11 Ekim



olaylar 
 368 - i̇znik'te büyük bir deprem oldu.
 1138 - halep'te yaşanan büyük depremde 230.000 kişi öldü.
 1142 - kin hanedanı ile song hanedanı arasındaki savaş, shaoxing bariş antlaşması ile sona erdi.
 1311 - soylular ve din adamları, 1311 kararnameleri ile i̇ngiliz krallarının yetkilerini sınırlandırdı.
 1469 - aragon kralı ii. fernando ile kastilya prensesi i. isabel evlendi.
 1531 - huldrych zwingli, i̇sviçre katolik kantonları ile yapılan muharebede öldürüldü.
 1783 - rusya bilimler akademisi kuruldu.
 1811 - i̇lk buharlı feribot juliana, new york-new jersey arasındaki seferlerine başladı.
 1852 - avustralya'da sidney üniversitesi 3 profesör ve 24 öğrenciyle kuruldu.
 1881 - david houston, kameralar için rulo filmin patentini aldı.
 1899 - güney afrika'da, britanya i̇mparatorluğu ile transvaal cumhuriyeti ve özgür orange devleti adlı iki boer (afrikaner) cumhuriyeti arasında, ii. boer savaşı olarak adlandırılan savaş başladı.
 1907 - lusitania yolcu gemisi, atlas okyanusu'nu 4 gün 18 saatte geçerek bir rekor kırdı ve "mavi kurdele"yi kazandı.
 1910 - wright kardeşler'in yaptığı uçakla missouri'de dört dakika uçan theodore roosevelt bir uçakla uçan ilk abd başkanı oldu.
 1912 - i. balkan savaşı: yunan ordusu, osmanlı şehri kozana'yı ele geçirdi.
 1922 - i̇rlanda'da anayasa kabul edildi.
 1922 - tbmm hükümeti ile i̇tilaf devletleri arasında mudanya mütarekesi imzalandı.
 1928 - lz-127 graf zeppelin adlı bir zeplin, ilk kıtalararası uçuşunu yapmak üzere almanya'dan new jersey'e doğru yola çıktı.
 1929 - yavuz savaş gemisinin onarımı bitti; gemi türk deniz kuvvetleri'ne teslim edildi.
 1931 - sscb'de serbest ticaret hakkı kaldırıldı.
 1939 - albert einstein, abd başkanı roosevelt'e, atom bombası konusuna dikkatini çekmek için yazdığı ünlü mektubunu kaleme aldı.
 1944 - sscb, tuva halk cumhuriyeti'ni ilhak etti.
 1954 - vietnam'da komünistler ülkenin kuzeyinde egemenlik kurarak vietnam demokratik cumhuriyeti'ni kurdu.
 1963 - batman'da bir petrol damarı daha bulundu.
 1967 - afganistan başbakanı mohammad hashim maiwandwal, sağlık nedenleriyle istifa etti.
 1968 - nasa, ilk insanlı uzay uçuşunda apollo 7'yi uzaya fırlattı; astronotlar wally schirra, donn fulton eisele ve r. walter cunningham.
 1971 - john lennon'ın ünlü şarkısı imagine yayımlandı.
 1972 - millî selamet partisi (msp), necmettin erbakan liderliğinde kuruldu.
 1973 - elvis presley ile priscilla presley boşandı.
 1977 - deniz bilimcisi kaptan cousteau, ünlü teknesi calypso ile i̇stanbul'a geldi.
 1979 - gazeteci abdi i̇pekçi cinayeti zanlısı mehmet ali ağca'nın yargılanmasına başlandı.
 1980 - uzay istasyonu salyut 6'da 185 gün kalarak rekor kıran sovyet kozmonotları (valery v. ryumin ve leonid i. popov) dünyaya döndü.
 1980 - yönetmen ali özgentürk'ün hazal filmi, 29. uluslararası mannheim film festivali'nde 3 ödül aldı.
 1981 - erden kıral'ın yönettiği bereketli topraklar üzerinde filmi, strazburg film festivali'nde birinci oldu.
 1984 - avrupa parlamentosu, türkiye-avrupa ekonomik topluluğu karma parlamento komisyonu'nun yeniden kurulmasına karar verdi, fiili çalışmayı askıya aldı.
 1984 - challenger ile uzaya çıkan astronot kathryn d. sullivan, uzayda yürüyen ilk amerikalı kadın oldu.
 1986 - abd başkanı ronald reagan ile sovyetler birliği lideri mikhail gorbachev, reykjavik'te (i̇zlanda) bir araya gelip avrupa'daki orta menzilli füzelerin karşılıklı azaltılması konusunu görüştüler.
 1988 - cumhurbaşkanı kenan evren, alman die welt gazetesi muhabirinin, "bir emirle i̇slamcıların kabineye girmesini engellediniz. bunu niçin yaptınız?" sorusuna, "irtica ve komünizmin aynı derecede tehlikeli olduğu" cevabını verdi.
 1990 - octavio paz, nobel edebiyat ödülü’nü alan ilk meksikalı yazar oldu.
 1992 - eduard şevardnadze, gürcistan parlamentosu başkanı seçildi.
 1995 - bosna-hersek'te ateşkes ilan edildi.
 1998 - kongo'da ulusal havayollarına ait bir boeing 727 isyancılar tarafından düşürüldü; 40 kişi öldü.
 1999 - cnn türk yayın hayatına başladı.
 2002 - eski abd başkanlarından jimmy carter 2002 nobel barış ödülü'nü aldı.
 2012 - dünya kız çocukları günü birleşmiş milletler tarafından alınan bir kararla, kız çocukları konusundaki farkındalığın artırılması amacıyla kutlanmaya başlamıştır.
 2012 - suriye-türkiye krizi rusya'dan suriye'ye giden yolcu uçağı, abd'nin askeri kargo istihbaratıyla ankara'nın esenboğa havalimanı'na indirildi. abd ve avrupa ülkeleri ise olay konusunda türkiye'nin yanında oldukları mesajını verdi.

doğumlar 
 1671 - iv. frederik, 1699'dan ölümüne kadar danimarka ve norveç kralı (ö. 1730)
 1675 - samuel clarke, i̇ngiliz filozof (ö. 1729)
 1758 - heinrich wilhelm matthäus olbers, alman gök bilimci (ö. 1840)
 1804 - napoleon louis bonaparte, hollanda krallığı'nın bonapart hanedanı'ndan gelen son kralı (ö. 1831)
 1872 - emily davison, 20. yüzyılın ilk yıllarında birleşik krallık'ta kadınların oy hakkına sahip olabilmesi için mücadele etmiş süfrajet (ö. 1913)
 1881 - hans kelsen, avusturyalı-amerikalı hukukçu (ö. 1973)
 1884 - eleanor roosevelt, abd'nin 32. başkanı franklin d. roosevelt'in eşi ve kuzeni (ö. 1962)
 1884 - friedrich bergius, alman kimyager ve nobel kimya ödülü sahibi (ö. 1949)
 1885 - françois mauriac, fransız yazar ve nobel edebiyat ödülü sahibi (ö. 1970)
 1896 - roman jakobson, rus düşünür (ö. 1982)
 1905 - fred trump, amerikalı iş insanı ve girişimci (ö. 1999)
 1918 - jerome robbins, amerikalı tiyatro yapımcısı, yönetmen ve koreograf (ö. 1998)
 1925 - elmore leonard, amerikalı romancı ve senaryo yazarı (ö. 2013)
 1926 - jean alexander, i̇ngiliz oyuncu (ö. 2016)
 1926 - thích nhất hạnh, vietnamlı zen budist rahip, öğretmen, yazar, şair ve barış aktivisti (ö. 2022)
 1926 - earle hyman, amerikalı oyuncu (ö. 2017)
 1928 - yıldız kenter, türk tiyatro ve sinema sanatçısı (ö. 2019)
 1931 - yıldırım önal, türk tiyatro ve sinema sanatçısı (ö. 1982)
 1935 - daniel quinn, amerikalı yazar (ö. 2018)
 1937 - bobby charlton, i̇ngiliz futbolcu (ö. 2023)
 1939 - maria bueno, brezilyalı tenis oyuncusu (ö. 2018)
 1942 - amitabh bachchan, big b lakaplı hint sinema sanatçısı
 1943 - john nettles, i̇ngiliz oyuncu
 1946 - arsen gürzap, türk oyuncu ve tiyatro yönetmeni
 1946 - daryl hall, amerikalı rock, r&b ve soul şarkıcısı
 1947 - lukas papadimos, eski yunanistan başbakanı ve yunan ekonomist
 1948 - yasin özdenak, türk futbolcu ve antrenör
 1952 - turan özdemir, türk tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 2018)
 1953 - david morse, amerikalı aktör
 1954 - vojislav šešelj, sırp siyasetçi
 1955 - hans peter briegel, alman futbolcu ve teknik direktör
 1956 - nicanor duarte, paraguaylı siyasetçi
 1956 - andré parant, fransız büyükelçi
 1957 - cahit kaşıkçılar, türk dizi ve sinema oyuncusu
 1960 - nicola bryant, i̇ngiliz oyuncu
 1961 - volker bertelmann, alman besteci, piyanist ve en i̇yi özgün müzik akademi ödülü sahibi
 1961 - steve young, amerikalı futbolcu
 1962 - anne enright, i̇rlandalı yazar
 1962 - joan cusack, amerikalı oyuncu
 1966 - osman aşkın bak, türk makine mühendisi ve siyasetçi
 1966 - luke perry, amerikalı oyuncu ve dublaj sanatçısı
 1967 - artie lange, amerikalı stand-up komedyeni ve sinema oyuncusu
 1968 - ali yerlikaya, türkiye cumhuriyeti i̇çişleri bakanı
 1968 - kıvırcık ali, türk besteci, müzisyen ve şarkıcı (ö. 2011)
 1968 - jane krakowski, amerikalı komedyen, oyuncu ve seslendirme sanatçısı
 1969 - merieme chadid, faslı-fransız astronom, kaşif ve astrofizikçi
 1969 - constantijn, hollanda kraliyet hanedanı'nın üyesi ve hollanda tahtına çıkma sırasında dördüncü
 1969 - stephen moyer, i̇ngiliz aktör
 1970 - mc lyte, amerikalı rapçi
 1971 - justin lin, amerikalı film yapımcısı ve yönetmen
 1972 - cléber eduardo arado, brezilyalı futbolcu (ö. 2021)
 1975 - mete horozoğlu, türk tiyatro ve sinema oyuncusu
 1976 - emily deschanel, amerikalı oyuncu
 1976 - gökhan özoğuz, türk solist
 1976 - hakan özoğuz, türk gitarist ve solist
 1977 - matt bomer, amerikalı oyuncu
 1977 - jérémie janot, fransız futbolcu
 1977 - desmond mason, amerikalı basketbolcu
 1980 - menduh kızılkula, türk profesyonel güreşçi
 1982 - mauricio victorino, uruguaylı futbolcu
 1983 - bradley james, i̇ngiliz oyuncu
 1983 - ruslan ponomariov, ukraynalı satranç oyuncusu
 1985 - nesta carter, jamaikalı atlet
 1985 - álvaro fernández, uruguaylı futbolcu
 1985 - michelle trachtenberg, amerikalı oyuncu
 1987 - mike conley, jr, amerikalı profesyonel basketbolcu
 1988 - ricochet, amerikalı profesyonel güreşçi
 1989 - michelle wie, amerikalı golfçu
 1990 - joo, güney koreli solo şarkıcı
 1990 - sebastian rode, alman futbolcu
 1992 - cardi b, amerikalı rapçi
 1998 - leandro henrique do nascimento, brezilyalı futbolcu

ölümler 
 1086 - sima guang, çin'de anıtsal tarih kitabı olan zizhi tongjian'ı yazan yüksek rütbeli song hanedanı bilim insanı ve tarihçi (d. 1019)
 1303 - viii. bonifacius, 24 aralık 1294 - 17 ekim 1303 döneminde papalık yapan din adamı (d. 1235)
 1347 - iv. ludwig (bavyeralı), kutsal roma i̇mparatoru (d. 1282)
 1531 - huldrych zwingli, i̇sviçreli din adamı ve i̇sviçre protestan reformunun lideri (d. 1484)
 1542 - thomas wyatt, i̇ngiliz diplomat ve lirik şair (d. 1503)
 1579 - sokullu mehmet paşa, osmanlı sadrazamı (d. 1505)
 1705 - guillaume amontons, fransız fizikçi (d. 1663)
 1889 - james prescott joule, i̇ngiliz fizikçi (d. 1818)
 1896 - anton bruckner, avusturyalı besteci (d. 1824)
 1897 - léon boëllmann, fransız besteci (d. 1862)
 1921 - đorđe simić, sırp siyasetçi ve diplomat (d. 1843)
 1937 - grigori gurkin, rus türkolog, etnograf ve ressam (d. 1870)
 1940 - john devey, i̇ngiliz futbolcu (d. 1866)
 1940 - vita volterra, i̇talyan fizikçi ve matematikçi (d. 1860)
 1944 - józef kałuża, polonyalı millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1896)
 1958 - maurice de vlaminck, fransız ressam (d. 1876)
 1961 - chico marx, amerikalı komedyen ve sinema oyuncusu (d. 1887)
 1963 - jean cocteau, fransız yazar ve ozan (d. 1889)
 1965 - dorothea lange, amerikalı belge fotoğrafçısı (d. 1895)
 1968 - selim sarper, türk siyasetçi (d. 1899)
 1971 - hikmet kıvılcımlı, türk komünist siyasetçi, yazar, yayıncı ve çevirmen (d. 1902)
 1984 - catharine cox miles, zeka ve deha üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan amerikalı psikolog (d. 1890)
 1985 - metin eloğlu, türk şair (d. 1927)
 1986 - georges dumézil, fransız tarihçi ve dilbilimci (d. 1898)
 1988 - bonita granville, amerikalı oyuncu ve yapımcı (d. 1923)
 1991 - redd foxx, amerikalı stand-up komedyeni ve oyuncusu (d. 1922)
 1995 - şemsi belli, türk yazar (d. 1925)
 1997 - asuman arsan, türk oyuncu (d. 1934)
 1999 - fakir baykurt, türk yazar (d. 1929)
 2005 - edward szczepanik, polonyalı ekonomist ve sürgündeki polonya hükûmeti'nin son başbakanı (d. 1915)
 2007 - mehmed uzun, kürt asıllı türk yazar (d. 1953)
 2008 - jörg haider, avusturyalı siyasetçi (d. 1950)
 2008 - neal hefti, amerikalı caz trompetçisi, besteci ve aranjör (d. 1922)
 2008 - nedret selçuker, türk gazeteci ve spiker (d. 1938)
 2009 - halit refiğ, türk sinema yönetmeni (d. 1934)
 2010 - georges rutaganda, ruanda hutu milis interahamwe 'de ikinci başkan yardımcısı (d. 1958)
 2011 - ion diaconescu, rumen antikomünist politikacı (d. 1917)
 2011 - frank kameny, amerikalı gök bilimci ve lgbt hakları eylemcisi (d. 1925)
 2012 - helmut haller, alman eski millî futbolcu (d. 1939)
 2013 - maría de villota, i̇spanyol yarış pilotu (d. 1980)
 2013 - erich priebke, nazi almanyası'nda waffen-ss'de eski hauptsturmführer (yüzbaşı) (d. 1913)
 2016 - patricia barry, amerikalı kadın film, televizyon oyuncusu ve hayırsever (d. 1922)
 2016 - pia hallström, i̇sveçli siyasetçi (d. 1961)
 2016 - jan matocha, çekoslovak kano yarışçısı (d. 1923)
 2017 - james r. ford, amerikalı eğitimci, siyasetçi, iş insanı ve insan hakları aktivisti (d. 1925)
 2017 - chikara hashimoto, japon beyzbol oyuncususu ve aktör (d. 1933)
 2017 - clifford husbands, barbados'un eski genel valisi (d. 1926)
 2017 - lika kavjaradze, gürcü sinema oyuncusu (d. 1959)
 2018 - paul andreu, fransız mimar (d. 1938)
 2018 - doug ellis, i̇ngiliz iş insanı (d. 1924)
 2018 - labinot harbuzi, i̇sveçli futbolcu (d. 1984)
 2018 - greg stafford, amerikalı video oyunu yapımcısı ve çizer (d. 1948)
 2018 - hebe uhart, arjantinli kadın yazar ve akademisyen (d. 1936)
 2019 - robert forster, amerikalı oyuncu (d. 1941)
 2019 - aleksey leonov, sovyet kozmonot (uzayda yürüyen ilk insan) (d. 1934)
 2019 - ali nahcıvani, 1963 ila 2003 yılları arasında bahai dininin en üst idari (d. 1919)
 2020 - hugo arana, arjantinli aktör ve komedyen (d. 1943)
 2021 - i̇smet uçma, türk siyasetçi (d. 1955)
 2022 - angela lansbury, i̇ngiliz oyuncu (d. 1925)
 2022 - doru ana, rumen aktör (d. 1954)
 2022 - andré brassard, kanadalı film yönetmeni, tiyatro yapımcısı, senarist ve aktör (d. 1946)
 2022 - rıza roosta azad, i̇ranlı akademisyen ve profesör (d. 1962)

tatiller ve özel günler 
 dünya kız çocukları günü

kaynakça

1011
11