IV. Henry

iv. henry  veya henry bolingbroke (3 nisan 1367 - 20 mart 1413), 1399 - 1413 yılları arasındaki i̇ngiltere ve i̇rlanda kralı. plantagenet hanedanı'nın 9. kralı ve bu hanedanın lancaster hanedanı koluna mensup ilk hükümdardır. büyükbabası olan iii. edward gibi meşru fransa kralı olma iddiasında da devam etmiştir. norman fethi'nden bu yana ana dili fransızca yerine i̇ngilizce olan ilk i̇ngiltere kralıydı.

hayatı
babası lancaster dükü john gaunt olup iii. edward'ın üçüncü oğlu idi. iii. edward'dan sonra i̇ngiltere krallığı tahtına geçmiş olan kuzeni ii. richard'ın hükümdarlık döneminde babası çok önemli siyasi roller oynamıştır. iv. henry'nin annesi blanche lancasterli idi ve şahsen lancaster ailesinin elinde bulunan büyük araziler annesine verasetle geçmişti. iv. henry bu arazilere annesinden kalan mirasla sahip olduğu için kral olmadan şahsen çok zengin bir soylu idi. kuzeni ii. richard çocuksuz idi ve babası iii. edward'ın oğlu olduğu ve babası iii. richard'dan önce öldüğü için iv. henry meşru olarak i̇ngiltere krallığı kral adayı idi. fakat 1399'da, ii. richard hala hayatta iken, iv. henry gönderilmiş olduğu fransa sürgününden i̇ngiltere'ye dönerek kendini i̇ngiltere kralı ilan etti. çok geçmeden kuzeni ii richard'ı esir alarak onun tahttan feragat etmesini sağlayarak 30 eylül 1399'da resmen i̇ngiltere kralı olarak kabul edildi.

lancaster dükü olduğu için plantagent hanedanı'na dahil olmakla beraber bu hanedanın bir kolu olarak lancaster hanedanı'nın ilk kralı oldu. iii. edward'ın diğer bir oğlu olan york dükü edward langley'den plantagent hanedanının ikinci kolu olan york hanedanı ortaya çıktı. bu iki hanedan kolu (1455-1485) döneminde karşılıklı taht mücadelesine girișip i̇ngiltere'de güller savaşı adlı bir iç savaş ortaya çıkmasına neden oldular.

son yılları ve ölümü

evliliği ve çocukları 
henry bolingbroke daha kral olmadan 1381'de 7. hereford kontu, humphery de bohun'un kızı olan maria de bohun ile eşinin babasının malikanesi olan rochford hall, essex'de yapılan bir törenle evlilik yapmıştır. bu evlilik için haziran 1380'de henry'nin babası gaunt'lu john tarafından satın alınan resmi evlenme ruhsatının kaydı "i̇ngiltere kamu kayıtlar ofis"'inde bulunmaktadır.

bu evlilikten şu 6 çocukları olmuştur:
 v. henry (1386-1422)
 thomas lancasterli 1. clarence dükü (1388-1421)
 john lancasterli 1. bedford dükü (1389-1435)
 humphrey, 1. gloucester dükü (1390-1447)
 blanche i̇ngiltereli (1392-1409). 1402'de palatine elektörü iii. ludwig ile evlendi
 philippa i̇ngiltereli (1394-1430). 1406'da danimarka, norveç ve i̇sveç kralı olan pomenranya'lı eric ile evlendi.
iv. henry'nin bu altı çocuğundan ancak ikisinin, v. henry ve gloucester dükü humphrey'nin, evliliklerinden yetişkinliğe erişen çocukları oldu ve diğerlerin evliliklerinden yetişkinliğe erişen çocukları olmadı. maria de bohun 4 temmuz 1394'te, yine henry bolingbroke krallığı eline geçirmeden, öldü.

iv. henry krallığı eline geçirdikten sonra 7 şubat 1403'de winchester'de navarra kralı ii. carlo ile joan fransalı'nın kızı olan joan navarralı ile ikinci evlilik yapmıştır. joan navarralı, brötanya'lı v. jean'ın dul karısı idi ve ilk kocasından dört kız çocuğu ve dört oğlu bulunmaktaydı. iv. henry'nin joan navarrali ile bu evliliğinden 1401'de edmund adını verdikleri tek bir oğulları oldu ama bu bebek daha bir yaşına bile girmeden öldü.

notlar

dış bağlantılar

 britanya krallığı resmi websitesinde "henry iv" maddesi 
 "bbc history" websitesinde "henry iv" maddesi 
 henry iv - archontology.org

 
1367 doğumlular
1413 yılında ölenler
lancaster hanedanı
i̇ngiltere kral ve kraliçeleri
14. yüzyılda i̇ngilizler
14. yüzyıl hükümdarları
15. yüzyıl hükümdarları
yüz yıl savaşı'ndaki kişiler