Red (Taylor Swift albümü)

red amerikalı şarkıcı-söz yazarı taylor swift'tin dördüncü stüdyo albümü. albüm 22 ekim 2012'de, sanatçının önceki albümü speak nowda (2010) olduğu gibi, big machine etiketiyle yayınlandı. sanatçı 13 ağustos 2012'de kendi youtube kanalında hayranlarıyla beraber bir söyleşi düzenledi ve burada albümün adı, kapağı, neden bu adın seçildiğini açıkladı ve canlı yayında hayranlarının sorduğu soruları cevapladı. albüm çıkmadan önce dört promosyon single yayınlandı, bunların üçü abd billboard hot 100'ta ilk ona girdi. red, gerek çalışılan yapımcılarla, gerek konuk sanatçılar gary lightbody, ed sheeran'la, sanatçının farklı müzikal tarzlar deneyimlediği bir albümdür.

albümün ilk single çalışması "we are never ever getting back together" dünya çapında iyi bir ticari başarı yakaladı, itunes listesinde bir numara oldu ve ilk haftasında 623.000 kopya sattı. ayrıca ikinci hafta hot 100 listesinde yetmiş iki numaradan bir numaraya yükselerek swift'tin bu listede zirveye ulaşan ilk şarkısı oldu.

i̇kinci single "begin again" 1 ekim 2012'de yayınlandı. bunun dışında albümden üç promosyon single daha yayınlandı ve hepsi hot 100'ta ilk on beşte yer aldı. albüm çoğu müzik eleştirmeni tarafından olumlu eleştiriler aldı, swift'tin bir sanatçı olarak çok yönlü olması övüldü ve yeni müzik tarzlarını denemesi beğenildi. red ilk haftasında 1,208,000 kopya satarak 2010'ların ilk haftasında en çok satan albümü oldu, billboard 200 listesine bir numaradan girdi. ayrıca sanatçının birleşik krallık'ta bir numara olan ilk albümü oldu. bunların dışında avustralya, kanada, i̇rlanda ve yeni zelanda'da da zirveye ulaştı.

arka plan 

13 ağustos 2012'de canlı bir webchat vererek hayran sorularını yanıtladı, we are never ever getting back together şarkısını tanıttı. albümün başlığının yanı sıra çıkış tarihini de açıkladı. albümün ismiyle ilgili şunları söyledi:
"bu albümde yer alan tüm duygular benim son iki yıldaki fırtınalı, karmaşık, deli ve yoğun ilişkilerim hakkında. tüm bu duyguların -delicesine aşık olma, büyük hayal kırıklıkları, kıskançlık, karışıklık- rengi benim için kırmızıdır. 
canlı webchat sırasında, albüm için 30'dan fazla şarkı yazdığını ve bunlardan 16 tanesini seçtiğini belirtti. bütün şarkılarını kendi yazdığı speak now albümünün aksine bu albümde sevdiği şarkı yazarlarından yardım aldı. good morning america programında 24 eylül'den  15 ekim'e kadar her pazartesi red albümünden şarkıların ön izlemesi yayınlandı. albüm 22 ekimde yayınladı ve ertesi gün aynı programda canlı bir konser verdi. swift'e göre albümün hazırlığı, yazma süreci ve kaydedilmesi iki yılı bulmuştu. albümün karaoke versiyonu 5 şubat 2013 tarihinde itunes üzerinden satışa sunuldu.

promosyon

single çalışmaları 
albümün çıkış parçası "we are never ever getting back together" 13 ağustosta yayınlandı ve swift'tin kariyeri boyunca billboard hot 100'ta bir numaraya ulaşan ilk şarkısı oldu. parça ilk haftasında listede yetmiş dokuz numarada yer almıştı ancak ilerleyen günlerdeki dijital satışıyla sonraki hafta bir numaraya yükseldi. 623,000 satış rakamıyla flo rida'nın "right round" (2009) şarkısından sonra tüm zamanların bir haftada en çok satan ikinci şarkısı oldu. şarkı ilk on listesinde on üç hafta ve toplamda yirmi dört hafta kaldı. birleşik krallıkta dört hafta zirvede kaldı ve love story şarkısından sonra ilk ona giren ikinci şarkısı oldu. şarkı yeni zelanda'da swift'in bir numara olan ilk şarkısı oldu. aralık 2012'ye kadar 'we are never ever getting back together' toplam 3 milyon indirildi.

begin again 25 eylül 2012'de itunes üzerinden şatışa sunuldu. yayınlanmasından birkaç saat sonra psy'nin 'gangnam style' şarkısını yerinden ederek bunu yapabilen ilk şarkı oldu. şarkı dijital ortamda ilk haftasında 299,000 bin sattı ve abd hot 100 listesine 4 ekim 2012'de yedi numaradan girdi. 1 ekim 2012'de, country radyoları için albümün ikinci single olduğu belirtildi. bu şarkı us billboard hot country songs listesinde ilk ona giren on yedinci şarkısı oldu.

albümün abd'de yayınlanacak üçüncü single çalışması "i knew you were trouble" olarak 27 kasım 2012'de yayınlandı.  birleşik krallık'ta ise red'in ikinci single'ı olarak 14 kasım 2012'de  yayınlandı. 'i knew you were trouble' listeye üç numaradan girerek sanatçının şu ana kadar listeye soktuğu şarkılar arasında listeye en yüksek sıradan giren parça oldu ve ilk haftasında 416,000 kopya sattı. bu satış swift'in ikinci en büyük ilk hafta satışı oldu. bu swift'in on dördüncü hiti ve ilk ondan giriş yapan on birinci şarkısı oldu.  bu satışıyla beraber swift, dijital satış tarihinde 400.000'nin üzerinde bir satışla listeye giriş yapan iki şarkıya sahip tek sanatçı oldu. amerika'da on bir haftada toplam 582,000 satarak dijital ortamda tüm zamanların en yüksek hafta saıtışını yaptı. şarkı on ülkede ilk ona girmeyi başardı.

22 red'in yayınlanan dördünü single'ı oldu. avustralya radyolarına 4 şubat 2013'te verildi. amerika'da 12 mart 2013'te piyasa'ya sürüldü. 13 mart 2013'te video klibi youtube kanalına yüklendi. şarkı birleşik krallık'ta 1 nisan 2013'te yayınlandı. billboard hot 100'de yirmi numaraya kadar yükseldi ve red'in ilk ona giremeyen ilk single'ı oldu. mayıs 2013 itibarıyla amerika'da 1,000,000 sattı.

red country radyolarına 24 haziran 2013 tarihinde dağıtıldı ve üçüncü country single'ı oldu. şarkı ilk haftasında 312,000 bin satarak abd billboard hot 100 listesine altı numaradan giriş yaptı ve hot digital songs listesine de iki numaradan giriş yaptı.

everything has changed  dördüncü single olarak 16 temmuz 2013'te yayınlandı ve şarkıya ed sheeran eşlik etti.

the last time  red'den beşinci uluslararası single'ı olarak yayınlandı. 13 ekim 2013'te yalnızca birleşik krallık'ta yayınlandı ve 19 ekim 2013'te i̇ngiliz radyolarına verildi.

promosyon single çalışmaları 
redin yayınlanmasına dört hafta kala good morning america programında albümden bir yeni parça her hafta yayınlanmaya başlayıp ardından itunes'ta satışa çıkarıldı. bu şarkılardan ilki "begin again" 25 eylülde, ikincisi "red" de 2 ekimde itunes'ta satışa sunuldu. şarkı ilk haftasında 312.000 kopya satışıyla hot 100 listesine yedi numaradan girdi. 9 ekim 2012'de de üçüncü promosyon single "i knew you were trouble" satışa sunuldu ve sonuncu şarkı "state of grace" de 16 ekim 2012'de çıktı. tüm şarkılar itunes listesinde bir numara oldu, ayrıca yine hepsi billboard hot 100'de ilk onda yer aldı. "i knew you were trouble" listeye üç numaradan girerek sanatçının şu ana kadar listeye soktuğu şarkılar arasında listeye en yüksek sıradan giren parça oldu. "i knew you were trouble" listeye 417.000 kopya satışlık bir rakamla girdi. swift, dijital satış tarihinde 400.000'nin üzerinde bir satışla listeye giriş yapan iki şarkıya sahip tek sanatçı oldu.

eleştiriler 

red müzik eleştirmenlerinden olumlu yönde eleştiriler aldı. örneğin metacritic'ten beş eleştirmenin 100 üzerinden yaptığı bir puanlamada 79 alarak genelde olumlu yönde eleştirildi. entertainment weekly dergisinden melissa maerz albüme b+ vererek şu yorumu yaptı: "red tehlikeyle flört edebilmekle ilgili." digital spy'dan lewis corner albüme beş üzerinden dört yıldız verdi. albüm the guardian eleştirmenleri tarafından çok beğenildi ve dergiden beş üzerinden dört yıldız aldı.

ticari başarı

kuzey amerika 

red albümü satışlarıyla muazzam bir başarı elde etti. amerika'da ilk haftasında 1.28 milyon satarak son on yılın en hızlı satışını yaptı ve billboard 200'de bir numara olan üçüncü albümü oldu. britney spears'ın  oops!... i did it again albümünden sonra ilk haftasında en çok satan kadın sanatçı oldu. 2012'de büyük satışlar elde etti.  en yüksek ilk hafta satışı yapan country albümü oldu. dijital ortamda 465,000 satarak lady gaga'dan sonra ikinci en büyük satışı gerçekleştirdi. dünya çapında ilk haftasında 1.459 milyon sattı. billboard 200'de ikinci haftasında bir numarada kaldı ve 344,000 bin sattı. sonraki hafta yerini korudu ve 196,000 bin sattı. one direction'ın take me home albümü red'i dördüncü hafta yerinden etti ancak yedinci haftasında red 167,000 bin satarak  billboard 200'de tekrar bir numara oldu. bununla beraber swift billboard 200'de en uzun süre bir numarada kalan sanatçılardan bir oldu.

swift bu albümü ile beraber  arka arkaya altı ya da daha fazla süre billboard 200'de kalan toplam üç albümü oldu. bunu 1969'da the beatles'dan sonra başaran ilk sanatçı oldu. red aralığın son haftasında 241,000 sattı ve hâlâ bir numaraydı. swift bu albümüyle birlikte  kariyeri boyunca billboard 200'de toplam 24 hafta zirvede kaldı. red yalnızca iki ayda 3,11 milyon satarak 2012'nin en çok satan ikinci albümü oldu.  ekim 2013'e kadar albüm amerika'da 3.83 milyon sattı.

kanada'da red ilk haftasında 93,000 bin satarak üçüncü kez bu ülkede birinci oldu ve platin sertifika kazandı.  bu satışla red  kanada'da en büyük ikinci ilk hafta satışını gerçekleştirdi. bu güne kadar toplam 240,000 kopya satarak 3 platin sertifika aldı.

avrupa ve okyanusya 
birleşik krallık'ta red 61,000 bin kopya sattı ve ilk defa bir numaraya yükseldi. avustralya'da albüm bir numaradan giriş yaptı ve üç hafta bir numarada kalarak swift'in en uzun süre bir numarada kalan albümü oldu.  red avustralya'da 140.000 bin kopya satarak iki platin sertifika aldı. yeni zelanda'da bir numara olan üçüncü albümü oldu ve rianz tarafından platin sertifka kazandı. dünya çapında itunes üzerinden ilk haftasında toplam 566,000 satarak rekor kırdı.  şu ana kadar albüm dünya çapında toplam altı milyon sattı.

şarkı listesi

listeler ve sertifikalar

haftalık listeler

sertifikalar

yayınlanma tarihleri

kaynakça

dış bağlantılar 
taylor swift discusses her album on youtube

2012 albümleri
i̇ngilizce albümler
big machine records albümleri
taylor swift albümleri
yapımcısı max martin olan albümler
yapımcısı nathan chapman olan albümler
yapımcısı shellback olan albümler
billboard 200'de bir numara olan albümler
yapımcısı jeff bhasker olan albümler