Telekomünikasyon

telekomünikasyon, iki ya da daha fazla kişinin teknolojiyi kullanarak bilgi alışverişinde bulunmasına denir. haberleşme teknolojisi kanalları kullanarak ve fiziksel yollarla (sinyal kabloları) ya da elektromanyetik dalgaların bir formu olarak bilgileri iletir. elektrik sinyalleri buna örnek olarak verilebilir. telekomünikasyon topluluk adı olarak isimlendirilebilir çünkü birçok farklı teknolojiyi içinde barındırmaktadır.

eski zamanlardaki uzak mesafe iletişim için ışık, dumanla haberleşme ve semafor gibi görsel sinyaller aracılığıyla kullanılırdı. mesafeler arası iletişime geçişte ilk modern haberleşmedeyse borazan, davul veya ıslık gibi sesli mesaj araçlarıyla iletişim yaygındı. günümüz modern teknolojisinde elektriksel ve elektromanyetik dalgalar uzun mesafelerarası iletişim yaygın olarak kullanılmaktadır. telgraf, telefon, network, fiber optik ve haberleşme uyduları günümüz teknolojisinde kullanılan elektriksel ve elektromanyetik dalgalara birkaç örnektir. wireless iletişimdeki devrim 1909’da fizik dalında nobel ödülü alan guglielmo marconi’nin radyo haberleşmesi alanında öncülük ettiği gelişmelerle 20. yüzyılın ilk on yılı içerisinde başladı.

diğer kayda değer öncü icatlar ve geliştirmelerin mucitleri arasında elektrik ve elektronik iletişimi alanında charles wheatstone, telgrafı icat eden samuel morse, telefonu icat eden graham bell, radyoyu geliştiren  lee de forest, edwin armstrong, wladimir k. zworykin ve guglielmo marconi ve televizyonu icat eden philo farnsworth ve john logie baird sayılabilir.

etimoloji 
telekomünikasyon, fransızca bir kelime olup kökeni bakımında yunancadan gelen manası mesafe olan "-tele" eki ve latince paylaşmak olan "coommunicare"dan alınarak 1904 yılında fransız mühendis ve yazar edouardo estaunie tarafından fransızcaya kazandırılmıştır.

tarihi

i̇lk zamanlarda telekomünikasyon 
orta çağ'da işaret ışığı çok yaygındı. bu ışıklı işaretler mesafe olarak kısa oldukları için bunun dezavantajları çokça yaşanıyordu. 1792 de fransız mühendis claude chappe lille ve paris arasında ilk düzenli görsel telgraf sistemini kurdu. bu sistem niteliksiz işletmeci ve pahalı kulelerinden ve uzak mesafeden dolayı sıkıntı çekti. sonuç olarak elektrikli telgraflardan oluşan rekabetten son ticari hat 1880 yılında terk edildi.

posta güvercinleri farklı kültürler tarafından tarih boyunca kullanılmıştır. güvercinlerin aslen pers kökenli olduğu söylenmektedir ve askeri yardım için romalılar tarafından da kullanıldı. frontinus julius caesar'ın galya'yı fethinde güvercinleri kullandığını söyledi. yunanlarda güvercinleri kullanarak olimpiyat oyunlarında galip gelen isimlerini iletti.

telefon ve telgraf 
sir charles wheatstone ve sir fothergil cooke 1837'de elektrikli telgrafı icat ettiler. ayrıca ilk elektrikli ticari telgrafı 9 nisan 1839 wheastone ve cooke tarafından inşa ettirilip açılmıştır. 27 temmuz 1866 tarihinde ilk translantik telefon kablosu başarı ile tamamlandı.

geleneksel telefon 1876 yılında alexander grahambell ve elisha gray tarafından icat edildi. antonio meucci 1846 yılında bir hat üzerinden ses ve elektrik iletimine izin veren bir cihaz icat etti. i̇lk ticarî telefon hizmetler 1878 ve 1879 yılında atlantik’in iki yakasından new heaven ve londra şehirleri arasında inşa edildi.

radyo ve televizyon 
i̇ngiliz bilim insanı james clerk maxwell 1865 yılında elektronik olarak üretilen radyo dalgalarının yayılma teorisini kurmuş ve alman fizikçisi heinrich hertz, 1888 yılında maxwell'in teorisini pratik olarak gerçekleştirerek bu konuda öncülük etmişlerdir. marconi ile birlikte 1898 yılında ilk radyo resmen doğmuş oldu. i̇lk kullanımı gemiden sahile haberleşme içindi. 1923 yılında yüksek frekans radyo dalgalarının i̇yonsfer'e çarparak dünyaya döndüğü ispatlanınca radyo, deniz aşırı haberleşme de dâhil olmak üzere hızla yaygınlaştı.

televizyon, 1923 yılında john logie baird tarafından i̇ngiltere'nin hastings kasabasında icat edilmiştir. i̇lk televizyon görüntüsü ise yine baird tarafından 1926 yılında yayımlanmıştır. başlangıçta noktalar hâlinde ve titrek olan görüntülerin kalitesi baird tarafından geliştirilmiştir. baird'in televizyon sisteminde mekanik olarak döndürülen diskler kullanmasına karşın aynı dönemde marconi-emi sistemi gibi elektronik olarak işleyen rakip sistemler de üretildi. 1930'lu yılların başında televizyon elektronik eşya olarak satılmaya ve geniş kitlelere hitâp etmeye başladı. örnek olarak: 1936 berlin yaz olimpiyatları almanya'da evlerdeki televizyonlardan izlendi.

bilgisayar altyapısı ve i̇nternet 
eylül 1940 tarihinde 11, george stibitz new york'ta karmaşık sayı hesaplama teleyazıcı kullanarak sorunları iletmek ve new hampshire dartmouth college geri bilgisayarlı sonuçlar almayı başardı. 60'ların başında the us department of defense tarafından desteklenen ağ çalışmalarından birisi, i̇nternet protokolü'nü (ip) kullanan ilk ağ olan arpanet'tir. arpanet üzerinden ilk mesaj, los angeles'taki kaliforniya üniversitesi (ucla)'daki professor leonard kleinrock'un laboratuvarından, stanford research institute (isr)'de bulunan bir bilgisayara gönderildi. yerel alan ağları (lan) için iki popüler bağlantı protokolleri de 1970'lerde ortaya çıktı. token ring protokolü için bir patent olof soderblom tarafından 29 ekim 1974 tarihinde açıldı.

öncü icatlar ve geliştirmeler 

 elektrik ve elektronik iletişim alanında charles wheatstone önde gelen isimlerdendir.
 telgrafın mucidi ve icat eden kişi: samuel morse'dur.
 telefonun mucidi ve icat eden kişi: graham bel'dir.
 radyonun mucidi ve icat eden kişi(ler): lee de forset, edwin armstrong, wladimir k. zworykin, john logie baird.
 televizyonun mucidi ve icat eden kişi: philo farnsworth.

ayrıca bakınız 
 telekomünikasyon mühendisliği

kaynakça