4 Haziran



olaylar 
 mö 781 - tarihte ilk kez bir güneş tutulması çin'de kayıtlara geçti.
 1783 - montgolfier kardeşler, sıcak hava balonlarını halka tanıttılar ve ilk uçuşu gerçekleştirdiler.
 1876 - 30 mayıs 1876 darbesi ile tahttan indirilen osmanlı padişahı abdülaziz, gözaltında bulundurulduğu feriye sarayları'nda bilekleri kesilmiş olarak ölü bulundu. doktorlar tarafından intihar ettiğine karar verilmişse de, yaygın kanı öldürüldüğü yönündedir.
 1878 - kıbrıs’ın idaresinin geçici olarak birleşik krallık'a bırakıldığı "kıbrıs antlaşması" imzalandı. 16 ağustos 1960 tarihine kadar sürecek olan ve britanya kıbrısı olarak adlandırılan idare kuruldu.
 1917 - pulitzer ödülleri ilk kez verilmeye başlandı.
 1936 - fransa'da seçimleri sol kazandı. halk cephesi ittifakının lideri sosyalist léon blum başbakan oldu.
 1937 - türkiye cumhuriyeti ziraat bankası kanunu, türkiye büyük millet meclisi'nde kabul edildi.
 1939 - türk-i̇ngiliz müzakerelerini gerçekleştirecek olan, kâzım orbay başkanlığındaki askerî heyet londra'ya gitti.
 1939 - dr. adnan adıvar paris'ten i̇stanbul'a döndü
 1940 - ii. dünya savaşı: alman güçleri paris'e girdi. şehri, ancak 10 gün sonra (14 haziran 1940) tam olarak kontrol altına alabileceklerdir.
 1944 - ii. dünya savaşı: roma, müttefikler'in eline geçti ve mihver devletleri'nin kaybettiği ilk başkent oldu.
 1944 - ii. dünya savaşı sırasında alman savaş gemileri, ticaret gemisi biçimine sokularak boğazlar'dan geçiyordu. birleşik krallık bu durumu türkiye nezdinde protesto etti.
 1946 - juan peron, arjantin cumhurbaşkanı oldu.
 1961 - abd başkanı john f. kennedy ile sscb devlet başkanı nikita kruşçev, viyana'da bir araya geldi.
 1970 - "altın portakal" sinema ödülünü, baş rolünü yılmaz güney'in oynadığı bir çirkin adam filmi kazandı.
 1972 - california üniversitesi profesörlerinden siyah eylemci angela yvonne davis, gizli örgüt kurmak, cinayet ve adam kaçırma suçlarından beraat etti. jürinin bütün üyeleri beyazdı.
 1973 - atm'nin (bankamatik) patenti alındı.
 1973 - yavuz zırhlısı, gölcük'te yapılan törenle donanma'dan çıkarıldı.
 1974 - uluslararası hukukçular komitesi, uganda'da i̇di amin'in iktidarı ele geçirmesinden bu yana 250 bin kişinin öldürüldüğünü açıkladı.
 1980 - türkiye'de 12 eylül 1980 darbesi'ne giden süreç (1979- 12 eylül 1980): genelkurmay i̇kinci başkanı orgeneral haydar saltık, hazırlanan "bayrak harekât emri"ni genelkurmay başkanı orgeneral kenan evren'e sundu.
 1981 - 12 eylül darbesi'nin 5. idamı: 11 şubat 1980'de sol görüşlü avukat erdal aslan'ı öldüren sağ görüşlü militan cevdet karakaş, idam edildi.
 1986 - i̇zmir 9 eylül üniversitesi'nde bir kız öğrenci, ramazan günü okula askılı elbiseyle geldiği gerekçesi ile, polis tarafından dövüldü.
 1989 - polonya'da ilk serbest seçimler yapıldı. seçimleri dayanışma sendikası kazandı.
 1989 - tiananmen meydanı olayları: 15 nisan'dan beri süregelen pekin'deki tiananmen meydanı'ndaki rejim aleyhtarı göstericilere, çin halk kurtuluş ordusu müdahale etti. çok sayıda gösterici katledildi, 7000'den fazla gösterici de yaralandı.
 1990 - türkiye birleşik komünist partisi (tbkp) resmen kuruldu.
 1992 - iii. i̇zmir i̇ktisat kongresi toplandı.
 1995 - 12 eylül döneminde kapatılmış olan adalet partisi yeniden kuruldu.
 1997 - irak'ın kuzeyinde terör örgütü pkk'ya karşı yürütülen çekiç harekâtı'na katılan askerî bir helikopter, zap kampı yakınlarında düştü. hakkâri'de görevli sekiz subay, iki astsubay ve bir er öldü.
 1998 - karadeniz ekonomik i̇şbirliğini (kei̇) uluslararası bir örgüte dönüştüren kei̇ şartı, 11 ülke tarafından ukrayna'nın yalta kentinde imzalandı.
 2001 - gaffar okkan suikastıyla ilgili olarak, hizbullah mensubu biri kadın 10 kişi yakalandı.
 2006 - peru'da başkanlık seçimlerinin ikinci turunda, sosyal demokrat alan garcía zaferini ilan etti ve alejandro toledo'nun yerine devlet başkanı oldu.
 2009 - rahşan ecevit, kurucusu olduğu demokratik sol parti'den istifa etti.

doğumlar 
 1738 - iii. george, i̇ngiltere kralı (ö. 1820)
 1753 - johann philipp gabler, alman protestan teolog ve ahit eleştirmeni (ö. 1826)
 1821 - apollon maykov, rus şair (ö. 1897)
 1882 - john bauer, i̇sveçli ressam (ö. 1918)
 1907 - jean chazal, fransız hukukçu (ö. 1991)
 1915 - azra erhat, türk yazar (ö. 1982)
 1918 - pauline phillips, amerikalı radyocu ve aktivist (ö. 2013)
 1960
roland ratzenberger, avusturyalı f1 yarışçısı (ö. 1994)
bradley walsh, i̇ngiliz oyuncu, komedyen, şarkıcı, televizyon sunucusu ve eski profesyonel futbolcu
åse michaelsen, norveçli siyasetçi
 1961 
ferenc gyurcsány, macar siyasetçi
karin konoval, amerikalı oyuncu
 1962 
lindsay frost, amerikalı oyuncu
ulisses correia e silva, yeşil burunlu siyasetçi
 1963 - björn kjellman, i̇sveçli aktör ve şarkıcı
 1964 
seyfi doğanay, türk halk ve arabesk müzik sanatçısı (ö. 2015)
gia carides, avustralyalı oyuncu
jordan mechner, amerikalı video oyunu programlayıcısı
 1966 
cecilia bartoli, i̇talyan mezzo-soprano opera sanatçısı
vladimir voyevodski, rus-amerikalı matematikçi (ö. 2017)
 1968 
rachel griffiths, avustralyalı oyuncu
behmen gülbarnejad, i̇ranlı paralimpik bisiklet yarışçısı (ö. 2016)
faizon love, amerikalı aktör ve komedyen
ian taylor, i̇ngiliz futbolcu
 1969 
rob huebel, amerikalı aktör, komedyen ve yazar
alfredo versace, i̇talyan briç millî takımının başlıca oyuncularından biri
 1970 
devin the dude, amerikalı hip hop sanatçısı
ekrem i̇mamoğlu, türk iş insanı ve siyasetçi
dave pybus, i̇ngiliz müzisyen
 1971 - joseph kabila, kongo dc'nin cumhurbaşkanı
 1972 - stoja, sırp pop-folk şarkıcısı
 1973 - sonsee neu, alman oyuncu
 1974 
murat başaran, türk şarkıcı
janette husárová, slovak profesyonel tenisçi
 1975 
angelina jolie, amerikalı aktris ve en i̇yi yardımcı kadın oyuncu akademi ödülü sahibi
russell brand, i̇ngiliz aktör, şarkıcı ve yazar
 1976 - aleksey navalni, rus avukat, aktivist ve siyasetçi
 1977 
aslı hünel, türk sanat müziği sanatçısı
alex manninger, avusturyalı kaleci
 1978 
ayşe şule bilgiç, türk oyuncu ve senarist
sulifou faaloua, amerikan samoalı millî futbolcu
deniz gamze ergüven, türk asıllı fransız yönetmen ve senarist
 1979 
naohiro takahara, japon millî futbolcu
daniel vickerman, avustralyalı profesyonel rugby oyuncusu (ö. 2017)
 1980 
pontus farnerud, i̇sveçli millî futbolcu
tuğba özerk, türk şarkıcı, söz yazarı ve yapımcı
 1981 
gary taylor-fletcher, i̇ngiliz eski futbolcu ve teknik direktör
mike hall, britanyalı bisiklet yarışçısı (ö. 2017)
t. j. miller, amerikalı komedyen, oyuncu ve seslendirme sanatçısı
giourkas seitaridis, yunan futbolcu
 1982 
matthew gilks, i̇skoç millî futbolcu
abel kirui, kenyalı uzun mesafeci
 1983 
david cerrajería, i̇spanyol futbolcu
emmanuel eboué, fildişi sahilli futbolcu (2011-2015 arası galatasaray oyuncusu)
koffi ndri romaric, fildişi sahilli millî futbolcu
serhat teoman, türk oyuncu
 1984
henri bedimo, kamerunlu eski millî futbolcu
milko bjelica, sırp basketbolcu
hernán darío pellerano, arjantinli futbolcu
raphael ragucci, avusturyalı rapçi
 1985 
anna-lena groenefeld, alman tenisçi
evan lysacek, amerikalı buz patenci
bar refaeli, i̇srailli top model
lukas podolski, polonya asıllı alman futbolcu
yevgeniy ustyugov, rus biatlet
 1986 
franco arizala, kolombiyalı futbolcu
park yoochun, koreli şarkıcı, yazar, besteci ve oyuncu
fahriye evcen, türk oyuncu
 1987 - kerem bürsin, türk oyuncu
 1988 
tjaronn chery, hollandalı futbolcu
ryota nagaki, japon futbolcu
lucas pratto, arjantinli futbolcu
 1988
paweł fajdek, polonyalı atlet
 1989 - silviu lung jr., rumen millî futbolcu
 1990 
reginaldo faife, mozambikli futbolcu
andrew lawrence, büyük britanyalı profesyonel basketbolcu
greg monroe, amerikalı profesyonel basketbolcu
jess moskaluke, kanadalı country pop şarkıcısı
evan spiegel, amerikalı internet girişimcisi
 1991 - lorenzo insigne, i̇talyan futbolcu
 1992 - dino jelusic, hırvat şarkıcı
 1993 - juan iturbe, paraguaylı futbolcu
 1994 
wilmer azofeifa, kosta rikalı millî futbolcu
valentin lavigne, fransız futbolcu
tiaguinho, brezilyalı eski futbolcu (ö. 2016)
 1995 
jhon murillo, venezuelalı millî futbolcu
uygar mert zeybek, türk futbolcu
 1996 
maria bakalova, bulgar oyuncu
dion cools, belçikalı futbolcu
 1998 - robert gumny, polonyalı milli futbolcu 
 1999 
kim so-hyun, güney koreli oyuncu
aryan tari, norveçli satranç büyükustası
fıratcan üzüm, türk futbolcu
 2001 - takefusa kubo, japon millî futbolcu

ölümler 
 756 - shōmu, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 45. imparatoru (d. 701)
 822 - saichō, japon budist keşiş (d. 767)
 956 - iii. muhammet, şirvanşahlar devleti'nin 7. şahı ve şirvanşah i. ahmet mezyed'in babası
 1039 - ii. konrad, kutsal roma i̇mparatoru (d.~ 990)
 1086 - kutalmışoğlu süleyman şah, anadolu selçuklu devleti'nin kurucusu (d. ?)
 1135 - huizong, çin imparatoru (d. 1082)
 1246 - isabella, i̇ngiltere kraliçesi idi (d. 1186)
 1742 - guido grandi, i̇talyan matematikçi (d. 1671)
 1798 - giacomo casanova, i̇talyan yazar (d. 1725)
 1809 - nikolaj abraham abildgaard, danimarkalı ressam (d. 1743)
 1830 - antonio josé de sucre, bolivya'nın ikinci devlet başkanı (d. 1795)
 1838 - anselme gaëtan desmarest, fransız zoolog ve yazar (d. 1784)
 1872 - johan rudolph thorbecke, hollandalı politikacı ve liberal devlet adamı (d. 1798)
 1875 - eduard mörike, alman lüteriyen pastörü ve şair (d. 1804)
 1876 - abdülaziz, osmanlı'nın 32. padişahı (d. 1830)
 1931 - şerif hüseyin, arap lider, mekke şerifi ve hicaz kralı (d. 1852)
 1933 - ahmet haşim, türk şair (d. 1884)
 1941 - ii. wilhelm, alman (prusya) i̇mparatoru (d. 1859)
 1946 - sándor simonyi-semadam, macar başbakanı (d. 1864)
 1949 - maurice blondel, fransız düşünür (d. 1861)
 1953 - alwin mittasch, alman kimyager ve bilim tarihçisi (d. 1869)
 1961 - william astbury, i̇ngiliz fizikçi ve moleküler biyolog (d. 1898)
 1968 - dorothy gish, amerikalı sinema ve tiyatro oyuncusu (d. 1898)
 1973 - fikret adil, türk yazar, gazeteci ve çevirmen (d. 1901)
 1979 - randy smith, amerikalı eski profesyonel basketbolcu (d. 1948)
 1994 - roberto burle marx, brezilyalı peyzaj mimarı (d. 1909)
 1994 - massimo troisi, i̇talyan aktör (d. 1953)
 1996 - bob flanagan, amerikalı performans sanatçısı, komedyen, yazar, şair ve müzisyen (d. 1952)
 2000 - takashi kano, japon eski millî futbolcu (d. 1920)
 2001 - dipendra bir bikram şah, nepal eski kralı (d. 1971)
 2008 - agata mróz-olszewska, polonyalı voleybolcu (d. 1982)
 2009 - şadan kâmil, türk film yönetmeni, senarist ve görüntü yönetmeni (d. 1917)
 2010 - david markson, amerikalı yazar (d. 1927)
 2010 - john wooden, eski amerikalı basketbol oyuncusu (d. 1910)
 2012 - herbert reed, amerikalı şarkıcı ve müzisyen (d.1928)
 2013 - joey covington, amerikalı baterist ve müzisyen (d. 1945)
 2014 - walter winkler, polonyalı futbolcu (d. 1943)
 2016 - gil bartosh, eski amerikan futbolcusu ve çalıştırıcısı (d. 1930)
 2016 - erich linemayr, avusturyalı emekli futbol hakemi (d. 1933)
 2016 - carmen pereira, gine-bissaulu siyasetçi (d. 1937)
 2017 - juan goytisolo, i̇spanyol şair, deneme yazarı ve romancı (d. 1931)
 2017 - david nicholls, i̇ngiliz at yarışçısı ve çalıştırıcı (d. 1956)
 2017 - roger smith, amerikalı oyuncu, şarkıcı ve senarist (d. 1932)
 2018 - georgann johnson, amerikalı tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1926)
 2018 - canel konvur, türk voleybolcu ve atlet (d. 1939)
 2018 - c.m. newton, amerikalı eski basketbol oyuncusu ve antrenör (d. 1930)
 2019 - keith birdsong, amerikalı ressam ve grafik sanatçısı (d. 1954)
 2019 - linda collins-smith, amerikalı iş insanı ve siyasetçi (d. 1962)
 2019 - lennart johansson, uefa'nın 1990'dan 2007'ye kadarki isveçli başkanı (d. 1929)
 2019 - nechama rivlin, i̇srail first ladysi ve akademisyen (d. 1945)
 2020 - marcello abbado, i̇talyan besteci, akademisyen, orkestra şefi ve piyanist (d. 1926)
 2020 - fabiana anastácio nascimento, brezilyalı gospel şarkıcısı (d. 1975)
 2020 - milena benini, hırvat bilimkurgu yazarı ve çevirmen (d. 1966)
 2020 - basu chatterjee, hint film yönetmeni ve senarist (d. 1930)
 2020 - rupert neville hine, i̇ngiliz müzisyen, söz yazarı ve albüm yapımcısı (d. 1947)
 2020 - dulce nunes, brezilyalı aktris ve şarkıcı-söz yazarı (d. 1929)
 2020 - pete rademacher, amerikalı ağır sıklet boksörü (d. 1928)
 2020 - antonio rodríguez de las heras, i̇spanyol tarihçi, profesör (d. 1947)
 2020 - bixente serrano izco, i̇spanyol tarihçi ve siyasetçi (d. 1948)
 2021 - karla burns, amerikalı opera sanatçısı ve aktris (d. 1954)
 2021 - douglas s. cramer, amerikalı televizyon yapımcısı (d. 1931)
 2021 - loris dominissini, i̇talyan eski futbolcu ve teknik direktör (d. 1961)
 2021 - richard ernst, i̇sviçreli kimyager ve fizikçi (d. 1933)
 2021 - barbara mertens, belçikalı gazeteci, radyocu ve televizyon sunucusu (d. 1968)
 2021 - clarence williams iii, amerikalı oyuncu (d. 1939)
 2022 - isaac berger, amerikalı halterci (d. 1936)
 2022 - prayar gopalakrishnan, hint siyasetçi (d. 1949)
 2022 - goran sanković, sloven futbolcu (d. 1979)

tatiller ve özel günler 

0604
04