Sinan Paşa

sinan paşa veya sinanüddin yusuf paşa (ö. 21 aralık 1553), i. süleyman döneminde, 1550-1553 yılları arasında osmanlı donanması'nın kaptan-ı deryasıydı.

hayatı

osmanlı hanedanı'na akrabalık bağıyla bağlı olan sinan paşa sadrazam damat rüstem paşa'nın erkek kardeşi olup, rüstem paşa i. süleyman'ın kızı mihrimah sultan'la evli olduğu için i. süleyman'ın damadının erkek kardeşi oluyordu.

hırvat veya boşnak asıllı hristiyan bir ailenin çocuğu olarak saraybosna yakınlarında olan ya butmir ya da sarajevsko polje adlı bir köyde doğmuştur. ailesinin adının öpüçoviç veya cığaliç olduğu bildirilmektedir. erkek kardeşi damat rüstem paşa ve nefise adlı bir kız  kardeşi olduğu bilinmektedir.

sinan paşa enderun'da yetişmiştir. sokollu mehmed paşa'nın kaptan-ı deryalığından sonra 1550'de kaptan-ı derya olmuştur. 1551'de malta şövalyeleri'ne karşı trablus kuşatması, 1553'te fransa'ya yardım için yapılan akdeniz seferinde resmen osmanlı donanması komutanı idi. ama gerçekte sinan paşa'nın kaptan-ı derya olarak görev yaptığı dönem turgut reis'in yıldızının parlamaya başladığı döneme denk geldi. turgut reis ve sinan paşa özellikle kuzey afrika'da birçok sefere birlikte katıldılar. turgut reis padişah ve osmanlı denizcileri tarafından sinan paşa'dan daha başarılı olarak görülmekteydi. 1551'de trablusgarp'ın osmanlılar tarafından ele geçirilmesi turgut reis'in bir başarısı olarak görüldü. ancak sinan paşa 1553'teki ölümüne kadar kaptan-ı deryalık görevini sürdürdü.

öldüğünde kendisinin 2 kızı ve 1 oğlu olmasına rağmen, garip bir kararla servetini mihrimah sultan'a bıraktı. öldüğü sırada mimar sinan sinan paşa'nın adına beşiktaş'ta  sinan paşa camii'ni inşa etmekteydi. ancak cami henüz hazır olmadığı için sinan paşa'nın yine mimar sinan tarafından inşa edilmiş olan üsküdar'daki mihrimah sultan camii'ne gömülmüştür.

gelibolulu mustafa âlî'nin belirttiğine göre, bir kızı zina yaptığı gerekçesiyle eşi tarafından öldürülmüştür. gelibolulu mustafa âlî bu hususta şöyle demektedir:

çoġ almaġıla ḫalḳuñ bed-duʿāsın

sinān paşaʾnuñ ocaġı söyindi

yılına varmadan oġlunı devrān

düşürdi ḫāke zillet cāmı ṣundı

alındı mālı derd-i mālḭḫulyā

yitürdi ʿaḳlını mecnūna döndi

ḳızı rüsvā-yı ʿām olup zinādan

eri ḳatl itdi cismi ḳana yundı

ḳoḳıtdılar cihānı cḭfeāsā

felek anlardan ikrāh itdi döndi

fakat bazı yazarlara göre, amiral sinan paşa arnavutluk'ta bir yahudi mezarlığında gömülmüştür.

popüler kültürdeki yeri
2011 yapımı muhteşem yüzyıl dizisinde serdar orçin tarafından canlandırılmıştır.

kaynakça

dış kaynaklar

 kılıç, abdullah,  "sinan paşa", (1999) yaşamları ve yapıtlarıyla osmanlılar ansiklopedisi, i̇stanbul:yapı kredi kültür sanat yayıncılık a.ş. c.2 s.544-545 isbn 975-08-0072-9
 danişmend, i̇smail hami, (2011), i̇zahlı osmanlı tarihi kronolojisi cilt:ii sayfa:264,266, 278, 296, i̇stanbul:doğu kütüphanesi, isbn 9789944397681
 gelibolulu mustafa âlî (2018). gelibolulu mustafa âlî dîvânı, (hazırlayan: i̇. hakkı aksoyak),  t.c. kültür ve turizm bakanlığı yay, s 1292-1293.

dış bağlantılar 

 mehmed süreyya (haz. nuri akbayar), "sinaneddin yusuf paşa", (1996), sicill-i osmani c.iii say.106, i̇stanbul:tarih vakfı yurt yayınları isbn 975-333-0383 online: 

doğum tarihi bilinmeyenler
1553 yılında ölenler
16. yüzyılda osmanlı askerleri
kaptan-ı deryalar
osmanlı hırvatları
osmanlı anadolu valileri