mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Trepanasyon

trepanasyon (baş delgi ameliyatı); kafatasında herhangi bir bölgede bir delik açıldığı veya kazındığı cerrahi bir müdahaledir. günümüzde tıp dünyasında, kelime olarak trepanasyon yerine kraniyotomi tercih edilmektedir. baş derisi kaldırıldıktan sonra bir parçanın beyin ile beyini saran beyin zarına zarar vermeden çıkarılıp alınmasını sağlayan bir ameliyat tekniğidir. bu teknik, antik çağlarda anadolu da dahil olmak üzere dünyanın çeşitli yerlerinde görülmektedir.

eski zamanlarda, anormal davranışlar sergileyen bir kişiye, kötü ruhların dışarı çıkması için delikler açılırdı. neolitik dönemden itibaren tarih öncesi insan kalıntılarında trepanasyona dair kanıtlar bulunmuştur. kanıtlar ayrıca trepanasyonun kafa yaralarından sonra, kırık bir kafatasından parçalanmış kemik parçalarını çıkarmak ve kafaya alınan bir darbeden sonra genellikle kafatasının altında biriken kanı temizlemek için yapılan ilkel bir acil ameliyat olduğunu göstermektedir.

kaynakça 

nöroloji
Yengeç Dönencesi

yengeç dönencesi (tropic of cancer), yeryüzünün kuzey yarım küresinde ekvator'un 23° 27' kuzeyinden geçtiği varsayılan enlemdir. 23° 27' kuzey enlemine yengeç dönencesi adı verilir. yerküre 23° 27' eksen eğikliğine sahip olduğu için oluşur. yerküre yörüngesinde 21 haziran konumunda iken, kuzey yarımküre güneşe doğru 23° 27' eğiktir. bu durumda güneş ışınları ekvator'dan 23° 27' kuzeye, yani yengeç dönencesine dik düşer.

yengeç dönencesi, 23°27′ güney enleminde yer alan oğlak dönencesinin simetriğidir. ekvator, yengeç dönencesi, oğlak dönencesi, kuzey kutup dairesi ve güney kutup dairesi beş önemli enlemdir.

21 haziran'da güneş ışınları yengeç dönencesine dik açıyla gelmesine bağlı olarak:

 kuzey yarım kürede yaz mevsimi, güney yarım kürede ise kış mevsimi başlamaktadır.
 yengeç dönencesinden kuzeye gidildikçe gündüz süreleri daha fazla uzar. güneye gidildikçe gece süreleri uzar.
 dünya üzerinde herhangi bir noktadan, kuzeye doğru gidildikçe gündüzler uzamaya, güneye doğru gidildikçe geceler uzun olmaya başlar.
 kuzey yarım kürede en uzun gündüz, en kısa gece yaşanır. bu duruma yaz gündönümü adı verilir. güney yarım kürede ise bunun tam tersidir.
 yengeç dönencesine güneş ışınları dik açıyla geldiği için gölge boyu sıfırdır.
 bu tarihten sonra güneş'in dik açı ile geldiği yerler güneye doğru kaymaya başlar.
 bu tarihten sonra kuzey yarım kürede gündüzler kısalmaya, geceler ise uzamaya başlar. fakat 23 eylül tarihine kadar gündüzler gecelerden uzun olmaya devam eder. 23 eylül'de gece-gündüz eşitliği (12 saat gündüz-12 saat gece) yaşanır.
 23 eylül günü ise güneş ışınlarının dik açı ile geldiği yer 0° enlemi olan ekvator'dur.

yengeç dönencesinin üzerinden geçtiği ülkeler, batıdan doğuya (harita üzerinde) sırasıyla; meksika, bahamalar, batı sahra, moritanya, mali, cezayir, nijer, libya, mısır, suudi arabistan, birleşik arap emirlikleri, umman, hindistan, bangladeş, miyanmar, çin ve tayvan'dır.

adı 
dönenceler tespit edildiği 2000 yıl önce dünya 21 haziran'da cancer (yengeç) takımyıldızı karşısındaydı. tropic of cancer adı buradan geliyordu. fakat dünya'nın yörüngesel salınım hareketi dolayısı ile 21 haziranda artık taurus (boğa) takımyıldızı karşısındadır.

ayrıca bakınız 

 oğlak dönencesi

dönenceler
astronomik koordinat sistemleri
kuzey enlemleri
Ömer Bozkurt

ömer bozkurt (d. 1943, üsküdar, i̇stanbul), kamu yönetimi profesörü, yazar, çevirmen.

üsküdar'da doğdu. galatasaray lisesi ve paris üniversitesini bitirdi. 1971 yılında ayrımsal sosyoloji ve toplumsal yapı başlıklı teziyle sosyoloji doktorasını i̇stanbul ile atatürk (erzurum) üniversitelerinde verdi. 1979 yılında memurlar, türkiye'de kamu bürokrasisinin sosyolojik görünümü başlıklı teziyle doçentliğe yükseldi. 1988'den sonra emekli oluncaya kadar türkiye ve orta doğu amme i̇daresi enstitüsü'nde kamu yönetimi profesörü olarak görev yaptı. 1996-2010 yılları arasında uluslararası  yönetim bilimleri enstitüsünde - international institut of administrative sciences- (iias-iisa) çeşitli görevler aldı.

sosyoloji kuramı, yönetim sosyolojisi, sanat kurumları yönetimi ve avrupa birliği konularında çok sayıda kitap ve kısa yazıları, ayrıca yabancı yazarlardan çevirileri vardır.

akademik görevi dışında, coğrafya ile yolculuk yazınına katkılarıyla tanınır. bu alanda, claude levi-strauss'un hüzünlü dönenceler, (yky 4. baskı, 2004), jean-paul kauffmann'ın kerguelen adalarındaki kemer (yky, 1997), bougainville'in dünyanın çevresinde yolculuk (yky,2009), montaigne'in yol günlüğü (yky, 2012), kenneth white'ın mavi yol (yky, 2009) adlı yapıtlarını çevirmiş, gezi dergilerinde yolculuk yazıları yayınlamıştır. kutup toprağı svalbard konulu bir fotoğraf sergisi açmıştır (milli piyango sanat galerisi, ankara 1988).

tübi̇tak'ça 2004 mayıs'ında yayımlanan, kerguelen adalarına yolculuğu ve adaları anlatan her yere uzak topraklar, ataköy marina yat kulübünce yayınlanan i̇zlanda yolcusu ve scamv tarafından müzik coğrafyasında duraklar adlı yapıtların da yazarıdır.

dış bağlantılar
ömer bozkurt'un kişisel sayfası 

1943 doğumlular
20. yüzyıl türk yazarları
21. yüzyıl türk yazarları
resim aranan yazarlar
türk profesörler
üsküdar doğumlular
yaşayan insanlar
galatasaray lisesinde öğrenim görenler
paris üniversitesinde öğrenim görenler
Gat (bitki)

gat, kat (catha edulis, 'kat ) veya bilinen ismiyle yemen otu, celastraceae familyasından doğu afrika'nın dönenceler arasında kalan bölgelerine özgü çiçekli bir bitki.

etiyopya kökenli olduğu düşünülen gat, ağızda çiğnendiğinde verdiği uyarıcı etkisinden ötürü doğu afrika ile arap yarımadasında özellikle yemen'de yetiştirilir.

galeri

kaynakça 

şifalı bitkiler
celastraceae
uyuşturucu maddeler
İstanbul Bienali

i̇stanbul bienali, i̇stanbul kültür sanat vakfı tarafından iki yılda bir düzenlenen çağdaş sanat etkinliğidir. 1987'ye kadar uluslararası i̇stanbul festivali bünyesinde gerçekleştirilen plastik sanat sergileri, bu tarihte i̇stanbul bienali adı altında ayrı bir etkinlik haline gelmiştir.

i̇stanbul bienali'nin amacı farklı kültürlerden sanatçı ve sanat izleyicileri arasında iletişim kurmanın yanı sıra şehrin değişen dünya üzerindeki konumunun tekrar değerlendirilmesi olmuştur. dünyada özellikle 1990'larda şehir bienallerinin patlama yaptığı dönemin hemen öncesine ait oluşu, düzenlendiği yerin konumu ve sürdürdüğü geleneği ile uluslararası çağdaş sanat bienalleri arasında zamanla önemli bir yere sahip olmuştur. 9. i̇stanbul bienali'ne kadar i̇stanbul'un tarihi mekanlarının seçilmiş olmasının bienale turizm tanıtımı havası verdiği ve bunun yanında sanatçılar için bir kısıtlama yarattığı yönündeki görüşlerden sonra ilk defa 2005'te şehrin daha canlı, yaşanan mekanları seçilmiştir.

gerçekleşen bienaller 

 1. uluslararası i̇stanbul çağdaş sanat sergileri (1987) 
 2. uluslararası i̇stanbul bienali (1989): geleneksel mekanlarda çağdaş sanat, genel koordinatör: beral madra
 3. uluslararası i̇stanbul bienali (1992): kültürel farklılıklar, yönetmen: vasıf kortun
 4. uluslararası i̇stanbul bienali (1995): orient / ation, küratör: réne block
 5. uluslararası i̇stanbul bienali (1997): yaşam, güzellik, çeviriler/aktarımlar ve diğer güçlükler üstüne, küratör: rosa martinez
 6. uluslararası i̇stanbul bienali (1999): tutku ve dalga, küratör: paolo colombo
 7. uluslararası i̇stanbul bienali (2001): egokaç, küratör: yuko hasegawa
 8. uluslararası i̇stanbul bienali (2003): şiirsel adalet, küratör: dan cameron
 9. uluslararası i̇stanbul bienali (2005): i̇stanbul, küratörler: vasıf kortun, charles esche
 10. uluslararası i̇stanbul bienali (2007): i̇mkânsız değil, üstelik gerekli: küresel savaş çağında i̇yimserlik, küratör: hou hanru
 11. uluslararası i̇stanbul bienali (2009): i̇nsan neyle yaşar?, küratörler: ivet ćurlin, ana dević, nataša ilić ve sabina sabolović (what, how & for whom (whw) küratör kolektifi)
 12. i̇stanbul bienali (2011): i̇simsiz (untitled), küratörler: adriano pedrosa, jens hoffmann
 13. i̇stanbul bienali (2013): anne, ben barbar mıyım?, küratör: fulya erdemci
 14. i̇stanbul bienali (2015): tuzlu su: düşünce biçimleri üzerine bir teori, küratör: carolyn christov-bakargiev
 15. i̇stanbul bienali (2017): i̇yi bir komşu, küratörler: elmgreen & dragset
 16. i̇stanbul bienali (2019): yedinci kıta, küratör: nicolas bourriaud
 17. i̇stanbul bienali (2022): (belirgin bir tema yok. "kompostlaşma") küratörler: ute meta bauer, amar kanwar, david teh

gelecek bienal

dış bağlantılar 
 i̇stanbul bienali resmi sitesi
 i̇stanbul bienali 2007-2016 sponsoru koç holding bienal sayfası

kaynakça

 .

i̇lgili yayınlar
Mehmetçik Vakfı

türk silahlı kuvvetleri mehmetçik vakfı, 1982 yılında ankara'da türk silahlı kuvvetleri tarafından kurulmuş sosyal yardım vakfı. 

türk silahlı kuvvetlerinde askerlik hizmeti esnasında veya herhangi bir nedenle ölen erbaş ve erlerin bakmakla yükümlü oldukları yakınları ile gazi ve engelli mehmetçiklere maddi yardım sağlayan bir kuruluştur.  

askerlik görevini yapmakta iken ölen veya engelli hâle gelen askerlere ve ailelerine, sadece vazife başında iken ölmüş veya engelli hâle gelmiş ise devletin maddi yardım sağlamasından ötürü, sosyal yardım amaçlı bir vakıf kurulması ihtiyacı doğmuş ve mehmetçik vakfı dönemin komuta kademesi tarafından 17 mayıs 1982'de kurulmuştur.

tarihçe 

vakfın kurulması ve "mehmetçik" adını alması, devrin genelkurmay personel daire başkanı fuat avcı'nın önerisidir. vakıf, dönemin devlet başkanı kenan evren ve diğer millî güvenlik konseyi üyesi komutanların aralarında topladıkları biner tl ile kuruldu.-

vakıf, ilk yönetim kurulu toplantısını yaptığı 4 kasım 1982 tarihinden kendi binasına taşındığı 14 ekim 1993 tarihine kadar  faaliyetlerini genelkurmay askerî tarih ve stratejik etüt başkanlığı (atase) bünyesinde gerçekleştirdi. 

vakfın ilk genel müdürlüğünü  raif babaoğlu üstlendi ve 1996 yılına kadar sürdürdü. vakfın kuruluşunun ilk yılında altmış üç aileye ölüm yardımı, bir mehmetçiğe maluliyet yardımı, otuz yedi çocuğa bakım-öğrenim yardımı yapıldı. vakfın yardımları giderek çeşitlendi ve miktarı arttı. 1996 yılında vakfın genel müdürlüğünü zekai doğanay üstlendi. "türkiye mehmetçik'e, mehmetçik türk milletine emanettir." sloganı ortaya çıktı ve vakfın geniş kitlelere tanıtımı yapıldı. daha sonraki yıllarda atilla özkan ve metin tunca, vakfın genel müdürü oldu.  

vakıf, 1997'den itibaren türkiye'nin bazı şehirlerinde temsilcikler açtı. 

mehmetçik sigorta aracılık hizmetleri adlı sigorta şirketi, i̇stanbul'un kurtköy ve maslak mahallerindeki iki akaryakıt istasyonunu işletmek üzere kurulmuş mehmetçik limitet şirketi ile vakfa bağışlanan bakırköy'deki tınaztepe çarşısı'nın yönetimi için kurulmuş mehmetçik vakfı ve tınaztepe gayrimenkul yönetim ltd. şirketinin faaliyetleri, vakfa sürekli gelir sağlayan kaynaklardandır.

kuruculardan 7. cumhurbaşkanı kenan evren, 2011 yılında vakfın kendisiyle yaptığı söyleşide, vakfı "yaptığı en büyük işlerden birisi" olarak değerlendirmiştir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 tsk mehmetçik vakfı web sitesi
 türkiye gaziler vakfı 
 tsk mehmetçik vakfı teşkilatı 

ankara merkezli vakıflar
türk silahlı kuvvetleri
1982'de kurulan dernekler ve vakıflar
türkiye merkezli hayır kuruluşları
ankara askeriyesi
Microsoft Encarta

microsoft encarta, microsoft şirketinin yayımladığı bir dijital-multimedya ansiklopedidir. 2005 yılı itibarıyla tam i̇ngilizce sürümü olan ve 68.000 makale, resim ve videoyu bünyesinde bulunduran encarta premium'a internet üzerinden her sene kayıt yaptırarak ya da cd veya dvd'sini satın alarak sahip olunabiliyor.

microsoft encarta 31 ekim 2009 tarihinde kapanmıştır.

ayrıca bakınız 
 microsoft yazılımları listesi

kaynakça 

encarta
durdurulan microsoft yazılımları
windows'a özel yazılımlar
msn
Sadık Gürbüz

sadık gürbüz (d. 10 nisan 1950, keçiköy, gümüşhacıköy, amasya), türk halk müziği sanatçısı, besteci ve oyuncu.

i̇stanbul üniversitesi hukuk fakültesi'ni bitirdi. sadık gürbüz, türk halk müziğinin önde gelen adlarından biri olarak bilinir. 1976 yılına değin şehir tiyatroları'nda görev yapan sanatçı, o yıl siyasal nedenlerden dolayı görevinden uzaklaştırıldı ve bir daha da eski görevine dönmedi.

kendisi tiyatroda çalıştığı dönemde oyun müzikleri yapmıştır. ayrıca, kara çarşaflı gelin (1975), kaçak (1982) ve şaşkın ördek (1983) adlı filmlerin müzikleri de sadık gürbüz'e aittir.

2005 yılında yapılan misi adlı filmde yani baba adlı karakteri oynamıştır.

2006 yapımı eve giden yol 1914 filminde derviş baba adlı karaktere can vermiştir.

2014 yılında başlayan 30 nisan 2015 tarihinde son bulan kardeş payı adlı dizide hacı şerif karakterini canlandırmıştır.

müzik anlayışı 
sadık gürbüz'e göre, radyo ve televizyonun da etkisiyle, halk kültürünü savunanlar artık eskisi kadar etkin değildirler. sanatçı, halk müziğini modern tekniklerle de buluşturmak, müziği tek seslilikten kurtarılıp modern tekniklere açmak amacıyla çok sesli çalışmalar yapmaktadır. sanatçı, müzik anlayışının temellerinin 1971-1976 yılları arasında muhsin ertuğrul yönetimindeki şehir tiyatroları'ndaki çalışmaları sırasında atıldığını, o dönemde tiyatroda sağlam bir müzik eğitimi aldıklarını belirtmektedir.

diskografisi 
 ben mahpusum abem candarma
 sevdasıyla, kavgasıyla pir sultan abdal
 sevdadır
 ölüm adın kalleş olsun (sevda ve gurbet türküleri)
 gurbet bize yazgı mı? (sevda ve gurbet türküleri)
 toprağım ve sevdam
 turna telinden
 umut ve yaşam türküleri
 yine o sevda
 gelme ey ecel

kaynakça 

yaşayan insanlar
1950 doğumlular
gümüşhacıköy doğumlular
i̇stanbul üniversitesi hukuk fakültesinde öğrenim görenler
seyhan müzik sanatçıları
türk halk müziği ses sanatçıları
20. yüzyıl türk bestecileri
21. yüzyıl türk bestecileri
i̇stanbul şehir tiyatroları sanatçıları
türk erkek dizi oyuncuları
türk erkek sinema oyuncuları
türk erkek tiyatro oyuncuları
20. yüzyılda türk erkek şarkıcılar
21. yüzyılda türk erkek şarkıcılar
Saray, Van

saray (), van ilinin bir ilçesidir.

tarihçe 
1869 tarihinde mahmudiye adıyla kurulmuş, 1932 de adı kazım paşa'ya çevrildi. 1948 tarihinden sonra uzun yıllar özalp ilçesine bağlı bucak merkezi olarak kaldı. 30 aralık 1986'da belde belediyesi kuruldu. 1990 yılında yeniden ilçe olmuştur.

coğrafya 
i̇ran ile sınırı olan ilçedir. kapıköy sınır kapısı bu ilçededir. yüzölçümü 1334 km², kuzeyi özalp; güneybatısı gürpınar ilçeleri; güneydoğusu başkale; doğusu i̇ran devleti sınırı ile çevrilidir. i̇l merkezine 75 km. mesafededir. 1 belediye, 4 mahalle, 23 köy, 11 mezra olmak üzere 38 yerleşim birimi vardır.

2100 metre rakımı ile türkiye'nin en yüksek ilçe merkezidir.

nüfus

ekonomi 
yeni gelişmekte olan saray ilçesi van-i̇ran transit yolunun açılmasıyla birlikte önemli değişim gösterecektir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerelnet
 van valiliği
Rahmi Saltuk

rahmi saltuk (d. 1945, tunceli), türk halk müziği sanatçısı, besteci, sinema oyuncusu, tiyatro oyuncusu.

ankara üniversitesi hukuk fakültesi'nden mezun oldu. uzun yıllardır halk müziğiyle uğraşan sanatçı, türkülere özgün yorumlar getirmesiyle ve ruhi su'ninkine benzer tok sesiyle tanınır.

1979'da yapılan almanya acı vatan adlı filmin müzikleri rahmi saltuk'a aittir. aynı filmde yer alan mahmut adlı karakteri de o canlandırmıştır. oyuncu olarak rol aldığı diğer bir film ise 1973 tarihli bebek adlı filmdir.

rahmi saltuk, 1968-1970 yılları arasında sahnelenen pir sultan abdal adlı tiyatro oyununda anlatıcı ozan rolünü üstlenmişti. söz konusu oyun, türkiye'nin çeşitli yerlerinde 900 kez sahnelenerek, türkiye tiyatro tarihinde bir rekor kırmıştı. rahmi saltuk, bu oyunda pek çoğu pir sultan abdal'ın şiirlerinden oluşan 15 kadar türküyü yorumlamıştır.

rahmi saltuk, kalan müzik adlı şirketin sahibi hasan saltuk'un amcasının oğludur.

diskografisi 
 yenice yolları
 terketmedi sevdan beni
 dosttan dosta (1, 2 ve 3)
 açılın kapılar şaha gidelim
 acıyı bal eyledik
 dostlara çağrı
 hoy nare
 hani kurşun sıksan geçmez geceden
 elde hüzün kaldı

kaynakça 

1945 doğumlular
tunceli doğumlu erkek şarkıcılar
yaşayan insanlar
dmc sanatçıları
türk halk müziği sanatçıları
kalan müzik sanatçıları
türk erkek tiyatro oyuncuları
tunceli doğumlu erkek oyuncular
türk erkek sinema oyuncuları
türk erkek şarkıcı-şarkı yazarları
Taş baskı

taş baskı ya da litografi/litografya, kireç taşı üzerine yağlı mürekkeple çizilmiş şekil ve yazıların basım sanatı. taşbaskıya el litografyası da denir. taşbaskı, modern ofset litografyanın başlangıcıdır. taşbaskı tekniğinin esası, yağın suyu itmesi özelliğine dayanır.

kireçtaşı, kalsiyum karbonat olup gözeneklidir. baskı kalıbı olarak kullanılacak kireç taşı 6–8 cm kalınlığında levha şeklinde hazırlanır. yüzeyi pürüzsüz hale gelinceye kadar tesviye edilir. bu düzgün yüzeye yazı veya resim özel bir mürekkeple nakşedilir. mürekkebin özelliği yağlı olmasıdır. yağlı mürekkep, arapsakızı eriyiğinin bir iki damla nitrik asitle karışımından yapılır. baskı kalıbı, yazı işleri tamamlandıktan sonra yazıların ve resmin net bir görünüm alması için terebentinle silinir. baskı kalıbı daha sonra su içine sokulup çıkarılır. kireçtaşı gözenekli olduğu için yazılar ve resim çizgileri haricindeki sathın tamamındaki gözenekler suyla dolar. baskı taşına bu durumda baskı mürekkebi sürülür. mürekkep yazıların bulunduğu susuz yüzeylerden gözeneklere emilirken boş kısımlardaki sulu yüzeylerden itilir. baskı kalıbı bir kağıda bastırılmak suretiyle istenilen baskı elde edilir. gözeneklere emilen mürekkep bitinceye kadar baskı yapılabilir.

kalıplar saklanarak ileride tekrar baskıda kullanılabilir. tekrar baskı yapmak için baskı kalıbının terebentinle silinip suya sokulması yeterlidir. bazen taş kalıp yerine kâğıt ıslatılır. kağıt bilahare kurutulur.

mürekkep rengi değiştirilerek, değişik renklerde baskı da yapılabilir. renk ayrımına göre şekil ve yazıları ayrı ayrı hazırlanan taşlar, sırayla aynı kâğıt üzerine basıldığında ofset renkli taşbaskı elde edilmiş olur. modern ofset litoğrafyanın esasını taşbaskı usulleri teşkil eder. modern litografi, fotokimyasal metotlarla hazırlanmış çinko ve alüminyum levhaları kalıp (matris) olarak kullanır.

taşbaskılarda taşın yazı ve resim çizgilerinin geldiği yerler hafif oyuk veya hafif kabarık olan türleri de vardır. bu türe, taşbaskılarda taş üzerine gravürleme denir. gravür şekli ile hazırlanacak ve kazılacak kelimeler hafif asitlerle ve özel gravür makinalarıyla hazırlanır.

taş baskı tekniği 1831 yılında türkiye'ye girmiştir. i̇lk taş baskı atölyesi bugünkü i̇stanbul üniversitesi (eski harbiye nezareti)nde kuruldu. i̇lk basılan kitaplar askeri eğitim gayeliydi. daha sonra anadolu'nun bazı büyük şehirlerinde de taş baskı atölyeleri kuruldu. baskıda tipografinin gelişmesi üzerine, 20. yüzyılın başlarında yavaş yavaş taş baskıcılık yerini, bugünkü modern teknik baskıcılığa terk etti.

 
alman icatları
Dali

dali veya dalí ile şu maddeler kastedilmiş olabilir:

coğrafya 
çin
 dali bai özerk i̇li
 dali (şehir)
 dali (kasaba)
 dali (il), shaanxi
 dali, foshan
 dali, beiliu
 dali, teng

i̇ran
 dali, fars
 dali, i̇ze
 dali, tahran
 dali, batı azerbaycan

diğer
 dali, afganistan
 dali (ilçe), çin cumhuriyeti
 dali, kıbrıs
 dali, tanout
 dali (krater), merkür'deki bir kriter

kişiler 
 dali jazi (1942-2007), tunuslu siyasetçi, jüri ve siyasal bilimci
 wang dali (d. 1968), çinli yüzücü
 dali yang (d. 1964), amerikalı siyasal bilimci
 zhang dali (d. 1963), çinli sanatçı
 athanase dali (d. 1967), fildişi sahilli ragbi birliği oyuncusu
 bikash lal dali (d. 1980), nepalli kriketçi
 gala dalí (1894-1982), rus model
 gizela dali (1940-2010), yunan oyuncu
 kenza dali (d. 1991), fransız futbolcu 
 salvador dalí (1904-1989), i̇spanyol ressam
 sudiat dali (d. 1962), singapurlu gutbolcu
 tracy dali (d. 1975), amerikalı oyuncu ve model
 wissem dali (d. 1995), cezayirli voleybolcu

müzik 
 dali (dalida albümü), 1984
 dali (ali project albümü), 1994

diğer 
 dali (tanrıça)
Sofulu, Yunanistan

sofulu veya sufli (yunanca'da σουφλί soufli), yunanistan'da, batı trakya'da, evros (meriç) ilinin (nomos) sınırları içinde, meriç nehri kıyısında ve dolayısıyla türkiye sınırına komşu bir ilçe merkezidir.

coğrafya 
yunanistan'ın meriç hattının aşağı yukarı tam ortasında, bu hattın kuzey ucundaki kumçiftliği (orestiada) kasabasından 50 km, güney uçta, ege denizi kıyısındaki il merkezi dedeağaç'tan (alexandroupolis) 65 km mesafededir.

sofulu'da geleneksel olarak ipekböcekçiliği yapılmaktadır ve tsipouro şarabı meşhurdur. 19. yüzyılda (ve özellikle 1872'de demiryolu nun sofulu'ya getirilmesi sonrasında) oldukça gelişmiş, önemli bir bölgesel ticaret merkezi haline gelmiştir.

tarihçe 
sofulu'nun bulunduğu mevkide antik çağda bir yerleşim mevcut olduğu tahmini yürütülmekte ise de, "sofulu" ismi evliya çelebi tarafından seyahatname'sinde zikredilen ilkler arasındadır. bugünkü yunanca ismi de aynı türkçe isimden kaynaklanmaktadır.

edirne vilayet matbaası müdürü şevket dağdeviren'in yazdığı 1892 tarihli salnameye göre;

bu tarihten 3 yıl önce dimetoka’ya bağlı iken yeni yapılanmada, çevresindeki kazalardan alınan nahiye ve köylerle toplamda 6 nahiyeden oluşan, dedeağaç sancağı'na bağlı bir kaza haline getirilmiştir.

dağlık yörelerde meşe ve çam koruları bulunup, bunlardan kereste elde edilir. kaza, i̇psala nahiyesi ile birlikte 18 mahalle, 108 köy, 8 çiftlik, 1991 evde 21171 erkek ve 19664 kadın nüfusa sahiptir.

sofulu’da 1 hükûmet konağı, 1 jandarma dairesi, 1 ambar, 1 telgrafhane, 1 hapishane, 1 de evrak deposu vardır. kazada 31 çeşme, 37 cami ve 2 tekke bulunur.

kazadan yılda 50000 kıye tereyağı, 250000 kilo ipek kozası, 7-800000 kilo şarap, 700 vagon bostan, 400 vagon değişik zahire ve 10000 kıye taze balık ihraç edilir.

balkan savaşları, i. dünya savaşı ve 1922'den sonra yunanistan'a dahil edilerek türkiye bağlantılarını (ve bu arada meriç'in doğu kıyısındaki bağları ve dut ağaçlarını) kaybetmesi şehrin ekonomik açıdan gerilemesine sebep olmuş, sönük bir hudut kasabası haline gelmiştir. ii. dünya savaşı ve sonrasında da nazi almanyası işgalinin ve yunan i̇ç savaşı'nın getirdiği kayıpları yaşamıştır.

nüfus 
1877 nüfusu 4500 iken, bu rakam 1900'de 10000'e, 1908'de 12-13000'e çıkmıştır.

azalma eğilimi gösteren ilçe merkezi nüfusu 2001 rakamlarına göre 4500'dür (1950'de 7500).

kaynakça 

yunanistan'daki şehirler
doğu makedonya ve trakya'nın belediyeleri
batı trakya
evros (il)‎
Palamut (yemiş)

meşe palamudu (ya da kısaca palamut), türkiye'de yetişen meşe ağacının sap kısmı kapalı ve oval, diğer kısmı açık olan ve içinde pelit denilen kestane türünden yemişi olan sert ve tırnaklı bir meyve. bazı türlerinin pelidi uzunca olur, kabuğundan dışarı çıkar ve fındığa benzer. pelidin tatlıları olmakla birlikte genellikle acıdır ve hayvan yemi olarak kullanılır. alakabak kuşu ve sincap, tavşan gibi kemirgen yabanıl hayvanların en önemli besin kaynağıdır. palamut ise tanen bakımından zengindir ve şırası sepicilikte ve boya sanayiinde kullanılır.

ağacının latince ismi quercus ithaburensisdir. türkiye'nin batı ve kuzeybatı kesimlerinde daha çok rastlanır. çalı türleri olduğu gibi kalın gövdeli, geniş ve yüksek türleri de vardır. bu türleri yüzlerce yıl yaşar. toprağa karışan ya da yabanıl hayvanların kışın yemek için toprağa gömdüğü pelitlerden  ürer. çok sert bir yapısı vardır. kerestecilikte kullanıldığı gibi yüksek kalorili yakacak olarak da kullanılır.

kaliforniya kızılderililerinden olan yukilerin ana besin kaynağı meşe palamududur.

kaynakça 

meyve
Lazy Evaluation

lazy evaluation, bir programlama terimi olarak, kesin (strict) değerlendirme teriminin karşıtı olarak kullanılır. tembel değerlendirmeli dillerde değerler, ihtiyaç duyulduğu anda üretilir, daha önce değil. bu işlemin, son ana kadar ertelenmesinden dolayı tembel terimi kullanılmıştır.

geçmişi 
lazy evaluation, lambda calculus için christopher wadsworth tarafından tanıtılmış ve plessey system 250 tarafından bir lambda-calculus meta-machine'in kritik bir parçası olarak kullanılmış, yetenekle sınırlı bir adres alanındaki nesnelere erişim için çözümleme ek yükünü azaltmıştır. programlama dilleri için, bağımsız olarak peter henderson ve james h. morris ve daniel p. friedman ve david s. wise tarafından tanıtılmıştır.

uygulama 
kesin değerlendirmeli dillerde, bunun tersine değerler, ihtiyaç duyulacak olsun ya da olmasın hemen üretilir ve saklanır.

tembel değerlendirmeye verilen bir diğer ad da 'isimle çağrılan'dır (call by name). bunun karşıtı ve dolayısıyla kesin değerlendirmenin eş anlamlısı olan terim ise değer ile çağrılan'dır (call by value).

bir eşitlikte, bir değer/değişken kullanıldığında, kesin değerlendirmeli yani değer ile çağrılan dillerde, daha önceden üretilmiş ve saklanmakta olan değer konulur. tembel değerlendirmeli yani isim ile çağrılan dillerde ise değerin elde edilmesi için gereken bilgi konulur ve ihtiyaç duyulacağı ana kadar değerin hesaplanması ertelenir.

bu özellik, tembel değerlendirmeli dillerde farklı bir yaklaşımı kullanabilmeye imkân şağlar. kesin değerlendirmeli dillerde, ihtiyaç duyulsun ya da duyulmasın sonucun hemen elde edilmeye çalışılacak olması, kendi kendini sonsuza kadar çağıracak bir işlevin (function) yazılmasına, hafıza taşmasına yol açacağından dolayı, imkân tanımazken böyle bir işlev, tembel değerlendirmeli dillerde yazılabilir.

tembel dillere örnek olarak haskell verilebilir.

derleyici optimizasyonu
programlama
yazılım optimizasyonu
İşlevsel

bir programlama terimi olarak işlevsel (functional), kodun, saf bir matematik fonksiyonu şeklinde ifade edilebileceği anlamına gelir. arı işlevsel programla dillerine örnek olarak haskell verilebilir.

kodu, alt alta dizilmiş komutların oluşturduğu komutsal (imperative) dillerin aksine işlevsel dillerde kodu, problemi tanımlayan fonksiyonlar listesi oluşturur. bu yaklaşım, programlamaya farklı bakmayı gerektirir. programcı, komutsal dillerde olduğu gibi bilgisayara, problemi nasıl çözeceğini anlatmaz; problemin ne olduğunu anlatır.

bu yaklaşım, c, c++, java gibi komutsal dillere alışmış programcılar tarafından ilk anda farklı bulunsa da aslında birçok programcı, bu yaklaşımı programlama yaparken kullanmaktadır. sql sorguları hazırlarken programcılar, bilgisayarın işlemi nasıl yapacağını değil, ne istediklerini, problemin ne olduğunu belirtirler. i̇şlevsel dillerde yapılmakta olan da budur.

programlama
Izgara

izgara, maden veya ağaç çubukların aralıklı olarak sıralanması ile meydana getirilen parmaklık veya kafes şeklindeki alettir.

türleri 

çeşitli işlerde kullanıldığı için büyüklükleri ile yapılış tarzları değişiktir.

i̇nşaat ve altyapı

pişirme aygıtı 

mutfakta et, balık ve köfte kızartmak için kullanılanlar tel veya demirden yapılır. dikdörtgen veya daire şeklinde olanları vardır. tutmak için bir de sapları bulunur.

soba 
sobalarda biriken külleri aşağıdan almak için kullanılan ızgaralar; lağım, yalak gibi yerlere çeşitli maddelerin girerek tıkanmasına mani olmak için konan ızgaralar değişik tiplerde imal edilir. bir de inşaatlarda temeli sağlam oturtmak için ağaç, demir ve betondan yapılan temel ızgaralar; alt katlardaki havalandırmayı sağlamak için demirden aralıklı konan ızgaralar başka tipleridir.

yapı malzemeleri
yunancadan türkçeye geçen sözcükler
yemek pişirme aletleri
Kaşık

kaşık, sofrada yemek yemede kullanılan bir mutfak eşyasıdır. yarım küremsi şekliyle, temel olarak sulu veya zerreli yemeklerin bir yudumluk miktarını tabaktan ağza götürmekte kullanılır.

yemek pişirme ve servis edilmesinde kullanımı 

salata, kızarmış patates, gibi büyükçe parçalardan oluşan susuz yemeklerin tabağa servisi için iki kaşık bir maşa gibi kullanılır; kaşıklardan biri baş, yüzük, ve işaret parmağıyla, biri de yüzük parmağının sırtı, küçük, ve orta parmaklarla tutulur. yüzük parmağı menteşe ekseni gibi kullanılır, kaşıkların geniş tarafları parmak hareketleriyle (en çok baş ve orta parmak) yaklaştırılıp uzaklaştırılarak yemek gerektiğinde tutulur gerektiğinde bırakılır.

bazı büyük kaşıkların uçları sivri değil yassı ve kalın olur sapa dik bir çizgi oluşturur. bunlar tavanın yassı dibine fazlaca ısınıp yapışan yemeklerin kazınarak yanmasının önlenmesi işine çok uygundur. yassı olan uç ağzı ince yapılanlar ise yassı tencere dibinden az kalmış sıvı yemeklerin servisi için uygundur. bazı ucu yassı kaşıkların uç çizgisi sapa dik olmaz; bunlar tencere iç duvarlarının kazınmasında işe yarar.

adam boyu kaşıklar büyük kazanlarda düğün yemeği pişirirken faydalıdır. orta boy kazan ve tencerelere uygun olan değişik boylarda kaşıklar ve kepçeler kullanılır.

delikli kaşıklar pişirme sırasında sıvılaşamayan ya da eriyemeyen parçaların, veya yüzeyde biriken köpüklerin tencereden çıkartılmasında işe yarar. bazı delikli kaşıklar ve kepçeler suda pişirilip bir sonraki pişirme işlemine geçecek su böreği yufkası, makarna gibi yemekleri suyundan ayırırken, ve bazen salata servisinde işe yarar.

etimoloji 
eski türkçe kaşuk "(tahtadan yontulmuş)kaşık" sözcüğünden evrilmiştir. bu sözcük eski türkçe kaşı- “yontmak, kazımak” fiilinden eski türkçe +uk ekiyle türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

farsça kafş "kepçe" > kafşik "kepçecik". farsçadan alıntı sözcüğe türkçe köken yakıştırılmış olması mümkündür.

kaynakça 

 
mutfak eşyaları
yemek sofrası
yiyecek aletleri
müzik aletleri
Pyrénées-Orientales

pyrénées-orientales [] (, , , ), fransa'nın illerinden birisidir. i̇l, "céret" ve "prades" olmak üzere 2 yerleşime ayrılmıştır. her yerleşimin farklı özellikleri bulunmaktadır.

i̇l hakkında 
i̇l, fransa'nın fransız devrimi'nden sonra; 4 mart 1790 tarihi itibarıyla belirlenen ilk eyaletlerinden birisidir. bölge fransa'nın 57. en kalabalık yöresidir. i̇l, fransa'nın güney kuşağında yer almaktadır. i̇lde tarım ve turizm gelişmiştir. i̇lin çevresi ariège ve aude illeriyle çevrilidir. bölgenin pireneler'de yer alması ve akdeniz'e ve kıyısının bulunması, bölgeyi turizm merkezi yapmaktadır. ayrıca üretilen fransız şarapları turizmi olumlu etkilemektedir.

yerleşimler 
 céret
 prades

 
1790'da fransa'da kurulan oluşumlar
occitanie'nin illeri
1790'da kurulan bölgeler ve ülkeler
Rhône, Fransa

rhône (), fransa'nın illerinden birisidir. i̇l, "villefranche-sur-saône" olmak üzere tek yerleşime ayrılmıştır.

i̇l hakkında 
i̇l, 12 ağustos 1793 tarihinde rhône-et-loire eyaletinden ayrılmıştır. bölge fransa'nın 4. en kalabalık yöresidir. i̇l, fransa'nın doğu kuşağında yer almaktadır. i̇lde sanayi gelişmiştir. i̇lin çevresi ain, isère, loire ve saône-et-loire illeriyle çevrilidir. i̇lde fransa'nın en büyük şehirlerinden lyon kenti yer almaktadır.

yerleşimler 
 villefranche-sur-saône

 
1793'te fransa'da kurulan oluşumlar
auvergne-rhône-alpes'ın illeri
1793'te kurulan bölgeler ve ülkeler
Vosges

vosges [], fransa'nın illerinden birisidir. i̇l, "neufchâteau" ve "saint-dié-des-vosges" olmak üzere 2 yerleşime ayrılmıştır. her yerleşimin farklı özellikleri bulunmaktadır.

i̇l hakkında 
i̇l, fransa'nın fransız devrimi'nden sonra; 4 mart 1790 tarihi itibarıyla belirlenen ilk eyaletlerinden birisidir.  bölge fransa'nın 60. en kalabalık yöresidir. i̇l, fransa'nın kuzeydoğu kuşağında yer almaktadır. i̇lde tarım, sanayi ve turizm gelişmiştir. i̇lin çevresi gers, meurthe-et-moselle, meuse, moselle, bas-rhin, haut-rhin, haute-saône ve territoire de belfort illeriyle çevrilidir. bölge dünya savaşları sırasında, fransa ve almanya'nın çatışmalarının en yoğun olduğu lorraine bölgesine dahildir.

yerleşimler 
 neufchâteau
 saint-dié-des-vosges
Kampanya

bir amacı, bir işi veya bir çalışmayı gerçekleştirmek için belirli bir süreyi içine alan her türlü siyasi, sosyal ve ekonomik girişimdir.    propaganda ile benzerlik bulundurur.

önemli bir işin yapılabilmesi için teşkilatlanarak yorucu ve sıkıcı bir çalışmaya girmeye; bulaşıcı ve salgın hastalıklara karşı korunmak ve önlem almak maksadıyla halkı aşı olmaya çağırma ve desteklerini almaya da kampanya denir. ayrıca deprem, sel, yangın gibi felaketzedelere yardım etmek ve acılarına maddi ve manevi yönden ortak olabilmek için, halkın desteğine başvurmaya da bu isim verilir. yine, kişilerin yalnız başlarına yapamıyacakları okul, cami, köprü gibi işlerin bir an evvel tamamlanıp hizmete açılması, gerekli yardımın sağlanması için de bu yola başvurulur. bunların yanı sıra çiftçilerin, belirli bir süre içerisinde ürünlerini toplama, satma dağıtma gibi işlerine de kampanya denir. çay, fındık, şekerpancarı toplama kampanyası gibi.

bir ülke içerisinde veya dünyada barış, adalet, hak ve özgürlüğü sağlamak isteğinden dolayı yapılan hareket ve girişimlere de kampanya denir. belirli bir ticaret hacmi olan fabrika ve işyerlerinde, ticari faaliyetlerini içerisine alan döneme de bu isim verilir. günümüzde, seçim kampanyası, okuma-yazma kampanyası, depremzedelere yardım kampanyası vb. kampanya isimleri kullanılmaktadır...

türkiye'de kampanyalar 
türkiye'de firmaların pazarlama araçlarının başında "ürün kampanyaları" gelmektedir. özellikle perakende markaları belirli dönemlerde kampanyalar düzenleyerek ürünlerinin satışlarını en üst düzeye çekmeyi hedeflemektedirler. taksitlendirme ve indirim kampanyaları, tüketicilere en cazip gelen kampanyalar arasında bulunmaktadır.

propaganda
Çatal

çatal, yemek yerken kullanılan, ekseni uzun, dört dişli olan genellikle madenî alettir.

çatal ilk kez olarak 11. yüzyılda, i̇talya'da meyve yemek için kullanıldı. 1450'li yıllardan itibaren de et yemeklerinde kullanılmaya başlandı. avrupa'da çatalın kullanılıp yaygınlaşması 16. yüzyıldan sonra olmuştur.

ayrıca, atlı arabalarda okun girdiği yere, pamuk eğirmeye yarayan alete, ekseri buğdaygillerin hasadında kullanılan iki uçlu tarım aracına, keskiye benzer uzunca alete de çatal adı verilir.

etimoloji 
türkçe çat- fiilinden +al sonekiyle türetilmiştir.

yiyecek aletleri
yeme eşyaları
yemek sofrası
antik mısır'da teknoloji
Kentucky

kentucky (), abd'nin güneydoğu eyaletlerinden birisidir. kuzeyinde i̇ndiana ve ohio, doğusunda virginia ve batı virjinya, güneyde tennessee, batısında missouri vardır. kuzey ve batı sınırları tamamen mississippi nehri ile çizilmiştir. başkenti frankfort, en büyük şehirleri ise louisville ve lexington'dur. nüfusu 2020 itibarıyla 4,5 milyon kişidir.

coğrafya 
doğuda apalaş dağları kentucky sınırlarından geçer. doğu bölümü dışında düz, alçak bir ova ve çayırlar halindedir. yıllık yağış ortalaması 1200 mm'yi bulur. eyaletin kış sıcaklık ortalaması 0 °c, yaz sıcaklık ortalaması ise 25 °c'dir.

ekonomi 
2021'de kentucky'nin toplam gsei̇h'i $239,2 milyar olmuş olup, amerika birleşik devletleri'nde bu ölçütte 27. sıradadır. kişi başına düşen gsei̇h $53.035 olmaktadır ve abd'de 42. sıradadır. ekonomisi tarihi açıdan tarıma dayalı olmuş olmakla birlikte günümüzde diğer sektörler daha etkin konumdadır. at, sığır, tütün, süt ürünleri, domuz, soya, ve mısır ticarette büyük rol oynar. kömür, demir ve petrol çıkarılır.

araba üretiminde öncü olan kentucky'de; chevrolet corvette, ford expedition, ford explorer, bütün ford f-serisi, toyota camry, toyota avalon, ve toyota sienna markalarının fabrikaları vardır.

kaynakça 

 
1792'de amerika birleşik devletleri'nde kurulan oluşumlar
güney amerika birleşik devletleri
1792'de kurulan bölgeler ve ülkeler
amerika birleşik devletleri'nin eyaletleri
Maryland

maryland (), abd'nin orta atlantik eyaletlerinden birisidir. chesapeake körfezinin kuzeydoğusunda yer alır. doğusunda delaware ve atlas okyanusu güneyinde virginia, kuzeyinde pensilvanya vardır. washington şehri maryland'ın güneybatısında potomac nehri'nin kuzeyinde virginia sınırı üzerindedir. başkent'e yakınlığından dolayı, nasa'nın hesap merkezi, ulusal güvenlik dairesi ve abd deniz harp okulu gibi birçok devlet kurumu şehirde bulunur.

demografi 
2012 itibarıyla maryland'in tahmini nüfusu 5,884,563'tür. kilometre başına düşen insan sayısı 230'dur. beyazlar yaklaşık %58 oranıyla çoğunluğu oluşturmakla birlikte toplumun %31'ini oluşturan afroamerikalılar büyük bir azınlıktır. toplumun %10'una yakını hispanik ve latinodur.

politika
güneyindeki virjinya eyaleti aksine, maryland sakinleri genellikle daha liberaldir ve demokratik parti'yi desteklemektedir.

kardeş şehirler

kaynakça
John Keats

john keats (31 ekim 1795, londra - 23 şubat 1821, roma), i̇ngiliz şair.

yaşamı 

john keats, dört çocuğun en büyüğü olarak 31 ekim 1795'te londra'da dünyaya geldi. babası bir ticari işletme müdürüydü. annesi de aynı işletmenin sahibinin kızıydı. öğrenciyken çalışkanlığından çok cesaretiyle tanınırdı.

john keats sekiz yaşındayken babası bir kazada öldü.  altı yıl sonra annesi de veremden öldü. yetim kalan john keats, bir cerrahın yanına çalışmak üzere verildi. pek sevmediği bir iş olsa da, orada titizlikle çalıştığı söylenir. on sekiz yaşına geldiğinde, zaten çoktandır sürdürdüğü yazma çalışmaları artık şiir eksenine kaydı. kısa sürede şiir onun için bir tutkuya dönüştü. yazılarından birinde, "şiirsiz yapamayacağımı anladım," demektedir.

yirmi bir yaşındayken, çırak olarak başladığı tıp eğitimini, ileri aşamaya gelmiş olmasına karşın bıraktı ve vaktini tümüyle şiire vermeye karar verdi. kısa süre sonra yazar leigh hunt'la ve ressam benjamin robert haydon ile dostluk geliştirdi ve böylelikle londra'daki yazın çevresinin içine girdi. bu çevre içinde dönemin ünlü simaları olan percy shelley, william hazlitt ve charles lamb ile tanıştı. giderek şiir üzerine daha çok okumaya ve daha çok şiir üretmeye başladı. edmund spenser'ı, john milton'ı ve william shakespeare'i çok iyi incelediği belli olan john keats'ın şiirlerinde, bu şairlerin etkisine rastlanır. 

john keats, yaşamının son yıllarında, yaratıcı gücünün tam da doruğundayken, birden içine kapanık ve karamsar bir kişiliğe büründü. hastalandı ve 1818 yılında kendisine bakan küçük kardeşi tom'u veremden dolayı yitirdi. aynı yıl, fanny brawne'e aşık oldu ve ona adadığı şiirler yazdı.  hastalığı arttı, parasal sorunlar yaşamaya başladı ve parasızlık yüzünden ne tedavi görebildi ne de evlenebildi. 3 şubat 1820'de ilk kez kan kustu ve veremi artık ölümcül bir noktaya geldi. 23 şubat 1821'de henüz 25 yaşındayken i̇talya'da öldü.

eserleri

john keats, yalnızca 25 yıl süren yaşamı boyunca üç kitap yayımladı: poems (1925), endymion (1818), lamia, isabella, the eve of st. agnes, and other poems (1820). 

şiirlerinde, çevrede görülen sıradan nesnelerden hareketle evrensel düşüncelere açılan kapıları imgeler yoluyla yansıtır. keats, i̇ngiliz şairlerle ilgili bütün ulusal ve yabancı antolojilerde her zaman yer alan, en çok bilinen ve sevilen şairlerden olagelmiştir. derin, duygulu ve hırçın bir karakteri vardır.

bir şiirinde (ode on a gracian urn''') şöyle der: "güzellik doğruluktur, doğruluk ise güzellik, hepsi bu / yeryüzünde bildiğin ve bilmen gereken her şey''" ("beauty is truth, truth beauty, -that's all / ye know on earth, and all ye need to know").

kaynakça

dış bağlantılar 
 tüm şiirleri, mektupları, kişiliği ve yaşamı (i̇ngilizce) 
 biyografisi ve şiirleri 

1795 doğumlular
1821 yılında ölenler
i̇ngiliz şairler
king's college london'da öğrenim görenler
romantik şairler
epik şiir
londra doğumlu sanatçılar
roma'da ölenler
roma'da defnedilenler
veremden ölenler
i̇talya'da veremden ölenler
UFO (anlam ayrımı)

ufo sözcüğü şu anlamlara gelebilir:
 tanımlanamayan uçan nesne
 ufo (grup), i̇ngiliz rock grubu.

film ve televizyon
ufo (1956 film), winston jones'un yönettiği 1956 filmi.
u.f.o. (1993 film), roy "chubby" brown'un oynadığı 1993 filmi.
u.f.o. (2012 film), dominic burns'ün yönettiği, starring bianca bree, sean brosnan ve jean-claude van damme'ın oynadığı 2012 filmi.
ufo (tv dizisi), 1970'lerin bir tv dizisi.
ufo ultramaiden valkyrie, 2000'lerin manga ve anime tv dizisi.
Svilengrad

svilengrad veya osmanlı döneminde kullanılan adıyla cisr-i mustafapaşa (, trl: svilengrad), bulgaristan'ın türkiye (kapıkule sınır kapısı) ve yunanistan sınırında ve meriç nehri kıyısında bulunan, hasköy iline bağlı bir ilçe merkezidir. 2005 nüfusu yaklaşık 20.000 kişidir. ahalisinin ekseriyeti gümrük ve sınır operasyonları ile ilgili işlerde ve transit yolculara hizmet veren otel, kafe ve barlarda çalışmaktadır.

meriç nehri üzerinde bulunan ve osmanlı döneminden günümüze kadar ayakta kalabilen mustafa paşa köprüsü (h:935 / m: 1528-29) önemli tarihi yapılardandır.

edirne vilayet matbaası müdürü şevket dağdeviren'in yazdığı 1892 tarihli salnameye göre;

edirne sancağının bir kazası olan cisr-i mustafapaşa kasabasında 9 mahalle ve 1851 konutta 7903 değişik kökenli nüfus vardı. 3 nahiye ve 52 köyde 25902 nüfus barınmaktaydı. o tarihte 5 cami, 21 mescit, 1 medrese, 58 okul, 3 kışla, 1 hastane, 1 hükûmet konağı, telgrafhane, hapishane, belediye dairesi, 2 hamam, 1 eczane ve 1 depo vardı.

kasabanın içindeki haseki sultan adlı cami h: 968 / m: 1560-61 tarihinde yaptırılmış olup kubbeli ve 1 minarelidir.

selbüken ve lefke nahiyeleri ile yatacık köyünde kaliteli tütün üretilirdi. selbüken nahiyesinde manganez madeni vardı.

şair ve filozof rıza tevfik bölükbaşı ve türk bestekar şefik gürmeriç mustafapaşalıdır.

not
Seyyah

seyyah - tdk sözlüğüne göre gezgin, turist
 seyyah,  murat çelik'in düş sokağı sakinleri'nden ayrıldıktan sonra 2002'de çıkarttığı solo albüm
 seyyah, 2011'de yayınlanan sibel can albümü
 seyyah, 1996 yılında yayınlanan şahsenem albümü
Eylemsizlik kuvveti

eylemsizlik kuvveti, cisimlere etkiyen kuvvet. eylemsizlik kuvveti sistemin ivmesiyle zıt yönde oluşur.

eylemsizlik kuvveti yoktan var edilemez. var olan enerjiyi cisim yine kendi halini yani hareketsiz haline dönmek için kendi hareket yönüne zıt bir kuvvet oluşturup kullanır. evrende madde her zaman ilk hareketini korumak ister, yani duruyorsa durmak hareket halindeyse o hızda harekete devam etmek ister. cisme bir kuvvet uygulandığında cisim harekete ters yönde cevap vererek ilk halini korumak isteyecektir, bu cevap eylemsizlik kuvvetidir.

bir cisme uygulanan hiçbir kuvvet yoksa ya da cisme uygulana kuvvetlerin bileşkesi 0 ise cisim ya hareketsiz kalır ya da düzgün doğrusal hareket yapar. örneğin; sıra üzerinde duran bir kitaba dışarıdan bir kuvvet uygulanmadıkça sonsuza kadar bırakıldığı yerde kalır.başka bir cisme eşit büyüklükte zıt yönde iki kuvvet uygulanırsa kuvvetler birbirini yok edeceğinden cisim hareket etmez.sürtünmesiz bir ortamda bir misketi harekete geçirdiğimizde misket düzgün doğrusal hareket yapar.

duran bir otobüste ayaktaki yolcuların haberi olmadan otobüs aniden hareket ederse yolcular arkaya doğru itilir. hareket halindeki bir otobüsün aniden fren yapması sonunda ayaktaki ve oturan yolcuların öne fırlamaları yolcuların bulundukların durumları korumak istemelerinden kaynaklanır.  duran bir cismi herhangi bir kuvvet etkilemedikçe sürekli durur. hareket halindeki bir cismin hareketini engelleyecek bir kuvvet etki etmedikçe hareketine devam eder. bu özelliğe eylemsizlik denir.

eylemsizlik
Arı (programlama)

arı, yan etkiye neden olmayan ve yan etkilerden etkilenmeyen. bir işlev, çalışması esnasında evrensel değişkenlerin etkisinde kalıyor veya evrensel değişkenleri etkiliyorsa ve dolayısıyla bu işlevin, argumanların değeri aynı kalıyor olmasına rağmen her çağrıldığında farklı sonuçlara neden olma ihtimali varsa arı değildir.

bir işlevin arı olması, programlama hatalarını azaltır ve hataların yakalanmasını kolaylaştırır.

haskell gibi arı işlevsel dillerde, dilin kendisi arıdır. yalnız bir programlama dilinin hiçbir şekilde evrensel değişkenlerle etkileşememesi, dili işlevsiz kılacağı için bu dillerde i/o işlemleri, monadlar ile korumalı alanlarda güvenli bir şekilde yapılır.

programlama
İbrani alfabesi

i̇brani alfabesi (), sami dilleri grubuna bağlı ve i̇srail'in resmî dili olan i̇branicenin ve aşkenaz yahudilerinin konuştuğu bir cermen dili olan yidiş (yahudi almancası) ile sefarad yahudilerinin dili olan ladino (yahudi i̇spanyolcası) gibi diğer yahudi dillerinin yazımında kullanılan arami alfabesi kökenli bir yazı sistemi.

birçok sami dilinde olduğu gibi i̇brani alfabesi de sağdan sola doğru yazılan 22 temel sessiz harften oluşmaktadır. harfler bitiştirilmez ve ayrı yazılır. beş harfin sonda yazılışı farklıdır ve bunlara sofit denir. sesli harfler (נִקּוּד, nikkud; çoğulu: nikkudot), ana harflerin altına konulan işaretler ile gösterilir. ancak bu noktalamalar çoğu zaman kullanılmaz. bunlar; ancak dini metinler, sözlükler ve yabancı kelimelerin doğru okunuşunu göstermek için kullanılır.

her i̇branice harfin sayısal bir değeri bulunmaktadır. örneğin, alefin sayısal değeri 1 ve yodun sayısal değeri 10'dur; 11 sayısı ise bu iki harfin kullanımıyla gerçekleşir (יא).

tarihçe 
tarihi açıdan paleo-i̇brani alfabesi olarak da isimlendirilen fenike alfabesi yahudi metinlerinde kullanılmış ana yazıyı oluşturmuştur, ancak bu yazının kullanımı mö 6. yüzyıl civarında babil sürgünü döneminde kalkmış ve asur kökenli arami alfabesi kullanılmaya başlanmıştır. modern i̇brani alfabesi arami alfabesinden türemiş olmakla birlikte, sâmirî alfabesi hala eski alfabeden evrilmiş bir yazı sistemi kullanmaktadır. tarih boyunca az çok şekil değişiklikleri geçirmiş olan i̇brani alfabesinin antik dönem i̇brani alfabesi, kare yazı, el yazısı, raşi ve solitreo gibi biçimleri de bulunmaktadır.

harfler ve okunuşları

tarihi i̇brani alfabesi varyantları

 bazı harflerin yanında bulunan yıldız işareti o harfin sadece kelime sonunda kullanıldığına işarettir.
 c sesi gimal harfinin üzerine ayraç koyularak elde edilir.
 ç sesi tsadi harfinin üzerine ayraç koyularak elde edilir.
 j sesi zayin harfinin üzerine ayraç koyularak elde edilir.
 i̇branicede w sesi bulunmazken w sesi olan yabancı kelimeler için çift vav kullanılır.

kaynakça
Sabancı Merkez Camii

sabancı merkez camii, adana'nın reşatbey semtinde, merkez park'ın güneyinde ve seyhan nehri'nin batı kıyısında 1998 yılında hizmete açılmış cami.

28.500 kişiye ibadet imkânı sağlaması nedeniyle balkanların ve orta doğu'nun en büyük camilerinden biri kabul edilir.  konumu itibarıyla adana’da bulunan ana arterlerin, demir yolunun ve adana’yı çevre il ve ilçelere bağlayan yolların kesim noktasında ve yüksek minareleriyle uzaktan görünüyor olması nedeniyle, şehrin sembollerinden biri haline gelmiştir. caminin proje mimarı necip dinç’tir.

mimarisi 
20.000 kişilik cami (açık alanın düzenlenmesiyle 28.000 kişi), son cemaat mahaliyle birlikte 6.600 metrekareye yayılmıştır; sekiz fil ayağı üzerine oturur. klasik osmanlı mimarisi tarzında yapılmıştır. genel görünüm olarak sultan ahmet camii’ne, plan ve iç mekân olarak selimiye camii’ne benzer.

4 yarım kubbe, 5 kubbe, 6 minaresi vardır; bunlar 4 halife ve 4 mezhebe, i̇slam'ın 5 şartına, imanın 6 şartına karşılık gelmektedir. 32 metre çaplı ana kubbe 32 farza, avludaki 28 kubbe kur'an’da adı geçen 28 peygambere, ana kubbedeki 40 pencere muhammed'in peygamber olduğu yaşa, 99 metrelik 6 minare allah’ın 99 güzel ismine karşılık gelir.

camide bulunan hat eserlerinin tamamı, hattat hüseyin kutlu’ya aittir. cami çinileri, klasik i̇znik çinisi tekniği ile yaptırılmıştır. ana kubbede 9 m çapında bakara suresi'nin 255. ayeti “ayet-el kürsi) yazılıdır. güney cephede bulunan kuşak yazısı ise nur suresi nin 35., 36., 37. ve 38. ayetleridir. güney cephede bulunan dört adet pano, büyüklük bakımından dünyada en büyük cami panolarıdır.

cami de bulunan tüm nakış eserleri ve çinilerin desenleri, mimar nakkaş semih i̇rteş'e aittir.

geçmişi 
caminin temeli 13 aralık 1988'de atılmıştır. 65 bin metrekarelik arsası adana büyükşehir belediyesi tarafından türkiye diyanet vakfı’na devredilmiş; halkın bağışları ile caminin %50'si tamamlanmıştır. geri kalan %50, hacı sabancı ve onun ölümünden sonra sabancı ailesi tarafından karşılanmış; bu nedenle başlangıçta merkez camii olması düşünülen adı sabancı merkez camii hâlini almıştır.

kaynakça

galeri 

adana'daki camiler
türkiye'deki taş camiler
Toshihiko Izutsu

(4 mayıs 1914 - 7 ocak 1993), japon araştırmacı ve yazar.

tokyo keio üniversitesi institute of cultural and linguistic studies'de (kültür ve linguistik araştırmalar enstitüsünde), tahran'da imperial iranian academy of philosophy'de (tahran emperyal felsefe akademisinde), ve montreal mcgill üniversitesinde öğretim üyeliği yaptı.

tasavvuf, advaita vedanta, mahayana budizmi (özellikle zen) ve felsefi taoizm konularında önde gelen otoritelerden biri kabul edilen ve otuzdan fazla dil bilen izutsu, i̇ran, hindistan, kuzey amerika ve asya'da ilgilendiği alanlarda çok sayıda araştırma yapmıştır.

türkçeye çevirilen kitapları 
 i̇slam'da varlık düşüncesi
 i̇slam düşüncesinde i̇man kavramı 
 kur'ân'da allah ve i̇nsan
 i̇bn arabî’nin fusûs’undaki anahtar-kavramlar
 tao-culuk'daki anahtar kavramlar
 kur’an’da dini ve ahlâki kavramlar

i̇ngilizce kitapları 
 sufism and taoism : a comparative study of key philosophical concepts 
 creation and the timeless order of things : essays in islamic mystical philosophy 
 toward a philosophy of zen buddhism 
 ethico-religious concepts in the quran 
 the interior and exterior in zen buddhism 
 concept of belief in islamic theology

makaleler 
 mor'a doğru-izutsu: i̇nsanın deruni dönüşümü
 mor'a doğru-izutsu: nefsini bilen rabbini bilir

1914 doğumlular
1993 yılında ölenler
japon filozoflar
20. yüzyıl japon yazarları