Gagra

gagra (, abhazca ve rusça: гагра, abhazya’da bir kent. kafkas dağları eteklerinde, karadeniz'in kuzeydoğu kıyısında 5 km’lik bir alana yayılır. gagra, yarı tropikal iklimi nedeniyle çarlık rusya'sı ve sovyet dönemlerinde ünlü dinlenme ve sağlık merkezlerinden biriydi.

gagra kentinin 1989 sayımına göre nüfusu 26.636 idi. ancak burada yaşayan gürcüler tamamen göç ettirildi ve bugünkü nüfusu kesin olarak bilinmemektedir.

tarihçe 
gagra, yunan koloniciler tarafından triglite adıyla kuruldu. i̇lk sakinleri yunanlar ve kolhardı. mö 1. yüzyılda roma yönetimi altına girmeden önce pontus krallığının egemenliği altına kaldı. roma döneminde nitica olarak adlandırıldı. bu dönemde gotların ve başka istilacıların saldırılarına maruz kaldı. roma’nın ardından gagra’yı bizans ele geçirdi. cenovalı ve venedikli tacirlerin önemli limanlarından biri oldu. gagra limanından kereste, bal, balmumu ve köle gönderiliyordu. gagra adı, ilk kez i̇talyan pietro visconti'nin 1308'de yaptığı haritada görülür. bu harita günümüzde venedik’te san marcos kütüphanesi'nde korunmaktadır.

gagra, 16. yüzyılda abhazya’nın diğer bölgeleriyle birlikte osmanlı devleti tarafından fethedildi. osmanlı döneminde sohumkale önemli bir liman ve askeri garnizonken, gagra önemsiz bir yerleşme olarak kaldı. 1812 bükreş antlaşması gereğince, güneyde bzıb ırmağı ağzından kuzeyde kuban ırmağı ağzına değin uzanan karadeniz kıyı kontrolü osmanlı devleti'ne bırakıldı. bu antlaşma gereğince, bzıb ırmağı iki devlet arasında sınır olarak kabul edildi. bzıb ırmağı güneyinden poti limanına değin uzanan karadeniz kıyıları, abhazya sahilleri de dahil rus kontrolüne verildi. gagra ise, rusya sınırları dışında, yani osmanlı desteğindeki çerkesya sınırları içinde bulunuyordu. gagra 1830'larda rus işgaline uğramışsa da, çevredeki halkın (pshu), çerkeslerin direnişi 1864 yılı mayıs ayına değin sürdü. 1866 yılında gagra’da sadece 336 erkek ve 280 kadın yaşıyordu. bunların çoğu da görevli askerler ve aileleriydi. 1877-1878 osmanlı-rus savaşı'nda osmanlılar geçici olarak gagra'yı ele geçirdiler. ancak rusya gagra beldesini yeniden ele geçirdi.

gagra yöresi, 1864'te etnik temizliğe uğradı ve yerli halkı olan abhazlar osmanlı imp. topraklarına gönderildi, yöre kuban oblastının rus "kuban ordusu yönetim bölgesi" içinde yer aldı; sürülenlerin yerine ruslar yerleştirildi. gagra, 1896 yılı sonrasında kutaisi ili'ne bağlı sohum okruguna bağlandı. şimdi abhazya cumhuriyeti sınırları içindedir.

gagra çarlık rusya'sı ve sovyet döneminde önemli bir dinlence ve sağlık merkezi işlevini kazandı. sanatoryum ve yeni oteller inşa edildi. burada aynı zaman bir askeri üs kuruldu. 1992-1993 arasındaki savaşta gürcü birlikleri, yenilerek gagra'dan çekildiler.

gagra ilçesi 
gagra, aynı adlı kentsel rayonun da (ilçe) merkezidir. gagra kentsel rayonu, abhazya’nın batı kesimini oluşturur ve rusya’nın krasnodar kray’ı ile sınırı oluşturan psov ırmağına değin uzanır.

görülecek yerler 
abaata kalesi (4-5. yüzyıl) kalıntıları, abhazya'nın en eski kilisesi olan meryem ana kilisesi, marlinsky kulesi (1841), görülecek başlıca yerlerin başında gelir.

kaynakça 

antik yunan kentleri
gürcistan'daki yunan kolonileri
gürcistan'daki şehirler
abhazya'daki şehirler
kafkas dağları
karadeniz'deki liman kentleri