Falkirk Muharebesi

falkirk muharebesi, (gâl bölgesinde gerçekleşen); 22 temmuz 1298 tarihinde gerçekleşen i̇skoçya'nın  özgürlük savaşı niteliğini taşıyan ilk savaşıdır. william wallace önderliğindeki i̇skoç ordusunu, i. edward önderliğindeki i̇ngiliz ordusu mağlup etti.

muharebe

stirling ismi verilen  mızraklar ve dört büyük tabur "kirpi" ismi verilen schiltronların (i̇ki insan uzunluğunda mızraklar) i̇skoç ordusu savaş alanına geldi. mızrakçılar arasına, okçular ve küçük süvari birlikleri dahil edilmiştir. en önde ise toprak sahipleri ve nüfuzlu insanlar ve onlara bağlı birlikler yer alıyordu. 22 temmuz salı günü, i̇ngiliz ordusu'na ait dört tabur süvari i̇skoç ordusu'yla karşılaştı. i̇ngiliz ordusu'nun sol kesimi; norfolk, hereford ve lincoln tarafından komuta edilmiştir. ordunun sağ kesimini ise durham başpiskoposu anthony bek yönetirken; kral i. edward ise öncü kuvvetlerin hemen arkasında ve merkez ordunun başında bulunuyordu. i̇skoç ordusuyla ilk karşılaşan norfolk ve ona bağlı birlikler ilk hücumu gerçekleştirdi. ancak i̇skoç birliklerinin küçük bir bataklığın  ardında olması saldırıyı başarısız hale getirdi. bu durumda saldırı girişimleri bataklık çevresinden dolaşarak gerçekleştirmeleri gerekti. sağ tarafı komuta eden anthony bek'in ordusunun, geç pozisyon alması ve merkez kuvvetlere bağlı süvarilerin sabırsız davranmaları ordu düzenin tamamen bozdu. john comyn ve ona bağlı birlikler savaş alanını terk etti. sir john stewart, kardeşi ve onlara bağlı uzun menzilli okçu birlikleri bu durumdan istifade ederek i̇ngiliz birliklerine ağır hasarlar verdi. ancak schiltronların zırhlı süvari birliklerine istenilen hasarı verememesinden kaynaklı i̇skoç mızrakçıları'nın orman içlerine çekilmesine neden oldu. kral i. edward süvari birliklerini tekrar düzenleyerek toparladı. i̇ngiliz süvarilerinin, i̇skoç süvarilerine oranla daha fazla olması direkt saldırıyı etkiliyordu. bu yüzden savaş alanından geri çekildiler. kral i. edward, uzun menzilli okçuları  ("longbow") öne çıkarması i̇skoç birliklerinin zayiatlar vermesine neden oldu. ancak i̇ngiliz birliklerinin ordu düzeni bozulunca; i̇skoç orduları hücuma geçti. sol kısımda hazır bekleyen zırhlı süvari birlikleri kral i. edward'ın emri ile harekete geçtiler. i̇ngiliz birlikleri i̇skoç ordusu'nun etrafını sararak muharebeyi kazandı.

etkileri
i̇skoç birlikleri; çok fazla kayıp verdiler. kral i. edward'ın i̇skoçlara karşı ilk zaferidir.

kaynakça

i̇ngiliz edebiyatındaki yeri
 bain, j., i.edward dönemi i̇skoçya, 1296-1377, 1961.
 barrow, g. w. s. robert bruce ve i̇skoçya halkları, 1976
 barron, e. m. i̇skoçya savaşları ve bağımsızlık mücadelesi, 1934.
 brown, c., "william wallace", 2004.
 morris, j. e. i.edward dönemi galler savaşları, 1994.
 nicholson, r. orta çağ ve sonrası i̇skoçya, 1974.
 oman, c., ortaçağ savaş sanatı, 1898.
 michael prestwich, edward i, 1997, yale university press, new haven & london, isbn 0-300-07157-4 (pbk.)
 reid, s., i̇skoçya ovalarındaki savaşlar;2004;pen & sword books ltd.;barnsley;isbn 1-84415-078-x.
 fordun, john "i̇skoçya ulusal kronolojisi", 1363, translated from the latin text by felix j. h. skene. ed. by william f. skene. 1872:

dış bağlantılar 
william wallace ve falkirk muharebesi (1297)

i̇skoçya
britanya savaşı
william wallace
falkirk savaşları
1298