Demokratik konfederalizm

demokratik konfederalizm, apoizm ya da apoculuk, pkk lideri abdullah öcalan'ın i̇mralı adası'ndaki cezaevinde teorize ettiği liberteryen sosyalist politik kuram.

hakkında

arka plan
öcalan, 2004 yılının başlarında avukatları aracılığıyla, kendisini murray bookchin'in "öğrencisi" olarak tanımlayarak, onun görüşlerini ortadoğu toplumlarına uyarlamayı istediğini belirterek bookchin'le bir görüşme ayarlanmasını istemiştir. bookchin görüşmeyi kabul edemeyecek kadar hasta olduğunu bildirmesine karşın, cevaben bir destek mektubu göndermiştir. bununla birlikte öcalan ile bookchin arasında birçok kez yazışma da gerçekleşmiştir. bookchin 2006'da öldüğünde pkk, bookchin'i "20. yüzyılın en büyük sosyal bilimcilerinden biri" olarak tanımlamış ve onun teorisini pratiğe dökmek üzere mücadele edeceğini bildirmiştir.

genel bilgiler
abdullah öcalan, post marksist görüşleri, murray bookchin'in düşüncelerinden biri olan komünalizmi katarak yorumlamış ve ekoloji ve feminizm gibi konuları da içine katarak demokratik konfederasyonizm adı altında doktrinleştirmiştir. herhangi bir devlete dayanmayan sosyalizm anlayışını içeren bu fikre göre her topluluk veya ulus, kendi içinde konfederal bir yapıya bürünebilir. orta doğunun toplumsal yapısına model olarak öngördüğü bu kuram için öcalan, 22 arap devletinin kendi arasında bu durumun gerçekleştirebileceğini, buna benzer olarak türklerin de kendi aralarında "türk demokratik konfederasyonizmi" kurabileceğini ifade etmiştir. çünkü öcalan'a göre bu ulusların ayrı ayrı bağımsız milli devletleri bulunduğu için tek devlet bayrağı altında toplanamaz.

öcalan, demokratik konfederalizm ilkesini aynı isimli eserinde şu şekilde tanımlamıştır;

öcalan demokratik konfederalizmi "esnek, çok kültürlü, anti-tekelci ve uzlaşma odaklı" olarak tanımlamıştır.

buna benzer olarak pkk'nın günümüzdeki lideri murat karayılan da bu ilkenin türkiye'deki uygulamasının nasıl olabileceği hakkında şu görüşlere sahiptir;

savunucularına göre bu kuramın toplumu yönetim tarzı demokratik siyasettir ve seçimler esastır. aynı zamanda ulus devletçiliğe karşı demokratik ulus önermesini koyar. fakat bu ulusu devlet olgusu ile bağdaştırmaz. bu kurama göre uluslar devlet ile demokratik özerk yönetimlerini tanıma temelinde "devlet + demokrasi" formülüyle barış içinde bir arada yaşayabilirler. bu durum ise yalnızca diyalog, uzlaşı ve demokratik müzakere yoluyla mümkündür.

kck yönetim konseyi üyesi duran kalkan da, bu görüşe paralel olarak devlet ile sosyalizm konularının birbirinden ayrı olduğunu ifade etmiştir. kalkan bu konuyu su şekilde izah etmiştir;

yine bu kurama göre, marksist-leninist bir ilke olan ulusların kendi kaderini tayin hakkı salt devlet kurma ilkesi olarak ele alındığı için tarihi felaketlere yol açmıştır. buna karşın demokratik konfederasyonizm, demokratik ulus seçeneğinin yönetme şekli olarak bir halkın kendi geleceğini özgür ve demokratik yollarla belirleyebilmesinde bir biçim olarak kendini tarif etmektedir.

öcalan; "eğer biz türkiye’de konfederalizmi başaramazsak, barzani ve talabani tarzı federe burjuva milliyetçiliği gelişir." diyerek kuramının milliyetçiliğin panzehri olduğunu iddia etmiştir.

etkileri
 kck, abdullah öcalan'ın ilk kez 2004 yılında yazdığı bir halkı savunmak adlı kitapta ortaya attığı demokratik konfederalizm ilkesi çerçevesinde pkk'nın yeniden örgütlenme biçimine girmesiyle kurulmuştur.
 demokratik konfederalizm, suriye kürdistanı çatışmaları sırasında irak ve şam i̇slam devleti'ne karşı mücadele eden pyd tarafından uygulamaya başlanmıştır. hâlen pyd yönetimindeki bölgelerde etkisi görülmektedir.

i̇lgili eserler
 abdullah öcalan - demokratik konfederalizm (2011)
 cahit i̇lboğa - demokratik konfederalizm anaçlığın toplumsallıktaki rolü ve önemi (2011), isbn 6055454203.
 jordi vàzquez - kurdistan: el poble del sol -història política- (2015), isbn 978-84-943205-4-5.

ayrıca bakınız
 kürt siyasi hareketi
 jineoloji

kaynakça

dış bağlantılar
 abdullah öcalan - demokratik konfederalizm
 democratic confederalism - a review by richard gunn (i̇ngilizce)
 demokratik özerkliğin ekonomik modelleri nedir ve nasıl i̇nşa edilebilirler?

siyasi kavramlar
politik kuramlar
siyasi ekonomi
marksist terminoloji
özgürlükçü sosyalizm
pkk