mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Performans sanatı

performans sanatı, 1960'lı yıllarda ortaya çıkan, izleyicinin önünde canlı olarak icra edilen bir sanat biçimidir. performans sanatı etkinlikleri bazen happening olarak da adlandırılır. performans
sanatı metinden bağımsızdır ve o an olur. tekrarı yoktur. bunun yanı sıra fluxus, beden sanatı, süreç sanatı ile yakından ilgilidir. sahne ve gösteri sanatları ile ortak yönler taşısa da, dans, müzik, tiyatro, sirk, jimnastik gibi etkinliklerden farklı olarak görsel sanatların içinden çıkmış öncü bir akım olarak kabul edilir; tiyatro performanslarından farklı olarak olayların illüzyonu değil olduğu şekliyle olayın kendisi sergilenir. marina
abramoviç aralarındaki farkı şu cümleleriyle açıklar:

“ tiyatroda bir rolü
prova eder ve oynarsın. tiyatro da kan ketçaptır ve bıçak gerçek bir bıçak
değildir. performansta her şey gerçektir. bıçak, gerçek bıçak ve kan kandır.” 

performans
sanatı, toplumun normlarını reddeder ve izleyiciyi aktif bir konuma getirmeyi
hedefler. sahne dışında halka açık başka yerlerde de sergilenebilir. sergileme öncesi prova yapmak ya da doğaçlama yapmak sanatçıya bağlıdır. performans
sanatçılarının ortak hedefi izleyicinin hafızasında kalıcı olmaktır.

kökleri 20.yy başındaki dada akımının anarşist performanslarına, 1920 ve 30'lu yılların sürrealist ve fütürist performanslarına ve hatta jackson pollock'un aksiyon resmine kadar gider. bildiğimiz anlamıyla performans sanatı 1960'larda doğduktan sonra yaygınlaşıp 70'lerde fikirleri ön plana çıkaran kavramsal sanatla bağlantılı olarak devam etmiştir.

ayrıca bakınız 
 yerleştirme sanatı

kaynakça

dış bağlantılar 

 the-artists.org, performans sanatı ve sanatçıları. 
 bristol üniversitesi tiyatro koleksiyonunun canlı sanat arşivi
 interakcje, performans sanat toplantısı
 performa, performans sanat bienali
 infr'action, performans sanat festivali
 live action göteborg, uluslararası performans sanatı festivali
İş müfettişi

aile, çalışma ve sosyal hizmetler bakanlığına bağlı olarak çalışan ve i̇ş kanunu'nun ve çalışma hayatı ile ilgili diğer kanunların uygulanmasını denetlemekle görevli ve yetkili olan müfettişlerdir. statü ve yetkileri i̇ş kanunun'nun yanı sıra, türkiye tarafından 5690 sayılı kanun'la onanan 81 sayılı ilo sözleşmesi ile de güvence altına alınmıştır. görevlerinde bağımsız olup, cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile atanırlar.

kamu meslekleri
Spa

kaplıca, ya da i̇ngilizce spa, mineral açısından zengin kaynak suyu (ve bazen deniz suyu) ile tıbbi banyoların yapıldığı bir yerdir. spa merkezleri veya spa tesisleri (kaplıcalar tatil köyleri dahil) tipik olarak balneoterapi olarak da bilinen çeşitli sağlık tedavileri sunar. mineralli termal suyun iyileştirici gücüne olan inanç, tarih öncesi zamanlara kadar uzanır. bu tür uygulamalar dünya çapında popüler olmuş ve özellikle avrupa ve japonya'da yaygındır. günlük ve medspalar da oldukça yaygın ve bu merkezlerde çeşitli kişisel bakım uygulamaları sunulmaktadır.

spa merkezlerini diğer merkezlerden ayıran özellikler mekanın girişinden başlar. müzik sisteminden dekorasyona, hoş kokulu mumlardan ışık sistemine varıncaya kadar kullanılan kozmetik malzemeleri de dahil merkeze gelen kişiye ruhsal ve bedensel hizmet sunar. spa müşterileri genelde vücut bakım programlarını tercih eder. rahatlatıcı aroma yağları ile salt body peeling’in kombine edilerek masaj teknikleriyle kişiye uygulanan bu bakım, hem vücut rahatlığını hem de ruhsal rahatlığı sağlar. masaj yağı içeriğindeki citrus aromaları sayesinde kan dolaşımını hızlandırıp vücuda zindelik kazandırırken, salt body peeling ile de cildi ölü deriden arındırır. bunun ardından toz halindeki deniz yosununa su ile kıvam vererek kişinin komple vücuduna sürülmesi sağlanır. streç filmlerle bandajlayarak dermolife cihazına kişi yatırıldıktan sonra titreşim usulüyle kan dolaşımının hızlandırılması ve cihazın püskürttüğü aroma buharı ile de vücudun toksinlerden arındırılması sağlanır. cihazda bulunan farklı renk yansımaları, renk terapisi yaparak kişinin ruhsal yönden dinlenmesine ve rahatlamasına olanak verir.

bunun yanında kullanılan bir diğer yöntem de deniz tuzları ve yosunlarıdır. bunlar, mineraller bakımından zengin ve aynı zamanda içeriklerinde cilt proteini olan elastini artıran ön maddeleri içerirler. bu sebepten dolayı, iyi kaliteli bir spa merkezinde yukarıda belirtilen metotlar kullanılır. tüm bu uygulamaların amacı vücudun su ve tuz dengesini ayarlamak, bedene enerji kazandırarak yorgunluğu ve ağrıyı almak ve cilt proteini olan elastinin yeniden yapılanmasını sağlamaktır.

sudan gelen sağlık 
orijinal latince adı ile “sanitas per aquam” (spa) yani “sudan gelen sağlık”, romalılardan bugüne kadar uygulanan su terapilerine verilen isimdir. su ile iyileşme, suyun kullanımından gelen sağlık, suyun sıcak, soğuk ve farklı biçimlerde (akıtma, damlama, duşlama, püskürtme) uygulanması ile kazanılan dinlenme ve ferahlama duygularının edinildiği bütünleyici terapi anlamında kullanılmaktadır.

tedaviler
sıcak pınarlar
balneoterapi
banyo
Kalabriya lehçesi (Yunanca)

yunanca-calabriaca lehçesi veya yunanca-bovesiaca, grecìa salentina bölgesinde kullanılan diğer i̇talyan yunancası ağızlarının aksine, calabira'da kullanılan i̇talyan yunancasının bir çeşididir. sıklıkla her iki dil italiot yunanca (katoitaliótika) veya grecanic veya griko dili olarak anılırlar, fakat her ikisi de farklı gelişim aşamaları geçirmiş farklı dillerdir.

unesco'nun kırmızı kitabı'nda  yunanca-calabriancadan tehlikede olan diller bölümünde grecanic ile beraber bahsedilmiştir. euromosaic analizi  sonucunda avrupa birliği'nde azınlıklar tarafından konuşulan tehlikede olan diller kapsamına alınmıştır.

ethnologue'da  modern yunanca'nın bir lehçesi olarak bahsedilmektedir. ethnologue tarafından yapılan sonuç biraz şüphelidir, çünkü bu dilin orta çağ yunancasından (hatta belki antik yunancadan) modern yunanca'ya olan gelişimi paralel ve ayrı bir gelişimdir bu nedenden modern yunanca'nın çocuğundan çok kardeşi durumundadır.

bir önceki fikri göz önünde bulundurarak, orta çağ bizans yunancasının bir lehçesi olarak görmek, modern yunanca'nın bir lehçesi olarak görmekten daha uygundur.

ancak, yunanca'nın bu şekli tarihinde hiçbir zaman çok hızlı bir gelişme çağı yaşamamıştır ve sadece günlük konuşma dili olarak kullanılabilmiştir. yönetim, edebiyat ve dini konularda hiçbir zaman kullanılmamıştır. o yüzden, farklı özellikleri olmasına rağmen, bir dilden çok bir lehçe olarak görmek tam olarak yanlış değildir.

ayrıca bakınız 
 yunanca
 kapadokya lehçesi (yunanca)
 pontus lehçesi (yunanca)
 yahudi yunancası
 i̇talya'daki yunanlar

kaynakça 

yunanca lehçeleri
magna graecia
Metamorfoz II

metamorfoz ii, kasım 1939 - mart 1940 arasında m. c. escher tarafından yapılmış bir litograftır. baskısı 8 x 52 3/8" boyutundadır. metamorfoz i gibi, bu çalışmanın da konsepti bir resmin (karesel) mozaik bir modele dönüşmesi daha sonra bundan da yeni bir resme dönüşmesidir.

çalışma soldan sağa, metamorphose kelimesi ile başlar bu daha sonra bir motifsel düzen oluşturur, farklı motiflerden oluşan düzenler birbiri ardınca gelir, her yeni düzen arasında bir kaynaşma bir tür dönüşüm (metamorfoz) mevcuttur. en sonunda yine metamorphose yazılı resme dönülür.

m. c. escher eserleri
ksilografi
sanatta balıklar
sanatta böcekler
sanatta kuş
sanatta sürüngenler
satranç ile ilgili eserler
1939'da eserler
taş baskı eserler
İtilaf Devletleri

i̇tilaf devletleri, anlaşma devletleri ya da müttefik devletler, britanya i̇mparatorluğu, fransa ve rusya'dan oluşan ittifaktır. i. dünya savaşı'ndaki iki ana ittifaktan biridir. i̇tilaf devletleri almanya'nın önderliğindeki i̇ttifak devletleri'ne karşı savaşmıştır.

i̇talya önceleri i̇ttifak devletleri grubunun içerisindeydi fakat 1915'te i̇tilaf devletleri'nin yanında savaşa girdi (1915 yılı i̇talya'nın savaşa dâhil olduğu yıldır ve i̇ttifak devletleri'nin saflarında asla savaşmamıştır). savaşın ilerleyen safhalarında abd i̇tilaf devletleri'ne katıldı. rusya 1917 i̇htilali'nden sonra i̇tilaf devletleri grubundan ayrılarak savaştan çekildi. savaş sırasında yeni katılımlarla i̇tilaf devletleri grubu genişledi. i̇tilaf devletleri i. dünya savaşı'ndan galip olarak çıktı ve yenilen i̇ttifak devletleri'nin topraklarını resmen işgal etti.

i̇tilaf devletleri'nin savaşa giriş tarihleri 
  sırbistan - 29 temmuz 1914
  rusya - 1 ağustos 1914
  fransa (ve yanında katılan fransız sömürge güçleri) - 2 ağustos 1914
  belçika (ve yanında katılan belçika sömürge güçleri) - 3 ağustos 1914
  birleşik krallık - 4 ağustos 1914
  avustralya
  güney afrika
  hindistan
  britanya denizaşırı toprakları
  kanada
  newfoundland
  yeni zelanda
  karadağ - 5 ağustos 1914
  japonya - 23 ağustos 1914
  i̇talya - 23 mayıs 1915
  portekiz - 9 mart 1916
  romanya - 27 ağustos 1916
  abd - 6 nisan 1917
  yunanistan - 27 haziran 1917

ayrıca:
  liberya - 4 ağustos 1914
  san marino - 3 haziran 1915
  çin cumhuriyeti - 14 mart 1917
  küba - 7 nisan 1917
  panama - 7 nisan 1917
  brezilya - 11 nisan 1917
  bolivya - 13 nisan 1917
  siyam - 22 temmuz 1917
  kosta rika - 21 eylül 1917
  peru - 6 ekim 1917
  uruguay - 7 ekim 1917
  ekvador - 8 aralık 1917
  guatemala - 23 nisan 1918
  nikaragua - 8 mayıs 1918
  haiti - 12 temmuz 1918
  honduras - 19 temmuz 1918
  ermenistan dc - 1918
  çekoslovakya - 1918
  andorra
  jamaika
  dominik cumhuriyeti

i̇tilaf devletleri'nin askerî kuvvetleri 
(1914-1918 yılları arasında kara kuvvetleri, deniz kuvvetleri ve yardımcı kuvvetlerin de olduğu farklı askerlerin tahminî toplam sayısıdır. normal zamanda ordular çok daha küçüktür. rakamların yalnızca bir kısmı savaşan askerlerdir.)
 rus i̇mparatorluğu: 13.000.000 asker
 britanya i̇mparatorluğu: 9.904.700 asker
 avustralya: 300.000 asker
 kanada: 619.636 asker
 britanya hindistanı: 161.000 asker
 yeni zelanda: 100.000 asker
 fransa: 8.410.000 asker
 i̇talya: 5.615.000 asker
 abd: 4.355.000 asker
 romanya: 756.000 asker
 sırbistan: 708.300 asker
 yunanistan: 351.000 asker
 belçika: 298.000 asker
 portekiz: 100.000 asker
 karadağ: 50.000 asker
 san marino: 80 asker

toplam: 42.569.516 asker

kaynakça 

avrupa tarihi
ülkelerine göre i. dünya savaşı
20. yüzyılda askerî ittifaklar
Les Ferdinand

les ferdinand, (d. 18 aralık 1966, londra) saint lucia asıllı i̇ngiliz millî forvet oyuncusu. 1988/1989 sezonunda beşiktaş'ta oynamıştır.

futbolculuk kariyeri 
çıktığı 607 maçta 479 gol atıp 138 asist yapan les ferdinand 1988 yılında gordon milne tarafından 22 yaşında queens park rangers takımından beşiktaş’a kiralık olarak 1 sezonluğuna getirildi. futbolu ile oldukça genç yaşta geldiği beşiktaş'ta kısa sürede başarılı oldu. 1988/1989 sezonunda ligin ilk yarısında ve türkiye kupası finali ilk maçında toni schumacher’e attığı goller hâlen unutulmayan goller arasına girdi. i̇ngiliz golcü, beşiktaş formasıyla oynadığı bir sezonda türkiye ligi, uefa kupası, türkiye kupası ve cumhurbaşkanlığı kupası’nda toplam 34 maçta 16 gol attı. türkiye kupası ve cumhurbaşkanlığı kupası şampiyonlukları yaşadı.

sezon sonunda i̇ngiltere’ye döndü ve iyice yıldızlaştı. millî takımın değişmez elemanlarından biri olurken, queen’s park rangers’ta çok başarılı bir performans gösterdi ve oynadığı 183 maçta 90 gol attı. bu başarısı üzerine sir les unvanı aldı.

1995 yılında newcastle united’a 6 milyon sterlin karşılığında transfer oldu. onun ayrılması sonucu rangers bir sonraki sezon küme düştü. hem millî takımda hem de kulüpteki partneri alan shearer ile çok başarılı bir ikili oldu ve 84 maçta 50 gol attı. newcastle'dan tottenham’a yine aynı bedelle transferi de büyük yankı uyandırdı. bundan sonra her sezon kulüp değiştirdi. i̇lerlemiş yaşına rağmen istikrarlı futbolu ile son derece başarılı performans gösterdi.

17 kez i̇ngiliz millî formasını giydi ve 5 gol attı. 1996 avrupa futbol şampiyonası ve 1998 fifa dünya kupası finallerinde i̇ngiltere millî takımı kadrosunda yer aldı.

ayrıca futbolcu rio ferdinand'ın kuzenidir.

sonraki hayatı 
2005 yılında birleşik krallık kraliçesi ii. elizabeth'in doğumgünü etkinliklerine davet edilir ve i̇ngiliz şövalyelik nişanı mbe ilan edilir. kasım 2008'de eski takım arkadaşı tim sherwood gibi teknik direktör harry redknapp'un yardımcısı olarak forvetlere özel antrenörlük yapmak için tottenham hotspur futbol takımıyla anlaşır.

les ferdinand 40. yaş doğum gününden birkaç ay sonra futboldan emekli oldu.

ferdinand, 4 şubat 2015 tarihinde, queens park rangers fc takımının futbol direktörü oldu.

kaynakça

dış bağlantılar 
 beşiktaş resmî i̇nternet sayfası - les ferdinand
 les ferdinand'ın beşiktaş yılları
 yaşamı
 web sitesi
 i̇statistikleri

1966 doğumlular
i̇ngiliz futbolcular
1998 fifa dünya kupası futbolcuları
britanya i̇mparatorluk nişanı
yaşayan insanlar
süper lig futbolcuları
premier league futbolcuları
beşiktaş jk yabancı futbolcuları
türkiye'deki gurbetçi futbolcular
i̇ngiliz gurbetçi futbolcular
i̇ngiltere millî futbol takımı futbolcuları
londra doğumlu futbolcular
forvet futbolcular
Gakuran

gakuran (学ラン) japonya'da ortaokul ve liseye giden erkek öğrencilerin giydiği üniformadır. normalde rengi siyahtır fakat bazı okullarda denizci mavisi veya koyu mavi renklerde olabilir.

üst tarafında yaka olur ve bu yakadan başlayarak aşağıya kadar düğmeler vardır. düğmeler genellikle okul amblemi ile süslenir. pantalonlar düz tek renklidir ve siyah veya koyu bir kemer takılır. erkekler genelde üniforma ile beraber deri veya bez ayakkabı giyerler. bazı okullarda öğrencilerin yakaların ufak bir broş okul veya sınıf derecesini gösterir. manga ve animelerde başkahramanların veya sert çocuk karakterlerinin gakuranları dikkat çekecek seviyede farklı olabilirler; normalden çok uzun veya kısa ceketler veya farklı renkler gibi.

erkek üniformalarının üstten ikinci düğmesi genellikle kendilerini seven kızlara veririlir ve bir çeşit itiraf sayılır. diğer düğmelerde birden daha fazla kız tarafından istenmesi durumunda verilebilir.

gakuran prusya ordu üniformalarından esinlenerek yapılmıştır.

ayrıca bakınız 

 gemici fuku

japonya'da eğitim
üniformalar
japonca terimler
tekstil terimleri
geleneksel giyim kültürleri
japonya'da giyim
Hayr-âbâd

hayr-âbâd, baltacı mehmed paşa adına, 1705-1706 civarında nâbî tarafından kaleme alınmış ünlü bir mesnevidir.

yazıldığı zaman büyük övgüler alan mesnevinin konusu attâr'ın i̇lâhî-nâme eserindeki bir hikâyeden köken almıştır.

hayrabad'ın konusu kısaca şöyledir:
"cavid adlı bir gence hurrem şah isimli bir şah aşık olur. fakat cürcan padişahı fahr de bu genci sevmektedir. sarhoş olduğu bir gece hurrem şah vacid'i cürcan padişahına bahşeder. cürcan padişahı hurrem şah'ın sarhoş olduğu için böyle davrandığını, ertesi gün ayıldığında cavid'i geri isteyebileceğini düşünür; bu nedenle cavid'i bir kuyuya saklar, iki tane de kâfûr mumu yakar. şah ayılınca cidden de cavid'i arar, fakat kuyuya girildiğinde cavid orada olmadığını mumların da bittiğini görürler. bir hırsız cavid'i oradan çıkartmıştır, ama başka, daha derin bir kuyuya düşmüştür. padişah bu hırsızla bu kuyuya girip cavid'i kurtarır. yolları güzel bir bahçeye düşer, bahçede bir dev ve güzel bir kız vardır. dev kıza aşıktır, fakat cavid kızı görünce kıza aşık olur. hırsız devi öldürür, cavid kıza kavuşur.".

bu eseri ünlü divan şairi şeyh galip özellikle de özgün olmadığı için eleştirmiştir.

mesneviler
divan edebiyatı eserleri
Bol çoraplar

bol çoraplar (japonca: ルーズソックス, rūzu sokkusu) japon genç kızları arasında popüler olan bir çeşit çoraptır.

neredeyse her zaman beyaz ve çok uzundurlar, bazen boyları 2 metreye varabilir. genelde dizden aşağıya giyilir ve özel bir yapıştırıcı olan "çorap yapıştırıcısı" veya "çorap temascısı" ile havada dururlar. görünüş olarak bacak ısıtıcıları ile aynıdırlar.

bazı ortaokul ve lisedeki kız öğrenciler bol çoraplarını okul üniformaları ile beraber giymeyi severler. bazı okullar öğrencilerinin okulda bol çoraplar giymelerine izin vermemektedir, bu nedenden bu okullarda okuyan öğrenciler okuldan çıkmadan önce çoraplarını bol çoraplarla değiştirirler. bu akım bazı ilkokul öğrencilerinde de yayılmaktadır.

japonya'da bol çoraplar 1990'ların ortalarından beri modadır.

japonca terimler
japonya'da giyim
Şrivatsa

şrivatsa, hindistan'daki antik uğurlu bir sembol.

jainizm'de, tirthankara putunun sandığını işaretler. o aşta-mangalalardandır.

bir tür fleur-de-lis olarak gözükür; sonsuz bir düğüm, bir çiçek veya elmas şekilli bir sembol.

dini semboller
hint felsefesi ve dini
Merkezî iş alanı

merkezi iş alanı veya kısa mi̇a bir şehrin ticaret ve iş merkezidir. daha büyük şehirlerde, genellikle şehrin "finans bölgesi" ve ticari alanı ile eş anlamlıdır. ayrıca, büyük kentlerin kent merkezlerinde, ticaret ve hizmet fonksiyonlarının en yoğun olduğu bölge için, şehir planlama, coğrafya vb. disiplinlerde kullanılan bir terimdir. merkezi iş alanındaki yapılaşma yoğunluğu fazla olup, kentteki en yüksek yapılar genelde bu bölgede bulunur. coğrafi olarak, genellikle "şehir merkezi" veya "downtown" anlamları ile çakışır. tüm dünyada londra şehri, docklands, westminster, chicago loop, los angeles finans bölgesi, century city, midtown manhattan, lower manhattan, financial district, manhattan (wall street), downtown brooklyn, long island city, flushing, queens, fordham, bronx, long island city gibi popüler iş alanları vardır. türkiye'de i̇stanbul şehrinde ataşehir, maslak, levent, ankara şehrinde söğütözü iş alanı bulunuyor.

merkezi iş alanının özellikleri
 coğrafi açıdan kentin merkezinde bulunur.
 i̇dari yapılar fazladır.
 birbirine yakın fonksiyonlar aynı alanda toplanır. 
 nirengi ve odak noktaları bulunur.
 yaya ve araç trafiğinin en yoğun olduğu yerdir.
 ulaşımın merkez noktasıdır.
 hizmet sektörünün en yoğun olduğu bölge burasıdır.
 yapılaşma yoğunluğunun en fazla olduğu alandır.
 en yüksek arazi değerleri bu alandadır.
 çalışma ve alışveriş için cazibe merkezleridir.
 i̇çinde yeni alanlar oluşabilir ya da eski ticari fonksiyonunu zamanla kaybedebilir.

kaynakça

ayrıca bakınız 
 merkezi iş alanları listesi
 karma kullanımlı geliştirme
 i̇ş geliştirme bölgesi
 i̇ş parkı

 
şehir
mahalleler
Sanal Sınıflar

sanal sınıf, zamandan ve mekandan bağımsız olarak internet üzerinden (online) olarak belli bir amaç dogrultusunda toplanmış, öğrenciler ve liderden oluşan eş zamanlı eğitimin yapıldığı ortamdır.

özellikleri ise;

 öğretmen ve öğrenciler birbirleri ile ses, görüntü ve chat (metin) yolu
ile iletişim kurabilirler .

 öğretmen herhangi bir sunuyu ya da çalışan bir uygulamayı kendi 
bilgisayarı üzerinden öğrencilere öğretebilir. 
 
 öğrenciler paylaşılan uygulamaları görmekle kalmayıp aynı zamanda 
eklemeler de yapabilirler. (metin girme, çizim yapma vb.)

 öğretmen ve öğrenciler beyaz tahtayı kullanarak sanal sınıfta grup 
için açıklamalar bırakabilirler.

 öğretmen sınıfı tartışma veya çalışma gruplarına bölebilir.
 daha sonra dinlemek amacı ile canlı oturumdan kayıt alınabilir.
şeklinde sıralanabilir.

i̇nternet terimleri
Memlûk (anlam ayrımı)

memlûk şu anlamlara gelebilir:

memlûk, i̇slâm toplumlarında ortaya çıkan bir sosyal sınıf.
memlûk, bir at ırkı.
memlûk kılıcı, son olarak i̇ngiliz ve amerikan ordularınca kullanılmış bir kılıç türü.
memlûk sultanlığı, 13. ve 16. yüzyıllar arasında mısır ile suriye'de hüküm süren devlet.
memlûk hanedanı, delhi sultanlığı'nı kuran hanedan.
memlûk hanedanı, 18. ve 19. yüzyıllarda irak'ta hüküm süren hanedan.
Ortaköy, Çal

ortaköy denizli'nin çal ilçesine bağlı bir mahalledir.
i̇lk çağlarda (m.ö 189) çal ilçesinin 15 km. kuzey batısında, suriye krallığı seleukoslar döneminde kurulmuş olup daha sonra bergama krallığı egemenliğine girmiştir. helenistik roma bizanslar dönemine ait tarihi kalıntılardan dionysos ophelis şarap tanrısı bakkhos'un üzüm allah'ın şehri olarak bilinmektedir. oğuz boylarının anadolu'ya yayılmasıyla kütahya sancağı'na bağlanmıştır. 1953 yılında belde statüsüne kavuşmuştur.

kasabanın arazisi doğu'dan batı'ya, doğru ve derin vadilerle, "adıgüzel barajı"na kadar uzanmaktadır. arazi engebelidir. bu derin vadiler arasında "bahçe altı", "ağandüzü", "hançalardüzü", "köyardı" adı altında bağ alanlarıyla kaplı düzlükler yer almaktadir.

büyük menderes kasaba arazilerinin üç yanındaki derin vadilerle yükselir, alçalır, biçim değiştirerek koyulaşır, açıklaşır ve "adıgüzel barajı" gölünde birikerek koca bir atlas gölet oluşturur.

kasabanin nüfusu yaklasik olarak 1.500 ila 2000 arasinda degismekte olup, oldukça yoğun bir sekilde göç vermeye devam etmektedir. nüfusun çogunlugu tarim ile gecimini saglar, baslica urun uzum olmak üzere, misir, bamya, kavun ve benzeri urunler yetistirilir.

çal'ın mahalleleri
Hrisostomos Kalafatis

i̇zmirli hrisostomos kalafatis ( chrysostomos kalafatis; d. 1867, tirilye - ö. 1922, i̇zmir), rum din ve siyaset adamı.
 
i. dünya savaşı'ndan sonra i̇zmir'in yunan işgali altında bulunduğu dönemde i̇zmir metropoliti idi. türk ordusunun yunan işgaline son vermek üzere şehre girmesinden sonra müslümanlar tarafından linç edilerek öldürüldü. 4 kasım 1992'de yunanistan kilisesi'nin kutsal sinodu tarafından doğu ortodoks kilisesi'nin bir şehidi ve azizi ilan edildi.

hayatı 
1867’de tirilye'de dünyaya geldi. asıl adı kalafatis’tir. yunanistan'da dini eğitim aldı ve metropolitliğe kadar yükseldi. hrisostomos (chrysostomos) adını kiliseye girdikten sonra aldı.

1902-1907’de dırama metropoliti olarak görev yaptı. 1910-1914 ve 1919-1922 arasında i̇zmir rum ortodoks kilisesi metropoliti idi.

yunan ordusunca i̇zmir'in işgali esnasında yunan i̇şgal komutanı zafiriu’nun bildirisi halka dağıtılırken komutanı ve onunla birlikte bulunanları takdis etmesi, türk halkında büyük tepki uyandırdı. yunan ordusunun işgal ettiği bölgelerdeki eylemlerine dair şikayetler üzerine ekim 1919'da paris barış konferansı'na sunulan milletlerarası tahkik komisyonu raporu’nun 9. maddesinde "metropolit’in askeri birlikleri takdis için yaptığı tören ateşe benzin dökmekten başka bir işe yaramamıştır." denilmiştir.

takdisten sonra askerlere verdiği vaazda “ne kadar türk kanı döküp içerseniz o kadar sevaba girmiş olacaksınız” gibi sözler sarf ettiği çeşitli türk kaynaklarında iddia edilir. böyle bir nutuk attığı kanıtlanmış değildir ancak işgalden bir gün önce bir bildiri yayımlamış olduğu; “kurtarıcılarımız yarın şehre gelecektir. yaşasın milletimiz!” şeklinde ifadeler kullandığı bilinmektedir.

metropolit, 9 eylül 1922 günü sakallı nureddin paşa komutasındaki türk ordusunun i̇zmir'de yönetimi eline almasının ertesi günü tebrik ziyaretine giden heyette yer aldı. hakkındaki iddialar sebebiyle, yorgi kilimanoğlu ve nikolaki çürükçüoğlu efendi ile birlikte tutuklandı. gözaltında iken linç edilerek öldürüldü. ölümü hakkında çeşitli rivayetler vardır. i̇zmir vilayet konağı balkonuna çıkan sakallı nureddin tarafından ölüm emrinin verildiği yunan kaynaklarında anlatılır. ancak olayın, vilayet'ten gevşek bir koruma ile çıkarılıp türk mahallelerinde gezdirilmesi sırasında halk tarafından linç edilmesi şeklinde gerçekleştiği düşünülmektedir.

dipnotlar ve kaynakça 

1867 doğumlular
mudanya doğumlular
1922 yılında ölenler
20. yüzyıl piskoposları
doğu ortodoks piskoposlar
osmanlı rumları
doğu ortodoks aziz ve azizeler
türk kurtuluş savaşı batı cephesi
i̇zmir'in i̇şgali
linç
türkiye'de cinayet sonucu ölenler
i̇zmir'de ölenler
yunan işkence kurbanları
i̇zmir piskoposları
anadolu rumları
i̇stanbul rum ortodoks piskoposları
yunan aziz ve azizeler
hristiyan şehitler
rum kırımı kurbanları
Prater

prater, avusturya'nın başkenti viyana'nın leopoldstadt ilçesinde bulunan, yaklaşık 6 km² genişliğinde bir park, dinlenme ve eğlence alanıdır.

hakkında 
prater ismi latince pratum veya i̇spanyolca prado (türkçe: çayırlık) kelimelerinden geldiği sanılmaktadır.

leopoldstadt’ın büyük bir bölümünü oluşturan prater geniş bir alanı dinlenme için olsa da, büyük bir bölümü hala koruma altında ormandır.

1162 yılında ilk defa pratter ismi ile anılmaya başlanan bu alan i̇mparator i. friedrich tarafından konrad adında birine satılmıştır. aslında pratter ismi 1403 yılına kadar adanın kuzey tarafı için kullanılmıştır ama zamanla bu adanın her tarafı için prater ismi kullanılır olmuştur. bu bölge çeşitli sebeplerden dolayı çok el değiştirmiştir fakat 1560 yılında i̇mparator ii. maximilian'ın emri ile prater av alanı olarak kraliyet’in hizmetine sunulmuştur.

i̇mparator ii. josef’in emri ile 1766 yılında alana av yasağı getirilmiş ve halkın da kullanabileceği dinlenme parkı olmuştur. daha sonra buraya açılan cafe ve eğlence yerleri bugünkü wurstelprater için başlangıç oluşturmuştur.

1873 yılında hemen yanına yapılmış fuar binasının 1937 yılında bir yangın sonucu yanması ile yerine bugünkü modern fuar merkezi yapılmıştır.

diğer önemli bir yapı ise, 1929 ile 1931 yılları arasında alman mimar otto ernst schweizer tarafındantasarlanarak inşâ edilen ernst happel stadyumu'dur.

prater içinde bulunan lunaparktaki viyana’nın sembollerinden riesenrad (türkçe: dönme dolap) 1896 yılında i̇mparator i.franz joseph’in tahta çıkışının 50. yılı dolayısıyla i̇ngiliz mimar walter b. basset’e 30 adet vagonlu olarak yaptırılmıştır. ii. dünya savaşı’nda hemen hemen tamamı yanmış, 1947 yılında 15 vagonlu olarak tekrar hizmete açılmıştır.

leopoldstadt
viyana'daki parklar
Hava soğutmalı motor

hava soğutmalı motor, motorun sıcak parçalarının soğutulması için direkt olarak hava sirkülasyonunu kullanır.

çoğu modern içten yanmalı motor, kapalı devre sıvı soğutucuların motor bloğu içindeki kanallar boyunca dolaşması ile soğutulur. soğutucu ısıyı absorbe eder, daha sonra bir ısı eşanjörü veya radyatör ile üzerindeki ısıyı havaya iletir ve döngü bu şekilde devam eder.
bu şekilde de nihai soğutucu hava iken, sistemde dolaşan sıvı soğutucu dolayısı ile bu tipler su soğutmalı motor olarak bilinir.

buna göre, bir hava soğutmalı motorda ısı motordan direkt olarak havaya atılır, sıvı soğutucu kullanılmaz.

ayrıca bakınız
su soğutmalı motor

kullanım alanları
havacılık endüstrisinde kullanılan pistonlu motorların birçoğu da hava soğutmalıdır. günümüzde de birçok firma hafif uçaklarda genelde bu tip motor kullanmaktadır.

birçok motosiklette de, ağırlıktan kazanmak ve motor yapısını basitleştirmek için hava soğutmalı motor kullanılır. günümüzde imal edilen otomobillerde hava soğutmalı motorlar kullanılmamaktadır, fakat geçmişte üretilen birçok modelde hava soğutmalı motorlar kullanılmıştır. subaru 360, fiat 500, fiat 600, fiat 126, porsche 911 ve volkswagen beetle hava soğutmalı sıralı veya yatık motorlu otomobillerdir. ve hepsi arka tekerlekten itişlidir.

deutz ve tatra en ünlü hava soğutmalı dizel motor üreticileri olup tatra, hava soğutmalı dizel motorları içinde euro 5 emisyon değerlerini karşılayan tek markadır. deutz ise 1931 yılından beri 410-16000 cc arasında değişen çok amaçlı hava soğutmalı makineler üretmiştir.

soğutma sistemine göre motorlar
Su soğutmalı motor

su soğutmalı motor, motorun çalışması esnasında ortaya çıkan aşırı sıcaklıktan dolayı motor yağı ve parçalarının zarar görmemesi için motor bloğunun soğutulmasında soğutucu sıvı (su) sirkülasyonunu kullanan motor tipidir.

çoğu modern içten yanmalı motor, kapalı devre sıvı soğutucuların motor bloğu içindeki kanallar boyunca dolaşması ile soğutulur. soğutucu ısıyı absorbe eder, daha sonra bir ısı eşanjörü veya radyatör ile üzerindeki ısıyı havaya iletir ve döngü bu şekilde devam eder.

bu şekilde, sistemde dolaşan sıvı soğutucu kullanan bu tipler su soğutmalı motor olarak bilinir.

buna göre, bir su soğutmalı motorda ısı motordan direkt olarak havaya atılmaz, soğutma işleminin etkinliğini arttırmak için sıvı soğutucu kullanılır.

su soğutmalı motorların, hava soğutmalı motorlara göre çeşitli üstünlükleri vardır. su soğutmalı motorda motor bloğunu saran su gömlekleri (kanalları) motor sesini izole eder ve hava soğutmalı motora göre daha sessiz çalışır. ayrıca büyük hacimli motorlarda hava soğutmalı tip kullanmak mümkün olmaz, motoru soğutmak için yerleştirilecek vantilatörün çok büyük olması gerekeceğinden hem kaplayacağı yer, hem de gürültü bakımından uygulaması çok zordur. bu yüzden günümüz otomobil teknolojisinde artık tamamen su soğutmalı motorlar kullanılmaktadır. suyun, donma noktasının altındaki hava şartlarında donmaması için antifriz kullanılır.

hava soğutmalı tip, daha çok küçük motorların daha basit ve ekonomik olması için kullanılabilmektedir.

soğutma sistemine göre motorlar
motor
Mil

mil aşağıdaki anlamlara gelebilir:

 mil; bir uzunluk birimi;kara mili:1.609,344 metredir.
 mil (makine elemanı)|mil]]; makine konstrüksiyonlarında kullanılan bir makine elemanı.
 mil; kumdan daha küçük, boyutu 0.0625 mm ile 0.004 mm arasındaki toprak parçası.
Yaş Antlaşması

yaş antlaşması; 1787-1792 osmanlı-rus savaşı sonunda, 10 ocak 1792 tarihinde imzalanan osmanlı-rus barış antlaşmasıdır.

osmanlı devleti’nin, kırım’ı geri almak gayesiyle, 19 ağustos 1787’de, rusya’ya açtığı savaş, avusturya’nın da savaşa dahil olmasıyla aleyhte gelişti. özi, kili, i̇smail, anapa ve soğucak gibi kaleler, rusların eline geçti. neticede, i̇ngiltere, prusya ve i̇spanya’nın arabuluculuğuyla, 18 ağustos 1791 tarihinde, osmanlı devleti ile rusya arasında, sekiz aylık bir süre için kalas mütarekesi imzalandı. arkasından, kasım 1791’de, yaş kentinde barış görüşmelerine başlandı. yaklaşık iki buçuk ay süren uzun ve çetin müzakerelerden sonra, 10 ocak 1792 tarihinde, sadrazam yusuf paşa tarafından temsil edilen osmanlı devleti’yle prens bezborodko’nun temsil ettiği rusya arasında yaş barış antlaşması imzalandı. tamamı on üç madde olan bu antlaşmaya göre:
 
  küçük kaynarca (1774), aynalıkavak (1779), ticaret (1783) ve 1784’te kırım ile taman’ın ilhakıyla kuban irmağı'nın hudut tayini hakkındaki antlaşmalar yine eskisi gibi kalıyordu.
 turla (dinyester) nehri hudut kesilerek, bunun sol tarafındaki arazi, yani aksu ile turla arasındaki özi (bugün ochakov) kalesi dahil özi kırı (yani özi ve hocabey sancakları), ruslara terk edildi. sağ tarafındaki memleketler, yani bender, akkerman, kili, i̇smail ve diğer tarafta rusların işgalindeki kale ve şehirler osmanlılara iade ediliyordu.
 boğdan voyvodalığının borçları ve geride kalan vergileri iptal edilecek ve antlaşmadan sonraki iki yıl, her türlü vergiden muaf tutulacaktı. af ilan edilip, isteyenler yine memleketlerine dönebileceklerdi.
 tiflis hanlığı’na, çıldır valileri veya beyleri tarafından taarruz olmayacaktı.
 kuzey afrika’daki garp ocakları, rus ticaret gemilerine taarruzda bulunurlarsa, zarar tazmin edilecekti.
 anapa kalesi osmanlılara geri verildi.

yaş antlaşmasının imzalanmasıyla, 1787 yılında osmanlı i̇mparatorluğu ile rusya arasında başlayan, sonra da avusturya’nın katılmasıyla genişleyen savaş fiilen ve resmen sona ermiş oldu. bazı tarihçilere göre bu antlaşmayla beraber osmanlı i̇mparatorluğu'nun dağılma dönemi başlamıştır.

kaynakça 

rusya antlaşmaları
osmanlı i̇mparatorluğu'nun barış antlaşmaları
iii. selim
1790'larda rusya
Uluslararası hukuk

uluslararası hukuk veya devletlerarası hukuk, uluslararası ilişkiler altında bir disiplin olmasının yanı sıra kamu hukukunun bir dalıdır. bir uluslararası 

ilişkiler disiplini olarak uluslararası ilişkilerin hukuksal boyutunu bilimsel bir disiplin içinde inceler ve düzenler. bir hukuk dalı olarak ise uluslararası hukuk, devletler, uluslararası örgütler arasındaki ilişkileri düzenler. uluslararası antlaşmaların nasıl yapılacağı, uluslararası antlaşmalarda kullanılan terimlerden anlaşılması gerekenler, devletlerin diplomatik temsilcilerinin sahip olduğu dokunulmazlık, kıta sahanlığı, bitişik bölge, münhasır ekonomik bölge gibi konular uluslararası hukukun inceleme alanı içindedir.

uluslararası hukuka yazında devletlerarası hukuk da denir. ancak uluslararası ilişkilere yeni aktörlerin girişi bu dalı salt devletlerarası olmaktan çıkarmıştır. uluslararası hukuk, hukuk fakültelerinde kamu hukuku bölümünde bir anabilim dalıdır. ayrıca uluslararası ilişkiler bölümlerinde de uluslararası hukuk anabilim dalı vardır. uluslararası hukuk, üç farklı alt dala ayrılır:
 uluslararası kamu hukuku (sözleşme hukuku, deniz hukuku, uluslararası ceza hukuku ve uluslararası insancıl hukuk gibi alanları kapsar.)
 uluslararası özel hukuk (kanunlar ihtilafı olarak da bilinir.)
 uluslarüstü hukuk

ayrıca bakınız 
 diplomatik tanıma

kaynakça
Kumpir

kumpir, özellikle orta anadolu'nun bazı kesimlerinde patatese verilen addır. 1990'lı yıllarda ise fırınlanmış iri patatesin ezilmesi ve içine türlü mezelerin eklenmesiyle yapılan bir yemeğin adı olarak yaygınlaşmıştır.

temel olarak patates özel fırınlarda pişirildikten sonra kabuğu yarılır. çoğu zaman iç miktarını artırmak için bir başka patates daha kesilerek içinin yarısı veya tamamı buna eklenir. i̇çine tuz ve tereyağı veya margarin eklenip ezerek karıştırılır. klasik olarak kabuğunun içerisinde sunulur. genellikle sade halinin üzerine çeşitli mezeler ve soslar konur.

en yaygın servis biçiminde patatese rendelenmiş kaşar peyniri de karıştırılır, haşlanmış sosis patatesin içine doğranır ve üzerine rus salatası koyulur. bunların dışında mısır, zeytin, bezelye, mantar veya çeşitli mezelerle veya ağız tadına göre çeşitli malzemelerle de yapılabilir. ketçap ve mayonez ile de yenilebilir.

kumpirin hikâyesi ise çok yenidir. eski yugoslavya'da alüminyum folyoda pişirilen, içine salata konulan patatese "krumpir" denilmektedir.

türkiye'de yapılan kumpir, tereyağı, kaşar ve çeşitli salatalar, mezeler ve soslar katılarak hazırlanan bir üründür.

kaynakça 

sebze yemekleri
salatalar
yiyecek ve içecek taslakları
patates yemekleri
bulgarcadan türkçeye geçen sözcükler
El-Ariş Sözleşmesi

el-ariş sözleşmesi, fransa ve osmanlı devleti arasında 24 ocak 1800 tarihinde imzalanmış ateşkes antlaşması. fransa'nın mısır seferi çerçevesinde imzalanmış, büyük britanya'nın karşı çıkması nedeniyle uygulamaya konamamıştır.

fransa'nın mısır seferi, 1798 yılı ağustos ayında başlamıştı. fransa, büyük britanya karşısında deniz muharebesinde yenik düşmesine rağmen karada ilerlemesine devam edebilmiş, filistin'de ilerledikten sonra akkâ kalesi kuşatmasının osmanlı savunmasınca kırılmasından sonra mısır'a geri dönmüş ve 1 ağustos 1799'da mısır'da osmanlı ordusuna karşı bir muharebe kazanmıştı.

fransız kuvvetlerine komuta eden general napolyon bonapart, fransa'da meydana gelen siyasi bunalımı haber alarak ağustos 1799'da fransa'ya döndü. bonapart'ın yerine geçen general jean-baptiste kléber başkanlığındaki fransız heyeti 1799 sonunda osmanlı yetkilileriyle görüşmelere başladı. taraflar arasında 24 ocak 1799 tarihinde el-ariş adlı liman kentinde bir sözleşme imzalandı. fransa bu sözleşmenin hükümlerine göre, 1798 yılında işgal etmiş olduğu mısır'ı boşaltacaktı. sözleşme uyarınca fransa ordusu mensuplarının ülkelerine dönmeleri için büyük britanya tarafından pasaport ve geçiş belgeleri verilmesi gerekiyordu. bu durumda, bu dönemde osmanlı devleti'nin müttefiki konumunda olan i̇ngiltere sözleşmeye taraf oluyordu. başlangıçta büyük britanya'nın da desteklediği bu sözleşme, şubat 1800'de britanya donanması amirali george elphinstone keith'in sözleşmeyi imzalamayı reddetmesi nedeniyle yürürlüğe girmedi.

fransa birliklerinin mısır'dan geri çekilmesini düzenleyen yeni bir sözleşme 27 haziran 1801 tarihinde imzalanacaktır. 9 ekim 1801'de imzalanan paris barış senedi ile fransa ve osmanlı devleti arasındaki barışın şartları ortaya konacak, nihai barış ise 25 haziran 1802'de paris antlaşması ile gerçekleşecektir.

osmanlı devleti, bu antlaşmadan sonra diğer ülkelerin osmanlı devleti üzerindeki amaç ve emellerine göre izledikleri yolu değerlendirerek denge politikası izlemeye başlamıştır.

kaynakça 

mısır tarihi
birinci fransa cumhuriyeti antlaşmaları
osmanlı i̇mparatorluğu'nun antlaşmaları
1800'lerde fransa
1800'de antlaşmalar
Kuiper Kuşağı

kuiper kuşağı, güneş sistemi'nin kenarında bulunan bir halkadır. esas olarak uzay kayaları ve cüce gezegenlerden oluşur. neptün'ün yörüngesinin ötesine oturur. gezegensel hareket düzeyinde ve güneş'ten yaklaşık olarak 30 ila 50 astronomik birimden uzak bir disktir. edgeworth-kuiper kuşağı adıyla da anılmaktadır. hawaii'deki astronomlar 1992 yılında bu bölgede sayıları 1.000'i bulan buzlu cisimlerin ilkini keşfetmişlerdir. bu cisimlerin bir bölümü çok yığışık olup çapları da yüzlerce kilometreyi bulabilmektedir. kuiper kuşağı ile oort bulutu'nun da üst üste bindiği bugünkü varsayımlar arasında yer almaktadır. kuiper kuşağı'nda bulunan gök cisimlerinin birer gezegen olup olmadığı yönünde de büyük tartışmalar bulunmaktadır. kuiper kuşağı'nda şimdiye kadar 400 gezegenimsi gök taşı bulunmuştur. bu kuşakta çapı 100 km'den büyük en az 70.000 gök cismi olduğu varsayılmaktadır. 

bu bölgeye kuiper uçurumu da denmektedir. bu ismin verilmesindeki sebep ise kaya yoğunluğunun bu bölgede birdenbire azalmasıdır. nasa'nın kuiper kuşağı ve plüton'a doğru yol alacak olan new horizons uzay aracı da 2006 yılının ocak ayında fırlatılmış, bir sene sonra 2007'de jüpiter gezegeninin yanından geçmiştir. 14 temmuz 2015'te plüton'a en yakın noktadan geçerek gezegenin yapısı ve atmosferini incelemiştir. 2015 nisan ayı itibarıyla new horizons uydusu plüton ile ilgili düşük çözünürlüklü görüntüleri göndermiş ve bilgilerimizi tazelemiştir.

ayrıca bakınız
new horizons
Demirel

demirel bir soyadıdır ve şu anlamlara gelebilir:

b 
 bedrettin demirel, türk asker

c 
 cenk demirel, türk futbolcu

e 
 enver demirel, etimesgut belediye başkanı

f 
 filiz demirel, türk asıllı alman siyasetçi
 füsun demirel, türk oyuncu

g 
 galip demirel, türk siyasetçi

h 
 hakan demirel, türk basketbolcu

i̇ 
 i̇smail hakkı demirel, türk polis

m 
 mehmet vehbi demirel, türk bürokrat
 mithat demirel, türk kökenli alman eski basketbolcu

n 
 nazmiye demirel, süleyman demirel'in karısı

r 
 ruhsar demirel, tbmm xxiv. dönem eskişehir milletvekili

s 
 selçuk demirel, türk çizer
 sevda demirel, türk model
 süleyman demirel, türk siyasetçi

t 
 turgay demirel, finans uzmanı

v 
 volkan demirel, türk kaleci

y 
 yahya kemal demirel, türk iş adamı, süleyman demirel'in yeğeni

z 
 ziya demirel, tiyatro sanatçısı

türkçe soyadları
Hava Veri Sistemi

ads (air data system; hava veri sistemi), helikopter, uçak gibi atmosferin değişik yüksekliklerine ulaşabilen araçlarda konum bulmaya yarayan navigasyon sistemidir.
  
konum bulma yöntemi dr (dead-reckoning) prensibine dayanır. bu yöntemde hava aracının ilk konumu kesin olarak bilinmektedir. uçuş halindeki konumlar anlık hava basınçlarının ölçülmesi ile elde edilir. hava basınçları ölçülerek, hava aracının yere göre hızı ve rüzgâr hızı hesaplanmaktadır. basınç ölçümü pitot-tube denen, kabuk yüzeyine yerleştirilmiş bir sensörle yapılmaktadır.

pitot-tubedan elde edilen analog veriler adc (air data computer)'da dijitale dönüştürülür ve formüllerle hava hızı, ve yer hızı hesaplanıp hava aracının cdu (control display unit)'ine iletilerek pilotun kullanımına sunulur.

ads, dr prensibine göre çalıştığı için, başlangıçta küçük olan hatalar gittikçe büyümektedir. ads ölçümlerinin kalibre edilmesi için diğer konum bulma yöntemleri olan doppler veya ins (inertial navigation system) kullanılması uygun görülmüştür.
  
hatta birkaç konum bulma sisteminin kf (kalman filtresi) temelinde tümleştirilmesi çok kullanılmıştır.

havacılık terimleri
Flaman Bölgesi

flaman bölgesi (felemenkçe: vlaams gewest), belçika'nın üç federal bölgesinden biridir. belçika'nın kuzey kısmındadır.

flandre'nin resmî dili flamanca'dır. bölgenin batısında batı flamanca adı verilen bir felemenkçe lehçesi de konuşulmaktadır.

brüksel flandre'de yer almaktadır, bu yüzden brüksel flandre'nin başkenti olarak da sayılmaktadır. önemli kentleri anvers, gent, brugge, hasselt ve leuven'dir. 
amblemi sarı zemin üzerine siyah bir aslandır.
flandre'nin  2019 nüfusu 6.589.069'dur (11,4 milyon nüfuslu belçika'nın %58'ını barındırmaktadır). flandre'nin yüzölçümü 13.521 km²'dir (30.510 km² belçika'nın %44'ünü kapsar).

tarihçe 

16. yüzyılın sonuna kadar hollanda ve flandre birleşik olarak i̇spanyol i̇mparatorluğu'nun bir eyaleti durumundaydı. 1579'da kuzey eyaletleri utrecht birliği’ne katılmıştır. 1609'da ise kuzey ve güney hollanda ayrılmıştır. flandre, brabant, valon bölgelerini içeren güney hollanda i̇spanya'ya bağlı kalmıştır.

koyu katolik olan madrid hükûmeti bu bölgeyi protestanlığa karşı bir kale durumuna sokmak ister. 17. yüzyıl sonlarında bağımsızlık savaşını kazanan hollanda'da bir cumhuriyet kurulduktan sonra hollanda, protestanlığın bir merkezi olur. flandre ise katolik dinini koruyarak i̇spanya'nın koruyuculuğunda kalmıştır.

politik yapısı 

1993 yılında kuruluştan sonra bölgenin bütün anayasal yetkinliği flaman komitesi'ne verilmiştir. flaman otorileri ki bunlar flaman parlamentosu ve flaman hükûmeti, bütün flaman halkını, brüksel de yaşayanlar dahil olmak üzere, temsil etmektedir. bu yüzden, flaman bölgesi flaman komitesi'nin başkanlığındaki kurumlar tarafından yönetilirler. bununla birlikte, flaman komitesi parlamento üyeleri brüksel-başkent bölgesinde seçilenler, flaman bölgesinde hiçbir konuya karışabilme hakları yoktur.

eğitim 
köklü yüksekokul ve üniversitelere ev sahipliği yapan flaman bölgesinin en gözde kurumları başlıca gent üniversitesi, leuven katolik üniversitesi ve anvers üniversitesi'dir.

i̇ller ve merkezleri 

 anvers - anvers (antwerpen)
 limburg - hasselt
 doğu flandre - gent 
 flaman brabant - leuven 
 batı flandre - brugge

i̇llerin yüzölçümleri 

 anvers: 2.867 km² 
 limburg: 2.422 km²
 doğu flandre: 2.982 km²
 flaman brabant: 2.106 km²
 batı flandre: 3.144 km²

 flaman bölgesi (toplam): 13.521 km²

ayrıca bakınız 
 belçika'nın yerleşim birimleri
 felemenk
 flandre
Türkiye Elektrik İletim A.Ş.

türkiye elektrik i̇letim a.ş. (tei̇aş) 8 haziran 1984 tarih ve 233 sayılı kamu i̇ktisadi teşebbüsleri hakkında kanun hükmünde kararname ve değişiklikleri ile 22 ocak 1990 tarih ve 399 sayılı kanun hükmünde kararname'ye dayanılarak çıkarılan, 2001/2026 sayılı kararnamenin eki bakanlar kurulu kararı ve 4628 sayılı elektrik piyasası kanunu çerçevesinde faaliyette bulunmak üzere kurulmuştur.

tei̇aş bugün türkiye'de yüksek gerilim seviyesindeki iletim dizgesini -enerji nakil hattı / enh- (sistemini) işletmenliğini yapan ve tekel olan kamu iktisadi teşekkülüdür.

türkiye elektrik piyasası'nın tarihi 
türkiye'de ilk elektrik işletmeciliği 1935 yılında 2805 sayılı kanunla kurulan etibank ile başlamıştır ve bu kapsamda faaliyet gösteren elektrik enerjisi sektörü 15.07.1970 tarih ve 1312 sayılı kanunla etibank'tan ayrılarak tek, türkiye elektrik kurumu'na devredilmiştir.
türkiye elektrik kurumu, 13.08.1993 tarihinde türkiye elektrik üretim i̇letim a.ş. (teaş) ve türkiye elektrik dağıtım a.ş. (tedaş) adı altında iki ayrı iktisadi devlet teşekkülüne ayrılmıştır.

teaş, elektrik kesimindeki (sektöründeki) yeniden yapılanma kapsamında, 2 mart 2001 tarihinde türkiye elektrik i̇letim a.ş. (tei̇aş), elektrik üretim a.ş. (eüaş) ve türkiye elektrik ticaret ve taahhüt a.ş. (tetaş) olmak üzere olmak üzere üç ayrı iktisadi devlet teşekkülü halinde yeniden yapılandırılmış ve tei̇aş 01.10.2001 tarihinde faaliyetlerine başlamıştır.

tei̇aş, 13 mart 2003 tarihinde elektrik piyasası düzenleme kurumu'ndan (epdk'dan) aldığı "i̇letim lisansı" çerçevesinde yeni piyasa yapısına uygun olarak merkez birimleri ve yurt sathına yayılmış tasarı, tesis, denetimlik, işletme, bakım ve yük dağıtım birimleriyle faaliyetlerine devam etmektedir.

i̇letim dizgesi (sistemi) işletmeciliği türkiye'de başlangıçta i̇stanbul silahtarağa santralı ile zonguldak çatalağzı termik santralinin 1952 yılında birleştirilmesiyle başlamış olup, 2021 yılı sonu itibarıyla iletim hatlarının uzunluğu 72.2378 km'ye, trafo merkezlerinin sığası (kapasitesi)222.748 mva'ya ulaşmıştır.

özelleştirilmesi 
3 temmuz 2021 tarihli resmî gazete'de yayınlanan khk ile şirketin özelleştirileceği duyuruldu.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

türk elektrik şirketleri
türkiye'deki özelleştirmeler
kamu i̇ktisadi teşebbüsü
2001'de kurulan şirketler
Nigger

nigger, özellikle i̇ngilizce konuşulan bazı ülkelerde afrika kökenli siyahi insanlar için kullanılan aşağılayıcı bir terim. negro (siyah) sözcüğünden gelir. kelimenin kendisinden bahsederken bazen n-word (n sözcüğü) veya hard r (sert r) şeklinde kodlanır.

i̇lk olarak sömürgecilik döneminde sömürgeci ülkeler aracılığıyla afrika kıtasından alınıp köle olarak getirilmiş insanlar için, siyahi anlamında kullanılmıştır. zamanla, kölelikle özdeşleştiği için, hakaret kabul edilmiştir. özellikle amerika'da 1965'e kadar yaygın olarak kullanılmıştır. günümüzde amerika birleşik devletleri'nde siyahi olmayan biri tarafından kullanıldığında hakaret kabul edilir. irkçı söylemler yüzünden bazı siyahi insanlar kötü hissetmektedir fakat zaman zaman siyahi gençler arasında dostça bir lakap olarak kullanılır.

afrikalı amerikan yerel i̇ngilizcesi (aave) gibi, non-rhotic olarak adlandırılan; kelimelerin sonundaki "r" sesinin (üstdamaksıl sürtünmesiz ünsüz) bazen okunmadığı i̇ngilizce aksanlarındaki telaffuzuna atfen nigga gibi türevleri mevcuttur. bu şekilde kullanımı ile, çok daha ofansif bulunan "nigger" kelimesi arasında bir fark oluşmuştur. nigga, günlük hayatta genç siyahiler arasında yer edinmiş, siyahi kültürü ve hip-hop müzik gibi yollar vasıtasıyla siyahi olmayan, genç insanlar arasında da yaygınlaşmıştır. bazı siyahiler, siyahi olmayanların kelimeyi kullanmasını ofansif bularak onaylamaz ve kültür yağmacılığı (i̇ngilizce: cultural appropriation) olarak nitelendirirken, bazı araştırmacılar kelimenin diğer ırklar tarafından benimsenmesini; diğer etnik grupların kelimeyi pozitif anlamda kullanması sonucunda kültürel asimilasyon örneği olarak göstermektedir.

kaynakça

ayrıca bakınız 
 kike

aşağılayıcı terimler
Sıyrılıp Gelen

sıyrılıp gelen, grup yorum'un 1986 tarihinde çıkardığı ilk albümüdür.

albümdeki şarkılar 
 büyü (söz: gülten akın, müzik: kemal sahir gürel; vokal: gülbahar uluer)
 gülebilmez (azeri halk türküsü; vokal: ayşegül yordam)
 kuşatma (filistin) (söz: mecit ünal, müzik: grup yorum; vokal: efkan şeşen)
 güleycan (söz-müzik: efkan şeşen; vokal: efkan şeşen)
 hüznün i̇syan olur (söz: ahmet telli, müzik: metin kahraman; vokal: erkan sevil)
 entel karşılaması (müzik: grup yorum)
 sıyrılıp gelen (söz: ahmet telli, müzik: metin kahraman; vokal: ayşegül yordam)
 hayat (söz-müzik: anonim; vokal: gülbahar uluer)
 munzur dağı (söz: hasan hüseyin korkmazgil, müzik: metin kahraman; vokal: gülbahar uluer)
 sen özgürlüksün (söz-müzik: tuncay akdoğan; vokal: tuncay akdoğan)
 mapushane çeşmesi (söz: erol toy, müzik: grup yorum; vokal: metin kahraman)

bu albümdeki büyü şarkısı, özgürlük albümünde edip akbayram tarafından da yorumlandı.

albüm çalışmasına katılan grup yorum üyeleri 

 metin kahraman: bağlama, vokal
 erkan sevil: klasik gitar, vokal
 tuncay akdoğan: cura, vokal
 kemal sahir gürel: kaval, orkestra flütü, mandolin, koltuk davulu
 taci uslu: org, dss 1
 gülbahar uluer: vokal
 ayşegül yordam: vokal
 efkan şeşen: vokal

kaynakça 

grup yorum albümleri
1986 albümleri