Mildred Dresselhaus

mildred dresselhaus (doğum adı: mildred spiewak, d. 11 kasım 1930; brooklyn, new york; ö. 20 şubat 2017) ya da bilinen adıyla karbon biliminin kraliçesi, massachusetts teknoloji enstitüsü’nde fizik ve elektrik elektronik mühendisliği alanlarında profesördür.

biyografi 
11 kasım 1930’da brooklyn’de doğdu. doğduğunda mildred spiewak adını taşıyordu. hunter college lisesi’ni bitirdi ardından lisans eğitimini new york’taki hunter college'dan aldı. lisansüstü eğitimini fullbright bursuyla cambridge üniversitesi ve harvard üniversitesinden aldı. 1958 yılında chicago üniversitesinde doktorasını tamamladı. daha sonra 2 yıl cornell üniversitesinde doktora sonrası eğitim aldı. ardında lincoln laboratuvarında ekip üyesi olarak çalışmaya başladı. 1967 yılında mit’de, elektrik elektronik mühendisliğinde, konuk profesör olarak çalışmaya başladı, 1968 yılında kadrolu olarak çalışmaya başladı ardından da 1983 yılında fizik alanında da profesörlük unvanı aldı. 1985 yılında da enstitü profesörü (mit’de çalışanların atanabileceği en yüksek unvan) olarak atandı.
1990 yılında ise national medal of science (ulusal bilim madalyası) ödülünü bilim ve mühendislik alanlarında kadınlar için oynadığı öncü rolü ve birçok materyalin elektronik özellikleri üzerine yaptığı çalışmalar sonucu kazandı. 2005 yılında ise teknoloji, ekonomi ve i̇şsizlik alanlarındaki 11. annual heinz ödülü’nü kazandı. 2008 yılında ise oersted madalyasını hak etti.

2000-2001 yıllarında u.s. department of energy (birleşik devletler enerji departmanı) bünyesindeki office of science’ı (bilim ofisi) yönetti.2003 yılından 2008 yılına kadar ise american institute of physics’in (amerikan fizik enstitüsü) yönetim kurulu başkanlığını yaptı. ayrıca aynı dönemde american physics society (amerikan fizik topluluğu), american association of advencement of science (amerika bilimsel gelişim topluluğu) başkanlıklarını yaptı ve national academy of science’ın da (ulusal bilim akademisi) mali işlerini yönetti. dresselhaus ayrıca kadınların fizik gibi alanlara katılımını arttırmak için de çok büyük çaba sarf etti.
11 ocak 2012 tarihinde united states department of energy (birleşik devletler enerji departmanı) makalelerinden birinde başkan barack obama  mildred dresselhaus’un burton richter ile birlikte enrico fermi award’ı (enrico fermi ödülü) kazandığını duyurdu. 11 mayıs 2012’de dresselhaus, fotonlar, elektron foton etkileşimleri ve nano-yapılarda ısı transferi konularındaki öncü çalışmaları nedeniyle kavli prize’a (kavli ödülü) layık görüldü.
2010 yılında ise acs award for encouraging women into careers in the chemical sciences’ı (kadınları kimya bilimlerinde kariyer yapmaya teşvik için acs ödülü) kazandı.
dresselhaus özellikle grafit, grafit içerikli bileşikler,  fullurenler (sadece karbondan oluşan, küre, tüp veya elipsoit şeklindeki kompleks moleküller), karbon nano-tüpler, ve düşük boyutlu termoelektrik konularındaki çalışmalarıyla tanınır. onun ekibi elektronik bağ yapısının, raman dağılımı ve karbon nano yapıların fotofiziği’ni sıklıkla kullandı. dresselhaus’un öğrencileri arasında ünlü malzeme bilimci deborah chung ve ünlü fizikçiler nai-chang yeh, greg timp, mansour shayegan, james s. speck, lourdes salamanca riba, ve ahmet erbil de vardır.
dresselhaus’un adıyla anılan birçok fizik teorisi vardır. l.d. hicks ile ortak çalışması olan hicks- dresselhaus modeli düşük boyutsal termoelektik için ilk basit modeldir. riichiro saito, mitsutaka fujita, gene dresselhaus, ve mildred dresselhaus’un ortak çalışması olan sfdd modeli ise karbon nanotüplerin bant yapısını öngören ilk modeldir. shuang tang ile geliştirdikleri tang-dresselhaus teorisi ise dar bantlı düşük boyutsal malzeme sistemleri üzerinde çalışmak için bir yöntem geliştirmesinin yanı sıra dirac-cone materyallerin (tekli-dirac-cone, çift-dirac-cone, üçlü-dirac-cone, dörtlü-dirac-cone yarı-direc-cone ve tam-dirac-cone materyaller dehil olmak üzere) nasıl inşa edilebileceğine dair de ilk teoridir. ayrıca rashba-dresselhaus etkisi olarak anılan spin-yörünge etkileşimini açıklayan model de mildred dresselhaus’un kocası gene dresselhaus tarafından ortaya atılmıştır.
ünlü bir teorisyen olan gene dresselhaus ile evli olan mildred dresselhaus’un  dört yetişkin çocuğu ve birçok torunu vardır.

ödüller 

arthur r. von hippel ödülü, malzeme araştırmaları topluluğu, 2013
kavli ödülü  (nanoteknoloji), 2012
enrico fermi ödülü, 2012
vannevar bush ödülü, 2009
kadınları kimya bilimlerinde kariyer yapmaya teşvik için acs ödülü, 2009
oliver e. buckley yoğun madde ödülü, amerikan fizik topluluğu,  2008
oersted madalyası, 2007
l'oréal-unesco bilimkadınları ödülü, 2007
teknoloji, ekonomi ve i̇şsizlik için heinz ödülü, 2005
ieee kurucuları madalyası, 2004
karl taylor compton fizikte liderlik madalyası, amerikan fizik enstitüsü, 2001
karbon bilimi ve teknolojisinde başarı madalyası, amerikan karbon topluluğu, 2001
ioffe enstitüsü, rus bilim akademisi, onursal üyeliği st. petersburg, rusya, 2000
malzeme toplulukları federasyonu ulusal malzeme geliştirme ödülü, 2000
leuven katolik üniversitesinden fahri doktora, belçika, şubat 2000
nicholson madalyası, amerikan fizik topluluğu, mart 2000
weizmann enstitüsü, millennial hayatboyu başarı ödülü, haziran 2000
sgl karbon ödülü, amerikan karbon topluluğu, 1997
ulusal bilim madalyası, 1990

seçme yayınları 
  dresselhaus, m. s.; et.al. “analysis of picosecond pulsed laser melted graphite” , massachusetts institute of technology, harvard university, los alamos national laboratory, united states department of energy, (aralık 1986).
  dresselhaus, m. s.; et.al. “the transport properties of activated carbon fibers” , lawrence livermore national laboratory, united states department of energy, (temmuz 1990).
  dresselhaus, m. s.; et.al. “photoconductivity of activated carbon fibers” , lawrence livermore national laboratory, united states department of energy, (ağustos 1990).
  dresselhaus, m. s.; et.al. “synthesis and evaluation of single layer, bilayer, and multilayer thermoelectric thin films” , lawrence livermore national laboratory, united states department of energy, (20 ocak, 1995).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
  
  
 
 
 
 
  
 
 
 
  dresselhaus, m. s.; et.al. “iron-doped carbon aerogels: novel porous substrates for direct growth of carbon nanotubes” , lawrence livermore national laboratory, united states department of energy, (february 20, 2007).

kaynakça

dış bağlantılar 
 freeview video interview with millie dresslhaus by the vega science trust
 homepage
 dresselhaus's mit page
 biography of dresselhaus from ieee
 photograph, biography and bibliographic resources , from the office of scientific and technical information, united states department of energy

1930 doğumlular
amerikan bilim ve sanat akademisi üyeleri
ulusal bilimler akademisi üyeleri
ulusal mühendislik akademisi üyeleri
bilimsel gelişme için amerikan birliği derneği üyeleri
amerikalı malzeme bilimcileri
harvard üniversitesinde öğrenim görenler
chicago üniversitesinde öğrenim görenler
cornell üniversitesinde öğrenim görenler
massachusetts teknoloji enstitüsü öğretim üyeleri
2017 yılında ölenler
başkanlık özgürlük madalyası sahipleri
amerika birleşik devletleri ulusal bilim madalyası sahipleri
enrico fermi ödülü sahipleri
ulusal bilim madalyası sahipleri
amerikan fizik topluluğu başkanları
ieee onur madalyası sahipleri