Kırmızı Keman

kırmızı keman 1998 kanada - i̇talya - i̇ngiltere ortak yapımı dramatik dönem filmidir. özgün adı le violon rouge olan film i̇ngilizce konuşulan ülkelerde the red violin adıyla gösterime sunulmuştur.

kanadalı yönetmen françois girard'ın yönettiği ve senaryosunu don mckellar'la birlikte yazdıkları bu uluslararası yapımda başta samuel l. jackson, greta scacchi, jason flemyng ve christoph koncz olmak üzere çok geniş bir oyuncu kadrosu yer almıştır.

film, 17. yüzyılda i̇talya'da ünlü bir keman ustasının yaptığı olağanüstü bir kemanın beş farklı ülke ve bir o kadar da sahip değiştirerek üç asra yayılan serüveni anlatılmaktadır. yaratıldığı yer olan cremona'dan sonra 300 yıl boyunca viyana'dan oxford'a, oradan da şanghay ve montreal'e sürüklenen bu değerli ve gizemli keman, bu olağanüstü yolculuğu sırasında her el değiştirdiğinde farklı dünyalardan ama hepsi de tutkulu ve müthiş özellikleri olan sahiplerinin hayatlarını farklı şekillerde etkiler. filmin ilgili bölümü hangi ülkede geçiyorsa oyuncular o bölümde o ülkenin diliyle konuşurlar.

i̇lk gösterimi 10 eylül 1998 tarihinde toronto film festivali'nde yapılan film 2000 yılında john corigliano'ya "en iyi özgün müzik" oscar'ını kazandırmıştı. ayrıca "kırmızı keman", kanada'nın iki önemli ulusal film ödülünden hem genie ödülleri'nin hem de jutra ödülleri'nin neredeyse tamamını almıştı.

konusu 
film kanada'da seçkin bir müzayede salonunda açılır. 2 milyon dolara satılan bir stradivarius kemanının hemen arkasından canlı kırmızı renginden dolayı "kırmızı keman" adıyla anılan, yine onun kadar değerli bir başka kemanın satışına geçilir. keman hazır bulunanlardan yüksek teklifler alırken filmde geriye dönüşle kemanın hikâyesi anlatılmaya başlanır.

1681 yılında i̇talya'nın cremona kentinin ünlü keman ustası nicolo bussotti (carlo cecchi) meslek hayatının en kusursuz kemanını yapar. bussotti kemanı doğmak üzere olan çocuğu için yapmıştır. ancak keman ustasının karısı (irene grazioli) doğum sırasında hayatını kaybeder. gebeliği sırasında gittiği falcı kadının tarot kartlarını açarken bulunduğu kehanetler, enstrümanın gelecek yüzyıllardaki öyküsüyle ilgili ipuçlarını da seyirciye aktarır. (bu tarot sahnesi ve montreal'deki açık arttırma sahnesi film boyunca ileri ve geri sıçramalarla sık sık tekrar edilecektir)

aradan 100 yıl geçmiştir. yıl 1793'tür ve keman artık bir dağ manastırındaki keşişlerin elindedir. keşişler, 5-6 yaşlarındaki kaspar weiss (koncz) adındaki yetim bir çocuğu keman virtüözü olarak yetiştirmişlerdir. viyana'dan gelen bir sanat eksperi, aynı zamanda da bir yetenek avcısı olan yaşlı poussin (jean-luc bideau) bu dâhi çocuğu evlat edinir ve müzik eğitimindeki eksikleri tamamlar. çocuk yatarken bile kemanından ayrılmaz.aristokratlardan birinin huzurunda yapılan keman yarışmasında zaten kalbinden hasta olan çocuk aniden düşer ölür. cenazesi yetiştirildiği manastıra defnedilir, ancak keşişler kemanı da onunla birlikte mezara gömerler. kemanın sıradan olmadığı hem onu satın almak isteyen sanatçı hamisi aristokrat, hem de poussin tarafından artık iyice anlaşılmıştır.

keman bu kez 19. yüzyılda oxford, i̇ngiltere'de ortaya çıkar. zengin ve ünlü bir keman virtüözü olan frederick pope (jason flemyng) kendi arazisinde konaklamış çingenelerin kampından gelen keman sesini duyar ve yanlarına gider, onlardan kemanı satın alır. konserlerinde kendisine ayrı bir ilham veren bu kemanı kullanır, tıpkı küçük çocuğun yaptığı gibi o da bazen kemanla yatar, hatta seks yaparken bile kemanı çalmayı sürdürür. onu çingenelerden biriyle hem seks yapıp hem keman çalarken yakalayan sevgilisi victoria byrd (scacchi) üzerlerine tabancayla ateş edince keman hasar görür.

kemanın bundan sonraki durağı 1960'lı yıllarda çin'in şanghay kentindeki bir rehinci dükkânıdır. müzik aşığı bir küçük kız ve annesi kemanı satın alırlar. ancak çin'de başkan mao'nun emriyle çin kültür devrimi başlamıştır ve batı kültürü'ne ait ne varsa tek tek yok edilir. batının yozlaşmış kültürünü temsil ettiği gerekçesiyle keman da tam yakılacakken bir sanatsever bütün tehlikeleri göze alarak kemanı saklar ve yok olmaktan kurtarır.

1990'lı yıllarda keman bu kez de kanada'nın montreal kentindedir. çin'de rejim değişince hükûmet diğer bazı antikalarla birlikte kemanı da müzayede için bu ülkeye göndermiştir. görevli antika eksperi charles morritz (samuel l. jackson) ve teknik asistanı evan williams (mckellar) kemanın üzerinde çalışmaya başlarlar. uyguladıkları modern testlerle de kemanın nicolo bussotti ustanın kaybolduğu düşünülen efsanevi son mükemmel kemanı olduğuna dair şüpheleri kalmaz. morritz'in son olarak üniversitede yaptırdığı cila analizleri kırmızı rengin esrarını da çözer. kemana o tuhaf kırmızı rengini veren kandır. keman ustası bussotti kemanın cilasına doğum sırasında ölen karısının kanını karıştırmıştır.

ancak morritz de kemana tutulmuştur. kendi imkânlarıyla londra'dan satın aldığı bir kopyasıyla gerçek "kırmızı keman"ı müzayede sırasında farkettirmeden değiştirir ve havaalanına doğru yola çıkar, yolda karısını arayarak kızı için çok istediği bir hediyeyi aldığını söyler. kemanın bir sonraki durağı da belli olmuştur, new york.

benzer filmlerle kıyaslama 
 kırmızı keman'da (1998) 300 yıl boyunca ülkeden ülkeye, elden ele geçen nesne değerli bir kemandır. ancak buna benzer trükler daha önce de birçok yönetmen tarafından kullanılmıştı. bu filmlerden bazıları şunlardır:
 tales of manhattan (1942) - yönetmen: julien duvivier bu komedide el değiştiren nesne giyene uğursuzluk getirceğine inanılan bir paltodur.
 winchester '73 (1950) - yönetmen: anthony mann bu western'de el değiştiren winchester marka değerli bir tüfektir.
 the yellow rolls-royce (1964) yönetmen: anthony asquith bu romantik komedide aynı otomobile değişik zamanlarda sahip olan üç kişinin hayatı ve aşkları anlatılır.
 la ronde (1950) yönetmen: max ophüls bundan sonraki üç filmde ise nesneler değil karakterler zincirleme olarak birbirlerine el verirler, biri devreden çıkarken devreye bir başkası girer
 the phantom of liberty (1974) yönetmen: luis bunuel
 slacker (1991) yönetmen: richard linklater

oyuncu kadrosu

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 allmovie.com'da "the red violin" 
 roger ebert'in eleştirisi 

kanada romantik dram filmleri
i̇talya romantik dram filmleri
birleşik krallık romantik dram filmleri
birleşik krallık-i̇talya ortak yapımı filmler
birleşik krallık-kanada ortak yapımı filmler
çince filmler
film ödülü sahipleri
tarihî filmler
müzikal filmler
montreal'de çekilmiş filmler
konusu montreal'de geçen filmler
konusu avusturya'da geçen filmler
konusu i̇talya'da geçen filmler
konusu oxford'da geçen filmler
konusu şanghay'da geçen filmler
don mckellar'ın senaryosunu yazdığı filmler
françois girard'ın senaryosunu yazdığı filmler
alain dostie'nin görüntülediği filmler
françois girard'ın yönettiği filmler
john corigliano'nun müziğini yaptığı filmler
lions gate entertainment filmleri
i̇talya'da çekilmiş filmler
1990'larda i̇ngilizce filmler
1990'larda fransızca filmler
1998 çıkışlı dramatik filmler
1990'larda almanca filmler
1990'larda i̇talyanca filmler