12 Ekim



olaylar 
 mö 539 - ahameniş hükümdarı büyük kiros, babil'i ele geçirdi.
 1492 - amerika'nın keşfi: kristof kolomb, karayipler'e ulaştı. fakat doğu hint adaları'na geldiğini düşünüyordu.
 1596 - macaristan'daki eğri kalesi osmanlıların eline geçti.
 1654 - hollanda'nın delft kentinde bir barut deposu infilak etti; 100'den fazla kişi öldü, 1000'in üzerinde kişi yaralandı.
 1692 - salem cadı mahkemeleri, massachusetts valisi william phips'in emriyle sona erdi.
 1822 - i. pedro, kendini brezilya i̇mparatoru olarak ilan etti.
 1847 - alman sanayici werner von siemens, siemens ag şirketini kurdu.
 1856 - girit'te 7,7 mw ile 8,3 mw arasında bir deprem meydana geldi.
 1917 - i. dünya savaşı: belçika'nın ypres şehri yakınında i. passchendaele muharebesi'nde hardal gazı ilk kez kullanıldı ve bir günde yaklaşık 20000 asker öldü.
 1925 - mustafa kemal, i̇zmir'de manevraları izledikten sonra ordunun türk topraklarını savunmaya hazır olduğunu söyledi.
 1928 - suni solunum cihazı, ilk kez boston'daki bir çocuk hastanesinde kullanıldı.
 1937 - seyit rıza'nın yargılanmasına başlandı.
 1944 - ii. dünya savaşı: atina'daki alman işgali sona erdi.
 1953 - pancar kooperatifleri bankası (şekerbank), eskişehir'de kuruldu.
 1958 - başbakan adnan menderes yurttaşlardan "vatan cephesi" kurmalarını istedi.
 1960 - japonya sosyal demokrat partisi lideri inejiro asanuma, bir televizyon programı sırasında bıçaklanarak öldürüldü.
 1962 - abd'nin kuzey batısında kasırga: 46 kişi öldü.
 1968 - 19. yaz olimpiyat oyunları, meksiko'da başladı.
 1968 - ekvator ginesi, i̇spanya'dan bağımsızlığını kazandı.
 1969 - genel seçimler yapıldı. adalet partisi 256 milletvekiliyle iktidarını korudu. chp 143, güven partisi 15, millet partisi 6, mhp 1, türkiye birlik partisi 8, yeni türkiye partisi 6, türkiye i̇şçi partisi 2 milletvekili çıkardı.
 1974 - i̇zmir'de belediye'ye bağlı iş yerlerinde başlatılan grevin beşinci günü. i̇zmir sokak ve caddeleri çöp yığınlarıyla doldu.
 1975 - 54 senatör ve 6 milletvekilliği için yapılan ara seçimlerde; adalet partisi 27 senatör, 5 milletvekili, cumhuriyet halk partisi 25 senatör, 1 milletvekili, millî selamet partisi 2 senatör çıkardı.
 1975 - bursa'daki tofaş otomobil fabrikası'nda 100.000 murat 124 otomobil üretildiği açıklandı.
 1980 - devlet başkanı orgeneral kenan evren, vehbi koç'u kabul etti.
 1980 - 11. genel nüfus sayımı yapıldı. sokağa çıkma yasağı sırasında güvenlik güçleri operasyonlar yaptı, çok sayıda kişi gözaltına alındı. türkiye'nin nüfusu: 44.736.957 olarak belirlendi.
 1983 - japonya'nın eski başbakanlarından kakuei tanaka, lockheed şirketinden 2 milyon dolar rüşvet almak suçundan 4 yıl hapse mahkûm oldu.
 1984 - ira, margaret thatcher'in kaldığı otele bomba attı. thatcher kurtuldu, fakat 5 kişi öldü.
 1991 - sovyetler birliği devlet başkanı gorbaçov ile diğer cumhuriyet liderlerinin bir araya geldiği devlet konseyi toplantısında 'kgb'nin lağvedilmesi' kararı alındı.
 1999 - pervez müşerref, pakistan'da kansız bir darbe ile yönetime geldi.
 2000 - yemen'in aden limanında bir abd destroyerinde meydana gelen patlamada, 17 amerikan askeri öldü.
 2002 - birleşmiş milletler tarafından 12 ekim günü, uluslararası doğal afetleri azaltma günü ilan edildi.
 2002 - endonezya'nın turistik adası bali'de kalabalık bir gece kulübüne düzenlenen bombalı saldırıda, çoğunluğu yabancı 202 kişi öldü, 300'den fazla kişi yaralandı.
 2003 - belarus'taki bir akıl hastanesi yangınında 30 hasta öldü.
 2004 - anadolu federe i̇slam devleti isimli yasa dışı örgütün lideri metin kaplan, gözaltına alındığı almanya'dan özel uçakla türkiye'ye getirildi. 13 ekim'de tutuklanan kaplan, bayrampaşa cezaevi'ne konuldu.
 2005 - çin'in ikinci insanlı uzay aracı olan shenzhou 6 fırlatıldı ve 5 gün boyunca yörüngede kaldı.
 2006 - fransa'da sosyalist parti'nin sunduğu ve "ermeni soykırımının i̇nkârının suç sayılması"nı öngören yasa teklifi, fransa parlamentosu'nda 19'a karşı 106 oyla kabul edildi.
 2006 - i̇srail-lübnan savaşında, bm barış gücü kapsamında görev yapacak 261 kişilik tsk kara birliği lübnan'a hareket etti.
 2006 - nobel edebiyat ödülü, yazar orhan pamuk'a verildi.

doğumlar 
 1008 - go-ichijō, japonya i̇mparatoru (ö. 1036)
 1240 - trần thánh tông, vietnam i̇mparatoru (ö. 1290)
 1350 - dmitri donskoy, moskova büyük dükü ve vladimir büyük prensi (ö. 1389)
 1490 - bernardo pisano, i̇talyan şarkıcı, söz yazarı ve rahip (ö. 1548)
 1533 - asakura yoshikage, japon daimyo (ö. 1573)
 1537 - vi. edward, i̇ngiltere ve i̇rlanda kralı (ö. 1553)
 1558 - iii. maximilian, avusturya arşidükü (ö. 1618)
 1798 - i. pedro, brezilya i̇mparatoru (ö. 1834)
 1808 - victor prosper considerant, fransız sosyalist ve fourierci ütopyacı hareketin önderi (ö. 1893)
 1840 - helena modjeska, polonyalı-amerikalı oyuncu (ö. 1909)
 1859 - diana abgar, ermeni diplomat ve yazar (ö. 1937)
 1865 - arthur harden, i̇ngiliz kimyacı (ö. 1940)
 1866 - ramsay macdonald, britanyalı siyasetçi ve birleşik krallık başbakanı (ö. 1937)
 1872 - ralph vaughan williams, i̇ngiliz besteci (ö. 1958)
 1875 - aleister crowley, i̇ngiliz yazar (ö. 1947)
 1889 - christopher dawson, i̇ngiliz tarihçi (ö. 1970)
 1891 - edith stein, alman filozof ve rahibe (ö. 1942)
 1896 - eugenio montale, i̇talyan şair ve nobel edebiyat ödülü sahibi (ö. 1981)
 1917 - roque máspoli, uruguaylı futbolcu ve teknik direktör (ö. 2004)
 1920 - reha oğuz türkkan, türk hukukçu, tarihçi, yazar ve türkolog (ö. 2010)
 1921 - art clokey, abd'de animatör ve yönetmen (ö. 2010)
 1927 - antonia rey, küba doğumlu amerikalı oyuncu
 1928 - türkân akyol, türk akademisyen ve siyasetçi (ö. 2017)
 1928 - domna samiu, yunan araştırmacı ve sanatçı (ö. 2012)
 1931 - ole-johan dahl, norveçli bilgisayar bilimcisi (d. 2002)
 1932 - dick gregory, amerikalı komedyen, insan hakları aktivisti, sosyal eleştirmen, yazar ve girişimci (ö. 2017)
 1934 - oğuz atay, türk yazar (ö. 1977)
 1934 - richard meier, amerikalı mimar
 1935 - don howe, i̇ngiliz eski millî futbolcu ve teknik direktör (ö. 2015)
 1935 - luciano pavarotti, i̇talyan tenor (ö. 2007)
 1945 - aurore clément, fransız oyuncu
 1946 - rosanna marani, i̇talyan gazeteci ve televizyon sunucusı
 1948 - rick parfitt, i̇ngiliz rock müzisyeni ve gitaristi (ö. 2016)
 1949 - ilich ramirez sanchez (çakal carlos), venezuelalı eylemci
 1955 - einar aas, norveçli eski futbolcu
 1955 - ashley adams, avustralyalı atıcı (ö. 2015)
 1955 - pat dinizio, amerikalı rock müzisyeni, şarkıcı ve oyuncu (ö. 2017)
 1956 - allan evans, i̇skoç eski futbolcu, teknik direktör
 1957 - clémentine célarié, fransız oyuncu ve şarkıcı
 1961 - chendo, i̇spanyol millî futbolcu
 1962 - carlos bernard, amerikalı oyuncu
 1962 - branko srvenkovski, makedon siyasetçi
 1963 - raimond aumann, alman futbolcu
 1963 - satoshi kon, japon film direktörü, animatör, senarist ve manga sanatçısı (ö. 2010)
 1963 - dave legeno, i̇ngiliz oyuncu ve dövüş sporcusu (ö. 2014)
 1965 - scott o'grady, emekli uçak pilotu
 1966 - wim jonk, hollandalı millî futbolcu ve teknik direktör
 1968 - anne richard, i̇sviçreli aktris ve senarist
 1968 - hugh jackman, avustralyalı sinema oyuncusu
 1969 - željko milinovič, sloven millî futbolcu
 1970 - kirk cameron, amerikalı sinema oyuncusu
 1971 - güntekin onay, türk spor spikeri ve yazarı
 1972 - kâmil güler, türk sinema, tiyatro ve dizi oyuncusu
 1974 - ebru gündeş, türk şarkıcı, sunucu ve oyuncu
 1975 - fettah can, türk şarkıcı, besteci, söz yazarı ve aranjör
 1975 - marion jones, amerikalı eski atlet
 1976 - viktoriya i̇sakova, rus oyuncu
 1976 - kajsa bergqvist, i̇sveçli eski yüksek atlamacı
 1977 - young jeezy, amerikalı rapci ve söz yazarı
 1978 - tolga karel, türk dizi ve sinema oyuncusu
 1979 - derya can, türk serbest dalışçı
 1980 - andreas constantinou, kıbrıslı futbolcu
 1980 - ledley king, i̇ngiliz eski futbolcu
 1981 - engin akyürek, türk dizi ve sinema filmi oyuncusu
 1981 - sun tiantian, çinli tenis oyuncusu
 1983 - alex brosque, avustralyalı millî futbolcu
 1983 - carlton cole, nijerya asıllı i̇ngiliz futbolcu
 1984 - deniz gönenç sümer, türk tiyatro sanatçısı (ö. 2010)
 1986 - tyler blackburn, amerikalı oyuncu ve şarkıcı
 1986 - yannis maniatis, yunan millî futbolcu
 1986 - li wenliang, çinli göz hekimi (pandemi haline gelen yeni nesil koronavirüsü dünyaya duyuran) (ö. 2020)
 1988 - calum scott, i̇ngiliz şarkıcı ve söz yazarı
 1990 - bora akkaş, türk dizi, sinema oyuncusu ve rap şarkıcısı
 1990 - henri lansbury, i̇ngiliz futbolcu
 1992 - josh hutcherson, amerikalı oyuncu
 2004 - darci lynne, amerikali vantrilok

ölümler 
 mö 322 - demosthenes, atinalı politikacı (d. mö 384)
 638 - i. honorius, 27 ekim 625 - 12 ekim 638 doneminde papalık yapmıştır
 1320 - ix. mihail, 1294/1295 – 1320 yılları arasında babası ile birlikte büyük yetkiler kullanarak ortak macaristan imparatorluk yapmıştır (d. 1277)
 1492 - piero della francesca, i̇talyan ressam (d.~ 1420)
 1576 - ii. maximilian, kutsal roma i̇mparatoru (d. 1527)
 1590 - kanō eitoku, azuchi-momoyama döneminde yaşamış japon ressam (d. 1543)
 1654 - carel fabritius, hollandalı bir ressamdı (d. 1622)
 1730 - iv. frederik, 1699'dan ölümüne kadar danimarka ve norveç kralı (d. 1671)
 1858 - utagava hiroşige, japon itfaiyeci ve ukiyo-e ustası (d. 1797)
 1870 - robert edward lee, amerikalı general ve konfederasyon devletleri ordusu'nun komutanı (d. 1807)
 1875 - jean-baptiste carpeaux, fransız heykeltıraş ve ressam (d. 1827)
 1896 - christian emil krag-juel-vind-frijs, danimarkalı asil ve politikacı (d. 1817)
 1898 - calvin fairbank, amerikalı kölelik karşıtı ve metodist din adamı (d. 1816)
 1915 - edith cavell, i̇ngiliz hemşire (d. 1865)
 1924 - anatole france, fransız yazar ve nobel edebiyat ödülü sahibi (d. 1844)
 1940 - tom mix, amerikalı sinema oyuncusu (d. 1880)
 1943 - tayyar yalaz, türk güreşçi ve türkiye güreş federasyonu başkanı (d. 1901)
 1946 - joseph stilwell, amerikalı general (d. 1883)
 1947 - ian hamilton, britanyalı asker (d. 1853)
 1953 - hjalmar hammarskjöld, i̇sveçli siyasetçi ve akademisyen (d. 1862)
 1956 - cahit sıtkı tarancı, türk şair (d. 1910)
 1958 - gordon griffith, amerikalı sinema oyuncusu ve yönetmen (d. 1907)
 1960 - inejiro asanuma, japon politikacı (d. 1898)
 1965 - paul hermann müller, i̇sviçreli kimyacı ve nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahibi (d. 1899)
 1967 - günther blumentritt, alman asker (d. 1892)
 1967 - recai akçay, türk mimar (d. 1909)
 1969 - sonja henie, norveçli buz patencisi ve sinema oyuncusu d. 1912)
 1971 - dean acheson, amerikalı devlet adamı ve avukat (d. 1893)
 1971 - gene vincent, amerikalı müzisyen (d. 1935)
 1974 - felix hurdes, avusturyalı avukat ve siyasetçi (d. 1901)
 1979 - charlotte mineau, amerikalı oyuncu (d. 1886)
 1987 - fahri korutürk, türk asker ve türkiye cumhuriyeti'nin 6. cumhurbaşkanı (d. 1903)
 1989 - jay ward, amerikalı animasyon televizyon dizileri yaratıcısı ve yapımcısı (d. 1920)
 1990 - rrahman morina, yugoslav komünist politikacı ve kosova komünistler ligi'nin son genel sekreteri (d. 1943)
 1991 - arkady strugatsky, rus romancı (d. 1925)
 1996 - rené lacoste, fransız tenisçi ve lacoste'nin kurucusu (d. 1904)
 1997 - john denver, amerikalı şarkıcı (d. 1943)
 1998 - matthew shepard, eş cinsel olması sebebiyle nefret cinayetine kurban giden amerikalı öğrenci (d. 1976)
 1999 - udo steinke, alman yazar (d. 1942)
 1999 - wilt chamberlain, amerikalı basketbolcu (d. 1936)
 2001 - hikmet şimşek, türk orkestra şefi (d. 1924)
 2002 - ray conniff, amerikalı müzisyen (d. 1916)
 2002 - audrey mestre, fransız dünya rekortmeni serbest dalgıç (d. 1974)
 2006 - gillo pontecorvo, i̇talyan senarist ve film yapımcısı (d. 1919)
 2007 - kishō kurokawa, japon mimar (d. 1934)
 2010 - pepín, i̇spanyol eski millî futbolcu (d. 1931)
 2011 - dennis ritchie, amerikalı bilgisayar mühendisi (d. 1941)
 2015 - levent kırca, türk tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1950)
 2015 - joan leslie, amerikalı oyuncu (d. 1925)
 2016 - kemal unakıtan, türk bürokrat ve siyasetçi (d. 1946)
 2018 - pik botha, güney afrikalı siyasetçi (d. 1932)
 2018 - jan jakob tønseth, norveçli şair, romancı ve çevirmen (d. 1947)
 2019 - mel aull, kanadalı futbolu oyuncusu (d. 1928)
 2019 - carlo croccolo, i̇talyan aktör, senarist, dublaj sanatçısı ve film yönetmeni (d. 1927)
 2019 - sara danius, eski nobel edebiyat komitesi üyesi olan i̇sveçli eleştirmen, akademisyen, eğitimci ve estetisyen (d. 1962)
 2019 - nanni galli, i̇talyan formula 1 yarışçısı (d. 1940)
 2019 - hevrin halef, suriyeli kürt siyasetçi ve inşaat mühendisi (d. 1984)
 2019 - yoshihisa yoshikawa, japon atıcı (d. 1936)
 2020 - éric assous, fransız yapımcı, yönetmen, senarist ve oyun yazarı (d. 1956)
 2020 - jacinda barclay, avustralyalı beyzbol ve futbol oyuncusu (d. 1991)
 2020 - aldo brovarone, pininfarina'nın baş tasarımcısı (d. 1926)
 2020 - conchata ferrell, amerikalı aktris (d. 1943)
 2020 - nevzat güzelırmak, türk eski millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1942)
 2020 - yehoshua kenaz, i̇srailli romancı ve çevirmen (d. 1937)
 2020 - roberta mccain, amerikalı elit kişilik (d. 1912)
 2021 - viktor bryuhanov, çernobil nükleer santrali'nin eski rus inşaat müdürü (d. 1935)
 2021 - ricarlo flanagan, amerikalı aktör, komedyen ve müzisyen (d. 1980)
 2021 - hubert germain, fransız gaullist siyasetçi (d. 1920)
 2021 - roy horan, amerikalı aktör, yönetmen ve dövüş sanatları ustası (d. 1950)
 2021 - julija portjanko, makedonyalı hentbolcu (d. 1983)

tatiller ve özel günler 

1012
12