Ariel Şaron

ariel şaron (26 şubat 1928 - 11 ocak 2014), eski i̇srail başbakanı. ana muhalefet kadima partisi'nin kurucusu ve ilk lideri ve tümgeneraldir.

ariel şaron 1982 yılında lübnan i̇ç savaşı sırasında i̇srail'in savunma bakanı olarak görev yapmaktaydı.  gözlemciler i̇srail'in gözleri önünde gerçekleşen sabra ve şatilla katliamından ariel şaron'u sorumlu tutmuşlardır. tamamen savunmasız ve çoğunluğu kadın ve çocuklardan oluşan üç binden fazla filistinli insanın vefat ettiği bu katliam, dünyanın en vahşi katliamları arasında sayılmıştır. katliam sırasında 12 yaşında olan ve şatilla mülteci kampında ikamet eden fuad abid, insanların saldırıdan kaçmasını engellemek için işgalci i̇srail askerlerinin kampları kuşattığını ve dönemin i̇srail savunma bakanı ariel şaron'un komutasındaki askerlerin gece boyunca katliamcıların işini kolaylaştırmak için aydınlatma fişeklerini kullanmasının yanı sıra çeşitli destekler sağladığını ifade etti. bu katliama verdiği destekten ve katliamın müsebbibi sayılmasından sonra şaron, "kasap veya beyrut kasabı"  "the butcher" olarak anılmaya başladı.

ariel şaron'un 2000 yılında kudüs'teki i̇slam dinine inananlarca kutsal mekânlardan biri olan ve normalde müslüman olmayanların girişine izin verilmeyen mescid-i aksa'ya çok sayıda i̇srail askerinin ve polisinin koruması eşliğinde yaptığı ziyaret ve verdiği demeç bir provokasyon olarak görüldü ve filistinlilerin i̇kinci i̇ntifada (ayaklanma) başlatmalarına neden oldu ve beş yıl sürdü.

ariel şaron mart 2001 tarihinden nisan 2006 tarihine kadar i̇srail'in başbakanlığını yaptı. filistin sorununa gençliğine göre daha ılımlı bir yaklaşım sergiledi. 2004 yılında i̇srail'in filistinlilerle anlaşma masasına oturmadan tek taraflı bir şekilde gazze'den geri çekilmesine karar verdi. bu karar ariel şaron'un başkanı olduğu likud partisi'nde özellikle eski başbakan benjamin netanyahu'nun liderliğindeki bir grubun muhalefetine yol açtı. bunun üzerine ariel şaron kendisiyle aynı görüşteki bir grup siyasetçiyle birlikte likud'dan ayrılarak kadima partisi'ni kurdu.

hastalığı, iş göremezlik ve ölümü (2006–14)

şaron 1980'lerde obezite hastasıydı ve ayrıca kronik yüksek tansiyon ve yüksek kolesterolden şüphelenilmişti. 1.70 cm boyunda ve 115 kg ağırlığında olduğu biliniyordu. şaron'un iştahı ve obezite hikâyeleri i̇srail'de efsaneviydi. sık sık yemek sevgisi ve geniş çevresi hakkında şakalar yapardı. özel arabasında atıştırmalıklar, votka ve havyar bulundurduğu bildiriliyordu. ekim 2004'te, sık sık ölüm tehditlerine rağmen neden kurşun geçirmez yelek giymediği sorulduğunda, şaron gülümsedi ve "benim bedenime uyan yok" yanıtını verdi. günlük puro ve lüks yiyecek tüketicisiydi. doktorlarının, arkadaşlarının ve personelinin şaron'a dengeli bir diyet uygulama girişimleri başarısızlıkla sonuçlandı.

şaron, küçük bir inme geçirdikten sonra 18 aralık 2005'te hastaneye kaldırıldı. hastanede kaldığı süre boyunca, doktorlar ameliyat olmasını gerektiren bir kalp kusuru keşfettiler ve 5 ocak 2006'da yapılması planlanan kalp kateterizasyonu için yatak istirahati emri verdiler. bunun yerine şaron hemen işine döndü ve ameliyattan bir gün önce 4 ocak 2006 tarihinde beyin kanaması geçirerek hastaneye kaldırıldı. şaron, kudüs'teki hadassah tıp merkezine götürüldü. 7 ve 14 saat süren iki ameliyattan sonra, doktorlar şaron'un beynindeki kanamayı durdurdu ancak komaya girmesini engelleyemediler. sonraki medya raporları, şaron'a aralık ayında hastaneye kaldırıldığı sırada serebral amiloid anjiyopati teşhisi konduğunu belirtti.

ehud olmert aynı gece başbakanlığa vekâleten atandı. şaron resmen görevde kaldı. bu tarihten sonra ariel şaron bir daha bilincini kazanamadı. mart ayındaki knesset seçimlerinde, olmert ve şaron'un kadima partisi çoğunluk kazandı. ertesi ay, i̇srail kabinesi şaron'un kalıcı olarak felç kaldığını ilan etti ve olmert, 14 nisan 2006'da geçici başbakan ve 4 mayıs'ta tek başına başbakan oldu.

şaron, ilgili bir dizi müteakip ameliyat geçirdi. mayıs 2006'da sheba tıp merkezindeki uzun süreli bakım tesisine transfer edildi. o yılın temmuz ayında, 6 kasım 2006'da uzun süreli bakım tesisine dönmeden önce, kanındaki bakteri tedavisi için kısa bir süre hastanenin yoğun bakım ünitesine götürüldü. şaron, ölümüne kadar sheba tıp merkezinde kalacaktı. tıp uzmanları, bilişsel yeteneklerinin muhtemelen felç tarafından yok edildiğini belirtti. durumu 2013'ün sonlarından itibaren kötüleşti ve artık şaron 1 ocak 2014'te böbrek yetmezliğinden muzdaripti.

şaron sekiz yıl komada kaldıktan sonra 11 ocak 2014 yerel saatle 14:00 (12:00 utc) öldü. şaron'un devlet cenazesi, 13 ocak'ta yahudi cenaze törenlerine uygun olarak düzenlendi ve ölümünden sonra mümkün olan en kısa sürede cenazenin yapılmasını gerektiriyordu. cesedi 12 ocak'tan resmi törene kadar knesset plaza'da kaldı ve ardından negev çölü'ndeki ailesinin çiftliğinde bir cenaze töreni düzenlendi. şaron, karısı lily'nin yanına gömüldü.

tanınması 
şaron, 2004 yılında, i̇srail haber sitesi ynet tarafından yapılan bir ankette, tüm zamanların en büyük 8. i̇srailli kişisi seçildi. ariel şaron'un adını taşıyan 250.000.000 $ değerindeki park, tel aviv'in dışında inşaat aşamasındadır.  ariel şaron parkı tamamlandığında, new york'un ünlü central park'ının üç katı büyüklüğünde olacak ve birçok yeni ekolojik teknolojileri bünyesinde bulunduracaktır. ayrıca yapılacak olan 50.000 kişilik amfitiyatro da ulusal bir konser mekanı olarak planlanmıştır.

özel hayatı 
ariel şaron iki kez dul kalmıştır. kısa bir süre askeri eğitmen olduktan sonra, ilk eşi olan margalit ile evlenmiş ve gur adında bir oğlu olmuştur. eşi margelit mayıs 1962'de bir araba kazasında öldü. oğlu gur ise ekim 1967 yılında, tüfekle oynayan bir arkadaşı tarafından yanlışlıkla vurulup ölmüştür. eski karısı margalit'in ölümünden sonra, onun küçük kız kardeşi lily ile evlendi. çiftin omri ve gilad isimli iki oğlu oldu. lily şaron, 2000 yılında akciğer kanserinden öldü.

kaynakça 

1928 doğumlular
filistin doğumlular
2014 yılında ölenler
i̇srail başbakanları
i̇srail dışişleri bakanları
i̇srail savunma bakanları
i̇srail çalışma bakanları
i̇srail iletişim bakanları
i̇srail tarım bakanları
i̇srail sanayi bakanları
i̇srailli generaller
i̇srailli siyonistler
milliyetçiler
i̇srail'deki siyasi parti liderleri
kudüs i̇brani üniversitesinde öğrenim görenler
tel aviv üniversitesinde öğrenim görenler
1973 arap-i̇srail savaşı'nda kişiler
8. dönem i̇srail parlamentosu milletvekilleri
9. dönem i̇srail parlamentosu milletvekilleri
10. dönem i̇srail parlamentosu milletvekilleri
11. dönem i̇srail parlamentosu milletvekilleri
12. dönem i̇srail parlamentosu milletvekilleri
13. dönem i̇srail parlamentosu milletvekilleri
14. dönem i̇srail parlamentosu milletvekilleri
15. dönem i̇srail parlamentosu milletvekilleri
16. dönem i̇srail parlamentosu milletvekilleri
kadima mensubu siyasetçiler
aşkenaz yahudileri
böbrek yetmezliğinden ölenler
i̇srail'de ölenler
rusya yahudisi asıllı i̇srailliler
yahudi agnostikler
likud partisi mensubu siyasetçiler
i̇srail sağlık bakanları
i̇srail içişleri bakanları