1 Kasım



olaylar 
 996 - kutsal roma i̇mparatoru iii. otto, babenberg hanedanı'nın egemenliğindeki bavyera'nın freising psikoposluğu'na 8 km² arsa hibe etti. avusturya, ostarrîchi (doğu sınırı) denilen bu topraklarda doğmuştur.
 1512 - tavan resimleri michelangelo tarafından dört yılda yapılan sistine şapeli ilk kez halka gösterildi.
 1604 - shakespeare'in othello adlı eseri ilk kez londra'da oynandı.
 1755 - lizbon depremi: portekiz'in başkenti olan lizbon'da çok şiddetli bir deprem oldu. o deprem bir tsunami oluşturdu ve yaklaşık 90 bin kişi öldü.
 1896 - national geographic dergisi, ilk defa bir kadının çıplak göğüslerinin göründüğü bir fotoğraf yayımladı.
 1897 - i̇talyan profesyonel futbol takımı juventus fc kuruldu.
 1911 - tarihteki ilk hava saldırısı gerçekleşti: (trablusgarp savaşı sırasında i̇talya krallığı tarafından osmanlı i̇mparatorluğu'na karşı).
 1912 - i̇zmir'in ilk kulübü karşıyaka muaresei bedeniye kulübü, yani bugünkü adıyla karşıyaka spor kulübü kuruldu.
 1918 - ali fethi bey (okyar), minber gazetesini yayımlamaya başladı.
 1918 - i̇ttihat ve terakki fırkası kendini feshederek teceddüt fırkası adıyla yeni bir parti kurulmasına karar verdi.
 1920 - yunanistan'da venizelos kabinesi düştü.
 1922 - 623 yıl süren osmanoğulları saltanatı, türkiye büyük millet meclisi'nin kararıyla sona erdi.
 1927 - gazi mustafa kemal 2. kez cumhurbaşkanlığına seçildi.
 1928 - yeni türk alfabesine ilişkin kanun türkiye büyük millet meclisi'nde kabul edildi.
 1934 - cumhurbaşkanı mustafa kemal paşa, "bir ulusun yeni değişikliğinde ölçü, musikîde değişikliği kavrayabilmesidir. bugün dinletilmeye yeltenilen musikî yüz ağartacak değerden çok uzaktır" dedi.
 1939 - suni döllenme yoluyla dünyaya gelen ilk tavşan basına tanıtıldı.
 1954 - cezayir'de fransız işgaline karşı ulusal kurtuluş cephesi (fln) kuruldu ve cezayir bağımsızlık savaşı başladı.
 1955 - abd havayolu şirketine ait dc-6 tipi bir yolcu uçağı colorado yakınlarında infilak etti: 44 kişi öldü.
 1956 - macaristan varşova paktı'ndan çekildiğini açıkladı. başbakan imre nagy macaristan'ın tarafsız bir devlet olarak tanınmasını istedi.
 1959 - kongo'da beyaz karşıtı ayaklanmalar sonrası milliyetçi lider patrice lumumba tutuklandı.
 1962 - sovyetler, mars'a ilk roketi fırlattı.
 1967 - rum polisi, kıbrıs türk toplumu liderlerinden rauf denktaş'ı ada'ya gizlice girerken yakaladı ve tutukladı.
 1968 - aydınlık aylık dergi olarak, doğu perinçek ve vahap erdoğdu önderliğinde yeniden yayımlanmaya başladı.
 1970 - fransa'da bir dans salonunda çıkan yangın 144 gencin ölümüne yol açtı.
 1971 - hindistan'da kasırga; 5 bin kişi öldü, 1500 kişi evsiz kaldı.
 1981 - antigua ve barbuda, birleşik krallık'tan bağımsızlığını kazandı.
 1982 - ataol behramoğlu, asya-afrika yazarlar birliği'nin lotus edebiyat ödülü'nü kazandı.
 1983 - millî i̇stihbarat teşkilatı ile ilgili yeni bir yasal düzenlemeye gidilerek, 2937 sayılı "devlet i̇stihbarat hizmetleri ve millî i̇stihbarat teşkilâtı kanunu" çıkarıldı.
 1990 - halkın emek partisi (hep) milletvekilleri mehmet ali eren ve mahmut alınak, kürtçe konuşma ve yazmanın serbest bırakılmasını istediler.
 1992 - mesaj tv kuruldu.
 1993 - cumhuriyet tarihinin ilk din şûrası toplandı. başbakan tansu çiller toplantıda başını örterek ayet okudu.
 1993 - maastricht antlaşması yürürlüğe girdi; avrupa birliği resmen kurulmuş oldu.
 1996 - ntv televizyonu kuruldu.
 1998 - avrupa i̇nsan hakları mahkemesi kuruldu.
 1999 - türkiye i̇şçi partili 7 gencin katledilmesi sanıklarından ünal osmanağaoğlu ve bünyamin adanalı yedişer kez idam cezasına çarptırıldı. aynı davada, haluk kırcı da 7 kez idam cezası almıştı.
 2001 - çin'in ukrayna'dan satın aldığı varyag gemisi i̇stanbul boğazı'ndan geçti.
 2007 - birleşmiş milletler’in genel kurul toplantısında alınan bir kararla, 2008 yılında başlamak üzere, tüm dünyada otizm konusunda farkındalık yaratmak ve sorunlara çözüm bulmak amacıyla, her yıl 2 nisan tarihi dünya otizm farkındalık günü olarak kabul edildi.
 2008 - trt çocuk yayına başladı.
 2010 - numan kurtulmuş liderliğinde halkın sesi partisi (has parti) kuruldu.
 2014 - irak şam i̇slam devleti’ne (işi̇d) karşı verdiği direnişe destek olmak amacıyla avrupa birliği türkiye yurttaş komisyonu (eutcc) ve peace camping inisiyatifi tarafından yapılan işi̇d'e karşı, "kobani ve insanlık için küresel seferberlik” çağrısıyla 1 kasım “dünya kobani günü” olarak ilan edildi.
 2015 - türkiye'de 26. dönem milletvekili seçimleri yapıldı. seçim sonuçları: ak parti %49,50 (317 milletvekili), chp %25,32 (134 milletvekili), mhp %11,90 (40 milletvekili), hdp %10,76 (59 milletvekili), diğer partiler ise %2,52 oranlarında oy alarak sayılarında milletvekili çıkartmıştır.

doğumlar 
 1339 - iv. rudolf, 1358'den ölümüne kadar avusturya dükü (ö. 1365)
 1607 - georg philipp harsdörffer, alman şair ve çevirmen (ö. 1658)
 1636 - nicolas boileau, fransız şair ve eleştirmen (ö. 1711)
 1704 - paul daniel longolius, alman ansiklopedist (ö. 1779)
 1757 - antonio canova, venedikli heykeltıraş (ö. 1822)
 1762 - spencer perceval, i̇ngiliz hukukçu ve devlet adamı (ö. 1812)
 1778 - iv. gustav adolf, i̇sveç kralı (ö. 1837)
 1831 - harry atkinson, yeni zelandalı siyasetçi (ö. 1892)
 1839 - gazi ahmed muhtar paşa, osmanlı sadrazamı (ö. 1919)
 1878 - carlos saavedra lamas, arjantinli akademisyen, politikacı ve nobel barış ödülü sahibi (ö. 1959)
 1880 - alfred lothar wegener, alman yerbilimci (ö. 1930)
 1881 - ludwik rajchman, polonyalı bakteriyolog
 1887 - ayşe sultan, osmanlı sultanı ii. abdülhamit'in kızı (ö. 1960)
 1889 - philip noel-baker, i̇ngiliz devlet adamı ve 1959 nobel barış ödülü sahibi (ö. 1982)
 1911 - donald kerst, amerikalı fizikçi ve akademisyen (ö. 1993)
 1911 - henri troyat, fransız yazar ve tarihçi (ö. 2007)
 1918 - ken miles, i̇ngiliz spor otomobil yarış mühendisi ve sürücüsü (ö. 1996)
 1919 - russell bannock, kanadalı savaş pilotu ve yazar (ö. 2020)
 1920 - walter matthau, amerikalı oyuncu ve oscar ödülü sahibi (ö. 2000)
 1921 - harald quandt, alman sanayici (ö. 1967)
 1922 - george s. irving, amerikalı oyuncu ve seslendirme sanatçısı (ö. 2016)
 1923 - victoria de los ángeles, i̇spanyol opera sanatçısı ve soprano (ö. 2005)
 1923 - sergey mikaelyan, sovyet-rus film yönetmeni ve senarist (ö. 2016)
 1924 - süleyman demirel, türk siyasetçi, devlet adamı ve türkiye cumhuriyeti'nin 9. cumhurbaşkanı (ö. 2015)
 1926 - betsy palmer, amerikalı oyuncu (ö. 2015)
 1930 - andrew n. schofield, i̇ngiliz zemin mekaniği mühendisi ve cambridge üniversitesi'nde geoteknik mühendisliği profesörü
 1932 - al arbour, kanadalı buz hokeyi oyuncusu, koç ve yönetici (ö. 2015)
 1934 - umberto agnelli, i̇talyan girişimci ve siyasetçi fiat'ın kurucusu (ö. 2004)
 1935 - gary player, güney afrikalı golfçü
 1935 - edward said, amerikalı edebiyat eleştirmeni (ö. 2003)
 1936 - katsuhisa hattori, japon klasik besteci ve hukukçu (ö. 2020)
 1939 - hıncal uluç, türk gazeteci ve yazar (ö. 2022)
 1940 - barry sadler, amerikalı asker, yazar ve müzisyen (ö. 1989)
 1942 - larry flynt, amerikalı yayımcı (ö. 2021)
 1942 - marcia wallace, amerikalı karakter oyuncusu, komedyen ve bilgi yarışması sunucusu (ö. 2013)
 1943 - jacques attali, fransız ekonomist, yazar ve siyasetçi
 1943 - salvatore adamo, i̇talyan-belçikalı şarkıcı
 1943 - alfio basile, arjantinli millî futbolcu ve teknik direktör
 1943 - bobby heenan, amerikalı emekli profesyonel güreş menajeri ve yorumcu (ö. 2017)
 1944 - meltem mete, türk sinema oyuncusu
 1944 - refik el-hariri, lübnan başbakanı
 1947 - jim steinman, amerikalı besteci, şarkıcı, söz yazarı, müzik yapımcısı ve oyun yazarı (ö. 2021)
 1948 - bill woodrow, britanyalı heykeltıraş
 1948 - hans aabech, danimarkalı millî futbolcu (ö. 2018)
 1948 - manola robles, şilili gazeteci (ö. 2021)
 1949 - zeynep aksu, türk sinema ve dizi oyuncusu
 1949 - david foster, kanadalı müzisyen, kayıt yapımcısı, besteci, şarkı yazarı ve aranjör
 1949 - michael griffin, amerikalı fizikçi
 1950 - robert b. laughlin, amerikalı fizikçi, akademisyen ve nobel fizik ödülü sahibi
 1951 - fabrice luchini, fransız oyuncu
 1957 - lyle lovett, amerikalı country şarkıcısı-söz yazarı ve aktör
 1958 - charles kaufman, amerikalı film yapımcısı, senarist ve yönetmen
 1958 - erkan can, türk sinema, dizi oyuncusu ve yapımcı
 1959 - susanna clarke, britanyalı roman yazarı
 1959 - valeria cavalli, i̇talyan aktris ve model
 1960 - tim cook, amerikalı şirket yöneticisi
 1961 - anne donovan, amerikalı eski basketbolcu ve antrenör
 1961 - kenan kalav, türk dizi ve sinema oyuncusu
 1962 - anthony kiedis, amerikalı müzisyen
 1962 - helene udy, amerikalı oyuncu
 1963 - rick allen, i̇ngiliz müzisyen
 1963 - billy gunn, amerikalı profesyonel güreşçi
 1963 - mark hughes, galli eski futbolcu ve teknik direktör
 1966 - jeremy hunt, i̇ngiliz siyasetçi
 1967 - tina arena, avustralyalı şarkıcı, sunucu ve müzik yapımcısı
 1971 - sibel bilgiç, türk pop müzik şarkıcısı
 1972 - toni collette, avustralyalı aktris ve şarkıcı
 1972 - jenny mccarthy, amerikalı aktris, model, televizyon sunucusu, radyo yayıncısı, yazar ve aşı karşıtı aktivist
 1973 - aishwarya rai, hint sinema oyuncusu
 1978 - danny koevermans, hollandalı futbolcu
 1979 - milan dudić, sırp eski millî futbolcu
 1980 - bilgin defterli, türk kadın millî futbolcu
 1981 - twana amin, kürt yazar, çevirmen ve gazeteci
 1984 - miloš krasić, sırp eski futbolcu
 1986 - penn badgley, amerikalı oyuncu
 1986 - ksenija balta, estonyalı heptatlet, uzun atlamacı ve kısa mesafe koşucusu
 1987 - meeri koutaniemi, finlandiyalı fotoğrafçı ve gazeteci
 1994 - james ward, i̇ngiliz futbolcu
 1996 - lil peep, amerikalı söz yazarı, rapçi ve model (ö. 2017)
 1996 - yoo jeong-yeon, güney koreli şarkıcı

ölümler 
 1463 - david, 1459 yılından 1461 yılına kadar trabzon i̇mparatorluğu'nun son imparatoru (d. 1408)
 1496 - filippo buonaccorsi, i̇talyan hümanist ve yazar (d. 1437)
 1546 - giulio romano veya giulio pippi i̇talyan ressam ve mimardı (d. 1499)
 1597 - edward kelley, i̇ngiliz rönesans okültist (d. 1555)
 1629 - hendrick ter brugghen, hollandalı ressam (d. 1588)
 1700 - ii. carlos, i̇spanya kralı (d. 1661)
 1804 - johann friedrich gmelin, alman doğa bilimci, böcek bilimci ve botanikçi (d. 1748)
 1865 - john lindley, i̇ngiliz bitki bilimci ve orkidolog (d. 1799)
 1894 - iii. aleksandr, rus çarı (d. 1845)
 1903 - theodor mommsen, alman tarihçi ve nobel edebiyat ödülü sahibi (d. 1817)
 1907 - alfred jarry, fransız oyun yazarı, romancı ve şair (d. 1873)
 1927 - florence mills, afrikalı-amerikalı kabare oyuncusu, şarkıcı, komedyen ve dansçı (d. 1896)
 1932 - tadeusz makowski, polonyalı ressam (d. 1882)
 1936 - mehmet esat işık, türk askeri hekim (d. 1865)
 1939 - kálmán darányi, macaristan başbakanı (d. 1886)
 1954 - john lennard-jones, i̇ngiliz matematikçi (d. 1894)
 1955 - dale carnegie, amerikalı yazar, kişisel gelişimci ve iletişim uzmanı (d. 1888)
 1956 - şabtay levi, hayfa'nın ilk yahudi belediye başkanı (d. 1876)
 1958 - yahya kemal beyatlı, türk yazar, siyasetçi ve diplomat (d. 1884)
 1959 - halide pişkin, türk tiyatro oyuncusu (d. 1906)
 1968 - yorgo papandreu, yunan siyasetçi (d. 1888)
 1972 - ezra pound, amerikalı şair (d. 1885)
 1974 - lajos zilahy, macar yazar (d. 1891)
 1982 - james broderick, amerikalı oyuncu (d. 1927)
 1982 - sait naci ergin türk siyasetçi (d. 1908)
 1982 - king vidor, amerikalı film yönetmeni (d. 1894)
 1993 - severo ochoa, i̇spanyol-amerikalı doktor ve biyokimyager (d. 1905)
 1996 - junius richard jayewardene, sri lankalı siyasetçi (d. 1905)
 1999 - i̇lita daurova, sovyet pilot (d. 1919)
 2000 - george armstrong, i̇ngiliz futbolcu ve teknik direktör (d. 1944)
 2002 - ekrem akurgal, türk arkeolog ve bilim insanı (d. 1911)
 2005 - michael piller, amerikalı film yapımcısı ve senarist (d. 1948)
 2006 - adrienne shelly, amerikalı oyuncu, senarist ve film yönetmeni (d. 1966)
 2007 - paul tibbets, amerikalı asker ve pilot (hiroşima'ya atom bombası atan enola gay adlı b-29 superfortress tipi uçağın pilotu) (d. 1915)
 2008 - jacques piccard, i̇sviçreli mühendis (d. 1922)
 2008 - yma sumac, peru asıllı amerikalı soprano (d. 1922)
 2011 - cahit aral, türk siyasetçi ve eski sanayi ve ticaret bakanı (d. 1927)
 2014 - wayne static, amerikalı müzisyen (d. 1965)
 2015 - günter schabowski, alman siyasetçi (d. 1929)
 2015 - rudolf scheurer, emekli alman futbol hakemi
 2015 - fred thompson, amerikalı siyasetçi, hukukçu ve oyuncu (d. 1942)
 2016 - tina anselmi, i̇talyan siyasetçi (d. 1927)
 2016 - pocho la pantera, arjantinli tören ustası ve aktör (d. 1950)
 2016 - bap kennedy, kuzey i̇rlandalı müzisyen (d. 1962)
 2017 - brad bufanda, amerikalı oyuncu (d. 1983)
 2017 - pablo cedrón, arjantinli aktör ve senarist (d. 1958)
 2017 - vladimir makanin, rus yazar (d. 1937)
 2018 - carlo giuffrè, i̇talyan tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu ve tiyatro yönetmeni (d. 1928)
 2018 - ken swofford, amerikalı oyuncu, yazar ve seslendirme sanatçısı (d. 1933)
 2019 - rudy boesch, amerikan donanması askeri personeli ve televizyon sunucusu (d. 1928)
 2019 - ary kara, brezilyalı siyasetçi ve spor yöneticisi (d. 1942)
 2019 - rina lazo, guatemalalı-meksikalı kadın ressam (d. 1923)
 2019 - miguel olaortúa laspra, perulu roma katolik piskopos (d. 1962)
 2019 - johannes schaaf, alman aktör, yapımcı ve tiyatro yönetmeni (d. 1933)
 2020 - carol arthur, amerikalı aktris (d. 1935)
 2020 - rachel caine, amerikalı kadın romancı (d. 1962)
 2020 - yalçın granit, türk eski basketbolcu, antrenör, idareci ve gazeteci (d. 1932)
 2020 - eddie hassell, amerikalı aktör (d. 1990)
 2020 - burhan kuzu, türk hukukçu ve siyasetçi (d. 1955)
 2020 - nikolay maksyuta, rus siyasetçi (d. 1947)
 2020 - nicole mckibbin, amerikalı rock şarkıcısı ve söz yazarı (d. 1978)
 2021 - brian adair, i̇skoç spor yöneticisi (d. 1935)
 2021 - gulraiz akhtar, pakistanlı çim hokeyi oyuncusu (d. 1943)
 2021 - giacomo babini, i̇talyan roma katolik piskopos (d. 1929)
 2021 - emmett chapman, amerikalı caz müzisyeni, söz yazarı, mucit ve luthier (d. 1936)
 2021 - pundlik hari danve, hint siyasetçi (d. 1926)
 2021 - semra dinçer, türk oyuncu ve senarist (d. 1965)
 2021 - nelson freire, brezilyalı klasik piyanist (d. 1944)
 2021 - jonathan gledhill, i̇ngiliz anglikan din adamı (d. 1949)
 2021 - yuri klepikov, sovyer-rus aktör ve senarist (d. 1935)
 2021 - pat martino, i̇talyan amerikan caz gitaristi ve post bop, fusion, mainstream jazz, soul jazz, hard bop bestecisi (d. 1944)
 2021 - poerio mascella, eski i̇talyan futbolcu (d. 1950)
 2021 - alvin patterson, küba doğumlu jamaikalı müzisyen (d. 1930)
 2022 - takeoff olarak bilinen kirshnik khari ball, amerikalı bir rapçi, şarkıcı ve söz yazarıdır (d. 1994)

tatiller ve özel günler 
 azizler günü

1101
01