Mukattaa harfler

mukattaa harfler (arapça: ) kur'an-ı kerîm'deki yirmi dokuz surenin başında yer alan ve sadece harflerden oluşan ve tefsirciler tarafından müteşâbih, ne olduğu anlaşılamayan, ancak benzetimlerde bulunulabilen, benzeşmeli anlamında müteşabih olarak nitelendirilen âyetlere verilen isimdir.

bu harflerle başlayan surelerde ilgili harfler o sure boyunca sayıldığında harf sayısının 19'un katı olduğu görülmüştür. tabloya ve açık sayımlara bakılabilir. özellikle ha-mim harflerinin durumu ilgi çekicidir.

lüxenberg, kur'an dilinin %10 kadar bir bölümünün arami-süryani dili üzerinden anlaşılabileceğini ileri sürmektedir. din, mitoloji ve etimoloji üzerine çalışma ve araştırmalarını yayınlayan i̇lyas özkan cümleleri kısaltma geleneği üzerinde durmakta ve mukatta harflerinden e, l, m; e, l, r veya e, l, m, r gibi harflerin süryani kiliselerinde ilahi olarak okunan mezmurların başlangıç cümlesi olarak kullanılan "güçlü olan tanrı konuşuyor" gibi standart deyimlerin kısaltmaları olduğunu ifade etmektedir.

kur'an’da mukattaa harfler ile başlayan sureler 
aşağıda sıralandığı gibi bazen sadece () "mûkattâ'at" adı verilen harflerin bileşimlerinden oluşan bu âyetler, ikinci ya da üçüncü âyetler öncesinde zikredilmekte, bazen de  birinci âyetin içerisinde yer alan harflerden oluşmaktadırlar. gerçek mânâları bilinmeyen bu harfler, bâtınî anlamlar ihtivâ eden ilâhi âyetler olarak kabul edilmektedirler.

 bakara (2. sûre): 1-elif, lâm, mîm. (1); 2-i̇şte o kitâp, kendisinde hiç şüphe yok; korunacaklar için hidayetin tâ kendisi.
 âl-i i̇mrân (3. sûre): 1-elif, lâm, mîm. (2); 2-allah, ki o’ndan başka tanrı yoktur, daima diri kalan sonsuz yaşam sahibi, bütün varlıkları koruyup ayakta tutan ve gözeten yöneteticidir.
 a’râf (7. sûre): 1-elif, lâm, mîm, sâd. (3); 2-kendisiyle uyarasın diye ve mü’minlere ihtar olmak üzere sana indirilen bir kitâp’tır. o’nunla uyarman ve insanlara nâsihat etmen hususunda sakın ola ki yüreğinde bir sıkıntı olmasın!
 yûnus (10. sûre): 1-elif, lâm, râ. (i̇şte) bunlar, (sana gönderilen) o hikmetli kitâb’ın âyetleridir. (1)	
 hûd (11. sûre): 1-elif, lâm, râ. bu, hikmet sahibi ve her şeyden haberdar olan “allah” tarafından âyeleri sağlamlaştırılmış, sonra da ayrıntılı olarak açıklanmış bir kitâp’tır. (2)
 yûsuf (12. sûre): 1-elif, lâm, râ. (i̇şte) bunlar, (sana gönderilen) o apaçık kitâb’ın âyetleridir. (3)
 ra’d (13. sûre): 1-elif, lâm, mîm, ra. (i̇şte) bunlar (sana) o kitâb’ın âyetleridir ve rab’inden sana indirilen gerçeğin ta kendisidir, ama insanların çoğu imân etmezler. (4)
 i̇brahim (14. sûre): 1-elif, lâm, râ. sana bir kitâp indirdik ki, bütün izzet ve hamdin mutlak sahibi rabb’lerinin izniyle insanları karanlıklardan doğruca o yüce ve övülmeye lâyık olanın yoluna ileterek nûra çıkarasın. (4) 
 hicr (15. sûre): 1-elif, lâm, râ. (i̇şte) bunlar (sana gönderilen) kitâb’ın ve o apaçık kur’an’ın âyetleridir. (5)
 meryem (19. sûre): 1-kâf hâ yâ, ayn, sâd. ; 2-bu, rabb’inin zekeriyyâ kuluna olan rahmetini, bir anıştır.
 tâhâ (20inci sûre): 1-tâ, hâ. ; 2-kur’an’ı sana güçlük çekesin diye indirmedik. ; 3-ancak hürmetkârlara bir öğüt (olarak indirdik).
 şuarâ (26. sûre): 1-tâ, sîn, mîm. (1) ; 2- (i̇şte) bunlar, (sana gönderilen) o apaçık kitâb’ın âyetleridir.
 neml (27inci sûre): 1-tâ, sîn. (i̇şte) bunlar, (sana gönderilen) kur’an’ın ve o apaçık kitâb’ın âyetleridir.
 kasas (28. sûre): 1-tâ, sîn, mîm. (2) ; 2- (i̇şte) bunlar, (sana gönderilen) o apaçık kitâb’ın âyetleridir.
 ankebût (29. sûre): 1-elif, lâm, mîm. (3) ; 2-i̇nsanlar “i̇nandık” demeleriyle bırakılıp ta hiç sınanmayacaklarını mı sandılar?
 rûm (30uncu sûre): 1-elif, lâm, mîm. (6) ; 2-rûm yenildi.
 lokman (31. sûre): 1- elif, lâm, mîm. ; 2- (i̇şte) bunlar, (sana gönderilen) o hikmetli kitâb’ın âyetleridir. (7)
 secde (32. sûre): 1-elif, lâm, mîm. (kendisinin içeriği hakkında) şüphe olmayan bu kitâb’ın indirilişi âlemleri rabb’ı tarafındandır. (8)
 yâsîn (36. sûre): 1-yâ sîn. ; 2-hikmetli kur’an hakkı için! (hikmetli kur’an’a and olsun ki!)
 sâd (38. sûre): 1-sâd. zikirli kur’an hakkı için! (uyarıcı kur’an’a and olsun ki! / bu öğütle dolu kur’an’a bak.)
 mü’min (40ıncı sûre): 1-hâ, mîm. ; 2-bu kitâb’ın indirilişi o çok güçlü ve alîm allah’tandır. (1)
 fussilet (41. sûre): 1-hâ, mîm. ; 2-o rahmân ve rahîm tarafından indirilmiştir. (2)
 şûrâ (42. sûre):  1- hâ, mîm. (3) 
 şûrâ (42. sûre):  2- ayn, sîn, kaf. ; 3-o çok güçlü ve hikmet sahibi allah, sana ve senden evvelkilere de işte böyle vahyeder.
 zuhruf (43. sûre): 1-hâ, mîm. ; 2- o apaçık kitâp hakkı için! (o apaçık kitâb’a and olsun! / bu parlak kitâb’ın kadrini bilin!) (4)
 duhân (44. sûre): 1-hâ, mîm. 2- o apaçık kitâp hakkı için! (o apaçık kitâb’a and olsun! / bu parlak kitâb’ın kadrini bilin!) (5)
 câsiye (45. sûre): 1-hâ, mîm. ; 2-kitâb’ın indirişi o güçlü ve hikmet sahibi allah’tandır. (6)
 ahkaf (46. sûre): 1-hâ, mîm. ; 2-kitâb’ın indirişi o güçlü ve hikmet sahibi allah’tandır. (7)
 kaf (50inci sûre): 1-kaf. mecîd (şanlı, şerefli) kur’an hakkı için! (kur’an’a and olsun ki!)
 kalem (68. sûre): 1-nûn. kaleme ve kalem ehlinin (satıra dizdikleri ve dizecekleri hakkı için!) yazdıklarına and olsun ki!

diğer bilgiler 
1974 yılında mısırlı biyokimyacı reşad halife; "mukatta’at" adı verilen bu harflerden oluşan bir matematik yapının kur'an-ı kerîm'de mevcut olduğu tezini öne sürmüştür.

mitoloji araştırmalarına göre yunus hikâyesi sümer mitolojisinde insan balık kombinasyonu olan yarı tanrı oannnes'den ilham alan bir tevrat hikâyesiydi. buna göre oannes kültü iki farklı isimle, jonah ve john olarak tevrat hikâyelerine aktarılmıştı. bahsedilen isimlerin kur’andaki karşılığı yunus ve yahyadır. kur’anda mukatta harfleri arasında geçen ve anlamı bilinmeyen nun harfi ise sabienlerde yahya kültünün sembolüdüydü.

dış bağlantılar
 a comprehensive exposition of the theories surrounding the muqatta'at
 mathematical miracle of the qur'an
 an alternative opinion on the origin of muqataat
 complete abjad table
 islamic voice: abbreviated letters
 islam and om (aum) the creative sound of god
 the consonant şād in three qur'anic chapters: sād, mary and al-a'rāf {{|url=https://web.archive.org/web/20150402091729/http://connection.ebscohost.com/c/articles/59737615/consonant-sad-saad-three-quranic-chapters-sad-mary-al-ara-f |tarih=2 nisan 2015 }}

bibliyografya

 rehman, ahsan (2012). morpho phonemic patterns in the prefixed chapters of the qur'an; a stylistic approach. phd thesis. islamabad: international islamic university 
 rehman, ahsan. the consonant saad in three qur'anic chapters. international journal of academic research; jan 2011, vol. 3 issue 1, p1006

kaynakça 

kur'an taslakları