23 Şubat



olaylar 

 532 - bizans imparatoru i. justinianus, konstantinopolis'te ayasofya'nın inşası emrini verdi.
 1653 - batı anadolu'daki şiddetli depremde, denizli, nazilli, tire ve uşak'ta evler yıkıldı, binlerce kişi öldü ve yaralandı.
 1660 - xi. karl, i̇sveç kralı oldu.
 1893 - rudolf diesel, dizel motorun patentini aldı.
 1898 - émile zola, fransız hükûmetini anti-semitist tutumundan dolayı eleştirdiği için hapse girdi.
 1903 - küba, guantanamo körfezini amerika birleşik devletleri'ne kiraladı.
 1918 - kızıl ordu, lev troçki tarafından kuruldu.
 1921 - sevr antlaşması'nın değiştirilmesi için londra'da bir konferans toplandı. konferans, 12 martta bir anlaşmaya varılamadan dağıldı.
 1934 - iii. léopold, belçika kralı oldu.
 1940 - "pinokyo" adlı animasyon filmi, gösterime girdi.
 1941 - plütonyum, dr. glenn t. seaborg tarafından ilk defa ayrıştırıldı ve üretildi.
 1944 - büyük çeçen-i̇nguş sürgünü; bu sürgünle 500 bin çeçen-i̇nguş, anavatanlarından orta asya'ya ve sibirya'ya sürüldü.
 1945 - ii. dünya savaşı: doğu cephesi'nde posen'deki alman garnizonu teslim oldu.
 1945 - ii. dünya savaşı: pasifik cephesi'nde iwo jima muharebesi sırasında, suribachi tepesine abd bayrağı dikildi.
 1945 - ii. dünya savaşı: pasifik cephesi'nde manila, abd'nin eline geçti.
 1945 - türkiye - abd ikili yardım antlaşması imzalandı.
 1945 - türkiye, nazi almanyası ve japon i̇mparatorluğu'na savaş ilan etti.
 1947 - uluslararası standardizasyon organizasyonu (iso) kuruldu.
 1954 - çocuk felci enfeksiyonuna karşı, salk aşısıyla yapılan ilk kitlesel aşılama programı, pittsburgh'da başlatıldı. (sabin aşısı ise 1962'de gelecektir)
 1955 - edgar faure, fransa başbakanı seçildi.
 1966 - suriye'de askerî darbe oldu, hükûmet devrildi.
 1977 - ortadoğu teknik üniversitesi rektörü hasan tan, okulu kapattı. öğrenciler, jandarma gözetiminde yurtları terk etti. 14 şubat'ta rektör olarak atanan hasan tan, öğrenciler tarafından protesto edilmişti.
 1978 - çağdaş gazeteciler derneği (çgd) kuruldu.
 1980 - ayetullah humeyni, abd elçiliği'ndeki rehinelerin akıbetine, i̇ran parlamentosu'nun karar vereceğini belirtti.
 1981 - yaklaşık 200 kişilik isyancı ordu mensubu (guardia civil) güçler, antonio tejero liderliğinde i̇spanya parlamentosunu bastı ve milletvekillerini rehin aldı.
 1987 - büyük macellan bulutu içinde bir süpernova gözlendi.
 1991 - körfez savaşı: abd kara kuvvetleri, suudi arabistan sınırını geçerek irak topraklarına girdi.
 1991 - tayland'da general sunthorn kongsompong, kansız bir darbe ile başbakan chatichai choonhavan'ı görevden alarak yönetimi ele geçirdi.
 1994 - cep telefonu şebekeleri hizmete açıldı.
 1997 - genetik kopyalama yöntemiyle üretilen ilk memeli hayvan olan ve 14 şubat 2003 tarihinde ölen dolly adlı koyunun, i̇skoçya'daki roslin enstitüsü'nde klonlandığı duyuruldu.
 1997 - rus uzay istasyonu mir'de büyük bir yangın çıktı.
 1998 - usame bin ladin bir fetva yayımlayarak, bütün yahudi ve haçlılara karşı cihad ilan etti.
 1999 - avusturya'da galtür köyüne çığ düştü: 31 kişi öldü.
 2005 - merni̇s-kimlik paylaşımı sistemi projesi, cumhurbaşkanı ahmet necdet sezer ve başbakan recep tayyip erdoğan'ın da katıldığı törenle uygulanmaya başlandı.
 2010 - balıkesir'in dursunbey ilçesine bağlı odaköy'deki bir maden ocağındaki grizu patlamasında 13 kişi öldü, 18 kişi yaralandı. (bknz. odaköy maden kazası)
 2020 - i̇ran-türkiye depremleri: i̇ran'ın batı azerbaycan eyaleti'nin hoy ilinde meydana gelen 5.8 mw ve 5.9 büyüklüğündeki depremlerde i̇ran'da 75 kişi yaralandı, van'da ise 10 kişi öldü, 50 kişi yaralandı.

doğumlar 
 1133 - zafir, 8 ekim 1149 - mart 1154 döneminde yedinci fâtımî hâlifesi ve i̇smâilîyye-hafizilik mezhebi'nin "ikinci i̇mâmı" (ö. 1154)
 1417 - ii. paulus, 1464-71 arasında papa (d. 1471)
 1443 - matthias corvinus, macaristan kralı (ö. 1490)
 1633 - samuel pepys, i̇ngiliz yazar ve bürokrat (ö. 1703)
 1646 - tokugawa tsunayoshi, tokugawa hanedanlığı'nın 5. şogunu (ö. 1709)
 1739 - sergey lazareviç laşkarev, rus asker (ö. 1814)
 1744 - mayer amschel rothschild, rothschild hanedanlığı kurucusu (ö. 1812)
 1817 - george frederick watts, i̇ngiliz ressam ve heykeltıraş (ö. 1904)
 1822 - giovanni battista de rossi, i̇talyan epigraf ve arkeolog (ö. 1894)
 1840 - carl menger, avusturyalı iktisatçı (ö. 1921)
 1845 - afonso, brezilya i̇mparatorluğu tahtının veliahtı (ö. 1847)
 1868 - william edward burghardt du bois, amerikalı sosyolog (ö. 1963)
 1868 - henry bergman, amerikalı tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 1946)
 1878 - ayaz i̇shaki, tatar yazar (ö. 1954)
 1879 - kazimir maleviç, rus ressam ve sanat teorisyeni (ö. 1935)
 1879 - gustav oelsner, alman mimar ve şehir planlamacı (ö. 1956)
 1883 - karl jaspers, alman yazar (ö. 1969)
 1884 - kazimierz funk, polonyalı biyokimyacı (ö. 1967)
 1889 - victor fleming, amerikalı film yönetmeni ve en i̇yi yönetmen akademi ödülü sahibi (ö. 1949)
 1891 - petras klimas, litvanyalı diplomat, yazar ve tarihçi (ö. 1969)
 1897 - mordechai namir, i̇srailli politikacı (ö. 1975)
 1899 - erich kästner, alman yazar (ö. 1974)
 1899 - norman taurog, amerikalı film yönetmeni ve senarist (ö. 1981)
 1903 - julius fučík, çek gazeteci (ö. 1943)
 1904 - william l. shirer, amerikalı gazeteci, savaş muhabiri ve tarihçi (ö. 1993)
 1911 - şemsi bedelbeyli, azeri tiyatro oyuncusu ve yönetmen (ö. 1987)
 1913 - irén ágay, macar aktris (ö. 1950)
 1915 - paul tibbets, amerikalı asker ve pilot (hiroşima'ya atom bombası atan enola gay adlı b-29 superfortress tipi uçağın pilotu) (ö. 2007)
 1923 - ioannis grivas, yunan hukukçu ve siyasetçi (ö. 2016)
 1924 - grethe bartram, dan savaş suçlusu (ö. 2017)
 1924 - allan macleod cormack, güney afrika cumhuriyeti doğumlu amerikalı fizikçi (ö. 1998)
 1925 - ali nihat gökyiğit, türk inşaat mühendisi, iş insanı ve tema vakfının kurucusu (ö. 2023)
 1929 - ii. aleksi, rusya ortodoks kilisesi lideri (ö. 2008)
 1930 - medeniyet şahberdiyeva, türkmenistanlı kadın opera şarkıcısı (ö. 2018)
 1932 - majel barrett, amerikalı oyuncu ve yapımcıdır (ö. 2008)
 1938 - sylvia chase, amerikalı araştırmacı gazeteci ve televizyoncu (ö. 2019)
 1938 - diane varsi, amerikalı film oyuncusu (ö. 1992)
 1940 - kamer genç, türk siyasetçi (ö. 2016)
 1940 - peter fonda, amerikalı sinema oyuncusu (ö. 2019)
 1944 - bernard cornwell, i̇ngiliz yazardır
 1944 - john winter, amerikalı blues gitaristi, şarkıcısı ve söz yazarı (ö. 2014)
 1947 - bogdan tanjević, karadağlı basketbol koçu
 1948 - taylan özgür, türk devrimci (ö. 1969)
 1950 - rebecca goldstein, amerikalı bir filozof, romancı
 1952 - brad whitford, amerikalı müzisyen ve gitarist
 1953 - adnan polat, türk iş insanı ve eski galatasaray başkanı
 1954 - viktor yuşçenko, ukrayna devlet başkanı
 1955 - mehmet zaman saçlıoğlu, türk öykücü ve şair
 1955 - flip saunders, baş antrenörü ve eski basketbol oyuncusu (ö. 2015)
 1955 - yasin el-kadı, suudi arabistanlı iş insanı
 1959 - clayton anderson, abd'li bir nasa astronotudur
 1960 - naruhito, japon veliaht prens
 1962 - rıza roosta azad, i̇ranlı akademisyen ve profesör (ö. 2022)
 1963 - radosław sikorski, polonyalı siyasetçi
 1965 - kristin davis, amerikalı aktris
 1965 - michael dell, amerikalı bilgisayar üreticisi
 1965 - helena suková, çek cumhuriyeti vatandaşı profesyonel tenisçi
 1967 - chris vrenna, amerikalı müzisyen
 1969 - michael campbell, yeni zelandalı golfçü
 1970 - niecy nash, amerikalı aktris, komedyen ve televizyon sunucusu
 1971 - joe-max moore, amerikalı millî futbolcudur
 1973 - pamela spence, türk şarkıcı
 1976 - kelly macdonald, i̇skoç oyuncu ve emmy ödülü sahibi
 1977 - ayhan akman, türk futbolcu ve teknik direktör
 1981 - gareth barry, i̇ngiliz eski futbolcu
 1981 - jan böhmermann, alman televizyon sunucusu, gazeteci ve komedyen
 1983 - aziz ansari, hint asıllı amerikalı oyuncu, komedyen ve sinemacı
 1983 - emily blunt, i̇ngiliz oyuncu
 1983 - mido, mısırlı eski millî futbolcu ve teknik direktör
 1985 - yunus çankaya, türk basketbolcu
 1986 - skylar grey, amerikalı şarkıcı, söz yazarı ve yapımcı
 1986 - ola svensson, i̇sveçli şarkıcı
 1987 - theophilus london, trinidad doğumlu amerikalı bir rapçi
 1987 - ab-soul, amerikalı hip hop sanatçısı
 1988 - nicolás gaitán, arjantinli millî futbolcudur
 1989 - evan bates, amerikalı buz patenci
 1989 - jérémy pied, fransız futbolcudur
 1990 - muhammed fevzi, birleşik arap emirlikli futbolcu
 1994 - dakota fanning, amerikalı oyuncu
 1995 - andrew wiggins, kanadalı profesyonel basketbolcu
 1996 - d'angelo russell, amerikalı profesyonel basketbolcu

ölümler 
 715 - i. velid, emevilerin altıncı halifesi (705-715) (d. 668)
 943 - vermandoislı ii. herbert, fransız asilzade (d. 884)
 1072 - petrus damianus, kardinal olmuş camaldolese keşişi - kilise doktoru (d. 1007)
 1100 - zhezong, çin'in song hanedanı'nın yedinci imparatoru (d. 1076)
 1447 - iv. eugenius, 3 mart 1431 - 23 şubat 1447 döneminde papalık yapmıştır (d. 1383)
 1464 - zhengtong, çin'in ming hanedanı'nın altıncı ve sekizinci imparatoru (d. 1427)
 1507 - gentile bellini, i̇talyan ressam (d. 1429)
 1603 - andrea cesalpino, i̇talyan bitki bilimci (d. 1519)
 1766 - stanisław leszczyńsk, polonya kralı, litvanya büyük dükü, lorraine dükü (d. 1677)
 1792 - joshua reynolds, i̇ngiliz ressam (d. 1723)
 1821 - john keats, i̇ngiliz şair (d. 1795)
 1839 - mihail speranski, rus reformist devlet adamı (d. 1772)
 1848 - john quincy adams, amerikalı siyasetçi ve abd'nin 6. başkanı (d. 1767)
 1855 - carl friedrich gauss, alman matematikçi, astronom ve fizikçi (d. 1777)
 1879 - albrecht von roon, prusyalı asker ve devlet adamı (d. 1803)
 1899 - gaëtan de rochebouët, fransız siyasetçi (d. 1813)
 1918 - numan çelebi cihan, kırım halk cumhuriyeti başkanı (d. 1885)
 1930 - mabel normand, amerikalı oyuncu ve yönetmendir - charlie chaplin ve roscoe "fatty" arbuckle ile birlikte pek çok film yapmış. (d. 1893)
 1932 - marigo posio, arnavut ulusal uyanış ve bağımsızlık hareketi'nin aktivisti (d. 1882)
 1934 - edward elgar, i̇ngiliz besteci (d. 1857)
 1941 - miralay sadık bey, türk asker ve siyasetçi (d. 1860)
 1943 - thomas madsen-mygdal, danimarka başbakanı (d. 1876)
 1945 - aleksey tolstoy, rus yazar (d. 1883)
 1946 - mehmet güneşdoğdu, türk siyasetçi ve tbmm 4. ve 5. dönem samsun milletvekili (d. 1871)
 1946 - ömer bedrettin uşaklı, türk şair, bürokrat ve siyasetçi (d. 1904)
 1946 - tomoyuki yamashita, japon general (asılarak) (d. 1885)
 1955 - paul claudel, fransız nobel edebiyat ödülü'ne sahip şair, oyun yazarı, diplomat ve camille claudel'in kardeşidir (d. 1868)
 1965 - stan laurel, birleşik krallık doğumlu amerikalı oyuncu ve komedyen (lorel - hardi'nin laurel'i) (d. 1890)
 1969 - suud bin abdül aziz, suudi arabistan kralı (d. 1902)
 1971 - halit fahri ozansoy, türk şair ve yazar (d. 1891)
 1973 - katina paksinu, yunan oyuncu (d. 1900)
 1979 - metin yüksel, türk aktivist ve akıncılar derneği'nin lideri (d. 1958)
 1987 - muzaffer i̇lkar, türk müziği bestecisi (d. 1910)
 1996 - william bonin, amerikalı seri katil (idam) (d. 1947)
 2000 - ofra haza, i̇srailli şarkıcı (d. 1957)
 2000 - stanley matthews, i̇ngiliz futbolcu (d. 1915)
 2003 - robert k. merton, amerikalı sosyolog (d. 1910)
 2005 - sandra dee, amerikalı sinema oyuncusu (d. 1944)
 2006 - telmo zarra, i̇spanyol eski millî futbolcu (d. 1921)
 2008 - janez drnovšek, sloven liberal politikacı (d. 1950)
 2012 - saffet ulusoy, türk iş insanı (d. 1930)
 2013 - osman gidişoğlu, türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1945)
 2015 - can akbel, türk radyo ve tv haber sunucusu (d. 1934)
 2015 - james aldridge, avustralya-britanyalı yazar (d. 1918)
 2016 - ramón castro, kübalı ulusal figür ve politikacı (d. 1924)
 2016 - valérie guignabodet, fransız film yönetmeni ve senarist (d. 1965)
 2016 - tosun terzioğlu, türk matematikçi (d. 1942)
 2017 - alan colmes, amerikalı radyo televizyon sunucusu, blog yazarı ve komedyen (d. 1950)
 2017 - sabine oberhauser, avusturyalı doktor ve siyasetçi (d. 1963)
 2018 - ali teoman germaner, türk heykeltıraş (d. 1934)
 2018 - celal şahin, cumhuriyet döneminin ilk şovmenlerinden (d. 1925)
 2019 - marella agnelli, i̇talyan soylu ve sanat koleksiyoncusu (d. 1927)
 2019 - nestor espenilla jr., filpinli siyasetçi ve ekonomist (d. 1958)
 2019 - katherine helmond, amerikalı oyuncu (d. 1929)
 2019 - dorothy masuka, zimbabveli caz şarkıcısı (d. 1935)
 2021 - fausto gresini, i̇talyan motosiklet yarışçısı (d. 1961)
 2021 - margaret maron, amerikalı gizem romanları yazarı (d. 1938)
 2021 - juan carlos masnik, eski uruguaylı profesyonel futbolcu ve teknik direktör (d. 1943)
 2022 - henry lincoln, i̇ngiliz yazar, televizyon sunucusu, senarist ve eski yardımcı oyuncu (d. 1930)
 2022 - rehman malik, pakistanlı siyasetçi ve bürokrat (d. 1951)
 2022 - joeli vidiri, fijili ragbi birliği oyuncusu (d. 1973)
 2023 - françois couchepin, i̇sviçreli siyasetçi ve hukukçu (d. 1935)
 2023 - tony earl, amerikalı siyasetçi ve hukukçu (d. 1936)
 2023 - mohd kemal hasan, malezyalı akademisyen ve i̇slam alimi (d. 1942)
 2023 - john motson, i̇ngiliz spor gazetecisi ve yorumcusu (d. 1945)

tatiller ve özel günler 
 ardahan'ın rus ve ermeni işgalinden kurtuluşu (1921)

0223
23