Tantrix

tantrix, yeni zelandalı mike mcmanaway tarafından icat edilmiş, altıgen taşlarla oynanan soyut bir strateji oyunudur. oyun seti, her birinde bir kenardan diğerine uzanan 3 farklı renkte çizgi bulunur. sette , ,  ve  olmak üzere dört farklı renk bulunur. oyun setinde bulunan 56 taşın hiçbirisinin eşi yoktur ve oyun setiyle birlikte gelen kitapçıkta yer alan bulmacalar için her biri 1’den 56’ya kadar numaralandırılmıştır.

oynanışı 
çok oyunculu strateji oyunun amacı, seçtiğiniz renkte, rakip(ler)inizin seçtiği renkten daha uzun bir çizgi veya halkayı oluşturmaktır. i̇ki, üç veya dört oyuncu bu oyunu oynayabilir. üç veya dört kişinin oynadığı oyun daha etkileşimlidir, asıl ustalık gerektiren ve turnuvalarda yer alan oyun formatı iki kişinin oynadığı oyundur.
her oyuncu, kırmızı sarı, mavi veya yeşil renklerden birini seçer. her rengin yer aldığı eşit sayıda taş vardır, hiçbir rengin diğerine göre avantajı yoktur. ama yine de sürekli oynayan oyuncuların çoğu zaman tercih ettikleri bir renk vardır ve başka bir renkle oynamayı zor bulabilirler.

her oyuncu çektiği torbadan bir taş çeker, büyük sayıyı çeken oyuncu oyuna başlar. daha sonra oyuncular taş sayısını 6’ya tamamlar ve çektiği taşları önüne diğer oyuncuların da görebileceği şekilde koyar. i̇lk oyuncu taşlarından birini oynar, kendine sağlayacağı avantaja göre, oynadığı taşta kendi rengi de yer alır. oyun saat yönünde ilerler. oyuncular oynadıkları her taşın yerine torbadan yeni bir taş çekerler, böylece her zaman önlerinde altı taş olur. i̇lk oynanan taştan sonra oynanan taşlar, daha önce oynanan taşların en az bir kenarına değmeli ve birbirine değen kenardaki renkler de birbirine uymalıdır.

üç tarafında taşların yer aldığı boşluklara zorunlu boşluk adı verilir. oyun sırası gelen oyuncu, elinde uygun taş varsa ilk önce zorunlu boşluğu doldurmalıdır. çoğu zaman bir zorunlu boşluğu doldurmak başka bir zorunlu boşluk yaratır elinde uygun taşlar varsa, oyuncular bu boşlukları da doldurmalıdır. oyuncu zorunlu boşluk doldurma işlemini tamamlandıktan sonra, istediği bir taşı, aşağıda verilen üç kısıtlama kuralına uymak koşuluyla istediği bir yere oynayabilir. serbest hareketten sonra varsa zorunlu boşluklar doldurmalı ve her oynadığı taşın yerine torbadan yenisini çekmelidir. 
üç kısıtlama kuralı:
 aynı renkten üç bağlantının yer aldığı zorunlu boşluklar yaratılamaz.
 dört tarafı çevrili zorunlu boşluklar yaratılamaz. 
 zorunlu boşluğun bulunduğu kenar boyunca (kontrollü taraf) zorunlu boşluk doldurulmadan başka taş oynanamaz.
torbada hiç taş kalmadığı zaman, kısıtlama kuralları da kalkar.

bütün oyuncular önlerindeki taşları oynayıp bitirince oyun sona erer, oyuncular kendi renklerindeki en uzun çizgi ve en büyük halkadaki taşları sayarlar. halkadaki taşlar için iki puan, çizgideki taşlar için birer puan alırlar. her oyuncu için en yüksek puanı olan halka veya çizgi sayılır. örnek, 12 taşlık bir halka 24 puan değerindedir ve 23 taşlık çizgi karşısında oyunu kazanır.

tarihçe 
tantrix’in ilk versiyonunu mike mcmanaway 1988 yılında çıkardı ve mind game adını verdi. üzerinde sadece iki renkte (kırmızı ve siyah) çizgilerin bulunduğu 56 karton parçadan oluşuyordu. sahip olduğu oyun dükkanında, oyunu doğrudan sattığı müşterilerden gelen geri bildirimlerle oyun kurallarını ve tasarımı geliştirdi. 1991’de karton parçaların yerini plastik taşlar aldı ve iki renk daha eklenerek, dört oyuncuyla oynanabilir hale geldi.

mcmanaway, oyunun çok oyunculu versiyonun yanı sıra, oyuncuların 10 veya 12 taşla belli renklerden halkalar yapacakları solitaire bulmacalar da tasarladı. ayrıca içinde üç boyutlu versiyonun da yer aldığı birçok solitaire bulmaca, sadece renklerin birbirine uyması gereken versiyonlar (belli bir alan içinde oyuncunun sadece taşların renklerini birbirine uydurması gerekir) halka yapmak ve çizgilerin sürekliliğini sağlamak gereken bulmacalar da yayımladı. ancak bu bulmacaların bazıları artık yayınlanmamaktadır.

çoğu ülkede bulunabilecek en yaygın versiyonlar:
 tantrix discovery: tek kişilik, oyuncular çözümleri 30 saniyeyle 45 dakika arasında süren bulmacaları çözmeye çalışır.
 tantrix solitaire: tantrix solitaire oynamak için 14 taşlık bir set, tantrix discovery bulmacalarıyla kombine edilmiştir.
 tantrix match: tantrix’in sudoku mantığıyla geliştirilmiş bir bulmaca seti. önceden yerleri belirlenmiş taşlar bulmacaların zorluk seviyesini tayin eder.
 tantrix game pack: 56 tantrix taşının tamamını içeren set, farklı oyunların yanı sıra birçok bulmacayı da içerir.

tantrix çevrimiçi 
i̇nternet'te yer alan birçok oyun platformuyla karşılaştırıldığı zaman, daha sessiz ve daha az kalabalık barındırmasına rağmen tantrix, dünyanın her tarafından sadık bir oyuncu kitlesinin birbirleriyle veya robotlara karşı kıyasıya mücadele ettikleri bir platformdur. oyuncular kazandıkları veya kaybettikleri maçlara ve karşılaştıkları rakiplerin seviyelerine göre puan alıp, puan kaybederek 1000 puanlık skala üzerinden değerlendirilirler. en iyi oyuncuların amacı 1000 puana ulaşmaktır ki, şimdiye kadar sadece üç oyuncu 1000 puana ulaşmayı başarmıştır. ortalama oyuncular için 950 puana ulaşmak, zor da olsa büyük bir başarı olarak görülür. 950 puana ulaşmak “master” unvanını kazanmak için en önemli eşiktir. “master” unvanlı oyuncular – toplam 120 oyuncuyla sınırlıdır, kendi aralarında “master” maçları oynar, bu oyunların puanlama sistemi de farklıdır.

tantrix oyuncuları, her yıl artık gelenekselleşmiş turnuvalarda bütün hünerlerini ortaya koyarlar. kazananlar sadece kazanmanın gururu için yarışsa da, turnuvalar tantrix tutkunlarının oldukça ciddiye alıp, önem verdikleri etkinliklerdir. dünya tantrix şampiyonası her yıl ağustos ayında başlar ve yaklaşık dört ay sürer. 1998 yılında düzenlenen şampiyonaya sadece 47 yarışmacı katılmışken, 2006 yılındaki turnuvaya 27 ülkeden 200 yarışmacıyla rekor seviyeye ulaştı.

her sene geleneksel olarak düzenlenen üç farklı dünya şampiyonası daha vardır:
 dünya takımlar tantrix şampiyonası, her ülkeden beş yarışmacının ülkesini temsil ettiği yarışma, ilk olarak 2002 yılında düzenlenmiştir.
 dünya gençler tantrix şampiyonası, 16 yaşından gün almamış oyuncuların mücadelesi, ilk olarak 2002 yılında yapıldı.
 dünya çiftler şampiyonası, 2005’ten beri düzenlenmektedir.

yine her sene düzenlenen ulusal şampiyonalar ve kıta şampiyonaları da vardır.

yüz yüze oyunlar 
i̇nternet üzerinde düzenlenen turnuvaların yanı sıra, oyuncuların bir araya gelerek yüz yüze oynadıkları turnuvaların da popülerliği giderek artmaktadır. 2002’de düzenlenen britanya açık, ilk yüz yüze oynanan turnuva olarak kayda geçmiş, turnuvaya 13’ü britanya’dan olmak üzere toplam 14 yarışmacı katılmıştır. oyuncu tabanının genişlemesiyle, yarışmacılar daha çok seyahat etmeye başladı, avrupa açık turnuvalarının popülaritesi, 2009 yılından itibaren dünya tantrix açık turnuvası haline dönüştü ve sırasıyla, 2009 edinburg, birleşik krallık, 2010 budapeşte, macaristan ve 2011 almere, hollanda’da düzenlendi. 2013 yılında tantrix’in 25. yılı vesilesiyle i̇sveç’in trosa şehrinde 15-16 haziran 2013'te düzenlenecek 4. dünya açık tantrix şampiyonasına daha geniş bir katılım sağlamak amacıyla, 2012 yılında dünya açık şampiyonası yapılmadı.

mantık bulmacaları
masa oyunları