Mihail Kalinin

mihail i̇vanoviç kalinin (rusça: михаи́л ива́нович кали́нин) (7 kasım 1875 – 3 haziran 1946), 1919-1946 yılları arasında yüksek sovyet prezidyumu başkanı olmuş bolşevik devrimci. 1926 yılından itibaren sovyetler birliği komünist partisi (sbkp) politbüro üyesi olmuştur. sbkp genel sekreteri josef stalin’in yakın çalışma arkadaşı ve "eski bolşevik"tir.

gençliği 
kalinin 7 kasım 1875 günü rus i̇mparatorluğuna bağlı tver oblastındaki bir köyde köylü bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelir. 1889 yılında orta eğitimini tamamlayarak çiftliklerde çalışmaya başlar. daha sonra sankt-peterburg’a geçer ve 1895 yılında metal işçisi olur. 1906 yılında estonya kökenli katarina loorberg ile evlenir.

siyasete atılması 
kalinin 1898 yılında rus sosyal demokrat i̇şçi partisi rsdi̇p’e katılmıştır. partiye ilk katılanlardandır. rsdi̇p içinde 1903 yılında yaşanan bolşevik – menşevik ayrışmasında vladimir lenin tarafında bolşeviklerin yanında yer alır. 1905 devrimi sırasında metal işçileri arasında örgütlenir. sonrasında sırasıyla tiflis, reval, tallinn ve moskova’da görev yapar. 1912 yılında prag’da yapılan ve bolşeviklerin ayrı bir siyasi parti olduklarını ilan ettikleri ilk toplantı olan parti konferansına delege olarak katılır. oluşturulan merkez komiteye aday üye olarak seçilir ve rusya’da faaliyet göstermesi kararlaştırılır.

1917 yılı 
kalinin 1916 yılında siyasi faaliyetlerinden ötürü tutuklanır. 1917 yılında şubat devrimi ile çarlık rejiminin devrilmesiyle beraber serbest kalır. başkent sankt-peterburg’a giderek buradaki bolşeviklere katılır. pravda gazetesinin çıkartılmasına yardımcı olur. bu dönemde pravda yayın kurulundaki josef stalin ve matvei muranov gibi menşeviklerle birleşilmesini savunur. lenin'in sürgünde bulunduğu i̇sviçre’den mühürlü tren ile dönmesiyle beraber yayınladığı nisan tezlerinden sonra fikirlerini değiştirecektir. ancak yaz aylarında aleksandr kerenski’nin başbakanlığını yürüttüğü geçici hükümetin silahlı bir ayaklanmayla devrilmesine karşıdır. kalinin ekim devriminin öncesi ve sırasında petrograd şehir duması tarafından seçilmiş belediye başkanıdır.

sovyet devlet adamı 

1919 yılında rusya komünist partisi merkez komitesi üyesi ve politbüro aday üyesi olur. yakov sverdlov mart 1919’da hayatını kaybedince kalinin onun yerine tüm rusya merkez yönetim komitesi (vtsik) başkanlığına getirilir. kalinin’in başkanlığının adı çok kez değişikliğe uğrar. kalinin bu görevde ii. dünya savaşının sonuna kadar bulunacaktır.

komintern görevleri 
kalinin 1920 yılında moskova’da yapılan komintern 2. kongresine rus delegasyonunda katılır. ayrıca 1924 yılındaki komintern 5. kongresine de hitap edecektir.

stalin ile ilişkileri 

1924 yılında lenin'in ölümünden sonra başlayan bolşevikler arası iktidar kavgasında stalin tarafında yer aldı. köylü geçmişe sahip olduğundan dolayı devlet başkanı olması sovyetler birliği için bir gurur kaynağı olarak gösterildi. ancak sovyetler birliğinde gerçek karar yetkisi hep bolşevik parti yönetiminde oldu.

büyük temizlik adı verilen tasfiye hareketlerine karşı çıkmasa da idam cezalarına tepki gösterdi. yakın arkadaşı avel enukidze'nin idamına karşı çıksa da stalin'e hep bağlı kaldı. kendisi de bu dönemde nkvd tarafından takip edildi. eşi, karşı-devrimci troçkist eylemlerinden dolayı 25 ekim 1938 tarihinde tutuklandı. çalışma kampına sürüldü ve ancak 1945 yılında serbest kaldı.

ölümü ve geleneği 
1946 yılında emekli oldu ve aynı yıl 3 haziran günü moskova'da öldü. devlet töreniyle kremlin duvarı mezarlığına gömüldü. yaşamı sırasında tver, korolyov ve königsberg şehirlerine onun adı verildi. sovyetler birliği dağıldıktan sonra eski adı königsberg olan kaliningrad hâlâ onun adını taşımaktadır.

kaynakça 

  

1875 doğumlular
1946 yılında ölenler
sovyetler birliği devlet başkanları
eski bolşevikler
kremlin duvarı mezarlığı'na defnedilenler
sscb yüksek sovyeti 2. dönem milletvekilleri