Edmond Rostand

edmond eugène alexis rostand (; 1 nisan 1868 – 2 aralık 1918) fransız şair ve oyun yazarı. neo-romantizm akımına bağlıdır ve en çok cyrano de bergerac isimli tiyatro oyunu ile bilinir. rostand'ın romantik tiyatro oyunları ondokuzuncu yüzyılda pek popüler olan natüralist tiyatrodan çok farklıdır. bir diğer rostand eseri les romanesques bir müzikal komedi olan the fantastickse uyarlandı.

i̇lk yılları 
rostand zengin ve kültürlü bir provenceli ailenin oğlu olarak fransa'nın marsilya kentinde doğdu. babası bir ekonomist ve aynı zamanda  marseille academy ve institut de france üyesi bir şairdi. rostand edebiyat, tarih ve felsefeyi paris, fransa'daki collège stanislas de paris'te öğrendi.

kariyer 
i̇lk oyunu olan taşlama türündeki les romanesques 21 mayıs 1894'te théâtre français sahnesinde gösterildi. bu eser 1960'larda tom jones ve harvey schmidt tarafından uzun ömürlü bir amerikan müzikali olan the fantasticks olarak uyarlandı. i̇lk oyunlarından bir diğeri  la princesse lointaine ozan rudel ile tripolili bir kadının öyküsünü temel alıyordu. bu oyun açılışını théâtre de la renaissance'da yaptı. bu oyunda melissande rolü, daha sonra samaryalı bir kadının i̇ncil'de anlatılan hikâyesinden üç bölümün alındığı rostand'ın la samaritaine  (theatre de la renaissance, 14 nisan 1897) oyununda photine'i oynayan sarah bernhardt tarafından canlandırıldı.

destansı komedi cyrano de bergeracın (28 aralık 1897, theatre de la porte saint-martin) yapımı büyük bir başarıya sahne oldu. hugo'nun hernani oyunundan beri hiçbir drama böyle coşkuyla karşılanmamıştı. oyun büyük hızla i̇ngilizce, almanca, rusça ve diğer avrupa dillerine çevrildi. öykünün kahramanı için 17. yüzyıl fransa tarihini resmetti.

l'aiglonda muhtemelen işgal altındaki metternich'teki schönbrunn sarayı'nda yaşayan, i. napolyon ve marie louise'in oğlu reichstadt dükü'nün mutsuz hayatı hakkında birçok bilgi içeren henri welschinger'in roi de rome'undan gördüğü, napolyonik tarihten bir konuyu anlatmayı seçti.  altı sahneden oluşan manzum biçimindeki l'aiglon, reichstadt dükü'nü kendisi canlandıran sarah bernhardt'ın kendisine ait tiyatrosunda 15 mart 1900'de sergilendi.

rostand 1901'de fransa akademisi'ne kabul edilen en genç yazar oldu. şubat 1910'da gösterilen chantecler büyük ilgiyle beklendi, yapımında neredeyse aldığı beğeniler kadar büyük zorluklarla karşılaşıldı.  lucien guitry başrolde oynadı ve mme. simone da bir sülünü canlandırdı. kuşlar ve hayvan yaşamı ile ilgili bir fantezi olan oyunda karakterler orman ve çiftlik sakinleriydi.

kişisel hayatı 
rostand akademi'nin de onurlandırdığı les pipeaux adlı şiiri 1890'da yayınlanan rosemonde etienette gerard ile evliydi. çiftin jean ve maurice adlı iki çocuğu olmuştu.

rostand 1900'lerde plörezinin tedavisini ararken geldiği fransız kuzey bask ülkesi'ndeki cambo-les-bains'teki villa arnaga'da yaşadı. yaşadığı ev artık bir miras alanı ve rostand'ın hayatı, bask mimarisi ve el sanatları için bir müzedir. rostand i̇spanyol gribine yakalandığı için 1918'de öldü ve  cimetière de marseille'ya gömüldü.

eserleri 

 le gant rouge, 1888 
 les musardises, 1890
 les deux pierrots, ou le souper blanc, 1891
 les romanesques, 1894 
 la princesse lointaine, 1895 
 la samaritaine, 1897
 cyrano de bergerac, 1897
 l'aiglon: a play in six acts. 1900
 chantecler: a play in four acts, 1910
 la derniere nuit de don juan, 1921
 le cantique de l'aile, 1922
 le vol de la marseillaise, 1922

kaynakça 
 edmond rostand: cyrano de bergerac, nick hern books, londra, 1991. isbn 978-1-85459-117-3
 henry james in vol. 84, syf. 477 seq. the cornhill dergisi.
 marcel migeo: les rostand, paris, stock, 1973. edmond, eşi rosemonde ve oğulları jean ve maurice rostand hakkında bilgiler.

dış bağlantılar 

rostand'ın kısa bir biyografisi
rostand'ın la princesse lointaine oyunun fransızca metni
 

1868 doğumlular
1918 yılında ölenler
fransız oyun yazarları
fransız şairler
fransız akademisi üyeleri
i̇spanyol gribinden ölenler