William Chester Minor

william chester minor ya da bilinen adıyla w. c. minor (1834 - 26 mart 1920), abd ordusunda cerrahlık yapmış ve oxford english dictionary için büyük katkılarda bulunan kişidir. bir süre akıl hastanesinde tutulmuştur.

biyografi

i̇lk yılları 
minor  ceylon (şu anda sri lanka) adasında doğmuştur, new england'da congregationalist kilisesi'ne bağlı misyoner bir ailenin çocuğudur. çok sayıda üvey kardeşi vardır, bunların arasında 1880'lerde seattle belediye başkanlığı yapmış thomas t. minor'da bulunur.  14 yaşında abd'ye gönderildi, ve 1863'te yale'de tıp eğitimini tamamladı.

askeri kariyeri 
cerrah olarak abd ordusuna kabul edildi ve mayıs 1864'te wilderness muharebesi'ne gönderildi. i̇ki tarafta büyük kayıplar vermiştir. minor'a ordu tarafından i̇rlandalı bir kaçak askere cezanlandırma görevi verilmiştir. bu askerin alnına ingilizcede deserter yani kaçak anlamına gelen kelimenin baş harfi olan d harfini dağlamıştır. bu olay onda akıl hastalığına neden olacak sanrıları tetiklemiştir.

amerikan i̇ç savaşı'ndan sonra, minor new york'ta bir göreve başlamıştır. görev sırasında izin günlerinde hayat kadınlarıyla beraber oluyordu. 1867'de bu durum ordunun dikkatini çekince onu uzak bir yere florida panhandle'a transfer ettiler. 1868'de sanrı durumu ilerledi ve washington, dc'deki st. elizabeths hastanesi'nin tımarhanesine yatırıldı. 18 ayın sonunda hiçbir gelişme göstermedi.

i̇ngiltere'ye taşınması 
1871'de birleşik krallık'a gitti ve lambeth, londra'da ahlaksız hayatına geri döndüğü bir gecekonduya yerleşti. 17 şubat 1872'de paranoyasından dolayı zorla girdiği bir evde george merrett isimli bir adamı vurarak öldürdü. merrett 6 çocuğunu ve hamile karısı eliza'yı geçindiriyordu. duruşma öncesindeki süreçte londra'daki horsemonger lane gaol hapisanesinde tutuldu, minor deliliğinden ötürü suçsuz bulundu ve crowthorne'daki broadmoor hastanesi'nde tımarhane koğuşuna kapatıldı. ordu emekliliğinden ve tehlikeli bulunmadığından dolayı rahat bir koğuşta tutuldu ve burada kitap alıp okuma hakkına sahip oldu.

oxford i̇ngilizce sözlüğü'ne yazar olması 
kitapçılarla yazışması sayesinde oxford i̇ngilizce sözlük'e gönüllüler arandığını öğrendi.geri kalan hayatının büyük kısmını bu işe adadı. en etkili gönüllülerden biri oldu, okuduğu kendi kişisel kütüphanesi sayesinde alıntı yaparak resimlerle özel kelimeler derledi. sıklıkla öldürdüğü adamın dul eşi tarafından ziyaret ediliyordu ve kadın ona kitaplar getiriyordu. sözlüğü derleyen gönüllüler isterlerse sözlükteki kelimelerin örnek kullanımlarını yayınlayabiliyorlardı. chester da bunu yaptı ve listesi kolaylıkla büyüdü. yıllar sonra oxford i̇ngilizce sözlük editörü dr. james murray, minor'ın geçmişini öğrendi ve onu ziyaret etti.

1902'de minor'ın durumu kötüleşti ve kendi penisini kesti.(autopeotomy). sağlığı kötüleştiği için abd'ye  st. elizabeths hastanesi'ne dönmesine izin verildi; daha sonra dementia praecox tanısı kondu. 1920'de new haven, connecticut'ta öldü.

popüler kültürde 
simon winchester tarafından 1998'de yayımlanan the surgeon of crowthorne isimli kitap (abd'de the professor and the madman adında yayımlandı) minor'ın yaşamının son yıllarından ve oxford i̇ngilizce sözlük yazarı olduğu zamanlardan günlükler içeriyor.
ayrıca 2018 yapımı mel gibson'nın başrolü olduğu deli ve dahi filminde hayatı ve oxford sözlüğüne yaptığı katkılar trajik bir şekilde anlatılmıştır.

kaynakça

diğer kaynaklar 
  ().

dış bağlantılar 
biography of william chester minor
oxforddnb.com

1834 doğumlular
1920 yılında ölenler
amerikalı cerrahlar
amerikalı askerî hekimler
amerikalı subaylar
yale üniversitesinde öğrenim görenler
amerikan i̇ç savaşı'nda kişiler
şizofren olan kişiler