mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Vecihe Taşçı

vecihe taşçı gökçen (1905 - 2002) eski türk milli tenisçi ve kürekçi.

fenerbahçe'de kürek yaparak spora başladı. fitnat, melike ve nezihe özdil kardeşlerle defalarca i̇stanbul şampiyonu olan sarı-lacivertli kadın kürek takımında yer aldı.

taşçı, 1927 yılında tenis de oyanamaya başladı. fenerbahçe kulübünün üyelerinin eşleri ya da kız kardeşleri olan mediha baydar, adriyel sadak ve hidayet karacan ile ilk kez fenerbahçe'nin kuşdili'ndeki 1940'lara kadar faaliyet gösteren kortlarına çıktı ve ilk türk kadın tenisçilerindendir.

fenerbahçe sk sporcuları
türk kadın tenisçiler
türkiye millî tenis takımı oyuncuları
1905 doğumlular
2002 yılında ölenler
sahrayıcedid mezarlığı'na defnedilenler
türk kadın kürekçiler
Suvar Beyliği

suvar beyliği (tatarca: suar bäklege) tahminen 940 yılı civarında oluşmuştur. nüfusu, suvarlar (suar), diğer yerel türk boyları ve finno-ugric dilini konuşan mari gibi kabilelerden oluşmuştur.

suvar beyliği'ne 948 ile 975 yılları arasında suvar (suar) şehri başkentlik yapmıştır. suvar beyliği 975 yılında i̇dil bulgarları tarafından işgal edilmiş. 11. yüzyıldan 13. yüzyıla kadar bir yarı-özerk eyalet olarak i̇dil bulgarlarına bağlı kalmıştır.

divân-ı lügati't-türk'te;

"صُڤَر suvar" "bir türk boyu" ve "bir şehir adı." şeklinde tanımlanmıştır. ayrıca "سخسين saxsın" “bulgarlara yakın bir şehirdir.”. bu, (suvar)'dır. ayrıca "بلغار bulgar" “herkesçe tanınmış olan bir türk şehri”. gibi diğer bilgiler verilmiştir.

bilinen yöneticiler listesi 
suvar beyliği'nin bilinen 
 ğabdulla bine miqail bäk (abd'ullah ibn miqa'il),
 talib bine axmad bäk (talib ibn ahmad) ve en son
 mo'min bine axmad bäk (mu'min ibn ahmad) gibi yöneticileri olmuştur. suvar yöneticilerine (hazarca: "bek"; türkçe: "beg". karşılığı olan) bäk unvanı verilmiştir.

notlar 

tataristan tarihi
Embraer R-99

embraer e-99, r-99 ve p-99 embraer erj 145 bölgesel jet ailesinden askeri amaçlara uygun olarak dönüştürülmüş modellerdir.
r-99 serisi sivil versiyonlara göre %20 daha fazla güç üretecek şekilde modifiye edilmiş 2 adet rolls-royce ae 3007 turbofan jet motoruyla donatılmıştır. i̇lk uçuşu 1999 yılında gerçekleştirilmiştir.

modeller 
e-99 : havadan erken uyarı ve kontrol modeli. i̇şveçli ericsson ab firmasının erieye hava radarı ile donatılmıştır. brezilya hava kuvvetleri diğer ülkelerin hava kuvvetlerinde kullanılan daha büyük boyutlu havadan erken uyarı ve kontrol(aew&c) uçaklarındaki  kabiliyetlerin %95'ine sahip olduğunu iddia etmektedir.

r-99 : uzaktan algılama modeli. bir adet sar radarı, elektro-optik flir sistemleri ve bir adet çok-spektrumlu tarayıcı ile donatılmıştır. sinyal istihbaratı ve c3i kabiliyetlerine de sahiptir.

p-99 : r-99'un deniz devriyesi modeli. r-99'la büyük oranda aynı algılayıcı donanımına sahip olmakla birlikte, çok-spektrumlu tarayıcı ve yan tarama radarına sahip değildir. r-99b'nin c3i ve elektronik istihbarat (elint) kabiliyetlerinin çoğunu muhafaza eder. ayrıca kanat altlarında torpido ya da anti-gemi füzesi taşıyabilen 4 adet montaj noktası mevcuttur. i̇lk olarak meksika için üretilmiştir.

brezilya hava kuvvetlerinde servis yapmakta olan e-99 ve r-99'lar anapolis te üslenmiştir. beş adet e-99 ve üç adet r-99, hava kuvvetleri tarafından amazon i̇zleme sistemi(sivam) programının bir parçası olarak işletilmektedir.

kullanıcılar 

 brezilya hava kuvvetleri - 5 adet e-99, 3 adet r-99.

 yunanistan hava kuvvetleri - 4 adet e-99.

 meksika hava kuvvetleri - 1 adet e-99, 2 adet p-99.

 hindistan hava kuvvetleri - lrde tarafından geliştirilen aesa radarı, veri linkleri, iff, rwr ve mwr ile donatılmış 3 adet emb-145.

teknik özellikler (erj 140)

kaynakça

dış bağlantılar 
 erj family official site

jet uçakları
çift motorlu jetler
Songhay İmparatorluğu

7. yüzyılın ortalarından 1593'e dek bugünkü mali, burkina faso ve nijer devletlerinin topraklarında hüküm sürmüş devlet. daha önceleri gao krallığı olarak bilinen devlet 1493'ten sonraki krallar songhai hanedanından geldiği için songhai i̇mparatorluğu olarak adlandırılmaya başlanmıştır.

tarihi 

devletin 650'li yıllara doğru kurulduğu tahmin edilmekte olup, 750'li yıllardan itibarenki kralların adları bilinmektedir. başlangıçta mali devleti'ne tâbi olan gao krallığı merkezini kukiya şehri olarak belirlemiştir. 1000 yılından sonra taht şehri gao olmuş, 1009'a dek putperestlik inancına sahip olan krallar bu tarihte müslümanlığı kabul etmiştir. başlangıçta berberi ırkından olan hanedanlar giderek daha fazla zencilerle karışmışlardır.

11. yüzyılın ikinci yarısında murabıtlar devleti'ne tâbi olan gao krallığı bu devletin yıkılışından sonra giderek güçlendi ve 29 ocak 1468'de timbuktu'yu, 1473'te 'de djenne'yi fethederek topraklarını iyice genişletti.

devletin tüm toprakları 1591-93 arasında bir dizi askeri seferle fas krallığı'nın eline geçti.

kaynakça 

 
afrika'daki eski imparatorluklar
sahel krallıkları
fas tarihi
gine tarihi
nijer tarihi
i̇slam tarihi
müslüman imparatorluklar
tarihteki müslüman devletler
orta çağ'da afrika devletleri
15. yüzyılda afrika'da kurulan oluşumlar
15. yüzyılda kurulan bölgeler ve ülkeler
1464'te kurulan oluşumlar
15. yüzyılda afrika
16. yüzyılda afrika
1591'de feshedilmiş oluşumlar
1590'larda varlığı sona eren bölgeler ve ülkeler
Keita Krallığı

keita krallığı 1200-1670 yılları arasında bugünkü nijer ve mali topraklarında hüküm sürmüş siyah afrikalıların kurmuş olduğu devlet.

songhay i̇mparatorluğu ile komşu olmuş, başkentini bugün nijer'in başkenti olan niamey olarak belirlemiştir. hanedanı yaklaşık 1050 yıllarında ihtida ederek müslümanlığa geçmiş, 1591-93 yıllarında komşusu songhai i̇mparatorluğu gibi fas krallığı'na katılmış, 1670 yılında kesin olarak ortadan kaldırılmıştır. keita şehri bugün nijer'de bulunan keita vilayeti'nin başkentidir.

tarihteki müslüman devletler
fas tarihi
Merci, Chérie

"merci, chérie" (türkçe: teşekkür ederim sevgilim), udo jürgens tarafından 1966 yılında eurovision şarkı yarışmasında icra edilmiş ve aynı yıl bu yarışmada birinciliği kazanan, almanca sözlere sahip şarkının ismidir. avusturya bu şarkı ile eurovision şarkı yarışmasındaki ilk birinciliğini kazanmıştır.

bir sonraki 1967 yarışması'nı kazanan britanyalı katılımcı "puppet on a string" adlı şarkısıyla sandie shaw olmuştur.

avusturya'nın eurovision şarkıları
eurovision şarkı yarışması birincisi şarkılar
almanca şarkılar
1966 eurovision şarkıları
Achillesaurus

achillesaurus (akhilleus topuğundan gelmektedir), üst kretase devri, santonian çağına ait olan bajo de la carpa formasyonundan (rio negro, arjantin), bir dinozordur. nispeten büyük bir alvarezsaurid idi ve alvarezsaurus ile çağdaştı. bu dinozor, kısmi bir iskelet olan, macn-pv-rn 1116 fosilinden bilinir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 abstract and first page of the description (pdf)

theropoda
kretase devri dinozorları
güney amerika dinozorları
2007'de tanımlanan fosil taksonları
Adamantisaurus

adamantisaurus (adamanta kertenkelesi), geç kretase devrinde, güney amerika’da yaşamış bir sauropod dinozor cinsidir.  sadece altı adet kuyruk kemiğinden bilinir; ama bir sauropod olduğu için, uzun boyun ve kuyruklu, çok büyük bir dinozor olduğu varsayılır.

i̇lk kez 1959'da, bu dinozorun kalıntılarından bahsedilmiş olmakla birlikte, brezilyalı paleontologlar rodrigo santucci ve reinaldı bertini tarafından tanımlanana kadar isimlendirilmemişti (2006). o yıl adlandırılan ilk dinozordu. tek örneği olan a. mezzalirai, onu bulan ve basında ilk kez bahseden, brezilyalı jeolog sergio mezzalira’ nın ismine atfen adlandırılmıştır. tür adı, sao paulo’daki adamantia formasyonundan gelir (yaklaşık 93-70 milyon yıl önce). adamantisaurus, diğer bir titanosauria türü olan gondwanatitan ile çağdaştır.

pek çok titanosaurian dinozor gibi, adamantisaurus kalıntıları da eksik olarak bilinir ve bu, kesin olarak
başka dinozorlala ilişkilerini bulmayı zorlaştırır. bununla beraber, aeolosaurus ve trigonosaurus ile benzerlikleri not edilmiştir (santucci & bertini, 2006).

dipnotlar

kaynakça
 mezzalira, s. 1959. nota preliminar sobre as recentes descobertas paleontológicas no estado de saõ paulo, no período 1958–59. notas prévias do instituto geográfico e geológico. 2: 1–7. [portekizce]
 powell, j.e. 1987. morfológia del esqueleto axial de los dinossaurios titanosáuridos (saurischia, sauropoda) del estado de minas gerais, brasil. in anais x congresso brasileiro de paleontologia, rio de janeiro. rio de janeiro: sociedade brasileira de paleontologia. pp. 155–171. [ispanyolca]
 powell, j.e. 2003. revision of south american titanosaurid dinosaurs: palaeobiological, palaeobiogeographical and phylogenetic aspects. records of the queen victoria museum. 111: 1-173.[i̇ngilizce]
 santucci, r.a & bertini, r.j. 2006. a new titanosaur from western são paolo state, upper cretaceous bauru group, south-east brazil. palaeontology. 49(1): 171-185.[i̇ngilizce]

lithostrotia
kretase devri dinozorları
güney amerika dinozorları
2006'da tanımlanan fosil taksonları
Adasaurus

adasaurus (ada kertenkelesi), geç kretase devrinde, orta asya'da yaşamış  etobur bir coelurosaurian dinozor cinsidir. arka ayaklarının ikinci parmaklarında, orak benzeri pençeleri olan, iki ayaklı bir etoburdu. yetişkinler yaklaşık 2 m uzunluğundaydılar.

dinozorun adı, moğol mitolojisinde bir kötü ruh olan ada’dan gelir. adasaurus mongoliensis, bulunduğu yere nispeten verilmiş bir tür ismidir. i̇sim, 1983 yılında, meşhur moğol paleontolog rinchen barsbold tarafından verilmiştir.

adasaurus, dromaeosauridae ailesindendir. aile içindeki bağları tam olarak anlaşılamasa da, achillobator ve bazı kuzey amerika dinozorlarının bulunduğu, dromaeosaurinae alt ailesinden gibi görünmektedir. benzerleri, velociraptor, microraptor, deinonychus ve buitreraptor'dur. adasaurus’ un arka ayaklarındaki pençeleri, diğer dromaeosauria dinozorlarına oranla daha küçüktür.

adasaurusun iki fosili de, moğolistan'ın bayankhongor bölgesi'ndeki, nemegt formasyonunda bulunmuştur ve ulan batur'daki moğolistan jeoloji enstitüsü koleksiyonundadırlar.

nemegt çağı, moğolistan’daki geç kretase tortularının çoğu gibi, kesin bilinmemektedir; ama çoğunlukla, maastrichian evresinde olduğu düşünülmektedir. bu durumda, 74-65 milyon yıl öncesine dayandığı sanılıyor. bu çağdaki diğer dinozorlar; tarbosaurus, anserimimus ve saurolophus'tur.

kaynakça 

theropoda
kretase devri dinozorları
asya dinozorları
1983'te tanımlanan fosil taksonları
Walter Mondale

walter frederick mondale (d. 5 ocak 1928; ceylon, minnesota, abd - ö. 19 nisan 2021; minneapolis, minnesota), 1977-1981 yılları arasında amerika birleşik devletleri başkan yardımcısı olarak görev yapmış demokrat parti'li siyasetçi. george h. w. bush'un 30 kasım 2018'de ölmesinden sonra hayatta olan en yaşlı abd başkan yardımcısı unvanını kazandı.

kore savaşı'nda görev yapan mondale, 1956'da minnesota üniversitesi'nde hukuk bölümünü bitirdi. bir süre minnesota yüksek mahkemesi'nde kâtip olarak çalıştıktan sonra, 1960'ta minnesota valisi tarafından eyalet başsavcılığına atandı. 1966 ve 1972'de olmak üzere iki kez minnesota senatörü seçildi.

1976'da başkanlık seçimini kazanan jimmy carter'ın başkan yardımcısı oldu.

bill clinton'ın başkanlığı döneminde japonya'ya büyükelçi olarak atandı.

kaynakça 

|-

|-

|-

|-

1928 doğumlular
amerika birleşik devletleri başkan yardımcıları
minnesota'nın abd senatörleri
norveç asıllı amerikalılar
kanada asıllı amerikalılar
i̇ngiliz asıllı amerikalılar
i̇skoç asıllı amerikalılar
2021 yılında ölenler
amerika birleşik devletleri'nin japonya büyükelçileri
20. yüzyıl amerikalı siyasetçileri
20. yüzyıl amerikalı yazarları
21. yüzyıl amerikalı yazarları
amerikalı presbiteryenler
jimmy carter'in danışmanları
minnesotalı demokratlar
amerika birleşik devletleri kara kuvvetleri askerleri
amerikalı siyasetçiler
amerikalı liberaller
Arthur Hastings

arthur hastings, agatha christie'nin roman kahramanlarındandır. eski bir asker olan yüzbaşı arthur hastings hercule poirot'un arkadaşı, yardımcısı ve iş ortağıdır. birçok romanda yer almıştır. daha sonra evlenerek arjantin'e yerleşmiş, ara sıra hercule poirot'u ziyarete londra'ya gelmiştir. yer aldığı romanları çoğunlukla kendi ağzından anlatır. i̇lk yer aldığı roman ölüm sessiz geldi, son yer aldığı roman ve perde i̇ndi'dir.

agatha christie karakterleri
hercule poirot
kurgusal askerler
kurgusal dedektifler
kurgusal i̇ngilizler
kurgusal erkek karakterler
kurgusal özel dedektifler
Kaknüs kuşu

kaknüs veya musikar, büyük bir gagası ve gagasında yüzlerce delik bulunan, rüzgâr esmesi sonucu bu deliklerden nağmeli sesler çıkaran ve bu şekilde musikinin doğuşuna öncülük ettiğine inanılan büyük mitolojik bir kuş. musiki kuşu olarak da bilinen kaknüs, kuğu anlamına gelen yunanca kökenli kiknos (cygnus) kelimesinden gelmektedir.

bu kuşun güzel sesini duyarak etrafına doluşan küçük kuşları yiyerek beslendiği ifade edilir. bin yıl yaşayıp daha sonra feniks gibi küllerinden yeniden doğmak için ormanlardan odun toplayıp bunları kanatlarını süratle çırparak tutuşturduğuna ve kendini yanan ateş ile yaktığına inanılır.

edebiyatta kullanımı 

ferîdüddîn-i attâr'ın mantık-ut tayr adlı eserinde şu şekilde anlatılmaktadır:

i̇ran edebiyatından türk edebiyatına geçen kaknüs, divan edebiyatında kullanılan unsurlardan biridir. zâtî'nin divanında geçen bir beyit:

beyitte kendisine seslenerek kendi şiirinin etkisini başkalarından duyan bir yabancı gibi davranarak tecahül-i arif yapan şair, şiirlerindeki ateşin okuyanlara sirayet ettiğini ve bu ateşle de kaknus kuşunun yandığını ifade ederek kaknus-ateş birlikteliğine gönderme yapmaktadır.

fuzûlî divanında bir kullanımı:

musikar kelimesini hem kaknüs kuşu hem de saz anlamında kullanarak tevriye yapan şair, kaknus kuşunun gagasından çıkan seslerle müziğin bulunduğuna inanılmasına da gönderme yapmaktır.

ayrıca bakınız 
  simurg
  tuğrul kuşu

kaynakça 

efsanevi kuşlar
Les Ulis

les ulis, fransa'nın 26 idari bölgesinden (komünyon) paris'in de içinde bulunduğu île-de-france'de bulanan, başkent paris'in güneybatısında konumlanan banliyö (yörekent) kantonu. paris kent merkezine uzaklığı 23 kilometredir. bölgenin 1999 nüfus sayımına göre nüfusu 25,785'tir. les ulis, demiryolu ağının üzerinde bulunmaktadır. bundan dolayı ulaşım ve ticaret gelişmiştir. patrice evra ve thierry henry gibi ünlü simalar les ulis banliyölerinde yetişmiştir. ayrıca bölge avrupa'nın en büyük sanayi merkezlerinden biridir. bölgede microsoft, hewlett packard ve apple computer gibi şirketlerin fransa ofisleri bulunmaktadır, nüfus yoğunluğu km2de 12,4 kişi civarındadır. tarım alanında özellikle buğday gibi tahıllar yetiştirilmekte, bölgenin geliştirilmesi için son zamanlarda geniş konut projeleri sunulmaktadır. turizm faaliyetlerinde kullanılmak üzere, les ulis'te otelcilik de gelişmiştir.

kardeş kentler 
 sédhiou, senegal
 thetford, i̇ngiltere

dış bağlantılar 
 belediye 
 bölge hakkında sayımlamalar  

essonne'daki belediyeler
Wilhelm Barthold

wilhelm barthold veya vasiliy vladimiroviç bartold (rusça: василий владимирович бартольд) (d. 15 kasım 1869, sankt petersburg - ö. 19 ağustos 1930) bir rus ve sovyet doğubilimci ve tarihçidir.

petersburg üniversitesi'nde öğretim üyesi ve 1918 yılından 1921 yılına kadar petersburg antropoloji ve etnografya müzesi'nde yönetmenlik yapmıştır.

barthold, batı orta asya tarihi, i̇ran, arap halifeleri, i̇slam ve doğubilim tarihi ile ilgili önemli araştırma ve çalışma yapmıştır. 1926 yılında türkiyat enstitüsü'nün çağrısı üzerine i̇stanbul'da orta asya tarihi hakkında dersler vermiş ve bu dersler kitap olarak 1927 yılında "orta asya türk tarihi hakkında dersler" adıyla i̇stanbul'da basılmıştır. barthold'un i̇stanbul'da verdiği derslerin bu kitabı 1935'te almancaya, 1945'te fransızcaya, 1968'de rusçaya çevrilerek basılmıştır.

eserleri 
 turkestan down to the mongol invasion (london: luzac & co) 1928 (trans. t. minorsky & c.e. bosworth) 
 a short history of turkestan (1920) in four studies on the history of central asia (leiden: e.j. brill) 1956 (trans. v. & t.minorsky) 
 an historical geography of iran (princeton: princeton university press) 1984 (translated by svat soucek; edited by c.e. bosworth) 
 собрание сочинений (москва: издательство восточной литературы) 1963-77 9 vols.
 отчет о поездке в среднюю азию с научною целью (с.пб.: тип. имп. академии наук) 1897  
 история культурной жизни туркестана (москва: изд. академии наук ссср) 1927
 работы по исторической географии (москва: изд. фирма «восточная литература» ран) 2002

diğer isimleri 
vasilij v. bartolʹd, vasilij vladimirovič bartolʹd, vasilij bartolʹd, vasilij vladimirovič bartolʹdu, wilhelm barthold, w. berthold, wīlhilm bārtuld, vasilij vladimirovič barthold ve vasily vladimirovich barthold.

kaynakça

dış bağlantılar 
 kurzbiographien der museumsdirektoren des peter der große museums für anthropologie und ethnologie  

1869 doğumlular
1930 yılında ölenler
sankt peterburg doğumlular
st petersburg bilimler akademisi'nin asil üyeleri
rusya bilimler akademisi'nin asil üyeleri (1917-1925)
sscb bilimler akademisi'nin asil üyeleri
rus türkologlar
rus doğubilimciler
rus antropologlar
Le Boudin

le boudin (), fransa'nın yabancı lejyonunun resmî marşı.

"boudin" aslında siyah kanlı domuz sosisi olup dönemin konuşma dilinde lejyonerlerin sırt çantasının üstüne konulan haddelenmiş battaniye anlamına gelmekteydi.

müziğinin 1860'ta lejyonun meksika'ya yollanmasından önce bestelendiği ve şiirinin 1870 fransa-prusya savaşı'ndan sonra çok sayıda alsace'lı ve lorraine'lıların lejyona katıldığı dönemde yazıldığı düşünülmektedir. belçika kralının lejyondaki belçikalıların kendisine karşı savaşmasını yasakladığı için marş sözünde alsacelı, i̇sviçreli ve lorraine'lılara boudin verilir. belçikalılara yok. onlar kaytarıcıdır. denilmektedir.

ve marş sözünde tonkin, tuyen quang (çin-fransa savaşı), camarón (meksika seferi) gibi yabancı lejyon'un katıldığı çetin mücadelelerden bahsedilmektedir.

melodisi la marche de la légion étrangère 'te de kullanılmaktadır. geçit töreninde fransa'nın diğer birlikleri dakikada 120 adımlık hızıyla yürürken yabancı lejyonu bu marştan dolayı dakikada 88 adımlık hızıyla yürürler.

dış bağlantılar 
 boudin 
 dakikada 88 adım  (la marche de la légion étrangère, légion étrangère, quatorze juillet)
 dakikada 120 adım  (école polytechnique öğrencileri, quatorze juillet) / dakikada 160-190 adım  (legión española)

fransız marşları
yabancı lejyon (fransa)
I Wanna

"i wanna", () 2002 eurovision şarkı yarışması'nda letonya adına yarışan şarkı. estonya'nın başkenti tallinn'de gerçekleştirilen yarışmaya katılan şarkı, marie n tarafından seslendirilmiş ve 176 puanla 1. olmuştur. i̇ngilizce seslendirilen şarkı letonya'nın eurovision tarihindeki 3. şarkıdır ve 2000 yılındaki 3.lükten daha iyi performans göstererek letonya'ya ilk eurovision birinciliğini kazandırmıştır.

ayrıca bakınız 
 eurovision şarkı yarışması'nda letonya

2002 eurovision şarkıları
eurovision şarkı yarışması birincisi şarkılar
letonya'nın eurovision şarkıları
2000'lerde i̇ngilizce şarkılar
Limoges - Bellegarde Havalimanı

limoges - bellegarde havalimanı (fransızca: aéroport de limoges - bellegarde) (iata: lig, icao: lfbl) fransa'nın limousin bölgesinin haute-vienne ilindeki limoges komünündedir. limoges'e uzaklığı 6 km'dir.

havayolu şirketleri & uçuş noktaları 
 air france
 air france airlinair tarafından işletilir (lyon, paris-charles de gaulle, paris-orly)
 flybe (newcastle [sezonluk], southampton)
 ryanair (bournemouth, bristol, east midlands, edinburgh, liverpool, londra-luton, londra-stansted)

tesisler 
havaalanı deniz seviyesinden 369 metre yüksekliğinde bulunur.

kaynakça

dış bağlantılar 
 limoges airport (resmi site) 
 aéroport de limoges (union des aéroports français) 
  havalimanı bilgisi
  hava durumu
   havalimanında yaşanan uçak kazaları

fransa'daki havalimanları
bellegarde havalimanı
Başmüfettiş Japp

başmüfettiş japp, agatha christie'nin roman kahramanlarındandır. tam adı james harold japp'tir. scotland yard başmüfettişi olan japp, dedektif hercule poirot ve arthur hastings'in arkadaşıdır.

birçok kitapta yer alan japp'in ortaya çıktığı ilk kitap ölüm sessiz geldi iken, fiilen yer aldığı son kitap i̇skemlede beş ceset'tir. ancak daha sonrakilerde fiilen yer almasa da ismi geçmektedir.</div>

kaynakça

agatha christie karakterleri
hercule poirot
kurgusal erkek karakterler
kurgusal britanyalılar
kurgusal polis dedektifleri
1920'de tanıtılan kurgusal karakterler
kurgusal dedektifler
Albay Race

albay race, agatha christie'nin roman kahramanlarındandır. mi5 mensubu olan albay race ünlü dedektif hercule poirot'nun da arkadaşıdır.
race'in yer aldığı ilk roman kahverengi elbiseli adam'dır. yer aldığı son roman şampanyadaki zehir'dir. hercule poirot ile birlikte yer aldığı romanlar ise briç masasında cinayet ile nil'de ölüm'dür.

agatha christie karakterleri
kurgusal albaylar
kurgusal i̇ngilizler
kurgusal erkek karakterler
Herreys

herreys, üç mormon kardeş olan per herrey (d. 9 ağustos 1958), richard herrey (d. 19 ağustos 1964) ve louis herrey (d. 3 kasım 1966)'nin oluşturduğu i̇sveçli pop müzik grubu. 1984 eurovision şarkı yarışması'nda i̇sveç'i temsil eden kardeşler, seslendirdikleri "diggi-loo diggi-ley" adlı parça ile ülkeye birincilik getirdiler. ayrıca, sonraki yıl sopot uluslararası şarkı festivali'ni, seslendirdikleri "sommarparty på stranden" parçasıyla kazandılar.

üç kardeş, 2002 yılında i̇sveç'te düzenlenen melodifestivalen'in yarı finalinde "diggi-loo diggi-ley" şarkısını seslendirmek üzere bir araya geldiler. kardeşlerden richard, ekim 2005'te kopenhag'da düzenlenen congratulations'a katıldı. ayrıca richard, şubat 2006'da kendi solo albümünü yayımladı: jag e kung.

ayrıca bakınız 

 1984 eurovision şarkı yarışması

dış bağlantılar 

 

i̇sveçli müzik grupları
1984 eurovision şarkı yarışması yarışmacıları
eurovision şarkı yarışması birincileri
i̇sveç'in eurovision şarkı yarışması yarışmacıları
1984'te kurulan müzik grupları
melodifestivalen yarışmacıları
melodifestivalen birincileri
yaşayan insanlar
Angers - Loire Havalimanı

angers - loire havalimanı (fransızca:aéroport de angers - loire) (iata:ane, icao:lfjr) fransa'nın pays-de-la-loire bölgesinin maine-et-loire ilindeki marcé komünündedir. havalimanı angers komününe hizmet vermektedir. angers'e uzaklığı 20 km'dir. havalimanı ayrıca angers-marcé havalimanı ya da fransızca:aéroport d'angers-marcé olarak da bilinir.

havayolu şirketleri & uçuş noktaları 
 eastern airways (southampton)

kaynakça 
www.sia.aviation-civile.gouv.fr

dış bağlantılar 
 angers loire aéroport (resmî site)  
 aéroport d'angers loire (union des aéroports français) 
  havalimanı bilgisi
  hava durumu bilgisi
   havalimanında yaşanan uçak kazaları

fransa'daki havalimanları
maine-et-loire
pays de la loire
Karinalılar

omurgalı hayvanlardan kuşlar (aves) sınıfının hemen bütün kuşları içine alan büyük bir bölümü.

takımlar 
kartalsılar (falconiformes)
gökkuzgunumsular (coraciiformes)
leyleksiler (ciconiiformes)
kazsılar (anseriformes)
tavuksular (galliformes)
guguksular (cuculiformes)
ötücü kuşlar (passeriformes)
dalgıçkuşları (colymbiformes)
fırtınakuşları (tubinares)
yağmurkuşları (charadriiformes)
penguenler (sphenisciformes)
tinamular (tinamiformes)
bataklık kuşları (grallae)

kaynakça 

kuş sınıflandırması
dört üyeliler (sınıflandırılmamış kladlar)
2009 FIVB Dünya Grand Prix

<noinclude>

2009 world grand prix, 1993 yılından beri her yıl düzenlenen bu turnuvanın on yedincisidir. 12 takımın katıldığı turnuva 31 temmuz’da başladı ve 23 ağustos’ta sona erdi. takımlar dörderli üç gruba ayrıldı ve kendi aralarında tek devreli lig usulü karşılaştılar. maçlar rio de janeiro, kielce, ningbo, miaoli, makao, osaka, hong kong, mokpo ve bangkok’da oynandı. toplam 54 maçın oynandığı turnuvada her takım dokuzar maç yaptı. bu maçlar sonucunda ilk beş sırayı alan takımla ev sahibi japonya tokyo’da final maçları oynadılar. tek devreli lig usulü yapılan maçlar sonucunda en fazla puan toplayan brezilya, sekizinci kez bu turnuvayı kazandı.

katılan ülkeler 

  brezilya

  çin

 

  almanya

  japonya

  g.kore

  hollanda

  polonya

  porto riko

  rusya

 

  abd

turnuva takvimi

grup maçları

a grubu (rio de janeiro)

b grubu (kielce)

c grubu (ningbo)

d grubu (miaoli)

e grubu (macau)

f grubu (osaka)

g grubu (hong kong)

h grubu (mokpo)

i grubu (bangkok)

genel puan sıralaması

final grubu

final grubu sıralaması

final grubu maçları

sıralama

ödüller

fotoğraflar

dış bağlantılar 
 2009 world grand prix sayfası

2009'da japonya'da spor
2009'da voleybol
fivb dünya grand prix
Bastia - Poretta Havalimanı

bastia - poretta havalimanı (fransızca:aéroport de bastia - poretta) (iata:bia, icao:lfkb) fransa'nın korsika adası'ndaki haute-corse ilinin lucciana komünündedir. havalimanı bastia komününe hizmet vermektedir. bastia'ya uzaklığı 17 km'dir.

havayolu şirketleri & uçuş noktaları
 air france paris-orly
 air france, ccm airlines tarafından işletilmektedir lyon, marseille, nice, paris-orly
 air france, régional tarafından işletilmektedir bordeaux [sezonluk], clermont-ferrand [sezonluk], lille [sezonluk], metz-nancy [sezonluk], nantes [sezonluk], toulouse [sezonluk]
 easyjet (bristol [sezonluk], londra-gatwick [sezonluk], lyon, manchester [sezonluk], paris-charles de gaulle
 germanwings berlin-schönefeld [sezonluk], köln/bonn [sezonluk], hanover [sezonluk], stuttgart [sezonluk]
 intersky friedrichshafen [sezonluk]
 lufthansa regional, lufthansa cityline tarafından işletilmektedir (hamburg) [sezonluk]
 luxair (lüksemburg) [seasonal]
 viking airlines londra-gatwick [sezonluk]

kaynakça

dış bağlantılar 
 bastia airport (resmi site) 
 aéroport de bastia-poretta at union des aéroports français 
  hava durumu
   havalimanında yaşanan uçak kazaları

fransa'daki havalimanları
bastia
Perpignan - Rivesaltes Havalimanı

perpignan - rivesaltes havalimanı (fransızca:aéroport de perpignan - rivesaltes) (iata:pgf, icao:lfmp) fransa'nın pyrénées-orientales ilinin perpignan ve rivesaltes komünleri yakınlarında bulunmaktadır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 aéroport de perpignan - rivesaltes (union des aéroports français) 
 aéroport de perpignan-rivesaltes 
 cci de perpignan 
  havalimanı bilgisi

fransa'daki havalimanları
pyrénées-orientales
Alejo Fernández

alejo fernández, (1475 - 1545) on altıncı yüzyılda yaşamış i̇spanyol ressam. genellikle 1505 ve 1536 yılları arasında tamamladığı christopher columbus portresiyle tanınır. 1508'de córdoba'dan sevilla'ya yerleşti. 1545 yılında burada öldü.

15. yüzyıl i̇spanyol ressamları
16. yüzyıl i̇spanyol ressamları
1475 doğumlular
1545 yılında ölenler
Udo Jürgens

udo jürgens (30 ekim 1934 –  21 aralık 2014) avusturyalı pop müzik bestecisi ve şarkıcısı. bugüne kadar 900'ün üzerinde şarkı yazdı. 105 milyondan fazla albüm ve tekli satarak dünyanın en başarılı sanatçılarından oldu.

1960 yılında shirley bassey için "reach for the stars" adlı şarkıyı besteledi. dört sene sonra kopenhag'da düzenlenen eurovision şarkı yarışması'na katıldı. "warum nur, warum?" adlı şarkısıyla yarışmada beşinci oldu. bir sene sonra yarışmaya tekrar katıldı ve "sag ihr, ich laß sie grüßen" (selamımı söyle) adlı şarkısıyla dördüncü olmayı başardı. 1966 yılında lüksemburg'da düzenlenen eurovision şarkı yarışması'na üçüncü kez katıldı ve 5 mart'ta "merci chérie" adlı şarkısıyla yarışmanın birincisi olmayı başardı. bu başarıdan sonra şarkıları bütün dünyada dinlenmeye başladı ve jürgens birçok çeşitli ülkelerde turnelere çıktı.

ayrıca bakınız 

 eurovision şarkı yarışması birincileri
 1966 eurovision şarkı yarışması

dış bağlantılar 

 udo jürgens – resmi web sitesi 

1934 doğumlular
2014 yılında ölenler
avusturyalı erkek şarkıcılar
avusturyalı besteciler
1964 eurovision şarkı yarışması yarışmacıları
1965 eurovision şarkı yarışması yarışmacıları
1966 eurovision şarkı yarışması yarışmacıları
eurovision şarkı yarışması birincileri
avusturya'nın eurovision şarkı yarışması yarışmacıları
almanya federal cumhuriyeti liyakat nişanı sahipleri
Kodlamayan DNA

genetikte kodlamayan dna bir proteindeki amino asit dizisine karşılık gelen bilgi içermeyen dna'dır. çoğu ökaryotta genomun büyük bir kısmı kodlamayan dna'dan oluşur (bu c değeri muamması olarak adlandırılır). i̇nsanda genomun %5'i protein kodlayan dizilerden oluşur. bazı kodlamayan dna, kodlayan bölgenin etkinliğini düzenlemeye yarar. yakın zamana kadar kodlamayan dna'nın ne işe yaradığı bilinmemekteydi ve bu yüzden ona çöp dna (i̇ngilizce "junk dna") olarak değinilirdi.

protein kodlamayan dna dizileri bir kısmı ribozomal rna, taşıyıcı rna, mikrorna gibi çeşitli işlevsel rna tiplerini kodlar. başka kodlamayan dna'lar promotör ve hızlandırıcılarda (i̇ng. enhancer elements) transkripsiyon faktörlerinin bağlandığı özel dna dizileridir. başka dna dizileri, mrna'ya yazıldıkları zaman mrna'nın uygun şekilde işlenmesi (poliadenilasyon, başlık takılması, uçbirleştirme gibi) ve protein çevriminin adımları (başlama, sonlanma) için gerekli dizileri içerir.

diğer dna dizileri ise dna'nın sıkışıp tıkız (kompakt) bir kromatin yapısını almasını sağlar. histon ve kromatin yapısal proteinlerinin bağlandığı yerlerin kendilerine has dna diziler vardır.

bazı kodlamayan dna dizileri mutasyon sonucu artık protein kodlama özelliğini kaybetmiş olan psödogenlerdir. buna benzer olarak, çalışmaz hale gelmiş olan transpozon ve retrovirüs dizileri de genomdaki kodlamayan diziler arasında yer alırlar.

çöp dna
herhangi bir işlevi olduğu bilinmeyen dna bölgelerini tanımlamak için kullanılan bir terimdir.

ayrıca bakınız 
 ökaryotik kromozom ince yapısı
 genetik kod
 i̇ntron
 kodlamayan rna
 filogenetik izleme
 promotör
 düzenleyici dizi
 bencil dna
 telomer

kaynakça 
özel

genel

dış bağlantılar 
 hayvan genom büyüklüğü veritabanı
 bitki dna c-değeri veritabanı
 fungal genom büyüklüğü veritabanı
Bobbysocks

bobbysocks, hanne krogh ve elisabeth andreassen'in oluşturduğu norveçli pop müzik ikilisi. "la det swinge" adlı parça ile 1985 eurovision şarkı yarışması'nda norveç'e birincilik getirdiler.

genel 

i̇kili, 1983 yılında bir araya geldi. hem krogh hem de andreassen, birinciliklerinin öncesinde ve sonrasında da eurovision'a katıldılar. krogh 1971'de norveç adına solo olarak, 1985'te bobbysocks olarak ve 1991'de de just 4 fun grubunun bir üyesi olarak katıldı. andreassen ise ilk kez 1982'de i̇sveç adına chips grubunun bir üyesi olarak katıldı. ayrıca, 1994'te jan werner danielsen ile ve 1996 yılında da solo olarak yarışmaya katıldı. the eurovision song contest - the official history'ye göre andreassen, yarışmaya dört kez katılan dört sanatçıdan biri ve eurovision'da hem birinci, hem ikinci (1985, 1996) olmayı başaran dört sanatçıdan biridir.

bobbysocks 1988 yılında ayrıldı, ancak ikili birlikte sahne almaya devam etti. ekim 2005'te kopenhag'da düzenlenen congratulations'a katıldılar.

diskografi 

 1984: bobbysocks!
 1986: waiting for the morning
 1987: walkin' on air

ayrıca bakınız 

 eurovision şarkı yarışması birincileri
 1985 eurovision şarkı yarışması

kaynakça 

norveçli müzik grupları
1984'te kurulan müzik grupları
norveç'in eurovision şarkı yarışması yarışmacıları
1985 eurovision şarkı yarışması yarışmacıları
eurovision şarkı yarışması birincileri
DNA kıskacı

dna kıskacı, kayar kıskaç olarak da bilinir, dna ikileşmesinde ilerleyicilik-sağlayıcı bir faktör olarak görev yapan bir protein, ayrıca bu proteinde bulunan bir katlanma yapısıdır. dna polimeraz iii holoenziminin önemli bir parçası olarak, kıskaç protein dna polimeraza bağlanır ve enzimin dna'nın kalıp ipliğinden ayrışmasını engeller. dna sentez reaksiyonunun hız sınırlayıcı adımı polimerazın dna kalıbına bağlanması olduğu için, kayar kıskacın var olması, her birleşme olayı için polimerazın uzayan ipliğe eklediği nükleotit sayısını dramatik olarak artırır. bunun nedeni, kıskaçla polimeraz arasındaki protein-protein etkileşimlerinin daha kuvetli ve daha spesifik olmasıdır, polimeraz-dna iplik etkileşimine kıyasla. dna kıskacının varlığı dna sentez hızını 1000 katı hızlandırır, süreçlenmesiz polimeraza kıyasla.

yapılar 
dna kıskaçı, dna polimeraz uzayan ipikçiğe nükleotitler eklerken dna ikili sarmalını tamamen çevreleyen çok birimli bir yapı olarak bir araya gelir. dna kıskacının parçaları ikileşme çatalında dna üzerinde birleşir ve ilerleyen polimerazla birlikte dna üzerinde "kayar". bu kayma, simitsi (torroid) şekilli kıskacın orta deliğinde, dna ile proteinin yüzeyi arasındaki su moleküllerinden oluşmuş bir tabakanın yardımıyla gerçekleşir. bu proteinin kendine has yapısına dna kıskaç katlaması (i̇ng. fold) denir, bu bir α+β proteinidir. bu katlama hem prokaryotlarda hem de ökaryotlarda bulunur, içsel olarak kabaca ikili simetriye sahiptir. birleşmiş mültimerin simitsi yapısı nedeniyle, kıskaç monomerlere ayrışmadan kalıp iplikten ayrışamaz.

birleşme 
kayan kıskacın dna kalıp ipliği üzerine yüklenmesi "kayar kıskaç yükleyicisi" adlı özelleşmiş proteinler tarafından yapılır, bu proteinler ikileşme tamamlandıktan sonra kıskacın ayrışmasını da sağlar. bu başlatıcı proteinler için kıskaç protein üzerindeki bağlanma konumları ile, dna polimerazın bağlanma konumları örtüştüğü için, kıskaç aynı zamanda hem bir kıskaç yükleyiciye ile hem de polimeraza ilişemez. bu yüzden polimeraz kıskaca bağlıyken monomerler ayrışmazlar.

dna kıskacı dna ile etkileşen başka proteinlerle de etkileşir ama bu diğer proteinlerle ilgili süreçlerde daha az önemli bir rolü vardır: nükleozom oluşma faktörleri, okazaki parçası ligazları ve dna tamir proteinlerinin hepsi dna kıskacındaki bağlanma yeri kıskaç yükleyici protein ile örtüşür, böylece enzim dna üzerinde çalışırken kıskacın ayrışmaması sağlanır. kıskaç yükleyicinin aktivitesi ile kıskacın dna etrafında kapanması atp hidrolizi gerektirir.

kaynakça 
 watson jd, baker ta, bell sp, gann a, levine m, losick r. (2004). molecular biology of the gene 5th ed. benjamin cummings: cold spring harbor laboratory press.
 gulbis, j.m.,  kelman, z.,  hurwitz, j.,  o`donnell, m.,  kuriyan, j. (1996). structure of the c-terminal region of p21(waf1/cip1) complexed with human pcna. cell 87:297-306.

dış bağlantılar 
 scop dna kıskaç katlaması
 cath kutu mimarisi

protein katlamaları
dna ikileşmesi
i̇nsan kromozom 20 üzerindeki genler
Hızlandırıcı

hızlandırıcı, genetikte, bir gen kümesindeki genlerin transkripsiyon hızının artmasını sağlayan, transkripsiyon faktörlerinin bağlandığı kısa bir dna bölgesidir. bir hızlandırıcının üzerine etki ettiği genlere özellikle yakın olması, hatta aynı kromozom üzerinde dahi olması gerekmez. ökaryotik hücrelerde dna'nın içinde bulunduğu kromatin kompleksi süpersarımlı bir haldedir ve bunun sonucu olarak yapısında burkulmalar vardır; öyle bir şekilde katlanmıştır ki, aralarındaki nükleotit sayısı bakımından uzak olan promotör ve onların hızlandırıcıları, geometrik anlamda birbirlerine yakın olabilirler. bu sayede hızlandırıcı, genel transkripsiyon faktörleri ve rna polimeraz ii ile etkileşime girebilir. bazı hızlandırıcıların kontrol ettikleri genin promotöründen birkaç yüz-bin baz çifti uzakta olduğu bulunmuştur.  hızlandırıcılar doğrudan promotöre bağlanmazlar, aktivatör proteinler tarafından bağlanırlar. aktivatör proteinler, aracı kompleksi ile (mediator complex) ile etkileşir, bu da polimeraz ii ve genel transkripsiyon faktörlerini seferber edip transkripsiyonun başlamasını sağlar.

bir hızlandırıcı düzenlediği genin akış aşağı veya akış yukarısında yer alabilir. doğrultuları ters çevrilse de işlevleri bozulmaz, bulundukları yerden kromozomda başka bir yere taşınsalar dahi gene gen transkripsiyonuna etki ederler. hızlandırıcılar intronlar içinde de yer alabilir.

teoriler 
halen hızlandırıcıların gen ifadesinin nasıl arttırdığı hakkında iki farklı teori vardır:

 enhansozomlar - çok kooperatif, koordine etkimeyle çalışırlar ve bu yüzden kendilerine bağlanan proteinlerin bağlanmasını engelleyen noktasal mutasyonlar onuları çalışmaz hale gelirler.
 esnek reklam panoları (i̇ng. flexible billboards)- enhansozomlardan daha az bütünleşmiştir, birden çok protein bağımsız gen ifadesini düzenler ve bunların toplam etkisi bazal transkripsiyon mekanizmasının geni okuma hızını belirler.

kaynakça 

gen ifadesi
Bir Kleptomanın Portresi

bir kleptomanın portresi (fransızca l'aliéné ya da le cleptomane), fransız ressam théodore géricault tarafından 1822'de yapılan yağlı boya tablodur. ressamın, psikiyatrist étienne-jean georget için yaptığı on portreden oluşan serinin bir parçası olan tablo, belçika'daki gent güzel sanatlar müzesi'nde sergilenmektedir.

yapılışı 
resim, paris'teki salpêtrière akıl hastanesinde yatan on hastanın portrelerinden oluşan bir serinin parçasıydı. géricault'un kariyerinin sonlarında çizdiği bu seri, ressamın son büyük başarısı oldu. sosyal psikiyatrinin öncülerinden biri olan étienne-jean georget, géricault'tan, akıl hastalıklarının farklı klinik modellerini gösterecek olan bu portreleri çizmesini istedi. akıl hastalıklarının endüstrileşmiş toplumlardaki sosyal gelişimin bir sonucu olduğunu düşünen georget, bu tür hastaların özel yardıma ihtiyacı olduğunu ileri sürüyordu. georget, akıl hastalarına saygıyla davranılması gerektiğini savunuyor ve her hastanın bir tek zorlayıcı dürtü ya da saplantıdan yani monomaniden musdarip olduğu kavramını ortaya koyuyordu. géricault da, on farklı monomaniyi betimleyen bu portreleri, georget'nin gözlemi altında çizdi. günümüze beş tanesi kalmış olan portrelerden en çarpıcı olanı bir kleptomanın portresi idi.

i̇çerik 
o dönemde akıl hastalıklarına sahip kişilerin itibarını kabullenmek yeni bir kavramdı. akıl hastaları genelde toplumdan dışlanırlardı ve daha önceki resimlerde, orta çağ'dan kalma alışkanlıklarla gülünç kişiler ya da çeşitli varlıklar tarafından ele geçirilmiş yaratıklar olarak betimlenirlerdi.

géricault hastanın yüzünü nesnel biçimde göstermeye çalıştı: resimde kleptomanyağın boş bakışları sonsuza doğrultulmuş gibidir, katı yüzünde bakımsız bir sakal vardır, boynu kirlidir. ressam, toplumda tiksinti duyulan bir kişinin portresini, önyargısız bilimsel bakış açısıyla çizdi ve böylece bilim ile romantik sanat arasında bir bağlantı kurmuş oldu. kullanılan incelikli stil ve etkileyici gerçekçilik sebebiyle dikkate değer olan bu resimler, bireylerin psikolojik rahatsızlıklarını belgeledikleri için de ayrıca önemliydi, çünkü ressamın aile geçmişinde bu tür hastalıklar mevcuttu ve kendi akıl sağlığı da fazla sağlam değildi.

tablo, izlenimcilik'te olduğu gibi hızlı ve kalın fırça darbeleriyle kısa sürede yapılmıştır ancak izlenimci bir tablo değildir. bol miktardaki güçlü ve akıcı fırça darbeleri, resme bir eksiklik havası katmanın yanı sıra, izleyicinin resimdeki kişiye karşı sempati duymasını sağlar.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

théodore géricault tabloları
1820'ler tabloları
Dom Pérignon (şarap)

dom pérignon (), dünyanın en tanınmış ve kaliteli şampanya markalarından biridir.

dom pérignon üretme fikri, laurence venn adlı bir i̇ngiliz tarafından ortaya çıktı. i̇lk bağ bozumu, 1921 yılında yapılan şampanya, 1936 yılında satışa sunuldu. dom pérignon için sadece en iyi yıllarda üretilen üzümlerin bağ bozumlarından yararlanıldı. halen her bağ bozumunda yaklaşık 5 milyon şişe şampanya üretilmektedir.

dom pérignon şarabının yapımının %60 chardonnay ve %40 pinot noir'den oluştuğu ve "en iyi bağ bozumu/mahsul" anlamına gelen vintageın, gerekli kıvama gelmesi için en az 12 ay beklenmesi gerektiği açıklanmaktadır.

çok seçkin olmayan 1978 yılı rekoltesi ürünü bir şişe dom pérignon, 230 ile 580 amerikan doları arasında satılabilmektedir. pembe köpüklü şampanya türü olan "dom pérignon rose" reklamı için manken eva herzigova'nın yer aldığı çekimler yapılmıştır.

kaynakça

dış bağlantılar 

 

şarap
lüks markalar
Mete Sezer

mete sezer (1935, ordu - 3 ağustos 2005, i̇stanbul), türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu.

hayatı 
1955 yılında şehir tiyatroları'nda sanat hayatına başlayan mete sezer, halk oyuncuları ve münir özkul tiyatrosu gibi topluluklarda da çalıştı. 1984 yılında emekli olan sanatçı, ayrıca kamera karşısına da geçerek çeşitli sinema ve dizi filmlerde rol aldı, reklam filmlerinde oynadı. sanatçı defne yalnız'la evlendi. efes pilsen'in bira reklamıyla geniş kitlelerce tanınan sezer, kemal sunal filmlerinde yardımcı rollerde yer aldı. 1988 yılında erol günaydın ve ayşen gruda ile beraber panço cipsi reklamında oynamıştır. son yıllarını anamur ’da geçiren sezer'in 1997 yılında sağlığı bozulmaya başladı. 1998 yılında sol böbreği ile safra kesesi ameliyatla alındı. 2005 yılında, karaciğer yetmezliği nedeniyle tedavi gördüğü hastanede öldü.

filmografisi

oyuncu olarak 

 1960: bahtımın yıldızı
 1964: i̇stanbul kaldırımları
 1965: kasımpaşalı / korkunç vurgun
 1970: sevimli serseri
 1971: cilalı i̇bo teksas fatihi
 1971: sevimli hırsız
 1971: tamam mı canım
 1973: bu toprağın kızı
 1973: düşman
 1973: gazi kadın / nene hatun
 1973: hanende melek
 1973: hazreti ömer'in adaleti
 1973: i̇kibin yılın sevgilisi
 1973: öksüzler
 1973: vahşet
 1974: anter kara ali
 1974: kartal yuvası
 1975: diyet
 1975: ezilenler
 1976: i̇ki kızgın adam
 1976: kapıcılar kralı
 1976: korkusuz cengaver
 1976: tosun paşa
 1977: fırat'ın cinleri
 1977: günahın bedeli / tokat
 1979: demiryol
 1979: günahkar kadın
 1979: i̇biş in rüyası
 1979: nokta ile virgül paldır küldür
 1979: skandal
 1979: yorgun savaşçı
 1980: akıllı deliler
 1980: gol kralı
 1980: sarı naciye
 1981: feryada gücüm yok
 1981: olmaz olsun
 1981: şabancık
 1981: yaşamak bu değil
 1987: zincir
 1988: 077 hızır - acil servis
 1990: ahu gözlüm
 1990: pamuk hemşire

senarist olarak 
 1988: 077 hızır - acil servis

ayrıca bakınız 
 türk oyuncu film listeleri
 türkiye'deki film festivalleri
 yeşilçam oyuncuları

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 
 
 tsa'de mete sezer 

1935 doğumlular
2005 yılında ölenler
türk erkek tiyatro oyuncuları
türk erkek sinema oyuncuları
türk erkek dizi oyuncuları
i̇stanbul şehir tiyatroları sanatçıları
karaciğer kanserinden ölenler
Ayelet Zurer

ayelet zurer (i̇branice:איילת זורר), (d. 28 haziran 1969, tel aviv), i̇srailli oyuncu. ayelet zurer'in i̇srail'de lakabı buz prensesi dir.

filmografi

dış bağlantılar 
 
 
 ayelet zurer  at e-online 

1969 doğumlular
i̇srailli kadın sinema oyuncuları
yaşayan insanlar
i̇srailli kadın dizi oyuncuları
Viracocha

viracocha ya da tici viracocha (quechua: apu qun tiqsi wiraqutra), medeniyetin yaratıcısı i̇nka panteonundaki en önemli tanrıdır. viracocha güneşin ve fırtınaların tanrısıdır. kafasına güneşten bir taç takmış, ellerinde yıldırımlar tutuyor ve gözlerinden yağmur yağıyor olarak tasvir edilir. viracocha, kolombiya mitolojisindeki figürlerden biri olan bochica'ya benzer.

ayrıca bakınız 

 inti
 manco capac
 tiwanaku
 i̇nka medeniyeti

i̇nka tanrıları
kızılderili tanrıları
Sirion Ağzı

arvernien veya sirion ağzı, j. r. r. tolkien'in kurgusal orta dünya evreninde bir mekan. beleriand'ın en güney bölgesidir, doğudan sirion nehrinin kolları doğal sınır yapar ve bu bölgede denize kavuşur. nirnaeth arnoediad'dan ve menegroth'un çöküşünden sonra eldar ve edain mültecileri için bu bölge sığınak oldu.

doriath'ın yıkılışından sonra doriathlı sindar elflerinden hayatta kalanlar için bu bölge vatan oldu. nargothrondlu ve gondolinli bazı noldor elfleri ve edain'in üç boyundan hayatta kalanlar da aynı bölgeye yerleştiler. bölgenin ilk yöneticileri edainli tuor ve gondolinli idril oldu. daha sonraları oğulları yarı-elf eärendil, dior'un kızı ve doriath'ın çöküşünden kurtulan yarı-elf elwing ile evlendi. eärendil ve elwing'in oğulları elros ve elrond, arvernien'de dünyaya geldi.

beren ve lúthien'in silmarilini elwing sahiplendi. mülteciler burada birçok gemi inşa ettiler ve buradan kıyının yakınlarındaki balar adası'na göçtüler. bu adada, eglarestli ve brithombarlılardan hayatta kalanlarla birlikte adaya gelen círdan'ın topluluğu ile birleştiler.

orta dünya yerleri
Kayas

kayas, divân-ı lügati't-türk'te;
 
" قياس kayas" "toxsı, çiğil ülkelerinde bir takım şehirlerin adı. üç kale bu adla anılır. birincisi "سبلق قياس saplığ kayas", ikincisi "ارنك قياس ürünğ kayas", üçüncüsü "قرا قياس kara kayas." ve "كيكان keyken" "kayas’tan ila’ya akan iki derenin adı." şeklinde tanımlanmıştır.

bu verilen bilgilerden kayas'ın toxsı ve çiğil ülkelerinde üç kale olduğu anlaşılır ve issık gölü'nün doğusunda ila nehri'nin kaynakları olan keyken derelerinin yakınında konumlanabilir. bazı araştırmacılara göre kara kayas ve saplığ kayas siri derya havzasındadır.

ürünğ, ak olan nesne anlamında, saplığ, saplık, kılıç ve bıçak gibi şeylere sap olmaya yarayan nesne anlamında ve kara kara veya karanlık anlamındadır.

notlar

dış bağlantılar 

kırgızistan'daki arkeolojik sitler
İncir Çekirdeği

i̇ncir çekirdeği, çekimleri mardin'de gerçekleştirilen, yönetmenliğini selda çiçek'in yaptığı uzun sinema filmi. yönetmenin ilk uzun metrajlı filmidir.

başrollerini özgü namal ve derya durmaz'ın oynadığı film mardinli bir ailenin bir gününü konu alır. yedi yıl önce, ailenin askerden gelen oğlu celil (halil yomak), gittikleri piknik sırasında mayına basarak ölür. kendini sorumlu hisseden ablası delal de (makbule sitare akbaş) bir süre sonra intihar edecektir. heda (özgü namal) ölen ablasının kocası nazif'le (barış çakmak) evlendirilmiş ve onların küçük kızları suham'a (semanur dönmez) annelik etmektedir. film, insan yaşamının değersizliğini incir çekirdeği metaforu ile sorgular.

çekimler 2008 ağustos - eylül aylarında gerçekleştirilen filmin ilk gösterim tarihi kasım 2009'dur.

konusu 
film mardin'de yaşayan bir ailenin dramını anlatır. evin genç oğlu ailece gittikleri piknikte mayına basarak ölür. onu, mayına bastığı noktaya gönderdiği için vicdan azabı çeken ablası, arkasında bir bebek ve bir mektup bırakarak intihar eder. heda, bu olanlardan sonra ablasının kocası nazif ile evlenecek ve yeğenine annelik edecektir. 7 yıl sonra, heda ikinci bir bebeğin doğumuna gün saymaktadır. suham büyümüş; annesi bildiği teyzesi, babası, anneannesi, dedesi ve dedesinin ablası ile yaşamaktadır. o gün ailenin tüm fertleri için düzenin değişeceği bir gün olacaktır.

oyuncular ve canlandırdıkları karakterler 

heda: özgü namal
cemile: derya durmaz
selime: sevinç erol
hala: nalan başaran
adil: veysel diker
abdülkadir: turgay tanülkü
nazif: barış çakmak
defne: burcu salihoğlu
i̇brahim: onur dikmen
delal: makbule sitare akbaş
suham: semanur dönmez

çekim süreci 
başlangıçta proje adı "mıhsıçtı" olan senaryo, kültür bakanlığı'ndan destek alamadı. daha sonra "ilk filmini çekecek yönetmenlere verilen yapım desteği" ve filmin çekimleri tamamlandıktan sonra verilen "yapım sonrası desteği" kapsamında da kültür bakanlığı'ndan kaynak alamadı. film yapım süreci maddi kaynak sağlayan hiçbir yapımcı olmadan gerçekleştirildi. filmde oynayan ve ekipte yer alan insanlar alacaklarını gişe gelirlerinden temin edilmesini kabul ederek yapım sürecine dahil oldular. film 2008 yılının ağustos - eylül ayları arasında valiliğin kısmi desteği ile mardin'de çekildi.

künye 

yazan ve yöneten: selda çiçek
görüntü yönetmeni: i̇lker berke
müzik: özgür yalçın (karagüneş) - serkan alkan
kurgu: emrah dönmez
sanat yönetmeni: ruhan ünlüer
kostüm: meral aktan
yapımcı: mehmet çiçek - çiçek film

dış bağlantılar 
resmi web sitesi: 

2009 çıkışlı türk filmleri
2000'lerde türkçe filmler
2009 çıkışlı dramatik filmler
Ariadne Oliver

ariadne oliver, agatha christie'nin roman kahramanlarındandır.

polisiye roman yazarı olan ariadne oliver, aynı zamanda ünlü dedektif hercule poirot'nun yakın arkadışıdır. yazdığı romanlarla ünlenen kadın yazar, birçok vakada hercule poirot'ya yardımda bulunmuştur. yarattığı roman kahramanı ise fin dedektif sven hjerson'dur. elmaya olan düşkünlüğü sık sık dile getirilir.

ariadne oliver'in yer aldığı ilk roman parker pyne kanıt peşinde, son roman ise filler de hatırlar'dır. ancak hercule poirot ile birlikte yer aldığı ilk roman briç masasında cinayet'tir.

agatha christie karakterleri
kurgusal yazarlar
kurgusal kadın karakterler
kurgusal i̇ngilizler
kadın roman karakterleri