Avni Anıl

avni anıl (23 nisan 1928, i̇stanbul - 14 haziran 2008, i̇zmir), türk sanat müziği bestecisi.

hayatı
selimiye’deki on dokuzuncu i̇lkokulu bitirdi, paşakapısı ortaokulu ve haydarpaşa lisesi’nde okudu. askerlik sonrası polis enstitüsü’ne girdi. 1955 yılında polislikten ayrıldı ve gazeteciliğe başladı. üç yıl akşam gazetesinin sanat sayfasını yönetti. 1955-1967 yılları arasında i̇stanbul radyosu’nun haber servisinde çalıştı. 1967 yılında “anıl yayın ajansı”nı kurdu, dünya gazetesinin sanat sayfasını yönetti. “musıkî ve nota” dergisini çıkardı. “musıkî sözlüğü” adı altında dört ciltlik eserinde müzik tarihi için önemli hatıralar yayımladı.

i̇lk bestesi
avni anıl, 1998 yılında verdiği bir röportajda, “ağla çeşmim eski lezzet kalmamış peymânede” isimli eserinin ilk bestesi olduğunu açıklamıştır. anıl bu röportajda, "üsküdar mûsıkî cemiyeti’nde eğitim alırken beste işi çok kafama takılırdı ve kafamda bestelerin geçmişte nasıl yapıldığı konusunda merak ettiğim sorular vardı. bunları ilk önce emin ongan hocama sordum ve bu konuda araştırmalar yaparken, cahit öney’in “ağla çeşmim eski lezzet kalmamış peymânede” isimli güftesi çok hoşuma gitti ve sürekli içimden müzikli olarak okumaya başladım ve ilk bestem böylece çıkmış oldu." ifadelerini kullanarak beste çalışmalarına nasıl başladığını anlatmıştır. ayrıca anıl, “sordular mecnûn’a leylâ’nın saadet hânesin” isimli eserinin ise notaya alınan ilk bestesi olduğunu ve güfte yazarının bilinmediğini açıklamıştır. röportajda, "necdet varol çok beğeniyor, notaya alıyor ve radyoda hocalara gösteriyor ve ilk şarkımı ankara radyosu’nda dinliyorum." ifadelerini kullanmıştır.

ölümü
14 haziran 2008 günü i̇zmir'deki evinde, seksen yaşında öldü.

ödülleri
1998 yılında kültür bakanlığınca verilen devlet sanatçısı unvanını aldı.

bestelerinden bazıları 

 ağla çeşmim eski lezzet kalmamış peymânede
 ağlaya ağlaya giderim diyor (gelin alayı)
 akşamın olduğu yerde bekle diyorsun gelmiyorsun
 alem bahânedir varlığın için (bahane bahane)
 aşk bu değil yapma güzel
 aşk nedir nasıldır bilen var mı
 ayrılık ümitlerin ötesinde bir şehir
 baharla hazân birleşemez ortada yaz var  
 bak kalbime sevgin acı bir iz gibi kaldı  
 benim yârim bezden kilim dokur  
 ben yağmur ben güneş ben sevgi seli sağnak sağnak  
 bilsem ki kâlbinde hâlâ yerim var  
 bin yıl sürecek bir bahar gibi geldin  
 bir alev bir ışık senin bakışın   
 bir ateşim yanarım külüm yok dumanım yok   
 biraz kül biraz duman o benim işte  
 bir bakıp gözlerime her şeyi anlarsın ya  
 bir başka edâ başka bir arzu ile geldin  
 bir çağrına bin cân ile gelirim   
 bir geceye bir ömür verilir kanlıca'da  
 bir kerre bakanlar unutur derdi günâhı   
 bir peri masalı kulaklarına  
 bir yâr sevdim etekleri yeldirme  
 bu akşam bütün meyhânelerini dolaştım i̇stanbul'un  
 bir acem bahçesi bir seccâde  
 dalıp hâtıralara unutma ara beni   
 dil şâd olacak diye kaç yıl avuttu felek  
 diz çöksem önünde âh niyâz etsem  
 dolaşır dururum boş yere neden  
 dönmem kucağına aşkın daha dün geldim  
 düşündükçe mâziyi bir rüyâ gibi zaman  
 düşüverdim mecnun gibi dillere 
 ey bu bahçelerde esen eski şarkılar nerdesiniz 
 firâkınla yansa  ten yine vuslat dilemem  
 geceler içinden bir gece seçtik  
 gönül her akşam yanında görmek ister seni   
 gözlerin bir aşk bilmecesi sorar gibi (aşk bilmecesi)  
 gözlerin kömür senin bakışın ömür senin  
 gözlerin senin gözlerin beni nar rengi ...  
 gül biraz bunca keder bunca gözyaşı bitsin  
 gülünce güzelsin ağlarken güzel   
 gün be gün yaşanan o hâtırayı unutup boş yere atmak olmaz ki  
 güzel gözler menekşe yüce dağlar mor olur  
 her seher goncalar açtıkça solan gül dökülür  
 irmakla akıp taşmışım bulutla gezip şaşmışım  
 i̇çimde bin türlü keder senden gelir sana gider  
 ağla gitar çal gitar (içimde nice uzun yılların)
 i̇çimde nice uzun yılların özlemi var (ağla gitar) 
 i̇ki dudak arası bir zaman  
 kader kime şikâyet edeyim seni bilemem  
 kaderimde hep güzeli aradım   
 kadir mevlâ'm sen verirsin bu canı  
 kalbimi dolduran güzel gözlerin  
 kederden tasadan gamdan söz etme  
 kısmet deme hayâllerime usandım sanırım   
 kim derdi ki bir gün bana cânân olacaksın  
 kim kime yürekten vurgun  
 kurumuş topraklar gibiyim (yağmur duasi)  
 kuytu ormanlar gördüm gözünün hâresinde  
 lâcivert akşamlar susunca birden  
 marmara incisi ey şirin diyâr (mudanya güzeli)  
 mudanya güzeli (marmara incisi..)  
 mâziyi düşündüm de yoruldum hâlin elinde  
 merhabâ kız kulesi merhaba eyüp sultan  
 mihrabım diyerek sana yüz vurdum  
 ne olur akşamları gelsen otursan yanıbaşımda  
 ne yeşili ne siyahı gözümde hep gözleri var (yalan yillar)  
 ne zaman seni düşünsem içim ürperir  
 neden hiç dinmiyor gözyaşların bî-çâre gönlüm  
 ömrümüzün son saati çalmadan gel ne olur  
 öyle dudak büküp hor gözle bakma  
 rüya gibi uçan yıllar biraz durun durun biraz  
 safâlar getirdiniz safâ geldiniz dostlar  
 sâkî boşalan sâgara dök eski şaraptan  
 sen âşık olamazsın gökte kaç yıldız var bilmiyorsun  
 sen bir parça seviver ben onu sel eylerim  
 sen körfeze geldiğin zaman yıldızlar güler  
 sen ne kadar saklasan gönlündekini  
 sen o ulaşılmayan çok uzak kıyılarsın  
 sen saçlarıma koşan aklar gibisin  
 sende bir sen yaşar ki o sen değilsin  
 seni gördükçe gönlüm gibi ömrüm de bir başkalaşır   
 sevginin baharı mı derdinle geçen her dem  
 sevil sevil de atıl oldu mu ya   
 sevmek acı bir arzu derler sevilmiyor sevenler  
 sevmiyorum seni artık gözlerimi geri ver  
 son akşam döküver örgüleri de..  
 son gemi benim için kalkar limandan  
 sordular mecnûn'a leylâ'nın saadet hânesin  
 söyle ey dilber nesin sen can mısın cânân mısın  
 söyletenle söyleyen dil hepsi bir   
 şarkılar söyle o sâhillerde rüzgârlar bana  
 şarkılar yazdım sana sazlar seni kıskandı  
 şu yalan dünyâyı aşksız geçirme (her şey aşk için)  
 toprak olmaz bende tenden başkası  
 uçtu ellerimizden en güzel günler aylar  
 unutamıyorum unutamıyorum gecem yok artık gündüzüm yok  
 unutulmuş ne varsa sevgiden geri kalan  
 uzuyor yıllar gibi dakikalar sen yoksan  
 ümîdim sen neş'em sen hayâlim hülyâm sensin  
 üzgün değiliz belki de memnun gideriz  
 vakit geçti erenler gayrı yaklaştı encâm  
 yeşil gözlerinde nemler  
 yıldızlar saçılmış inciler gibi  
 yollara düşüyorum sen başlıyorsun  
 mevsimler ayrıdır çiçekler başka  
 bir eylül getirdi sevgini bana  
 hayırlısı veys'dir tâbiinlerin  
 engine de deli gönül engine  
 o ne ince oya ne zarif nakış  
 burada mevsimler gün batımında  
 bu ömürden bu tükenmez çileden ağaran saç dökülen yaş kalacak 
 leyleği havada görmedik amma gönlümüz yerinde durmak bilmiyor  
 bu kadın herkesi mecnûn edecek  
 birdenbire bir aşk bu sırasız zamansız 
 sevgin yaşatır beni sevivermen öldürür 
 kadeh var yiyesim gelir  
 bu nasıl sevgi böyle bu nasıl tutku  
 eylül'e az kaldı yeşiller kızıla sonra sarıya kesecek ve düşecek dallarından  
 sen gelsen eğer her gece mehtâb ile eller buluşur  
 öyle güzel öyle şirinsin ki sen  
 bir göz aşinalığı var aramızda  yüzümü hasretine döndürdüm bekliyorum  
 sen gelmeyi bilmiyorsun aklın hep gitmelerde  
 ceylân gözler umutların pınarı

hakkında yazılanlar
  (1979) 35. san'at yılında avni anıl
  (1984) 40. san'at yılında avni anıl: hayatı-eserleri, yazılanlar-yazdıkları

kaynakça

20. yüzyıl türk bestecileri
21. yüzyıl türk bestecileri
i̇stanbul doğumlu besteciler
1928 doğumlular
2008 yılında ölenler
i̇zmir'de ölenler
devlet sanatçıları
haydarpaşa lisesinde öğrenim görenler
yeni balçova mezarlığı'na defnedilenler