Şiddetli akut solunum yolu sendromu

şiddetli akut solunum yolu sendromu (i̇ngilizce: severe acute respiratory syndrome, kısaca sars), insanları etkileyen, şiddetli akut solunum yolu sendromu koronavirüsünün (sars-cov) neden olduğu solunum yolu sendromu. kasım 2002 ve temmuz 2003 tarihleri ​​arasında hong kong'da başlayan sars salgını neredeyse pandemi hâline gelmiş ve dünya çapında 8422 vaka ve 916 ölüm görülmüştür. dünya sağlık örgütü ölüm oranını %10,9 olarak açıklamıştır. haftalar içinde sars erkeni 2003 yılının başlarında hong kong'dan 37 ülkeye yayılmıştır.

sars, ilk olarak çin'in guangdong eyaletinde ortaya çıkmıştır.

bugün itibarıyla, 2003 yılı haziran ayında görülen son enfekte insan vakası (2004 yılında laboratuvar kaynaklı bir enfeksiyon durumu göz ardı edilirse) ile sars yayılması tamamen önlenmiştir. ancak, sars hastalığının (çiçek hastalığının aksine) eradike edildiği iddia edilmemektedir. bazı hayvan populasyonlarında hala doğal ana rezervuar olarak mevcut olabileceği ve gelecekte insan nüfusuna tekrar dönebileceği düşünülmektedir.

dsö'nün bildirdiğine göre sars hastalığının fatalite hızı; 24 yaş ve daha gençlerde %1 altında, 25 - 44 yaş arası %6, 45 - 64 yaş arası %15, 65 yaş ve üzerinde %50 olarak görülmektedir. karşılaştırma için, i̇nfluenza'ya göre ölüm hızı yaklaşık %0,6 (özellikle yaşlılarda) dolaylarındadır. ancak yeni suşların şiddetli salgınları durumunda %33 gibi yüksek değerlere de çıkabilir. sars hastalığı 2016 yılında sadece ukrayna'da 319 kişinin yaşamını yitirmesine sebep oldu.

belirti ve bulgular
i̇lk belirtiler grip benzeri hastalık şeklinde görülür ve şunları içerebilir: ateş, miyalji, letarji gibi belirtiler; öksürük, boğaz ağrısı ve diğer nonspesifik semptomlar ve ayrıca kas ağrısı,, baş ağrısı, ishal ve titreme görülmektedir. tüm hastalar için ortak tek belirti ise 38 ° c (100.4 ° f) üstünde bir ateş gibi görünmektedir. nefes darlığı daha sonra ortaya çıkabilir. hastalık ilk aşamada soğuk algınlığı gibi belirtiler verir ama daha sonra gribi andırır.

korunma yolları 
 yemek araç-gereçlerini sars virüsüne sahip olan kişilerle ortak kullanmamak.
 virüs'ün etkili olduğu ülkelere olan seyahatleri ertelemek.
 sars virüsüne sahip hastalarla birlikte yatmamak.
 çevresinde sars virüsüne sahip hastalar olan kişilerin, sık sık ellerini yıkaması.
 alkol özellikli temizleyiciler kullanmak.
 kalabalık ve virüsün olabileceği yerlerde maske benzeri solunum yollarını koruyacak ekipman kullanmak.

konuyla ilgili yayınlar

teoriler 
sars virüsünün biyolojik bir silah olarak laboratuvarda tasarlandığı konusunda bir takım teoriler gündeme gelmiştir. rus ilaç akademisi üyesi sergei kolesnikov "bu virüs sadece laboratuvarda üretilebilir, belki de üretim aşamasında dışarı sızdırılmıştır" demiştir.

ayrıca bakınız
covid-19
mers
koronavirüs
salgınlar listesi

kaynakça

dış bağlantılar 

 türk toraks derneği 
 bursa sağlık müd.- sars
vaccine research center information regarding preventative vaccine research studies
medlineplus: severe acute respiratory syndrome  news, links and information from the united states national library of medicine.
severe acute respiratory syndrome (sars)  symptoms and treatment guidelines, travel advisory, and daily outbreak updates. from the world health organization (who).
severe acute respiratory syndrome (sars) information on the international outbreak of the illness known as severe acute respiratory syndrome (sars). provided by the us centers for disease control
severe acute respiratory syndrome (sars) information on severe acute respiratory syndrome (sars) – for health professionals from the public health agency of canada.
life in hong kong during sars – a collection of images reflecting day to day living in hong kong during the outbreak.
what we can learn from sars severe acute respiratory syndrome (sars)—lessons for future pandemics
 virus pathogen database and analysis resource (vipr): coronaviridae 

diğer
niosh topic area: severe acute respiratory syndrome (sars) 
niosh publication: understanding respiratory protection against sars 

hong kong tarihi
zoonoz hastalıklar
kedi hastalıkları
zatürre
rna virüsleri
sendromlar
pandemiler