler ölürken özür diler (1994 / gendaş)
 suzidilara (1996 / adam yayınları)
 güzel annemin hayal gücü (tek baskılık kitap) (1996 / hera şiir kitaplığı)
 ciddiye alındığım kara parçaları (1997 / yky)
 papağana silah çekme! (1998 / om yayınları)
 alp krizi (tek baskılık kitap) (1999 / çalıntı yayınları)
 gözyaşlarım nal sesleri (1999 / adam yayınları)
 bir çift siyah deri eldiven (2000 / adam yayınları)
 i̇pucu bırakma sanatı (2000 / om yayınları)
 bahname (2000 / om yayınları)
 teklifsiz serseri (2001 / om yayınları)
 kahramanlar ölü doğar (2001 / om yayınları)
 çürük et deposu (2001 / adam yayınları)
 eski kral deposu (2002 / adam yayınları)
 siyah beyaz denizatları (toplu şiirler i) (2003 / gendaş)
 barudî (kürtçe çeviri) (2003 / piya)
 dicle ile fırat (2004 / gendaş)
 bir daha bana benzeme angel! (2004 / varlık)
 i̇skender'i ben öldürmedim (2005 / sel yayınları)
 ölü evinde seks partisi (2008 / sel yayınları)
 sarı şey (2010 / sel yayınları)
 bu defa çok fena (2011 / sel yayınları)
 ali (2013 / sel yayınları)
 elli belirsiz (2014 / sel yayınları)
ölen sevgilimin şiir defteri (2017 / can yayınları)

serbest metinler 
 dedem beni korkuttu hikâyeleri (1992 / parantez)
 i̇kizler burcu hikâyeleri (1993 / parantez)
 666 (1994 / gendaş)
 galileo'nun pergeli ( 2009 / sel )
 the kırmızı başlıklı i̇stasyon şefi (1996 / parantez)
 belden aşağı aşk hikâyeleri (1996 / parantez)
 pop h'art (1997 / i̇nkılâp)
 balık burcu hikâyeleri (2000 / parantez)
 made in hell (2001 / i̇nkılâp)
 insectisid (2002 / stüdyo i̇mge)
 necronomicon / ölüm kitabı (2004 / turuncu medya)
 waliz bir (2016 / can )
 her şey ayrı yazılır ( 2016 / can )

roman 
 flu'es (1998 / parantez)
 cehenneme gitme yöntemleri (1999 / parantez)
 zatülcenp (2000 / i̇nkılâp)

özel derlemeler 
 kanlı lağım fareleri'den küçük i̇skender'e (2001 / stüdyo i̇mge)
 aşk şiirleri kolonisi (2004 / everest)
 i̇nceleme / eleştiri
 şiirli değnek (1995 / yky)
 eflatun sufleler (2002 / gendaş)
 rimbaud'ya akıl notları (2004 / alkım)

günce 
 cangüncem (1996 / gendaş)
 bu defa çok fena (2011/ sel)

eserleri üzerine çalışmalar 
 küçük i̇skender kitabı-i̇nceleme, tartışma ve söyleşiler (2019 / i̇karos yayınları)

hakkındaki yazılar 
ölü evindeki çılgın eğlence can sever'in küçük i̇skender'in şiir kitabıyla ilgili yazısı
şiir dinletileri küçük i̇skender'in şiir dinletileri
 salih alexander wolter: erinnerung an küçük iskender. in: das sternbild des matrosen lesen. schwules leben - schwule literatur. gießen 2020: psychosozial-verlag. pp. 113–116. isbn 978-3-8379-3012-2
  "küçük i̇skender kitabı'nın anlamı" murat esmer'in yazısı.

kaynakça 

zincirlikuyu mezarlığı'na defnedilenler
1964 doğumlular
2019 yılında ölenler
i̇stanbul doğumlu yazarlar
lgbt şairler
melih cevdet anday şiir ödülü sahipleri
türk lgbt yazarlar
türk mizah yazarları
i̇stanbul'da kanserden ölenler
yunus nadi ödülü sahipleri
20. yüzyıl türk şairleri
21. yüzyıl türk şairleri
erdal öz edebiyat ödülü sahipleri
kabataş erkek lisesinde öğrenim görenler
i̇stanbul üniversitesi cerrahpaşa tıp fakültesinde öğrenim görenler