1994 FIFA Dünya Kupası

1994 fifa dünya kupası, 17 haziran - 17 temmuz 1994 tarihleri arasında amerika birleşik devletleri'nde düzenlenen ve fifa dünya kupalarının 15.si olan futbol organizasyonu. normal süresi ve uzatmaları 0-0 biten final maçında penaltılar ile i̇talya'yı 3-2 ile yenen brezilya'nın 4. şampiyonluğu ile tamamlandı.

fifa'nın 1988 yılında turnuvayı düzenlemek için diğer önemli adaylar brezilya ve fas'ın önünde abd'yi tercih etmesi sürpriz olarak nitelendirildi. özellikle finaller öncesi bu ülkede latin amerika'dan göç eden nüfus haricinde halkın futbolla ilgilenmemesi nedeniyle seyirci sıkıntısı olabileceği şeklinde düşünce vardı. ancak bu düşüncelere rağmen ortalama 69.000 seyirci ortalaması ile 1950'de düzenlenen kupadan beri en yüksek seyirci sayısına ulaşıldı. toplamda maçları izlemeye giden 3.6 milyona yakın seyirci ile 1998 fifa dünya kupası'ndan itibaren katılımcı ülke sayısı 32'ye çıkmasına rağmen bu sayıya diğer iki turnuvada yaklaşılamadı.

yunanistan, nijerya ve suudi arabistan'ın katıldıkları ilk fifa dünya kupası olan turnuva, format olarak 1990 fifa dünya kupası ile aynı şekilde düzenlendi: finallere katılma hakkı kazanan 24 takım dörderli 6 gruba ayrılarak tek devreli lig üsulu maçlar yaptı. bu maçları ilk iki sırada bitiren ülke takımları direkt son 16'ya kalan 12 takımı oluşturdu. kalan 4 takım ise bu 6 grupta en iyi puan ve averaja sahip 4 takım arasından seçildi. gruplardan çıkan 16 takım tek maç üzerinden önceden belli fikstür ile eleme usulü ile maçlarını yaptı. galibiyete 3 puan verilen ilk fifa dünya kupası'dır.

elemeler 

1994 fifa dünya kupası, sovyetler birliği'nin dağılmasından sonra rusya'nın bağımsız olarak katıldığı ilk dünya kupası oldu. 1938'den beri ilk kez bir birleşik alman takımı bu dünya kupasına katıldı. afrika takımlarının 1990 fifa dünya kupası'nda gösterdiği başarı nedeniyle afrika kıtasının dünya kupasına gönderdiği takım sayısı 3'e yükseltildi.

norveç'in 1938'den, bolivya'nın 1950'den ve i̇sviçre'nin 1966'dan beri katıldığı ilk dünya kupasıdır.

çekoslovakya'nın 1993 yılında ikiye bölünmesiyle elemelere çekoslovakya adıyla başlayan takım çekler ve slovakların temsili olarak elemeleri dünya kupasına gitme hakkını kaybederek tamamladı. yugoslavya ise, birleşmiş milletler güvenlik konseyi'nin 31 mayıs 1992'de aldığı 757 no'lu kararla bu ülkeye yaptırımlar uygulanmasının kararlaştırılması nedeniyle fifa tarafından elemelerden çıkarıldı. şili'nin 1990 elemelerinde aldığı ceza 1994 dünya kupası için de devam ettiği için bu takım elemelere katılmadı.

1938'den beri ilk kez birleşik krallık'ı oluşturan dört ülkenin de (i̇ngiltere, i̇skoçya, galler ve kuzey i̇rlanda) katılamadığı ilk dünya kupası olmuştur.

stadyumlar

hakemler 

afrika
  lim kee chong
  neji jouini

asya
  jamal al sharif
  ali bujsaim

avrupa
  fabio baldas
  manuel díaz vega
  philip don
  bo karlsson
  hellmut krug
  leslie mottram
  peter mikkelsen
  pierluigi pairetto
  sándor puhl
  joël quiniou
  kurt röthlisberger
  mario van der ende

kuzey ve orta amerika
  arturo angeles
  rodrigo badilla
  arturo brizio carter

güney amerika
  josé torres cadena
  ernesto filippi
  francisco lamolina
  renato marsiglia
  alberto tejada

kadrolar

torbalar

grup aşaması

a grubu

b grubu

c grubu

d grubu

e grubu

f grubu

üçüncüler sıralaması

eleme aşaması

son 16

çeyrek final

yarı final

üçüncülük maçı

final

kazanan

ödüller

en i̇yiler takımı

i̇statistikler

gol krallığı 
6 gol

  hristo stoiçkov
  oleg salenko

5 gol

  romário
  jürgen klinsmann
  roberto baggio
  kennet andersson

4 gol

  gabriel batistuta
  florin răducioiu
  martin dahlin

3 gol

  bebeto
  dennis bergkamp
  gheorghe hagi
  josé luis caminero
  tomas brolin

2 gol

  claudio caniggia
  philippe albert
  yordan letchkov
  adolfo valencia
  rudi völler
  dino baggio
  hong myung-bo
  luis garcía
  wim jonk
  daniel amokachi
  emmanuel amuneke
  ilie dumitrescu
  fuad amin
  ion andoni goikoetxea
  adrian knup

1 gol

  abel balbo
  diego maradona
  marc degryse
  georges grün
  erwin sánchez
  branco
  márcio santos
  raí
  daniel borimirov
  nasko sirakov
  david embé
  roger milla
  françois omam-biyik
  hernán gaviria
  john harold lozano
  lothar matthäus
  karl-heinz riedle
  john aldridge
  ray houghton
  daniele massaro
  hwang sun-hong
  seo jung-won
  mohammed chaouch
  hassan nader
  marcelino bernal
  alberto garcía aspe
  bryan roy
  gaston taument
  aron winter
  finidi george
  samson siasia
  rashidi yekini
  kjetil rekdal
  dan petrescu
  dmitri radçenko
  fahad al-ghesheyan
  sami al-jaber
  saeed al-owairan
  txiki beguiristáin
  josep guardiola
  fernando hierro
  luis enrique
  julio salinas
  henrik larsson
  roger ljung
  håkan mild
  georges bregy
  stéphane chapuisat
  alain sutter
  earnie stewart
  eric wynalda

turnuva sıralaması

i̇lkler, notlar 
 rusya ilk turda elenmesine rağmen oleg salenko 3 maç oynayarak turnuvanın gol krallığını 6 golle hristo stoiçkov ile paylaştı. salenko, 28 haziran 1994 günü kamerun ile oynanan maçta 5 gol atarak dünya kupası’nda bir maçta en çok gol atan futbolcu unvanını aldı.
 aynı maçta kamerunlu futbolcu roger milla 42 yaşında iken giydiği millî forması ile gol atarak bu turnuvanın tarihinde gol atan en yaşlı oyuncu unvanını aldı.
 yunanistan, nijerya, rusya ve suudi arabistan ile defa dünya kupası finallerinde oynama hakkı kazandılar.
 1958'den 1990'a kadar sscb olarak katılan ülke dağılması ile birlikte ilk kez 1994'te rusya adı ile kupaya iştirak etti. 1938'den itibaren kupa finallerine ve elemelerine doğu almanya ve batı almanya şeklinde iki ülke olarak katılan almanya ise birleştikten sonra ilk kez dünya kupası'na katıldı. fifa, almanya'yı 1954 ile 1990 yılları arasında 10 kez batı almanya'nın devamı olarak kabul etti.
 afrika kıtası ilk kez 3 ülke ile kupaya katılma hakkını aldı.
 pontiac silverdome'da oynanan abd - i̇sviçre maçı ilk kez üstü tamamen kapalı bir sahada oynanan dünya kupası maçı oldu.
 brezilya bu kupayı dördüncü kez kazanan ilk takım oldu.
 i̇talyan kaleci gianluca pagliuca norveç maçında ceza sahası dışında topa elle müdahele etmesi sonucu kırmızı kart görerek kupa tarihinde sahadan atılan ilk kaleci oldu.
 i̇ngiltere'nin kupaya katılmaya başladığı 1950'den beri ilk kez bir kupaya hiçbir büyük britanya ülkesi katılamadı.
 maçın hakemleri ilk kez bu kupada klasikleşmiş siyah formalarını çıkararak, ülke takımlarının forma renklerine bağlı olarak, kırmızı, sarı gibi değişik renklerde forma giymeye başladılar.
 1994 dünya kupası grup aşamasında galibiyete 3 puan sistemi ile oynandı. önceki turnuvalarda galip takıma 2 puan veriliyordu.
 bulgaristan millî takımının ilk 11'indeki tüm futbolcuların adının sonunda "ov" vardır.
 kolombiya'nın sağ beki escobar, 22 haziran 1994'teki abd maçında kendi kalesine gol atarak ülkesinin elenmesine yol açmıştı. escobar, 2 temmuz 1994'te kolombiya'nın medellin kentindeki bir barda vurularak öldürüldü. escobar'a 12 kez ateş eden katilin her ateş edişinde gol diye bağırdığı belirtildi.

ayrıca bakınız 
 world cup usa '94

kaynakça 
 1994 fifa dünya kupası istatistikleri footbalistic

 
fifa dünya kupası turnuvaları