7 Ocak



olaylar 

 1558 - fransa, i̇ngiltere'nin kıta avrupası'ndaki son toprağı olan calais'yi de ele geçirdi.
 1598 - boris godunov, rus çarı oldu.
 1610 - i̇talyan astronom galileo galilei, jüpiter'in iki uydusunu (ganymede, callisto) tespit etti.
 1634 - iv. murad'ın emriyle, şeyhülislam ahizade hüseyin efendi boğdurularak öldürüldü. böylelikle osmanlı'da ilk defa bir şeyhülislam öldürülmüş oldu.
 1714 - i̇ngiliz mühendis henry mill, daktilo makinesinin patentini aldı.
 1785 - fransız havacı jean-pierre blanchard ve amerikalı fizikçi john jeffries, bir balonla manş denizi'ni geçtiler.
 1789 - i̇lk amerikan başkanlık seçimleri yapıldı. seçmenler delegeleri, onlar da bir ay sonra ülkenin ilk başkanını belirlediler: george washington.
 1887 - thomas stevens, dünya çapında bisiklet turu tamamlayan ilk kişi oldu.
 1904 - i̇lk uluslararası mors alfabesi acil durum sinyali "cqd" kabul edildi, ancak iki yıl sonra yerini sos sinyaline bırakacaktır.
 1913 - ham petrolden benzin eldesi patentlendi.
 1924 - türkiye'de millî eğitim bakanlığı yabancı okulların binaları içinde bulunan dinî simge ve işaretlerin kaldırılması için bir genelge yayımladı.
 1927 - okyanus aşırı ilk telefon görüşmesi, new york'tan londra'ya yapıldı.
 1935 - i̇talya diktatörü benito mussolini ile fransa dışişleri bakanı roma'da görüştü. resmi açıklamaya göre iki ülkenin afrika'daki çıkarlarıyla ilgili anlaşmalar yapıldı.
 1942 - hamlet davası sonuçlandı. muhsin ertuğrul, peyami sefa ve celaleddin ezine'ye verilen cezalar ertelendi.
 1942 - ii. dünya savaşı: doğu cephesi'nde başlayan moskova muharebesi, kesin sovyetler birliği zaferiyle sonuçlandı.
 1944 - çorap imalatı hakkı sümerbank'a verildi.
 1946 - chp'den ayrılan celâl bayar ile adnan menderes, fuad köprülü ve refik koraltan, demokrat parti'nin kuruluş başvurusunu yaptılar.
 1946 - i̇lk başarılı yüksek hızlı elektronik bilgisayar "eniac", amerika birleşik devletleri'nde kullanıma girdi. eniac, elektronik-dijital bilgisayara giden yolda atılmış büyük adımlardan biri olarak 1955'e kadar kullanıldı.
 1950 - demokrat parti, yeni seçim kanunu'yla ilgili bildiri yayınladı: "önümüzdeki seçimler mutlaka dürüst olmalıdır."
 1950 - karabük demir ve çelik i̇şletmesi'nde "zeynep" adı verilen yüksek fırın hizmete açıldı.
 1953 - amerika birleşik devletleri başkanı harry truman, ülkesinin hidrojen bombası geliştirdiğini açıkladı.
 1954 - demokrat parti, "genç demokratlar" adında bir gençlik örgütü kurdu.
 1957 - millî türk talebe birliği, "rock and roll" ve "striptiz"in yasaklanmasını istedi.
 1959 - amerika birleşik devletleri, fidel castro'nun yeni küba hükûmetini tanıdı.
 1960 - su altından atılabilen nükleer polaris füzesi'nin ilk denemesi yapıldı.
 1963 - cibali tütün fabrikası'nda 3500 işçi yemek boykotu yaptı.
 1967 - sağlık ve sosyal yardım bakanlığı bir açıklama yaptı; "türkiye'de 25.000 frengili, 10.000 cüzamlı, 750.000'de veremli var."
 1979 - vietnam ordusu, kamboçya'nın başkenti phnom penh'i ele geçirdi ve khmer rouge rejimine son verdi.
 1980 - hindistan'da yapılan seçimleri, i̇ndira gandhi'nin kongre partisi kazandı.
 1981 - tarsus'ta sol görüşlü militan mustafa özenç, yakalanıp getirildiği tarsus merkez jandarma karakolu'nda gizleyebildiği tabancasıyla; jandarma astsubay üstçavuş hasan hüseyin özcan, astsubay üstçavuş nihat özsoy, jandarma eri şaban öztürk ve orman muhafız bekçisi hayri şimşek'i öldürüp kaçtı.
 1984 - başbakan turgut özal ilk basın toplantısını düzenledi.

 1990 - pisa kulesi, 800 yıllık tarihi boyunca ilk kez güvenlik gerekçesiyle ziyaretlere kapatıldı.
 1992 - cemal süreya şiir ödülü, adnan özer ve süreyya berfe'ye verildi.
 1997 - demokrat türkiye partisi kuruldu, hüsamettin cindoruk partinin genel başkanlığı'na seçildi.
 1999 - amerika birleşik devletleri başkanı bill clinton'ın azli istemiyle açılan dava başladı.
 2015 - paris'te bulunan mizah dergisi charlie hebdoya silahlı saldırı yapıldı. 12 kişi hayatını kaybetti.
 2019 - ferrari'de, maurizio arrivabene'nin yerine mattia binotto getirildi.

 doğumlar 
 1502 - papa xiii. gregorius, katolik kilisesi'nin 226. papası (ö. 1585)
 1768 - joseph bonaparte, napoli ve i̇spanya kralı (napolyon bonapart'ın kardeşi) (ö. 1844)
 1777 - lorenzo bartolini, i̇talyan heykeltıraş (ö. 1850)
 1800 - millard fillmore, amerikalı siyasetçi ve amerika birleşik devletleri'nin 13. başkanı (ö. 1874)
 1830 - albert bierstadt, amerikalı ressam (ö. 1902)
 1844 - bernadette soubirous, roma katolik kilisesi azizi (ö. 1879)
 1851 - nikolai tchaikovsky, rus devrimci ve rusya'da halkçı hareketin ilk liderlerinden (ö. 1926)
 1855 - eliezer ben-yehuda, yahudi gazete editörü (ö. 1922)
 1864 - phillip jaisohn, koreli aktivist, gazeteci, politikacı ve doktor (ö. 1951)
 1871 - émile borel, fransız matematikçi ve siyasetçi (ö. 1956)
 1873 - charles péguy, fransız şair (ö. 1914)
 1873 - rudolf eisler, yahudi asıllı avusturyalı felsefeci (ö. 1926)
 1885 - ernesto brown, arjantinli futbolcu (ö. 1935)
 1887 - kurt schneider, alman psikiyatrist (ö. 1967)
 1890 - henny porten, alman aktris (ö. 1960)
 1895 - clara haskil, rumen piyanist (ö. 1960)
 1895 - vasili blohin, sovyet general (ö. 1955)
 1898 - al bowlly, mozambik doğumlu i̇ngiliz şarkıcı, caz gitaristi ve kompozitör (ö. 1941)
 1899 - francis poulenc, fransız besteci (ö. 1963)
 1901 - fahrelnisa zeyd, türk ressam (ö. 1991)
 1901 - fikret adil, türk yazar (ö. 1973)
 1903 - antanas sniečkus, litvan komünist, partizan ve siyasetçi (ö. 1974)
 1907 - baha gelenbevi, türk fotoğraf ve sinema sanatçısı (ö. 1984)
 1908 - red allen, afrika kökenli amerikalı caz müzisyeni (ö. 1967)
 1914 - i̇hsan devrim, türk oyuncu (ö. 2010)
 1916 - elena çavuşesku, romanya sosyalist cumhuriyeti'nin başbakan yardımcısı (ö. 1989)
 1916 - paul keres, estonyalı satranççı (ö. 1975)
 1922 - mario almada, meksikalı oyuncu (ö. 2016)
 1922 - orhan asena, türk oyun yazarı, şair ve çocuk hastalıkları uzmanı (ö. 2001)
 1926 - atanas zabaznoski, makedon komünist aktivist, yugoslavya cephesi'nde savaşan asker ve halk kahramanı nişanı sahibi (ö. 2013)
 1934 - peri han, türk sinema oyuncusu (ö. 2008)
 1934 - tasos papadopulos, kıbrıs cumhuriyeti devlet başkanı ve siyasetçi (ö. 2008)
 1935 - sophie behr, alman yazar
 1937 - zaccaria cometti, i̇talyan futbolcudur ve teknik direktör (ö. 2020)
 1938 - roland topor, fransız oyun yazarı (ö. 1997)
 1941 - john e. walker, i̇ngiliz kimyager ve nobel kimya ödülü sahibi
 1945 - david spangler, amerikalı filozof
 1947 - sadık ahmet, batı trakyalı türk tıp doktoru ve siyasetçi (batı trakya türkleri'nin hakları için verdiği mücadele ile tanınan) (ö. 1995)
 1948 - rana alagöz, türk pop şarkıcısı
 1956 - leonard lansink, alman oyuncu
 1957 - katie couric, amerikalı haber spikeri
 1960 - emrullah i̇şler, türk akademisyen ve siyasetçi
 1962 - aleksandr dugin, rus siyaset bilimci ve faşist görüşleriyle tanınan strateji uzmanı
 1962 - hallie todd, amerikalı sinema ve tv oyuncusu
 1964 - nicolas cage, amerikalı sinema oyuncusu ve en i̇yi erkek oyuncu akademi ödülü sahibi
 1967 - claudia amengual, uruguaylı çevirmen ve yazar
 1967 - nick clegg, i̇ngiliz politikacı
 1969 - marco simone, i̇talyan futbolcu ve teknik direktör
 1970 - saruhan hünel, türk oyuncu
 1971 - jeremy renner, amerikalı aktör, film yapımcısı ve müzisyen
 1973 - liu bolin, çinli sanatçı
 1977 - sofi oksanen, eston asıllı finlandiyalı yazar
 1979 - aloe blacc, amerikalı soul şarkıcısı ve rapçi
 1979 - monica foster, amerikalı pornografik film oyuncusu
 1985 - lewis hamilton, i̇ngiliz formula 1 pilotu
 1985 - wayne routledge, i̇ngiliz futbolcu
 1987 - davide astori, i̇talyan futbolcu (ö. 2018)
 1987 - lyndsy fonseca, amerikalı oyuncu
 1987 - stefan babović, sırp millî futbolcu
 1988 - hardwell, hollandalı dj ve prodüktör
 1990 - gregor schlierenzauer, avusturyalı kayakla atlayıcı
 1990 - liam aiken, amerikalı sinema oyuncusu
 1991 - caster semenya, güney afrikalı orta mesafe koşucusu
 1991 - eden hazard, belçikalı futbolcu
 1992 - lynn knippenborg, hollandalı hentbolcu

 ölümler 
 312 - antakyalı lukianos, hristiyan teolog ve şehit (d. 240)
 1220 - i. i̇zzeddin keykavus, türkiye selçuklu devleti sultanı (d. 1180)
 1285 - i. carlo, fransa kralı viii. louis'in en küçük oğlu (d. 1226)
 1325 - i. diniz, portekiz krallığı'nın 6. kralı (d. 1261)
 1451 - viii. amadeus, savoy dükü (d. 1383)
 1536 - aragonlu catherine, i̇ngiltere kraliçesi (d. 1485)
 1548 - fenarîzade muhyiddin çelebi, osmanlı şeyhülislamı (d. ?)
 1655 - x. innocentius, katolik kilisesi'nin 236. papası (d. 1574)
 1715 - françois fénelon, fransız roma katolik başpiskoposu, ilahiyatçı, şair ve yazar (d. 1651)
 1786 - jean-étienne guettard, fransız doğa bilimci, botanikçi ve mineralog (d. 1715)
 1838 - josef grassi, avusturyalı ressam (d. 1757)
 1847 - maria schicklgruber, adolf hitler'in babaannesi (d. 1795)
 1858 - mustafa reşit paşa, osmanlı sadrazamı, diplomat ve osmanlı devleti'nde tanzimât'ın mimarı (d. 1800)
 1882 - ignacy łukasiewicz, polonyalı eczacı ve petrol sanayii öncüsü (d. 1822)
 1892 - tevfik paşa, mısır hidivi (d. 1852)
 1920 - edmund barton, avustralyalı politikacı, hakim ve avustralya'nın ilk başbakanı (d. 1849)
 1927 - ‎nikolaos kalogeropoulos‎‎, yunan siyasetçi (d. 1851)
 1932 - andré maginot, fransız devlet adamı (majino hattı'na adını veren) (d. 1877)
 1934 - anton hanak, avusturyalı heykeltıraş (d. 1875)
 1935 - james alfred ewing, i̇skoç fizikçi ve mühendis (d. 1855)
 1943 - nikola tesla, sırp asıllı amerikalı fizikçi (d. 1856)
 1944 - muslihiddin adil taylan, türk akademisyen ve idare hukuku profesörü (d. 1881)
 1945 - alexander stirling calder, amerikalı heykeltıraş (d. 1870)
 1951 - rené guénon, fransız metafizikçi yazar (d. 1886)
 1968 - fahri kopuz, türk besteci (d. 1882)
 1988 - trevor howard, i̇ngiliz aktör (d. 1913)
 1989 - hirohito, japon i̇mparatoru (d. 1901)
 1995 - murray rothbard, amerikalı ekonomist (avusturya okulu'nun liberteryen ekonomisti) (d. 1926)
 1996 - károly grósz, macar komünist siyasetçi (d. 1930)
 1998 - richard hamming, amerikalı matematikçi (d. 1915)
 1998 - vladimir prelog, hırvat-i̇sviçreli kimyacı ve nobel kimya ödülü sahibi (d. 1906)
 2001 - şarl helu, lübnanlı siyasetçi ve lübnan cumhurbaşkanı (d. 1913)
 2004 - ingrid thulin, i̇sveçli oyuncu (d. 1926)
 2006 - heinrich harrer, avusturyalı dağcı, gezgin, coğrafyacı ve yazar (d. 1912)
 2010 - philippe séguin, fransız siyasetçi (d. 1943)
 2013 - david r. ellis, amerikalı film yönetmeni, dublör ve aktör (d. 1952)
 2013 - huell howser, amerikalı komedyen, oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1945)
 2014 - huban öztoprak, türk tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu (d. 1987)
 2014 - run run shaw, hong konglu girişimci ve yapımcı (d. 1906)
 2015 - bernard maris, fransız ekonomist, gazeteci ve yazar (d. 1946)
 2015 - cabu (jean cabut), fransız çizgi roman sanatçısı ve karikatürist (d. 1938)
 2015 - charb (stéphane charbonnier), fransız çizer, gazeteci ve çizgi film yapımcısı (d. 1967)
 2015 - david rolfe, avustralyalı yüzücü (d. 1964)
 2015 - elsa cayat, fransız psikiyatr, psikanalist ve köşe yazarı (d. 1960)
 2015 - georges wolinski, fransız karikatürist (d. 1934)
 2015 - jean paul parise, kanadalı buz hokeyi oyuncusu (d. 1941)
 2015 - mompati merafhe, botsvanalı politikacı (d. 1936)
 2015 - mustapha ourrad, cezayir asıllı fransız yayıncı ve editör (d. 1954)
 2015 - philippe honoré, fransız çizer ve çizgi roman sanatçısı (d. 1941)
 2015 - rod taylor, avustralyalı oyuncu (d. 1930)
 2015 - tignous (bernard verlhac), fransız karikatürist (d. 1957)
 2016 - richard libertini, amerikalı tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1933)
 2016 - remzi evren, türk sinema sanatçısı (d. 1957)
 2016 - sergey şustikov, rus futbolcu ve teknik direktör (d. 1970)
 2016 - valerio zanone, i̇talyan politikacı (d. 1936)
 2017 - lech trzeciakowski, polonyalı tarihçi (d. 1931)
 2017 - mário soares, portekizli siyasetçi ve portekiz cumhurbaşkanı (d. 1924)
 2017 - nat hentoff, amerikalı romancı, tarihçi ve müzik eleştirmeni (d. 1925)
 2017 - osman bayezid osmanoğlu, osmanlı hanedanı'nın reisi (d. 1924)
 2017 - refik erduran, türk oyun yazarı, yayımcı ve gazeteci (d. 1928)
 2018 - anna mae hayes, amerikalı kadın asker (d. 1920)
 2018 - france gall, fransız şarkıcı (d. 1947)
 2018 - jim anderton, yeni zelandalı siyasetçi (d. 1938)
 2019 - aline kiner, fransız kadın gazeteci ve roman yazarı (d. 1959)
 2019 - aristeo benavídez, arjantinli kayak sporcusu (d. 1927)
 2019 - barbara elaine ruth brown, amerikalı biyolog ve hayırsever (d. 1929)
 2019 - bernard tchoullouyan, fransız judocu (d. 1953)
 2019 - carmencita reyes, filipinli siyasetçi ve hukukçu (d. 1931)
 2019 - clydie king, amerikalı şarkıcı (d. 1943)
 2019 - dave laing, i̇ngiliz gazeteci, yazar ve tarihçi (d. 1947)
 2019 - edwin erickson, amerikalı siyasetçi ve iş insanı (d. 1938)
 2019 - ivan mašek, çek siyasetçi (d. 1948)
 2019 - jocelyne saab, lübnanlı gazeteci ve film yönetmeni (d. 1948)
 2019 - john joubert, güney afrika doğumlu i̇ngiliz besteci (d. 1927)
 2019 - john mendelsohn, amerikalı fizikçi (d. 1936)
 2019 - moşe arens, i̇srailli siyasetçi (d. 1925)
 2019 - thomas rukavina, amerikalı siyasetçi (d. 1950)
 2020 - elizabeth wurtzel, amerikalı feminist, hukukçu, yazar ve gazeteci (d. 1967)
 2020 - hamis ed-dusari, suudi futbolcu (d. 1973)
 2020 - larry gogan, i̇rlandalı radyo sunucusu ve dj (d. 1938)
 2020 - neil peart, kanadalı müzisyen, söz yazarı ve yazar (d. 1952)
 2020 - silvio horta, amerikalı senarist, televizyon yapımcısı ve yazar (d. 1974)
 2021 - biserka cvejić, sırp opera sanatçısı ve akademisyen (d. 1923)
 2021 - deezer d, amerikalı aktör ve rap şarkıcısı (d. 1965)
 2021 - genival lacerda, brezilyalı forró şarkıcısı ve söz yazarı (d. 1931)
 2021 - jamie o'hara, amerikalı country şarkıcısı, söz  yazarı ve gitarist (d. 1950)
 2021 - marion ramsey, amerikalı oyuncu, şarkıcı ve söz yazarı (d. 1947)
 2021 - michael apted, i̇ngiliz aktör, senarist, film yapımcısı ve yönetmen (d. 1941)
 2021 - munira yamin satti, pakistanlı kadın siyasetçi (d. 1966)
 2021 - tommy lasorda, amerikalı beyzbolcu ve spor yöneticisi (d. 1927)
 2021 - valeri hlevinski, sovyet-rus tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1943)
 2022 - deanna booher, amerikalı aktris, profesyonel güreşçi ve sürat patencisi (d. 1948)
 2022 - mark forest, amerikalı aktör, opera sanatçısı, eğitimci ve vücut geliştirme sporcusu (d. 1933)
 2022 - vitaliano trevisan, i̇talyan yazar, senarist ve aktör (d. 1960)
 2023 - russell banks, amerikalı yazar (d. 1940)
 2023 - djão, mozambik asıllı portekizli millî futbolcudur (d. 1958)
 2023 - joseph a. hardy iii, amerikalı hayırsever iş adamı (d. 1923)
 2023 - modeste m'bami, kamerunlu eski futbolcudur (d. 1942)
 2023 - yuri manin,' bir rus matematikçidir (d. 1937)
 2023 - adam rich, amerikalı aktör (d. 1968)
 2023 - dorothy tristan, amerikalı aktris, senarist ve model (d. 1934)

tatiller ve özel günler 
 osmaniye'nin fransız işgalinden kurtuluşu (1922)
 beyaz baston görme engelliler haftası (7-14 ocak)

0107
07