Mustafa Sandal

mustafa sandal (d. 11 ocak 1970, i̇stanbul), türk şarkıcı-şarkı yazarıdır.

90'lı yılların başlarında çok sayıda şarkıcıya verdiği bestelerle müzik piyasasında önemli bir tanınırlığa ulaşan sanatçı 1994 yılında yayınladığı ilk stüdyo albümü suç bende ile önemli bir ticari başarı yakalayarak tüm türkiye'de tanınan bir sanatçı haline geldi. i̇lk albümünün ardından 1996 yılında gölgede aynı isimli albümüyle pek çok ödül kazandı. 1998 yılında detay adlı çalışmasıyla müzik piyasasına hızlı bir giriş yapan mustafa sandal bu albümle de önemli bir ticari başarı yakaladı ve "aya benzer" isimli parçasıyla listelerde 1 numara oturdu. ardından sony music'le sözleşme imzaladı ve araba adlı albümünü dünyanın dört bir tarafında satışa sundu. "araba" ve "aya benzer" parçalarıyla yurt dışında da tanınırlığını arttırdı.

2000 yılında akışına bırak isimli 4. stüdyo albümünü çıkardı. 2002 yılında çıkardığı kop adlı albümüyle "en i̇yi erkek sanatçı" dalında ödül kazandı. 2003 yılında universal music-polydor etiketiyle seven adını verdiği çalışmasını yurt dışında dinleyicilere sundu ve 1 yıl sonra i̇ste isimli albümünü türkiye'de yayınladı. 2005 yılında  yurt dışında piyasaya çıkardığı “i̇syankar” adlı single çalışması ile almanya'da 150 bin tirajı geçerek "gold record (altın plak)" ödülünü kazandı. 2007 yılında tekrar türkiye piyasasına yönelen sanatçı  devamı var ve 2009 yılında çıkardığı karizma adlı albümlerinin ardından 2011'de gülben ergen'le birlikte çıkardığı "şıkır şıkır" adlı single çalışması o yılın en çok indirilen şarkısı oldu.

2012 yılında 10. stüdyo albümü olan organiki çıkarttı. 2013 yılından itibaren single çalışmalarına yönelen sanatçı  tesir altında isimli çalışmasını piyasaya sürdü ve bu çalışma 2013 yılının en çok satan single'ı oldu. 2018 yılında eypio ile düet yaptığı reset, 2019 yılında zeynep bastık ile düet yaptığı mod ve 2020 yılında damar adlı single çalışmalarıyla müzik listelerinde 1 numara olmayı başardı.

müzik alanında yaptığı çalışmaların yanı sıra televizyon, reklam, sinema gibi sektörlerde de önemli başarılar yakalayan mustafa sandal bugüne kadar tüm dünya da 14 milyonun üzerinde albüm satmış ve ajda pekkan, sezen aksu, hakan peker gibi önemli isimlerin de aralarında olduğu çok sayıda sanatçıya şarkılarıyla destek vermiştir.

özel hayatı 
erzincanlı yusuf sandal ve adanalı tülin i̇leri'nin oğlu olan mustafa sandal 11 ocak 1970 tarihinde i̇stanbul'un beşiktaş ilçesinde doğmuştur. arnavutköy’de yaşamaktadır. dedesi trt eski sanatçılarından, ritim - saz ustası hüseyin i̇leri'dir. dedesi hüseyin i̇leri i̇sfahan, i̇ran’dan göç etmiştir. 13 ocak 2008 - 6 haziran 2018 tarihleri arasında boşnak kökenli sırp şarkıcı emina jahovic ile evli kaldı. bu evlilikten yaman ve yavuz adında 2 erkek çocuğu olmuştur. 3 haziran 2022'de butik işletmecisi melis sütşurup ile evlendi.

eğitim 
mustafa sandal, ilköğrenimini tarabya'daki özel dost i̇lkokulu'nda tamamladı. daha sonra orta ve lise öğrenimi için i̇sviçre'nin cenevre kentinde bulunan léman koleji'ne gitti. 8 yıllık tahsil süresinden sonra yükseköğrenim için abd'nin new hampshire eyaletindeki new hampshire üniversitesi'nde okumaya başladı. 1996'da londra'ya yerleşen sanatçı amerika'da yarım bıraktığı işletme eğitimine american college of london'da devam etti. i̇ngilizce, i̇talyanca ve fransızca bilmektedir. bedelli askerlik uygulamasından yararlanarak 1999 yılında malatya'da 28 gün askerlik yapmıştır. uçuşa ve denize merakı ile bilinen sanatçı pilotluk sertifikasına ve tekne kaptanlığı ehliyetine sahiptir.

müzik kariyeri

1989 - 1993: bestecilik ve söz yazarlığı kimliği 

1989 yılında müzik tutkusu yüzünden amerika'daki 2,5 yıllık üniversite tahsilini yarıda bırakarak türkiye'ye döndü. profesyonel müzik yaşamına i̇stanbul gelişim stüdyosu'nda onno tunç, selçuk başar, uğur başar ve garo mafyan gibi önemli müzik adamlarına asistanlık yaparak başladı. burada bestecilik ve söz yazarlığı yönünü ortaya çıkardı.

bülent tezcan ile birlikte oluşturduğu "vazgeçme" isimli ilk şarkısını 1991 yılında ajda pekkan yorumladı. ajda pekkan, sezen aksu, zerrin özer, muazzez abacı, ayşegül aldinç, yonca evcimik,  ozan orhon, burak kut, deniz arcak, emel müftüoğlu, i̇zel,reyhan karaca, sibel alaş, asya, hakan peker, sertab erener, ferda anıl yarkın ve mert ekren gibi birçok sanatçıya besteler verdi.

1994 - 1998: suç bende, gölgede aynı, detay 

1994 temmuz'unda ilk albümü suç bendeyi çıkardı. albümde 7 şarkısının söz ve müziğini kendisi yapan mustafa sandal bu albümü piyasaya sürmesinden 3 ay sonra başlayan türkiye turnesi ile yurt içinde 140, yurt dışında ise 30 konser verdi.
i̇lk albümünün ardından evine bir stüdyo kuran sanatçı, aranjör olarak da çalışmaya başladı. bu albümde kendi çalışmalarının yanı sıra ferda anıl yarkın, ahmet aşkın tuna, bülent tezcan gibi önemli sanatçılarla çalıştı. kendi albümünü yapmasının ardından 1995 yılında sibel alaş'ın adam adlı albümünün müzik direktörü ve prodüktörlüğünü yaptı.

i̇lk albümünün ardından yükselen beklentileri 1996 haziran'ında gölgede aynı adındaki bütünüyle kendi yapımı olan ikinci albümüyle karşıladı ve bu albüm sanatçının müzik piyasasındaki yerini iyice sağlamlaştırdı. bu albümünden sonra çıktığı türkiye turnesinde 140'tan fazla stadyum konseri verdi. albümün ilk klibi araba adlı şarkıya beşiktaş'ta çekildi. ardından zeki demirkubuz'un da oynadığı ikinci klip "jest oldu" adlı parçaya çekildi.  "bir anda" adlı şarkıya da aksiyon tarzı bir klip çekildi. 1996 yılında türkiye'de en çok satan albüm olan gölgede aynı 3 milyon 600 bin satış tirajına ulaştı. 1997 yılında, londra'ya yerleşip üniversite eğitimine kaldığı yerden american college of london'da devam eden mustafa sandal bu sırada i̇zel'in emanet adlı albümünün prodüktörlüğünü üstlendi.

1 eylül 1998'de ise üçüncü stüdyo albümü olan detay'''ı prestij müzik etiketiyle çıkardı. yurt içi ve yurt dışı olmak üzere toplam 120 konser veren sanatçı, bu albümde de iyi bir satış tirajını yakaladı. albümde uğur başar, andy clayburn, deneb pinjo, mert ekren ve hakkı yalçın gibi isimlerle çalışan mustafa sandal 7 şarkısının söz ve bestesini kendi yaptı. albümün çıkış şarkısı "aya benzer" büyük bir beğeni topladı ve albümün ilk video klibi bu şarkıya çekildi. ardından prestij müzik'in 5. yılı için çıkardığı the best of prestij adlı albümde bu proje için hazırladığı "detay" şarkısının hareketli versiyonunu yayınladı ve şarkının klibi bu versiyona çekildi.  aynı albümde o dönemki prestij müzik sanatçıları ile "kardeşlik türküsü" adlı şarkıda düet yaptı. daha sonra detay albümünde yer alan "çekilin" ve "mevcut" adlı şarkılarını kliplendirdi.

 1999: i̇lk avrupa'ya açılma kararı  

1999 mayıs ayında fransa'da sony music ile yaptığı anlaşma ile, yurt dışında yayınlanmak üzere önce aya benzer adlı şarkının 4 yeni versiyonundan oluşan bir ep çıkaran mustafa sandal, sonrasında "araba" şarkısının
yeni aranjmanıyla çıkardığı single çalışmasına fas'ın marakeş şehrinde klip çekildi. "araba" şarkısı rusça, arapça ve yunancaya çevrilerek seslendirildi. bu single'ın ardından mustafa sandal türkiye'de çıkardığı ilk üç albüm olan suç bende, gölgede aynı ve detay albümlerinden seçilen şarkılardan oluşan
araba adlı albümünü yurt dışında piyasaya sürdü. ancak sonrasında yapımcısı sony music ile  albümün çıkış şarkısının aya benzer yerine araba olması ve klibin avrupa yerine fas'ta çekilmesi gibi yaşadığı sorunlar nedeniyle ilk avrupa defterini kapatmış oldu.

 2000-2002: akışına bırak ve kop  

2000 haziran'ında akışına bırak adlı dördüncü albümünü prestij müzik etiketiyle dinleyenlerine sundu. bu albümde müzik direktörlüğünü i̇skender paydaş'la paylaştı. albümdeki "tek geçerim" adlı şarkı müzik listelerinde zirveye çıktı ve şarkıya hipodromda hareketli bir klip çekildi. albümün diğer klipleri ise yunan şarkıcı natalia dussopulos ile "hatırla beni" şarkısına yapılan düete, 3. ve son klip ise "geriye dönemem" isimli şarkıya çekildi. 2001 haziran'ında i̇stanbul metrosu için "can cana" isimli bir şarkı besteledi. i̇talyan sanatçı eros ramazzotti ile birlikte ali sami yen stadyumu'nda 25 bin kişi önünde düet yaptı. daha sonradan yaptığı açıklamada pek çok starla düet yapmasına karşın hayatında en değer verdiği ve unutamadığı düetin ramazzotti ile yaptığını söylemiştir.  kasım ayında, yeni stüdyosunu kurdu ve beşinci albümünün kayıtlarını burada gerçekleştirdi.

2002 mayıs'ında erol köse production etiketiyle çıkardığı kop adlı albümü yılın en çok satan ikinci albümü oldu. albüm 2002 yazına damgasını vururken özellikle 2002 fifa dünya kupası'na katılan türkiye millî futbol takımıyla özdeşleşen "pazara kadar" şarkısı büyük beğeni topladı ve ülke genelinde geniş yankı uyandırdı. sonrasında telsim sponsorluğunda kop (remix) adlı single çalışması yayınladı ve şarkının klibi bu versiyona çekildi. kendi yapım şirketi olan yada prodüksiyon bünyesinde kurduğu ve altyapı çalışmaları 2 yıllık bir süreyi alan hayran kulübünü, internet sitesi üzerinden faaliyete geçirdi.

 2003-2006 : seven ve i̇syankar ile avrupa'da gelen başarı; aşka yürek gerek ve i̇ste ile türkiyede'ki yansımaları  
türkiye'de maxi sandal 2003 isimli bir maksi single çıkardı. i̇lk klip "aşka yürek gerek" adlı şarkıya çekildi ve mustafa sandal bu klipte bir kez daha yunan şarkıcı natalia ile birlikte kamera karşısına geçti. aynı yıl universal music etiketiyle türk asıllı alman vj gülcan karahancı ile düet yaptığı "aya benzer 2003 (moonlight)" isimli bir single  ve seven isimli bir albümle avrupalı müzikseverlerle buluştu. çalışması avrupa'da 2.5 ay boyunca en çok satan i̇lk 10 arasında yer aldı. sandal, bu albümününde "all my life" adlı şarkıya çektiği klipte dünya güzeli azra akın'la birlikte oynadı  ve klip michael jackson'ın kendi klibini çekmek için izin alamadığı topkapı sarayı'nda çekildi. mustafa sandal'ın "seven" ile avrupa'da yakaladığı başarı üzerine ünlü alman 'talk show'cu stefan raab 27 kişilik ekibiyle musti'yle program yapmak için türkiye'ye geldi ve çekimler karaköy limanı'nda gerçekleştirildi. ayrıca  alman "bild"e kapak olmayı başaran ilk türk olurken, "der spiegel" dergisi de sanatçıya yer verdi. avrupa'da da ilgi gören mustafa sandal  yurt dışında da çok sayıda konser verdi. önce moskova'da gorki parkı'nda konser veren sandal ardından 2003 yılında ekibiyle olympia'da bir konser verdi. beşiktaş spor kulübü'nün kuruluşunun 100. yılı için "100. yıl marşı" ve "hadi hisset" adlarında besteler yaptı.

13 temmuz 2004'te i̇ste isimli maksi single'ı piyasaya çıktı. bu çalışmanın ilk video klibi "i̇syankar" adlı parçaya çekildi. sonrasında bu şarkının oryantal remix versiyonu konser görüntüleriyle kliplendirildi. albümün diğer klibi ise "kavrulduk" isimli parçaya çekildi. sanatçı yaz boyu "volkswagen ile müzik aşkına" konserlerinde sevenleriyle buluştu. hatta bazı konserlerine wolkswagen otomobillerinin üstünde çıktı. aynı yıl lr kozmetik toplam 24 ülkede kendi adına üretilen "7" adlı parfümü piyasaya sundu.

2005 yılının ocak ayında alman şarkıcı "gentleman" ile yaptıkları düetle "i̇syankar" isimli şarkısının single çalışmasını universal music etiketiyle yurt dışında çıkardı. "i̇syankar" almanya, avusturya  ve i̇sviçre'de  de en çok satanlar listelerinde üst sıralarda yer aldı.. yurt dışında popülerliğini iyice arttıran mustafa sandal 2005 yılında i̇stanbul'da oynanan uefa şampiyonlar ligi finali için türkiye'ye gelen kupayı taksim meydanı'nda verdiği konser sırasında i̇stanbul belediye başkanı kadir topbaş ile birlikte kaldırdı.  ardından almanya'nın zdf televizyonunun wetten dass?(bahse var mısın?) adlı programında aspendos tiyatrosu'nda shakira ile aynı sahneyi paylaştı.  shakira programın ardından sahneyi paylaştığı mustafa sandal için "mustafa sandal çok iyi bir dost ve güzel bir arkadaş. bu dostların varlığı yeter." demiştir. mustafa sandal da shakira'ya kendisi için özel aldığı bir saz hediye etti. tiyatro alanına 5 bin kişi çift arama sonrası girerken dünya genelinde bu program 15 milyon kişi tarafından izlendi. ayrıca musti "i̇syankar" adlı parçasını alman rapçi gentleman ile birlikte söyledi. programın ardından kuliste mustafa sandal paris hilton ile bir araya geldi.  7 mayıs 2005 tarihinde ise resmi web sitesi üzerinden musti tv yayın hayatına başladı. ağustos'ta ise "yamalı tövbeler" isminde bir maksi single çıkardı. yamalı tövbeler'in ilk baskısı henüz ilk gününde tükenirken kısa sürede 180 bin satış rakamına ulaşan single büyük başarı elde etti.

2006 yılında önceki yıl yurt dışında piyasaya çıkardığı “i̇syankar” adlı single çalışması ile almanya'da 150 bin tirajı geçerek "gold record (altın plak)" ödülünü kazandı . universal music etiketiyle piyasaya sürülen i̇syankar'ın i̇stanbul’da çekilen video-klibinde i̇stanbul boğazı'nın görüntüleri gözler önüne serilmiş ve klip mtv trl charts listesinde blue ve avril lavigne gibi isimleri geride bırakarak mtv listelerinde bir numara olmuştu . mustafa sandal bu başarısının ardından 5 şubat'ta yaptığı almanya konseriyle dünya turnesine çıktı ve bu kapsamda almanya, i̇ngiltere, pakistan, rusya, hollanda, arnavutluk ve brezilya'da konserler verdi.  mustafa sandal, i̇syankar single'ı ile almanya resmi satış listelerinde en uzun süre kalan türk sanatçısı unvanını elinde bulunduruyor.

 2007-2012: devamı var, karizma, organik 

13 haziran 2007 tarihinde mustafa sandal devamı var adlı albümünü çıkardı.  i̇skender paydaş, özgür yedievli, sinan akçıl, erhan bayrak ve tolga kılıç'tan oluşan aranjör ekibiyle bir yıllık çalışmanın sonunda albümü tamamlayan mustafa sandal yeni albümü için "bunun için 'hayatımın albümü' diyebilirim. şarkılarım yaza damgasını vuracak. bir yıl boyunca stüdyoda sabahladık. konser vermeyi, hayranlarımla olmayı çok özledim." dedi. albümün çıkış şarkısı söz müziği sinan akçıl'a ait olan "i̇ndir" isimli şarkı oldu. i̇ndir'in klibi g.o.r.a., sınav gibi filmlerin de yönetmeni olan ömer faruk sorak yönetmenliğinde bir şantiyede çeşitli ülkelerden dansçıların eşliğiyle çekildi. albüm sonrası konserlere başlayan mustafa sandal, arnavutluk'ta 42 derece sıcağa rağmen 8 bin kişiye konser verdi. yeni aktüel'de yaptığı bir röportajda kendisine albümün en özel şarkısının sorulması üzerine ise şu cevabı verdi " 'dayan' var, 'melek yüzlüm' var ama 'çoban'ın yeri bir başka. bir türk ressamın yaptığı ve benim de 2.5 yıl önce satın aldığım tablo çok özeldir benim için. 'çoban' şarkısında bu tablodan ilham aldım. baktığım zaman kalbimden damlalar aktı. çobanın o heybetli ve vakur duruşu, arka fondaki dağ silueti... konserlerimde bile yanımdan eksik etmedim bu tabloyu."

2008 yılında muhabbet kart sponsorluğunda gerçekleşen türkiye turnesine ordu'da verdiği konserle başladı  ve cumhuriyet meydanında 10 bin kişiye verdiği muğla konseriyle turne sona  erdi.mustafa sandal 15 kentte verdiği konserlerle 500 bin kişiye  seslendi. ayrıca play station 2'de bir oyunda sanatçının "i̇ndir", "aşka yürek gerek" ve "i̇syankar" adlı şarkılarına yer verildi. firma yetkilileri oyun konsolunda bir türk pop starın yer almasının özellikle düşünüldüğünü söylerken, sandal'ın tercih edilmesinin nedeni olarak sanatçının avrupa'da büyük ilgi görmesi gösterildi. 2008 yılında türkiye'deki sanatçılar arasında en fazla 'fan club' üyesine sahip olan sandal, yeni bir rekora imza attı. kendine ait internet sitesinde 200 bin hayranı bulunan şarkıcı, avrupa'da madonna ve britney spears'ın ardından üçüncü sırada yer aldı.

2009 yılı haziran ayında karizma adlı albümünü çıkardı. albümü "baba olarak çıkardığım ilk albüm benim için milat sayılır" şeklinde tanımlayan  musti bu albümde britney spears, jennifer lopez ve sting gibi birçok ünlünün şarkılarını düzenleyen ünlü aranjör bojan dugic ile birlikte çalıştı ve albümün çıkış şarkısı olan ateş et ve unut ve albümün isim parçası karizma'nın düzenlemelerini yine bojan dugic'le birlikte yaptı. ayrıca dugic'in jennifer lopez için hazırladığı bir şarkıyı son anda mustafa sandal'a vermesi nedeniyle albüm 2 hafta gecikmeli olarak  çıktı. albümün dört günde 450.000 kişi tarafından internet sitelerinden indirilmesi üzerine 500 bin dolarlık kayba uğrayan mustafa sandal, fan club üyelerinden seçilen 300 kişilik ekip tarafından bu sitelerin ve korsan satıcıların tespit edilmesini  sağladı. ünlü popçu bu konuyla ilgili şöyle bir açıklama yaptı "oğlumun geleceğiyle oynayan emek hırsızlarının en ağır şekilde cezalandırılması içi elimden geleni yapacağım. korsana engel olması gerekenler suskun kalsa da ben ve gerçek dinleyicilerim bu onur savaşını sonuna kadar sürdüreceğiz." albümde ilk klip "ateş et ve unut" adlı parçaya yetkililerden özel izin alınarak haydarpaşa limanı'nda çekildi ve 50 bin dolara  mâl oldu. öte yandan albüm tanıtım konserleri çerçevesinde çeşitli şehirlerde konserler veren mustafa sandal 6 konserde toplam 150.000 kişiye ulaştı. toplam 16 konserin sonunda da 600 bin seyirciye ulaşan musti kendi rekorunu egale etti.

birleşmiş milletler çocuklara yardım fonu unicef almanya komitesi, pakistan’daki mülteci çocuklar için başlattığı yardım kampanyasının avrupa’daki sözcüsü olarak mustafa sandal’ı  seçti. pakistanlı çocuklar ve çeşitli avrupa ülkelerinde toplam 50 bin kişi arasında yapılan ankette ‘avrupa’nın en sevilen türk sanatçısı seçilen sandal, 2009 ramazan bayramı'da yayınlanan unicef broşüründe dünyaya barış mesajı verdi. mustafa sandal,  sürecini ise şöyle anlattı "hiç düşünmeden kabul ettim. doğu ve güneydoğu anadolu turnesinde de bizim  çocuklarımızla bir araya geleceğiz." sandal'ın i̇ngiliz, alman ve fransız hayranları da internet sitelerinde "ateş et ve unut" klibindeki hasır şapkaya gönderme yaparak "müslüman türkiye'nin michael jackson'ı çocuklarımızın iyi niyet elçisi oldu." yorumunu  yaptı.

2010 yılında nostaljik ve yeni jenerasyon sanatçıları bir araya getiren her devrin devleri adlı albümde mustafa sandal ile gökben nevrin döner adlı şarkıda düet yaptılar.

2011 yılında mustafa sandal ve gülben ergen haziran ayında çıkardıkları şıkır şıkır adlı single çalışmasında düet yaptılar. sözü mustafa sandal'a bestesi mısırlı sanatçı amr mostafa'ya ait olan şıkır şıkır; 133.253 kişi tarafından indirilerek 2011 yılının digital platformda en çok satış yapan şarkısı oldu ve bunun neticesinde 2012 yılında yapılan 18. kral müzik ödüllerinde "müyap digital satış ödülü"nün sahibi oldu.

2012 yazında organik adlı albümü çıkardı ve bu albüm için "hayatımın albümü" diyerek bu albüme olan güvenini dile getirdi.  şarkıları ilk olarak turkcellmuzik.com'da yayınlanan konseriyle hayranlarına dinletti. albümün çıkış parçası olan "ego" dijital platformdaki top 100'e 1 numaradan girmeyi başardı.  musti bu başarı için "üç yıllık emeğimin karşılığını dört günde aldım. i̇lgi görmeyi bekliyorduk ama bu kadar hızlı olacağını bile tahmin etmiyordum." dedi. albüm özellikle sosyal medya da ses getirdi ve mustafa sandal bu gelişmeden duyduğu heyecanı mahsun kırmızıgül'ün çektiği bir videoyla youtube kanalından yayınlayarak dile getirdi.  albümün ilk klibi "ego"ya çekildi.  tülay i̇bak yönetmenliğinde çekilen klipte çete üyeleri ve özel timi canlandıran 20 oyuncu rol alırken musti yeni klibini "klip değil adeta kısa film çektik. birbirine benzeyen işlerden sıyrılmak ve insanlara farklı bir şey izletmek istedim." diyerek açıklamıştır. ayrıca parça nielsen türkiye müzik listelerinde de 24. haftanın en hızlı yükselen eseri oldu. albümde yer alan "çek gönder" isimli parçada mustafa sandal eşi emina sandal ile düet yaptı. soner sarıkabadayı, eflatun gibi önemli isimlerden de parçalar adlığı albümün tanıtım konserleri çerçevesinde türkiye'nin dört bir yanında ve yurt dışında pek çok konserler veren musti yüz binlerce hayranıyla bir araya geldi. i̇stanbul, beykoz'da verdiği konserde 150.000 kişi toplayarak seyirci rekoru kırdı.  volga tamöz'ün 90'lı yılların unutulmayan şarkılarına yer verdiği tam 90'dan adlı albüm projesinde kalmadı adlı şarkısını yeniden seslendirdi. türkiye millî olimpiyat komitesi (tmok) ile beraber çocukların, gençlerin ve ailelerinin spora teşvik edilmesi için “okulumdan olimpiyat oyunları 'na projesi'nde mustafa sandal olimpiyat elçisi olarak yer aldı  ve bu proje kapsamında teşekkürler anne adlı bir şarkı besteledi. orhan gencebay’ın müzikteki 60.sanat yılına özel olarak hazırlanan ve 32 sanatçının yer aldığı orhan gencebay ile bir ömür adlı tribute albümde mustafa sandal kır gönlünün zincirini adlı şarkıyı seslendirdi.

 2013-günümüz: single çalışmaları 

14 şubat 2013'te sevgililer günü'ne özel olarak 1996 tarihli gölgede aynı albümünde yer alan 2 tas çorba adlı şarkısını 3 yeni versiyonuyla dinleyicilerin beğenisine sundu. aynı yıl gülşen ve ozan çolakoğlu ile bir araya gelerek 2 şarkıdan oluşan tesir altında isimli single çalışmasını yayınladı  ve bu çalışma 2013 yılının en çok satan single'ı oldu.

2015 yılında 2 şarkıdan oluşan  "ben olsaydım", 2016 yılında 3 şarkıdan oluşan "dön dünya", 2018 yılında "aşk kovulmaz" ve eypio ile düet yaptığı "reset", 2019 yılında "gel bana", "masum gibi" ve zeynep bastık ile düet yaptığı "mod" adlı single çalışmaları yayınladı. türkiye'deki resmi müzik listesine girdi ve reset ve mod ile birinci gel bana ile ikinci sırada yeraldı.

2019 yılı kasım ayında asya-pasifik yayın birliğince tokyo'da düzenlenen; güney kore’den twice ve kazakistan’dan dimash kudaibergen ile birlikte 11 ülke yıldızlarının katıldığı 8. abu şarkı festivalinde mustafa sandal, aya benzer adlı şarkısının yeni düzenlemesini seslendirerek türkiye'yi temsil etti.

2020 yılı nisan ayında koronavirüs ile mücadele kapsamında sağlık çalışanları için yapılan
ve tüm dijital gelirleri onlara bağışlanan melis fis ve defkhan ile düet yaptığı,
yanında adlı single çalışması yayınladı. şarkı müziğin yeni teknolojisi 8d ile kaydedilmiştir. aynı yıl eylül ayında damar adlı single çalışması yayınladı ve bu single çalışması ile türkiye'deki müzik listelerinde 1 numara olmayı başardı. yıl sonunda ise kazakistan televizyonu astana tv'de 2021 yılı yılbaşı özel programı için, kazak şarkıcı indira elemes ile mod adlı şarkısının kazakça - türkçe versiyonunda düet yaparken, araba ve  i̇syankar adlı şarkılarında ise solo performans sergiledi.

2021 yılı ocak ayında doğu demirkol ile düet yaptığı tekrar adlı single çalışmasının normal ve kısa film olmak üzere 2 versiyonunun yayınlandığı skeç tadındaki farklı tarzıyla dikkat çeken klibinde musti'nin eski kliplerine göndermede bulunuldu.  türkiye millî futbol takımı'nın euro 2020 şarkısını yapması için tff tarafından görevlendirilen  mustafa sandal, 2021 yılı haziran ayında derya uluğ, irmak arıcı ve eypio ile birlikte bizim çocuklar adlı milli takım resmi şarkısını seslendirdi.mustafa sandal & derya uluğ & irmak arıcı & eypio - bizim çocuklar aynı yıl aralık sonunda indira elemes ile düet yaptığı türk - kazak ortak yapımı yoksay adlı single çalışması yayınlandı.

2022 yılı 10 kasım'da atatürk'ün anısına 1996 yılında ferda anıl yarkın'ın seslendirdiği kendi bestesi olan "sonuna kadar" adlı şarkıda, devlet opera ve bale genel müdürü murat karahan ile birlikte düet yaptı.

2023 yılı temmuz ayında bestesi harun sürek'e ait olan tamam tamam adlı single çalışması yayınladı.

 diğer çalışmaları 
 sinema ve televizyona yöneliş 
1993 yılında power fm'de "hakan akay" ile birlikte "kırmızı işık" adlı radyo programı yaptılar. mustafa sandal "musti" lakabını ilk kez bu programda kullanmaya başladı.

1995 yılında bay e adlı sinema filminde konuk oyuncu olarak yer aldı ve filmin müziğini seslendirdi.

2010 yılının 5 kasım'ında vizyona giren ve 3.455.089 izleyici sayısıyla 2010 yılının en çok izlenen filmi olan new york'ta beş minare'de  başrol oynayan mustafa sandal, acar adlı bir terörle mücadele polisini canlandırdı. mustafa sandal star tv' de yayınlanan kimsin sen adlı yarışma programının sunuculuğunu yaptı.

2011 yılında dolunay soysert ile trt 1'de yayınlanan başrolde aşk adlı dizide başrol oynayan mustafa sandal "gani galip" adında bir menajeri canlandırdı.

2012 yılında yapımcılığını ve sunuculuğunu acun ilıcalı'nın yaptığı, star tv'de yayınlanan o ses türkiye adlı yarışma programında mustafa sandal; hülya avşar, hadise ve murat boz ile juri olarak yeraldı. bu program büyük ilgi gördü ve  mustafa sandal'ın takımının üyesi olan i̇brahim şevki finale kaldı ve yarışmayı 2. olarak tamamladı. 2013 yılındaki yarışmanın 2. sezonunda ise mustafa sandal'ın jüri üyesi olduğu mustafa bozkurt yarışmayı 1. olarak tamamladı. bu yarışmadaki hedefi 1. çıkarmak olan sandal, bunu 2. sezonda başarınca yarışmanın 3. sezonundan itibaren yarışmanın jürisinde yer almamıştır.

mustafa sandal, disney’in  23 ağustos’ta 2013'te vizyona giren animasyon filmi uçakların seslendirmesi için stüdyoya girdi. sandal, filmde şampiyon olma hayali kuran ama yükseklik korkusuna sahip dusty isimli uçağı seslendirdi.

2014 yılı yılbaşı gecesi özel programı için kanal d'de yayınlanan  arkadaşım hoşgeldin programına 
özel konuk olarak katılan mustafa sandal "romada aşk" adlı skeçte  sahnede tolga çevik ve ezgi mola'ya eşlik etti. skeç sonunda tesir altında adlı şarkısını  seslendirdi.

2015 - 2016 yıllarında tv8'de yayınlanan öykü serter'in sunuculuğunu yaptığı  rising star türkiye adlı yarışmanın 2 sezonunda da yer alan mustafa sandal; 1. sezonda gülben ergen, demet akalın ve fuat güner; 2. sezonda ise yılmaz morgül, i̇rem derici ve emina jahovic ile birlikte jüri üyesi olarak yer aldı.

2018 yılında cem yılmaz'ın arif v 216 adlı filminde "mıstık" adlı bir mahalleliyi canlandırdı.

2020 yılında vodafone freezone online müzik yarışmasında yarışma koçu olarak yer aldı. yarışma boyunca tüm yarışmacılar ile ilgilenen musti, ayrıca onlar için "nasıl ünlü olunur" konulu video yayınladı. 9 temmuz'da vodafone freezone youtube ve tv8,5 kanalı üzerinden canlı yayınlanan büyük finalde yarışma koçu olarak yarışmacıları yönlendiren sanatçı ayrıca araba ve  mod adlı şarkılarında solo performans sergilerken eypio ile reset, melis fis ile jest oldu adlı şarkılarında düet yaptı.

mustafa sandal; bir dilek tut derneği (make a wish)'nin tehlikeli hastalıklarla mücadele eden çocukların 2021 yılında hayallerini gerçekleştirmek için "yıldızlı hikayeler projesi" kapsamında, kidsnook masal seti'ndeki 20 ünlünün seslendirdiği sessiz kitap hikâyelerden biri olan "bayan tavşanın sebzeleri" masalını  seslendirdi. 2021 mayıs ayında ise bu sefer trt çocuk kanalında yayınlanan "kız kulesi masalları" adlı çocuk programında "üç arkadaş" adlı masalı seslendirdi.

 oynadığı reklamlar 

1990'lı yıllarda da reklam filmlerinde oynayan mustafa sandal 2000'li yıllara "tek geçerim" şarkısı eşliğinde "turkport" reklamıyla başladı.

2004 yılında volkswagen firmasının yeni arabası için i̇syankar şarkısı eşliğindeki reklam filminde hem arabayı hem de şarkısını tanıtmış oldu.

kendi yazdığı senaryolarda kılıktan kılığa girdiği muhabbet kart reklamları en dikkat çeken reklamları oldu. 2005 yılında "i̇talyan", "hint", "rus" ve "fransız" karakterleri canlandırdı.
2006 yılında digiturk - muhabbet kart ortaklığında "digi muhabbet" konulu reklam filmini çekti. aynı yıl doğuş otomotiv'in sosyal sorumluluk projesi çerçevesinde "trafik hayattır" ana temalı; "arka koltuk" ve "kırmızı ışık" konulu reklam filmleri çekti.

2007 yılında ise muhabbet kart için dedesi hüseyin i̇leri ile birlikte "i̇ndir" şarkısının da tanıtıldığı, gerçek hayatlarından esinlenerek çektikleri reklam dizisi beğenilince sonrasında mustafa sandal'ın psikolog dedesinin hasta olduğu "antilfüs" ana temalı, "leke testi", "deney" ve "iskelet" adlarında reklam dizisi de çekildi.
2008 yılında ise tiplemelere devam eden sanatçı "laz balıkçı", "rockçı" ve "tiki" karakterlerini canlandırdı. 2008 - 2009 yılları arasında meşhur telefonla konuşuyormuş gibi yapan karakteriyle "trafik", "park", "gece", "bar", "alpler" ve "ramazan" konulu reklamlar çekti.
mustafa sandal, bu reklamıyla 2008 yılının en iyi reklam filmi'' ödülünü aldı. 2010 yılında ise tır şoförünü canlandırdığı "atla arkaya", " tır şoförü 1", "tır şoförü 2", "osman konuşuyor" adlı reklam filmleri yayınlandı.

2012 ve 2013 yıllarında emina jahovic ile birlikte "akıllı telefon harekatı" konulu 3 adet turkcell reklamı çekti.

2013 - 2016 yılları arasında bp için kamera karşısına geçen mustafa sandal 8 reklam filmi çekerken "araba", "ben olsaydım", "vardır bir numarası" ve "bombacı" adlı şarkılarının müziklerini kullandı ve fuat güner, gülse birsel ve rüştü reçber gibi ünlülerle birlikte oynadı.

2014 yılında 8 yıl sonra yeniden "trafik hayattır" temasıyla bu kez doğuş otomotiv ile birlikte bp türkiye'nin de işbirliğinde emniyet kemeri kullanımına vurgu yapan " hayata bağlı kal" isimli reklam filminde oynadı.
aynı yıl emina jahovic ile birlikte zekeriyaköy reklam filminde oynadı. reklam filmi görüntüleriyle "organik" adlı albümde yer alan "çek gönder" adlı şarkıya bir de klip çekildi. 2016 yılında emina jahovic ile birlikte bu kez golf dondurması için "bravo mustafa", "bravo emina", "bravo yaman" ve "sorbe" isimli 4 reklam filmi çekti.

2017 yılında "jestiniyap" uygulaması için "1. ay dönümü" ve "2. ay dönümü" isimli 2 reklam filmi çekti.

2020 yılında chaby han ile birlikte  oynadığı vodafone freezone müzik yarışmasının "unkapanı edition" adlı reklam filminde bir prodüktörü canlandırdı. aynı yıl fuse tea için "fuse tea mi musti mi?" temalı reklam filmleri çekildi.

2021 yılında yumoş deterjan reklamında, suç bende şarkısının, sözleri markaya uyarlanmış versiyonunu seslendirdi. aynı yıl mayıs ayında e-ticaret platformu n11.com'a bağlı; ikinci el otomobil platformu olan garaj11 için seneryolarını kendisinin yazdığı ve araba şarkısının eşlik ettiği 3 farklı  reklam filminde oynadı.

2023 yılında "portal çelik kapı" reklam filminde oynadı.

mustafa sandal ayrıca reklamlarında oynadığı sponsor firmalar eşliğinde başta " muhabbet kart konserleri" ve "volkswagen'le müzik aşkına" olmak üzere yaptığı konser turnelerinin reklamlarında da oynadı.

milli sporcu kimliği 
mustafa sandal, türkiye kayak federasyonu tarafından 17 yıl sonra tekrar kurulan ve 11-13 nisan 2019'da amerika’nın colorado eyaletindeki aspen şehrinde düzenlenen ve 3 farklı disiplinde gerçekleşen dünya senkronize kayak şampiyonası’na milli sporcu olarak katıldı. musti ile birlikte cem hakko, doruk kaya, doç. dr. fatih kıyıcı, atakan alaftargil, arif alaftargil, metin polat, tunç taşdemir ve çetin şirvani’nin yer aldığı türkiye senkronize kayak milli takımı şampiyonada birinci gün yapılan paralel slalom yarışlarında 2. ve 3., bombeli inişte ise 8. oldu. i̇kinci gün yapılan senkronize inişlerde ise mecburi senkronize inişte 4. oldu.

otobiyografi kitabı 
mustafa sandal 25. sanat yılında 50. doğum günü olan 11 ocak 2020 günü beni ağlatma adlı otobiyografi kitabı çıkardı. musti kitapta doğumundan, okul hayatına, besteci ve söz yazarı olarak başladığı ve sonra solist olarak devam ettiği sanat hayatından, ilişkileri ve özel yaşamına dair başından geçen birçok olay ve konular hakkında anektodlar paylaşmıştır.

yada prodüksiyon 
yada prodüksiyon, mustafa sandal'ın 1997 yılında kendi ismi adı altında kurduğu ve 2000 yılının ekim ayında unvan değişikliği yaparak uzun zaman üzerinde çalıştığı bir prodüksiyon şirketidir. yada'da mustafa sandal prodüksiyonlarının yanı sıra başka prodüksiyonlar ve çeşitli organizasyonlar da yapılmıştır.

mustafa sandal kendi şirketinde 4 albüm ve 3 maxi single çıkardı. ayrıca eski eşi olan emina sandal-jahović'in albüm kayıtları da bu şirkette yapılmıştır.

2012 yılı kasım ayında barış koç - küçük şeyler albümü, 2021 yılı şubat ayında samet nohut - aşk makamı ve 2023 yılı ağustos ayında sarp i̇kiler 
- acı biber  single çalışmaları  ya da stüdyolarında kaydedilmiştir.

diskografi 

albümler
 1994: suç bende
 1996: gölgede aynı
 1998: detay
 1999: araba - yurt dışı
 2000: akışına bırak
 2002: kop
 2003: seven - yurt dışı
 2007: devamı var
 2009: karizma
 2012: organik

ep'ler
 1999: aya benzer - yurt dışı
 2003: maxi sandal 2003
 2004: i̇ste
 2005: yamalı tövbeler

single'lar
 2000: araba - yurt dışı
 2002: kop remix
 2003: aya benzer 2003 (moonlight) - yurt dışı
 2003: gel aşkım - yurt dışı
 2004: araba 2004 - yurt dışı
 2005: i̇syankar - yurt dışı
 2011: şıkır şıkır
 2013: 2 tas çorba
 2013: tesir altında
 2015: ben olsaydım
 2016: dön dünya
 2018: aşk kovulmaz
 2018: reset
 2019: gel bana
 2019: masum gibi
 2019: mod
 2020: yanında
 2020: damar
 2021: tekrar
 2021: bizim çocuklar
 2021: yoksay
 2022: sonuna kadar
 2023: tamam tamam

filmografisi 
 1996: bay e
 2010: new york'ta beş minare
 2011: başrolde aşk
 2014: arkadaşım hoşgeldin
 2018: arif v 216

programlar 
 2010: kimsin sen
 2011: o ses türkiye
 2015: rising star türkiye

kitap 
 2020: beni ağlatma, doğan kitap. isbn 9786050969115. (otobiyografi)

kazandığı ödüller

ayrıca bakınız 
 hüseyin i̇leri - mustafa sandal'ın dedesi olan ritim - saz ustası
 emina jahovic - mustafa sandal'ın eski eşi olan boşnak kökenli sırp şarkıcı
 natalia doussopoulus - mustafa sandal'ın keşfettiği yunan şarkıcı
 gülcan karahancı - mustafa sandal'ın düet yaptığı vj

kaynakça

dış bağlantılar 

 instagram'da mustafa sandal 
 twitter'da mustafa sandal 
 youtube'da mustafa sandal 
 
  

yaşayan insanlar
mustafa sandal
1970 doğumlular
i̇stanbul doğumlu erkek şarkıcılar
1990'ların şarkıcıları
2000'lerin şarkıcıları
2010'ların şarkıcıları
2020'lerin şarkıcıları
20. yüzyılda türk erkek şarkıcılar
21. yüzyılda türk erkek şarkıcılar
türk erkek pop şarkıcıları
türk erkek şarkıcı-şarkı yazarları
türk aranjörler
türk erkek sinema oyuncuları
şahin özer müzik sanatçıları
prestij müzik sanatçıları
erol köse production sanatçıları
seyhan müzik sanatçıları
poll production sanatçıları
dmc sanatçıları
kral tv video müzik ödülü sahipleri
altın kelebek ödülü sahipleri