10 Mayıs



olaylar 

 1497 - amerigo vespucci, yeni dünya'ya doğru yapacağı ilk yolculuk için i̇spanya'nın cádiz kentinden ayrıldı.
 1503 - kristof kolomb, cayman adaları'na geldi ve burada gördüğü sayısız deniz kaplumbağasından dolayı buraya "las tortugas" adını verdi.
 1556 - marmara denizi depremi meydana geldi.
 1799 - cezzar ahmed paşa komutasındaki osmanlı ordusu, akka'da napolyon bonapart'ın komutasındaki fransız ordusunu yenilgiye uğrattı.
 1824 - londra'nın trafalgar meydanı'nda bulunan ünlü müzesi the national gallery, halkın ziyaretine açıldı.
 1868 - bugünkü adı danıştay olan şura-yı devlet kuruldu.
 1872 - victoria woodhull, abd başkanlığı'na aday olan ilk kadın oldu.
 1876 - osmanlı devleti'nde, basına sansür uygulaması başlatıldı.
 1908 - anneler günü, abd'de ilk kez batı virginia eyaleti'nin grafton kentinde kutlandı.
 1919 - i̇tilaf devletleri temsilcileri, paris'te, yunanların i̇zmir'i işgali konusunda karar aldı.
 1920 - abd komünist partisi kuruldu.
 1920 - new york'ta mültimilyarder iş insanı nelson rockefeller, sahibi olduğu binanın ön cephesine, meksikalı ressam diego rivera'nın yaptığı duvar panosunda lenin resmi olduğu için ressamı kovdu ve panoyu parçaladı.
 1921 - mustafa kemal paşa, tbmm'de müdafaayı hukuk grubu'nu kurdu.
 1933 - almanya'da naziler; heinrich mann, upton sinclair, erich maria remarque gibi yazarların kitaplarını yakmaya başladı.
 1939 - radyo dalgalarına dair antlaşmayı türkiye de imzaladı.
 1940 - ii. dünya savaşı: winston churchill, birleşik krallık başbakanı olarak görevlendirildi.
 1940 - ii. dünya savaşı: alman birlikleri hollanda'ya saldırdı ardından almanya'nın fransa muharebesi başladı.
 1941 - ii. dünya savaşı: rudolf hess, birleşik krallık ve almanya arasında gerçekleşebilecek bir barış antlaşmasını başlatabilmek umuduyla, i̇skoçya topraklarına gizlice paraşütle indi.
 1941 - 550 alman uçağı londra'yı bombaladı, yaklaşık 1400 sivil öldü.
 1960 - abd'ye ait "uss triton" adlı nükleer denizaltı, dünya çevresini su altından dolaştığı ilk seferini tamamladı.
 1961 - tbmm, nispi temsil seçim sistemini kabul etti.
 1971 - sıkıyönetim yasasında değişiklik yapıldı. gözaltı süresi 30 güne çıkarıldı.
 1978 - i̇stanbul, beyoğlu'ndaki tarihi çiçek pasajı çöktü. enkaz altında kalan 12 kişi öldü, 16 kişi yaralandı.
 1981 - françois mitterrand, üçüncü kez katıldığı seçimlerde fransa cumhurbaşkanı oldu.
 1993 - tayland'da "kader oyuncak fabrikası"nda çıkan bir yangın, çoğu çocuk denecek yaşta genç kadınlardan oluşan 188 işçinin ölümüne yol açtı.
 1994 - güney afrika cumhuriyeti'nin ilk siyah devlet başkanı nelson mandela göreve başladı.
 1996 - dyp genel başkanı tansu çiller'in başbakanlık'tan ayrılmadan 22 gün önce, örtülü ödenekten 500 milyar lira çektiği açıklandı.
 2002 - sınır tanımayan gazeteciler örgütü, paris'te bir tren garının zemininde gerçekleştirdiği fotoğraf eylemini sona erdirdi.
 2010 - deniz baykal, chp genel başkanlığı'ndan istifa ettiğini açıkladı.

doğumlar 
 1746 - gaspard monge, fransız matematikçi ve tasarı geometri'nin kurucusu (ö. 1818)
 1788 - augustin-jean fresnel, fransız fizikçi (ö. 1827)
 1838 - john wilkes booth, amerikalı tiyatro oyuncusu (abd başkanı abraham lincoln'e suikast düzenleyen) (ö. 1865)
 1843 - benito pérez galdós, ‎i̇spanyol roman ve oyun yazarı (ö. 1920)
 1872 - marcel mauss, fransız sosyolog (d. 1950)
 1878 - gustav stresemann, alman weimar cumhuriyeti şansölyesi ve nobel barış ödülü sahibi (ö. 1929)
 1890 - clarence brown, amerikalı sinema yönetmeni (ö. 1987)
 1894 - dimitri tiomkin, ukrayna asıllı amerikalı besteci ve en i̇yi özgün müzik akademi ödülü sahibi (ö. 1979)
 1895 - christina montt, şilili oyuncu (ö. 1969)
 1899 - fred astaire, amerikalı sinema oyuncusu, dansçı ve şarkıcı (ö. 1987)
 1900 - cecilia payne-gaposchki, britanya asıllı amerikan gök bilimci ve astrofizikçi (ö. 1979)
 1901 - john desmond bernal, britanyalı fizikçi (ö. 1971)
 1902 - anatole litvak, yahudi asıllı ukraynalı film yönetmeni ve yapımcı (ö. 1974)
 1902 - david o. selznick, amerikalı film yapımcısı (ö. 1965)
 1911 - feridun çölgeçen, türk tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 1978)
 1915 - denis thatcher, i̇ngiliz iş insanı ve eski başbakan margaret thatcher'ın eşi (ö. 2003)
 1922 - vüs'at o. bener, türk yazar ve şair (ö. 2005)
 1922 - nancy walker, amerikalı aktris ve komedyen (ö. 1992)
 1923 - haydar aliyev, azeri devlet adamı ve azerbaycan cumhurbaşkanı (ö. 2003)
 1925 - nasuh akar, türk güreşçi ve olimpiyat şampiyonu (ö. 1984)
 1926 - hugo banzer, bolivyalı asker ve siyasetçi (ö. 2002)
 1928 - arnold rüütel, estonya'lı bir siyasetçi
 1930 - fernand picot, fransız bisiklet sporcusu (ö. 2017)
 1930 - george smith, amerikalı fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi
 1931 - ettore scola, i̇talyan sinema yönetmeni ve senarist (d. 2016)
 1933 - françoise fabian, fransız film oyuncusu
 1938 - marina vlady, fransız oyuncu
 1941 - aydın güven gürkan, türk akademisyen ve siyasetçi (ö. 2006)
 1944 - marie-france pisier, fransız oyuncu (d. 2011)
 1947 - marion ramsey, amerikalı oyuncu, şarkıcı ve söz yazarı (ö. 2021)
 1948 - meg foster, amerikalı oyuncu
 1948 - mustafa akgül, türk akademisyen ve aktivist (ö. 2017)
 1949 - yusuf halaçoğlu, türk tarihçi ve siyasetçi
 1950 - andrzej szarmach, polonyalı futbolcu
 1950 - salih mirzabeyoğlu, kürt asıllı türk şair ve yazar (i̇slami büyük doğu akıncıları cephesi (i̇bda/c) örgütü lideri) (ö. 2018)
 1953 - aydın babaoğlu, türk sinema oyuncusu (ö. 2009)
 1956 - vladislav listyev, rus televizyon habercisi (ö. 1995)
 1957 - sid vicious, britanyalı müzisyen ve sex pistols basçısı (ö. 1979)
 1960 - merlene ottey, jamaikalı atlet
 1960 - bono, i̇rlandalı müzisyen ve u2 solisti
 1961 - bruno wolkowitch, fransız oyuncu
 1966 - mustafa yıldızdoğan, türk şarkıcı, besteci ve şair
 1967 - bob sinclar, fransız prodüktör ve dj
 1969 - dennis bergkamp, hollandalı futbolcu
 1969 - judson mills, amerikalı oyuncu
 1971 - kim jong-nam, kuzey koreli asker, siyasetçi ve kuzey kore eski lideri kim jong-il'in en büyük oğlu (ö. 2017)
 1972 - christian wörns, alman futbolcu
 1973 - mahmud qurbanov, azeri futbolcu
 1973 - rüştü reçber, türk futbolcu
 1974 - séverine caneele, belçikalı film oyuncusu
 1974 - sylvain wiltord, fransız futbolcu
 1975 - merih ermakastar, türk şarkıcı ve sinema oyuncusu
 1977 - nick heidfeld, alman formula 1 pilotu
 1978 - lâlle selma, fas kralı vi. muhammed'in eşi
 1978 - mithat demirel, türk asıllı alman basketbolcu
 1979 - marieke vervoot, belçikalı paralimpik kadın atlet (ö. 2019)
 1980 - zaho, cezayir asıllı fransız şarkıcı
 1981 - humberto suazo, şilili futbolcu
 1982 - farid mansurov, azeri güreşçi
 1984 - aslı enver, türk oyuncu
 1988 - adam lallana, i̇ngiliz futbolcu
 1990 - ivana španović, sırp uzun atlayıcı
 1991 - tim wellens, belçikalı yol bisiklet yarışçısı
 1992 - raşid gezzal, cezayirli milli futbolcu 
 1995 - missy franklin, amerikalı yüzücü
 1995 - aya nakamura, mali asıllı fransız pop şarkıcısı
 1995 - gabriella papadakis, fransız buz dansçısı
 1995 - hidemasa morita, japon futbolcu
 1997 - enes ünal, türk futbolcu
 2001 - mustafa kurtuldum, türk basketbolcu

ölümler 
 1424 - go-kameyama, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 99. i̇mparatoru (d. 1347)
 1482 - paolo dal pozzo toscanelli, i̇talyan matematikçi, gök bilimci ve haritacı (d. 1397)
 1566 - leonhart fuchs, alman tıp doktoru ve botanikçi (d. 1501)
 1569 - ávilalı yuhanna, i̇spanyol vaiz ve mistik (d. 1499)
 1657 - gustav horn, i̇sveçli asker ve genel vali (d. 1592)
 1696 - jean de la bruyere, fransız yazar (d. 1645)
 1712 - yevdokiya alekseyevna, rus çarı (d. 1650)
 1737 - nakamikado, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 114. i̇mparatoru (d. 1702)
 1774 - xv. louis, fransa kralı (d. 1710)
 1798 - george vancouver, i̇ngiliz denizci (d. 1757)
 1807 - jean-baptiste donatien de vimeur, fransız asker (d. 1725)
 1813 - johann karl wilhelm illiger, bir alman entomolog ve zoolog (d. 1775)
 1829 - thomas young, i̇ngiliz bilim insanı ve dil bilimci (d. 1773)
 1850 - joseph louis gay-lussac, fransız kimyager ve fizikçi (d. 1778)
 1863 - stonewall jackson, amerikalı asker ve amerika konfedere devletleri ordu komutanı (d. 1824)
 1889 - mihail yevgrafoviç saltıkov-şçedrin, rus hiciv ustası ve romancı (d. 1826)
 1904 - henry morton stanley, amerikalı gazeteci (d. 1841)
 1938 - william eagle clarke, britanyalı ornitolog (d. 1853)
 1959 - leslie knighton, i̇ngiliz teknik direktör (d. 1887)
 1974 - hal mohr, amerikalı görüntü yönetmeni (d. 1894)
 1975 - necdet tosun, türk sinema sanatçısı (d. 1926)
 1977 - joan crawford, amerikalı aktris (d. 1904)
 1982 - peter weiss, alman yazar (d. 1916)
 2002 - yves robert, fransız aktör, yönetmen ve senarist (d. 1920)
 2005 - ahmet tufan şentürk, türk şair (d. 1924)
 2008 - leyla gencer, türk opera sanatçısı (d. 1928)
 2011 - norma zimmer, amerikalı şarkıcı ve oyuncu (d. 1923)
 2012 - günther kaufmann, alman oyuncu (d. 1947)
 2015 - chris burden, amerikalı performans sanatçısı (d. 1946)
 2016 - mustafa bedreddin, lübnanlı siyasetçi ve hizbullah’ın askeri kuvvetler komutanı (d. 1961)
 2016 - riki sorsa, fin şarkıcı (d. 1952)
 2016 - steve smith, kanadalı profesyonel dağ motosiklet yarışçısı (d. 1989)
 2017 - emmanuèle bernheim, fransız yazar ve senarist (d. 1955)
 2017 - geoffrey bayldon, britanyalı oyuncu (d. 1924)
 2017 - nelson xavier, brezilyalı oyuncu ve film yönetmeni (d. 1941)
 2017 - silvano basagni, i̇talyan atıcılık sporcusu (d. 1938)
 2018 - david goodall, i̇ngiliz asıllı avustralyalı çevre bilimci, botanikçi ve aktvist (d. 1914)
 2018 - scott hutchison, i̇skoç şarkıcı, söz yazarı ve müzisyen (d. 1981)
 2018 - yevgeni vasyukov, rus-sovyet satranç oyuncusu (satranç büyükustaları arasında yer alan) (d. 1933)
 2019 - frederick brownell, güney afrikalı bayrak, silah tasarımcısı, iş insanı ve soybilimci (d. 1940)
 2019 - bert cooper, amerikalı profesyonel boksör (d. 1966)
 2019 - janet kitz, i̇skoç asıllı britanyalı-kanadalı eğitimci, yazar ve tarihçi (d. 1930)
 2019 - alfredo pérez rubalcaba, i̇spanyol sosyalist siyasetçi (d. 1951)
 2020 - abdikani mohamed wa’ays, somalili siyasetçi ve diplomat (d. ?)
 2020 - betty wright, amerikalı soul, r&b şarkıcısı ve söz yazarı (d. 1953)
 2020 - david corrêa, brezilyalı şarkıcı ve söz yazarı (d. 1937)
 2020 - djoko santoso, endonezyalı asker ve siyasetçi (d. 1952)
 2020 - frances kinne, amerikalı eğitimci ve akademisyen (d. 1917)
 2020 - hari vasudevan, hint tarihçi (d. 1952)
 2020 - hayri nazarova, tacik aktris (d. 1929)
 2020 - mare vint, eston grafik sanatçısı (d. 1942)
 2020 - nita pippins, amerikalı aids aktivisti hemşire (d. 1927)
 2020 - sérgio sant'anna, brezilyalı yazar (d. 1941)
 2021 - fortunato franco, eski hint millî futbolcu ve yönetici (d. 1937)
 2021 - jerome kagan, amerikalı bir psikologdu (d. 1929)
 2021 - abdolvahab shahidi, i̇ranlı berbet müzisyeni, şarkıcı (d. 1922)
 2021 - svante thuresson, i̇sveçli şarkıcı (d. 1937)
 2022 - leonid kravçuk, ukraynalı politikacı (d. 1934)
 2022 - bob lanier, emekli amerikalı profesyonel basketbolcudur (d. 1948)
 2022 - ahmet say, türk müzik yazarı ve eleştirmeni (d. 1935)
 2022 - shivkumar sharma, hint besteci ve santur müzisyeni (d. 1938)

tatiller ve özel günler 

0510
10