Yolda

yolda (i̇ngilizce özgün adı on the road), beat kuşağı yazarlarından jack kerouac'ın 1951'de yazdığı ve viking press tarafından 1957'de yayımlanan romanıdır. büyük ölçüde otobiyografik olan ve çoğu unsuru gerçek hayattan alınan romanda kerouac ve arkadaşlarının yüzyılın ortasında abd'yi baştan başa dolaştığı yolculuklar ve daha sonra beat kuşağı olarak adlandırılacak yakın arkadaş çevresi anlatılır. savaş sonrası amerikan gençliğini en fazla etkileyen ve beat kuşağını tanıtan eser kabul edilir.

oluşumu 
romanın malzemesi kerouac'ın 1947'den itibaren çıktığı yolculuklar sırasında sürekli not aldığı küçük defterlerde yıllarca biriktiyse de, bunların roman bütünlüğünde ortaya çıkması 1951 yılındaki yoğun üç haftada gerçekleşti. bu süre içinde kerouac, daha sonra sıkça anlattığı şekliyle, "parça kâğıtları uç uca ekleyerek yaptığı 36 metrelik bir ruloya aralıksız, neredeyse bir oturuşta daktilo ederek" kitabı bitirdi. metin, 1957'de yayınlanana kadar geçen yıllarda bir kısmını kerouac'ın gerekli gördüğü pek çok değişiklik geçirdi ama bu arada yayınevinin ısrarıyla o dönem pornografik olarak değerlendirilen kısımlar çıkartıldı ve gerçek isimler değiştirildi. viking press 2007'de kitabın 50. yıldönümü vesilesiyle özgün metnin çok az değiştirilmiş bir şeklini on the road: the original scroll başlığıyla yayınladı.

karakterler

özet 

kitap, anlatıdaki maceraların esas bağlayıcısı ve ortak paydası olan kişinin tanıtılmasıyla açılır: dean moriarty (neal cassady). anlatıcı salvatore sal paradise (kerouac) ise hümanist düşüncelerin, kendi eklektik arkadaş grubunun, cazın, amerikan coğrafyası ve kadınların etkisi altındadır.

daha en başta "dean moriarty'nin gelişiyle ömrümün yollarda diye adlandırabileceğim bölüm başladı" diyen sal kitabın devamında bu uzun yolculukları anlatır.

roman, new york'ta sona erer. dean sal'ı görmek ve onu kendisine katılarak kız arkadaşıyla birlikte san francisco'ya taşınmaya ikna etmek için new york'a gelir. ancak taşınma planları yürümez ve dean batı'ya yalnız başına döner.

sinema uyarlaması 
yolda'nın filme çevrimi uzun yıllar gündemde kalmıştır. russell banks, kitabın film haklarını 1980'de alan yapımcı francis ford coppola için romanı senaryoya aktarmıştır. film projesi brezilyalı yönetmen walter salles yönetiminde, uzun bir hazırlık döneminden sonra ağustos 2010'de başlayan çekimlerin 25 milyon usd bütçeyle new orleans, montreal, meksika ve arjantin'de yapılacağı duyurulmuştu. film, 2012 tarihinde vizyona girdi.

etkileri 
yolda aralarında bob dylan, jim morrison, hunter s. thompson olmak üzere pek çok şair, yazar, oyuncu ve müzisyen üzerinde büyük etki bıraktı. dylan yıllar sonra "herkes gibi benim de hayatımı değiştirmişti." diyecekti. tom waits de, jack ve neal'i bir şarkısında anar ve beatlerden "atalar" diye bahseder. tanınmış fotoğrafçı robert frank ve stephen shore da 1970'lerde kerouac'ın kitabını rehber alarak, amerikan yol gezileri yaptılar. hunter s. thompson'ın yol romanı fear and loathing in las vegas gibi, easy rider, paris, texas ve hatta thelma ve louise gibi filmleri de, kerouac'ın romanı olmadan düşünmek çok zordur.

kaynakça 

beat kuşağı
konusu amerika birleşik devletleri'nde geçen romanlar
gezi romanları
amerikan romanları
i̇ngilizce romanlar
1957 romanları