2016 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri

2016 amerika birleşik devletleri başkanlık seçimleri, 8 kasım 2016 tarihinde yapılmıştır. abd tarihindeki 58. başkanlık seçimleri olan bu seçimlerin yapıldığı sırada abd başkanı olarak görev yapmakta olan barack obama abd yasalarına göre bu göreve üst üste iki dönem seçilmiş olduğu için üçüncü kez aday olamamıştır. 2016 yılı boyunca partilerin kendi içlerinde her eyalette ayrı ayrı yaptıkları ön seçimlerin sonucu olarak demokratik parti'nin adayı hillary clinton, cumhuriyetçi parti'nin adayı donald trump, liberteryen parti'nin adayı gary johnson ve yeşil parti'nin adayı jill stein olarak belirlenmiştir. bu adayların birbirlerine karşı yarıştıkları genel seçimlerde toplam oy sayısı bakımından hillary clinton'a göre daha az oy almasına karşılık, seçiciler kurulunda 304-227 üstünlük sağlayan donald trump seçimi kazanmış, 20 ocak 2017 günü yemin ederek 45. abd başkanı olarak göreve başlamıştır.

seçim prosedürü 

amerika birleşik devletleri anayasası'nın i̇kinci maddesi () başkan adaylığının şartlarını ortaya koyar. i̇kinci madde'ye göre başkan adayının (1) doğuştan amerika birleşik devletleri vatandaşı olması, (2) en az 35 yaşında olması ve (3) en az 14 yıldır amerika birleşik devletleri'nde ikamet etmesi gerekir. başkan adaylar tipik olarak amerika birleşik devletleri'nin çeşitli siyasi partilerinden birinden aday gösterilmek isterler. bu adaylar da ön seçim gibi bir süreçte halkın oylarına dikkat ederek verilir. ön seçimlerde halk başkan adayları yerine önceden nasıl oy vereceğini beyan eden parti delegesine oy verir; bu nedenle ön seçimler dolaylı seçimlerdir. ön seçimlere dahil olmayan "süper delegeler" ise istediği adaya oy verebilir. seçilmiş ve "süper" delegeler daha sonra yapılan bir kongrede resmî olarak oylarını kullanırlar. bu oylara göre de siyasi partiler adaylarını seçerler. başkan adayları tipik olarak, o partinin biletini oluşturmak için bir başkan yardımcısı adayı seçer ve parti kongresindeki delegelerin oyuna sunar.

kasım ayındaki genel seçimler de dolaylı seçimlerdir. burada seçmenler, seçiciler kurulu'nun () aday listesi için oy kullanırlar. seçiciler kurulu'nu oluşturan bu kimseler  () daha sonra doğrudan başkan ve başkan yardımcısını seçerler. seçimi kazanmak için gereken asgari 270 seçim oyunu hiçbir aday alamazsa, temsilciler meclisi seçiciler kurulu'ndaki oylamadan en çok oy alan üç aday arasından başkanı seçmesi ve senato'nun başkan yardımcısını seçmesi koşuluyla bir seçim yapar. başkanlık seçimi, temsilciler meclisi seçimleri, senato seçimleri ve çeşitli eyalet ve yerel düzeydeki seçimlerle eşzamanlı olarak gerçekleştirilir.

ön seçimler

demokrat parti 
 bkz:demokrat parti başkanlık ön seçimleri, 2016

demokratik parti'nin başkan adayı olmak için yarışan siyasetçilerden hillary clinton ve bernie sanders ön seçim sürecinin sonuna kadar başa baş yarışmışlardır. adaylığı kazanmak için en az toplam 2.384 delege kazanmak gerekmekteydi. hillary clinton 2016 demokratik parti ulusal kurultayı'ndan kısa bir süre önce adaylık için yeterli olan delege sayısına ulaşmayı başardı. bernie sanders kurultaya kadar yenilgiyi kabul etmemesine rağmen  12 temmuz 2016 tarihinde genel seçimlerde hillary clinton'ı desteklediğini açıklamıştır. demokratik parti'nin aday adaylarının ön seçimlerde aldıkları oy oranları şöyledir:

önseçimi kazanan aday

çekilen adaylar 
aşağıdaki adaylar adaylıklarını duyurmuş, ancak sonradan yarıştan çekilmiştir:

cumhuriyetçi parti 
bkz:cumhuriyetçi parti başkanlık ön seçimleri, 2016

cumhuriyetçi parti başkan adayı olmak için toplam 1.237 delege kazanmak gerekmekteydi. 3 mayıs 2016'da donald trump diğer adaylara kıyasla belirgin bir üstünlük sağlayarak cumhuriyetçi parti'nin varsayılan adayı (tek aktif aday) oldu. 18-21 temmuz 2016 tarihleri arasında abd'nin cleveland kentinde yapılan cumhuriyetçi parti kurultayı'nda resmen partinin adayı olarak seçildi. cumhuriyetçi parti'nin aday adaylarının ön seçimlerde aldıkları oy oranları şöyledir:

önseçimi kazanan aday

çekilen adaylar 
aşağıdaki adaylar adaylıklarını duyurmuş, ancak sonradan yarıştan çekilmiştir:

liberteryen parti 

aşağıdaki siyasetçiler liberteryen parti'nin başkan adayı olmak için yarışmışlardır:

29 mayıs 2016 tarihinde, johnson delegelerin % 55.8 ile ikinci oylamada liberteryen adaylığı kazandı. eski massachusetts cumhuriyetçi valisi william weld ise kurultay tarafından başkan yardımcısı adayı olarak belirlendi.

yeşil parti 

aşağıdaki siyasetçiler yeşil parti'nin başkan adayı olmak için yarışmışlardır. jill stein adaylık için yeterli olan delege sayısına ulaşarak genel seçimlerde partiyi başkan adayı olarak temsil etmiştir.

sonuçlar

ayrıca bakınız 

 2016 amerika birleşik devletleri başkanlık seçimlerinde sosyal medya
 2016 amerika birleşik devletleri başkanlık seçimlerine rus müdahalesi iddiaları

kaynakça