Bantu dilleri

bantu dilleri ailesi afrika'nın sahraaltı afrika denen orta ve güney bölgelerinde yaşayan bantular tarafından yaygın olarak konuşulan svahili, zulu, çuana, kongo, mongo, gonda vb. dillerden oluşur. bu ailenin en çok tanınan dili kenya, uganda, tanzanya ve kongo'da 15 milyon kişi tarafından konuşulan swahili'dir.

bantu dilleri orta ve güney afrika'da yaşayan kabilelerin konuştukları 400'den fazla dilin bütününe verilen addır. lingalaca, lubaca, kongoca, swahili (svahili), pölce, susuca, gurca, akanca bantu dilleri grubundandır. aslında bantu'yu bir dil ailesi olarak adlandırmak yanlış olur, çok farklı kurallar içeren diller de bu grubun bir üyesi olabilir. bantu bölgede konuşulan dillere verilen genel addır. bantu sözcüğünün ne anlama geldiği konusunda ortak kabul görmüş bir görüş olmasa da bantu birçok bantu dilinde insan anlamına gelir.

büyük bantu dilleri 

lingua franca
svahili (kiswahili) (350,000; tens of milyons as l2)

angola
güney mbunducası (umbundu) (4 milyon)
kuzey mbunducası (kimbundu) (3 milyon)
ovambo (ambo) (oshiwambo) (500,000)
luvalece (chiluvale) (500,000)
çokvece (chichokwe) (500,000)

botsvana
tsvanaca (setswana) (1 milyon)
kalangaca (ikalanga) (150,000)

burundi
rundice (kirundi)(5 milyon)

kongo demokratik cumhuriyeti
lingalaca (2 milyon; 7 milyon with l2 speakers)
luba-kasai (tshiluba) (6.5 milyon)
tubaca (kituba) (4.5 milyon), bantu kreolü
kongoca (kikongo) (3.5 milyon)
luba-katanga (kiluba) (1.5+ milyon)
songece (lusonge) (1+ milyon)
nandece (orundandi) (1 milyon)
tetelaca (otetela) (800,000)
yakaca (iyaka) (700,000+)
shi (700,000)
yombece (kiyombe) (670,000)

ekvator ginesi
betice (fangca) (300,000)
bubece (40,000)

kamerun
betice (1.7 milyon: 900,000 buluca, 600,000 ewondo, 120,000 fangca, 60,000 etonca, 30,000 bebele)
basaa (230,000)
dualaca (350,000)

kenya
kikuyuca (7 milyon)
luhyaca (5.4 milyon)
kambaca (4 milyon)
meruca (kimeru) (2.7 milyon)
gusii (2 milyon)

lesotho
güney sotocası (sesotho) (1.8 milyon)
zuluca (isizulu) (300,000)

malavi
çevaca (chichewa) (7 milyon)
tumbukaca (1 milyon)
yao (1 milyon)

mozambik
makhuwa (3 milyon; 5.5 milyon all makua)
tsongaca (xitsonga) (1.7 milyon)
shona (ndau) (1.6 milyon)
lomwe (1.5 milyon)
sena (1.3 milyon)
tswa (1.2 milyon)
chuwabu (1.0 milyon)
chopi (800,000)
ronga (700,000)
çevaca (chichewa) (600,000)
yao (chiyao) (500,000)
nyungwe (400,000)
tonga (400,000)
makonde (400,000)

namibya
ovambo (ambo, oshiwambo) (800,000, incl. kwanyama, ndongo, kwambi)
hereroca (200,000)

kongo cumhuriyeti
kituba (1.2+ milyon) [bantu kreolü]
kongoca (kikongo) (1.0 milyon)
teke dilleri (500,000)
yombece (350,000)
suundi (120,000)
mbosi (110,000)
lingalaca (100,000)

orta afrika cumhuriyeti
mbatice (60,000)

ruanda
ruandaca (kinyarwanda) (7 milyon)

güney afrika cumhuriyeti
zuluca (isizulu) (10 milyon)
xhosa (isixhosa) (8 milyon)
güney sotocası (sesotho) (4 milyon)
pedi (sepedi) (4 milyon)
tswana (setswana) (3.5 milyon)
tsonga (xitsonga) (2 milyon)
svatice (siswati) (1 milyon)
vendaca (tshivenda) (1 milyon)

esvatini
svatice (siswati) (1 milyon)

tanzanya
sevahilice milli dildir
sukuma (5.5 milyon)
gogo (1.5 milyon)
haya (kihaya) (1.3 milyon)
chaga (kichaga) (1.2+ milyon : 600,000 mochi, 300,000+ machame, 300,000+ vunjo)
nyamwezi (1.0 milyon)
makonde (1.0 milyon)
ha (1.0 milyon)
nyakyusa (800,000)
hehe (800,000)
luguru (700,000)
bena (600,000)
shambala (650,000)
nyaturu (600,000)

uganda
gandaca (luganda) (7.5 milyon)
nkore-kiga (3.5 milyon : 2.3 milyon nyankore, 1.2 milyon kiga (chiga))
sogaca (lusoga) (2 milyon)
masabaca (lumasaba) (1.1 milyon)
nyoro-tooro (1.1 milyon)
ruandaca (kinyarwanda) (750,000)
konjo (600,000)
gwere (400,000)

zambiya
bembaca (3.3 milyon)
tonga (1.0 milyon)
çevaca (chichewa) (800,000)
lozice (silozi) (600,000)
lala-bisa (600,000)
nsengaca (550,000)
tumbukaca (chitumbuka) (500,000)
lundaca (450,000)
nyihaca (400,000+)
mambwe (lungu) (400,000)

zimbabve
şona dilleri (15.4 milyon : karanga, zezuru, kalanga, korekore, ndau, manyika)
kuzey ndebele (2 milyon)
tonga
vendaca