mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Aaron Copland

aaron copland, (14 kasım 1900, brooklyn - 2 aralık 1990, new york), amerikan klasik müziğinin öncüsü kabul edilen bestecidir.

new york'ta, henüz abd’nin müzik dünyasında bestecileri ile tanınmadığı bir dönemde dünyaya geldi. piyano çalmayı ablasından öğrendi. 15 yaşında besteci olmaya karar verdi. 1921’de müzik öğrenimi için avrupa’ya gitti. paris’te ünlü müzik öğretmeni nadia boulanger’in ilk amerikalı öğrencisi oldu. 1920'lerde caz tadında eserler yazdı. grogh adlı bale müziği ve music for the theatre adlı senfonik caz eseri bu dönemin eseridir. müziklerini 20. yüzyıla taşımaya çalışan avrupalı klasik batı müziği bestecileri de aynı dönemde cazdan etkilenmişlerdi. copland, tiyatro eserleri için bestelediği caz müziği etkisindeki ilk çalışmalarından sonra neoklasisizm’in öncüsüsü igor stravinsky’nin etkisi ile daha katı bir klasik anlayışa ve soyut bir üsluba yöneldi.

1930’daki büyük ekonomik bunalım sonrasında insanların büyük bölümünün işsiz olduğu bir ülkede soyut eserler yazmanın anlamsız olduğunu düşünerek daha popüler çalışmalara yöneldi. daha geniş bir dinleyici kitlesine ulaşanbilmek için müziği basitleştirme çabalarına katıldı. 1938’den itibaren yazdığı bale müzikleri müzik dünyasında etkili oldu: billy the kid, rodeo, appalachian spring. ii. dünya savaşı döneminde cincinnati orkestrası için lincoln portrait ve fanfare for the common man adlı eserleri yazdı. 1950’lerde serializme (dizisellik / atonalcilik ya da 12 ton sistemi) yöneldi. 1965’te beste yapmayı bıraktı, ancak ders vermeye ve orkestra yönetmeye devam etti. 2 aralık1990’da new york'ta hayatını kaybetti.

copland daha çok bale ve orkestra eserleri ile tanınır, ancak bestelediği 8 film müziği, hollywood’a film müziği alanında gelişmesine büyük katkıda bulunmuştur. yirminci yüzyıl klasik müziğinde gershwin'den sonra en tanınmış amerikan bestecisi olan copland'ın müziği kovboy müziği ve caz etkilerini yansıtır ve sert havasıyla belirginleşir. bugün en bilinen eserleri, yukarıda sözü edilen appalachian spring ve billy the kid adlı sahne müzikleri ile birlikte el salon mexico adlı orkestra eseridir.

kaynakça 

1900 doğumlular
1990 yılında ölenler
20. yüzyıl klasik müzik bestecileri
20. yüzyıl amerikalı bestecileri
amerikalı orkestra şefleri
amerikalı film müziği bestecileri
litvanya yahudisi asıllı amerikalılar
en i̇yi özgün müzik akademi ödülü sahipleri
grammy ödülü sahipleri
başkanlık özgürlük madalyası sahipleri
pulitzer ödülü alan besteciler
hollywood kara listesi
devlet senfoni orkestrası sanatçıları
modern dönem bestecileri
lgbt yahudiler
alzheimer hastalığından ölenler
solunum yetmezliğinden ölenler
guggenheim fellows
20. yüzyılda amerikalı piyanistler
en i̇yi özgün müzik akademi ödülü sahibi şarkı yazarları
fulbright programında öğrenim görenler
amerikalı gey yazarlar
Adile Sultan Sarayı

adile sultan sarayı, 1856 yılında sarkis balyan tarafından sultan abdülmecid için kız kardeşi âdile sultan'a bir armağan olarak yapılmıştır. 1916'dan itibaren kandilli kız lisesi olarak kullanılmış, 1986 yılında yangında harap olmuştur. sarayın restorasyonu sabancı ailesinin katkılarıyla tamamlanmıştır ve 28 haziran 2007 tarihinde yeniden hizmete açılmıştır.

konum 
küçük saray, i̇stanbul semtindeki kandilli semtinde üsküdar'dadır. saray, i̇stanbul'un bir zamanlar en göze çarpan yerlerinden birinde, i̇stanbul boğazı'nın asya kıyısındaki bir burun'nun tepesindedir. buradan bakıldığında güzel ve büyük bir boğaz manzarası görülür.

tarihçe 
saray, saray mimarı sarkis balyan tarafından 1861'de osmanlı prensesi adile sultan (1826–1899) için yaptırılmıştır. kendisi sultan ii. mahmud'un kızı ve abdülmecid ve abdülaziz sultanların kızkardeşiydi. bina, 1856 yılında sultan abdülmecid tarafından kendisine hediye edilen eski bir köşkün yerine yapılmıştı. sultan abdülaziz daha sonra yeni binanın siparişini mimar balyan'a verdi. 55 odalı saray 17.000 m² arsa üzerine inşa edildi.

adile sultan, 1868'de kocası sadrazam mehmed ali paşa'nın ölümüne kadar burada yaşadı. onun ölümünden sonra binanın kız okuluna dönüştürülmesi şartıyla yalıyı osmanlı devletine hediye etti. bina bu amaçla kullanılmadan önce, birinci dünya savaşı sırasında bir süreliğine harp dairesi'nin bir parçasıydı.

1916 yılında bina, adile sultan i̇nas mekteb-i sultanisi kız ortaokulu oldu. 1920'de ilk mezunları okuldan ayrıldı. dört yıl sonra, cumhuriyetin kuruluşundan sonra okulun adı kandilli ortaokulu olarak değiştirildi. 1931 yılında okul “kandilli kız lisesi” olmuştur. 1968'de okul yeni bir binaya taşındı ve eski saray lise için yurt oldu. 1986 yılında ev bir kısa devre nedeniyle temellerine kadar yanmış ve harabeye dönmüştür.

kısa bir süre sonra okulun eski öğrencileri bir vakıf kurarak yeniden inşası için para topladılar. i̇nşaat çalışmaları 1996 yılında başladı, ancak bağışlarla maliyetler karşılanamadı ve bu nedenle yeniden yapılanma tekrar tekrar durdu. sadece sanayici sakıp sabancı'nın bağışları ve vali (i̇stanbul valisi) muammer güler'in bağışları inşaat çalışmalarının devam etmesini mümkün kıldı. ancak inşaat yine durdu ve sabancılardan sadece bir başka bağış, yeniden yapılanmanın tamamlanmasını sağladı. adile sultan sarayı'nın yeniden inşası on yıl sürdü ve 9,5 milyon türk lirası (yaklaşık 5 milyon avro) mal oldu. 28 haziran 2006 yangınından ancak 20 yıl sonra yeniden açılış kutlanabildi.

yapı günümüzde "sakıp sabancı kandilli eğitim ve kültür merkezi" olarak anılır. 5.625 m²'lik merkezde toplantı ve ziyafetler için 500 kişilik oval bir salon, her biri 200 kişilik iki konferans salonu, resepsiyon ve sergiler için 1.300 m²'lik bir salon, 30 ila 40 kişilik 20 seminer odası, bir müze, 150 kişilik yemek salonu ve 60 kişilik restoranı bulunmaktadır. bahçe 2.000 kişiyi ağırlayacak büyüklüktedir.

kaynakça 

osmanlı sarayları
sarkis balyan eserleri
üsküdar'daki saraylar
üsküdar'daki yalılar
1856'da tamamlanan konutlar
Ali Vafi Köşkü

ali vafi köşkü ya da diğer adlarıyla ayvazpaşazade yalısı veya memduh paşa yalısı, ilk yapıldığında ermeni bir bankere aitti ama 1915 yılında giritli ali vafi, köşkü satın aldı. eskiden bahçesinde para basımhanesi ve suyla çalışan bir asansör olduğu söylenir. günümüzde halen kiralanarak kullanılmaktadır. yalının arka kısmında ali vafi korusu bulunmaktadır. 1919'daki yangın sonrasında yalının bir kısmı yandı, 1980'li yıllarda ise aslına uygun olarak yeniden inşa edildi.

kaynakça

dış bağlantılar 
 sudi özkan, memduh paşa yalısı'nı 2.5 milyon ytl'ye sattı
 memduh paşa yalısı ihale yoluyla satışa çıkarıldı!
 dünden bugüne i̇stanbul ansiklopedisi
 boğaziçi yalıları
 memduh paşa yalısı: boğaz kıyısında nefes kesen lokanta

i̇stanbul'daki köşkler
beşiktaş'taki yalılar
kuruçeşme, beşiktaş
Hasip Paşa Yalısı

hasip paşa yalısı, 19. yüzyılın ikinci yarısında neo-klasik/neobarok tarzda inşa edilmiştir. türk bilim ve sanat hayatında yeri olan bir ailenin günümüze kadar gelebilmiş 150 yıla yaklaşan hatırasını da taşır. taş hizmet katı üzerine, iki ahşap/bağdadi katı olup; her katta güney ve kuzeyde olmak üzere iki merdiveni, iki büyük sofası, bir büyük sofa/salonu, altı odası, iki tuvalet ve banyosu bulunmaktadır.

üsküdar'daki yalılar
türkiye'deki neobarok yapılar
beylerbeyi, üsküdar
19. yüzyılda tamamlanan konutlar
türkiye'deki neoklasik mimari
Kıbrıslı Yalısı

kıbrıslı yalısı, kıbrıslı mehmet paşa yalısı veya kara vezir yalısı, i̇stanbul üsküdar'da kandilli göksu caddesi'nde bulunan bir yalıdır. i̇stanbulda boğaz’a en geniş cephesi olan yalıdır. sahil uzunluğu 64 metredir.

tarihi 
yalının ilk sahibi i. abdülhamit'in sadrazamlarından i̇zzet mehmet paşa'dır. i̇zzet mehmet paşa, kara vezir adı ile anılan silahtar mehmet paşa’nın ölümünden sonra ikinci kez sadrazamlığa getirilmiştir. bu nedenle de yalı kara vezir yalısı olarak da anılmaktadır. yalı, 18. yüzyıl'ın son çeyreğinde yapılmıştır. 1781 yılında, ikinci sadaretinde iken görevine son verilen ve 1783'te belgrad valisi iken vefat eden i̇zzet paşa'nın yalısı, o tarihlerde ikinci mirahur (osmanlıda has ahır'ın 2. üst düzey görevlisi) olan oğlu sait mehmet bey'e  geçmiştir. bir süre bu yalıda oturan i̇zzet paşa ailesi 1794 yılında yalıyı bu sefer yine i̇zzet paşa ile aynı isimli olan iii. selim'in sadrazamlarından olan i̇zzet mehmet paşa'ya kiralamışlardır. 1811'de sait bey'in ölümünden sonra, oğlu kapıcıbaşılarından mehmet ataullah bey, büyükbabasının kandilli'deki bu yalısında ikamet etmeye başlamıştır." 

kıbrıslı yalısı bostancıbaşı defterinde şu şekildedir:
 

kıbrıslı yalısı, kıbrıslı mehmet emin paşa tarafından  1840 yılında satın almıştır. ümran güngör üzümcü 2001 yılında boşandığı ikinci eşi melahat üzümcü ile evlendiği 1996’da yalının mabeyn (orta) bölümünü satın aldı. yalı’nın diğer bölümlerinde komili ailesi ile i̇zzet mehmet paşa’nın varisleri oturuyor.

mimari yapısı 

selamlık yalının en iyi korunmuş bölümü olup, buraya bahçe tarafından dört sütunlu bir portikten girilir. selamlık sofasının dört köşesinde odalar vardır. odaların tavanları alçı'dan bitkisel motiflerle örülüdür. doğu salonunun zemini taşlardan yapılmış mozaiklerdendir ve ortasında mermer bir fıskiye vardır. yalı'nın sofalarından başka, alt katta on beş, üst katla altı olmak üzere toplam 21 odası vardır.

ayrıca deniz ve bahçe tarafındaki eyvanların tavanları ahşap kabartmalıdır. yalının duvarlarındaki tablolar arasında kıbrıslı mehmet emin paşa’nın da yağlı boya tablosu vardır. yalının cephesi çıkmalarla hareketlendirilmiştir. burada ince uzun pencerelere sıra halinde yer verilmiştir.

yalının bahçesindeki 18. yüzyılın sonlarında yapılmış bir bina ve yalının 3 büyük hamamı günümüze gelememiştir. yalının bahçesinden günümüze sadece mermer bir musluk ve havuz kalmıştır.

diğer bilgiler 
bu yalı piyer loti ve yahya kemal gibi yazarların çok sevdiği bir toplantı yeriydi ve iraklı kral faysal ve fransız prensesi eugine gibi ünlüleri ağırlamıştır.

yalı için 2009 yılında miras kavgaları yaşanmıştır.

kaynakça 

üsküdar'daki yalılar
Komodor Remzi Bey Yalısı

komodor remzi bey yalısı, i̇stanbul'un beykoz ilçesinin anadoluhisarı mahallesinde bulunan tarihi bir yalıdır. 1917 yılında yaptırıldı ve general mümtaz aktay paşa'ya satıldı. 1972 yılında erdal i̇nönü tarafından satın alındı.

beykoz'daki yalılar
Kont Ostrorog Yalısı

kont ostrorog yalısı veya server paşa yalısı. i̇stanbul boğazı'nın anadolu yakasında üsküdar'ın kandilli semti göksu caddesi'nde bulunan kârgir bir yapıdır. 1850 yılında, adliye nazırı server paşa tarafından inşa ettirilmiştir. ve 1904 yılında polonya doğumlu, şeriat hukukunun batılı uzmanı osmanlı'nın hukuk danışmanı léon ostrorog'a satılana kadar bu yapı, server paşa yalısı olarak anılmıştır. kont ostrolog, i̇slam hukuku üzerine çalışmalar yapmış, oxford ile lahey üniversitelerinde bir dönem öğretim görevlisi olarak hizmet vermiştir. 1900'lü yılların başında, osmanlı hükûmeti tarafından ülkeye davet edilmiş ve adliye nezareti'nde hukuk ve sadaret müşavirliği görevlerinde bulunmuştur. karısı önde gelen levanten ailelerden birinin kızıydı. ostrorog'un kişisel eşyaları ve kitapları hala burada sergilenmektedir. kandilli'de günümüzde de mevcut olan bu yapı, 150 yıldan fazla bir geçmişe sahiptir. adliye nazırı server paşa tarafından yaptırılmış ve 1904 yılında kont ostrolog'a satılarak, ilk kez el değiştirmiştir. 1905 yılında, bu yapının yanında bulunan ahmet aşki paşa yalısı ile birleştirilerek, genişletilmiştir. yalının bahçesinde, 1882 yapımı bir hamam aynası, selsebil ve bir çeşme bulunmaktadır. yalnın bahçesinden, oldukça geniş bir kapı ile salona girilmektedir. salonun tüm kapıları açıldığında da tüm boğaz ve koru, rahat bir şekilde görünmektedir. i̇ki katlı olan bu ahşap yapının 15 odası bulunmaktadır. yalının tüm tavanlarında osmanlı ahşap işçiliğinin ince detayları göze çarpmaktadır. yalının döşeme parkeleri ise, 1940'ta, bebek'te yıkılan köçeoğlu yalısı'ndan satın alınarak buraya getirtilmiştir. daha sonraları ise yalı, rahmi koç tarafından satın alınmıştır.

beykoz'daki yalılar
bilgi kutusu bulunmayan yapılar
Hekimbaşı Yalısı

hekimbaşı yalısı, anadolu hisarı, beykoz ilçesinde bulunan yalıdır. 1697 yılında amcazade hüseyin paşa tarafından yaptırıldığı düşünülmektedir. i̇smini, 1850li yıllarda yalıyı satın alan,  abdülmecid dönemi hekimbaşılarından hekimbaşı salih efendi'den almıştır. hekimbaşı salih efendi tarafından satın alındıktan sonra genişletilmiştir.

salih efendi, 1843 yılında türkiye'nin ilk tıp okulundan mezun olmuştur. üç sultanın doktorluğunu yapmış ve kentteki bütün tıbbi kuruluşları denetlemiştir. salih efendi’nin 1865’te yayımlanan “i̇lm-i hayvânât ve nebâtât” isimli bir de çevirisi vardır. 1872 yılında yapılan 2. baskısında eserin ismi “usul-i menekıb-ı tabiiyat” olarak geçer. botanik meraklısı olduğundan bir güle onun adı verilmiş. (hekimbaşı gülü) 

hekimbaşı ailesinden gelenler hâlâ bu yalıda yaşamaktadırlar.

kuzey kısmı selamlık, güney kısmı harem olan yalının selamlık bölümü 20.yüzyılın başlarında yıktırılarak bahçe haline getirilmiştir. harem kısmı ise ahşap çatılı, 3 katlı, 2 katlı ve tek katlı 3 yapılardan meydana gelmektedir. yalı’nın mimari üslubu, ahşap – bağdadi tarzıdır. yüzölçümü olarak arsası 1.330 m2'dir.

1978 yılında yalının çürüyen ön cephesi taç vakfı teknik gözetiminde yenilenmiştir. 1980li yıllarda ise denize doğru kayma gösterdiği için yalının önüne boydan boya bir rıhtım yapılmıştır. 7 nisan 2018'de yaşanan gemi kazası sonucu büyük ölçüde hasar görmüştür.

kaynakça 

beykoz'daki yalılar
Mısır'ın İstanbul Başkonsolosluğu

mısır konsolosluğu binası, hıdiva yalısı ya da ali paşa yalısı; i̇stanbul'un beşiktaş ilçesinin bebek semtinde bulunan bir saraydır. bebek koyu'nun ortasında konumlanmış olan yalı günümüzde mısır'ın i̇stanbul başkonsolosluğu olarak kullanılmaktadır. 1902 yılında i̇talyan mimar raimondo d'aranco tarafından hidiv abbas hilmi paşa'nın annesi emine valide paşa için yazlık bir ev olarak inşa edilmiştir. arkasındaki koruluk ise boğaziçi üniversitesi profesörü fikret kortel'e ait kortel korusu'dur.

mevcut yapı 20. yüzyılın başlarında inşa edilmiştir. cumhuriyetin ilan edilmesiyle emine valide paşa binayı mısır hükûmeti'ne bağışlamıştır. bina 2002 yılında boşaltılmış, 2008-2011 yılları arasında restore edilmiştir.

beşiktaş'taki yapılar
mısır-türkiye ilişkileri
bebek, beşiktaş
beşiktaş'taki yalılar
bilgi kutusu bulunmayan yapılar
Rıza Bey Yalısı

rıza bey yalısı, i̇stanbul'un anadolu hisarı semtinde bulunan tarihi bir yalıdır.ii. abdülhamit tarafından yaptırılmıştır. doktor osman yargıcı tarafından restore edilmiştir. boğaziçi üniversitesi'nin eski rektörü üstün ergüder'e aittir.

kaynakça

beykoz'daki yalılar
Sadullah Paşa Yalısı

sadullah paşa yalısı, i̇stanbul ilinin üsküdar ilçesinin çengelköy semtinde boğaz kenarında konumlanmış bir yalıdır. boğazın osmanlı döneminden kalma klasik ahşap yalılarından biridir.

ortadaki oval salondan sekiz küçük odaya geçilen geleneksel osmanlı yalı mimarisinde yapılmıştır. sadrazam koca yusuf paşa tarafından alınmıştır. yusuf paşa'nın eşi hanife hanım ölünce kızı emîne hanım'a, ondan oğlu hamdî paşa'ya kaldı, hamdi paşa, sâdullâh paşa'nın babası es'ad muhlis paşa'ya satmıştır. yalı sadullah paşa'nın uzak bir akrabası olan emel esin'e aittir. günümüzde restore ettirilerek kiralık olarak kullanılmaya devam etmektedir.

kaynakça 

osmanlı konakları
üsküdar'daki yalılar
Tophane Müşiri Zeki Paşa Yalısı

tophane müşiri zeki paşa yalısı, ii. abdülhamit'in askeri komutanlarından tophane müşiri mustafa zeki paşa için fransız asıllı levanten mimar alexandre vallaury tarafından 20. yüzyılın başında yapılmış boğaziçi yalısı.

son osmanlı padişahı vi. mehmed'in damadı olan ömer faruk efendi tarafından satın alınmıştı. bugün baştımar ailesine aittir.

28 ekim 2019 tarihinde 550 milyon tl bedelle satışa çıkarıldı.

kaynakça 

sarıyer'deki yalılar
Zarif Mustafa Paşa Yalısı

zarif mustafa paşa yalısı veya diğer adıyla zarif mustafa paşa yalısı, i̇stanbul'un beykoz ilçesinde yer alan yalı. 1848'te mustafa paşa tarafından satın alınmış ve günümüze kadar aynı ailede kalmıştır. bir zamanlar i̇stanbul boğazı'nın en büyük binalarındandı, günümüze sadece selamlığı kaldı. 1990'da bir yük gemisinin yalıya çarpması üzerine hasar gördü ancak daha sonra restore edildi.

beykoz'daki yalılar
Endian

i̇nsanların soldan sağa veya sağdan sola alfabelere sahip olmaları gibi işlemciler de byte'ları saklarken önemli byte'ın solda veya sağda olmasına göre sınıflandırılır. buna endianness da denir. arap rakamlarında olduğu gibi (i̇ngilizce veya türkçede kullandığımız rakamlar) önemli byte'in solda olduğu sıralamaya big-endian denir. önemli byte'in en sağda olduğu sıralama ise little-endian olarak adlandırılır.

bütün işlemciler kendi sıralamasını seçmiştir. i386 ve klonu olan işlemciler little endian'dır. sun sparc, motorola 68k ve powerpc big endian kullanır. java sanal i̇şlemcisi (java vm) de big endian kullanır.

farklı iki işlemcisi olan makineler birbirileri ile haberleşecekleri zaman (ipc), bu veri dönüşümünü yapmazlar ise haberleşemezler.

ağ protokolleri de kendi sıralamasını seçmelidir. aksi takdirde iki farklı mimarideki bilgisayar ipc yaparak birbirleri ile haberleşecekleri zaman anlaşamayacaklardır. tcp/ip big endian sıralamasını kullanır. bunun anlamı şu: herhangi bir paket (ip adresi, paket uzunluğu, kontrol değeri gibi) gönderileceği zaman en önemli byte'i önce gönderilir ve alınır.

bilgisayar belleği
veri iletimi
yazılım savaşları
Çekirdek

çekirdek, şu anlamlara gelebilir;

bilişim 
 çekirdek (bilgisayar bilimi), i̇şletim sisteminin kalbi

biyoloji 
 çekirdek, etli meyvelerin veya ayçiçeğin içinde bulunan, kabukla kaplı bir tohum
 çekirdek (ağaç), ağaçlarda soyulmayan bölüm
 hücre çekirdeği, bir hücrenin merkezini oluşturan cisimcik

fizik 
 atom çekirdeği

jeoloji 
 yer çekirdeği; yerkürenin merkezinde bulunan katman, iç çekirdek ve dış çekirdek olmak üzere iki kısıma ayrılır.
Aba-Puş Balı Sultan

aba-puş balı sultan (1368, afyonkarahisar - 1485, afyonkarahisar), mutasavvıf şair ve mevlevi şeyhidir. sultan veled´in ve germiyanoğlu süleyman şah'ın torunu, hızır paşa'nın oğludur. şiirlerini farsça yazmıştır. çocuğunun hastalığı üzerine yazdığı türkçe bir kıta bilinmektedir. türbesi afyonkarahisar merkeze bağlı konya yolu 18. km de bulunan işıklar kasabasında bulunmaktadır.

dış bağlantılar 
 https://islamansiklopedisi.org.tr/abapus-i-veli 

1368 doğumlular
afyonkarahisar doğumlu yazarlar
1485 yılında ölenler
110 yaş üstü türkler
mutasavvıf şairler
afyonkarahisar'da ölenler
mevleviler
César Franck

césar franck, (d. 10 aralık 1822, liège - ö. 8 kasım 1890, fransa), belçika doğumlu fransız klasik batı müziği bestecisidir.

hayatı 

küçük yaşlarda müziğe olan yeteneği ortaya çıkan belçika asıllı besteci franck’i bankacı olan müziksever babası piyano virtüözü olarak yetiştirmek istiyordu. 1830-1835 arasında eğitim liège’de gördü. 13 yaşına geldiğinde piyanist olarak ülke çapında bir turneye çıktı. turnenin tamamlanmasının hemen ardından liszt, berlioz gibi virtüözlerin öğretmeni anton reicha'yla armoni çalışmak için paris’e gitti.

1837-1842 yılları arasında paris konservatuvarı'nda çalışmalarına devam etti. başlangıçta yabancı olduğu için paris konservaturı’na kabul edilmekte sorun yaşadıysa da (annesi alman’dı, babası ise belçika-almanya sınırındandı), okula girdikten sonra başarıları ile herkesi şaşırttı ve pek çok ödül aldı.

1843’te fransa’ya yerleşen besteci, 1848’te öğrencisi félicité desmousseaux ile evlendi; 1870 yılında fransız vatandaşlığına geçti. bu dönemde piyanistliği bırakarak sainte-clotilde kilisesi'nde koro şefliği ve orgçuluk yaptı. ömrünün 1858’den itibaren 40 yılını aynı kilisede orgcu olarak geçirdi.

doğaçlama yeteneği ile parisli müzikseverlerin ilgisini çekti. bunlar içinde kendisini kilisede dinlemeye gelen, dünyanın en iyi piyano virtüözü olarak kabul edilen franz liszt de vardı. 1866’da dinlediği bir konserin ardından liszt, franck’ın stilini bach’a benzetti. fransa’da klasik org yorumculuğunu yeniden canlandıran franck, büyük org için 6 parça isimli eserini 1862’de tamamladı. yorumculuğu, besteci kimliğinin çok önünde olduğu için, yazdığı eserler bu dönemde pek önemsenmedi. 1885 yılında bir fransız vatandaşının alabileceği en önemli nişan olan chevalier de legion d’honneur ile onurlandırıldı.

franck’in eserleri, 1880’lere kadar fazla tanınmadı. 1871’de eserlerinden birisi ulusal müzik topluluğu’nun programında yer alınca, ertesi sene konservatuvarda öğretmenlik teklifi aldı ve burada bazı fikirlerini çevresinde toplanan bir grup öğrenciye aşıladı. eserlerinin çoğu tepki çekmekteydi, ilk başarısı ulusal müzik topluluğu konserinde alkışlanan yaylı dörtlüsü ile geldi. bu konserden birkaç hafta sonra bir trafik kazasında hayatını kaybetti. montparnasse mezarlığı’ndaki mezarında büyük heykeltıraş auguste rodin tarafından yapılmış bir portresi yer alır.

franck’in eserleri ölümünden sonra popüler olmuştur. eserlerindeki özgün armonik yapı ile debussy, ravel gibi bestecileri etkilemiştir. klasik formal disiplini romantik duygusal müzik diliyle birleştirerek yaşadığı dönemde ikiye ayrılmış olan fransız müzik dünyasını birleştirmeye çalışmıştır.

başlıca çalışmaları 
 six piéces 
 fantasie in a 
 cantabile 
 pièce héroique 
 trois chorales
 l'organiste

dış bağlantılar 
 hayatı, yapıtlarına eleştirel bakış
 bazı eserleri midi formatında

1822 doğumlular
1890 yılında ölenler
montparnasse mezarlığı'na defnedilenler
fransız klasik müzik bestecileri
fransa'daki belçikalı göçmenler
Doğan Nadi

doğan nadi (d. 1913, i̇stanbul, osmanlı devleti - ö. 6 ekim 1969, londra, birleşik krallık), türk gazeteci.

orta öğrenimini galatasaray lisesinde yaptı. lozan üniversitesi siyasal bilgiler fakültesini bitirdikten sonra (1937) türkiye'ye döndü ve babası yunus nadi'nin yayınlamakta olduğu cumhuriyet gazetesinde çalışmaya başladı. ölümüne kadar cumhuriyet'te ve bir ara tasvir'de (1946-47) yazdı. günlük fıkraları ile tanındı. günlük fıkralarından seçerek meydana getirdiği, bir dakika (1957) yegane kitabıdır. 6 ekim 1969 tarihinde tedavi için gittiği londra'da saat 21.00'de öldü. 12 ekim 1969 tarihinde edirnekapı şehitliği'nde toprağa verildi.

kaynakça

1913 doğumlular
1969 yılında ölenler
edirnekapı şehitliği'ne defnedilenler
doğan nadi abalıoğlu
lozan üniversitesinde öğrenim görenler
galatasaray lisesinde öğrenim görenler
i̇stanbul doğumlu yazarlar
i̇stanbul doğumlu gazeteciler
cumhuriyet (gazete) kişileri
londra'da ölenler
Yorgo Bacanos

yorgo bacanos, (d. 21 eylül 1900, i̇stanbul - ö. 24 şubat 1977, i̇stanbul), rûm ut ve lavta sanatçısı, udî. son dönem klasik türk müziğinin önemli müzisyenlerinden biri olarak dünyaca şöhret kazandı.

hayatı 

yorgo bacanos, lavtacı haralambos'un oğludur. birçok üyesi musikişinas olan bir ailede yetişmiştir. aleko bacanos ağabeyi, kemençeci anastas dayısıdır. kemençeci sotiri ve paraşko leondaridis ile de kardeş çocuklarıdır. büyükbabası leondi efendi kemençe, dedesi ligori efendi ise kanun çalıyordu.

saint benoit fransız lisesi'nde okurken müzik tutkusuyla okulu yarıda bıraktı. babasından aldığı ud ve lavta dersleri ile musikiye başladı. önce babasından, sonra udi kirkor ve karnik garmiyan efendi'den nota ve usûl, büyük sinanyan'dan da batı musikisi türünde piyano dersi aldı. 12 yaşında, taksim'deki eftalipos gazinosu'nda uduyla fasıllara katılarak musikî dünyasına girdi. birkaç yıl içinde tanınmış bir udi oldu.

besteleri 
 dalınca gözüm gözüne şehâ (acemaşirân)
 bir yaz gecesi çamlıca mehtâbına geldin (hüseynî)
 gülmedim güldürmedin bilmem kabahat kimdedir (hüzzâm)
 sevdâsı henüz sînede gönlüm gibi sağdı (hüzzâm)
 neş'eyle geçen ömrümü eyvâh keder ettin (kürdilihicazkâr)
 hâlâ kanayan kalbimi aşk ateşi dağlar (mahûr)
 çöktü artık bir perîşanlık hayâlhâneme (maye)

ayrıca bakınız 
 aleko bacanos
 deniz kızı eftalya

dış bağlantılar 
 seçilmiş diskografisi

kaynakça 

klasik türk müziği bestecileri
türk udiler
rum asıllı türkler
silivri doğumlular
1900 doğumlular
1977 yılında ölenler
i̇stanbul'da ölenler
çingene asıllı türkler
zincirlikuyu mezarlığı'na defnedilenler
Yurdal Tokcan

yurdal tokcan (d. 1966, ordu), ud sanatçısıdır.

yaşamı 
yurdal tokcan, 1988 yılında i̇tü türk musikisi devlet konservatuvarı'ndan mezun oldu. aynı üniversitede master yaparken 1989-1997 yılları arasında ud sazı öğretim görevlisi olarak çalıştı. 1990 yılında, sanat yönetmenliğini tamburi necdet yaşar'ın yaptığı kültür bakanlığı i̇stanbul devlet türk müziği topluluğu'na ud sanatçısı olarak atandı.

yurdal tokcan, ud sazının geleneksel icrasını günümüz tınılarıyla birleştirerek kendi özgün tekniğini geliştirdi. bu tekniğin yansımalarını perdesiz gitar üzerinde de uygulayan tokcan'ın, geleneksel melodi zenginliğini teknik ve çoksesli tınılarla birleştirdiği birçok saz eseri de bulunmaktadır.

i̇stanbul devlet türk müziği topluluğu'ndaki görevinin yanı sıra, i̇stanbul fasıl topluluğu, i̇stanbul tasavvuf (dergah) topluluğu ve özellikle akademik kurumlarda konserler verdiği i̇stanbul sazendeleri ile birlikte çalışmalarına devam etmektedir. tokcan albüm ve kayıt çalışmalarına katıldığı bu ekiplerle birlikte türk müziğini temsilen birçok ülkede (almanya, fransa, belçika, hollanda, i̇spanya, yunanistan, türkmenistan, bosna-hersek, i̇srail vb.) konserler vermiştir.

bütün bu aktivitelerin yanı sıra, nisan 2001'de amsterdam perküsyon grubu ve oda orkestrası ile birlikte katıldığı 'ud sazı etrafında avrupa müziği' konulu konserde solist sanatçı olarak yer almış; mercan dede ensemble ile 2000-2001 yıllarında akbank uluslararası caz festivali'ne katılmıştır. yine şubat 2002'de göksel baktagir ve i̇srailli müzisyenlerle oluşturdukları grup baharat ile birlikte i̇srail'de birçok konser vermiştir.

almanya dresten'de düzenlenen 3.uluslararası ud-lavta festivali'ne davet edilmiş ve burada türkiye'yi temsilen yer almıştır.

kudsi erguner'in çeşitli projelerinde de yer alan yurdal tokcan, erguner ile birlikte yurt içinde ve yurt dışında birçok konsere katılmıştır.

1997'de fransa'da, burhan öçal, göksel baktagir, selim güler, arif erdebil'den oluşan ekiple yaptıkları konser aynı zamanda albüm olarak piyasaya sürülmüş ve 1998'de fransız otoriteleri tarafından en iyi etnik albüm olarak ödüllendirilmiştir.

2002 yılında hisleniş isimli solo ud albümü yayınlandı. 2004 yılında ise bende can isimli 2. solo albümünü yayınladı.

besteleri 
 ay işığında hislerim
 senle can
 can suyum
 benim rüyam
 gül
 şenlik

kaynakça

dış bağlantılar 
 

türk udiler
i̇stanbul teknik üniversitesi türk musikisi devlet konservatuvarında öğrenim görenler
yaşayan insanlar
1966 doğumlular
ordu doğumlu sanatçılar
20. yüzyılda türk erkek şarkıcılar
21. yüzyılda türk erkek şarkıcılar
Ma'at

ma'at, mısır'ın doğruluk ve adalet tanrıçası. thoth'un karısı olduğuna inanılır ve ondan sekiz çocuğu olmuştur. bu çocuklardan en önemlisi amon'dur. bu sekiz evlat, hermopolis'in baş tanrılarıdır ve oradaki rahiplere göre, onlar yerküreyi yaratmışlardır.

ma'at, oturan ya da ayakta duran kadın formlarında resmedilmiştir. onun resimlerinde her zaman başında bir tüy bulunur. bazı resimlerinde ise kollarında bir çift kanat görülür.

firavunlar ülkelerini bu tanrıçanın belirlediği ilkelere göre yönetirlerdi ve böylece "evrensel düzenin" sağlanacağına inanırlardı. kafasında bir devekuşu tüyü taşır. bu tüy saf iyiliği,hakikati ve doğruluğu temsil eder ve anubis'in mahkemesinde ölünün kalbi terazide bu tüy karşına konurdu. böylece ölen kişinin iyi ve kötü ruhlu olduğu anlaşılırdı.

i̇nanışa göre, zamanın başlangıcında dünya yaratılırken ortaya çıkan kaos ma'at'ın koyduğu kurallar ile ortadan kalkmıştır. bu nedenle firavunların bu kurallardan uzaklaşması durumunda kaosun geri gelip mısır ve dünyayı yok edeceğine inanılır.

ölü kişi yargılanırken, ma'at'ın tüyü ile ölünün kalbi terazinin kefelerine konur. eğer, kalp tüy ile dengede kalırsa, ölü duat'ta ölümsüz yaşama hak kazanır. çünkü, tüy kadar hafif yürek günah ve şeytanın yükünü taşımıyor demektir.

ma'at'ın son görevi, güneş tanrısı ra'ya gökyüzündeki seyahatlerinde rehberlik etmektir. her gün gökyüzünde onu taşıyan geminin rotasını belirler. bazı inanışlara göre, gemide onunla beraber yön göstermek için yolculuk da eder.

mısır tanrıçaları
adalet tanrıçaları
hakikat tanrıçaları
antik yakın doğu hukuku
kişiselleştirmeler
Kanlıca mantarı

russulaceae ailesinden lactarius salmonicolor, lactarius deliciosus ve lactarius deterrimus mantarlarına türkiye'de genel olarak verilen isimdir. bunun yanında acı mantar, çam mantarı, çintar, dilbalan, dilburan, kirmit mantarı, koç mantarı, melki mantarı, merki mantarı ve sütlü mantar olarak da bilinirler. türkiye'de batı karadeniz'de özellikle kastamonu'nun taşköprü ve tosya ilçeleri ile bolu'da oldukça yaygın, lezzetli ve ekonomik bakımdan gelir getiren bir mantardır. bolu'nun merkez, mudurnu, mengen ve gerede ilçelerinin önemli besin kaynaklarındandır. sonbahar yağmurlarından sonra yetişir. gölgelik yerde yetişenler sarı-turuncu renkli olmasına karşın hafif güneş gören yerlerde yeşilimsi-morumsu renkte olabilir. çam ağaçları olan yerlerde rengi daha koyu olur. çam kanlıcası ya da kara kanlıca ismi verilir. köknar ve kayın ağaç diplerinde yetişenler daha açık renkli olur ve al kanlıca adı verilir. yağda kızartmak ya da ızgara yapmak suretiyle yenir.

ayrıca bakınız 
 lactarius salmonicolor
 lactarius deliciosus
 lactarius deterrimus

russulaceae
yenilebilen mantarlar

kaynakça
Çörek mantarı

boletus edulis, boletaceae familyasından yenilebilen mantar türüdür. bilimsel adındaki bolet latincede "üstün mantar", edulis de "yenebilen" anlamındadır. sote, makarna sosu, çorba, hatta çiğ olarak yenebilir.

şapkası 7–30 cm büyüklükte, bazen biraz daha geniştir. yarım küre şeklinde, daha sonra tümsek, nihayet yayvandır. i̇yi pişmiş, kabarmış çöreğe benzer. kenarı başlangıçta içeri kıvrıktır. şapkanın zarı düzgün değil, çıplak ve kurudur. islak olduğu zaman parlar ve hafif yapışkandır. rengi çok değişken, kestane kahverengisi veya soluk olabilir. kenarının rengi hafifçe daha açık olur. borucukları, sıkı bir şekilde yan yana yer alırlar. sapa boyları kısalarak bağlanırlar, uzun ve incedirler. önce boz beyaz daha sonra yeşilimsi sarı, zeytin yeşili rengindedir, şapkadan kolayca ayrılabilirler. delikçikleri küçük ve yuvarlaktır. önce kirli beyaz, daha sonra sarımtırak, nihayet yeşilimtırak sarıdır. sapı kuvvetli ve katıdır, çoğunlukla ortada veya aşağıda şişkindir. gençken dip tarafında şişkin olup daha sonra kalınlık bakımından muntazam olur. 15–20 cm kadar boyda, 3–4 cm kadar kalınlıkta olabilir. renk bakımından önce beyaz açık bozdur, sonra esmer kahverengiye döner. yukarı kısmı, ince, belirsiz beyaz soluk renkli damarlı ağ gibi görünüşe sahiptir, bazen bütün yüzeyi böyledir. etli kısmı gençken sert, beyazımtırak, olgunlaşınca yumuşak, sünger gibi sarımtıraktır. şapkada dış zarın altına gelen kısımda esmerimtıraktır. spor izi sarıdır.

hazirandan ağustosa ve eylülden kasıma kadar yapraklı ağaçlardan meşe, huş, bilhassa kayın, iğne yapraklılardan çam, genç ladin meşçereleri altında ve çevresinde, oldukça asit karakterde topraklarda, ormandaki yol kenarlarında, orman sınırı boyunca, yaprak çürüntüsü üzerinde genelde çok sayıda bazen tek tek görülür. i̇nsanlar tarafından yenilebilen mantarlardan biridir. kurutularak veya yağ içinde saklanabilir.

çörek mantarı sinekler larvaları tarafından işgal edilmeye meyillidir. bu mantarın o yüzden dikkatli incelenmesi gerekir.

galeri

dış bağlantılar

kaynakça 

boletaceae
yenilebilen mantarlar
1782'de tanımlanan mantarlar
1782'de tanımlanan taksonlar
jean baptiste françois pierre bulliard tarafından adlandırılmış taksonlar
Psilocybe cubensis

psilocybe cubensis, strophariaceae familyasından psilocybin ve psilocin maddelerini içeren halüsinojen bir mantar türü. genelde tropik ve sub-tropik bölgelerde çayırlık yerlerde yetişir.

psilocybe cubensis, maya'lar tarafından iyileştirme ve ruhani ayinlerde kullanılmıştır. mantar ilk olarak 1904 yılında f.s. earle tarafından küba'da isimlendirilmiştir, o yüzden cubensis adı verilmiştir.

i̇çerdiği psikoaktif maddeler şunlardır:
 psilocybin (4-phosphoryloxy-n,n-dimethyltryptamine)
 psilocin (4-hydroxy-n,n-dimethyltryptamine) 
 baeocystin (4-phosphoryloxy-n-methyltryptamine)
 norbaeocystin (4-phosphoryloxytryptamine)

tüketilmesi durumunda 4-6 saatlik etkisi vardır. alınan doza ve kişinin özelliklerine bağlı olarak, genelde renklerin daha canlı ve farklı görülmesi, farklı bir bilinç ve algılama durumuna geçiş ve halüsinasyonlar gibi etkileri vardır. çok ender veya aşırı kullanım durumlarda kişinin yoğun psikiyatrik tedavi görmesini gerektirecek tehlikeli problemlere yol açabilir.

genel olarak çok fazla yan etkisi olmasa da psilocybe ailesindeki mantarlara çok benzeyen ölümcül derecede zehirli mantarlar (galerina autumnalis gibi) olduğundan kesinlikle bilinçsizce toplanmamalı ve yenmemelidir.

çoğu ülkede psilocybe cubensis ve diğer halüsinojen mantarların üretimi, bulundurulması ve tüketimi yasaktır.

cubensis
halüsinojen mantarlar
1906'da tanımlanan mantarlar
Ay sınıfı denizaltı (1974)

ay sınıfı, federal almanya'nın howaldtswerke deutsche werft ag firmasının tip 209 sınıfı denizaltılarından türk deniz kuvvetleri'nde ilki 1975 yılında hizmete giren denizaltı sınıfıdır.
stm  tarafından  ve  denizaltılarına modernizasyonu gerçekleştirilmiştir.

ay sınıfı denizaltıların 2020 yılından itibaren aşamalı olarak yerini reis sınıfı yeni nesil denizaltılara bırakması planlanmaktadır.

20 nisan 2022 tarihinde netflix'de yayınlanmaya başlayan yakamoz s-245 dizisinin çekimlerinde ay sınıfı bir denizaltı kullanılmıştır.

denizaltılar

kaynakça 

türk deniz kuvvetleri denizaltıları
denizaltı sınıfları
Kantele

kantele, finlere ait telli bir çalgı. en eski türlerinin 5 ila 15 telli olduğu enstrüman, günümüzde 39 tellidir. fin kantelesi, do major gamına göre akort edilirler.

kantele, diz üstünde veya küçük bir sehpa üzerinde çalınır.

finlerin ulusan epik destanı kalevala'ya göre, büyücü väinämöinen, ilk kantelenin gövdesini, bir tuna balığının kemiğinden, tellerini efsanevi bir at olan hiisi'nin yelesinden yapmıştır.

baltık ülkeleri'de ve rusya'nın bazı bölgelerinde kantele benzeri başka çalgı aletleri de vardır: letonya'da kokles, litvanya'da kankles, estonya'da kannel, rusya'da gusli.

ayrıca kantele, bir arap çalgı aleti olan kanunla benzer bir karakteristiğe sahiptir.

telli çalgılar
müzik aletleri
Ontario

ontario, kanada'nın 10 eyaletinden birisidir. eyaletler arasında nüfus olarak en kalabalık eyalettir. 10 eyalet arasında yüzölçümü bakımından 2. sıradadır. 10 eyalate, eyalet statüsünde olmayan 3 bölge eklendiğinde ise yüzölçümü bakımından 4. sırada yer almaktadır. kanada'nın doğu-orta kısmında doğu kanada bölgesinde yer alır. eyaletin başkenti, aynı zamanda ülkenin en kalabalık kenti olan toronto'dur. federal başkent olan ottawa'da, ontario eyaletinde yer almaktadır. ontario 13,448,494 nüfus sayısı ille (2016 itibarıyla) kanada'nın toplam nüfusunun yaklaşık %38,3'ünü temsil eder. bunun yanında, her yıl kanada'ya göçmen olarak gelen yaklaşık 300.000 kişinin %53'ü yaşamak için ontario'yu tercih etmektedir. eyaletin yüzölçümü ise 1.076.395 km²'dir. resmi dili i̇ngilizcedir.

ontario'da kolej eğitimi 
kanada vatandaşı olan herkes ontario’daki tüm kolejlere başvuru yapabilmektedir.

ayrıca bakınız 

 ontario'daki şehirler listesi
 ontario'daki kasabalar listesi

kaynakça

dış bağlantılar 
 ontario hükümeti resmi sitesi
 turizm ontario resmi sitesi
 ontario bilgi sitesi
Çavdar mahmuzu

claviceps purpurea, clavicipitaceae familyasından çavdar ve benzeri tahıllarda parazit olarak yaşayan bir mantar türü.  1800'lerin ortalarına kadar çavdar'ın normal bir parçası olduğu düşünülmüştür. en çok çavdarda görülse de diğer tahıllara da yerleşebilir. koyu mor renkli ve birkaç santim uzunluğundadır.

çavdar mahmuzu zehirlenmesi ölümcül olabilir. bunun yanında deliriyum, sanrı ve psikoz gibi ciddi algı bozuklukları üzerine sorunlar da ortaya çıkarabilir. pek çok çavdar mahmuzu alkaloidi nörotransmiter fonksiyonları etkileyerek merkezi sinir sistemi üzerinde zehirleyici etkilere neden olurlar.

i̇sviçreli kimyager albert hofmann'ın basel'deki sandoz laboratuvarlarındaki çalışmalarıyla çavdar mahmuzu alkaloidlerinden elde edilen lisejik asitten lsd'nin (liserjik asit dietilamit) sentezi sağlanmıştır. 

1692'de salem, massachusetts'te üç kadının cadı oldukları iddiası ile öldürülmeleri olayına sebep olan genç kızın çavdar mahmuzu yüzünden halüsinasyonlar gördüğü kabul edilmektedir.

dış bağlantılar 
 tarihçe 
 çavdar mahmuzu alkaloidleri
 
 

claviceps
zehirli mantarlar
halüsinojen mantarlar
1853'te tanımlanan mantarlar
1853'te tanımlanan taksonlar
elias magnus fries tarafından adlandırılmış taksonlar
Lactarius salmonicolor

lactarius salmonicolor, kanlıca mantarı olarak da bilinir, russulaceae ailesinden yenebilir bir mantar türü. şapka büyüklüğü 5–15 cm kadardır. mantar gençken ortası hafifçe çukurdur, kenarı içeri kıvrıktır, büyüdükçe ortası daha da çukurlaşarak hemen hemen huni şekline döner, rengi turuncudur, açık sarıdan erik sarısına kadar değişir. genel görünüşle turuncu ve sarıdan ibaret halkalıdır. çizildiği zaman havayla temas edince yeşil renkleme yoktur. lameller başlangıçta kırmızımtırak sarı beyaz, daha sonra açık portakal rengi tonundadır. sapa doğru kıvrımlı şekil alır, sap üzerinde birazcık devam eder. sapı 3-6,5 cm boyunda 0,8-2,5 cm kalınlığında, silindir şeklindedir. renk bakımından portakal sarısı, dip kısmında kırmızımtırak sarı beyaz, yukarı kısmında şarap kırmızısı turuncudur. sapın etli kısmı kırmızı-pembedir ve koparıldığında turuncu renkte bir sıvı çıkarır, sıvı hava ile temas edince kırmızılaşır. gençken içi dolguludur, daha sonra şapkaya kadar olan alt kısımda boşlukludur. etli kısmı kırmızımtırak sarı beyaz renkli, meyve kokulu ve yumuşak, sünger gibidir. spor izi parlak kırmızımtırak sarı, tunç rengindedir. çam meşçerelerinde ve çam ormanı açıklıklarında, çayırlıklarda, avrupa'da yapraklı ağaç ormanlarında, ilkbahar ve sonbaharda yağmurlardan sonra görülür.

russulaceae
yenilebilen mantarlar
Lactarius deliciosus

lactarius deliciosus, kanlıca mantarı olarak da bilinir, russulaceae ailesinden yenebilen bir mantar türü. görünüş olarak lactarius salmonicolor 'a benzer, ancak erişkin formda şapkasının rengi turuncu, gri ve hafif yeşilimsi tonlardadır. lamelleri turuncu renktedir. kesildiği veya berelendiği zaman havaya temas edince yeşilimsi bir renk alır, sıkıldığı zaman süt benzeri bir sıvı çıkar. tadı hafif acı-ekşimsidir.

russulaceae
yenilebilen mantarlar
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
Mengü Ertel

mengü ertel, (d. 1931, i̇stanbul – ö. 15 mart 2000) bir grafik sanatçısıdır.

i̇stanbul devlet güzel sanatlar akademisi'nden mezun olan ertel, ilk kişisel sergisini 1969 yılında i̇stanbul’daki alman kültür merkezi'nde açtı. 

tiyatrolar için yaptığı dekorlarla, afişlerle tanındı. 1. i̇stanbul festivali'nin afişini mengü ertel tasarladı. meslek hayatı boyunca pek çok ödül kazanan ertel, 1998'de devlet sanatçısı unvanı ile taltif edildi. ölümüne değin trt 2 kanalında televizyonunda her hafta yayımlanan cumhuriyete kanat gerenler başlıklı programın sunuculuğunu yaptı.

dış bağlantılar 
 mengü ertel
 afişin sonsuz gücünün bilincinde bir büyük usta: mengü ertel 
 bir usta: mengü ertel  (ss.72)

grafikerler
devlet sanatçıları
i̇stanbul doğumlu sanatçılar
1931 doğumlular
2000 yılında ölenler
türk afiş sanatçıları
mimar sinan üniversitesinde öğrenim görenler
türk grafikerler
Duxelles

duxelles (düksel okunur) tavuk, hindi içi, çorbalar ve soslarda kullanılabilen, mantar, soğan ve aromalı otlardan oluşan bir karışımdır. yemeklere mantar tadı katması için kullanılan bir üründür, bununla beraber aperitif olarak da hazırlanabilir. yapıldıktan sonra porsiyonlanıp dondurulabilir. 17 yüzyıl fransız şeflerinden françois-pierre de la varenne tarafından yaratılıp işvereni marquis d'uxelles'e adandığı sanılmaktadır.

ana malzemesi çok çok ince kıyılmış mantar ve soğandır. ot olarak kekik veya mercanköşk sık kullanılır. tuz ve karabiber ile tatlandırılır, küçük hindistan cevizi tozu da eklenebilir. bazı aşçıların tariflerinde çektirilmiş beyaz şarap, sarımsak ve kremaya da rastlanır. kullanılacağı tarifin yapısına göre galeta, çekilmiş ekmek içi veya kavrulmuş unla kıvamı arttırılabilir, sosa yakın bir kıvam için krema ya da et suyu ile açılabilir.

kaynakça 
 https://web.archive.org/web/20050926235953/http://www.bostonchefs.com/glossary/glossary_display_term.php?id=199
 http://www.internationalrecipesonline.com/recipes/dictionary.pl?2425

fransız mutfağındaki soslar
mantar yemekleri
aşçılık terminolojisi
yemek malzemeleri
Orphaned Land

orphaned land (i̇branice: אורפנד לנד), i̇srailli bir heavy metal grubudur.

oryantal metal tarzının öncüsü olarak da bilinir. 1991'de resurrection adıyla kuruldu ve 1992'de bugünkü adını aldı. grubun müzikleri yahudi, arap ve batı asya etkileri taşır. şarkı sözleri ise i̇brahimî dinler arasında barış ve birlik mesajı verir.

müzik ve temalar 

orphaned land; progressive, doom ve death metal ile orta doğu folk müziğini ve geleneksel arap müziklerini birleştirerek oryantal metal adı verilen müzik türünü icra etmektedir.

sahara (1994) albümü ile death metal ile oryantal müziği birleştirerek bir ilke imza attı. 1996'da çıkardıkları el norra alila albümlerinde müzik kalitelerini geliştirdiler. arap ve yahudi melodilerini barından albümlerinde dinlerin kardeşliği ve barış temasını kullandılar ve diğer albümlerinde de aynı temaya devam ettiler. el norra alila, kelime anlamı olarak arapça'da ve i̇branice'de karanlıkların ve aydınlıkların rabbi anlamına gelir.

ut veya kanun benzeri doğuya özgü çalgı aletlerini şarkılarında kullanan orphaned land, 2004'te çıkardıkları mabool albümleri ile buziki ve bağlama da çalmaya başladı. i̇ncil'deki nuh tufanı'nı konu alan albüm, 12 şarkıdan oluşuyor. 2013'te yayınlanan ve 14 şarkıdan oluşan "all is one" albümlerinde, brütal vokaller azalmıştır. albümde "hepsi bir" adında türkçe bir şarkı da bulunmaktadır. i̇sveç ve i̇stanbul'da kaydedilen albüme, 9 kişilik türk müzisyen grubu da eşlik etmiştir. 2014 yılının başında grubun kurucu üyelerinden yossi sassi sa'aron gruptan ayrılmıştır.

albümleri 

 1993 - the beloved's cry
 1994 - sahara
 1996 - el norra alila
 2004 - mabool
 2005 - ararat [e.p]
 2010 - neverending way of orwarrior
 2013 - all is one
 2018 - unsung prophets & dead messiahs

grup üyeleri

son hali 
 kobi farhi - vokal
 chen balbus - elekrogitar, akustik gitar
 uri zelcha - bas gitar
 matan shmuely - bateri
 idan amsalem - elekrogitar

eski üyeler 
 matti svatizky - gitar
 eran asias - bateri (ex-betrayer (isr), ex-eternal gray, ex-mahavatar)
 sami bachar - bateri
 itzik levy - keyboards
 eden rabin - keyboards/piano (enochian key, mid autumn nights, grimoire (isr))
 avi agababa - mabool albümünde konuk sanatçı
 shlomit levi - misafir kadın vokal
 avi diamond - bateri
 yatziv caspi - perküsyon
 yossi sa'aron sassi - elektrogitar,buzuki

bağlantılar 
 resmî  sitesi

kaynakça 

i̇srailli progresif metal grupları
i̇srailli death metal grupları
century media records sanatçıları
i̇srail'de kurulan oluşumlar
1991'de asya'da kurulan oluşumlar
1991'de kurulan müzik grupları
Ergot

ergot veya ergot mantarı claviceps cinsine ait bir mantar grubudur.

bu grubun en önemli üyesi claviceps purpurea'dır ("çavdar ergot mantarı"). bu mantar çavdar ve ilgili bitkilerde büyür ve meyve yapısıyla kirlenmiş tahılları tüketen insanlarda ve diğer memelilerde ergotizme neden olabilen alkaloidler üretir (ergot sklerotium olarak adlandırılır).

i̇nsanlar, diğer memeliler üzerindeki etkileri  

ergot sklerotyum yüksek konsantrasyonlarda (kuru kütlenin% 2'sine kadar) alkaloid ergotamin içerir; bu, amid bağı yoluyla bir lizerjik asit (ergolin) parçasına bağlanan bir tripeptit türevi siklol-laktam halkasından oluşan karmaşık bir molekül ve mantar tarafından biyosentezlenen bir alkaloid olan ergoline grubudur. ergot alkaloidleri, dolaşım ve nörotransmisyon üzerindeki etkiler dahil olmak üzere geniş bir biyolojik aktiviteye sahiptir.

kaynakça 

halüsinojen mantarlar
parazitik mantarlar
hypocreales
düşük ilaçları
otomatik taksonkutu eklenmesi gereken sayfalar
Beyaz Gül (grup)

beyaz gül (almanca: die weiße rose), almanya'da 1940-1943 arasında etkinlik göstermiş antifaşist bir direniş grubunun adı.

üyeler 
grup, münih üniversitesi'nden beş öğrenci ile onların felsefe profesörleri olan kurt huber'den oluşuyordu. bu öğrenciler sophie scholl, erkek kardeşi hans scholl, alex schmorell, cristoph probst ve willi graf'tı.

etkinlikleri ve eylemleri 
nazi yönetiminin soykırım eylemlerine karşı örgütlenen ve münih ile çevresinde bildiri yazıp dağıtma ve duvarlara yazı yazma eylemleri gerçekleştiren grubun bazı üyeleri, 1943'te yine üniversitede bildiri dağıtırken yakalanmış ve ardından grubun diğer üyeleri de yakalanarak idam edilmişlerdir.

i̇lk aşamada, yani haziran/temmuz 1942'de, her biri yaklaşık yüz adet basılan 4 adet bildiri dağıttılar. ocak 1943'te, 5. bildiri ortaya çıktı ve 6.000 ila 9.000 adet basılarak almanya’nın güneyi ve avusturya’da dağıtıldı. şubat 1943'te münih’in bazı binalarına “batsın hitler”, “katil hitler” ve “özgürlük” yazdılar. aynı tarihte grubun 6. bildirisi ortaya çıktı. stalingrad’da yaşanan hezimetten de faydalanarak, münih üniversitesi gençliğini nazi sisteminden uzaklaşmaya çağırdılar. 18 şubat 1943'te, bu bildirinin dağıtımı esnasında hans ve sophie scholl kardeşler tutuklandılar ve 22 şubat 1943'te idam cezasına çarptırılarak aynı gün infaz edildiler.

19 nisan 1943 tarihinde schmorell, graf ve huber’de ölüm cezasına çarptırıldı ve infaz edildi. ekim 1944 tarihine kadar 5 mahkeme daha yapıldı ve 12 yıla varan hapis cezaları verildi.

popüler kültürdeki yeri 
bugün almanya'da beyaz gül üyelerinin adlarını taşıyan okullar vardır. yönetmen michael verhoeven, 1986 yılında olayı beyaz perdeye aktaran "beyaz gül" adında bir film çekmiştir.

2005 yılında sophie scholl - son günler (almanca: sophie scholl - die letzen tage) adında, grup üyelerinden sophie scholl'ün idam edilişinden önceki günlere odaklanan bir film çekilmiştir.

kaynakça 

 
münih tarihi
Onur Aydın

onur aydın, (d. 15 mart 1979), türk forvet pozisyonunda görev yapan basketbolcudur.

basketbola havutça başakspor'da başlayan balıkesirli onur aydın, genç yaşta geldiği i̇stanbul'da beşiktaş jk altyapısına girdi ve burada kendini geliştirmeye başladı. uzun süre beşiktaş jk'de forma giydi ve 1997 yılından itibaren millî takımın çeşitli kademelerinde görev aldı. boyunun, pozisyonuna göre biraz dezavantaj getirmesine rağmen fiziksel olarak yapısının güçlü olması ve rebound yeteneği sayesinde power forvet ve maç içinde belli süreler içinde pivot olarak görev aldı. bulunduğu pozisyon itibarıyla genelde yabancı oyuncuların tercih edilmesi de oynama süresine etki etti.

2003 yılında i̇zmir ekibi pınar karşıyaka'ya transfer olarak 8 sene formasını giydiği beşiktaş jk'den ayrıldı. bu takımda da çok başarılı oldu. takımının 2004 yılında türkiye basketbol ligi'nde yarı finale çıkmasında rol aldı.

2005 yılında i̇zmir'de yapılan universiade'da (üniversite oyunları) türkiye millî basketbol takımı formasını giydikten sonra, 2005-06 sezonu başında banvit'e transfer oldu. banvit'te 2 sezon geçirdikten sonra, 2007-08 sezonu için beşiktaş ile anlaştı. 2008-09 ve 2009-10 sezonlarını mersin b.b.'de geçirdi, 2010-11 sezonu öncesinde tofaş ile anlaştı. tofaş formasını 1 sezon giydikten sonra, 2011-12 sezonu için tb2l takımlarından mutlu akü selçuk üniversitesi'ne transfer oldu. 2012-13 sezonunda yine tb2l takımlarından birisi olan başkent gençlik'e geçerek basketbol kariyerine devam etti.

dış bağlantılar 
 tblstat.net oyuncu profili 
 onur aydın eurobasket profili

kaynakça 

1979 doğumlular
türk erkek basketbolcular
uzun forvet basketbolcular
beşiktaş jk basketbolcuları
karşıyaka sk basketbolcuları
yaşayan insanlar
mersin büyükşehir belediyespor basketbolcuları
tofaş sk basketbolcuları
bandırma bk basketbolcuları
pivot basketbolcular