Atalya

athaliah (diğer  yazılışları: atalya, athalie,  athalia, atalia) (, ,  "tanrı yücedir"; ; )  jehoram'ın eşi, ahaziah'ın  annesi ve yehuda krallığı'nı  altı yıl süreyle tek başına yöneten kraliçeydi. william f. albright'a göre mö 842 - mö 837 yıllarında, edwin r. thiele'ye  göre ise mö 842/841 ile mö 836/835 yılları arasında hükümdarlık  yaptı. athaliah genelde i̇srail kralı ahab ile kraliçe jezebel'in kızı olduğu farzedilir. jehoram ile olan evliliği iki krallık  arasındaki anlaşmanın bir ürünüdür.

davud'un soyundan gelen jeroham her ne  kadar yahve ibadetine sadık kaldıysa da athaliah'ın baal ibadetine hoşgörüyle yaklaştı. jehoram öldüğünde yerine oğlu ahaziah  geçti ve athaliah ana kraliçe olarak saltanatta kalmaya devam etti. ahaziah'ın i̇srail kralı jehoram ile birlikte jehu tarafından öldürülmesinin ardından başa geçen ana kraliçe yehuda'da  baal kültürünü yaymaya çalıştı.

athaliah, yehuda kraliçesi  sıfatıyla, ahaziah'ın olası bütün taht varislerini öldürttü; fakat  torunu joaş  ahaziah'ın kızkardeşi jehoşeba tarafından kurtarılıp din adamı jehoiada'nın yanında gizlice yetiştirildi. altı yıl sonra jehoiada joaş'ı kraliçenin karşısına çıkarıp yehuda'nın  yeni kralı olduğunu söylemesi üzerine athaliah şaşkınlığa uğradı. acilen  ayaklanmayı bastırmak için işe koyulan athaliah hemen yakalanıp  öldürüldü.

athaliah:  ahab'ın kızı mı, kızkardeşi mi? 
birçok  tora  yorumlarının bulunduğu metinlerde (yukarıda aktarıldığı gibi)  athaliah'ın ahab ile jezebel'in kızı olduğu anlatılır. bazı metinlerde  ise kronolojik açıdan yaklaşıldığında aslında athaliah'ın ahab'ın  kızkardeşi olması gerektiği savunulur.  kardeşlik ilişkisini destekleyen unsurlar şunlardır:

 2 krallar 8:26 ve 2 tarihler 22:2de yehuda'lı jehoram'ın omri'nin "kızı" ile evlendiği  yazılıdır. i̇branice'deki  bat kelimesi kızı  anlamına geldiği gibi bir nesile ait kadını da simgeler. yani bat-omri, omri'nin kızı anlamına geldiği gibi omri'nin soyundan  gelen kadın anlamını da  taşımaktadır. günümüz tercümelerinde bu "(kız) torun" olarak gözükür  (bkz. 2 krallar 8:26). bu sefer de akla gelen soru,  athaliah'ın ahab yerine tora'da  neden omri ile olan ilişkisi kullanıldığıdır.
 2 krallar 8:29dan çıkan sonuç ise athaliah'ın  kocası jehoram evlilik yoluyla (hatan)  ahab hanedanlığına bağlı olmasıdır. i̇branicedeki hatan kelimesi kayınpeder-damat  ilişkisini belirtmek için kullanılır. eğer athaliah ahab'ın kızı olsaydı  jehoram için "damat" kelimesi kullanılmalıydı; jehoram'ın "ahab hanedanlığının mensubu" oluşu athaliah'ın  ahab'ın kızkardeşi yapmaktaydı.

athaliah'ın ahab'ın kızı  olduğunu savunanların referans noktaları 2 krallar 8:18  ve 2  tarihler 21:6dır. bu kaynaklarda jehoram'ın  "ahav'ın kızıyla evli" olduğunu bire bir yazar. (2 tarihler 21:6nın süryanice versiyonunda kızkardeşi diye tercüme edilmiştir.)

edebiyat ve müzikte  athaliah 
fransız jean racine  1691'de tora'da adı geçen kraliçe athaliah ile ilgili adı athalie olan bir oyun yazdı. alman bestekâr felix mendelssohn  ise ilk defa berlin'de 1845'te sahneye konan bu oyun için bir  beste yaptı.

1773'te handel athalia isimli bestesini yapıp kraliçe için  "jezebel kızı baal'li yehuda kraliçesi" diye hitap etti. baal,  eski ahit'te anlatıldığı üzere i̇srailoğullarının da zaman zaman  ibadet ettiği kenanlıların bereket tanrısıydı.

|}

ayrıca  bakınız 
 tanah -  2 krallar ve 2 tarihler
 josephus, jewish antiquities 9.7.1-5.
 athalia,  by handel;  the new oxford annotated bible,  third edition (2001), page 582.

kaynakça 

mö 9. yüzyılda doğanlar
mö 9. yüzyıl liderleri
yehuda kralları
tanah
antik kraliçeler
i̇dam edilmiş kişiler