Albert Michelson

albert abraham michelson (19 aralık 1852, strelno - 9 mayıs 1931), amerikalı fizikçidir.
doğumundan iki yıl sonra ailesi virginia city'ye taşındı. fakat daha sonra san francisco'ya gittiler. michelson burada 1869 yılında liseyi bitirdi. başkan grant tarafından u.s. naval academy (denizcilik yüksekokulu) 'ye çağrıldı. teğmen olarak mezun olduktan sonra iki yıl gemiyle gezdi. daha sonra amiral sampson'un yanında akademide fizik ve kimya öğretmenliği yaptı.

1879'da denizcilik almanak ofisinde çalıştı. avrupa'ya gitti, orada berlin üniversitesi, heidelberg, ve paris'teki college de france and école polytechnique okullarını ziyaret etti. 1883'te deniz kuvvetlerinden istifa etti. cleveland, ohio' da uygulama okulu fizik profesörü oldu. 1890' da clark university' worcester, massachusetts de aynı pozisyondaki görevi kabul etti. ve 1892'de yeni kurulan chicago üniversite'sinde fizik profesörü ve bölüm başkanı oldu. i. dünya savaşı sırasında deniz kuvvetlerine tekrar katıldı. 1918'de chicago'ya geri döndü. michelson, 1929 yılında mount wilson observatory' de çalışmak üzere istifa etti.

kariyeri boyunca fiziğin çeşitli dallarıyla ilgilendi. onun özel bir yeteneği olduğu anlaşılan optikte başarı sağladı. işığın hızını ilk olarak 1881 'de inanılmaz bir duyarlılıkla ölçtü. dünyanın hareketinin, ışık hızının ölçümündeki etkisini ölçen interferometre'yi keşfetti. profesör e. w. morley' le birlikte interferometre'yi kullanarak ışığın bütün dahili sistemlerde aynı hızda ilerlediğini gösterdi. i̇nterferometre ayrıca istenilen mesafeyi dalgaboyu cinsinden büyük bir duyarlılıkla ölçmek içinde kullanılıyordu.
 
uluslararası ağırlık ve ölçü birimleri komitesinin isteği üzerine standart metreyi kadmiyum ışığının dalgaboyu cinsinden ölçtü. echelon spectroscope'unu buldu ve savaş yıllarında deniz kuvvetlerindeki çalışmalarıyla burası için aletler geliştirdi. u.s. deniz kuvvetleri araç gereçleri arasında yer alan mesafe ölçeri(rangefinder) bunlardan biridir. sivil yaşama döndüğünde daha çok astronomi ile ilgilendi.

1920'de ışık girişimini kullanarak ve interferometre'nin gelişmiş şekliyle, betelgeuse yıldızının çapını ölçtü. bu ölçüm aynı zamanda ilk defa bir yıldızın büyüklüğünün doğru olarak tespitidir.

michelson'un birçok bilimsel dergide yazıları yayımlandı. bunlardan bazıları velocity of light (1902) light waves and their uses (1899-1903), ve studies in optics'(1927)dir.

michelson amerika ve on avrupa ülkesinde birçok etkili topluluğa üye olmuştur. o american physical society (1900) 'nin, american association for the advancement of science (1910-1911)'ın, ve national academy of sciences (1923-1927) 'ın başkanlığınıda yaptı. ayrıca royal astronomical society, the royal society of london ve the optical society, an associate of l'académie française'ninde bir üyesiydi. aldıkları birçok ödül arasında matteucci medal (societá italiana), 1904; copley medal (royal society), 1907; elliot cresson medal (franklin institute), 1912; draper medal (national academy of sciences), 1916; franklin medal (franklin institute), medal of the royal astronomical society, 1923; ve duddell medal (physical society), 1929 yer alır.

michelson edna stanton ile 1899'da evlendi. bir oğlu ve 3 kızı vardı.

kaynakça

1852 doğumlular
kujavia-pomeranya voyvodalığı doğumlular
1931 yılında ölenler
amerikalı fizikçiler
amerikalı agnostikler
almanya yahudisi asıllı amerikalılar
nobel fizik ödülü sahipleri
deneysel fizikçiler
optik fizikçiler
case western reserve üniversitesi öğretim üyeleri
amerika birleşik devletleri deniz kuvvetleri akademisinde öğrenim görenler
amerikalı deniz subayları
chicago üniversitesi öğretim üyeleri
sscb bilimler akademisi'nin şeref üyeleri
sscb bilimler akademisi'nin yabancı üyeleri
kraliyet astronomi derneği altın madalyası sahipleri
amerikalı nobel ödülü sahipleri
amerikan fizik topluluğu başkanları
matteucci madalyası sahipleri