Frank Lefty Rosenthal

frank lawrence "lefty" rosenthal (d. 12 haziran 1929, ö. 13 ekim 2008) mafyayla olan ilişkisiyle tanınmiş bir spor bahisçisidir ve las vegas'ta kumarhane yöneticiliğide yapmıştır. aynı zamanda 1970'lerin sonuna doğru las vegas'ta bir televizyon kanalında talk-show programıda hazırlamıştır.
      
nicholas pileggi'nin kitabına dayandırılarak çekilen, 1995 martin scorsese yapımı casino filminde, rosenthal'in las vegas'taki kariyeri esin kaynağı olmuştur. rosenthal karakteri (filmde sam 'ace' rothsteın olarak adlandırılmıştır) robert de niro tarafından canlandırılırken, mafya üyesi arkadaşı anthony spilotro de nicky santoro adıyla joe pesci tarafından canlandırılmıştır. rosenthal'in öyküsü aynı zamanda the history channel'deki " true crimeauthors" adlı programda da karakterize edilmiştir.

biyografisi 
rosenthal, batı yakasında chicago'da bir yahudi ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiş ve orada anthony spilotro ile yakın arkadaş olmuştur. kumar suçu, futbolculara ve basketbolculara rüşvet vermek şuçlarından defalarca tutuklanmış fakat sadece birkaçında mahkûm edilmiştir.

spor bahislerin öncüsü rosenthal, mafyanın elindeki stardust, fremont ve hacienda kumarhanelerinin yöneticiliğini de gizlice yürütmüştür. kumarhane içerisinde spor bahisçileri için yer ayırması, stardust'ı dünyanın en gözde spor bahis mekanı haline getirmiştir. bir diğer rosenthal yeniliği ise kâğıt oyunlarına ilgi duyan bayanlara izin vermiş ve bu suretle sadece bir yıl içerisinde kumarhane kârını ikiye katlamayı başarmıştır.

1976 yılında, yetkililer rosenthal in kumarhaneyi nevada kumar izni olmadan gizlice yönettiğini fark ettiklerinde, yasal durumun kararlaştırılması ve kumar izni çıkarılması için duruşma düzenlediler. mahkeme kararında rosenthal'ın lisanslı bir kumarhane çalışanı olduğu yalanlandı. fakat rosenthal, iki yıl önce kendisinin reklam müdürü olarak çalıştığı sırada, hakim joseph pawlikowski'nin kızının düğün masrafından 2800 dolar sildiğini kanıtlamıştı. rosenthal'ın ismini karalisteye alma çabaları (karalisteye alınması durumunda nevada daki kumarhanelerin içinde veya yakınında bulunması yasaklanacak, bulunması durumunda da o kumarhanenin lisansı iptal edilecekti) hakim pawlikowski tarafından bir süreliğine savunulmasına karşın reddedildi.

duruşmalardan birinde rosenthal'e yöneltilen solak olup olmadığına dair soruyu her seferinde cevapsız bırakıp anayasadaki bir maddeyi savunması sonucu kendisine lefty niki takılmıştı. (gerçekte solaktı)

rosenthal, daha önceden lenny marmor'dan robin l. marmor adında bir kız çocuğu olan geraldine mcgee ile evlendi ve stephanie adlarında iki çocukları oldu. ancak evlilikleri rosenthal'e göre mcgee'nin uyuşturucu ve aşırı alkol alışkanlığını bırakamaması yüzünden boşanmayla sonuçlandı. boşanmalarının ardından geri, rosenthal e ait olan birikimlerin büyük bir miktarını çalarak yanında götürdü ve 9 kasım 1982 tarihihinde 46 yaşında, bir otel odasında aşırı dozda uyuşturucu kullanımı yüzünden hayatını kaybetti. sakinleştirici, jack daniel viski ve kokaini aynı anda kullanması ölümüne yolaçmıştı.

rosenthal, 1982 yılında arabasının patlayıcılarla havaya uçurulması suretiyle hazırlanmış bir suikast girişimininden de sağ kurtuldu. çoğu kişiye göre bu büyük bir şanstı çünkü rosenthal in arabası 1981 model bir cadıllac tı ve bu model arabaların sürücü koltuğu altına metal bir levha yerleştirilmişti, bu o nun kurtulmasındaki tek faktördü.daha sonraları organize suçlarla olan bağlantısı yüzünden 1988 yılında kara listeye alınarak 'istenmeyen adam' ilan edildi ve las vegas'ı terke zorlandı, bu artık nevada da kumarhanelerde bulunamayacağı ve çalışamayacağı anlamına geliyordu. önceleri laguna niguel ve kaliforniya'da, sonraları boca raton, florida'da yaşadı ve son olarak da miami beach e yerleşti. burada internet sayfası aracılığıyla spor bahisçiliğine devam ediyor. rosenthal bir röportajında peruk, sahte sakal gibi yöntemlerle kılık değiştirip las wegas'a gizlice gidip geldiğini belirtiyor.

martin scorsese'nin 1995 yılında nıcholas pleggi nin kitabından esinlenerek çektiği 'casıno' adlı filmin senaryosunda rosenthal ın las vegas taki kariyerinden esinlenildi. fimde rosenthal'i (filmdeki adıyla sam 'ace' rothsteın) robert de niro canlandırırken,mafya arkadaşı (filmdeki adıyla nicky santoro) joe pesci tarafından canlandırıldı. rosenthal'in hayatı aynı zamanda the hıstory channel da da 'the crime autors' adıyla yayımlandı.

rosenthal, 13 ekim 2008 tarihinde, florida' daki evinde kalp krizi sonucu yaşamını yitirdi.

notlar 
 ^ a b c d morrison, jane ann (2008-10-18). "jane ann morrison: spilotro was merely a killer; lefty mastered the more frightening glare". http://www.lvrj.com/news/31224079.html . retrieved on 2008-10-18.
 ^ a b weber, bruce (october 18, 2008). "lefty rosenthal, kingpin in las vegas, dies at 79". the new york times

kaynakça 
 casino: love and honor in las vegas by nicholas pileggi isbn b001ad97y6
 high rollers: a history of gambling dvd by history.com 
 the enforcer: spilotro-the chicago mob's man in las vegas by william f. roemer, jr. isbn 0-8041-1310-6
 www.wikipedia.org

dış bağlantılar 
 official site
 nevada gaming commission's list of excluded persons listing

amerikalı köşe yazarları
amerikalı kumarbazlar
kalp krizinden ölenler
1929 doğumlular
2008 yılında ölenler
amerikalı bahisçiler
amerikalı yahudiler