Madame de...

madame de...  1953 fransa - i̇talya ortak yapımı dramatik aşk filmidir. bir diğer uluslararası adı diamond earrings (elmas küpeler) olan film abd'de the earrings of madame de... (madame d...'nün küpeleri) adıyla gösterime sunulmuştu.

1902 - 1969 yılları arasında yaşamış fransız şair ve romancı louise de vilmorin'in 1951 tarihli aynı adlı romanından senaryosunu marcel achard'ın uyarlayıp yazdığı filmi max ophüls yönetmiştir. ophüls'ün senaryoya da katkısı vardır. başlıca rollerinde charles boyer, danielle darrieux ve ünlü i̇talyan yönetmen vittorio de sica'nın oynadıkları filmin alman asıllı fransız yönetmeni max ophüls (1902-1957) filmlerinde ayrıntılara ve biçime verdiği önemle tanınıyordu. bu filminde de diğer filmlerinde olduğu gibi ünlü ayrıntılı ve yaratıcı kamera hareketlerini cömertçe sergiler. filmlerini daha çok fransa ve abd'de yapmış olan max ophüls'ün oğlu marcel ophüls de seçkin bir belgesel film yönetmenidir.

19. yüzyılın paris'inde varlıklı bir generalin (charles boyer) karısı olan louise'in (danielle darrieux) kocasının evlilik yıldönümünde kendisine armağan ettiği küpeleri borçlarını kapatmak için satması ve kocasına yalan söyleyerek onları kaybettiğini söylemesi birbiri ardına birçok trajik yanlış anlamaya yol açar. burjuva ahlak ve davranışlarının eleştirildiği filmdeki kişiler burjuva veya aristokrat sınıfından herhangi birileri olabileceğinden soyadları belirtilmez, sadece "madame de..." veya "general andré de..." şeklinde anılırlar. film boyunca sürekli el değiştiren elmas küpeler filmin karakterleri ve olayları arasındaki bağlantıyı oluşturur ve farklı kişiler için farklı şeyleri sembolize ederler. küpeler yerine göre aldatmanın, mülkiyetin, açgözlülüğün, gücün veya aşkın sembolü olurlar.

"madame de..." 1955'te siyah-beyaz kategorisinde "en iyi kostüm tasarımı" oscar'ına aday gösterilmişti, ancak o yıl bu ödülü billy wilder'ın yönettiği 1954 yapımı sabrina'ya kaptırdı.

2001 yılında televizyon için aynı adla bir yeniden çevrimi yapıldı, bu film de yine ilki gibi  fransız-i̇talyan ortak yapımıydı.

konusu 
konusu 19. yüzyıl fransa'sında geçen film kontes madame louise de...'nün (danielle darrieux) ihtişamlı malikanesinde açılır. uşak ve hizmetçilerle dolu saray yavrusu evin yatak odasında madame de... kürkleri ve mücevherleri arasında hararetle bir şeyler aramaktadır. sonunda aradığını bulur, bu kocası général andré de...'nün (charles boyer) kendisine evlilik yıldönümünde armağan ettiği kıymetli elmas küpelerdir. bunları monsieur rémy'nin (jean debucourt) kuyumcu dükkânına götürerek satar, çünkü yüklüce bir miktar kumar borcu vardır. kocası küpeleri o kuyumcudan satın almış olduğu için de bu satışın gizli kalmasını özellikle monsieur rémy'den rica eder.

aynı akşam kocasıyla birlikte gittikleri operada küpeleri düşürmüş olduğu yalanını söyler. ertesi gün gazeteler olayı "operada hırsızık" başlığıyla verince endişelenen kuyumcu, generalin makamına gelerek durumu anlatır, general de küpeleri ondan satın alır. artık gerçeği öğrenmiş olan général andré de... yine de renk vermez ve karısına inanmış gözükür.

bu arada general, cebinde taşıdığı küpeleri trenle i̇stanbul'a tatile giden metresi lola'ya (lia di leo) hediye eder. küpeler i̇stanbul'da tekrar el değiştirir çünkü lola burada rulette kaybettiği paraya karşılık küpeleri bir rehinciye satar. ama onları bu kez de bir i̇talyan diplomat olan baron fabrizio donati (vittorio de sica) rehinciden satın alır, küpeler bir kez daha el değiştirmiştir. fransa'ya dönüş sırasında baron donati ve madame de... tesadüfen tanışırlar. madame de...'ye aşık olan ve ona kur yapmaya başlayan baron küpeleri ona hediye eder. küpeler ilk sahibine dönmüştür, ancak onların baronun eline nasıl geçtiğini anlamayan ve tekrar ortaya çıkışlarını kocasına nasıl izah edeceğini bilemeyen kontes kocasının önünde onları eşyalarının içinden tesadüfen bulmuş gibi yapar. küpelerin baron tarafından verilmiş olduğunu sezen kocası yine renk vermez.

general ve madame de...'nün içinde yaşadığı sosyetede bu tür gönül ilişkileri az veya çok beklenen ve bir ölçüye kadar göz yumulan bir olgudur. sosyetedekiler eşinin bir başkasıyla flört ettiğini bilir ama kim olduğuyla pek ilgilenmezler, yazılı olmayan kural cinsel ilişkiye izin verir ama aşık olmaya asla.

general karısından aldığı küpeleri kuyumcuya götürmesi için barona geri verir ve sonra da kuyumcudan küpeleri üçüncü kez satın alır. bu arada baron da aralarından çekilmiştir. madame'ın itirazına rağmen general küpeleri yeni doğum yapmış olan bir akrabalarına hediye eder ama ihtiyaçtan küpeler tekrar kuyumcuya döner. general kuyumcunun kendisine tekrar tekrar satmaya 
getirdiği küpeleri gördükçe gittikçe sinirleri bozulur, sonuncu getirişinde artık satın almaz ve kuyumcuyu kovar.

kuyumcu dükkânına döndüğünde bu kez onu madame d...'nin beklemekte olduğunu görür, madame diğer mücevher ve kürklerini satarak küpeleri satın alır. hep yanlış zamanda yanlış yerde ortaya çıkıveren küpelerin el değiştirdikçe manevi değeri de azalır, onlara yüklenen anlamlar da değişir. general baronu düelloda öldürür, küpeler madame d... tarafından kiliseye bağışlanır ve son durakları olan kilisede camlı bir bölmede "madame d...'nün bağışıdır" yazısıyla sergilenirler.

oyuncu kadrosu

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 allmovie.com'da "madame de..."
 roger ebert'in eleştirisi (i̇ngilizce)

fransa romantik dram filmleri
i̇talya romantik dram filmleri
fransız romanlarından uyarlanan filmler
fransa-i̇talya ortak yapımı filmler‎
melodramatik filmler
1950'lerde komedi filmleri
konusu fransa'da geçen filmler
marcel achard'ın senaryosunu yazdığı filmler
max ophüls'ün senaryosunu yazdığı filmler
christian matras'ın görüntülediği filmler
max ophüls'ün yönettiği filmler
gaumont film company filmleri
fransız yapımı siyah-beyaz filmler
1953 çıkışlı dramatik filmler
1950'lerde fransızca filmler