17 Eylül



olaylar 
 1176 - miryakefalon savaşı: anadolu selçuklu devleti ile bizans i̇mparatorluğu arasında gerçekleşen savaş, anadolu selçuklu devleti'nin zaferiyle sonuçlandı.
 1787 - abd anayasası kabul edildi.
 1908 - havacı orwill wright ve beraber uçtuğu arkadaşı thomas e. selfridge, uçak kazası geçirdiler. kazada yaşamını kaybeden selfridge, uçak kazasında yaşamını yitiren ilk insan oldu.
 1922 - bandırma işgalden kurtarıldı.
 1934 - türkiye, cemiyet-i akvam (milletler cemiyeti) üyeliğine kabul edildi.
 1939 - ii. dünya savaşı: kızıl ordu birlikleri polonya'nın doğu sınırlarını geçerek istilaya başladı.
 1941 - i̇ngiliz ve sovyet işgali altındaki i̇ran'da şah rıza pehlevi tahttan indirildi, yerine oğlu muhammed rıza pehlevi geçti.
 1943 - ankara üniversitesi fen fakültesi kuruldu.
 1944 - ii. dünya savaşı'nın batı cephesi'nde market garden harekâtı başladı.
 1948 - lehi (i̇srail özgürlük savaşçıları) örgütü, birleşmiş milletler filistin arabulucusu folke bernadotte'yi kudüs'te öldürdü.
 1950 - bm emrine verilen kore birliği, i̇skenderun'dan gemilerle kore'ye doğru hareket etti.
 1960 - prof. dr. tarık zafer tunaya, devrim ocakları başkanı oldu.
 1961 - adnan menderes idam edildi. millî birlik komitesi, 65 yaşını aşan celâl bayar ile öteki hükümlülerin idam cezalarını, müebbet hapse çevirdi.
 1967 - kayseri'de yapılan kayserispor-sivasspor futbol maçında çıkan olaylarda 43 kişi öldü, çok sayıda kişi yaralandı.
 1978 - mısır ile i̇srail arasında camp david sözleşmesi imzalandı.
 1980 - nikaragua'nın eski diktatörü anastasio somoza debayle öldürüldü.
 1981 - 7 eylül 1979'da manisa turgutlu'da fırın basıp 4 sol görüşlü fırıncıyı öldüren sağ görüşlü militanlar halil esendağ ve selçuk duracık, i̇zmir sıkıyönetim komutanlığı 2 numaralı askerî mahkemesi tarafından ölüm cezasına çarptırıldı.
 1990 - adnan menderes, hasan polatkan ve fatin rüştü zorlu'nun cenazeleri i̇stanbul'a nakledildi ve devlet töreniyle topkapı'da yaptırılan anıt mezar'a defnedildi.
 1993 - sakarya üniversitesi vakfı kuruldu.
 1996 - abd başkanı bill clinton, kuveyt'e 3500 asker gönderdi. bill clinton, irak'ı saldırgan davranışlarına son vermesi konusunda uyardı.
 2002 - bakü-ceyhan boru hattı'nın temeli; türkiye cumhurbaşkanı ahmet necdet sezer, azerbaycan cumhurbaşkanı haydar aliyev ve gürcistan devlet başkanı eduard şevardnadze tarafından atıldı.
 2004 - the sims 2 isimli simulasyon oyunu satışa sunuldu.
 2013 - grand theft auto v isimli video oyunu piyasaya sürüldü.
 2014 - minecraft'ın yapımcısı olan mojang, microsoft tarafından 2.500.000.000 dolara satın alındı.

doğumlar 
 1552 - v. paulus, papa (ö. 1621)
 1677 - stephen hales, i̇ngiliz fizyolojist, kimyacı ve mucit (ö. 1761)
 1730 - friedrich wilhelm von steuben, prusyalı subay ve amerikan generali (ö. 1794)
 1743 - marquis de condorcet, fransız matematikçi ve filozof (ö. 1794)
 1774 - giuseppe caspar mezzofanti, i̇talyan din adamı, dilbilimci ve hiperpoliglot (ö. 1849)
 1797 - heinrich kuhl, alman doğabilimci ve zoolog (ö. 1821)
 1826 - bernhard riemann, alman matematikçi (ö. 1866)
 1840 - smbat şahaziz, ermeni eğitimci, yazar ve gazeteci (ö. 1908)
 1857 - konstantin tsiolkovskiy, rus bilgin ve kâşif (ö. 1935)
 1869 - christian lange, norveçli tarihçi, öğretmen ve siyaset bilimci (ö. 1938)
 1883 - william carlos williams, amerikalı şair (ö. 1963)
 1886 - feyhaman duran, türk ressam (ö. 1970)
 1905 - junius richard jayewardene, sri lankalı siyasetçi (ö. 1996)
 1907 - warren e. burger, 1969'dan 1986'ya kadar amerika birleşik devletleri yüksek mahkemesinin 15. başyargıçı (ö. 1995)
 1908 - rafael israelyan, ermeni mimar ve tasarımcı (ö. 1973)
 1914 
james van allen, amerikalı uzay bilimci (ö. 2006)
william grut, i̇sveçli modern pentatletdi (ö. 2012)
 1915 - m. f. husain, hint ressam (ö. 2011)
 1918 - haim herzog, i̇srail cumhurbaşkanı (ö. 1997)
 1920 - marjorie holt, amerikalı siyasetçi ve avukat (ö. 2018)
 1922 - agostinho neto, angolalı şair ve devlet başkanı (ö. 1979)
 1925 - haluk afra, türk diplomat (ö. 2001)
 1928 - roddy mcdowall, i̇ngiliz oyuncu (ö. 1998)
 1929 
stirling moss, i̇ngiliz formula 1 yarış pilotu (ö. 2020)
eliseo prado, arjantinli futbolcu (ö. 2016)
 1930 - david huddleston, amerikalı oyuncu (ö. 2016)
 1931 
anne bancroft, amerikalı oyuncu (ö. 2005)
jean-claude carrière, akademi onur ödülü sahibi fransız romancı, senarist, aktör ve yönetmen (ö. 2021)
 1932 - halife bin hamed es-sani, 1972-1995 yılları arasında tahtta kalan katar emiri (ö. 2016)
 1934 - maureen connolly, amerikalı eski tenisçi (ö. 1969)
 1935 - ken kesey, amerikalı yazar (ö. 2001)
 1936 - gerald guralnik, amerikalı fizikçi (ö. 2014)
 1938 - perry robinson, amerikalı caz klarnetçisi ve besteci (ö. 2018)
 1939 - david souter, 1990'dan 2009'a kadar abd yüksek mahkeme yargıçlığı yapmış emekli avukat
 1940 
jan eliasson, i̇sveçli diplomat
lorella de luca, i̇talyan sinema ve dizi oyuncusu (ö. 2014)
 1942 
robert graysmith, amerikalı gerçek suç yazarı
lupe ontiveros, meksika doğumlu amerikalı oyuncu (ö. 2012)
 1944 - reinhold messner, i̇talyan dağcı, maceracı ve kaşif
 1945 
phil jackson, amerikalı eski basketbolcu ve antrenör 
bhakti charu swami, uluslararası krishna bilinci derneği'nin (iskcon) manevi lideri (ö. 2020)
 1947 
i̇lanit, i̇srailli şarkıcı
tessa jowell, i̇ngiliz i̇şçi partisi üyesi siyasetçi (ö. 2018)
klaas samplonius, hollandalı gazeteci ve radyocu 
 1948 
kemal monteno, bosnalı şarkıcı-şarkı yazarı (ö. 2015)
john ritter, amerikalı oyuncu (ö. 2003)
 1950 
hasan nayibaga, i̇ranlı millî futbolcu
narendra modi, hint politikacı ve hindistan'ın 15. başbakanı
 1953 - luís amado, portekizli sosyalist siyasetçi
 1955 - scott simpson, amerikalı golfçü
 1956 - almazbek atambayev, kırgızistan cumhurbaşkanı
 1957 - cem pamiroğlu, türk eski millî futbolcu, teknik direktör
 1958 - janez janša, slovenyalı politikacı
 1960 - damon hill, i̇ngiliz formula 1 eski yarış pilotu
 1962 
hişam kandil, mısırlı siyasetçi
baz luhrmann, avustralyalı film yönetmeni, senarist ve yapımcı
 1963 
yuji keigoshi, japon eski futbolcu
alma prica, hırvat oyuncu
 1964 - ursula karven, alman oyuncu
 1965 
kyle chandler, amerikalı oyuncu
bryan singer, amerikalı sinema yönetmeni
 1967 - kaan girgin, türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
 1968 
anastacia, amerikalı şarkıcı ve müzisyen
barry austin, britanyalı yaşadığı dönemde en kilolu olarak bilinen kişi (ö. 2021)
tito vilanova, i̇spanyol futbolcu ve teknik direktör (ö. 2014)
 1969
baha, türk şarkıcı
ken doherty, i̇rlandalı profesyonel snooker oyuncusu
keith flint, i̇ngiliz müzisyen
 1970 - goncagül sunar, türk tiyatro, sinema, dizi oyuncusu ve müzisyen
 1971 - bobby lee, amerikalı oyuncu, komedyen ve seslendirme sanatçısı
 1973 - alberto chaíça, portekizli atlet
 1974 
yonca lodi, türk pop müzik sanatçısı
rasheed wallace, amerikalı basketbolcu
 1975 
jimmie johnson, amerikalı stok otomobil yarışçısı
tayna lawrence, jamaikalı atlet
pumpkinhead, amerikalı rapçi ve hip hop müzisyeni
 1977 
sam esmail, amerikalı yazar, yönetmen ve yapımcı
elena godina, rus voleybolcu
simona gioli, i̇talyan voleybolcu
simone perrotta, i̇talyan futbolcu
 1978 - nick cordero, kanadalı aktör (ö. 2020)
 1979 - flo rida, amerikalı rap sanatçısı, vokalist ve söz yazarı
 1980 - pavel košťál, çek futbolcu 
 1981
bakari kone, fildişi sahilli eski millî futbolcu
onurr, türk şarkıcı
 1982 - barış yıldız, türk oyuncu
 1983 
peter grajciar, slovak futbolcu
tatyana lısenko, rus çekiç atıcı 
 1984 - marina tumas, belaruslu profesyonel kadın voleybolcu
 1985 - tomáš berdych, çek tenisçi
 1986 
paolo de ceglie, i̇talyan futbolcu
dimítrios régas, yunan atlet
maximiliano núñez, arjantinli futbolcu
 1987 - stergos marinos, yunan futbolcu 
 1988 
maret grothues, hollandalı voleybolcu
dominik kaiser, alman futbolcu
 1989 
harun kuvel, i̇ş analitikleri kidemli danışmanı
olivier boumal, kamerunlu futbolcu 
 1990 - sefa topsakal, türk şarkıcı
 1991 - miguel quiame, angolalı futbolcu
 1992 - kemar lawrence, jamaikalı futbolcu
 1993 - sofiane boufal, faslı millî futbolcu
 1994 
ivana kapitanović, metz hentbol ve hırvat milli takımında hırvat hentbolcu
momoko abe, japon model 
javier eduardo lópez, meksikalı futbolcu
bilal kılıç, türk futbolcu
 1995 - patrick mahomes, amerikan futbolcu
 1996 - ella purnell, i̇ngiliz aktris
 1996 - esteban ocon, fransız formula 1 pilotu
 1997 
marisol acosta, uruguaylı manken ve eski güzellik kraliçesi
emma hinze, alman profesyonel pist bisikleti yarışçısı
 1999 - julia van bergen, hollandalı pop şarkıcı

ölümler 
 1179 - bingenli hildegard, benedikten tarikatına mensup alman rahibe, yazar, besteci, alfabe mucidi, filozof ve hezârfen (d. 1098)
 1621 - roberto bellarmino, i̇talyan teolog, kardinal, cizvit rahibi ve iman savunucusu (apolojet) (d. 1542)
 1665 - iv. felipe, i̇spanya kralı (d. 1605)
 1674 - hyeonjong, joseon krallığı'nın 18. kralı (d. 1641)
 1676 - sabetay sevi, osmanlı yahudisi din adamı ve tarikat lideri (d. 1626)
 1679 - juan jose, iv. felipe ile aktris maria calderon'un evlilik dışı oğlu (d. 1629)
 1836 - antoine laurent de jussieu, fransız botanikçi (d. 1748)
 1863 - charles robert cockerell, i̇ngiliz mimar, arkeolog ve yazar (d. 1788)
 1863 - alfred de vigny, fransız yazar ve şair (d. 1797)
 1877 - henry fox talbot, i̇ngiliz mucit (fotoğrafın öncülerinden) (d. 1800)
 1878 - orelie-antoine de tounens, kralı orelie-antoine i olarak tanımlayan fransız avukat ve maceracı (d. 1825)
 1879 - eugène viollet-le-duc, fransız mimar ve teorisyen (d. 1814)
 1888 - johann nepomuk hiedler, adolf hitler'in baba tarafından büyükbabası (d. 1807)
 1923 - stefanos dragumis, yunan siyasetçi, yargıç ve yazar (d. 1842)
 1936 - henry louis le chatelier, fransız kimyager (d. 1850)
 1937 - memed abaşidze, gürcü siyasal lider, yazar ve hayırsever (d. 1873)
 1948 - folke bernadotte, i̇sveçli asker, insan hakları savunucusu ve diplomat (d. 1895)
 1948 - emil ludwig, alman yazar (d. 1881)
 1961 - adnan menderes, türk siyasetçi (i̇dam) (d. 1899)
 1965 - alejandro casona, i̇spanyol şair ve oyun yazarı (d. 1903)
 1972 - akim tamiroff, rus asıllı amerikalı oyuncu (d. 1899)
 1975 - hayalet oğuz, türk yazar (d. 1929)
 1980 - anastasio somoza debayle, nikaragua devlet başkanı (d. 1925)
 1982 - manos loïzos, mısır doğumlu yunan besteci (d. 1937)
 1984 - richard basehart, amerikalı oyuncu (d. 1914)
 1991 - frank h. netter, amerikalı ressam ve tıp doktoru (d. 1906)
 1992 - roger wagner, fransız-amerikalı koro müzisyeni, yönetici ve eğitimci (d. 1914)
 1994 - karl popper, i̇ngiliz düşünür (d. 1902)
 1996 - spiro agnew, amerikalı siyasetçi ve abd'nin 39. başkan yardımcısı (richard nixon'ın yardımcısı) (d. 1918)
 1997 - red skelton, amerikalı oyuncu ve komedyen (d. 1913)
 2003 - erich hallhuber, alman oyuncu (d. 1951)
 2005 - pekcan koşar, türk tiyatro ve sinema sanatçısı (d. 1936)
 2015 - valeria cappellotto, i̇talyan bisiklet yarışçısı (d. 1970)
 2015 - dettmar cramer, alman eski futbolcu ve teknik direktör (d. 1925)
 2015 - nelo risi, i̇talyan şair, yönetmen, çevirmen ve senarist (d. 1920)
 2016 - charmian carr, amerikalı oyuncu ve şarkıcı (d. 1942)
 2016 - c. martin croker, amerikalı seslendirme sanatçısı ve çizgi film kreatörü (d. 1962)
 2016 - behmen gülbarnejad, i̇ranlı paralimpik bisiklet yarışçısı (d. 1968)
 2016 - roman ivanıçuk, ukraynalı yazar ve siyasetçi (d. 1929)
 2017 - bonnie angelo, amerikalı gazeteci ve yazar (d. 1924)
 2017 - suzan farmer, i̇ngiliz sinema ve dizi oyuncusu (d. 1942)
 2017 - bobby heenan, amerikalı emekli profesyonel güreş menajeri ve yorumcu (d. 1943)
 2017 - lucy ozarin, amerikalı psikiyatr (d. 1914)
 2018 - celia barquín, i̇spanyol kadın golf sporcusu (d. 1996)
 2018 - enzo calzaghe, i̇ngiliz boks antrenörü ve müzisyen (d. 1949)
 2019 - jessica jaymes, amerikalı porno yıldızı (d. 1979)
 2019 - cokie roberts, amerikalı gazeteci, siyaset yorumcusu, sunucu ve yazar (d. 1943)
 2020 - ricardo ciciliano, kolombiyalı futbolcu (d. 1976)
 2020 - ashok gasti, hint politikacı ve avukat (d. 1965)
 2020 - terry goodkind, amerikalı yazar (d. 1948)
 2020 - liladhar vaghela, hint siyasetçi (d. 1935)
 2021 - abdülaziz buteflika, cezayirli siyasetçi (d. 1937)
 2021 - tim donnelly, amerikalı aktör (d. 1944)
 2021 - basil hoffman, amerikalı usta oyuncu (d. 1938)
 2021 - albert linder, kazak halterci (d. 1996)
 2021 - wataru takeshita, japon siyasetçi (d. 1946)
 2022 - igor maslennikov, sovyet-rus film yönetmeni ve senarist (d. 1931)
 2022 - vlado milunić, hırvat kökenli olup çek cumhuriyeti’nde yetişmiş bir mimar (d. 1941)
 2022 - maria grazia pagano, i̇talyan eğitimci ve siyasetçi (d. 1945)
 2022 - christian rätsch, alman bilim insanı (d. 1957)

tatiller ve özel günler 
 dünya hasta güvenliği günü

0917
17