Şevket Rado

şevket rado (21 nisan 1913, üsküp - 9 nisan 1988, i̇stanbul), türk gazeteci, yazar, yayıncı.

1930 yılından 1980’li yılların sonuna kadar birçok farklı türde eser vermiş; sohbet türünün türk edebiyatındaki temsilcisi olmuş bir edebiyatçı ve türk dergicilik tarihinde önemli yeri olan hayat, ses, hayat tarih gibi mecmuaların yayımcısıdır.  rado, yirmi beş yıl boyunca akşam gazetesinde yazdığı fıkralar ve "aile sohbetleri" başlıklı radyo  programları ile tanınıp sevilmiştir.

yaşamı

eğitimi ve gençlik yılları 
1913 yılında yugoslavya’nın radoviş şehrinde doğdu. babası hıfzı bey, annesi kevser hanım’dır. anne tarafından dedesi radovişli mustafa bey, selanik mebusu ve selanik’te rumeli, zaman ve ayna gazetelerini çıkaran bir yayıncı idi.

balkan savaşı çıkınca ailesi, o henüz dokuz aylıkken i̇stanbul'a göç etti. ortaöğrenimini vefa ve pertevniyal liselerinde tamamladı.  fransızca öğretmeni nurullah ataç,  edebiyata yönelmesinde etkili oldu. hece ölçüsüyle yazdığı ilk şiirlerini 1931-1932 yıllarında muhit, milli mecmua ve daha sonra varlık dergisinde şevket hıfzı imzasıyla yayımladı.

lise son sınıf öğrencisi iken nurullah ataç'ın yardımıyla  son posta gazetesinde geceleri musahhih (düzeltmen) ve muhabir olarak çalışmaya başladı.

yükseköğrenimini 1936’da ankara üniversitesi hukuk fakültesi'nde tamamladı. öğrencilik yılarında edebiyatla ilgilenmeyi sürdürdü, pek çok edebiyatçıyla tanışıp dost oldu. cahit sıtkı tarancı, ahmet muhip dıranas, ziya osman saba, feridun fazıl tülbentçi en yakın arkadaşları arasında yer aldı. orhan veli kanık, oktay rifat ve melih cevdet anday’la bu dönemde tanışıp dost oldu.

fıkra yazarlığı ve radyoculuk 
hukuk öğrenimin tamamlamasının ardından i̇stanbul'a döndü ve 1939'dan itibaren akşam gazetesinde fıkra yazarlığına başladı.

akşam gazetesindeki yazılarını yirmi beş yıl sürdüren şevket rado, gazetecilik dışında zoğrafyon rum lisesi'nde sosyoloji, saint joseph fransız lisesi'nde ise edebiyat öğretmenliği yaptı. ayrıca i̇stanbul üniversitesi gazetecilik enstitüsü'ndeki "yazı türleri" adlı dersi yürüttü.

rado ayrıca yirmi beş yıl boyunca  i̇stanbul radyosu'nda her hafta aile sohbetleri programı yaptı. i̇stanbul radyosu'ndaki konuşmaların bir kısmını eşref saat (1958) adlı kitapta topladı. bu eserde okuyuculara. faziletli ve çalışkan olmayı telkin etti.

1943 yılında i̇stanbul üniversitesi hukuk fakültesi'nde öğretim üyesi türkan basman ile evlendi, bu evlilikten bir çocukları oldu.

dergicilik 
1945 yılında yapı ve kredi bankası’nın basın ve yayın işlerini yürütmeye başlayan rado, bankanın çatısı altında ilk olarak 1945 yılında doğan kardeş adlı çocuk dergisini yayımlamaya başladı. ardından bankanın  kültür ve sanat danışmanı vedat nedim birlikte aile (1947) dergisini çıkardı ve haftalık resimli hayat (1952-1953) dergisini yapı kredi yayını olarak çıkarmaya başladı.

1956'da resimli hayat, hayat adını aldı. sansasyonel amerikan tarzı habercilik anlayışından esinlenerek, bol resme ve güncel konulara ağırlık veren fransız paris match dergisi örnek alınarak düzenlendi. hayat dergisi, daha ilk sayısında 193.000 adet satarak türkiye’de rekor kırdı. bu rakam, 1958–1968 yılları arasında ise 200.000'lere kadar çıktı. şevket rado, hayat dergisi  kapanana kadar devamlı olarak her hafta sohbet köşesinde yazılar yazdı.

hayat dışında sinema-tiyatro dergisi ses ile resimli roman, hayat spor, ayna ve hayat tarih dergileri de şevket rado’nun çıkardığı ve yönettiği dergilerdir. hayat dergisi ve diğer yayınlar, 1978 yılında başlayan bir grev neticesinde kapandı.

şevket rado, 1961 yılında hayat ansiklopedisi adlı genel kültür ansiklopedisini fasiküller halinde yayımladı. ansiklopedi, büyük ilgi gördü ve 150.000 adetten fazla sattı. rado, 1960'lı yıllarda hayat ansiklopedisi'nin yanı sıra  hayat türkiye ansiklopedisi'ni fasiküller halinde yayımladı. bunların dışında çeşitli eğitici yayınlar, ansiklopedi ve sözlükler, çocuk kitapları gibi yüzlerce kitap yayınladı.

1975’te  akbank kültür yayınları'nın dört ayda bir çıkardığı türkiyemiz adlı derginin genel yayın yönetmenliğini üstlendi.

hat koleksiyonu 
hattat emin barın’ın divanyolu’ndaki atölyesinde yapılan toplantılara katılarak tezhip,  hat ve cilt sanatları hakkındaki değerlendirmelerden yararlanan rado,  hattatlarla ve hat sanatıyla ilgili çeşitli makaleler yazdı; çok geniş bir hat koleksiyonu oluşturdu. bu ünlü koleksiyonun büyük  bir kısmı, rado'nun ölümünden sonra sakıp sabancı müzesi koleksiyonuna katıldı.

son yılları ve ölümü 
1983’te türk dil kurumu'nun bilim kurulu üyeliğine seçidi. gazetecilikte elli yıllık hizmetinden nedeniyle 1987’de burhan felek basın hizmet ödülüne değer görüldü. rado, son yıllarında tercüman gazetesi için  sohbet yazıları yazdı.  9 nisan 1988 günü i̇stanbul'da öldü.

eserleri

kitapları 
 ahmet mithat efendi
 aile sohbetleri
 amerikan masalı
 eşref saat
 hayat ansiklopedisi
 hayat böyledir
 hayat türkiye ansiklopedisi
 karacaoğlan, türk şiirinden seçmeler
 kerem ile aslı, türk halk hikayeleri
 milliyetçi çin ne âlemde?
 on sekizinci yüzyılın başında osmanlı kıyafetleri
 paris'te bir osmanlı sefiri
 saadet yolu
 sözün gelişi
 şiirler (bir başlangıcın hikayesi)
 tatlı dil
 toplum i̇çinde yalnız kalmak
 türk hattatları
 türkiye cumhurbaşkanı mustafa kemal çanakkale’yi anlatıyor
 ümit dünyası
 yirmi sekiz mehmet çelebi'nin fransa seyahatnamesi
 yunus emre (1238? – 1320?)
 50. yılında sovyet rusya

araştırma-i̇nceleme 
 türk tarih dil kurumu
 türk matbaacılık tarihi
 türk hattatları
 hayat spor

kaynaklar 

1913 doğumlular
1988 yılında ölenler
20. yüzyıl türk gazetecileri
20. yüzyıl türk yazarları
burhan felek basın hizmet ödülü sahipleri