Venüs'ün Doğuşu (Botticelli)

venüs'ün doğuşu, i̇talyan ressam sandro botticelli'nin 1482–1486 yılları arasında tuval üzerine tempera ile çizdiği tablodur. tabloda, venüs'ün ergen bir kadın olarak denizden doğarak kıyıya çıkışı betimlenir. dünyanın en bilinen resimlerinden biri olan tablo, floransa'daki uffizi'de sergilenmektedir.

tablonun tarihi 
bu büyük resim muhtemelen, tıpkı i̇lkbahar gibi, lorenzo di pierfrancesco de' medici'ye ait villa di castello için 1482'de ya da belki daha önce çizildi. ancak bazı araştırmacılara göre, lorenzo için çizilen ve giorgio vasari'nin de sözünü ettiği venüs tablosu, artık mevcut olmayan başka bir resimdir. kimi kaynaklarda resmi muhteşem lorenzo'nun sipariş ettiği belirtilir. bazı uzmanlara göre bu tablo, giuliano di piero de' medici'nin simonetta vespucci'ye olan aşkının anısına çizilmiştir. vespucci, deniz kenarında yer alan ve o bölgedeki inanışa göre venüs'ün doğduğu yer olan portovenere adındaki bir kasabada yaşıyordu. botticelli de aslında eskiden, de' medici'nin metresi olan vespucci'ye aşıktı. hatta genel inanışa göre vespucci, bu resim ve i̇lkbahar da dahil olmak üzere, ressamın birçok resmindeki kadın figürleri için modellik yapmıştı.

roma katolik geleneğine uygun sanat eserlerinni üretildiği bir zamanda ve yerde çizilmiş olan tablonun teması açıkça pagan etkileri gösteriyordu. ressamın pagan etkisine sahip birçok başka eserinin girolamo savonarola tarafından yaktırılmış olmasına rağmen bu resim ortadan kaldırılmadı. bunda botticelli'nin  lorenzo de' medici ile olan yakın dostluğu sebebiyle kilisenin bu eseri sapkın ilan etmemesi rol oynadı.

i̇çerik 
yunan mitolojisinde kronos, babası uranüs'ü hadım edip cinsel organını denize atar. sonuçta deniz döllenmiş olur ve venüs denizden doğar. venüs bu tabloda, bir denizkabuğu üzerinde denizden yükselip, sol taraftaki iki rüzgâr tarafından kıyıya doğru sürüklenmiş şekilde betimlenir. tabloya ilham veren antik dönem eserlerinde denizkabuğu, vulvayı simgeler. çıplak olarak betimlenen venüs'ün yanında, mevsim tanrıçaları olan horae'den biri bulunur ve elindeki çiçekli pelerin ile tanrıçanın üzerini örtmeye çalışır. ayrıca rüzgârlar venüs'ün üzerine, ortası altın renginde güller dökmektedir.

venüs'ün anatomisi ve çeşitli ikincil detaylar, o dönemde leonardo ya da rafael'in eserlerinde görülen katı klasik gerçekçiliği yansıtmaz. bunun en belirgin örnekleri, tanrıçanın imkânsız uzunluktaki boynu  ve sol omzundaki anatomik olarak mümkün olmayan açıdır. kimilerine göre bu eser, maniyerizmi öncelemektedir.

klasik dönemden ilham 
tabloda ovid'in metamorfozlar ve fasti eserlerinin etkisi görülür. ayrıca bu tablo botticelli'nin, büyük plinius, tarentumlu leonidas, sidonlu antipater, archias ve 2. yüzyıl tarihçisi lukianos'un, uzun süre önce ortadan kaybolmuş antik yunan şaheserlerini tarif ettikleri eserlerinden yola çıkarak çizdiği bir resim serisinin parçasıdır. örneğin bu yazarlar apelles'in venus anadyomene isimli eserinden bahsederler. anadyomene, "denizden yükselen" anlamına gelir ve 19. yüzyılda venüs'ün doğuşu ismi kullanılmaya başlanana kadar botticelli'nin tablosu da bu adla anılmıştır.

tabloda venüs'ün duruşu, praxiteles'in knidos venüsü heykelinin yanı sıra, praxiteles ekolünü takip eden biri tarafından yapılan bir başka bronz venüs heykelinin m.ö. 1. yüzyıldan kalma mermer kopyası olan medici venüsü'nü de andırır.

kaynakça

dış bağlantılar 

 tablonun yeniplatoncu yorumu
 botticelli'nin detaylı biyografisi ve venüs'ün doğuşu

uffizi'deki tablolar
venüs tabloları
nü tablolar
1480'ler tabloları
sandro botticelli'nin uffizi'deki tabloları