George David Birkhoff

george david birkhoff (21 mart 1884 - 12 kasım 1944) en çok, şu anda ergodik teorem olarak adlandırılan şeyle tanınan amerikalı matematikçi. birkhoff, döneminde amerikan matematiğinin en önemli liderlerinden biriydi ve yaşadığı süre boyunca birçok kişi tarafından önde gelen amerikalı bir matematikçi olarak kabul edildi.

cambridge, massachusetts'teki ikametgâhı olan george d. birkhoff evi, national historic landmark (ulusal tarihi öneme sahip eser) olarak belirlenmiştir.

kişisel yaşamı 
david birkhoff ve jane gertrude droppers'ın oğlu olarak michigan, overisel township'te doğdu. matematikçi garrett birkhoff (1911–1996) onun oğluydu.

kariyeri 
birkhoff, a.b. ve a.m. derecelerini harvard üniversitesi'nden aldı. doktorasını 1907'de chicago üniversitesi'nde diferansiyel denklemler üzerine tamamladı. e. h. moore onun danışmanıyken, en çok henri poincaré'nin yazılarından etkilenmişti. wisconsin-madison üniversitesi ve princeton üniversitesi'nde öğretmenlik yaptıktan sonra, 1912'den ölümüne kadar harvard'da öğretmenlik yaptı.

ödülleri ve onuruna yapılanlar 
1923'te, 1917'de amerikan matematik derneği tarafından, diğer şeylerin yanı sıra günümüzde birkhoff eğri kısaltma işlemi süreci (birkhoff curve shortening process) olarak adlandırılan süreci içeren makalesi için ilk defa verilmekte olan bôcher anma ödülü'ne layık görüldü.

national academy of sciences, american philosophical society, american academy of arts and sciences, académie des sciences, paris, pontifical academy of sciences, ve londra ile edinburgh matematik cemiyetlerine seçildi.

uygulamalı matematik alanındaki çalışmalar için george david birkhoff ödülü, american mathematical society ve society for industrial and applied mathematics tarafından ortaklaşa onuruna verilir.

hizmetleri 

 amerikan matematik derneği'nin başkan yardımcısı, 1919.
 amerikan matematik derneği başkanı, 1925–1926.
 transactions of the american mathematical society editörü, 1920–1924.

çalışmaları 
1912'de, dört renk teoremini çözmeye çalışan birkhoff, kromatik polinomu tanıttı. bu çözüm yolu verimli olmamasına rağmen, polinomun kendisi cebirsel çizge teorisinde önemli bir çalışma konusu haline geldi.

1913'te poincaré'nin "son geometrik teoremi"ni, üç cisim probleminin özel bir durumu olan ve onu dünyaca ünlü yapan bir sonuç olarak kanıtladı. 1927'de dinamik sistemler (dynamical systems)ini yayınladı. görelilik ve kuantum mekaniğinin temelleri üzerine yazdı, 1923'te görelilik ve modern fizik (relativity and modern physics) adlı monografisini yayınladı (r. e. langer ile birlikte). 1923'te birkhoff, schwarzschild geometrisinin einstein alan denklemlerinin benzersiz küresel simetrik çözümü olduğunu da kanıtladı. kara deliklerin yalnızca matematiksel bir merak olmayıp, yeterli kütleye sahip herhangi bir küresel yıldızdan kaynaklanabileceği bunun bir sonucudur.

birkhoff'un en kalıcı sonucu, 1931'de şimdi ergodik teorem olarak adlandırılan şeyin keşfi olmuştur. fiziğin ergodik hipotez hakkındaki görüşlerini ölçü teorisi ile birleştiren bu teorem, en azından prensipte, istatistiksel mekaniğin temel bir problemini çözdü. ergodik teoremin dinamikler, olasılık teorisi, grup teorisi  ve fonksiyonel analiz için de yansımaları olmuştur. ayrıca sayı teorisi, riemann-hilbert problemi ve dört renk problemi üzerinde çalıştı. hilbert'inkinden farklı bir öklid geometrisinin aksiyomatizasyonunu önerdi (bkz. birkhoff aksiyomları); bu çalışma, temel geometri (basic geometry) (1941) metniyle sonuçlandı.

sonraki yıllarda birkhoff iki ilginç eser yayınladı. 1933 estetik ölçü (aesthetic measure) bir matematiksel estetik teorisi önerdi. bu kitabı yazarken bir yıl boyunca dünyanın çeşitli kültürlerinin sanat, müzik ve şiirlerini inceleyerek geçirdi. 1938'de akışkan olarak elektrik (electricity as a fluid), felsefe ve bilim hakkındaki fikirlerini birleştirdi. birkhoff, teorisinin yalnızca ses hızının ışık hızına eşit olması gereken mükemmel akışkan olan bir maddeye kaynak olarak izin verdiğini bildiği (ancak umursamadığı için) 1943'teki yerçekimi teorisi de kafa karıştırıcıydı.

hayatının son birkaç yılında birkhoff, kalbinin artık eskisi kadar güçlü olmadığını biliyordu, ancak bilimsel ve diğer çalışmalarını hiçbir zaman yavaşlatmadı.12 kasım 1944'te uykusunda öldü.

i̇şe alma uygulamalarına etkisi 
albert einstein ve norbert wiener, diğerleri arasında, birkhoff'u yahudi karşıtı işe alma uygulamalarını savunmakla suçladılar. 1930'larda, birçok yahudi matematikçi avrupa'dan kaçıp abd'de iş bulmaya çalışırken, birkhoff'un yahudileri dışlamak için amerikan kurumlarındaki işe alma sürecini etkilediği iddia ediliyor. birkhoff'un anti-semitik görüşleri ve açıklamaları iyi belgelenmiştir, ancak saunders mac lane, birkhoff'un çabalarının yahudilere yönelik düşmanlıktan ziyade ülkede yetişen amerikalı matematikçiler için iş bulma arzusundan kaynaklandığını iddia etmiştir.

ancak birkhoff, stanislaw ulam da dahil olmak üzere bazı yahudi matematikçilerden özellikle hoşlandı. gian-carlo rota şöyle yazıyor:

bazı yayınları 
 temmuz 1904: on the integral divisors of an−bn (ann. math. vol. 5: pp. 173 – 180) (harry schultz vandiver ile birlikte)  www.jstor.org/stable/2007263
 1906: general mean value and remainder theorems with applications to mechanical differentiation and quadrature
 1907: asymptotic properties of certain ordinary differential equations with applications to boundary value and expansion problems (phd thesis)
 
 
 
 1923: relativity and modern physics (r.e. langer ile birlikte)
 1927: dynamical systems
 1931: proof of the ergodic theorem
 1932: a set of postulates for plane geometry (based on scale and protractors)
 1933: aesthetic measure
 1937: representability of lie algebras and lie groups by matrices
 1938: electricity as a fluid
 1941: basic geometry (which contains birkhoff's axioms)
 birkhoff, george david and ralph beatley. 1959. temel geometri (basic geometry), 3. bas. chelsea publishing co. [reprint: american mathematical society, 2000. ]

ayrıca bakınız 

 birkhoff çarpanlara ayırma
 birkhoff-grothendieck teoremi
 birkhoff teoremi
 birkhoff aksiyomları
 birkhoff interpolasyonu
 eş dağılım teoremi

notlar

kaynakça 
aubin, david, 2005, "dinamik sistemler (dynamical systems)" in grattan-guinness, i., bas., landmark writings in western mathematics. elsevier: 871–81.

kip thorne, 19nn. kara delikler ve zaman bükülmeleri (black holes and time warps). w. w. norton. .

norbert wiener, 1956. ben bir matematikçiyim (i am a mathematician). mit press. especially ss. 27–28.
george d. birkhoff, proc natl acad sci u s a. 1943 august; 29(8): 231–239, "düz uzay-zamanda madde, elektrik ve çekim (matter, electricity and gravitation in flat space-time)".

konuyla ilgili yayınlar

dış bağlantılar 
  
   
 birkhoff'un biyografisi - oswald veblen tarafından national academies press'ten.
 

royal society of edinburgh üyeleri
ulusal bilimler akademisi üyeleri
görelilik teorisyenleri
harvard üniversitesi öğretim üyeleri
princeton üniversitesi öğretim üyeleri
wisconsin-madison üniversitesi öğretim üyeleri
chicago üniversitesinde öğrenim görenler
harvard üniversitesinde öğrenim görenler
20. yüzyıl amerikalı matematikçileri
1944 yılında ölenler
1884 doğumlular
amerikalı matematikçiler
amerikalı bilim insanları
amerikan matematik topluluğu başkanları