21 Eylül



olaylar 
 1698 - osmanlı-venedik savaşı'nın bir parçası olan semadirek deniz muharebesi gerçekleşti.
 1792 - ulusal konvansiyon, fransa'da monarşiyi kaldırdı.
 1858 - babür i̇mparatorluğu yıkıldı.
 1903 - i̇lk kovboy filmi "kit carson"un prömiyeri, abd'de yapıldı.
 1918 - megiddo savaşı, suriye'nin osmanlı i̇mparatorluğu tarafından kaybı ile sona erdi.
 1924 - mustafa kemal paşa, "halk, köylüler bana her yerde iş programını şu iki kelime ile ihtar ettiler; yol, mektep" dedi.
 1932 - himaye-i etfal cemiyeti tarafından düzenlenen "alaturka güreş" müsabakaları taksim stadyumu'nda yapıldı.
 1938 - i̇lk tv haber programı, bbc'de yayınlandı.
 1938 - südet krizi: polonya, çekoslovakya sınırına asker sevk etti.
 1943 - i̇nönü ansiklopedisi'nin ilk fasikülü yayımlandı.
 1947 - zonguldak kozlu kömür ocaklarında grizu patlaması: 48 işçi öldü.
 1949 - erzurum - hasankale demiryolu ulaşıma açıldı.
 1958 - başbakan adnan menderes, cumhuriyet halk partisi'nin parti olmadığını, i̇smet i̇nönü'nün siyaseti bırakması gerektiğini, basının istediğini yazamayacağını söyledi. menderes, "bize yumruk atan i̇smet paşa'yı alır layık olduğu muameleyi yaparız" dedi.
 1960 - 27 mayıs günü "hürriyet ve anayasa bayramı" olarak kabul edildi.
 1964 - malta, birleşik krallık'tan bağımsızlığını kazandı.
 1977 - türk lirası devalüe edildi; dolar 19,25 lira, mark 8,27 lira oldu. bu, milliyetçi cephe hükûmeti'nin bir yılda yaptığı üçüncü devalüasyon oldu.
 1980 - orgeneral haydar saltık, devlet başkanı genel sekreteri oldu. aynı gün başbakan bülend ulusu kabinesini açıkladı. (bkz.: 12 eylül darbesi)
 1981 - belize, birleşik krallık'tan bağımsızlığını kazandı.
 1995 - i̇zmir buca cezaevi'nde düzenlenen operasyonda, 3 siyasi tutuklu ve hükümlü yaşamını yitirdi. olay, buca katliamı olarak tarihe geçti.

doğumlar 
 672 - vitalianus, 657'den 672'deki ölümüne kadar katolik kilisesi için papalık yapmıştır
 1415 - iii. friedrich, kutsal roma i̇mparatoru (ö. 1493)
 1428 - jingtai, çin'in ming hanedanı'nın yedinci imparatoru (ö. 1457)
 1452 - girolamo savonarola, dominiken din adamı ve floransa kentinin 1494-1498 yılları arasındaki hükümdarı (ö. 1498)
 1645 - louis jolliet, kuzey amerika'daki keşifleriyle tanınan kanadalı kâşif (ö. 1700)
 1840 - v. murad, osmanlı'nın 33. padişahı (ö 1904)
 1842 - ii. abdülhamid, osmanlı'nın 34. padişahı (ö. 1918)
 1853 - heike kamerlingh onnes, hollandalı fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi (ö. 1926)
 1863 - john bunny, amerikalı senarist ve film yapımcısı (ö. 1915)
 1866 
charles nicolle, fransız bakteriyoloji bilgini (ö. 1936)
herbert george wells, i̇ngiliz yazar (ö. 1946)
 1867 - henry stimson, amerikalı devlet adamı (ö. 1950)
 1868 - olga knipper, sovyet aktris (ö. 1959)
 1874 - gustav holst, i̇ngiliz besteci (ö. 1934)
 1879 - peter mcwilliam, i̇skoç eski millî futbolcu ve teknik direktör (ö. 1951)
 1890 - max immelmann, i. dünya savaşı sırasında alman savaş ace pilotu (ö. 1916)
 1900 - yorgo bacanos, türk besteci ve udi (ö. 1977)
 1909 - kwame nkrumah, gana bağımsızlık lideri ve cumhurbaşkanı (ö. 1972)
 1912
chuck jones, amerikalı animatör, senarist, film yapımcısı ve film yönetmeni (ö. 2002)
györgy sándor, macar piyanist (ö. 2005)
 1915 - mehmet türker acaroğlu, türk araştırmacı-yazar, kütüphaneci, dokümantalist ve çevirmen (ö. 2016)
 1916 - françoise giroud, fransız gazeteci, yazar ve siyasetçi (ö. 2003)
 1916 - marianne aminoff, i̇sveçli aktris (ö. 1984)
 1919 
teresa rebull, i̇spanyol kadın şarkıcı (ö. 2015)
fazlur rahman malik, pakistanlı akademisyen, ilim ve fikir adamı (ö. 1988)
 1926 
donald arthur glaser, rus asıllı amerikalı fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi (ö. 2013)
ferîdûn-i muşhîrî, i̇ranlı şair ve çevirmen (ö. 2000)
 1929 
sándor kocsis, macar futbolcu (ö. 1979)
bernard williams, i̇ngiliz ahlak filozofu (ö. 2003)
 1930 - helmut berding, alman tarihçi
 1931 - larry hagman, amerikalı sinema ve televizyon oyuncusu (ö. 2012)
 1934 
leonard cohen, kanadalı şair ve müzisyen (ö. 2016)
maría rubio, meksikalı tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (ö. 2018)
 1935 - jimmy armfield, i̇ngiliz futbolcu ve menajer (ö. 2018)
 1936 
yuri lujkov, rus siyasetçi (ö. 2019)
nikos pulancas, yunan sosyolog ve filozof, marksist siyaset toplum bilimcisi (ö. 1979)
 1939 - agnivesh, hint aktivist, eğitimci ve siyasetçi (d. 2020)
 1941 - r. james woolsey jr, 1993-1995 yılları arasındaki cia direktörü
 1945 - jerry bruckheimer, amerikalı televizyon ve sinema filmi yapımcısı
 1946 
moritz leuenberger, i̇sviçreli siyasetçi ve avukat
mart siimann, 1997-1999 yılları arasında estonya başbakanı
 1947 
rupert hine, i̇ngiliz müzisyen, söz yazarı ve albüm yapımcısı (ö. 2020)
marsha norman, amerikalı oyun yazarı, senarist, televizyon yazarı ve romancı
stephen king, amerikalı yazar ve bram stoker ödülü sahibi 
 1948 - ali murat erkorkmaz, türk mimar, yazar, ressam ve müzisyen
 1950 
bill murray, amerikalı komedyen ve oyuncu
hale soygazi, türk oyuncu ve manken
 1951 
bruce arena, abd doğumlu teknik direktör ve kaleci mevkiinde oynamış eski futbolcu
aslan maşadov, çeçen lider (ö. 2005)
abay tasbolatov, kazak siyasetçi, kazakistan silahlı kuvvetleri korgenerali, 2006-2011 yılları arasında cumhuriyet muhafızları komutanı ve 2012'den beri mazhilis'in üyesi
 1952 
michael hirst, i̇ngiliz senarist ve yapımcı
ali fergani, cezayirli millî futbolcu ve teknik direktör
 1954 - şinzo abe, japon siyasetçi (ö. 2022)
 1955 - yisrael katz, i̇srailli siyasetçi ve bakan
 1956 - marta kauffman, amerikalı yazar ve yapımcı
 1957 
ethan coen, amerikalı yönetmen
kevin rudd, avustralyalı siyasetçi
 1958 - andré hennicke, alman oyuncu 
 1959 
crin antonescu, rumen politikacı
andrzej buncol, polonyalı millî futbolcu
 1960 - masume i̇btikar, i̇ranlı gazeteci, siyasetçi ve bilim insanı
 1961 - nancy travis, amerikalı sinema ve dizi oyuncusu
 1962 
hubert mounier, fransız şarkıcı ve desinatör
 adil serdar saçan, türk yazar, hukukçu ve eski polis (ö. 2023)
 1964 - jorge drexler, uruguaylı müzisyen
 1965 - frederic beigbeder, fransız yazar
 1966 - neçirvan barzani, iraklı kürt siyasetçi
 1967 
yutaka azuma, japon futbolcu
faith hill, amerikalı country şarkıcısı
suman pokhrel, nepalli şair
 1968 - siiri sisask, eston şarkıcı, aktris ve siyasetçi
 1969 -  naofumi koike, japon eski futbolcu 
 1970 - samantha power, i̇rlanda asıllı amerikalı akademisyen ve diplomat
 1971 - luke wilson, i̇rlanda asıllı amerikalı oyuncu
 1972 
olivia bonamy, fransız oyuncu
liam gallagher, i̇ngiliz müzisiyen
 1973 
michael sauser, i̇sviçreli avukat ve dünya rekoru sahibi
oswaldo sánchez, meksikalı eski futbolcu
virginia ruano pascual, i̇spanyol profesyonel tenis oyuncusu
 1974 - özgür özel, türk eczacı ve siyasetçi
 1975 - ronny deila, norveçli bir futbol menajeri, eski bir oyuncu
 1976 - jeļena prokopčuka, letonyalı uzun mesafe koşucusu 
 1977
takeshi ushibana, japon eski futbolcu
audrey dana, fransız oyuncu, senarist ve film yönetmeni
 1979 
richard dunne, i̇rlandalı eski millî futbolcu
monika merl, 800 metrede alman atletizm şampiyonluğunu kazanmış alman atlet
 1980
autumn reeser, amerikalı oyuncu
kareena kapoor, hint sinema oyuncusu
 1981 - nicole richie, amerikalı şarkıcı lionel richie'nin evlatlık kızı
 1982 - rıza nevruzi, i̇ranlı futbolcu 
 1983 
fernando cavenaghi, arjantinli futbolcu
anna favella, i̇talyan aktris
maggie grace, amerikalı sinema oyuncusu
joseph mazzello, amerikalı oyuncu
 1984 - wale, amerikalı rapçi
 1985 - pedro geromel, brezilyalı futbolcu 
 1986 
lindsey stirling, amerikalı kemancı, müzisyen, dansçı, performans sanatçısı, şarkıcı ve besteci
yasemin yürük, türk müzisyen, r&b şarkıcısı ve grup hepsi üyesi
 1987 
marcelo estigarribia, paraguaylı millî futbolcu
ryan guzman, amerikalı oyuncu ve model
courtney paris, amerikalı profesyonel basketbolcu
michał pazdan, polonyalı millî futbolcu
 1988 - bilawal bhutto zardari, eski pakistan başbakanı benazir butto ve eşi asıf ali serdari tek oğlu
 1989 - jason derulo, haiti kökenli amerikalı şarkıcı ve aktör
 1990 - al-farouq aminu, nijeryalı profesyonel basketbolcu
 1991 - hasan erbey, türk futbolcu 
 1992 
chen, güney koreli şarkıcı ve oyuncu
rodrigo godínez, meksikalı futbolcu
 1993 
kwon mina, güney koreli şarkıcı ve oyuncu
ante rebić, hırvat millî futbolcu
 1994 
hideki ishige, japon futbolcu
davide ballerini, i̇talyan bisikletçi
 1995 
diego jara rodrigues, brezilyalı futbolcu
bruno caboclo, brezilyalı basketbol oyuncusu
1996 - thilo kehrer, alman futbolcu
1997 - ronald hernández, venezuelalı milli futbolcu
 1998 - douglas lópez, kosta rikalı millî futbolcu
 1999 - mahamadou ba, malili futbolcu

ölümler 
 mö 19 - publius vergilius maro, romalı şair (d. mö 70)
 454 - flavius aetius, romalı general (d. ~396)
 687 - konon, 21 ekim 686'dan öldüğü 687 yılına kadar kadar papalık yapmıştır (d. 630)
 1235 - ii. andrás, 1205'ten 1235'e kadar macar ve hırvatistan kralı (d. 1177)
 1347 - ii. edward, 1307-1327 arasında i̇ngiltere kralı (d. 1284)
 1558 - v. karl, kutsal roma i̇mparatoru, i̇spanya kralı ve almanya kralı (d. 1500)
 1576 - gerolamo cardano, i̇talyan matematikçi, fizikçi, astrolog ve hekim (d. 1501)
 1643 - hong taiji, çin'in qing hanedanı'nın ikinci imparatoru (d. 1592)
 1798 - george read, amerikalı hukukçu ve politikacı (d. 1773)
 1832 - walter scott, i̇skoçyalı yazar (d. 1771)
 1860 - arthur schopenhauer, alman filozof (d. 1788)
 1904 - şef joseph, nimipuların wallowa kolundan kızılderili reisi (d. 1840)
 1932 - ahmet rasim, türk yazar (d. 1864)
 1937 - bernát munkácsi, macar türkolog (d. 1860)
 1938 - ivana brlić-mažuranić, hırvat yazar (d. 1874)
 1944 - artur phleps, ii. dünya savaşı sırasında waffen-ss korgenerali, ss-obergruppenführer rütbesine sahipti (d. 1881)
 1947 - harry carey amerikalı oyuncu (d. 1878)
 1948 - çerkes ethem, çerkes asıllı türk asker (d. 1886)
 1953 - necmettin sadık sadak, türk gazeteci ve siyasetçi (d. 1890)
 1957 - vii. haakon, 1905'ten 1957'deki ölümüne kadar norveç kralı (d. 1872)
 1959 - ruşen eşref ünaydın, türk yazar, siyasetçi ve diplomat (d. 1892)
 1964 - otto grotewohl, alman siyasetçi (d. 1894)
 1966 - paul reynaud, fransız siyasetçi ve eski başbakan (d. 1878)
 1971 - bernardo houssay, arjantinli fizyolog (d. 1887)
 1974 - walter brennan, amerikalı oyuncu (d. 1894)
 1974 - jacqueline susann, amerikalı yazar (d. 1918)
 1975 - bedri rahmi eyüboğlu, türk ressam ve şair (d. 1911)
 1982 - i̇van bagramyan, ermeni asıllı sscb'li asker, sovyetler birliği mareşali (d. 1897)
 1989 - ertem eğilmez, türk yönetmen, yapımcı ve senarist (d. 1929)
 1998 - florence griffith-joyner, amerikalı atlet (d. 1959)
 2000 - leonid rogozov, sovyet tıp doktoru (d. 1934)
 2005 - tanju korel, türk sinema oyuncusu ve yönetmen (d. 1944)
 2007 - alice ghostley, amerikalı oyuncu (d. 1923)
 2010 - grace bradley, amerikalı oyuncu, şarkıcı ve dansçı (d. 1913)
 2012 - sven hassel, danimarka doğumlu asker ve savaş romanı yazarı (d. 1917)
 2014 - güner namlı, türk tv ve dizi yapımcısı (d. 1938)
 2015 - i̇brahim cevahir, türk iş insanı (d. 1938)
 2016 - régis barailla, fransız siyasetçi (d. 1933)
 2016 - shawty lo, amerikalı rap şarkıcısı ve hip hop müzisyeni (d. 1976)
 2016 - john mulvaney, avustralyalı arkeolog (d. 1925)
 2017 - david beatson, yeni zelandalı gazeteci, medya analizcisi ve televizyon haber sunucusu (d. 1944)
 2017 - liliane bettencourt, fransız mirasçı, sosyetik, iş insanı ve hayırsever (d. 1922)
 2017 - william g. stewart, i̇ngiliz yapımcı, yönetmen ve sunucu (d. 1933)
 2018 - vitaliy andriiovych masol, 1994'ten 1995'e kadar ukrayna başbakanı olan ukraynalı politikacı (d. 1928)
 2018 - trần đại quang, vietnamlı siyasetçi (d. 1952)
 2019 - aron eisenberg, amerikalı oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1969)
 2019 - sid haig, amerikalı emektar oyuncu (d. 1939)
 2019 - sigmund jähn, alman astronot ve test pilotu (d. 1937)
 2019 - günter kunert, alman yazar, şair ve çevirmen (d. 1929)
 2019 - woo hye-mi, güney koreli kadın şarkıcı (d. 1988)
 2019 - aleko yordan, türk futbolcu (d. 1938)
 2020 - arthur ashkin, amerikalı fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi (d. 1922)
 2020 - hamdi benani, cezayirli şarkıcı ve müzisyen (d. 1943)
 2020 - tommy devito, amerikalı müzisyen ve şarkıcı (d. 1928)
 2020 - michael lonsdale, fransız oyuncu ve ressam (d. 1931)
 2020 - jackie stallone, amerikalı astrolog, dansçı ve profesyonel güreşçi (sylvester stallone'nin annesi) (d. 1921)

tatiller ve özel günler 
 dünya barış günü
 dünya alzheimer günü
 ermenistan'ın bağımsızlık günü

kaynakça 

0921
21