Jean-Luc Godard

jean-luc godard (d. 3 aralık 1930 - ö. 13 eylül 2022) fransız ve i̇sviçreli film yönetmeni, senarist ve sinema eleştirmeniydi. fransız yeni dalgası'nın en etkili isimlerinden birisidir.

1930 yılında i̇sviçre kökenli fransız orta sınıf bir ailenin çocuğu olarak paris'te doğdu. babası kendine ait bir kliniği olan bir doktor, annesi ise i̇sviçre'nin tanınmış bankacı ailelerinden birisinin kızıydı. ii. dünya savaşı sırasında i̇sviçre'de yaşadı, 1940'ların sonuna doğru ailesi boşanınca godard, etnoloji (budunbilim) okumak için 1949 yılında sorbonne üniversitesi girdi. bu zaman dilimi boyunca cineclub ve cinemateque'e katıldı. godard yeni dalga akımı'nı alevlendiren insan olarak bilinen andre bazin ile burada tanıştı.

yeni dalga 
"nouvelle vague" (yeni dalga), geleneksel fransa sinema trendinden farklı bir sinema biçimini kullanan, belli bir fikir üzerinde birleşip buna göre film çeken genç bir yönetmen grubunun oluşturduğu bir akımdır. yeni dalga içinde sayılabilecek yönetmenler jean-luc godard, françois truffaut, jacques rivette, eric rohmer ve claude chabrol'dür. 1959 yılında eşzamanlı olarak çektikleri filmlerde verdikleri mesaj aynıdır: "herkes film yönetmeni olabilir."

godard, erich rohmer ve jacques rivette ile "cahiers du cinéma"'yı çıkardı, aynı zamanda sinema ile ilgili makaleler de yazmaya başladı. bir iki kısa film denemesinin ardından 1960 yılında ilk uzun metrajlı filmi serseri aşıklar'ın (a bout de souffle) çekimini tamamladı.

sinema serüveni

yeni dalga dönemi 
serseri aşıklar (1960), hafta sonu (1967), bir artı bir (1968) bu dönemin ürünleridir. bu dönemde godard deneysel çalışmalar yapmış, o günlerin önde gelen felsefi görüşlerine özellikle varoluşçuluk üzerine inşa edilmiş sinema tezlerini göz önüne almıştır. tüm bu deneyler (örneğin yeniden tanımlanan senaristlik, bertolt brecht teorisinin sinematik uygulanması, geleneksel montaj biçiminin reddedilmesi, kamera ve ses sisteminin deneysel olarak farklı biçimlerde kullanılması) modern sinemanın olasılıklarını genişletmiştir. godard, bu dönemde filmlerinde iletişim kopukluğu içindeki modern insanın farklı yaşam biçimlerini, akıldışı sosyal sistemleri, politik tartışma ve olayları konu almıştır.

gorin ve dziga vertov grup 
godard o dönemde yükselen maoculuk'tan etkilenmiş, burjuva sinema sistemi için film yapmayı reddetmiştir. godard, dönemin maoist öğrenci liderlerinden jean-pierre gorin ile dziga vertov grup'u kurarak, gorin ile birlikte o dönemdeki siyasal görüşlerinin çerçevesini çizen bir dizi film çekmiştir. bu dönem 'dziga vertov stage' olarak adlandırılır ve 1969 yapımı le gai savoir ile 1972 yapımı tout va bien filmleri arasındaki zamanı içine alır. grup ismini, sınıf çatışmasını analiz eden ve montajı devrimci bir biçimde kullanmaya çalışan ünlü rus yönetmen dziga vertov'dan almaktadır.

sonimage dönemi 
sonraki dönemde, godard kendisini modern dünyadan ayırıp, grenoble isimli küçük bir şehre yerleşti ve “eşsiz bir politik filmin sadece kendi ailesine göstereceği bir film olacağı” inancı ile video çalışmalarına odaklandı. bu dönem, anne-marie miéville ile subjektif video çalışmaları yaptığı video prodüksiyon stüdyosu 'sonimage film company' ismine ithafen 'sonimage dönemi' olarak adlandırılmaktadır. godard dikkatini video yoluyla birçok insanla yaygın iletişim kurma imkânına verdi ve politik ideolojiden çok genel olayları ve insanların tecridini işledi.

son çalışmaları 
1979 yılında godard ticari sinema dünyasına tekrar geri dönmüştür. bu dönemde çektiği filmlerin karakteristik özellikleri arasında bir uygunluk ve ortak payda bulmak kolay değildir. godard bu dönemde yeni bir felsefi yaklaşımla farklı sinematik deneyler yapmaya, insan varoluşunun ve bazen de dinsel duyumun en derinlerine inmeye çabalamıştır. 2017 yılında yönetmen michel hazanavicius, godard'ın anne wiazemsky ile 60'lı yıllarda ilişkilerini anlattığı 'redoubtable' adında bir biyografi filmi çekti. film altın palmiye için yarıştı. godard ise filmi ''aptalca bir fikir'' olarak yorumladı.

ölümü 
13 eylül 2022 tarihinde i̇sviçre'deki evinde öldüğü duyuruldu. yönetmenin eşi  anne-marie mieville, godard'ın ötanazi yaptırdığını; bu yüzden i̇sviçre'ye yerleştiğini açıkladı.

filmografi

i̇lk dönem filmleri 
 opération 'béton' (1954) 
 une femme coquette (1955) 
 charlotte et véronique, ou tous les garçons s'appellent patrick (1959) 
 serseri aşıklar (a bout de souffle), 1960
 küçük asker (le petit soldat), 1960
 kadın kadındır (une femme est une femme), 1961
 hayatını yaşamak (vivre sa vie), 1962
 jandarmalar (les carabiniers), 1963
 nefret (le mépris), 1963
 çete (bande a part), 1964
 evli bir kadın (une femme mariée), 1964
 alphaville, 1965  
 çılgın pierrot (pierrot le fou),1965
 erkek dişi (masculin féminin), 1966
 amerikan malı (made in usa), 1966
 onun hakkında bildiğim i̇ki üç şey (deux ou trois choses que je sais d’elle), 1967

politik dönem filmleri 
 çinli kız (la chinoise), 1967
 haftasonu (weekend), 1967
 şen bilgi (le gai savoir), 1968 
 diğerleri gibi bir film (une film comme les autres), 1968
 bir artı bir (one plus one), 1968
 bir amerikan filmi (one amerikan move), 1968
 i̇ngiliz sesleri (british sounds), 1969
 pravda, 1969
 doğu rüzgarları (vents d’est), 1969
 i̇talya’daki mücadeleler (luttes en italie), 1969
 zafere kadar (jusqu’a la vitoire), 1970
 vladimir ve rosa (vladimir et rosa), 1971
 her şey yolunda (tout va bien), 1972
 jane’e mektup (letter to jane), 1972

filmin içinde video 
 burada ve her yerde (ici et ailleurs), 1974
 i̇ki numara (numéro deux), 1975
 nasıl gidiyor? (comment ça va?), 1976

televizyonda video 
 altı kere i̇ki: i̇letişim üzerine ve altına(six fois deux: sur et sous la communication), 1976
 dere tepe fransa/i̇ki çocuk (france tour détour/deux enfants), 1977-1978

filmden önce video (senaryo, el yazmaları, denemeler...) 
 kaçan kurtulur – hayat (sauve qui peut – la vie), 1979
 çile (passion), 1982
 adı carmen (prenom carmen), 1982
 selam meryem (je vous salue marie), 1983

filmden sonra video 
 çile filminin senaryosu (scénario du film passion), 1982
 freddy bauche’a mektup (lettre a freddy bauche), 1982

film yerine video 
 grandeur et décadence d’un petit commerce de cinéma, 1986
 meetin’ wa, 1987
 king lear, 1987

film, sinema, imajlar,ya da genel üzerine video 
 soft and hard: conversation between two friends on a hard subject,  1986
 puissance de la parole, 1988
 on s’est tous défilé, 1988
 histoire(s) du cinéma, 1988
 le rapport darty, 1989
 l’enfance de l’art (how are the kids), 1990
 bu süreç içindeki filmleri
 détective (dedektif), 1984
 soigne ta droite (sağını kolla),1987
 nouvelle vague (yeni dalga), 1990
 for ever mozart (daima mozart), 1996
 eloge de l’amour (aşka övgü), 2001

dış bağlantılar 

 jean-luc godard , imdb

kaynakça
 yeres, artun (derleyen) (2004). "göstermenin sorumluluğu". i̇stanbul: donkişot yayınları. s. 171. isbn 975-6511-25-7

 
1930 doğumlular
2022 yılında ölenler
paris doğumlular
fransız film yönetmenleri
fransız senaristler
i̇sviçre asıllı fransızlar
paris üniversitesinde öğrenim görenler
gümüş ayı ödülü sahibi film yönetmenleri
akademi onur ödülü sahipleri
i̇ntihar eden oyuncular
yaşam boyu başarı altın aslan ödülü sahipleri