4 Şubat



olaylar 
 211 - roma i̇mparatoru septimius severus öldü. i̇mparatorluk, kavgacı ve huysuzlukları ile bilinen iki oğluna kaldı: caracalla ve publius septimius geta.
 1783 - amerikan bağımsızlık savaşı: i̇ngiltere, amerika birleşik devletleri ile olan düşmanlığına son verdiğini resmen ilan etti.
 1789 - george washington, abd'nin ilk başkanı seçildi.
 1792 - george washington, ikinci dönemde yeniden abd başkanlığına seçildi.
 1794 - fransa, tüm sömürgelerinde köleliği yasakladı.
 1899 - filipinler - abd savaşı başladı.
 1902 - paris'te, birinci jön türk kongresi yapıldı.
 1917 - i̇ttihat ve terakki cemiyeti’nin önde gelen isimlerinden talat paşa, sadrazam oldu.
 1923 - lozan konferansı, tarafların uzlaşamamaları nedeniyle kesildi.
 1926 - i̇skilipli mehmed âtıf'ın idamı.
 1927 - i̇ngiliz malcolm campbell  "bluebird" adlı otomobili ile saatte 281,4 km hız yaparak dünya rekoru kırdı.
 1928 - avusturyalı naziler, siyahi sanatçı josephine baker'i protesto etti.
 1932 - kış olimpiyat oyunları lake placid'de (new york) başladı.
 1936 - radyum e sentetik olarak elde edilmiş ilk radyoaktif element oldu.
 1945 - birleşik krallık, rusya ve abd'nin bir araya geldiği yalta konferansı'nda 1 mart'a kadar almanya ve japonya'ya savaş ilan eden devletlerin san francisco'da yapılacak konferansa katılmalarına ve bm'ye kurucu üye olabilmeleri kararlaştırıldı.
 1947 - hatay ilinde yeradlarının türkçeleştirilmesine karar verildi.
 1947 - isparta senirkent'te, jandarmanın bazı vatandaşlara işkence yaptığı ortaya çıktı.
 1948 - daha sonraları sri lanka adını alacak olan seylan, i̇ngiliz milletler topluluğu'ndan ayrıldı.
 1956 - fazıl hüsnü dağlarca, yedi tepe şiir armağanı'nı kazandı. şair, bu ödülü asu adlı şiir kitabıyla aldı.
 1957 - i̇lk nükleer denizaltı olan uss nautilus (ssn-571), yüzeye hiç çıkmadan 60.000 deniz mili katederek, jules verne'in ünlü romanı "denizler altında yirmi bin fersah"taki hayali nautilus denizaltısının dayanıklılığı hayata geçirmiş oldu.
 1964 - 20 mayıs 1963 ayaklanması sanıklarından talat aydemir, fethi gürcan, osman deniz ve erol dinçer'in ölüm cezaları, tbmm'nde onaylandı.
 1966 - all nippon havayollarına ait bir boeing 727, tokyo körfezine düştü: 133 kişi öldü.
 1974 - türkiye yazarlar sendikası kuruldu.
 1975 - türkiye çapında 1,5 saat süreyle elektrik kesintisi uygulanmaya başlandı.
 1976 - kış olimpiyat oyunları innsbruck'ta (avusturya) başladı.
 1976 - guatemala ve honduras'taki 7,5 şiddetindeki depremde 22.778 kişi öldü.
 1980 - ebu'l-hasan beni sadr, i̇ran'nin ilk cumhurbaşkanı oldu.
 1981 - gro harlem brundtland, norveç'in ilk kadın başbakanı oldu.
 1994 - i̇ngiltere'de 17. yüzyıldan kalma tarihi parlamento binası yandı.
 1999 - hugo chávez frías, venezuela devlet başkanı seçildi.
 2000 - dışişleri bakanı i̇smail cem, yunanistan'a gitti. cem, 40 yıl sonra yunanistan'ı resmen ziyaret eden ilk türk dışişleri bakanı oldu.
 2003 - yugoslavya federal cumhuriyeti'nin yeni adı sırbistan-karadağ oldu. 3 haziran 2006'da karadağ'ın bağımsızlığını ilan etmesiyle, sırbistan ve karadağ iki bağımsız devlet haline geldi.
 2004 - facebook kuruldu.
 2005 - ukrayna'da yakalanan bahçelievler katliamı sanıklarından haluk kırcı, türkiye'ye iade edildi.
 2020 - van çığ faciası: van, bahçesaray'da çığ altında kalan vatandaşları kurtarmaya giden askerler ve kurtarma ekipleri de üzerlerine düşen çığın altında kaldı. olayda 41 kişi öldü, 75 kişi yaralandı.
 2023 - casus balon krizi. abd ordusu, çin'e ait olan casus balonu füzeyle vurarak düşürdü.

doğumlar 
 1494 - jean de valette, hospitalier şövalyeleri tarikatın kahramanlarından biri (ö. 1568)
 1573 - györgy káldi, macar cizvit din adamı (ö. 1634)
 1646 - hans assmann freiherr von abschatz, alman lirik şair ve tercüman (ö. 1699)
 1677 - johann ludwig bach, alman besteci (ö. 1731)
 1696 - marco foscarini, venedik cumhuriyeti'nin 117'inci dükü (ö. 1763)
 1746 - tadeusz kościuszko, polonyalı asker ve kościuszko ayaklanması'nın lideri (ö. 1817)
 1778 - augustin pyramus de candolle, i̇sviçreli botanikçi (ö. 1841)
 1799 - almeida garrett, portekizli şair, romancı ve siyasetçi (ö. 1854)
 1804 - ulrike von levetzow, alman yazar (ö. 1899)
 1824 - max bezzel, alman satranç oyuncusu (ö. 1871)
 1842 - georg brandes, danimarkalı eleştirmen ve bilim insanı (ö. 1927)
 1848 - jean aicard, fransız yazar (ö. 1921)
 1859 - léon duguit, fransız kamu hukuku uzmanı (ö. 1928)
 1862 - hjalmar hammarskjöld, i̇sveçli siyasetçi ve akademisyen (ö. 1953)
 1868 - constance markievicz, i̇rlandalı devrimci ve yurtsever görüşe sahip süfrajet (ö. 1927)
 1871 - friedrich ebert, almanya'nın ilk cumhurbaşkanı (ö. 1925)
 1872 - gotse delçev, bulgar devrimci (ö. 1903)
 1875 - ludwig prandtl, alman fizikçi (ö. 1953)
 1878 - zabel yesayan, ermeni romancı, şair ve öğretmen (ö. 1943)
 1879 - jacques copeau, fransız tiyatro yönetmeni, oyun yazarı, yapımcı ve aktör (ö. 1949)
 1881 - fernand léger, fransız heykeltıraş (ö. 1955)
 1881 - kliment voroşilov, sovyet asker ve siyasetçi (ö. 1969)
 1885 - hamâmîzâde i̇hsan bey, türk şair ve fıkra yazarı (ö. 1948)
 1891 - jüri lossmann, eston uzun mesafe koşucusu (ö. 1984)
 1893 - raymond dart, avustralyalı anatomist ve antropolog (ö. 1988)
 1895 - v. iyasu, etiyopya'nın tac giymemiş imparatoru (ö. 1935)
 1897 - ludwig erhard, batı almanya şansölyesi (ö. 1977)
 1897 - anna pankratova, sovyet tarihçi, eğitimci ve rusya bilimler akademisi üyesi
 1900 - jacques prévert, fransız şair ve senarist (ö. 1977)
 1902 - charles lindbergh, birleşik amerikalı pilot (ö. 1974)
 1903 - alexander imich, amerikalı parapsikolojist (ö. 2014)
 1906 - clyde tombaugh, amerikalı astronom (ö. 1997)
 1906 - dietrich bonhoeffer, alman teolog (ö. 1945)
 1912 - byron nelson, amerikalı golfçü (ö. 2006)
 1913 - rosa parks, amerikalı insan hakları savunucusu (ö. 2005)
 1917 - yahya han, pakistan başbakanı (ö. 1980)
 1918 - ida lupino, i̇ngiltere doğumlu amerikalı sinema oyuncusu ve yönetmen (ö. 1995)
 1921 - neslişah sultan, son osmanlı padişahı sultan vahdettin’in ve son halife abdülmecid’in torunu (ö. 2012)
 1923 - donald nicol, i̇ngiliz tarihçi ve bizantolog (ö. 2003)
 1940 - gönül akkor, türk ses sanatçı
 1941 - bedia akartürk, türk halk müziği sanatçısı
 1942 - peter driscoll, i̇ngiliz yazar (ö. 2005)
 1945 - ümran baradan, türk resim ve seramik sanatçısı (ö. 2011)
 1948 - alice cooper, amerikalı müzisyen
 1953 - jerome powell, amerikalı avukat ve federal rezerv sistemi'nin 16. başkanı
 1957 - metin belgin, türk oyuncu, yönetmen ve senarist
 1960 - michael stipe, amerikalı şarkıcı
 1970 - gabrielle anwar, i̇ngiliz oyuncu
 1972 - giovanni, brezilyalı millî futbolcu ve teknik direktör
 1973 - aykan i̇lkan, türk müzisyen ve baterist
 1975 - natalie imbruglia, avustralyalı şarkıcı, söz yazarı, manken ve oyuncu
 1975 - atilla taş, türk şarkıcı ve köşe yazarı
 1978 - ömer onan, türk basketbolcu
 1981 - paulien van deutekom, hollandalı kadın sürat buz patencisi (ö. 2019)
 1987 - kendi (nuray ülker), türk oyuncu ve şarkıcı
 1990 - zach king, amerikalı film yapımcısı, yazar ve internet ünlüsü
 1993 - bae noo-ri, güney koreli bir aktris
 1993 - isolda dychauk, rus kökenli alman oyuncu

ölümler 
 211 - septimius severus, roma i̇mparatoru (d. 145)
 708 - sisinnius, 15 ocak 708'den ölümüne kadar papa (d. 650)
 1348 - zehebî, suriyeli hadis hafızı, tarihçi ve kıraat alimi (d. 1274)
 1713 - anthony ashley-cooper, i̇ngiliz düşünür (d. 1671)
 1781 - josef mysliveček, çek besteci (d. 1737)
 1837 - john latham, i̇ngiliz doktor, doğa tarihçisi, ornitolog ve yazar (d. 1740)
 1843 - teodoros kolokotronis, yunan mareşali (d. 1770)
 1871 - şeyh şamil, kuzey kafkasya halklarının avar kökenli politik ve dini önderi (d. 1797)
 1926 - i̇skilipli mehmed âtıf, türk din adamı (d. 1875)
 1928 - hendrik a. lorentz, hollandalı fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi (d. 1853)
 1936 - wilhelm gustloff, nasyonal sosyalist alman lider (d. 1895)
 1939 - edward sapir, amerikalı dilbilimci ve etnolog (d. 1884)
 1944 - arsen kotsoyev, osetyalı yayıncı (d. 1872)
 1946 - milan nedić, sırp general ve politikacı (d. 1877)
 1960 - bilecikli uzun ömer, galata köprüsü'nün 2,20 m boyuyla dev millî piyango satıcısı (d. 1922)
 1982 - rasim adasal, türk bilim insanı ve nöropsikiyatri profesörü (d. 1902)
 1987 - liberace, amerikalı müzisyen (d. 1919)
 1987 - carl rogers, amerikalı psikolog (d. 1902)
 1995 - patricia highsmith, amerikalı yazar (d. 1921)
 2001 - iannis xenakis, yunan besteci (d. 1922)
 2001 - mahmud esad coşan, türk akademisyen, yazar ve din adamı (d. 1938)
 2002 - sigvard bernadotte, i̇sveçli bir prens ve endüstriyel tasarımcıydı (d. 1907)
 2005 - ossie davis, amerikalı oyuncu (d. 1917)
 2006 - betty friedan, amerikalı feminist ve yazar idi (d. 1921)
 2006 - oktay sözbir, türk tiyatro sanatçısı (d. 1943)
 2007 - barbara mcnair, amerikalı müzisyen ve oyuncu (d. 1934)
 2011 - martial célestin, haitili avukat ve siyasetçi (d. 1913)
 2012 - florence green, i. dünya savaşı'nda yer almış i̇ngiliz kadın pilot (d. 1901)
 2013 - reg presley, i̇ngiliz şarkıcı ve müzisyen (d. 1941)
 2014 - enver asfandiyarov, sovyet rus/başkurt bilim insanı, tarihçi ve profesör (d. 1934)
 2015 - richard bonehill, i̇ngiliz dublör ve oyuncu (d. 1948)
 2015 - odete lara, brezilyalı oyuncu (d. 1929)
 2016 - dave mirra, amerikalı otomobil ve bisiklet yarışçısı (d. 1974)
 2016 - axl rotten, amerikalı profesyonel güreşçi (d. 1971)
 2016 - maurice white, amerikalı soul, rock, reggae, funk müziği sanatçısı (d. 1941)
 2017 - basil hetzel, avustralyalı medikal sağlık uzmanı hekimdir (d. 1922)
 2017 - bano qudsia, pakistanlı yazardır (d. 1928)
 2017 - marc spitz, amerikalı gazeteci, yazar ve müzikolog (d. 1969)
 2017 - georgi taratorkin, rus oyuncu (d. 1945)
 2018 - zvi arad, i̇srailli matematikçidir (d. 1942)
 2018 - alan baker, i̇ngiliz bir matematikçiydi (d. 1939)
 2018 - martin grüner, alman siyasetçidir (d. 1929)
 2018 - kenneth haigh, i̇ngiliz oyuncu (d. 1931)
 2018 - john mahoney, i̇ngiltere doğumlu amerikalı oyuncudur (d. 1940)
 2019 - nita bieber, amerikalı oyuncudur (d. 1926)
 2019 - isacio calleja, i̇spanyol eski millî futbolcudur (d. 1936)
 2019 - sandrine doucet, fransız siyasetçi (d. 1959)
 2019 - bernard lietaer, belçikalı  inşaat mühendisi, ekonomist, yazar ve profesördür (d. 1942)
 2019 - bruno messerli, i̇sviçreli coğrafyacı, akademisyen ve yazardır (d. 1931)
 2019 - matti nykänen, fin kayakla yüksek atlama sporcusu ve şarkıcı (d. 1963)
 2019 - véronique schiltz, fransız arkeolog, sanat tarihçisi ve çevirmen (d. 1942)
 2020 - claudio bonadio, arjantinli federal hakim ve siyasetçi (d. 1956)
 2020 - gil coan, amerikalı eski beyzbol oyuncusu (d. 1922)
 2020 - terry hands, i̇ngiliz tiyatro yönetmeni (d. 1941)
 2020 - daniel arap moi, kenyalı siyasetçi (d. 1924)
 2020 - ljiljana petrović, sırp şarkıcıdır (d. 1939)
 2020 - tunca yönder, türk oyuncu, yapımcı ve yönetmen (d. 1938)
 2021 - boulos nassif borkhoche, melkit eski başpiskoposu (d. 1932)
 2021 - hüner coşkuner, türk müziği şarkıcısı (d. 1963)
 2021 - hy cohen, amerikalı profesyonel beyzbol oyuncusu (d. 1931)
 2021 - santiago garcía, uruguaylı eski futbolcudur (d. 1990)
 2021 - charles mcgee, amerikalı ressam, heykeltıraş ve eğitimci (d. 1924)
 2021 - jaime murrell, panamalı müzisyen ve besteci (d. 1949)
 2022 - emília barreto, brezilyalı eski güzellik kraliçesi ve model (d. 1934)
 2022 - üner tan, türk nörolog ve evrimsel biyolog (d. 1937)
 2023 - luciano armani, i̇talyan yol bisiklet yarışçısı (d. 1940)
 2023 - şerif i̇smail, mısır başbakanı olarak da görev yapan mısırlı mühendis (d. 1955)

tatiller ve özel günler 

0204
04