28 Temel İnanç (Yedinci Gün Adventist)

28 temel i̇nanç, yedinci gün adventist kilisesi tarafından kabul edilen öz niteliğinde bir dizi teolojik inançtır. adventistler geleneksel olarak amentülerin (iman açıklamalarının) oluşturulmasına karşı olmuşlardır. 28 temel i̇nancın hüküm koyucu değil açıklayıcı olduğu ileri sürülmüştür; yani kilisenin resmî konumunu açıklarlar, ancak üyelik için kıstas değildirler. bu inançlar 27 temel doktrin olarak bilinmekteydi ve ilk olarak 1980 yılında kilisenin genel konferansı tarafından kabul edilmişti, 2005 yılında da ilave bir inanç (11 numara) eklenmiştir. adventist vaftiz yemini bunları tamamlamaktadır.

tanrı’ya, insanlığa, kurtuluşa, kiliseye, hristiyan yaşam tarzına ve son günlerdeki olaylara dair doktrinler olarak gruplanabilirler. yedinci gün adventist kilisesi’nin resmî internet sitesinde okunabilirler.

önsöz 

28 temel i̇nancın önsözü adventistlerin kitabı mukaddes’i tek amentüleri olarak kabul ettiklerini ve açıklamaların kilisenin genel konferans oturumu’nda gözden geçirilip düzeltilebileceğini belirtir:

ortak protestan öğretisi 
yedinci gün adventistleri protestan hristiyanlığın temel doktrinlerini onaylar: üçlübirlik, beden alış, bakireden doğuş, vekâleten kefaret, imanla aklanma, yaratılış, ikinci geliş, ölülerin dirilişi ve son yargı.

seventh-day adventists answer questions on doctrine (yedinci gün adventistleri öğreti hakkındaki soruları yanıtlıyor, 1957) adlı eserde, adventistler protestan hristiyanlıkla paylaştıkları öz doktrinleri özetlemişlerdir. ne var ki, bu kitap yedinci gün adventist kilisesi’nin resmî duruşu değildi, içeriği yayınlandığı günden yakın zamanlara dek adventizm içinde son derece ihtilaflı olmuş ve 1963 yılında adventist yayıncılar tarafından baskısı sonlandırılmıştır.

tüm bu doktrinler, 11. madde (mesih’in bin yıllık süreden önce geri dönüşü hususunda) haricinde, muhafazakâr veya evanjelik protestanlar arasında büyük ölçüde kabul görmektedir. (farklı protestan grupların bin yıllık süreye ilişkin kabul ettikleri görüşler çeşitlidir.)

kurtuluşla ilgili olarak önemli bir açıklama, 1980 tarihli “kurtuluşun dinamikleri” idi.

tarihi 
adventistler tarihleri boyunca resmî bir inanç açıklaması oluşturmaya isteksiz olmuşlardır. 8 ekim 1861 tarihli review and herald’da j. n. loughborough şunları yazdı:

bu isteksizliğe rağmen, çeşitli zamanlarda adventist teolojisinin çeşitli özetleri sunulmuştur.
 1872’de “tekbiçimlilik sağlamak için değil” ancak “sorulara karşılık vermek” ve “yanlış ifadeleri düzeltmek” için yirmi beş temel i̇lke’yi sunan bir broşür hazırlandı.
 1931’de 22 temel i̇nançtan oluşan bir liste hazırlanarak adventist yıllığı’nda, daha sonra da adventist kilise yönetmeliği’nde yayınlandı.
 1980’de kilisenin genel konferansı tarafından 27 temel i̇nanç belirlendi. bunlar seventh-day adventists believe: a biblical exposition of 27 fundamental doctrines (yedinci gün adventistlerinin i̇nançları: 27 temel doktrinin kutsal kitap’a göre i̇zahati) adlı kitapta ayrıntılı olarak açıklandı. bu ayrıntılı açıklamanın kilisenin “resmî” duruşunu meydana getirmediği unutulmamalıdır.

fritz guy 27 temel i̇nancı hazırlayan ilk kurulun sekreteriydi. bunlar 1980 genel konferans oturumu’nda tartışılarak kabul edilmişti. ron graybill önsözü yazdı.
 2005’te, gelişmekte olan uluslarda yaşayan adventistlerin ruhsal savaş üzerine bir açıklama taleplerine karşılık olarak başka bir inanç, 11 numaralı temel inanç “mesih’te gelişme” eklendi. st. louis, missouri’de düzenlenen 2005 adventist genel konferans oturumu’unda oylandı, böylece halen var olan toplam 28 sayısına ulaşıldı.
 raymond cottrell’in iddiasına göre, kendisine wilcox’un 1930’larda bir inanç açıklaması yazdığı söylenmiştir, gerçekte bu f. d. nichol tarafından isimsiz olarak yazılmıştır.

28 temel i̇nanç

tanrı doktrini 
1. kutsal yazılar
ayrıca bakınız: kitabı mukaddes
2. üçlübirlik veya tanrılık
3. baba
4. oğul
5. kutsal ruh

i̇nsanlık doktrini 
6. yaratılış
7.  i̇nsanın doğası

kurtuluş doktrini 
8. büyük mücadele

yedinci gün adventist teolojisinde büyük mücadele teması i̇sa ile şeytan arasındaki evrensel savaşa işaret eder, bu savaş yeryüzünde de sürmektedir. kavram, yazarın almış olduğunu iddia ettiği pek çok görümden ve kutsal yazı göndermelerinden alınmıştır, ve yedinci gün adventist kilisesi’nin kurucularından olan ellen g. white’ın ilk olarak 1858 yılında yayınlanan büyük mücadele adlı eserinde tasvir edilmiştir. kavram adventist teolojisinde önemlidir, zira kötülüğün kökenine dair bir anlayış sağlamakta, ayrıca kötülüğün nihaî yok edilişini ve tanrı’nın bu dünya için başlangıçtaki amacının yerine getirilişini açıklamaktadır. kilisenin 28 temel i̇nancında 8 numaralı inancı meydana getirir.

9. mesih’in yaşamı, ölümü ve dirilişi
10. kurtuluş deneyimi
11. mesih’te gelişme

kilise doktrini 
12. kilise
13. bakiye ve görevi
14. mesih’in bedeninde birlik
15. vaftiz
16. rabb’in sofrası
17. ruhsal armağanlar ve hizmetler
18. peygamberlik armağanı

hristiyan yaşam tarzı doktrini 
19. tanrı’nın yasası
ayrıca bakınız: on emir
20. sebt günü
sebt yedinci gün hristiyanlarının inanç ve uygulamalarının önemli bir parçasıdır. bu imanlılar sebt’i hristiyanlığın büyük bir kesimi gibi pazar günü yerine, yahudiliktekine benzer bir şekilde, i̇branilere göre haftanın yedinci gününde, cuma günbatımından cumartesi günbatımına dek tutarlar. yedinci gün sebti’ni haftalık ve fiziksel olarak tutmanın, tanrı’yı yaratıcı ve kurtarıcı olarak şereflendirerek, on emir’deki diğer tüm emirlere denk bir şekilde, ahlâki bir sorumluluk olduğuna inanırlar. yedinci günü kutsal olarak tutma zorunluluğu, çıkış kitabının 20. bölümünde tanrı’nın yasası’nın dördüncü emrinde bulunmaktadır.
21. vekilharçlık
22. hristiyan davranışı
23. evlilik ve aile

son günlerdeki olaylar doktrini 
24. mesih’in göksel tapınaktaki hizmeti
araştırıcı yargılama yedinci gün adventistlerine özgü bir doktrindir, kendini hristiyan kabul edenlerin ilahî yargılanışının 1844’ten beri sürmekte olduğunu belirtir. yedinci gün adventist kilisesi’nin tarihiyle yakından bağlantılıdır ve kilisenin peygamberi ve öncüsü ellen g. white tarafından adventist inancının temel direklerinden biri olarak tanımlanmıştır. “göksel tapınak”a ilişkin daha geniş adventist anlayışının temel unsurlarından biridir ve iki kavram zaman zaman birbiri yerine kullanılır.
25. mesih’in i̇kinci gelişi
26. ölüm ve diriliş
27. milenyum (bin yıllık dönem) ve günahın sonu
28. yeni yeryüzü

kaynakça 

hristiyanlık metinleri
1980'de din
yedinci gün adventist kilisesi