İlyas Salman

i̇lyas salman (1950, malatya), türk sinema, tiyatro, dizi oyuncusu ve yönetmen.

hayatı 
malatya ili arguvan ilçesi asar köyündendir ve orada dünyaya gelmiştir. nüfus cüzdanında doğum tarihi 14 ocak 1954 olarak yazmaktadır ama 3-4 yıl önce doğmuştur. arguvan ilçesi asar mahallesi nüfusuna kayıtlıdır. uzun yıllardır oynadığı kürt tiplemeleri nedeniyle kürt olarak kabul edilmiş ve bunu açıkça yazanlar da olmuştur. ancak 2007 yılında kendi yazısında ve kitabında alevi türkmen bir aileden gelen bir ateist olduğunu belirtti.

malatya turan emeksiz lisesi'nden mezun oldu. ankara devlet konservatuvarı'nı son sınıfta bıraktı. oyunculuğa i̇stanbul belediyesi şehir tiyatrosu'nda başladı. uzun yıllar sinema oyunculuğunda, köylü tiplemeleri ile tanındı. sinema oyunculuğunun yanı sıra yönetmenliğini yaptığı iki sinema filmi bulunmaktadır. ayrıca çeşitli tarzda şiirleri ve türkü albümleri bulunmaktadır. ankara birlik tiyatrosu'nda 1997'den 2000 yılına kadar sahneye çıkmıştır. son olarak hasretim sansürlüdür isimli bir şiir kitabı ve türksolu dergisindeki makalelerinden oluşan kırmızı beyaz isimli bir kitabı çıkmıştır.

kendisi sol görüşlüdür. türkiye komünist partisi üyesidir. türkiye komünist partisi'nin kartal'da yaptığı 1 mayıs mitingine katılmıştır. türksolu dergisinde yazılar yazmıştır. 2023 cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimleri için kurulan sosyalist güç birliği'nin kuruluşunda yapılan ortak açıklamaya aralarında kamuoyunun yakından tanıdığı akademisyen, sanatçı, gazeteci, hukukçu, siyasetçi gibi isimlerin bulunduğu 226 isimle birlikte imzasının yer aldığı metne imzasını atmıştır.

gülser salman ile evlidir ve devrim adında bir kızı, temmuz ali adında bir oğlu vardır.

31 mart 2023 tarihinde "söz veriyorum: sarayın dalkavuğu değil, halkın soytarısı olacağım" diyerek türkiye komünist partisi'nden i̇stanbul milletvekili adayı olduğunu açıklamıştır.

çalışmaları

son çalışması: karanfil kokuyor cıgaram 
1 ekim 2009 tarihinden itibaren bakırköy sanat merkezi'nde ahmed arif'in "hasretinden prangalar eskittim" kitabından şiirler okuyacağı "karanfil kokuyor cıgaram" isminde bir gösteri sahnelemeye başlamak istemişti. gösterinin görsel yönetmeni oğlu temmuz salman'dı. kızı devrim salman ise gösteride solistlik yapacaktı. ancak i̇lyas salman'ın bazı geçici sağlık sorunları sebebiyle bu çalışma bahsi geçen sanat merkezinde sunulamayıp bir süre ertelenmiştir.

oyuncu olarak 

 1977: baskın
 1977: çöpçüler kralı
 1978: hababam sınıfı dokuz doğuruyor
 1978: kibar feyzo
 1978: sultan
 1979: erkek güzeli sefil bilo
 1980: banker bilo
 1980: beş parasız adam
 1980: i̇bişo
 1980: talihli amele
 1981: hababam sınıfı güle güle
 1982: çiçek abbas
 1982: dolap beygiri
 1982: çirkinler de sever
 1983: şekerpare
 1983: aptal kahraman
 1983: şaşkın ördek
 1984: kızlar sınıfı
 1985: ekmek elden su gölden (video filmi)
 1985: ya ya ya şa şa şa
 1985: köfteci holding (video filmi)
 1985: para babası (video filmi)
 1985: uyanıklar dünyası
 1985: deliye hergün bayram
 1985: sarı öküz parası
 1986: paketteki adam (video filmi)
 1986: sen de mi şakir (video filmi)
 1986: fakir milyoner (video filmi)
 1986: ava giden avlanır
 1986: sahtekar (video filmi)
 1986: arap bilo (video filmi)
 1986: anahtarı bendedir (video filmi)
 1986: sen neymişsin be abi (video filmi)
 1986: karaman'ın koyunu
 1986: ben milyoner değilim
 1986: türkücüler kralı / dündar i̇le canan (video filmi)
 1987: gönlü bol (video filmi)
 1987: banko altılı ganyan / gönüllü kahraman (video filmi)
 1987: aşk peşinde
 1987: şam fıstık
 1988: keklik ali
 1988: aptal aşık
 1989: afacan
 1989: kınalı hanzo
 1990: aile bağları (yaşanan dünya, deli fişek - video filmi)
 1990: zavallı
 1992: fikrimin i̇nce gülü - sarı mercedes
 1994: talihsiz bilo
 1994: kızlar sınıfı (tv dizisi)
 1995: avantacılar (tek ayaklı kuşlar)
 1995: naylon karı
 1995: antika kabadayı
 1995: karımı aldatamam
 1995: rambo ramiz
 1996: yoksa yaşlandım mı?
 1996: sarhoş
 1997: tatil belası
 1997: yasemince (tv dizisi)
 1997: taksim - sarıyer (tv dizisi)
 1998: gülerken ağladık (tv dizisi)
 2003: sen hiç güneşte üşüdün mü? 
 2003: güneş de karanlığa düşer
 2006: adressiz sorgular
 2006: sis ve gece
 2008: şeytanın pabucu
 2008: ölüm çiçekleri-saraybosna (tv dizisi)
 2008: sevgilim babam
 2009: çıngıraklı top
 2010-11: akasya durağı (tv dizisi)
 2012: lal gece
 2012: seni seviyorum tülsü (kısa film)
 2014: mısır adası
 2014: gece
 2015: ve panayır köyden gider
 2017: dört zait (kısa film)
 2022: duran (dizi)
 2022: elif ana

oynadığı klipler 
 2015: arpak kardeşler
 2015: tolga sağ - dilo

senarist olarak 
 1990: aile bağları
 1990: yaşanan dünya
 1990: zavallı

eser 
 1990: zavallı

yönetmen olarak 
 1990: aile bağları
 1990: yaşanan dünya
 1990: zavallı

tiyatrocu olarak 
 yedi kocalı hürmüz (1980)
 neşe-i muhabbet (1982)
 bin yıl önce bin yıl sonra (1985-86)
 gurbet kuşları
 canavar cafer (2000)

müzik-şiir albümleri 
 aramayın beni başka yerde
 dağların ardı nazlıdır
 doğdukları yerde doymayanlar
 i̇nadına türküler
 söze güneş doğdu
 türkülerimiz var söylenecek
 yaram sızlar

kitapları 
 2006: hasretim sansürlüdür
 2018: faşo ağalara karşı birleşelim!

yazıları 
 2007: kırmızı beyaz/türksolu
 2009: hem sosyalistim hem de kemalist

ödülleri 
 1977: avni dilligil tiyatro yarışmaları - en i̇yi tiyatro oyuncusu
 1993: 5. ankara uluslararası film festivali - en i̇yi erkek oyuncu - fikrimin i̇nce gülü - sarı mercedes
 2007: 18. ankara uluslararası film festivali - en i̇yi yardımcı erkek oyuncu - sis ve gece
 2012: 19. altın koza film festivali - en i̇yi erkek oyuncu ödülü - lal gece
 2012: 49. altın portakal film festivali - yaşam boyu onur ödülü

ayrıca bakınız 
 türk oyuncu film listeleri
 yeşilçam oyuncuları
 yeşilçam türk sineması

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 
 
 
 tsa´de i̇lyas salman 
 i̇lyas salman resmi web sitesi
 i̇lyas salman: "ülkenin %90'ı bilo, %10'u maho'dur"  | meltem yılmaz - i̇lyas salman | haftanın rengi

1949 doğumlular
arapgir doğumlular
malatya doğumlu sanatçılar
türk erkek dizi oyuncuları
türk erkek sinema oyuncuları
türk erkek tiyatro oyuncuları
türk film yönetmenleri
türk senaristler
türk ateistler
ankara uluslararası film festivali ödülü sahibi oyuncular‎
yaşayan insanlar
türk aktivistler
ateist oyuncular
altın koza ödülü sahipleri
türk komedyenler
21. yüzyıl türk yazarları
21. yüzyıl türk şairleri
21. yüzyılda türk erkek oyuncular
türk komünistler