Wynton Marsalis

wynton learson marsalis (d. 18 ekim 1961); amerikalı trompetçi, besteci, öğretmen, müzik eğitimcisi ve jazz at lincoln center'in sanat yönetmeni. marsalis'in bestelediği blood on the fields, pulitzer müzik ödülü'ne layık görülen ilk caz bestedir. hayatı boyunca birçok ödül kazanmıştır.

hayatı ve kariyeri 
wytnon learson marsalis, 18 ekim 1961 tarihinde new orleans, louisiana'da doğdu. babasının adı ellis marsalis jr., annesinin adı ise  delores (née ferdinand)'dir. babası piyanist ve müzik profesörüdür. marsalis'in kardeşleri: branford marsalis, marsalis iii (1964), delfeayo marsalis, mboya kinyatta marsalis (1971) ve jason marsalis. ayrıca branford, delfeayo, jason ve baba ellis de caz müzisyenidir.  elis iii ise şair, fotoğrafçı baltimore merkezli ağ mühendisidir.

8 yaşında geldiğinde wynton, bançocu danny barker tarafından yönetilen fairview baptist church müzik grubunda geleneksel new orleans müziği yapmaya başladı. 14 yaşına geldiğinde ise  new orleans philharmonic ile müzik yaptı. lise yılları boyunca marsalis,  new orleans symphony brass quintet, new orleans community concert band, new orleans gençlik orkestrası, new orleans senfonisi,  various jazz bands ve yerel funk müzik gruplarıyla müzik yapmıştır.

marsalis, benjamin franklin lisesi'nden 3.98 gpa ile mezun oldu. 17 yaşında geldiğinde tanglewood music center'e kabul edilmiş en genç müzisyendi. 1979 yılında julliard okulu'na katılmak üzere new york'a taşındı ve şehir etrafında konserler verdi. bu süre zarfında marsalis, trumpetçi woody shaw'dan eğitim almak ve zaman geçirmek için national endowment for the arts'tan burs aldı. art blakey tarafından yönetilen jazz messengers'a katıldı.  sarah vaughan, dizzy gillespie, sweets edison, clark terry, sonny rollins, ron carter,herbie hancock, tony williams ve birçok diğer caz müzisyeni ile müzik yaptı.

1995 yılında pbs, marsalis on music programını yayınladı (caz ve klasik müzik türlerini barındıran eğitici bir tv dizisi). ayrıca aynı yıl national public radio, marsalis'in hakkında bir içerik yayınladı. onun radyo ve tv programları peabody ödülü'ne layık görüldü. ayrıca 5 kitap yazmıştır: sweet swing blues on the road, jazz in the bittersweet blues of life, to a young musician: letters from the road, jazz abz ve en son yayımlanmış kitabı moving to higher ground: how jazz can change your life. moving to higher ground: how jazz can change your life kitabında lise öğretmenleri için dil sanatı çalışma rehberi bulunmaktadır.  

1987 yılında lincoln center'de yapılan bir caz programının kurucuları arasında yer aldı. 2004 yılında ise frederick p. rose salonu'nun açılışını yaptı. marsalis lincoln center'in sanat yönetmenliği ve lincoln center orkestrası'nın caz müzik tönetmeliği görevlerini sürdürmektedir. en son yayınlarından biri 2011 yılında blues-rock gitaristi eric clapton ile birlikte jazz at lincoln center'de gerçekleştirilen canlı konserdir.

aralık 2011 tarihinde marsalis, tv programı cbs this tonight'ın yeni muhabiri seçildi. curiositystream danışma kurulunun  üyeleri arasında yer almaktadır.

ödülleri 

marsalis, 9 grammy ödülleri'nde layık görülmüştür. 1983 ve 1984 yıllarında caz ve klasik müzik kayıtları için grammy ödülü alan tek sanatçı oldu. müziğe katkılarından dolayı art arda 5 yıl grammy ödülü alan 2 sanatçı arasındadır. (diğer sanatçıa polka grup lideri jimmy sturr)

1995 yılında time magazine dergisi tarafından 40 yaşından küçük geleceği parlak amerikalılar listesinde yer aldı. ardından 1996 yılında amerika'nın 25 en etkili kişisi listesinde ona da yer verildi. kasım 2005 tarihinde national medal of arts madalyasını kazandı.

1997 yılında  marsalis'in bestelediği blood on the fields ile pulitzer müzik ödülü'ne layık görülen ilk caz müzisyeni oldu. zarin mehta, marsalis'e böyle bir kişisel not yazmıştır "senin blood on the fields besten ile pulitzer ödülü kazanmana şaşırmış değilim. buna eminim ki buddy bolden, louis armstrong ve diğerleri yukarılarda bir yerde sana tebessüm ediyorlar."

marsalis, hollanda müzik ödülü olan edison ödülü'ne ve fransa'nın grand prix du disque ödülüne layık görüldü. 1996 yılında  britanya'nın üst düzey konservatuvarı royal academy, marsalis'i onur üyesi yaptı. wyton, antarktika dışındaki kıtalarda 30 ayrı gezi yapmıştır ve kayıtları dünya çapında  neredeyse 5 milyon kez kopyalanıp satılmıştır.

müzik ödülleri

pulitzer müzik ödülü 
 1997 blood on the fields, oratorio
en iyi caz ensürtmantal albüm grammy ödülü
 1985 black codes
 1986 j mood
 1987 marsalis standard time – volume i
en iyi enstürmantal solocu grammy ödülü
 1983 raymond leppard (kondüktör), wynton marsalis & the national philharmonic orchestra for haydn: trumpet concerto in e flat/l. mozart: trumpet concerto in d/hummel: trumpet concerto in e flat
 1984 raymond leppard (conductor), wynton marsalis & the english chamber orchestra for wynton marsalis, edita gruberova: handel, purcell, torelli, fasch, molter
en iyi ensürmantal solo grammy ödülü
 1983 think of one
 1984 hot house flowers
 1985 black codes 

çocuklar için en iyi sözlü albüm grammy ödülü
 2000 listen to the storyteller

diskografi

bibliyografya 
 le fabuleux destin de marciac (editions un autre reg'art, 2014) : a reference book about the french city of marciac, the "jazz in marciac" festival and the key-role played by wynton marsalis in the story of this famous jazz festival

kaynakça 

afrikalı amerikalı caz bestecileri
amerikalı caz trompetçileri
amerikalı klasik trompetçiler
yaşayan insanlar
new orleans doğumlu müzisyenler
1961 doğumlular
columbia records sanatçıları
juilliard okulunda öğrenim görenler
20. yüzyıl amerikalı bestecileri
21. yüzyıl amerikalı bestecileri
blue note records sanatçıları
cbs news kişileri
amerikan bilim ve sanat akademisi üyeleri
grammy ödülü sahipleri
pulitzer ödülü alan besteciler
george peabody madalyası sahipleri
post-bop caz müzisyenleri