Gary Cooper

gary cooper (doğum adıyla frank james cooper) (d. 7 mayıs 1901 - ö. 13 mayıs 1961), amerikalı oyuncudur. i̇ki kez oscar ödülünü kazanan ve yüzden fazla filmde rol alan cooper, 1920'lerde başladığı oyunculuğu ölümüne dek devam ettirmiş; rahat ve gösterişsiz oyunculuk stiliyle ünlenmiştir. gelmiş geçmiş en iyi oyunculardan biri olarak sayılmaktadır.

cooper en iyi erkek oyuncu dalında beş kez oscara aday gösterilmiş, aslan yürekli çavuş ve high noon filmleriyle bu ödülü iki defa kazanmıştır. aynı zamanda cooper'a 1961 yılında akademi onur ödülü verilmiştir. amerikan film enstitüsü, 1999 yılında oluşturduğu "100 yılın en büyük oyuncuları" listesinde gary cooper'ı 11. sırada göstermiştir.

cooper yakalandığı kanser nedeniyle 1961 yılında yaşamını yitirmiştir.

çocukluğu 
asıl adı frank james cooper olan oyuncu, helena, abd'de dünyaya gelmiştir. bir erkek kardeşi vardır. annesi, cooper ve kardeşinin iyi bir eğitim almaları için onları dunstable grammar okuluna, i̇ngiltere'deki bedsfordshire'a 1910 ve 1913 yıllarında gönderir. i. dünya savaşı'nın başlamasıyla bayan cooper, çocuklarının kayıtlarını bozeman, montana kolejine alır. cooper 13 yaşındayken, bir araba kazasında kalçasından sakatlanmıştır. kazadan sonra ailesinin yanına dönerek, doktor gözetiminde, çiftlikte ata binmeye ve denemeler yapmaya başlamıştır. cooper 1924 yılında i̇owa'nın grinnell kolejinde okumaya başlamış ama mezun olamamıştır.

kariyeri 
sinemaya çok erken bir dönem de, sessiz sinema döneminde 1923 yılında çevirdiği filmle başlamıştır. 1925 yılında ise, dick turpin de tom mix de bilinmeyen bir rol de oynamıştır. i̇lerleyen yıllarda 1926 yılında lightin vins filminde eilen seidwick ile birlikte başrolde oynamıştır. bu kısa süreli filmlerinden sonra, 1925 senesinde paramount pictures ile birlikte uzun süreli bir kontrat imzalamıştır. cast yönetmeni olan nan collins'in tavsiyesiyle ismini gary olarak değiştirmiştir. 1929 yılında ilk sesli film projesinde oynamıştır. the virginian, a farewell to arms (1932), mr. deeds goes to town (1936) o dönemdeki önemli filmleri olmuştur. 1932 yılında if i had a million filminde charles laugton ve george raft ile oynamıştır. 1939'da, beau geste filminde ünlü oyuncular ray milland, susan hayward, broderick crawford ile oynamıştır. 1940 yılında ünlü yönetmen william wyler western'i olan the westerner adlı filmde oynar. 1941 de howard hawks'ın sergeant york adlı yapıtında oynar. 1944 senesinde usta yönetmen cecil b. demille'in the story of dr. wassell adlı filminde oynamıştır. yine de mille ile 1947 senesinde önemli bir projede unconquereded de yer alır ve boris karloff, paulette goddard gibi yıldızlarla çalışır. 1949'da the fountainhead adlı king vidor filminde patricia neal ile başrolleri paylaşmıştır.

ünlü yönetmen alfred hitchcock, 1940 senesindeki foreign correspondent ve 1942'deki sabateur adlı filmlerde gary cooper'ı oynatmak istemiş, cooper ise bu teklifleri geri çevirmiştir. daha sonra ise yönetmenin tekliflerini geri çevirdiği için üzülmüştür. 1942'de howard hawks'ın sergeant yorke adlı filminde ilk oscar ödülünün sahibi olmuştur. 1953 yılında de 2. oscar ödülünü, fred zinneman'ın high noon adlı filminde almıştır ki bu onun en iyi rollerinden bir örnektir. 1950 yılında michael curtiz'in bir dramasında, lauren bacall, patricia neil, jack carson ile oynamıştır. 1954 yılında robert aldrich'in vera cruz adlı western filminde burt lancaster, cesar romero, ernest borgnine, sara montiel ile birlikte oynamıştır. 1955 yılında otto preminger'in bir dram filmi olan the court-martial of billy mitchell filminde oynamıştır. 1956 yılında ise william wyler filmi olan friendly persuasion western'inde anthony perkins ile birlikte oynamıştır. bir sene sonra ise billy wilder'ın romantik aşk filmi olan love in the afternoon filminde güzel oyuncu audrey hepburn ile başrolleri paylaşmıştır. 1958 yılında anthony mann'ın man of the west filminde lee j. cobb ile oynamıştır. 1959 ve 1961 yıllarında, son filmlerinde michael anderson adlı yönetmenle çalışmış ve bu filmlerde charlton heston, deborah kerr gibi ünlü yıldızlarla oynamıştır.

filmleri

1925-1932 dönemi 
 dick turpin (1925) (adı geçmiyor) 
 the thundering herd (1925) (adı geçmiyor) 
 wild horse mesa (1925) (adı geçmiyor)
 the lucky horseshoe (1925) (adı geçmiyor)
 the vanishing american (1925) (adı geçmiyor)
 the eagle (1925) (adı geçmiyor)
 tricks (1925) (adı geçmiyor)
 three pals (1926) (adı geçmiyor)
 the enchanted hill (1926) (adı geçmiyor)
 watch your wife (1926) (adı geçmiyor)
 the winning of barbara worth (1926)
 old ironsides (1926) (adı geçmiyor)
 it (1927) (adı geçmiyor)
 arizona bound (1927)
 children of divorce (1927)
 the last outlaw (1927)
 kanatlar (1927)
 nevada (1927)
 half a bride (1928)
 beau sabreur (1928)
 doomsday (1928)
 the legion of the condemned (1928)
 lilac time (1928)
 the first kiss (1928)
 the shopworn angel (1928)
 the wolf song (1929)
 betrayal (1929)
 the virginian (1929)
 seven days' leave (1930)
 only the brave (1930)
 paramount on parade (1930)
 the texan (1930)
 a man from wyoming (1930)
 the spoilers (1930)
 yanık kalpler (film, 1930) (1930)
 fighting caravans (1931)
 city streets (1931)
 i take this woman (1931)
 his woman (1931)
 make me a star (1932) (cameo)
 devil and the deep (1932)
 a farewell to arms (1932)
 if i had a million (1932)

1933-1951 dönemi 
 today we live (1933)
 one sunday afternoon (1933)
 alice in wonderland (1933)
 design for living (1933)
 operator 13 (1934)
 now and forever (1934)
 the lives of a bengal lancer (1935)
 the wedding night (1935)
 peter ibbetson (1935)
 desire (1936)
 mr. deeds goes to town (1936)
 hollywood boulevard (1936) (cameo)
 the general died at dawn (1936)
 the plainsman (1936)
 souls at sea (1937)
 bluebeard's eighth wife (1938)
 the adventures of marco polo (1938)
 the cowboy and the lady (1938)
 beau geste (1939)
 the real glory (1939)
 the westerner (1940)
 northwest mounted police (1940) (cooper'ın technicolor'daki ilk filmi)
 meet john doe (1941)
 aslan yürekli çavuş (1941)
 ball of fire (1941)
 the pride of the yankees (1942)
 çanlar kimin i̇çin çalıyor (1943)
 the story of dr. wassell (1944)
 casanova brown (1944)
 along came jones (1945)
 saratoga trunk (1945)
 cloak and dagger (1946)
 variety girl (1947) (cameo)
 unconquered (1947)
 good sam (1948)
 the fountainhead (1949)
 it's a great feeling (1949) (cameo)
 task force (1949)
 bright leaf (1950)
 dallas (1950)
 you're in the navy now (1951)
 it's a big country (1951)
 starlift (1951) (cameo)
 distant drums (1951)

1952-1961 dönemi 
 high noon (1952)
 springfield rifle (1952)
 return to paradise (1953)
 blowing wild (1953)
 boum sur paris (1954)
 garden of evil (1954)
 vera cruz (1954)
 the court-martial of billy mitchell (1955)
 friendly persuasion (1956)
 love in the afternoon (1957)
 ten north frederick (1958)
 man of the west (1958)
 the hanging tree (1959)
 alias jesse james (1959) (cameo)
 they came to cordura (1959)
 premier khrushchev in the usa (1959) (belgesel)
 the wreck of the mary deare (1959)
 the naked edge (1961)

kısa filmler 
 the slippery pearls (1931)
 the voice of hollywood no. 13 (1932)
 hollywood on parade (1932)
 the hollywood gad-about (1934)
 star night at the cocoanut grove (1935)
 la fiesta de santa barbara (1935)
 lest we forget (1937)
 screen snapshots: seeing hollywood (1940)
 screen snapshots series 19, no. 6 (1940)
 hedda hopper's hollywood no. 3 (1942)
 memo for joe (1944)
 snow carnival (1949) (anlatıcı)
 screen snapshots: motion picture mothers, inc. (1949)
 screen snapshots: hollywood premiere (1955)
 screen snapshots: glamorous hollywood (1958)

dış bağlantılar 
 

1901 doğumlular
montana doğumlular
1961 yılında ölenler
20. yüzyılda erkek oyuncular
amerikalı erkek sinema oyuncuları
i̇ngiliz asıllı amerikalılar
en i̇yi erkek oyuncu akademi ödülü sahipleri
altın küre ödülü sahipleri
akademi onur ödülü sahipleri
prostat kanserinden ölenler
kaliforniya'da defnedilenler
amerikalı erkek dizi oyuncuları
katolikliğe dönenler
en i̇yi erkek drama filmi oyuncusu altın küre ödülü sahipleri
kaliforniya'da kanserden ölenler
amerika birleşik devletleri'nde kanserden ölenler
new york film eleştirmenleri birliği ödülü sahipleri
new york film eleştirmenleri birliği en i̇yi erkek oyuncu ödülü sahipleri