mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
On İki İmam

on i̇ki i̇mam veya on i̇ki i̇mamlar, i̇slâm dîni'nin şiî mezheplerinden biri olan i̇mâmiye-i i̇snâ‘aşer’îyye (veya onikiciler; fıkhî mezhep olarak câferîlik ile alevîlik) onikicilik itikadındaki imâm silsilesine verilen addır. ehl-i sünnet vel cemaat inancında da on i̇ki i̇mamlar'a saygı gösterilir. ehl-i beyt'ten ali ile başlayan on i̇ki i̇mamlar; muhammed'in torunlarından hüseyin bin ali'nin soyundan devam eder.

şiîlik / alevî-câferî ve sünnîlik arasındaki farklı görüşler 

i̇snâaşeriyye'ye göre i̇slâm'ın meşrû halifeliği (velâyet gereği) on i̇ki i̇mâm'a aittir. i̇mâmet adı verilen bu husus, câferî fıkhının temel kaynağını oluşturur. şiî ve alevî-câferî müslümanların, sünnîlerden farklı i̇mam mehdi beklemektedirler. i̇mam mehdi dışındaki i̇mâmı, sünnîler kabul etmezler ve bâtıl zannederek şiddetle reddederler. fakat sünnîlikte, alevîlerin nesebi olan ve alevî-câferîlik'teki on i̇ki i̇mamlar yerine, sünnîlerin kendilerine halife seçtikleri ebu bekir, ömer, osman ve [ali]'yi kabul ederler. mehdî'nin ortaya çıkmasında görüşler farklıdır. mâsum (günahsız ve hatasız olmak) sıfatının yalnız peygamberlere has olduğu gibi, on i̇ki i̇mamlar'ın herhangi hata veya günah işlemediklerinden dolayı on dört mâsum (günahsız ve hatasız olmak) denir ve kaynak olarak da kur'an-ı kerîm'deki ahzâb sûresi 33. ayeti buna dair delildir.

on i̇ki i̇mâm listesi 

on i̇ki i̇mâm, sırasıyla şu şekilde sıralanır:

on i̇ki i̇mam ile sûfilik ve şiîlikteki diğer önemli şâhsiyet, tarikât, ve mezhepler arasında mevcût tarihî yakınlıkların basitleştirilmiş şeması:

ayrıca bakınız 
 on iki halife
 on iki havari
 ondört masum
 14 masum-u pak
 i̇mam (i̇slâm)
 i̇mamiye

kaynakça

bibliografya
Yakakent

yakakent (eski adı gümenüz/gümenos), samsun ilinin en az nüfuslu ilçesi.

balıkçılık ve tütün ön plandaki ekonomi unsurları olsa da yaz mevsimlerinde binlerce turist ilçeye önemli para bırakmaktadır. aynı zamanda bir japon şehri olan kushimoto'nun kardeş kentidir.

tarih 
yakakent'in kuruluşu mö 200 yılına dayandırılmaktadır. bizanslıların kurduğu bu yerleşim yerinin adı zamanında 'kominos' idi. kominos yunanca 'kafasız piskopoz' anlamına gelmektedir. günümüzün yakakent'i 1800 yılında gerze'den gelen 3-4 aile tarafından kurulmuştur. sonradan buraya yerleşen türkler adını 'gümenüz'e çevirmişlerdir. 1893-95 yıllarında gerçekleşen rus işgalinden kaçan doğu karadenizliler ve 1923-1924 yılları arasında selanik'ten gelen mübadillerle yakakent büyümüştür. muhtarlık 1896 yılında, belediye teşkilatı ise 1 mart 1963 tarihinde kurulmuştur. belediye teşkilatının kurulması ile gümenüz ismi, kıyı şehri anlamına gelen 'yakakent' olarak değiştirilmiştir. 9 mayıs 1991 tarihinde de ilçe olmuştur.

nüfus

mahalleler 

yakakent ilçesi, 17 mahalleden oluşmaktadır.

 asmapınar
 büyükkırık
 çamalan
 çepni
 gündüzlü
 karaaba
 kayalı
 kozköy
 kuzören
 küplüağzı
 kürüz
 liman
 merkez
 mutaflı
 sarıgöl
 yassıdağ
 yeşilköy

ayrıca bakınız 

 yakakent belediye başkanları listesi

kaynakça
Tillo

tillo, önceki adıyla aydınlar, türkiye'nin siirt ilinin en az nüfuslu ilçesi.

tillo, doğu anadolu'daki din eğitiminde önemli yeri olan medrese kültürünün önde gelen merkezlerinden birisiydi. doğu illerinde ve tillo'da doğmuş pek çok i̇slâm âlimi bu medreselerde yetişmiştir. bunlardan bazıları; şeyh mansur, şeyh mücahid, gavsü'l-memduh, i̇smail fakirullah ve erzurumlu i̇brahim hakkı'dır.

tarihçe 
1953 yılındaki 6068 sayılı kanunla tillo köyünde nahiye (bucak) kuruldu. tillo nahiyesinde tillo köyü merkez olmak üzere 10 ekim 1957'de belediye kuruldu. tillo nahiyesi, 18 mayıs 1990'daki 3647 sayılı kanun ile "aydınlar" adıyla ilçe haline getirildi. i̇lçe adının eski adıyla değiştirilmesi için ekim 2013 tarihinde tbmm başkanlığına sunulan yasa teklifinin 30 ekim 2013 tarihinde mecliste kabul edilerek yasalaşmasının ardından 7 kasım 2013 tarihli resmî gazetede yayınlanmasıyla ilçenin adı tillo olarak değiştirildi.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 

 tillo kaymakamlığı 
 tillo belediyesi
Şirvan, Siirt

şirvan (farsça; سیروان, türkçe; şirvan), siirt ilinin bir ilçesidir.

şirvan ilçesi aynı zamanda pekmeziyle de ünlüdür. dişlinar köyünde üretilen zivzik narı ile meşhur olup ormanbağı köyü üretimi pekmezi de meşhurdur. i̇lçede canlı alabalık tesisleri mevcut olup siirt ili ile arasındaki mesafe 26 km dir. i̇ki tarihi kilise sadece şirvan ilçesi sınırları içerisinde bulunmaktadır.

madencilik

madenköy köyünde bakır madeni çıkmakta ve hammadde olarak da yurt dışına gönderilmektedir. 17 kasım 2016 tarihinde bu madende meydana gelen ve 16 işçinin ölümüyle sonuçlanan bir kaza olmuştur.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 şirvan kaymakamlığı
Çekoslovakya

çekoslovakya, orta avrupa'da 1918 ile 1992 arasında varlığını sürdürmüş ülke. 1 ocak 1993'te slovakya ve çekya adlı iki bağımsız devlete bölünmüştür.

dağılmadan önceki başkenti prag'dı. denize kıyısı olmayan bir ülke olan çekoslovakya 127.903 km²'lik bir alanı kaplıyordu. güneydoğuda avusturya ve macaristan, doğuda ukrayna, kuzeydoğuda polonya, kuzeybatı ve batıda da almanya ile çevriliydi.

çekoslovakya, avusturya-macaristan i̇mparatorluğu'nun i. dünya savaşı'nda yenilmesinden sonra, 28 ekim 1918'de prag'daki çekoslovak ulusal konseyi tarafından bağımsızlığın ilan edilmesiyle, bugünkü çek ve slovakya topraklarında kuruldu. ii. dünya savaşı'ndan önce münih antlaşması ile nazi almanyası tarafından işgal edildi. savaş sonrasında, 1945-1990 arası doğu bloku'na katılmış, 1980'lerin sonlarında doğu avrupa'daki demokratikleşme dalgası sırasındaki kadife devrim ile komünizm sona erdirerek demokrasiye dönmüştür. václav havel devlet başkanı seçildi.

25 aralık 1991 tarihinde sovyetler birliği'nin dağılmasından sonra çek ve slovak siyasetçileri arasında ülkenin birliği konusunda büyük bir tartışma başladı. václav havel ülkenin parçalanmasına karşı olup, çeklerin ve slovakların federal bir yapı olarak kalmalarını desteklediği için görevinden istifa etti. çek siyasetçi václav klaus ve slovak siyasetçi vladimír mečiar arasındaki görüşmeler sonucunda iki ülkenin ayrılması konusunda anlaşmaya varıldı. böylece 31 aralık 1992 tarihi itibarıyla ülke, barışçıl bir şekilde dağılarak, 1 ocak 1993'te çekya ve slovakya olarak ikiye ayrılmıştır. çekoslovakya'nın tüm hakları ayrı ayrı slovakya ve çekya'ya geçmiştir. çekoslovakya'nın yaşadığı bölünme; dünyada hiçbir sorun yaşanmadan ve tek bir kurşun atılmadan ortaya çıkan tek hükümranlık bölünmesidir. bu modele çekoslovakya tipi bölünme modeli denmektedir.

çekya bayrağı, eski çekoslovak bayrağı ile aynıdır. çekoslovakya'nın dağılmasının ardından slovakya yeni bir bayrak kabul ederken, çekya bu bayrağı tarihsel bağları nedeniyle sürdürdü.

resmî isimler 
 1918-1920: çekoslovakya cumhuriyeti
 1920-1938: çekoslovak cumhuriyeti
 1938-1939: çeko-slovak cumhuriyeti
 1945-1960: çekoslovak cumhuriyeti
 1960-1990: çekoslovak sosyalist cumhuriyeti
 1990-1992: çek ve slovak federal cumhuriyeti

haritalar

ayrıca bakınız 
 çekoslovakya'nın dağılması

kaynakça
Dikmen

dikmen, sinop ilinin bir ilçesidir. i̇l merkezine 50–55 km uzaklıktadır. sinop'un doğusunda, samsun ili sınırında bulunmaktadır. durağan ve gerze ilçeleri ile komşudur. 1990 yılına kadar gerze'ye bağlı bir belde olan yerleşim, bu tarihte ilçe statüsüne kavuştu. günümüzde ilçeye bağlı yirmi sekiz köy bulunmaktadır.

karadeniz bölgesi havzasında yer alan dikmen ilçesi, güzelceçay vadisi’nde, çam ormanları arasında kurulmuş küçük bir yerleşimdir. havzanın genel özelliğine paralel olarak, dağlık ve engebeli bir arazi yapısına sahip olan yerleşim, 1. derece heyelan bölgesidir.

tarihçe 
30 kasım 1989 tarihinde çorak ve dumanlı köylerinin de sınırlarına dahil edilmesi ile belediye statüsü alarak beldeye çevrildi.

nüfus 
dikmen nüfus büyüklüğü açısından ildeki en küçük ilçedir. i̇lçeden il içindeki daha büyük kentsel merkezleri ve ayrıca yurt içinde büyük şehirlere göç yaşanmaktadır. 1980'li yıllardan itibaren dikmen kentsel-kırsal nüfus oranlarının kentsel nüfus lehine değişmesi söz konusu olmakla birlikte, ilçe halen kırsal nüfus ağırlıklıdır. yine 1980'li yıllardan itibaren hem kentsel hem de kırsal nüfus artış oranları giderek azalmaktadır.

ekonomi 

dikmen ilçesindeki sektörel dağılım hizmetler, tarım ve sanayi şeklindedir. i̇lçede hizmetler sektörü oranı %86.3 iken; ilçedeki hizmetler sektörünün il genelindeki payı %0.8’dir ki, bu il genelindeki en düşük orandır. gerze sınırı boyunca yer alan göktepe ve soyuk tepesi kayak sporları; göktepe ve kiraz dağları’ndaki kuzfındık, omurlu, üçpınar köyü ile samsun ili yakakent ilçesi domuzalan köyü arasında yer alan domuzalan yaylası ile yaykın köyü civarında ayvalan yaylaları ise yayla turizmi açısından önemli alanlardır.

ekonomisi genel olarak tarım ve hayvancılığa dayanan ilçede sektörün oranı %7.3; sektörün il genelindeki payı ise %0.02’dir. i̇lçe arazilerinin genel olarak vi. ve vii. sınıf tarım topraklarından oluşması ve araziler büyük bir kısmının dağlık ve engebeli olması nedeniyle hububat ekimi çok azdır. ekimin yapıldığı yerlerde buğday, arpa, yulaf, mısır yetiştirilmektedir. i̇lçede ayrıca karadeniz bölgesi’nde yetişebilen hemen her türlü meyve ve sebze yetişmektedir. i̇lçenin dağlık köylerinde besi, süt ve mera hayvancılığı ile arıcılık yapılmaktadır. ormanlık alanların varlığı nedeni ile ormancılık da ilçede önemli bir geçim kaynağıdır.

sanayi sektörü, ilçedeki üçüncü önemli sektör konumundadır. i̇lçede bulunan sanayi tesislerinin il geneli içindeki oranı %0.3’dür. sektörün ilçe sektörel dağılımı içindeki oranı ise %6.4'tür. dikmen ilçesinde, sinop ilinin kalkınmada birinci öncelikli iller arasında yer almasına bağlı olarak devlet desteği ile güzelceçay mevkii'nde kurulmuş dört adet balık unu ve yağı fabrikası bulunmaktadır. türkiye genelinde üretilen balık unu ve yağının %35'i bu fabrikalarda üretilmektedir. ayrıca ilçede bir tavuk çiftliği ve yem fabrikası bulunmaktadır. mevsimli üretim yapılan bu fabrikalarda üretilen balık yağı, balık unu ve deniz salyangozu yurt dışı (japonya) ve yurt içi pazarlara satılmaktadır. i̇lçede tavuk yemi ve etlik piliç üretimi de yapılmaktadır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 dikmen kaymakamlığı
Bakanlar kurulu

bakanlar kurulu veya bakanlar konseyi, bazı devletlerde üst yürütme organına verilen geleneksel bir isimdir. genellikle kabine terimine eşdeğerdir. devlet konseyi terimi, kabineye de atıfta bulunabilen benzer bir addır, ancak terimler belirli ülkelerde eşit değildir örneğin, i̇spanya ve hindistan.

bakanlar kurulu genellikle bir bakanlıktan sorumlu bakanlardan ve kurula başkanlık eden başbakandan oluşur. gerektiği yahut uygun gördüğü takdirde ülkenin devlet başkanı veya cumhurbaşkanı, bakanlar kurulu'na başkanlık edebilir.

örnek bakanlıklar 

 savunma (liste)
 dış işleri (liste)
 göç
 kalkınma

 ticaret
 i̇letişim
 maliye (hazine) (liste)
 sanayi
 bayındırlık
 ulaştırma

 tarım
 i̇klim değişimi
 enerji
 çevre (liste)
 hayvancılık
 madencilik
 orman
 doğal kaynaklar
 petrol
 su kaynakları
 balıkçılık

 eğitim
 kültür
 sağlık
 bilgi
 i̇çişleri (liste)
 adalet
 çalışma
 din
 bilim ve teknoloji
 spor
 turizm

kaynakça 

devlet kurumları
hükûmet
Saraydüzü

saraydüzü, sinop ilinin bir ilçesidir.

saraydüzü i̇lçesi, boyabat’a bağlı bir bucak merkezi iken, 1990 yılında ilçe statüsü kazanmıştır.

coğrafya 
boyabat ilçesine 28, il merkezine 110 km uzaklıktadır. i̇lçenin dağlık sayılabilecek dalgalı bir yapısı vardır. i̇lçenin güneyinde, çorum'a bağlı osmancık, güneydoğusunda samsun'a bağlı vezirköprü, güneybatısında çorum'a bağlı kargı, kuzeyinde boyabat ve kuzeydoğusunda durağan vardır. yüzölçümü bakımından ilin en küçük ilçelerinden biridir ve de ilin en güney ucundaki ilçesidir. i̇lçeye bağlı belde yoktur; bağlı köy sayısı ise 32’dir.

kızılırmak havzası’nda yer alan ilçede, tarım master planı’na göre dağlık alanlar ii. agro-ekolojik alt bölge; ovalık alanlar ise iii. alt bölgede kalmaktadır. verimli tarım toprakları ilçe merkezi ve kuzeyinde yoğunlaşmıştır. diğer alanlar ise vi. ve vii. sınıf nitelikli topraklardan meydana gelmektedir.

nüfus 
saraydüzü nüfus büyüklüğü açısında ilin en küçük iki ilçesinden biridir. 2020 yılı nüfus sonuçlarına göre ilçe nüfusu 5.885 kişi olup, bunun 1.806 kişisi kentsel, 4.079 kişisi kırsal nüfusu oluşturmaktadır. bu durumda, kentsel nüfus oranı %30.7, kırsal nüfus oranı %69.3'tür. bununla birlikte, ilçedeki kentleşme oranı kent nüfusuna paralel olarak yüksek değildir. i̇lçe daha çok kırsal bir yerleşim niteliği taşımaktadır. bölüm başındaki tablolarda, saraydüzü ilçesi nüfusunun da sinop’taki genel eğilime paralel olarak azaldığı görülmektedir. i̇lçede 1980’li yıllardan itibaren kentsel-kırsal nüfus dağılımı da kentsel nüfus lehine önemli bir değişiklik göstermiştir. 1980 yıllarda %8.3 olan kentsel nüfus oranı, 2000 yılında %41.5’e çıkmıştır. i̇lçede kentsel nüfus artış oranı yıllara göre yükselirken, kırsal artış oranlarında düşüş görülmektedir.

ekonomi 
“ekonomik yapı” bölümünde tespit edildiği ve aşağıdaki grafikte de görüldüğü gibi, saraydüzü ilçesindeki sektörel dağılım hizmetler, tarım ve sanayi dağılımı şeklindedir. i̇lçede hizmetler sektörü oranı %58.3 iken; ilçedeki hizmetler sektörünün il genelindeki payı %1.2 ile en düşük değerlerden birini teşkil etmektedir ki, bu ilçenin gelişmişlik düzeyinin bir yansımasıdır.

tarım: tarım sektörünün ilçe genelindeki oranı %36; il genelinde oluşturduğu pay ise %0.2’dir. i̇lçenin en önemli ekonomik girdisi bu sektörden sağlanmaktadır. bununla beraber, arazinin büyük ölçüde engebeli olması tüm arazi içinde yapılan tarımı %30’la sınırlamaktadır. i̇lçede tahıl ürünleri ve çeltik ekimi yanı sıra, meyvecilik de yaygın olmakla beraber her geçen gün ekonomik değeri anlaşılan bir üretim alanı olmaktadır.
sanayi: saraydüzü ilçesinde sanayi tesisi yoktur. sanayi sektörünün il geneli içindeki oranı %5.7; ilçe içindeki sektörel dağılımdaki oranı ise %0.5'tir. saraydüzü ilçesinin yaklaşık 3.5 km güneydoğusundaki akbelen köyü civarında linyit kömür ocakları bulunmakta olup, daha önce işletmede olan ocaklar heyelan nedeniyle terkedilmiştir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerelnet
Altınyayla, Sivas

altınyayla, sivas ilinin bir ilçesidir.

tarihçe 
altınyayla ilçesi 6 yüzyıl önce kurulduğu, eski adının tonus ve tonus kariyesi (köyü) olduğu osmanlıca yazılı bulunan tapulardaki deyimlerden anlaşılmaktadır.

eski adı tonus olan altınyayla, tarihinin ilk çağlarından bu güne kadar sırasıyla anadolu’da medeniyetler kuran hitit, roma, selçuklu ve osmanlı gibi medeniyetlerinin yerleşim merkezlerinden biri oluşmuştur.

osmanlı i̇mparatorluğu zamanında ve 1882 yıllarında sivas vilayeti 4 sancak, 26 kaza 247 nahiyeden meydana gelmiş, bunlardan merkez sancağı sivas olmak üzere, pınarbaşı, koçgirli, zara, divriği, hafik, gürün, yıldızeli ve tonus sivas vilayetinin merkezi sancağı arasında yer aldığı bilinmektedir.

bu dönemde sivas beylerbeyliğine bağlı bir sancak olarak teşkilatlanan tonus (altınyayla) önemli bir konaklama yeri olmuştur. şarkışla i̇lçesine bağlı nahiye olarak faaliyetini sürdürmekte iken 1972 yılında yurt genelinde yapılan yerleşim birimleri isim değişikliği esnasında tonus’un adı altınyayla olarak değiştirilmiştir.

1972 yılında belediye teşkilatı kurulan altınyayla 9 mayıs 1990 tarih ve 3644 sayılı kanunla 20 mayıs 1990 tarihinde ilçe statüsüne kavuşmuştur.

coğrafi konumu 
altınyayla; kuzey batısında şarkışla kuzeydoğusunda ulaş ve sivas, güneydoğusunda kangal, güneybatısında pınarbaşı (kayseri) ile çevrili bulunmaktadır. i̇lçede i̇ç anadolu bölgesi'nin sahip olduğu karasal iklim hüküm sürmektedir.

arazinin % 70’i yayla % 30’u dağlıktır. güney batısında karatonus dağı, kuzeyinde tonus ovası, güneyinde i̇ncecik ve mergesen yaylası, güneydoğusunda yücekaya yaylası mevcuttur. yüzölçümü 647 km²’dir.

nüfus 
i̇lçe nüfusu 1990 yılı nüfus sayımında 3.017'si merkez, 10.382'si köyler olmak üzere toplam 13.399, 2000 yılı nüfus sayımında 4.867'si merkez, 10.864'ü köyler olmak üzere toplam 15.713 kişi olarak sayılmış olup; 2007 yılında klasik nüfus sayım yöntemi terkedilerek adrese dayalı nüfus kayıt sistemi (adnk)'ne geçilmek suretiyle artık nüfus sayıları online olarak sayılmaktadır. i̇lk adnk sayımına göre ilçenin nüfusu ise; 3.088'i merkez 7.460'ı köyler olmak üzere toplam 10.548 kişidir. 2023 nüfus verilerine göre; ilçe nüfusu 4.307'si ilçe merkezi, 4.431'i belde ve köylerde olmak üzere toplam 8.738 kişidir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 altinyayla kaymakamlığı 
 altinyayla i̇lçe sitesi 
 kız-oğlan efsanesi, emin kuzucular (tam metin)
 si̇vas tesci̇lli̇ tabi̇at varliklari, başören köyü, gölgediği mevkii hitit barajı ve açıkhava tapınma alanı
 arap dede, tacettin yıldırım (hava radar mevkisi'nde 1970'li yılların başında görev yapmış bir astsubayın anısı)
 altınyayla efsaneleri, sivas efsaneleri, kutlu özen, 2001
 altınyayla i̇lçesi tarihi ve coğrafyası (köyleri ve i̇lçe merkezi)
 sivas i̇li yüzey araştırmaları, merkez ve i̇lçeler (höyükler ve tarihi yerleşim alanları, 1992 - 1993 - 1994 - 1995, i̇ndirilebilir pdf)
Doğanşar

doğanşar, sivas ilinin en az nüfuslu ilçesidir. i̇l merkezine uzaklığı 101 km olup 2022 nüfus istatistiklerine göre toplam nüfusu 2.704'tür.

tarihçe

nüfus

doğanşar'ın köyleri 

doğanşar'a bağlı 26 adet köy bulunmaktadır. bunlar: alan, alazlı (çirmiş), arslantaş (karadiz), avcıçayı (dumanit), başekin, beşağaç (urumcuk), boyalı, çalıcı, çatpınar (ermenis), darıkol, ekinciler (arzuman), eskiköy, göçüköy, i̇çdere (câcek), kabaçam (tavuza), karkın, kıpçak, kozağaç, kozlu, okçulu, ortaköy, sarısuvat (gevele), söbüler, ütük, yavşancık ve yeşilçukur (mundarlı) köyleridir.

tarihi ve turistik mekanlar 
doğanşar'da osmanlı ve selçuklu hanedanından kalma birçok tarihi yapı bulunmaktadır.

tarihi yapılar 
 yeni camii
 ulu camii
 uzunbelen hubyar türbesi

turistik mekanlar 
 yeşilırmak
 dipsiz göl
dipsiz göl şelalesi
 karakaya kanyonu
 karasak mağarası
tekeli i̇çi çayı
 tavşan tepesi
 armutlu yaylası
 subeyad yaylası
 koz yaylası
 aslan çimeni yaylası
 tekeli dağı
 eğribel dağı
 kızıl dağ
 asmalı dağ
çal tepe
 mezgitli yaylası
 körselik yaylası
 karanlıkdere yaylası
 sivri tepesi
 kızgın kaya
kuspınar suyu
yanık çam ormanı
köpeç yaylası
çerme mesire alanı
 cacek deresi mesire alanı

kültür

ahmet ayık karakucak güreşleri ve bal festivali 

doğanşar'da her yıl geleneksel olarak ahmet ayık karakucak güreşleri ve bal festivali yapılır. 2019 yılında festivalin 54.sü yapılmış, dünya genelinde yaşanan salgın nedeniyle o tarihten sonra yapılmamıştır.

doğanşar'da yapılan bu festivale türkiye'nin çeşitli yerlerinden katılım olmaktadır. festival genellikle temmuz ayında yapılır. festivale sanatçılar davet edilir. bu festivalde her yıl ayrıca karakucak güreşleri müsabakaları yapılır. bu müsabakalara türkiye'nin önde gelen milli güreşçileri de katılmaktadır.

yöresel lezzetler 

doğanşar mutfağı tarım ürünlerine dayanmaktadır. genellikle kırsal kesimlerde yazları katıklı aş (ayranlı naneli soğuk çorba), pancar herlesi (unlu lahana çorbası) mercimek herlesi, katıklı herle (sıcak yayla çorbası) madımak yemeği, evelik mıhlaması, düğ çorbası, geloç aşı, kesme aşı gibi çorba çeşitleri yapılır. kışları ise tarhana herlesi, turşu kavurması, kesme makarna, ekmek aşı gibi yemekler sıklıkla yapılan yemekler arasındadır. hamur işi ve sebze çeşitlerinin ağırlıklı tüketildiği bir coğrafyadır.

fırın kömbesi, kül kömbesi, pişi, katmer, kete, sini ve çökelekli yörede yaygın olarak yapılan hamur işi çeşitlerindendir. ayrıca bal helvası, bulgur köftesi, çirli et, hurma tatlısı, karın yahnisi, kavurma hellesi, lahana musakkası, patates çorbası, şalgam çorbası, kavurma herlesi ve madımak yemeği de doğanşar'da yapılan başlıca yemeklerdendir.

dış bağlantılar 
 doğanşar kaymakamlığı  - resmi web sitesi
 doğanşar efsaneleri, sivas efsaneleri, kutlu özen, 2001

kaynakça
Gölova

gölova, sivas'ın en doğusunda yer alan ilçesidir. batısında akıncılar ile komşu olan gölova, kuzeyinde giresun'un şebinkarahisar ve çamoluk ilçeleri, doğusunda ve güneyinde ise erzincan'ın refahiye ilçesi ile çevrilidir. 2022 nüfus istatistiklerine göre toplam nüfusu 3,246 olan ilçe, doğanşar'ın ardından sivas'ın en az nüfusa sahip ilçesidir.

tarihçe 
gölova’nın tarihi m.ö. 20. yüzyıla kadar uzanmaktadır. i̇lçenin kuzeyinde yer alan "söğütlü göze" mevkiinde hititlerden kalma kalıntılara rastlanmıştır. bizans i̇mparatorluğu ve trabzon rum  i̇mparatorluğu hakimiyetinde kalan ilçe, fatih sultan mehmet’in 1461 yılında trabzon-rum i̇mparatorluğunu fethetmesiyle osmanlı i̇mparatorluğu sınırlarına dahil oldu.

eski adı ağvanis olan gölova’nın ismi evliya çelebi'nin seyahatnamesinde geçmektedir. cumhuriyet döneminde suşehri ilçesine bağlı bir bucak merkezi iken 29 şubat 1972'de  belde olan gölova, 9 mayıs 1990 tarihinde kabul edilen yasa ile ilçe statüsüne kavuştu.

nüfus

i̇klim 
i̇lçenin içinde yer aldığı yukarı kelkit vadisi havzası, doğu karadeniz bölgesi'nin iç kesiminde, giresun dağları'nın güney eteklerinde olmasından dolayı, karadeniz'in bu yüzünde, karadeniz ardı iklim görülmektedir. bu açıdan kısmen gümüşhane torul, artvin şavşat, yusufeli, tokat reşadiye bölgeleri örnek gösterilebilir. bölge ılıman ve sert, soğuk iklimin tüm özelliklerini yansıtır. kelkit havzası'ndaki mikroklima iklim ve ılıman yapısı ile iklimsel özellikleri ile tarım ürünlerinin türkiye'de en iyi yetiştirildiği, pek çok farklı iklim ürünlerinin aynı bölgede yetiştiği ve küresel ısınmadan en son ve en az etkilenecek olan bölgelerden biridir. i̇klime bağlı olarak ilçenin dağlık alanları çam ormanları ile kaplıdır, yer yer meşe ormanları ve yüksek dağ çayırları bulunmaktadır. yüksek kesimlerde yaylacılık eğilimi hala devam etmektedir. gölova köylerinin yaylası olan karnus, bölgenin en önemli yaylalarından biridir. i̇lçenin kuzey kesiminde de çam ormanları görülmektedir.

kültür 
kültürü sivas ilçeleri ile farklı olup güney giresun kültürü ile aynı kültürü yaşar. yaylacılık kızıldağ tarafında yapılmakta olup bu bölgeler çam ormanları ile kaplıdır. yöre horon kültürüne sahiptir. yöresel kemençeciler köy köy gezip düğünlerde kemençe kültürünü icra ederken günümüzde karadeniz'in genelinde olduğu gibi bu bölgede de kemençe kültürü yok olma tehlikesindedir ve artık tüm karadeniz gibi horonlar tek tipleşmeye başlamıştır. hâlen köylerde kemençeciler olup, düğünlerde ve köy şenliklerinde kullanılmaktadır. yörede genellikle düz horon, dik horon, alaşağı, 3 ayak horonu, sıksara gibi çeşitli horonlar oynanır. bölgede hakim kültür karadeniz kültürüdür. karadeniz'in sahil ilçeleri bu bölgeye ekinciler demektedirler.

şive 
i̇lçe erzincan'ın batı ilçeleri ile aynı ağzı kullanmakta olup, sivas’ın diğer ilçelerine göre farklılıklar içerir. refahiye, i̇liç, tercan, suşehri ve akıncılar ile aynı ağzı kullanır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 gölova belediyesi web sitesi
 gölova kaymakamlığı 
 gölova belediyesi
Popstar Türkiye

popstar türkiye, sunuculuğunu haldun dormen ve gamze özçelik'in yaptığı 2003-2004 yıllarında kanal d'de yayınlanan yarışma programıdır. jüriyi armağan çağlayan, ercan saatçi, ahmet san ve deniz seki yapmıştır.

birleşik krallık'ta bu yarışma pop idol, fransa'da nouvelle star, almanya'da deutschland sucht den superstar, hollanda'da idols, yunanistan'da super idol, abd'de american idol, avustralya'da australian idol, estonya'da eesti otsib superstaari, kanada'da canadian idol olarak yapılmaktadır.

yarışma büyük reytingler almış, diğer idol yarışmalarına öncülük etmiştir. yarışma birincisi abidin özşahin, ikinci firdevs güneş, üçüncü ise bayhan gürhan olmuştur. bu yarışma sonradan türkstar adını almış, ardından popstar alaturka adıyla arabesk-pop müzik starları yetiştiren bir yarışmaya dönüşmüştür. ayrıca ses sanatçısı ajdar anık, her ne kadar elense de bu programdan sonra ün kazanmıştır.

finalistler 
renklerin anlamı

notlar

ayrıca bakınız 
 idol yarışmaları

dış bağlantılar 
 i̇şte popstar’ın bilançosu
 popstar türkiye yarışması - 2003

kanal d
kanal d yarışmaları
yarışma programları
Kerbela

kerbela (arapça: كربلاء‎; karbalā’), irak'ın bir şehri. bağdat'ın 100 km güneybatısındadır. hüseyin bin ali'nin döneminde el-kadiriye ve şat-ül fırat olarak da bilinirdi. 2003 sayımına göre nüfusu 572,300'dür. kerbela ilinin başkentidir. müslümanlığın şii ve alevi mezheplerine göre mekke, medine ve necef'ten sonraki en kutsal şehirdir . kerbela savaşı (kerbela olayı) burada cereyan etmiştir.

etimoloji 
kerbela kelimesinin kökeni ile ilgili olarak birçok iddia ortaya atılmıştır. birçok kimse tarih öncesi asur lisanında (akadca) karb (yakın) ve ala (aramice: allah) kelimelerinden türediğine inanır . bununla birlikte aralarında coğrafyacı yakut el-hamavi'nin de bulunduğu bir grup arapça karbalat (yumuşak toprak) kökeninden geldiğine inanmaktadır.

i̇klim

kaynakça 

irak'taki şehirler
 
hüseyin bin ali
aşure günü
Meriç

meriç (bulgarca: марица, maritsa, yunanca: εβρος, evros) yunanistan ile türkiye sınırının bir kısmını oluşturan, bulgaristan'da doğarak türkiye'ye giren ve edirne üzerinde ege denizi'ne dökülen ırmaktır.

özellikler 

balkanlar'ın en büyük nehirlerinden biri olan meriç, rila dağı’nın kuzey eteği yakınlarından çıkar. bulgaristan'da filibe ovasını, türkiye’de edirne şehrini, batı trakya'yı suladıktan sonra, ege denizi’ne dökülür. meriç, 480 km uzunluğundadır. başlıca kolları ergene, arda ve tunca'dır. meriç nehri türkiye'nin 10. büyük nehridir.

meriç’in 172/211 kilometresi türkiye'dedir.

nehir, türkiye sınırları içinde ilk olarak edirne kuzeyinde arda nehri ile karışır. bundan sonra edirne güneyinde tunca nehri, meriç ile birleşir. uzun bir süre türk-yunan sınırını çizerek akan meriç nehri’ne i̇psala'laya (30) otuz km kala adasarhanlı köyünde  ergene nehri karışır.

meriç nehri, i̇psala güneyinde başlıca iki kola ayrılır. birinci kol türkiye sınırını terk ederek yunanistan’a geçer ve saros körfezi’ne dökülür. diğer kol ise bataklıklar oluşturarak gala gölü gibi göllenmeler yaparak türkiye topraklarından enez yakınlarında saros körfezi’ne (ege denizi) dökülür.

tarih 
meriç, 1371 yılında yapılan çirmen savaşı’nın da geçtiği yerdir. osmanlı i̇mparatorluğu ile sırp devleti arasında yapılan bu savaş, türk zaferi ile sonuçlanmıştır.

kaynakça
Bronz

bronz veya tunç, bakırın önemli bir alaşımıdır. önceleri bakır ve kalaydan meydana gelen bakır alaşımlarına bronz denilmekteydi. bununla birlikte bronz terimi modern kullanımda bakırın bakır-nikel, bakır-berilyum ve bakır-çinko (pirinç) alaşımı dışındaki bütün alaşımları için kullanılmaktadır. pirinç bakırın çinkoyla yaptığı alaşımdır. %10 çinko ihtiva eden pirince ticari bronz da denilmektedir. 

bronz bakırdan daha serttir, daha kolay erir ve kalıba daha kolay dökülür. bazı bronzlar demirden de serttir. bu tür bronzlar silah namlusu ve makine yataklarının imalinde kullanılır. alet ve silahlarda demir alaşımlarının daha çok kullanılmakta olması, demirin bakır ve kalaya oranla daha bol bulunmasındandır. bakırın içinde bazı metallerin çözünebilme sınırları vardır. mesela berilyum %2, silisyum %5, kalay %15 ve çinko %38 nispetinde çözünebilir. bir metalin miktarı çözünme sınırının üzerinde olduğu zaman alaşım homojen olmaz. bunun yanında nikel ve alüminyum gibi sınırsız olarak bakırla karışabilen metaller de vardır.

silisyum, alüminyum ve kalay bronzda en fazla bulunan elementlerdir. bu metallerin nispeti arttıkça alaşımın sertlik ve direnci artar; ancak parlaklığı azalır. bronzda az bir miktarda bulunabilen diğer mühim elementler de mangan, demir, kurşun ve fosfordur. fosfor bronzu, pompaların, vanaların ve burçların yapımında kullanılır. bronzun çok kullanıldığı alanlardan biri de metal para imalidir.

etimoloji 
bronz kelimesi türkçeye fransızca aynı anlama gelen bronze sözcüğünden alıntıdır. fransızca sözcük i̇talyanca aynı anlama gelen bronzo sözcüğünden alıntıdır. i̇talyanca sözcüğün nihai kökeni hakkında çeşitli teoriler öne sürülmüştür. bunlardan biri bizans yunancası kökenli βροντησίον (brontēsíon) kelimesidir. bu kelimenin bronz üretimi ile tanınan güneydoğu i̇talya'da bulunan brindisi şehrinin yunanca adı olan βρεντήσιον (brentḗsion) sözünden türediği öne sürülmüştür. bu şehrin isminin yunancadan ziyade halk latincesi *aes brundusi(um) vasıtasıyla i̇talyancaya girmiş olduğunu öne süren kaynaklar da vardır. diğer teoriye göre farsça pirinç anlamına gelen برنج‎ (birinc/biranc) veya bakır anlamına gelen پرنگ‎ (piring) i̇talyanca sözün nihai kökenini oluşturmaktadır. farsça kelimenin latinceye brundium şekliyle girmiş olabileceği öne sürülmüştür. daha düşük bir ihtimalle cermen dilleri kökenli geç/halk latincesi *brunitius kelimesinden türediği düşünülmektedir. karşılaştırma için i̇talyanca aynı kökenden gelen ve kahverengi anlamındaki bruno kelimesi örnek verilmiştir.

tunç, eski türkçe aynı anlama gelmiş tuç sözcüğünden evrilmiştir. i̇lk olarak literatürde kâşgarlı mahmud'un dîvânu lugâti't-türk eserinde, aş-şabahu'l-aṣfar (sarı bronz) sözcüğünün karşılığı olarak verilmiştir.

tarihçe 

bronz tarihi bir öneme sahiptir. bilinen en eski alaşımlardandır. eldeki tarihi bilgilere göre ilk defa mö 3500 yıllarında orta doğu'da imal edilmiştir. ancak yaygın bir şekilde kullanımı mö 1000 yıllarında başlar. bu devirlerde bronz, silah ve alet yapımında (özellikle bıçaklar, makaslar, çekiçler vs.) bunun yanında sanat eserlerinde ve süslemelerde kullanılmıştır.

kaynakça
Akçakale

akçakale, şanlıurfa ilinin bir ilçesidir. nüfusunun tamamına yakını arap kökenli türk vatandaşlardan oluşmaktadır.

i̇lçenin adı, türkiye-suriye sınırı çizilmeden önce “beyaz tepe” (yani tel ebyâd) olarak adlandırılmaktaydı. şehir, harran ovası üzerine kurulmuştur.

ekonomi 
i̇lçe halkı daha çok tarımla uğraşmaktadır. pamuk, buğday ve mısır en çok yetiştirilen ürünler arasındadır.

suriye i̇ç savaşı öncesi akçakale gümrük kapısı sayesinde suriye ile ticari faaliyetler yürütülmekteydi. savaştan dolayı 7 sene kapalı kalan gümrük kapısı ocak 2020’de tekrar açılmıştır.

coğrafya 
akçakale ilçesi deniz seviyesinden 385 metre yükseklikte bulunmaktadır. i̇lçenin doğusunda ceylanpınar, batısında suruç, kuzeyinde harran ve eyyübiye, güneyinde ise suriye bulunmaktadır.

nüfus 

suriye'de yaşanan iç savaştan dolayı, ilçeye suriye tarafından göç gerçekleşmiştir. özellikle sınır komşusu olduğu tel abyad'dan gelen göçmenlere ev sahipliği yapmıştır.

ayrıca bakınız 
 akçakale olayı

kaynakça 

 
suriye-türkiye sınırındaki bölünmüş şehirler
Bozova, Şanlıurfa

bozova, şanlıurfa ilinin bir ilçesidir. şanlıurfa'ya 38 km uzaklıktaki ilçe, 2022 yılı şubat ayı tüi̇k verilerine göre bozova ilçesi 53.878 nüfusa sahiptir. sınırları içerisinde bulunan atatürk barajı'na 24 km uzaklıktadır. her sene eylül ayında yelkenli yarışlarının düzenlendiği ilçedir. atatürk baraj gölü'ne kıyısı olup su sporları ve kamp alanı mevcuttur. çatak ve yaslıca olmak üzere birçok göl kenarı tesisi bulunmaktadır.

tarihçe 
tarihteki yerleşimin neolitik (yeni taş/ cilalı taş) çağı'na kadar arkeolojik araştırmalar ışığında kayıtlara geçen bozova ilçesi iskan edildiği tarihten günümüze kadar yaşam izlerinin olduğu neolitik ve kalkolitik evresi höyük kalıntıları ile bölgede bulunan yerleşim tarihinede ışık tutmaktadır. i̇lçede ve bölgede yapılan arkeolojik kazılar neticesinde bozova ve çevresinde asurlular döneminde asuranianu, romalılar ve ermeniler döneminde tormenapa, araplar döneminde telhüvek, türkmenlerin döneminde yaylak olarak isimlendirilen, tarihi mö 7250-5500 yerleşimlerine rastlanılmıştır.

coğrafya 
güneydoğu anadolu bölgesi'nde, şanlıurfa iline bağlı bir ilçe olan bozova, batısında halfeti, güneybatısında birecik, güneyinde suruç, güneydoğu ve doğusunda şanlıurfa merkez, kuzeydoğuda hilvan ilçeleri, kuzeyinde de adıyaman ili ve atatürk baraj gölü ile çevrilidir.

nüfus

yönetim

belediye

kaynakça
Harran

harran, şanlıurfa ilinin bir ilçesidir. suriye sınırına yakın olan bir ilçedir. şanlıurfa'ya 44 kilometre uzaktadır.

dünyanın ilk bilim merkezlerinden (atina, mardin, şanlıurfa gibi) biridir. dünyada kurulan ilk üniversite buradadır. şanlıurfa'daki harran üniversitesi'de adını bu ilçeden almıştır.

kuzey mezopotamya'nın kadim yerleşim yerlerindendir. i̇lçe halkının tamamına yakınını arap kökenli türk vatandaşları oluşturur. dünya'nın hâlâ yaşanılan en eski kentlerinden biridir.

harran, 1946 yılına kadar "ilçe" statüsüne sahipken, o yıl "bucak merkezi"ne dönüştürülerek akçakale ilçesine bağlanmıştır. 1987 yılında ise 3392 sayılı kanunla tekrar ilçeye dönüştürülmüştür.

tarihçe 
şehrin adının ilk geçtiği buluntular mö 2250 yıllarına ait ebla'da bulunan çivi yazılı tabletlerdir. bu tabletlerde şehir "ha-ra-an" olarak adlandırılmaktadır. mö 2. binyıl başlarına tarihlenen ve kültepe'yle mari'de bulunan çivi yazılı tabletlerde ise kentin adı "har-ra-na" veya "ha-ra-na" diye geçmektedir. kentin adı sümercede ve akatçada "seyahat" veya "kervan" anlamına gelen "haran-u" sözcüğünden gelmektedir. bazı kaynaklar ise bu sözcüğün "kesişen yollar" veya "şiddetli sıcak" anlamına geldiğini öne sürmektedir. akdeniz ile dicle nehri civarındaki ovalar arasındaki konumu nedeniyle şehir bir ticaret merkezi olma özelliği kazanmıştır. kent, ay tanrıçasına adanmıştır. harran, hemen hemen tüm bilginler tarafından i̇ncil'deki haran (i̇branice: חָרָן) ile ilişkilendirilir. kur'an'da adı geçen nuh'un kavmi olarak kabul edilen ve ehli kitaptan sayılan sabii'lerin ana vatanı olarak kabul edilir. 11. yüzyılda şii ayaklanması sırasında sabii'ler kıtlık ve ayaklanmada tapınaklarını kaybetmişler ve yeryüzünden silinmişlerdir, yerlerine arap numayri kavmi yerleşmiştir.

i̇bni teymiyye ve battani gibi alim ve bilim insanının yetiştiği harran, haçlı seferleri sırasında büyük zararlar görmüş ancak zengiler ve eyyubi dönemlerinde eski günlerine tekrar kavuşmuştur. selçuklu türkleri ve osmanlılar tarafından yönetilmiştir. bugün harran'da yerleşik olan arap aşiretleri osmanlının 18. yüzyılda buraya getirip yerleştirdiği arap aşiretlerine dayanmaktadır. sözlü arap geleneği ve kültürü hala etkisini göstermekte, koni şeklindeki 3.000 yıllık mezopotamya evleri kültürü ise modern tarzda evlere karşı yok olma ile karşı karşıyadır. miladi 11. yüzyılda çok geniş yeşil ve verimli bir mezopotamya şehri iken zamanla çölleşmiştir ancak son zamanlarda güneydoğu anadolu projesi sayesinde mezopotamya'nın o eski verimli günlerine dönüş olmaya başlamış, tekrar verimli ve yeşil bir coğrafya halini almaya başlamıştır. bilinçsiz şekilde yapılan vahşi sulama yöntemi yüzünden harran ovası tuzlanma problemi ile karşı karşıyadır. 2011 yılında drenaj sistemi yapılarak tuzlanmanın önüne geçilse de yerel halk hala bilinçsiz tarım faaliyetleri sürdürmektedir.

nüfus

galeri

kaynakça
Siverek

siverek (zazaca: soyregı, suk; kürtçe: sêwreg) şanlıurfa'nın bir ilçesidir. 4.314 km²'lik yüzölçümü ile türkiye'nin en büyük ilçesidir.

etimoloji 
"siverek" kelimesi ermenice kökenlidir. bizans kaynaklarında sevaverek olarak geçmektedir, bizans ve ermeni kaynaklarında siverek için kullanılan bu ismin kelime manası "seav" siyah, "averek" harabeler yani siyah harabeler anlamına gelmektedir.

tarihçe 
osmanlı i̇mparatorluğu'nun son döneminde (1867 sonrası) diyarbekir vilayeti'ne bağlı bir kazaydı. siverek'in bugün bağlı bulunduğu şanlıurfa ise halep vilayeti'ne bağlı bir sancaktı. urfa, osmanlı'nın son döneminde halep'ten ayrılarak vilayet statüsüne yükseltildi. siverek ise diyarbekir vilayeti'ne bağlı bir sancak oldu. 1923 yılında viranşehir, hilvan ve çermik'in bağlanmasıyla il oldu. ancak, 26 mayıs 1926 tarihinde tekrar ilçeye dönüştürüldü.

coğrafya 

şanlıurfa ilinin kuzeydoğusunda yer alan siverek batısında adıyaman'ın kahta ilçesi, batıdan kuzeye doğru uzanan atatürk baraj gölü, kuzeyinde ise adıyaman'ın gerger ilçesi ile diyarbakır'ın çermik ve çüngüş ilçeleri, doğusunda diyarbakır, güney doğusunda ise kısa bir sınır ile mardin ili, viranşehir ve hilvan ilçeleri ile komşudur. siverek ilçe merkezi 37.45 kuzey enlem ile 39.19 doğu boylamlarının kesiştiği noktalarda bulunmaktadır. siverek ilçe merkezinin denizden yüksekliği 801 ile 840 metre arasında değişmektedir. toplam yüzölçümü 4314 km'dir karacadağ'ın eteklerinde kurulan siverek'te, akdeniz, çöl ve karasal iklimin etkileri görülmektedir. karasal ve çöl ikliminin etkisiyle yazları oldukça sıcak geçen siverek'te nem oranının yüksek olmaması nedeniyle, bu sıcaklar boğucu ve rahatsızlık verici derecelere ulaşmamaktadır. bu yönüyle akdeniz ikliminden ayrılır. kışlar soğuk ve yağışlıdır. şanlıurfa'nın diğer ilçelerine göre siverek'te yağış oranı daha yüksektir. i̇lçe nüfusunun çoğunluğu zazalar ve kürtler meydana getirir. karacadağ ile karakeçi yörelerinde türkmenler, ilçede çok az da arap ve süryani vardır.

eğitim 
siverek harran üniversitesi siverek uygulamalı bilimler fakültesi ve siverek meslek yüksekokulu bulunmaktadır.

kültür 
siverek'te her yıl yapılmakta olan uluslararası takoran festivali, şire üzüm festivali, geleneksel karakeçili bahar şenlikleri ve siverek kültür sanat festivali ilçenin başlıca kültürel etkinliklerindendir.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerelnet 
 siverek kaymakamlığı 
 siverek belediyesi
Güçlükonak

güçlükonak (), şırnak ilinin en az nüfuslu ilçesi.

nüfus

eğitim
2011'de ilçede eğitim kalitesinin arttırılması için güçlükonak okul eğitim kalitesinin arttırılması projesi başlamıştır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 güçlükonak kaymakamlığı
İdil, Şırnak

i̇dil (), şırnak ilinin bir ilçesidir.

şehirde meryem ana kilisesi bulunmaktadır. anadolu'da hatay'dan sonra hristiyanlığın yaşanmaya bağladığı ikinci şehirdir. şehrin cizre'ye, midyat'a, nusaybin'e, suriye ve irak sınırına olan yakınlığı ve topoğrafik özellikleri tarihinde önemli bir rol oynamıştır.

i̇lçede karasal iklim hüküm sürmektedir ve bitki örtüsü bakımından zengindir. mardin'e 60 km uzaklıkta olan ilçe, suriye sınır kapısına 24 km uzaklıktadır. yüzölçümü 1.224 km² olup türkiye'nin en çok köyü olan ilçesidir.

i̇lçenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. yetiştirilen tarımsal ürünlerin başında arpa, buğday, karpuz, kavun, mercimek, nohut ve üzüm gelmektedir. i̇lçe, süryanilerin yoğun yaşadığı dönemlerde üzüm bağları ve şarap yapımıyla ün kazanmıştır.

süryani nüfusunun çoğunlukta olduğu bir ilçe olan i̇dil'in ilçe merkezine 1970'li yıllardan sonra müslüman köylerin ve göçer ailelerin yerleşmesi, buna karşın süryani vatandaşların yurt dışına ve büyük şehirlere göç etmesiyle demografik yapısı değişmiştir. hâlen i̇dil'de yaşamakta olan çok az sayıda süryani aile mevcuttur. yeni yeni restore edilen taş evlerle tarihi bir görünüme kavuşmuştur. 2013'te tamamlanan şırnak havalimanı'na 14 km uzaklıktadır. i̇lçede şırnak üniversitesi'nin ziraat fakültesi yerleşkesi ile i̇dil meslek yüksek okulu bulunmaktadır.

yavuz sultan selim'in mısır seferi sırasında midyat i̇lçesi ile birlikte osmanlı i̇mparatorluğuna bağlanmıştır. 18 mayıs 1990 tarih ve 20522 sayılı resmî gazetede yayınlanan 16 mayıs 1990 tarih ve 3647 sayılı kanunla mardin i̇linden ayrılarak şırnak i̇line bağlanmıştır.

nüfus

yönetim

belediye başkanlığı 

son süryani kökenli belediye başkanı şükrü tutuş, 17 haziran 1994'te öldürülmüştür. 2019 yerel seçimlerinde i̇dil belediye başkanlığını kazanan songül erden, “silahlı terör örgütüne üye olma” suçlamasıyla şırnak 3. ağır ceza mahkemesince yargılanması ve şırnak cumhuriyet başsavcılığınca da “terör örgütü propagandası yapma” suçlamasıyla soruşturulması gerekçesiyle i̇çişleri bakanlığı tarafından 12 kasım 2019 tarihinde görevinden uzaklaştırılmış olup yerine aynı zamanda i̇dil kaymakamı olan zafer sağ kayyım olarak atanmıştır.

hendek operasyonları

i̇lçede 2015 yılında çatışmalar başlamış ve 18 şubat 2016 günü başlayan şehit ersin yıldırım operasyonu ile 57 gün süren sokağa çıkma yasağını müteakip türk ordusunun ilçede tam kontrolü sağlaması ile bitmiştir.

kaynakça
Master of Orion

master of orion uzaydaki ırkların ilişkilerini simüle eden tur bazlı bir bilgisayar oyunudur.

i̇lk olarak 1993 yılında microprose tarafından piyasa sürülmüştür. sonradan ikinci ve üçüncü serileri windows platformunda çalışacak şekilde yayımlanmıştır.

1993 video oyunları
4x video oyunları
dos oyunları
popüler kültürde dünya dışı yaşam

microprose oyunları
sıra tabanlı strateji oyunları

uzay operası oyunları
bilimkurgu video oyunları
amerika birleşik devletleri'nde geliştirilen video oyunları
Muratlı

muratlı, tekirdağ iline bağlı, il merkezine 23 km uzaklıkta bir ilçedir.

tarihçe 
daha önceleri çorlu ilçesine bağlı bir nahiye merkezi iken, 13 ocak 1941'de belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. muratlı, 27.06.1957 tarih ve 9644 sayılı resmî gazete'de yayımlanan kanun ile ilçe statüsüne kavuştu.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 muratlı kaymakamlığı
 muratlı belediye başkanlığı
Artova

artova, tokat'ın bir ilçesidir. tokat il merkezine 37 km uzaklıktadır. 2020 yılı nüfus sonuçlarına göre ilçenin nüfusu 8.132 kişidir.

i̇lçenin doğusundan 20 km uzunluğunda kaplama bir kara yolu ile sivas-tokat kara yoluna ulaşılır. buradan tokat il merkezine 18 km mesafede olup, güneyindeki 17 km mesafelik kara yoluyla yeşilyurt ve 29 km'lik kara yolu ile sulusaray ilçesine ulaşım sağlanmaktadır.

tarihçe 
bazı tarihi kaynaklar artova ilçesinin kuruluşunun yavuz sultan selim’in çaldıran seferine dayandırmaktadırlar. evliya çelebi seyahatnamesinde “ ... şimale doğru giderek çamlıbel dağından, sivas eyaleti toprağında mahsulü çok, mamur ve müzeyyen kasaba misali köylerden geçtik. arıkova (artova) kasabasına geldik. oradan da yine şimale giderek şeyh nusrettin tekkesine uğradık” kaydı bulunmaktadır. 1 haziran 1944'te ilçe olmuştur.

nüfus

i̇dari yapı 
i̇lçeye bağlı 27 köy ve 1 beldenin toplam nüfusu 10.636, ilçe merkez ve köy nüfus toplamı ise 16.246'dır. i̇lçe merkezi nüfusunda 1990-2000 yılları arasında %21,1 artış olmasına rağmen, 1990-2000 yılları arasında köy nüfusunun toplamında %19,8 oranında bir azalma görülmektedir. i̇lçe merkez ve köylerinin genel olarak 1990-2000 yılları arasında toplam nüfusunda %8,2'lik bir azalma söz konusudur.

ekonomi 
2005 yılından itibaren ilçenin dönüm noktası sayılan çimento fabrikasıyla yeni bir atılım hamlesiyle ilçe son iki yıl içerisinde iyi bir ilerleme hızına erişmiş olup artık dışarıdan göç almaya başlamıştır. hayvancılık sektöründe de ilerleme olduğundan dolayı ilerleyen tarihlerde tokat'ın en gözde ilçeleri olmaya aday.

kaynakça

dış bağlantılar 
 artova kaymakamlığı resmi sitesi 
 artova belediye başkanlığı resmi sitesi
Sulusaray

sulusaray, tokat il merkezine 69 km, artova ilçe merkezine 30 km, yeşilyurt ilçe merkezine 11 km uzaklıkta olan; 31 aralık 1986'da artova'ya bağlı bir belde, 20 mayıs 1990 tarihinde ise ilçe olmuş; tokat'ın nüfus bakımından en küçük ilçe yerleşim yeridir. i̇lçe, etrafı dağlarla çevrili bir ova üzerinde, çekerek çayı kenarındadır. roma döneminin en büyük şehirlerinden biri olan "sebastopolis" burada bulunmaktadır.

i̇lçede doğal termal su kaynağı bulunmaktadır. göktepe adlı bir volkanik tepe vardır, kaplıcalara su, bu tepenin derinliklerinden gelmektedir. tepe, orada var olduğuna inanılan bir evliya naaşından dolayı, adak adanan, dilek dilenen, ağaçlarına çaputlar asılan bir nokta halindedir.

i̇klimi ve insanlarının mutedil olduğunu evliya çelebi seyahatnamesinde belirtmiştir. i̇lçede tarımsal faaliyet olarak şeker pancarı ve buğday yetiştirilmektedir. bunun yanında halk hayvancılıkla uğraşmaktadır.

sebastopolis 
sebastapolis antik kenti ilk olarak 1980'lerde bazı küçük çaplı kazılarla ortaya çıkarılmaya başlanmış, ilerleyen yıllarda kısa dönemler halinde kazılar yapılmış ve çıkan önemli eserlerin çoğu başka yerlere gönderilmiştir. antik kentin açığa çıkarılan bölümleri açık hava müzesi olarak halka hizmet sunmaktadır. müzede bir hamamla bir kilise bulunmaktadır.

ekonomi 
i̇lçe halkı geçimini tarımla sağlamaktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 sulusaray kaymakamlığı
 sulusaray belediyesi
Yeşilyurt köyü, Tokat

yeşilyurt, tokat ilinin merkez ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün adı, 1928 kayıtlarında çiprek olarak geçmektedir. daha önceleri turhal ilçesine bağlıyken, 29 nisan 1955'te tokat merkez ilçeye bağlandı.

coğrafya 
köy, tokat il merkezine 22 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

tokat merkez belde ve köyleri
Çarşıbaşı

çarşıbaşı, trabzon ilinin bir ilçesidir.

tarihçe 
i̇lçe, 1522 yılı kayıtlarında i̇skafya, 1819 ve 1876 yılı kayıtlarında i̇skefiye pazarı ya da nefsi i̇skefye adıyla geçmekte olup, 1913 yılından beri aynı adı taşımaktadır. daha önceleri i̇skefiye nahiyesinin merkezi bir köy iken, 6 mart 1954'te burunbaşı, büyükdere, salova ve zeytinlik köyleri ile birleşerek belediye statüsü aldı ve beldeye dönüştü. çarşıbaşı, 20.05.1990 tarih ve 20523 sayılı resmi gazetede yayımlanan kanun ile ilçe statüsüne kavuştu.

coğrafya 
doğu karadeniz bölgesi'nde trabzon-giresun sahil yolu üzerinde, trabzon'un 34 km batısında bulunur.

nüfus

kaynakça
Taymır Özerk Okrugu

taymir özerk okrugu (rusça: таймы́рский автоно́мный о́круг), rusya'nın krasnoyarsk krayı'na bağlı bir eski özerk okrug. taymır bölgesinin özerkliği 1 ocak 2007 yılında kaldırılıp krasnoyarsk krayı'na bağlanmıştır. rusya'nın ve asya'nın en kuzey noktasıdır.

i̇smini taymır yarımadasından almıştır. taymir özerk okrugunda türk soyundan gelen yakutlar'a yakın akraba olan türk kökenli dolganlar yaşamaktadır. dolganlar taymir özerk okrugunda yaşayan nüfusun %13.9'unu oluşturmaktadır ve 5,250 insana denk gelmektedir. ayrıca bölgede tatarlar ve  azeriler de yaşamaktadır. bu yüzden taymir'de toplam türk nüfus oranı %15.2'dir. nüfusun çoğunluğunu ise ruslar oluşturmaktadır. her ne kadar ruslar çoğunlukta olsa da bu bölgenin yerlisi dolganlar'dır. ruslar sibirya'yı işgallerinde gelip yerleşmişlerdir. ayrıca bölgede fin-ugor halklardan olan nenetsler de yaşamaktadır. bu yüzden bölge dolgan-nenets özerk okrugu olarak da anılır.

demografisi

zaman dilimi 

taymir krasnoyarsk zaman dilimindedir (krat/krast). utc'e göre saat farkı +0700 (krat)/+0800 (krast).

kaynakça 
 i̇ngilizce wikipedia
Hayrat, Trabzon

hayrat, trabzon ilinin bir ilçesidir.

hayrat, 1969 yılında of'a bağlı bir mahalle olarak belediye statüsüne kavuşmuş, 20.05.1990'da da ilçe statüsüne kavuşmuştur.

tarih 
tarihi yapısı hakkında kesin olarak bir bilgi bulunmamakla birlikte, miletoslu denizcilerle kurulan kolonilerden biri olan of'a bağlı yerleşim birimi olan hayrat'ın pontus krallığı sınırlarına girdiği, pontus egemenliğinin yıkılması ile roma, sonra da bizans egemenliğine girdiği bilinmektedir. hayrat, trabzon i̇mparatorluğu döneminden sonra fatih sultan mehmet'in trabzon'u fethi ile osmanlı topraklarına katılmıştır. i. dünya savaşında ruslar tarafından işgal edilen hayrat 28 şubat 1918'de türk birliğince işgalden kurtarılmıştır. cumhuriyetin ilk yıllarında da of ilçesine bağlı bir bucak merkezi olan hayrat, 20 mayıs 1990 tarihinde ilçe statüsü almıştır.

coğrafya 
karadeniz sahil şeridine 11 km uzaklıkta bulunan hayrat, 170 km² yüzölçümüne ve ortalama 180 m rakıma sahiptir. arazi yapısı itibarı ile çok engebelidir, "kıran" diye tabir edilen sıralı, paralel tepeciklerden oluşmaktadır. bu tepelerin en yükseği 3000 m ile ziyaret tepesi'dir.

ekonomi 
hayrat'ta ekonomik hayat büyük ölçüde çay üreticiliğine dayanmakla birlikte,az miktarda hayvancılık ve ormancılık yapılmaktadır. çay tarım alanı 2.380 hektar, fındıklık 165 hektar, tarla 426 hektar, sebze alanı 20 hektar ve ormanlık alan 9.154 hektardır.

i̇lçede sanayi de çaya dayanmaktadır. bir adet çaykur'a ait çay fabrikası, bir adet de özel çay işleme atölyesi bulunmaktadır. buralarda yaklaşık 250 işçi ve memur istihdam edilmektir. okur yazar oranı %83 tür.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 hayrat kaymakamlığı 
 hayrat belediyesi