Cairo Montenotte

cairo montenotte (liguryaca: cairi), kuzeybatı i̇talya'da ligurya bölgesinde savona ili'ne bağlı bir belde. belediye sınırları içinde nüfusu (1 ocak 2021 itibarıyla) 12.691 olmakla beraber beldeye bağlı varoşlarla, özelikle val bromida'da yaşayan kişilerden oluşan şehirleşmiş alandaki, nüfusun yaklaşık 40.000 olduğu tahmin edilmektedir.

tarihçe

beldenin "cairo" ismi ligürya dilinde "taş" anlamına gelen "car" sözcüğünün latinceye geçmiş olan "carıum" sözcüğünden türetilmiştir.

beldenin yerleşke alanında arkeolojik araştırmalardan öğrenildiği gibi, cilalı taş devrinden beri insanların yaşadığı bir mevkidir. beldenin yakınında bir "dolmen" ve tunç maden devri çağlarından kalma bir mezar bulunmuştur. antik romalılar ligurya'yı ellerine geçirdikten sonra bromida vadisi romalılar tarafından yapılan iki romalı yolu, "via emilia scauri" ve "via julia augusta", dolayısıyla roma'nın galya'ya bağlantısını sağladığı için çok stratejik bir önem kazanmıştır. 
 
belgesel olarak "carium" beldesi ilk defa 991'de tarihli bir belgede ve sonraki 998 ve 1014 tarihli belgelerde ismi geçmektedir. 1080'de belde savona ile bir kardeşlik paktı antlaşması imzalamış ve bu pakt 1120, 1188 ve 1194'te yenilenmiştir. şubat 1141 tarihli bir papa kararı yakında bulunan benediktin manastırı ile birlikte "cairo"'da bulunan kalenin savunulacağını bildirmektedir.

yine kaynaklara göre 1213'te i̇spanya'ya giderken assisili francesco cairo'dan geçmiş ve kasabaya yakın bir mevkide yeni bir manastır kurdurmuştur. yine orta çağlarda cairo şehri ve civarındaki araziler önce del carretto ailesine bağlı iken 1322'de saluzzo markiz'ine ve 1337'de sonra zengin asti'li tüccar ve banker olan scarampi kardeşlere; ve sonra da 1491'de monferrato markizine geçmiştir.

16. yüzyılda cairo bölgesi fransa ile kutsal roma i̇mparatorluğu arasındaki savaşlara sahne olmuştur. o zaman köy olan cairo 1625'te ve 1637'de savoya dükalığı ile ceneviz cumhuriyeti arasındaki savaşta savoya'lılar ordusu tarafından yağma edilmiş böylece büyük kıtlıklar geçirmiştir. 1735'te cairo sardinya krallığı idaresine geçmiştir ama 1736'da viyana antlaşması ile avusturya'ya satılmıştır.

fransa devrimi döneminde 1796'da i̇talya seferi'ne çıkan napolyon bonapart komutasında fransız i̇talyan ordusunun ilk ciddi muharebesi bu belde civarında "montenotte muharebesi"'dir.
sonra önce fransızlar tarafından kurulan ligurya cumhuriyeti'ne ve çok geçmeden doğrudan doğruya fransa'ya bağlanmıştır. 1814 viyana kongresi tarafından savoya dükası olan sardinya krallığı'na bağlanmış ve 1860'lı yıllarda bu krallığının i̇talya krallığı olmasıyla birleşmiş i̇talya'nın bir parçası olmuştur.
 
2008'de çıkarılan bir yeni yörel kanuna göre i̇talya'da belirlenmiş dağlık yörelere özel yerel idare statüsü verilmiştir. cairo montenotte 1 ocak 2009'dan itibaren merkezi millesimo'da bulunan "monte alta val bormida dağlık bölge" yerel idaresine bağlanmıştır. böylece cairo montenotte belediyesi tarımsal gelişme, kırsal gelişme, ormancılık ve orman itfaiyesi alanlarında görevlerini bu yeni yerel idareye devretmiştir.

coğrafi konumu

cairo montenotte bağlı olduğu il merkezi olan savona'ya 24 km ve bölge merkezi olan cenova'ya 76 km uzaktadır. deniz sahilinden epeyce içeride "bormida vadisi"'nin yukarı tepelik araziden gecen kısmındadır. kasaba bu vadide bulunan "bormida spigno nehri"'nin sol yakasından rakımı denizden ortalama 340 m olan bir ova içinde konumlanmıştır. kasaba etrafında bulunan zirvelerin en yüksekleri 800 m den biraz daha yüksektedir; ama beldenin sınırları içinde bulunan "bric del tesoro" zirvesi 853 m rakımlıdır.

nüfus gelişimi

cairo montenotte'nin nüfusu (31.12.2009 istat tahminleri itibarıyla) 13.714 kişidir ve nüfus yoğunluğu 138 kişi/km² olur. 19. ve 20. yy/da beldenin nüfusunun gelişimi şu gösterimde izlenebilir:

kişi

komşu beldeler

cairo montenotte'nin şu komünlerle sınırları bulunur: 
albisola superiore, altare, carcare, cengio, cosseria, dego, giusvalla, gottasecca (cn), pontinvrea, saliceto (cn), savona

resimler 

cairo montenotte</div>

ayrıca bakınız

savona ili
ligurya

kaynakça 

montenotte i̇talyanca wikipedia "cairo montenotte" maddesi

dış bağlantılar 

 cairo montenotte resmi websitesi 
  

ligurya'daki belediyeler
savona ili belediyeleri