Manuel Penella Moreno

manuel penella möreno (d. 31 temmuz 1880 valensiya, i̇spanya - o. 24 ocak  1939, cuernavaca, meksika) bir i̇spanyalı opera, operet, zarzuela müzik bestecisi, orgcu ve orkestra şefi.

hayatı 

manuel fanella möreno  31 temmuz 1880'de valensiyada doğdu. babası valensiya konservatuvarı direktörü "manuel penella raga" idi. müzik eğitimini babasından aldı ve sonra "salvatore giner"';den kompozisyon dersleri aldı. i̇steğı bir keman virtüözü olmaktı. ama bir kaza sonucu sol eli sakat kalınca keman çalmayı bırakıp komposizyon üzerine odaklandi. konservatuvardan mezun olduktan hemen sonra valensiya katedralinin orgcusu olarak çalıştı.

sonra zamanını, latin amerika, küba, meksika ve amerika birleşik devletleri'nde turlar yapan gezici opera ve operet trupları ile birlikte amerika kıtasını adım adım gezmeye hasretti. güney amerika'ya ilk gidişi gerçek bir maceracı gibi idi. örneğin ekvator'da bir askeri bandosunda müzisyen olarak çalıştı. boyacılık; soytarılık; denizcilik uğraşlarının hepsini denedi. şili'de iken taital'da bir kiliseyi boyayıp içine duvar resimleri yaptı. orada bir şili'li bir sanatkar olan "emma siva pavez" ile ilk evliliğini yaptı. sonra kariyerinin yönünü tiyatroya çevirdi.

1903'te i̇spanya'ya geri döndü ve tanınmış olan bir besteci olmaya odaklanarak çok yoğun bestecilik çalışmaları yapmaya başladı. gelenksel operaya benzer i̇spanya da popüler "zarzuela" besteciliği yapmakla kalmadı ve yeni bir müziksel tiyatro janrı olan "revü" janrında ki eserler vermesi ile büyük artist muamelesi görmeye başladı.

1912'de panella arjantin'e yeni bir tur tertip etti. bu ülkede çok büyük bir sükse kazandı ve gittiği her yere büyük bir sahne artisti olarak ilgi gördü.

1913'te o zamana kadar "zarzuela" janrında olan ve en iyi tanınan eseri olan "vahşi kedi"'yi opera janrına çevirmeye karar verdi. bu yeni eserin prömiyeri valensiya'da teatro principal'da temsil edilecek ve bu prömiyer temsilden gelen gişe gelirleri hocası olan salvador giner'e için yapılan bir anıt için harcanacaktı. fakat librettosu da penella tarafından hazırlanan bu operayı şahsi nedenler dolayısıyla bitiremedi. operanin hazırlanmış bir bölümü janrının en tanınmış pasadoblesi olarak çok popüler oldu.

1919'da fenalla bir diğer amerika turuna başladı. hazırlamış olduğu "el gato montes" eserini new york'ta park tiyatrosu'nda sahnelendi ve bu tiyatroda bu eser o zaman kadar hiç görülmemis bir şekilde, 10 hafta aralıksız temsil edildi.

1932'de yaylıcalgılar orkestrası için hazırlamış olduğu "don gil de alacala" adlı oda operası opera kritikleri tarafından o zamana kadar hazırlamış olduğu en güzel eseri olarak övüldü.

penella'nın hazırladığı yeni eserler olarak 1933'te bir perdeli "jazz band" adlı bir revü ve üç perdelik bir zarzuela eseri olan "la malquerida" da seyircilerin çok beğenisine hedef oldular.

fanella 80 tane sahnede temsil edilen operalar, operetler, revüler ve müziksel komedilerden oluşan eser yanında hazırladığı popüler şarkılarla da bilinmektedir. bu şarkılardan en iyi bilinenleri "suspiros de espana" pasadoblesi ve şarkıcı concha piquer tarafından meşhur edilen "la maredeueta"'dır.

fenella ayrıca düzyazili tiyatro eserleri de hazırlamıştır. bunlardan 1928'de yazdığı "mare noström" piyesinde tanınmis i̇spanyol tiyatro aktirisı olan maria guettora, son tiyatro rolü olarak, basrolu oyanamistir.

fanella 24 ocak 1939'da "don gil de alcala" operasına dayanan bir filmin müziğini hazırlamak için gitmiş olduğu meksika'da cuernavaca şehrinde hiç beklenmedik bir anda hayata gözlerini kapadı.

seçilmiş eserleri

opera 

 el queso de bola:  (valensiya, 1893)
 el dinero: (barselona, 1903)
 las gafas negras 1 perde (1909)
 el ciego del barrio 1 perde (1911)
 los pocos años: 1 perde (1912)
 el gato montés (vahsi kedi): 3 perde, (valensiya, 1916)
 el teniente florisel :3 perde (1918)
 don gil de alcalá: 3 perde, (barselona, 1932)
 la malquerida : 3 perde, (barselona, 1935)

zarzuela 

 la fiesta del pueblo
 las niñas alegres: (barselona 1906) 
 amor ciego: (1907)
 el día de reyes, "apropósito"':  1 perde (1907)
 el padre cura (valensiya, 1908)
 el arrojado, astracanada  (1908)
 sal de espuma: 1 perde, [90barselona, 1908) 
 la tentación: (1908)
 corpus christi: 1 perde, 3 tablo, (1909)
 la noche de las flores: 1 perde (1908-1909)
 entre chumberas: 1 perde (zaragoza, 1909)
 los vencedores: 1 perde, (1910)
 gracia y justicia: 1 perde, (1910)
 la reina de las. tintas: 3 perde, (1910)
 huelga de señoras: 1 perde, (1911)
 el género alegre: 1 perde, (1911) 
 la novela de ahora: 1 perde, (1912)
 las musas latinas: (1912)
 la muñeca del amor: 3 perde (1914) 
 la isla de los placeres: 1 perde, (1914)
 la españa de pandereta: 1 perde, (1914) 
 la última españolada: (1917)
 la cara del ministro: 1 perde, (1917)
 el paraíso perdido: 1 perde, (1925)
 la última carcelera:3 perde, (1926)
 el milagro de san cornelio: 1 perde, (1927)
 entrar por uvas o feliz año nuevo: 1 perde, (1927) 
 ris-ras: 1 perde, (1928)
 los pirandones: 1 perde, (1930) 
 la reina jamón: 2 perde, (1930)
 me caso en la mar: 2 perde. [(1930)
 don amancio el generoso : 3 perde, {madrid, 1931}
 el hermano lobo: 3 perde, {barselona, 1931}
 tana fedorova: 3 perde, (barselona, 1934)

 operetler 

 la niña mimada: 3 perde (1910)
 las romanas caprichosas: 1 perde. (1910)
 la niña de los besos: 1 perde. (1911)
 el viaje de la vida: 1 perde. (1911)
 galope de amor: 1 perde. (1914)
 frivolina : 3 perde. (1910)
 el espejo de las doncellas: 1 perde. (19270)

 revuler 

 las musas latinas, 1 perde.  (valensiya 1911)
 el amor de los amores,  1 perde.  (1917)
 ku-kus-klan,  2 perde. (1931) 
 viva la república,  2 perde.  (valensiya 1931)
 el huevo de colón,  2 perde. (1931) 
 jazz band,  2 perde.  (barselona 1932)
 !me caso en la mar! liederler 
 el columpio, ses ve piyano icin  (1909)
 el corneta y el tambor, ses ve piyano icin   (1909)
 la españolita, ses ve piyano icin  (1910)
 la barraqueta blanca (1917)
 agüita clara 
 dulcinea del toboso el florero la chula celosa 
 la maja de rumbo la maredeueta 
 mari pepa la revoltosa 
 pepa la naranjera somos toreras tu nombre 
 un caballero español''

kaynakça

ayrıca bakınız 
 operalar listesi
 opera bestecileri listesi

dış bağlantılar 

_penella_moreno i̇spanyolca wikipedia "manuel penella moreno" maddesi   (erişim: 16.1.2012)
zarzuela websitesinde "manuel penella" maddesi    (erişim: 16.1.2012)
 cpdl choralwiki'de "manuel penella moreno" maddesi 

1876 doğumlular
valensiya doğumlular
1948 yılında ölenler
i̇spanyol besteciler
i̇spanyol opera bestecileri
romantik dönem bestecileri