mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
LED TV

led tv (i̇ngilizce: light emitting diode, türkçe: işık yayan diyot), arka aydınlatmasında led teknolojisinin kullanıldığı düz panel ekranlarda uygulanan görüntüleme teknolojisidir. led tv, light-emitting dioedes (leds) olarak da bilinmektedir, aynı zamanda led televizyonlar için led arkadan aydınlatmalı lcd televizyonlar da denilmektedir. plazma ve oled teknolojilerinden farklı olarak led televizyonlarının ışık kaynağı kendine özgüdür.

aydınlatma teknolojisi türleri 
led televizyonlarında üç tür led kullanılır, bunlar :

kenardan aydınlatma 
işığın ekran arkasına yansıtılması için ekran kenarlarından beyaz ledler ile aydınlatma. bu teknoloji kullanılan ekranlar daha ince olur ve ışık ekran boyunca eşit olarak dağıtılır.

doğrudan aydınlatma 
ekran arkasında doğrudan rgb kullanımı. bu teknoloji ile ekranın istenilen alanında karartma uygulanabilir.

dizi aydınlatma 
ekran arkasında tek tek dizilmiş kontrol edilen led kullanımı. bu teknoloji ile led televizyonlarda daha az enerji tüketimi sağlanmıştır. daha fazla renk aralığı sayesinde sahne geçişleri fark edilemez dereceye getirilmiştir.

teknoloji 
led televizyonlardaki en büyük fark siyah rengin geleceği bölgedeki ledin kapatılarak ekranda daha fazla siyah elde edilmesidir. bu sayede çok yüksek kontrast oranı yakalanabilir. bu durum görüntüde netliğe yol açar. lcd televizyonlarda 1:10.000 ile 1:50.000 lümens arasında kontrast elde edilirken, led televizyonlarda bu oran 1:2.000.000 ile 1:5.000.000 arasındadır.

bu teknoloji ile gelen diğer önemli özellik ise düşük enerji tüketimidir. led televizyon türlerinin tümünde enerji kullanımı düşük seviyededir.

kaynakça 

görüntüleme teknolojisi
televizyon teknolojisi
Valeria Bruni Tedeschi

valeria bruni tedeschi (d. 16 kasım 1964), i̇talyan asıllı fransız sinema oyuncusu ve yönetmen. 2004 yılında berlin uluslararası film festivali'nde jüri üyesi olarak görev aldı. kendisi gibi sanatçı olan kızkardeşi carla bruni, fransa cumhurbaşkanı nicolas sarkozy ile evlendi.

1995 yapımı i̇talyan filmi la seconda volta 'da oyuncu nanni moretti ile birlikte rol alarak başarılı bir performans sergiledi. kendisi aynı zamanda piyanist olup konserler vermektedir.

dış bağlantılar 
 

1964 doğumlular
i̇talyan kadın sinema oyuncuları
fransız kadın sinema oyuncuları
i̇talyan asıllı fransızlar
torino doğumlular
en çok umut vadeden kadın oyuncu césar ödülü sahipleri
ordre des arts et des lettres şövalyeleri
david di donatello ödülü sahibi oyuncular
fransız film yönetmenleri
i̇talyan film yönetmenleri
yaşayan insanlar
nicolas sarkozy
césar ödülü sahipleri
david di donatello en i̇yi kadın oyuncu ödülü sahipleri
david di donatello ödülü sahipleri
gümüş kurdele ödülü sahipleri
Topuklu ayakkabı

topuklu ayakkabı ya da kısaca topuklu, çoğunlukla kadınların giydiği, ökçesi (topuğu) tabanına nazaran oldukça yüksek olan bir ayakkabı türü. ayrıca yüksek topuklu ya da sivri topuklu olarak da bilinir. tanımı firmadan firmaya değişmekle birlikte ayakkabı endüstrisinde genellikle topuğu 5 cm'den yüksek olan ayakkabılar topuklu ayakkabı kabul edilir. topuğu açık ayakkabı, burnu açık ayakkabı, i̇skarpin, striptizci ayakkabı, kedi topuk ayakkabı, şeffaf topuklu ayakkabı, bobin ayakkabı, stiletto, wedge ayakkabı türleri vardır.

tabanı da topuğu gibi yüksek (kalın) olan platform ayakkabılar topuklu kabul edilmez. bununla birlikte yüksek topuklu platform ayakkabılar da vardır.

ayakkabı
topuklu ayakkabılar
ayak giyimi
20. yüzyıl modası
21. yüzyıl modası
FIFA Kulüpler Dünya Kupası golcüleri listesi

"fifa kulüpler dünya kupası golcüleri listesi" sayfasında yapılan turnuvalardaki golcülerin yıllara göre dağılımı verilmiştir.
yeşil olarak gösterilen bölümlerde turnuvanın gol kralı olmuş futbolcuları belirtilmiştir.

turnuvada en çok gol atanlar

turnunavın gol kralları

adelaide united

el-ehli

el-ehli

el-i̇ttihad

en-nasr

el-sadd

al-wahda

américa

 kendi kalesine gol
  miguel samudio

atlante

atlético mineiro

not: ronaldinho barcelona'da oynarken de 2006'da gol attı.

atlético nacional

auckland city

barcelona

bayern munich

boca juniors

chelsea

corinthians

cruz azul

es sétif

espérance st

estudiantes

étoile sahel

gamba osaka

guangzhou evergrande

hekari united

internacional

internazionale

jeonbuk hyundai motors

kashima antlers

kashiwa reysol

ldu quito

liverpool

mamelodi sundowns

 kendi kalesine gol
  ricardo nascimento

manchester united

milan

 kendi kalesine gol
  massimo ambrosini

moghreb tétouan

monterrey

kendi kalesine gol
 dárvin chávez

necaxa

pachuca

 kendi kalesine gol
  fausto pinto

pohang steelers

raja

real madrid

river plate

san lorenzo

sanfrecce hiroshima

santos

são paulo

saprissa

seongnam fc

sepahan

south melbourne

sydney fc

tp mazembe

ulsan hyundai

urawa red diamonds

vasco da gama

waitakere united

western sydney wanderers

golcüler
Abel Ödülü

abel ödülü, norveç kralı tarafından her yıl bir ya da daha fazla matematikçiye verilen uluslararası ödül. ödül adını norveçli matematikçi niels henrik abel'den almıştır. çoğu zaman "matematikçilerin nobel'i" olarak anılan abel ödülü, matematik alanındaki en prestijli ödüllerden biridir. kazananlara 7,5 milyon norveç kronu para ödülü verilmektedir.

her yıl abel ödülü'nü kazanan kişi, beş matematikçiden oluşan uluslararası bir komite tarafından belirlenmekte ve daha sonra norveç bilim ve edebiyat akademisi tarafından duyurulmaktadır. komitenin başkanlığını ragni piene yapmaktadır. abel komitesi'ne üye seçimlerine uluslararası matematik birliği ve avrupa matematik topluluğu öneri getirmektedir. norveç 2001'de ödülün başlatılması için 200.000.000 norveç kronu (yakaşlık 23.000.000 dolar) finansman sağlamıştır. ödülün veriliş amacı matematiğin, özellikle gençler arasında, yaygınlaşması ve prestij kazanmasıdır.

ödül yönetimi bunun yanında, norveç matematik topluluğu tarafından organize edilen abel sempozyumunu başlatmıştır.

tarihçe 
abel ödülü verilmesi fikri ilk olarak 1902 yılında, abel'in doğumunun 100. yılı anısına ortaya atıldı. 1897'de alfred nobel'in matematik harici dallarda her yıl dağıtılacak bir ödül hazırlığında olduğunu duyan sophus lie, 1899'da, ölümünden hemen önce, abel ödülü önerisi getirdi. kral ii. oscar abel'in adına verilecek matematik ödülünün finansmanını üstlenmiş; matematikçiler ludwig sylow ile carl størmer de ödül statüsü ve kurallarını ortaya koymuştu. ancak lie'nin ölümüyle bu yöndeki çabalar azaldı. 1905'te i̇sveç ve norveç birliği'nin dağılmasıyla abel ödülü için yapılan ilk deneme sonuçsuz kaldı.

2001 yılında böyle bir ödüle ilginin tekrar artmasıyla, bir çalışma grubu tarafından hazırlanan teklif, mayıs ayında norveç başbakanına sunuldu. ağustos 2001'de norveç hükûmeti abel'in 200. doğum günü anısına 2002 itibarıyla ödülün dağıtılacağını açıkladı. norveçli matematikçi atle selberg 2002'de onursal bir abel ödülü almış olsa da ilk gerçek ödül 2003'te verilebildi.

bunun yanında, her beş yılda bir yayınlanacak kitaplarla, abel ödülü sahipleri ve çalışmaları anlatılmaktadır. bu serinin ilk cildi 2003-2007 dönemini konu almıştır.

kazananlar

ayrıca bakınız 
 madalyalar ve ödüller listesi - matematik
 chern madalyası
 fields madalyası
 nemmers matematik ödülü
 nevanlinna ödülü
 schock ödülü
 wolf matematik ödülü

kaynakça

dış bağlantılar 
 abel ödülü resmi web sitesi  
 abel sempozyumu web sitesi 
 

matematik ödülleri
norveç'te verilen ödüller
ödül
Ultrabook

ultrabook, ilk kez intel firmasının oluşturmuş olduğu notebook çeşidi. intel'in oluşturmuş olduğu bu konsept çeşitli kurallara dayanmaktadır. intel'in ikinci nesil core işlemcilerinin kullanılmasını zorunlu kıldığı ultrabooklar daha yüksek performans ve uzun süreli pil ömrü sunmaktadır. ayrıca ultrabooklar incelik bakımından belirli standartlara oturtulmuştur. yine  ultrabooklarda olması gereken kurallardan biri de, ssd depolama birimlerinin kullanılmasıdır. hızlı açılma süreleri ultrabook standartları arasında yer almaktadır. bu konsept oluşturulurken fiyatların 1000 dolar altında olması planlanırken piyasadaki birçok ultrabook bu sınırın üstüne çıkmıştır. yine de yeni gelecek ultrabook modellerinde bu fiyat altında ürünler beklenmektedir. ultrabookların, apple firmasının macbook air modeline bir rakip çıkartmak için tasarlandığı söylenebilir. intel'in sandy bridge işlemcileri kullanılır. optik sürücüleri bulunmaz. kasalarının farklı noktalarda geçmemesi gereken bir kalınlık sınırı vardır. ultrabook modellerinin bir kısmının ekranı dokunmatik olma özelliğine sahiptir. bazı modellerde ise bu ekran çıkıp aynı zamanda tablet bilgisayar olarak kullanılabilmektedir.
Yay sarkacı

yay sarkacı, serbest durumda bulunan esnek yayın ucuna g ağırlıklı cisim asıldığında oluşan sisteme denir. sönümlenmeyen yay sarkacı, basit harmonik hareket yapar. sadece yatay düzlemde olur.

yay sarkacının periyodu 

yay sarkacının periyodu, "ortamın çekim ivmesi"ne ya da "sarkaç sisteminin salınım düzlemi"ne bağlı değildir. formülü:

burada;

"": 2radyan = 360°.

"": kütle, kilogram  biriminde.

"": yay sabiti, n/m  biriminde.

yayların birbirine bağlanması

kaynakça 

sarkaçlar
Osman Birsen

osman birsen, (d. 1945, ankara) 1968 yılında ankara üniversitesi siyasal bilgiler fakültesi'ni bitirdikten sonra maliye bakanlığı'na girdi. müfettiş ve başmüfettiş oldu. çeşitli görevlerde bulunduktan sonra 1993 yılında başbakanlık müsteşar yardımcılığı, 1994'te de hazine ve dış ticaret müsteşarı oldu.

1995 yılında i̇ktisat bankası'nın yönetim kurulu üyeliği görevinde bulundu. ekim 1997'de i̇stanbul menkul kıymetler borsası (i̇mkb) başkanı oldu. i̇ngilizce biliyor. evli ve iki çocuk babasıdır.

kaynakça 

 

1945 doğumlular
ankara doğumlu devlet görevlileri
ankara üniversitesi siyasal bilgiler fakültesinde öğrenim görenler
hazine müsteşarları
dış ticaret müsteşarları
borsa i̇stanbul
yaşayan insanlar
türkiye başbakanlık müsteşar yardımcıları
Nevzat Saygılıoğlu

nevzat saygılıoğlu (d.1953, erzurum) türk bürokrat

ankara i̇ktisadi ve ticari i̇limler akademisi'ni 1974 yılında bitirdikten sonra maliye bakanlığı'nda hesap uzman muavini olarak göreve başlamış, daha sonra hesap uzmanlığı ve baş hesap uzmanlığı görevlerinde bulunmuştur. 1986 yılında gazi üniversitesi'nde doktora yapan saygılıoğlu, 1989 yılında doçent olmuştur. 1986-1994 arasında gelirler genel müdürlüğü'nde yöneticilik yaptıktan sonra, 1994-1997 yıllarında hazine ve dış ticaret müsteşar yardımcılığı, 1997-1999 arasında gelirler genel müdürlüğü, 1999 yılında 3 ay kadar bir süreyle maliye bakanlığı yüksek eğitim merkezi başkanlığı, 1999-2000 yılları arasında turizm bakanlığı müsteşarlığı, 2000-2004 arasında da gümrük müsteşarlığı görevinde bulunmuştur. 2004 yılından bu yana da gazi üniversitesi i̇ktisadi ve i̇dari bilimler fakültesi'nde profesör olarak görev almaktadır.

kaynakça 

 

1953 doğumlular
erzurum doğumlular
gazi üniversitesinde öğrenim görenler
gümrük müsteşarları
hazine müsteşarları
Basit sarkaç

basit sarkaç, serbest durumda bulunan ipin ucuna g ağırlıklı cisim asıldığında oluşan sisteme denir. sönümlenmeyen basit sarkaç, basit harmonik hareket yapar.

basit sarkacın periyodu 

burada;

"": 2radyan = 360°.

"": yarıçap,  biriminde.

"": yerçekimi ivmesi,  biriminde.

basit sarkacın periyodu: cismin kütlesine, "küçük açı değerleri için genliğe" ve açı değerine bağlı değildir.

kaynakça 

sarkaçlar
Jean-Emmanuel Effa Owona

jean-emmanuel effa owona (d. 26 aralık 1983; kamerun), şırnak 1. amatör ligi takımlarından 73 şırnak belediyespor'da forma giyen kamerunlu hücum futbolcusu.

yaşamı
effa 1983'te kamerun'da doğdu. dönemin altay teknik direktörü ümit durmuş, kamerun'da çalıştığı süre zarfında effa'yı tanıdı ve 2002-2003 transfer döneminde; çalıştırdığı, dönemin süper lig takımlarından altay'a transfer ettirdi. altay effa'nın takıma katıldığı yıl küme düştü. takımın küme düşmesiyle birlikte effa takımdan gönderildi. effa altay'dan sonra elazığspor ile anlaşsa da; elazığspor da ligde kalmayı başaramadı ve effa mke ankaragücü'ne transfer oldu. ancak 2005 nisan'ında oynanan sakaryaspor maçında adem koçak ile birlikte 52. dakikada oyundan atılan effa; dönemin ankaragücü teknik direktörü yılmaz vural tarafından saha kenarında fiziksel bir şiddete maruz kaldı. yılmaz vural'ın maçın ardından söylediği: "ben onların hem ağabeyi hem babası sayılırım. yeri geldiğinde tokat da atabilirim." sözleri uzun süre, türk spor medyasında tartışıldı. türkiye'de son olarak dönemin 1. lig ekiplerinden malatyaspor ile anlaşan effa; 2006'da türkiye'den ayrıldı. effa türkiye'den ayrıldıktan sonra fransa, katar ve malezya liglerinde mücadele etti. oyuncu 2005'te artur jorge yönetimindeki kamerun millî futbol takımında bir kez oynadı.

kaynakça

dış bağlantılar
fc metz profili
lequipe

1983 doğumlular
yaşayan insanlar
kamerunlu futbolcular
elâzığspor yabancı futbolcuları
malatyaspor yabancı futbolcuları
mke ankaragücü gsk yabancı futbolcuları
lb châteauroux futbolcuları
fc metz futbolcuları
ligue 1 futbolcuları
ligue 2 futbolcuları
katar'daki gurbetçi futbolcular
süper lig futbolcuları
kamerunlu gurbetçi futbolcular
türkiye'deki gurbetçi futbolcular
fransa'daki gurbetçi futbolcular
altay sk yabancı futbolcuları
türkiye'deki kamerunlu gurbetçiler
fransa'daki kamerunlu gurbetçiler
katar'daki kamerunlu gurbetçiler
resim aranan futbolcular
forvet futbolcular
1896 Yaz Olimpiyatları'nda tenis - Çift erkekler

1896 yaz olimpiyatları'ndaki iki tenis etkinliğinden biri olan çift erkekler karşılaşmaları 8 nisan tarihinde düzenlenmeye başladı. 4 farklı ülkeden 10 sporcunun katıldığı müsabakalar eleme usulüyle düzenlendi. 11 nisan günü oynanan finalde dionysios kasdaglis-demetrios petrokokkinos çiftini friedrich traun-john pius boland çifti birinci oldu.

sonuçlar 
mısır'ın i̇skenderiye şehrinde yaşanan yunan kökenli sporcu dionysios kasdaglis, 1896 olimpiyatları'ndaki tek erkekler tenis müsabakalarında uluslararası olimpiyat komitesi (ioc) tarafından yunan olarak gösterilmesine rağmen; çift erkekler müsabakalarında yunan partneri demetrios petrokokkinos ile mücadele etse de ioc tarafından karma takımda listelendi.

maçlar

kaynakça 
 
 
 

çift erkekler
Demirler

demirler (, trl: zhelezino) bulgaristan'da, hasköy ilinde, ortaköy ilçesinde bulunan bir küçük bir kasabadır. kasabada türk, bulgar, pomak ve romanlar yaşamaktadır. sadece bu bölgede yetişen bir şakayık türü bulunmaktadır.

hasköy ili
Adour

adour (okunuşu: adur) (baskça: aturri, occitan: ador), fransa'nın güneybatısında bir nehir. toplam uzunluğu 309,2 km; havzasının büyüklüğü 16.660 km² ve ortalama debisi 350 m³/s'dir.

kaynağı pireneler'de "pic du midi de bigorre" dağında la moglie kış sporları merkezi yakındadır (). ağzı atlas okyanusunda biskay körfezi'nde bayonne sehrinde hemen sonradır (). ağzının sağ kıyısında landes ilindeki tarnos ve sol kıyısında (pyrénéeş-atlantiques ılinde anglet mevkileri bulunur.

adour'un içinden ve yanından geçtiği fransa illeri ve bu illerdeki önemli kent ve kasaba isimleri şöyle verilebilir:
 hautes-pyrénées: bagnères-de-bigorre, tarbes, maubourguet
 gers: riscle
 landes: aire-sur-l'adour, dax, tarnos
 pyrénées-atlantiques: bayonne

adour'un önemli çay ve dere dallarının isimleri şunlardır: échez, arros, léez, gabaş, midouze, louts, luy, gave de pau, bidouze, aran, ardanabia, nive.

adour'un yıllık ortalama debisi "boucau" mevkiinde 350 m³/s olarak gözümlenmiştir. nehrin aylık ortalama debilerinin değişimi şu gösterimden izlenenilir:

birim: m³/s

</center>
kaynak: fransizca wikipedia "adour" maddesi 

adour'un ağzından 70 km kadar kara içine hiç özel "havuzlu yükseltme-alçaltma" olmadan botlarla seyrüsefer yapılabilir. adour kıta avrupasında somon balığı (salmö salar)'ın yumurtlamak için denizden yıllık göçle geldiği ender akarsulardan en önemlilerindendir.

galeri

ayrıca bakınız 
 bayonne

kaynakça

dış bağlantılar 
 adour hakkında tarihsel ve coğrafi bilgiler. 
 adour ve kolları kıyılarındadaki kent ve kasabalar; bitkiler ve hayvanlar; balıkçılık ve bot kullanımı hakkında bilgiler . 

fransa'daki nehirler
hautes-pyrénées
gers
landes
pyrénées-atlantiques
pireneler
natura 2000
biskay körfezi
adour-garonne havzası
1993 Football League Cup Finali

1993 football league cup finali bir başka ismiyle 1993 coca cola kupası finali, 18 nisan 1993 tarihinde arsenal ve sheffield wednesday takımları arasında oynanan, kupa tarihinin 33. finalidir. wembley stadyumu'nda oynanan yirmiyedinci lig kupası organizasyonudur.

arsenal takımı maçı 2-1 kazanarak tarihindeki ikinci lig kupası'nı kazandı. arsenal'in gollerini 20. dakikada merson ve 68. dakikada morrow kaydederken, sheffield wednesday takımının tek golünü maçın 8. dakikasında harkes attı.

bu maç ile birlikte arsenal organizsayonda 5. kez final oynama başarısı göstermiştir.

kadrolar

wembley yolu

arsenal 
2. tur, 1. maçı: millwall 1-1 campbell highbury'de

2. tur, 2. maçı: 1-1 campbell the den'de (arsenal penaltılarla 3-1 kazandı)

3. tur: derby county 1-1 campbell baseball ground'da

3. tur tekrar maçı: 2-1 campbell, wright highbury'de

4. tur: scarborough 1-0 winterburn mccain stadium'da

5. tur: nottingham forest 2-0 wright (2) highbury'de

yarı final, 1. maçı: crystal palace 3-1 smith (2), wright selhurst park'ta

yarı final, 2. maçı: 2-0 linighan, wright highbury'de

sheffield wednesday 
2. tur, 1. maçı: hartlepool united 3-0 bright, watson, wilson hillsborough stadyumu'nda

2. tur, 2. maçı: 2-2 bright, warhurst victoria park'ta

3. tur: leicester city 7-1 bart-williams, bright (2), hirst, watson (2), worthington hillsborough stadyumu'nda

4. tur: qpr 4-0 bright, hirst, nilsson, palmer hillsborough stadyumu'nda

5. tur: ipswich town 1-1 john sheridan portman road'da

5. tur tekrar'' 1-0 warhurst hillsborough stadyumu'ndayarı final, 1. maçı: blackburn rovers 4-2 harkes, john sheridan, warhurst (2) ewood park'tayarı final, 2. maçı:''' 2-1 bright, hirst hillsborough stadyumu'nda

kaynakça 
 
 

lig kupası finali
efl cup finalleri
1993 lig kupası finali
1993 lig kupası finali
Sabire Aydemir

sabire aydemir (d. 1 şubat 1910 kastamonu - ö. 4 temmuz 1991 ankara), türk veteriner hekim.

1937 yılında ankara'daki veteriner yüksekokulu'ndan mezun olan on kadından birisidir. türkiye'nin ilk kadın veteriner hekimi ödülünü almıştır.

hayatı 
1 şubat 1910 tarihinde, kastamonu'ya bağlı i̇nebolu'da doğdu. i̇lköğrenimini burada tamamladıktan sonra orta öğrenimine i̇stanbul'da devam etti. 1933 yılında erenköy kız lisesi'nden mezun oldu. tıp doktoru olmak istiyordu. tıp fakültesi'ne kız öğrencileri yatılı olarak kabul etmedikleri için fikrini değiştirerek o sene ilk defa kadın öğrencileri kabul eden veteriner yüksekokulu'na kaydını yaptırdı. 1937 yılında veteriner yüksekokulu'ndan mezun oldu.

i̇ki yıl çeşitli laboratuvarlarda çalıştıktan sonra veteriner fakültesi'ne asistan olarak geri döndü. 1945 yılına kadar buradaki görevini sürdürdü. i̇stanbul'daki pendik bakteriyoloji ve araştırma enstitüsü ve ankara'daki etlik veteriner kontrol ve araştırma enstitüsü gibi sağlık kuruluşlarında bakteriyolog veteriner hekim olarak çalıştı. samsun'un atakum ilçesindeki veteriner kontrol ve araştırma enstitüsü bünyesinde bulunan kuduz laboratuvarından emekli oldu.

1984 yılında kadınların seçme ve seçilme hakkının tanınmasının 50. yılı nedeniyle kendisine tbmm tarafından "i̇lk kadın veteriner hekim" olmasına dayanarak bir ödül ve plaket verildi.

i̇ngilizce ve almanca bilen sabire aydemir evli ve iki çocuk annesiydi. 4 temmuz 1991 tarihinde, ankara'da hayatını kaybetti.

2022 yılında google, sabire aydemir'in 112. doğum günü anısına özel bir doodle yayımladı.

2022 yılında memleketi kastamonu i̇nebolu'daki kent müzesinde geçmişi, eşyaları ve ödüllerini içeren adına bir köşe düzenlenmiştir. gelecek nesil türk kadınlarına ilham kaynağı olması amaçlanmıştır.

ödülleri 
 1980 - veteriner hekimleri derneği  onur belgesi ve plaketi verildi.
 1984 - kadınların seçme ve seçilme hakkının tanınmasının 50. yılı nedeniyle tbmm tarafından kendisine "i̇lk kadın veteriner hekim" olarak ödül ve plaket verildi.
 2016 - türk veteriner hekimleri birliği onur ödülü ve plaketi verilmiştir.

ayrıca bakınız 
 merver ansel
 türkiye'de mesleklerine göre ilk kadınlar listesi

galeri

notlar

kaynakça 

1910 doğumlular
i̇nebolu doğumlular
1991 yılında ölenler
ankara'da ölenler
erenköy kız lisesinde öğrenim görenler
ankara üniversitesi veteriner fakültesinde öğrenim görenler
türk veteriner hekimler
Güren

güren (, trl: zvezdel) bulgaristan'da kırcaali ilinde, mestanlı ilçesinde bulunan küçük bir kasabadır. nüfusun büyük bir bölümü türklerden oluşmaktadır. doğu rodopların en yüksek noktası bu kasabanın yakınında bulunur.

mestanlı ilçesi
1995 Football League Cup Finali

1995 football league cup finali bir başka ismiyle 1995 coca-cola cup finali, 2 nisan 1995 tarihinde liverpool ve bolton wanderers takımları arasında oynanan, kupa tarihinin 35. finalidir. wembley stadyumu'nda oynanan yirmidokuzuncu lig kupası organizasyonudur.

liverpool takımı maçı 2-1 kazandı. liverpool'un gollerini, 37 ve 68. dakikalarda i̇spanyol oyuncu steve mcmanaman atarken, bolton takımının tek sayısını maçın 69. dakikasında alan thompson kaydetmiştir. steve mcmanaman maçın adamı ödülüne layık görüldü ve özel konuk olarak maçı izleyen sir stanley matthews'in övgüsünü kazandı. bu final maçı, televizyon yayınında kuş bakışı görüntü sağlamak amacıyla helikopterden çekim yapılan ilk final maçıdır.

liverpool bu maç ile birlikte organizasyondaki 7. finalini oynadı. bu maçıda kazanarak tarihindeki 7. lig kupası'nı kazandı. organizasyon tarihinde bu kupayı 5 kez kazanan ilk takım olmuşlardır.

maç detayları

wembley yolu

kaynakça

dış bağlantılar 
 lfc history maç raporu 

1995'te i̇ngiltere'de futbol
efl cup finalleri
1995 lig kupası finali
1995 lig kupası finali
Riverside Stadyumu

riverside stadium i̇ngiltere'nin middlesbrough şehrinde bulunan futbol stadyumu. efl championship ekiplerinden middlesbrough kulübü iç sahadaki maçlarını bu stadyumda oynamaktadır. 1995 yılında açılan stadyum 34,988 seyirci kapasitesine sahiptir.

millî maçlar 
riverside, selefi ayresome park gibi birçok uluslararası futbol maçına ev sahipliği yapmıştır. yeni wembley stadyumu inşaati sırasında, i̇ngiltere takımı bu stadyumda birçok maç yapmıştır. riverside, 11 haziran 2003 tarihinde euro 2004 eleme maçında slovakya ile bu stadyumda bir maç oynanmıştır. i̇ngiltere maçı 2-1 kazandı.

kaynakça

dipnotlar

dış bağlantılar 

i̇ngiltere'deki stadyumlar
premier league stadyumları
middlesbrough fc
english football league stadyumları
Manchester derbisi

manchester derbisi (i̇ngilizce: manchester derby), i̇ngiltere'nin manchester şehrinde; manchester city ile manchester united takımları karşılaştıkları zaman i̇ngiltere'de ve dünyada büyük önem kazanan derbilerinden biridir. city'nin stadı olan manchester şehir stadyumu doğuda yer alırken united'ın stadı olan old trafford ise güneyde yer almaktadır.

takımlar tüm yarışmalarda 190 maç oynadı.united 78, city 59 kez kazandı ve kalan 53 maç berabere bitti. i̇ngiltere'deki en başarılı kulüpler arasında, toplam 98 kupa kazandılar: 67'si manchester united ve 31'ini manchester city kazandı.

i̇statistikler

en golcü oyuncular 
tüm istatistikler, 1960–61 sezonundan yarıda kalan maçı hariç tutar. i̇talikler, halen manchester city veya manchester united için oynayan oyuncuları gösterir.

başarıları 

(*) fa community shields, 1993 öncesi yarışma düzenlemelerine göre berabere biten bir maçtan sonra paylaşılan onurları içerir. manchester united'ın 17 kesin ve 4 paylaşılan unvanı vardır.

i̇ki takımda da görev yapanlar

i̇ki takımda da oynayan oyuncular

futbolcuyken ve teknik direktörken iki takımda da görev yapanlar

i̇ki takımı da çalıştıran teknik direktör

kaynakça 

kitaplar

dış bağlantılar 
manchester: a city united  - fifa.com
derbinin geçmişi  - independent.co.uk

derbi
derbi
derbi
derbi
i̇ngiltere futbol rekabetleri
Cristian Ianu

cristian florin ianu (d. 16 ekim 1983, temeşvar) romanyalı futbolcudur. şu anda super league ekiplerinden fc luzern'de forma giymektedir.

kulüp kariyeri
2003 yılında ut arad'dan takım arkadaşı adrian pit ile birlikte i̇sviçre süper ligi ekiplerinden ac bellinzona ile sözleşme imzaladı. 4 yıl boyunca burada oynadı. 2007 yılında yine i̇sviçre süper ligi ekiplerinden aarau ile anlaştı.

10 mayıs 2009 tarihinde fc luzern romanyalı forvet ile 2012 yılına kadar sözleşme imzaladığını açıkladı. ianu, temmuz 2009'da takıma katıldı.

ianu, luzern ile ilk sezon da 21 gol attı. o sezon takımın taraftarları tarafından 'sezonun en değerli oyuncusu' seçildi. i̇yi performansına rağmen o dönemin romanya millî futbol takımı hocası răzvan lucescu tarafından seçilmedi.

ianu, fcl fan justcantbeatthat.com tarafından yılın futbolcusu seçildi ve st. gallen maçı öncesi dostluk ödülü aldı. ianu, fc luzern'in fc basel karşısında 4-1 kazandığı maçta bacağından sakatlandı ve 2010-2011 sezonunun büyük bir bölümünde oynayamadı.

millî takım
2001 yılında romanya 19 yaş altı millî futbol takımı ile finlandiya maçında yer aldı.

1983 doğumlular
rumen futbolcular
yaşayan insanlar
resim aranan futbolcular
ac bellinzona futbolcuları
fc aarau futbolcuları
fc luzern futbolcuları
fc sion futbolcuları
fc wohlen futbolcuları
liga i futbolcuları
super league futbolcuları
forvet futbolcular
4 × 400 metre bayrak yarışı

4 x 400 metre bayrak yarışı ya da uzun bayrak yarışı, her birinin 400 metrelik bir turu koştuğu dört kişiden oluşan takımların yarıştığı bir atletizm yarışması. geleneksel olarak şampiyonalardaki son mücadeledir.

bayrak yarışı atletleri takım arkadaşlarına aktarmaları gereken bir bayrak çubuğu taşırlar. atletler bayrağı aktarmak için 20 m'lik bir mesafeye (genellikle mavi çizgilerle işaretlenir) sahiptir. 4 x 100 m'den farklı olarak, 4 x 400 metre koşucuları çoğunlukla arkasına dönüp, gelen takım arkadaşından bayrağı alabilmektedir; çünkü gelen sporcu yorulmakta ve uzun mesafe yarışı daha geniş bayrak aktarma mesafesi sağlamaktadır. bu sebeple diskalifiyeler daha az görülmektedir.

rekorlar 

not: iaaf 12 ağustos 2008 tarihinde, abd takımı tarafından (jerome young, antonio pettigrew, tyree washington, michael johnson) 22 temmuz 1998'de kaydedilen 2:54.20'lük dünya rekoru derecesini, pettigrew'in 1997-2003 arasında büyüme hormonu ve epo kullandığını itiraf etmesi dolayısıyla iptal ettiğini açıkladı.

not: iaaf, abd takımının (kerron clement, wallace spearmon, darold williamson, jeremy wariner) 16 eylül 2006'da yaptığı 3:01.96'lık dereceyi, yarış sonrası epo testi yapılmadığı gerekçesiyle reddetti.

rekorların gelişimi 
 erkekler 4 x 400 metre bayrak yarışı dünya rekorunun gelişimi
 kadınlar 4 x 400 metre bayrak yarışı dünya rekorunun gelişimi

kaynakça
1968 Yaz Olimpiyatları'nda atletizm

1968 yaz olimpiyatları'nda, erkeklerde 24, kadınlarda ise 12 olmak üzere toplam 36 atletizm mücadelesi yapıldı. meksiko'daki yarışmalara 93 ülkeden 1031 atlet katıldı.

1968 oyunları birçok ilke ve dünya rekoruna sahne oldu; elde edilen dereceler mexico city'nin yüksek rakımının etkisine yoruldu. bunlardan bazıları şu şekildeydi:

 dick fosbury geriye doğru yaptığı atlayışıyla yüksek atlamaya, kendi adıyla anılan fosbury flop tekniğini kazandırdı; ondan önceki metotlar önden veya yandan yapılan atlayışları içeriyordu.
 afrikalılar birçok orta ve uzun mesafe koşusunun yanında, ilk kez 1500 m ve 3000 m hendekli koşuda zafere ulaştı.
 bob beamon, erkekler uzun atlamada ralph boston'un 1965 tarihli dünya rekorunu 55 cm (22 inç) ile kırdı. yeni rekor 1991'e kadar geçilemedi.
 erkekler üç adım atlama dünya rekoru üç atlet tarafından toplam beş kez kırıldı. bunlardan biri de mücadelenin son atlayışıydı.
 amerikalı siyah atletlerin 200 metre madalya töreninde siyah eldivenler giyip, eğilerek selam vermesi büyük tartışmalara yol açtı.
 jim hines 100 metrede 10 saniye engelini resmi olarak aşabilen ilk atlet oldu.

madalyalar

erkekler

kadınlar

madalya tablosu

kaynakça 
 uluslararası olimpiyat komitesi sonuç veritabanı
 athletics.com.au

dış bağlantılar 
 1968 olimpiyatları erkekler 100 m finali videosu 
 1968 olimpiyatları erkekler 200 m finali videosu 
 1968 olimpiyatları erkekler 1500 m finali videosu
Celal Sönmez

celal sönmez (17 mayıs 1953, bursa) türk iş insanı, sanayici, girişimci ve medya patronu.

hayatı 
1953 i̇negöl doğumludur. i̇lkokulu i̇negöl'de, liseyi bursa erkek lisesi'nde okudu.1977'de i̇stanbul üniversitesi i̇şletme fakültesi'ni bitirdi. askerlik hizmetini yaptıktan sonra babası ali osman sönmez'e ait sönmez holding endüstri kuruluşlarında çalışmaya başladı. holdinge bağlı çeşitli kuruluşlarda yönetim kurulu başkan ve başkanvekili olarak görev aldı. babası ali osman sönmez'in ardından sönmez holding yönetim kurulu başkanlığını üstlendi.

bursa'da yayın yapan ve bünyesinde as tv, radyos, bursa hakimiyet, yaşayan bursa, bursa haber ajansı gibi önemli medya kuruluşlarını bulunduran sönmez medya grubu'nun yönetim kurulu başkanıdır.

bursa ticaret ve sanayi odası
i̇lk kez 1984 yılında bursa ticaret ve sanayi odası (btso) meclis üyeliğine seçilen, busi̇ad yüksek danışma kurulu ve uludağ i̇hracatçılar birliği yönetim kurulu üyeliklerinde de bulunan sönmez,1995-2013 yıllarında btso yönetim kurulu başkanlığını yürütmüştür. bünyesinde 9 farklı sektörde, 28 şirket ile faaliyet gösteren sönmez holding yönetim kurulu başkanlığını yürütmektedir.

özel hayatı
ümran sönmez ile evli ve 3 çocuk babası olan celal sönmez i̇ngilizce biliyor.

kaynakça 

20. yüzyıl türk iş insanları
21. yüzyıl türk iş insanları
türk sanayiciler
bursa erkek lisesinde öğrenim görenler
i̇stanbul üniversitesi i̇şletme fakültesinde öğrenim görenler
sönmez holding
sönmez ailesi
1953 doğumlular
yaşayan insanlar
resim aranan kişiler
bursa doğumlular
Balıkesir Saat Kulesi

balıkesir saat kulesi, balıkesir'de, belediye parkı içerisinde yer alan yamaç üzerinde inşa edilmiş olan eserdir.

tarihi 
kulenin giriş kapısı üzerinde yer alan kitabeye göre 1827 (h. 1243) yılında silistre valisi girit-i zade mehmet paşa tarafından 5 katlı olarak yaptırılmıştır. eser yapı itibarıyla galata kulesi’ne benzetilmektedir. saat kulesi 1897 yılında meydana gelen bir depremde yıkılmıştır. yıkılan kule mutasarrıf ömer ali bey tarafından 1901 yılında yeniden yaptırılmıştır. 1962 yılında ise kitabesi onarımdan geçmiştir.

mimari özellikler 
5 katlı olarak inşa edilen kule 20 metre yüksekliğindedir.
hüdavendigâr salnamesinde (h.1325) ve ircıca’nın arşivindeki fotoğraflarla bugünkü inşa edilen kule arasında hiçbir fark bulunmaması, kulenin aslına uygun bir şekilde modernize edildiğini göstermektedir.

günümüzde 
27 kasım 2013 tarihinde darphane ve damga matbaası genel müdürlüğü tarafından hazırlanan ve 27 kasım 2015 tarihinde satıştan kaldırılacak olan saat kuleleri serisi no:3 isimli balıkesir saat kulesi hatıra parası basılmıştır. 925 ayar gümüşten yapılan ve 38,61 mm x 28 mm boyutlarında, 15,55 gram ağırlığında olan 2.000 adet basılan madenî para  karşılığında satışa sunulmuştur. madenî para  tl ibarelidir.

kaynakça 

türkiye'deki osmanlı saat kuleleri
balıkesir'deki saat kuleleri
1827'de tamamlanan yapılar
2005 FIFA Kulüpler Dünya Şampiyonası

2005 fifa kulüpler dünya şampiyonası toyota cup 11-18 aralık 2005 tarihleri arasında oynanan ve brezilya'nın sao paulo takımının şampiyon olduğu turnuvadır.

format 
turnuvadaki karşılaşmalar tek maçlı eleme sistemi ile oynanmıştır. maçların tamamı tokyo'daki stadyumlarda oynanmıştır.

katılan takımlar

hakemler 

afrika
  mohammed guezzaz
yardımcı hakemler:
  jean marie endeng zogo

asya
  toru kamikawa
yardımcı hakemler:
  yoshikazu hiroshima
  kim dae young

kuzay, orta amerika ve caribbean
  benito archundia
yardımcı hakemler:
  arturo velázquez
  héctor vergara

güney amerika
  carlos eugênio simon
  carlos chandia
yardımcı hakemler:
  cristian julio
  mario vargas

avrupa
  graham poll
  alain sars
yardımcı hakemler:
  glenn turner
  philip sharp
  frédéric arnault
  vincent texier
|}

maçlar

yarıfinal

beşincilik maçı

üçüncülük maçı

final

gol krallığı 
2 gol
  amoroso (são paulo)
  peter crouch (liverpool)
  mohammed noor (al-ittihad)
  alvaro saborio (saprissa)

1 gol
  hamad al-montashari (al-ittihad)
  christian bolaños (saprissa)
  david carney (sydney fc)
  steven gerrard (liverpool)
  rónald gómez (saprissa)
  joseph-désiré job (al-ittihad)
  mohammed kallon (al-ittihad)
  mineiro (são paulo)
  emad moteab (al-ahly)
  rogério ceni (são paulo)
  dwight yorke (sydney fc)

en i̇yi oyuncu

genel puan durumu

dış bağlantılar 
 fifa cwc tournament table 

2005'te futbol
2000'de futbol
fifa kulüpler dünya kupası turnuvaları
Pomplamoose

pomplamoose, amerikalı indie müzik ikilisi. solist nataly dawn ve çoklu-enstrümantalist jack conte'den oluşmaktadır. grup 2008 yazında kuruldu ve 2009 yılında internette 100.000'e yakın şarkı sattı.

tarihçesi 
pomplamoose ilk olarak birkaç youtube videosu ve canlı performanslarla kendini gösterdi. i̇kilinin youtube kanalı, ekim 2021 itibarıyla 350 milyona yakın izlenmeye ve 1.3 milyon aboneye erişti. i̇lk şarkıları olan "hail mary", youtube ana sayfasında yer aldı.

jack conte yaptıkları videoları 2 kurala sahip bir "videosongs" olarak tanımlar. bu kurallar:

 ne görüyorsan onu duyarsın. (şarkıcı veya enstrümanlar için pleybek yoktur.)
 herhangi bir şey duyuyorsan videonun bir noktasında mutlaka ne olduğunu görürsün. (gizlenmiş ses yoktur.)

jack conte ve nataly dawn ocak 2016'da nişanlandılar ve mayıs 2016'da evlendiler.

18 mayıs 2021 tarihinde nataly dawn kendisine "bazal hücreli karsinom" adı verilen bir tür cilt kanseri tanısı konulduğunu açıkladı. sağlık durumundan dolayı pomplamoose'un paylaşım sıklığının azalacağını belirtti.

etimoloji 
grubun adı fransızca pamplemousse (greyfurt) sözcüğünün i̇ngilizce telaffuza uyarlanmış halidir.

kaynakça 

indie müzisyenleri
amerikalı müzikal ikililer
Muhammed Kazaz

muhammed kazaz (; d. ekim 1962), faslı futbol hakemidir. 2002 fifa dünya kupası'nda i̇spanya-slovenya millî takımları arasında oynanan karşılaşmayı yönetmiştir.

1962 doğumlular
faslı futbol hakemleri
2002 fifa dünya kupası hakemleri
yaşayan insanlar
Manchester City FC teknik direktörleri listesi

manchester city takımının geçmişten günümüze teknik direktörleri kronolojik olarak listelenmektedir. english football league döneminde kulüp 34 teknik direktörle çalışmıştır. lig öncesi hocalar ve geçici teknik direktörler de dahil olmak üzere 40'tan fazla teknik adam kulüpte görev almıştır.

kazanılan kupalara göre en başarılı teknik direktör, joe mercer olmuştur. mercer altı yılda dört kupa kazandı. sven-göran eriksson kulüp tarihinde birleşik krallık sınırları dışındaki bir ülke vatandaşı olarak görev yapan ilk teknik adamdır. i̇sveç vatandaşı olan eriksson'un göreve geldiği 2007 yılından önce kulüp sadece i̇ngiliz ve i̇skoç teknik adamlar tarafından yönetilmişti. eriksson ile birlikte bu durum tam tersi bir hal almış ve kulüp birleşik krallık dışındaki ülke vatandaşı olan hocalarıda tercih etmeye başlamıştır.

takımın şu anki teknik direktörü pep guardiola'dır. guardiola, 2016 yazında ayrılan manuel pellegrini'nin yerine getirilmiştir.

teknik direktörler 
13 mayıs 2018 itibarıyla güncellenmiştir. i̇statistikler sadece futbol ligi öncesi ve savaş dönemi maçları haricindeki organizasyon maçlarını gösterir. geçici teknik direktörler italik olarak gösterilmiştir.

rekorlar

milli
mayıs 2014

rekortmen menajerler
mayıs 2013.

kaynakça

dipnotlar

dış bağlantılar 
 manchester city resmî sitesi 

 
kulüplere göre teknik direktör listeleri
Hasköy ilçesi

hasköy ilçesi (), güney doğu bulgaristanda bulunur. 98 860 kişilik bir nüfusu vardır. i̇lçede 37 tane yerleşim yeri bulunmaktadır. hasköy ilçesinin idari merkezi hasköy şehrinde bulunmaktadır.

dış bağlantılar 
 haskovo.bg
Filiz (gazete)

filiz gazetesi bulgaristan'da çocuklara yayın yapmaktadır. 19 yıldan beri bazen aksayarak yayınlarını yapmıştır. gazetenin yayın editörlüğünü muharrem tahsin yapmaktadır. gazete bulgaristan'da bulunan tek türkçe çocuk gazetesidir.

türkçe gazeteler
bulgaristan gazeteleri
Kış Han

kış han - türk, yakut ve altay mitolojisinde kış tanrısı.  gış han da denir. kış mevsiminin tanrısıdır. bu mevsimi düzenler ve zamanında başlayıp zamanında sona ermesini sağlar. kışın gerçekleşecek olayları belirler. kışla köylerini korur.

daha çok yakutlar arasında inanılan türk mitolojisine ait bir figürdür. ayaz ata gibi çocuklara hediye vermenin sembolüdür. anlatılanlara göre kış kağan, mavi, siyah ve beyaz renkli bir cübbe giyer. i̇yi kalpli ve uzun sakallı bir yaşlıdır. elinde beyaz ve çok uzun bir asa tutar. başında ise iki tane çok uzun ve sivri boynuzdan oluşan bir börk (başlık) taşır. bu boynuzlar boğayı (veya mamutu) anımsattığından ona "kış buka" ("kış boğa") veya "kış mamont" (kış mamut) dendiği de bilinmektedir.

etimoloji    
(kış) kökünden türemiştir. yılın en soğuk zamanını ifade eder.

kaynakça 
 türk söylence sözlüğü, deniz karakurt, türkiye, 2011 (otrs: cc by-sa 3.0)

dış bağlantılar 
 kış han ve soğuk baba
 kış han

ayrıca bakınız 
 yaz han
 ayaz ata

türk mitolojisi
türk tanrıları
Olivia Magnani

olivia magnani (d. 21 nisan 1975, bologna), i̇talyan oyuncu ve şarkıcı. sanatçı bir aileden gelen oyuncu oyuncu, anna magnani'nin torunudur.

sanat yaşamına tiyatroyla başladı. 1997 yılında marianna ucrìa filmiyle sinema oyunculuğuna başladı. özellikle 2004 yapımı  paolo sorrentino'nun yönettiği toni servillo ile başrolü paylaştığı le conseguenze dell'amore filmindeki oyunculuğu ile dikkat çekti.

filmografi

sinema 
marianna ucrìa  (1997)
una bellezza che non lascia scampo (2001)
le conseguenze dell'amore (2004)
la jungle (2006)
un amore di gide (2008)
quell'estate felice (2009)
aria (2009)

televizyon 
al di là delle frontiere (2004)
contergan (2007)

video klip 
ancora qui di renato zero - (2009)
forever  - (2012)

dış bağlantılar 
olivia magnani - sito ufficiale

1975 doğumlular
bologna doğumlular
i̇talyan kadın dizi oyuncuları
i̇talyan kadın tiyatro oyuncuları
i̇talyan kadın sinema oyuncuları
i̇talyan kadın şarkıcılar
yaşayan insanlar
Yapanay

yapanay han - türk ve altay mitolojisinde kır tanrısı. kırsal bölgeleri korur. yabani çevrenin ve yaban hayvanlarının gözeticisidir.

etimoloji    
(yap) kökünden türemiştir.  yapan/yaban sözcükleri kırsal alan demektir. yabancı sözü ile bağlantılıdır.

kaynakça 
 türk söylence sözlüğü, deniz karakurt, türkiye, 2011 (otrs: cc by-sa 3.0) 

türk mitolojisi
türk tanrıları
1988 Yaz Olimpiyatları'nda atletizm

1988 yaz olimpiyatlarında 24'ü erkekler, 18'i bayanlarda olmak üzere toplam 42 atletizm mücadelesi yapıldı. seul'deki yarışmalarda 149 ülkeden 1617 katılımcı yer aldı.

madalyalar

erkekler 

 † = ben johnson 100 metreyi 9.79 saniye ile kazanmış, ancak dopingli çıktığı için diskalifiye edilmiştir.

kadınlar 

 * = sadece eleme turlarında yarışarak madalya kazanan atletler.

madalya tablosu

kaynakça 
 athletics at the 1988 seoul summer games. sports reference. 2011-12-04. tarihinde erişilmiştir
 athletics.com.au
55 metre

55 metre, atletizmde bir yarış türü.

atletizmde 55 metre hızlı koşu yarışıdır. normalde en iyi 100 metre koşucularının katılmadığı yarış, bir şampiyonadır. en iyi yarışçılar veya en azından üst düzey sporcular genelde bu yarış türüne katılmazlar. yarışın mesafeleri 55 metredir, 60 yard yatay çizgi çizilmiştir. bu nedenle, kullanımı ya da emperyal ölçümleri, özellikle amerika birleşik devletleri'nde en popüler olanıdır. yarışlar da uygulanan 50 metre ve 60 metrenin aksine, 55 metre iaaf tarafından tanınan bir yarış türü değildir.

kaynakça 

055
055
Fransız Katedrali

französischer dom (almanca: fransız katedrali), berlin'in friedrichstadt ilçesinde gendarmenmarkt meydanında deutscher dom (alman katedrali) karşısında yer alan katedral.

louis cayart ve abraham quesnay 1701-1705 yılları arasında huguenot (kalvenist) topluluğu için asıl fransız kilisesinin ilk bölümlerini inşa etti. o dönemde, huguneotlar berlin nüfusunun %25'ini oluşturuyordu. fransız kilisesi, fransa'daki yıkılan charenton-saint-maurice kilisesi model alınarak oluşturuldu.

1785'te carl von gontard, kilise binasını değiştirerek hemen bitişiğine kiliseye ismini kazandıran kubbeli kuleyi inşa etti. kule teknik olarak kilisenin bir parçası değildir. kilise ile kule arasında bir geçiş yoktur, çünkü iki yapının arazi sahipleri farklıdır. deutscher dom'unkini andıran kule, sadece gendarmenmarkt'a simetrik bir tasarım yaratmak için yapıldı. deutscher dom, bu kilisenin aksine kulesi ile birlikte bir bütündür.

1817'de fransız kilisesi topluluğu, prusyalı kalvenistler gibi, reform kiliseleri ile birlikte prusya evanjelik kilisesi`ne katıldı. bununla birlikte friedrichstadt fransız kilisesi kalvenist mezhebini korudu.

cemmat, prusyalı protestanlara katılmadan önce de değişim geçirmeye başlamıştı. 1753 yılında, kalvenistlerin sadece insan sesiyle şarkı söyleme geleneğine rağmen, kiliseye bir org kuruldu. söylenegelen zeburlara 1791 yılında yeni ilahiler eklendi. 1905 yılında, kilisenin sade düzenlenmiş iç bölümü daha dekoratif ama yine de kalvenist anikonistik yapısını kaybetmeyecek şekilde otto march tarafından yeniden tasarlandı.

französischer dom, ii. dünya savaşı sırasında ağır hasar gördü, daha sonra 1977-1981 yılları arasında yeniden inşa edildi. günümüzde yapı sadece dinî amaçlar için değil, alman evanjelik kilisesinin toplantıları için de kullanılmaktadır.

kilise, içinde bir psikopos yaşamadığından kelime anlamıyla gerçek bir katedral değildir.

ziyaretçilere açık olan kubbeli kule, berlin'in panoramik bir manzarasını sunmaktadır. dua salonunun altında, giriş katında bir restoran bulunmaktadır. kule, ayrıca berlin huguenot müzesine de ev sahipliği yapmaktadır.

notlar 

berlin'deki kiliseler
almanya'daki katedraller
almanya'da kalvenizm
almanya'daki protestan kiliseleri
Yayuçı

yayuçı hanım - türk, karaçay-balkar ve altay mitolojisinde yaratıcı tanrıça. yayguçı veya zayaçı (zayuçı, dayuçı) hanım olarak da tanınır.

nitelikleri 
çocuk yapmaları için insanlara kut (yaşam enerjisi) gönderir. göğün dördüncü katında yaşar. yayguçı sözcüğü aynı zamanda yayuçı hanım’a bağlı olan yaratıcı ruhların da adıdır. bu ruhlara yayaklar (yayanlar / yayağanlar) adı da verilir. tatarlarda car cayanı adlı yaratıcı bir ruh vardır.

kamlık yaptığı zaman göğün dördüncü katına yükselen şaman, orada "yayuçı" ile konuşmaya başlar. bu sırada törene katılan evli erkekler şamana yakın durmaya çalışır, börklerini (şapkalarını) da şamanın davulunun yakınına tutarlar. bunun nedeni, şamanın aldığı kutun oraya dolması ve böylece çocuklarının olması içindir. karaçay-balkarlarda "yayuçı" adı, cer teyri'nin (yer tanrı'nın) diğer bir adı olarak "dayuça" şeklinde korunmuştur.

yayaklar 
yayak – türk ve altay halk inancında ve şamanizmde yaratıcı ruhlara verilen addır. “yayaklar” olarak çoğul şekilde kullanılır. yayguçıya bağlıdırlar. türk kültüründe yay’ın kutlu kabul edilmesi bu yaratıcı ruhlarla bağlantılı olabilir. yayın kıvrık iki ucu tıpkı hilal gibi boğanın boynuzlarını simgeler. bunlar da güç demektir. bu varlıkların taşıdıkları yayları bulunur. sibiryadaki inanca göre yayay (yayai)'lar adı verilen ruhlar evi korurlar ve davul şekline girerler (veya davulun koruyucu ruh olurlar).

yay ve önemi 
türklerde yayi kutlu bir silahtır ve büyük önemi vardır. gökyüzünü sembolize eder. oğuz kağan bozoklar denen oğullarına altın yay’ı üçe bölerek vermiştir. (diğer oğullarına da üçokları üçe bölmüştür.) alkım (gökkuşağı) altı yay veya altı i̇pli yay olarak düşünülür. sözcüğün genişlik anlamı vardır. yaz sözcüğü ile aynı kökten gelir. yay/cay aynı zamanda ilkbahar demektir.

etimoloji    
(yay/yaz) kökünden türemiştir.  yaymak, yaratmak anlamlarına gelir. yaygaru bahar mevsimi demektir.

kaynakça 

türk mitolojisi
türk tanrıçaları
altay ilahları
altay mitolojisi
Mardin Kalesi

mardin kalesi, mardin'de bir kaledir. mardin kalesinin diğer bir ismi "kartal yuvası"dır.

şehrin büyük alanının dayanmış olduğu zinin üst tarafına kurulmuş müstahkem bir yerdir. subari, sümer, babil, mitaniler, asur, pers, roma, bizans, emevi, abbasi, hamdaniler, selçuklu hanedanı, artuklu, karakoyunlu, akkoyunlu, safaviler, osmanlılar dönemlerini yaşamış çok önemli bir kaledir. ms 330 yılında ateşe ibadet eden ve güneşe tapan şad buhari isminde bir kral gelip mardin kalesinde kalır. hastalanmış olan kral, kalede yaşadığında iyileşince, kendisine bir kasır yaptırıp, 12 yıl burada hayatını devam ettirir. sonra kendi memleketi pers ve babil'den birçok asker ve sivil getirip, onlar için mardin'e yerleşim yeri yaptırır. halkın etkisi sayesinde ms.442 yılına kadar ilerlemeler görülür. ms 442'de veba hastalığının yaygın hale gelmesi kaledekilerin hayatını kaybetmelerine neden olmuştur. ms 542'e kadar mardin kalesi kullanılmadı.

kaynakça 

mardin'deki kaleler
artuklu, mardin
1896 Yaz Olimpiyatları'nda Büyük Britanya

büyük britanya ve i̇rlanda birleşik krallığı, atina'da düzenlenen 1896 yaz olimpiyatlarına 10 sporcuyla katıldı. atıcılık, atletizm, bisiklet, halter, güreş, jimnastik ve tenis olmak üzere altı farklı sporda yarışan sporcular, kazandıkları 7 madalyayla oyunların madalya sıralamasında beşinci sırada yer aldı. öte yandan iki britanyalı sporcu, çift erkekler tenis müsabakalarında başka ulusların sporcularıyla karma takımlar oluşturarak mücadele ettiğinden bu mücadeleler ülke başarılarına dahil edilmedi.

madalya kazananlar

atıcılık 

ülkeyi temsil eden sporcular, sidney merlin ile machonet herhangi bir madalya kazanamadı.

atletizm 

büyük britanya'yı temsil eden atletlerden grantley goulding erkekler 110 metre engellide ikinci, charles gmelin ise erkekler 400 metrede üçüncü oldu.

bisiklet 

frank keeping erkekler 12 saat yarışında ikincilik, edward battell ise erkekler yol yarışında üçüncülük elde etti.

pist

yol

güreş 

i̇lk müsabakasında alman carl schuhmann'a yenilen launceston elliot, yarışmayı dördüncü ve son sırada tamamladı.

halter 

erkekler iki elle kaldırmada danimarkalı viggo jensen ile aynı ağırlığı kaldıran launceston elliot, yarışma hakemi yunanistan prensi george tarafından stili jensen'e göre daha kötü diye ikinci olarak seçildi. erkekler tek elle kaldırmada ise 57 kilogram kaldıran jensen'i, 71 kilogram kaldırarak geçti ve birinci oldu.

jimnastik 

büyük britanya'yı jimnastikte bir sporcu, launceston elliot temsil etti. i̇p tırmanma müsabakalarında yarışan elliot, etkinliği beşinci sırada tamamladı.

tenis 

büyük britanya adına tek erkekler yarışmalarında iki sporcu yarıştı. john pius boland etkinliği birincilikle bitirirken, george s. robertson ilk turda elenerek sekizinci oldu.

öte yandan boland, alman sporcu friedrich traun ile; robertson ise avustralyalı sporcu edwin flack ile birlikte çift erkekler müsabakalarında mücadele etti. boland-traun çifti birinci, flack-robertson çifti ise üçüncü oldu.

kaynakça 
 
 
 

büyük britanya
olimpiyat oyunları'nda büyük britanya
Cahın

cahın han - türk ve altay mitolojisinde ateş tanrısı. çahın han da denir. göğün altıncı katında oturur. tanrı ülgen’i ikna ederek insanlara ateşin verilmesini o sağlamıştır.

etimoloji    
(cah/çah/çak/yak) kökünden türemiştir.  çakmak ve yakmak kökleriyle bağlantılıdır.

kaynakça 
 türk söylence sözlüğü, deniz karakurt, türkiye, 2011 (otrs: cc by-sa 3.0)

türk mitolojisi
türk tanrıları
altay mitolojisi