Karşıyaka SK

karşıyaka spor kulübü, i̇zmir'in 1912 yılında kurulan ilk spor kulübüdür.

kulüp, en büyük ününü futbolla yapmakla birlikte, atletizm, basketbol, hentbol, yelken ve yüzme sporlarında türkiye şampiyonluklarına ulaşmıştır.

karşıyaka futbol takımı, şu anda 3. lig'de yer almaktadır. basketbol takımı ise basketbol süper ligi'nde mücadele etmektedir. basketbol takımı, 1986-87 ve 2014-15 sezonlarında şampiyon olmuştur. ayrıca 2012-2013 sezonunda, avrupa kupalarından fiba eurochallenge kupası'nda final oynamıştır. karşıyaka spor kulübü futbol ve basketbol haricinde başta voleybol olmak üzere birçok branşta faaliyetini sürdürür. 1980'de ise göztepe-karşıyaka maçını 80.000 seyirci izlemiş türkiye'de ve dünya'da (2. lig) seyirci rekoru kırılmıştır. 8 ekim 2016 tarihinde fifa tarafından ofeodu ve eski futbolcularına alacaklarını ödemedikleri için 2 dönem transfer cezası almıştır

tarihçe 
i̇ttihat ve terakki partisi’nin i̇kinci meşrutiyet’i ilan ettiği 1908 yılında türkiye‘de futbol genellikle yabancılar tarafından oynanmaktaydı. i̇zmir’deki bütün takımlar rumlar, ermeniler ve i̇ngilizler tarafından kurulmuştu. panionios ve apollon bu takımların önde gelenleriydi. maçlar azınlıklar arasında oynanmaktaydı ve bu azınlıklar diğer şehirlerde olduğu gibi i̇zmir’de de futbola hakim durumdaydılar. bu tarihte kadızade zühtü işıl, kadızade raşit, süreyya i̇plikçi, refik civelek, osman nuri ve örnekköylü hüseyin'den oluşan 6 karşıyakalı genç aralarında para toplayarak satın aldıkları futbol topuyla rus asıllı karşıyakalı bir aileye ait olan omiros tarlası namındaki boş bir arsada futbol oynamaya başladılar.

bu arsada futbol oynadıkları bir gün yağmurun çiselemesi üzerine bir zeytin ağacının altına sığınan gençler,azınlıkların futbol sahasındaki egemenliğine başkaldırı hareketi olarak kendi kulüplerini kurmaya karar verdiler ve 1 kasım 1912 (1328) tarihinde karşıyaka türk mümarese-i bedeniyye terakki kulübü'nü yani bugünkü adıyla karşıyaka spor kulübü'nün kuruluşunu gerçekleştirdiler. kuruluş aşamasında altı genç ile birlikte hüsnü tonak, tahir bor, fevzi fikri altay ve sezai çullu'da yer almıştır. bu tarihten 1914'te altay'ın kuruluşuna kadar karşıyaka, i̇zmir'deki tek türk spor kulübü idi.

karşıyaka’nın tarihindeki ilk on biri kaptan raşit kadızade, suat karşıyaka, refik civelek, kaleci salih, çakır kemal, örnekköylü hüseyin, i̇talyan hanri barter, kemalpaşalı sarı ali, muharrem, hüsamettin ve zühtü işıl’dan oluşmaktaydı. kurulan bu takım, birinci dünya savaşı ve türk kurtuluş savaşı'na kadar yabancılarla birçok çekişmeli maç oynamıştır.

karşıyaka spor kulübü, kuruluşundan kurtuluş savaşı’na kadar geçen sürede hiçbir maçta yenilmemiş, i̇talyan ve yunan şampiyonlarını birçok kez yenerek bu kulüplerin kapatılmasına sebep olmuştur.

karşıyaka spor kulübü'nün kurtıluş savaşı sonrası "karşıyaka gençler birliği" olarak kurulmasında iki numaralı üye olarak görev yapan kurucularından olan kadızade zühtü işıl, i. dünya savaşı ve millî mücadele'de 8 yıl birçok cephede savaşmış, hatta filistin cephesinde “kanal harekatı” sırasında i̇ngilizler'e esir düşmüştür.

kurtuluş savaşı yıllarında i̇zmir'in çoğunluğunu rum, fransız ve diğer yabancılar oluştururken, karşıyaka ise türklerin yoğun yaşadığı bir yerleşim birimiydi. bugün için söylenen '"biz karşıyakalıyız"' ifadesi de türklerin anadolu'ya geçerken kendilerini tanıtmak için kullandığı bir parolaydı. bu parola ile '"biz türküz"' denilmektedir.

yeni tespit edilen bilgiler ışığında, 1912 yılında gayriresmî olarak kurulmuş olan kulüp, 1914'ün sonlarında karşıyaka müdafaa-i milliye cemiyeti himayesinde karşıyaka türk mümarese-i bedeniyye terakki kulübü olarak resmen kurularak örgütlü mücadeleye başlamıştı. i̇lk maçını osmanpaşa camii şerifi yanındaki meydanlıkta yani omiros tarlası namındaki çayırda yapan karşıyaka, i̇zmir i̇ttihad ve terakki merkez ticaret mektebi ile yaptığı bu maçı 3-0 ile kazanmıştır. i̇lgili kaynakta kuruluş amacını; '"türklüğün gücünü yükseltmeye çalışmak"' olarak belirtilmiştir.

kurucularının birçoğu kurtuluş savaşı'nda yararlılık göstermiş, kuva-yi milliye kahramanıdır. i̇stiklal madalyalıdır. i̇şgal yıllarında fikri altay ve süreyya i̇plikçi, i̇zmir'i işgal eden yunanlar tarafından i̇zmir'den yunan adalarına sürülmüştür. cemal ahmed umar, akhisar'da kurtuluş savaşı'na fiilen katılmış, yaralanmış ve "gazi" olmuştur. kenan or, bahriye zabiti olarak kurtuluş savaşları'nda, donanmamız ile büyük yararlılıklar göstermiştir.

santrafor olarak oynayan eski başbakanlardan  adnan menderes'in de bulunduğu takım türk kurtuluş savaşı’na katılarak birçok cephede savaşmıştır. i̇zmir’e ilk giren türk kuvvetleri içinde karşıyakalı bazı sporcular da bulunmaktaydı.

mustafa kemal atatürk i̇zmir'in yeniden türk kuvvetlerinin kontrolü altına girdiği gün geceyi karşıyaka'daki bir köşkte geçirmiştir.

o yıllarda i̇zmir’de göztepe, altınordu,i̇zmirspor ve bucaspor gibi kulüpler henüz kurulmamıştı. karşıyaka ile birlikte tek türk takımı altay idi.

13 ekim 1925 tarihinde kulübü ziyaret eden mustafa kemal atatürk kulübün şeref defterine şu satırları yazmıştır:
"karşıyaka spor kulübü'nde karşı karşıya bulunduğum gençlik iftihara çok şayandır. bu gençlik muvacehesinde istikbalin kuvveti, saadeti ne bariz görülmektedir."

karşıyaka 1926 yılında i̇zmir şampiyonu olmuştur. bu şampiyonluktan sonra 24 haziran 1926 tarihinde atatürk’ün kulübe ikinci ziyareti gerçekleşmiştir. i̇smet i̇nönü ve fahrettin altay ile kulübü ziyaret eden atatürk, karşıyaka spor kulübü’nün cepheden döndükten sonra yeniden kurmuş olduğu takımı ile i̇zmir ligi’nde yabancı rakipleri ile yaptığı mücadele sonucunda hiç gol yemeden şampiyon olduğunu öğrenmiş ve bunun üzerine kulübün ambleminde ay-yıldız kullanılmasını istemiştir.

bu ziyaretinde de şeref defterine şunları yazmıştır:
"bu defa ki ziyaretimde geçen aylarda masarrıf ve mesai hizmetin kıymetli asarını gördüm. teşekkür ve tebrik ederim."

1937'de arasında dönemin i̇zmir valisi fazlı güleç'in zorlaması sonucu kırmızı-siyah renkleri taşıyan "yamanlarspor" adıyla bornovaspor'la birleşti. bu birleşme 1944'e kadar devam etti. 1951-1959 yılları arasında 8 amatör branşta i̇zmir şampiyonluğu elde eden karşıyaka 17 branşta faaliyette bulunan tek spor kulübüdür.

"kaf sin kaf" ise osmanlıca'daki "ﻕ ﺱ ﻕ"(k s k)'den gelmektedir.

pınar karşıyaka basketbol takımı 
pınar karşıyaka basketbol takımı ise 2019-20 sezonuna, 4 yıl önce birlikte lig şampiyonluğu yaşadığı efsane koçu ufuk sarıca'yı tekrar takıma geri döndürerek başladı. amath m'baye, antonio crocker, brandon triche, d.j. kennedy, jordan morgan, tony taylor gibi etkili yabancı oyuncuların yanına; semih erden, metecan birsen, onuralp bitim, nusret yıldırım gibi rotasyona büyük destek veren yerli oyuncuları monte ederek yepyeni bir kadro kuran yeşil kırmızılılar lige fırtına gibi başladı ve 6 maçta 6 galibiyet aldı. fenerbahçe, galatasaray ve beşiktaş'ı kendi sahasında yenen pınar karşıyaka, ilk devreyi 16 maçta 13 galibiyet alarak 2.sırada tamamladı.

renkler ve arma

"kaf sin kaf" k.s.k harflerinin eski dilde okunuşudur. renkleri yeşil-kırmızıdır. yeşil i̇slam'ı kırmızı ise türklüğü simgeler. kaf sin kaf'ın yerine bugün kısaca kaf kaf 'da denir.

başkanlar

teknik direktörler

şubeler ve başarıları 
karşıyaka spor kulübü günümüzde 9 branşta faaliyetlerini sürdürmektedir.

futbol 

 1. lig
şampiyon (4): 1969-1970, 1986-1987, 1991-1992, 1994-1995
 2. lig:
şampiyonluk (1): 2002-2003
 i̇zmir futbol ligi
şampiyon (3): 1925-1926, 1951-1952, 1958-1959

basketbol 

 
 basketbol süper ligi
 şampiyonluk (2): 1986-87, 2014-15
 i̇kincilik (1): 1983-84
 üçüncülük (2): 1975-76, 1978-79

 cumhurbaşkanlığı kupası
 şampiyonluk (2): 1987, 2014
 fiba eurochallenge kupası
i̇kincilik (1): 2012-13
çeyrek final (1): 2010-11

 eurocup
 çeyrek final (1) 2014-2015
 fiba avrupa kupası
 çeyrek final (1) 2018-2019
 fiba şampiyonlar ligi
 final (1) 2020-2021
 çeyrek final (2) 2016-2017, 2017-2018
türkiye kupası
şampiyon (1): 2014
i̇kinci (1): 2005
 yarı final (4): 2007, 2015, 2016,2017
i̇zmir basketbol ligi
şampiyon (2): 1955-56, 1958-59

voleybol 

 türkiye bayanlar voleybol 1. ligi  
üçüncülük (1) 2006-2007
 türkiye kupası 
 türkiye 4.'sü (1) 2012-2013

karşıyaka 2019-2020 yılında türkiye bayanlar voleybol birinci ligi'nde yer alacaktır.

tenis 
görkem yurtseven, 14-16 18 yaş kategorilerinde millî takıma girmiştir. ülkesini ve kulübünü başarıyla temsil eden yurtseven, abd'nin upenn adlı üniversitesine kabul olmuştur.

yelken 
karşıyaka sahili, karşıyaka spor kulübü’nün çalışmalarıyla 1920’li yıllarda bembeyaz yelkenlerle süslenmeye başladı. 1932 yılında şarpi, 1945’te kabayole, 1953’te dragon, 1954’te de pirat ve snipe sınıfında hizmet vermeye başlayan kulübün sporcularından refik çullu ve kenan salahor, 1934 yılında i̇stanbul’da yapılan mücadelede şarpi sınıfı türkiye şampiyonu oldu. 10 kasım 1964’te resmen faaliyete geçen yelken şubesinin ilk kurucuları arasında merhum haldun akbulut ve cezmi zallak da bulunurdu.

zaman içinde yenilenen ve geliştirilen karşıyaka yelken tesisi, bugün tekne parkı sahası, yarış ofisi,2.5 ton’luk vinç, iki adet beton kızak ve 420 metrekare sundurma ile toplam 3.300 metrekarelik bir alana sahip. tesiste ayrıca kayıkhane, 20x25 metre ebatlarında soyunma odaları, 70 kişilik eğitim salonu,antrenör odası, bakım onarım atölyesi ve depo bulunuyor. sosyal lokali de kapsayan kulüp binasının alt katında toplantı ve yönetim odaları,üst katında ise kantin mevcut.

onur derebaşı ve güray zünbül, kulübün bünyesinde yetişen ve türkiye'ye dünya şampiyonluğu kupası getiren sporculardır.

yüzme 
türkiye'nin ilk uluslararası yarışmalara katılan, 1934 yılında dniper ve kiev'de yapılan olimpiyatlara, sporcusu i̇zmir ve türkiye şampiyonu alp arslan bey'dir. su sporlarında büyük varlık gösteren kırmızı-yeşilliler 28-30 ağustos 1981 tarihlerinde i̇stanbul'da düzenlenen türkiye kulüplerarası yüzme şampiyonası'nda 17.427 puanla bu branşta tarihindeki tek türkiye şampiyonluğunu kazandı. sadri özün 100 metre serbestte kırdığı rekor ve kazandırdığı birincilikle şampiyonlukta büyük rol oynadı . 2001 yılına kadar yaklaşık 10 yıl gayri faal olan şube, 2001 yılında i̇zmir büyükşehir belediyesince kulübe kazandırılan yüzme havuzu ile beraber yeniden faaliyetlerine başlamıştır. 2001-2006 yılları arasında sadece alt yapıya yönelip küçük yaşta yüzmeye başlattığı sporculardan şu an 40 kadar sporcu adayı ve 12 kişilik elit takım mevcuttur.

motosiklet 
2004 yılı pist şampiyonası 600cc b kategorisi türkiye 1.si ve 2005 yılı pist şampiyonası 600cc a kategorisi türkiye 3.sü i̇lter savtak başkanlığında faaliyetlerini sürdürmektedir.

bowling 
gülhan aksular, levent güre, ayhan i̇skenderoğlu, kadir kaya, berk parlak, mithat şiveliol'dan oluşan takım dağılmış ve sporcuları başka kulüplerin oyuncuları olarak spora devam etmektedirler. takım, temsil edildiği dönemde antrenmanlarını karşıyaka planet bowling'de yapmıştır.

geçmişte diğer branşlarda kazanılan başarılar 
atletizm

karşıyaka spor kulübü'nün girişimiyle 1982 yılını cumhurbaşkanı kenan evren türkiye'de atletizm yılı olarak ilan etmiştir. o yılın türkiye kulüplerarası atletizm şampiyonası 21-22 ağustos tarihlerinde i̇zmir'de düzenlenmiş ve semra aksu gibi dönemin en önde gelen kadın atletini de kadrosunda barındıran karşıyaka 633 puanla kadınlarda türkiye kulüpler şampiyonu olmuştur. kırmızı-yeşilli takım üç yıl sonra final müsabakaları 28-29 eylül 1985 tarihlerinde i̇zmir'de yapılan şampiyona'da 26.061 puan toplayarak tarihinde ikinci kez türkiye şampiyonluğuna ulaştı .

hentbol

1940'lı yıllarda hentbolün futbol sahalarında oynanmaya başladığı dönemlerde takım kuran karşıyaka, 15-16 aralık 1956 tarihlerinde i̇zmir'de düzenlenen türkiye hentbol şampiyonası'na i̇zmir şampiyonu olarak katıldı ve alsancak stadyumu'nda dönemin en güçlü takımı harb okulu'nu 11-8 yenerek bu branştaki tek şampiyonluğuna ulaştı.

dış bağlantılar 
 
 karşıyaka sk resmî sitesi

kaynakça

 
türkiye'deki futbol kulüpleri
i̇zmir'deki spor kulüpleri
sk
çok takımlı spor kulüpleri
1912'de osmanlı i̇mparatorluğu'nda kurulan oluşumlar
1912'de kurulan spor kulüpleri