mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
130



olaylar 
 hadrian kapısı, hadrianus'un 130 yılında antalya'yı ziyaret etmesi onuruna yapılmıştır

doğumlar 
 15 aralık - lucius verus, marcus aurelius'la birlikte müşterek imparatorluk yapan roma i̇mparatoru (ö. 169)
 tarihi bilinmeyen
 avidius cassius, kısa bir süre için imparatorluğunu ilan etmiş roma isyancısı (ö. 175)
 tatianus, putperest bir aileden doğan, sonraları hristiyanlığı seçen bir hristiyan apolojisti (ö. 176)

ölümler 
 keikō (imparator), japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 12. imparatoru (d. 13)
132

132 (cxxxii) pazartesi günü başlayan bir artık yıldır.

olaylar 
 bar kohba i̇syanı başladı.
 zhang heng sismografı icat etti.

doğumlar 
 cai yong, çinli müzisyen (ö. 192)

ölümler 
 sun cheng, çinli siyasetçi
136

136 (cxxxvi) cumartesi günü başlayan bir artık yıldır.

olaylar 
 roma i̇mparatorluğu'nun yahudiye eyaleti "syria palaestina" olarak anılmaya başladı.

doğumlar

ölümler 
 vibia sabina, roma i̇mparatoriçesi (d. 86)
 i. gajabahu, rajarata (bugünkü sri lanka) kralı
137

137 (cxxxvii) pazartesi günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 palmira'da vergi hukukuna ilişkin ilk düzenlemeler yürürlüğe girdi.

doğumlar 
 didius julianus, roma imparatoru (ö. 193)

ölümler 
 şehit sofya, hristiyan azize
 telesphorus, papa
138

138 (cxxxviii) salı günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 tivoli'deki hadrianus'un villası'nın yapımı tamamlandı.

doğumlar 
 zhi, çin imparatoru (ö. 146)

ölümler 
 1 ocak - lucius aelius caesar, romalı siyasetçi (d. 101)
 10 temmuz - hadrianus, roma i̇mparatoru (d. 76)
139



olaylar 
 135 yılında mozole olarak inşasına başlanan sant'angelo kalesi, hadrianus'un ölümünden sonra antoninus pius tarafından tamamlandı.

doğumlar

ölümler 
 zhang heng, han hanedanı döneminde çin'de yaşamış astronom, matematikçi, coğrafyacı, mucit, astrolog ve ressam (d. 78)
140



olaylar 
 i. pius, papa olarak görevine başladı.

doğumlar 
 pescennius niger, 193'teki beş i̇mparator yılı imparatorlarından (ö. 194)

ölümler 
 hyginus, papa
 i̇skenderiyeli menelaus, yunan matematikçi ve gök bilimci (d. 70)
142

142 (cxlii) jülyen takvimine göre pazar günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 roma impaaratoru antoninus pius'un emriyle antoninus duvarı'nın yapımına başlandı.

doğumlar 
 papinian, romalı papaz (ö. 212)
 liu biao, çin hükümdarı (ö. 208)

ölümler 
 hyginus, roma piskoposu
150



olaylar 
 ptolemaios, dünya haritasını çizdi.
 kuzey hun devleti yıkıldı.

doğumlar 
 clodius albinus, pertinax'ın ölümü üzerine roma i̇mparatoru ilan edilen roma asisi (ö. 197)
 i̇skenderiyeli klement, hristiyan düşünür (ö. 215)

ölümler
161



olaylar

doğumlar 
 31 ağustos - commodus, roma imparatoru (ö. 192)
 tarihi bilinmeyen
 liu bei, çin'in üç i̇mparatorluk döneminde shu han'ın kurucusu ve ilk imparatoru (ö. 223)

ölümler 
 7 mart - antoninus pius, roma i̇mparatoru (d. 86)

 

als:160er#161
165



olaylar 
 5 milyon civarında kişinin ölümüne sebebiyet veren antoninus vebası başladı.
 marcus aurelius takı yapıldı.

doğumlar 
 7 mayıs - julia maesa, roma i̇mparatoru elagabalus'un büyük annesi (ö. 224)
 tarihi bilinmeyen
 macrinus, roma imparatoru (ö. 218)

ölümler 
 appianus, yunan tarihçi (d. 95)
 chadae, koguryo krallığı'nın yedinci hükümdarı (d. 71)
 pergrinos proteus, yunan filozof (d. 100)

 

als:160er#165
170



olaylar

doğumlar 
 himiko, japonya'da antik yamataikoku'nun efsanevi şaman kraliçesi (ö. 248)
romalı hipolit, apolojet ve iman şehidi (ö. 235)
 julia domna, roma i̇mparatoru lucius septimius severus'un karısı ve roma i̇mparatoriçesi (ö. 217)

ölümler 
 klaudyos batlamyus, i̇skenderiyeli yunani gök bilimci, matematikçi, coğrafyacı ve astronom (d. 100)
173

173 (clxxiii) perşembe günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 gnaeus claudius severus ve tiberius claudius pompeianus konsül olarak göreve başladı.

doğumlar 
 i. maximinus, roma imparatoru (ö. 238)
 mi heng, çinli yazar ve müzisyen (ö. 198)

ölümler 
 donatus, romalı asker (d. 140)
174

174 (clxxiv) cuma günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 roma i̇mparatoru marcus aurelius ta eis he'auton adlı yapıtını yazdı.

doğumlar 
 gao rou, çinli asker ve siyasetçi (ö. 263)
 jia kui, çinli asker ve siyasetçi (ö. 228)

ölümler 
 soterius, papa
175



olaylar

doğumlar 
 claudius aelianus, yunanca yazmış romalı yazar ve retorik (belagat) öğretmeni (ö. 235)

ölümler 
 avidius cassius, kısa bir süre için imparatorluğunu ilan etmiş roma isyancısı (d. 130)
 genç faustina, roma imparatoru marcus aurelius'un karısı (d. 125/130)
178



olaylar

doğumlar 
 balbinus, altı i̇mparator yılında (238) pupienus' la birlikte görev yapan iki roma imparatorundan biri (ö. 238)
 pupienus, altı i̇mparator yılında (238) balbinus'la birlikte görev yapan iki roma imparatorundan biri (ö. 238)

ölümler
180



olaylar

doğumlar 
 i. erdeşîr, sasani i̇mparatorluğu'nun kurucusu ve ilk hükümdarı (ö. 242)
 julia mamaea, roma'nın güçlü kadınlarından (ö. 235)
 julia soaemias, roma i̇mparatoru elagabalus'un annesi ve onun küçüklüğünde roma i̇mparatorluğu saltanat vekili (ö. 222)

ölümler 
 17 mart - marcus aurelius, roma imparatoru (d. 121)
 tarihi bilinmeyen
 cassius apronianus, antik roma'nın en eski ve köklü ailelerinden "cassius" ailesine mensup romalı
181



olaylar 
 toupo gölü patlaması gerçekleşti.

doğumlar 
 zhuge liang, çinli siyasetçi, askerî stratejist, yazar ve mühendis (ö. 234)

ölümler 
 antakyalı theophilus, ilk defa apologia ad autolycum adlı eserinde teslis kelimesini kullanan piskopos
186

186 (clxxxvi) cumartesi günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 galya'da köylüler maternus öncülüğünde ayaklandı.

doğumlar 
 4 nisan - caracalla, roma i̇mparatoru (ö. 217)

ölümler 
 21 nisan - apollonius, hristiyan aziz
 bian zhang, çinli general (d. 133)
187

187 (clxxxvii) pazar günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 pertinax, afrika prokonsülü görevine başladı.

doğumlar 
 cao pi, çin imparatoru (ö. 226)

ölümler 
 chen shi, çinli siyasetçi (d. 104)
 pertinax, bizantion piskoposu
188



olaylar 
 kraliçe himiko'nun (pimiko olarak da bilinir), japonya'daki saltanatı başladı.
 zhang ju ve zhang chun, liu yu komutasındaki han güçleri tarafından yenilgiye uğratıldı.

doğumlar 
 fulvia plautilla, roma i̇mparatoriçesi ve i̇mparator caracalla'nın tek karısı (ö. 212)
 sun shao, wu generali (ö. 241)

ölümler
190

190 (cxc) perşembe günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 i̇mparator commodus, bir bölümü yanan roma'nın colonia commodiana adıyla yeniden kurulmasını emretti.

doğumlar 
 liu yin, çinli general (ö. 269)

ölümler 
 6 mart - liu bian, çin imparatoru (d. 176)
 atinalı athenagoras, hristiyan düşünür (d. 133)
192



olaylar 
 31 aralık - beş i̇mparator yılı olarak anılan 193 yılı, 31 aralık 192 tarihinde i̇mparator commodus'un öldürülmesiyle başladı

doğumlar 
 ii. gordianus, sadece 20 gün yönetimde kalan roma i̇mparatoru (ö. 238)

ölümler 
 22 mayıs – dong zhuo, han hanedanı'nın 189-192 yılları arasındaki başkanı
 31 aralık – commodus, roma i̇mparatoru (d. 161)
 tarihi bilinmeyen
 cai yong, çinli müzisyen, hattat, cai wenji'in babası (d. 132)
193



olaylar 
 beş i̇mparator yılı, 31 aralık 192 tarihinde i̇mparator commodus'un öldürülmesiyle başladı.
 bizantion kuşatması başladı.

doğumlar

ölümler 
 28 mart - publius helvius pertinax, kısa bir süre için roma i̇mparatoru (d. 126)
 1 haziran - didius julianus, roma i̇mparatoru (d. 133)
 tarihi bilinmeyen
 bruttia crispina, roma i̇mparatoriçesi, roma i̇mparatoru commodus'un karısı (d. 164)
 marcia aurelia ceionia demetrias, roma imparatoru commodus'un metresi
 narcissus, romalı atlet, commodus'u öldüren kişi
195



olaylar 
 i̇mparator septimius severus, marcus aurelius ailesi ile bağları olduğunu ispatlamak için commodus'a itibarını iade etti ve senato tarafından tanrı olarak kutsanmasını sağladı.

doğumlar 
 wang su, wei krallığı generali (ö. 256)

ölümler 
 fan chou (guo si tarafından idam edildi)
 huangfu song, han hanedanı generali
 ze rong, tao qian'ın emrindeki general
 zhang miao (cao cao tarafından yenilgiye uğratıldı) (d. 155)
 zhu jun, general (d. 149)
197



olaylar 
 lugdunum muharebesi, septimius severus'un ordusunun clodius albinus'un ordusuna karşı imparator unvanını almak için yaptıkları savaş

doğumlar

ölümler 
 clodius albinus, pertinax'ın ölümü üzerine roma i̇mparatoru ilan edilen roma asisi (d. 150)
 gogukcheon, koguryo krallığı'nın dokuzuncu hükümdarı
200



olaylar 
 dünya nüfusu: 257 milyon.
 roma imparatoru septimius severus suriye, filistin ve arabistan'ı ziyaret etti. filistin, septimus severus'un hayırsever politikalarından yararlanarak önemli bir ekonomik canlanma görür.
 çin savaş komutanı cao cao, guandu savaşı'nda yuan shao'u yendi.

doğumlar 
 haziran - marcus claudius tacitus, roma i̇mparatoru (ö. 276)
 tarihi bilinmeyen
 i. lucius, roma episiskoposu ve 22. papa (ö. 254)
 diophantus, yunan matematikçi
 fabianus, roma piskoposluğu yapmış din adamı ve papa (ö. 250)
 fei yi, bir shu subayı (ö. 253)
 i̇mparator ōjin, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 15. imparatoru (ö. 310)
 ma jun, çinli makine mühendisi (ö. 265)
 pontianus, roma piskoposu, papa (ö. 235)
 sun shao, wu generali (ö. 242)
 valerianus, roma i̇mparatoru (ö. 260)
 wang ling, wei generali (ö. 250)
 zhou fang, wu generali (ö. 240)

ölümler 
 chunyu qiong
 dong cheng
 gan ji, taoist rahip
 han juzi, bir general
 i̇mparator chūai, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 14. imparatoru (d. 149)
 ji ping
 ju shou
 lü weihuang
 mi heng, (d. 173)
 sui yuanjin
 sun ce (d. 175)
 tian feng
 wen chou, bir general
 xu gong
 yan liang, bir general
 zheng xuan (d. 127)
201



olaylar 
 kasım - bir sel edessa'daki bir kiliseyi vurdu. 2.000'in üzerinde kişinin ölümüne yol açtı.
 lucius annius fabianus ve marcus nonius arrius mucianus roma'da konsül oldu.
 osroene, hristiyanlığı resmi din olarak benimseyen ilk devlet oldu.

doğumlar 
 cheng wu, wei krallığı'nın generali
 decius, roma imparatoru (ö. 251)
 qiao zhou, shu krallığı başkanı (ö. 270)

ölümler
203



olaylar 
 i̇mparator septimus severus, bizans'ı yeniden kurdu.
 gaius fulvius plautianus ve publius septimus geta roma'da konsul oldu.
 forum'un yakınlarında septimus severus'a adanmış bir kemer inşa edildi.
 andra imparatorluğu küçük ve daha küçük bağımsız beylikler halinde parçalandı (asya).

doğumlar 
 cao rui, wei krallığı i̇mparatoru (yaklaşık olarak ö. 239)
 elagabalus, roma imparatoru (ö. 222)

ölümler 
 felicitas, hristiyan aziz (şehit)
 perputua, hristiyan aziz (şehit)
 wu jing
204



olaylar 
 lucius fabius cilo ve  marcus flavius ​​annius libo roma'da konsül oldular.
 ye savaşı: cao cao ye'i kuşattı ve ye'nin merkezinde yuan ailesini yakaladı.

doğumlar 
 dong jue, shu han generali
 philippus, roma i̇mparatoru (ö. 249)
 wei zhao, çinli bilgin (ö. 273)

ölümler
216



olaylar 
 güney hun devleti, çin tarafından ortadan kaldırıldı.

doğumlar 
 mani, gnostik bir din olan maniheizm'in kurucusu (ö. 276)

ölümler 
 bergamalı galen, yunan tıp doktoru, bilim insanı ve filozof (d. 129)
217



olaylar

doğumlar

ölümler 
 8 nisan - caracalla (lucius septimius bassianus), roma imparatoru (d. 186)
 tarihi bilinmeyen
 julia domna, roma i̇mparatoru lucius septimius severus'un karısı ve roma i̇mparatoriçesi (d. 170)
 papa aziz zephyrinus, yaklaşık 199-217 arasında papa
218



olaylar 
 halley kuyruklu yıldızı, dünya'nın yakınından geçti (önceki: 141 ; sonraki : 295).

doğumlar 
 gallienus, roma i̇mparatoru (ö. 268)

ölümler 
 diadumenianus, roma i̇mparatoru macrinus'un oğlu
 macrinus, roma imparatoru (d. 165)
222



olaylar

doğumlar

ölümler 
 11 mart - elagabalus, roma imparatoru (d. 203)
 11 temmuz - bardesanes, geç antik çağ'da yaşamış süryani filozof ve gnostik (d. 154)
 tarihi bilinmeyen
 hierocles, roma i̇mparatoru elagabalus'un gözdesi
 julia soaemias, roma i̇mparatoru elagabalus'un annesi ve onun küçüklüğünde roma i̇mparatorluğu saltanat vekili (d. 180)
228

228 (ccxxviii) salı günü başlayan bir artık yıldır.

olaylar 
romalı hukukçu ulpian praetorian muhafızlar tarafından öldürüldü.

doğumlar 
 wang fan, çinli siyasetçi ve gökbilimci (ö. 266)

ölümler 
 vi. vologases, part i̇mparatorluğu hükümdarı
 lü fan, çinli general
232

232 (ccxxxii) pazar günü başlayan bir artık yıldır.

olaylar 
 roma i̇mparatoru alexander severus, mezopotamya'yı işgal eden sasani birliklerine karşı harekete geçti.

doğumlar 
 probus, roma i̇mparatoru (ö. 282)

ölümler 
 30 ocak - hua xin, çinli siyasetçi (d. 157)
 22 ekim - i. demetrius, i̇skenderiye patriği (d. 127)
233

233 (ccxxxiii) jülyen takviminde salı günü başlayan bir yıldır.

doğumlar 
 cao fang, wei imparatoru (ö. 274)
 chen shou, shu krallığı generali (ö. 297)
 porfirios, yeni platoncu filozof (ö. 305)
 wang rong (ö. 305)

ölümler 
 cao hong, wei krallığı'nın üç krallık çağında görev yapmış general
 yu fan, wu krallığı bakanı (d. 164)

olaylar 
 severus alexander, muhtemelen statüko temelinde i. adachir ile barıştı.
 25 eylül: severus alexander, roma'da, persler üzerindeki zaferini kutlar ve parthicus maximus unvanını alır. ren'deki (almanlara karşı) bir kampanya için asker yetiştirilmesini emretti. maximin, illyria'nın dördüncü lejyonunu yönetir.

kaynakça 

 isbn 9781441154781, a chronology of the roman empire - editör: timothy venning
 isbn 9782870311486, alexandre sévère et l'histoire auguste - yazar: cécile bertrand-dagenbach
235



olaylar 
 roma i̇mparatorluğu'nda üçüncü yüzyıl krizi başladı.

doğumlar

ölümler 
 18 mart - alexander severus, roma i̇mparatoru (d. 208)
 tarihi bilinmeyen
 claudius aelianus, yunanca yazmış romalı yazar ve retorik (belagat) öğretmeni (d. 175)
romalı hipolit, apolojet ve iman şehidi (d. 170)
 julia mamaea, roma'nın güçlü kadınlarından (d. 180)
 pontianus, roma piskoposu, papa (d. 200)
238



olaylar 
 12 nisan - roma i̇mparatoru maximinus thrax'a sadık kuvvetler ile i. gordianus ve ii. gordianus'un kuvvetleri arasında kartaca muharebesi gerçekleşti.
 aynı yıl içerisinde roma i̇mparatorluğu tahtında hak iddiasında bulunmuş altı roma i̇mparatoru'na atfen 238 yılı altı i̇mparator yılı olarak anılır.

doğumlar

ölümler 
 i. gordianus, roma imparatoru (d. 159)
 i. maximinus, roma imparatoru (d. 173)
 ii. gordianus, roma imparatoru (d. 192)
 balbinus, roma imparatoru (d. 178)
 pupienus, roma imparatoru (d. 178)
240



olaylar

doğumlar 
 antakyalı lukianos, hristiyan teolog (ö. 312)
 lactantius, erken dönem hristiyan yazar ve hatip (ö. 320)
 zenobia, palmira i̇mparatorluğu'nun kraliçesi ve kral septimius odaenathus'un ikinci karısı

ölümler 
 sabinianus, roma i̇mparatoru gordian iii'e karşı yapılan ayaklanmanın lideri
 zhou fang, wu generali (d. 200)
241



olaylar 
 i. şâpûr, sasani hükümdarı oldu.
 iii. gordianus, yeni "praetorian prefect"'i timesitheus'un kızı furia sabina tranquillina ile evlendi. praetorian muhafızların başı ve i̇mparatorun kayınpederi olarak timesitheus, kısa bir süre sonra de facto olarak roma i̇mparatorluğunu yöneticisi haline geldi.

doğumlar

ölümler
242



olaylar

doğumlar 
 saloninus, 260 yılında kısa bir süre için roma i̇mparatoru (ö. 260)

ölümler 
 i. erdeşîr, sasani i̇mparatorluğu'nun kurucusu ve ilk hükümdarı (d. 180)
 sun shao, wu generali (d. 200)
243



olaylar 
 resaena savaşı, iii. gordianus komutasındaki roma i̇mparatorluğu ile i. şapur komutasındaki sasani i̇mparatorluğu arasında gerçekleşen savaş

doğumlar 
 sun liang, çin'in üç i̇mparatorluk döneminde wu hanedanı'nın ikinci imparatoru (ö. 260)

ölümler
244



olaylar 
 misiche savaşı, sasaniler ve iii. gordianus önderliğindeki roma ordusu arasında yapılan, mutlak sasani zaferi ile sonuçlanan savaş
 urfa süryani krallığı yıkıldı.

doğumlar

ölümler 
 11 şubat - iii. gordianus, roma i̇mparatoru (d. 225)
245

245 (ccxlv) çarşamba günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 britanya'nın lincolnshire bölgesinde büyük bir su taşkını meydana geldi.

doğumlar 
 diocletianus, roma i̇mparatoru (ö. 312)

ölümler 
 ammonius sakkas, i̇skenderiyeli filozof
 lu sin, çinli general (d. 183)
246

246 (ccxlvi) perşembe günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 roma imparatoru philippus, tuna yakınlarında cermenlere karşı saldırıya geçti.

doğumlar 
 cao huan, çin imparatoru (ö. 302)

ölümler 
 dong yun, çinli general ve siyasetçi
 gu tan, çinli siyasetçi (d. 205)
247

247 (ccxlvii) cuma günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 roma'nın 1000. kuruluş yıldönümü ludi saeculares etkinliğiyle kutlandı.

doğumlar 
 pan yue, çinli şair (ö. 300)

ölümler 
 abba arikha, babilli haham (d. 175)
 xiang lang, çinli general
250



olaylar

doğumlar 
 31 mart - i. constantius, roma i̇mparatoru (ö. 306)
 tarihi bilinmeyen
 galerius, roma i̇mparatoru (ö. 311)
 licinius, roma i̇mparatoru (ö. 325)
 maximianus, roma i̇mparatoru (ö. 310)

ölümler 
 denis, paris başrahipliği yapmış aziz
 fabianus, roma piskoposluğu yapmış din adamı ve papa (d. 200)
 licinianus, i̇mparator deicus'a karşı imparatorluk iddiası ile ayaklanmış isyancı
 wang ling, wei generali (d. 200)
253



olaylar 
 barbalissos savaşı, sasani i̇mparatorluğu ve roma arasında barbalissos mevkiinde meydana gelen savaş
 antakya kuşatması, i. şapur döneminde sasaniler, barbalissos savaşı'nda romalıları yendikten sonra romalı antakya kentini kuşattı

doğumlar

ölümler 
 aemilianus, 253 yılında yaklaşık üç aylık süre için roma i̇mparatoru (d. 207)
 cornelius, papa
 fei yi, bir shu subayı (d. 200)
 origenes, patristik felsefenin temsilcilerinden olan bir kilise babası (d. 185)
 trebonianus gallus, volusianus'la beraber müşterek roma i̇mparatoru (d. 206)
 volusianus, roma i̇mparatoru
257



olaylar

doğumlar 
 aydınlatıcı grigor, hıristiyanlığın ermeniler arasında yayılmasını sağlayan bir aziz (ö. 331)
 córdobalı hosius, córdoba kardinali (ö. 359)
 i̇mparator nintoku, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 16. imparatoru (ö. 399)

ölümler 
 2 ağustos - i. stephenus, papa
259

259 (cclix) cumartesi günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 dionysius, papa olarak göreve başladı.

doğumlar 
 hui, çin imparatoru (ö. 307)

ölümler 
 10 ocak - polyeuctus, romalı aziz
 18 ocak - sun chen, çinli general (d. 232)
260



olaylar 
 sasani kralı şapur, anavarza'yı ele geçirdi.

doğumlar

ölümler 
 ingenuus, i̇mparatorluğunu ilan eden romalı isyancı
 regalianus, i̇mparator gallienus'a karşı ayaklanan isyancı
 saloninus, 260 yılında kısa bir süre için roma i̇mparatoru (d. 242)
 sun liang, çin'in üç i̇mparatorluk döneminde wu hanedanı'nın ikinci imparatoru (d. 243)
 valerianus, roma i̇mparatoru (d. 200)

 

als:260er#260
261



olaylar

doğumlar

ölümler 
 genç macrianus, yaşlı macrianus olarak da bilinen fulvius macrianus'un oğlu
 mussius aemilianus, i̇mparator gallienus'a karşı imparatorluk iddiası ile ayaklanan isyancı
 quietus, babası ve kardeşi genç macrianus ile birlikte roma i̇mparatoru gallienus'a karşı ayaklanan roma isyancısı
 yaşlı macrianus, i̇mparator valerian'ın generallerinden biri olan oldukça zengin bir roma isyancısı
268



olaylar 
 benacus gölü savaşı

doğumlar

ölümler 
 26 aralık - dionysius, roma piskoposu, papa
 tarihi bilinmeyen
 aureolus, roma i̇mparatoru gallienus'a karşı ayaklanarak galya i̇mparatoru postumus'a destek veren askeri komutan ve isyancı
 cornelia salonina, roma i̇mparatoru gallienus'un karısı ve valerianus, saloninus, ve egnatius marinianus'un anneleri olan roma i̇mparatoriçesi
 gallienus, roma i̇mparatoru (d. 218)
269



olaylar 
 ii. claudius, bugünkü sırbistan'ın niş kentinde bir got saldırısını püskürterek gotları tuna boyundaki illere yerleştirdi.
 zenobia kendini mısır kraliçesi ilan etti.
 i. felix, yirmialtıncı papa olarak göreve geldi.

doğumlar

ölümler 
 i̇mparatoriçe jingū, japonya i̇mparatoriçesi (d. 169)
 postumus, roma i̇mparatorluğu'nun batısında imparator gallienus'a karşı yönetimi ele geçiren bir komutan ve galya i̇mparatorluğu olarak da bilinen kısa süreli i̇mparatorluğun kurucusu
 valentine - her yıl 14 şubat günü anılan aşıkların azizi (ii. claudius tarafından idam edildiği sanılıyor)
270



olaylar 
 vazelon manastırı inşa edildi.

doğumlar 
 ii. maximinus, roma i̇mparatoru (ö. 313)
 nikolaos, yunan hristiyan aziz ve piskopos (ö. 343)
 spiridon, ortodoks aziz (ö. 348)

ölümler 
 ii. claudius, roma i̇mparatoru (d. 213/214)
 plotinos, neoplatonizmin kurucusu antik filozof (d. 205)
 quintillus, roma i̇mparatoru
274



olaylar 
 galya i̇mparatorluğu, aurelianus'un châlons savaşı'nda i. tetricus'u mağlup etmesi üzerine yeniden roma i̇mparatorluğu'na bağlandı.
 aurelianus'un roma'da düzenlediği zafer geçidinde zenobia altından zincirlerle bağlanmış bir şekilde romalı vatandaşlara gösterildi.

doğumlar

ölümler
275

275 (cclxxv) cuma günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 gotlar trakya ve anadolu'yu istila etti.

doğumlar 
 yorgi, romalı aziz (ö. 303)

ölümler 
 aurelianus, roma i̇mparatoru (d. 214)
 zenobia, palmira kraliçesi (d. 240)
276



olaylar

doğumlar

ölümler 
 i. behrâm, sasani devleti'nin dördüncü hükümdarı
 florianus, roma imparatoru
 mani, gnostik bir din olan maniheizm'in kurucusu (d. 216)
 marcus claudius tacitus, roma i̇mparatoru (d. 200)
278

278 (cclxxviii) salı günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 roma imparatoru probus, alamanlar'ı yenerek neckar vadisi'ne doğru ilerledi.

doğumlar 
 maxentius, roma i̇mparatoru (ö. 312)

ölümler 
 27 aralık - yang hu, çinli general ve siyasetçi (d. 221)
 fu xuan, çinli tarihçi, şair ve siyasetçi (d. 217)
282

282 (cclxxxii) pazar günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 roma i̇mparatoru carus tuna'yı ele geçirdi.

doğumlar

ölümler 
 jia chong, çinli siyasetçi (d. 217)
 probus, roma i̇mparatoru (d. 232)
284



olaylar 
 jovianlar ve herculianlar, geç roma i̇mparatorluğu i̇mparatorlarının kişisel muhafızlığını yapmış olan kıdemli palatine birliklerinin oluşumu
 roma i̇mparatorluğu'nda üçüncü yüzyıl krizi sona erdi.

doğumlar

ölümler 
 kasım - numerianus, roma imparatoru
291

291 (ccxci) perşembe günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 blemmyeler kuş krallığı'nı işgal etti.

doğumlar 
 hilarion, hristiyan bir zühdî aziz (ö. 371)

ölümler 
 sima wei, çinli prens (d. 271)
 wei guan, çinli general (d. 220)
306



olaylar 
 bizans i̇mparatorluğu kuruldu(?). (1453 yılında yıkıldı)

doğumlar 

 efrem - suriyeli deakon, din öğretmeni, teolog ve yorumcu, süriyaniler babası (ö. 373)

ölümler 
 25 temmuz - i. constantius, roma i̇mparatoru (d. 250)
 tarihi bilinmeyen
 barbara, hristiyan azize
 dimitrios, hristiyan aziz
 theodor tiron, amasyalı theodor olarak da bilinen savaşçı aziz
307

307 (cccvii) çarşamba günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 roma'daki ayaklanmayı bastıramayan ii. severus ravenna'ya göç etti.

doğumlar 
 zhang jun, çinli prens (ö. 346)

ölümler 
 16 eylül - ii. severus, batı roma i̇mparatoru
 septimius, alman piskopos
310



olaylar

doğumlar 
 ulfilas, kardinal, misyoner ve kitâb-ı mukaddes tercümanı (ö. 383)

ölümler 
 aleksandra, amisoslu azize
 eusebius, roma piskoposu ve papa
 maximianus, roma i̇mparatoru (d. 250)
 i̇mparator ōjin, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 15. imparatoru (d. 200)
312



olaylar

doğumlar

ölümler 
 ankyralı klementos, ankyra episkoposluğu yapan hristiyan aziz (d. 258)
 antakyalı lukianos, hristiyan teolog (d. 240)
 diocletianus, roma i̇mparatoru (d. 245)
 maxentius, roma i̇mparatoru (d. 278)
313



olaylar 
 bizantion kuşatması
 roma i̇mparatorluğu'nda milano fermanı ile hristiyanlık kabul edildi

doğumlar 

 yeruşalim'li kiril, erken kilise’nin bir teoloğuydu (ö. 386)

ölümler 
 ii. maximinus, roma i̇mparatoru (d. 270)
314



olaylar 
 dioecesis orientis kuruldu.
 dioecesis asiana kuruldu.
 dioecesis pontica kuruldu.
 dioecesis pannoniarum kuruldu.
 dioecesis thraciae kuruldu.

doğumlar 
 libanios, geç antik çağın en önemli yunan hatiplerinden biri (ö. 393)

ölümler 
 10 ocak - miltiades, papa
320



olaylar 
 kırk şehitler olayı

doğumlar 
 i. flavian, antakya patriği (ö. 404)
 aurelius victor, tarihçi ve politikacı (yaklaşık)
 jin jianwendi, jin hanedanlığı imparatoru (ö. 372)
 konstans, roma i̇mparatoru (ö. 350)
 oribasius, yunan hekim (yaklaşık)
 tuoba shiyijian, tuoba dai prensi (ö. 376)
 xie an, jin hanedanlığı devlet adamı (ö. 385)

ölümler 
 lactantius, erken dönem hristiyan yazar ve hatip (d. 240)
 sima bao, jin hanedanı prensi (d. 294)
321

321 (cccxxi) pazar günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 i. konstantin gotları tuna havzasının dışına sürdü.

doğumlar 
 i. valentinianus, roma i̇mparatoru (ö. 375)

ölümler 
 tuoba yulü, çinli prens
 zu ti, çinli general (d. 266)
322

322 (cccxxii) pazartesi günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 biniciliğe ait ilk tarihî bulguya çin'deki bir mezarda rastlandı.

doğumlar 
 ammianus marcellinus, antakya doğumlu romalı tarihçi (ö. 400)
 jin kangdi, çinli hükümdar (ö. 344)

ölümler 
 raba bar rav huna, yahudi dinbilimci
 yang xianrong, çinli imparatoriçe
324

324 yılı jülyen takviminin çarşamba günü başlayan artık yılıdır. zamanda, crispus ve constantinus'ın konsolosluk yılı olarak da bilinir.

olaylar 
 3 temmuz - edirne savaşı, i̇mparator büyük konstantin rakibi licinius'ı edirne yakınında yenmiştir, zorlandığı için bizans'a geri çekilmiştir. trakyayı vizigotlar ile işgal etmiştir.
 temmuz - hellespont muharebesi gerçekleşti.
 18 eylül - hrisopolis muharebesi gerçekleşti.
 konstantin'in bizantion'a karşı gerçekleştirdiği muhasara olan bizantion kuşatması gerçekleşti.

doğumlar 
 chu suanzi, jin dynasty imparatoriçesi (ö. 384)
 geunchogo, baekje krallığı'nın 13. hükümdarı (ö. 375)

ölümler 
 20 aralık - philogonus, antakya'nın piskoposu
 tarihi bilinmeyen
 guo pu, çinli yazar (d. 276)
 wang dun, jin dynasty generali (d. 266)
 zhang mao, eski liang hükümdarı (d. 277)
325



olaylar 
 i̇znik konsili, roma i̇mparatorluğu topraklarında izinli olarak düzenlenen ilk resmî hristiyanlık toplantısı

doğumlar

ölümler 
 licinius - 308'den 324 yılına kadar görev yapmış roma i̇mparatoru .(d. 250)
 martinianus - temmuz - 18 eylül 324 yılları arasında görev yapmış roma i̇mparatoru.
326



olaylar

dini 

 14 eylül (geleneksel tarih) - i. konstantin'in annesi helena, kudüs'te gerçek haç ve kutsal kabir'i (i̇sa'nın mezarı) keşfeder. hac yolculuğu sırasında ege'deki patmos adasında mola verir ve burada 100 kapılı kiliseyi kurduğu söylenir.

doğumlar 
 procopius, roma i̇mparatoru & i̇syancı (ö. 366)

ölümler 
 fausta, roma i̇mparatoru maximianus'un kızı ve roma imparatoriçesi (d. 289)
328

328 (cccxxviii) pazartesi günü başlayan bir artık yıldır.

olaylar 
 5 temmuz - konstantin köprüsü inşa edildi.

doğumlar 
 valens, doğu roma imparatoru (ö. 378)
 huan chong, çinli general (ö. 384)

ölümler 
 papa aleksandros
 yu wenjun, çin imparatoriçesi (d. 297)
330



olaylar 
 11 mayıs - doğu roma i̇mparatorluğu başkenti konstantinopolis'e taşındı.

doğumlar

ölümler 
 18 ağustos - i̇mparatoriçe helena, roma i̇mparatoru konstantius chlorus'un eşi, ve i. konstantin'in annesi
 tarihi bilinmeyen
 flavia julia constantia, roma i̇mparatoriçesi (d. 293 sonrası)
332



olaylar

doğumlar 
 jovianus, ordu tarafından roma imparatoru seçilmiş bir asker (ö. 364)

ölümler 
 aydınlatıcı grigor, hristiyanlığın ermeniler arasında yayılmasını sağlayan bir aziz (d. 257)
agathangelos, ermenistan'ın ilk havarisi
335



olaylar

doğumlar 
 cobata savera, i̇mparator (ö. 389)
 i̇skenderiyeli theon, yunan bilgin ve matematikçi (ö. 405)
 magnus maximus, kendini zorla imparator olarak ilan ettiren romalı general (ö. 388)
 nissalı gregor, piskopos - kilise babası - mistik (ö. 395)

ölümler 
 31 aralık - i. sylvester, papa
336



olaylar 
 25 aralık - i̇lk noel kutlaması roma'da yapıldı.

doğumlar 
 hanzei, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 18. imparatoru (ö. 410)
 richū, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 17. imparatoru (ö. 405)

ölümler 
 7 ekim - papa aziz markus, papa
 tarihi bilinmeyen
 arius, libya kökenli çileci hristiyan din adamı, mezhep kurucusu (d. 256)
337



olaylar

doğumlar

ölümler 
 22 mayıs - i. konstantin, hristiyanlığı kabul eden ilk roma imparatoru, konstantinopolis kentinin ve doğu roma i̇mparatorluğu'nun "büyük" lakabıyla anılan kurucusu (d. 272)
 tarihi bilinmeyen
 aziz aleksandros, piskopos (d. 237–245)
339

339 (cccxxxix) pazartesi günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 eusebius, konstantinopolis patriği olarak göreve başladı.

doğumlar 
 he fani, çin imparatoriçesi (ö. 404)

ölümler 
 eusebios, kilise babası (d. y. 263)
 chi jian, çinli general (d. 269)
341

341 (cccxli) jülyen takviminde perşembe günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 encaenia konsili antakya'da yapıldı.
 i. paulus konstantinopolis patriği olarak göreve başladı.

doğumlar 
 jin aidi, doğu jin imparatoru (ö. 365)

ölümler 
 du lingyang, jin imparatoriçesi (d. 321)
 i̇zmitli eusebius, konstantinopolis patriği
 ge hong ('ko hung'), çinli taoist düşünür
345



olaylar

doğumlar 
 evagrius ponticus, hristiyan din adamı ve sofu (ö. 399)
 flavius afranius syagrius, romalı politikacı ve idareci
 quintus aurelius symmachus, romalı konsül ve entelektüel (ö. 402)
 tyrannius rufinus, tarihçi and teolog (tahmini yaklaşık tarih)

ölümler
347



olaylar 
 illyricum praetoria idaresi kuruldu.

doğumlar 
 11 ocak - i. theodosius, roma imparatoru (ö. 395)
 tarihi bilinmeyen
 aziz porphyrius, pagan bir inanca sahip olan gazze şehrini (395 - 420 arasında) hristiyanlaştırma çabası ile tanınan aziz (ö. 420)
 hieronymus, rahip, günah çıkarıcı, teolog ve tarihçi (ö. 420)

ölümler
348

348 (cccxlviii) cuma günü başlayan bir artık yıldır.

olaylar 
 sasani i̇mparatorluğu'nda kadınlar askerliğe alınmaya başladı.

doğumlar 
 prudentius, romalı şair (ö. 413)
 shenoute, mısırlı aziz (ö. 466)

ölümler 
 spiridon, ortodoks aziz (d. y. 270)
350



olaylar 
 kavimler göçü başladı.

doğumlar 
 edessalı rabbula, edessa şehrinin piskoposluğunu üstlenmiş bir din adamı, süryani kilise babası (ö. 435 / 436)

ölümler 
 30 haziran - nepotianus, roma i̇mparatorluğu'nda kısa bir süre için tahta çıkan konstantin hanedanı mensubu isyancı
 tarihi bilinmeyen
 i. paul ya da günah çıkaran aziz paul, altıncı konstantinopolis başpiskoposu
 eutropia, nepotianus'un annesi, i. konstantin'in üvey kız kardeşi
 konstans, roma i̇mparatoru (d. 320)
352

352 (ccclii) çarşamba günü başlayan bir artık yıldır.

olaylar 
 roma i̇mparatoru ii. constantius kuzey i̇talya'yı işgal etti.

doğumlar

ölümler 
 12 nisan - papa i. julius
 1 haziran - ran min, çinli hükümdar
356



olaylar 
 julianus, ilk galya seferi sırasında colonia agrippina'yı (köln) geri aldı.

doğumlar

ölümler 
 antonios; mısır’lı antonios, münzevi antonios ya da çöllerin antonios’u olarak da bilinir, hristiyan manastır sisteminin babasıdır (d. 251)
359



olaylar 
 amida kuşatması gerçekleşti.
 ariusçulukla ilgili olarak ariminum (rimini) ve seleucia ad calycadnum (silifke) konsilleri toplandı.
 ikiz konsiller yılı

doğumlar 
 flavius gratianus augustus, batı roma imparatoru (ö. 383)
 flavius stilicho, romalı general (ö. 408).

ölümler 
 córdobalı hosius, córdoba kardinali (d. 257)
365



olaylar 
 21 temmuz - richter ölçeğinde 8.0 büyüklüğündeki bir depremin tetiklediği tsunami, mısır'ın i̇skenderiye kentini yerle bir etti. kentte 5000, çevresinde de 45000 kişi öldü.
 28 eylül - procopius, kendini imparator ilan etti ve trakya ve bithynia'da kontrolü ele geçirdi.

doğumlar

ölümler
366

366 (ccclxvi) pazar günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 nisan - roma imparatoru valens kilikyalı procopius'u thyatira savaşı'nda yendi.
 roma i̇mparatorluğu'nun kent planı (tabula peutingeriana) hazırlandı.

doğumlar 
 yao xing, çinli hükümdar (ö. 416)

ölümler 
 27 mayıs - procopius, romalı gaspçı (d. 326)
 24 eylül - papa liberius
 tarihi bilinmeyen
 marcellus, romalı gaspçı
 yu daolian, çinli imparatoriçe
367



olaylar 
 4 ağustos - gratianus, babasından augustus unvanını aldı.
 batı roma imparatoru gratianus'un yardımıyla valens, tuna'yı geçti ve athanaric'in gotlarının üzerine yürüdü.

doğumlar

ölümler 

 poitiers'li hilaire,  kilise'nin en etkili kilise babalarından birisi olarak sayılmaktadır (d. 315)
368

368 (ccclxviii) salı günü başlayan bir artık yıldır.

olaylar 
 11 ekim - i̇znik'te büyük bir deprem oldu.

doğumlar 
 eustochium, hristiyan aziz
 juqu mengxun, çinli prens (ö. 433)

ölümler 
 7 temmuz - maternien, hristiyan aziz
373

373 (ccclxxiii) salı günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 quintus aurelius symmachus afrika prokonsülü oldu.

doğumlar 
 kilâb bin mürre, ehl-i beyt'ten bir kişi

ölümler 
 2 mayıs - i. athanasios, i̇skenderiye piskoposu (d. 296)
 9 haziran - efrem, suriyeli rahip (d. 306)
374



olaylar 
 halley kuyruklu yıldızı, dünya'nın yakınından geçti (önceki: 295 ; sonraki : 451).
 asya hun devletinin parçalanmasından sonra başsız kalan hun topluluklarının bir kısmı 4. yüzyılda hazar denizi ile aral gölü arasındaki toprakları ele geçirdiler. batıya doğru yürüyüşlerini sürdürüp balamir komutasında i̇dil (volga) nehrini geçtiler.

doğumlar 
 gwanggaeto, koguryo krallığı'nın 19. hükümdarı (ö. 413)
375



olaylar

doğumlar 

 i̇skenderiyeli cyril, kilise babası ve doktoru (ö. 444)

ölümler 
 17 kasım - i. valentinianus, roma i̇mparatoru (d. 321)
 tarihi bilinmeyen
 geunchogo, baekje krallığı'nın 13. hükümdarı (d. 324)
376



olaylar 
 hun i̇mparatorluğu kuruldu (dağılışı 469).
 marcianopolis muharebesi gerçekleşti.

doğumlar 
 ingyō, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 19. imparatoru (ö. 453)

ölümler 
 bademus, hristiyan aziz
377

377 (ccclxxvii) pazar günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 gotların işgali altında bulunan mezya'da açlık meydana geldi.

doğumlar 
 arcadius, doğu roma (bizans) imparatoru (ö. 408)
 euthymius, ermeni piskopos (ö. 473)

ölümler 
 chi chao, çinli siyasetçi (d. 336)
382

382 yılı jülyen takviminin cumartesi günü başlayan ortak yılıdır. zamanda, antonius ve syagrius'un konsolosluk yılı olarak da bilinir.

olaylar 
 3 ekim - i̇mparator theodosius i, generali saturninus'un vizigotlarla barış antlaşması komutunu sonuçlandırmak için, onların güney danube'ye yerleşmelerine izin verdi.
 i̇mparator gratian i̇mparatorluk kültürü ilahi niteliklerini reddetti ve altar of victory'i roma senatosundan kaldırdı.

doğumlar 
 jin andi, doğu jin dynasty i̇mparatoru (ö. 419)
 nicomachus flavianus, roma dilbilgisi uzmanı ve siyasetçi (ö. 432)
 sima yuanxian, jin dynasty sırasında saltanat vekili (ö. 402)

ölümler 
 flavius afranius syagrius, roma siyasetçisi.
383



olaylar 
 britanya'da roma hakimiyetinin sonu

doğumlar

ölümler 
 25 ağustos - flavius gratianus augustus, batı roma imparatoru (d. 359)
 tarihi bilinmeyen
 ii. ardeşir, sasani imparatoru
 ulfilas, kardinal, misyoner ve kitâb-ı mukaddes tercümanı (d. 310)
384



olaylar

doğumlar

ocak

şubat

mart

nisan

mayıs

haziran

temmuz

ağustos

eylül 
 9 eylül - honorius, roma i̇mparatoru (ö. 423)

ekim

kasım

aralık

ölümler 
 i. damasus, roma episkoposu ve papa (d. 305)
387



olaylar 
 akilisene antlaşması ile ermenistan eyaleti, roma ve sasani i̇mparatorlukları arasında ikiye bölündü.
 magnus maximus alpleri geçerek po vadisine geldi ve milano'yu tehdit etti. ii. valentinianus ve annesi, i. theodosius'un yanına kaçtı.

doğumlar

ölümler
388



olaylar 
 wei krallığı kuruldu.

doğumlar

ölümler 
 28 ağustos - magnus maximus, kendini zorla imparator olarak ilan ettiren romalı general (d. 335)
 tarihi bilinmeyen
 iii. şâpûr, sasani i̇mparatorluğu'nun hükümdarı
 flavius victor, imparator magnus maximus'un oğlu
391

391 (cccxci) çarşamba günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 roma imparatoru i. theodosius hristiyanlığı devletin resmî dini olarak kabul etti.

doğumlar 
 flavius aetius, romalı komutan (ö. 454)

ölümler 
 justina, roma imparatoriçesi
 macarius, mısırlı keşiş
392



olaylar 
 wei krallığı sona erdi.

doğumlar 
 aelia galla placidia, roma i̇mparatoru i. theodosius'un kızı, gotların kralı ataulf'ın karısı, onun ölümünden sonra, batı roma i̇mparatoru iii. constantius'un karısı (ö. 450)

ölümler 
 ii. valentinianus, 4 yaşında imparatorluk rütbesi alan roma i̇mparatoru (d. 371)
395



olaylar 
 17 ocak - roma i̇mparatorluğu ikiye ayrıldı. arcadius, doğu roma i̇mparatoru oldu. honorius, batı roma i̇mparatoru oldu.
 27 nisan - franklar, batı roma içinde görülmeye başladı.

doğumlar 
 attila - avrupa hun i̇mparatoru (ö. 453)
 avitus - doğu roma i̇mparatoru (ö. 457)

ölümler 
 nissalı gregor - kilise babası ve mistik (d. 335)
17 ocak - i. theodosius - roma i̇mparatoru (d. 347)
396



olaylar

doğumlar 
 petronius maximus, batı roma i̇mparatoru (ö. 455)
 marcianus, doğu roma i̇mparatoru (ö. 457)

ölümler 
 dowager helan, wei daowudi (d. 351)
 duan yuanfei, i̇mparator murong chui'nin eşi
 jin xiaowudi, jin hanedanı imparatoru (d. 362)
 murong chui, general sonraki yan'ın kaşifi (d. 326)
399



olaylar

doğumlar 
 19 ocak - pulcheria, doğu roma imparatoru arcadius'un kızı (ö. 453)

ölümler 
 26 kasım - siricius, papa
 tarihi bilinmeyen
 iv. behrâm, kirmanşah unvanlı, sasani i̇mparatorluğu hükümdarı
 i̇mparator nintoku, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 16. imparatoru (d. 257)
400



olaylar 
 hint i̇skit krallığı dağıldı.
 vandallar, daçya ve macaristan dolaylarından batıya doğru göç etmeye başladı.

doğumlar 
 i. leo, papa (ö. 461)
 aspar, doğu roma i̇mparatorluğu'nun ordu başkomutanı görevini yapan general (ö. 471)
 genserik, vandal krallığı hükümdarı (ö. 477)

ölümler 
 ammianus marcellinus, antakya doğumlu romalı tarihçi (d. 322)
401

401 (cdi) salı günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 romalı general stilicho rhaetia'da vandallar'a karşı bir akın başlattı.
 selçuk'taki artemis tapınağı yıkıldı.

doğumlar 
 10 nisan - ii. theodosius, roma imparatoru (ö. 450)
 tarihi bilinmeyen
 i. leo, roma imparatoru (ö. 474)
 aelia eudocia, ii. theodosius'ün karısı, bizans i̇mparatoriçesi (ö. 460)
 i̇mparator ankō, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 20. imparatoru (ö. 456)

ölümler 
 19 aralık - i. anastasius, papa
 tarihi bilinmeyen
 murong sheng, çin imparatoru (d. 373)
402

402 (cdii) çarşamba günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 6 nisan - pollentia muharebesi
 i̇mparator arcadius ile küçük kardeşi honorius konsül unvanı aldı.

doğumlar

ölümler 
 quintus aurelius symmachus, roma konsülü
 sima yuanxian, çinli general (d. 382)
 tufa lilugu, çinli prens
403

403 (cdiii) perşembe günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 ii. theodosius, iki yaşında bizans konsülü oldu.

doğumlar 
 hilary, arles piskoposu (ö. 449)
 yuan he, çinli devlet adamı (ö. 479)

ölümler 
 epifanios, ortodoks piskopos
 severin, köln piskoposu
 sima daozi, çin prensi (d. 364)
405

405 (cdv) pazar günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 sibylla kitapları yakıldı.
 mesrop maştots tarafından ermeni alfabesi tanımlandı.

doğumlar 
 ricimer, batı roma imparatoru
 salvian, hristiyan yazar

ölümler 
 26 haziran - vigilius, trent piskoposu (d. 353)
 11 kasım - arsacius, konstantinopolis başpiskoposu
 tarihi bilinmeyen
 i̇skenderiyeli theon, yunan bilgin ve matematikçi (d. 335)
 murong de, çin imparatoru (d. 336)
 richū, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 17. imparatoru (d. 336)
406

406 (cdvi) pazartesi günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 franklar godigisel yönetimindeki vandallar'ı yenilgiye uğrattı.
 roma'daki kiliselerde vitray kullanımı başladı.

doğumlar 
 shao di, çin hükümdarı (ö. 424)

ölümler 
 23 ağustos - radagais, got kralı
 tarihi bilinmeyen
 godigisel, vandal kralı
 gu kaizhi, çinli ressam (d. 344)
 zhang tianxi, çin hükümdarı (d. 346)
410



olaylar 
 24 ağustos – alarik komutasında vizigotlar roma'yı yağmalanmaya başladılar.
 britanya'da roma hakimiyetinin sonu

doğumlar

ölümler 
 i. alarik, vizigot kralı (d. 370)
 hanzei, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 18. imparatoru (d. 336)
 şelun, cücen (rouran) hakanı
411



olaylar

doğumlar

ölümler 
 ii. constans, i̇mparator honorius'a karşı imparatorluğunu ilan eden gaspçı iii. constantinus'un oğlu ve babası tarafından müşterek imparator ilan eden romalı
 iii. constantinus, 407 yılında kendini batı roma i̇mparatoru ilan eden ve 411 yılında tahttan feragât etmesinden kısa bir süre sonra öldürülen romalı general
414



olaylar 
 vizigotlar kralı athaulf, roma imparatoru honorius'un kız kardeşi olan placidia ile evlendi. athaulf, romalılalar ile barış müzakereleri sırasında barcelona'da öldürüldü.
 cücenler'de aikugai khan hakimiyeti sona erdi, mouhanheshenggai khan hakimiyeti başladı.

doğumlar

ölümler
416



olaylar 
 vizigotlar, kralları wallia komutasında romalıların diğer barbarlara karşı savaşmasına destek vermek için iberik yarimadasi'nı istilaya başladılar.
 4. ekümenik konsülünde hristiyan temel meseleleri hakkında anlaşmazlık çıktı ve kıptîler hristiyan cemaatinden dışlandılar.

doğumlar

ölümler
420



olaylar

doğumlar 
 kasım - majorianus, batı roma i̇mparatorluğu tahtına çıkmış olan romalı general (ö. 461)
 tarihi bilinmeyen
 anthemius, batı roma i̇mparatorluğu tahtına çıkmış romalı general (ö. 472)

ölümler 
 30 eylül - hieronymus, rahip, günah çıkarıcı, teolog ve tarihçi (d. y. 347)
 tarihi bilinmeyen
 aziz porphyrius, pagan bir inanca sahip olan gazze şehrini hristiyanlaştırma çabası ile tanınan aziz (d. 347)
 glycerius, batı roma i̇mparatorluğu tahtına çıkmış ve sonradan erken dönem katolik kilisesinde bir piskopos olarak hizmet vermiş olan roma i̇mparatoru (ö. 480 sonrası)
 marutha, daha sonraları piskopos olan süryani bir keşiş, kilise babası
421



olaylar 
 roma-sasani savaşı (421-422), doğu roma i̇mparatorluğu ile sasani i̇mparatorluğu arasında bir çatışma

doğumlar

ölümler 
 21 ocak - i. yezdicerd, sâsânî i̇mparatorluğu'nun 12. şâhı
 2 eylül - iii. constantius, geç dönem romalı general, politikacı ve i̇mparator
422



olaylar 
 roma-sasani savaşı (421-422), doğu roma i̇mparatorluğu ile sasani i̇mparatorluğu arasında bir çatışma

doğumlar 
 licinia eudoxia, roma i̇mparatoriçesi, doğu roma i̇mparatoru ii. theodosius'un kızı (ö. 462)

ölümler
423

423 (cdxxiii) pazartesi günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 joannes batı roma imparatoru oldu.

doğumlar 
 başsenobit theodosius, bizanslı aziz

ölümler 
 15 ağustos - honorius, roma i̇mparatoru (d. 384)
 23 aralık - mingyuan, çin hükümdarı (d. 392)
425



olaylar 
 23 ekim - iii. valentinianus roma i̇mparatoru oldu.

doğumlar 
 flavius zeno, iki defa tahta geçmiş doğu roma i̇mparatorluğu i̇mparatoru (ö. 491)

ölümler 
 joannes, batı roma i̇mparatoru & gaspçı
427

427 (cdxxvii) cumartesi günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 koguryo'nun başkenti pyongyang oldu.

doğumlar 
 qi gaodi, çin imparatoru (ö. 482)

ölümler 
 24 aralık - i. sisinnius, konstantinopolis başpiskoposu
 guisin, baekje kralı
430



olaylar

yerlerine göre

roma i̇mparatorluğu 
 i̇lkbahar - kral genserik'in emriyle vandallar, kuzey afrika'da akdeniz boyunca güçlerini artırdı ve hippo regius'u (augustinus'un yeni piskopos olduğu) kuşattı.
 flavius aetius, galya'da vizigot ve frank güçlerine karşı zafer kazandıktan sonra "magister militum" rütbesini aldı.
 oktar liderliğindeki hunlar, worms (almanya) şehrinin yakınlarındaki ren nehri'ndeki toparkları işgal eden burgonyalılara karşı atağa geçti. savaş esnasında ölen oktar'ın ordusu tahrip edildi.
 flavius felix ve bir diyakon olan eşi aetius'a karşı plan yapmakla suçlandı. ravenna'da tutuklanıp idam edildiler. aetius'a patrici (romalı asil) unvanı verildi.

asya 
 çin'in kontrolünü ele geçirmek için yarışan devletlerden biri olan kuzey yan'ın imparatorluğuna feng ba'nın yerine kardeşi feng hong geçti.

konusuna göre

din 
 28 ağustos – augustinus, hippo regius'un kuşatılması sırasında 75 yaşındayken öldü. anıtsal çalışması tanrı'nın şehri ve hristiyanlıkla ilgili diğer çalışmalarını geride bıraktı.
 aziz patrick, misyonerlik faaliyetleri için i̇rlanda'ya ulaştı (yaklaşık tarih).
 peter the iberian, beytüllahim'in yakınlarında bir gürcistan manastırı buldu.

doğumlar 
 i. anastasius, bizans i̇mparatoru (ö. 518)
 julius nepos, batı roma i̇mparatoru (ö. 480)
 marcia euphemia, roma i̇mparatoriçesi (yaklaşık tarih)
 sidonius apollinaris, piskopos ve diplomat (yaklaşık tarih)
 syagrius, roma memuru ve aegidius'un oğlu
 victor vitensis, afrikalı piskopos (yaklaşık tarih)
 xiao wu di, liu song hanedanı imparatoru (ö. 464)

ölümler 
 28 ağustos - augustinus, piskopos ve teolojist (d. 354)
 tarihi bilinmeyen
 abdas, susa piskoposu
 aziz aurelius, kartaca piskoposu (yaklaşık tarih)
 feng ba, çin devleti kuzey yan'ın imparatoru
 flavius felix, roma konsülü
 nilus of sinai, piskopos ve aziz (yaklaşık tarih)
 oktar, hun hükümdarı (yaklaşık tarih)
 plutarkhos (atina), yunan filozof

kaynakça
432

432 (cdxxxii) cuma günü başlayan bir artık yıldır.

olaylar 
 rimini muharebesi

doğumlar 
 moninne, i̇rlandalı azize

ölümler 
 13 mayıs - helian ding, çin imparatoru
 26 temmuz - i. celestinus, papa
 bonifacius, romalı general
438

438 (cdxxxviii) cumartesi günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 15 şubat - codex theodosianus yayımlandı.

doğumlar 
 epiphanius, pavia piskoposu (ö. 496)

ölümler 
 v. behrâm, sasani i̇mparatorluğu hükümdarı
 feng hong, çin imparatoru
439



olaylar 
 19 ekim - kartaca kuşatması ile kartaca, vandallar tarafından batı roma i̇mparatorluğu'ndan alındı.
 sonraki vey imparatoru t'ai-wu chü-ch'ü'yü yok ettiğinde (18 ekim 439 tarihinde), aşina'nın 500 hanesi cücenlerlere koşup chin-shanlara (altay dağları) yerleşti.

doğumlar

ölümler

kaynakça
450



olaylar

doğumlar 
 i. justinus, bizans i̇mparatoru (ö. 527)
 aelia ariadne, bizans imparatoriçesi, i̇mparator i. leo ve aelia verina çiftinin kızı (ö. 515)
 gunthamund, geç antik çağ'da kuzey afrika'daki vandallar ve alanların kralı (ö. 496)
 hormisdas, papa (ö. 523)
 i̇mparator keitai, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 26. imparatoru (ö. 531)
 i̇mparator kenzō, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 23. imparatoru (ö. 487)
 thrasamund, geç antik çağ'da kuzey afrika'daki vandallar ve alanların kralı (ö. 523)

ölümler 
 28 temmuz - ii. theodosius, roma imparatoru (d. 401)
 27 kasım - aelia galla placidia, roma i̇mparatoru (d. 392)
 tarihi bilinmeyen
 nestorius, konstantinopolis patriği (d. 386)
451



olaylar 
 20 haziran - katalon muharebesi gerçekleşti.
 8 ekim - 1 kasım arasında kalkedon konsili toplandı.
 halley kuyruklu yıldızı, dünya'nın yakınından geçti (önceki: 374 ; sonraki : 530).

doğumlar

ölümler
453



olaylar

doğumlar

ölümler 
 attila - avrupa hun i̇mparatoru (d. 395)
 ingyō, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 19. imparatoru (d. 376)
 pulcheria, doğu roma imparatoru arcadius'un kızı (d. 399)
454



olaylar 
 nedao muharebesi gerçekleşti.

doğumlar 
 teoderik, ostrogotlar krallığı kralı (ö. 526)

ölümler 
 flavius aetius, batı roma i̇mparatorluğu generali (d. 391)
 i̇lek, hun i̇mparatorluğu'nda attila'nın en büyük oğlu ve ardılı
457



olaylar

doğumlar 
 leontia porfirogenita, doğu roma imparatoru i. leo'nun kızı (ö. 479 sonrası)

ölümler 
 ocak - marcianus, doğu roma i̇mparatoru (d. 396)
 28 ekim - edessalı i̇bas, edessa şehri piskoposu
 tarihi bilinmeyen
 ii. yezdicerd, sasani i̇mparatorluğu'nun hükümdarı
 proterius, i̇skenderiye patriği
459

459 (cdlix) perşembe günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 franklar'ın trier'i fethi

doğumlar 
 15 kasım - b'utz aj sak chiik, maya kralı

ölümler 
 2 eylül - simeon stylites, hristiyan aziz
 tarihi bilinmeyen
 iii. hürmüz, sasani hükümdarı
 vortigern, briton kralı
460



olaylar 
 roma imparatoru majorian, vizigotlar tarafından yenilgiye uğratıldı.

doğumlar

ölümler 
 7 aralık - hasan tusi, i̇ranlı şii alim
 tarihi bilinmeyen
 aelia eudocia, ii. theodosius'ün karısı, bizans i̇mparatoriçesi (d. 401)
464

464 (cdlxiv) çarşamba günü başlayan bir artık yıldır.

olaylar 
 olybrius roma konsülü seçildi.

doğumlar 
 haşim bin abdümenaf (ö. 497)

ölümler 
 aegidius, romalı general
 xiaowu, çin imparatoru (d. 430)
466



olaylar

doğumlar 
 i. clovis, frankların ilk kralı (ö. 511)
 i̇mparator ankan, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 27. imparatoru (ö. 536)

ölümler 
 ii. teodorik, vizigotların sekizinci kralı
 aziz mitrius, katolik aziz (d. 433)
469

469 (cdlxix) çarşamba günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 hun i̇mparatorluğu dağıldı (kuruluşu 376).

doğumlar 
 zhou she, çinli bürokrat (ö. 524)

ölümler 
 dengizik, hun kralı
 hydatius, aquae flaviae piskoposu
470

470 (cdlxx) perşembe günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 roma'da santo stefano al monte celio adlı kilise kuruldu.

doğumlar 
 papa ii. ioannes (ö. 535)
 cluain eraird, i̇rlandalı aziz (ö. 549)

ölümler 
 kʼinich popol hol, maya kralı
474



olaylar

doğumlar 
 anthemios, matematik ve geometri bilgini, ayasofya kilisesini tasarlayan iki önemli bizans rumundan biri

ölümler 
 18 ocak - i. leo, bizans imparatoru (d. 401)
 17 kasım - ii. leo, bizans i̇mparatoru (çocuk) (d. 467)
475



olaylar 
 9 ocak - bizans i̇mparatoru zeno, başkent konstantinopolis'i terkederek antioch'a (antakya) kaçmaya zorlandı, böylelikle birinci saltanatı sona ermiş oldu.
 31 ekim - romulus augustus, roma i̇mparatoru ilan edildi.

doğumlar

ölümler
476



olaylar 
 4 eylül – batı roma i̇mparatorluğu'nun çöküşü'nün geleneksel tarihi, romulus augustus'un odoacer tarafından azledilişi.

doğumlar 
 aryabhata, hint matematikçi ve astronom (ö. 550)

ölümler 
 28 ağustos – flavius orestes, batı roma i̇mparatorluğu askerî lideri
 tarihi bilinmeyen
 basiliscus, devrik doğu roma imparatoru
 romulus augustus, son batı roma imparatoru (d. 463)