Ho Chi Minh

ho chi minh (türkçe söylenişi: ho şi minh; 19 mayıs 1890 - 2 eylül 1969), vietnam bağımsızlık hareketinin önderi ve vietnam demokratik cumhuriyeti'nin ilk başkanı. gerçek adı nguyễn tất thành, nguyễn ái quốc, bác hồ'  'dur

ho chi minh, vietnamca da "işığa kavuşturan" anlamına gelir ve halkı tarafından sevgiyle "ho amca" olarak anılır. vietnam'da, o dönemde fransız çinhindi'nin egemenliği altındaki nghe an'da doğan ho chi minh'in asıl adı nguyan that thanh'tı.

öğrencilik yıllarında ülkesindeki fransız yönetimine karşı yürütülen eylemlere katıldı. ülkesinden ayrılarak iki yıl boyunca bir şilepte çalıştı; akdeniz ve afrika limanla­rında dolaştı. fransız sömürge yönetimi altın­daki ülkeleri yakından tanıdı. daha sonra gittiği fransa'da sosyalist dünya görüşünü benimsedi. 1920'de fransız komünist partisi'nin kurucuları arasında yer alan ho chi minh, yazdığı yazılarla çevresindeki vietnam­lı gençleri bilinçlendirerek onları ülkelerinin bağımsızlık mücadelesi için eğitti. 1925'te çin'de, kanton'da yaşayan siyasal sürgünleri örgütleyerek vietnam devrimci gençlik birliği'ni kurdu. 1930'da ho chi minh'in öncülüğünde kurulan çinhindi komünist partisi, yoksul köylülere toprak dağıtmayı ve yabancı işletmeleri kamulaştırmayı amaçlayan bir programı benimsedi. ho chi minh'in eylemlerinden tedirgin olan fransız yönetimi, yokluğunda ona ölüm cezası verdi.

ii. dünya savaşı sırasında, 1940'ta japon birlikleri çinhindi'ne girdi. ho chi minh 1941'de, 30 yıllık bir ayrılıktan sonra gizlice ülkesine döndü. fransız sömürgecilerine ve japon işgalcilerine karşı halkın çeşitli kesim­lerini harekete geçirecek bir gerilla savaşı için hazırlığa başladı. gizlilik koşullarında sürekli ad değiştirmesi gerekiyordu, son olarak aydınlatan anlamına gelen ho chi minh adını aldı. bu arada gerilla savaşı üzerine kitaplar yazdı. ii. dünya savaşı'nda japonlar'a karşı mücadelede destek bulmak amacıyla çin'e gitti; ama çan kay-şek onu tutuklattı. 18 ay süreyle çok ağır koşullarda yaşamak zorunda bırakıldı. carnet de prison ("hapishane defteri") adlı şiir kitabını da bu dönemde yazdı.

japon işgaline karşı gerilla savaşını sürdüren vietnam direniş güçleri, çok geçmeden vietnam'ın önemli kentlerini geri almayı başardı. ho chi minh, 2 eylül 1945'te 500 bin kişilik bir kalabalığın önünde bağımsız vietnam demokratik cumhuriyeti'nin kurulduğunu ilan etti. tam da bu sırada, ii. dünya savaşı sona ererken, japonlar'ı silahsızlandırmak amacıyla güney vietnam'a giren i̇ngilizler, bölgenin yeniden fransızlar'ın eline geçmesine yardımcı oldular. vietnam direniş savaşı sekiz yıl sürdükten sonra 1954'te fran­sızlar'ın kesin yenilgisiyle son buldu. ne var ki, savaşın sonunda yapılan görüşmeler sonucu, ülke kuzey vietnam ve güney vietnam olarak ikiye bölündü ve ho chi minh yönetimine ülkenin yalnızca kuzey kesimi bırakıldı. güney vietnam ise çok geçmeden abd'nin siyasal ve iktisadi denetimi altına girdi. ulusal bağımsızlık ve iki vietnam'ın birleştirilmesi için, abd ve güney vietnam yönetimine karşı 1955'te başlayan savaş, 1975'te vietnam demokratik cumhuriyeti'nin kesin zaferiyle sonuçlandı. ho chi minh iki vietnam'ın birleştiğini göremeden, 1969'da savaş sürerken öldü.

kaynakça

dış bağlantılar

1890 doğumlular
1969 yılında ölenler
vietnam cumhurbaşkanları
vietnam başbakanları
soğuk savaş'ta liderler
vietnam savaşı'nda kişiler