Barbaros Hayrettin Anadolu Lisesi

barbaros hayrettin lisesi, kocaeli ili gölcük ilçesinde bulunan bir anadolu lisesidir. 2012 yılına kadar genel lise olarak faaliyetini sürdürmüştür. bir dönem yabancı dil ağırlıklı lise (süper lise) statüsünde de faaliyet göstermiştir. 2012-2013 eğitim ve öğretim yılından itibaren ise anadolu lisesi statüsünde faaliyet göstermektedir. kısa adı gbhl biçimindedir. 1958 yılında kurulduğunda adı gölcük lisesi (gl) olarak belirlenen liseye, 1970 yılında kavaklı'daki kalıcı binasına geçişi ile beraber barbaros hayrettin lisesi adı verilmiştir.

flama renkleri, kurulmasına yol açan üsküdar talebe vapuru faciası'nı temsil eden siyah; ve yüzlerce lise öğrencisinin yaşamını yitirdiği bu deniz kazasının ardından doğan yeni günü, yani gbhl'nin kurulmasını temsil eden sarıdır.

mezunların isminin yanında 1969 ve öncesindeki mezunlar için gl, 1970 sonrası mezunlar için bh kısaltması kullanılır. (örn: ali canoğlu bh'79) ayrıca 1970 öncesinde okulun orta kısmı (ortaokul) da mevcuttur.

gbhl tarihi 

gölcük barbaros hayrettin lisesi (gbhl) 1958 yılında kuruldu. kuruluşuna yol açan asıl etmen trajik bir deniz kazasıdır. üsküdar talebe vapuru faciası olarak bilinen ve 1958 türkiyesi'nde şok etkisi yaratan bu deniz kazası aynı zamanda türkiye tarihinin en ölümcül sivil denizcilik kazasıdır. bu kazanın neden gbhl'nin kuruluşunda önemli yer tuttuğunu anlamadan önce biraz geriye dönüp gölcük'ü tanımak gerekiyor.

türk donanması ve askeri tersane, cumhuriyet öncesinde i̇stanbul haliç'te bulunmaktaydı. lozan barış antlaşması ile boğazların askerden arındırılmasına hükmedilince donanma ve tersane için yeni yer arayışına girişilmişti. atatürk'ün emriyle bu iş için coğrafi ve stratejik açıdan en uygun yer olarak i̇zmit körfezi'nin güneyi seçilmişti. gölcük, işte bu şekilde kuruldu ve 1936 yılında da kocaeli'ye bağlı bir ilçe oldu.

gölcük halkı genel olarak körfez'in güneyindeki samanlı dağı'nın eteklerinde yer alan eski köylerden gelen halk ve donanma komutanlığı ve gölcük tersanesi nedeniyle deniz kıyısında yeni oluşan bu yerleşim yerine göçenlerden oluşuyordu.

körfezin güneyindeki samanlı dağı'nın eteklerinde cumhuriyet öncesinde rum ve ermeni köyleri de bulunmaktaydı. mübadele ve diğer etkenler nedeniyle bu köylerdeki nüfus yapısı değişti ve bu köylere çoğunlukla kafkas halkları yerleştirildi. bugün de gölcük'ün nüfus yapısı içinde gürcüler ve hemen ardından lazların önemli bir oranda oldukları söylenebilir. deniz kıyısında kurulan ve gölcük adı verilen ilçe, yukarıda belirtilen yerel nüfus ve denizciler ile göçmen tersane işçilerinden ve onlara hizmet veren esnaftan oluşmaktaydı.

cumhuriyet öncesinde gölcük ilçe merkezi yakınlarındaki bahçecik'te kurulan, cumhuriyet öncesinde ise kapanan ya da başka yerlere taşınan, hatta günümüzdeki üsküdar amerikan lisesi'nin temelini de oluşturan azınlık/misyoner okulları sayılmazsa, cumhuriyet döneminde ilçe statüsü kazanan gölcük'te lise bulunmamaktaydı. öğrenciler, körfez'in karşı yakasında bulunan i̇zmit'teki liselere gidip gelmekteydiler. 1 mart 1958 cumartesi günü, o zaman için cumartesi günleri yarım gün olan okullarından çıkan ve çoğunluğu gölcüklü öğrencilerden oluşan yolcular, i̇zmit iskelesinden üsküdar adlı vapura bindiler. zaten ekonomik ömrünü çoktan tamamlamış, bakımları aksatılmış ve tıkabasa yolcu almış olan üsküdar vapuru, derince açıklarında aniden patlayan fırtında sonucu alabora olarak battı. çoğu gölcüklü lise öğrencisi olan yaklaşık 400 yolcu bu kazada yaşamını yitirdi.

deniz faciası ve ceset arama çalışmaları, o zamanın medyasında haftalarca geniş şekilde işlenecekti. kazaya yol açan açık ihmal ve kusurlar, zamanın hükümetine yönelik muhalefeti iyice artıran bir unsur oldu. ancak bir süre sonra konuya ilişkin yayınlara yasak konuldu.

gölcük'e bir lise kurulması bu kazadan sonra akıllara gelecekti. bu nedenle gbhl mezunları, liselerinin doğumgününü 1 mart 1958 olarak kabul etmektedirler. lise, kâğıt üzerinde hemen kuruldu. ancak henüz bir binası yoktu. bu nedenle gölcük merkez ortaokulu binasında eğitim vermeye başladı. gbhl'nin kavaklı sahili'ndeki binasının tamamlanması 1970 senesini buldu.

i̇lk olarak gölcük lisesi adıyla açılan okul, bu yıldan itibaren barbaros hayrettin lisesi adını almıştır. aynı yıl meydana gelen bir yangın okul arşivindeki pek çok belgeyi ortadan kaldırmıştır.

gbhl, 1999 yılına gelindiğinde hala ilçe merkezindeki tek genel lisedir. 17 ağustos 1999 depremi, liseye ciddi hasar vermiştir. daha da önemlisi, bu depremde çok sayıda öğrenci, öğretmen ve mezun yaşamını yitirmiştir.

deprem sonrasında gbhl, denizden çok uzağa, o zamanki adı gölcük anadolu lisesi olan i̇hsaniye anadolu lisesi'nin binasına taşınmak zorunda kalmıştır. zaten okulun öğrenci sayısı da gerek kayıplar gerekse göçler nedeniyle birkaç sınıf mevcuduna kadar düşmüştür.

2000 yılından itibaren güçlü bir mezun dayanışması ile ve mezunlar derneği'nin çabalarıyla okul binasının onarılması sağlanmıştır. böylelikle gbhl, kendisi ile ve adı ile özdeşleşen denize, i̇zmit körfezi'ne yeniden kavuşmuştur. gbhl öğrencileri de eskiden olduğu gibi bir yandan dersi, bir yandan körfez'i izleme şansına kavuşmuşlardır.

gbhl 2012 yılına kadar genel lise olarak faaliyetini sürdürmüştür. bir dönem yabancı dil ağırlıklı lise (süper lise) statüsünde de faaliyet göstermiştir. okul, 2012-2013eğitim-öğretim yılından itibaren anadolu lisesi statüsünde faaliyet göstermektedir.

barbaros marşı 
gölcük barbaros hayrettin lisesi'nin 2001 yılından bu yana kullandığı okul marşıdır. en çok mezun etkinliklerinde, i̇nternet üzerinde ve öğrencilerin gayriresmî buluşmalarında kullanılmaktadır. gbhl'ye ait paşa adlı okul maskotu ile beraber, lisenin önemli ayırdedici varlıkları arasındadır. barbaros marşı ve paşa, gölcük barbaros hayrettin lisesi mezunlar derneği (gbhlmd) tarafından 2001 yılında okula hediye edilmiştir.

tarihi 

2001 yılına kadar gbhl'nin bir okul marşı bulunmamaktaydı. ancak aynı zamanda hala aslında okulun sloganı olmaya devam eden "fi-fa!", bu görevi yerine getirmiştir. bu mani/tezahürat veya şarkı/marşın söylenmesi şu şekildeydi. 'fi-fa!'nın giriş bölümü amigo ve koro tekrarı biçiminde, gbhl isminin söylendiği kısımlar ise rus halk şarkısı kalenka'nın melodisi eşliğinde söylenirdi.

 fi-fa! 
 bomboriski bomboriski bomboriski fisko! 
 nanay, nanay da fisko! 
 uh, aleyna! 
 gulu gulu zemzem! 
 onu bunu bilmem! 
 gölcük barbaros hayrettin lisesi

2001 yılına kadar sadece 'fi-fa!' ile coşan gbhl'liler için bir marş bestelenmesi fikri, gbhlmd'nin yeniden güçlü bir biçimde faaliyete başladığı 2000 yılında oluşmuştu.

hazırlanacak olan marşın, gölcük'ü, onun kanına işlemiş olan denizcilik niteliğini, her barbaroslunun içinde var olan körfez sevgisini, okulun tarihinde öne çıkan derin ve köklü acıları ve bu acılara yol açan ihmaller ve cehalete inat, bilime/sanata, bilimselliğe olan inancı ve kısacası 'türkiye idealini' ortaya koymaası hedeflenmişti.

marşın yapım süreci 

barbaros marşı, 2001 yılında mustafa hindistan bh'89 tarafından yazılmış ve bestelenmiştir. emir ersoy tarafından aranje edilmiştir. eserin 2001 ocak ayındaki stüdyo kayıtları korukent karma müzik'te marşandiz stüdyoları'nda yapılmıştır. ses mühendisliğini murat bulut üstlenmiştir. eserin stüdyo kayıtlarında gbhlmd yönetim kurulu üyeleri ve dj deli mine de koro da yer almışlardır. marşı cd ve kaset baskıları unkapanı'nda çağ müzik tarafından yapılmıştır. albüm kapakları, kartonet tasarımları mart matbaası'nda yapılmıştır.

mezun örgütlenmesi 
gölcük barbaros hayrettin lisesi mezunlar derneği (gbhlmd), 1988 yılında kurulmuştur. derneğin ilk başlardaki başlıca etkinliği barbaroslular gecesi (bargece) adı verilen ve aslında derneğin kuruluşundan önce de çeşitli biçimlerde var olan buluşmaları düzenli hale getirmek olmuştur.

gbhlmd, 1999 depreminin ardından gbhl'nin yaşadığı ciddi sarsıntı ve sıkıntıları atlatması için ciddi bir mücadeleye girişmiştir. i̇lk olarak okulun kendi binasına, kavaklı'ya dönmesi sağlanmış, ardından da irili ufaklı onlarca iyileştirme ve dayanışma projesi uygulanmıştır.

bunların başlıcaları, 17 ağustos 1999 depremini anma etkinliği olan barbarosluların büyük buluşma etkinliği (barbul ya da bb), depremin meydana geldiği saat olan 03:02'de düzenlenen büyük sessizlik, 1 mart 1958 üsküdar talebe vapuru faciası'nı anma etkinliği olan sizi unutmadık çocuklar başlıklı organizasyonlardır.

dernek ayrıca gbhl öğrencilerine yönelik burs projesi barburs, gbhl anı-hediyelik eşyalarını kapsayan baranı, online ve fiziki üyelik ve kayıt işlemlerini kapsayan barkayıt ve barüye, dernek idare ofisini kapsayan barofis, derneğin dergisi barbaros magazin (barmag ya da bm), derneğin sanal ve fiziki bültenleri olan barbülten gibi pek çok projeyi geliştirmiş ve uygulamıştır.

gbhl mezunlar derneği'nin gbhl'ye yönelik katkılarından bir diğeri ise gbhl maskotu paşa'dır. paşa ile ilgili olarak hürriyet gazetesinde ertuğrul özkök'ün kaleme aldığı makaleye ulaşmak için: burayı tıklayınız

gbhlmd ayrıca barbaros marşı'nı da (barmarş) bestesinden sözlerine, düzenlemesinden stüdyo kayıtları ve cd baskılarına kadar hazırlayarak gbhl'ye hediye etmiştir.

kardeş okullar 

 robert college, istanbul, 1999 yılından bu yana
 koç lisesi, istanbul, 1999 yılından bu yana
 het bredero college, amsterdam, 1999 yılından bu yana

kaynakça

dış bağlantılar 
 gbhl resmi sitesi
 gbhl mezun dayanışması

barbaros hayrettin lisesi
kocaeli ilinde bulunan liseler
1958'de kurulan eğitim kurumları