Franciscus

franciscus (okunuşu fransiskus, latince: franciscus pp., almanca: franziskus, fransızca: françois, i̇ngilizce: francis, papa olmadan önceki adı: jorge mario bergoglio, türkçeleştirilmiş: papa fransis) (17 aralık 1936 buenos aires, arjantin), taşıdığı papa unvanıyla dünya çapında 1,2 milyar üyesi bulunan katolik kilisesi'nin ruhani lideri ve vatikan devlet başkanıdır. 13 mart 2013'te papa olarak seçildiği, dünyaya sistina şapeli'nin bacasından yükselen beyaz dumanla duyurulmuştur. i̇ki gün gibi kısa bir seçim süreci sonunda 115 kardinal arasından seçilmiştir. 266. papa olarak seçilen franciscus, latin amerika doğumlu olup amerika'dan ve güney yarıküre'den gelen ilk papadır.

seçilmeden önce tanrı'nın sofu adamı ve daha çok sessiz aydın olarak bilinen franciscus, aktif olarak ülkesinin politik tartışmalarına katılmıştır.

hayatı
babası josé mario francisco bergoglio, i̇talya'nın piyemonte bölgesindeki asti yakınlarındaki portacomaro'dan arjantin'e göç etmiş, orada 12 aralık 1935'te buenos aires doğumlu ve i̇talyan kökenli olan regina maria sivori ile evlendi. jorge mario bergoglio'nun alberto horacio, oscar adrian, marta regina ve maria elena adında dört kardeşi vardır. babası, arjantin demiryolları'nda iş bulmuştu. kendisinin hâlâ portacomaro'nun lehçesine hâkim olduğu söylenmektedir. franciscus arjantin'in resmî dili i̇spanyolcanın ve anadili i̇talyancanın yanında hatasız almanca konuşur. i̇ngilizceye, fransızcaya ve muhtemelen portekizceye hâkimdir. üniversite tahsili sırasında bunların yanında latince ve eski yunanca öğrenmiştir.

papanın hem arjantin hem de i̇talya vatandaşlığı vardır. bunun yanında kardinal olmasıyla vatikan vatandaşlığını da almıştır.

eğitim, kutsama ve tarikat etkinlikleri 
temel eğitimden sonra kimyager olan bergoglio, 1958'de cizvitler'e katıldı. önce şili'de beşerî bilimler tahsil eden bergoglio, buenos aires'e döndükten sonra san miguel'deki colegio máximo san joséde felsefe tahsilini 1960'ta bitirdi. katolik ilahiyat tahsilini de 1970'te tamamladı. 1969'da papazlık sakramentini alarak aynı üniversitede ilahiyat doçenti oldu. tersiatı için bir yıl i̇spanya'ya giden bergoglio, 1973'ten itibaren mürit ustası ve ilahiyat doçenti olarak san miguel yüksekokulunda çalıştı. bu görevi 1979'a kadar devam ettirdi. 1980-86 yılları arasında san miguel yüksekokulunun rektörüydü. müteakiben frankfurt yakınlarındaki philosophisch-theologische hochschule sankt georgene araştırma için gitti. fakat doktora projesi yarım kaldı. bundan sonra córdoba'da ruhani eşlikçiydi.

episkopos, başpiskopos ve kardinalliği 

20 mayıs 1992'de papa ii. ioannes paulus tarafından buenos aires'e yardımcı piskopos, auca'nın da itibari piskoposu olarak tayin edildi. birkaç değişik unvan ve pozisyondan sonra ii. ioannes paulus, ona 2001'de kardinal papazı unvanını vererek kardinal heyeti'ne almış oldu.

115 kardinalin seçme hakkına sahip olduğu 2005 konklavı'nda bergoglio, adı bilinmeyen bir kardinalin günlüğündeki notlara dayanan bazı gazete haberlerine göre birinci seçimde 10, ikinci seçimde 35 ve üçüncü seçimde 40 oy almış. daha sonra adaylıktan çekilmiş.

8 kasım 2005'te üç yıllığına arjantin episkoposlar konferansı'nın başkanlığına seçildi.

papalık

seçimi
bergoglio, 115 kardinalin seçme hakkına sahip olduğu 2013 konklavı'nın ikinci gününde ileri yaşı ve yıpranmış sağlığı yüzünden pek favori olarak görülmemesine rağmen beşinci seçimde gerekli üçte iki çoğunluğu alarak 266. papa ve petrus'un 265. halefi oldu.

âdet üzere papa olarak latince franciscus adını alan bergoglio'nun adıyla beraber "i." eki, vatikan sözcüsü federico lombardi'ye göre aynı adı taşıyan ikinci bir papa seçilirse kullanılacak. (buna mukabil i. ioannes paulus, hemen "i." ekini kullanmıştır.) bir basın toplantısında papa franciscus, adını cizvit tarikatı'nın kurucularından olan franciscus xaverius'a atfen değil, mukaddes assisili francesco'ya atıfla aldığını belirtti.

hakkında çekilen filmler 

 the two popes, 2019.netflix

kaynakça

dış bağlantılar 
 instagram'da papa franciscus
 twitter'da papa franciscus

   

 
1936 doğumlular
buenos aires doğumlular
21. yüzyıl papaları
20. yüzyıl piskoposları
21. yüzyıl piskoposları
arjantinli kimyagerler
i̇talyan asıllı arjantinliler
buenos aires başpiskoposları
cizvitler
açlık karşıtı aktivistleri
yaşayan insanlar
papalar
i̇talya'daki arjantinli göçmenler
time yılın kişisi
ermeni soykırımı iddialarını kabul edenler