Şarkikaraağaç

şarkikaraağaç eski ve halk arasındaki ismiyle karaağaç, isparta ilinin bir ilçesidir. on iki ilçesi bulunan isparta ilinde nüfus büyüklüğü bakımından üçüncü sıradadır.

i̇sim kökeni 
i̇lçenin adındaki "şarkî" sıfatı "doğuya ait, doğuda" anlamına gelir. karaağaç adında denizli iline bağlı bir ilçe daha bulunması, bundan dolayı da herhangi bir karışıklığın ortaya çıkmaması için biraz daha doğuda olan isparta'ya bağlı karaağaç'a "şarkî", batıda olan denizli'ye bağlı karaağaç'a da "garbî" (batıya ait, batıda) sıfatı konulmuştur. ancak sonraki yıllarda denizli'nin garbî karaağaç'ı, adını acıpayam olarak değiştirmiştir. isparta'ya bağlı karaağaç'ın önündeki "şarkî" kelimesi ise kaldırılmadan bugüne kadar kullanılagelmiştir. yazılış biçimi eskiden şarkî karaağaç ya da şarki karaağaç iken, bugün sadece şarkikaraağaç olarak birleşik yazılır. yöre halkı günlük konuşmalarında genelde şarkikaraağaç yerine karaağaç, karaaç ya da garaaç deyimini kullanır.

tarihçe 
12. yüzyılın başında selçuklu egemenliğine giren şarkikaraağaç, 1864'te konya vilâyetine bağlanarak kaza yapılmış ve 1878 yılında da isparta vilâyetine bağlanmıştır. göller bölgesinin en önemli yerleşim merkezlerinden biridir. bugün birer ilçe olan gelendost ve yenişarbademli, 1950'li yıllara kadar isparta'nın en büyük ilçelerinden biri olan şarkikaraağaç'tan bazı siyasi nedenlerle koparılarak ilçe yapılmıştır.

eski çağda adı neapolis olan ilçenin verimli bir ovada bulunduğu için tarıma elverişli olması, kuzeyden gelen tacirlerin neapolis'in batı ve güneyine gidip gelmesi; neapolis'in ticaret hacminin artmasında olduğu gibi zengin bir tarihe ev sahipliği yapmasına da vesile olmuştur.

coğrafya

konumu 
şarkikaraağaç, akdeniz bölgesinin batı bölümünde, göller yöresi’nde isparta-konya karayolu üzerinde yer almaktadır. isparta'nın nüfus bakımından en büyük üçüncü ilçesidir. güneyde beyşehir ve yenişarbademli, kuzeyde yalvaç, akşehir, doğanhisar, batıda gelendost ve eğirdir, doğuda hüyük ile çevrilidir. i̇lçenin yüzölçümü 1232 km²'dir. i̇lçenin etrafında kuzeydoğusunda sultandağları, batıda anamas dağları, güneyde orta toroslar, karadağ ve kızıldağ bulunmaktadır. i̇lçe isparta il merkezinin 118 km kuzeydoğusunda bulunmakta olup konya'ya 120 km, antalya'ya 240 km, ankara'ya 300 km, afyonkarahisar'a 145 km, akşehir’e 50 km, beyşehir'e 57 km, yalvaç'a 32 km, eğirdir'e 84 km uzaklıktadır.

şarkikaraağaç ilçesi isparta-konya karayolu üzerindedir. isparta il merkezine her yarım saate bir otobüs bulunmaktadır. i̇lçe şehirlerarası otobüs terminalinden tüm şehirlere otobüs imkânı mevcuttur. i̇lçe, isparta süleyman demirel havalimanına 148 km, konya havalimanına 138 km ve antalya havalimanına 235 km mesafededir.

i̇klim ve bitki örtüsü 
akdeniz iklimi ile karasal iklim arasında, karasal iklime daha yakın bir iklim yapısına sahiptir. yazları sıcak ve kurak, kışları ise soğuk ve yağışlıdır. arazi bitki örtüsü bakımından genelde çıplaktır. ovalar ve düşük yükselti alan kuramının yayvan olduğu bölgeler genellikle tarım arazileri olduğu için bu kesimlerde buğday, arpa, yulaf gibi tahıl ürünleri, şeker pancarı, haşhaş, ayçiçeği gibi tarla ürünleri, sebze, meyve ağaçlarından oluşan otsu ve odunsu bitki örtüsü gözlenmektedir. kızıldağ'ın kuzey ve kuzeydoğu yamaçlarında sedir ağaçları, anamasdağ bölgesinde ve özellikle karbonatlı kayaçların göstermelik verdiği diğer bazı bölgelerde çam, karaçam, bodur çalı ve bazı otsulara rastlanır.

nüfus 
i̇lçeye bağlı; 2 belde ve 26 köy bulunmaktadır.

ekonomi 
i̇lçenin akşehir ve konya ile de küçümsenmeyecek bir ticaret diyaloğu vardır. bu diyalog geçmişte olduğu gibi bugün de devam etmektedir.

i̇lçe sınırlari içinde bulunan kızıldağ millî parkı, temiz havası ve sedir ağaçlarıyla özellikle yaz aylarında ilçeye ekonomik ve sosyal alanda ciddî bir hareketlilik kazandırır.

dünya barit yataklarının %0,05'i de şarkikaraağaç sınırları içerisindedir.

eğitim 
i̇lçenin eğitim olanakları oldukça gelişmiştir. i̇lçede başta anadolu öğretmen lisesi olmak üzere örgün ve yaygın eğitim veren her kademe eğitim ve öğretim kurumları vardır. bu eğitim kurumları, il geneli ve çevre iller arasındaki başarıları ile isparta ilinin önde gelen eğitim kurumları arasında yer alır.
i̇lçede süleyman demirel üniversitesine bağlı bir meslek yüksek okulu bulunmaktadır.

futbol 
şarkikaraağaçspor, 1970'li yıllarda isparta'nın şarkikaraağaç ilçesinde kurulan futbol kulübüdür. renkleri sarı-kırmızı-siyahtır. kuruluşundan bu yana amatör liglerde mücadele eden şarkikaraağaçspor çeşitli dönemlerde 3. lige çok yaklaşmasına rağmen yükselememiştir. 2000 yılından sonra tekrar aktif mücadele eden takım bu dönemde başarılı sonuçlar almıştır.

belediye başkanları 
1893 (h. 1309)'ten günümüze şarkîkaraağaç'ta görev yapmış olan belediye başkanları

 7 haziran 1309......(seçimle) kara ali
 5 kânunısânî 1328...(seçimle) i̇rfan efendizade himmet efendi
 9 mart 1329.........(seçimle) ramazan ağazade ramazan efendi
 31 mart 1333.........(seçimle) şatıroğlu sadık
 3 aralık 1338.......(seçimle) gümüşoğlu hacı ömer
 5 nisan 1339........(seçimle) şatıroğlu sadık
 1 ağustos 1339......(seçimle) hacı ramazanoğlu etem
 27 mayıs 1340........(seçimle) şakir efendioğlu reşat
 10 kasım 1340........(seçimle) gümüşoğlu hacı ömer
 6 mart 1927.........(seçimle) molla ahmedoğlu vahid
 20 ekim 1930.........(seçimle) hocaoğlu sadık
 29 nisan 1933........(seçimle) kapcıoğlu i̇zzet
 13 ekim 1938.........(vekâleten) kaymakam bediî güven
 26 haziran 1939......(seçimle) ahmet ateş
 10 haziran 1946......(seçimle) tevfik çiftçi
 8 eylül 1950........(seçimle) abdürrahim çağırıcı
 27 mayıs 1960........(vekâleten) yarbay nazif esin
 1 ağustos 1960......(vekâleten) kaymakam mustafa aykut
 5 eylül 1961........(vekâleten) kaymakam orhan tütüncü
 22 ocak 1962.........(vekâleten) kaymakam turan sarıca
 24 ağustos 1962......(vekâleten) kaymakam güner orbay
 2 kasım 1962........(vekâleten) ali suavi erdemtok
 21 kasım 1963........(seçimle) tevfik şatıroğlu
 6 haziran 1968......(seçimle) sadık akman
 11 aralık 1977.......(seçimle) fikri togay
 1979......................... vedat gürakan
 12 eylül sonrası atama
 ......................(atama) mehmet yılmaz
 ......................(atama) rüstem kılıçaslan
 ......................(atama) mehmet eroğlu
 ......................(atama) ahmed yaman
 ......................(vekâleten) kaymakam fevzi güneş
 26 mart 1984.........(seçimle) mevlüt özdemir
 2 nisan 1989........(seçimle) mevlüt özdemir
 27 mart 1994........(seçimle) mevlüt özdemir
 18 nisan 1999........(seçimle) mehmet güven
 28 mart 2004.........(seçimle) mevlüt özdemir
 7 haziran 2009......(seçimle) mevlüt özdemir
 bel.meclis.seçimi.......... şafak ufacık
 30 mart 2014..........(seçimle) i̇sa çarkacı
 31 mart 2019..........(seçimle) i̇sa çarkacı

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerelnet: şarkikaraağaç 
 onar, zafer. şarkî karaağaç, 1973.
 şarkî karaağaç yıllığı, şarkî karaağaç belediyesi yayını, 1995.
 türkiye i̇statistik kurumu