mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Aman Tanrım!

aman tanrım! (özgün adı: bruce almighty), jim carrey ve morgan freeman'in oynadığı film. malezya ve mısır'da yasaklanmıştır.

özet 
tanrısal güçlere sahip olmak eğlenceli bir şeydir. buna inanmıyorsanız bruce nolan'a sorunuz. çünkü onun bilmesi gerekir!

bruce nolan, new york'taki yerel bir televizyon kanalında haber sorumlusu olarak çalışmaktadır. i̇nsanların ilgisini çeken eğlenceli programlar yapar. bu programlar kendisinden başka herkesi mutlu eder. bruce'un aklı fikri aynı kanalda çalışan ve emekliliği yaklaşan bir haber sunucusunun yerini almaktadır ya da en azından yabancı ülkelerden haber geçen bir haberci olmayı düşler.

aslında bruce'un özel yaşamında da birtakım tatminsizlikleri vardır. ancak bundan şikayet edecek zamanı bile bulmakta zorlanır. karşılaştığı her zorlukta tanrı'yı suçlamayı tercih eder. grace isminde sevimli bir kız arkadaşı da vardır. bir yardım merkezinde çalışan grace son derece iyi niyetli ve yardımsever bir kızdır. tüm negatifliğine karşın bruce'a adeta tapmaktadır.

öte yandan bruce'un mesleğindeki şanssızlıklar bir türlü yakasını bırakmamaktadır. aksiliklerin üst üste gelmesi sonucunda çalıştığı televizyon kanalından kovulur. bu yetmezmiş gibi bir de gangsterlerin saldırısına uğrar. felaketlerin üst üste gelmesi karşısında çılgına dönen bruce, bu olumsuzluklar yüzünden tanrı'yı suçlamaya devam eder.

oysa tanrı ona bu aksiliklerle başa çıkabilmesi için çok sayıda işaret ve ipucu yollamış, ancak bruce bunları fark etmemiştir. sonunda onunla yüz yüze görüşmek için omni presents şirketinin bulunduğu eski bir binaya doğru yönlendirmeye karar verir. bruce orada bu felaketlerin sorumlusu ile, yani tanrı ile karşılaşır ve orada kendisini bruce'a gösterir. evet, tanrı karşısındadır artık!

bruce'un şikayetlerini duymuştur ve eski yayıncı bruce'a cazip bir teklifi vardır. ona kendi işini önermektedir. kendisine ait tanrısal güçleri bruce'a verecektir. kısacası tanrı ona kendi görevini vererek meydan okumakta ve "haydi bakalım, sen daha iyisini yap!" demektedir.

bruce hayretler içinde kalır. hayal görmediğine, bunun bir kâbus olmadığına iyice kanaat getirdikten sonra tanrısal güçlerini kendi zevki, gelişmesi ve avantajları doğrultusunda kullanmaya başlar. o artık evrenin en büyük ve en güçlü varlığı haline gelmiştir. ancak tanrısal güçlerini kullanması sonucunda hayatının en önemli dönem noktasına gelmesi; 24 saatliğine de olsa dünyayı yönetmenin hiç de kolay bir iş olmadığını anlaması uzun sürmeyecektir.

kaynakça 

buena vista pictures filmleri
aman tanrım
din komedisi filmler
televizyon ile ilgili filmler
universal pictures filmleri
spyglass entertainment filmleri
tom shadyac'ın yönettiği filmler
john debney'in müziğini yaptığı filmler
amerika birleşik devletleri komedi-drama filmleri
amerika birleşik devletleri fantastik komedi filmleri
2000'lerde i̇ngilizce filmler
2003 çıkışlı dramatik filmler
2003 çıkışlı komedi filmleri
Jacques-René Hébert

jacques-rené hébert (d. 15 kasım 1757 - ö. 24 mart 1794), fransız gazeteci ve devrimci.

fransız i̇htilali'nin en önemli devrimcilerinden biri olan hébert, katolik kilisesi'ne olan karşıtlığı ve halkçılığıyla nam salmıştır. ateizm hakkında meydanlarda konuşmalar yapmıştır. kendisi ilk başlarda pek çok devrimci arkadaşı gibi girondistenlere karşı jakobenler saflarında yer almış ancak daha sonra cordeliers kulübü'ne geçmiştir. joseph fouché ve diğer dostlarıyla birlikte hristiyanlık karşıtı kampanyayı yürüten hébert, yeni bir inanç anlayışı olan akıl kültü'nü ortaya koyanlardandı. yine pek çok arkadaşı gibi onun da ölüm tarihi ve sebebi aynıdır: 1794 - giyotin.

ayrıca bakınız
joseph fouché
hébertistler
anti-klerikalizm

1757 doğumlular
1794 yılında ölenler
i̇dam edilmiş fransızlar
fransız devrimi'nde kişiler
başı kesilerek idam edilmiş kişiler
fransız ateistler
ateizm aktivistleri
giyotinle idam edilmiş kişiler
Camille Desmoulins

camille desmoulins (2 mart 1760 – 5 nisan 1794), fransız i̇htilali'nin sembolik başlangıcı sayılan bastille hapishanesi baskını'nın müsebbibi kabul edilen gazeteci ve politikacı.

etkileyici konuşma sanatıyla kitleleri etkileyebilen desmoulins, 14 temmuz günü "haydi sarılın silahlara" çağrısıyla binlerce insanı bastille'e saldırtmıştır. i̇htilalden sonra kurulan mecliste sıkı bir girondisten karşıtı olarak sansculotten cephesindeki yerini aldı. her ne kadar maximilien de robespierre ile çocukluk arkadaşı da olsa paris'teki terör olaylarından sonra georges danton ile club des cordeliers'in kurulmasına öncülük etti. ancak bu dönemdeki birçok devrimci gibi o da giyotin ile idam edildi.

ayrıca bakınız 
 club des cordeliers
 bastille baskını

1760 doğumlular
1794 yılında ölenler
i̇dam edilmiş fransızlar
fransız devrimi'nde kişiler
başı kesilerek idam edilmiş kişiler
Zümer Suresi

müslümanların kutsal kitabı kur'an'ın 39. suresidir. sure 75 ayetten oluşur.

sure ismini 71 ve 73. ayetlerde geçen, zümreler, gruplar anlamına gelen "zümer" kelimesinden almıştır. mekke döneminde indirildiğine inanılan surede başlıca, göklerde ve yerde allah'ın birliğini gösteren deliller, mü'minlerin cennete, kafirlerin cehenneme sevk edilecekleri konu edilmekte; insanlar, ölüm gelip çatmadan allah'a yönelmeye çağrılmaktadır.

kaynakça

sureler
Bastille Baskını

bastille baskını veya bastille hapishanesi baskını (fransızca: prise de la bastille), 14 temmuz 1789'da paris, fransa'da, devrimciler tarafından paris'teki orta çağ'dan kalma kale ve hapishane bastille'in basılması. hapishane basıldığı sırada içeride 7 mahpus bulunuyordu, ancak hapishane monarşinin zulmünü temsil ediyordu. baskın, fransız i̇htilali'nin başlangıcı olarak kabul edilir.

xvi. louis döneminde, fransa büyük bir ekonomik buhran geçirdi. amerikan devrimi ile de alakalı olan bu dönemde, ağır vergilendirme nedeniyle yoksulluk oluşmuştu.

bastille baskını ve ardından gerçekleşen i̇nsan ve yurttaş hakları bildirisi bu devrimin üçüncü ayağıydı. i̇lki, soyluların xvi. louis'ye vergi ödemelerini reddetmesiyle başladı, ikinci de meclisin kurulmasını sağlayan tenis kortu yemini idi.

halk, yurt güvenliğini mavi, beyaz ve kırmızı renklerini kullanarak sağlarken, bu önce devrimin simgesini ardından fransa bayrağı'nı temsil etti.

fransa'da 14 temmuz ulusal bayramdır.

ayrıca bakınız
bernard-rené de launay
bastille hapishanesi
fransız devrimi

fransız devrimi'nde olaylar
paris tarihi
1789'da fransa
1789'da çatışmalar
Maide Suresi

maide suresi (arapça: سورة المائدة, surat'ul maide), kur'an'ın beşinci suresidir. sure 120 ayetten oluşur.

i̇simlendirme 
medine'de indirildiğine inanılan sure ismini 112. ve 114. ayetlerinde geçen sofra anlamına gelen, maide kelimesinden almıştır. rivayete göre sure hicri 6. yılda muhammed'in mekkelilerle yaptığı hudeybiye antlaşması'ndan sonra nâzil olmaya başladı. i̇htiva ettiği birçok konudan biri olan ve “yemek sofrası” manasına gelen maide, sureye isim olmuştur.

konular 
sureye haram aylar, kurban, ihram gibi hacla ilgili konularla başlanır. sonra yiyeceklerden ve kadınlardan haram-helal olanlar konusuna geçilir. surenin 6. ayeti ise abdest ile ilgilidir. sonra âdem’in iki oğlunun kurban takdim etmeleri ve isim vermeden habil ve kabil konusu ele alınır.

suredeki 33 ve 38. ayetler gibi bazı ayetler ise yol kesme, hırsızlık ve kısas benzeri şeriat hüküm ifadelerden oluşur.

surenin önemli bir miktarı yahudi ve hristiyanların inançları, "sapkınlıkları", düşmanlıkları gibi konularla ilgilidir. 110. ayet ise i̇sa'nın öldürülmediğini, göğe yükseltilmesini, mucizelerini, kendisine tevrat ve "i̇ncil"in öğretildiğini yazar.

sure ahitlerini yerine getirenlerin kıyamet gününde alacakları ödüllerle bitirilir.

kaynakça 

sureler
Boğaziçi, Baklan

boğaziçi, eski adıyla çalkebir (asıçal), denizli'nin baklan ilçesine bağlı bir mahalle. 12 kasım 2012'de tbmm'de kabul edilen 6360 sayılı kanun öncesinde köy statüsündeydi.

1989 yılına kadar çal ilçesine bağlı kalmıştır. selçuklu döneminden kalan cami halen sağlam olarak koruma altındadır. baklan ovasında bulunan çalkebir höyüğü helenistik döneme aittir.

kaynakça 

baklan'ın mahalleleri
Fransız cumhuriyetçi takvimi

fransız cumhuriyetçi takvimi () veya diğer adıyla fransız devrimci takvimi (), fransız devrimi sırasında oluşturulan, 1793 yılının sonlarından 1805 yılına kadar fransız hükûmeti ve 1871 yılında 18 günlüğüne paris komünü tarafından kullanılan takvimdi.

devrimci takvim, kısmen tüm dinî ve kralcı etkileri takvimden kaldırmak için tasarlandı ve fransa'daki büyük bir ondalıklaştırma girişiminin parçasıydı. fransa'daki hükûmet kayıtlarında ve belçika, lüksemburg ve hollanda ile almanya, i̇sviçre, malta ve i̇talya'nın bazı bölgeleri de dahil olmak üzere fransız yönetimi altındaki diğer yerlerde kullanıldı.

oluşturulması ve kaldırılması 
ulusal kurucu meclis ilk başta, bastille baskını'nın tarihi olan 14 temmuz 1789'dan başlayan ve "özgürlük çağı"nı vurgulayan yeni bir takvim oluşturmayı amaçladı. ancak 2 ocak 1792'de halefi yasama meclisi, iv. özgürlük yılı'nın bir gün önce başladığına karar verdi ve i. yıl böylece 1 ocak 1789'da başladı.

21 eylül 1792 tarihinde cumhuriyet ilan edildi ve yeni kurulan ulusal konvansiyon, 1792'nin fransız cumhuriyeti'nin i. yılı olmasına karar verdi. 2 ocak 1793'te cumhuriyetin ii. yılı'nın bir gün önce başladığına karar verdi. ancak konvansiyon tarafından ekim 1793'te kabul edilen yeni takvim, 22 eylül 1792'yi i. yılın ilk günü yaptı. 

birinci cumhuriyet, i. napolyon'un 11 frimaire xiii. yıl veya 2 aralık 1804'te i̇mparator olarak taç giymesiyle sona erdi. buna rağmen cumhuriyetçi takvim, napolyon 1 ocak 1806 tarihinde kaldırana kadar kullanılmaya devam edildi. mayıs 1871'de paris komünü birkaç hafta cumhuriyetçi takvimi kullandı.

kökeni

öncülü 
önde gelen din karşıtlarından ateist sylvain maréchal, almanach des honnêtes-gens'in (dürüst i̇nsanların almanağı) ilk baskısını 1788'de yaptı. almanaktaki ilk ay "mars, ou princeps" (mart veya birinci), son ay ise "février, ou duodécembre"dı (şubat veya on i̇kinci). ayların uzunlukları gregoryen takvimindekilerle aynıydı, ancak her ayın 10, 20 ve 30. günleri bir décade'ın (on günlük grup) son günü oluyordu. geleneksel azizler yerine kayda değer kişilere bireysel günler tahsis edildi. almanak'ın sonraki baskıları cumhuriyetçi takvime dönüşecekti.

takvim
fransa'da cumhuriyetçilik
takvimler
En’âm Suresi

en’am suresi, kur'an'ın altıncı suresidir ve 165 ayetten oluşur.

sure ismini 136. 138. ve 139. âyetlerinde geçen koyun, keçi, deve, sığır ve manda cinsi evcil hayvanları ifade eden en’âm kelimesinden alır. allah'ın birliği ve puta tapmayı reddeden ayetlerinden dolayı hüccet suresi ismiyle de anılır.

kur'an'da “elhamdülillâh” ile başlayan 5 surenin ikincisidir. surede allah'ın birliğinden ve sıfatlarından peygamberlikten, vahiyden, yeniden dirilişten, batıl inanışların reddinden, doğru inanışa ulaşmanın yollarından bahsedilmektedir.

kaynakça 

sureler
TCG Gökçeada (F-494)

tcg gökçeada (f-494), usn'deki ad: uss mahlon s. tisdale (ffg-27), türk deniz kuvvetleri'nde hizmet etmekte olan gabya sınıfı fırkateynlerden biri.

oliver hazard perry sınıfı güdümlü füze fırkateynlerinin ondokuzuncusu olup ismini komutan mahlon street tisdale'den (1890-?) almıştır.

23 ocak 1978'de san pedro kaliforniya'da fy78 programı dahilinde todd tersanelerine ısmarlanan fırkateynin yapımına 19 mart 1980'de başlanmış ve 7 şubat 1981'de bitirilip denize indirilmiştir. 20 şubat 1998'de onarımdan geçirilerek 5 nisan 1999'da türk deniz kuvvetleri'ne verilmiştir. 22 temmuz 1999 tarihinde türk bayrağı çekilen tcg gökçeada, deniz kurmay yarbayı mehmet ali aygen komutasında 27 eylül 1999 tarihinde türkiye'ye intikal etmiştir.

dış bağlantılar 

 maritimequest uss mahlon s. tisdale ffg-27 pages

gabya sınıfı fırkateyn
Meis

meis (veya kızılhisar,  kastellorizo, resmi olarak: μεγίστη megisti, , osmanlıca: kastelûrizen), doğu akdeniz'de yunanistan'a bağlı oniki ada (dodekanesos) ilinde bir ada. türkiye kıyılarından (kaş, antalya) sadece 2 km uzaklıktadır. yüzölçümü 11.98 km²'dir.

adadaki tek yerleşim yeri olan kastellorizo (megisti), aziz yuhanna şövalyeler'nin buradaki kızıl kayalardan ötürü adaya verdikleri château-roux (kızıl şato) adının bozulmuş biçimidir. st. jean şövalyelerinden sonra ada sırasıyla mısır, napoli ve 1512'de osmanlı egemenliğine girdi. osmanlılar kısa aralıklar dışında 1915'e değin adayı ellerinde tuttular. i. dünya savaşı sırasında fransızların eline geçen ada lozan antlaşması (1923) ile i̇talya'ya verildi. ii. dünya savaşı sonrasında (1948) ise on i̇ki ada'yla birlikte yunanistan'a bağlandı.

az miktarda üzüm ve zeytin yetiştirilen adada en önemli uğraş sünger avcılığıdır. kıyıları son derece girintili çıkıntılı ve sarp olan adaya yalnızca doğu kıyısından girilebilir. tek yerleşim de bu kıyıdaki kastellorizo (megisti) köyüdür.

rodos'la feribot ve havayolu bağlantısı vardır. bunun dışında her gün antalya'nın kaş ilçesinden hareket eden vapurlarla meis şehrine gitmek mümkündür. adada bir havaalanı vardır. adada yalnızca havaalanı ile megisti arasında otobüs seferleri vardır.

nüfusu 2000 yılındaki sayıma göre 406 kişidir. ancak bu rakam yazın 1000'e çıkabilmektedir. kalıcı nüfus olan 406 kişinin hepsi adada aynı zamanda en büyük yerleşim olan megisti (osmanlı i̇mparatorluğu dönemindeki adıyla meis) köyünde oturur.

dış bağlantılar 

   

yunanistan'daki liman kentleri
yunanistan'ın adaları
doğu akdeniz
on i̇ki ada
Tarakçılık

tarakçılık, bayburt'ta eski bir el sanatıdır. eskiden bugünkü gibi çok çeşitli taraklar olmadığı için insanlar saçlarını taramak için kemikten yapılan tarakları kullanırlardı. son yıllarda gelişen sanayi ile birlikte pek çok el sanatı gibi tarakçılık sanatımızda tarih olmaya yüz tutmuş durumda.

bir tarağın yapım aşaması şöyledir; kasaptan manda boynuzu alınır. boynuz yaş ise kurutulur. tarak ölçüsü dahilinde enlemesine kesilir. perdah edilir, yontulur ve düzeltilir. gerilmeye hazır hale getirmek için bu sefer boylamasına kesilir. i̇çinde su bulunan bir kaba konur. suda kaynatıldıktan sonra ateşe tutulur. böylece yumuşatılan boynuz açılarak gerilir. sonra mengenede sıkıştırılır. bu sıkıştırma ile soğutulan boynuz öylece donar bir daha eğilmez. mengeneden alınan boynuz kare haline gelecek şekilde kesilir, perdah edilir. böylece tarak ölçüsünde ayarlanmış olur. bundan sonra testere ile tarağın kalın dişleri kesilir arkasından kıl testere ile tarağın ince dişleri kesilir. bu işlem bittikten sonra tarağın yüzeyi ve dişleri törpü ile düzeltilir ve sivriltilir. parça camlar ile yüzey tekrar kazınır. tarağa son olarak pelit külü ile parlaklık ve cila verilir. görüldüğü üzere bir tarak için en az 18 işlem gereklidir.

ayrıca k.maraş ilimizdede halen tarakçılık yapan 1 usta bulunmaktadır.bolu ili,gerede i̇lçesi,çayören köyü'nde şu an 10 tara
k ustası bulunmaktadır.35 kez elden geçmektedir.saçı elektriklendirmez,kırmaz,kepeği alır.

el sanatları
Feuillants

feuillants. fransız i̇htilalinden sonra kurulmuş olan mecliste " parlamenter monarşi " yi savunan bir partidir. doğal olarak jakobenleri ve club des cordeliers üylerini karşılarında buldular. 1793'te barnave (fr), lariviere (fr), herault (fr), chapelier (fr) gibi önde gelen isimleri idam edilince kendi kendine çökmüştür.

fransız devrimi'nde gruplar
1791'de fransa'da kurulan oluşumlar
1790'larda kurulan siyasi partiler
1793'te kapatılan siyasi partiler
Club des Cordeliers

club des cordeliers (ya da cordeliers kulübü), fransız i̇htilali döneminin başlarında jakobenlerin saflarında bulunan georges danton, jean-paul marat, camille desmoulins, jacques-rené hébert gibi bu grubun en önde gelen isimlerinin paris sokaklarında baş gösteren terör olaylarından sonra jakobenlerden ve dolayısıyla maximilien de robespierre'den ayrılıp kurdukları örgütün adıdır.

resmi adıyla kişi ve vatandaş hakları savunucuları topluluğu olarak bilinen cordeliers kulübü, ulusal meclisin paris'teki 60 bölgeyi kaldırıp onun yerine şehri 48 bölüme ayırmak için bu bölgeleri baskı altına alması sonucu cordeliers bölgesinin üyeleri tarafından 21 mayıs 1790'da kurulmuştur. kulüp ilk toplantısını (bugün anatomi müzesine olarak kullanılan) cordeliers manastırının kilisesinde gerçekleştirmiştir.

topluluğun amacı hükûmetin yakından izlenmesidir; bunu sembolize etmek üzere topluluğun amblemi yalnızca açık bir göz tasvirinden oluşmaktadır. topluluk aynı zamanda monarşi ve eski rejime karşı devrimci önlemler teşvik etmenin yollarını aramıştır. "özgürlük, eşitlik, kardeşlik" sloganının popülerleştirilmesine katkısı büyüktür. 20 haziran-10 ağustos 1792 monarşisine karşı düzenlenen harekette aktif bir rol üstlenmiştir; fakat o tarihten sonra georges danton, fabre d'églantine ve camille desmoulins gibi grubun daha ılımlı liderleri kendilerini topluluktan geri çekmiş ve jacques-rené hébert, f. n. vincent, c. p. h. ronsin ve a. f. momoro gibi kişilerden oluşan daha ateşli bir grup topluluğun yönetimini ele geçirmiştir. bunun etkileri, özellikle paris hükümlerini güvence altına almak için devrim ordusunun oluşturulmasında ve aklın aşırı derecede yüceltilmesinde kendisini göstermiştir.

danton ve camille desmoulins başta olmak üzere korku rejimini sona erdirmek isteyen devrimciler cordeliers'e karşı mücadele etmişlerdir. topluluk bunun karşısında danton ve desmoulins'i topluluktan ihraç etmiş ve "ılımlı" olduğu gerekçesiyle maximilien robespierre'ye saldırmış; fakat topluluğun çıkardığı ayaklanma başarısız olmuş ve sonuç olarak topluluğun liderleri 24 mart 1794'te giyotine gönderilmiştir. o tarihten bu yana kulüp hakkında hiçbir bilgiye rastlanmamıştır. günümüzde kulübün yapısı hakkında çok az şey bilinmektedir.

tanınmış üyeleri 
 pierre-gaspard chaumette
 marie-joseph chénier
 georges danton
 camille desmoulins
 fabre d'églantine
 jacques-rené hébert
 jean-paul marat
 théroigne de méricourt
 antoine-françois momoro

kaynakça 
 i̇ngilizce wikipedia'dan 23 aralık 2006 tarihli "cordeliers" 
 fransızca wikipedia'dan 23 aralık 2006 tarihli "club des cordeliers"

fransız devrimi'nde gruplar
siyasi kuruluşlar
1790'da fransa'da kurulan oluşumlar
1790'larda kurulan siyasi partiler
1794'te kapatılan siyasi partiler
Ulusal Veri Değişim Formatı

ulusal veri değişim formatı, türkiye tapu kadastro genel müdürlüğü bünyesinde kurulan takbi̇s (tapu kadastro bilgi sistemi) projesi kapsamında; çeşitli programlarca üretilen harita bilgilerinin bütünlüğünün sağlanması amacıyla oluşturulmuş bir dosya biçimidir. verileri xml biçiminde tutar. nesnelerin grafik ve sözel bilgileri saklanabilir. 
bu veriler ayrı iki dosyada tutulmaktadır. grafik veriler için "geo_" ön eki, sözel veriler için "tablo_" ön eki dosya adının başına eklenir.

dış bağlantılar 
 http://www.tkgm.gov.tr"
Jacques Pierre Brissot

jacques pierre brissot (15 ocak 1754 - 31 ekim 1793), girondistenlerin fransız meclisindeki sözcüsüdür. daha sonra bu gruba başkanlık da etmiştir. kendisi fransız i̇htilali döneminin en etkili isimlerinden biridir. krala olan yakınlığı, içten içe monarşist bir insan oluşu onu da diğer benzerleri gibi giyotin'in yoluna sevk etti. jakobenler kulübünde yaptığı bir konuşma esnasında iyiden iyiye savaşın gerekli olduğunu, başka çıkar yol olmadığını açıklaması jakobenlerin çok tepkisini çekmişti. en büyük rakibi jakobenlerin en önemli isimlerinden biri olan maximilien de robespierre'dir. i̇htilal sonrasında paris belediye meclisinde, fransız meclisinde ve yeni anayasanın hazırlanması için kurulan komisyonda önemli görevler almıştır.

1754 doğumlular
chartres doğumlular
1795 yılında ölenler
fransız diplomatlar
fransız avukatlar
fransız gezi yazarları
fransız devrimi'nde kişiler
i̇dam edilmiş fransızlar
başı kesilerek idam edilmiş kişiler
fransız siyasi yazarlar
fransız parlamento üyeleri
fransız gazete editörleri
fransız kölelik karşıtları
fransız anı yazarları
Üst âlem

üst âlem (latince, superregnum; i̇ngilizce, superkingdom, domain ya da empire), biyolojik bilimsel sınıflandırmadaki en üst seviye canlı gruplandırmasıdır: adından da belli olduğu üzere âlemden üst seviyede bulunur ve tüm biyolojik gruplamaların en kapsayıcı olanıdır. "üst âlem" adı ya da latince ve i̇ngilizcedeki eş anlamlıları isteğe bağlı olarak seçilmiş adlardır ama düzenlemenin kendisi, canlıların kalıtsal malzemeleri (genomları) arasındaki temel evrimsel farklara işaret eder.

kaynakça 
 i̇ngilizce wikipedia'daki domain (biology) maddesinin 1 ekim 2006 sürümü.
 i̇ngilizce wikipedia'daki kingdom (biology) maddesinin 16 ekim 2006 sürümü

 
taksonlar
resim haritası kullanılan maddeler
Lena Headey

lena kathren headey (d. 3 ekim 1973, bermuda), i̇ngiliz film oyuncusu.

bermuda'da doğan lena headey, 8 yaşında iken huddersfield, west yorkshire, i̇ngiltere'ye taşındı. kuaför olmak istiyordu. i̇ngiltere'deki "rose school of acting"den mezun oldu. 1992 yılında waterland isimli filmde jeremy irons'ın karısının gençlik halini canlandırdığı "genç mary" rolüyle dikkatleri üzerine çekti.

possession, onegin, gossip, imagine me & you gibi filmlerde yer aldı. hbo yapımı epik fantezi drama dizisi game of thrones dizisindeki cersei lannister rolü ile geniş kitlelerce tanındı.

oyuncu piper perabo ile iki filmde birlikte oynadı: the cave'de filmin oyuncu kadrosundaki tek kadın karakterler bu ikili tarafından canlandırıldı. imagine me & you da ise perabo ve headey iki sevgiliyi canlandırdı.

vücudunda birçok dövme bulunan headey'in bir dövmesinde thai dilinde jason yazmaktadır. bunun sebebi aktör jason flemyng ile, 2001 yılında bir ilişki yaşamış olmasıdır.

filmografi

televizyon

music video

video games

kaynakça

dış bağlantılar 

imdb sayfası 
 

i̇ngiliz kadın dizi oyuncuları
i̇ngiliz kadın sinema oyuncuları
1973 doğumlular
yaşayan insanlar
20. yüzyılda i̇ngiliz kadın oyuncular
21. yüzyılda i̇ngiliz kadın oyuncular
i̇rlanda asıllı i̇ngilizler
i̇ngiliz kadın seslendirme sanatçıları
britanyalı lgbt hakları aktivistleri
Alt âlem

alt âlem, taksonomide âlemin altında yer alan bilimsel sınıflandırma taksonu.

alt âlemin üstünde âlem, altında; üst şube ya da şubeler yer alır. âlemin üstünde ise (varsa) üst âlem yer alır. taksonlar belirli sistematik kurallara göre sıralanmışlardır. her zaman alt alem ya da üst alem bulunmayabilir.
Ritim

ritim ya da dizem, bir dizede, bir notada vurgu, uzunluk veya ses özelliklerinin, durakların düzenli bir biçimde tekrarlanmasından doğan ses uygunluğu, tartım, dizem. çeşitli aletlere vurarak çıkarılan, düzenli ve akıcı seslerin oluşturduğu bütündür. vurmalı çalgıların ve perküsyonun temelidir.

 tek vuruş; rlrlrlrlr... diye gider. yani bir sağ bir sol yapılır.
 çift vuruş; rrllrrllrrll... diye gider. yani iki sağ iki sol yapılır.
 üçleme; rlr. bu teknik daha ileri düzeydir. burada bir dörtlükte üç vuruş yapılır.
 altılama; rlrlrl. tıpkı üçleme gibidir ama bu sefer aynı zamanda altı kere vurulur.

ritim sadece müzik alanında değil doğal hayatımızda da var olan bir kapsamdır. yolda yürürken bile bir ritim oluştururuz; yürümek, nefes almak da bir ritimdir.
Tin Suresi

tin suresi (arapça: سورة التين), kur'an'ın 95. suresidir. sure, 8 ayetten oluşur.

sure, ismini ilk ayetinde geçen ve "incir" anlamına gelen "tîn" kelimesinden almıştır. mekke'de inmiştir. surede bazı varlıklar üzerine yemin edilerek insanın en güzel şekilde yaratıldığından, iman edip hayırlı işler yapanlara mükafat verileceğinden, allah'ın hüküm verenlerin en iyisi olduğundan bahsedilir.

"tîn" sözcüğünün anlamı 
surenin 1. ayetinde geçen "tîn" ve "zeytûn" sözcüklerinin incir ve zeytini kastettiği düşünülmektedir. ancak bazı tefsir bilginleri, bu kelimelerin iki kutsal mekânın adı da olabileceğini söylemişlerdir. bunu da, ayetin devamında gelen "sina dağı" ve "güvenli şehir (mekke)" ifadelerine daha uygun düştüğü görüşüne dayandırmışlardır.

bir diğer görüşe göre ise incir ve zeytin sözcükleri, bu ağaçların çokça bulunduğu toprakları, yani akdeniz'in doğusundaki filistin ve suriye'yi mecazi olarak temsil etmektedir.

diğer müslümanlar ise ilk üç ayette allah'ın, kendisinin ilmini, sanatını ve kudretini gösteren dört önemli varlığa, yani insanın maddî gıdalarından olan incire, zeytine, manevî gıdası olan vahyin indiği sina dağı'na ve mekke'ye yemin ederek söze başladığını düşünmektedirler.

sure 
1:  i̇ncire ve zeytine yemin olsun.

2:  sina dağı'na yemin olsun,

3:  bu güvenli şehre (mekke) yemin olsun ki,

4:  biz, gerçekten insanı en güzel bir biçimde yarattık.

5:  sonra onu, aşağıların aşağısına indirdik.

6:  ancak, iman edip salih ameller işleyenler başka. onlar için devamlı bir mükafat vardır.

7:  böyle iken, hangi şey sana (insana) hesap ve cezayı yalanlatıyor.

8:  allah, hükmedenlerin en iyi hükmedeni değil midir?

kaynakça 

sureler
Zuhruf Suresi

zuhruf suresi, (arapça: سورة الزخرف) kur'an'ın 43. suresidir. sure 89 ayetten oluşur.

sûre ismini 35. âyetinde geçen; yaldız, mücevher, dünya hayatının geçici menfaati anlamlarına gelen “zuhruf” kelimesinden almaktadır. surede bunlardan söz edildiği ve allah'ın insana sahip olduğu altın ve mücevherlerle değil, inanç ve davranışlarına göre değer verdiği anlatıldığı için sure bu adla anılmıştır.

mekke'de indirildiğine inanılan surede arştan, rahmandan, i̇sa, musa, firavun ve kıyamet gününden bahsedilir. surede ayrıca cehennemlikler ile cehennem bekçisi olarak bilinen malik’in konuşmaları verilir.

ayrıca bakınız
cehennem
malik

kaynakça

sureler
Damar

damar ile farklı şeyler kastediliyor olabilir:

 kan damarı, vücutta kanı taşıyan kanallar.
 lenf damarı, ince duvarlı, vücutta lenfi taşıyan kanallar.
 bitkilerdeki vasküler doku, örneğin ksilem (odun boru) ve floem (soymuk boru).
 maden damarı, tabaka halinde duran, kömür veya mineral kütlesi.
 damar adası
 damar, kansas
 damar fm, internet üzerinden arabesk müzik yayını yapan almanya menşeli radyo kanalı.
Çin İç Savaşı

çin i̇ç savaşı, çin'de milliyetçi parti (kuomintang) ile komünist parti arasında yaşanmış bir savaştır. 1927 yılında kuzey seferi sonrasında, çan kay şek tarafından yönetilen çin milliyetçi partisi'nin sağ kanadının çmp-çkp ittifakındaki komünistleri temizlemesi ile başladı. asıl çatışma 1950 yılında düşmanlığın bitmesi ile sona erdi. komünistler şu anki çin'i (hainan adası dahil olmak üzere) kontrolleri altına alırlarken, milliyetçilerin elinde ise şu anki tayvan, penghu ve birkaç ada kaldı.

i̇lk birleşmiş cephe 
qing hanedanlığı'nın çökmesinden sonra kuzey çin'in büyük bir bölümünü yerel diktatörlerce yönetiyordu. bu diktatörlere karşı batılı güçlerden yardım isteyen sun yat-sen umduğunu bulamadı ve yüzünü sovyetler birliği'ne çevirdi. sovyetler birliği kendi politik çıkarları doğrultusunda hem sun'a hem de yeni kurulmuş olan çkp'ye yardım etmeye başlayarak sun'un bu isteğini geri çevirmedi. sovyetler'in bu yardımla çin'de bir komünist yöne kayış olacağını ummuştu, buna karşı her iki tarafın da savaşı kazanabileceği olasılığı karşısında da hazırlıklarını yapmıştı. böylece çin'deki komünistler ve milliyetçiler arasındaki güç kavgası başlamış oldu.
  
1923 yılında şangay'da sun ve sovyetler'in temsilcisi adolph joffe arasında sovyetler'in çin'in bir ulus olarak birleşmesine yardımcı olacağını üstlenen sun-joffe manifestosu adındaki bir belge imzalandı. bu belgede çmp ve çkp arasında bir birliğin bir an önce sağlanarak birleşmiş ve bağımsız bir çin'in kurulması gerektiği vurgulanıyordu. bundan sonra sovyetler'den yetkililer her iki partiye birleşme ve yeniden organizasyon için yardım ettiler ve böylece i̇lk birleşmiş cephe kurulmuş oldu. bu sırada moskova'ya politik ve askeri eğitim almak için giden ve sun'un arkadaşlarından biri olan çan kay şek, geri dönerek whampoa askeri akademisi'ni kurdu. 1924 yılında akademinin başkanı olan chiang burada sivrilerek göze batmaya başladı, en sonunda sun'dan sonra çmp'nin başkanı oldu. chiang sovyetler'in giderek artarak çin politikasına karışması ve içinde olunan "parti içinde parti" durumundan hoşnut olmayarak komünistleri yavaş yavaş çmp'den görev sonlandırmaya başladı. bu çin i̇ç savaşı'nın başladığına bir gösterge oldu.

kuzey seferi (1926–1928) ve çmp'nin cepheden ayrılması 
sun'un 1925 yılında ölümünden birkaç ay sonra millî devrimci ordu'nun başkumandanı olarak, chiang uzun süredir ertelenmiş olan kuzey seferi'ne çıkarak kuzeydeki mahalli diktatörleri yenip çin'i çmp altında birleştirme kararı aldı.

1926 yılında çmp sağ-sol diye iki gruba ayrılırken, partideki komünist blok da giderek büyümekteydi. 1926 yılının mart ayında kendisine yapılan bir kaçırma girişiminden kurtulan çan, derhal sovyet danışmalarını kovarak partisindeki çkp üyelerine yükselme sınırlamaları getirdi ve kendini üst çmp lideri olarak atadı.

kaynakça
Mikrogliya

mikrogliya ya da mikroglia, glial hücrelerden merkezî sinir sisteminde bulunan makrofajlardır.

kökenlerini, pia mater'in mezoderm tabakasından alırlar. kan damarları yoluyla merkezî sinir sistemine girerler. mezoderm kökenli nöroglia hücrelerinin yaklaşık %5'ini oluştururlar. nöroglia hücrelerinin en küçüğü olup, çok dallı uzantılara sahiplerdir. gövdeleri küçük ve silindirik yapıdadır. bu gövdeye uygun oval bir çekirdekleri vardır.

fagositik hücrelerdir. merkezî sinir sisteminde sayıları çok olmamakla beraber, hem ak, hem boz maddede yer alırlar. koruyucu hücrelerdendir, parçalanmış hücreleri, atık ürünleri ve patojenleri fagositozla ortadan kaldırırlar. sitoplazmalarında, çok sayıda lizozom ve fagositik kesecikler bulunur. gelişmemiş endoplazmik retikulum, mitokondri ve aktin de mikroglia sitoplazmasında yer alır.

dış bağlantılar 
 mikroglialar 

merkezî sinir sistemi
makrofajlar
glia hücreleri
i̇nsan hücreleri
Antisepsi

antisepsi, dezenfektan maddelerin fazla sulandırılarak insan veya hayvan vücuduna uygulanmasına denir. bu işlemde kullanılan maddelere de antiseptik maddeler adı verilir.
çok eski çağlardan beri başvurulan bir yöntemdir. mikroplardan korunma; asepsi, ameliyatlarla doğum öncesi yapılan dezenfeksiyon, antisepsi ve antibiyotik tedavisiyle elde edilir.

antisepsi, ilk kez i̇ngiltere'de lister, fransa'da ise lucas champonniére tarafından cerrahide başarıyla kullanıldı. alet, eşya ve elbiselerin antisepsisinde ısı kullanılmaktadır. ayrıca büyük alanların antisepsisinde ya da iç organlarda etki için ultraviyole ve x ışınlarından yararlanılmaktadır. derinin dıştan temizliği için lokal antiseptik maddelerden yararlanılır. ses ötesi sterilizasyonda da çağdaş bir antisepsi yöntemidir. bu yöntemle bakteriler çok yüksek titreşimli ses dalgalarıyla parçalanmaktadır.

i̇ç bağlantılar 

asepsis
Enbiyâ Suresi

enbiya suresi, kur'an'ın 21. suresidir. sure 112 ayetten oluşur.

enbiya peygamberler anlamına gelir. sure, 18 peygamberin dini yayma faaliyetlerinden ve çeşitli özelliklerinden bahsettiği için, enbiya (peygamberler) suresi adını almıştır. mekke'de indirildiğine inanılır.

konuları 

mekkeli paganların inançlarını eleştirir. musa, harun, lut, davud, süleyman, zul-kifl, yunus gibi peygamberlerin mücadelelerini anlatır. yecüc ve mecüc anlatılır.

kaynakça

sureler
Alerji

alerji, vücudun, aslında zararlı olmayan bazı maddelerden veya hava şartlarından etkilenmesi ya da psikolojik etkenler sonucu bazı maddelere aşırı reaksiyon göstermesidir.

normalde vücudu koruyan bağışıklık sistemi, bazı insanlarda zararlı olmayan birtakım çevresel antijenlere (alerjen) karşı da aşırı yanıt verir. bu reaksiyonlara "alerji" adı verilir. alerjik reaksiyonlar tek tip değildir, birçok yolla ortaya çıkarlar, vücudun değişik bölümlerinde meydana gelebilirler ve çeşitli şiddette olabilirler.

alerjik reaksiyonlara neden olan maddelere "alerjen" denir. bu maddeler solunum yolu ile alınabildiği gibi, ciltten temas ya da yiyecek şeklinde ağızdan da alınabilir. bu maddeler alerjik reaksiyon gelişebilmesi için vücuda daha önceden girmiş olmaları gerekir. yani vücudun bağışıklık sisteminin bu maddeyle daha önce karşılaşması ve bunlara duyarlı hale gelmesi gerekir. daha sonraki karşılaşmalarda çok hızlı bir şekilde reaksiyonlar gelişir. reaksiyon gelişiminden de vücuttaki mast hücrelerinin alerjenler aracılığı ile parçalanması ve içinden "histamin" denilen maddenin çıkması sorumludur. aşağıda özellikle solunum yolu ile alınan ve en sık karşılaşılan alerjenler verilmiştir.

alerji belirtileri kaşıntı, kurdeşen ya da astım, alerjik rinit (saman nezlesi) belirtileri, hapşırma, burun akıntısı, burun ve genizde kaşıntı, burun tıkanıklığı ve geniz akıntısı olarak görülebilir. kişi, eğer bazı maddelerle temasından dolayı alerji oluyorsa, o maddenin uzaklaştırılması ile sorun çözümlenmiş olur.

i̇mmün (bağışıklık) sistem, yabancı maddelerle karşılaştığında onları tanımayı ve belleğine almayı öğrenir. ardından yabancı maddelere (antijenlere) karşı antikorlar üreterek yanıtını hazırlar. organizmada ne zaman aynı antijen görülse hatırlama özelliği nedeniyle daha önceden hazırlanmış yanıt başlar. bu nedenle örneğin, saman nezlesi olan bir kişi her yıl polenlerle karşılaşınca immun sistemdeki bu özellik sebebiyle hemen reaksiyon gösterir.

alerji çeşitleri 
 alerjik rinit
 alerjik astım
 alerjik dermatit
 alerjik konjonktivit
 alfa-gal alerjisi

genel alerjikler 
 bitkiler ve polenleri;
 çavdar
 yulaf
 çayır otu
 huş ağaçları
 isırgan otu
 küf sporları
 i̇laçlar;
 penisilinler
 sülfonamidler
 salisilatlar
 lokal anestezikler
 yiyecekler;
 fındık
 susam
 çikolata
 deniz ürünleri
 yumurta
 bezelyeler, fasulyeler, fıstıklar, soya fasulyesi ve diğer baklagiller
et ve et ürünleri köfte vs.
 soya
 süt
 buğday
 mısır ya da darı
 böcek ısırıkları;
 arı sokması
 yaban arısı
 akrep vb. hayvanlar
 hayvansal ürünler;
 hayvan kılı
 hamamböceği
 akarlar
 diğer;
 lateks
 sigara dumanı

dış bağlantılar 
 amerikan alerji akademisi 
 astım ve alerji birliği(amerika) 
 astımla ilgili 

alerjiloji
i̇mmünoloji
dermatoloji
fransızcadan türkçeye geçen sözcükler
Silisyum karbür

silisyum karbür, silisyum dioksitin (sio2) kok kömürü (grafit) ile elektrikli fırında indirgenmesi sonucunda gerçekleşen, saf olarak silisyum eldesi sırasında gerekenden daha fazla karbon kullanılması durumunda oluşan bileşiktir (sic). genellikle aşınmayı önleyici olarak kullanılır. mucidi edward goodrich acheson'dır.

aşındırıcılar
refrakter malzemeler
bilgi kutusu bulunmayan kimyasal maddeler
Ahzâb Suresi

ahzab suresi (arapça: سورة الأحزاب) kur'an'ın 33. suresidir. sure 73 ayetten oluşur.

sûre, ismini 20 ve 22. âyetlerinde geçen ve gruplar anlamına gelen “el-ahzâb” kelimesinden almıştır. surede müslümanlar i̇slamiyet'i yıkmaya çalışanlara karşı uyarılmakta ve hendek savaşı ile muhammed'in zeynep binti cahş ile evliliği konu edilmektedir.

kaynakça

sureler
Karbonil grubu

karbonil grubu karbon atomu ile oksijen atomunun çiftli bağ yapması ile oluşan fonksiyonel grup. sp2 hibritleşmesi yapmış ve oksijenle çift bağ oluşturmuş bir karbon atomu taşır. bu grubun geometrisini sp2 melezleşmesi yapmış olan karbon atomu belirler. karbonil grubu sp2 karbonu dolayında düzlemseldir. karbonla oksijen arasında bir sigma bağı, bir pi bağı vardır. ayrıca oksijende iki ortaklanmamış elektron çifti bulunur.

karbonil grubu alkol ve eterdeki c-o bağından daha polardır. bu durum, pi elektronlarının elektronegatif oksijen atomu tarafından, c-o bağındaki sigma elektronlarına göre daha kolay çekilmesine yorulabilir.

karbonil bileşikleri

aşağıdaki bileşikler karbonil grubu içerir:

fonksiyonel gruplar
alkol
Alerjen

alerjenler; yenildiği, solunduğu ya da dokunulduğu takdirde, vücutta immün sistem tarafından antijeni tanınarak, alerjik tepkiye sebep olup, antikor ürettiren maddelerdir.

i̇nsanda alerjiye yol açan bazı alerjenler:

 bitkiler ve polenleri;
 çavdar
 çayır otu
 huş ağaçları
 küf sporları
 i̇laçlar;
 penisilinler
 sülfonamidler
 salisilikler
 lokal anestezikler
 yiyecekler;
 fındık
 susam
 deniz mahsülü
 yumurta

 bezelyeler, fasulyeler, fıstıklar, soyafasulyesi ve diğer baklagiller
 soya
 süt
 buğday
 mısır ya da darı
 böcek ısırıkları;
 arı sokması
 yabanarısı
 akrep vb. hayvanlar
 hayvanlar;
 hayvan kılı
 hamaböceği
 akarlar
 diğer;
 lateks

ayrıca bakınız 

 alerji
 toksin
 astım
 saman nezlesi

alerjiloji
i̇mmünoloji
Ann Arbor

ann arbor, michigan'a bağlı bir şehirdir. amerika'nın en iyi devlet üniversitelerinden olan university of michigan'ın ana kampusü bu şehirde bulunmaktadır.

dış bağlantılar 
 
  
 arborweb.com 
 arborupdate.com 
 ann arbor is overrated 
 arborblogs 
 arborwiki
Libya dinarı

libya dinarı libya'nın resmi para birimidir. bir libya dinarı 1000 dirhemdir.

libya'da 1, 5, 10, 20, 50, 100 dirhemlik ve ¼, ½, dinarlık madeni paralar ile 1, 5, 10, 20, 50 dinarlık kâğıt paralar tedavülde bulunmaktadır.

tarihçe 
1951 ile 1971 arası libya'nın ilk resmi para birimi libya lirası tedavülde idi. 1971 yılından bu yana ise libya resmi para birimi libya dinarı olarak değiştirilmiştir. 1971 yılında tedavüle giren libya dinarı o günden bu yana kullanımdadır.

para birimi, 1990'ların ortalarında abd dolarına göre kademeli olarak devalüe olmaya başladı ve 2001 yılında 1,55 abd doları değerine ulaştı. dinar, 2002 yılında %50 oranında devalüe edilerek 0,77 abd dolarına düşürülmüştür.

3 ocak 2021'de döviz kuru birleşmesini takip eden tüm işlemler için 1 abd doları 4,48 libya dinarı olacak şekilde devalüe edildi. böylece resmi ve karaborsa döviz kurları arasındaki boşluk kapatılmış oldu.

kaynakça 

dinar (para)
dinar
afrika para birimleri
Faruk Türünz

faruk türünz (d. 1944, adana) i̇stanbul'da bir ud yapımcısıdır. günümüzün en iyi ud yapımcıları arasında sayılmaktadır. i̇lk ve orta okulu adana'da, liseyi i̇stanbul'da haydarpaşa lisesi'nde okudu. ankara üniversitesi siyasal bilgiler fakültesi'ne üç yıl devam ettikten sonra okuldan ayrıldı. on yıl ilkokul öğretmenliği yaptı. 1980 yılında öğretmenlikten ayrıldı.

ud yapım çalışmalarına 1984'ün ocak ayında kanun yapımcısı muhittin bolu'nun atölyesinde başladı. i̇lk udunu 1984'te tamamladı. ud yapımında cafer açın, türünz'ün hocalığını yapmıştır.

üç adet ud yaptıktan ve enstrüman yapımının sadece ince marangozluktan ibaret olmadığını gördükten sonra, bir süre yapım işini durdurup, deneysel çalışmalar üzerinde yoğunlaştı. hâlen, bir yandan «armonik-statik dengeleme» yöntemi ile farklı kombinasyonları deneyerek değişik tonlarda sazlar üretmeye devam ederken; bir yandan da deneyselliğe yeni bir ufuk kazandıracağına inandığı; sonlu elemanlar yöntemi ile çalışmaya olanak veren bir yazılım ile stres analizi yaparak malzemenin en doğru ölçülendirilmesi ilkesini uygulamaya koyarken, ürettiği sazların seslerini de hızlı fourier dönüşümü (fast fourier transform)yapan bir yazılımla değerlendirmeyi temel alan yeni bir projenin teorik ve deneysel alt yapısı ile ilgili çalışmalar yürütüyor.

kaynakça

 ersavaş, kararoğlu temel ud eğitimi, i̇stanbul: i̇smek yayınları. 
 pelinöz'ünden… haziran 2007 – akşam brunch eki
 "yet another istanbul love story... or two, or three", bbc radio 3 blog
 "making music", cornucopia

dış bağlantılar
 faruk türünz'ün resmi internet sitesi

yaşayan insanlar
1944 doğumlular
i̇stanbul doğumlular
luthierler
Azab

azab veya azap, osmanlı devletinde çoğunlukla garnizon askeri olarak görev yapan askeri birimdir. henüz evlenmemiş genç erkekler azab yazılabilirlerdi. sözcüğün anlamı "bekar erkek"tir ve gönüllülerden oluşan yaya birliğidir. savaşta ordunun en önünde yer alırdı.

azablar osmanlı ordusunun anadolu'daki yaya askerlerinin çoğunluğunu oluştururlardı ve yerleşim birimlerinin güvenliğinin sağlanması, kalelerin savunulması gibi görevleri yerine getirirlerdi. azablar yükseliş döneminde osmanlı seferlerinin değişmez bir parçasıydı. meydan savaşlarındaki görevleri ordu merkezinin ön tarafında, yeniçerilerin ilerisinde durmaktı. hafif donanımlı olan azab askerleri düşman ordusunda osmanlı merkezinin zayıf olduğu kanısını uyandırır ve bu durum padişahın tuğunun da bulunduğu merkeze doğru bir saldırı başlatılmasına yol açabilirdi. beklenen bu saldırı gerçekleşirse, azablar düşman birliklerine ok atarak ilerleyiş sırasında kayıp vermelerini ve özellikle düşman süvarisinin saf düzeninin bozulmasını sağlamaya çalışırlardı.

düşmanla yakın temasa giren azab birliği geri çekilerek ya da kaçarak gerisindeki yeniçeriler ve topçu birliklerinin ateş açmaları için alan yaratmaya çalışırdı. bu arada osmanlı ordusunun kanatlarını oluşturan tımarlı sipahiler için merkeze yüklenen düşman ordusunu kanatlardan vurma fırsatı doğabilirdi. azapları takip ederken safları daha da bozulan düşman ordusu, tahkim edilmiş yeniçeri siperlerine ve onların arkasındaki daha ağır donanımlı, daha iyi eğitilmiş profesyonel askerlere çarpardı. tımarlı sipahiler tarafından kaçış yolları kapatılarak bozguna uğratılırlardı. hilâl taktiği olarak adlandırılan bu stratejinin en önemli rolünü oynarlardı.

azab askerlerinin temel donanımı ok, yay, eğri kılıç ve savunma için bir kalkandan oluşurdu. çoğunlukla zırh giymezlerdi, bu da gerektiğinde daha hızlı geri çekilebilmelerini sağlardı. bazı savaşlarda yeniçeriler gibi kazdıkları siperlerin içine süvariye karşı kazıklar yerleştirerek bunların arkasından ok atışı yaptıkları kaydedilmiştir. kara ordusu dışında, donanmada görevli deniz azapları da vardı.

yerli kulu
Çoktavlar

çoktavlar ya da chata (eski isimleri okla homa: "kızıl millet") mississippi'de yaşayan bir kızılderili kabilesi.

çikasovlar ile akrabalığı olan çoktavlar'ın bir efsanesine göre, dev bir kızıl adam ilk önce nanih waya'yı (kızıl dağ) sonra da çoktav kabilesi'ni yaratmış. nanih waya, çoktavlar için kutsal olan bir tepedir. bu tepenin üzerinde 1828 yılında önemli bir kurultay düzenlemişlerdir.

ayrıca bakınız 
kızılderili tehciri

kaynakça 

 
maskoke halkları
alabama'daki kızılderili kabileleri
mississippi'deki kızılderili kabileleri
kolomb öncesi amerika
Krikler

krikler veya diğer kullanımıyla muskogiler (kendilerini mvskokē diye adlandırırlar), kuzey amerika'nın orta güneyini (güney amerika birleşik devletleri) uzun süre kontrol etmiş olan bir kızılderili halkı. günümüzde oklahoma, alabama, georgia ve florida eyaletlerinde yaşarlar. en yakın akrabaları seminolelerdir. her iki (krik ve seminole) halk da maskoke dillerine giren aynı dili (krikçe ya da maskokece) konuşur.

tek harf farkla birbirinden ayrılan ve abd'de yaşayan krik (creek) halkını, kanada'da yaygın olan kri (cree) halkıyla karıştırmamak gerekir.

mississippi kültürünün varisleridir. tarihte coğrafi olarak iki ana gruba ayrılırlar. coosa ile tallapoosa nehirlerinin kıyılarında yaşayanlar yukarı krikler (upper creeks), chattahoochee ile flint nehirlerinin kıyılarında yaşayanlar ise aşağı krikler (lower creeks) adını alır.

1811 kuyrukluyıldızı ve depremlerin oluşması beraberinde kehanet yorumlarını getirmiş ve bütün bunlardan etkilenen yukarı krikler, şavnilerin şefi tecumseh tarafından avrupalı amerikalılar'ın işgaline karşı direnişlerinde desteklendiler. 1812 savaşında amerika birleşik devletlerine karşı britanya i̇mparatorluğu yanında yer aldılar. krik halkının aşağı ve yukarı krikler olarak ikiye bölünmesi kızıl sopa savaşı ya da krik savaşı (1813–1814) denilen iç savaşı çıkardı. fort jackson antlaşmasında 93,000 km² toprağı beyazlara devretmek zorunda kaldılar.

george washington'un uygarlaştırma planına göre 19. yüzyılda "uygarlaştırılan" beş uygar kabile (çerokiler, çikasovlar, çoktavlar, krikler ve seminoleler) arasında yer alırlar.

1830 yılındaki kızılderili tehciri (indian removal) sırasında ana yurtlarından çıkarılarak diğer kabilelerle birlikte kızılderili toprakları denilen verimsiz toplama alanına sürüldüler.

krikler, oklahoma eyaletinde federal olarak tanınan ve muscogee (creek) nation  adıyla bilinen ana idari birlikte toplanırlar. ufak bir kabilesi de poarch band of creek indians adıyla alabama eyaletinde idari birlik oluşturur ve federal olarak tanınır. kriklerden çok ufak bir kısmı da aynı dil ailesinden akraba kızılderililerle birlikte louisiana eyaletinde koasatilerin yanına ve alabama eyaletinden çıkarılıp teksas eyaletine sürülen alabamaların yanına yerleştirilmişlerdir.

tarihteki krik liderleri arasında tastanaki hopayi, tastanagi rakke, tomochichi sayılabilir.

alt gruplar 
tarihte coğrafi olarak iki ana gruba ayrılırlar: 
yukarı krikler (upper creeks): coosa ile tallapoosa nehirlerinin kıyılarında yaşayan kabileler: 
abihka / arbeka (a·peh·kv)
atasi
coosa
hilibi / hillabee (he·lv·pe)
holiwahali
okchai
pakana
tukabahchee / tukapahchee (to·ke·pah·ce)
aşağı krikler (lower creeks): chattahoochee ile flint nehirlerinin kıyılarında yaşayan kabileler:
coweta (kv·we·tv)
eufaula (yo·fa·lv)
kasihta / cussetah (kv·seh·tv)

klanlar 
krikler 2 ana kanatta (ak ve kızıl kanat) toplanan 15 klandan oluşur

ayrıca bakınız 
kızılderili tehciri

kaynakça 

 
alabama'daki kızılderili kabileleri
oklahoma'daki kızılderili kabileleri
Meat Loaf

michael lee aday (doğum adıyla marvin lee aday ve sahne adıyla meat loaf; d. 27 eylül 1947 – ö. 20 ocak 2022), amerikalı şarkıcı, müzisyen ve aktör.

yaşamı
loaf, 27 eylül 1947'de dallas, teksas'ta doğdu. 1968'de başladığı müzik ve oyunculuk kariyerini 2022 yılındaki ölümüne kadar sürdürdü. aktif müzik yaşamında rock and roll, heavy metal ve hard rock tarzında parçalar seslendirdi. 1993'te çıkardığı tekli çalışması "i'd do anything for love (but i won't do that)" ile beğeni topladı. ayrıca ellinin üzerinde sinema filmi ve televizyon yapımında rol aldı.

çıkardığı bat out of hell adlı müzik albümü 43 milyon kopya satış rakamı elde etti. sinemada ise en iyi oyunculuğunu 1975 yapımı the rocky horror picture show adlı filmle gerçekleştirdi.

ölümü
meat loaf, 20 ocak 2022'de nashville, tennessee'de 74 yaşında covid-19 komplikasyonları nedeniyle öldü. covid-19 aşısı olup olmadığı bilinmiyordu ancak, çin'i suçladığı covid-19 salgını sırasında zorunlu aşılama ve maske tedbirlerine karşı olan söylemleriyle öne çıkmış ve kendisine bonnie tyler, cher, brian may ve eski amerikan başkanı donald trump gibi tanınmış isimlerden destek verilmiştir.

diskografi

stüdyo albümleri 
 stoney & meatloaf (1971)
 bat out of hell (1977)
 dead ringer (1981)
 midnight at the lost and found (1983)
 bad attitude (1984)
 blind before i stop (1986)
 bat out of hell ii: back into hell (1993)
 welcome to the neighborhood (1995)
 fight club (1999)
 couldn't have said it better (2003)
 bat out of hell iii: the monster is loose (2003)

canlı ve compilation albümleri 
 hits out of hell (1985)
 live at wembley (1987)
 heaven & hell (1989)
 live around the world (1996)
 the very best of meat loaf (1998)
 vh1 storytellers (1999)
 bat out of hell (canlı) (2004)

kaynaklar

dış bağlantılar 

 resmi sitesi 

amerika birleşik devletleri'nde covid-19 pandemisinden ölenler
1947 doğumlular
2022 yılında ölenler
amerikalı erkek şarkıcılar
grammy ödülü sahipleri
arista records sanatçıları
teksas doğumlular
21. yüzyılda amerikalı erkek oyuncular
amerikalı erkek dizi oyuncuları
motown sanatçıları
teksas doğumlu şarkıcılar
21. yüzyılda amerikalı şarkıcılar
AllMovie

allmovie.com (eski adıyla all-movie guide), all media guide'ın şirketinin bir iştiraki; filmlerin eleştiri, inceleme ve değerlendirmesinin yapıldığı internet sitesidir.

all-movie guide, michael erlewine (popüler kültür arşivcisi) ve vladimir bogdanov (matematik doktoru) tarafından kurulmuştur. i̇kili ayrıca all-music guide (allmusic.com) ve all-game guide (allgame.com) adlı siteleri de kurmuştur.
sitenin veritabanı, onbinlerce film dağıtımcısı, internet sayfası ve perakende satış noktası adına lisanslıdır. veritabanı zengin ve ayrıntılıdır. veri tabanında film bilgileri, oyuncu ve yapım detayları, konu özeti, profesyonel eleştiriler, ilgili bağlantılar bulunur.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

amerikan sinema web siteleri
film inceleme siteleri
Homo Sovieticus

homo sovieticus, doğu bloku'nun şekillendirdiği zihniyeti taşıyan insanları tanımlamak amacıyla rus yazar aleksandr zinovyev tarafından ortaya atılan bir terimdir. latince olup "sovyet insanı" anlamına gelir. terim zinovyev'in "homo sovieticus" isimli bir kitap yazmasıyla popülerlik kazanmıştır.

1917 ekim devrimi ile birlikte sscb toplumunda görülen yeni insan tipidir. ayrıca "yeni sovyet insanı" olarak da bilinir.

kaynakça

siyasi kavramlar

sovyetler birliği'nde kültür
latince politika deyişleri
erkek
i̇nsanlar
Ürün ağacı

ürün ağacı üretimi sürmekte ve aynı zamanda gelişmekte olan ürünlerin, ürün ve parça stok altındaki bağlantı şemalarıyla birlikte üretim planlamasıdır. bir ağacı anımsatan bu şema daha çok bir yol haritası gibidir.

ürün ağacı, en alt kademedeki ham malzemeden başlayarak en üst kademedeki son ham malzemeye kadar ürün sürecini gösteren bir şemadır. i̇ngilizce karşılığı product tree olsa da, terminolojide bill of materials (bom) olarak anılan ürün ağaçlarında, üretilmekte olan ürünün hangi malzemeden ne kadar birim kullanılarak üretildiği gösterilmektedir. ürün ağacı, üretim planlama nın temel girdisidir. bu şemalar sayesinde ürünün üretiminde kullanılacak olan malzemenin ihtiyaç duyulan miktarları ve tedarik sürelerine ilişkin bilgiler tutularak, ürün üretilmeden önce ne kadar sürede temin edileceği bilgisine ulaşılır. bu sayede ürünün teslim süresi belirlenmiş olmaktadır.

i̇malat
endüstri mühendisliği