16 Haziran



olaylar 
 1815 - napolyon'un son zaferi ligny meydan muharebesi, ünlü waterloo savaşı'ndan iki gün önce gerçekleşti.
 1903 - ford motor şirketi kuruldu.
 1903 - pepsi cola şirketi, markasını ve amblemini tescil ettirdi.
 1919 - merzifon isyanı.
 1919 - yörük ali efe, yunan müfrezesini imha etti.
 1920 - yara bandı, earle dickson tarafından icat edildi.
 1924 - trabzon'da "yeni yol" isimli günlük gazetenin çıkmaya başlaması.
 1932 - almanya'da yarı askeri nazi örgütleri sa ve ss üzerindeki hükûmet yasağı kaldırıldı.
 1938 - beden terbiyesi genel müdürlüğü kuruldu. spor artık devlet denetiminde.
 1940 - henri philippe pétain, alman işgalinin ardından fransa başbakanı oldu.
 1940 - litvanya'da komünist yönetim kuruldu.
 1949 - devlet tiyatro ve operası kuruluş yasası yürürlüğe girdi ve muhsin ertuğrul genel müdür olarak atandı.
 1950 - tbmm, türkçeleştirilmiş ezanın eskiden olduğu gibi arapça okunmasına dair kanunu kabul etti.
 1952 - osmanlı hanedanı kadınlarına türkiye'ye dönme izni çıktı.
 1960 - yassıada'da tutuklu bulunan eski başbakan adnan menderes sinir krizi geçirdi ve revire kaldırıldı.
 1961 - i̇lk türk otomobili projesi "devrim otomobili" için çalışmalara başlandı.
 1961 - rus balet rudolf nureyev batı'ya iltica etti.
 1963 - vostok 6 ile dünya yörüngesine fırlatılan rus kozmonot valentina tereşkova, uzaya seyahat eden ilk kadın oldu.
 1964 - amerikalı siyahi hakları önderi martin luther king, nobel barış ödülü'nü kazandı.
 1967 - i̇ran şahı muhammed rıza pehlevi ve eşi şahbanu farah pehlevi türkiye'ye geldi.
 1968 - sırrı acar, avrupa grekoromen güreş şampiyonası'nda şampiyon oldu.
 1970 - 15 haziran'da işçiler, i̇zmit gebze'den i̇stanbul'a doğru yürüyüşe geçmişlerdi. yürüyüş sırasında geçilen yerlerdeki işçilerin de katılımıyla, 15-16 haziran işçi direnişi olarak adlandırılan bu olaylar, 5 kişinin ölmesi ve i̇stanbul ve kocaeli'de sıkıyönetim ilan edilmesi ile sona erdi.
 1973 - trt - meb ortaklığıyla hazırlanan, üniversite giriş sınavı hazırlık kursları televizyondan yayınlanmaya başlandı.
 1976 - güney afrika'da siyahların yaşadığı soweto kasabasında, afrikaans dilinde eğitimi protesto eden öğrencilerin üzerine ateş açan güney afrika polis'i, 600 öğrenciyi öldürdü.
 1983 - yuri andropov, sscb başbakanı oldu.
 1987 - türkiye'yi ziyaret eden i̇ran başbakanı mir hüseyin musavi'nin, anıtkabir'i ziyaret etmemesi tepkiyle karşılandı. erdal i̇nönü, başbakanlık önüne siyah çelenk bıraktı.
 1988 - mehmet ali birand'ın "i̇şte pkk, işte apo" başlıklı röportajı nedeniyle, milliyet gazetesi toplatıldı.
 1991 - başbakan yıldırım akbulut istifasını, cumhurbaşkanı turgut özal'a verdi.
 1994 - amasya kütüphanesi'nden çalınan tarihi kuran, ayşegül tecimer'in yalısının bahçesinde bulundu.
 1994 - anayasa mahkemesi, demokrasi partisi'nin (dep) kapatılmasına ve bu parti'nin üyesi olan, 5'i ceza evindeki 13 milletvekili'nin üyeliğinin sona ermesine karar verdi.
 2000 - 9. cumhurbaşkanı süleyman demirel'e, "devlet şeref madalyası" verildi.
 2002 - i̇stanbul boğazı’nda “modisk” adlı nehir tipi rus gemisi ile "aqua-2" isimli bir yolcu teknesi çarpıştı. batan teknede kaybolan 4 yolcudan 2’sinin cesedi bulundu.
 2007 - hint asıllı amerikalı astronot sunita williams, uzayda en uzun süre kalan kadın astronot unvanının sahibi oldu.
 2013 - gezi parkı protestolarında, berkin elvan gaz kapsülüyle vuruldu. aylarca komada kalan berkin, 11 mart 2014'te hayatını kaybetti.
 2015 - 5 seconds of summer'da gitarist olan michael clifford, londra'daki konser sırasında görsel amaçlı konulan fişekler yüzünden saçları yandı ve hafif bir şekilde yaralandı.

doğumlar 
 1139 - konoe, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 76. imparatorudur (ö. 1155)
 1313 - giovanni boccaccio, i̇talyan yazar ve şair (ö. 1375)
 1583 - axel oxenstierna, i̇sveçli bir devlet adamı (ö. 1654)
 1613 - john cleveland, i̇ngiliz şair (ö. 1658)
 1633 - jean de thévenot, fransız doğu gezgini (ö. 1667)
 1723 - adam smith, i̇skoç filozof ve ekonomist (ö. 1790)
 1752 - salavat yulayev, başkurtistan istiklal savaşcısı ve şairidir (ö. 1800)
 1786 - anne elizabeth baker, i̇ngiltere'de yaşamış olan filolog, tarihçi ve illüstratör (ö. 1861)
 1793 - diego portales, şilili siyasetçi (ö. 1837)
 1801 - julius plücker, alman fizikçi, matematikçi ve akademisyendir (ö. 1868)
 1813 - otto jahn, alman arkeolog (ö. 1869)
 1829 - geronimo, apaçi reisi (ö. 1909)
 1858 - john peter russell, avustralyalı ressam (ö. 1930)
 1858 - v. gustav, i̇sveç kralı (ö. 1950)
 1866 - germanos karavangelis, yunan din adamı (ö. 1935)
 1882 - muhammed musaddık, i̇ranlı siyasetçi (ö. 1967)
 1888 - alexander friedman, rus fiziksel evren bilimci ve matematikçi (ö. 1925)
 1890 - stan laurel, amerikalı komedyen aktör (laurel ve hardy ikilisinden) (ö. 1965)
 1897 - georg wittig, alman kimyager ve nobel kimya ödülü sahibi (ö. 1987)
 1902 - barbara mcclintock, 1983 yılı nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahibi amerikalı bilim insanı (ö. 1992)
 1902 - george gaylord simpson, amerikalı bir taşılbilimci (ö. 1984)
 1907 - jack albertson, amerikalı aktör, komedyen, dansçı ve şarkıcı (ö. 1981)
 1915 - john wilder tukey, amerikalı istatistikçi (ö. 2000)
 1917 - fedon gizikis, yunan generaldir (ö. 1999)
 1917 - katharine graham, amerikalı bir yayıncıydı (ö. 2001)
 1920 - john howard griffin, amerikalı fotoğraf sanatçısı (ö. 1980)
 1920 - raymond lemieux, kanadalı organik kimyager (ö. 2000)
 1920 - josé portillo, bir meksikalı avukat ve politikacıydı (ö. 2004)
 1926 - efraín ríos montt, guatemalalı asker ve siyasetçi (ö. 2018)
 1926 - gu fangzhou, çinli tıp bilimcisi (ö. 2019)
 1927 - ariano suassuna, brezilyalı oyun yazarı, romancı, denemeci, şair, öğretmen, avukat ve öğretim görevlisi (ö. 2014)
 1928 - annie cordy, belçikalı oyuncu ve şarkıcı (ö. 2020)
 1928 - ernst stankovski, avusturyalı aktör
 1929 - sabah el-ahmed el-cabir es-sabah, kuveyt emiri (ö. 2020)
 1930 - vilmos zsigmond, macar-amerikalı sinematograf ve en i̇yi sinematografi akademi ödülü sahibi (ö. 2016)
 1934 - eileen atkins, i̇ngiliz oyuncu ve senaristtir
 1937 - simeon sakskoburggotski, 1943-1946 yıllarında bulgaristan çarı
 1937 - erich wolf segal, amerikalı yazar, senarist ve eğitimci (ö. 2010)
 1938 - joyce carol oates, amerikalı yazar
 1942 - walter schwimmer, avusturyalı siyasetçi ve diplomat
 1943 - raymond ramazani baya, demokratik kongolu siyasetçi ve eski bakan (ö. 2019)
 1944 - henri richelet, fransız ressam (ö. 2020)
 1946 - john astor, i̇ngiliz iş insanı ve siyasetçidir
 1946 - tom harrell, amerikalı caz trompetçisi ve kompozitörüdür
 1946 - esen püsküllü, türk sinema oyuncusu
 1949 - fatma belgen, türk sinema ve dizi oyuncusu
 1952 - yıldırım öcek, türk tiyatro ve televizyon oyuncusu (ö. 2018)
 1952 - yorgo papandreu, yunan siyasetçi
 1952 - alexander zaitsev, olimpiyat, dünya ve avrupa şampiyonu sovyet buz patenci
 1953 - daniel cohen, fransız ekonomist ve akademisyen (ö. 2023)
 1954 - jeffrey ashby, emekli amerikan denizci ve astronot
 1955 - laurie metcalf, amerikalı oyuncu ve seslendirme sanatçısı
 1955 - giuliana salce, i̇talyan yürüyüşçü
 1956 - ii. mesrob mutafyan, ermeni din adamı ve türkiye ermenileri'nin 84'üncü patriğiydi (ö. 2019)
 1959 - abraham løkin hansen, faroeli futbolcu ve teknik direktör
 1960 - tuğrul asi balkar, türk şair
 1961 - can dündar, türk araştırmacı gazeteci ve yazar
 1962 - arnold vosloo, güney afrikalı aktör
 1963 - sandman, amerikalı profesyonel güreşçi
 1964 - martin feifel, alman oyuncu
 1966 - jan železný, çek cirit atıcı
 1967 - jürgen klopp, alman eski futbolcu ve futbol antrenörü
 1969 - bénabar, fransız şarkıcı, söz yazarı ve besteci
 1970 - phil mickelson, amerikalı golfçü
 1971 - tupac shakur, amerikalı rap müzik sanatçısı, şair ve senarist (ö. 1996)
 1972 - john cho, kore doğumlu amerikalı oyuncu ve müzisyen
 1972 - andy weir, amerikalı roman yazarı ve yazılımcı
 1973 - balçiçek i̇lter, türk tv sunucusu ve gazeteci
 1973 - federica mogherini, i̇talyan merkez sol siyasetçi
 1978 - daniel brühl, alman oyuncu
 1978 - lyndsey marshal, i̇ngiliz oyuncu
 1980 - nehir erdoğan, türk oyuncu
 1980 - sibel kekilli, türk asıllı alman oyuncu
 1982 - christoph letkowski, alman aktör, müzisyen ve şarkıcı
 1982 - missy peregrym, kanadalı aktris ve eski model
 1982 - rəşad fərhad sadıqov, azeri futbolcu
 1983 - naz elmas, türk sinema, televizyon ve tiyatro oyuncusu
 1986 - fernando muslera, uruguaylı futbolcu
 1987 - aya sameshima, japon millî futbolcu
 1988 - tarık langat akdağ, kenya asıllı türk uzun mesafe koşucu
 1990 - nezaket erden, türk oyuncu 
 1993 - alex len, ukraynalı profesyonel basketbolcu
 1994
marina brunello, i̇talyan satranç büyükustası
rezar, hollandalı profesyonel güreşçi
ryohei michibuchi, japon futbolcu 
 1997 - jean-kévin augustin, fransız futbolcu

ölümler 
 1201 - i̇bnü'l cevzî, arap din, tarih ve tıp bilgini (d. 1116)
 1265 - dokuz hatun, kerait prensesi
 1752 - joseph butler, i̇ngiliz filozof (d. 1692)
 1850 - william lawson, i̇ngiliz kâşif (d. 1774)
 1858 - john snow, i̇ngiliz doktor ve anestezi ve tıbbi hijyenin geliştirilmesinde liderdir (d. 1813)
 1909 - süleyman selim efendi, sultan abdülmecid'in oğlu (d. 1861)
 1929 - oldfield thomas, britanyalı zoolog (d. 1858)
 1940 - joseph meister, louis pasteur tarafından kuduz aşısı olan ilk kişi (d. 1876)
 1944 - marc bloch, fransız tarihçi (d. 1886)
 1947 - bronisław huberman, çestohova'da doğan polonyalı kemancı (d. 1882)
 1953 - margaret bondfield, i̇ngiliz politikacı (d. 1873)
 1958 - imre nagy, macar siyasetçi (d. 1896)
 1961 - marcel junod, i̇sviçreli doktor (d. 1904)
 1962 - aleksey antonov, sovyet ordusunun generali (d. 1896)
 1963 - richard kohn, avusturyalı futbolcu ve teknik direktör (d. 1888)
 1966 - şakir zümre, türk hukukçu ve cumhuriyet döneminin ilk sanayicisi (d. 1885)
 1977 - wernher von braun, alman bilim insanı (d. 1912)
 1979 - ignatius kutu acheampong, 13 ocak 1972'den 5 temmuz 1978'e kadar gana'yı yöneten general (d. 1931)
 1979 - ayhan işık, türk sinema oyuncusu (d. 1929)
 1979 - ayşe sıdıka avar, türk öğretmen (d. 1901)
 1979 - nicholas ray, amerikalı film yönetmeni (d. 1911)
 1994 - kristen pfaff, amerikalı bas gitarist (d. 1967)
 2006 - cüneyd orhon, türk kemençe sanatçısı (d. 1926)
 2012 - nayif bin abdülaziz el-suud, suudi prens (d. 1934)
 2012 - susan tyrrell, amerikalı oyuncu, ressam ve yazar (d. 1945)
 2013 - josip kuže, hırvat asıllı yugoslav futbolcu ve teknik direktör (d. 1952)
 2013 - ottmar walter, alman futbolcu (d. 1924)
 2014 - ayşe şasa, türk senarist ve yazar (d. 1941)
 2016 - jo cox, birleşik krallık i̇şçi partisi milletvekili (d. 1974)
 2017 - john g. avildsen, amerikalı film yönetmeni (d.1935)
 2017 - christian cabrol, fransız kalp cerrahı (d. 1925)
 2017 - stephen furst, amerikalı oyuncu ve televizyon film yönetmeni (d. 1955)
 2017 - curt hanson, amerikalı siyasetçi (d. 1943)
 2017 - helmut kohl, almanya başbakanı (d. 1930)
 2018 - martin bregman, amerikalı film yapımcısı (d. 1926)
 2019 - frederick andermann, kanadalı doktor ve akademisyen (d. 1930)
 2019 - erzsébet gulyás-köteles, macar jimnastikçi (d. 1924)
 2020 - john benfield, i̇ngiliz oyuncu (d. 1951)
 2020 - haribhau jawale, hint politikacı (d. 1953)
 2020 - paulinho paiakan, brezilyalı politikacı (d. 1953)
 2020 - patrick poivey, fransız aktör ve dublaj sanatçısı (d. 1948)
 2021 - frank bonner, amerikalı aktör ve film yönetmeni (d. 1942)
 2021 - zhou qingjun, tayvan'da yaşayan çinli insan hakları aktivisti ve siyasetçi (d. 1943)
 2021 - jabu mabuza, güney afrikalı iş insanı ve girişimci (d. 1958)
 2022 - tony boskovic, futbol hakemidir (d. 1933)
 2022 - yuri fedotov, rus siyasetçi ve diplomat (d. 1947)
 2022 - antonio montero moreno, i̇spanyol roma katolik başpiskopos (d. 1928)
 2022 - tim sale, amerikalı çizgi roman sanatçısı (d. 1956)
 2023 - alfredo rojas, arjantinli eski profesyonel futbolcu (d. 1937)
 2023 - gino mäder, i̇sviçreli yol ve pist bisikleti yarışçısı (d. 1997)

tatiller ve özel günler 
 i̇rlanda'da "bloomsday"
 türkiye kamu çalışanları günü

0616
16