Buenos Aires (eyalet)

buenos aires eyaleti (i̇spanyolca: provincia de buenos aires), 2007 yılı tahminlerine göre on beş milyona yaklaşan nüfusuyla arjantin'in en kalabalık eyaletidir. ülkenin doğusunda ve merkez bölgesinde yer alan eyalet córdoba, la pampa, río negro, entre ríos ve santa fe eyaletleriyle komşudur. buenos aires içinde yer alan buenos aires özerk şehri eyalete bağlı değildir ve federal bir bölgedir. eyalet başkenti la plata şehridir.

tarihçe 
i̇spanyol sömürgecilerin gelişinden önce bölgede yaşayan yerli halk olan pampas yerlileri ve querandíler gibi diğer grupların kültürleri hemen hemen tamamen yok olmuştur. pedro de mendoza santa maría del buen ayre 'yi kurdu, yerlilerle olan ilk ilişkiler barışçıl olsa da sonradan durum kötüleşti. şehir 1541 yılında boşaltıldı. juan de garay, şehri 1580 yılında santísima trinidad y puerto santa maría de los buenos aires olarak tekrar kurdu.

yerlilerle sürekli savaş hâli devam ederken sığır çiftlikleri bölge ekonomisinin merkezi olan buenos aires limanından ülke içine doğru yayılmaya başladı. 18. yüzyılda río de la plata genel valiliği'nin kurulmasıyla birlikte et, deri ve bunlardan yapılan ürünlerin bu limandan ihraç edilmesi bölgenin ekonomik gelişmesinin kaynağı olmuştur.

yerli halkı, i̇spanyol fatihler tarafından bölgeye getirilen avrupa kültürüne asimile etmek için uğraşan cizvitler başarılı olamadılar. 18. yüzyılın sonuna doğru salado nehri iki uygarlık arasında sınır olmuş ve belirgin bir dengeye erişilmişti. sınır yerleşimlerine yapılan yerli akınlarının tamamen durması ancak 1879'da başlayan çöl fethi (i̇spanyolca: conquista del desierto) ile yerli halkların hemen hemen tamamen soyunun yok edilmesiyle mümkün olmuştur.

1816 yılında i̇spanya'dan bağımsızlık kazanıldıktan sonra federal sistemin yönetildiği yer olan buenos aires şehri ve eyaleti ülkenin diğer eyaletleri ile sürekli çekişme hâlinde olmuştur. bu dahili istikrarsızlık dönemi uzun yıllar boyunca sürmüştür.

la plata şehri eyaletin başkenti olması amacıyla 1882 yılında kuruldu. bu dönemde eyalet nüfusu yarım milyona yaklaşıyordu.

coğrafya 

buenos aires eyaletinin yüzölçümü 307.571 km²'dir. eyaletin doğusunda atlantik okyanusu bulunur. arjantin'in en büyük eyaletidir. güneybatıdan itibaren saat yönünde ilerlenirse komşuları rio negro, la pampa, córdoba, santa fe ve entre rios eyaletleridir.

genel olarak düzlük olan eyalette iki alçak sıradağ bulunur: sierra de la ventana (bahía blanca yakınında) ve sierra de tandil (tandil). en yüksek noktası cerro tres picos (1.239 m,  38° 8' s, 61° 58' w) ve en uzun irmağı río salado 'dur (700 km).

pampaların bir parçası olan eyaletin iklimi okyanustan çok etkilenir ve yazları sıcak, kışları ılımandır. sıcaklık ortalamaları 13 ile 17 °c arasındadır. nem oranı yüksektir ve yıl içinde düzenli olarak çok yağış alır. kıyı bölgelerde yağış miktarı yıl boyunca 500 mm ile 1.000 mm arasında değişir. batı ve güneybatı bölgeler görece daha kurudur.

batıdan esen pampero rüzgârları tüm eyaleti kateder. güneyden esen sudestada sıcaklık düşüşlerine ve fırtınalara neden olur.özellikle her yıl 30 ağustos'ta olan santa rosa fırtınasının kaynağı da sudestada'dır.

ekonomi 
her ne kadar sığır yetiştiriciliği tarihsel olarak buenos aires'in ana ekonomi kaynağı olsa da eyalet ülkenin koyun, domuz ve tavuk eti konusunda da en önde gelen üreticisidir. süt endüstrisi de aynı derecede önemlidir.

son yıllarda hayvancılığın yanı sıra tarım sektörü de bölgede önem kazanmaya başlamıştır. en önemli tarım ürünleri arasında soya fasulyesi, darı, buğday ve ayçiçeği bulunur.

bölgede bulunan endüstri oldukça çeşitlidir. kimya, metalürji, otomobil, tekstil ve gıda endüstrisi en dikkate değer endüstrilerdir ve ülkenin endüstriyel üretiminin 50%'sini oluştururlar.

i̇dari bölümler 

buenos aires eyaleti, arjantin'in diğer eyaletlerinden farklı olarak illere değil tek belediyelerden oluşan i̇spanyolca partido denen bölümlere ayrılır. eyalette 134 partido bulunur. aşağıdaki listede parantez içinde idarî merkezler belirtilmiştir:

 adolfo alsina (carhué)
 adolfo gonzales chaves (adolfo gonzales chaves)
 alberti (alberti)
 almirante brown (adrogué)
 arrecifes (arrecifes)
 avellaneda (avellaneda)
 ayacucho (ayacucho)
 azul (azul)
 bahía blanca (bahía blanca)
 balcarce (balcarce)
 baradero (baradero)
 benito juárez (benito juárez)
 berazategui (berazategui)
 berisso (berisso)
 bolívar (san carlos de bolívar)
 bragado (bragado)
 brandsen (coronel brandsen)
 campana (campana)
 cañuelas (cañuelas)
 capitán sarmiento (capitán sarmiento)
 carlos casares (carlos casares)
 carlos tejedor (carlos tejedor)
 carmen de areco (carmen de areco)
 castelli (castelli)
 chacabuco (chacabuco)
 chascomús (chascomús)
 chivilcoy (chivilcoy)
 colón (colón)
 coronel dorrego (coronel dorrego)
 coronel pringles (coronel pringles)
 coronel rosales (punta alta)
 coronel suárez (coronel suárez)
 daireaux (daireaux)
 dolores (dolores)
 ensenada (ensenada)
 escobar (belén de escobar)
 esteban echeverría (monte grande)
 exaltación de la cruz (capilla del señor)
 ezeiza (ezeiza)
 florencio varela (florencio varela)
 florentino ameghino (florentino ameghino)
 general alvarado (miramar)
 general alvear (general alvear)
 general arenales (general arenales)
 general belgrano (general belgrano)
 general guido (general guido)
 general la madrid (general la madrid)
 general las heras (general las heras)
 general lavalle (general lavalle)
 general madariaga (general juan madariaga)
 general paz (ranchos)
 general pinto (general pinto)
 general pueyrredón (mar del plata)
 general rodríguez (general rodríguez)
 general san martín (general san martín)
 general viamonte (general viamonte)
 general villegas (general villegas)
 guaminí (guaminí)
 hipólito yrigoyen (henderson)
 hurlingham (hurlingham)
 ituzaingo (ituzaingo)
 josé c. paz (josé c. paz)
 junín (junín)
 la costa (mar del tuyú)
 la matanza (san justo)
 la plata (la plata)
 lanús (lanús)
 laprida (laprida)
 las flores (las flores)
 leandro n. alem (vedia)
 lincoln (lincoln)
 lobería (lobería)
 lobos (lobos)
 lomas de zamora (lomas de zamora)
 luján (luján)
 magdalena (magdalena)
 maipú (maipú)
 malvinas argentinas (los polvorines)
 mar chiquita (coronel vidal)
 marcos paz (marcos paz)
 mercedes (mercedes)
 merlo (merlo)
 monte hermoso (monte hermoso)
 moreno (moreno)
 morón (morón)
 navarro (navarro)
 necochea (necochea)
 nueve de julio (nueve de julio)
 olavarría (olavarría)
 patagones (carmen de patagones)
 pehuajó (pehuajó)
 pellegrini (pellegrini)
 pergamino (pergamino)
 pila (pila)
 pilar (pilar)
 pinamar (pinamar)
 presidente perón (guernica)
 puán (puán)
 punta indio (verónica)
 quilmes (quilmes)
 ramallo (ramallo)
 rauch (rauch)
 rivadavia (américa)
 rojas (rojas)
 roque pérez (roque pérez)
 saavedra (pigüé)
 saladillo (saladillo)
 salto (salto)
 salliqueló (salliqueló)
 san andrés de giles (san andrés de giles)
 san antonio de areco (san antonio de areco)
 san cayetano (san cayetano)
 san fernando (san fernando)
 san isidro (san isidro)
 san miguel (san miguel)
 san miguel del monte (san miguel del monte)
 san nicolás (san nicolás de los arroyos)
 san pedro (san pedro)
 san vicente (san vicente)
 suipacha (suipacha)
 tandil (tandil)
 tapalqué (tapalqué)
 tigre (tigre)
 tordillo (general conesa)
 tornquist (tornquist)
 trenque lauquen (trenque lauquen)
 tres arroyos (tres arroyos)
 tres de febrero (caseros)
 tres lomas (tres lomas)
 veinticinco de mayo (veinticinco de mayo)
 vicente lópez (olivos)
 villa gesell (villa gesell)
 villarino (médanos)
 zárate (zárate)

notlar