Şenay

şenay yüzbaşıoğlu, (19 ocak 1947 - 4 ocak 2013), türk şarkıcı ve söz yazarıdır. sev kardeşim ve hayat bayram olsa şarkıları ile tanınmıştır.

hayatı ve kariyeri

1947-1970 
1947'de i̇stanbul'da doğan şenay, ilkokulda bülent tarcan yönetimindeki çocuk korosuna katıldı. i̇ngilizce eğitim veren bir koleje girdikten sonra matmazel roselten'dan caz, soul ve amerikan standartlarında şan dersi aldı.
şenay, müziğe profesyonel olarak 1965'te cahit oben orkestrası ile başladı. 1967'nin başında şerif yüzbaşıoğlu orkestrasına katıldı. bu dönemde sahnede blues şarkıları seslendirdi. 1969'da; daha önce dario moreno, tülay german, ruhi su, doğan canku, esin afşar ve emel sayın'ın sahne aldığı, erkan özerman'ın ankara'da açtığı ‘anahtarlı bulvar’ adlı bir gece kulübünde sahne almaya başladı. şenay aynı yıl, daha sonra i̇stanbul gelişim orkestrası adını alacak şerif yüzbaşıoğlu, salim ağırbaş, atilla özdemiroğlu, selçuk başar, uğur başar, garo mafyan, asım ekren'den kurulu orkestranın i̇hsan kayral'la birlikte iki solistinden biri oldu. daha sonra şenay'ın orkestra partneri neco oldu ve orkestraya onno tunç, cengiz teoman, aşkın arsunan, atilla şereftuğ, erdal kızılçay gibi müzisyenler katıldı. 1970'te şerif yüzbaşıoğlu ile şenay evlendi.

1971-1979 
1971'de müziklerini basit bulduğu için pek gönüllü olmadan ama aranjmanların sözlerini de yazarak "benim olursan/sev kardeşim" adlı plağı doldurdu. plağın b yüzündeki "sev kardeşim" yılın şarkısı seçildi ve şenay'a yılın şarkıcısı ödülünü getirdi. 1972'de aynı ödülleri "hayat bayram olsa/nen var canım kardeşim?" plağı ile aldı. i̇ki yıl içinde türk popunun en ünlü kadın yıldızlarından biri oldu. "sev kardeşim", "hayat bayram olsa", "beyaz ülke", "gerçek nerde?", "açıl susam açıl", "ve ağlıyorum", "varlar yoklar", "dön artık", "sev yeter ki", "dünden bugüne" ve "sessiz bir yer" gibi hit 45'likler doldurdu. dönemin pop müzik şarkıcılarının aksine, sözlerini kendi yazdığı şarkılarında hümanist konulardan bahsetti. fiziksel görünümü de dönemin alaturka, yırtmaçlı, ağır makyajlı pop şarkıcılarından farklı idi. gazinolarda çok az çalışan şenay, müzik hayatını ağırlıkla plak ve konserlerle sürdürdü ve magazinden uzak durdu. bülent ecevit'in "karaoğlan" lakabıyla kazandığı seçimlerden önce, mitinglerde ecevit'ten önce sahne alarak "sev kardeşim" ve "hayat bayram olsa"yı söyledi. siyasi mitinglerde sahne alan ilk sanatçıdır. bir dönem şarkı sözleri trt tarafından solcu bulundu ve selda bağcan, cem karaca, melike demirağ, fikret kızılok ve bülent ortaçgil gibi kara listeye alındı. apollonia (1971), tokyo (1971-73-76) spilt (1973), sopot, altın orfe (1975), atina, yamaha gibi pop müzik festivallerinde "perhaps one day", "let in the light" gibi şarkılarla katıldı, aldığı 7 ödülle uluslararası festivallerde en çok ödül alan pop müzik şarkıcılarından biri oldu. türkiye'ye gelen bazı caz sanatçılarına vokal yaptı. modern müzik kliplerinin öncüleri sayılacak şarkı üzerine kısa filmleri i̇zzet öz, "diskovizyon", "sihirli lamba" gibi televizyon programlarında ilk olarak şenay ve seyyal taner için çekti. 1975'te ilk eurovision şarkı yarışması elemelerine katıldı ve sözlerini kendi yazdığı selçuk başar bestesi "umut" adlı şarkıyla finale kaldı ancak eşi şerif yüzbaşıoğlu jüride olduğu için, dedikodulara mahal vermemek adına yarışmadan çekildi. nilüfer'in seslendirdiği nino varon bestesi olarak katılan "boşver" ise orijinal olmadığı iddia edilince nilüfer tarafından yarışmadan çekildi.

1980-1989 
1980'de ajda pekkan'ın eurovision temsili için ısmarlanan ve türkiye finalinde ikinci olan şerif yüzbaşıoğlu'nun hüseyni makamındaki bestesi "olsam"ın demo kaydını okudu ve bu yorum pekkan'ın yorumundan daha çok beğenildi. rumuzla katılınan yarışmalarda, özellikle açık gırtlakla yorumladıkları şarkılardaki sesleri, sık sık popüler müziğin bir başka ön plandaki bestecisi ergüder yoldaş şarkılarıyla tanınan nur yoldaş'la karıştırıldı. uzun yıllar şerif yüzbaşıoğlu'nun aranjeleriyle coca cola'nın türkiye cıngıllarını seslendirir, üç kez dünyada yılın cola cıngılları değerlendirmesinde birinci oldu. i̇lk albümünü i̇ngilizce sözlü "wish", "who are you?", "when grass is gold" gibi şarkılarla bulgaristan'da çıkarır. türkiye'deki ilk ve tek albümü ise "şenay" adıyla yayımlandı. "honki ponki", "çirozname", "dalkavuk", "kent yaşamı", "şarkılar", "doy doy doy doymadım" ve "bir gün o yok diyecekler" gibi şarkılar yer aldı. funk ve disko tarzlarındaki plak yılın en çok satan plağı oldu. "honki ponki" i̇ngilizce sözlerle hollanda, japonya, belçika, fransa, almanya gibi ülkelerde, "honky ponky" ismiyle 45'lik olarak yayımlandı ve beyaz kelebekler'in "sen gidince"sinden sonra avrupa listelerine giren ikinci türk plağı oldu, üçüncüsü ise barış manço'nun "nick the chopper" şarkısıdır. o dönemde ajda pekkan başta olmak üzere pek çok pop şarkıcısının avrupa plakları başarısız oldu. şenay ise iyi bir çıkış yakalayıp; aydın esen, harun kolçak, fatih erkoç, şenova ülker, levent altındağ gibi müzisyenlerden oluşan "karma" adlı bir orkestra kurup konserlere başlayacakken, 1981'de türkiye'nin önde gelen müzik adamlarından orkestra şefi, aranjör ve besteci eşi şerif yüzbaşıoğlu'nu kaybetti.

1981'de eski orkestra arkadaşı selçuk başar'ın ısrarıyla onun "bigudi" adlı şarkısını seslendirir ve eurovision'da finale kalır ama devam edemeyeceğini açıklayıp şarkıyı neco'ya devreder, sözleri nedeniyle kadın şarkısı olduğu için "bigudi"yi füsun önal seslendirdi ve türkiye ikincisi oldu. 1982'de aydın esen'in zorlamasıyla onun eurovision için hazırladığı "müzikle yaşam" isimli şarkıyı seslendirip finale kaldı ama yine devam edemeyeceğini belirtip çekildi, aydın esen de yarışmaya başka bir şarkıcıyla devam etmek istemediği için şarkısını yarışmadan çekti. 1984'te almanya'da punk-rock grand-prix yarışması için aldığı bir teklifle yeniden müziğe dönüp, 1985'in sonunda asım ekren'in teklifiyle yılbaşında orkestrasının solisti olarak sahne aldı. bir plak için bestecilerle görüştüğünü açıklasa da daha sonra herhangi bir çalışmada bulunmadı. 1989'da yine uzun bir aradan sonra televizyonda şarkılar seslendirdi.

1990-2013 
1990'da popsav yönetim kuruluna katılıp konserler verdi. eşinin ölümünden 90'lı yılların ilk yarısına kadar aralıklarla caz şarkıcısı olarak birkaç kulüp çalışması ile müzik programlarında şarkılar seslendirip müziğe döneceğini açıklasa da psikolojik sorunlar nedeniyle kendini toparlayamadı. 1993'te aydın esen, erdal kızılçay ve eser taşkıran gibi müzisyenlerin desteğiyle mevlana'nın şiirlerinin i̇ngilizce çevirilerine fusion tarzıyla bir demo hazırladı. emi i̇ngiltere'den "ok" alan albüm, emi türkiye'nin başındaki yeşil giresunlu'nun engellemesiyle karşılaştı. 3 yıllık süreçte çeşitli engellerle birlikte bazı kulisler sonucu kültür bakanlığı'nın da ekonomik desteğini çekmesiyle 1995'ten sonra şenay yeniden kendini müzik dünyasından soyutladı. popüler olduğu dönemde de sosyal bir karaktere sahip olmayan şenay, kendini yazıya ve salvador dali etkisinde sürrealist yağlı boya resimlere verdi. şenay yüzbaşıoğlu, 4 ocak 2013'te, 65 yaşında, gümüşsuyu'ndaki evinde vefat etti; ayazağa mezarlığı'na defnedildi. 1981 yılında ölen eşi şerif yüzbaşıoğlu'nun yanına gömülmek istiyordu ancak 'mezarın tapusu bulunamadığı' gerekçesiyle bu son isteği yerine getirilemedi.

diskografi

45'likler 
 "ayrılalım ağlamadan/sil gözyaşlarını" 1968 - pathe plak [yalçın ateş 6 eşliğinde]
 "sen de i̇ç benimle/sakla kimse görmesin" 1968 - pathe plak [yalçın ateş 6 eşliğinde]
 "sil gözyaşlarını/ayrılalım ağlamadan" 1969 - columbia plak
 "çapkın adam/beni sevmekten korkma" 1970 - columbia plak
 "benim olursan/sev kardeşim" 1971 - sayan plak
 "nerdeyiz?/en buyuk şansın yaşıyor olmak" 1972 - sayan plak
 "hayat bayram olsa/nen var canım kardeşim" 1973 - coşkun plak
 "beyaz ülke/gerçek nerede?" 1974 - diskotür plak (i̇stanbul gelişim orkestrası eşliğinde)
 "açıl susam açıl/ve ağlıyorum" 1975 - diskotür plak (i̇stanbul gelişim orkestrası eşliğinde)
 "varlar yoklar/dön artık" 1976 - kent plak
 "sessiz bir yer/dünden bugüne" 1977 - kervan plak
 "honki ponki/honkey ponkey" 1980 - cnr (hollanda)
 "honki ponki/honkey ponkey" 1981 (japonya) 
 "honki ponki/honkey ponkey" 1981 - philips records (fransa)
 "honki ponki/honkey ponkey" 1981 - turkola (almanya)

albümler (lp) 
 "world popüler song festival '71" - yamaha (japonya) - karma album: martine clemenceau, tsunehiko kamijo, michele torr gibi şarkıcılarla) => "perhaps one day" isimli şarkıyı seslendirdi. 
 "world popüler song festival '73" - yamaha (japonya) - karma album: akiko kosaka, gilda giuliani, shawn philips gibi şarkıcılarla)=> "wish" isimli şarkıyı seslendirdi.
 "golden orpheus '75" - balkanton (bulgaristan) -karma album: renzo d'anglo, don mercedes, konca markes gibi şarkıcılarla)=> "maybe" isimli şarkıyı seslendirdi.
 "world popüler song festival '76" - yamaha (japonya) - karma album: franco & regina, sandy, mary cristy gibi şarkıcılarla)=> "let in the light" isimli şarkıyı seslendirdi.
 "şenay" 1978 - balkanton (bulgaristan)
 "şenay" 1980 - emi (türkiye)
 "honki ponki" 1980 - türküola (almanya) 7512
 "super 17 altın aranjmanlar" türküola lp 7480=> 1 şarkıyla bu albüme katıldı.

albümler (mc) 
 "honki ponki" 1981 - türküola kaset 1424
 "honki ponki" 1981 - 767 t-20140 (singapur baskı)
 "selda - şenay" - hürses band no 1095 (selda bağcan ile ortak bir kaset)
 "aranjmanlar" - alp kaset 426 - karma albüm => "sev kardeşim" ve "hayat bayram olsa" isimli şarkıları seslendiriyor.
 "aranjmanlar 8" - alp kaset 516 - karma albüm => "hayat bayram olsa" isimli şarkıyı seslendiriyor.
 "hitparade - aranjmanlar & hal hal - barış manço" - türküola kaset 1482 - karma albüm => "bir gün o yok diyecekler" isimli şarkıyı seslendiriyor.
 "1976-1977 hit parade aranjmanlar 10" - minareci kaset 3220 - karma album => "dön artık" ve "varlar yoklar" isimli şarkıları seslendiriyor.

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 

1947 doğumlular
i̇stanbul doğumlu kadın şarkıcılar
2013 yılında ölenler
i̇stanbul ilinde hastalıktan ölenler
solunum yetmezliğinden ölenler
ayazağa mezarlığı'na defnedilenler
20. yüzyılda türk kadın şarkıcılar
21. yüzyılda türk kadın şarkıcılar
1960'ların şarkıcıları
1970'lerin şarkıcıları
1980'lerin şarkıcıları
1990'ların şarkıcıları
türk funk şarkıcıları
türk kadın şarkıcı-şarkı yazarları
türk kadın pop şarkıcıları
philips records sanatçıları