Shaun Murphy

shaun murphy (d.10 ağustos 1982) 2005 dünya şampiyonu olmuş i̇ngiliz profesyonel snooker oyuncusu. lakabı "sihirbaz"'dır, murphy düz isteka hareketleri ve uzun potlarıyla bilinir. hıristiyanlığa bağlı ve dindar olarak tanınmıştır.

murphy harlow'da doğmuş, 1998 yılında profesyonel olmuştur. dünya şampiyonluğu zaferi büyük sürpriz olarak nitelendirilir, elemelerden gelip şampiyon olan ikinci oyuncu olmuştur. diğer sıralama turnuvası zaferleri 2007 malta kupası ve 2008 birleşik krallık şampiyonasıdır, ayrıca ikinci dünya şampiyonası finaline 2009'da ulaşmıştır. murphy altı tane daveyiye turnuvası kazanmıştır.

murphy profesyonel kariyerinde 1 milyon sterlin para ödülü kazanıp; 160'ın üstünde yüzlük seri yapmayı başarmıştır. kendisi dünya sıralamasında üç numaraya kadar yükselmiştir, 2007/2008 sezonudan beri üç sezon üç numarada kalmıştır, fakat 2010/2011 sezonunda yedinci sıradadır. murphy kendisi gibi snooker oyuncusu olan stephen maguire ile toplumsal bir rekabete girişmekle birlikte, eşiyle üç yılık evliliğin ardından 2008'de boşanmıştır.

kariyeri

i̇lk yılları ve kariyer başlangıcı 
murphy harlow, i̇ngiltere'de doğdu. murphy 8 yaşındayken, ailesi ona noel için snooker masası satın alınca snooker oynamaya başladı. i̇lk yüzlük serisini 10 yaşındayken yaptı ve rushden snooker merkezi'nde, stephen hendry, mark williams, ve ken doherty gibi oyuncularla birlikte pratikler yaptı. 13 yaşındayken, doc martens ayakkabı şirketi ile kendisine beş yıllığına yıllık £5,000 sterlin sağlayacak sponsorluk anlaşması yaptı ve dünya şampiyonası kazanma ve dünya bir numarası olma isteğini belirtti. 1998 yılında, 15 yaşındayken, profesyonel oldu.

steve prest 2006/2007 sezonuna kadar murphy'nin koçluğunu yaptı. willie thorne ve ray reardon ona rehberlik yaptılar, ve 15 yaşındayken, babası ona eski istekasını verdi.

murphy kariyerine birleşik krallık turu (2000 yılında challenge tour olarak yeniden adlandırıldı) ile başladı, o zamanlar ikinci seviye bir profesyonel turnuvaydı. 1997/1998 sezonundaki birleşik krallık turu'nun dördüncü yarışmasında final oynadı, 2000/2001 sezonunda challenge turu'nun üçüncü ve dördüncü yarışmasını kazandı, turnuvadaki liyakat sıralaması'nda birinci oldu. 2000 yılında, dünya snooker yılın yeni geleni ödülüne kabul edildi ve dünya profesyonel bilardo ve snooker birliği tarafından verilen yılın fark yaratmış genç oyuncusu ödülünü kazandı. 2000 yılında, i̇ngiltere açık şampiyonası'nı kazandı.

murphy ilk profesyonel turnuvası zaferini 2000 benson & hedges şampiyonası'nı kazanarak elde etti. şampiyonluk yolunda mark davis'i yarı finalde 6-1'lik skorla geçti, ve stuart bingham'ı finalde 2-5'lik skordan geri gelerek 9-7 yendi. although he was not yet on the first-level main tour, this victory brought qualification for the masters—a prestigious non-ranking invitation tournament with places for members of the top 16, the winner of the qualifying tournament, and a limited number of wildcards. masters'da televizyonda yayınlanmış ilk maçını oynadı, dünya 15 numarası marco fu'yu yendi, ve daha sonraki maçta yedi kez dünya şampiyonu hendry karşısında 4-1 öne geçmeyi başardı, fakat maçı kaybetti. kariyeri boyunca yaotığı tek maksimum seriyi 2001 benson & hedges şampiyonası'nda yaptı.

erken sıralama sonuçları 
murphy sıralama turnuvalarında ana tabloya ilk defa crucible tiyatrosu ev sahipliği yaptığı 2002 dünya şampiyonası'nda çıktı, ilk turda stephen hendry'e 4-10 yenildi. 2002/2003 sezonunda, i̇skoçya açık turnuvasında ana tabloya kalmayı başardı fakat drew henry'e ilk turda 5-3 yenildi. dünya şampiyonası'nda ise, siyah oyunuyla doherty'e 10-9 kaybetti.

2003/2004 sezonunda, murphy 64. sıraya çıktı ve üç sıralama turnuvasında elemeleri geçerek ana tabloya çıktı. lg kupası'nda, murphy ikinci turda steve davis'i 5-4 yendi, fakat john higgins'e üçüncü turda 5-2 yenildi. davis'e karşı zaferinin ardından, murphy "bu benim snooker kariyerimdeki en büyük günlerden biridir." açıklamasını yaptı. i̇ngiltere açık turnuvasında, dave harold'u ilk turda 5-1 ile geçti, fakat ikinci turda paul hunter'a 5-2 yenildi. oyuncular şampiyonası'nda—i̇skoçya açık turnuvasının yeni ismi oldu—turnuvanın son şampiyonu jimmy white'a ikinci turda 5-3'lük skorla kaybetti. he failed to reach the world championship, losing a qualifying match 7-10 against stuart pettman, in which pettman was docked a frame for arriving late.

2004/2005 sezonunda, murphy 48. sıraya çıktı ve dört sıralama turnuvasının elemelerini geçip ana tablolara çıktı. grand prix—lg kupası'nın yeni ismi oldu—stephen maguire'a ilk turda 5-2 mağlup oldu. i̇ngiltere açık turnuvasında sıralama turnuvalarındaki ilk yarı finaline ulaştı, fakat higgins ona frame vermeden 6-0 yendi. malta kupası'nda daha ilk turda matthew stevens'a 5-2 yenildi.

2005 dünya şampiyonası 

murphy 2005 dünya şampiyonası'nda ana tabloya gelebilmek için iki eleme maçı kazandı. dünya altı numarası olan stevens ile finalde karşılaşabilmek için eski dünya şampiyonları higgins'i 13-8, davis'i 13-4, ve peter ebdon'u 17-12'lik sokrlarla yendi. i̇lk günün bitiminde 10-6'lık skorla stevens'in gerisinde kalmıştı (dünya şampiyonası finali ikin günden daha fazla bir zaman diliminde oynanır), fakat geri dönüş yaparak skoru 16-16'ya getirdi. sonra ona iki frame kazandıran serileri yaptıktan sonra şampiyonluğa ulaştı. yaptığı 11 yüzlük seri ile o yılın en çok yüzlük serisi yapan oyuncu oldu.

murphy'nin zaferi büyük sürpriz olarak nitelendirildi. turnuva öncesinde bahislerde ona 150-1 oranında şans veriyordu, zaferinden önce, bekleneni veremeyen bir oyuncu olarak görülüordu. murphy terry griffiths'ten sonra elemelerden gelip dünya şampiyonası'nı kazanan (ya da finale ulaşan) ikinci oyuncudur. 22 yaşındaki murphy, 21 yaşındaki hendry'den sonra dünya şampiyonası'nı kazanan en genç ikinci oyuncudur. hiçbir önceki dünya şampiyonu turnuvayı kazandığında yedi numaradan aşağı değildi, ve murphy turnuvayı 48. sırada kazanarak tüm dünya şampiyonları içinde sıralamada en aşağıda bulunan oyuncu oldu. joe johnson'dan beri sadece murphy dünya şampiyonası'nı kazanarak ilk sıralama turnuvası zaferini elde etmiştir. turnuva devam ederken ona "büyücü" lakabı takıldı ve turnuva zaferi onun önceki kariyer para ödülünü ikiye katladı, mercedes-benz ile bir ev satın aldı. zaferinden sonra, nişanlısı clare ile temmuz 2005'te evlendi.

2005-2007 
yeni sezonda, 21. sıraya ilerlemişti, bu genellikle sıralama turnuvaları için yeterlilik garantisi olmaz. ancak, dünya şampiyonu olarak sezondaki her turnuvadaki elemlerde otomatik olarak iki numaralı seribaşı olurdu (2006 dünya şampiyonası'nda bir numaralı seri başıydı). murphy premier league snooker turnuvasına katıldı, 25 saniyelik vuruş hakkı verilen davetiye turnuvasıdır, fakat round-robin aşamasında elendi.

sezonun açılışında, davetiye turnuvası kuzey i̇rlanda kupası'nda çeyrek finale çıktı fakat neil robertson'a 5-4 yenildi ve elendi. sezondaki ilk üç sıralama turnuvasında—grand prix, birleşik krallık şampiyonası, ve malta kupası—son 16'ya ulaştı, fakat sırayla bingham'a, robertson'a, ve graeme dott'a yenildi. bingham'a yenilmesinden sonra, dünya şampiyonası'ndaki durumu göze alındığında, dıştaki masada oynamaktan şikayet etti. pot black yeniden oynanmaya başlandığında, tek freymli eleme turnuvası,1991'den beri oynanmıyordu, murphy finalde stevens'a finalde yenilerek ikinci oldu. aralık 2005'te bbc doğu midlands spor ödülleri'nde yılın sporcusu ödülü kazandı.

masters turnuvasında, murphy çeyrek finade higgins'e 6-4 yenildi, fakat galler açık'da ikinci sıralama turnuvası finaline ulaştı, ama stephen lee'e 9-4 yenildi. dünya şampiyonası'nda çeyrek finale ulaştı, fakat "crucible laneti"'nin kurbanı oldu—hiçbir dünya şampiyonu crucible tiyatrosu'nda unvanını korumayı başaramamıştır— ebdon'a 13-7 yenildi.

sonraki sezonda, murphy dünya sıralamasında 5. sıraya yükselmişti, ilk defa elit top 16 sıralamasına girdi, böylece sıralama turnuvalarında elemeleri otomatik olarak geçerek ana tabloya kaldı ve masters turnuvasına otomatik olarak kabul edildi.

kuzey i̇rlanda kupası'nda (bu sezonda sıralama turnuvasıydı), çeyrek finalde lee'e 5-4 ve birleşik krallık şampiyonası ikinci turunda alan mcmanus'a 9-3 yenildi. masters'ta çeyrek finalde çıktığında karşısında stephen hendry vardı, hendry'e 6-3 yenildi, fakat ikinci sıralama turnuvası şampiyonluğuna ryan day'i malta kupası'nda 9-4 yenerek ulaştı. kazandıktan sonra, he said it was a relief to get rid of the one-hit wonder label. sonraki maçta, jamie cope'u 2007 galler açık'ta yenmeyi başardı, maçta art arda dört yüzlük seri yapmayı başararak bunu yapabilen ikinci snooker oyuncusu (higgins'in 2005 grand prix finalinde yaptıklarından sonra) ve en iyi dokuz frame üzerinden oynanan maçta bunu yapan tek oyuncu oldu. daha sonra çeyrek finalde maguire'ye 5-3 yenildi. dünya şampiyonası'nda, murphy çeyrek finalde stevens'i 13-12 yenmeyi başardı—11-5 geriden geldi ve knocking the latter out of the top 16—fakat yarı final karşılaşmasında mark selby karşısında 13-12 kaybetti.

2007-2009 
2007/2008 sezonunda, kendisinin en yüksek sıralaması olan üçüncü sıraya yükseldi  ve en az beş sıralama turnuvasında yarı finali gördü, hiçbirini kazanamadı.

sezonun açılış turnuvası olan şanghay ustalar'da, daha birinci turda ian mcculloch'a 5-2 yenildi. sonra pot black'de final oynadı fakat doherty'e yenildi. grand prix turnuvasında, ronnie o'sullivan ile yar finalde karşılaştı, o'sullivan onu 5-2 geriden gelip 6-5 yenmeyi başardı. i̇laveten kuzey i̇rlanda kupası ve birleşik krallık şampiyonası'nda yine yarı finaldeydi, şanssızlık ki her iki yarı finalde karşısında maguire vardı. kuzey i̇rlanda kupası'nda 6-5 ve birleşik krallık şampiyonası'nda ona 9-5 yenildi. birleşik krallık şampiyonası'ndan önce, geçici olarak bir numaraydı. malta kupası şampiyonluğunu (turnuva o yıl sıralama turnuvası değildi) doherty'i 9-3 yenerek korumayı başardı. çin açık şampiyonasında, yarı finalde selby'yi 6-3 yendi—kendisinin oynadığı yedi sıralama turnuvasında altıncı yarı finaliydi—fakat finalde maguire'ye 10-9 yenildi. dünya şampiyonası öncesinde, tekrar bir numaraya olmuştu.

dünya şampiyonası'nda, favorilerden biriydi, ikinci turda ali carter'a 13-4 gibi ezici bir skorla yenildi. mağlubiyetinin ardından, murphy masaların konumunu eleştirdi. rakibi carter ise dünya şampiyonası finaline kadar ilerledi.
murphy dünya üçüncülüğünü 2008/2009 sezonundada korudu. davetiye turnuvası olan paul hunter classic'i finalde selby'i 4-0 yenerek kazandı. fakat sezonun ilk dört sıralama turnuvasının ilk turlarında yenildi, bahreyn şampiyonasından dünya 47 numarası mike dunn'a 5-4 yenilmesi buna dahildir. ekim ayında, murphy ve eşi üç yıllık evliliğin ardından ayrıldılar. murphy grand prix'da yüzüğünü hiç takmadı.

birbirini izleyen dört ilk tur yenilgisine rağmen—bunlara eşiyle ayrılığı sebep olmuştur—murphy üçüncü sıralama turnuvası şampiyonluğunu birleşik krallık şampiyonası finalinde fu'u düşük kaliteli bir maçta 10-9 yenerek elde etti. karar freyminde pembe topu şans eseri ve biraz da etkileyici biçimde maç topu olarak attı. zaferi davis, alex higgins, griffiths, john parrott, hendry, o'sullivan, williams, john higgins ve ebdon'dan sonra hem dünya şampiyonu hem de birleşik krallık şampiyonu olan onuncu oyuncu oldu dünyadaki elit snooker oyuncuları arasındaki yerini sağlamlaştırdı.

dünya şampiyonası'nda murphy'nın ayrılmış olan eşi onun andrew higginson'a karşı ilk tur maçı sırasında ona boşanma belgelerini vereceği endişeleri oldu. ancak, böyle bir şey meydana gelmedi ve murphy higginson'u 10-8 yendi. maç esnasında eşinin ailesinin maçı terk etmeleri istendi. kendisinin ikinci dünya şampiyonası finaline giden yolda, ikinci turda fu'u 13-3 yenmeyi başardı. çeyrek finalde karşısına 7 kez dünya şampiyonu olmuş hendry çıktı. hendry karşısında 13-11 kazanmayı başardı ve yarı finale çıktı. hendry maçta dokuzuncu 147'sini yapmış ve o'sullivan'ı egale etmeyi başarmıştır. yarı finalde robertson'u 17-14 yendi. robertson, maçta 14-7 geriye düşmesine rağmen skoru 14-14'e getirdi. fakat son üç freymi murphy'nin kazanmasıyla turnuvaya veda etti. finalde iki kez dünya şampiyonu olmuş higgins'in karşısına çıktı. finalde, ilk günün sonunda 11-5 geride kaldı ve higgins onu 18-9 yendi. finalin ilk gününde, bir gazete murphy ile ilgili "öpmek ve söylemek" adlı hikâye yayımladı.

2009-devam 

murphy dünya üçüncülüğünü üçüncü yılda korumayı başardı. paul hunter classic şampiyonluğunu jimmy white'i finalde 4-0 yenerek korumayı başardı. premier league snooker turnuvasını finalde o'sullivan'ı 7-3 yenerek kazandı ve o'sullivan'ın bu turnuvayı üst üste beş kere kazanmasına son verdi.

murphy sezonun ilk sıralama tunuvasında yarı finale ulaştı, şanghay ustalar, fakat liang wenbo karşısında 6-5 yenildi. bu yarı final onun bu sezonki tek yarı finali ve en iyi sıralama turnuvası sonucudur. birleşik krallık şampiyonası'nda önceki şampiyon olarak, turnuvanın kazananı olacak olan ding junhui'e ikinci turda 9-5 yenildi. maçtan sonra murphy ding'in maçtaki her freymden sonra alandan ayrılmasından yakındı, bu konuyla ilgili "kimsenin biten her freymden sonra tuvalete gitme ihtiyacı olduğuna inanmıyorum." açıklamasını yaptı. masters'da çeyrek finale ulaşan murphy williams karşısında yaptığı maçı 6-4 kaybettti. galler açık'ta ve çin açık'ta ilk tur maçlarını sırasıyla stevens'a ve nigel bond'a kaybetti. dünya şampiyonası'nda gerard greene ve ding'i yendikten sonra çeyrek finalde carter ile karşılaştı. maçta 8-4 önde olmasına rağmen maçı 13-12 kaybetti. bu sezon 2003/2004 sezonundan beri finale ulaşamadığı tek sezondur.

üç sezon üst üste dünya üçüncüsü olduktan sonra, 2010/2011 sezonunda yedinci sıraya geriledi. daha sonra wuxi classic turnuvasını, çin'de düzenlenen davetiye turnuvasıdır, ding junhui'yi yenerek kazandı. ding karşısında 2-8 geriye düştükten sonra toparlanarak 9-8 yendi. murphy paul hunter classic'de yarı finale yüksekdi, şimdi oyuncular turu şampiyonası'nın minör-sıralama turnuvası serisi olarak bir parçasıdır, fakat ilerleyen zamanlarda bu turnuvanın şampiyonu olacak olan judd trump'a 4-2 yenildi. murphy brüksel açık turnuvasında, avrupa'nın ikinci oyuncular turu şamiyonası yarışması, finalde matthew couch'u 4-2 yendi. murphy ruhr şampiyonası'nda finale kadar ulaştı fakat john higgins karşısında 4-2 mağlup oldu. murphy, oyuncular turu şampiyonası bittiğinde liyakat sıralaması'nı 1. olarak tamamlamıştır. murphy premier league snooker finalinde ronnie o'sullivan'a 7-1 yenilerek şampiyonluğunu korumayı başaramadı.

oyun stili 
takma isimleri "büyücü" ve "whiston savaşçısı"dir, murphy uzun potlarıdaki düz isteka hareketleri,—davis bir keresinde "gördüğüm en iyi isteka hareketi" orumunu yapmıştır.— ve seri inşalarıyla ünlenmiştir. dünya şampiyonası zaferinden beri taktiksel oyununu geliştirmektedir. 160'ın üzerinde yüzlük seri ve bir maksimum seri yapmayı başarmıştır. murphy'nin kariyeri boyunca 1,052,845£ para ödülü kazanmıştır. (2008/2009 sezonunun bitiminde).

kişisel yaşamı 
murphy harlow kentinde doğdu ve irthlingborough kentinde büyüdü. 2003/2004 sezonunda nişanlısıyla birlikte rotherham'a taşındı, ve eşinden ayrıldığından beri sale'de yaşıyordu. 13 yaşında okulda zorbalık yaptığından dolayı derslerine evde devam etti. murphy'in ailesi o 14 yaşındayken ayrıldı. ayrılıktan sonra babası tony, profesyonel golf oyuncusudur, ile birlikte yaşamaya başladı ve annesini 19 yaşına kadar hiç görmedi.

performans ve sıralama çizelgesi

kariyer finalleri

sıralama turnuvaları finalleri: 6 (3 şampiyonluk, 3 finalistlik)

davetiye turnuvası finalleri: 9 (6 şampiyonluk, 3 finalistlik)

minör-sıralama turnuvası finalleri: 1 (1 şampiyonluk)

pro-am turnuvası finalleri: 5 (4 şampiyonluk, 1 finalistlik)

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 global snooker profili
 pro snooker blog profili 

1982 doğumlular
doğu i̇ngiltere doğumlular
i̇ngiliz snooker oyuncuları
i̇ngiliz hristiyanlar
yaşayan insanlar
dünya snooker şampiyonası kazananları