Fenerbahçe (basketbol takımı)

fenerbahçe basketbol veya sponsorluk anlaşması gereği fenerbahçe beko, fenerbahçe spor kulübü'nün basketbol erkek a takımıdır. fenerbahçe maçlarını 13.800 kişilik ülker spor ve etkinlik salonu'nda oynamaktadır. fenerbahçe, euroleague'in 2015-16 sezonunda finale kalma başarısını ve ardından da 2016-17 sezonunda şampiyon olma başarısını gösterip bunu başaran ilk türk takımı olmuştur. beş kez arka arkaya final four (2015, 2016, 2017, 2018, 2019) katılımı gerçekleştiren tek türk basketbol takımıdır.

ayrıca nba tarihinin en çok şampiyon olan takımı boston celtics'i yenerek bir nba takımını mağlup eden türkiye’deki ilk ve tek, avrupa’da ise bunu gerçekleştiren beşinci takım fenerbahçe'dir. aynı zamanda brooklyn nets'i kendi sahasında yenerek, amerika kıtasında bir nba takımını yenen ilk ve tek türk takımı olup, dünya basketbol tarihinde ise bunu başarabilen yalnızca üç takımdan biri olmuştur.

fenerbahçe tarihi boyunca 13 türkiye şampiyonluğu (3 kez türkiye basketbol şampiyonası'nda ve 10 kez basketbol süper ligi'nde), 7 türkiye kupası, 7 cumhurbaşkanlığı kupası ve 1 euroleague şampiyonluğu kazanma başarısı gösterdi.

tarihçe

kuruluş (1913 / 1944-1953) 
fenerbahçe spor kulübü'nde basketbol çalışmaları, futbol haricindeki branşların serpilmeye başladığı 1913 yılında başladı. böylelikle bu branş, türkiye’de bir kulüp çatısı altında kurulan ilk basketbol takımı olarak faaliyete geçti. balkan savaşı (1912-13) ve i. dünya savaşı (1914-18) nedeniyle kesintiye uğrayan bu faaliyetler 1919 yazında tekrar canlandıysa da, kuşdili çayırı'ndaki çimento sahadaki çalışmalar kış gelince, kapalı salon olmadığından, durmuştur. i̇stanbul'un 16 mart 1920 tarihinde işgalinin ardından 1920 yazında bir i̇ngiliz birliğinin, fenerbahçe külübü'nü işgal edip kapatması nedeniyle faaliyetlerin yeniden başlayabilmesi mümkün olmamıştır.basketbolda ileri konumda olan ve atletizm branşında da fenerbahçe ile sıkı işbirliği içinde bulunan robert kolej'in basketbolcularının 1925 yılında fenerbahçe'ye girmeleriyle, bu spor dalı sarı-lacivertli kulüpte üçüncü kez canlandığı gibi, fenerbahçe dönemin basketbolda en güçlü takımı sayılan i̇stanbul musevilerinin takımı makkabi'yi 15 ocak 1926'da 32-4 yenerek tarihindeki ilk maçında ilk galibiyetini de aldı. ancak kulübün kapalı salona sahip olmaması bu hamleyi de ilerletmekten alıkoyarken, 1932 yılındaki yeniden kurulma gayreti de kâğıt üzerinde kaldı.

1913, 1919, 1925-26 ve 1932'deki geçici girişimlerin ardından muhtar sencer ve cem atabeyoğlu'nun çabalarıyla 1944 yılında yeniden ve bu defa kalıcı olarak kurulan basketbol takımı eski adı barkhoba olan ve daha sonra galata gençlik kulübü adını alan i̇stanbul musevilerinin takımının as oyuncularını da bünyesine katarak tarihte ilk kez 1944-45 sezonunda i̇stanbul i̇kinci basketbol ligi'nde mücadelesine başladı. 1945-46 sezonunda bu ligde şampiyon olan takım, 22 aralık 1945'te bu ligin ilk dört takımının oynadığı dörtler kupası'nın finalinde beşiktaş'ı 41-27 yenerek birinciliği kazandığı gibi i̇stanbul'u temsilen katıldığı ve edirne'de düzenlenen trakya kupası'nı da şampiyonlukla bitirirken tarihindeki ilk başarılarına erişti. 1946-47'de ilk kez mücadele verdiği i̇stanbul erkekler basketbol ligi'nde 9 şubat 1947'de şampiyonluk adayı kurtuluş'u 36-29 yenmesine rağmen averajla şampiyonluğu galatasaray'a kaptırdı. i̇stanbul basketbol ajanlığı'nı protesto etmek amacıyla 1948'de döndüğü i̇kinci lig'de 1948-49 sezonunda bir kez daha şampiyon olan takım 1951 yılında antrenör olarak samim göreç'i angaje etti. ii. dünya savaşı'ndan zaferle çıkan abd'nin türkiye'yi de kapsayan marshall planı çerçevesinde gelişen abd-türkiye ilişkileri fenerbahçe basketbol takımıne da dolaylı olarak etki etti: sarı-lacivertli takım 1940'ların sonlarında türk limanlarını ziyaret eden abd savaş gemilerinin mürettabatının oluşturduğu takımlarla diğer türk basketbol takımları gibi maçlar yaparken yabancılarla ilk temaslarını da gerçekleştirmiş oluyordu. amerikalı antrenör merey takımın ilk yabancı çalıştırıcısı olurken (1947), karamürsel'de kurulan abd üssünde görevli chuck rozenkronz 1950-51 döneminde sarı-lacivertli formayı giyen ilk yabancı oldu.

yine bu dönemde kurulan altyapıda yıldız takım 1949'da i̇stanbul, genç takım ise 1951 ve 1952'de tarihinde ilk kez türkiye şampiyonluklarına ulaştı. buna karşılık ii. dünya savaşı sırasında ve ardından geçen yıllarda yaşanan ekonomik darboğaz nedeniyle a takımına gerekli tahsisatı ayıramayan fenerbahçe, 1951 yılında futbolda profesyonelliğin kabulüyle kulüp olarak daha ciddi mali sıkıntılar içine girdiğinden i̇stanbul erkekler basketbol ligi'nde orta sıralara geriledi. 1952-53 sezonunda futbol takımının i̇stanbul profesyonel ligi'nde kazandığı namağlup şampiyonluğun getirdiği ekonomik ferahlama sonucunda kulüp basketbola ayırdığı bütçeyi 7-8 bin tl'den 15 bin tl'ye çıkarınca başta altan dinçer gibi skorer bir yıldızın da transferiyle güçlü bir kadro kurabilmek mümkün oldu. 27 mart 1954 tarihinde 1945 yılından beri i̇stanbul şampiyonluğunu elinde tutan ve "yenilmez armada" olarak adlandırılan galatasaray'ı lig maçında 71-61 yenen fenerbahçe, potalardaki üstünlüğün ezeli rakibinden kendine geçtiğini ilan etti.

altın yıllar (1954-1971) 
sacit seldüz, hikmet vardar, erdoğan karabelen, yılmaz gündüz ve mehmet baturalp gibi dönemin yıldız oyuncularıyla potalarda tam bir egemenlik kuran fenerbahçe 1954-55, 1955-56 ve 1956-57 yılında i̇stanbul şampiyonu olurken, türk basketboluna da büyük heyecan ve ilgi getirdi. nitekim, 1954-55 sezonundan itibaren i̇stanbul erkekler basketbol ligi maçları 1.000 kişilik i̇tü salonu yerine 5.000 kişilik spor ve sergi sarayı'nda oynanmaya başlanırken, fenerbahçe'nin galatasaray'ı 55-47 yenerek ilk şampiyonluğunu ilan ettiği 5 şubat 1955 tarihli maç türkiye'de radyoda naklen yayınlanan ilk basketbol karşılaşması oldu. 1954, 1955 ve 1956'da son maçlarda ve averajla kaybedilen türkiye basketbol şampiyonası birinciliğini 1957'de namağlup kazanan fenerbahçe, sezonun türkiye şampiyonu olmasına rağmen 1957-58 sezonunda ilk kez düzenlenen fiba avrupa şampiyonlar kupası'nda türkiye'yi temsil hakkının 1957-58 türkiye şampiyonu modaspor'a verilmesi nedeniyle bu haktan yoksun kaldı. fenerbahçe 1959'da bir kez daha namağlup türkiye şampiyonluğuna ulaşırken, genç takımın da 1959 ve 1960 şampiyonluklarının yanı sıra, 1955 yılında kurulan kadın basketbol takımının 1956, 1957 ve 1958 yıllarında kazandığı üç türkiye şampiyonluğuyla bu spor dalında büyük bir hegemonya kurmuş oldu. 24 şubat 1957'de ligde kazanılan 181-31'lik karagücü maçıyla bir maçta en çok sayı atma rekoru fenerbahçe tarafından kırılırken, a takım, kadınlar, gençler ve yıldızlar olmak üzere dört kategorideki sayı rekorunu da renkleri altında topladı. yine bu dönemde temmuz 1955'te gerçekleştirilen yugoslavya turnesi de fenerbahçe basketbol takımının ilk yurtdışı seyahati oldu.

kulübün eski futbolcu ve boksörlerinden i̇smet uluğ'un 1962'de başkan olmasıyla amatör sporlarda yeni bir atılım yapan fenerbahçe basketbolda da 1962-63, 1963-64, 1964-65 ve 1965-66 i̇stanbul şampiyonluklarını kazandı. 1964 ve 1966'da averajla kaçırdığı türkiye şampiyonluğunu ise 1965'te üçüncü kez namağlup kazandı. türkiye basketbol ligi'nin oynanamaya başladığı 1966-67 sezonundan itibaren de gücünü koruyan sarı-lacivertli takım aynı sezon ilk kez düzenlenen türkiye kupası'nı müzesine götürürken 1967-68 sezonunda ilk kez düzenlenen avrupa kupa galipleri kupası'nda türkiye'yi temsil etti. sarı-lacivertli takım bu dönemki kudretine rağmen, dönemin en güçlü takımı haline gelen i̇tü'nün gerisinde kalarak 1967-68, 1969-70 ve 1970-71 liglerini ufak puan farklarıyla ikinci kapattı.

duraklama dönemi (1972-1982) 
1970'li yılların başlarında amatör branşlara yapılan yatırımın azaltılması ve bir önceki altın dönemin oyuncularının teker teker kadrodan ayrılmasıyla fenerbahçe 1971-72 sezonundan itibaren ligdeki iddiasını kaybetti. genç ve yıldız takımların i̇stanbul ve türkiye şampiyonlukları 1975'e kadar devam ederken, a takım ezeli rakibi beşiktaş'ın diğer ezeli rakibi galatasaray'ın önünde ilk türkiye ligi şampiyonluğuna ulaştığı 1974-75 sezonunda dokuzunculuğa kadar geriledi. daha sonra fenerbahçe başkanı da olacak ali şen'in basketbol şube kaptanlığı döneminde 1975-76 sezonunda geçici bir atılım yaparak dördüncülüğe yükselen sarı-lacivertli takım, başta o sezondan sonra yedi sezonda altı şampiyonluk kazanarak voleybol gibi basketbolda da büyük egemenlik kuran eczacıbaşı olmak üzere efes pilsen, tofaş sas ve şekerspor gibi müessese kulüplerinin sözde amatör olan basketbolda oyuncu fiyatlarını kulüp takımlarının altından kalkamayacakları düzeye taşımaları nedeniyle, güçlü altyapısıyla ayakta kalmaya çalıştı. müessese kulüplerinin, yaptıkları yatırım karşılığında vergi indirimleri almaları ve basketbolcuları şirket bünyesinde işçi ya da hizmetli kadrolarına alarak düzenli maaşa bağlayarak gelecek güvencesi verebilmeleri gibi avantajlara karşı, özellikle 1973 petrol krizi, 1974 kıbrıs harekâtı sonrasında türkiye'ye uygulanan silah ambargosu ve 1979 petrol krizi nedeniyle ekonomisi bunalıma sürüklenen türkiye'nin içinde bulunduğu duruma paralel olarak fenerbahçe, amatör şubelerde müessese takımlarının yarattığı piyasada giderek daralan bütçesiyle nefes almakta zorlandı. ferhan baras ve halil dağlı gibi eski ve yaşlı yıldızlarının yanına genç ve maliyeti düşük oyuncuları monte ederek ligde tutunmaya çalışan fenerbahçe, 1978-79 sezonunda yıllarca türkiye şampiyonluklarını paylaştığı ezeli rakibi galatasaray'la bu defa ligin son iki sırasında yer alarak küme düşme yazgısını paylaştıysa da, daha üst sıralarda yer alan kimi takımların lisanssız oyuncu oynatmalarıyla bağlantılı olarak danıştay'a intikal eden yargı süreci bağlamında türkiye basketbol federasyonu'nun küme düşmeyi kaldırmasıyla ligde kalmayı başardı. bu dönemde diğer kulüp takımlarıyla birlikte müessese takımlarının ayrı bir profesyonel lig kurmaları gerektiğini savunan fenerbahçe, küme düşmemek için 1978-79'da yugoslav jarko knezeviç ve brainur popoviç, 1981-82'de de amerikalı kevin singleton ve kennet bassley ile takviye etmek suretiyle kadrosunda ilk kez düzenli olarak yabancı basketbolculara yer vermeye başladı. 1982'de takım, türkiye şampiyonluğu kazandı.

i̇kinci parlak dönem ve müessese takımlarıyla mücadele (1983-1999) 
1981 yılında başkan olan ali şen'in başarılı kaynak yaratma hamlesi sonucunda amatör şubeler da yeniden canlandı. dönemin en önemli basketbolcusu efe aydan, oyun kurucu ali limoncuoğlu, skorer fatih özal ve spektaküler amerikalı calvin roberts'in transferleriyle yıllardır suskun fenerbahçe seyircisi de 1982-83 sezonunda salonlara dönerken, fenerbahçe normal sezonu 14 maçta yenilgisiz lider kapattı ve 1978-79'dan beri uygulanan play-offlara ilk kez kalmayı başardı. 15 maçlık üç devreli final turunda müessese takımlarının ittifakını, dar kadrosunun dezavantajını, salonsuzluğu yarattığı idman düzensizliğini ve zaman zaman trt'deki spor programlarına bile konu olan tartışmalı hakem kararlarını karşısında bulan fenerbahçe final turunda antrenör değişikliğiyle iyice temposunu yitirdi ve ikinci oldu.

1984-85, 1987-88 ve 1989-90 sezonlarında erman kunter, aytek gürkan, can sonat, ferhat oktay, pete williams ve larry richard gibi yıldızlarla mücadele verip ligi üç kez lider bitirmesine rağmen play-offlarda havlu atarak şampiyonluk özlemini dindiremeyen fenerbahçe, 1984-85 sezonunda finalde üç yabancılı galatasaray'a kaybederken tek yabancıyla oynamanın dezavantajını yaşadı. 6 nisan 1985'te ilk kez düzenlenen cumhurbaşkanlığı kupası'nda ezeli rakibine 85-84 yenilirken, aynı kupada 1988'de ise eczacıbaşı'na 2 sayıyla kaybetti. 1988 yılında galatasaray'ı bu kez yenerek beden terbiyesi genel müdürlük kupası'nı, ezeli rakibini 26 mayıs 1990 tarihinde bu kez 95-86 yenerek cumhurbaşkanlığı kupası'nı ilk kez müzesine götüren sarı-lacivertliler özledikleri şampiyonluğa 1990-91 sezonunda ulaştılar. dönemin en iyi amerikalı basketbolcusu larry richard'ın yanına levent topsakal ve hüsnü çakırgil gibi yıldızları monte eden fenerbahçe altı yıl sonra çıktığı finalde tofaş sas'ı 3-2 ile geçerek tarihindeki ilk lig şampiyonluğuna ulaşırken, 6 nisan 1991'de aynı rakibi 75-72 mağlup ederek ikinci kez cumhurbaşkanlığı kupası'nı kazanan ilk kulüp oldu.

1992-1999 dönemi fenerbahçe'nin büyük bütçelerle pahalı kadrolar kuran müessese takımları efes pilsen, ülkerspor, tofaş sas ve türk telekom ile tek başına mücadele ettiği bir dönem oldu. 1992-93 ve 1994-95 sezonlarında türkiye ligi; 1994, 1997 ve 1999 yıllarında ise türkiye kupası finali oynayan fenerbahçe, 1992'de çukurova'yı 84-83 yenerek gençlik ve spor genel müdürlüğü kupası'nı ikinci kez, 15 eylül 1994'te son üç sezonun şampiyonu efes pilsen'i 85-74 yenerek cumhurbaşkanlığı kupası'nı üçüncü kez kazandı. 1993-1996 yılları arasında mustafa koç'un başkanlığında 1907 fenerbahçeliler derneği'nin basketbol takımına sağladığı maddi katkı sarı-lacivertli takımın harun erdenay, hakan yörükoğlu, levent topsakal, hüsnü çakırgil, ömer büyükaycan, serdar apaydın ve altyapısından yetiştirdiği i̇brahim kutluay gibi millî yıldızların yanı sıra henry turner, mitch smith ve dallas comegys gibi önemli oyuncuları kadrosuna alabilmesini sağladı.

1985 yılında koraç kupası'nda ilk kez çeyrek final grubuna kalma başarısını gösteren fenerbahçe 1991-1999 arasında her sezon gruplara kalma başarısı göstererek toplam 96 avrupa kupası oynadı, 54 galibiyet aldı. 1995-96 sezonunda tarihinde ilk kez koraç kupası'nda çeyrek finale yükseldiyse de o sezon o kupada şampiyon olan efes pilsen'e 68-95, 74-56 ile sayı averajıyla elendi. 1998-99'da i̇brahim kutluay, jan tabak ve conrad mcrae'li kadrosunu nba'deki lokavttan da faydalanarak mahmoud abdul-rauf ve marko miliç gibi yıldızlarla zenginleştiren fenerbahçe ilk kez mücadele ettiği euroleague'de iki grup aşamasını da önemli galibiyetlerle aşarak son 16'ya kaldıysa da real madrid'e elendi. i̇brahim kutluay bu ligin sayı kralı olarak önemli bir başarıya imza attı.

duraklama dönemi ve ülker ile birleşme sonrası yükselme çağı (1999-2014) 
1999-2004 arasında yıldız oyuncularla yollarını ayırarak genç kadrolarla mücadele veren fenerbahçe ligde başarıların uzağında kalırken, 2002-03 sezonunun başında ezeli rakipleriyle birlikte hareket ederek maddi nedenlerle ligi boykot etme noktasına bile geldi. bu süreçte kısıtlı kadrolarına rağmen avrupa kupalarında başarılar kazanan fenerbahçe 2001 yılında koraç kupası'nda çeyrek final oynadıktan sonra, 2002'de kuzey avrupa ligi'nde yarı final grubuna kaldı, 2004 ve 2005 yıllarında ise uleb eurocup'ta final four oynadı. 2004 yılında aydın örs'ün antrenörlüğe getirilmesi ve ömer onan'ın transferiyle atılım yapan ve altı yıl aradan sonra ligde yarı final oynayan fenerbahçe, kulübün yüzüncü yılında ortaya koyduğu erekler doğrultusunda ülker ile geniş kapsamlı bir sponsorluk anlaşmasına vardı.

bu birleşme sonrasında yüksek bütçeler ayırıp mirsad türkcan gibi sonradan efsaneleşecek oyuncularla rekabet edebilen takımlar kurup gücünü seyirciyle birleştirerek 2006-07, 2007-08, 2009-10, 2010-11 ve 2013-14 sezonlarında türkiye şampiyonu, 2009-10, 2010-11 ve 2012-13 sezonlarında türkiye kupası ve 2007 ile 2013 yıllarında cumhurbaşkanlığı kupası şampiyonu oldu. 2008-09 sezonunda lig; 2008, 2009, 2010 ve 2011 yıllarında cumhurbaşkanlığı kupası finali oynadı. ülker ile olan anlaşmanın sayesinde euroleague haklarını da devralan fenerbahçe, bu kupada da 2008-09, 2010-11, 2011-12 ve 2012-13 sezonlarında son 16'ya kaldı, 2007-08 sezonunda ise tarihinde ilk kez çeyrek final oynayarak montepaschi siena'ya elendi.

bu dönemde fenerbahçe, altyapıda da yeniden türkiye'nin önde gelen kudret merkezlerinden biri haline geldi. nitekim, sarı lacivertliler 2007'de gençlerde, 2008, 2009, 2011 ve 2012'de yıldızlarda türkiye şampiyonu olurken, a takımında tecrübe kazanan ya da altyapısından yetişen semih erden ve ömer aşık gibi değerleri nba'e yolladı. 2010 yılında dünya şampiyonası'nda ikinci olan millî takıma erden ve aşık'ın yanı sıra ömer onan ve oğuz savaş'ı verdi.

2012-13 sezonunda transfer bütçesini daha da yukarılara çeken fenerbahçe montepaschi siena'yla büyük başarılar yakalayan antrenör simone pianigiani ile anlaştıktan sonra bo mccalebb, romain sato, david andersen, j.r bremer ve mike batiste gibi tecrübeli yıldızlar ve i̇lkan karaman ve barış ermiş gibi gençleri transfer ettiyse de euroleague'de top 16'da 2 galibiyet ve 12 yenilgi ile kulüp tarihinin en kötü performanslarından birini gösterdi ve türkiye basketbol ligi'nde çeyrek finalde pınar karşıyaka'ya elendi. 2013 yılında koç simone pianigiani ile yollarını ayıran kulüp 2013-14 sezonu öncesinde željko obradović ile anlaşarak tarihi bir an yaşadı. sırp koç ile birlikte fenerbahçe 2014-15 sezonunda çeyrek final serisinde makkabi tel aviv'i 3-0 yenerek tarihinde ilk kez euroleague dörtlü finaline yükseldi. ayrıca takım oyuncuları nemanja bjelica euroleague'te sezonun mvp'si, andrew goudelock yılın i̇kinci beşi'ne ve bogdan bogdanović euroleague yükselen yıldız'ı seçilme başarısı gösterdi. ancak fenerbahçe ilk kez katıldığı final-four yarı final karşılaşmasında real madrid'e 96-87 yenilerek dördüncü oldu. daha sonra 2015 yazında ülker, fenerbahçe basketbol takımı ile bulunan isim sponsorluk anlaşmasını feshettiğini, ancak takıma destek vermeye devam edeceğini açıkladı.

obradović ile altın çağ: avrupa'nın zirvesinde (2015-2020) 

ülker grubu ile yollarını ayıran fenerbahçe, sponsorsuz bir şekilde 2015-16 sezonuna başladı ve kendi seyircisi önünde avrupa ve ligde oynadığı 35 maçın 34'ünü kazandı. i̇lk olarak türkiye kupasını darüşşafaka'ya karşı oynanan final maçı sonrasında kazandı. i̇lerleyen zamanlarda euroleague'de son 16 takım arasında kaldı ve finale kadar devam etti. finalde pbk çska moskova'ya karşı maçı kaybetti ve sezonu ikinci tamamladı. türkiye basketbol liginde ise normal sezonu anadolu efes'in ardından ikinci bitiren fenerbahçe, play-off'larda ilk olarak  uşak sportif'i ardından da galatasaray'ı eleyerek finalde anadolu efesi'in rakibi oldu. abdi i̇pekçi arena'da oynanan ilk final maçını kazanan fenerbahçe, saha avantajını elde etti ve ülker spor ve etkinlik salonu'nda oynanan 6. maçı kazanarak seriyi 4-2'ye getirip şampiyon oldu.

fenerbahçe 2016-17 sezonu öncesinde bogdan bogdanović, ekpe udoh ve jan veselý ile yeni sözleşme imzaladı. daha sonra ise i̇spanya'da düzenlenen özel turnuvada real madrid'i yenerek şampiyon oldu. fenerbahçe 2016-17 sezonunda cumhurbaşkanlığı kupasını anadolu efes'i 77-69 yenerek kazandı. türkiye kupası çeyrek finalinde de anadolu efes ile karşılaştı ve bu mücadeleden mağlup ayrıldı. euroleague'de normal sezonu 5. olarak tamamladı. ardından panathinaikos'u deplasman dezavantajına rağmen 0-3'le eleyerek final four'a emin adımlarla yükseldi. i̇stanbul'da, sinan erdem spor salonu'ndaki final four mücadelesinde real madrid'i eleyerek finalde olimpiakos'un rakibi oldu. final karşılaşmasını 80-64'lük skorla kazanan fenerbahçe euroleague'de şampiyon oldu ve bunu başaran ilk ve tek türk takımı olarak türk basketbol tarihine geçti. türkiye basketbol ligi'nde ise sadece 2 yenilgi aldı ve sezonu lider tamamladı. çeyrek finalde tofaş ve yarı finalde darüşşafaka'ya da yenilmeyen fenerbahçe, ligi ikinci bitiren beşiktaş ile finalde karşılaştı ve rakibini 4-0'la geçerek şampiyon oldu. böylelikle tbl'de oynadığı 39 maçta 37 galibiyet aldı, son 30 galibiyeti ise üst üste idi. fenerbahçe 2016-17 sezonunu cumhurbaşkanlığı kupası, euroleague ve türkiye basketbol ligi şampiyonluğu ile kapatarak tarihindeki en başarılı sezonunu yaşadı.

fenerbahçe 2015-16 ve 2016-17 sezonlarını sponsorsuz bir şekilde tamamladı.

2017-18 sezonu öncesinde doğuş grubu ile 3 seneliğine başta isim sponsorluğu olmak üzere birçok alanda işbirliğine imza attı. sezon başında bir önceki sezon kazanılan başarılarda kritik bir rol oynayan ekpe udoh nba takımlarından utah jazz'in yolunu tutarken bogdan bogdanović ise sacramento kings ile amerikan basketboluna adım atmış oldu. fenerbahçe doğuş ismiyle yeni sezona giren takımda mevcut kadroda bulunan barış hersek ve kostas slukas ile sözleşme yenilendi. kaybettiği yıldız oyuncularının yerini dolduramaya çalışan fenerbahçe doğuş basketbol takımı kadrosunu nicolo melli, brad wanamaker ve jason thompson gibi isimlerle güçlendirdi. sezon ortasında türkiye kupası'nda çeyrek finalde anadolu efes'e 80-83 kaybederek elendi. basketbol süper ligi'nde ise normal sezonu lider tamamlayan fenerbahçe doğuş çeyrek final ve yarı final serilerini tüm maçları kazanarak geçip finalde tofaş basketbol takımı'nın rakibi oldu. final serisini ise 4-1 lik üstünlükle tamamlayan fenerbahçe doğuş 2017-18 basketbol süper ligi'ni şampiyon olarak tamamlamış oldu. euroleague'de ise ilk defa 15 takımlı lig usulü olarak oynanan 2017-18 euroleague normal sezonunu 21 galibiyet, 9 mağlubiyet ile 2. sırada tamamlayarak adını play-off turuna yazdırdı. play-off turunda i̇spanya'nın baskonia takımını ev sahibi avantajıyla birlikte 3-1'lik skorla geçerek üst üste 4. kez final four organizasyonunda oynama hakkı kazandı. final four'da yarı finalde žalgiris'i 76-67 yenerek üst üste 3. kez euroleague finali gördü. finalde ise turnuva tarihinin en çok şampiyonluk yaşamış takımı olan real madrid'e 85-80 mağlup olarak tarihinde 2. kez euroleague 2.si oldu.

fenerbahçe 2018-19 sezonu öncesi isim sponsoru olan doğuş grubu ile yollarını ayırdı. sezona isim sponsoru olmadan başlayan fenerbahçe sezon ortasında beko ile isim sponsorluğu konusunda anlaştı. james nunnally ve takıma bir önceki sezon katılan brad wanamaker nba'in yolunu tutarken jason thompson ise çin basketbol ligi'ne geri döndü. fenerbahçe beko kadrosunu güçlendirmek için nba'de oynayan joffrey lauvergne ve tyler ennis ile anlaştı. sezon içerisinde ise yaşadığı sakatlığın ardından sezonu kapatan tyler ennis'in yerine erick green ile sezon sonuna kadar anlaşma sağlandı. fenerbahçe beko türkiye kupası finalinde anadolu efes'i 80-70'lik skorla mağlup ederek kupayı müzesine götürmeyi başardı. basketbol süper ligi'nde ise normal sezonu anadolu efes'in ardında bitiren fenerbahçe beko, çeyrek finalde türk telekom'u elerken yarı finalde de tofaş basketbol takımı'nı eleyerek finalde anadolu efes'in rakibi oldu. 7 maçlık final serisi sonunda anadolu efes'e 4-3 mağlup olarak 2018-19 basketbol süper ligi sezonunu ikinci sırada tamamladı. 2018-19 euroleague normal sezonunu lider bitiren fenerbahçe beko play-off turunda žalgiris ile eşleşti. seriyi 3-1 ile kazanan fenerbahçe beko üst üste 5. kez final four organizasyonunda yer almaya hak kazandı. final four yarı finalinde anadolu efes'e 73-92 kaybeden fenerbahçe beko üçüncülük maçında real madrid'e 75-94 mağlup olarak 2018-19 euroleague sezonunu 4. sırada tamamlamış oldu.

kulübün resmi internet sitesinden yapılan açıklamaya göre željko obradović kendi isteği üzerine, takımdan ayrılmıştır.

2020 sonrası yapılandırma ve günümüz 
željko obradović ile yollarını ayırdıktan sonraki sezon başında fenerbahçe, yeni bir yapılanmaya gitti ve nba takımlarından sacramento kings’in asistan koçu olarak görev yapan igor kokoškov ile 4 temmuz 2020’de 3 yıllık sözleşmeye imza attı.  2020-21 sezonunda türkiye basketbol süper ligi'ni 52 puan ile ikinci tamamlayarak play-off'larda karşıyaka basketbol takımı ile eşleşti. fenerbahçe, karşıyaka'yı 3-1'lik seri ile geçerek türkiye basketbol finali'ne yükseldi ve lig birincisi olan anadolu efes ile eşleşti. fenerbahçe, anadolu efes'e 3-0 kaybederek sezonu ikinci tamamladı. fenerbahçe, euroleague'de ligi 7. sırada tamamlayarak play-off'larda oynama şansı yakaladı. igor kokoškov covid-19 testi pozitif çıktığı için cska moskova ile oynanan play-off maçlarında yer alamadı. kokoškov'un yerine yardımcı antrenör erdem can play-off maçlarına çıktı. cska moskova 3-0'lık seri ile fenerbahçe'yi eledi. fenerbahçe 5 senenin ardından ilk kez final four'a katılama şansı yakalayamadı. sözleşmesi devam eden igor kokoškov, nba takımlarından dallas mavericks ile anlaştı ve fenerbahçe yaptığı resmî bir açıklama ile 27 temmuz 2021 tarihinde igor kokoškov ile olan sözleşmenin feshedildiğini belirtti. bu gelişmelerin ardından medyada, igor kokoškov’un fenerbahçe’ye 1 yıllık maaşı olan 1.5 milyon euro bedeli, kulübe tazminat olarak ödeyeceği belirtildi.

2021-2022 sezonunda; türkiye basketbol süper ligi’ni şampiyon olarak tamamlamasının ardından, euroleague’de istenilen performansın çok uzağında kalan koç aleksandar đorđević ile yollarını ayıran fenerbahçe, cska moskova’dan dimitris i̇tudis ile 3 yıllık sözleşme imzaladı.

sezonlara göre performans

avrupa tarihi 
fenerbahçe, avrupa kupalarına pek çok kez katılıp tarihteki gelmiş geçmiş en başarılı türk takımı olmuştur. avrupa maçlarına ilk kez 1959-1960 sezonunda çıkan fenerbahçe, başlarda kötü performans çizmiş, ilk başarısını ise 1984-85 sezonunda koraç kupası'nda 3. tur oynayarak göstermiştir. bu başarıdan sonra yine bir düşüş içine giren fenerbahçe basketbol takımı, 2004-15 yılları arasında fırtına gibi esip fiba eurocup challenge'de 2003-04 sezonunda ikinci tura yükseldi, fiba eurochallenge'de 2004-05 sezonu 4. olup 2005-06 sezonu son 16'ya kalmıştır. avrupa kupalarında şimdiye dek 500 maça çıkan fenerbahçe 290 galibiyet, 210 yenilgi almıştır. fenerbahçe, euroleague'de (avrupa şampiyonlar kupası dahil) şimdiye kadar 20 kez (1959-60, 1965-66, 1991-92, 1998-99, 2006-07, 2007-08, 2008-09, 2009-10, 2010-11, 2011-12, 2012-13, 2013-14, 2014-15, 2015-16, 2016-17, 2017-18, 2018-19, 2019-20, 2020-21 ve 2021-22) yer aldı. 2015 yılında final four'a kaldı ve ilk maçta real madrid'e yenildi. üçüncülük maçını cska moskova ile oynayan fenerbahçe bu maçtan da yenik ayrıldı ve 2015 sezonunu euroleague dördüncüsü olarak tamamladı. 2016 yılında yine final four'a kalan fenerbahçe daha sonra ilk ve tek türk takımı olarak finale yükseldi ve cska moskova'ya karşı maçı kaybederek sezonu avrupa ikincisi olarak tamamladı. 2016-17 euroleague sezonunda da final oynayan fenerbahçe, bu kez finalde yunan devi olimpiakos'u 80-64 yendi ve basketbol erkekler branşında avrupa'nın en büyük kupasını kazanan ilk türk takımı olarak tarih yazdı.

fenerbahçe basketbol takımı bugüne kadar avrupa kupalarında oynadığı 644 maçta 362 galibiyet 282 mağlubiyet almıştır. not: 9 mayıs 2023 tarihi itibarıyla.

ülkelerin takımlarıyla maçlar

avrupa kupalarına katılım sayıları ve yılları

oyuncular

takım kadrosu

takım dizilişi

emekli numaralar

başarılar

avrupa 
 euroleague
 şampiyon (1): 2016-17
 i̇kinci (2): 2015-16, 2017-18
 dördüncü (2): 2014-15, 2018-19

türkiye 
 basketbol süper ligi
 şampiyon (10): 1990-91, 2006-07, 2007-08, 2009-10, 2010-11, 2013-14, 2015-16, 2016-17, 2017-18, 2021-22
 i̇kinci (10): 1967-68, 1969-70, 1970-71, 1982-83, 1984-85, 1992-93, 1994-95, 2008-09, 2018-19, 2020-21
 türkiye basketbol şampiyonası
 şampiyon (3): 1957, 1959, 1965
 i̇kinci (6): 1954, 1956, 1958, 1963, 1964, 1967
 türkiye kupası
 şampiyon (7): 1966-67, 2009-10, 2010-11, 2012-13, 2015-16, 2018-19, 2019-20
 i̇kinci (5): 1993-94, 1996-97, 1998-99, 2014-15, 2021-22
 cumhurbaşkanlığı kupası
 şampiyon (7): 1990, 1991, 1994, 2007, 2013, 2016, 2017
 i̇kinci (10): 1985, 1988, 2008, 2009, 2010, 2011, 2014, 2018, 2019, 2022
 federasyon kupası
 şampiyon (5):  1954, 1958, 1959, 1960, 1961
 i̇kinci (2): 1948, 1951
 i̇stanbul basketbol ligi
 şampiyon (7): 1954-55, 1955-56, 1956-57, 1962-63, 1963-64, 1964-65, 1965-66
 i̇kinci (3): 1950-51, 1953-54, 1957-58
 i̇stanbul i̇kinci basketbol ligi şampiyon (2): 1945-46, 1948-49
 gençlik ve spor genel müdürlüğü kupası: şampiyon (1): 1991-92
 i̇kinci (1): 1989-90
 beden terbiyesi genel müdürlüğü kupası şampiyon (1): 1987-88

 diğer kupalar 

 i̇lkler ve enler 
 türkiye'nin avrupa kupalarında kulüpler bazında en büyük başarısına ulaşan takım (2016-17 sezonu euroleague şampiyonu)
 türkiye kupası'nı kazanan ilk takım (1966-67)
 cumhurbaşkanlığı kupası'nı 2 yıl üst üste kazanan ilk takım (1989-90, 1990-91)
 nba takımlarına karşı galibiyet alan ilk ve tek türk takımı (5 ekim 2012 fenerbahçe 97-91 boston celtics)
 nba takımlarına karşı en çok galibiyet alan türk takımı. avrupa'da ise 4. takımdır (2 galibiyet)
 amerika kıtasında nba takımlarını yenen ilk ve tek türk takımıdır. avrupa'da ise cska moskova'dan sonra 2. takım (5 ekim 2015 brooklyn nets 96-101 fenerbahçe)
 euroleague 1. tur gruplarını en çok lider bitiren türk takımı (3 kez: 2011-12, 2013-14, 2015-16)
 euroleague'de bir sezonda en çok galibiyet alan türk takımı (2018-19 sezonu 28 galibiyet, normal sezonda 25 galibiyet, play-offlarda 3 galibiyet)
 euroleague'de bir sezonda kendi sahasında en çok galibiyeti alan türk takımı (2015-16 sezonu 14 galibiyet - 0 yenilgi)
 euroleague tarihinde aynı sezonda makkabi tel aviv, cska moskova, olimpiakos ve barcelona'yı deplasmanda yenen ilk ve tek takım
 euroleague'de finale kalan ilk türk takımı (2015-16 sezonu)
 euroleague'de galibiyet ortalaması en yüksek türk takım (fenerbahçe %54, anadolu efes %51)
 euroleague'de üst üste 5 sezon final four'a kalan ilk ve tek türk takımı (2014-15, 2015-16, 2016-17, 2017-18, 2018-19 sezonları)
 euroleague'de şampiyon olan ilk türk takımı (2016-17 sezonu)
 euroleague'de normal sezonu lider bitiren ilk türk takımı (2018-19 sezonu)
 i̇lk kez euroleague'de üst üste 3 kez final oynayan türk takımı (2016, 2017, 2018)

 kaptanlar 
 geçmiş kadrolar 

 kaptanlar 

 koçlar 

 altyapı 
 fenerbahçe genç basketbol takımı 
fenerbahçe (genç basketbol takımı), erkek basketbol şubesinin birinci öncelikli altyapısıdır. mücadelesini 2017 yılından bu yana basketbol gençler ligi'nde sürdürmektedir.

2017 yılında federasyon basketbol gençler ligi'ni kurmuş olup lokal ligdeki tüm erkek basketbol alt yapı takımlarını kaldırmış ve takımların bu ligde oynamaları yönünde karar çıkartmıştır. fenerbahçe genç takımı, 2017-2018 sezonunda normal sezon grup mücadelelerini 3. sırada tamamlayarak 12 takımın yer aldığı final grubuna katılmıştır. ancak final grubunda istediği başarıları yakalayamadığı için final grubunu 5. sırada tamamlamıştır. takım, 2018-2019 sezonunda ise normal sezon grup mücadelelerini 2. sırada tamamlayarak 12 takımın yer aldığı final grubuna katılmış ve final grubunu 3. sırada tamamlamıştır. 2019-2020 sezonuna a grubunda başlayan ve normal sezon grup mücadelelerini ilk sırada tamamlayarak 12 takımın yer aldığı final grubuna katılan takım, final grubunun bitimine 2 hafta kala tüm dünya da oluşan pandemi sebebiyle devam eden final grubunu oynadığı 20 maç ile 2. sırada tamamlamış ve ertelenen liglerin durumu tbf tarafından 11 mayıs 2020'de alınan karar ile birlikte beyaz sezon ilan edilmiştir. i̇lgili sezonda şampiyon belirlenmemiştir. 2020-2021 sezonu pandemi sebebiyle fanus sistemi ile oynanmış ve takım mücadele ettiği 10 ekibin yer aldığı b grubunu yenilgisiz olarak lider tamamlamış ve play off'lara katılmıştır. play off'larda ise çeyrek finalde rakibi ted ankara kolejliler'i yenen sarı lacivertli ekip yarı finalde ise anadolu efes'i mağlup etmiş ve finalde ise tofaş'ı 81-80 mağlup ederek tarihindeki ilk şampiyonluğa ulaşmıştır. takım, 2021-2022 sezonunda basketbol gençler ligi a grubu'nda mücadele etmiş ve grubunu 2. sırada tamamlayarak adını final grubu'na yazdırmıştır. final grubu'nu ise 8. sırada tamamlayarak play off çeyrek finaline kalan sarı lacivertli takım, play off çeyrek finallerinde mücadele ettiği final grubu lideri gaziantep basketbol'a seride 2-0 kaybederek sezonu noktalamıştır. 2022-2023 sezonu basketbol gençler ligi a grubu'nda mücadele eden sarı lacivertli ekip, oynadığı grup müsabakaları sonucunda grubunu son sırada tamamlayarak sezonu noktalamıştır.

 fenerbahçe genç basketbol takımı başarıları 
 basketbol gençler ligi şampiyon (1): 2020-21
  üçüncü (1): 2018-19

 fenerbahçe koleji erkek basketbol takımı 
fenerbahçe koleji ds energy erkek basketbol takımı, ilk olarak 2021-2022 sezonunda kurulmuş ve profesyonel liglerin en alt kademesi olan türkiye basketbol 2. ligi'nden faaliyetlerine başlamıştır. takımın yegane amacı fenerbahçe (basketbol takımı)'na alt yapı hizmeti vermektir. ayrıca takım yeni sezonda yaptığı sponsorluk anlaşması gereği ligde fenerbahçe koleji safiport erkek basketbol takımı ismi ile anılmaya başlanmıştır. takım, 2021-2022 sezonunda mücadele ettiği türkiye basketbol 2. ligi b grubunu 2. sırada tamamlamış ve son 16 turu'na direkt katılmaya hak kazanmıştır. son 16 turu maçları sonunda rakibi saray spor 1953'ü seri de 2-1 ile geçen takım adını final grubu'na yazdırmıştır. final grubu'nu yenilgisiz tamamlayan sarı lacivertli ekip yarı finale yükselmiş ve yarı finalde rakibi kastamonu yurdum gsk'yı 74-60 yenerek adını gelecek sezon için türkiye basketbol ligi'ne yazdırmıştır. takım, 30.04.2022 tarihinde 2021-2022 sezonu türkiye basketbol 2. ligi şampiyonunu belirleyecek maçta da rakibi çağdaş bodrum spor'u 75-65'lik skorla geçerek şampiyon unvanı ile sezonu noktalamıştır. 2022-2023 sezonu öncesi takımın isim sponsoru olan safiport ile anlaşma sonlanmış ve yeni sezon öncesi ds energy ile yapılan isim sponsorluğu anlaşması sonucunda takımın ismi fenerbahçe koleji ds energy erkek basketbol takımı olmuştur. takım, 2022-2023 sezonunda türkiye basketbol ligi'nde mücadelesine devam etmektedir.

 fenerbahçe koleji erkek basketbol takımı başarıları 
 türkiye basketbol 2. ligi şampiyon (1): 2021-22

 diğer altyapı takımları 
fenerbahçe altyapı takımlarının türkiye şampiyonalarında aldığı dereceler aşağıdadır.

 salonlar 

 sponsorlar ve malzeme üreticileri 

1 ana sponsor
2 sırt sponsoru
3 göğüs sponsoru
4 ulaşım sponsoru

 kişisel ödüller ve başarılar 50 euroleague büyük katkıda bulunanlarseçilmiş:
 šarūnas jasikevičius
 željko obradović
aday:
 i̇brahim kutluay
 mirsad türkcaneuroleague efsaneleri šarūnas jasikevičius
 mirsad türkcan
 i̇brahim kutluay2000-10 en i̇yi 10 euroleague oyuncususeçilmiş:
 šarūnas jasikevičius
aday:
 i̇brahim kutluay
 mirsad türkcan2010-20 en i̇yi 10 euroleague oyuncususeçilmiş:
 bogdan bogdanović
 nando de colo
aday:
 kostas slukas
 mike batiste
 devin smith
 luigi datome
 ekpe udoh
 nicolò melli
 nemanja bjelica
 james gist
 pero antić
 jan veselýeuroleague mvp nemanja bjelica (2014-15)
 jan veselý (2018-19)euroleague final four mvp ekpe udoh (2016-17)euroleague sezonun en i̇yi beşi nemanja bjelica (2014-15)
 jan veselý (2015-16)
 bogdan bogdanovic (2016-17)
 ekpe udoh (2016-17)
 jan veselý (2017-18)
 kostas slukas (2018-19)
 jan veselý (2018-19)euroleague sezonun en i̇yi i̇kinci beşi andrew goudelock (2014-15)
 ekpe udoh (2015-16)
 luigi datome (2015-16)euroleague yükselen yıldız bogdan bogdanović (2014-15)euroleague rekorları andrew goudelock - bir maçta en çok 3 sayılık basket (10) (2014-15, hafta 5)
 ekpe udoh - bir sezonda en fazla blok yapan oyuncu (68) (2016-17)euroleague sayı kralı1998-99 i̇brahim kutluay: 21.4euroleague ribaund kralı1998-99 žan tabak: 10.00 (18 maç)
2008-09 mirsad türkcan: 8.64 (14 maç)
2010-11 mirsad türkcan: 7.33 (12 maç)euroleague blok kralı2007-08 ömer aşık: 2.06 (15 maç)

 notlar 

 ayrıca bakınız 

 fenerbahçe spor kulübü
 fenerbahçe kadın basketbol takımı
 uluslararası basketbolda fenerbahçe (erkek basketbol)
 türk basketbol takımlarının avrupa kupaları tarihi
 euroleague

 kaynakça 

 dış bağlantılar 
 resmî web sitesi  
 tblstat.net takım profili 
 eurobasket.com profili  medya'''
 resmî facebook sayfası  
 resmî twitter hesabı 
 resmî instagram hesabı 

 
euroleague'i kazanmış takımlar
1913'te osmanlı i̇mparatorluğu'nda kurulan oluşumlar
türkiye'deki basketbol takımları
1913'te kurulan basketbol kulüpleri