1 Ağustos



olaylar 
 1291 - uri, schwyz ve unterwalden kantonları, i̇sviçre'nin temelini attı.
 1560 - i̇skoçya parlamentosu, papa’nın otoritesini artık tanımayacağını bildirdi, böylece i̇skoç kilisesi ortaya çıkmış oldu.
 1571 - lala mustafa paşa, venedik cumhuriyeti'ne ait kıbrıs adasını fethetti.
 1589 - fransa kralı iii. henri bıçaklandı. saldırgan koyu bir katolik rahip olan jacques clément'dı. clément orada ölürken, kral ise ertesi gün öldü.
 1619 - i̇lk afrikalı köleler, virginia'nın jamestown şehrine getirildiler.
 1773 - deniz harp okulu (tersane hendesehanesi), cezayirli hasan paşa tarafından i̇stanbul kasımpaşa'da açıldı.
 1774 - i̇ngiliz kimyacı joseph priestley, oksijen gazını (dioxygène, o2) keşfetti.
 1798 - nil savaşı: amiral horatio nelson komutasındaki büyük britanya donanması, abukir körfezi'nde fransız donanması'nı yendi.
 1834 - britanya i̇mparatorluğu'nda kölelik kaldırıldı.
 1840 - ceride-i havadis gazetesinin ilk sayısı basıldı.
 1876 - colorado, 38. eyalet olarak abd'ne kabul edildi.
 1894 - çin-japon savaşı: japon i̇mparatorluğu, kore için çin'e savaş açtı.
 1900 - almanya'nın futbol kulübü olan borussia mönchengladbach kuruldu.
 1914 - alman i̇mparatorluğu, rus i̇mparatorluğu'na savaş ilan etti.
 1926 - i̇talya futbol kulübü olan ssc napoli kuruldu.
 1933 - i̇stanbul üniversitesi kuruldu.
 1936 - berlin olimpiyatları, adolf hitler tarafından başlatıldı.
 1941 - abd ordusu için tasarlanmış hafif arazi aracı olan jeep'lerden (cip) ilki üretildi.
 1950 - türkiye, nato’ya başvurdu.
 1953 - rodezya ve nyasaland federasyonu (orta afrika federasyonu) kuruldu.
 1958 - kıbrıs'ta türk mukavemet teşkilatı kuruldu.
 1963 - büyük britanya, malta’ya 1964’te bağımsızlığını vermeyi kabul etti.
 1964 - belçika kongosu'nun adı, kongo dc olarak değiştirildi.
 1969 - altıncı filo’yu protesto etmek için yapılan mitinge bir grubun saldırmasıyla çıkan olaylarda iki genç öldü, yaklaşık 200 de kişi yaralandı.
 1975 - arnavutluk, abd ve kanada’nın katılmadığı helsinki zirvesinde, 35 ülkenin katılımıyla "i̇nsan hakları sözleşmesi" (helsinki nihai senedi) imzalandı.
 1999 - avrupa’da deli dana krizinden dolayı i̇ngiliz etine konan ambargo kaldırıldı.
 2001 - i̇srailli bilim adamları embriyondan hareketle, kalp hücrelerini imal etmeyi başardıklarını açıkladılar.
 2002 - irak dört yıllık bir aradan sonra bm baş müfettişi'ni denetim için bağdat’a davet etti.
 2008 - konya'nın taşkent ilçesinde özel bir vakfa ait 3 katlı öğrenci yurdu, lpg gazının sıkışması nedeniyle çöktü: 18 ölü, 27 yaralı.
 2014 - i̇stanbul sözleşmesi yürürlüğe girdi.

doğumlar 
 mö 10 - claudius, i̇talya dışında doğmuş ilk roma i̇mparatoru (ö. 54)
 126 - pertinax, roma i̇mparatoru (ö. 193)
 845 - sugawara no michizane, heian dönemi japon bilgin, şair ve siyasetçi (ö. 903)
 980 - i̇bni sina, fars bilim insanı (ö. 1037)
 1313 - kōgon, japonya'da nanboku-chō dönemi sırasında ilk kuzey talibi (ö. 1364)
 1377 - go-komatsu, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 100. imparatoru (ö. 1433)
 1520 - ii. zygmunt august, lehistan (polonya) kralı (ö. 1572)
 1555 - edward kelley, i̇ngiliz okültist (ö. 1597)
 1626 - sabetay sevi, osmanlı yahudisi din adamı ve tarikat lideri (ö. 1676)
 1744 - jean-baptiste lamarck, fransız doğa bilimci (evrim konusunda yaptığı çalışmalarla bilinen) (ö. 1829)
 1770 - william clark, amerikalı kâşif, kızılderili ajanı ve teğmen (ö. 1839)
 1779 - francis scott key, amerikalı hukukçu (ö. 1843)
 1779 - lorenz oken, alman doğa tarihçisi, botanist, biyolog ve ornitolog (ö. 1851)
 1818 - maria mitchell, amerikalı astronom (ö. 1847)
 1819 - herman melville, amerikalı yazar (ö. 1891)
 1843 - robert todd lincoln, amerikalı siyasetçi ve bakan (ö. 1926)
 1863 - gaston doumergue, fransız devlet adamı (ö. 1937)
 1878 - konstandinos logotetopulos, yunan tıp doktoru ve siyasetçi (ö. 1961)
 1885 - george de hevesy, nobel ödülü sahibi macar kimyager (ö. 1966)
 1889 - walter gerlach, alman fizikçi (d. 1979)
 1893 - i. aleksandros, yunanistan kralı (ö. 1920)
 1894 - ottavio bottecchia, i̇talyan bisikletçi (ö. 1927)
 1905 - helen sawyer hogg, amerikalı gök bilimci (ö. 1993)
 1910 - gerda taro, alman savaş muhabiri ve fotoğrafçısı (ö. 1937)
 1916 - anne hébert, fransız kanadalı yazar ve şair (ö. 2000)
 1921 - jack kramer, amerikan tenisçi (ö. 2009)
 1924 - abdullah bin abdülaziz el-suud, suudi arabistan kralı (ö. 2015)
 1924 - cem atabeyoğlu, türk spor yazarı ve yöneticisi (ö. 2012)
 1929 - leila abaşidze, gürcü-sovyet oyuncu, film yönetmeni ve senarist (ö. 2018)
 1929 - hafızullah amin, afganistan'daki sosyalist rejimin ikinci devlet başkanı (ö. 1979)
 1930 - julie bovasso, amerikalı oyuncu (ö. 1991)
 1930 - károly grósz, macar komünist siyasetçi (ö. 1996)
 1930 - pierre bourdieu, fransız sosyolog (ö. 2002)
 1932 - meir kahane, i̇srailli aşırı sağcı siyaset adamı (d. 1990)
 1933 - dom deluise, amerikalı oyuncu, komedyen, yapımcı ve yönetmen (ö. 2009)
 1936 - william donald hamilton, i̇ngiliz evrimsel biyolog (ö. 2000)
 1936 - yves saint laurent, fransız modacı (ö. 2008)
 1940 - mahmud devletabadi, i̇ranlı yazar ve oyuncu
 1942 - jerry garcia, amerikalı müzisyen (ö. 1995)
 1942 - giancarlo giannini, i̇talyan sinema oyuncusu, seslendirme sanatçısı, yönetmen ve senarist
 1943 - celal doğan, türk avukat ve siyasetçi
 1944 - cenk koray, türk tv sunucusu, oyuncu ve gazete yazarı (ö. 2000)
 1945 - vedat okyar, türk futbolcu, spor yazarı ve yorumcu (ö. 2009)
 1945 - douglas osheroff, robert c. richardson ve david morries lee ile fizik 1996 nobel ödülü'nü kazanan amerikalı fizikçi
 1946 - richard o. covey, emekli hava kuvvetleri subayı ve amerikalı astronot
 1948 - arkadaş zekai özger, türk şair
 1948 - mustafa kamalak, türk avukat, siyasetçi ve saadet partisi genel başkanı
 1949 - jim carroll, amerikalı yazar, otobiyograf, şair, müzisyen ve punk
 1949 - kurmanbek bakiyev, kırgızistan cumhurbaşkanı
 1951 - tommy bolin, amerikalı rock müzisyeni ve şarkıcısı (d. 1976)
 1952 - zoran đinđić, sırbistan başbakanı (ö. 2003)
 1953 - robert cray, amerikalı blues gitaristi ve şarkıcı
 1957 - taylor negron, amerikalı oyuncu, ressam, yazar ve stand-up komedyeni (d. 1957)
 1957 - i̇hsan özkes, türk yazar, emekli müftü ve siyasetçi
 1957 - sırrı sakık, kürt asıllı türk siyasetçi
 1959 - joe elliott, i̇ngiliz müzisyen
 1963 - coolio, amerikalı grammy ödülü sahibi rapçi ve oyuncu (ö. 2022)
 1965 - sam mendes, i̇ngiliz sinema, tiyatro yönetmeni ve en i̇yi yönetmen akademi ödülü sahibi
 1967 - josé padilha, brezilyalı senarist ve film yapımcısı
 1968 - dan donegan, amerikalı müzisyen
 1970 - sibel can, türk fantezi müzik şarkıcısı
 1970 - david james, i̇ngiliz eski futbolcu ve futbol antrenörü
 1971 - i̇dil üner, türk oyuncu
 1973 - gregg berhalter, amerikalı millî futbolcu ve teknik direktör
 1974 - leonardo jardim, portekizli teknik direktör
 1974 - dennis lawrence, trinidad ve tobagolu millî futbolcu ve teknik direktör
 1976 - hasan şaş, türk futbolcu
 1976 - ibrahim babangida, nijeryalı futbolcu
 1976 - nwankwo kanu, nijeryalı eski futbolcu
 1979 - junior agogo, ganalı eski futbolcu (ö. 2019)
 1979 - jason momoa, amerikalı oyuncu
 1980 - mancini, brezilyalı futbolcu
 1980 - esteban paredes, şilili millî futbolcu
 1980 - oluchi onweagba, nijeryalı topmodel
 1981 - christofer heimeroth, alman futbolcu
 1981 - stephen hunt, i̇rlandalı eski futbolcu
 1982 - ferhat kıskanç, alman-türk futbolcu
 1983 - julien faubert, fransız millî futbolcu
 1984 - bastian schweinsteiger, alman eski millî futbolcu
 1984 - mohamad fityan, ney ve kawala ustalığıyla tanınan suriyeli bir müzisyen ve besteci
 1985 - dušan švento, slovak millî futbolcu
 1986 - carlos alexandre souza silva, brezilyalı futbolcu 
 1987 - iago aspas, i̇spanyol futbolcu
 1987 - sébastien pocognoli, i̇talyan asıllı belçikalı futbolcu
 1988 - patryk małecki, polonyalı millî futbolcu
 1988 - nemanja matić, sırp futbolcu
 1989 - tiffany hwang, amerikalı şarkıcı
 1991 - ani hoang, bulgar şarkıcı
 1992 - austin rivers, amerikalı profesyonel basketbolcu
 1993 - álex abrines, i̇spanyol profesyonel basketbolcu
 1994 - domenico berardi, i̇talyan futbolcu
 1995 - jason cummings, avustralyalı milli futbolcu 
 2001 - park si-eun, güney koreli şarkıcı ve oyuncu

ölümler 
 mö 30 - marcus antonius, romalı general ve politikacı (d. mö 83)
 527 - i. justinus, bizans i̇mparatoru (d. 450)
 1137 - vi. louis, 1108 yılından ölümüne kadar fransa kralı (d. 1081)
 1326 - osman bey, osmanlı'nın kurucusu ve ilk padişahı (d. 1258)
 1464 - cosimo de' medici, floransalı bankacı ve siyasetçi (d. 1389)
 1494 - giovanni santi, i̇talyan ressam (d. 1435)
 1546 - pierre favre, savoie asıllı katolik din adamı - cizvitler'in tarikatının kurucularından (ö. 1506)
 1557 - olaus magnus, i̇sveçli yazar ve din adamı (d. 1490)
 1714 - anne, büyük britanya kraliçesi (d. 1665)
 1760 - adrian manglard, fransız ressam (d. 1695)
 1787 - alfonso de liguori, i̇talyan avukat, daha sonra piskopos olmuş ve redemptorist tarikatını da kurmuştur (ö. 1696)
 1831 - william henry leonard poe, amerikalı denizci ve amatör şair (d. 1807)
 1903 - calamity jane, amerikalı kovboy, izci ve silahşor (d. 1853)
 1905 - henrik sjöberg, i̇sveçli atlet ve jimnastikçi (d. 1875)
 1911 - edwin austin abbey, amerikalı ressam (d. 1852)
 1911 - konrad duden, alman filolog ve sözlükçü (d. 1829)
 1920 - bal gangadhar tilak, hint bilim insanı, hukukçu, matematikçi, düşünür ve milliyetçi önder (d. 1856)

 1936 - louis blériot, fransız pilot, mucit ve mühendis (d. 1872)
 1938 - andrey bubnov, rus ekim devrimi önderlerinden bolşevik devrimci ve sol muhalefet üyesi (d. 1883)
 1938 - john aasen, amerikalı sessiz film oyuncusu (d. 1890)
 1943 - lydia litvyak (lily), sovyet savaş uçağı pilotu (d. 1921)
 1944 - manuel l. quezón, filipin bağımsızlık hareketinin önderi ve filipinler'in ilk devlet başkanı (d. 1878)
 1964 - krikor amiryan, ermeni asıllı osmanlı askeri, siyasetçi, iş insanı ve devrimci (d. 1888)
 1967 - richard kuhn, avusturya asıllı alman biyokimyacı ve nobel kimya ödülü sahibi (d. 1900)
 1970 - frances farmer, amerikalı oyuncu (d. 1913)
 1970 - otto heinrich warburg, alman fizyolog ve nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahibi (d. 1883)
 1973 - walter ulbricht, alman devlet adamı (d. 1893)
 1977 - gary powers, amerikalı pilot (sovyet toprakları üzerinde düşürülen u-2 casus uçağının pilotu) (d. 1929)
 1980 - strother martin, amerikalı oyuncu (d. 1919)
 1982 - kemal zeki gençosman, türk gazeteci ve yazar
 1987 - pola negri, amerikalı oyuncu (d. 1897)
 1996 - tadeusz reichstein, i̇sviçreli kimyager ve nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahiplerinden biri (d. 1897)
 1997 - sviatoslav richter, ukraynalı piyanist (d. 1915)
 1999 - i̇rfan özaydınlı, türk asker ve siyasetçi (eski hava kuvvetleri komutanı ve i̇çişleri bakanı) (d. 1924)
 2003 - guy thys, belçikalı eski millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1922)
 2003 - marie trintignant, fransız oyuncu (d. 1962)
 2004 - philip hauge abelson, amerikalı fizikçi (d. 1913)
 2005 - fahd bin abdül aziz, suudi arabistan kralı (d. 1923)
 2009 - corazon aquino, filipinli siyasetçi (d. 1933)
 2012 - ülkü adatepe, atatürk'ün manevi kızı (d. 1932)
 2012 - aldo maldera, i̇talyan eski millî futbolcu (d. 1953)
 2013 - gail kobe, amerikalı oyuncu ve yönetmen (d. 1931)
 2014 - michael johns, avustralyalı rock şarkıcısı ve besteci (d. 1978)
 2015 - muzaffer akgün, türk şarkıcı ve oyuncu (d. 1926)
 2015 - stephan beckenbauer, alman futbolcu (d. 1968)
 2015 - cilla black, i̇ngiliz şarkıcı ve televizyon yıldızı (d. 1943)
 2015 - chiara pierobon, i̇talyan profesyonel bisiklet yarışçısı (d. 1993)
 2016 - romanya kraliçesi anne, romanya kralı i. michael'ın eşi (d. 1923)
 2017 - jeffrey brotman, amerikalı avukat ve iş insanı (d. 1942)
 2017 - mariann mayberry, amerikalı oyuncu (d. 1965)
 2017 - eric zumbrunnen, amerikalı kurgucu (d. 1964)
 2018 - mary carlisle, amerikalı oyuncu ve şarkıcı (d. 1914)
 2018 - rick genest, kanadalı aktör, model ve performans sanatçısı (d. 1985)
 2018 - jan kirsznik, polonyalı saksafoncu (d. 1934)
 2018 - celeste rodrigues, portekizli fado müziği şarkıcısı (d. 1923)
 2018 - umbayee, hint halk müziği sanatçısı ve besteci (d. 1952)
 2019 - münir el yafi, yemenli rütbeli asker ve siyasetçi (d. 1974)
 2019 - ian gibbons, i̇ngiliz müzisyen (d. 1952)
 2019 - d. a. pennebaker, amerikalı belgesel film yapımcısı, yönetmen ve yazar (d. 1925)
 2019 - harley race, amerikalı profesyonel güreşçi, menajer ve antrenör (d. 1943)
 2020 - wilford brimley, amerikalı aktör ve şarkıcı (d. 1934)
 2020 - julio diamante, i̇spanyol film yönetmeni ve senarist (d. 1930)
 2020 - pydikondala manikyala rao, hint siyasetçi (d. 1961)
 2020 - hüsrev sinai, i̇ranlı film yönetmeni, senarist, besteci ve eğitimci (d. 1941)
 2021 - abdulkadir es-sufi, i̇skoçyalı derkavi şeyhi (d. 1930)
 2022 - lennart back, i̇sveçli bir yürüyüşçüydü (d. 1933)
 2022 - carlos blixen, uruguaylı profesyonel basketbol oyuncusu (d. 1936)
 2022 - hugo fernández, uruguaylı futbolcu ve teknik direktördür (d. 1945)
 2022 - john hughes, i̇skoç profesyonel futbolcu ve teknik adam (d. 1943)
 2022 - sarathi, hint usta komedyen ve aktör (d. 1942)
 2022 - hans weilbächer, alman eski profesyonel futbolcu (d. 1933)

tatiller ve özel günler 
 anavatanına dönenler günü (çerkesler)
 dünya i̇zci fular günü

0801
01