Plano, Teksas

plano  teksas'ın collin county'de bulunan bir şehirdir. 2010 sayımına göre şehrin nüfusu 269.776'dır ve teksas'ın en çok nüfusa sahip dokuzuncu, amerika birleşik devletleri'nin ise yetmişinci şehridir. 
plano, dallas–fort worth metroplex adı verilen büyük metropoliten bōlgenin içinde konumlanmıştır.

tarih 

1840'larda ilk yerleşimciler bugünkü plano yakınlarına yerleşmişlerdir. yerleşimcilerin bölgede kereste fabrikası, un değirmeni ve mağaza açması bölgeye daha fazla insanın gelmesine neden oldu. posta servisinin de kurulması ile oluşmaya başlayan kasabaya bir isim verilmesi gerekti, birkaç isim verilmek istendiyse(başkan millard fillmore onuruna verilen isim dahil) de olmadı. halk i̇spanyolca'da düz anlamına gelen plato ismini layık gördü. i̇sim posta ofisi tarafından da isim kabul edildi. 1872'de  houston and central texas railway'in de tamamlanması şehrin büyümesinde önemli bir rol oynadı ve 1873'te resmi olarak şehir oldu. 1874'te şehrin nüfusu 500'ü aştı. 1881'deki yangında binaların birçoğu yıkıldı. 1880'lerde şehir tekrar inşa edildi ve işler normale dönmeye başladı.

plano'nun nüfusu 1900 yılında 1.304'e ulaştı ve yavaş büyüerek 1960'ta 3.695'e ulaştı. 1970'te nüfus 17.872'ye ulaşıp 1980'de 72.000'i aştı. plano şehrinin engebeli olmaması altyapının şehrin büyümesine paralellik göstermesini sağladı.

1981'de düzenlenen yarışmayı uzun süredir plano şehrinde yaşayan profesyonel ressam ve tasarımcı james r. (jim) wainner tarafından tasarlanan çizim kazandı ve plano şehir konseyi tarafından logo benimsendi. çıkarılan yasa ile belediye meclisinden onay alınmadan logonun herhangi bir kuruluş, firma veya filmde kullanılması ve  herhangi bir ekipman, ticari üründe kullanılması yasaklanmıştır.

1980'lerde j. c. penney ve frito-lay gibi birçok   büyük şirket, merkezlerini plano'ya taşıdı ve bu durum şehrin büyümesine büyük yardımı oldu. 1990'da şehrin nüfusu 128.713'e ulaştı, bu durum county başkenti mckinney'i gölgede bıraktı. 1994'te all-america city ödülünü alan şehir. ülke çapında tanınma fırsatını buldu. 2000 yılında şehrin nüfusu 222.030'e ulaştı

coğrafi özellikler 

amerika birleşik devletleri sayım bürosu'nun kayıtlarına göre şehrin toplam yüzölçümü 185,5 km²dir (71.6 mil kare).

i̇klim 
şehirde genel olarak nemli subtropikal iklim görülür. en yüksek sıcaklık 1936'da 118 °f (48 °c) olarak kaydedilmiştir. şehrin en serin olduğu ay ocak, en sıcak ayı ise temmuzdur. en düşük sıcaklık 1930'da -7 °f (-22 °c) olarak kaydedilmiştir. şehir en çok yağışı ise mayıs ayında alır.

yönetim

yerel yönetim

eyalet yönetimi 
plano teksas senatosu tarafından temsil edilmektedir.

federal yönetim 
federal seviyede teksas'ın 2 adet birleşik devletler senatörü bulunmaktadır.

ekonomi 
plano'nun 2011 yılı mali raporuna göre plano'da en çok işçi çalıştıran şirketler:

şirketler 
ülkenin en büyük şirketlerinin bazılarının merkezleri plano'dadır. aşağıdaki şirketlerin merkezleri ya da bölgesel merkezleri plano'dadır:

 acision
 adams golf
 alliance data
 ca technologies
 capital one financial services
 cookies by design
 dell services
 dr pepper snapple group
 cinemark theatres

 crossmark
 ericsson
 frito-lay
 gearbox software
 genband
 hp enterprise services
 infosys technologies
 j. c. penney
 pizza hut

 rent-a-center
 robot entertainment
 tek
 safety-kleen
 siemens plm software
 tektronix communications
 traxxas
 tyler technologies
 yum! restaurants international

eğitim 

plano'da 70'i eyalet, 16'sı özel olmak üzere toplam 86 okul, collin county community college'e ait 2 kampüs bulunmaktadır. ayrıca şehirde 6 adet kütüphane yer alır.

nüfus 

2010 sayımına göre şehirde  259,841 kişi yaşamaktadır. 2000 sayımına göre şehirde  80.875 hane bulunmakta ve 60.575 aile de ikamet etmektedir. kilometre kare başına 1.197,8 kişinin düştüğü şehirde, kilometre kare başına 464.4 hane düşmektedir. şehir nüfusunun % 66,9'u beyaz (%58,4'ü hispanik olmayan) %7,6'sı afroamerikan, %0,36'sı yerli, %16,9'u asyalı, %0,1'i pasifik adalı, %3,36'sı diğer ırklardan ve %3'ü melezdir.

80,875 haneden %42,0'ında 18 yaşından küçük çocuk bulunmaktadır.

kardeş şehirler 

plano'nun 6 kardeş şehri bulunmaktadır.

tarihi yerler 
plano station, texas electric railway (1908)
heritage farmstead museum (1891)

kaynakça

dış bağlantılar 

  plano, teksas şehri resmi websitesi  
 dmoz open directory projesi "plano" maddesi