Ben Gazzara

ben gazzara (28 ağustos 1930, new york - 3 şubat 2012, new york), i̇talyan asıllı amerikalı oyuncudur.

1953 yılında tiyatro oyunları ve televizyon dizileriyle başladığı oyunculuk mesleğine 1960'larda sinemayla devam etti. elia kazan'ın öncülüğünde kurulan ve birçok ünlü amerikalı sinemacının da yetiştiği actors studio'da eğitim gördü. 130'a yakın sinema ve televizyon filminde genelde karakter oyuncusu olarak rol aldı. bazı filmlerde de başrol oynadı. birkaç filmi de yönetti ve bir filmin senaryosunu yazdı. tek bir filmde de (husbands, 1970) şarkı söyledi. 1999 yılından beri gırtlak kanseri ile mücadele etmekte olan oyuncu 3 şubat 2012'de new york'ta bellevue hastanesinde pankreas kanseri nedeniyle öldü.

biyografisi 
ben gazzara 28 ağustos 1930'da new york'ta doğdu. i̇talyan göçmeni olan babası onu nüfusa biagio anthony gazzara adıyla kaydettirdi. amerika'ya sicilya'dan gelmiş olan babası ağır işlerde çalışan bir işçiydi. ben gazzara'nın çocukluğu da new york'un belâlı bölgelerinden biri olan 'aşağı doğu yakası'nda geçti. sonra "new york city college" da elektrik mühendisliği eğitimine başladı ama kısa sürede okulu bırakmak zorunda kaldı. çünkü oyuncu olmayı daha o zaman kafasına koymuştu.

birçok ünlü oyuncunun yetiştiği, elia kazan'ın öncülüğünde kurulmuş bir tür sinema okulu olan actors studio'ya yazıldı ve burada alman yönetmen erwin piscator'un gözetiminde özel eğitim aldı. 1950'de broadway oyunlarında başrollere çıkmaya başladı. bunlardan en önemlisi elia kazan'ın yönettiği tennessee williams oyunu kızgın damdaki kedi'ydi, ama aynı eserin 1958'deki sinema uyarlamasında başrolü paul newman'a kaptırdı. bu yıllarda tam üç kez tony ödülü'ne aday gösterildi. bu ödüle aday gösterildiği oyunlardan biri de kim korkar hain kurttan? adlı edward albee oyunuydu. ödül adayı başka bir oyun olan a hatful of rain'in sinema versiyonunda da başrolü yine aynı şekilde don murray'a kaptırdı.

bir süre televizyon filmlerinde oyuncu ve yönetmen olarak çalıştıktan sonra 1957'de ilk filmi the strange one'da diğer actors studio elemanlarıyla birlikte rol aldı. sonra da otto preminger'in 1959'da yönettiği mahkeme filmi anatomy of a murder (bir cinayetin anatomisi)'nde sinemadaki ilk önemli rolünü oynadı ve filmin kadrolu yıldızı james stewart'tan bolca rol çaldı. 1963'te tekrar televizyona döndü.

1969 tarihli ii. dünya savaşı filmi the bridge at remagen'de göz doldurdu. 1970'te actors studio'dan dostu olan john cassavetes'le birlikte yapacakları beş filmin ilki olan husbands (kocalar)'da oynadı (i̇şbirliği yaptıkları diğer filmler the killing of a chinese bookie, opening night, capone ve if it's tuesday, this must be belgium). 1979 tarihli bloodline (mirasçılar) adlı geniş kadrolu film fazla beğenilmedi. bu arada televizyonu hiç bırakmadı.
1980'lerde ikisini de peter bogdanovich'in yönettiği saint jack ve they all laughed'ta rol aldı. patrick swayze'nin başrolünü oynadığı road house (1989) filminde canlandırdığı biseksüel kötü adam rolü belki de onun en çok izlenen performansı oldu, çünkü gazzara'nın televizyonlarda en sık gösterilen filmi budur.

1990'larda da aranan bir karakter oyuncusuydu ve birçok ünlü yönetmenin filmlerinde oynadı. bunlardan en önemlileri coen kardeşler'in büyük lebowski (1998)'si, spike lee'nin summer of sam'i, john turturro'nun illuminata'sı ve john mctiernan'ın the thomas crown affair (i̇kili oyun)'udur. 2000'lerde de danimarkalı yönetmen lars von trier'in deneysel filmi dogville gibi kaliteli filmlerde oynamayı sürdürdü. bu arada 2002 yılında hysterical blindness adlı televizyon filmi ile  emmy ödülü aldı. bu onun ilk ödülü oldu.

1999 yılında kendisine gırtlak kanseri teşhisi kondu ve tedavi sırasında yirmi kilo verdi. buna rağmen film çalışmalarını sürdürmekten geri kalmadı.. gazzara 3 şubat 2012'de new york'ta bellevue hastanesinde pankreas kanseri nedeniyle öldü.

filmografisi 
 "treasury men in action" .... bowman (1 bölüm, 1953)
 "medallion theatre" (1 bölüm, 1954)
 "danger" (3 bölüm, 1952-1954)
 "the united states steel hour" .... richard elgin jr. (1 bölüm, 1954)
 "justice" (3 bölüm, 1954)
 the strange one (1957) .... çavuş jocko deparis
 "playhouse 90" .... m. paul/... (2 bölüm, 1957-1958)
 "kraft television theatre" (2 bölüm, 1952-1958)
 anatomy of a murder (1959) .... teğmen frederick manion
 "armchair theatre" .... jim mason (1 bölüm, 1959)
 "the dupont show of the month" (1 bölüm, 1959)
 risate di gioia (1960) .... lello
 cry vengeance! (1961) (tv) .... davidde
 the young doctors (1961) .... dr. david coleman
 la città prigioniera (1962) .... captain george stubbs
 convicts 4 (1962) .... john resko
 "arrest and trial" .... det. sgt. nick anderson/... (21 bölüm, 1963-1964)
 carol for another christmas (1964) (tv) .... fred
 "kraft suspense theatre" .... paul bryan (1 bölüm, 1965)
 a rage to live (1965) .... roger bannon
 "bob hope presents the chrysler theatre" .... sidney (1 bölüm, 1967)
 "run for your life" .... paul bryan (86 bölüm, 1965-1968)
 if it's tuesday, this must be belgium (1969) .... card player
 the bridge at remagen (1969) .... çavuş angelo
 husbands (kocalar) (1970) .... harry
 when michael calls (1972) (tv) .... doremus connelly
 fireball forward (1972) (tv) .... maj. gen. joe barrett
 the family rico (1972) (tv) .... eddie rico
 pursuit (1972) (tv) .... steven graves
 afyon oppio (1972) .... joseph coppola
 you'll never see me again (1973) (tv)
 the neptune factor (1973) ....komutan adrian blake
 maneater (1973) (tv) .... nick baron
 "qb vii" (1974) tv mini dizisi .... abe cady (unknown bölüm)
 capone (1975) .... al capone
 the killing of a chinese bookie (çinli bir bahisçinin ölümü) (1976) .... cosmo vitelli
 high velocity (1976) .... clifford baumgartner
 voyage of the damned (1976) .... morris troper
 the death of richie (1977) (tv) .... george werner
 the trial of lee harvey oswald (1977) (tv) .... anson 'kip' roberts
 opening night (1977) .... manny victor
 saint jack (1979) .... jack flowers
 bloodline (mirasçılar) (1979) .... rhys williams
 inchon (1981) .... binbaşı frank hallsworth
 they all laughed (1981) .... john russo
 storie di ordinaria follia (1981) .... charles serking
 a question of honor (1982) (tv) .... detective joe defalco
 la ragazza di trieste (1982) .... dino romani
 uno scandalo perbene (1984)
 la donna delle meraviglie (1985) .... alberto
 figlio mio infinitamente caro (1985) .... avv. antonio morelli
 an early frost (1985) (tv) .... nick pierson
 a letter to three wives (1985) (tv) .... porter holloway
 champagne amer (1986) .... paul rivière
 il camorrista (1986) .... il professore
 il giorno prima (1987) .... mike zella
 police story: the freeway killings (1987) (tv) .... captain tom wright
 downpayment on murder (1987) (tv) .... harry cardell
 don bosco (1988) .... don bosco
 quicker than the eye (1989) .... ben norrell
 road house (1989) .... brad wesley
 oltre l'oceano (1990)
 people like us (1990) (tv) .... gus bailey
 per sempre (1991) .... marcelo rondi
 lies before kisses (1991) (tv) .... grant sanders
 blindsided (1993) (tv) .... ira gold
 love, honor & obey: the last mafia marriage (1993) (tv) .... joseph bonanno
 les gens d'en face (1993) .... john
 sherwood's travels (1994) .... raphael de pietro
 nefertiti, figlia del sole (1994) .... amanophis iii
 les hirondelles ne meurent pas à jerusalem (1994) .... moshe
 parallel lives (1994) (tv) .... charlie duke
 fatal vows: the alexandra o'hara story (1994) (tv) .... papa
 banditi (1995) .... amos
 convict cowboy (1995) (tv) .... warden
 the zone (1995) .... dick althorp
 una donna in fuga (1996)
 ladykiller (1996) .... teğmen jack 'jigsaw' lasky
 "strangers" .... stasi (1 bölüm, 1996)
 the notorious 7 (1997) (tv) .... dom diablo
 vicious circles (1997/i) .... march
 farmer & chase (1997) .... farmer
 shadow conspiracy (1997) .... vice president saxon
 stag (1997) .... frank grieco
 the spanish prisoner (1997) .... mr. klein
 valentine's day (1998) (tv) .... joe buddha
 shark in a bottle (1998) .... aranjör
 too tired to die (1998) .... john sage
 buffalo '66 (1998) .... jimmy brown
 the big lebowski (büyük lebowski) (1998) .... jackie treehorn
 happiness (1998) .... lenny jordan
 illuminata (1998) .... old flavio
 angelo nero (1998) (tv) .... padre guelfi
 "il tesoro di damasco" (1998) tv mini dizisi .... gregorio kos
 un bacio nel buio (1999) (tv)
 paradise cove (1999) .... duke mantee
 "tre stelle" (1999) tv mini dizisi .... albay marshall
 summer of sam (1999) .... luigi
 the thomas crown affair (i̇kili oyun) (1999) .... andrew wallace
 poor liza (2000) .... anlatıcı
 piovuto dal cielo (2000) (tv) .... cesare palmieri
 blue moon (2000) .... frank
 believe (2000/i) .... ellicott winslowe
 very mean men (2000) .... gino minetti
 undertaker's paradise (2000) .... jim
 jack of hearts (2000) .... bartossa
 the list (2000) .... d.a. bernard salman
 nella terra di nessuno (2001) .... l'avvocato scalzi
 "law & order: special victims unit" .... executive assistant attorney (1 bölüm, 2001)
 home sweet hoboken (2001)
 brian's song (2001) (tv) .... coach halas
 hysterical blindness (2002) (tv) .... nick
 l'ospite segreto (2003) .... solomos
 dogville (2003) .... jack mckay
 bonjour michel (2005) .... michele terranova
 the shore (2005) .... mr. bob harris
 schubert (2005) .... don josé
 pope john paul ii (2005) (tv) .... kardinal agostino casaroli
 paris, je t'aime (2006) .... ben (dizi bölümü "quartier latin")
 "tikhiy don" (2006) tv dizisi
 quiet flows the don (2006) .... general secretov
 donne sbagliate (2007) (tv) .... franco maresco
 looking for palladin (2008) .... jack palladin
 meurtres à l'empire state building (2008) (tv) .... paulie genovese
 eve (2008/iv) .... joe
 holy money (2009) .... vatican's banker
 l'onore e il rispetto (2006) (tv) (2009) .... fred di venanzio
 13 (2010) .... schlondorff
 christopher roth (2010) .... paul andersen 
 chez gino (2011) .... oncle giovanni 
 ristabbanna (2011) 
 max rose (yapım aşamasında) (2012) ....  ben tracy

kaynakça

dış bağlantılar 
 imdb'de "ben gazzara" 
 allmovie.com'da "ben gazzara" 
 internet broadway database'de "ben gazzara" 

1930 doğumlular
manhattan doğumlular
2012 yılında ölenler
amerikalı erkek tiyatro oyuncuları
amerikalı erkek sinema oyuncuları
amerikalı erkek dizi oyuncuları
amerikalı televizyon yönetmenleri
i̇talyan asıllı amerikalılar
emmy ödülü sahipleri
pankreas kanserinden ölenler
new york'ta ölenler
21. yüzyılda amerikalı erkek oyuncular
mini dizi ya da filmlerde en i̇yi yardımcı erkek oyuncu emmy ödülü sahipleri