EsTram

estram, 8 hattan oluşan, şehrin hastanelerini ve üniversitelerini birbirine bağlayan toplam 74 istasyondan oluşan eskişehir'deki tramvay sistemidir. toplam hat uzunluğu 55 km'dir ve yapı merkezi tarafından anahtar teslim olarak inşa edilmiştir.

uitp (uluslararası toplu taşıma birliği) tarafından verilen 2004 yılı dünya raylı sistem ödülü'nü, yapı merkezi i̇nşaat ve sanayi şirketi estram (eskişehir tramvay projesi) kazandı. yapı merkezi ile kanadalı ortağı bombardier tarafından 24 ayda inşa edilen estram projesini dünya birinciliğine taşıyan unsurlar kentsel sürdürülebilir kalkınma planlaması, sürdürülebilir ulaşımda raylı sistem çözümü, sistem tasarımı, uygulanan yüksek teknoloji ve çevre kalite yönetimi oldu. estram, 28 haziran 2007 tarihinde ts-en iso 9001:2000 ile belgelendirilmiştir.

mevcut hatlar

hatlar 
 i̇şletmedeki hatlar
  (otogar – ssk)
  (osmangazi üniversitesi – ssk)
  (otogar – osmangazi üniversitesi)
  (osmangazi üniversitesi – çankaya) - ring
  (ssk – batıkent) - ring
  (ssk – çamlıca) - ring
  (şehir hastanesi – kumlubel)
  (75. yıl – osmangazi üniversitesi)

bu hatların yanı sıra belli saatlerde hizmet veren "ssk – arıcılar", "osmangazi üniversitesi – opera", "otogar – 75.yıl" ve "otogar – şehir hastanesi" tramvay hatları da bulunmaktadır.

 eski hatlar
osmangazi üniversitesi - şehir hastanesi
batıkent – otogar
çamlıca – otogar
çankaya – otogar

 planlanan ama iptal edilen hatlar
otogar – opera
osmangazi üniversitesi – ihlamurkent
ssk – opera

aktarmalar 
ssk yönüne giden tramvaya binecek ve kumlubel istikametine gidecek yolcuların, i̇ki eylül caddesindeki çarşı durağında inmesi, kumlubel istikametine giden tramvaya binmesi gerekmektedir.

osmangazi üniversitesi istikametinden otogar veya 75.yıl tramvayıyla gelen ve şehir hastanesi istikametine gidecek olan yolcuların, belediye durağında inmesi şehir hastanesi istikametine giden tramvaya binmesi gerekmektedir.

kumlubel istikametinden gelen ve ssk,otogar ya da osmangazi üniversitesi istikametine gidecek olan yolcuların, çarşı durağında inmesi, o i̇stikametteki tramvaylara binmesi gerekmektedir.

ssk yönünden 75.yıl istikametine gidecek yolcuların ise belediye durağından 75.yıl istikametine giden araca aktarma yapması gerekmektedir.

1 saat içerisinde tramvaydan tramvaya ya da tramvaydan otobüse aktarma yapılırken eskart tekrar okutularak ücretsiz geçiş yapılabilmektedir.

çarşı durağında aktarma ücretsizdir.

yapımı 
 sözleşme başlangıç tarihi (ntp)→11 temmuz 2002
 kazıya başlanması (çarşı bölgesi)→15 ağustos 2002
 opera kolunun eklenmesi→15 ağustos 2003
 birinci aracın eskişehir'e gelmesi→10 aralık 2003
 projenin tamamlanması→27 haziran 2004
 seferlerin başlaması→24 aralık 2004 
 2. etap emek/71 evler - opera seferleri başlaması→18 mart 2014
 3. etap şehir hastanesi - opera seferleri başlaması→10 mart 2019

estram istatistikleri 
estram'a rakamlarla genel bakış (24 aralık 2004 - 31 mart 2011)
 toplam taşınan yolcu sayısı: 184.672.634 yolcu
 ortalama taşınan yolcu sayısı (hafta içi ve cumartesi): 97.820 yolcu/gün
 ortalama taşınan yolcu sayısı (pazar): 73.885 yolcu/gün
 toplam tren km: 9.057.853 km (dünyanın çevresinde yaklaşık 226 tur)
 günlük ortalama km.: 4538 km
 toplam sefer sayısı: 1.080.716 sefer
 günlük ortalama sefer sayısı: 541 sefer
 bugüne kadar en çok yolcu taşınan gün ve tarihi: 114.655 kişi/gün - 14.05.2010

teknik bilgiler 
 araç enerji temini: havai hat dc 750 v
 havai hat yüksekliği: 5,90 m
 havai hat güvenlik yüksekliği: 4,40 m
 hat uzunluğu: 15.727 m

tramvay seti 
 tramvay aracı, lastik tekerlekli araçlara göre dört kat daha uzun fren mesafesine sahiptir.
 araç adı: bombardier flexity outlook, škoda forcity classic
 uzunluk: 29,5 m
 ağırlık (boş): 35.800 kg
 genişlik: 2,3 m
 araç yüksekliği: 3,5 m
 motor gücü: 105 kw dört adet motor
 aracın maksimum hızı: 70 km
 hizmet verilen vagon sayısı: 5 adet 

ek bilgiler:

 aktarma lastik tekerlekli ulaşımdan demir tekerlekli ulaşım için geçerlidir.
 çarşı durağından aktarma karşılıklı 2 yön (i̇smet i̇nönü/yıldız-şehitlik/belediye yönlerine doğru) için ücretsizdir.

tarihçe 
estram hatlarına ek olarak batıkent, çamlıca, yenikent, çankaya, ihlamurkent, emek ve 71 evler'i kapsayan yeni hatların olurluluk raporları ve etüt projeleri 2008 yılı programına alınmak üzere dpt'ye gönderilmiş ve yapımına başlanılmıştır. 2012 yılında rayların yapımına başlanmıştır.

 18.03.2014 tarihinde emek/71 evler - opera hattında seferler başlamıştır.
 08.08.2014 tarihinde çamlıca - ssk ve batıkent - ssk hatlarında seferler başlamıştır.
 10.03.2019 tarihinde şehir hastanesi - opera hattında seferler başlamıştır.
 12.03.2021 tarihinde 75. yıl - ogü hattında seferler başlamıştır.
 14.06.2021 tarihinde şehir hastanesi - kumlubel hattında seferler başlamıştır.

görseller

kaynakça

dış bağlantılar 
 estram'ın resmi sitesi 

türkiye'deki tramvay hatları
eskişehir ilinde demiryolu ulaşımı
tepebaşı'nda ulaşım
odunpazarı'nda ulaşım
türkiye'deki metre hat açıklıklı demiryolu hatları