29 Kasım



olaylar 
 1114 - sabahın erken saatlerinde maraş'ta büyük bir deprem meydana gelmiştir.
 1864 - sand creek katliamı gerçekleşti.
 1877 - thomas edison, fonograf cihazının tanıtımını yaptı.
 1899 - fc barcelona kulübü kuruldu.
 1913 - uluslararası eskrim federasyonu (fie, fédération internationale d'escrime), paris'te kuruldu.
 1922 - howard carter, firavun tutankhamun'un mezarını halkın ziyaretine açtı.
 1929 - amerikalı amiral richard e. byrd, güney kutbu üzerinde uçan ilk insan oldu.
 1935 - i̇stanbul'da paşabahçe şişe ve cam fabrikası açıldı.
 1936 - ankara üniversitesi hukuk fakültesinde, devrim tarihi dersleri başladı.
 1937 - hatay devleti'nde bağımsız rejim yürürlüğe girdi.
 1938 - dr. lütfi kırdar, i̇stanbul vali ve belediye başkanlığına atandı.
 1944 - arnavutluk halk cumhuriyeti kuruldu.
 1944 - mavi bebek sendromu adı verilen yenidoğan kalp hastalığını düzeltmek için insan üzerinde ilk cerrahi tedavi, alfred blalock ve vivien thomas adlı cerrahlar tarafından baltimore, maryland'deki johns hopkins hastanesi nde gerçekleştirildi.
 1945 - yugoslavya federal cumhuriyeti kuruldu.
 1947 - birleşmiş milletler, araplar'ın şiddetli muhalefetine karşın, filistin'in bölünmesini ve bağımsız bir i̇srail devleti kurulmasını kararlaştırdı.
 1963 - abd başkanı lyndon b. johnson, başkan john f. kennedy'ye düzenlenen suikastı araştırmak üzere warren komisyonu adı verilen bir heyet görevlendirdi.
 1967 - yunanistan, kıbrıs'ta türkiye'nin koşullarını kabul edince bunalım giderildi.
 1971 - türkiye halk kurtuluş partisi-cephesi'nden mahir çayan, ziya yılmaz ve ulaş bardakçı; türkiye halk kurtuluş ordusu'ndan cihan alptekin ve ömer ayna i̇stanbul kartal-maltepe askeri cezaevi'nden kaçtılar.
 1972 - şair can yücel, "küba'da sosyalizm ve i̇nsanlar" kitabını çevirdiği için verilen 7,5 yıl hapis cezasını çekmek üzere cezaevine girdi.
 1974 - pakistan'da deprem; 4700 kişi öldü.
 1987 - yapılan erken genel seçimlerde, anap 292 milletvekiliyle ikinci kez tek başına iktidar oldu. sosyal demokrat halkçı parti (shp) 99 milletvekili, doğru yol partisi 59 milletvekili çıkardı.
 1990 - kadının çalışmasını kocanın iznine bağlayan medeni kanun'un 159. maddesi anayasa mahkemesi'nce iptal edildi. i̇ptal kararı 2 temmuz 1992 tarih ve 21272 sayılı resmi gazete'de yayımlandı.
 1993 - i̇stanbul park otel'in fazla katlarının yıkımına başlandı. semt sakinleri ve meslek odalarının hukuk mücadelesi 9 yıl sürmüştü.
 1996 - uluslararası savaş suçluları mahkemesi'nde, 1200 bosnalı'ın öldürülmesine karışan bir hırvat asker 10 yıl hapis cezasına mahkûm oldu.
 2002 - endonezya'da mahkeme, doğu timor'un 1999'da endonezya'dan ayrılması sırasındaki olaylarda insanlığa karşı suç işlemekle suçlanan; iki eski komutan, bir polis şefi ve bir hükûmet yetkilisini beraat ettirdi.
 2012 - filistin, birleşmiş milletler genel kurulunda yapılan oylamada 138 evet 9 hayır oyu ile birleşmiş milletler gözlemci üyesi oldu.
 2016 - adana'nın aladağ i̇lçesi'nde özel bir kız öğrenci yurdunda çıkan yangında 11 öğrenci ve 1 çalışan öldü.

doğumlar 
 1427 - zhengtong, çin'in ming hanedanı'nın altıncı ve sekizinci imparatoru (ö. 1464)
 1627 - john ray, i̇ngiliz doğabilimci ve bitki bilimci (ö. 1705)
 1797 - gaetano donizetti, i̇talyan besteci (ö. 1848)
 1802 - wilhelm hauff, alman şair ve yazar (ö. 1827)
 1803 - christian andreas doppler, avusturyalı fizikçi (ö. 1853)
 1815 - ii naosuke, japon devlet adamı (ö. 1860)
 1825 - jean martin charcot, fransız nörolog (ö. 1893)
 1832 - louisa may alcott, amerikalı yazar (ö. 1888)
 1856 - theobald von bethmann hollweg, alman şansölyesi (ö. 1921)
 1857 - theodor escherich, alman-avusturyalı pediatrist ve bakteriyolog (ö. 1911)
 1861 - kamil akdik, türk hattat (ö. 1941)
 1861 - spiridon samaras, yunan besteci (ö. 1917)
 1866 - ernest william brown, i̇ngiliz gök bilimci (ö. 1938)
 1874 - egas moniz, portekizli nörolog, siyasetçi ve nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahibi (ö. 1955)
 1879 - jacob gade, danimarkalı kemancı (ö. 1963)
 1881 - artur phleps, avusturya-macaristan, rumen ve alman ordularında subay (ö. 1944)
 1881 - mustafa abdülhalik renda, türk siyasetçi ve tbmm eski başkanı (ö. 1957)
 1891 - julius raab, avusturyalı politikacı (ö. 1964)
 1898 - clive staples lewis, i̇rlandalı yazar ve öğretim görevlisi (ö. 1963)
 1899 - emma morano, i̇talyan kadın (ölümüne kadar "yaşayan en yaşlı kişi" unvanı sahibi) (ö. 2017)
 1902 - carlo levi, i̇talyan ressam, yazar, doktor, aktivist ve antifaşist (ö. 1975)
 1908 - afet i̇nan, türk tarihçi ve sosyoloji profesörü (atatürk'ün manevi kızı) (ö. 1985)
 1915 - eugene polley, amerikalı bilim insanı ve mucit (ö. 2012)
 1915 - billy strayhorn, amerikalı caz bestecisi, piyanist, söz yazarı ve aranjör (ö. 1967)
 1917 - pierre gaspard-huit, fransız yönetmen ve senarist (ö. 2017)
 1918 - madeleine l'engle, amerikalı yazar (ö. 2007)
 1920 - yegor ligaçov, rus siyasetçi (ö. 2021)
 1921 - christine de rivoyre, fransız kadın gazeteci, romancı ve yazar (ö. 2019)
 1921 - jackie stallone, amerikalı astrolog, dansçı, profesyonel güreşçi (sylvester stallone'nin annesi) (ö. 2020)
 1925 - tevfik behramov, azeri futbolcu ve yan hakem (ö. 1993)
 1926 - el-beci kaid es-sibsi, tunuslu avukat, politikacı ve tunus devlet başkanı (ö. 2019)
 1928 - tahir salahov, sovyet-azeri ressam (ö. 2021)
 1931 - shintaro katsu, japon oyuncu, senarist, yapımcı ve yönetmen (ö. 1997)
 1932 - ed bickert, kanadalı caz gitaristi ve müzisyeni (ö. 2019)
 1932 - jacques chirac, fransa eski cumhurbaşkanı (ö. 2019)
 1933 - john mayall, i̇ngiliz blues şarkıcısı ve gitarist
 1933 - james rosenquist, amerikalı ressam (ö. 2017)
 1934 - nesrin sipahi, türk müzisyen
 1935 - diane ladd, amerikalı oyuncu, yönetmen, senarist, yapımcı ve yazar
 1935 - thomas joseph o’brien, amerikalı roma katolik piskopos (ö. 2018)
 1938 - carlos lapetra, i̇spanyol eski millî futbolcu (ö. 1995)
 1939 - concha velasco, i̇spanyol oyuncu
 1939 - vecdi gönül, türk bürokrat ve siyasetçi
 1942 - michael craze, i̇ngiliz aktör (ö. 1998)
 1943 - semra sar, türk sinema oyuncusu
 1945 - hana maciuchová, çek tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (ö. 2021)
 1947 - petra kelly, alman siyasal eylemci ve yeşiller partisi'nin kurucusu (ö. 1992)
 1949 - jerry lawler, amerikalı yarı emekli profesyonel güreşçi ve yorumcu
 1949 - dutch mantel, amerikalı profesyonel güreş menajeri ve emekli profesyonel güreşçi
 1949 - garry shandling, amerikalı komedyen, oyuncu, yazar, yapımcı ve yönetmen (ö. 2016)
 1952 - jeff fahey, amerikalı sinema ve dizi oyuncusu
 1953 - huub stevens, hollandalı futbol antrenörü ve eski futbolcu
 1954 - joel coen, amerikalı film yönetmeni
 1955 - kevin dubrow, amerikalı şarkıcı (ö. 2007)
 1957 - janet napolitano, amerikalı politikacı, avukat ve üniversite yöneticisi
 1958 - john dramani mahama, ganalı siyasetçi
 1959 - rahm emanuel, abd demokrat parti siyasetçisi
 1960 - cathy moriarty, amerikalı aktris ve şarkıcı
 1961 - tom sizemore, amerikalı oyuncu ve yapımcı (ö. 2023)
 1964 - don cheadle, amerikalı oyuncu, yazar, yapımcı ve yönetmen
 1965 - i̇lham süheyl aygül; insan kaynakları düşünürü, turkkariyer yönetim kurulu başkanı, yazar, yönetici mentoru, kariyer koçu, head-hunter
 1968 - eiji ezaki, japon profesyonel güreşçi (ö. 2016)
 1969 - tomas brolin, i̇sveçli eski millî futbolcu
 1969 - pierre van hooijdonk, hollandalı futbolcu
 1969 - mariano rivera, beyzbol topunu sağ elini kullanarak vurucuya atan panamalı oyuncu
 1973 - ryan giggs, galli futbolcu
 1976 - chadwick boseman, amerikalı oyuncu (ö. 2020)
 1976 - anna faris, amerikalı oyuncu
 1976 - michalis kakiouzis, yunan basketbolcu
 1977 - eddie howe, i̇ngiliz futbolcu ve teknik direktör
 1978 - esin doğan, türk oyuncu
 1978 - selin i̇şcan, türk oyuncu
 1979 - game, amerikalı rap şarkıcısı
 1979 - gökhan özen, türk pop müzik şarkıcısı
 1980 - janina gavankar, hint-hollanda asıllı amerikalı oyuncu ve müzisyen
 1980 - chun jung-myung, güney koreli oyuncu
 1981 - souleymane youla, gineli futbolcu
 1982 - gemma chan, i̇ngiliz oyuncu
 1983 - aylin tezel, türk-alman oyuncu ve balerin
 1984 - ji hyun-woo, güney koreli oyuncu ve müzisyen
 1984 - katlego mphela, güney afrikalı millî futbolcu
 1985 - evangelia aravani, yunan model
 1985 - shannon brown, amerikalı basketbolcu
 1987 - sandro wagner, alman eski futbolcu
 1988 - dana brooke, amerikalı profesyonel güreşçi ve vücut geliştirici
 1988 - clémence saint-preux, fransız şarkıcı
 1990 - diego boneta, meksikalı bir şarkıcı ve aktördür
 1990 - yacouba sylla, fransa doğumlu malili futbolcu
 1993 - dion cooper, hollandalı şarkıcı ve şarkı yazarı
 1995 - laura marano, amerikalı oyuncu

ölümler 
 521 - saruglu yakup, süryani episkopos, şair ve teolog (d. 450)
 1314 - iv. philippe, 1285-1314 fransa kralı (d. 1268)
 1378 - iv. karl, onbirinci bohemya kralı lüksemburg hanedanı'ndan ve kutsal roma i̇mparatoru (d. 1316)
 1516 - giovanni bellini, i̇talyan ressam (d. 1430)
 1530 - thomas wolsey, i̇ngiliz politik figür ve kardinal (d. 1473)
 1544 - jungjong, joseon krallığı'nın 11. kralı (d. 1488)
 1643 - claudio monteverdi, i̇talyan besteci (d. 1567)
 1694 - marcello malpighi, i̇talyan hekim (mikroskobik anatominin kurucusu, modern histoloji ve embriyolojinin öncüsü) (d. 1628)
 1780 - maria theresia, kutsal roma i̇mparatoriçesi (d. 1717)
 1846 - i̇smâil dede efendi (hammâmîzâde), türk müziği bestecisi (d. 1778)
 1856 - frederick william beechey, i̇ngiliz deniz subayı ve coğrafyacı (d. 1796)
 1872 - mary somerville, i̇ngiliz bilim insanı ve polimat (d. 1780)
 1872 - horace greeley, new york daily tribune editörü (d. 1811)
 1894 - juan n. méndez, meksikalı general ve siyasetçi (d. 1820)
 1924 - giacomo puccini, i̇talyan besteci (d. 1858)
 1932 - abdullah cevdet, türk göz hekimi, siyasetçi, düşünür, şair ve jön türk hareketinin önderlerinden (d. 1869)
 1939 - philipp scheidemann, alman siyaset adamı (d. 1865)
 1957 - necip celal antel, türk kemancı ve besteci (d. 1908)
 1957 - erich wolfgang korngold, avusturya-macaristan i̇mparatorluğu asıllı ve sonra abd vatandaşlığına geçmiş müzisyen ve besteci (d. 1897)
 1964 - reşit rahmeti arat, türk akademisyen ve dil bilimci (d. 1900)
 1967 - ferenc münnich, macar komünist siyasetçi (d. 1886)
 1974 - james j. braddock, amerikalı dünya ağırsıklet boks şampiyonu (d. 1905)
 1974 - h. l. hunt, amerikalı petrol kralı ve cumhuriyetçi politik aktivist (d. 1889)
 1975 - graham hill, i̇ngiliz otomobil yarışçısı (d. 1929)
 1979 - zeppo marx, amerikalı sinema oyuncusu ve komedyen (d. 1901)
 1981 - natalie wood, amerikalı sinema oyuncusu (d. 1938)
 1985 - altay ömer egesel, türk hukukçu (yassıada duruşmaları'nın başsavcısı) (d. 1913)
 1986 - cary grant, i̇ngiliz asıllı amerikalı sinema oyuncusu (d. 1904)
 1988 - mabel strickland, maltalı gazeteci, gazete sahibi ve politikacı (d. 1899)
 1991 - ralph bellamy, amerikalı sinema oyuncusu (d. 1904)
 1998 - frank latimore, amerikalı aktör (d. 1925)
 1999 - kazuo sakamaki, japon donanmasında subay (d. 1918)
 2001 - george harrison, i̇ngiliz müzisyen ve the beatles grubunun gitaristi (d. 1943)
 2002 - daniel gélin, fransız sinema oyuncusu (d. 1921)
 2004 - john drew barrymore, amerikalı aktör (d. 1932)
 2008 - jørn utzon, danimarkalı mimar (d. 1918)
 2010 - bella ahmadulina, tatar ve i̇talyan kökenli şair (d. 1937)
 2010 - mario monicelli, i̇talyan sinema yönetmeni, senarist ve oyuncu (d. 1915)
 2010 - maurice wilkes, i̇ngiliz bilgisayar bilimcisi (d. 1913)
 2011 - patrice oneal, amerikalı oyuncu, komedyen ve seslendirme sanatçısı (d. 1969)
 2011 - server tanilli, türk yazar ve anayasa hukuku profesörü (d. 1931)
 2015 - hasan pulur, türk gazeteci ve köşe yazarı (d. 1932)
 2017 - jerry fodor, amerikalı bilişsel bilimci ve felsefeci (d. 1935)
 2017 - gencay kasapçı, türk ressam ve heykeltıraş (d. 1933)
 2017 - slobodan praljak, bosnalı hırvat general (d. 1945)
 2018 - harue akagi, japon oyuncu (d. 1924)
 2018 - elisa brune, belçikalı yazar ve gazeteci (d. 1966)
 2018 - altaf fatima, pakistanlı öykü yazarı, romancı ve eğitimci (d. 1927)
 2018 - ruth haring, amerikalı satranç oyuncusu (d. 1955)
 2018 - christine muzio, fransız eskrimci (d. 1951)
 2019 - yasuhiro nakasone, japon siyaset adamı (d. 1918)
 2020 - miša aleksić, sırp müzisyen (d. 1953)
 2020 - papa bouba diop, senegalli millî futbolcu (d. 1978)
 2020 - vladimir fortov, rus fizikçi (d. 1946)
 2020 - peg murray, amerikalı aktrisi (d. 1924)
 2020 - viorel turcu, rumen eski millî futbolcu (d. 1960)
 2021 - arlene dahl, amerikalı aktris, iş insanı ve köşe yazarı (d. 1925)
 2021 - vladimir naumov, sovyet-rus film yönetmeni, senarist ve aktör (d. 1927)

tatiller ve özel günler 
 dünya filistin halkıyla dayanışma günü
 ağaçlarda suyun çekilme zamanı

1129
29