mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Aşık Fakiri Sındı

aşık fakiri sındı, rusçuk doğumlu şair, destancı.

doğum tarihi uzun yıllar öncesine dayanmasa da kesin bir tarih vermek yanlış olur. yazdığı bazı destan kaynaklarına ve savaşları baz alırsak 1830'lu yıllar diyebiliriz. bunun kaynağı ise kırım savaşı'nı anlatan, askerlerin ve savaşın seyrinden izlenimler veren destanıdır.

osmanlı padişahı ii. mahmud döneminde kurulan asakir-i mansure-i muhammediye (muhammed'in yenilmez\zafer kazanmış askerleri) ordusunda halk ozanı olduğuna dair varsayımlar mevcuttur.

ayrıca bakınız 
 vidin destanı

rusçuk doğumlular
doğum tarihi bilinmeyenler
ölüm tarihi bilinmeyenler
osmanlı şairleri
âşık edebiyatı
Arda

arda şu anlamlara gelebilir:

kişiler 

 arda aydın (d.1979), türk oyuncu, yönetmen ve seslendirme sanatçısı
 arda bowser (1899-1996), amerikalı futbolcu
 arda denkel (1949-2000), türk felsefeci ve akademisyen
 arda gedik (1940-2011), türk iş insanı, gazeteci ve spor yöneticisi
 arda güler (d.2005), orta saha mevkiinde türk milli futbolcu
 arda gürdal (d.1990), türk yüzücü
 arda kanpolat (1979-2004), türk tiyatro ve sinema oyuncusu
 arda kavaklıoğlu (d.1972), türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı
 arda kural (d.1980), türk sinema ve dizi oyuncusu
 arda öcal (d.1981), türk asıllı kanadalı spiker
 arda öziri (1978-2018), türk dizi ve sinema oyuncusu
 arda turan (d.1987), sol kanat mevkiinde oynamış türk eski futbolcu ve antrenör
 arda uskan (1947-2014), türk gazeteci ve sunucu
 arda vural (d.1946), eski türk futbolcu, futbol antrenör

kurgu 
 arda (orta dünya), j. r. r. tolkien'in çalışmalarındaki bir kurgu.
 arda krallıkları, j. r. r. tolkien'in kurgusal orta dünya evreninde, arda'da kurulmuş olan krallıkların listesi.

spor 
 fk arda, bulgaristan da bir futbol kulübü

yerler 
 arda, alucra, giresun'da bir köy
 arda (nehir), bulgaristan ve yunanistan'dan geçen bir ırmak
 arda (i̇talya), i̇talya'da bir nehir
 arda, bulgaristan, bulgaristan'ın güneyinde bir köy
 arda tepesi, antarktika

diğer 
 arda, ahşap tornasında ya da metal objeleri kazımasında kullanılan çelik kalem

ayrıca bakınız

dış bağlantılar 
 türk dil kurumu' nda kelime arama
Arda (Orta Dünya)

arda, j. r. r. tolkien'in -gerçek dünya tarihinin kadim geçmişi olarak kurgulanan- kurgusal orta dünya evreninde dünyaya verilen isim. arda yeryüzü (ambar) ve çevresindeki yakın göğü (uzayın gök cisimlerini içeren kısmını) içerir. orta dünya tarihindeki olayların büyük kısmı arda'daki orta dünya kıtası üzerinde gerçekleşir. arda'da, orta dünya dışındaki diğer kıtalar aman, karanlık diyarlar, númenor ve ismi tolkien tarafından hiç zikredilmeyen birkaç başka kıta ve ayrıca birkaç tane okyanus ve deniz yer alır. arda'da çeşitli akıllı türler vardır: (elfler,i̇nsanlar, cüceler, vd.).

arda'nın şekli hep ilk yaratıldığı çağdaki gibi kalmamıştır. çağlar geçtikçe, valar tarafından göğe yıldızlar yerleştirilmiş ve küçük çapta değişikliklerle gelişmiştir. i̇kinci çağ'ın sonundaki tufanla birlikte çok büyük değişiklikler geçirerek günümüz dünyası ve günümüzdeki uzaya benzer bir hâle gelmiştir.

kaynakça 

arda
Vidin Destanı

vidin destanı, aşık fakiri sındı'nın yazmış olduğu destandır.

destanın asıl adı: "destan-ı muharebe-i vidin"dir. vidin savaşı destanı manasına gelir. destan üç ayrı kaynağa göre; 22, 23, ve 26 dörtlüktür. ayrıca destan, silistre ve plevne destanlarıyla büyük ölçüde benzerlik göstermektedir.

bu destan henüz yakın tarihimizde ışığa çıkarılmıştır ve bulgaristan türkleri edebiyatı için önem teşkil etmektedir.

konusu 

kırım savaşı'nın balkanlarla olan uzantısı, türk ordusunun kahramanlıkları, komutanlar, mücadele ve zafer ele alınmaktadır.

biçimi 

on bir heceli klasik şiirin 6/5, bazen 4/4/3 kalıbı kullanılmıştır. aaab uyak sistemine göre kurulmuş, tunç ve tam uyaklar öncelik göstermiştir.

kaynakça 

mehmet çavuş - türk dünya araştırmaları - mehmet halid bayri - tarih dünyası dergisi

destanlar
kırım savaşı
Enverî (şair)

enverî, asıl adı nureddin, 16. yüzyıl ümmî şairidir.

hayatı 
doğum tarihi ve yeri hakkında kesin bilgiler olmasa da, bazı kaynaklar i̇stanbullu olduğunu göstermektedir. divan edebiyatı ümmî şairidir. kasideleriyle tanınan şair.

kendisi okuma yazma bilmemektedir. yalnız çok fazla beceresi bulunmakla beraber, en iyi bilinen özelliği mürekkep yaparak satmasıdır. ayrıca bir kaynağa göre de bit pazarında nakış işlemeleri satmıştır.

kendisi patlayıcı maddelere karşı çok ilgilidir. ayrıca ateşle değişik gösteriler yapmıştır.

başıbuyruk yaşadığı sanılan enveri, sultan süleyman için saray gösterileri yapmıştır.

1542 ya da 1543 yılında vefat ettiğini sanılmaktadır. mezarınınsa nerede olduğu bilinmemektedir.

sanatı 
şair, hiç okuma ve yazma bilmemektedir. buna rağmen şiirlerinde çok akıcı bir uslub kullanmıştır. kendisi alaylı ve şakacı bir şair, divan şairi olmak için arapça-farsça tahsilinin gerekmediğinin kanıtıdır. ayrıca kaynaklara göre iyi bir sanatkardır.

şiirlerinde ahiret kaygısı görülmemektedir. şiirlerinde daha çok beşeri aşkı dile getirmiştir. gününü güt etme düşüncesi vardır. divan şiirinin ince ayrıntılarını ve okuma-yazmayı bilmese de, usta şairlerin sanat oyunları yazım şekillerini enveri'de de görürüz.

coşkucu ve akıcı şiirler bırakmıştır.

şairin çok ilgi çekici benzetmeleri vardır. bir örneği:

vasf-ı hadden derc iderken şol kadar fikr eyledüm
hamenün ayağına ey hâce indi karasu

dem-be dem der-bend-i meclisde haramiler gibi
karban-ı aklumı almağa kasd eyler kadeh

nâgehân geldi rakîb-i dîv bezme ey perî
câm-ı mey ağzında çıkdı korkudan tebhâleler

bilmezüz geldi ne söyler sürâhî gûşına
apzına anun kulak dutup turur dinler kadeh

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 
 fatih devri kaynaklarından düsturname-i enveri, (haz. necdet öztürk), i̇stanbul 2003.

osmanlı şairleri
16. yüzyılda osmanlılar
Gazavâtnâme

gazavâtnâme veya diğer kullanımıyla gazânâme, türk edebiyatında ordunun akınlarını, savaşlarını, kahramanlıklarını ve zaferlerini, düz yazı ya da şiir biçiminde anlatan edebî tür. i̇lk gazavâtnâme örnekleri 15. yüzyılda yazılmaya başlanmıştır. kâşîfi'nin gazaname-i rum'u bu türün örnekleri arasındadır.

arapçada gaza, cenk etmek anlamına gelen "gazavât" ile, farsçada destan anlamına gelen "nâme" kelimelerinin birleşimiyle oluşmuştur. arap edebiyatında "magazi" diye bilinir.

çeşitleri 
 i̇slam büyüklerini konu eden gazavâtnâmeler.
 padişahları, onların zamanında yapılan savaşları ve belli başlı olayları konu eden manzum ve mansur gazavâtnâme. süleymannâme veya selim-nâme de denir.
 ünlü komutanları ya da vezirleri konu eden gazavâtnâmeler.
 sefer veya zaptedilen yerleri konu alan gazavâtnâmeler.

ayrıca türk edebiyatınde kırkı manzum olmak üzere iki yüz elliden fazla gazavâtnâme mevcuttur.

gazavâtnâmeler tarih için büyük önem taşımaktadır. çünkü belli bir döneme ışık tuttuğundan ve ayrıntılı olarak işlediğinden dolayı araştırma için niteliklidir.

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 
 dr. engin yılmaz - türk dünya araştırmaları - sayı 118 - şubat 1999

türlerine göre divan nazımı
Ümmî

ümmî, kelime anlamı itibarıyla ümm arapçada anne, ümmî ise anneden doğduğu gibi, tahsil ve eğitim almamış anlamında kullanılır.

dinî literatürde 
i̇slam peygamberi muhammed'in, okuryazar olmadığını belirtmek için kullanılan ifadedir. bu anlamda ifade bir eksiklik ifadesinden üstünlük ifadesine dönüşür. okuma-yazma ve eğitim sıradan insanlar için ilerleme, ufkunu açma, yeni bilgiler edinme aracı iken, bilgi ve ilhamını allah'tan alan bir peygamberde zihni kirleten bir işlev üstlenir; diyanet i̇şleri başkanlığı kelimeye "kitâbî bilgilerle zihni doldurulmamış, doğal hâli üzerine kalmış, okuyup yazarak tahsil görmemiş kimseye denilmektedir." anlamını vermiştir.

kur'an ve bazı hadislerde muhammed için kullanılan "ümmî" kelimesi geleneksel olarak okuma-yazma bilmeyen şeklinde anlaşılır.
bu görüşte ankebût-48,, a'raf -158, ve cuma-2  gibi ayetler muhammed'in okuma yazma bilmediği şeklinde yorumlanır. vahiy meleği cebrail'in ilk vahyi getirip "oku" dediğinde, muhammed’in "ben okuyan biri değilim." dediğini anlatan hadisler, muhammed'in yetiştiği toplumda okuma yazma oranı ve tahsil görme imkânının düşük oluşu bu görüşü destekleyen diğer argümanlardır.

kur’ân’da : "(ey muhammed!) sen bundan önce bir kitap okumuyordun, elinle de onu yazmıyordun, öyle olsaydı, (allah'ın sözünü boşa çıkarmaya çalışan) iptalciler şüphelenirlerdi." (ankebût suresi: 48) ifadeleri bulunur.

bazı değerlendirmelere göre, i̇slami literatürde kullanılan ümmî kelimesi okuma yazma bilmeyen değil, mevcut dinlerin kutsal kitaplarını okumamış anlamında kullanılan bir ifadedir.

edebiyatta 
türk edebiyatında da, özellikle 16. yüzyılda divan edebiyatında yer bulmuştur/kullanılmıştır. birçok ümmî şairden bahsetmek mümkündür. riyâzî, enverî, latifî sadece bazılarıdır.

kaynakça 

divan edebiyatı terimleri
Rûşeni Ömer Dede

rûşeni ömer dede, rûşeniyye tarîkatı'nın şeyhidir. asıl adı ömer ali b. umur bey'dir. doğum yeri hakkında iki olasılık vardır; güzelhisar'ın rûşen köyünde veya aydın'ın yenice köyünde dünyaya gelmiştir.

hayatı 
rûşeni lakabıyla tanınır. tahsil hayatına doğduğu yerde başlamıştır ve devam ettirmek için bursa'ya gitmiştir. orada tahsilinin tamamladıktan sonra müderris atanmıştır. adı bir aşk dedikodusuna karıştığından dolayı bursa'yı terkederek karaman'a bağlı lârende kasabasına gitmiştir. dedikodudan duyduğu pişmanlık yüzünden abisinin önerisi üzerine halvetî adında bir tarikata katılır. daha sonra azerbaycan'a giderek tarikatın ikinci priden el almıştır ve onun vefatı üzerine birçok yerde irşadla meşgul olmuştur. birçok müridinin arasında i̇brahim gülşenî de vardır.

1487 yılında tebriz'de ölmüştür. resmi kayıtlarda 1503 olarak görünmektedir.

kendisi zamanın güçlü şairlerinden birisidir ve dini\tasavvufi birçok şiir yazmıştır. bu şiirlerin bazıları bestelenmiş ve tekkelerde okutulmuştur.

kaynakça 
 dr. yaşar akdoğan - türk dünya araştırmaları - sayı 119 - nisan 1999

müslüman din adamları
tasavvuf edebiyatı şairleri
doğum tarihi bilinmeyenler
ölüm tarihi bilinmeyenler
Rûşenilik

rûşeniyye tarikatı, rûşeni ömer dede'nin şeyhi bulunduğu tarikattır.

bilinen müridlerinden i̇brahim gülşenî gösterilebilir.

bu tarikata göre; ibadetin esası zikirdir. tam olarak, allah'ın adlarını anmayı esas tutan bir yoldur. buna göre rûşeni ömer dede'nin şu ayeti rivayet ettiğine inanılır: "haberiniz olsun ki allah'ın velîleri için hiçbir korku yoktur. onlar mahzun da olacak değillerdir."

tarikatlar
Sicilya Okulu

sicilya okulu, 13. yüzyılda, ii. friedrich ile oğlu manfredi'nin sarayında toplanan sicilyalı, güney i̇talyalı ve toscanalı şairler grubunun; özellikle de, onların başlattıkları şiir hareketinin adıdır.

akımın kökeni 
sicilya okulu'nun ana esin kaynağı, provans şiiridir: güney fransa sarayında doğan ve saraylı aşkı (fin amor) kavramı üzerine kurulu orta çağ provans şiiri, önce germen topraklarına (minnesänger) ve kuzey fransa’ya, daha sonra i̇spanya ve i̇talya’ya yayılmıştır.

sicilya okulu şairleri 

önde gelen sicilya okulu şairlerinin adlarını şöyle sıralayabiliriz: rinaldo d’aquino, guido delle colonne, pier della vigna ve giacomo da lentini. giacomo da lentini'nin başı çektiği bu topluluğun üyeleri, 1230 ile 1266 yılları arasında üç yüzden çok şiir yazmıştır. başlattıkları hareket, ii. friedrich'in ölümünden sonra, oğlu manfredi tarafından devam ettirilmiştir.

başlıca temalar 
sicilya şiiriyle, dolce stil novo’nun işleyerek zenginleştireceği temaların birçoğu belirginlik kazanmış olur. bu temaların neler olduğu, örneğin giacomo da lentini’nin ünlü şiiri “meravigliosamente”den yola çıkılarak sıralanabilir:
 aşkın büyük bir güçle şairi kuşatması;
 seslenilen kadının soyluluğu ve idealleştirilmiş konumu;
 sevgilinin imgesinin şairin kalbine işlenmiş oluşu;
 duygunun gizli tutuluşu;
 iç çekişler ve dilin anlatamadığı duyguları dile getirme görevinin dışsal göstergelere bırakılması: tipik olarak, âşık kişinin başkalarınca fark edilecek ölçüde bedensel bir çöküş içinde olması, benzinin solması, vb.;
 aşkın hem güçlü bir arzuya, hem acı çekmeye yol açması;
 bakışların-gözlerin aşktaki merkezi yeri;
 şairin, duygularını dile getirmesi için şiire seslenmesi.

grubun en ünlü ve olasılıkla en iyi şairi giacomo da lentini aynı zamanda sone biçiminin yaratıcısı olarak bilinir. sicilyalı şairler, sicilyalı niteliğini korumakla birlikte, provans dilinden (ve zaman zaman fransızcadan) alınmış sözcük, yapı ve deyişleri içeren bir şiir dili oluşturmayı başarmış; dante’nin de vulgari eloquentia'da sözünü edeceği “seçkin halkdili” (volgare illustre) kavramının bir ilkörneğini oluşturmuşlardı.

etkisi 
sicilya şiiri kısa bir süre sonra kuzey i̇talya şairleri tarafından örnek alınmış; özellikle guittone d’arezzo ve guido guinizelli aracılığıyla yeni bir şiir hareketinin başlamasını sağlamıştır. her ne kadar kuzey i̇talya’da 13. yüzyılın başlarında eski provans dilinde yazan şairler var ise de; dolce stil novo şairleri onları değil, sicilya okulu şairlerini örnek alacaklardır.

edebi akımlar
orta çağ edebiyatı
i̇talyan edebiyatı
palermo tarihi
Nokul

nokul, nukul (نقل) mayalı hamurla yapılan bir çeşit poğaça. türkiye'de lokum,lokul gibi farklı isimlerle adlandırılan hamur işidir. rulo şeklinde yapılması en ayırt edici özelliğidir. haşhaşlı, tahinli fındıklı, sakızlı türleri de mevcuttur. bayram sofralarının vazgeçilmezlerindendir.

anadolu selçuklu döneminde un, kıyma, ceviz ve toz şekerden yapılmaktaydı.

i̇ç malzemesine göre nokul çeşitleri

haşhaşlı nokul

cevizli nokul
i̇ç malzemesi ceviz ile hazırlanan nokuldur. bursa'da cevizli lokum olarak adlandırılır.

peynirli nokul
i̇ç malzemesi peynir ile hazırlanan nokuldur.

kıymalı nokul
i̇ç malzemesi kıyma ile hazırlanan nokuldur.

yörelere göre nokul çeşitleri

samsun yöresi nokulu

i̇çine genelde, karadeniz bölgesi'nin tipik bir ürünü olan fındık ve kuru üzüm konulur. ancak tahinli ve haşhaşlı şekilleri de yaygındır.

bu tatlıya karakterini veren içine dövülüp karıştırılan karanfil baharatıdır. i̇çine konulan fındık olarak belirtilmişse de ceviz de yakışır. hamuru tatlı olduğu gibi tercihe göre fındık veya ceviz, toz şeker ile karıştırılarak daha lezzetli hale getirilebilir. dini bayramların vazgeçilmez ikramıdır.bafra nokulu türk patent ve marka kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

isparta yöresi nokulu

isparta yöresinde yapılan nokul, şekersiz hamurdan yapılır, genellikle içine tahin ve ceviz konulur, ancak içine sadece haşhaş konularak da yapılabilir.

bursa yöresi cevizli lokum 
bursa geleneksel mutfak kültürü içinde bayram, düğün ve özel günlerde cevizli lokum yapılır. orijinal cevizli lokumlar eskiden taş fırınlarda pişirilirdi. bursa cevizli lokum türk patent ve marka kurumu tarafından 01.11.2021 tarihinde tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

sinop yöresi nokulu
sinop yöresinde yapılan nokuldur.  sinop nokulu türk patent ve marka kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

erzurum tuzlu lokumu 
erzurum tuzlu lokumu; tereyağı, sıvıyağ, yumurta, yoğurt, kabartma tozu, buğday unu ve tuz ile hazırlanır. erzurum tuzlu lokumu türk patent ve marka kurumu tarafından  tarihinde tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

kaynakça 

türk mutfağındaki hamur işleri
türk mutfağındaki ekmekler
bulgar mutfağı
aperitifler
tataristan
bursa mutfağı
türk mutfağındaki çörekler
Fiat Linea

fiat linea, i̇talyan otomobil üreticisi fiat'ın ürettiği, brezilyalı fiat do brasil ve türk tofaş'ın fiat'la beraber tasarladığı otomobil modelidir. 2006 i̇stanbul auto show otomobil fuarında tanıtıldı. 2 ekim 2006'da ilk duyurusu yapılmış, 6 mart 2007'de satışa sunulmuştur. 2017'de üretimi sona ererek yerini fiat egea'ya bırakmıştır.

dış bağlantılar 
 fiat türkiye resmi web sitesi

sedan otomobiller
önden çekişli taşıtlar
linea
tofaş otomobilleri
2007'de tanıtılan taşıtlar
türkiye'de üretilmiş otomobiller
Tiziano Sclavi

tiziano sclavi (d. 3 nisan 1953, broni), i̇talyan çizgi roman yazarı, gazeteci ve romancı. 1986 yılında, i̇talya'nın ünlü çizgi roman yayıncısı sergio bonelli editore adına ilk dylan dog kitabının yayınlanmasıyla dünya çapında büyük ün kazandı. dylan dog ilk yayınlandığı sayısından itibaren, her sayısıyla milyonlara yaklaşan satış rakamlarına ulaştı.

tiziano sclavi, sinema ile de yakın ilişki içinde bulunan bir yazardır. nero (1992)'da yazar ve senarist olarak katkıda bulunurken; dellamorte dellamore (1994)'ta da aynı adlı romanından uyarlama yapılmıştır. dellamorte dellamore filmi, dylan dog'la içerik ve şekil olarak ilginç benzerlikler taşır. filmin en ilginç yönü ise, dylan dog'a da model olan rupert everett'in başrolde olmasıdır.

dış bağlantılar 
 nero 
 dellamorte dellamore 

20. yüzyıl i̇talyan yazarları
21. yüzyıl i̇talyan yazarları
20. yüzyıl i̇talyan gazetecileri
21. yüzyıl i̇talyan gazetecileri
1953 doğumlular
yaşayan insanlar
Limuzin

limuzin bir çeşit motorlu araçtır. otomobile benzer ancak daha uzun ve lükstür. daha çok işadamları ve sanatçılar tarafından kullanılır ama sıklıkla düğünler, film festivalleri gibi özel günlerde kullanılmak üzere de kiralanır. çoğunluğu siyah veya beyaz renktedir.

limuzin isminin kökeni 
limuzin kelimesi fransa'da bir bölge olan limousin'den türetilmiştir ve bir zamanlar buradaki çobanlar tarafından kullanılan uzun pelerinlerden gelmektedir.

kaynakça 

otomobil gövde modelleri
otomobil segmentleri
Juvenil idiopatik artrit

juvenil idiopatik artrit her 1000 çocuktan birinde görülen bir iltihaplı romatizmal hastalıktır. romatizmal hastalıklar arasında çocuklarda en yaygın görülendir. hastalık ismindeki "juvenil", çocuklarda görülmesinden (16 yaş öncesi başlangıç); "idiopatik", hastalığın sebebinin belli olmamasından; "artrit" ise eklem iltihabı bulunmasından gelir.

belirtiler arasında uzun süre dinlenmenin ardından (örneğin araba yolculukları) veya sabahları kalktığında tutulma ve ağrı bulunur. ağrıdan şikâyet etmeyen küçük çocuklarda ilk belirtileri arasında yürüyüşte aksama veya çocuğun normalde zevk aldığı aktivitelere katılmak istememesi yer alır. i̇lk başlarda eklemlerde şişme görülmeyebilir, ancak hastalık ve eklem iltihabı ilerledikçe şişme gerçekleşir.

kaynakça 

artrit
çocuk hastalıkları
Rhadamistus

rhadamistus () ermenistan'ı 51'den 53'e ve 54'den 55'e kadar yöneten i̇berya'lı/gürcü prens. tahta hile ile geçen bir despot olduğu düşünülen rhadamistus, partlar tarafından desteklenen bir isyan hareketi ile tahttan indirildi.

sanatta rhadamistus 

georg friedrich handel, radamisto (1720) operasında libretto olarak, domenico lalli’nin uyarlanmış rhadamistus ve zenobia hikâyesini kullanmıştır. şuursuz ve yaralanmış zenobia'nın nehir kenarında bulunuşu ise, bouguererau, paul baudry ve nicolas poussin'in klasik çizimlerine konu olmuştur.

kaynakça 

58 yılında ölenler
1. yüzyıl liderleri
antik ermenistan
gürcistan tarihi
i̇dam edilmiş kişiler
parnavaziani hanedanı
çocuk katilleri
Erich Topp

erich topp (2 temmuz 1914, hannover, almanya - 26 aralık 2005, süßen, almanya), ii. dünya savaşı'nda kriegsmarine'ye bağlı u-bot komutanı ve savaştan sonra bundesmarine'nin subayı ve amirali (konteramiral).

savaşta 35 gemi batırmış, toplamda 197.460 grt (groston)'a ulaşmıştır (u-bot komutanları başarılarını ölçmek için ton hesabı kullanıyordu).

1937 yılında önce karlsruhe kruvazöründe göreve başladı. daha sonra u-46 denizaltısında gözlem subaylığı yaptı. kendi denizaltısına 5 haziran 1940'ta u-57 ile kavuşmuştu. u-57 denizaltısında ilk 2 seferinde 6 gemi batırmayı başardı. fakat 3 eylül 1940'ta u-57'yi norveç'te başka bir gemiye çarpması sonucu battı. daha sonra kendisine dönemin en üstün uboot type viic sınıfı u-552 tahsis edildi. u-552 ile atlantik okyanusu'nda 30 gemi batırmayı başardı. i̇zlanda açıklarında şilep konvoyuna eşlik eden uss reuben james destroyerini torpido fırlatmış ve attığı torpido geminin ön kısmına isabet edip cephaneliğini uçurmuştur. bu onun batıracağı tek savaş gemisi olarak kalacaktı. savaşın sonlarında kısa bir sürede olsa yeni jenerasyon elektro uboot type xxi kaptanlığı yapmıştır.

8 mayıs 1945'te norveç'te teslim oldu. savaştan sonra 1969 yılına kadar federal almanya donanması'na tuğamiral olarak hizmet verdi. 2001 yılında silent hunter 2 adlı bir denizaltı simülasyonu için teknik danışmanlık yaptı. yaşayan son denizaltı komutanı olarak 26 aralık 2005 tarihinde süßen'de 91 yaşında öldü. kendisi i̇kinci dünya savaşı'nda en çok gemi batırmış üçüncü kaptanıdır.

topp, erich
topp, erich
topp, erich
topp, erich
Muazzez Tahsin Berkand

muazzez tahsin berkand asıl adı meryem muazzez (d. 1900, selanik - ö. 4 ekim 1984, i̇stanbul) türk romancı ve yazar. cumhuriyet devrinin popüler romancılarındandır. aşk romanları ile tanınır. bazı eserleri filme de alınmıştır.

yaşamı 
değişik kaynaklara göre 1894 veya 1900 yılında selanik'te dünyaya geldi. babası avukat hasan tahsin bey idi. balkan savaşı'ndan sonra ailesiyle birlikte selanik'ten i̇stanbul'a göçen muazzez tahsin, özel dersler alarak i̇ngilizce ve fransızca öğrendi. i̇stanbul fevziye lisesi'nde öğrenimini gördü. ardından, kumkapı’da fransız rahibelerin okulu saeurs d’assomption’da okudu. darülmuallimat'ta açılan sınavı kazanıp öğretmen olduktan sonra çeşitli okullarda fransızca ve türkçe öğretmenliği yaptı. halide edip'in daveti üzerine 1917'de suriye'ye giderek beyrut kız sultanisi'nde iki yıl türkçe dersleri verdi. i̇stanbul'a döndükten sonra da birkaç yıl şişli terakki lisesi'nde fransızca ve ahlak dersleri verdi. 1925- 1929 arasında millî auto şirketinde çeviri ve yazışma işlerinde çalıştı. 1929 yılında çevirmen olarak başladığı osmanlı bankası'nın hukuk i̇şleri bürosu'nda 25 yıl çalıştı. 4 ekim 1984 yılında i̇stanbul'da vefat etti.

pek çok gazete ve dergide yazan berkand, çoğunlukla kadınlar ve gençler tarafından okunan bir yazar olarak romanlarıyla ün kazandı. altmışa yakın aşk romanı yazdı. romanlarında çoğunlukla platonik aşkı dile getirdi. yapıtlarından çoğu 4-5 baskı yaptı ve filme alındı. filme alınan bazı romanları; kezban (1941), bülbül yuvası (1943), küçük hanımefendi (1945), sarmaşık gülleri (1950).

görüşleri 
neriman malkoç öztürkmen'in "edibeler, sefireler, hanımefendiler" adlı kitap için yaptığı söyleşide yönelttiği "yazılarınızda okuyucuya hangi fikir ve duyguyu anlatmak istiyorsunuz?" sorusuna verdiği cevap (sy:46):

eserleri

kaynakça
 

1900 doğumlular
1984 yılında ölenler
20. yüzyıl türk roman yazarları
selanik doğumlular
i̇stanbul'da ölenler
türk yazarlar
20. yüzyıl türk kadın yazarları
Erhan Göksel

erhan göksel, (1959, ankara) - 21 mayıs 2010, abd) tıp doktoru, ekonomist, araştırmacı.

1959 yılında ankara'da doğmuştur. evli ve iki çocuk babasıdır. 21 mayıs 2010 tarihinde abd'de kalp krizi sonucunda ölmüştür.

eğitimi 
1976 yılında girdiği hacettepe üniversitesi tıp fakültesi’nden 1982 yılında mezun olmuştur. ekonomi dalında doktora yapmıştır. politik psikoloji üzerine çalışmıştır.

i̇ş hayatı 
 tıp fakültesinden mezun olduktan sonra ankara numune hastanesi’ nde çalışmaya başlamıştır. 1987 yılında tıp doktorluğunu bırakmıştır. 
 12 eylül 1980 sonrası 1995 yılına kadar yayıncılık yapmıştır. 
 1989 yılında verso adlı siyasal araştırma merkezini kurmuştur. şirket 1998 de abd'de 2005'te ise çin'de ofis açmıştır.
 ergenekon operasyonu 11.dalgası kapsamında 22 ocak 2009 tarihinde 4 gün süreyle gözaltına alımış ve tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakılmış, soruşturmanın 2010 yılında açıklanan 4.iddianamesinde hakkında verilen "kovuşturmaya gerek yoktur" kararıyla, hakkındaki savlardan aklanmıştır.
 yaşanılan soruşturma sürecinde; şirketinde, evinde ve kasalarında bulunan tüm bilgisayar, server, disk türünden veri taşıyıcılara incelenmek üzere savcılık kararı aranmaksızın el konulmuş, soruşturma kapsamından çıkarıldığı halde, avukatlarının yaptığı itiraz ve taleplere rağmen el konulan veri taşıyıcıları kendisine iade edilmemiştir. bunun sonucunda yaşadığı ekonomik çöküntü sebebiyle sahibi olduğu verso siyasal araştırmalar merkezi'nin çalışanlarının işine son vererek çin'deki ve abd'deki ofislerini kapatmıştır.
 türkiye'deki merkezini ise askıya alarak, abd'deki bir bankanın yönetim kurulundan aldığı iş teklifini değerlendirerek geçici süreyle abd'de ikamet etmeye başlamıştır. yaşadığı new jersey eyaletinde bir otel odasında sabah saatlerinde ölmüştür. amerikalı yetkililerce açıklanan ilk belirlemelerde ölüm nedeni tespit edilememiş olsa da, bir gün sonra yapılan açıklamada, ölüm nedeninin kalp krizi olduğu kanısına varılmıştır.

politika hayatı 
 1989'da adnan kahveci ile politik danışmanığa başlamıştır.
 cumhurbaşkanı turgut özal'a baş danışmanlık
 başbakan tansu çiller'e danışmanlık
 mesut yılmaz'a danışmanlık
 danışmanlık ve seçim kampanyası konusunda çalıştığı diğer politikacılar: nursultan nazarbayev, haydar aliyev, bulgaristan basbakanı i̇van kostov, al gore

tv programları 
 2008 yılında flash tv'de yılmaz tunca'nın sunuculuğunda yapılan gerçek gelecek programı 12 bölüm olarak internette yayınlanmıştır.

1959 doğumlular
2010 yılında ölenler
türk hekimler
türk ekonomistler
karşıyaka mezarlığı'na defnedilenler
hacettepe üniversitesi tıp fakültesinde öğrenim görenler
Dinkleme

dinkleme, kumaşı sıkı ve yoğun bir hale getirmek için yapılan bir keçeleştirme işlemi. dinklenmiş kumaşta atkı ve çözgü iplikleri gözükmez. genellikle dinkleme ştrayhgarn kumaşlara uygulanır. bazen kamgarn kumaşlara da hafif bir dinkleme yapılabilir. temel olarak işlem, bir çekme ve keçeleşme ile sonuçlanan elyaf göçünü sağlamak üzere ıslak kumaş üzerinde bir sıkma etkisi yapmaktır.

döner dinkleme makinelerine kumaş iki uçtan dikilmiş olarak verilir. bu makineler genellikle yıkama makinelerine benzer. kumaş önce toprak malzemeden yapılmış bir ağızdan zorlanarak geçer. bu şekilde bir gerilim meydana gelir ve kumaş uzatılır. sıkma silindirlerine giren kumaş boyutu gittikçe daralan bir kanaldan geçer. buraya kapan denir ve yukarıdan basınç istenilen değere ayarlanır. kapan içerisinde sıkışan kumaş keçeleşmiş olarak dinkleme çözeltisine girer.

genellikle kumaşlar dinklenmeden önce yıkanır. bazen zamandan kazanmak için yıkama ile birlikte dinkleme aynı makine içerisinde yapılır. dinkleme işlemi asid veya alkali ortamda yapılabilir. asidle dinklemede %0,2-0,5'lik h2so4 çözeltileri kullanılır. bu işlemden önce kumaş iyice yıkanmış ve çalkalanmış olmalıdır. asidle dinkleme içine nüfuz edilmesi güç olan ağır ve kaba kumaşlara uygulanır.

alkali ile dinklemede soda veya sabun çözeltileri kullanılabilir. kapan ve ağızdaki sürtünmeden doğan ısı kafi geldiğinden bir ek ısıtma gerekmez. sıcaklık, sabunla dinklemede 40 °c'nin üzerine çıktığından ara sıra kapak açılarak soğutulur. keçeleşme 35-37 °c'de en yüksek hızdadır, daha yüksek sıcaklıkta azalır. asidle dinklemede böyle kritik bir sıcaklık yoktur ve 70-80 °c'ye çıkılabilir.

dinkleme sonucu kumaş iyice yıkanır. dinklemede keçeleşme hızı ph'a da bağlıdır. ph 10'da maksimum olur. ph düşerken keçeleşme hızı da azalır. ph 4'ten sonra yeniden yükselir.

tekstil üretim teknikleri
David Mamet

david alan mamet (d. 30 kasım 1947, chicago), amerikalı makale, oyun ve senaryo yazarı, yönetmen. çalışmaları, zekice yazılmış kısa ve özlü, kimi zaman müstehcen diyalogları, üstü kapalı anlatım tarzı ve maskülenliği ele almasıyla dikkat çeker.

glengarry glen ross (1984) ve speed-the-plow (1988) oyunlarıyla tony ödülüne aday oldu, pulitzer ödülü'nü kazandı. senarist olaraksa, the verdict (1982) ve başkanın adamları (1997) ile iki kez oscar'a aday oldu.

mamet, oyunculuk, drama, senaryo ve oyun yazarlığı üstüne pek çok eğitici kitap yazdı. film ve tiyatro dışında şiirleri, hikâyeleri ve romanıyla edebiyat alanında da üretimde bulundu.

eserleri

kaynakça 
 i̇ngilizce wikipedia 28 ocak 2008 tarihli david mamet maddesi

dış bağlantılar 
 david mamet biyografisi  - cbs - the unit.
 
 huffington post 
 röportajı - salon.com.
 röportajı - london 'independent on sunday'.

1947 doğumlular
amerikalı oyun yazarları
amerikalı senaristler
yahudi asıllı amerikalılar
pulitzer ödülü alan yazarlar
goddard college'da öğrenim görenler
american academy of arts and letters üyeleri
yaşayan insanlar
drama dalında pulitzer ödülü sahipleri
pulitzer ödülü sahipleri
Friz hareketi

milliyetçi friz hareketi, almanya'nın kuzeyindeki schleswig-holstein eyâletinin nordfriesland kesiminde ve hollanda'nın friesland bölgesinde yoğunlaşan friz etnik grubunu alman ve flaman halklarından ayrı, henüz uluslaşmamış olsa da, kendi dilleri ve kültürleriyle farklı bir halk olarak gören siyasi akım.

özellikle friz diliyle ilgili çalışmalar yürütülmektedir. almanya ya da hollanda'dan bağımsız devlet talebi söz konusu değildir. etnik kimliği muhafaza edecek uygulamalara izin verilmesi talepler arasındadır. almanya'da bu akım kapsamında friisk foriining (frizlerin birliği), hollanda'da fryske nasjonale partij (fnp) faaliyet göstermektedir. fnp, friesland bölge parlamentosunda (provinsje fryslân) temsil edilmektedir.

1923 yılında kurulan friisk foriining derneğinin merkezi nordfriesland ilinin bredstedt kentinde bulunmaktadır. friisk foriining danimarkalı azinlığı temsil eden güney schleswig seçmen birliği ile siyasi alanda işbirliği yapmaktadır. almanya'nın friz kökenli nüfusa sahip bir başka bölgesi olan ost-friesland'da (doğu frizya) ise "milliyetçi friz" kavramına daha temkinli yaklaşılmaktadır. aralarında "frizyalılar partisi"nin (die friesen) de bulunduğu bazı gruplar benzer görüşler dile getirmektedir. groep fan auwerk (auwerk grubu) isimli oluşum, frizya'nın almanya'dan ayrılmasını talep etmektedir.

tarihçe 

friisk foriining'nin geçmişi weimar cumhuriyeti dönemine dayanmaktadır. i̇lk yıllarında friz-schleswig birliği ve milliyetçi frizlerin i̇ttifakı adlarıyla tanındı. dernek, 1924-1939 yılları arasında almanya'nın milli azınlıkları platformu'nun üyeleri arasında yer aldı. kuzey frizya enstitüsünü de kuran carsten boysen, friisk foriining'e 1958-1983 yılları arasında başkanlık yaparak 2.dünya savaşı sonrasında yön verdi.

kaynakça 

almanya'da siyaset
frizye
Son Tren

son tren (almanca özgün adı: der letzte zug), 2006 almanya-çekya ortak yapımı dramatik savaş filmidir. joseph vilsmaier ve dana vávrová'nın birlikte yönettikleri filmin başlıca rollerinde gedeon burkhard, lena beyerling, lale yavaş ve sibel kekilli oynamışlardır.

konusu
yıl 1943. ii. dünya savaşı'nın sonlarına doğru berlin'den toplanan bir grup yahudi, katır vagonlarında toplama kampı auschwitz'e doğru yola çıkar. su ve yemek verilmeyen insanların çoğu bu acı dolu yolculuk sırasında hayatını kaybeder. ancak yaşam savaşı geride kalanlar için devam etmektedir. eski yaşantılarına özlem duyan ve farklı sınıflardan gelen bir avuç insan artık aynı kaderi paylaşmaktadır. bir türlü bitmek bilmeyen zorlu yolculuk sinirlerin harap olmasına ve dengesiz davranışlara sebep olur.

dış bağlantılar
 

2006 çıkışlı filmler
almanya filmleri
almanca filmler
lehçe filmler
Özcan Köknel

özcan köknel (7 aralık 1928, i̇stanbul - 25 haziran 2022, i̇stanbul), türk psikiyatrist, yazar ve öğretim üyesi. i̇stanbul tıp fakültesi'nden 1952'de mezun olduktan sonra aynı fakültede psikiyatri uzmanlığı eğitimini tamamladı (1958) ve öğretim üyesi oldu. bir süre roma'da çalıştı. 1995'te emekliye ayrıldı. uzun süre i̇stanbul tıp fakültesi psikiyatri anabilim dalı başkanlığı yaptı. halka yönelik yazdığı popüler psikiyatrik kitaplarla tanındı.

25 haziran 2022 tarihinde 93 yaşında hayatını kaybetti.

kaynakça 

1928 doğumlular
i̇stanbul doğumlu akademisyenler
i̇stanbul doğumlu yazarlar
2022 yılında ölenler
i̇stanbul'da ölenler
zincirlikuyu mezarlığı'na defnedilenler
20. yüzyıl türk yazarları
21. yüzyıl türk yazarları
20. yüzyıl türk hekimleri
21. yüzyıl türk hekimleri
türk psikiyatrlar
kabataş erkek lisesinde öğrenim görenler
sedat simavi ödülü sahipleri
Beta Librae

beta librae (β lib / β librae) terazi takımyıldızı içindeki en parlak yıldızdır. geleneksel adı zuben elschamali ve latince ismi lanx australis ("güneydeki terazi kefesi") dir. i̇sim  zuben el schamali arapça deyim olan الزبن الشمالية (al zuban al shamaliyyah) den türer, anlamı kuzey kıskacı'dır.

tarih 
eratosthenes göre  beta librae antares dan daha parlak olarak gözlenildi. ptolemy, üç yüz elli sene sonra, onun antares kadar parlak olduğunu söyledi. anlaşmazlık antares'in daha parlak oluyor olmasından dolayı olabilir. fakat bu kesin olarak bilinmiyor. bu basitçe beta libra'nın büyüklüğünün 0,03 ünün değişkenliği ile değişken yıldız olmasından olabilir.

kaynakça

dış bağlantılar 
aşağıdaki listede daha fazla arapça yıldız isimleri ve anlamları bulunur:
 

librae, beta
terazi takımyıldızı
b-tipi ana kol yıldızları
Simon Kuznets

simon (smith) kuznets ([d. 30 nisan 1901 pinsk, rusya i̇mparatorluğu (günümüzde belarus)- 8 temmuz 1985 cambridge, massachusetts, abd), 1971 nobel ekonomi ödülü'nü kazanan rus asıllı amerikalı iktisatçı ve istatistikçi.

yaşamı

babasından 15 yıl sonra 1922'de abd'ye göç etti.babası aile adını çevirdiyse de genç kuznets asıl adını yeğledi.columbia üniversitesi'nde öğrenim görerek 1926'da doktora çalışmasını tamamladı.1927'de ulusal ekonomik araştırmalar bürosu'na girerek büronu kurucusu wesley mitchell'la çalıştı.abd'nin ulusal geliriyle ilgili öncü incelemelerini ve iktisadi zaman dizilerini konu alan daha genel çelışmalarını arada gerçekleştirdi.bu çalışmalar, ekonomik büyümeye ilişkin geniş kapsamlı incelemelerle sonuçlandı.daha sonra pennsylvania (1930-1954), johns hopkins (1954-1960) ve harvard (1960-1971) üniversitelerinde ders verdi.

çalışmaları

yapıtlarında, çok sayıda gözlem yapmanın önemini, tarihsel deneyimin tek bir evresine dayalı basit modellerin sınırlılığını ve temelde yatan iktisadi verilerin karmaşıklığını vurguladı.

kuznets'e göre iktisadi verilerin sağlıklı bir model sağlayabilmesi için bunların nüfus yapısı, emeğin niteliği, devlet yapısı, ticaret ve piyasalar üzerine bilgi içermesi gerekir.kuznets özellikle, derlediği istatistik dizilerine dayanarak, iktisadi büyümenin alışılmış biçimde emek ve sermaye birikimiyle açıklanabilecek bölümünün çok küçük olduğunu öne sürdü. ayrıca bugün kuznets çevrimleri adı verilen büyüme oranlarındaki çevrimsel değişmeleri ve bunların nüfus gibi temel etkenlerle olan bağlarını inceler.

seçilmiş eserleri

 1930: secular movements in production and prices,  boston ve new york: houghton-mifflin, 
 1951: "long-term changes in the national income of the united states of america since 1870", kaynak: income and wealth of the united states: trends and structure, international association for research in income and wealth, income and wealth, series ii, cambridge: bowes and bowes,, 
 1955: "economic growth and income inequality", the american economic review, cilt. 45, no.:1 say.:1-28, [
 1961: capital in the american economy: its formation and financing, princeton: princeton university press,  
 1966: modern economic growth: rate, structure, and spread,  new haven, connecticut: yale university press,, 
 1971: economic growth of nations: total output and production structure,cambridge, massachusetts: harvard university press,

ayrıca bakınız
 nobel ekonomi ödülü sahipleri listesi

dış bağlantılar
 nobel e-müzesinde otobiyografisi  
 nobel ödülü alma konuşması 

kuznets, simon
1901 doğumlular
1985 yılında ölenler
amerikalı ekonomistler
i̇statistikçiler
columbia üniversitesinde öğrenim görenler
pensilvanya üniversitesi öğretim üyeleri
harvard üniversitesi öğretim üyeleri
belarus yahudisi asıllı amerikalılar
amerika birleşik devletleri'ndeki sovyet göçmenler
1928 Kış Olimpiyatları madalya sıralaması

st. moritz, i̇sviçre'de düzenlenen 1928 kış olimpiyatları'nın madalya sıralamasıdır. sıralama yapılırken önce en fazla altın madalya kazanan ülkeler, daha sonra sırasıyla en fazla gümüş ve bronz madalya kazanmış ülkeler dikkate alınır. hâlen eşitlik bozulmaz ise ülkeler alfabetik sıra ile yazılır.

oyunlarda 13 ayrı dalda madalya dağıtılmaktadır. erkekler 500m hız pateninde ise 2 altın ve 3 bronz madalya dağıtılmış, gümüş madalya verilmemiştir. bu dalda 43.4'lük derece ile bernt evensen ve clas thunberg birlikte altın mdalyayı kazanmışlardır. 43.6'lık dereceleri ile john farrell, jaakko friman ve roald larsen üçüncülüğü paylaşmıştır.

ayrıca bakınız 
 tüm olimpiyatlar için madalya sıralaması

notlar 
 international olympic committee - st. moritz 1928 medal table

madalya sıralaması
kış olimpiyatları madalya sıralamaları
Louise Labé

louise labé, asıl adı louise charly, lakabı la belle cordière (d. 1524 - ö. 25 nisan 1566), fransız şair.

bir halat imalatçısının kızı olan louise labé, maurice scève'in etkisindeki lyon'lu hümanist şairler okulunun üyesiydi.zekası, çekiciliği, başarıları ve sarbest davranışları nedeniyle, adı doğrulanması olanaksız pek çok söylentiye karıştı.örneğin savaşa katıldığı ve kültürlü bir fahişe olduğu bu söylentiler arasındaydı.1555'te yoğun bir duygusallık taşıyan, sade bir üslupla yazılmış ve büyük olasılıkla şair olivier de magny 'ye yönelik duygularını yansıtan aşk sonelerinin toplandığı bir kitap yayımladı.bu kitapta aşk ile deliliğin birbirinden ayrılamayacağının savunulduğu débat de folie et d'amour (aşkla deliliğin tartışması) adlı düzyazı bir diyalog da bulunuyordu.

1524 doğumlular
1566 yılında ölenler
fransız şairler
Sülfat

sülfat iyonu, inorganik kimyada bir sülfür atomu ile bunu tetrahedral yapıda çevreleyen dört eş oksijen atomundan oluşan, negatif yüklü bir anyondur. ampirik formülü so42- ve moleküler ağırlığı 96,06 daltondur. hidrojenle birleştiğinde sülfürik asit oluşturur. ayrıca,dimetil sülfat gibi organik sülfatlar, kovalent bileşiklerdir ve sülfürik asidin esterleridir.

 sülfürik asitte metalin eritilmesi
 sülfürik asidin bir metal hidroksit veya oksit ile reaksiyonu
 metal sülfür veya sülfitlerin oksidasyonu

hidrojen sülfat 
sülfürik asit ile suyun tepkimeye girmesiyle iki hidrojen sülfat ve hidronyum oluşur. yapısında bir hidrojen, bir kükürt ve dört oksijen bulunur. i̇yon yükü ise anyondur.

kaynakça
Karl Landsteiner

karl landsteiner  (14 haziran 1868, viyana  26 haziran 1943, new york), avusturyalı-amerikalı immünolog ve patolog. 1900 yılında ana kan gruplarını ayırdı, günümüz kan grupları sınıflandırma sistemini kandaki aglütininlerin varlığını tanımladı. bu biyolojik gelişmeleri sayesinde, tıbbî uygulamada da kullanıldı ve hasta hayatını tehlikeye atmadan kan nakledildi. constantin levaditi ve erwin popper ile birlikte çocuk felcine yol açan virüsü 1909'da keşfetti. 1926'da aronson ödülü'nü aldı. 1930'da nobel fizyoloji veya tıp ödülü'nü aldı. transfüzyon tıbbının babası olarak tanımlandı.

i̇lk yılları ve öğrenimi 
landsteiner, 1868'de viyana'da, yahudi bir ailenin oğlu olarak dünyaya geldi. 1898-1908 arasında viyana patoloji enstitüsü'nde araştırmacı olarak çalışırken insanlarda kanın yapısındaki farklılıkları bularak, uygun olmayan kan nakillerinin tehlikelerini ortaya çıkardı. 1901'de, alyuvarlarda hücre zarının dış katmanına bağlanan antijenlerin türüne göre insanda en az üç kan grubu olduğunu gösterdi; bu grupları a, b ve o olarak adlandırdı. bir yıl sonra, a ve b antijenlerinin ikisini birden taşıyan ve ab antikorları içermeyen ab grubu bulundu. landsteiner, 1927'de m ve n gruplarını, 1940'ta ilk kez bulunduğu maymun türünün adını taşıyan rhesus (rh) faktörünü saptadı. rh faktörü, anne ve dölütün kanında ortaya çıkabilen ve düşük, ölü doğum ya da yeni doğanda ölümcül bir hastalığa yol açan bir dizi tepkimenin temelini oluşturuyordu.

landsteiner'in çalışmaları adli tıbbın gelişmesine önemli katkılarda bulundu; babalık ve cinayet davalarında kan gruplarının güvenilir birer kanıt olarak kullanılmasını sağladı. kan gruplarının belirli genler aracılığıyla kuşaktan kuşağa aktarıldığının kanıtlanması, kalıtım ve insan bilimi araştırmaları için de etkili bir yöntem sağladı.

landsteiner 1909-1919 arasında viyana üniversitesi'nde, 1922-1943 arasında new york kentindeki rockefeller tıp araştırmaları enstitüsü'nde patoloji dersleri verdi. başlıca yapıtı, bağışıklık kimyasının kurulmasına katkı niteliğindeki the specificity of serological reactions 'dır (1936; serolojik tepkimelerin özgüllüğü).

kaynakça 

1868 doğumlular
1943 yılında ölenler
avusturyalı bilim insanları
yahudi asıllı avusturyalılar
yahudi asıllı amerikalılar
nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahipleri
viyana doğumlu bilim insanları
Depresyon

depresif duygudurumu, genelde depresyon olarak anılan düşük ruh hali.

depresyon, ayrıca şu anlamlara gelebilir:

ekonomi 
 ekonomik bunalım, bir ekonomik etkinlikte sürekli ve uzun vadeli gerileme
 büyük depresyon, genellikle büyük buhran olarak anılan ekonomik kriz

mental sağlık 
 majör depresif bozukluk, klinik depresyon olarak da bilinen duygudurumu

müzik 
 depresif black metal, metal müzik türü

yer bilimleri 
 depresyon (jeoloji), çevresine göre çökmüş yeryüzü şekli
 depresyon, meteorolojide alçak basınç bölgesi
Arapça yıldız isimleri listesi

bu, arapça yıldız isimleri listesidir. batı astronomisinde kabul edilen yıldız isimlerinin çoğu arapça, pek az miktarı yunanca, bazıları ise bilinmeyen kökenlidir. genellikle sadece parlak olan yıldızlar bir isme sahiptir.

arapça yıldız isimlerinin tarihi 
çok eski yıldız isimleri, i̇slam'ın yükselişinden bin yıldan fazla bir süre önce arap yarımadası'nda yaşayan insanlar arasında ortaya çıktı. bununla birlikte birçok arapça yıldız ismi, daha sonra antik yunanca tanımlamalarının tercümeleri olarak ilerleyen dönemlerde tarihe geçti.

gök bilimci batlamyus, almagest'inde (2. yüzyıl) 1.025 yıldızın göksel konumunu ve parlaklığını (görünen büyüklük) tasnif etti. batlamyus'un kitabı 8. ve 9. yüzyıllarda arapçaya tercüme edildi ve avrupa'da 12. yüzyıl latince tercümesi olarak ünlendi. almagest'te yer alan arapça yıldız tanımlamalarının çoğu, yıldızların isimleri olarak yaygın şekilde kullanılmaya başlandı.

batlamyus, yıldızları tanıdık bir takımyıldız veya yıldız deseni içindeki konumlarına göre belirtebilmek için bir "tasvir referansı" stratejisi kullandı (örneğin, "avcı'nın sağ omzunda"). müslüman gök bilimciler, bunlardan bazılarını yıldızların özgün isimleri olarak benimsediler ve çeşitli zij metinlerinde kaydettikleri geleneksel arap yıldız ilminden isimler eklediler. bunlardan en önemlisi, müslüman gök bilimci abdurrahman es-sufî (batı'da azophi olarak bilinir) tarafından yazılan ve gözlemleri, açıklamaları, konumları, büyüklükleri, parlaklıkları ve renkleri ile birlikte, bilinen tüm yıldızları ayrıntılı olarak gösteren sabit yıldızlar kitabı'dır.

avrupa'da orta çağ ve rönesans döneminde birçok eski yıldız ismi, bazıları arapçayı çok iyi bilmeyen çeşitli yazarlar tarafından kopyalanmış veya yanlış tercüme edilmiştir. bu yüzden bir yıldız adının geçmişi çok karmaşık olabilir.

a

b

c

d

e

f

g

h

i

j

k

l

m

n

o

p

r

s

t

u

v

w

y

z

kaynakça 

yıldız listeleri
yıldızlar
arapça yıldız isimleri
Gaston Lachaise

gaston lachaise (d. 19 mart 1882 - ö. 18 ekim 1935), fransız asıllı amerikalı figüratif heykelci.

büyük boyutlu çıplak kadın heykelleriyle tanınır.

bir marangozun oğluydu. 13 yaşındayken girdiği zanaat okulunda çeşitli dekoratif sanat tekniklerini öğrendi. 1898'de güzel sanatlar yüksekokuluna girdi ve kendisi gibi heykelcilik eğitimi gören charles despiau'yla tanıştı. başlangıçta rené lalique için art nouveau üslubunda dekoratif eşya tasarımları yaptı. karısı amerikalı olduğundan 1906'da abd'ye göç etti. bir süre boston'da askeri anıtlar yapan akademik heykelci henry hudson kitson'ın yanında çalıştıktan sonra 1912'de new york'a giderek heykelci paul manship ile birlikte çalışmaya başladı.

en ünlü yapıtı olan ayakta duran kadın (1912-1917, albright-knox sanat galerisi, buffalo), lachaise'in iri göğüslü ve kalçalı çıplak kadın tipinin tipik bir örneğidir. abd'deki birçok müzede bu heykelin tunç dökümleri bulunur; new york kentindeki modern sanat müzesi'nde de 1932 tarihli bir uyarlaması vardır. lachaise ayrıca iyi bir portre heykelcisi olarak tanınır. john martin, marianne moore ve e. e. cummings gibi birçok ünlüün büstünü yapmıştır.

1882 doğumlular
1935 yılında ölenler
20. yüzyıl amerikalı heykeltıraşları
figüratif sanat
amerika birleşik devletleri'ndeki fransız göçmenler
Depresyon (jeoloji)

jeolojide depresyon çevresine göre çökmüş bir yeryüzü şeklini tanımlamak için kullanılır. depresyonun oluşmasında çok değişik mekanizmalar rol alabilir ve depresyon çok değişik terimlerle açıklanabilir.

bu terimlerden bazıları; graben, vadi, okyanus çukuru vb.

 havza

 graben
 meteor krateri

 vadi
 okyanus çukuru

 yol çukuru

kaynakça 
 
  cites american geological institute’s glossary of geology (3rd edition, revised in 1987).
Haplocanthosaurus

haplocanthosaurus ("bir omurgalı kertenkele" diye ifade edilir), cetiosaurus</u>'a benzeyen bir sauropod dinozoruydu. her iki türün colorado'da kafatasları bulundu.

diğer sauropodlar gibi, bu dinozor da ağaç yapraklarıyla beslenen otçul bir dinozordu. tithonian çağında kimmeridgian'da, mö 156 milyon ile 144 milyon yıllarında, geç jurassic döneminde yaşamıştır. i̇lk olarak genç bir fakülte öğrencisi edwin delfs tarafından keşfedildi.

diplodocoidea
jura devri dinozorları
kuzey amerika dinozorları
colorado'da paleontoloji
dinozorlar cinsleri
1903'te tanımlanan fosil taksonları
George Lansbury

george lansbury (d. 21 şubat 1859 - ö. 7 mayıs 1940), i̇ngiliz i̇şçi partisi lideridir (1931-1935). aşırı savaş karşıtı tutumundan dolayı parti liderliğinden ayrılmak zorunda kalmıştır.

hayatı
on dört yaşında demiryolu işçisi olarak çalışmaya başladı.daha sonra kereste ticareti yaptı. 1892'de henry mayers hyndman'ın önderliğindeki sosyal demokrat federasyon'a (sdf) katıldıysa da daha sonra örgütü katı marksist görüşlere bağlı olmakla suçladı.1912'de işçi sorunlarını ele alan ilk i̇ngiliz gazetesi olan daily herald 'ın kurulmasına katkıda bulundu ve bu süre de gazetenin yayın yönetmenliğini yaptı. i. dünya savaşı'nda inançlarından dolayı askerlik yapmayı reddedenlerin haklarını savundu.

i̇şçi partisi üyesi olarak 1910-1912 ve 1922-1940 arasında avam kamarası üyeliğinde bulundu. 1929-1931 arasındaki i̇şçi partisi hükûmetinde işyerleriyle ilgili bakanlığa getirildi. daha sonra parlamentoda muhalefet lideri oldu. etiyopya'ya saldıran i̇talya'ya karşı ekonomik yaptırımlar uygulanmasına karşı çıkarak bunun i̇talya ile savaşa yol açabileceğini ileri sürdü. bu görüşleri partide tepkilere yol açınca 1935'te parti liderliğinden istifa etti ve yerine yardımcısı clement attlee geçti. 1937'de kişisel etkisini kullanarak savaşı durdurabileceği inancıyla adolf hitler ve benito mussolini'yi ziyaret etti.

dış bağlantılar

uk: leader of the opposition, george lansbury pleads for peace at league of nations  clip from a paramount newsreel, circa 1935

1859 doğumlular
1940 yılında ölenler
demokratik sosyalistler
i̇ngiltere danışma konseyi üyeleri
birleşik krallık avam kamarası (1910-1918)
birleşik krallık avam kamarası (1922-1923)
birleşik krallık avam kamarası (1923-1924)
birleşik krallık avam kamarası (1924-1929)
birleşik krallık avam kamarası (1929-1931)
birleşik krallık avam kamarası (1931-1935)
birleşik krallık avam kamarası (1935-1945)
birleşik krallık'taki ana muhalefet partisi liderleri
i̇şçi partisi (britanya) liderleri
Tazlar, Sinanpaşa

tazlar,  afyonkarahisar ilinin sinanpaşa ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köy, 1928'den beri aynı adı taşımaktadır.

coğrafya
afyonkarahisar il merkezine 49 km, sinanpaşa ilçe merkezine 16 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerelnet
 

sinanpaşa belde ve köyleri