İspanyol Komünist Partisi

i̇spanya komünist partisi ya da i̇spanyol komünist partisi (isp: partido comunista de españa, pce), i̇spanya'daki üçüncü büyük ulusal partidir. izquierda unida (birleşik sol) koalisyonunun en büyük partisidir ve i̇spanya'nın en büyük işçi sendikası olan i̇şçi komisyonları (cc.oo) üzerinde etkilidir.

pce'nin gençlik örgütü i̇spanya genç komünistler birliği'dir (unión de juventudes comunistas de españa). pce mundo obrero (i̇şçi dünyası) adlı aylık yayını yayınlamaktadır.

tarihçe

i̇lk kuruluş 
i̇spanya'daki ilk komünist partisi, i̇spanyol komünist partisi, i̇spanyol sosyalist i̇şçi partisi'nin gençlik kolu olan genç sosyalistler federasyonu'ndan (federación de juventudes socialistas) kaynaklanmıştır. i̇spanyol komünist partisi, 15 nisan 1920'de kuruldu. el comunista gazetesini yayınlamaya başladı.

i̇spanyol i̇şçi komünist partisi (partido comunista obrero español, pcoe) 13 nisan 1921'de, psoe'yi (i̇spanyol sosyalist i̇şçi partisi) komintern'e katılmaya ikna etmeye çalışan terceristas grubu tarafından kuruldu. psoe, 3. enternasyonal yerine viyana enternasyonal'ine katılma kararı aldıktan sonra, terceristas grubu partiden ayrıldı ve pcoe'yi kurdu.

i̇spanya komünist partisi (partido comunista de españa) 14 kasım 1921'de i̇spanyol komünist partisi ve i̇spanyol i̇şçi komünist partisi'nin birleşmesi yoluyla kuruldu. birleşik pce, komintern'e üye oldu. pce'nin ilk kongresi sevilla'da mart 1922'de gerçekleşti. i̇lk günlerinde pce, miguel primo de rivera diktatörlüğünün (1923-1930) ağır baskısına maruz kaldı.

bir dizi parti içi çatışmalardan sonra, moskova yanlısı yönetim baskın çıktı ve parti çizgisini belirlemeye başladı. katalan-balearik  komünist federasyonu (fccb) 1930 yılında partiden koptu. fccb uluslararası sağ muhalefetle birleşti ve daha sonra i̇şçi köylü bloku'nun (boc) temelini oluşturdu.

bu nedenlerle pce, i̇kinci i̇spanyol cumhuriyeti 1931 yılında ilan edildiğinde oldukça güçten düşmüş durumdaydı. 3 aralık 1993'te cayetano bolívar escribano ilk pce üyesi parlamenter olarak parlamentoya seçildi. bolívar seçim döneminde hapisteydi ve seçildikten sonra parlamenter görevini yerine getirmesi için serbest bırakıldı.

halk cephesi ve i̇ç savaş 
pce, cumhuriyet'in ilk yıllarında küçük bir partiydi, ta ki komünistlerin içinde başlıca parti olduğu halk cephesi 1936'da zafer elde edinceye ve aynı yılın temmuz ayında i̇spanya i̇ç savaşı patlak verinceye kadar. josé díaz ve dolores ibárruri (la pasionaria olarak anılırdı) tarafından yönetilen pce, cumhuriyetçi güçlerin ve halk cephesi hükûmetinin zaferi için kararlı biçimde çalıştı. ancak parti cumhuriyetçi birliği bozan sol-maceracı akımlardan endişe duyuyordu. komünistler ayrıca barselona'daki 1937 mayıs'ındaki anarşistlerin ve poum militanlarının ayaklanmalarının sert biçimde ezildiği olayların baş sorumlusu olarak görülüyordu.

pce böylece cumhuriyetçi hükûmeti onu halkın gözünden düşürebilecek din adamlarına ve soylulara karşı kontrolsüz kıyımlara girişen muhalif unsunlardan kurtardı. i̇yi örülmüş ve sıkı disiplinli bir organizasyon olarak pce, 30.000 üyeden kısa zamanda 100.000 üyeye ulaştı. parti ayrıca uluslararası kızıl yardım'ın i̇spanyol şubesini açmayı da başardı. bu organizasyon cumhuriyetçi davaya kayda değer bir katkı yaptı.

1936 yılında katalonya'daki özel politik durumdan dolayı, partit comunista katalunya (pce'nin katalan seksiyonu) partiden ayrıldı ve diğer sosyalist gruplarla birleşerek partit socialista unificat de catalunya'yı oluşturdu. pce bundan sonra katalonya'da bir örgüte sahip değildi, ancak varlığı bu bölgesel partiye dayanıyordu. bu düzenleme i̇spanya'daki birçok komünist grupların ayrışmasına örnek oldu.

kaynakça 

komünist
avrupa'daki komünist partiler
1920'lerde i̇spanya'da kurulan oluşumlar
1920'de avrupa'da kurulan oluşumlar
1921'de kurulan siyasi partiler