Mısır firavunları listesi

bu makale antik mısır'ın hanedan öncesi mısır'dan, firavun unvanının roma i̇mparatorları tarafından son kez alınmasına kadar mısır'ı yönetmiş olan bilinen firavunlarının bir listesidir. verilen tarihler yaklaşık tahminler olarak alınmalıdır. çeşitli kaynaklarda kullanılan sistem ve alınan varsayımlara göre farklı tarihlemeler bulunabilir.

hanedanlık öncesi dönem

aşağı mısır 

aşağı mısır coğrafi olarak kuzey nil ve nil deltasından oluşuyordu.

yukarı mısır 

burada toplananlar, bazen gayri resmi olarak hanedan 00 olarak tanımlanan, geç naqada iii dönemine ait yukarı mısır'ın hanedanlık öncesi hükümdarlarıdır.

hanedan 0 

bu firavunlar birinci hanedandan önce geldiğinden, gayri resmi olarak "hanedan 0" olarak gruplandırılmışlardır.

erken hanedan dönemi 

mısır'ın erken hanedanlık dönemi, mö 3100'den mö 2686'ya kadar uzanıyor.

birinci hanedan (mö 3050 - mö 2890)

i̇kinci hanedan (mö 2890 - mö 2686)

eski krallık 

eski krallık dönemi, erken hanedanlık dönemi ve i.ara dönem arasındaki mısır'a verilen addır. eski krallık, mö 2686'dan mö 2181'e kadar hüküm sürdü.

üçüncü hanedan (mö 2686 - mö 2589)

dördüncü hanedan (mö 2613 - mö 2496)

beşinci hanedan (mö 2496 - mö 2345)

altıncı hanedan (mö 2345 - mö 2181)

birinci ara dönem 

i̇lk ara dönem (mö 2181–2060), eski krallığın sonu ile orta krallık'ın kuruluşu arasında bir kargaşa ve kaos dönemidir.

eski krallık, ii. pepi'nin ölümünden sonra hızla çöktü. ii. pepi 64 yıl veya 94 yıl hüküm sürdü. saltanatının son yıllarına, ileri yaşı nedeniyle verimsizlik damgasını vurdu. bunun sonucunda aşağı ve yukarı mısır birliği dağıldı, bölge liderleri bu dönemde ortaya çıkan kıtlıkla başa çıkmak zorunda kaldı.

6. hanedanlığın halefleri olan 7. ve 8. hanedanların firavunları memphis'te bir miktar gücü ellerinde tutmaya çalıştı. bu hanedan 20 veya 45 yıl sonra, herakleopolis'te bulunan yeni bir firavun hanedanı tarafından devrildi. bu olaylardan bir süre sonra, teb merkezli rakip bir hanedan, kuzey derebeylerine karşı ayaklandı ve yukarı mısır'ı birleştirdi. mö 2055 civarında firavun iii.intef'in oğlu ve halefi ii.mentuhotep, herakleopolis firavunlarını yendi. daha sonra aşağı ve yukarı mısır'ı yeniden birleştirerek orta krallık'ı kurdu.

yedinci ve sekizinci hanedan

dokuzuncu hanedan

onuncu hanedan

onbirinci hanedan (mö 2125 - mö 2055) 

yaşlı intef'in halefleri, i.mentuhotep ile başlayarak, kuzey derebeylerinden bağımsız hale geldiler ve sonunda ii.mentuhotep altında mısır'ı fethettiler.

orta krallık 

orta krallık (mö 2060-1802), birinci ara dönemin sonundan i̇kinci ara dönemin başlangıcına kadar olan dönemdir.

onbirinci hanedan (mö 2060 - mö 1985)

onikinci hanedan (mö 1991- mö 1802)

i̇kinci ara dönem 

i̇kinci ara dönem (mö 1802-1550), orta krallığın sonu ile yeni krallığın başlangıcı arasında bir kargaşa dönemidir.

on üçüncü hanedan, onikinci hanedandan çok daha zayıftı ve mısır'ı elinde tutunamadı. hanedanlığın başlangıcında veya ortasına doğru, doğu deltası'nın bataklıklarında bulunan xois'teki eyalet yönetici ailesi, on dördüncü hanedanı oluşturdu ve merkezi otoriteden koptu.

hiksoslar ilk ortaya çıkışlarını iv. sobekhotep döneminde yaptılar ve mö 1720 civarında avaris kasabasını (modern tell el-dab'a / khata'na) alarak 14. hanedanlığın krallığını fethettiler. mö 1650 civarında, belki de on beşinci hanedanlığın kurucusu salitis tarafından yönetilen hiksos, memfis'i fethederek 13. hanedanı sona erdirdi. yukarı mısır'da 13. hanedanlığın çöküşünden kaynaklanan iktidar boşluğu, 16. hanedanın teb'te bağımsızlığını ilan etmesine izin verdi, ancak kısa süre sonra hiksos kralları tarafından istila edildi.

daha sonra hiksos, yukarı mısır'dan çekilirken, tebdeki yerli mısırlı yönetici hanedanı on yedinci hanedanı kurdu. bu hanedan sonunda hiksosları seqenenre tao, kamose ve son olarak yeni krallığın ilk firavunu ahmose yönetiminde mısır'dan sürdü.

onüçüncü hanedan (mö 1802- mö 1649) 

aşağıdaki firavunların konumu belirsizdir:

ondördüncü hanedan (mö 1805- mö 1650) 

aşağıdaki firavunların konumu ve kimliği belirsizdir:

onbeşinci hanedan (mö 1674 - mö 1535)

abidos hanedanı

onaltıncı hanedan (mö 1650 - mö 1580) 

16. hanedan ayrıca iii.sneferankhre pepi̇ ve nebmaatre'nin hükümdarlıklarını da içermiş olabilir. kronolojik konumları belirsizdir.

onyedinci hanedan (mö 1650 - mö 1550)

yeni krallık 

yeni krallık (mö 1550–1077), mö 16. yüzyıldan 11. yüzyıla kadar, i̇kinci ara dönem ile üçüncü ara dönem arasındaki mısır'ın onsekizinci, ondokuzuncu ve yirminci hanedanını kapsayan dönemdir. mısır bu dönemde altın çağını yaşamıştır.

onsekizinci hanedan (mö 1550 - mö 1292)

ondokuzuncu hanedan (mö 1292 - mö 1186)

yirminci hanedan (mö 1190 - mö 1077)

üçüncü ara dönem 

üçüncü ara dönem (mö 1077-664), yeni krallığın çöküşünün ardından libya kökenli bir dizi hanedan hüküm sürdü, alternatif olarak bu döneme libya dönemi adı verdi.

yirmibirinci hanedan (mö 1069 - mö 943) 
yirmi birinci hanedan, nispeten zayıf bir hanedanlıktı. teorik olarak, tüm mısır'ın hükümdarlarıydılar, ancak pratikte etkileri aşağı mısır ile sınırlıydı.

teb amon başrahipleri 

resmi olarak firavun olmasalar da, teb'deki amon başrahipleri, yirmi birinci hanedanlık döneminde yukarı mısır'ın fiili hükümdarlarıydı, isimlerini kartotlara yazıyor ve kraliyet mezarlarına gömülüyorlardı.

yirmiikinci hanedan (mö 943 - mö 728)

yirmiüçüncü hanedan (mö 837 - mö 735)

yirmidördüncü hanedan (mö 732 - mö 720)

yirmibeşinci hanedan (mö 744 - mö 656)

geç dönem 

geç dönem, mö 664'ten 332'ye kadar sürer ve yerli mısırlılar ve persler tarafından yönetilen hanedanları içerir.

yirmialtıncı hanedan (mö 664 - mö 525) 

i.necho'in oğlu ve halefi i.psamtik, mısır'ı yeniden birleştirmeyi başardı ve genellikle yirmi altıncı hanedanlığın kurucusu olarak kabul edilir.

yirmiyedinci hanedan (birinci pers i̇ktidarı) (mö 525 - mö 404)

yirmisekizinci hanedan (mö 404 - mö 398)

yirmidokucuncu hanedan (mö 398 - mö 380)

otuzuncu hanedan (mö 380 - mö 343)

otuzbirinci hanedan (i̇kinci pers i̇ktidarı) (mö 343 - mö 332)

makedonya i̇ktidarı (mö 332 - mö 305)

ptolemaioslar (mö 305 - mö 30)

roma dönemi 
vii.kleopatra'nın romalı diktatör julius caesar ve romalı general mark anton ile ilişkileri vardı, ancak mısır'ın roma cumhuriyeti'nin bir eyaleti haline gelmesi, kleopatra intihar ettikten sonra oldu. roma imparatorlarına firavun unvanı verildi.

julio-claudian hanedanı (mö 30 - ms 68)

flavius hanedanı (ms 69-96)

nerva-antonin hanedanı (ms 96-192)

severus hanedanı (ms 193-235)

üçüncü yüzyıl krizi (ms 235-284)

tetrarşi (ms 284–313 )

ayrıca bakınız 
antik mısır kraliyet eşleri listesi

kaynakça

dış bağlantılar 
 pharaoh list
 egyptian kings

antik mısır listeleri
hükümdar listeleri