9. Senfoni (Beethoven)

9. senfoni, op. 125 (9. sinfonie in d-moll op. 125), ludwig van beethoven'ın 1822-1824 yıllar arasında bestelediği bir koro senfonisi. beethoven'ın bestelediği son senfonidir. i̇lk defa 1824 yılında viyana'da karntnerthor-theather'da seslendirildi. senfoninin sonu koro ile birlikte schiller'in "neşeye övgü"sü ile sonlanır. bu sonlanma, "neşeye övgü"yü çok ünlü bir hale getirmiştir. senfoni, kral friedrich wilhelm'e ithaf edilmiştir. ayrıca dokuzuncu senfoni, insan sesinin kullanıldığı ilk senfonidir ve eser süresinden dolayı uzun süren senfoniler arasında yer alır.

sözleri şu şekildedir;
o freunde, nicht diese töne!
sondern laßt uns angenehmere
anstimmen und freudenvollere.

freude! freude!

freude, schöner götterfunken,
tochter aus elysium,
wir betreten feuertrunken,
himmlische, dein heiligthum!
deine zauber binden wieder
was die mode streng geteilt;
alle menschen werden brüder,
wo dein sanfter flügel weilt.

wem der große wurf gelungen,
eines freundes freund zu sein;
wer ein holdes weib errungen,
mische seinen jubel ein!

ja, wer auch nur eine seele
sein nennt auf dem erdenrund!
und wer’s nie gekonnt, der stehle
weinend sich aus diesem bund!

freude trinken alle wesen
an den brüsten der natur;
alle guten, alle bösen
folgen ihrer rosenspur.

küsse gab sie uns und reben,
einen freund, geprüft im tod;
wollust ward dem wurm gegeben,
und der cherub steht vor gott.

froh, wie seine sonnen fliegen
durch des himmels prächt’gen plan,
laufet, brüder, eure bahn,
freudig, wie ein held zum siegen.

seid umschlungen, millionen!
diesen kuß der ganzen welt!
brüder, überm sternenzelt
muß ein lieber vater wohnen.
ihr stürzt nieder, millionen?
ahnest du den schöpfer, welt?
such’ ihn überm sternenzelt!
über sternen muß er wohnen.

seid umschlungen, millionen!
diesen kuß der ganzen welt!
brüder, überm sternenzelt
muß ein lieber vater wohnen.
seid umschlungen, millionen!
diesen kuß der ganzen welt!
freude, schöner götterfunken
tochter aus elysium,
freude, schöner götterfunken, götterfunken.

önemli aranjmanlar 

aynı melodi biraz değiştirilerek bazı yerlerde kullanılmış ve kullanılmaktadır. 21 mart 1825 yılında londra filarmoni orkestrası tarafından ilk kez i̇ngilizce söylenmesi ile birlikte  almanya dışında da rağbet görmeye başlandığı söylenebilir. bir başka versiyonu richard wagner tarafından bayreuth festivali açılışında kullanılmış ve bu bir gelenek haline gelip her bayreuth festivali'nde çalınmıştır ancak i̇kinci dünya savaşı sırasında bu gelenek kısa bir kesintiye uğramıştır.

i̇kinci dünya savaşı sırasında beethoven müzikleri nazi yönetimi tarafından propaganda aracı olarak kullanılmıştır ve avusturya'nın ilhakı sonrasında bir beethoven konseri verilmiştir . 1942 yılında nazi yönetimi altında wilhelm furtwängler tarafından aranje edilmiş ve çalınmıştır . 1945 yılında nazilerin savaşı keybetmesi üzerine bayreuth festivalinin de gelmesiyle almanya'da dokuzuncu senfoni çalınmıştır . 

1972 veya 1985 yılında dokuzuncu senfoni'nin dödüncü bölümünün bir aranjamı avrupa birliği marşı olarak kabul edilmiştir. resmi olarak sözleri bulunmasa da gelenksel aranjman için kısaltılmış olan sözleri şu şekildedir:

1989 yılında freude yani dostluk olan kısımları freiheit yani özgürlük olarak değiştirilerek berlin duvarının yıkılışını kutlamak için çalınmıştır .i̇ngilizceye bir çevirisi olan joyful, joyful, we adore thee (i̇nglizce vikipedi sayfası) bir hristiyan ilahisi olarak kullanılmaktadır ve sözleri aşağıdaki gibidir:

milli marş olarak 

dördüncü bölümünün aranjmanının avrupa birliği milli marşı olması dışında birkaç kez milli marş olarak kullanılmıştır. 1950, 1960 ve 1964 olimpiyatlarına karılan doğu almanya ve batı almanya ortak takımı "gesamtdeutsche mannschaft" dokuzuncu senfoniyi milli marş olarak kullanmıştır.

rodezya ve güney afrika birliği de spor otganizasyonlarında kullanmıştır.

dış bağlantılar 

metin
 schott musik international 31st and last publisher of beethoven & copyright holder operaresource – realhoffmann, a brief history of schott
 original manuscript (site in german)
 the william and gayle cook music library at the indiana university school of music's has posted a score  for the symphony.
 text/libretto, with translation, in english and german

analiz
 beethoven symphony no. 9 , an analysis from all-about-beethoven.com
 analysis for students (with timings) of the final movement, at washington state university
 
 signell, karl, "the riddle of beethoven's alla marcia in his ninth symphony"  (self-published)
 beethoven 9, benjamin zander advocating a stricter adherence to beethoven's metronome indications, with reference to jonathan del mar's research (before the bärenreiter edition was published) and to stravinsky's intuition about the correct tempo for the scherzo trio

ses
 christoph eschenbach conducting the philadelphia orchestra from national public radio
 felix weingartner conducting the vienna philharmonic orchestra (1935 recording) from the internet archive
 otto klemperer conducting the concertbegouw orchestra (1956 live recording) from the internet archive

video
 , wilhelm furtwängler conducting the berlin philharmonic on the eve of hitler's 53rd birthday
 , , , , nicholas mcgegan conducting the philharmonia baroque orchestra, graphical score

diğer materyal
 official eu page about the anthem
 program note from the kennedy center with information about the finale as it is and might have been
 following the ninth , kerry candaele's film about the ninth symphony

kaynakça 

ludwig van beethoven senfonileri
romantik müzik
1824'te eserler
1824'te müzik
dünya belleği kütüğü