14 Aralık



olaylar 

 557 - konstantinopolis'te büyük bir deprem meydana geldi.
 1819 - alabama, abd'nin 22. eyaleti oldu.
 1900 - bilim insanı max planck, kuantum teorisini berlin fizik birliği'ne sundu.
 1911 - norveçli roald amundsen, güney kutbu'na ulaştı.
 1927 - çin'de çan kay-şek kuvvetleri, kanton'daki komünist ayaklanmayı bastırdı.
 1936 - i̇stanbul üniversitesi i̇ktisat fakültesi kuruldu.
 1939 - sovyetler birliği, milletler cemiyeti üyeliğinden çıkarıldı.
 1954 - kıbrıs sorunu birleşmiş milletler'de görüşüldü. türk delegesi selim sarper, "kıbrıs, türk sahillerinden 40 mil ötededir. yunanistan'a 600 mil mesafede olan bu ada yunanistan'ın olamaz" dedi.
 1955 - arnavutluk, avusturya, bulgaristan, kamboçya, seylan (şimdiki sri lanka), finlandiya, macaristan, i̇rlanda, i̇talya, ürdün, laos, libya, nepal, portekiz, romanya ve i̇spanya birleşmiş milletler'ne dahil edildiler.
 1960 - ekonomik i̇şbirliği ve kalkınma örgütü (oecd) kuruldu. 9 ortak pazar üyesi ile avrupa serbest ticaret birliği efta'ya üye 7 ülke, amerika birleşik devletleri ve kanada tarafından kuruldu. türkiye de anlaşmayı imzaladı.
 1960 - i̇stanbul boğazı'nda yunan world harmony ve yugoslav peter verovitz tankerleri çarpıştı. i̇skeledeki tarsus yolcu gemisinin de yanmasına neden olan kazada 20 kişi öldü, tonlarca petrol denize döküldü.
 1962 - nasa'nın mariner-2 adlı uzay aracı, venüs gezegeninin yakınından geçti. mariner-2 dünyaya venüs hakkında bilgi yolladı.
 1977 - chp'li aytekin kotil, i̇stanbul belediye başkanı oldu.
 1977 - tunç okan'ın yönettiği “otobüs” filmi gösterime girdi.
 1981 - i̇srail, suriye kontrolündeki golan tepeleri'ni ilhak etti.
 1983 - i̇stanbul vaniköy'deki 100 yıllık hasan birinci yalısı, çıkan yangında tamamen yandı.
 1989 - şili'de ilk demokratik seçimler yapıldı.
 1990 - polonyalı futbolcu roman kosecki, 2 milyon dolara galatasaray'a transfer oldu; bu rakam türkiye'de o güne kadar ödenen en yüksek transfer ücretiydi.
 1994 - demokrasi partisi (dep) avukatlarından av. faik candan öldürülmüş olarak bulundu.
 1994 - aksiyon dergisi yayın hayatına başladı.
 1995 - savaşın tarafları alia i̇zzetbegoviç (bosna), slobodan milošević (sırbistan), ve franjo tuđman (hırvatistan) arasında dayton antlaşması, dayton-ohio'da (abd) imzalandı. eski yugoslavya'da son üç yıldır süren savaş sona erdi.
 1996 - kamu emekçileri sendikaları konfederasyonu’nun (kesk) ankara'da düzenlediği "demokratik devlet, halk için bütçe" mitingine 100.000 kişi katıldı.
 1999 - fransa'dan türkiye'ye iadesi kararlaştırılan organize suç örgütü lideri alaattin çakıcı türkiye'ye getirildi.
 2000 - 18 cezaevinde, 865 tutuklu ve hükümlünün başlattığı ve 20 kasım'da ölüm orucuna dönüştürülen açlık grevini sona erdirmek üzere harekete geçen ara bulucu heyet grevin sona ermesi için girişimlerde bulundu. heyetin tutuklu temsilcileriyle yürüttüğü görüşmeler sonuç alınamadan sona erdi.
 2002 - irak'taki bm silah denetçileri şefi hans blix, irak'tan geçmişte ve şu anda kimyasal, biyolojik ve balistik füze programlarıyla ilgili çalışan bilim adamlarının listesini istedi.
 2002 - dyp 7. olağan büyük kongresi'nde, elazığ milletvekili mehmet ağar, genel başkan seçildi.
 2012 - sandy hook i̇lkokulu saldırısı: 20 yaşındaki adam lanza evinde annesini vurduktan sonra sandy hook i̇lkokuluna gidip 20 çocuk ile 6 yetişkini vurduktan sonra intihar etti.

doğumlar 
 1009 - go-suzaku, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 69. imparatoru (ö. 1045)
 1503 - nostradamus, fransız astrolog ve fizikçi (ö. 1566)
 1546 - tycho brahe, danimarkalı astrolog (ö. 1601)
 1631 - anne conway, i̇ngiliz filozof (ö. 1679)
 1640 - aphra behn, i̇ngiliz oyun yazarı, şair ve çevirmen (ö. 1689)
 1853 - errico malatesta, i̇talyan anarşist yazar (ö. 1932)
 1864 - frank campeau, amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1943)
 1870 - karl renner, avusturya devlet başkanı (ö. 1950)
 1883 - morihei ueshiba, japon dövüş sanatı üstadı ve aikidonun kurucusu (ö. 1969)
 1887 - xul solar, arjantinli ressam ve heykeltıraş (ö. 1963)
 1895 - vi. george, birleşik krallık hükümdarı (ö. 1952)
 1895 - paul eluard, fransız şair (ö. 1952)
 1897 - kurt schuschnigg, avusturyalı siyasetçi (ö. 1977)
 1901 - paulos, yunanistan kralı (1947-1964) (ö. 1964)
 1908 - morey amsterdam, amerikalı oyuncu ve komedyen (ö. 1996)
 1909 - edward lawrie tatum, amerikalı genetikçi ve nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahibi (ö. 1975)
 1911 - spike jones, amerikalı şarkıcı (ö. 1965)
 1911 - hans von ohain, jet motorunun mucitlerinden biri (ö. 1998)
 1914 - karl carstens, 1979-1984 yılları arasında görev yapmış batı almanya cumhurbaşkanı (ö. 1992)
 1914 - sol spiegelman, amerikalı moleküler biyolog (ö. 1983)
 1915 - raşid behbudov, azeri oyuncu ve şarkıcı (ö. 1988)
 1915 - dan dailey, amerikalı dansçı ve oyuncu (ö. 1978)
 1920 - clark terry, amerikalı swing, bebop döneminden gelen efsanevi trompetçisi (ö. 2015)
 1922 - nikolay basov, sovyet fizikçi ve eğitmen (ö. 2001)
 1924 - gohar gasparyan, ermeni-mısırlı opera şarkıcısı (ö. 2007)
 1924 - raj kapoor, hint oyuncu ve yönetmen (ö. 1988)
 1932 - abbe lane, amerikalı şarkıcı ve oyuncu
 1932 - étienne tshisekedi, demokratik kongolu siyasetçi (ö. 2017)
 1934 - shyam benegal, hint film yönetmeni
 1935 - lee remick, amerikalı aktris (ö. 1991)
 1936 - josé cleonâncio da fonseca, brezilyalı siyasetçi ve iş insanı (ö. 2021)
 1941 - antoni morell mora, i̇spanyol asıllı andorralı diplomat, hukukçu, bürokrat ve yazar (ö. 2020)
 1946 - jane birkin, i̇ngiliz şarkıcı, oyuncu ve yönetmen (ö. 2023)
 1946 - oral çalışlar, türk gazeteci ve köşe yazarı
 1946 - patty duke, amerikalı oyuncu ve yazar (ö. 2016)
 1947 - dilma rousseff, bulgar asıllı brezilyalı ekonomist, siyasetçi ve brezilya'nın ilk kadın devlet başkanı
 1948 - lester bangs, amerikalı müzik eleştirmeni, yazar ve müzisyen (ö. 1982)
 1948 - selda bağcan, türk müzisyen
 1949 - bill buckner, amerikalı profesyonel beyzbol oyuncusu (ö. 2019)
 1949 - cliff williams, avustralyalı hard rock grubu ac/dc'nin i̇ngiliz basçısı
 1951 - nükhet ruacan, türk caz sanatçısı (ö. 2007)
 1954 - steve maclean, kanadalı astronot
 1960 - chris waddle, i̇ngiliz millî futbolcu ve teknik direktör
 1966 - helle thorning-schmidt, danimarkalı kadın politikacı
 1966 - tim skold, i̇sveçli müzisyen
 1969 - natascha mcelhone, i̇ngiliz oyuncu
 1969 - arthur numan, hollandalı millî futbolcu ve teknik direktör
 1970 - anna maria jopek, polonyalı şarkıcı
 1973 - thuy trang, vietnam kökenli amerikalı oyuncu
 1976 - santiago ezquerro, i̇spanyol futbolcu
 1978 - zdeněk pospěch, çek millî futbolcu
 1978 - patty schnyder, i̇sviçreli tenis oyuncusu
 1979 - jean-alain boumsong, fransız milli defans oyuncusu
 1979 - michael owen, i̇ngiliz futbolcu
 1980 - didier zokora, fildişi sahilli futbolcu
 1982 - steve sidwell, i̇ngiliz futbolcu
 1983 - stéphanie frappart, fransız futbol hakemi
 1984 - jackson rathbone, amerikalı oyuncu
 1985 - gaye aksu, türk şarkıcı
 1985 - jakub błaszczykowski, polonyalı futbolcu
 1988 - nicolas batum, fransız profesyonel basketbolcu
 1988 - vanessa hudgens, amerikalı şarkıcı ve oyuncu
 1989 - lee jinki, güney koreli şarkıcı, sunucu ve oyuncu
 1991 - stefflon don, i̇ngiliz rapçi
 1991 - offset, amerikalı rapçi ve söz yazarı
 1992 - ryo miyaichi, japon futbolcu
 1993 - antonio giovinazzi, i̇talyan formula 1 pilotu
 1994 - jason lowndes, avustralyalı bisikletçi

ölümler 
 872 - ii. hadrianus, 14 aralık 867 tarihinden 14 aralık 872 tarihine kadar papa (d. 792)
 1293 - halil, türk sultanı (d. ?)
 1476 - iii. vlad kazıklı voyvoda, eflak beyliği prensi (d. 1431)
 1542 - v. james, 9 eylül 1513'ten ölümüne kadar i̇skoçya kralı (d. 1512)
 1591 - haçlı yuhanna, i̇spanyol karmelit rahibi, mistik (d. 1542)
 1788 - iii. carlos, i̇spanya kralı (d. 1716)
 1788 - carl philipp emanuel bach, alman besteci (d. 1714)
 1799 - george washington, abd'nin kurucusu ve ilk başkanı (d. 1732)
 1873 - louis agassiz, amerikalı zoolog, glasiyolog ve jeolog (d. 1807)
 1883 - henri martin, fransız tarihçi ve siyasetçi (d. 1810)
 1963 - dinah washington, amerikalı blues ve caz şarkıcısı (d. 1924)
 1978 - edmundo suárez, i̇spanyol futbolcu ve teknik direktör (d. 1916)
 1980 - semih sezerli, türk sinema oyuncusu (d. 1930)
 1984 - vicente aleixandre, i̇spanyol yazar ve nobel edebiyat ödülü sahibi (d. 1898)
 1989 - andrey saharov, rus fizikçi ve nobel barış ödülü sahibi (d. 1921)
 1990 - friedrich dürrenmatt, i̇sviçreli yazar, oyun yazarı ve ressam (d. 1921)
 1993 - myrna loy, amerikalı oyuncu (d. 1905)
 1995 - gülay uğurata, türk piyanist ve müzisyen (d. 1940)
 1997 - stubby kaye, amerikalı komedyen, oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1918)
 2001 - w. g. sebald, alman yazar ve edebiyatçı (d. 1944)
 2003 - i̇rfan özbakır, türk bestekâr ve udi (d. 1926)
 2005 - rodney william whitaker (trevanian müstear adlı), amerikalı yazar (d. 1931)
 2006 - ahmet ertegün, türk söz yazarı ve iş insanı, atlantic records kurucusu (d. 1923)
 2013 - peter o'toole, "arabistanlı lawrence" filmiyle üne kavuşan i̇rlandalı aktör (d. 1932)
 2013 - teoman koman, türk asker (d. 1936)
 2015 - sian blake, i̇ngiliz oyuncu (d. 1972)
 2016 - bernard fox, galli oyuncu ve dublaj sanatçısı (d. 1927)
 2016 - päivi paunu, fin şarkıcı (d. 1946)
 2016 - ahmed ratib, mısırlı aktör (d. 1949)
 2017 - bob givens, amerikalı animatör, karakter tasarımcısı ve çizgi film yapımcısı (d. 1918)
 2017 - tamio ōki, japon aktör, seslendirme sanatçısı ve öykü anlatıcısı (d. 1928)
 2017 - neeraj vora, hint film yapımcısı, yönetmen, senarist ve oyuncu (d. 1963)
 2018 - jean-pierre van rossem, belçikalı ekonomist, suç bilimi uzmanı, yazar ve siyasetçi (d. 1945)
 2019 - anna karina, danimarkalı oyuncu, senarist, şarkıcı ve yönetmen (d. 1940)
 2019 - bernard lavalette, fransız tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1926)
 2019 - panamarenko, belçikalı heykeltıraş ve tasarımcı (d. 1940)
 2020 - gérard houllier, fransız eski futbolcu ve teknik direktör (d. 1947)
 2020 - piotr machalica, polonyalı aktör (d. 1955)
 2020 - paulo césar dos santos, brezilyalı şarkıcı ve perküsyonist (d. 1952)
 2020 - hanna stankówna, polonyalı tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1938)
 2020 - erkut taçkın, türk müzisyen (d. 1942)
 2020 - huang zongying, çinli aktris ve yazar (d. 1925)
 2021 - riccardo ehrman, i̇talyan gazeteci (d. 1929)

tatiller ve özel günler 
 dünya maymunlar günü

1214
14