İsrail Savunma Kuvvetleri

i̇srail savunma kuvvetleri (i̇sk;  , lit. "i̇srail savunma kuvvetleri"; ), i̇srail'i karadan, havadan ve denizden gelebilecek her türlü saldırıya karşı korumakla görevli olan askerî kuvvet. i̇srail kara kuvvetleri, i̇srail hava kuvvetleri, i̇srail hava savunma kuvvetleri ve i̇srail deniz kuvvetleri'nden oluşmaktadır. çoğu ordudan farklı olarak hava kuvvetleri ve donanma da dâhil olmak üzere tüm kolordularda aynı rütbe adlarını kullanır. i̇srail savunma kuvvetlerine, savunma bakanına bağlı genelkurmay başkanı (ramatkal) başkanlık eder. aviv kochavi 15 ocak 2019'dan beri genelkurmay başkanı olarak görev yapmaktadır.

globalsecurity.org'a göre idf'nin kısa geçmişine rağmen çok fazla savaş ve sınır çatışmalarında yer alması onu dünyadaki en fazla savaş deneyimi/eğitimi almış silahlı kuvvetlerden biri yapıyor. 1948 arap-i̇srail savaşı, süveyş krizi, altı gün savaşı, yıpratma savaşı, karameh muharebesi, 1973 arap-i̇srail savaşı, entebbe operasyonu, 1973 i̇srail'in lübnan'a saldırısı, 1978 güney lübnan çatışması, 1982 lübnan savaşı, birinci i̇ntifada, i̇kinci i̇ntifada, 2002 savunma kalkanı operasyonu, 2006 lübnan savaşı, gazze savaşı, 2012 i̇srail-gazze çatışmaları, 2014 i̇srail-gazze çatışması içinde bulunduğu askeri operasyonlardan bazılarıdır.

i̇srail savunma kuvvetleri kadınları da zorunlu askerliğe tabi tutar. idf, i̇srail toplumunun en önde gelen kurumlarından biridir ve ülkenin ekonomisini, kültürünü ve siyasi sahnesini etkiler. 1965'te i̇srail savunma kuvvetleri, eğitime katkılarından dolayı i̇srail ödülü'ne layık görüldü.

i̇srail savunma kuvvetlerinin 1967'den beri nükleer silah kabiliyetine sahip olduğuna inanılıyor, muhtemelen 80 ile 400 arasında nükleer silaha sahiptir.

doktrin

temel doktrin 
ana doktrini aşağıdaki ilkelerden oluşur:

temel noktalar 

 i̇srail tek bir savaşı bile kaybetmeyi göze alamaz
 stratejik düzeyde savunma vardır, bölgesel hırs yoktur
 siyasi yollarla ve güvenilir bir caydırıcı duruşla savaştan kaçınma arzusu
 eskalasyonu önleme
 savaşın sonucunu hızlı ve kararlı bir şekilde belirleme
 terörizmle mücadele
 çok düşük zayiat oranı

savunma 

 erken uyarı kabiliyetine sahip küçük bir daimi ordu, düzenli hava kuvvetleri ve donanma
 etkin bir rezerv seferberliği ve taşıma sistemi

karşı saldırı 

 çok kollu koordinasyon
 savaşı hızlı bir şekilde düşman topraklarına aktarma
 savaş hedeflerine hızlı bir şekilde ulaşma

''davranış kuralları'' 
1992'de idf, uluslararası hukuku, i̇srail hukukunu, yahudi mirasını ve idf'nin kendi geleneksel kurallarını birleştiren bir davranış kuralları taslağı hazırladı. adını 'idf ruhu' (i̇branice: רוח צה"ל‎, ru'ah tzahal) koydu.

temel değerler 

 devletin, vatandaşlarının ve sakinlerinin savunması
 vatan sevgisi ve ülkeye sadakat
 i̇nsan onuru

diğer değerler 

 görevleri gerçekleştirme ve zafere giden yolculukta kararlılık
 sorumluluk
 güvenilirlik
 kişisel örnek
 i̇nsan hayatı
 silahların saflığı
 profesyonellik
 disiplin
 yoldaşlık
 görev anlayışı

terörle mücadelede askeri etik 
2005'te asa kasher ve amos yadlin, journal of military ethics'''te "terörle mücadelenin askeri etiği: i̇srail perspektifi" başlığı altında ortak bir makale yayınladı. makale, filistinli kişi ve örgütler tarafından gerçekleştirilen eylem ve faaliyetlere karşı idf'nin yapacağı mücadeleye ilişkindi.

bu makalede kasher ve yadlin, teröristleri öldürmenin, yakındaki sivilleri vurma pahasına bile olsa haklı olduğu sonucuna vardı. asa kasher 2009 yılında haaretz'e verdiği bir röportajda, i̇srail silahlı kuvvetleri'nin etkili bir kontrole sahip olmadığı bir bölgedeki askerlerin canlarının korunmasının, düşman sivillerinin yaralanmasını önlemekten daha öncelikli olduğunu söyleyerek bu görüşü doğruladı.

makale yeni bir 'davranış kuralları' yazılması için moshe ya'alon'a yönelik yazılmıştı. moshe ya'alon makalenin görüşlerini onaylasa ve askeri forumlardan önce makaleyi defalarca sunduğu bildirilse de, makale ne ya'alon ne de halefleri tarafından hiçbir zaman bağlayıcı bir idf belgesine veya gerçek bir "kurala" dönüştürülmedi. yine de, sivil nüfusun olduğu bir bölgede teröristlere karşı yapılan düşük yoğunluklu bir savaşta askerlere doğru davranışın ne olduğunu vurgulamak için belgenin bir eğitim materyali olması amacıyla uyarlandığı bildirildi.

bugün itibarıyla 'idf ruhu' hâlâ resmî olarak savunma birlikleri için geçerli olan tek bağlayıcı ahlaki kod olarak kabul edilmektedir. 2009 yılında amos yadlin (o zamanki askerî i̇stihbarat başkanı), asa kasher ile birlikte yazdığı makalenin resmî bağlayıcı bir kanun olarak onaylanmasını önerdi ve mevcut kodun ordunun en acil sorunlarından birini yeterince ele almadığını savundu: ''sivil nüfus içinde faaliyet gösteren terör örgütlerine karşı asimetrik savaş''.

 örgüt yapısı 
idf'nin tüm şubeleri tek bir genelkurmay başkanlığı'na bağlıdır. genelkurmay başkanı korgeneral (rav aluf'') rütbesine sahip tek görevlidir. doğrudan savunma bakanına ve dolaylı olarak i̇srail başbakanına ve kabinesine rapor verir. genelkurmay başkanları, savunma bakanı'nın öneisi üzerine kabine tarafından resmi olarak üç yıllığına atanır, ancak hükümet hizmetlerini dört (ve nadiren beş) yıla uzatmak için oy kullanabilir.

yapı 
idf aşağıdaki organları içerir (ilgili başkanları genelkurmay üyesi olanlar kalın harflerle yazılmıştır):

i̇srail savunma kuvvetlerinin yapısı (büyütmek için tıklayın)

birimler

bütçe 
2011'de başbakan binyamin netanyahu sosyal yardımları karşılamak için savunma bütçesinde önemli kesintiler yapmak üzere harekete geçti. genelkurmay, önerilen kesintilerin silahlı kuvvetlerin savaşa hazırlığını tehlikeye attığı sonucuna vardı. i̇srail, 2012'de silahlı kuvvetlerine 15,2 milyar dolar harcadı. bu onu gelişmiş ülkeler arasında savunma harcamalarının gsyi̇h'ye oranının en yüksek olduğu ülkelerden biri haline getirdi.

ayrıca bakınız 
 i̇şşam abdullah

kaynakça 

i̇srail savunma kuvvetleri
i̇srail askeriyesi