Arthur Nebe

arthur nebe (13 kasım 1894, berlin - 21 mart 1945, plötzensee hapishanesi), nazi almanyası'nın ss generaliydi. arthur nebe 1920'lerde berlin polis komisyoneri, sa başkanı ve ayrıca 1942-1943 yılları arası i̇nterpol başkanıydı. 20 temmuz 1944'te adolf hitler'e suikast düzenleyenler arasında kendisi de yer aldığı gerekçesiyle tutuklandı. askeri mahkemede yargılandı ve mart 1945'te idam edildi. holokost'un önemli bir failiydi.

polis kariyeri
berlinli bir okul öğretmeninin oğlu olarak 1894'te berlin'de dünyaya gelen nebe, i. dünya savaşı sırasında askerlik hizmetini gönüllü olarak görev yaptı. 1920'de berlin dedektif kuvvetine, kriminalpolizei'ye (kripo, ceza polisi) katıldı. 1923'te bir polis müfettişi rütbesine, 1924'te polis komiseri kademesine yükseldi.

nebe, ülkenin "1930'lu yılların sağına" kaymasını benimseyen "muhafazakâr milliyetçi" idi. temmuz 1931'de nazi partisine (nsdap numarası 574,307) ve schutzstaffel'e (ss numarası: 280,152) katıldı. nebe, berlin polis teşkilatında nazilerin irtibat görevlisi oldu ve kurt daluege liderliğindeki bir berlin ss grubuyla bağlantı kurdu. 1932 başında, nebe ve diğer nazi dedektifleri, berlin polisinin ns (ulusal sosyalist) sivil hizmet derneği'ni kurdular. 1933 yılında berlin polis merkezi'ndeki bir yetkili olan hans bernd gisevius'u tanıdı; savaştan sonra gisevius, nebe'nin nazi dönemi faaliyetlerine özür dileyerek bir açıklama getirdi. 1935 yılında nebe, prusya ceza polisinin başına getirildi. daha sonra bir ss generali olan ss-gruppenführer'e rütbesine yükseldi.

ulusal ceza polisi şefi
temmuz 1936'da prusya ceza polisi, almanya'nın merkezi ceza soruşturma birimi olan reichskriminalpolizeiamt oldu. gizli devlet polisi geheime staatspolizei (gestapo) ile birlikte sicherheitspolizei'ye (sipo), reinhard heydrich'le birlikte komuta edilerek bir araya geldi. nebe, heydrich'e rapor veren reichskriminalpolizeiamt'ın başına getirildi. kripo'nun heydrich'in kontrolüne eklenmesi, polis devletinin temellerini kurmaya yardımcı oldu. aynı zamanda sd, gestapo ve kripo'dan gelen kişilerin almanya'daki polis ve güvenlik güçlerinin liderlik pozisyonlarına "çakışmasına" yol açtı.

27 eylül 1939'da himmler reich ana güvenlik ofisinin (reichssicherheitshauptamt veya rsha) kurulmasını emretti; bu yeni örgüt, istihbarat servisini, güvenlik servislerini, gizli devleti ve ceza polisini kapsıyordu. rsha, rsha'nın v bölümü olan kripo'nun da aralarında bulunduğu ana bölümlere bölündü. v bölümü ayrıca reich ceza dairesi (reichskriminalpolizeiamt, veya rkpa) olarak da bilinirdi. kripo, keyfi  tutuklama ve tutuklama yetkileri olan liderliği altında hareket etti ve daha çok gestapo'ya benzedi; buna, koruyucu vesayet olarak adlandırılan liberal kullanım ve "asosyal" olarak adlandırılan büyük çaplı insanları toplamalar da dahildir.

1939'da nebe, stuttgart üniversitesi ceza dairesi ceza dairesi'nde, engellilerin istemsiz ötenazisi programını yürüten ötanazi örgütüne bir komisyon gönderdi. ayrıca kripo'nun başı olarak, 1939'da sinti ve romanlara yönelik yaklaşmakta olan mücadelelerle ilgili tartışmalara katıldı. nebe'nin o zamanlardaki düşüncesi, berlin çingenelerini yahudiler ve doğudaki diğerlerini planlanan gönderme imkânını içeriyordu.

i̇kinci dünya savaşı
1941'de barbarossa operasyonunun hemen öncesinde, naziler'in rusya'yı istila etmesi üzerine nebe, sovyetler birliği'nin istilası sonrasında doğuda merkezi ordu grubunun arkasında faaliyet gösterecek olan mobil öldürme birimi einsatzgruppen b'yi komuta etmeye gönüllü oldu. birliğin görevi, yahudileri ve "komünistler", "çingene", "asyatik" gibi diğer "istenmeyen" maddeleri ve wehrmacht'ın taştığı topraklardaki zihinsel hastaları ortadan kaldırmaktı. einsatzgruppen'in rehineleri ve savaş mahkûmlarını ordu tarafından idam edilmek üzere teslim etmesi de yaygın bir uygulamaydı.

heydrich'e suikast girişimi sonrasında nebe, haziran 1942'de interpol başkanı'nın ek görevini üstlendi. 1938'de anschluss'tan sonra örgüt nazi almanyası'nın kontrolünde kaldı. nebe, ernst kaltenbrunner'in yerini aldığı haziran 1943 yılına kadar bu kapasitede görev yapıyordu.

1944 adolf hitler'e karşı komplo
arthur nebe, 20 temmuz 1944 tarihinde adolf hitler'e karşı yapılan bir suikast planında bulundu. himmler'i öldürmek için on iki polis ekibinden birinin başına geçecekti, ancak sinyal ona hiç ulaşmadı. başarısız suikast girişimi sonrasında kaçıp wannsee'deki bir adada saklandı. ocak 1945'te reddettiği bir metresinin kendisine ihanet etmesi üzerine tutuklanmıştır. nebe, 2 mart'ta halk mahkemesince ölüm cezasına çarptırıldı ve resmî kayıtlara göre, 21 mart 1945'te berlin'de plötzensee hapishanesi'nde öldürüldü ve hitler'in verdiği emir üzerine bir et kancasından piyano teliyle asılarak "sığır gibi asılarak" idam edildi.

ayrıca bakınız 
 20 temmuz suikast girişimi

kaynakça 

1894 doğumlular
berlin doğumlular
1945 yılında ölenler
alman naziler
ss-gruppenführer
waffen-ss generalleri
einsatzgruppen personeli
ii. dünya savaşı'nda nazi almanyası'nın askerleri
20 temmuz suikast girişimi
i̇dam edilmiş askerler
holokost failleri