24 Temmuz



olaylar 
 1823 - şili'de kölelik yasaklandı.
 1847 - salt lake city, i̇sa mesih'in son zaman azizler kilisesi peygamberlerinden brigham young öncülüğünde kurulmaya başlandı.
 1866 - tennessee, amerikan i̇ç savaşı sonrasında birliğe tekrar kabul edilen ilk eyalet oldu.
 1901 - yazar o. henry, zimmet suçundan austin, texas'ta üç yıl kaldığı hapishaneden iyi hal nedeniyle salıverildi.
 1908 - ii. meşrutiyet'in ilanı: 29 yıldır askıda olan osmanlı anayasası yeniden yürürlüğe girdi.
 1911 - hiram bingham iii, machu picchu'yu (i̇nka'ların kayıp şehri) yeniden keşfetti.
 1915 - chicago'da yolcu gemisi battı; 845 kişi öldü.
 1923 - günümüz türkiye'sinin sınırlarını büyük oranda çizildiği lozan antlaşmasının imzalatılması.
 1931 - pittsburgh'da (pensilvanya) yaşlılar evinde çıkan yangında 48 kişi öldü.
 1936 - i̇spanya hükûmeti, iç savaş nedeniyle dünyadan yardım istedi.
 1943 - ii. dünya savaşı: i̇ngiliz ve kanada uçakları geceleri, abd uçakları ise gündüzleri hamburg'u bombaladı. kasım'da operasyon bittiğinde; 9.000 ton patlayıcı kullanılmış, 30.000 den fazla insan ölmüş ve 280.000 bina yıkılmış olacaktı.
 1944 - ii. dünya savaşı: pasifik cephesi'nde amerika birleşik devletleri ile japon i̇mparatorluğu arasında tinian muharebesi başladı.
 1950 - gazeteciler cemiyeti, sansürün kaldırılışını basın bayramı ilan etti.
 1952 - merzifon ve akşehir’de sel: 77 ev yıkıldı, 500 büyükbaş hayvan öldü ve tarım alanları sular altında kaldı.
 1955 - ekrem koçak, 800 metrede akdeniz oyunları rekoru kırarak birinci oldu.
 1958 - türkiye’nin kıbrıs’a asker gönderme önerisini, birleşik krallık reddetti.
 1959 - irak’ın kerkük şehrinde, 1000 kadar türkmeni’nin katledildiği açıklandı.
 1960 - basın ahlak yasası imzalandı.
 1963 - sendikalar kanunu ile toplu i̇ş sözleşmesi, grev ve lokavt kanunu çıktı.
 1967 - 11 mayıs’ta greve giden ve haklarını almak için ankara’ya yürüyüşe geçen manisalı 90 temizlik işçisi, 930 kilometre kat ederek ankara’ya vardı.
 1967 - dokunulmazlığı kaldırılan türkiye i̇şçi partisi i̇stanbul milletvekili çetin altan, kararın iptali istemiyle anayasa mahkemesi’ne başvurdu.
 1968 - polisin i̇stanbul teknik üniversitesi yurdu’nu bastığı sırada dövdüğü gençlerden hukuk fakültesi öğrencisi vedat demircioğlu, sekiz gün komada kaldıktan sonra öldü.
 1974 - yunanistan’da yedi yıldır süren cunta yönetimi sona erdi; sürgündeki konstantin karamanlis, hükûmeti kurmak üzere geri döndü.
 1977 - dört gün süren libya-mısır savaşı sona erdi.
 1986 - kartal, i̇stanbul’da tren kazası: 9 ölü, 18 yaralı.
 2016 - cumhuriyet halk partisi, taksim mitingi'ni düzenledi.
 2020 - ayasofya müzesi, ayasofya camii olarak 86 yıl sonra tekrar açıldı.

doğumlar 
 1242 - stommeln'li christina, bir alman mistikti (ö. 1312)
 1689 - william, prenses anne ve eşi danimarka’dan prens george’un oğlu (ö. 1700)
 1783 - simón bolívar, güney amerikalı devrimci lider (ö. 1830)
 1802 - alexandre dumas, père, fransız yazar (ö. 1870)
 1803 - adolphe adam, fransız besteci (ö. 1856)
 1827 - francisco solano lópez, carlos antonio lopez'in büyük oğlu (ö. 1870)
 1854 - konstantin josef jireček, çek tarihçi, diplomat ve slavist (ö. 1918)
 1855 - rené basset, fransız şarkiyatçı (ö. 1924)
 1857 - henrik pontoppidan, danimarkalı yazar ve nobel edebiyat ödülü sahibi (ö. 1943)
 1860 - alphonse mucha, çek ressam ve grafik sanatçısı (ö. 1939)
 1864 - juan vicente gómez, venezuela diktatörü (1908-1935 arasında) (ö. 1935)
 1892 - alice ball, amerikalı kimyager (ö. 1916)
 1897 - amelia earhart, amerikalı havacı ve yazar (ö. 1938)
 1920 - tamar eshel, i̇srailli diplomat ve siyasetçi (ö. 2022)
 1922 - namık kemal şentürk, türk devlet adamı, bürokrat ve siyasetçi (ö. 2020)
 1925 - hulki saner, türk senarist, yönetmen ve film yapımcısı (ö. 2005)
 1929 - gülriz sururi, türk tiyatro oyuncusu (ö. 2018)
 1931 - ermanno olmi, i̇talyan yönetmen (ö. 2018)
 1932 - yıldız moran, türk fotoğrafçı, sözlük yazarı ve çevirmen (ö. 1995)
 1936 - dan inosanto, amerikalı dövüş sanatları hocası ve bruce lee'nin öğrencisi
 1938 - josé altafini, i̇talyan futbolcu
 1939 - walt bellamy, amerikalı basketbolcu (ö. 2013)
 1940 - ertuğrul işınbark (mandrake), türk illüzyonist (ö. 2014)
 1948 - gene zwozdesky, kanadalı siyasetçi (ö. 2019)
 1950 - fehmi koru, türk gazeteci ve yazar
 1952 - gus van sant, amerikalı yönetmen ve müzisyen
 1954 - erdoğan arıca, türk futbolcu ve teknik direktör (ö. 2012)
 1954 - jorge jesus, portekizli futbolcu ve teknik direktör
 1956 - mehmet ali aydınlar, türk iş insanı ve türkiye futbol federasyonu'nun başkanlarından
 1957 - şevket mirziyoyev, özbek siyasetçi ve özbekistan'ın 2. devlet başkanı
 1961 - jale bekar, türk pop müzik şarkıcısı
 1963 - karl malone, amerikalı basketbolcu
 1965 - süleyman nevzat korkmaz, türk siyasetçi
 1969 - jennifer lopez, ameriklı oyuncu, şarkıcı, dansçı ve moda tasarımcısı
 1969 - uzay heparı, türk besteci ve yapımcı (ö. 1994)
 1972 - burak şendağ, türk tango bestecisi, bandoneonist ve piyanist
 1973 - evren duyal, türk tiyatro ve sinema oyuncusu
 1975 - eric szmanda, amerikalı sinema oyuncusu
 1975 - torrie wilson, amerikalı model ve güreşçi
 1976 - tiago monteiro, portekizli formula 1 pilotu
 1977 - mehdi mahdavikia, i̇ranlı futbolcu
 1977 - serkan kaya, türk şarkıcı, besteci ve söz yazarı
 1978 - madeline miller, amerikalı romancı
 1979 - cristian rodrigo zurita, arjantinli futbolcu
 1979 - rose byrne, avustralyalı oyuncu
 1981 - nayib bukele, salvadorlu siyasetçi ve iş insanı
 1981 - onur şan, türk şarkıcı
 1981 - summer glau, amerikalı dansçı, sinema ve dizi oyuncusu
 1982 - elisabeth moss, amerikalı oyuncu 
 1982 - anna paquin, kanadalı oyuncu ve akademi ödülü sahibi
 1982 - vyacheslav krendelev, türkmen futbolcu
 1983 - daniele de rossi, i̇talyan futbolcu
 1984 - debby stam, hollandalı voleybolcu
 1985 - aries merritt, amerikalı atlet
 1986 - vügar haşimov, azeri satranç oyuncusu (ö. 2014)
 1987 - merve sevi, türk oyuncu
 1989 - eko yuli irawan, endonezyalı halterci
 1991 - emily bett rickards, kanadalı oyuncu
 1992 - mikaël kingsbury, kanadalı serbest stil kayakçı
 1994 - bright edomwonyi, nijeryalı futbolcu
 1995 - kyle kuzma, amerikalı profesyonel basketbolcu
 1996 - fırat alemdaroğlu, türk basketbolcu
 1997 - emre mor, türk futbolcu

ölümler 
 946 - muhammed bin toğaç, kendisi fergana'dan gelmiş i̇hşidi hanedanı kurucusu (d. 882)
 1129 - shirakawa, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 72. imparatoru (d. 1053)
 1862 - martin van buren, abd'nin 8. başkanı (d. 1782)
 1885 - baldwin martin kittel, alman bitki bilimci (d. 1797)
 1927 - ryunosuke akutagava, japon yazar (d. 1892)
 1930 - šatrijos ragana, litvan hümanist yazar ve eğitimci (d. 1877)
 1941 - afife jale, ilk türk kadın tiyatro oyuncusu (d. 1902)
 1957 - sacha guitry, fransız aktör, yönetmen ve senarist (d. 1885)
 1959 - abdullah şaik, azeri yazar, şair ve öğretmen (d. 1881)
 1968 - vedat demircioğlu, türk devrimci (i̇tü öğrencisi ve türkiye'de 68 kuşağının ölen ilk ismi) (d. 1943)
 1974 - james chadwick, i̇ngiliz fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi (d. 1891)
 1980 - peter sellers, i̇ngiliz aktör (d. 1925)
 1984 - jose mauro de vasconcelos, brezilyalı yazar (d. 1920)
 1986 - fritz albert lipmann, alman asıllı amerikalı biyokimyacı ve nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahibi (d. 1899)
 1988 - ilona elek, macar eskrimci (d. 1907)
 1990 - agah hün, türk tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1918)
 1991 - isaac bashevis singer, polonya asıllı amerikalı yazar ve nobel edebiyat ödülü sahibi (d. 1904)
 1992 - arletty, fransız oyuncu ve şarkıcı (d. 1898)
 1995 - sadık ahmet, batı trakyalı türk tıp doktoru ve siyasetçi (batı trakya türkleri'nin hakları için verdiği mücadele ile tanınan) (d. 1947)
 2002 - adnan yücel, türk şair (d. 1953)
 2004 - bob azzam, lübnan asıllı mısır doğumlu fransız şarkıcı (d. 1925)
 2007 - albert ellis, amerikalı psikoterapist (d. 1913)
 2010 - theo albrecht, alman girişimci (d. 1922)
 2011 - didem madak, türk şair (d. 1970)
 2011 - g. d. spradlin, amerikalı oyuncu (d. 1920)
 2012 - nevin çokay, türk ressam (d. 1930)
 2012 - chad everett, amerikalı oyuncu (d. 1937)
 2012 - sherman hemsley, amerikalı şarkıcı, oyuncu ve komedyen (d. 1938)
 2012 - john atta mills, gana dördüncü cumhuriyeti'nin üçüncü devlet başkanı (d. 1944)
 2013 - muhammed el-brahmi, tunuslu muhalif siyasetçi (d. 1955)
 2013 - garry davis, amerikan aktivist (d. 1921)
 2016 - marni nixon, amerikalı kadın soprano, oyuncu ve şarkıcı (d. 1930)
 2017 - luis gimeno, uruguay doğumlu meksikalı aktör (d. 1927)
 2017 - udupi ramachandra rao, hint bilim insanı (d. 1932)
 2019 - claes andersson, i̇sveççe konuşan fin siyasetçi aynı zamanda psikiyatrist, yazar, şair ve caz müzisyeni (d. 1937)
 2019 - günay tuncel, türk organizatör ve işletmeci (d. 1940)
 2019 - margaret fulton, i̇skoçya doğumlu avustralyalı-britanyalı gurme, yemek şefi, yazar, yorumcu ve gazeteci (d. 1924)
 2019 - sergio di giulio, i̇talyan aktör ve seslendirme sanatçısı (d. 1945)
 2020 - nina andreyeva, rus kimyager, eğitimci, yazar, siyasi aktivist eleştirmen (d. 1938)
 2020 - benjamin mkapa, tanzanyalı gazeteci, diplomat ve siyasetçi (d. 1938)
 2020 - amala shankar, hint kadın dansçı, aktris ve sanatçı (d. 1919)
 2021 - rodney alcala, amerikalı hükümlü tecavüzcü ve seri katildir (d. 1943)
 2021 - dieter brummer, avustralyalı aktör (d. 1976)
 2021 - herbert köfer, alman aktör ve televizyon sunucusu (d. 1921)
 2021 - jackie mason, amerikalı stand-up komedyeni ve aktör (d. 1928)
 2021 - romeu, i̇spanyol çizgi roman sanatçısı (d. 1948)
 2022 - alain david, fransız atlettir (d. 1932)
 2022 - tamar eshel, i̇srailli diplomat ve siyasetçi (d. 1920)
 2022 - david warner, i̇ngiliz aktör (d. 1941)

tatiller ve özel günler 
 basın özgürlüğü için mücadele günü

0724
24