Queensrÿche

queensrÿche, amerikalı heavy metal grubu. 1980'de washington eyaletinin bellevue şehrinde the mob adıyla kuruldu. grup, 2022 itibarıyla 15 stüdyo albümü, bir ep, 6 dvd yayımladı ve aktif müzik yaşamına devam etmektedir. orijinal kadro, gitarda michael wilton ve chris degarmo, davulda scott rockenfield, bas gitarda eddie jackson ve vokalde geoff tate'ten oluşuyordu.

queensrÿche, abd'de 6 milyonun üzerinde ve dünya çapında 20 milyonun üzerinde albüm sattı. 1980'lerin ortalarından sonlarına dek progresif metalin liderlerinden biri olarak kabul edildi. genellikle dream theater ve fates warning ile birlikte türün "üç büyükler"inden biri olarak kabul edilir. grup, tüm zamanların en önemli heavy metal konsept albümlerinden biri olarak kabul edilen 1988 tarihli operation: mindcrime'ın yayımlanmasından sonra dünya çapında beğeni topladı. bir sonraki albümleri empire (1990) da başarıyı yakaladı ve grup, bu iki albümdeki şarkılar için üç kez grammy ödülü'ne aday gösterildi. 1998'de davulcu rockenfield de bireysel olarak grammy adayı oldu.

1998'de gitarist ve söz yazarı chris degarmo kişisel nedenlerle gruptan ayrıldı ancak 2003'te tribe albümünü yazmak ve kaydetmek için kısa süreliğine döndü. sonraki yıllarda degarmo'nun yerine sırasıyla kelly gray, mike stone ve parker lundgren geçti. nisan 2012'de brezilya'nın são paulo şehrindeki bir konserden önce sahne arkasında yaşanan bir tartışmanın ardından tate gruptan kovuldu ve yerine o zamanki crimson glory vokalisti todd la torre geldi. buna tepki tate ve eşi susan (2005-2012 yılları arasında grubun menajeri), sözleşmesinin haksız yere feshedildiğini iddia ederek washington mahkemesinde dava açtı. i̇htiyati tedbir kararı, mahkeme sonuçlanana veya anlaşma sağlanana kadar her iki tarafın da queensrÿche adını kullanmasına izin verdi. 17 nisan 2014'te anlaşma sağlandı ve grubun ticari marka hakları kurucu üyeler wilton, rockenfield ve jackson'a geçti. bu grup, vokalist la torre ve gitarist lundgren'in de yer aldığı kadroyla konser vermeye devam etti.

her iki tarafın da queensrÿche adını kullanabildiği dönemde tate, eski gitarist gray ile birlikte blue öyster cult, ozzy osbourne, whitesnake, dio, ac/dc ve quiet riot gibi grupların müzisyenlerinden oluşan kendi grubu kurdu. queensrÿche'ın bu geoff tate versiyonu, 23 nisan 2013'te frequency unknown albümünü yayımladı. tate'in yerine la torre'nin aldığı queensrÿche ise avrupa'da 24 ve abd'de 25 haziran 2013'te kendi adını taşıyan albümünü yayımladı. her iki grup da 2013 ve 2014'te turneye çıktı. ardından tate, kendi grubunun adını operation: mindcrime olarak değiştirdi. vokallerini la torre'nin üstlendiği queensrÿche ise daha sonra üç albüm daha kaydetti: condition hüman (2015), the verdict (2019) ve digital noise alliance (2022).

tarihçe 
queensrÿche grubunun kuruluşu 1980'lerin başına rastlamaktadır. cross+fire grubunun gitaristi michael wilton ve davulcusu scott rockenfield, gruba ikinci gitarist olarak chris degarmo'yu ve bas gitarist olarak eddie jackson'ı dahil etmişlerdir. "cross+fire"  genellikle iron maiden ve judas priest gibi grupların şarkılarını yorumlamıştır. grup sonradan degarmo ve jackson'un katılımıyla isim değiştirmiş ve the mob adını almıştır. "the mob"un vokalist yoksunluğuna çare olarak ise o dönemde önce babylon, sonra da the myth adlı gruplarda çalışan geoff tate gruba dahil edilmiştir. the mob, 1981 yılında queen of the reich, nightrider, blinded ve lady wore black şarkılarını içeren dört parçalık bir demo albüm kaydetmiştir. grup aynı yıl içinde "the mob" ismini değiştirme yoluna gitmiştir. demo albümün ilk şarkısı olan ve söz-müziği gitarist chris degarmo'ya ait olan "queen of the reich" (i̇mparatorluğun kraliçesi) ismi birleştirilmiş ve "queensryche" (kraliçenin i̇mparatorluğu) olarak değiştirilmiştir. bu isim artık grubun yeni adı olmuştur. grup ayrıca queensryche kelimesinde geçen y harfinin üzerine, 1980'li yıllarda motörhead, mötley crüe, blue öyster cult gibi bazı heavy-metal gruplarınca da kullanılan ve gruplara  antik kuzey avrupalılık kimliği katan iki nokta (umlaut ya da röck döts olarak da bilinir) işaretini koymuştur.

1981'de yayınlanan queensryche ep, 1984'te yayınlanan the warning ve 1986'da yayınlanan rage for order albümleri, müzik otoritelerinin hemen dikkatini çekmiştir.

1981 yılında washington eyaleti, seattle şehri yakınlarındaki bellevue'de ilk kayıtlarını gerçekleştiren grup, günümüze gelene kadar 9 adet stüdyo albümü yayınlamıştır. özellikle 1988 yılında çıkardıkları operation mindcrime isimli yeni tarz albümleri ile progressive rock müziği tarihinde önemli bir adıma imza atmışlardır. birçok eleştirmen ve müzisyen tarafından bu albüm pink floyd'un the wall ve the who's tommy? albümleri ile karşılaştırılmaktadır. albümde abd hükûmetine karşı hareket eden bir yer altı örgütüne kullandığı uyuşturucular nedeni ile bağımlı hale gelip bir suikastçiye dönüşen nikki isimli genç ile önceleri hayat kadını olarak çalışırken daha sonra bir rahibe olarak kilise'ye dönüp tövbe eden mary'nin karmaşık ilişkileri ele alınmıştır.

hikâye ve albüm kurgusunun önemli ticari başarısı ve hayranların kafalarında yaratılan soru işaretleri sebebiyle, grup 2006 yılında operation mindcrime 2 isimli bir devam albümü çıkararak hayranlarının beğenisine sunmuştur.

bu tarz albümler, daha sonraları bazı modern progressive rock grubunca da yapılmaya çalışılmış, bunların içlerinde ise en başarılı olanlardan biri dream theater grubunca 1999 yılında yayınlanan scenes from a memory olmuştur.

queensryche, başarılarıyla ve müziğindeki kaliteyle 1980'lere olduğu kadar 1990'lı yıllara da damgasını vurmuştur. rage for order ve operation mindcrime albümleri kadar empire ve promised land gibi albümlerle de progressive rock soundunun başarılı örneklerini vermiştir. "empire" albümünde yayınlanan, söz ve müziği gitarist chris degarmo'ya ait olan silent lucidity, 1991 yılında "yılın en i̇yi rock şarkısı" seçilmiştir. silent luciditynin orkestral düzenlemelerini müzisyen/aranjör/orkestra şefi/kompozör michael kamen yapmıştır. 1991 senesi grup için özellikle başarılar, büyük ödüller, büyük konserler ve rock festivalleri yılı olmuştur. queensryche 1991  yılı içinde abd'nin new york şehrindeki madison square garden dan, brezilya'daki rock in rio festivaline, i̇ngiltere'deki donnington kalesi yanında yapılan monsters of rock festivalinden, yine i̇ngiltere'deki hammersmith odeon a kadar çok önemli yerlerde konserler vermiştir.

i̇ki yıl süren empire turnesinin ardından suskunluğa bürünen queensryche, 1992 yılında mtv de unplugged konseri vermiştir. ancak ne mtv'de ne de bootleg olarak yayınlanan cd'de unplugged konseri bütün haliyle yayınlanmamıştır. mtv ve unplugged cd'sinde sadece i will remember, the killing words, della brown, silent lucidity ve the lady wore black şarkılarına yer verilmiştir. grup, bu unplugged konserde anybody listening? gibi kendi şarkılarının yanı sıra bir neil young klasiği olan rocking in the free world isimli parçayı da seslendirmiştir.

grup, bir yıl sonra da başrollerinde arnold schwarzenegger ve anthony quinn gibi oyuncuları bir araya getiren last action hero filminin soundtrack albümü için real world isimli parçayı kaydetmiştir. queensryche, 1980'li yıllarda olduğu gibi 1990'lı yılların ilk yarısında da sık sık michael kamen ile birlikte çalışmıştır. real world isimli şarkıda da orkestral düzenlemeleri her zaman olduğu gibi michael kamen yapmıştır. 1992 yaz ayı ile 1994 ilk baharını san juan adası'nda tahta bir kulübeden oluşan stüdyoda geçiren grup, 1994 sonbaharında beşinci stüdyo albümü promised land ile geri dönmüştür. ancak queensryche bu albümle birlikte progressive rock soundundan yavaş yavaş alternatif rock sounduna geçmekte olduğunun ilk işaretlerini vermiştir.

ancak grup, 1997'de hear in the now frontier albümünden itibaren daha yoğun biçimde alternative denemelere yönelmiş, 1998'de de gitarist chris degarmo gruptan ayrılmıştır. queensryche'ın başarısında ve müzikalitesinde de düşüşün başlaması bu dönemden sonra ortaya çıkmıştır. arka arkaya çıkan q2k, tribe, operation mindcrime ii ve american soldier albümleri, queensryche'ın eski başarısını yakalayamadığının göstergesi olmuştur. gitarist chris degarmo'nun ayrılışından sonra gruba, 1999'da q2k albümü ve turnesinde, vokalist geoff tate'in eski grubu myth'ten kelly gray katılmışsa da 2002'de gruptan ayrılmıştır. 2003 yılında tribe albümünün kayıtları sırasında chris degarmo konuk olarak queensryche'a tekrar katılmış ve beste yapmış, ancak kayıtlardan sonra tekrar gruptan ayrılmıştır. operation mindcrime ii albümünün kayıtlarında bu sefer ikinci gitarist olarak mike stone yer almıştır. queensryche, 2007 yılında queen, pink floyd, black sabbath, the police ve u2 gibi grupların şarkılarını yorumladıkları take cover isimli albümü yayınlamıştır. take cover albümünün yayınlanmasından kısa bir süre sonra ikinci gitarist mike stone gruptan ayrıldığını açıklamıştır.

2009'da american soldier albümünde tek gitaristle (michael wilton) yoluna devam queensryche, 1980'li ve 1990'lı yıllardaki muhalif tavrını arka plana attığını iyice göstermiş, şarkılarında "militarizm" ve "milliyetçilik" gibi konseptleri açıkça dışa vurmaya başlamıştır. grup bu albümde ayrıca, 2. dünya savaşı'ndan irak'ın işgaline kadar geçen yaklaşık 60 yıllık sürede amerikan hükûmetlerinin katıldığı savaşlarda ön cephede yer alan askerlerin perspektifinden savaş olgusunu değerlendirmiştir. grup, 2010 yılının başlarından itibaren büyük bir turneye çıkarak queensryche cabaret isimli kabare şovu gerçekleştirmiştir.

2012 yılında solist geoff tate ile yaşanan çeşitli problemlerden sonra michael wilton, scott rockenfield ve eddie jackson yollarına todd la torre ile devam etme kararı almışlardır. geoff tate ise buna itiraz etmiş ve konuyu mahkemeye taşımıştır. tate ayrıca rudy sarzo, bobby blotzer, glen drover, kelly gray ve randy gane ile queensryche adı altında devam edeceklerini açıklamıştır. queensryche ismini kullanma hakkının hangi tarafta kalacağı henüz netlik kazanmamıştır.

albümleri 
 1982 - queensryche ep
 1984 - the warning
 1986 - rage for order
 1988 - operation mindcrime
 1990 - empire
 1990 - evolution calling
 1991 - operation: livecrime
 1994 - promised land
 1997 - hear in the now frontier
 1999 - q2k
 2000 - greatest hits
 2001 - live evolution
 2003 - classic masters
 2003 - tribe
 2004 - the art of live
 2006 - operation: mindcrime ii
 2007 - mindcrime at the moore
 2007 - sign of the times (the best of queensryche)
 2007 - take cover
 2009 - american soldier
 2011 - dedicated to chaos
 2013 - queensryche
 2015 - condition hüman
 2019 - the verdict
 2022 - digital noise alliance

bootleg albümleri 
 1992 - mtv unplugged & live in tokyo
 1995 - state of art

teklileri 
 1982 - queen of the reich
 1983 - the lady wore black
 1984 - take hold of the flame
 1984 - warning
 1986 - walk in the shadows
 1986 - gonna get close to you
 1988 - breaking the silence
 1988 - eyes of a stranger
 1988 - revolution calling
 1988 - i don't believe in love
 1990 - last time in paris
 1990 - empire
 1990 - silent lucidity
 1991 - jet city woman
 1991 - best i can
 1991 - another rainy night (without you)
 1992 - anybody listening?
 1993 - real world
 1994 - i am i
 1994 - bridge
 1997 - sign of the times
 1997 - you 
 1999 - breakdown
 1999 - the right side of my mind
 2003 - open
 2006 - i'm american
 2006 - the hands
 2008 - welcome to the machine
 2009 - if i were a king
 2009 - man down!

vhs ve dvd'leri 
 1983 - live in tokyo (vhs)
 1989 - video: mindcrime (vhs)
 1991 - operation: livecrime (vhs)
 1992 - building empires (vhs)
 1996 - promised land pc cd-rom (cd-rom)
 2001 - operation: livecrime (dvd)
 2001 - live evolution (dvd)
 2002 - empire dvd-a (dvd)
 2002 - building empires (dvd)
 2003 - tribe dvd-a (dvd)
 2004 - art of live (dvd)
 2007 - mindcrime at the moore (dvd)

video klipleri 
 1982 - nightrider (queensryche ep)
 1982 - queen of the reich (queensryche ep)
 1984 - take hold of the flame (the warning)
 1986 - gonna get close to you (rage for order)
 1988 - i remember now (operation: mindcrime)
 1988 - anarchy-x (operation: mindcrime)
 1988 - revolution calling (operation: mindcrime)
 1988 - operation: mindcrime (operation: mindcrime)
 1988 - speak (operation: mindcrime)
 1988 - breaking the silence (operation: mindcrime)
 1988 - i don’t believe in love (operation: mindcrime)
 1988 - waiting for 22 (operation: mindcrime)
 1988 - eyes of a stranger (operation: mindcrime)
 1990 - empire (empire)
 1990 - best i can (empire)
 1990 - silent lucidity (empire)
 1990 - jet city woman (empire)
 1990 - another rainy night (without you) (versiyon 1) (empire)
 1990 - another rainy night (without you) (versiyon 2) (empire)
 1990 - anybody listening? (empire)
 1991 - eyes of a stranger (megamix montage) (operation: livecrime)
 1994 - i am i (promised land)
 1994 - bridge (promised land)
 1994 - disconnected (promised land)
 1999 - the right side of my mind (q2k)
 2006 - i’m american (operation: mindcrime ii)
 2006 - the hands (operation: mindcrime ii)
 2009 - if i were king (american soldier)
 2009 - home again
 2011 - get started
 2013 - fallout
 2013 - redemption
 2013 - ad lucem
 2015 - guardian
 2016 - eye9
 2016 - hellfire	
 2016 - bulletproof
 2019 - blood of the levant
 2019 - light-years

soundtrack albümleri 
 1988 - metal years: the decline of western civilization part ii
 queensrÿche: prophecy
 1991 - ford fairlane
 queensrÿche: last time in paris
 1993 - last action hero
 queensrÿche: real world
 2000 - tales from the crypt: monsters of metal
 queensrÿche: eyes of a stranger
 2006 - monster ballads: platinum edition compilation
 queensrÿche: silent lucidity

diğer projeleri 
 1985 - hear 'n aid - stars 
 queensrÿche adına geoff tate

dış bağlantılar 
 resmî sitesi 

müzikal beşliler
amerikalı progresif metal grupları
seattle'da kültür
1980'lerde washington eyaletinde kurulan oluşumlar
1982'de amerika birleşik devletleri'nde kurulan oluşumlar
1981'de kurulan müzik grupları