Hasan Polatkan

hasan polatkan (1915, eskişehir – 16 eylül 1961,i̇mralı, bursa), kırım tatarı kökenli türk siyasetçi ve maliyeci. mayıs ile aralık 1950 arasında kısa bir dönem çalışma bakanlığı görevine getirildi. 1950-60 yılları arasında ise maliye bakanlığı görevinde bulundu. 27 mayıs darbesi sonrası başlatılan yassıada yargılamaları sonrası başbakan adnan menderes ve dışişleri bakanı fatin rüştü zorlu ile birlikte i̇mralı adasında idam edildi.

yaşamı

i̇lk ve orta öğrenimini eskişehir'de tamamladı. 1936 yılında siyasal bilgiler okulunu bitirdi. aynı yıl ziraat bankası'nda müfettiş yardımcısı olarak göreve başladı. üç yıl sonra müfettiş oldu.

21 temmuz 1946'da demokrat parti'den (dp) eskişehir milletvekili seçildi. 14 mayıs 1950 genel seçimlerinde yeniden eskişehir milletvekili seçildi ve adnan menderes'in 22 mayıs'ta kurduğu ilk hükûmette çalışma bakanı olarak görev aldı. 14 aralık'ta maliye bakanlığına getirildi. daha sonra kurulan dört menderes hükûmetinde de bu görevi sürüdürdü. polatkan'ın katkısıyla benimsenen mali politikalar yüksek ve sürekli enflasyona neden oldu. hızlı büyüme hedefi ön planda olduğundan denk bütçe göz ardı edilerek yatırımlar ertelenmedi. giderek artan bütçe açıklarının önce dış kaynaklarla karşılanması hedeflendi. ancak gelişmeler istenilen yönde olmayınca iç kaynaklara dönüldü. 1955 yılından itibaren para arzı hızla arttı. enflasyonu körükleyen bu uygulamalar sabit ve dar gelirlilerin, asker ve sivil bürokratların tepkisine yol açtı.

hakkında söylenenler
dönemin muhalif yazarlarından metin toker'in yönetimindeki akis dergisinin 1 ocak 1955 tarihli sayısında hasan polatkan için şu ifadeler kullanılıyordu:

"hasan polatkan bir çalışkan vekildir. çok zaman saat sekizde (akşam ve sabah) onu makamında bulmak kabildir. demokrat parti iktidarının bütçesini derleyip toplamak o kadar kolay olmasa gerek... polatkan bunu muvaffakiyetle yaptığı için kabinenin en sağlam vekillerinden biridir ve sarsılması için hiç ama hiçbir sebep mevcut değildir. türkiye'ye denk bir bütçe hediye eden ilk kabinenin maliye vekili olması kendisine daima şeref verecektir."

i̇damı 
27 mayıs darbesi'nde kütahya'da menderes'le birlikte tutuklanarak yassıada'ya gönderildi. cumhurbaşkanı celal bayar, başbakan adnan menderes, öbür hükûmet üyeleri ve dp milletvekilleriyle birlikte anayasal düzeni bozma ve değiştirmeye kalkışmak suçundan yargılandı. yüksek adalet divanı'nca yassıada'da yapılan yargılama sonunda ölüm cezasına çarptırıldı. millî birlik komitesi (mbk) tarafından onaylanan ceza ertesi gün i̇mralı adasında yerine getirildi.

mezarının uygun bir yere nakledilmesi için 1987'de bir yasa çıkarıldı. 1990'da çıkarılan bir yasa ile de, hüküm giymiş tüm demokrat partililer'le birlikte itibarı iade edildi. polatkan, menderes ve fatin rüştü zorlu'nun naaşları devlet töreniyle i̇mralı adası'ndaki mezarlarından alınarak 17 eylül 1990 tarihinde i̇stanbul'da topkapı'da yaptırılan anıt mezara nakledildi.

kaynakça 

 

1915 doğumlular
1961 yılında ölenler
asılarak idam edilmiş kişiler
kırım tatarı asıllı türkler
eskişehir doğumlu siyasetçiler
demokrat parti (1946) mensubu siyasetçiler
20. yüzyıl türk siyasetçileri
tbmm 8. dönem eskişehir milletvekilleri
tbmm 9. dönem eskişehir milletvekilleri
tbmm 10. dönem eskişehir milletvekilleri
tbmm 11. dönem eskişehir milletvekilleri
tbmm 9. dönem kâtip üyeleri
i̇dam edilmiş türkler
tbmm sanayi, ticaret, enerji, tabii kaynaklar, bilgi ve teknoloji komisyonu
türkiye tarafından idam edilmiş kişiler
i̇dam edilmiş siyasetçiler
i̇tibarı iade edilen kişiler
almanya federal cumhuriyeti liyakat nişanı sahipleri
kırım tatarı siyasetçiler