Julie Andrews

dame julie andrews dbe,  asıl adı julia elizabeth wells, (d. 1 ekim 1935,  walton-on-thames, surrey) britanyalı şarkıcı, film ve sahne oyuncusu ve yazardır.

julie andrews, mary poppins, neşeli günler ve victor victoria filmlerindeki rolleri ile ismini duyurmuştur.  31 aralık 1999'da britanya kraliçesi ii. elizabeth tarafından "dame" şerefi ile ödüllendirilmiştir. kariyeri ile ilişkili ödülleri arasında  1 tane en i̇yi kadın oyuncu oscar ödülü  (ve 2 tane ödül adaylığı); 3 tane  sinema dalında en i̇yi aktör altın küre ödülü - müzikal veya komedi  (ve 2 tane özel henrietta ödülü ile 6 tane ödül adaylığı), 1 tane bafta en i̇yi kadın oyuncu ödülü adaylığı; 1 tane emmy ödülü (ve 3 defa ödül adaylığı); 3 tane grammy ödülü (ve 1 defa ödül adaylığı); 3 tony ödülü adaylığı bulunmaktadır.

yaşamı

walton-on-thames'de 1 ekim 1935'te doğan julie andrews'in ismi resmî doğum vesikasına göre julia elizabeth wells idi. annesinin kocası bir tahta ve metal işleme konularında okul öğretmenliği yapan edward charles "ted" wells idi. ama sonradan julie andrews, ted wells'in babası olmadığını ve julie'nin annesinin nikâh dışı bir ilişkisinden doğan çocuğu olduğunu öğrenmiştir. ii. dünya savaşı başından itibaren ted wells ile annesi ayrı yaşamaya başladılar. annesi i̇ngiliz ordu üyelerinin eğlendirilmesi kurulan organizasyon olan ensa'ya girerek müzik salonu tipi varyete aktrisi olarak çalışmaya başladı. julie resmî babası ted wells ile birlikte yaşadı. savaştan sonra ted wells ile annesi boşandılar ve annesi kanadalı bir vodvil aktörü olan ted andrews ile ikinci evlilik yaptı. 1940'tan itibaren julia annesiyle, sonra da annesi ile yeni eşi ile birlikte yaşamaya başladı.

annesi ve ikinci kocası olan ted andrews varyete artistleri olarak britanya adasının çeşitli müzik salonlarını turnelerle gezmekteydiler. ama londra'da çok fakir bir semtte çok mütevazı bir evde yaşamaktaydılar. sesinin yaşına göre çok daha gür ve ahenkliği ve 4 oktav yaygınlıkta olup olağanüstü olduğu öğrenilmişti. julie önce özel bir paralı sahne sanatçılığı okuluna devam etti sonra devlet okuluna devam edilip ciddi olarak özel şan dersleri almaya başladı. sahne için ismini üvey babasına atıfla "julie andrews" olarak seçmişti. sahnede ilk görünmesi 1947-1948 yıllarında amerikan komedyen willy boag ile starlight roof adlı bir revü gösterisinde "londra hipodromu" adlı ünlü müzik salonunda oldu. bu revüde julie andrews, fransız besteci amboise thomas tarafından hazırlanmış mignon adlı opera eserinden je suis titania la blonde adlı aryayı söyleyerek katkı sağladı. sonra bir çocuk aktris olarak londra'nın tiyatroları merkezi olan "west end (batı tarafı)" tiyatrolarında (örneğin "london casino") ve taşra turnelerinde geleneksel olarak noel ve yılbaşı dönemlerinde çocuklara da hitap etmek için sahnelenen "pantomime" adı verilen çeşitli sahne oyunları yapımlarında ("alladdin", "humpty dumpty", "jack ve sihirli fasulya ağacı", "kırmızı şapkalı kız", "külkedisi" vb.) şarkıcı çocuk rolleri aldı.

amerika'da tiyatro merkezi olan new york broadway'de ilk görünüşü, 1954'te olup londra'da başarı ile oynanan besteci sandy wilson tarafından hazırlanmış müzikal boyfriend (erkek arkadaş) ile oldu ve daha 19 yaşına girmeden oynadığı bu rol büyük sükse yaptı. i̇ki yıl sonra bu müzikalin son temsilleri oynanırken 1956'da broadway'de sahnelenecek olan alan jay lerner ve frederick loewe tarafından hazırlanan my fair lady adlı müzikalde başrole seçildi. bu arada julie andrews, richard rodgers'ın hazırladığı "pipe dream" müzikalinde rol almak için başvurdu ancak bu eserin bestecisi richard rodgers ona provalarına yeni başlanacak olan my fair lady'nin başrolünü oynamayı tercih etmesini tavsiye etti. my fair lady müzikalinde julie andrews, i̇ngiliz aktör rex harrison karşısında "eliza doolittle" rolünü oynadı ve bu müzikal gayet popüler olarak seyirciler tarafından çok tutuldu.

1957'de amerika'da televizyon yayımı için richard rodgers ve oscar hammerstein ii tarafından hazırlanan bir müzikal komedi olan cinderella (külkedisi) telefilminde başrol olan külkedisi rolünü oynadı ve bu telefilm 19 milyon seyirci çekerek çok başarılı oldu.

1958-1962 döneminde julie andrews amerikan televizyon şirketlerin özel programlarında (örneğin cnbs-tv'nin the faboulous 50's (masal gibi 1950'li yıllar) ve nbc-tv'nin lerner ve loewe broadway) ve özel "show"larda (ed sullivan show, dinah shore ve chey show, jack benny programı, bell telefon saati, garry moore show) misafir aktris olarak bulundu. haziran 1962'de carol burnet ile birlikte julie ve carol carneige hall adlı, cbs-tv için özel bir program hazırladı.

sonra 1960'ta yine broadway'de alan jay lerner ve frederick loewe tarafından hazırlanmış camelot müzikalinde başrol olan kraliçe guenièvre rolü ile büyük sükse yaptı.

1959'da sahne tasarımcısı tony walton ile evlilik yaptı ve 1962'de tek çocukları emma dünyaya geldi. çift 1967'de boşandı.

1963'te broadway müzikali my fair lady'nin film haklarını satın alan warner bros. çekecekleri filmde başrolü, new york'ta büyük sükse kazanmış julie andrews'a vermek yerine, hiç şarkı söyleyemeyen ve şarkılar için dublajcı bir şarkıcı kullanılması gereken, ama yüz güzelliği ile hiçbir filminin yapımcı stüdyoya zarar getirmemesi ile ün yapmış olan audrey hepburn'a vermeyi seçtiler. buna karşılık aynı dönemde walt disney stüdyosu çektikleri mary poppins adlı film için sihirli mürebbiye başrolü için julie andrews'u seçtiler. bu filmde çok beğenilen şekilde oynadığı rol ve söylediği sihirli şarkılar (örneğin, filmdeki müziksel 18 parça arasında adları "a spoonful of sugar (bir kaşık dolusu şeker)", "supercalifragilisticexpialidocious", "chim chim cher-ee", "let's go fly a kite (gidip uçurtma uçuralım)" olan parçalar dolayısıyla julie andrews bir "yıldız" oldu. 1964'te bu filmdeki rolünden dolayı en i̇yi kadın oyuncu akademi ödülü ve 1965'te sinema dalında en i̇yi aktör altın küre ödülü - müzikal veya komedi ödülünü kazandı. film walt disney stüdyosunun en popüler ve en çok para yapan filmi oldu. julie andrews bu film için oscar ödülünü alırken yaptığı konuşmada (kendine my fair lady müzikalinde başrolü vermeyen fox stüdyosu başkanı olan) jack warner'a bu fırsatı kendine sağladığı için teşekkür etti.

1964'te jame garner ile the americanization of emily adlı filmde başrol oynadı ve bir röportajda bu filmdeki rolünü en beğendiği rol olarak nitelendirdi.

1965'te julie andrews neşeli günler adlı filmde maria von trapp rolünü oynadı. bu film 20th century fox şirketinin tüm tarihi boyunca en büyük hasılat getiren filmi ve 2012 itibarıyla sinema tarihinde 3. büyük hasılat getiren film oldu. bu rolü dolayısıyla julie andrews ikinci defa en i̇yi kadın oyuncu akademi ödülünü kazandı. oynadığı film, sinema dalında en i̇yi aktör altın küre ödülü - müzikal veya komedi için aday film olarak gösterildi.

1966'da hawaii adlı filmde başrolü oynadı ve bu film 1966 için en yüksek hasılat getiren film oldu. yine 1966'da alfred hitchcock yönetmenliğinde paul newman ile torn curtain (esrar perdesi) filminde başrol oynadı. 1967'de baştan aşağı modern millie adlı filmde başrol oynadı. bu iki film o zamana kadar universal pictures şirketinin en büyük hasılat getiren filmleri oldu.

1967 sonuna kadar julie andrews arka arkaya 6 filmde hasılat rekorları kıran hit filmlerde başrol oynamıştı. fakat bundan sonra 1968'de amerikan aktris gertrude lawrence'ın hayat hikâyesi olan star! ve 1970'te rock hudson ile oynadığı darling lili hollywood'un en büyük zarar getiren iki filmi olarak kayda geçti. 1970'li yıllarda julie andrews ancak iki tane filmde başrol alabildi: 1974'te the tamarind seed ve 1979'da 10 adlı film. bunun çeşitli nedenleri vardı.

1969'da daha önce oynadığı darling lili filminin yönetmeni blake edwards ile ikinci evliğini yaptı. evlilikleri 2010'da blake edwards'ın vefat etmesine kadar 41 yıl boyunca sürdü. bu evlilikleri sırasında, 1970'li yıllarda çift daha önceki evliliklerinden olan 3 çocukları yanında 2 vietnam asıllı çocuk daha evlatlık edinip toplam 5 çocuk yetiştirdiler. bu nedenle de julie andrews bu dönemde fazla sayıda uzun metrajlı film çevirmedi. ama aynı dönemde julie andrews bazı televizyon programlarında (örneğin; the julie andrews hour) göründü.

julie andrews'un o zamana kadar seyircisi üzerindeki imajı çok edepli bir i̇ngiliz mürebiyyesi tipindeydi. 1979'dan sonra julie andrews kocasının yönetmenliğinde 1979'da elle ve 1981'de s.o.b. adlı ve konuları biraz cinsel bakımdan riskli olan ve içinde çıplak sahneler bulunduran filmler yapıp "mürebbiye" imajından kurtulmaya çalıştı. 1982'de ise bir travesti şarkıcı olarak kendine iş alanı yaratmaya çalışan victoria grant ve kont victor grezhinski'nin yaşamını ele alan victor victoria ile bu imajdan sıyrılmayı başardı. bu filmle julie andrews sinema dalında en i̇yi aktör altın küre ödülü - müzikal veya komedi ve 1982 en i̇yi kadın oyuncu akademi ödülü (oskar) adaylığı aldı.
 
1983'te burt reynolds ile oynadığı the man who, loved women adlı filmde başrol oynadı. bundan sonra 1986'da başrol oynadığı filmler that's life! ve tek kişilik düet oldu ve bu iki film de altın küre ödülü için aday film seçildi.

1995'te victor/victoria bir müzikal oyun olarak broadway'de sahnelendi ve 35 yıl sonra julie andrews ilk defa bir broadway müzikalinde rol aldı. bu oyun sonra da abd'de turneye çıkartıldı. bu oyun için 1996'da "tony ödülü" almak için tek aday gösterilmesine karar verildi ise de julie andrews bu oyuna gerektiği önemi vermeyen ve hatta devamlı kötüleyen tiyatro tenkitçileri sistemini kınamak için tony ödülü adaylığını reddetti. 1997'de ise julie andrews ses tellerinde ortaya çıkan bir problem dolayısıyla bu müzikali bırakmak zorunda kaldı. kanser olmayan bir nodül urun ses telleri arasından ameliyatla alınması ile sesini kaybetti. ameliyattan önce ve hemen sonra doktorlar bu ses kaybının geçici olacağını ve 6 hafta içinde sesini tekrar kazanacağını bildirmekle beraber 1999'da sesi geri dönmediği için julie andrews doktor, cerrah ve hastane aleyhinde dava açtı ve bu dava ancak gizli bir anlaşma ile eylül 2000'de sona erdi.

bundan sonra julie andrews 1970'te başladığı çocuk eserleri yazarlığına devam etti ve günümüze kadar çeşitli ortak yazarlarla birlikte 9 tane çocuk kitabı bastırıp yayımladı.

2000'de julie andrews yeni bininci yıl için hazırlanan listede ii. elizabeth tarafından "dame commander" unvanı ile şereflendirildi. 2001'de amerika'da kennedy center honours tarafından "yaşam boyu başarı ödülü" ile taltif edildi. 2002 bbc'nin büyük bir anket sonunda hazırladığı tüm tarih boyunca 100 en büyük britanyalı adlı listede 52. sırayı aldı.

2001'de julie andrews 1964'ten beri ilk defa olarak disney stüdyo şirketi ile film yaptı. acemi prenses adlı bu filmde kraliçe clarisse marie renaldi rolünü oynadı ve bu filmin bir devamı olarak 2004'te acemi prenses 2: kraliyet nişanı filminde aynı karakteri canlandırdı. bu filmde ses tellerine yapılan ameliyattan sonra ilk defa bir şarkı söyledi.

2003'te yine disney stüdyosu için, new york plaza otelinde yaşayan bir çocuğun eloise adlı mürebbiyesinin hikâyelerini işleyen ve kay thompson tarafından yazılmış olan çocuk kitaplarından uyarlanan iki televizyon filminde mürebbiye rolleri aldı: eloise at the plaza ve eloise at christmastime.

2004'te julie andrews bir animasyon filmi olan şrek 2'de kraliçe lilian rolünü seslendirdi ve devamında 2007'de şrek 3 ve 2010'da şrek: sonsuza dek mutlu filmlerinde aynı karakteri seslendirdi. 2007 sonlarında yine disney stüdyosu için karışık animasyon ve gerçek hareket kısımları ihtiva eden müzikal komedi olan ve hem klasik disney filmlerine atıf yapıp onları öven ve hem de onları hafiften alaya alan, manhattan'da sihir adlı filmde anlatıcı olarak yer aldı.

ocak 2007'de julie andrews ekran oyuncuları derneği ödülleri'nde yaşam boyu başarı ödülü aldı. törende gelecekteki hedeflerinin tiyatro oyunları yönetmenliği yapmak ve kendi tarafından bir broadway müzikal oyununun yapımcılığını yapmak olduğunu söylemiştir.

seçilmiş filmografi

kariyer ödülleri

akademi ödülleri (oscar)

altın küre ödülleri

bafta en i̇yi kadın oyuncu ödülü

screen actors guild awards ödülleri

emmy ödülleri

laurel ödülleri

people choice ödülleri

kennedy center honor

theatre world ödülleri

julie andrews'un basılmış eserleri

julie andrews'un  "julie andrews edwards" veya "julie edwards" adını kullanarak şu basılı eserleri i̇ngilizce olarak yayımlanmıştır:
 andrews, julie. home: a memoir of my early years (2008) hyperion isbn 0786865652
 edwards, julie andrews (autora) y johanna westerman (ilustradora). mandy . harpertrophy 1989. isbn 0064402967.
 edwards, julie. the last of the really great whangdoodles. new york: harper and row. 1974. isbn 000184461x.
 edwards, julie andrews. little bo: the story of bonnie boadicea . hyperion, 1999. isbn 0-7868-0514-5. (seri halinde cesitli kitaplar.)
 edwards, julie andrews ve emma walton hamilton. dumpy the dumptruck . hyperion, 2000. isbn 0-7868-0609-5. ("dumpy" adlı seri halinde cesitli kitaplar.)
 edwards, julie andrews ve emma walton hamilton, (yazarlar). gennady spirin (resimciler). simeon's gift. 2003. isbn 0-06-008914-8.
 edwards, julie andrews ve emma walton hamilton. dragon: hound of honor . harpertrophy, 2005. isbn 0-06-057121-7.
 edwards, julie andrews ve emma walton hamilton (yazarlar) ve tony walton (resimciler). the great american musical . harpertrophy, 2006. isbn 0-06-057918-8.
 edwards, julie andrews ve emma walton hamilton.thanks to you: wisdom from mother and child . julie andrews collection, 2007. isbn 0061240028.

kaynakça

dış bağlantılar
 

 julie andrews: ibdb internet broadway verileri  
  julie andrews: imdb internet sinema verileri 

1935 doğumlular
surrey doğumlu oyuncular
surrey doğumlu müzisyenler
20. yüzyılda i̇ngiliz kadın oyuncular
i̇ngiliz kadın tiyatro oyuncuları
i̇ngiliz kadın sinema oyuncuları
en i̇yi kadın oyuncu akademi ödülü sahipleri
tony ödülü sahipleri
yaşayan insanlar
american theater hall of fame üyeleri
bafta ödülü sahipleri
i̇ngiliz çocuk şarkıcılar
i̇ngiliz çocuk kitabı yazarları
amerika birleşik devletleri'ndeki i̇ngiliz gurbetçiler
i̇ngiliz kadın şarkıcılar
i̇ngiliz kadın dizi oyuncuları
grammy yaşam boyu başarı ödülü sahipleri
21. yüzyıl britanyalı müzisyenleri
21. yüzyıl britanyalı yazarları
21. yüzyıl i̇ngiliz şarkıcıları
en i̇yi kadın müzikal veya komedi filmi oyuncusu altın küre ödülü sahipleri
i̇ngiliz çocuk oyuncular
i̇sviçre'deki i̇ngiliz gurbetçiler
i̇ngiliz anı yazarları
i̇ngiliz sopranolar
i̇ngiliz kadın seslendirme sanatçıları
21. yüzyıl kadın şarkıcıları
altın küre ödülü sahipleri
ekran oyuncuları derneği yaşam başarı ödülü sahipleri
grammy ödülü sahipleri
en i̇yi çocuk müziği albümü grammy ödülü sahipleri
david di donatello en i̇yi yabancı kadın oyuncu ödülü sahipleri
david di donatello ödülü sahipleri
david di donatello ödülü sahibi oyuncular
yaşam boyu başarı altın aslan ödülü sahipleri