İslam Devrimi Muhafızları Ordusu

i̇slam devrimi muhafızları ordusu ( sipah-i pasdaran-i i̇nkılab-i i̇slâmi), i̇ran silahlı kuvvetlerine bağlı kara, hava, deniz ve füze kuvvetleri bulunan büyük bir ordudur. halk ağzında ve özellikle i̇ran diasporasında ordu mensubu kişilere organizasyona duydukları hayranlığı belirtmek için  farsçada "muhafızlar" anlamına gelen pasdaran denilmektedir.

i̇ran i̇slam devrimi'nin ilk günlerinde dinî lider ayetullah humeyni tarafından 5 mayıs 1979 tarihinde kuruldu. i̇ran anayasası'na göre iç düzeni sağlanması, devrimin korunması ve "sapkın hareketlerin" önlenmesi ile görevlidir.

devrim muhafızları'nın bünyesindeki kara, hava ve deniz kuvvetlerinde toplam 125.000 askerî  personel bulunmaktadır. devrim muhafızları deniz kuvvetleri basra körfezi'nin harekât kontrolü ile görevli ilk müdahale kuvvetidir.

son yıllarda bir "milyarlarca dolarlık iş imparatorluğu" haline geldiği ve bildirildiğine göre i̇ran milli petrol şirketi ve i̇mam rıza fonu'ndan sonra "i̇ran'ın üçüncü en zengin kurumu"dur.

bir ideolojik güdümlü milis ordusu olan i̇slam devrimi muhafızları, i̇ran toplumunun hemen hemen her alanında giderek daha iddialı bir rol almaya başlamıştır. cumhurbaşkanı mahmud ahmedinejad'ın altında genişletilmiş sosyal, siyasal, askerî ve ekonomik rol yönetiminin özellikle 2009 cumhurbaşkanlığı seçimleri ve seçim sonrası protestolarının bastırılması sırasında görülmüştür. hatta şii mollalar bile bu duruma tepki göstermiştir. i̇ran devrim muhafızları medya birimi sepah news'tir.

i̇ran devrim muhafızları ordusu, 15 nisan 2019'da amerika birleşik devletleri dışişleri bakanlığı tarafından yayımlanan "yabancı terör örgütleri" listesine dâhil edildi.

askeri yapısı

kara kuvvetleri 
i̇ran devrim muhafızları ordusu'nun kara kuvvetleridir. daha çok i̇ran'ın yedek kara kuvvetleri olarak bilinmektedir. 5 mayıs 1979'da i̇ran dinî lideri ayetullah humeyni'nin emriyle kurulmuştur. görevi olası savaş durumunda bağımsız olarak hareket edip i̇ran kara kuvvetlerine destek vermektir. karargâhı tahran'dır. 70.000 aktif askerî  personeli bulunmaktadır.

besic 
kasım 1979'da ayetullah humeyni'nin emriyle kurulan bir paramiliter gönüllü milis teşkilatıdır. bu teşkilat doğrudan doğruya dini liderden emir alır. şu anda resmî  dini törenleri organize etme, sosyal hizmet sağlama, ahlak polisi ve muhalif toplantıların bastırılması gibi faaliyetlerle birlikte iç güvenlikte kolluk kuvvetlerine yardımcı kuvvet olarak görev yapmaktadır.

kudüs gücü 
şah i̇mparatorluk muhafızları'nın halefi olarak tanımlanan elit kudüs gücü'nün 2.000-5.000 kişiden teşkil olduğu tahmin edilmektedir. yurt dışındaki faaliyetlerini ele alan özel harekât birimidir.

hava kuvvetleri 
i̇ran devrim muhafızları ordusu'nun hava kuvvetleridir. daha çok i̇ran'ın yedek hava kuvvetleri 
olarak bilinmektedir. karargâhı tahran'da bulunmaktadır. 25.000 personeli vardır. gelecekte i̇ran hava kuvvetleri ile eş değer olması muhtemel görülmektedir.

deniz kuvvetleri 
i̇ran devrim muhafızları ordusu'nun deniz kuvvetleridir. daha çok i̇ran'ın yedek deniz kuvvetleri olarak bilinmektedir. i̇ran devrim muhafızları donanması, 20.000 asker ve 1.500 savaş gemisinden müteşekkildir. düzenli i̇ran deniz kuvvetlerinden ayrıdır. 2019'da i̇ngiliz tankeri stena impero hürmüz boğazı’nda devrim muhafızlarının özel deniz kuvvetleri (snsf) tarafından ele geçirdi. i̇ngiliz gemisini ele geçirmeden önce birimin en ünlü görevlerinden biri, ocak 2016’da abd deniz birliklerinin tutuklanmasıydı.

füze kuvvetleri 
i̇ran devrim muhafızları ordusu'nun füze kuvvetleridir. daha çok i̇ran'ın füze ve uzay gücü olarak bilinmektedir. görevi i̇ran'ı hava sahası dışından gelebilecek saldırılara karşı savunmaktır. düzenli i̇ran hava savunma kuvvetlerinden ayrıdır.

kaynakça 

 
devrim muhafızları
suriye i̇ç savaşı'ndaki irak ve şam i̇slam devleti karşıtı gruplar
amerika birleşik devletleri tarafından terör örgütü olarak tanımlanmış örgütler
suudi arabistan tarafından terör örgütü olarak tanımlanmış örgütler
bahreyn tarafından terör örgütü olarak tanımlanmış örgütler