Nuh

nuh (; amharca: ኖህ, noḥ; , nūḥ; yunanca: νῶε, nôe), i̇brahimî dinlerde kendisinden söz edilen tufan peygamberidir. tevrat'ta nuh'un 950 yıl yaşadığına işaret edilir. kur'an'da ise kaç yıl yaşadığı bildirilmemiş, yalnızca kendisinin 950 yıl boyunca kavmi içinde yaşadığı belirtilmiştir. i̇nanışa göre tufan'dan önce allah'ın emriyle büyük bir gemi inşa etmiş ve bu gemiye "nuh'un gemisi" denmiştir.

nuh hikâyesinin kökeni
tevrat ve kur'an'da nuh ile ilgili ifadeler, babiller ve sümerlerin tufan anlatılarındaki (gılgamış destanı) ziusudra / utnapiştim karakterleri ile büyük benzerlikler gösterir. mezopotamya'da toplumu derinden etkileyen bir sel felaketi üzerine üretilen ve toplum hafızasına kazınan destanlarının i̇branilerin babil sürgünü dönüşünde yazılan tevrat nüshalarına aktarıldığı düşünülmektedir. ancak bu aktarımlar, her kültür ve coğrafi bölgede yeni ve yerel özellikler ile değiştirilerek yeniden yazım şeklinde gerçekleşmiştir.

tevrat'a göre soyağacı

tevrat’a göre nuh, âdem’in yaratılışından 1056, ölümünden 126 yıl sonra doğmuştur. hayatının ilk 500 yılı hakkında kitâb-ı mukaddes'te bir bilgi yoktur. tevrat’ın naklettiğine göre nuh zamanında insanlar çok bozulmuştu ve yeryüzünde kötülük hüküm sürüyordu. örneğin âdem'in oğlu olan şît'in çocukları, diğer oğlu kabil'in soyundan gelen kızlarla evlenmiş ve bunun sonucunda şiddet yanlısı kötü bir nesil ortaya çıkmıştı. tevrat'a göre, bu nesil kötülükte çok daha fazla ileri gittikleri için, tanrı insanı yarattığına pişman olmuş ve büyük bir tufanla bütün insanlığı, hayvanları, sürüngenleri ve kuşları yok etmeye karar vermişti. sadece nuh, tanrı'nın gözünde değerliydi; çünkü kendisi sadık ve eksiksiz birisiydi. büyük tufan, nuh 600 yaşında iken başlar.

oğulları ve temel ırklar 
yaratılış kitabı'na göre nuh'un üç oğlu vardır ve üç oğlundan üç temel ırk meydana gelmiştir.

 sam (sami ırkının atası)
 oğulları: elam, asşur (asur), arfakşad, lud ve aram
 ham (hami ırkının atası)
 oğulları: cush, mizraim, fut ve kenan
 yafes (yafetik ırkın atası)
 oğulları: gomer, magog, maday, yavan, tubal, meşek ve tiras

i̇slam inancında nuh 

i̇bn-i abbas'tan rivayete göre nuh 480 yaşındaydı. 120 yıl süren peygamberliği boyunca onları allah'a çağırdı. ona karşı geldiler ve onu yalanladılar. allah ona gemi yapmasını emretti. gemiyi yaptı ve 600 yaşında olduğu hâlde içine bindi. boğulanlar boğuldu, bundan sonra o, 350 yıl daha yaşadı. tufan yükseldi ve bütün yeryüzünü kapladı. adem'le nuh arasında 2200 yıl vardır. i̇nanca göre tufan 40 yıl sürmüştür.

i̇slam geleneğinde nuh ile i̇brahim arasında da 950 yıl olduğuna inanılır. kur'an'da nuh müminun suresi, ankebut suresi 14. ayet ve nuh suresinde benzer ifadelerle anlatılır:

 şüphesiz biz nûh’u, kavmine, “kendilerine elem dolu bir azap gelmeden önce kavmini uyar” diye peygamber olarak gönderdik. 
 nûh şöyle dedi: “ey kavmim! şüphesiz, ben sizin için apaçık bir uyarıcıyım. ...
 size ne oluyor da allah için bir vakar ummuyorsunuz?  
 hâlbuki o sizi evrelerden geçirerek yaratmıştır.  
 görmediniz mi allah yeri göğü, tabaka tabaka nasıl yaratmıştır?  
 onların içinde nasıl ayı bir ışık, güneşi de bir kandil yapmıştır?
 allah, sizi (âdem'i) yerden bitirdi.
 sonra sizi yine oraya döndürecek ve kesinlikle sizi (yeniden) çıkaracaktır. 
 allah yeryüzünü sizin için bir sergi yapmıştır ki, oradaki geniş yollarda yürüyesiniz. 
 nûh dedi ki: “rabbim! gerçekten onlar bana karşı geldiler, malı ve çocuğu ancak kendi hüsranını artıran kimselere uydular.
 şöyle dediler: ‘sakın ilâhlarınızı bırakmayın. hele hele vedd’i, süvâ’ı, yeğus’u, ye’ûk’u ve nesr’i hiç bırakmayın.
 hataları yüzünden suda boğuldular ve cehenneme sokuldular da kendileri için allah’tan başka yardımcılar bulamadılar. 
 nûh şöyle dedi: “ey rabbim! kâfirlerden hiç kimseyi yeryüzünde bırakma!
 rabbim! beni, ana babamı, iman etmiş olarak evime girenleri, iman eden erkekleri ve iman eden kadınları bağışla. zalimlerin de ancak helâkini arttır.(71:1-28
 "andolsun ki, nuh'u kavmine gönderdik de içlerinde elli eksik bin (dokuz yüz elli) yıl kaldı, derken zulümlerini sürdürürlerken onları tufan yakalayıverdi." ankebut 14 /kur'an

tartışmalar 
evrensel tufan efsanesi günümüz bilimsel ve jeolojik verilerine uymamakta, dinsel mantık açısından da kendilerine peygamber gönderilmeyen diğer toplumların da aynı felaketle yok ediliyor oluşu gibi sorunlar ortaya çıkarmakta, yeni yorumlar kur'an'ın tufan olayını yerel bir afet olarak ele aldığı yaklaşımı üzerinden yapılmaktadır. tufanın gerçekleştiği bölge için de mezopotamya bölgesine işaret edilmektedir. ancak bu yaklaşımlar yerel bir afet için büyük bir gemi inşası ve bu gemiye az sayıda inanan insan ve hayvanlardan çifter çifter bindirilmesi, sonrasında da nuh'un insanlığın ikinci babası kabul edilmesi gibi anlatımlarla uyuşmamaktadır. fakat, 2016 yılında northwestern üniversitesinden steve jacobsen ve ekibi yerin 1000 km altında devasa okyanuslar olduğunu buldular. hûd suresi 40. ayette "tandır’dan (fırın) sular fışkırmaya başladığı zaman" ifadesi geçer. müslümanlar tarafından tandır ifadesinin magma tabakası olduğu iddia edilir ve bu bir mucize olarak görülür. bir diğer ayette “ey yer suyunu yut” ifadesi geçer. (hûd 44) steve jacobsen'in bulduğu söylenen yeraltı okyanusu bir tezdir.  bilim dunyasinda da rağbet görmüş değildir. kesin bir bilgi değildir.

diğer tufan efsaneleri 
pek çok kadim tufan hikâyeleri yukarıdakine benzer olayları paylaşırlar.

 i̇brani: nuh'un gemisi
 mısır naunet
 hindu: manu
 çin: nuwa
 sümer: ziusudra
 babil: atra-hasis, utnapishtim, xisuthrus
 yunan: deucalion
 toltec toptlipetlocali

ayrıca bakınız 
 gılgamış destanı
 i̇slam mitolojisi
 nama
 sümerler
 thamanin

kaynakça 

 
efsanevî ilk insanlar
i̇slam peygamberleri
kur'an'daki kişiler
tevrat'taki kişiler
i̇brahimi mitoloji