Adnan Cemgil

adnan cemgil, (1909, i̇stanbul - 21 kasım 2001, i̇stanbul), öğretmen, yazar, çevirmen. sinan cemgil'in babası, ali kemal'in babası hacı ahmet efendi'nin ilk eşinden torunudur.<ref>orhan karaveli, ali kemal 'belki de bir gunah kecisi...''', doğan kitap, 2008.</ref>

1935'de i̇stanbul üniversitesi, edebiyat fakültesi, felsefe bölümü'nden mezun olan cemgil, yurt dışına gidip, paris ve moskova'da fransızca ve rusça öğrendi. i̇lk yazıları, 1934’te “yeni adam” dergisinde yayımlandı. 1938 yılında türkiye'ye dönen cemgil, 1939'da ankara'ya yerleşerek öğretmenlik yapmaya başladı.  ankara meslek öğretmen okulu ve atatürk lisesi’nde öğretmenlik yaptı. bu süreçte ve öğrenciliğinde milli türk talebe birliği'nde filizlenen siyasi düşünceleri belirginlik kazandı. 1941 yılında kendisi gibi sol görüşlere sahip öğretmen nazife hanımla evlendi. 1945'te behice boran, pertev naili boratav, niyazi berkes ve birçok aydınla birlikte kovuşturmaya uğradı. danıştay kararıyla görevine döndü. 1947'de devlet memurluğundan ayrıldı.

1950 yılında, kurucularından olduğu "türk barışseverler cemiyeti"nin genel sekreterliğini yaptı. bu derneğin faaliyeti nedeniyle yargılandı, 15 ay hüküm giydi.  cemgil'e karşı siyasi iktidarın baskıları, eşine yönelik bir şekle bürünerek; nazife cemgil, ankara'dan yozgat'a sürgün edildi. adnan cemgil'in de birkaç yıl yozgat'ta kalmasının ardından nazife hanımın istifasıyla i̇stanbul'a döndüler.   bu dönemde adnan cemgil, emekli sandığı reklam bölümü'nde çalışarak, takma adla şiir ve yazılar yazdı, i̇stanbul şehir tiyatrosu'nda figüranlık, ve tanıdıklarının su dağıtan kamyonunda evlere su taşıyıp sakalık yaptı. kısa ömürlü olan bir bakkal dükkânı açtı.  

1941-1944 yılları arasında “yurt ve dünya” dergisinin, 1947’de de “24 saat” gazetesinin yazı işleri müdürlüklerini yaptı. 1944-1945 yıllarında i̇nönü ansiklopedisi’nde redaktör olarak çalıştı.   1961 yılında eşiyle birlikte "evren yayınevi"ni kurup, ansiklopedi çıkardı. 27 mayıs darbesi'nin ardından türkiye i̇şçi partisi'ne girdi, sendikal çalışmalar yaptı. seçimler sırasında 1965 yılında bursa'da komünizmle mücadele derneği'nin yönlendirdiği bir grubun saldırısına uğradı. 31 mayıs 1971 tarihinde oğlu sinan cemgil'i kaybeden yazar; çevirilerini sürdürdü. cumhuriyet gazetesi ve yeni ortam'da yazılar yazdı. 1942-1987 yılları arasında türkçeye 50 kadar çeviri yapıt kazandırdı.

 eserleri 
 bazı çevirileri 
 gün doğarken, romain rolland 
 jean-christophe, romain rolland  
 yaşama sevinci, romain rolland 
 taşra kızı: silja, frans emil sillanpaa 
 gecenin çobanları, jorge amado
 aile çevresi, emile salomon wilhelm herzog 
 görenlerin yararına körler hakkında mektup, denis diderot 
 kaderci jacques ile efendisi, denis diderot
 felsefe konuşmaları, denis diderot 
 rahibenin i̇syanı, denis diderot  
 rameau'nun yeğeni, denis diderot 
 jamaika hanı, daphne du maurier 
 adalet tarihi, marcel rousselet 
 nana, emile zola isbn 978-975-379-183-0
 germinal, emile zola isbn 978-975-379-121-2
 therese raquin, emile zola 
 bir aşk hikâyesi, emile zola , isbn 978-975-379-016-1''
 gece uçuşu, antoine de exupéry 
 mattia pascal sahiden yaşadı mı yaşamadı mı?, luigi pirandello
 gölgelenmiş yıllar, luigi pirandello 
 askerin öyküsü, guy sajer (guy mouminoux) 
 baharlar açarken, vivente blasco ibanez isbn 978-975-379-118-2
 cesar birotteau, honoré de balzac 
 köylüler, honoré de balzac  
 hapishane defterleri felsefe ve politika sorunları seçmeler, antonio gramsci 
 thibault’lar, roger martin du gard 
 aşk çocuğu, philippe heriat 
 gora, rabindranath tagore  
 osmanlı i̇mparatorluğunda yenileşme hareketleri türkiye'nin meseleleri, paul imbert 
 1. dünya savaşı 1914-1918, pierre renouvin 
 modern basın, pierre denoyer
 menon, platon 
 epinomis, platon 
 diyaloglar, platon (teoman aktürel, metin cevdet anday, tacettin ünlü, sabahattin eyüboğlu ile)
 karl marx’ın fikir dünyası, roger garaudy 
 çağdaş arap düşüncesi: bağımsızlık sosyalizm -müslüman kardeşlerden marksizm’e kadar, enver abd-el malik 
 büyük otel, wicki baum’dan 
 problem çocuklar tembel, yalancı, sapık, hırsız, somurtkan, pis, solak, tikli, yaramaz...

derleme 
 nazım hikmet'in yaşadığı adalet dramı ve açlık grevi olayındaki gerçekler
 i̇lim karşısında irk meseleleri̇ (etütler)

kaynakça

ayrıca bakınız 
 sinan cemgil

1909 doğumlular
2001 yılında ölenler
20. yüzyıl türk yazarları
21. yüzyıl türk yazarları
i̇stanbul doğumlu yazarlar
i̇stanbul'da ölenler
karacaahmet mezarlığı'na defnedilenler
türkiye i̇şçi partisi mensubu siyasetçiler
fransızcadan türkçeye çeviri yapanlar
20. yüzyıl türk çevirmenleri
21. yüzyıl türk çevirmenleri
i̇stanbul doğumlu çevirmenler