Jean-Louis Trintignant

jean-louis xavier trintignant (d. 11 aralık 1930 - ö. 17 haziran 2022), uluslararası alanda da tanınmış ödüllü fransız sinema oyuncusu. aktris marie trintignant'ın babası.

ölçülü oyunculuğuyla ii. dünya savaşı sonrası fransız sinemasının jean-paul belmondo'yla birlikte en yetenekli aktörlerinden biri olarak kabul edilmektedir. 1956 yılında başladığı sinemada 2003 yılına kadar 130'un üzerinde filmde rol alan trintignant ilerleyen yaşına rağmen 2011 yılında gösterime verilecek bir filmin çekimleriyle uğraşmaktadır. bu arada üç filme senaryo yazmış olan oyuncu, iki filminde de yönetmenliğini üstlenmişti.

costa-gavras'ın 1969 tarihli z (ölümsüz) filminde canlandırdığı ' idealist savcı' rolüyle cannes film festivali'nde trintignant'a "en iyi erkek oyuncu" ödülü verildi. 1968 tarihli alain robbe-grillet filmi l'homme qui ment'le de berlin film festivali'nde yine "en iyi aktör" gümüş ayı ödülünü almıştı. 1972 yılında ise jean-louis trintignant'a david di donatello özel ödülü verildi.

biyografisi 
11 aralık 1930'da fransa'nın güneyindeki vaucluse ilinin piolenc kasabasında doğan jean-louis trintignant, 1950 yılında tiyatro eğitimi almak için paris'e geldi ve hemen ertesi yıl daha 21 yaşındayken ilk tiyatro oyununda rol aldı. 1953 yılında tiyatro topluluğuyla ülke çapında turnelere çıktı, 1954'te tiyatroda ilk başrolünü oynadı. sinemadaki ilk rolü ise 1955 yılında si tous les gars du monde filmiyle geldi. hemen ertesi yıl 1956'da brigitte bardot ve curd jürgens'le başrollerini paylaştığı, roger vadim'in yönettiği et dieu... créa la femme (ve tanrı kadını yarattı) filmiyle hemen uluslararası bir şöhrete erişti.

ancak 1956'da çektiği 4. filmi club de femmes'dan hemen sonra askere çağrıldı ve savaşın devam ettiği cezayir'e gönderildi. birkaç yıl sonra terhis olup paris'e döndüğünde oyunculuktan soğumuştu. tam her şeyi bırakacakken paris'te danimarka kralı hamlet rolünü oynadığı tiyatro oyununa gelen olumlu eleştiriler onun tekrar mesleğine ısınmasını sağladı. 1959 yılında ise yine bir roger vadim filmi olan les liaisons dangereuses (tehlikeli i̇lişkiler)'le sinemada tekrar yerini aldı. aynı yıl i̇talyanlarla ortak çevrilen estate violenta'da başrol oynadı. 1960'ta le coeur battant adlı romantik komedide oynadı. bunları bir abel gance filmi olan austerlitz (1960) ve georges franju filmi pleins feux sur l'assassin (1961) takip etti. 1962'de dino risi'nin yönettiği ve vittorio gassman ve catherine spaak'la başrollerini paylaştığı il sorpasso adlı i̇talyan yapımı film çok büyük başarı kazandı. bu başarının üzerine devam filmi il successo (1963) geldi.

1966 yılında cannes film festivali'ne üç filmiyle birden katılmıştı. festivalde bunlardan ilk ikisi, la longue marche ve le dix-septième ciel dikkatleri çekmezken, claude lelouch'un yönettiği un homme et une femme (bir kadın ve bir erkek) dünya çapında sansasyon yarattı ve uluslararası pazarda en fazla izlenen fransız filmi oldu, dolayısıyla trintignant da tekrar dünya çapında bir şöhret haline geldi.

rené clément'ın yönettiği paris brûle-t-il? (paris yanıyor, 1966) ve karısı nadine trintignant'ın yönettiği mon amour, mon amour (1967) dan sonra patolojik bir yalancıyı canlandırdığı yine bir alain robbe-grillet filmi l'homme qui ment (1968) adlı savaş dramasıyla berlin film festivali'nde yine "en iyi aktör" gümüş ayı ödülünü kazandı. yine patolojik kişilikleri canlandırdığı birkaç filmden sonra sinemadaki en önemli filmlerinden biri daha geldi: 1969 tarihli costa-gavras filmi z (ölümsüz). bu filmde canlandırdığı 'idelaist genç savcı' rolüyle cannes film festivali'nde "en iyi erkek oyuncu" ödülünü kazandı. aynı yıl eric rohmer'in yönettiği uluslararası çapta ses getiren filmi ma nuit chez maud'de iki kadın arasında kalmış yalnız bir mühendisi oynuyordu.

1970'li yılarda önemli yönetmenlerle çalışmaya devam etti. claude lelouch'un le voyou (1970)'sü, bernardo bertolucci'nin usta işi il conformista (1971)'sı ve philippe labro'nun sans mobile apparent'ı bunlardan bazılarıdır. nihayet 1973 yılında une journée bien remplie adlı filmiyle ilk yönetmenlik denemesini yaptı. 1983 yılında tamamiyle i̇ngilizce çekilen ilk filminde oynadı. bu roger spottiswoode'un nikaragua'daki iç savaş sırasında geçen under fire (ateş altında) adlı filmiydi ve nick nolte, ed harris ve gene hackman'la birlikte önemli rolleri paylaşıyorlardı. bunun arkasından francois truffaut'nun ölmeden önce yönettiği son filmi olan vivement dimanche! (neşeli pazar, 1983)'ta başrolleri fanny ardant'la paylaştı. claude lelouch'un 1986'da çektiği devam filmi un homme et une femme: vingt ans déjà (bir kadın, bir erkek: 20 yıl sonra) tam bir başarısızlık oldu. bu filmle birlikte trintignant'ın şöhreti de hızla sönmeye başladı. bir süre sadece fransız filmlerinde oynadıktan sonra 1994'te krzysztof kieslowski'nin uluslararası baş yapıtı trois couleurs: rouge (üç renk: kırmızı)'da rol aldı. bundan sonra bazı filmlere sesiyle de katkıda bulundu. bunlardan en önemlisi 1995 tarihli la cité des enfants perdus (kayıp çocuklar şehri)'dür. i̇lerlemiş yaşına rağmen 2011 yılında gösterime verilecek chez gino adlı bir filmin çekimleriyle uğraşan oyuncu 17 haziran 2022'de doğal nedenlerden uzés, fransa'da 91 yaşında öldü.

seçme filmografisi 
 et dieu... créa la femme (ve allah kadını yarattı, 1956) ...michel tardieu
 les liaisons dangereuses (1959)
 estate violenta (1959) ...carlo caremoli
 austerlitz (1960)
 il sorpasso (1962)
 the sleeping car murders (1965)
 un homme et une femme (bir kadın ve bir erkek, 1966)
 les biches (1968)
 the great silence (1968)
 l'homme qui ment (1968) berlin'de gümüş ayı
 the libertine (1969)
 l'américain (1969)
 z (ölümsüz, 1969) cannes'da en iyi aktör 
 my night at maud's (1969)
 il conformista (1970)
 le voyou (1970)
 the outside man (1972)
 le train (1973)
 successive slidings of pleasure (1974)
 violins at the ball (1974)
 le mouton enragé (1974)
 flic story (1975)
 le jeu avec le feu (1975)
 l'argent des autres (1978)
 la terrazza (1980)
 je vous aime (1980)
 passion of love (1981)
 eaux profondes (1981)
 la nuit de varennes (varennes gecesi, 1982)
 vivement dimanche! (neşeli pazar, 1983)
 under fire (ateş altında, 1983)
 viva la vie! (1984)
 partir, revenir (1985)
 rendez-vous (1985)
 a man and a woman: 20 years later (1986)
 trois couleurs: rouge (üç renk: kırmızı, 1994)
 la cité des enfants perdus (kayıp çocuklar şehri, 1995) (sesiyle)
 fiesta (1995)
 a self made hero (1996)
 janis et john'' (2003)

tam filmografisi

oyuncu olarak 
 chez gino (2011) (çekimler sürüyor)
 galilée ou l'amour de dieu (2005) (tv) (sesiyle) 
 immortal (ad vitam) (2004) (sesiyle) .... jack turner
 janis and john (2003) .... m. cannon
 those who love me can take the train (1998) .... lucien emmerich/jean-baptiste emmerich
 tykho moon (1996) .... cerrah
 l'insoumise (1996) (tv) .... roquepenne
 a self-made hero (1996) .... albert dehousse
 c'est jamais loin (1996) .... elliot spencer
 un homme est tombé dans la rue (1996)
 fiesta (1995) .... colonel masagual
 la cité des enfants perdus (kayıp çocuklar şehri, 1995)
 see how they fall (1994) .... marx
 trois couleurs: rouge (üç renk: kırmızı, 1994) .... yargıç
 rêveuse jeunesse (1994) (tv) (sesiyle) .... anlatıcı
 l'interdiction (1993) (tv) .... le marquis d'espard
 l'oeil écarlate (1993) .... rené montijoux
 l'instinct de l'ange (1993) .... albay édouard
 la controverse de valladolid (1992) (tv) .... ginèse de sepúlveda
 'merci la vie' (1991) .... ss subayı
 julie de carneilhan (1990) (tv) .... herbert d'espivant
 pour un oui ou pour un non (1990) (tv) .... h1
 bunker palace hôtel (1989) .... holm
 la vallée fantôme (1987) .... paul
 le moustachu (1987) .... le général gougeard
 the woman of my life (1986) .... pierre
 15 août (1986) .... the unfaithful husband
 un homme et une femme: vingt ans déjà (bir kadın, bir erkek: 20 yıl sonra) (1986) .... jean-louis duroc
 l'homme aux yeux d'argent (1985) .... mayene
 sortüz egy fekete bivalyért (1985) .... fodó tanár úr
 rendez-vous (1985) .... scrutzler
 partir, revenir (1985) .... roland rivière
 l'été prochain (1985) .... paul
 long live life (1984) .... françois gaucher
 femmes de personne (1984) .... michel gilquin
 le bon plaisir (1984) .... başkan
 under fire  (ateş altında, 1983) .... marcel jazy
 cover up (1983) .... christian lacassagne
 vivement dimanche! (neşeli pazar, 1983)
 colpire al cuore (1983) .... dario
 credo (1983) (tv) .... le professeur lenski
 la nuit de varennes (varennes gecesi, 1982) .... monsieur sauce
 boulevard des assassins (1982) .... daniel salmon
 le grand pardon (1982) .... commissaire duché
 eaux profondes (1981) .... vic allen
 dead certain (1981) .... louis faguet
 malevil (1981) .... fulbert
 passione d'amore (1981) .... doctor
 un assassin qui passe (1981) .... ravic
 je vous aime (1980) .... julien tellier
 the lady banker (1980) .... horace vannister
 la terrazza (1980) (as jean louis trintignant) .... enrico d'orsi
 melancoly baby (1979) .... pierre
 le maître-nageur (1979) .... zopoulos'un bahçıvanı
 l'argent des autres (1978) .... henri rainier
 repérages (1977) .... victor
 les passagers (1977) .... alex moineau
 l'affaire (1977)
 il deserto dei tartari (1976) .... le médecin-major rovin
 le voyage de noces (1976) .... paul carter
 l'ordinateur des pompes funèbres (1976) .... fred malone
 il pleut sur santiago (1976) .... le sénateur/senator
 la donna della domenica (1975) .... massimo campi
 flic story (1975) .... emile buisson
 l'agression (1975) .... paul varlin
 le jeu avec le feu (1975) .... franz/francis
 le secret (1974) .... david daguerre
 l'escapade (1974) .... ferdinand
 le mouton enragé (1974) .... nicolas mallet
 glissements progressifs du plaisir (1974) .... the polis teğmeni
 les violons du bal (1974) .... lui (michel)
 le train (1973) .... julien maroyeur
 défense de savoir (1973) .... jean-pierre laubray
 une journée bien remplie (1973) .... le metteur en scène de la troupe des 'enfants du gard'
 un homme est mort (1972) .... lucien bellon
 l'attentat (1972) .... françois darien
 la course du lièvre à travers les champs (1972) .... tony
 sans mobile apparent (1971) .... stéphane carella
 l'opium et le baton (1971) .... chaudier
 le voyou (1970) .... simon duroc dit 'le suisse'
 las secretas intenciones (1970)
 il conformista (1970) .... marcello clerici
 così dolce... così perversa (1969) .... jean reynaud
 le voleur de crimes (1969) .... jean girod
 ma nuit chez maud (1969) .... jean-louis
 metti, una sera a cena (1969) .... michele
 z (ölümsüz, 1969) .... le juge d'instruction
 l'américain (1969) .... bruno
 la matriarca (1968) .... dr. carlo de marchi
 il grande silenzio (1968) .... silence
 l'homme qui ment (1968) .... jan robin/boris varissa
 les biches (1968) .... paul thomas
 la morte ha fatto l'uovo (1968) .... marco
 la société est une fleur carnivore (1968) .... anlatıcı
 remparts d'argile (1968) .... entrepreneur
 col cuore in gola (1967) .... bernard
 un homme à abattre (1967) .... raphael
 mon amour, mon amour (1967) .... vincent falaise
 paris brûle-t-il? (paris yanıyor, 1966) .... capitaine serge
 safari diamants (1966) .... raphaële vincente
 un homme et une femme (bir kadın ve bir erkek, 1966) .... jean-louis duroc
 le dix-septième ciel (1966) .... françois
 la longue marche (1966) .... philippe
 trans-europ-express (1966) .... elias/kendisi
 compartiment tueurs (1965) .... éric grandin
 "le train bleu s'arrête 13 fois" .... mezure (1 bölüm, 1965)
 merveilleuse angélique (anjelik saray yosması, 1965) .... claude le petit, dit le poète croté
 io uccido, tu uccidi (1965) .... (segment "la donna che viveva sola")
 la bonne occase (1965) .... jacques danzac
 fragilité, ton nom est femme (1965)
 mata hari, agent h21 (1964) .... captain françois lasalle
 les siffleurs (1964)
 avatar (1964) (tv)
 les pas perdus (1964) .... georges guichard
 l'enfer (1964) .... marcel #2
 château en suède (1963) .... eric
 il successo (1963) .... sergio
 il sorpasso (1962) (as jean louis trintignant) .... roberto mariani
 le combat dans l'île (1962) .... clément lesser
 les sept péchés capitaux (1962) .... paul ("la luxure" adlı bölüm)
 horace 62 (1962) .... joseph fabiani
 un jour à paris (1962)
 le jeu de la vérité (1961) .... guy de fleury
 le puits aux trois vérités (1961) .... un invité au vernissage
 l'atlantide (1961) .... pierre
 pleins feux sur l'assassin (1961) .... jean-marie de kerloguen
 austerlitz (1960) .... ségur fils
 la millième fenêtre (1960) .... georges desvignes
 le coeur battant (1960) .... françois
 estate violenta (1959).... carlo caremoli
 les liaisons dangereuses (1959) .... danceny
 parfois le dimanche (1959)
 club de femmes (1956) .... michel
 et dieu... créa la femme'' (ve tanrı kadını yarattı, 1956)  .... michel tardieu
 la loi des rues (1956) .... yves tréguier
 si tous les gars du monde....... jean-louis 
 senarist olarak 
 l'oeil écarlate (1993) (uyarlama senaryo)
 le maître-nageur (1979) (özgün senaryo)
 une journée bien remplie (1973) (özgün senaryo)

 yönetmen olarak 
 le maître-nageur (1979)
 une journée bien remplie (1973)

kaynakça

dış bağlantılar 
 imdb'de "jean-louis trintignant"
 allmovie.com'da "jean-louis trintignant"

1930 doğumlular
2022 yılında ölenler
20. yüzyılda erkek oyuncular
21. yüzyılda erkek oyuncular
fransız erkek sinema oyuncuları
gümüş ayı ödülü sahibi oyuncular
cannes film festivali en i̇yi erkek oyuncu ödülü sahipleri
en i̇yi erkek oyuncu césar ödülü sahipleri
cezayir bağımsızlık savaşı'nda kişiler
en i̇yi erkek oyuncu lumières ödülü sahipleri
avrupa film ödülleri en i̇yi erkek oyuncu ödülü sahipleri
gümüş ayı en i̇yi erkek oyuncu ödülü sahipleri
lumières ödülü sahipleri
césar ödülü sahipleri