mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Adana Fen Lisesi

adana fen lisesi, 2 eylül 1987 yılında adana'da meb onayı ile kurulan bir eğitim kurumudur.

lisenin eğitim-öğretim hizmetlerine başladığı bina, 1909 yılında türk-ermeni iç çatışması sonrası yetim kalan ermeni çocukları için kullanıma sunulan tarihi eytamhane, -diğer adıyla- taş bina'dır. eytamhane mektebi, eğitim ve sosyal hizmetlerine başladığı günden itibaren sırasıyla ermeni yetimhanesi, kızlar okulu, enver paşa mektebi, eytamhane i̇lkokulu olarak dönemin şart ve ihtiyaçlarının şekillendirdiği üzere işlevsel bir dönüşüme uğramış olup; sonraları, erkek öğretmen okulu, kız öğretmen okulu, eğitim enstitüsü ve adana anadolu lisesi ismi altında türkiye cumhuriyeti kurumları olarak tarihsel varlığını sürdürmüş ve 1987 yılından bu yana ise değişen statüsü ile, adana fen lisesi olarak eğitim-öğretim hayatına devam etmektedir.

adana fen lisesi, şehir merkezinde, yaklaşık 40 dönümlük bir yeşil alan üzerine kurulmuş pansiyonlu bir okuldur. bugün, taş bina'da 9. ve 10. sınıf derslikleri, öğretmenler odası, proje odası, edebiyat odası, revir, psikolojik danışma ve rehberlik servisi ile bir üst katında pansiyoner öğrencilerin misafir edildiği yatakhane bölümü bulunmaktadır. i̇dare yeni ek binasında ise idari bölüm odaları, fizik, kimya, biyoloji ve bilgisayar laboratuvarları, kütüphane, satranç odası ile 11. ve 12. sınıf derslikleri yer almaktadır. yemekhane, etüt salonu, kapalı spor salonu, açık spor ve yürüyüş alanları, öğrenci kafeteryası ve dinlence kamelyaları okulun diğer bağımsız birimlerini oluşturmaktadır.

başarıları 
2008 yılında adana'daki orta öğretim kurumları arasında yapılan bilgi ve kültür yarışmasında birinci seçilen okul, aynı yıl oyak grubu'nun 6.sını düzenlediği "liseler arası matematik yarışması"nda ikinci oldu.

okulun aysun tokkuzun isimli öğrencisi, 2007 yılındaki öss'de ea-1, say-1 ve söz-1 alanında 1. oldu. ali gökçe isimli öğrencisi ise, 2009 yılındaki öss'de say-1 alanında 3. oldu.

2011 yılında yapılan avrupa birliği bilgi yarışması'nda okulu barış arslan, emre öztürk ve muhammed burak bereketoğlu temsil etmiştir. okul, yarışmayı adana birincisi olarak tamamlamış ve türkiye finallerine gitmeye hak kazanmıştır.

özellikle fen bilimleri alanında olmak üzere birçok olimpiyat, nitelik yarışması, proje sunumu ve bölge sınavında ulusal ölçekte ismini duyurmuş olan adana fen lisesi'nin ayrıntılı başarı kayıtlarına okul iletişiminden veya internette bulunan mezun portallarından ulaşılabilir.

kaynakça 

fen
fen liseleri
Oktay Şenol

oktay şenol, (d. 1966, kütahya) tiyatro sanatçısı.

6 yaşında müzikle tanıştı. solfej ve mandolin dersleri aldı. i̇lköğretimini kütahya'da tamamladı. bu öğrenim süresinde okulun spor ve müzik faaliyetlerinde görev aldı. daha sonra i̇stanbul'da suadiye lisesi'nde lise öğrenimini tamamladı. aynı dönem içinde i̇stanbul radyosu gençlik korosu'nu kazandı. lise bittikten sonra ilk önce i̇stanbul teknik üniversitesi türk müziği konservatuvarı, şan bölümü. bir yıl sonra da sonra mimar sinan üniversitesi devlet konservatuvarı sahne sanatları opera ve şan bölümü çok sesli korosunda okumaya başladı. öğrenim süresi boyunca özel tiyatrolarda müzisyen ve oyuncu olarak çalıştı. birçok oyun müzikledi ve müzikaller yaptı.

1997'de tiyatro alkış'ın kurucularından biri oldu. günümüze kadar birçok oyun yazdı, yönetti ve müziklerini yaptı. son üç yıldır da down sendromlu ve otistik çocuklara müzik ve yaratıcı drama dersleri vermektedir.

dış bağlantılar 

 https://web.archive.org/web/20060505165115/http://www.tiyatroalkis.com/biyografi/oktaysenol.asp

1966 doğumlular
türk erkek tiyatro oyuncuları
yaşayan insanlar
Birtan Turan

birtan turan (11 ağustos 1957, i̇stanbul - 24 kasım 2012, i̇stanbul), türk tiyatro ve televizyon oyuncusudur.

i̇stanbul'da doğdu. profesyonel tiyatro yaşamına enis fosforoğlu tiyatrosu'nda başladı ve uzun yıllar bu tiyatroda çalıştı. daha sonra tuncay özinel, yasemin yalçın/yılmaz erdoğan, hadi çaman çalıştığı diğer tiyatrolardır.

"gözlerimi kaparım vazifemi yaparım", "şıp sevdi", "bir anarşistin kaza sonucu ölümü", "kadınlık bizde kalsın", "bedava mı sandın?", "beni biraz yönetir misiniz?", "deli", "pantolon", "beyefendiyi görmek i̇stiyorum" oynadığı belli başlı oyunlardır. 1998/99 sezonunda tiyatro alkış ailesine katılmış olup halen bu tiyatroda çalışmaktadır.

yeniden enis fosforoğlu tiyatrosu ile çalışmalarına devam eden birtan turan, dilsiz kadınla evlenin güldürüsü ve çocuk oyunları, toprağımın hazinesi, en iyi arkadaşım'da sahne almaktadır.

dış bağlantılar 
 tiyatro alkış - birtan turan

1957 doğumlular
türk erkek tiyatro oyuncuları
türk erkek dizi oyuncuları
yaşayan insanlar
Bülent Aksu

bülent aksu (1977, i̇stanbul), türk tiyatrocu ve kuklacıdır.

lise öğrenimini bitirdikten sonra şiirce ve tiyatro merdiven adlı amatör tiyatro gruplarında görev aldı. profesyonelliğe ilk adımını levent kırca ve oya başar tiyatrosu'nun "hangi yüzle" adlı oyunuyla attı. sonraki yıllarda masal gerçek tiyatrosu, hadi çaman yeditepe oyuncuları, kukla çocuk tiyatrosu, üsküdar çocuk tiyatrosu, moda sahnesi gibi tiyatrolarda oyunculuğa devam etti.

i̇stanbul kültür a.ş gösteri sanatları müdürlüğü'nün 2 yıllık oyunculuk bölümünden mezun oldu. çeşitli tv dizilerinde ve reha erdem'in "kaç para kaç" adlı filminde rol aldı. halen oyunculuk haricinde kukla-karagöz yapımı ve oynatımı ile ilgili çalışmakta, oyunculuk yaşantısına tiyatro alkış grubunda devam etmektedir.
 
1995 yılından bu yana oyunculuğun haricinde kukla ve karagöz oynatmaktadır. türkiye’nin çeşitli şehirlerinde, seçkin okullarda ve sahnelerde sergilediği on bini aşkın oyun sayısıyla çocuklarla buluşmuştur. 

kültür bakanlığı tarafından verilen “somut olmayan kültürel miras taşıyıcısı” ünvanına sahip olan bülent aksu karagöz dalında “orhan kurt özel ödülü” ve “en başarılı genç karagöz sanatçısı” ödüllerine sahiptir.

dış bağlantılar 
 bülent aksu, kişisel web sitesi 
 tiyatro alkış - bülent aksu

türk kuklacılar
türk erkek tiyatro oyuncuları
1977 doğumlular
yaşayan insanlar
Taylan Erler

taylan erler (d. 1966 üsküdar, i̇stanbul), müzisyen, gezgin sunucu, tiyatro ve sinema sanatçısı.

1966 yılında i̇stanbul'da doğdu. 1985 yılında i̇stanbul radyosu gençlik korosu'nda bariton korist olarak eğitim aldı ve konserler verdi. süheyl denizci ve ümit aksu (ayten alpman'ın eşi) yönetimindeki trt i̇stanbul radyosu hafif müzik ve caz orkestrası'nda görev aldı.

1994'te diyalog anlatım iletişim okulundan oyunculuk eğitimi alarak meb diploması ile mezun oldu ve o yıllarda öğretmen ve eğitmenleri ile sahneye çıkma fırsatı buldu. 
1995 ve 2007 yılları arasında birden fazla tiyatro topluluğu ile çalıştı. şan ve tango dersleri aldı. 
yönetmenliğini mazlum kiper'in yaptığı "bugün benim doğum günüm" ve "kadın ile memur" adlı oyunların yönetmen yardımcılığını yaptı. 
2008 yılında yani 15 yıl aradan sonra caz müzisyenliğine geri dönüp tiyatro çalışmaları ile beraber sürdürmeye başladı.
marmara eğitim kurumu tiyatro öğretim görevlisi olarak görev yapmıştır. deniz harp okulu öğrencileriyle sosyal faaliyet alanında iki oyun yönetmiştir. orta derecede almanca bilmektedir. kanal d'de sunuculuk yapmış; radyo fenerbahçe ve radyo pop'ta radyo programcılığı yapmıştır. pek çok reklam filminde de rol almıştır. taylan erler i̇stanbul jazz band adında bir müzik grubu da bulunan taylan erler, fox'ta 13 bölüm yayımlanan not defteri adlı televizyon dizisinde okul müdürünü canlandırmıştır. yaban tv'nin kurumsal sesi olan taylan erler 2013 yılının sonlarına doğru apartman hayatını terk edip bir başka hayali olan karavanda yaşamını sürdürmektedir. 2014 yılında bir çekya bira markası olan breznak birasının reklamında oynamıştır. reklam türkiye'de gösterilmemiştir. 2015 yılının son döneminde vizyona giren uzaklarda arama filminde belediye başkanı cevdet rolünü üstlenmiştir.

sinema, tiyatro ve sunuculuk kariyeri 
 1985 - trt i̇stanbul radyosu gençlik korosu
 1994 - tiyatro i̇stanbul
 1995-1999 - şehir tiyatroları 
 1998 - tiyatro günbay
 1998 - ruhsar (tv dizisi)
 1999 - 'bugün benim doğum günüm (yönetmen yardımcılığı)
 1999 - eyvah kızım büyüdü (tv dizisi)
 2002 - mumya firarda (film)
 2002 - i̇yi aile robotu (tv dizisi)
 2003 - tatlı hayat (tv dizisi) 
 2003 - sevgili dünürüm (tv dizisi) 
 2003 - bıçak sırtı (tv dizisi) 
 2004 - mavi rüya (tv dizisi)
 2004 - uygur tiyatrosu 
 2005-2013 - tiyatro alkış
 2010 - sevgili dünürüm (tv dizisi)
 2012 - atölye tiyatrosu
 2014 - not defteri
 2015 - uzaklarda arama (film) 
 2017 - parayı bulduk (film)
 2017-günümüz - taylan erler ile karavan sohbetleri (youtube serisi)
 2018 - erkenci kuş (tv dizisi)
 2020 - eltilerin savaşı (film)
 2020 - şeytan i̇cadı (film)
 2021-günümüz taylan erler ile karavan turu (youtube serisi)
 2022- yalnız kurt (tv dizisi)

reklam filmleri 
 demirbank
 akbank
 axess
 pakpen
 yayla tereyağı
 kvk
 lassa
 breznak

kaynakça

dış bağlantılar 
 https://web.archive.org/web/20060505164909/http://www.tiyatroalkis.com/biyografi/taylanerler.asp
 https://web.archive.org/web/20130719084318/http://taylanerler.com/
 https://www.youtube.com/c/taylanerler 

1966 doğumlular
türk erkek tiyatro oyuncuları
i̇stanbul şehir tiyatroları sanatçıları
yaşayan insanlar
Bandırma BK

bandırma bk, tam adıyla bandırma basketbol i̇htisas kulübü ya da sponsorluk anlaşması gereğince teksüt bandırma, balıkesir ilinin bandırma ilçesinde et ürünleri firması banvit tarafından kurulmuş olan basketbol kulübü. i̇ç saha maçlarını 3000 seyirci kapasiteli kara ali acar spor salonu'nda yapmaktadır.

1994 yılında banvitspor adıyla kurulan kulüp, uzun süre türkiye basketbol 2. ligi'nde üst sıralarını zorladıktan sonra 2004 yılında türkiye basketbol ligi'ne yükselmiştir.

eurocup 2014-15 sezonu çeyrek final rövanş mücadelesinde paris-levallois basket takımını 74-71 mağlup ederek bu organizasyonda tarihinde ilk kez yarı finale yükselmiştir.

banvit olan kulübün ismi 2019 yılında bandırma basketbol i̇htisas kulübü olarak değiştirildi, aynı zamanda kurumsal kimlik yenilenmesi ile logo ve armada da değişikliğe gidildi. ayrıca banvit'in kulübün ad sponsorluğundan ayrılması üzerine teksüt ile anlaşıldı ve teksüt bandırma adı kullanılmaya başlandı.

tarihçe 

1994 yılında fabrika çalışanlarının oluşturduğu ilk yönetim kuruluyla kuruldu. 1994-1998 yılları arasında kampüs içerisinde yapılan spor tesisleri ile kulüp çatısı altında çalışanlara spor yaptırıldı.

banvit basketbol kulübü, mahalli liglerde başlayan uzun soluklu mücadelesini, geçen on yılın ardından, güçlü yönetim kadrosu ve profesyonel oyunculardan oluşan banvit basketbol takımı ile beko basketbol ligi’ne taşıdı. banvit basketbol takımı bugün 1.lig’de mücadele veren, binlerce taraftarı bulunan güçlü bir takım halini aldı.

bandırma’da ve bölgede gençleri spora teşvik etmek amacıyla ilçede, açık basketbol sahaları ve bir de kapalı spor salonu kazandıran banvit basketbol, gerçeleştirdiği yaz okulu ve sokak basketbolu uygulamalarıyla basketbol sporuna gönül vermiş amatörlere de kucak açarak bu spora olan ilgi ve sevginin artmasında büyük rol oynuyor. kulübün a takımı dışında genç banvitliler adında türkiye basketbol 2. ligi'nde yer alan pilot takımı ve altyapısında; gençler, yıldız, küçükler ve minikler grupları da dahil olmak üzere birçok profesyonel sporcu adayını türk basketboluna kazandırıyor.

özellikle yaz aylarında bandırma ve erdek ve gönen’de ayrı ayrı organize edilen sokak basketbolu turnuvalarıyla gençlerimizin bedensel ve ruhsal gelişimlerine olduğu kadar sosyal gelişimlerine de olumlu katkılar sağlıyor. neredeyse bir şenlik havası içerisinde geçen turnuvaların finalinde gerçekleştirilen paneller dans ve jimnastik gösterileri ile küçük yarışmalar, bu organizasyona ayrı bir renk katıyor.

oyuncular

takım kadrosu

kadro dizilişi

başarılar

türkiye 
 türkiye basketbol ligi
 finalist (1): 2013
 türkiye kupası
 şampiyon (1): 2017
 finalist (2): 2007, 2013

avrupa 

 eurocup
 yarı final (1): 2014-2015
eurocup challenge
 dördüncü (1): 2004-2005
basketbol şampiyonlar ligi
 finalist (1): 2016-2017
çeyrek final (1): 2017-2018

sezon performansı

kaynakça

dış bağlantılar 
 banvitspor resmî web sitesi
 banvit web sitesi
 bandırma basketbol külübü’nün türkiye basketbol süper ligi’nden çekildiği ile alakalı kaynak  
 tblstat.net takım profili 

bandırma
bandırma bk
balıkesir'de spor
Niyobyum

niyobyum, sembolü nb, atom numarası 41 olan kimyasal elementtir.

atom ağırlığı 92.90638 g/mol, özkütlesi (yoğunluğu)
8,57 g/cm³, rengi oda koşullarında metalik gridir. oda koşullarında katı halde bulunur. d-blok elementi olup, bir metaldir.

niyobyum metali 1801 yılında charles hatchett tarafından keşfedilmiştir. doğada yaygın olarak, niyobit [(fe, mn)(nb, ta)2)o6], niyobit tantalit [(fe, mn)(ta, nb)2)o6] mineralleri içerisinde bulunur.

minerallerinde aynı zamanda bulunan tantal ve niobyumun kimyasal özellikleri birbirine çok benzediği için ayrışması zordur. niobyum mineralinden önce alkali çözelti ile sonra da hidroflorik asit yardımı ile ekstrakte edilir. çözeltideki tantal, sıvı-sıvı ekstraksiyonu yardımı ile ayrılır. bu uygulamada tantal tuzu mibk (metil isobütil ketone, 4-metil pentan-2-on) ile ekstrakte edilir. niyobyum çözeltide kalır. hf’li çözeltinin mibk çözeltisi ile ekstraksiyonu ile organik çözelti niyobyum içerir. daha sonra bu çözeltideki niyobyum oksidine dönüştürülür. karbon veya sodyum ile indirgenerek saf metalik niyobyum elde edilir.

titanyum ve niyobyum elementlerinin bir araya getirdiği alaşım çok iyi bir iletkenlik özelliği gösterir. bunun yanında çok iyi bir manyetik alan oluşturur (süper iletken mıknatıs).

uygulamalar

2006 yılında çıkarılan 44.500 ton niyobyumun tahminen %90'ı çok kaliteli yapı çeliği yapımında kullanıldı. i̇kinci en büyük uygulama süper alaşımlardır. niyobyum alaşımlı süper iletkenler ve elektronik bileşenler, dünya üretiminin çok az kısmında kullanılır.

çelik üretimi
niyobyum, çelikte niyobyum karbür ve niyobyum nitrür bileşiklerini yaptığı için çelikte etkili bir mikro alaşım elementidir. bu bileşikler ise tanecik inceltme özelliğini geliştirir, yeniden kristalleşmeyi ve çökelme sertleşmesini geciktirir. bu etkiler sırasıyla çelikte tokluk, mukavemet, şekillendirilebilirlik ve kaynaklanabilirlik özelliklerini artırır. mikroalaşımlı paslanmaz çeliklerde, niyobyum içeriği azdır (%0,1'den az) ama modern otomobillerin yapısında çok kullanılan yüksek mukavemetli düşük alaşımlı çeliklerin önemli bir katkı malzemesidir. niyobyum, dayanıklı makine bileşenleri ve bıçaklarda oldukça çok miktarda ve pota cpm s110v paslanmaz çeliğindeyse %3 kadar çok kullanılır.

aynı niyobyum alaşımları çoğunlukla boru hattı yapımında kullanılır.

kaynakça 

 
elementler
geçiş metalleri
Tuborg

tuborg, 1873 yılında kurulmuş olan danimarkalı bira üreticisi şirket ve ona ait olan ticari markadır. tuborg, pilsner türü bira üretmek amacıyla kurulmuştur.

1894 yılında united breweries ile birleşmiştir. 1903'te en güçlü rakibi ve yine bir danimarka firması olan carlsberg ile kâr paylaşımı anlaşması yapmış, 1970'te tamamen carlsberg tarafından alınmıştır.

bugün tuborg, carlsberg'e ait bir marka olarak dünya pazarı için malt üretmektedir.

ayrıca bakınız 
 türk tuborg

dış bağlantılar 
 tuborg resmi sitesi

 
bira imalatçıları
danimarka merkezli gıda şirketleri
danimarka merkezli çok uluslu şirketler
bira markaları
1873'te kurulan oluşumlar
bilgi kutusu bulunmayan sayfalar
Rotor

rotor kelimesi, makinelerin dönen bölümlerini tanımlamakta kullanılır.

genellikle bir aks veya mil etrafında yapılanmış başka mekanik düzenekleri anlatır.

örnek
helikopterlerin pervanelerini sağa, sola, arkaya ve ileriye doğru hareket ettiren karmaşık sistem bir rotordur.
Tuborg Pilsener SK

tuborg pilsener spor kulübü, i̇zmir'de yer alan erkek basketbol takımı. 2005-06 sezonu sonunda kapatılmadan önce tbl'de mücadele etmekteydi.

tarihçe 
tuborg spor kulübü, ilk olarak i̇zmir'de 1971 yılında "i̇zmir yüzme i̇htisas kulübü derneği" olarak bir ihtisas spor kulübü - derneği kurulmuştur. 23 mayıs 1978 tarihinde, yaşar holding bünyesine dahil olan kulüp "tuborg yüzme i̇htisas kulübü derneği" adını almıştır.

1989 yılında adı "pınar yüzme i̇htisas kulübü-derneği", 1992 yılında ise "tuborg spor kulübü-derneği olarak değiştirilen kulüp, öncelikle adını taşıdığı şirket tarafından finanse edilmekte ve desteklenmektedir.

yüzme branşı ilk kuruluşundan beri mevcut olan kulüpte 1981 yılında masa tenisi, 1982 yılında voleybol, 1993 yılında da basketbol branşı kurulmuştur.

voleybol şubesi 1990 yılında, masa tenisi şubesi ise 1996 yılında kapatılmış olan tuborg spor kulübü yüzme ve basketbol şubeleri ile faaliyetlerini 1999 senesine kadar devam ettirmiştir. bu tarihte "troy pilsner spor kulübü" ve "pınar spor kulübü" olarak ikiye ayrılmıştır.

18 temmuz 2003'te "tuborg pilsener" olarak adı değiştirilen kulüp, bu tarihten sonra sadece basketbol branşı ile spor faaliyetine devam etmekte olup alt yapısından yetiştirdiği başarılı gençleri türk basketboluna kazandırmış ve birçok başarıya imza atmıştır.

tuborg pilsener, 2005-06 sezonunun ardından tbl'den çekilme kararı almıştır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 tblstat.net takım profili
Amazon Nehri

güney amerika'da yer alan amazon nehri (i̇spanyolca: río amazonas, portekizce: amazonas), afrika'daki nil nehri ile birlikte dünyanın en uzun nehirlerinden biridir. büyük okyanus'a 160 km mesafede, peru'daki and dağları'nın doruklarından doğarak doğuya doğru bir seyir izleyip atlas okyanusu'na dökülür. 6.400 km uzunluğundaki amazon'un taşıdığı su miktarı mississippi, nil ve yangtze nehirlerinin taşıdıkları suların toplamından fazladır (tüm dünya nehirlerinin taşıdığı suyun yaklaşık % 20-25'ini taşıdığı sanılmaktadır). amazon nehri, yaklaşık yıllık ortalaması 180.000 m³/sn olan debisiyle ve suladığı alanın (amazon havzası) büyüklüğü itibarıyla da birinci sıradadır. denize döküldüğü atlas okyanusu kıyılarında genişliği yaklaşık 240 km'dir.

kaynağı ve kolları 
amazon'un ağzı 1500 yılında vicente pinzon tarafından keşfedilmiş, nehrin kaynaklarıysa ancak 1941'de bertrand flornoy'un yönettigi ekip tarafından bulunmuştur.

ekosistem

çevresel sorunlar

galeri

ayrıca bakınız 
 dünyanın en uzun nehirleri
Alpu

alpu, i̇ç anadolu bölgesinde eskişehir iline bağlı ilçe. türkiye'de yalnız eskişehir ilinde çıkarılan lületaşı bu ilçeye bağlı eski adı sepetçi yeni adı beyazaltın mahallesinden çıkarılmaktadır.

coğrafi konum 
batısında il merkezi, kuzeybatısında sarıcakaya, doğusunda beylikova, güneyinde mahmudiye ilçeleri ile kuzeyinde ankara il sınırının çevrelediği alpu ovası üzerinde yer almaktadır.

nüfus

ulaşım 
alpu ilçesi, mihalıççık-beylikova-eskişehir kara yollarının ve ankara-eskişehir demir yollarının üzerinde kurulmasından dolayı seri bir ulaşım ağı üzerinde bulunmaktadır.

kaynakça
Rapunzel

rapunzel; alman edebiyatının önemli hikâye ve masal yazarlarından grimm kardeşlerin aynı adlı masalının ana kahramanı.

hikâye oldukça fakir bir çiftin yeni doğan kız evlatlarını yaşlı bir cadıya vermek zorunda kalmaları ile başlar. cadı ile komşu olan çiftin erkeği, parasızlık ve annenin sürekli bu komşunun bahçesindeki marulları aşermesi sebebiyle bir gün cadının bahçesinden marul çalar; ancak ikinci kez çalarken yakalanır. cadının büyü yapmasından çekinen baba, doğan kızını ona vermeyi kabul eder. cadı doğumdan sonra kız çocuğunu alarak ona aslında bahçedeki marulların türünün adı olan rapunzel ismini verir.

masalın sonraki kısımlarında cadı rapunzel'i kaçmaması için bir ormanın göbeğindeki yüksek ve merdivensiz bir kuleye kapatır. buraya her ziyaretinde kulenin tepesine çıkabilmek için rapunzel'in seneler içinde kulenin tepesinden yere dek uzayan örgülü sarı saçlarını tıpkı bir merdiven gibi kullanmaya başlar. grimm kardeşlerin bu masalının hemen herkes tarafından bilinen esas kısmı da budur.

1810'larda eserler

grimm masalları

kurgusal almanlar
grimm masal karakterleri
edebiyat karakterleri
masal karakterleri
Genotip

genotip: soy yapı ya da kalıt yapı organizmanın genetik yapısına verilen ad. genetik bileşim.

bir hücrede birden fazla gen dna vardır. aynı dna üzerindeki genlere bağlı genler, ayrı dna'lar üzerindeki genlere ise bağımsız genler denir. genler, enzim ve protein sentezini yöneterek, bireyin dış yapısını (fenotipini) ortaya çıkartırlar. baskın (dominant) genler, bireyin fenotipinde kendi varlığını her zaman gösterirken çekinik (resesif) genler, bireyin fenotipinde kendi varlığını sadece homozigotken gösterirler.

genetik
polimorfizm
Clathrus ruber

clathrus ruber, clathraceae familyasından erişkinleri kırmızı renkli, küresel kafes şeklinde bir mantar türü.

en sık ekim ayında rastlansa da yılın her mevsiminde ortaya çıkabilir. i̇lk hali kirli beyaz renkli, toprağa yarı gömülü bir yumurta şekildedir. dışındaki zar çatladıktan sonra altıgen hücreleri olan kırmızı kafes şeklinde göz alıcı bir gövdesi vardır. kafesin iç tarafındaki koyu kahverengi sıvı leş kokusu yayar ve böcekleri çeker. böcekler de sporların yayılmasını sağlar.

clathraceae
Beyaz fosfor

beyaz fosfor, fosfor elementinin bir allotropudur. duman kamuflajı ve hedef tayininde ve aynı zamanda da bir yangın silahı olarak askeriyede yaygın kullanım alanları bulmuştur. i̇ngilizcesi olan white phosphorusdan dolayı wp, white phos ya da  tanımının başharflerinden yola çıkarak, willie pete olarak adlandırıldığı da olmaktadır.

i̇nsanlar üzerinde etkileri 
fosfor dumanının teneffüs edilmesi ciğerlerde ani yaralar oluşmasına ve teneffüs eden kişinin havasızlıktan boğulmasına yol açmaktadır. hemen sonraki aşamada insan vücudu içten dışa doğru yanmaktadır. çoğu kez, beyaz fosforla yanan kişinin elbiselerinde fazla iz meydana gelmemekte, yanma reaksiyonu vücut içinden cilde kadar sürmektedir. beyaz fosfor kullanımı sonrasında çekilen fotoğraflar, kemiklerine kadar yanmış olsa da elbiseleri zarar görmemiş insanları belgelemiştir. yanma reaksiyonu bir kez başladığında durdurulamamaktadır. beyaz fosforu, nihai olarak napalm bombası ile aynı, hatta daha kötü etkilere sahiptir.

uluslararası savaş konvansiyonlarına göre beyaz fosforun konumu 
abd kaynaklarının vurguladıkları bir husus beyaz fosfor kullanımının uluslararası askerî anlaşmalara aykırı olmadığıdır. gerçekten de bu madde herhangi bir anlaşma çerçevesinde özel olarak yasaklanmamıştır. beyaz fosforlu silahların kimyasal silah sayılıp sayılamayacağı ve bu nedenler nisan 1997 tarihli kimyasal silahlar konvansiyonu (cwc) çerçevesinde yasaklanmış kabul edilip edilmemesi üzerinde bir tartışma sürmektedir. bu çerçevede, beyaz fosforu konu eden abd askerî literatürünün ısrarla bu 'metal'den söz etmeleri ilginçtir; zira fosfor metal değildir. cwc uygulanmasının takibi kimyasal silahlar yasağı kurumu tarafından sağlanmaktadır. kurumun sözcüsü peter kaiser beyaz fosforun aydınlatma amaçlı kullanımına yasak getirilmediğini; ancak bu maddenin toksik özelliklerinin silah olarak kullanımının yasak olduğunu belirtmektedir. ancak silah olarak kullanılsa dahi, beyaz fosforun toksik özelliklerinden ziyade, hava ile karışmasından ortaya çıkan reaksiyonun yarattığı yakıcı etkinin tehlikeli olduğu gerekçesi öne sürülerek, kimyasal silah tanımına girmediği argümanı ortaya konulabilir.

bu durumda, yangın silahı olarak beyaz fosfor, 1980 konvansiyonel silahlar konvansiyonu kapsamına girmektedir. bu konvansiyon yangın silahlarının sivil halk üzerinde veya hava saldırılarında sivillerin yoğun olarak bulunduğu yerlerde kullanılmasını yasaklamaktadır. abd bu konvansiyona taraf olmakla birlikte, yangın silahlarını içeren iii. protokolü imzalamamıştır.

ayrıca bakınız 
ii. felluce muharebesi

dış bağlantılar 
 rai news 24 - felluce'de beyaz fosfor kullanımı ile ilgili belgesel (i̇talyanca)
 bbc - (abd irak'ta beyaz fosfor kullandı (i̇ngilizce)
 bbc - (abd irak'ta yangın bombası kullanıyor (i̇ngilizce)
 felluce savaşındaki dolaylı yangınlar (i̇ngilizce - pdf formatında)
 abd felluce'de sivillere karşı fosfor kullanıldığını inkar ediyor
 cbc - abd yetkilileri irak'ta fosfor kullanıldığını kabul etti

fosfor
allotrop
ateşli silahlar
kimyasal silahlar
yangın silahları
Thayetmyo Türk Şehitliği

thayetmyo türk şehitliği, i. dünya savaşı'nda birleşik krallık askeri birliklerine esir düşerek, o dönemde birleşik krallık sömürgesi olan ve burma veya birmanya adı ile tanınan myanmar'a sevk edilen 12 bin kadar osmanlı i̇mparatorluğu'na bağlı asker arasında, yıllar süren esaret dönemi boyunca salgın hastalıklar, ağır çalışma ve esaret şartları altında ölen 1500 kadar osmanlı askerinden 222'sinin gömülü bulunduğu bir anıt mezarlık.

şehitlikte gömü alanının yerini belirten, türkçe ve burmaca bir kitabe ve çoğu 1916 tarihli mezar taşları bulunmaktadır.

şehitlik kitabesinin türkçe (latin harfleri ile) kısmında, "birinci dünya savaşı'nda irak, suriye, filistin ve arabistan cephelerinde osmanlı ve i̇ngiliz orduları arasındaki çarpışmalar sırasında i̇ngilizlere tutsak düşerek burma’ya getirilen ve burada şehit düşen aziz türk askerlerinin anısına" ifadeleri yer almaktadır.

ayrıca bakınız 
 meiktila türk şehitliği
 müslüman - türk katliamları
 seydibeşir kuveysna osmani useray-i harbiye kampı
 sina ve filistin cephesi
 thayet myo esir kampı
 türkiye'deki mezarlıklar listesi

kaynakça

dış bağlantılar 
 myanmar'daki osmanlı şehitliğinin hazin öyküsü, timeturk 
 aralık '06 arşivi, türkiye arkeolojik yerleşmeleri (tay) projesi 
 kültür envanteri atlası

myanmar
türk şehitlikleri
savaş suçları
türk savaş tutsakları
i. dünya savaşı'nda savaş tutsakları
müslüman-türk katliamları
Stratejik Savunma Girişimi

stratejik savunma girişimi, bilinen adıyla yıldız savaşları, 1980'li yıllarda, amerika birleşik devletleri'nde o zamanki başkan ronald reagan tarafından tasarlanan bir askeri tasarıdır.
bu proje, amerika birleşik devletleri'nin soğuk savaş dönemindeki rakibi sscb'nin kıtalar arası balistik füzelerini uzaydan kontrol edilen lazer ışınları ile henüz amerikan topraklarına ulaşmadan yok etmesi üzerine kurulu bir bilimkurgu ürünü, gerçekdışı projedir.

tasarıya, uzayda belirli koordinatlarda konuşlandırılmış amerikan uyduları, merkezden veya kendilerinin tespit ettiği kıtalar arası balistik füzelerin, güçlendirilmiş lazer ışınlarının üzerlerine odaklanıp havada yakılmaları, böylece bir tehdit oluşturmadan imha edilmelerini sağlamaya yöneliktir.

yıldız savaşları tasarısı, 1980'lerde ekonomisi çökmeye başlayan sscb'nin kaldıramayacağı kadar büyük bir yük getirdiğinden sscb bu tasarıya eş değer veya daha üstün değerde bir karşılık verememişti.

tasarı 
1980'li yıllarda sscb'ye karşı sürdürülen ideolojik ve teknolojik mücadelede daha atak bir politikanın öncülüğünü yapan abd başkanı ronald reagan 1982 yılının temmuz ayında "ulusal uzay programı"nı mart 1983'te ise kamuoyunda "yıldız savaşları" olarak bilinen "stratejik savunma girişimi"ni (strategic defense initiative) başlattı.

aslında uzayın askerî amaçlarla kullanılması daha önce başlamış, hem abd hem de sscb tarafından bu amaçla uzaya çok sayıda uydu gönderilmişti. ancak, stratejik savunma girişimi ile silahlanma yarışının uzaya taşınması büyük hız kazanacaktı. abd uzayda kuracağı sistemle sovyet balistik füzelerini havada etkisiz hale getirmeyi amaçlıyor ve böylelikle caydırıcılığın artacağını ileri sürüyordu. ama bu durumda iki süper gücün birbirini yok etme yeteneğine dayanan "dehşet dengesi" bozulacağı için buna karşı çıkılıyordu. ayrıca, bu girişimin 1972 yılında imzalanan anti-balistik füzeler (abm) anlaşmasına da aykırı olduğu ileri sürülüyordu.

her ne kadar silahlanma yarışının bir aşaması olarak görülse de, stratejik savunma girişimi 1980'lerde ekonomik zorlukları yoğun biçimde hissetmeye başlayan sscb'yi benzeri bir girişime zorlayarak sscb'nin dağılmasını hızlandırmak amacını da taşıyordu.

çok kapsamlı bir proje olan stratejik savunma girişimi, gerek askeri gerekse sivil alanda teknolojik gelişmeye yapacağı katkılar açısından da önem taşıyordu. bu yüzden, (80'lerin sonu 90'ların başında soğuk savaş'ın sona ermesiyle gündemden düşen stratejik savunma girişimi, 2000'li yıllarda abd başkanı george w. bush tarafından ulusal füze savunma sistemi (füze kalkanı projesi) adıyla yeniden gündeme getirildi. ama aslında hiçbir bilimsel gerçekliği olmayan tamamen hayal ve bilimkurgu ürünü olan bir proje olarak tarihte yerini aldı.

dış politika
amerika birleşik devletleri tarihi
askerî-endüstriyel kompleks
Avrupa İşkencenin Önlenmesi Komitesi

avrupa i̇şkencenin önlenmesi komitesi ya da tam adıyla avrupa i̇şkenceyi ve i̇nsanlık dışı veya aşağılayıcı muamele ve cezayı önleme komitesi, avrupa konseyi çerçevesinde 1987 yılında kabul edilip 1989'da yürürlüğe giren i̇şkencenin ve i̇nsanlıkdışı veya onur kırıcı muamele ve cezanın önlenmesi i̇çin avrupa sözleşmesi uyarınca oluşturulan bir insan hakları komitesidir.

komite bu sözleşmeye taraf ülkelere yaptığı programlı ya da önceden haber vermeksizin (ad hoc) ziyaretlerle o ülkelerde işkence ve benzeri uygulamaların olması olası sivil ya da askeri gözaltı merkezleri, hapishaneler, hastaneler, akıl hastaneleri, göçmen misafirhaneleri vb. tutma yerlerine yaptığı ziyaretler sonucunda hazırladığı raporlar ve bu raporlarda yer alan tavsiyeler yoluyla işkencenin önlenmesi konusunda uluslararası denetim ve iş birliği sağlamayı amaçlamaktadır.

i̇şkencenin önlenmesi komitesi, ilgili taraf devletlerin iş birliği yapmaktan kaçınması ya da komite'nin tavsiyeleri doğrultusunda durumda iyileştirme yapmaması durumunda konu hakkında kamuoyuna açıklama yapmaya karar verebilmektedir. i̇şkencenin önlenmesi komitesi, diğer taraf devletlerin komite raporunun yayınlanmasını kabul etmeleri nedeniyle bu kamuoyuna açıklama yapma yetkisini bugüne kadar sadece türkiye'ye karşı kullanmıştır.

i̇lgili bağlantılar
 i̇şkenceye karşı komite
 i̇nsan hakları
 i̇şkence

dış politika
uluslararası kuruluşlar
fransa merkezli insan hakları kuruluşları
i̇şkence
1989'da kurulan kuruluşlar
Mehmet Aslantuğ

mehmet aslantuğ (d. 25 eylül 1961, samsun), türk oyuncudur.

yaşamı 
samsun'un çarşamba ilçesinin dikbıyık mahallesinde dünyaya gelen aslantuğ, anne tarafından ubıh, baba tarafından abzah olan çerkes kökenli çiftçi bir ailenin 5. ve son çocuğu olarak doğdu. i̇lk, orta ve lise eğitimini ise terme ilçesinde tamamladı. 1978 yılında i̇şletme fakültesi'ne kaydını yaptırdı ancak öğrencilik yıllarında, deneme sahnelerinde başlayan oyunculuğunu, 1985 yılında, i̇ktisadi i̇dari bilimler fakültesi i̇şletme eğitimini bırakarak profesyonelleştirdi. 1993 yılında detay film'i kurdu. 1997-2000 yılları arasında atv'de yayınlanan sıcak saatler dizisinde canlandırdığı sedat yalçın karakteri ile ve yine atv'de 2003-2005 yılları arasında yayınlanmış bir i̇stanbul masalı dizisinde canlandırdığı selim arhan karakteri ile tanındı.

özel hayatı 
arzum onan'la 1996 yılında evlendi, 2000 yılında can adında bir oğlu dünyaya geldi. arzum onan ile mayıs 2023'te boşandı. 2023 genel seçimlerinde türkiye i̇şçi partisi'nden milletvekili adayı oldu, fakat seçilememiştir.

filmografi

oynadığı diziler

oynadığı filmler

ödüller 
 1990: altın kelebek ödülü
 1992: 29. altın portakal film festivali - en i̇yi erkek oyuncu - kapıları açmak
 1993: 30. altın portakal film festivali - en i̇yi erkek oyuncu - yalancı
 1994: 31. altın portakal film festivali - en i̇yi erkek oyuncu - yengeç sepeti
 1994: 8. altın koza film festivali - en i̇yi erkek oyuncu - yalancı
 1994: altın kelebek ödülü
 1995: çağdaş sinema oyuncuları
 1997: altın kelebek ödülü
 1998: altın objektif
 2004: altın kelebek ödülü

kaynakça

dış bağlantılar 
 mehmet aslantuğ resimleri - fotoğrafları fan clup 
 imdb sayfası 
 sinematürk sayfası
 hanımın çiftliği 
 mehmet aslantuğ  biyografi

yaşayan insanlar
1961 doğumlular
samsun doğumlu oyuncular
abzah asıllı türkler
ubıh asıllı türkler
türk erkek sinema oyuncuları
türk erkek dizi oyuncuları
türk erkek tiyatro oyuncuları
altın portakal ödülü sahibi oyuncular
türkiye i̇şçi partisi (2017) mensubu siyasetçiler
Arzum Onan

arzum onan (d. 31 ekim 1973, ankara), türk oyuncu ve eski mankendir.

hayatı

kariyer hayatı 
arzum onan, 31 ekim 1973 tarihinde ankara'da, memur bir ailenin tek çocuğu olarak doğdu. i̇lkokulu ankara'da, ortaokul ve liseyi ise i̇stanbul'da okudu. ümraniye endüstri meslek lisesi yapı ressamlığı bölümünden mezun oldu. 1992 yılında gaye sökmen ajans'ta mankenlik ve modelliğe başladı. nisan 1993'te "miss turkey" yarışmasında "türkiye güzeli", aynı yılın temmuz ayında "miss europe" yarışmasında "avrupa güzeli" seçildi.

kişisel hayatı 
1996 yılında oyuncu mehmet aslantuğ ile evlendi. mayıs 2023'te boşandı. "can" adında bir oğlu vardır.

kariyeri 
önemli bir reklam kampanyasıyla üç yıl kamera karşısına geçti. 1997'de dört yıl sürecek yoğun tempolu bir televizyon dizisi (sıcak saatler) için çalışmaya başladı. bu tarihten itibaren, genellikle kamu yararına gerçekleştirilen özel defilelerde mankenlik yaptı.

filmografisi

dış bağlantılar 
 

 

1973 doğumlular
miss europe birincileri
türk kadın dizi oyuncuları
miss turkey birincileri
yaşayan insanlar
Deniz Akkaya

deniz akkaya (d. 3 ağustos 1977, i̇stanbul), türk manken, oyuncu ve sunucudur.

hayatı 
1977 yılında i̇stanbul’da doğdu.  kayseri akören'in uzunyayla köyü'nden çerkez kökenli bir ailenin kızıdır. öğrenim hayatı i̇stanbul'da geçti. i̇lköğrenimini faik reşit onat i̇lkokulu’nda, ortaokulu bilge kaan özel deneme lisesi’nde, liseyi ise semiha şakir özel deneme lisesi’nde tamamladı. i̇stanbul üniversitesi amerikan dili ve edebiyatı bölümünde yükseköğrenim gördü.

genç yaşta profesyonel modelliğe başladı. 1997 yılında türkiye’nin tek meslek yarışması olan best model of turkey yarışmasında birinci, “miss grace of the world” yarışmasında dördüncü oldu. yıldırım mayruk, cengiz abazoğlu gibi modacıların, yerli ve yabancı birçok markanın defilelerinde mankenlik yaptı. 1998'de  alman moda firması escada'nın türkiye'deki bir defilesinde carla bruni ile aynı podyumda yer aldı. 2000'li yıllarda türkiye’deki yayımlanan çeşitli moda dergilerinde kapak oldu.

2006'da türkiye'de star tv kanalında yayımlanan ve yüksek izlenme sayılarına ulaşan top model türkiye yarışmasının sunuculuğunu üstlendi. ardından show tv kanalında yayımlanan pişti adlı televizyon programında yorumcu ve sunucu olarak yer aldı. cine5'te yayımlanan başka yerde yok adlı programda sunuculuk yaptı. bu programda fatih altaylı ve mehmet barlas gibi gazetecilerle birlikte çalıştı.

tiyatro ve sinema oyunculuğu yaptı. maskeli beşler: kıbrıs, vizontele tuuba, okul rol aldığı filmlerden bazılarıdır.

i̇ş insanı efe önbilgin ile evliliğinden ayşe (d. 10 aralık 2009) adında bir kızı vardır.

filmografisi

kaynakça

dış bağlantılar
 
 

yaşayan insanlar
1977 doğumlular
i̇stanbul doğumlu modeller
i̇stanbul doğumlu kadın oyuncular
türk kadın modeller
türk kadın sinema oyuncuları
türk kadın dizi oyuncuları
türk televizyon sunucuları
türk kadın tiyatro oyuncuları
20. yüzyılda türk kadın oyuncular
21. yüzyılda türk kadın oyuncular
moda sektöründeki iş insanları
türk blogcular
çerkes asıllı türkler
best model of turkey birincileri
moda editörleri
türk dj'ler
türk şirket kurucuları
türk tutuklular ve hükümlüler
türkiye tarafından tutuklanan kişiler
Objective-C

objective-c, c'nin üzerine yazılmış, yansımalı, nesne yönelimli bir programlama dilidir. objc, objective c ve obj-c olarak da anılır.

günümüzde openstep standardı üzerine kurulu olan macos ve gnustep işletim sistemlerinde kullanılmaktadır. objective-c'nin en yaygın olarak kullanıldığı alan cocoa çatısının kullanıldığı yazılımlardır. bu özel kütüphanelere erişime ihtiyaç duymayan bir objective-c programı objective-c derleyicisi içeren gcc ile derlenebilir.

1980'li yıllarda yazılım mühendisliğindeki genel eğilim yapısal programlamaya yönelikti. bu yaklaşım sayesinde karmaşık problemler ufak parçalara bölünüp ufak parçaların çözülmesiyle büyük çözüme ulaşılıyordu. fakat problemler büyüyüp daha da karmaşık hale gelmeye başlayınca bu yaklaşım yetersiz kalmaya başladı.

bu noktada çoğu geliştirici nesne yönelimli programlamayı bir çözüm olarak görmeye başladı. smalltalk tarafından öncülüğü yapılmış bu akım, programları fonksiyonel nesnelerin birleşimi olarak yorumlamaya dayalıydı. smalltalk nesneye yönelik programlama ile zamanında yapısal programlamanın zayıf kaldığı noktaların çoğunda başarılıydı. bu avantajdan dolayı zamanın en gelişmiş sistemleri smalltalk ile yazılmıştı. yalnız smalltalk'ın en büyük sorunu bir sanal makine üzerinde çalışıyor olmasıydı. bu gereksinimden dolayı ya çok bellek gerektiren sistemler gerektiriyordu ya da yavaş çalışmasını göze almak gerekiyordu.

objective-c 1980'lerde brad cox tarafından stepstone adlı şirkette geliştirildi. cox'un takıldığı sorun yazılımlardaki bileşenlerin tekrar kullanılabilmesiydi. bir başka deyişle, bir problem nesneye yönelik yöntemlerle parçalarına ayrılmış ve bu parçaların bazıları çalışır duruma getirilmiş ise, bu parçaları sorunsuzca başka çözümlerde de kullanmayı kolaylaştırmak lazımdı. her ne kadar nesne yönelimli yazılım teorik olarak bunu öngörse de, zamanın araçları ile bunu başarmak emek isteyen bir işti. cox hayal ettiği kolaylığı sağlamak için aslında bir iki ufak değişikliğin yeterli olacağını düşündü. programlama dili her şeyden önce nesneleri esnek bir şekilde desteklemeli, kullanışlı ve zaman kazandıran kütüphanelerle gelmeli ve kod ve kaynakların ortamlar arası kullanımını kolaylaştırmalıydı.

cox'un temel tasarımı 1986 yılında nesne yönelimli programlama, evrimsel bir yaklaşım (object-oriented programming, an evolutionary approach) adlı kitabında yayınlandı. kitapta bileşenlerin yeniden kullanımı konusunun sadece programlama dilinden oluşmadığını vurgulamasına rağmen okuyucuların dikkatlerini sadece dile odaklamalarına, objective-c'yi sunduğu önerilerden ayrı olarak algılamalarına engel olamadı.

merhaba dünya kodu 
#import <foundation/foundation.h>

int main(int argc, const char * argv[]) 
{
    @autoreleasepool 
    {
        nslog(@"merhaba dünya!");
    }
    return 0;
}

ayrıca bakınız 
c tabanlı programlama dilleri listesi

c programlama dili
dinamik tipli programlama dilleri
gnustep
nesne tabanlı programlama dilleri
nesne yönelimli programlama dilleri
Kapitülasyon

kapitülasyon, bir devletin bir anlaşmaya bağlı olarak başka devletlere tanıdığı iktisadi ve sosyal ayrıcalıklara denir.

kapitülasyon kelimesinin kökeninde latince caput (baş) sözcüğü vardır. geniş anlamıyla kapitülasyon baş eğmek, teslim anlaşması yapmak anlamlarını taşır. tarihte kazandığı özel anlamla kapitülasyon, bir ülke tarafından başka bir ülkenin vatandaşlarına verilen ticari ayrıcalıklar bütünüdür.

osmanlı i̇mparatorluğu 
osmanlı i̇mparatorluğu tarafından yükselme döneminden imparatorluğun dağılışına değin avrupa devletlerine çeşitli kapitülasyonlar verilmiştir.

osmanlı devleti ii. mehmed döneminde venediklilere, i. süleyman döneminde fransızlara çeşitli amaçlar doğrultusunda kapitülasyonlar vermiştir. aynı zamanda dağılma döneminde balta limanı ticaret antlaşması ile i̇ngilizler'e, hünkâr i̇skelesi antlaşması ile ruslar'a çeşitli kapitülasyonlar vermiştir.

i̇sviçre 
i̇sviçre paralı askerlerinin fransız monarşisi tarafından orduda kullanılması için 1444 ile 1492 yılları arasında yaygın olarak yapılan devlet anlaşması. bu anlaşmalar fransız monarşisi ile ilgili i̇sviçre kantonu ya da soylu ailesi arasında yapılırdı ve anlaşmaların "capitula"lardan (bölümler) oluşan standart yapısından  dolayı "capitulación" adı verilirdi. detaylarda farklılıklar olsa da, genel olarak anlaşmada istihdam edilecek askerlerin sayısı, ödeme veya diğer sağlanacak faydalar ve fransız kanunlarından ayrı tutulmaları gibi taahhütler yer alırdı.

ayrıca bakınız 
 osmanlı i̇mparatorluğu kapitülasyonları

kaynakça 

antlaşmalar
ekonomi terimleri
Hale Soygazi

hale soygazi, (d. 21 eylül 1950, i̇stanbul), türk oyuncu ve eski manken.

hayatı 
21 eylül 1950 tarihinde i̇stanbul'da doğdu. saint benoit fransız lisesi'nde ortaokulu tamamladıktan sonra erenköy kız lisesi'nden mezun oldu. fransız filolojisi dalında başladığı lisans eğitimini yarıda bırakarak i̇sviçre'ye gitti. orada mankenlik kursu gören sanatçı, türkiye'ye dönüp manken ve fotomodel olarak çalıştı.

1972 yılında saklambaç gazetesinin açtığı türkiye sinema güzellik yarışması'na katıldı ve birinci oldu. daha sonra i̇talya'da avrupa sinema güzeli seçildi. yurda dönünce on film çevirmek üzere bir anlaşma yaptı. i̇lk filmi olan kara murat: fatih'ın fedaisi'nin ardından, bir garip yolcu, mahkum, i̇tham ediyorum, bir kız böyle düştü, ölüme koşanlar adlı filmleri ardı ardına çevirdi. gittikçe daha geniş kitlelere ulaşan filmlerde oynayan sanatçı, çocuğumu i̇stiyorum başlıklı 1973 tarihli yapımda başrolleri paylaştığı ahmet özhan'la 1976'da evlendi. çiftin evliliği 1985 yılında boşanma ile sonuçlandı.

1978 yılında "maden" filmindeki rolünden dolayı antalya altın portakal film festivali'nde en iyi kadın oyuncu ödülünü kazanmasının ardından sinemaya bir süre ara verdi. bu dönemde birçok meslektaşının aksine şarkıcılık yapmadı. 1984 yılında atıf yılmaz'ın yönetmenliğini yaptığı bir yudum sevgi'de başrol oynayarak döndü. bu filmdeki performansı ile antalya film festivali'inde ikinci kez en iyi kadın oyuncu ödülünü aldıktan sonra atıf yılmaz'ın yönettiği kadının adı yok, bekle dedim gölgeye filmlerinde ataerkilliğe baş kaldıran, eğitimli ve şehirli kadın karakterlerini canlandırdı. 1997 yılında barış pirhasan'ın yönettiği usta beni öldürsene adlı filmde rol adlı. film, çeşitli festivallerden farklı dallarda 5 ödül aldı. soygazi, 2004 yılında antalya altın portakal film festivali'nde yaşam boyu onur ödülü ile ödüllendirildi. aynı yıl sil baştan başlıklı dizide rol aldı.

tiyatro sahnesine ilk defa 2000 yılında küçük prens adlı oyunla çıktı. 2006'da özel bir gün başlıklı oyunda rol aldı.

yönetmen barış pirhasan ile uzun süreli bir ilişki yaşamış olan soygazi, daha sonra türkiye'nin önde gelen entelektüellerinden murat belge ile yaşadığı 10 yıl kadar süren birlikteliğin ardından belge ile evlendi.

filmografisi

tiyatro oyunları

ödülleri

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 
 
 
 
 
 diziler.com'da hale soygazi 
 spotify'de hale soygazi  

yaşayan insanlar
1950 doğumlular
i̇stanbul doğumlu kadın oyuncular
türk kadın sinema oyuncuları
türk kadın dizi oyuncuları
türk kadın tiyatro oyuncuları
türk kadın modeller
20. yüzyılda türk kadın oyuncular
21. yüzyılda türk kadın oyuncular
erenköy kız lisesinde öğrenim görenler
hale soygazi
Zeki Alasya

zeki alasya (18 nisan 1943, i̇stanbul - 8 mayıs 2015, i̇stanbul), türk tiyatro ve sinema sanatçısı ve yönetmendir. osmanlı sadrazamı kâmil paşa'nın yeğenidir.

kariyeri 
zeki alasya, şehzadebaşı'nda dünyaya geldi. aslen kıbrıslıdır. robert koleji'nden mezun olan sanatçı sanat hayatına da 1959'da mttb tiyatrosunda amatör olarak başladı. arena, genar ve ulvi uraz tiyatrolarında çalıştıktan sonra haldun taner, metin akpınar ve ahmet gülhan ile birlikte devekuşu kabare tiyatrosu'nun kurucuları arasında yer aldı.

film çevirmeye 1973'ten sonra başladı. metin akpınar ile birlikte türk sinemasında yeni bir ikili oluşturdular. birçok filmde yer aldı ve 1998 yılında kültür bakanlığı'nca devlet sanatçısı unvanı almıştır. salak milyoner, köyden i̇ndim şehire, güler misin ağlar mısın, nereye bakıyor bu adamlar, hasip ile nasip gibi filmleriyle eşleştirilmiş bir komedyen olarak ün kazandı. i̇lk yönetmenlik deneyiminide yaşadığı kariyerinde önemli yere sahip 1977 ve sonrası filmleri olan aslan bacanak, sivri akıllılar, caferin çilesi, petrol kralları, doktor, köşe kapmaca, vay başımıza gelenler, elveda dostum, akasya durağı ve ''küçük ağa'''da yer aldı. kariyerinin sonlarında daha çok dizilerde yer alan zeki alasya sinemada son olarak 2009'da aşk geliyorum demez filminde rol aldı.

ölümü 

22 nisan 2015'te karaciğer rahatsızlığı sebebiyle hastaneye kaldırılan sanatçı 8 mayıs 2015 tarihinde 72 yaşında hayatını kaybetti. cenazesi 10 mayıs 2015'te levent camii'nden alınarak zincirlikuyu mezarlığı'na defnedildi.

ödülleri

filmografisi

ayrıca bakınız 
 türk oyuncu film listeleri
 türkiye'deki film festivalleri
 yeşilçam oyuncuları

kaynakça

dış bağlantılar 

 zeki alasya , beyazperde
 zeki alasya , imdb
 zeki alasya , sinematürk
"birinci sınıf erkek terzisi kadar iyi dikiş dikerim", zeki alasya ile söyleşi, posta
"gözlerime baktı ve gülümseyerek gitti” , jülide alasya ile söyleşi, sabah
zeki alasya ile mithat alam film merkezindeki söyleşi (2011) 
 tsa´de zeki alasya

1943 doğumlular
i̇stanbul doğumlu erkek oyuncular
türk erkek sinema oyuncuları
türk erkek tiyatro oyuncuları
türk erkek dizi oyuncuları
türk film yönetmenleri
türk tiyatro yönetmenleri
devlet sanatçıları
robert lisesinde öğrenim görenler
2015 yılında ölenler
zincirlikuyu mezarlığı'na defnedilenler
devekuşu kabare
Cağ kebabı

cağ kebabı, oğlak veya kuzu etinden yapılan türk mutfağında bir çeşit kebaptır. geleneksel olarak erzurum'un oltu ilçesinde yapılan cağ kebabı, önceden terbiye edilmiş etin yatık bir şişe geçirilip odun ateşi üzerinde pişirilmesiyle hazırlanır. cağ (veya bico) adı verilen şişler kullanılarak servis yapıldığından bu adı almıştır. günümüzde türkiye'nin birçok yerinde yapılıp tüketilmektedir. hazırlanan parça etler, bu malzemeye eklenen soğan, reyhan, tuz ve karabiber gibi baharatlar ile birlikte iyice yoğrulur. daha lezzetli olması istenirse hazırlanan et 24 saat serin ortamda veya buzdolabında dinlendirilir ve bu süre sonunda cağ kebabı pişirilmeye başlanabilir. et yatık biçimde odun ateşinin kızgın közüne 10–15 cm yüksekte pişirilir ve döner bıçağı ile birer porsiyon kesilip cağ, bico üzerinde ızgaraya konulur. burada biraz daha pişirilir.

kebap, yanında soğan, domates ve sivri biber ve tandır ekmeği veya lavaş ile birlikte servis edilir.

oltu ve çevre ilçeler olur, tortum yörelerinde ahşaptan yapılan şişlere "bico" adı verilir.

cağ kebabı olacak kuzunun seçimi esnasında özellikle 6 aylık olmasına ve yaşıtlarından daha boylu ve dolgun olmasına dikkat edilmektedir. 

cağ kebabı, türk patent ve marka kurumu tarafından ''erzurum oltu cağ kebabı'' olarak 2010 yılında tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

coğrafi tescil 
oltu cağ kebabını diğer kebap türlerinden ayıran en önemli özellik, söz konusu kebabın üretiminde kullanılan etin bölgeye ait, doğal ortamda veya yaylalarda doğal besinlerle yetiştirilen koyunlardan elde edilmiş olmasıdır. ayrıca kebap oltu yöresindeki ustalara has üretim şekli ve usulü ile hazırlandığı için diğer kebap türlerinden ayrılır. 

oltu ilçesine ait üretim tekniği zaman içerisinde devlet ve kamuoyu tarafından kabul edilmiş ve ilgili kebap üretim şekli ile 1.baskısı 1945 yılında türk dil kurumu tarafından hazırlanan sözlükte ''oltu kebabi'' şeklinde tanımlanmıştır. ayrıca söz konusu tanım çeşitli sivil toplum kuruluşları tarafından kabul edilmiş. anadolu halk mutfağı platformu mevcut ürünü ''oltu cağ kebabi'' olarak kabul etmiştir. söz konusu kebabın üretiminde sadece bu yöreye has teknik ve usuller kullanıldığı için ürün ile ilgili mahreç işareti talebinde bulunulmuştur. 22 şubat 2010'da türk patent ve marka kurumu tarafından ''erzurum oltu cağ kebabı'' olarak tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

dünyada 
cağ kebabı, 2022 yılında tasteatlas'ın yayınladığı dünya'nın en lezzetli yemekleri listesinde 9. sırada yer aldı. coğrafi tescili bulunan erzurum'un oltu cağ kebabı türkiye'nin en lezzetli yemeği seçildi. dünya lezzetlerinde ilk 10'a girmesi ve türk mutfağının en iyisi seçilmesiyle türkiye'yi ve erzurum bölgesini temsil etti.

resim galerisi

kaynakça

dış bağlantılar 

akdeniz mutfağı
orta doğu mutfağı
türk mutfağındaki kebaplar
erzurum mutfağı
oltu
şişe geçirilen kebaplar
doğu anadolu mutfağı