Andrey Voznesenski

andrey andreyeviç voznesenski (rusça: андре́й андре́евич вознесе́нский) (d. 12 mayıs 1933, moskova - ö. 1 haziran 2010, moskova) rus şair.

yaşamı 
vladimir kentinde geçirdiği çocukluğu sırasında babasının 1941'de, kuşatma altındaki leningrad'da fabrikaların sökülmesinde görev alması üzerine, annesi ve kız kardeşiyle birlikte ural dağlarındaki kurgan'a gitti. önce güzel sanatlar sonra mimarlık eğitimi aldığı moskova mimarlık enstitüsü'nden 1957'de mezun oldu.

oza adlı uzun şiiriyle türkiye'de de oldukça iyi bilinen bir şairdir.

vosnesenski, hlebnikov,  pasternak ve mayakovski sonrası kuşağın en belirgin ve özgün rus şairidir. sovyet yöneticileri tarafından sık sık yeteneğini kötüye kullanmakla suçlanmış ve 1960'larda stadyumları dolduran kalabalıklar önünde kovboy çizmeleriyle yaptığı şiir gösterileri yasaklanmış olan sovyet komünist rejiminin muhalif seslerindendir. voznesenski ile birlikte boris slutski ve bella ahmadulina'nın katıldığı 1962 yılında moskava'nın luzhniki stadyumu'nda düzenlenen şiir okumasına 14.000 kişi katılmıştır.

şiiri tarz olarak amerikan beat kuşağı şiirleriyle benzerlikler gösterir. bu nedenle de o dönemin amerika şairleriyle ve şiirseverleriyle de iyi diyaloglar kurabilmiştir.

1995 yılında verilen 1.uluslararası nazım hikmet şiir ödülü jürisi'nde; john berger (i̇ngiltere), cevat çapan, memet fuat, selahattin  hilav, henrik nodbrandt (danimarka), titos patrikios (yunanistan) ile birlikte yer aldı.

30 haziran 2004'te rusya devlet başkanı vladimir putin, zamanında komünist otorite ile çatışan, sovyet döneminin popüler ozanı andray vosnesenki’ye törenle devlet madalyası taktı.

1 haziran 2010 tarihinde 77 yaşında moskova'da yaşama veda etti.

sanatı 
voznesenski, rus şiir diline yeni bir soluk, bir canlılık getirirken, bir yandan şiir dilindeki ses öğesi, anlam yakınlıklanndan yararlanıp, imgeleri kullanış biçimiyle pasternak’a, öte yandan şiirlerindeki toplumsal içerik ve dili argoya varıncaya kadar ustaca ve gözüpek biçimde kullanışı ile mayakovski geleneğine bağlanır.

yapıtları 

mastera (ustalar 1959)
mozaika (mozaik 1960)
parabola (paraboller 1960)
akhillesogo serdtse (aşil yüreğim 1963)
avtoportret (kendi portrem 1963)
treugolnaya gruşa (üç köşeli armut 1962)
antimiri (karşı dünyalar 1964)
vıpusti ptitsu! (kuşu salıverin! 1974)
soblazn (baştan çıkarma 1978)

ödüller 

 1978 sovyetler birliği devlet ödülü
1983 kızıl bayrak i̇şçi nişanı
1984 struga şiir festivali altın çelenk ödülü (makedonya)
15 ocak 2004 anavatan için liyakat nişanı 3. derece
5 mayıs 2008 anavatan için liyakat nişanı 2. derece
 23 aralık 2008, rusya devlet başkanı dmitri medvedev tarafından kremlin'de verilen devlet ödülü

türkçede voznesenski 

 oza (çev: mehmet h. doğan, turgay gönenç) ada yayınları
 oza (çev: ülker i̇nce) ve yayınevi
 andrey voznesenski şiirler (çev: mehmet h. doğan) i̇yi şeyler yayıncılık
 göğü okuyorum (çev: gertrude durusov, mirbatır husanov, ahmet necdet) artshop yayıncılık
 telefon kulübesi (çev: gertrude durusov, mirbatır husanov, ahmet necdet) broy yayınevi

dış bağlantılar 
 "andrey voznesenski: oza", ahmet ada
 "oza", emrah yolcu
 "oza", andrey voznesenski, kitap

kaynakça 

1933 doğumlular
2010 yılında ölenler
rus şairler
moskova'da defnedilenler