mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Bayat, Çorum

bayat, çorum ilinin bir ilçesidir.

tarihçe 
bayat, tarihi mö 1. yüzyıla dayanan bir yerleşim birimidir. şehrin kuzeydoğusundaki kaya mezarlarının yakın roma döneminden kaldığı sanılmakla birlikte ilçe sınırları içerisinde birçok yerde yakın roma medeniyetine ait para heykel ve mezarlara rastlanılmaktadır.

coğrafya 
i̇lçenin yüzölçümü 770 km², rakımı ise 625 metredir. orta karadeniz bölgesi ile i̇ç anadolu bölgesi kesim noktasında köroğlu dağlarının doğuya uzantısı ile i̇ç anadolu’ nun orta kızılırmak bölümünde yer alır. çorum’a uzaklığı 83 kilometredir. yılık ortalama yağış  miktarı 445,2 mm'dir.

i̇lçedeki en önemli akarsu karatepe ve öbek tepesinden çıkan kar suları ile beslenen kuzeyden güneye doğru 45 kilometrelik bir vadi oluşturan ve kızılırmak’a dökülen bayat çayıdır. i̇lçenin kuzeyinde 2013 metre yüksekliğinde öbek tepesinin yer aldığı karatepe mevcuttur. kuzeyden güneye doğru gidildikçe rakım küçülerek 500 metreye kadar düşmektedir. bu nedenle ilçe kuzeyi dağlık, güneyi küme halinde tepelerin ve kısmen ovaların yer aldığı kırık,dalgalı ve engebeli bir arazi yapısına sahiptir. i̇lçenin kuzeyinde yer alan dağlık ve ormanlık kesimde türkiye'de karadeniz iklimi, güneyde ise, karasal iklim hüküm sürmektedir. i̇lçe iki iklim arasında geçiş bölgesinde yer almaktadır. bu sebeple yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve kar yağışlı geçer. yağışlar düzenli olmayıp, en çok ilkbahar mevsiminde yağış almaktadır. i̇lçenin dağlık kesimi genelde çam ve meşe ormanı ile kaplıdır. ovalık kesimde ise bozkırlar yer almaktadır. i̇lçenin oksijen deposu karatepe ormanlık alanıdır.

nüfus

şive 
türkçenin bayat ilçesinde kullanılan şivesinin batı anadolu ağızları içindeki konumu
prof. dr. leyla karahan'ın anadolu ağızlarının sınıflandırılması (türk dil kurumu yayınları: 630, ankara 1996) adlı çalışmasına göre şöyledir:

ekonomik ve sosyal durum 
i̇lçenin ekonomik yapısı coğrafi yapıya göre şekillenmiştir. i̇lçe kuzeyinde dağlık kesimde yer alan 18 köy halkı  şehirlerde inşaat işçiliği, kısmen orman ürünleri, az da olsa tarım ve hayvancılık ile linyit kömür işletmesinde işçilik yaparak geçimlerini sağlamaktadır. ovalık kesimde yer alan köylerde ise halk, tarla tarımı ve hayvancılık yaparak geçimini sağlamaktadır. i̇lçede toplam 47.874 hektar tarım arazisi mevcuttur. 2002 yılı verilerine göre 13.090 büyükbaş ve 6.400 adet küçükbaş hayvan mevcuttur. i̇lçede un ve yem fabrikaları ile linyit kömür işletmesi mevcuttur. i̇lçenin özellikle dağ köylerinin geçim kaynakları mevsimlik inşaat işçiliğine dayanmaktadır

i̇lçede bir lise, bir anadolu lisesi bir de çok programlı lise ve 6 sı ilçe merkezinde olmak üzere toplam 57 i̇lköğretim okulu mevcuttur. beden terbiyesi genel müdürlüğünce yaptırılan 500 kişilik kapalı spor salonu 2003 yılı itibarıyla tamamlanmış ve faaliyete geçirilmiştir. i̇lçede 50 yatak kapasiteli devlet hastanesi, merkez sağlık ocağı, barak ve yoncalı köylerinde birer adet sağlık ocağı mevcuttur.

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerelnet
 çorum-bayat belediyesi
Boğazkale

boğazkale, çorum ilinin en az nüfuslu ilçesi.

tarihçe 
tarihi geçmişinde kalkolitik dönem izlerini taşıyan boğazkale en erken yerleşkenin mö 5000 yıllarına kadar uzanmaktadır. i̇lçenin 4 km doğusunda mö 17 ve 13. yüzyıllarda hattuşaş antik kent imarını içinde barındıran boğazkale hitit i̇mparatorluğunun başkenti olarak da tarih sahnesinde yerini almıştır.

hatti, asur, hitit, frig, galat, roma ve bizans dönemlerinden kalma kalıntıların olduğu boğazkale ilçesi hattuşanın görkemli açık hava tapınağı yazılıkaya ilçenin önemli tarihi mekanlarından biridir.

bölgeye dulkadiroğulları beyliği yıkıldıktan sonra gelen soylulardan dölarslanlar, boğazkale'ye 1664'te bir konak kompleksi yaptırmıştır.

cumhuriyet dönemi ilk yılları arasında ismi boğazköy olan ve daha sonra 1936 yılında boğazkale olarak değişen yerleşimde 6 eylül 1966 tarihinde belediye teşkilatı kurulmuş, 1987 yılında sungurlu’dan ayrılarak ilçe yapılmıştır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerelnet 
 boğazkale kaymakamlığı resmî sitesi 
 boğazkale belediyesi resmî sitesi

 
hattuşa
Dodurga

dodurga, çorum iline bağlı bir ilçedir. çorum'a 45 km, osmancık'a 35 km, i̇skilip'e 57 km, kargı'ya 65 km, oğuzlar'a 25 km, laçin'e 16 km, hamamözü'ne 25 km uzaklıktadır.

1964'te osmancık ilçesine bağlıyken belde belediyesi kurulan dodurga, 9 mayıs 1990'da ilçe olmuştur.

i̇lçede kapari, ayva, üzüm, ceviz, pirinç yetişmektedir. linyit madeni bulunmaktadır. ayrıca obruk barajı ve kızılırmak ilçenin yakınlarında bulunmaktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 dodurga kaymakamlığı 
 dodurga belediyesi:
Kargı, Çorum

kargı, çorum ilinin bir ilçesidir.

tarihçe 
kargı’nın türklerin yerleşiminden önceki adının  blaene  olduğu belirtilmektedir. bu isim blaene (belen) yerli halk tarafından günyazı köyü yakınlarındaki mevki için hala kullanılmaktadır. i̇lçenin kargı ismini alması, rivayetlere göre, 16. yüzyılın ilk çeyreğinde olmuştur. 11. yüzyılın sonlarına doğru kargı'nın da yer aldığı bölge türk egemenliğine girmiş ancak kargı, uzun yıllar önemli konuma gelememişti. 1521 tahririnde çankırı sancağına bağlı tamamı müslüman halktan olan yerleşim, 44 köyün bağlı olduğu küçük bir kaza olarak görülmektedir. 1579 tahririnde yerleşimin nüfusunda önemli oranda bir artış göstermiş olup, 177 hanenin bulunduğu kaza merkezi  hacı i̇lyas, nefs-i kargı, câmi-i kebîr ve i̇mam beğ mahallelerinden oluşmaktadır.

19. yüzyıl sonlarında tosya kazasının bir nahiyesi olarak görülmekte olan  yerleşim 1914 yılında çorum sancağının osmancık kazasına bağlanmış olup, 1927 yılı kayıtlarında ise yeniden tosya kazasına bağlı olduğu görülmektedir. 1936'da ilçe yapılarak kastamonu iline, 1956 yılında ise çorum iline bağlanmıştır.

kültür 
kargı, geleneksel yöntemlerle üretilen ve gerçek deri tulum içerisinde saklanan tulum peyniri ile ünlüdür. 

kargı'nın zengin yemek kültüründe öne çıkan yemekler; keşkek, soğan kallesi, sac eti (kirli sac) ve sırık kebabıdır.  ayrıca, ilçenin en önemli geçim kaynağı olan çiçek bamya ve çeltik (pirinç) yemekleri de kargı'nın vazgeçilmez lezzetleridir. 

i̇lçeye has kargı bezi dokumacılığı, geçmişte yerel halkın giyim ihtiyacını karşılayan ve zamanla unutulmaya yüz tutan, son zamanlarda tekrar canlandırılmaya çalışılan bir el sanatıdır.

ekonomi 

pirinç ve bamya gibi ekonomik değeri yüksek tarımsal ürünlerin yanı sıra, orman ürünleri de ilçe ekonomisine katkı sağlamaktadır. i̇lçenin güney ve kuzeyindeki 1500 - 1800 m arasında değişen yükseklikteki dağlarda yoğun çam ormanları bulunmaktadır.

kızılırmak'ın beslediği zengin toprak ve iklim koşulları birçok tarımsal ürünü yetiştirmeye elverişlidir.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 kargi.gov.tr 
 kargi.bel.tr 
 http://kargi.bel.tr/kargi-hakkinda/tulum-peyniri/
Uğurludağ

uğurludağ, çorum iline bağlı bir ilçedir.

tarihçe 
uğurludağ'ın ilk ismi kızılören’dir. kızılören 1929 yılına kadar i̇skilip'e bağlı bir köyken bu tarihte nüfusu nedeniyle nahiye yapılıp tekrar i̇skilip'e bağlanmıştır. 1954 yılında arkasındaki urlu dağına izafeten uğurludağ adını almış, 1969 yılında belediye, 1987 yılında ilçe kuruluşu gerçekleştirilerek müstakil ilçe olmuştur.

coğrafi durumu 

çorum i̇line uzaklığı 66 km'dir. i̇lçede i̇ç anadolu ve orta karadeniz’in iç kesimleri bölgesi iklimleri hakimdir. çam ormanları bulunmakta ve bu ormanlarda yabani fındık ağaçları görülmektedir. yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve yağışlıdır. yıllık ortalama yağış miktarı 4500mm'dir.kışları kar yağışı azdır.  4000 yıllık hatti uygarlığının yerleşim yerleri ilçe sınırları içerisinde bulunmaktadır..

ekonomik durumu 

i̇lçe ekonomisi tarım ve ticarete dayanmaktadır. 37.458 hektar olan ilçe alanının 19.163 hektarını tarımsal alan oluşturmaktadır. belli başlı tarımsal ürünler, buğday, arpa, mercimek, nohut, ayçiçeği, şekerpancarı, soğan ve pirinçtir. i̇lçede 8.050 adet büyükbaş, 8.970 adet küçükbaş hayvan bulunmaktadır. i̇lçe merkezinde içme suları kaynak ve yer altı kuyularından temin edilmekte olup, yılların çok kurak gittiği aylarda az bile olsa içme suyu sıkıntısı çekilmekte, belediye uzun yıllar içme suyuna cevap verecek kaynaklar arama çabası içerisindedir. merkez ilçe arazilerinin %70'e yakın kısmı 5 adet yer altı sondajı ve 2 adet yer altı sulama suyu galerisi ile tarım arazilerini sulamaktadır. i̇lçenin 7 köyünün 33 km'si bozuk asfalt, 12 köyün 104 km'si stabilize, 1 ünite 17 km tesviye olmak üzere toplam yol uzunluğu 154 km'dir.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 uğurludağ kaymakamlığı web sitesi 
 uğurludağ belediyesi web sitesi
Babadağ, Denizli

babadağ, denizli ilinin bir ilçesidir. i̇lçe türkiye'nin tekstille geçimini sağlayan ilçelerinden biridir. ziraat alanları az olduğundan halk tekstil üretimine yönelmiştir. kestanesi, et kapaması, et çevirmesi ve keşkek yöre yemeklerindendir.

attuda antik kenti yakınlarında kurulmuştur. attuda (hisarköy) lidya kenti olduğu sanılmaktadır. şu anda şehir sit alanı olarak kabul edilmiştir. bekirler köyü kuzeydoğusundaki boludüzü mevkiinde trapezopolis antik kenti kurulmuştur. trapezopolis antik kenti geç dönemde roma'nın phrygia [frigya] pacatiana prima eyaletine bağlıdır.

i̇dari yapı 
babadağ 1877 yılında belediye, 1988 yılında 9 köyüyle beraber ilçe ol­muştur. babadağ´a bağlı toplam 12 mahalle vardır.

tarih 
i̇lçenin 700 yıllık bir geçmişi bulunmaktadır. i̇lk adı "beşikkaya"; olan babadağ, daha sonra kadıkeriyesi (kadıköy) ismini almıştır. bu ismin, geçmiş zamanlarda yaşanan halktan bir; kişinin eğitim görerek kadı olmasıyla alındığı söylenmektedir. i̇lçenin kanuni sultan süleyman devrine ait 1528 tapu defterinde köy olarak kaydı bulunmaktadır. aynı kayıtlar­da, hisar, ahıllı ve oğuzlar köyleri de yer almaktadır. civara de­miryolu gelmesiyle sarayköy ilçe, kadı­köy nahiye olur. kadıköy adı, i̇stanbul posta i̇şlerinde i̇stanbul'un kadıköy'ü ile karışıklıklar meydana getirmeye başlar. bu nedenle yöre 1935 yılında sırtını yasladığı dağdan esinlenerek "babadağ" adını almıştır.

ekonomi 
i̇lçe merkezinin yerleşik nüfusu 4000 civarındadır. 10 yılda 2000 dolayında göç vermiştir. bunun sebebi de ilçedeki, tekstil imalatının sağlam zemin üzerine oturmayarak fason üretimine dayalı ol­ması, tekstilde yaşanan krizlerdir. fakat bugün göç vermekten öte çevre ilçe ve illerden sanayi bölgelerinde çalışmak için göç almaktadırlar. yerleşik, nüfusunun dokumacılıkla uğraşan kesiminin bir bö­lümü, geleneksel babadağ dokumaların­dan dokuyarak kendi pazarlamaktadır. bir diğer kısım ise yerli 
ve yabancı turist­lerin benimsedikleri naturel el dokumalarını, nostaljik eski el tezgahlarında ürete­rek katkıda bulunmaktadır

nüfus

galeri

kaynakça

dış bağlantılar 
 t.c. babadağ belediyesi
 t.c. babadağ kaymakamlığı
 trapezopolis nekropolü

babadağ
Baklan

baklan, denizli'nin bir ilçesidir.

tarihçe 
baklan'ın kurucusu abdi bey'dir. abdi bey'in kökleri horasandaki kayı boyu beylerinden apobay veya apabay ismindeki kayı beyine dayanır. bu boy horasan'dan yola çıkmış ve bağdat üzerinden daha sonra konya havalisine gelmiştir. konya'dan sonra da bir kısmı, bursa yöresine yerleşen osmanlı'nın kurucusu kayı aşiretidir. abdi bey ise afyonkarahisar üzerinden denizli-baklan'a yerleşen aşireti temsil eder.

baklan'ın tarihi türkler açısından türklerin denizli'ye yerleşmesiyle başlar denilebilir. baklanlı hüsamettin dede çal, baklan bölgesi alaşehir'e kadar olan bölge ile denizli havalisinin fethedilmesi hüsamettin dede komutasında olmuştur. hüsamettin gazi bey, selçuklu akıncı komutanıdır ve haçlılara karşı mücadele vermiştir. asikaraağaç (acıpayam) isyanını bastırmıştır. hüsamettin dede, anadolunun türklerin hakimiyetine girmesini sağlayan miryokefalon muharebesi'ne (1176) katılmış ve bu savaşta yaralanmıştır.

kültür 
i̇lçe içinde hüsamettin dede türbesi vardır. hüsamettin dede türbesi eski mezarlığın girişindedir. türbesinin selçuklu mimari özellikleri taşıdığı görülmektedir.

ekonomi 
baklan ovası sulaması projesi harran ovası sulama projesinden sonra 2. büyük projedir.
sulak ve tahıl tarımı yapılmaktadır büyük ve küçük baş hayvancılık görülür.

ulaşım 
baklan'a ulaşım olarak denizli-ankara yolu istikametinden gidilir. kaklık kavşağından çivril uşak istikametine dönüldükten sonra baklan yol ayrımından 11 km sonra baklan'a ulaşılır.

nüfus

i̇dari yapı 
baklan'a bağlı 14 mahalle vardır:
 balca
 beyelli
 boğaziçi
 çataloba
 dağal
 gökpınar
 gürlük
 hadim
 hüsamettindede
 i̇cikli
 kavaklar
 kirazlı
 konak
 şenyayla

kaynakça

dış bağlantılar 
 t.c. baklan belediyesi
 t.c. baklan kaymakamlığı
Bekilli

bekilli, denizli'nin bir ilçesi. üzümü, şarabı ve pekmezi ile meşhurdur. her yıl şarap festivali düzenlenir. dionysos antik kenti buradadır.

tarihçe 
bekilli'de ilk yerleşmenin ne zaman olduğu tam bilinmemekle birlikte 1211 ile 1243 yılları arasında yerleşmelerin olduğuna dair kuvvetli işaretler bulunmaktadır.

anadolu tarihine bakıldığında, bekilli ve çevresinde sırasıyla hititler, frigyalılar, lidyalılar, romalılar, bizanslılar, selçuklular ve osmanlıların hâkimiyet kurdukları görülür.

kurtuluş savaşı sırasında ilçenin bir bölümü yunanlarca işgal edilmişse de büyük taarruz ile birlikte 31 ağustos gecesi bölgeden çekilerek uşak'a doğru gerilemiştir.

i̇lçe osmanlılar zamanında ilk zamanlar afyonkarahisar sancağı'na bağlı bir köy iken, 1884 yılında i̇zmir iline; daha sonra da denizli'ye bağlanmıştır. 1910 yılında bucak olarak uzun süre çal ilçesine bağlı kalmış, 1987 tarihinde çıkartılan 3392 sayılı kanun ile de ilçe statüsüne kavuşmuştur.

i̇dari yapı 
bekilli'ye bağlı 15 mahalle vardır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 

 t.c. bekilli kaymakamlığı 
 t.c. bekilli belediyesi
Beyağaç

beyağaç denizli ilinin bir ilçesidir.

beyağaç, merkezi nüfusu: 2.900'dür. oldukça yeşil ve serin bir mevkide yer alır. ayrıca kartal gölü ve serin yaylaları da oldukça ilgi çekici yerlerdendir. büyük menderese dökülen ayrıca kemer barajına yasam kaynağı olan akçay buradadır.

ayrıca sandras dağı'nın tüm ihtişamıyla olan güzelliği temiz,oksijen dolu havasıyla beyağaç tam bir cennettir. anıt ağaçları kamp yerleri ile ünlü şirin bir ilçedir.

i̇lçede ekonomik kamp yerleri ve servislerle fazla para harcamadan yapılan türkiye'nin gidilmemiş kamp yerlerinden biridir. sandras dağı, akçay, anıt ağaçlar, kamp alanları, kartal gölü gibi gezip görülebilecek turistik açıdan önemli doğal zenginlikleri vardır.
beyağaç´ta gelir kaynakları tütün hayvancılıktır. i̇klimi yumuşaktır, yılda 2-3 defa kar yağar ve yaklaşık yılda 15 gün kar toprakta kalır.

tarihçe 
i̇lçe 1966 yılında "eskere" ve "sarıyer" köylerinin birleşmesiyle "beyağaç köyü" adını almış daha sonra koşulları yeterli bulunarak 29 şubat 1972 tarihinde "belediye" olarak teşkilatlanmıştır. 1991 yılında ise bağlı bulunduğu kale ilçesinden ayrılarak fiilen ilçe olmuştur.

ekonomi 
zengin krom madeni yatakları bulunmaktadır.

i̇dari yapı 
beyağaç'a bağlı toplam 15 mahalle vardır.
cumhuriyet
çamlık
fatih
hürriyet
subaşı
yeni
zafer
yeniçeşme
geriçam
uzunoluk
sazak
kapuz
pınarönü
kızılcaağaç
eşenler

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 t.c. beyağaç belediyesi
 t.c. beyağaç kaymakamlığı
Bozkurt, Denizli

bozkurt, denizli ilinin doğusunda yer alan bir ilçedir. denizli’ye uzaklığı 52 kilometredir.

doğusunda denizli iline bağlı çardak ilçesi, batısında honaz ilçesi, güneyinde acıpayam ilçesi, kuzeyinde baklan ve çal ilçeleri ile kuzey doğusunda afyon iline bağlı dazkırı ilçesi ile komşudur. denizden yüksekliği 866.8 metredir.

topraklarının büyük bir bölümü hambat ovası içindedir. yüzölçümü 360 km²’dir. i̇lçede akdeniz ile i̇ç ege iklimi arasına bir geçiş iklimi görülür. genelde yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve yağışlı geçer.
   
bozkurt halkının çoğu tarım ile uğraşmaktadır. sulama ile ilgili çalışmalarda da atılan somut adımlarla birlikte sulu tarıma da geçilerek ürün açısından çeşitlilik ve bolluk kazandırılmıştır. bozkurt ve ona bağlı cumalı ve tutluca köylerinde merkeze göre daha fazla sulu tarım yapılmaktadır. arpa, buğday, kimyon, anason, fasulye, nohut, ayçekirdeği, mısır ve tütün başlıca tarım ürünleridir. ayrıca bağcılık, hayvancılık ve alabalık işçiliği de yapılmaktadır.

tarihçe 
halk arasında 93 harbi diye bilinen 1877 - 1878 osmanlı - rus savaşı sonrasında, tuna vilayetinden (bulgaristan) göç eden muhacirler tarafından 1890'a doğru han-abat ovası'nda hamidiye ismiyle kurulmuştur. hambat adı selçuklularca kurulan han-abat kervansarayı’ndan gelmektedir.

kurulduğu yıldan 1955 yılına kadar köy statüsünde bulunan bozkurt, 1955 yılında bucak, 20 şubat 1956'da ise belediye olmuştur. bozkurt 9.5.1990 tarihinde kabul edilen ve 20.05.1990 tarihinde yürürlüğe giren 3644 sayılı kanun ile çardak ilçesinden ayrılarak ilçe olmuştur. 93 harbi göçünden sonra 1950'li yıllarda yine aynı göç devam etmiş ve yerleşim bölgeleri yine bozkurt olmuştur. bozkurt'un önce bucak ve sonra ilçe olması nedeniyle çevre köy ve beldelerden de göç meydana gelmiştir. bu sebepten ilçe merkezinin %70'i bulgaristan göçmenidir.

köyleri: alikurt, hayrettin, armutalan, mecidiye, cumalı, sazköy köyü, kuyucak, avdan, tutluca, yenibağlar ve çambaşı köyü'dür. ayrıca i̇lçeye bağlı i̇nceler kasabası ilçenin güneyinde yer almaktadır.

i̇dari yapı 
bozkurt´a bağlı toplam 20 mahalle vardır.

nüfus

kaynakça
Güney, Denizli

güney, denizli ilinin bir ilçesidir.

adıgüzeller barajı, cindere barajı ve güney şelalesi ile ünlüdür. güney'deki şaraplık bağların üzümleri şarap üreticileri arasında yoğun ilgi görmektedir. ancak bağcıların yetiştirdiği üzümler ekonomik açıdan yeterince değerlendirilememektedir. i̇lçe aşırı derecede göç vermiştir ve vermeye de devam etmektedir. ayrıca pamukkale şarapları'nın tek fabrikası güney'dedir. kavaklıdere, doluca, sevilen, diren, mey, vinkara gibi şarap üreticileri  bu bölgede bağcılık faaliyetleri yürütmektedirler.

güney ilçesi denizli'ye 75 km ve uşak'a 75 km mesafede bulunmaktadır. güney ilçesinin sınırları uşak il sınırına kadar devam etmektedir.

i̇dari yapı 
güney'e bağlı toplam 24 mahalle vardır:

adıgüzeller
aşağıçeşme
aydoğdu
cindere
çamrak
çorbacılar
doğanlı
ertuğrulköy
eziler
fatih
hamidiye
haylamaz
karaağaçlı
karagözler
kerimler
koparan
ortaçeşme
orta
parmaksızlar
tilkilik
üç eylül
yağcılar
yenikonak
yeni

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 güney belediyesi 
 güney kaymakamlığı 
 güney ekonomik sosyal ve kültürel kalkınma vakfı
Bismil

bismil, diyarbakır ilinin bir ilçesidir. diyarbakır'ın ikinci kalabalık ilçesidir.

bismil'de çıkan eski mezar taşları 250-400 yıllıktır. bunların bir kısmının konya ve bir kısmının da musul tarafından geldikleri söylenir. önceleri köy statüsünde olan bismil, bir ara nahiye olmuş; mermer ve akpınar köyleri de buraya bağlanmıştı. daha sonra bu teşkilat dağıtılarak adı "şark" olarak belirlenen bu nahiye merkezden idare olunmuştu.

1926 yılında yapılan idari bölünmede şark nahiyesi’nin merkezi bu kez seyithasan mahallesi olmuş, bismil de buraya bağlanmıştır. daha sonra, tekrar bismil nahiyesi oluşturulmuş ve seyithasan köyü buraya bağlanmıştır. 1936 yılında da bismil, diyarbakır'ın altıncı ilçesi olmuştur. bismil, ayrıca nüfus bakımından da ergani'den sonraki en büyük ilçedir.

coğrafya 
hem karayolu ve hem demiryolu bağlantısı olan ilçede dicle nehri, ilçe tarımının hayat kaynağıdır.

kurtuluş, fatih, fırat, akpınar, altıok, dicle, dumlupınar, şentepe, esentepe, seyrantepe, tekel ve ulutürk mahallesi olmak üzere 12 mahalleden ibarettir.

merkez ilçeye olan uzaklığı 54 km'dir. i̇lçenin diyarbakır iline 48, batman iline 41, şanlıurfa iline 199, mardin iline 94, ankara iline 1050, i̇stanbul iline 1500, i̇zmir iline 1460 ve bursa iline 1400 kilometre uzaklığı bulunmaktadır. i̇lçeye bağlı 112 köy, 90 mezraa bulunmaktadır. tepe, yukarı salat ve ambar beldesi olarak üç beldesi vardır.

bismil'de yazları sıcak ve kurak, kışları ise soğuk ve yağışlı geçen karasal iklim egemendir. bismil ovası yaz mevsiminde diyarbakır ilinin en yüksek sıcaklıklarının ölçüldüğü yerdir. bismil'de tarihte ölçülen en yüksek sıcaklık 10 temmuz 1962 gününde 50,2 derece olarak ölçülmüştür.

turistik yerler 
i̇lçe, yeni kurulduğu için burada herhangi bir tarihi anıt bulunmamaktadır. ancak türkmen hacı mahallesi'nde kabasakal, sarısakal ve yedikızlar türbeleri; koği, tepe, saladum (seledûn), matar (meterê), köprü ve diğer onlarca mahallede bulunan höyükler (yapay tepeler) incelemeye değer enteresan yerlerdir.

bismil'den kareler

nüfus

bu nüfus, 56.739 erkek ve 56.986 kadından oluşmaktadır.

yüzde olarak ise: %49,89 erkek, %50,11 kadındır.

ayrıca bakınız 
 abdullahın düzü

kaynakça
Çermik

çermik, diyarbakır ilinin kuzeybatısında bulunan bir ilçedir. i̇lçe, doğu anadolu bölgesi' nin yukarı fırat bölümü'nde bulunmaktadır. ayrıca diyarbakır' ın fırat havza' sında bulunan iki ilçesinden biridir.(diğeri için bkz. çüngüş)

eski ismi aberna'dır. i̇lçe bugünkü ismini ise dünyaca meşhur kaplıcalarından almıştır. çermik'in 2006 tarihi itibarıyla merkez nüfusu 21.000 civarıdır. çermik ilçesinin nüfusu türkmenler, zazalar ve kürtlerden oluşur. 1915 olayları'na kadar ermenilerin ilçede ciddi bir nüfusa sahip olduğu iddia edilir. 13. yüzyılda moğol istilası sonucu harezmşahlardan göçen beg-tili boyuna mensup türkmenlerin ev sahipliğini yaptığı eski büyük türkmen şehri ve "türk milliyetçiliğinin babası" olarak kabul gören türk düşünür ziya gökalp'in memleketi olan çermik'te ekonomik sıkıntılardan ve eğitim faktöründen dolayı türkmen yoğunluğu 1960-1970'lerden beri her geçen gün azalmakta olup türkçe ve zazaca konuşulur. çermik'te bağcılık oldukça ilerlemiştir ve özellikle köylerin geçim kaynağı durumundadır.

i̇lçede artuklu beyliği döneminden kalma birçok tarihi eser mevcuttur. bunların başlıcaları; haburman köprüsü, çeteci (bande) abdullah paşa medresesi, çermik hamamı ve bandeler çeşmesi'dir. (çermik kaplıcaları bandeler döneminde yaptırılmıştır.) çermik belediyesi tarih ve kültür eseri olan haburman köprüsünü korumak amacıyla  araç geçişine kapatmış ve yol ihtiyacını karşılamak için yaklaşık 20 metre yanına ek bir köprü yapmıştır.

düğünlerde folklorik esintiler kısmen de olsa görülür. kadınların en büyük eğlencesi mart ayındaki oğlak eğlencesidir. en önemli yemeği meftunedir. çermik'in geçim kaynağı özellikle yurt dışında çalışanların yolladığı dövizler, şehir dışına giden mevsimlik işçiler, mermer ocakları ve çermik kaplıcası'dır. çermik'te bağcılık oldukça ilerlemiştir ve özellikle köylerin geçim kaynağı durumundadır. ayrıca memur nüfusunun çok olması, şehir ekonomisini hareketli kılmaktadır. 
şehir merkezinde 10 adet i̇lköğretim, 2 anadolu lisesi, 1 çok programlı lise, 1 imam hatip lisesi 1 fen lisesi, 1 anaokulu ve meslek yüksek okulu bulunmaktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerelnet
 çermik kaymakamlığı
Eğil

eğil (hititçe: 𒅔𒃲𒀀𒉿 i̇ngalava), diyarbakır ilinin bir ilçesidir. diyarbakır il merkezine 52 kilometre (yaklaşık 40 dakika) uzaklıktadır. dicle nehrine paralel bir tepe üzerinde inşa edilmiş olan ilçe 4 mahalleden meydana gelmektedir. bunlar gündoğuran mahallesi, yenişehir mahallesi, dere mahallesi ve kale mahallesi'dir. i̇lçenin diğer birkaç mahallesi yapılan dicle barajı ile sular altında kalmıştır. i̇lçede 20 mezra, 24 köy vardır. i̇lçeye bağlı toprakların oluşturduğu yüzölçümü 450 kilometrekaredir. i̇lçenin kuzey komşusu dicle i̇lçesi, batı komşusu ergani i̇lçesi, doğu komşusu hani i̇lçesi, güney komşusu diyarbakır il merkezidir. 2020 yılı adrese dayalı nüfus sayımı ve kayıt veri tabanına göre ilçede 22.381 kişi yaşamaktadır.

tarihçe 
diyarbakır'dan 50 km uzaklıkta antik bir kent olup, asurlulardan kalma kale ve birçok antik mağara, kral kızı resimlerine ev sahipliği yapan bir ilçedir. hititler döneminde adının i̇ngalava olduğu tahmin edilmektedir. oldukça köklü kültürel zenginliklere sahip eğil, 1860-1866 yılları arasında palu'ya bağlıydı. 1866 yılında mamuret-ül aziz vilayeti'ne bağlandı. 1936 yılında diyarbakır'a bağlı bir ilçe statüsüne sahip olmuştur.

"peygamberler şehri" olarak bilinmektedir. asurlular, roma i̇mparatorluğu, bizanslılar, selçuklu hanedanı, abbasiler, osmanlı i̇mparatorluğu ve son olarak türkiye cumhuriyeti'nin ilçe idare bölgesidir.

eğil ilçesinin tarihsel süreç içinde almış olduğu isimler şöyledir,
 aşipalis (asurca),
 արկաթիակերտ, arkatiakert  (ermenice),
 encil, enigelene, angl (süryanice),
 καρκαθιόκερτα, karkathiokerta (rumca)
 gêl (zazaca)
 eğil (türkçe)

nüfus 
nüfusun büyük çoğunluğunu zazalar oluşturmaktadır.

galeri

kaynakça

dış bağlantılar 
 eğil kaymakamlığı
Kocaköy

kocaköy, diyarbakır ilinin bir ilçesidir.

tarihçe 
i̇lçenin adı, 1869 ve 1915 yılı kayıtlarında karas ya da karaz olarak geçmektedir. 22 temmuz 1975'te belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. kocaköy, 20.05.1990 tarih ve 20523 sayılı resmi gazetede yayımlanan kanun ile ilçe statüsüne kavuştu.

i̇lçe sınırlarında tarihi kalıntılar mevcuttur. kocaköy batısında diyarê mâlan mevkiinde 7000 yıllık harabelere ve kalıntılara rastlamak mümkündür. yine doğusunda ve batısında karaz mağaraları mevcuttur. ambar vadisinde kaya mezarlarına rastlanabilir. ambar köyünde asur, hitit ve urartu döneminden kalma höyükler ve yine gırê haci mevkiinde, harem mahallesi ile çaytepe ve suçıktı köylerinde höyükler mevcuttur. tepecik bozbağlar köyleri arasında kalan zıbedi mevkiinde 33 adet sahabe mezarı bulunmaktadır. çevre köylerden çok sayıda mağara bulunmaktadır.

coğrafya 
diyarbakır şehrinin 70 km kuzeyinde yer alır. ambar çayı'nın suladığı topraklarında tarım, elverişsiz bölgelerde ise hayvancılık yapılır. i̇lçe halkının başlıca geçim kaynakları ilçenin nar bahçelerinde yetişen narları temel geçim kaynaklarındandır. bahçe ziraatı, tütün ve pamuk tarımı ile küçük baş hayvancılıktır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerelnet
Lice

lice, diyarbakır iline bağlı bir ilçedir. diyarbakır'ın kuzeydoğusunda yer almaktadır.

gelir kaynağı 
i̇lçe ve köy sakinlerinin gelir kaynağı fazla değildir, genelde başka ilere çalışma amaçlı mevsimlik göç yapılır. bunun yanı sıra hayvan alım-satımı, tarım (nar, badem, fıstık, soğan, incir, domates, biber, patlıcan, salatalık) ve hayvansal ürünlerden (peynir, süt, yoğurt, çökelek, tereyağı) de gelir sağlanmaktadır.

ulaşım 
i̇lçenin yolları asfalt olduğundan ulaşımı kolaydır. sadece karadan ulaşım sağlanabilir.
çevresindeki diyarbakır, muş ve bingöl illerine ulaşım vardır.

nüfus

i̇klim 
sert karasal iklime sahiptir, kışları en erken kar yağan ve nisana kadar da kar örtüsünün kaldığı diyarbakır ilçelerindendir, yazları ise ağustos ayına dek pek bir yükselme olmaz, ağustosta ise kavurucu sıcaklıklar ölçülür, havası değişkendir, dalgalıdır, şu ana dek ölçülen en yüksek sıcaklık 48.8 derece ile 8 ağustos 1946 tarihinde, en düşük sıcaklıkta -37.0 dereceyle 11 ocak 1933 tarihinde ölçülmüştür.

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerel.net lice sayfası
Cumayeri

cumayeri, düzce'nin bir ilçesidir.

tarihçe 
çevrik ve yeniyaka köylerinin 29 mart 1968'de birleştirilmesi sonucu "cumayeri" adıyla belde belediyesi kuruldu. cumayeri, 4 temmuz 1987'de gümüşova beldesiyle birleşerek cumaova adı altında ilçe statüsüne kavuştu. aralık 1993'te cumaova olan ilçenin adı cumayeri olarak değiştirildi ve gümüşova’dan ayrılarak bolu ilinde müstakil bir ilçe oldu. cumayeri, aralık 1999’da düzce’nin il olmasıyla birlikte düzce’ye bağlandı.

coğrafi yapı 
düzce'nin kuzeybatısında yer alan ilçe, batıda sakarya ili, kuzeyde akçakoca ilçesi, doğuda çilimli ilçesi ve güneyde gümüşova ilçesiyle komşudur.

cumayeri’nin yüzölçümü 10.011 hektardır. i̇lçe batı karadeniz dağlarının sahile paralel olarak uzanan şeridin hududunu teşkil etmektedir. i̇lçe topraklarının 5.619 hektarı fındık bahçeleri, 214 hektarı tarla arazisi, 163 hektarı mera arazisi, 3.520’si ormanlık saha ve 200’üde başka arazileri teşkil eder. buna göre %55’i meyvelik saha, %3’ü tarla arazisi, %3’ü mera, %34’ü ormanlık, %2’si diğer ve %3’ü elverişsiz arazidir.

nüfus

ekonomi 
ekonomi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. tarımda fındık, mısır üretimi; hayvancılık olarak koyun, inek yetiştirilmektedir.

kaynakça
Gölyaka

gölyaka, düzce'nin ilçesidir.efteni gölü etrafına kurulduğu için,adına gölyaka denmiştir ve etrafı dağlarla çevrilidir. i̇stanbul'a 200 km, ankara'ya ise 250 km mesafededir.

nüfusun büyük çoğunluğu tarımdan geçinir.büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık ile fındık en önemli geçim kaynaklarıdır.bunun dışında küçük çapta olsa da tekstil fabrikaları da ilçe ekonomisine katkı sağlamaktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 

 i̇lçe kaymakamlığı sitesi  
 i̇lçe belediye sitesi
Gümüşova

gümüşova batı karadeniz bölgesinde düzce iline bağlı ilçedir.

i̇lçe, d-100 karayolu üzerinde bulunmaktadır. i̇lçe düzce iline 18 km mesafede olup düzce ovasının bitişiğindedir. düzce'nin güneybatısında yer alır. batısında sakarya, güneybatıda bolu, doğuda çilimli ilçesi ve kuzeyde de cumayeri komşularıdır. i̇lçenin doğusundan büyük melen çayı geçmektedir. i̇lçeye bağlı köyler arasında yakabaşı, selamlar, çaybükü, elmacık, adaköy, sarıdere, sultaniye bulunmaktadır. i̇lçenin başlıca geçim kaynakları tarıma dayanmakla birlikte il kalkınmada öncelikli yöreler kapsamına dahil edildikten sonra birçok alanda yeni fabrikalar açılarak istihdama katkıda bulunulmuştur. düzce merkezine ulaşım minibüsler ile yapılmaktadır.

tarihçe 
gümüşova ilçesi 1321 yılında osman bey’in silah arkadaşı konuralp gazi tarafından düzce ve üskübü ile birlikte fethedilmiştir. bu bölge yerleşim yeri olarak fatih sultan mehmet döneminden itibaren kullanılmaya başlanmıştır. daha sonra bu bölge büyük askeri yararlıklar gösteren davut paşa’ya fatih sultan mehmet tarafından “tımar” olarak verilmiştir. osmanlı i̇mparatorluğu ordusunda bulunan hayvanların kışlaklayacağı ahırların gümüşova’da yapılması sebebiyle kışla adını almıştır. birinci dünya savaşı esnasında kışla işgale uğramıştır. milli mücadele döneminde cereyan eden düzce i̇syanları, yoğunlukla bu bölgede etkisini göstermiştir. daha sonra bu isyanlar ali fuat cebesoy ile mareşal fevzi çakmak tarafından önlenmiştir. kışla 1927 yılında nahiyelik sıfatını kazanmıştır. 1963 yılında belediye teşkilatı kurulmuştur. kışla, 1987 yılında cumayeri ile birleşerek cumaova ilçesi adını almıştır. 1991 tarihinde cumayeri’ nden ayrılarak gümüşova adı altında yeni ve müstakil bir ilçe haline gelmiştir. gümüşova, aralık 1999 tarihinde düzce’nin il olması dolayısıyla düzce’ye bağlandı.

coğrafi yapı 
gümüşova ilçesinin yüzölçümü 9.000 hektar, rakımı ise 128’dir. i̇lçede tipik bir karadeniz iklimi hüküm sürer. yazları sıcak ve yağışlı, kışları serin ve yağışlıdır. sonbahar ve ilkbahar da sis oranı yüksek tir. bölge bitki örtüsü bakımından zengindir. avlanmanın serbest olduğu dönemlerde ilçeden geçen melen çayı’nda balık avcılığı yapılmaktadır. i̇lçe fındık, kayın ve ceviz gibi karadeniz iklimine has bitki dokusuna sahiptir. fındık bakımından zengin olan düzce köylerin çoğunda fındık yetiştirilmektedir

nüfus 
i̇lçenin dış göç olayı azdır. i̇lçeye bağlı köylerden merkeze iç göç olmaktadır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 gümüşova belediyesi  
 gümüşova kaymakamlığı
Çat

çat, erzurum ilinin bir ilçesidir. erzurum-bingöl kara yolu üzerinde yer almaktadır. erzurum'a 52 km mesafede bulunmaktadır. i̇lçe doğu anadolu fay sistemi ve kuzey anadolu fay sistemi üzerinde yer aldığı için 1. derecede erzurum'un deprem tehlikesine sahip ilçelerinden biridir. karasal i̇klime sahip olduğu için sanayisi gelişemeyen ilçenin temel geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır.

tarihçe 
çat ilçesi 18. asrın başlarında osmanlı sipahileri tarafından ilçeye 17 km uzaklıkta bulunan yavi beldesi civarında kurulmuş, i. dünya savaşı’ndan sonra kığı ilçesine bağlanmış, daha sonra coğrafi konumu sebebiyle tercan ilçesine bağlanmıştır. yavi bucak merkezi iken 1937 yılında aşağıçat köyü ilçe merkezi olmuş, 1939 yılında idari bağlılığı değiştirilerek aşkale ilçesine bağlanmıştır. 1946 yılında oyuklu mahallesi adı altında erzurum iline bağlanmıştır. 1954 yılında ise oyuklu köyü çat adı altında ilçe merkezi haline dönüştürülmüştür.

coğrafya 
i̇lçe, volkanik ve kayalık, etrafı tepelerle çevrili bir arazi görünümü arz eden yüksek platoların geniş alanlara yayıldığı, fazlaca düzgün arazinin olmadığı kısmen çorak ve tuzlu topraklara sahip bir yapıdadır. doğusunda tekman ilçesi, batısında tercan ilçesi, kuzeyinde erzurum ili ve güneyde bingöl ili, karlıova ve yedisu ilçeleri ile çevrilidir. erzurum'a 52 km mesafede bulunmaktadır.

1986 yılında hizmete giren erzurum-bingöl karayolu ilçeden geçmektedir. bingöl ilinin karlıova ilçesine 61 km mesafededir. erzurum-bingöl kara yolu üzerinde yer almaktadır. i̇lçe doğu anadolu fay sistemi ve kuzey anadolu fay sistemi üzerinde yer aldığı için 1. derecede erzurum'un deprem tehlikesine sahip ilçelerinden biridir. sanayisi gelişmeyen ilçenin temel geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır.

i̇klim 
tipik karasal iklim özelliği taşıyan ilçede kış ayları şiddetli olup, yaz ayları sıcak ve kurak geçer. yağmur genelde bahar aylarında yağar. kış aylarında sıcaklık -10°, -18° olup, zaman zaman -35 °c, -40 °c'yi bulur. yoğun kar yağışı ve tipi kış aylarında ilçenin bazı mahalleleriyle bağlantısını geçici olarak keser.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 çat kaymakamlığı 
 çat belediyesi

çat
Köprüköy

köprüköy, erzurum merkeze 58, pasinler'e 18, horasan'a 25 km. uzaklıkta, aras nehri kenarında yer alan ilçedir.

tarihçe 
daha önceleri pasinler ilçesine bağlı çobandede bucağının merkezi olan köprüköy, 29 şubat 1972'de belediye statüsü alarak beldeye dönüştü.

coğrafya 
i̇lçenin kaymakamlık binası e-80 kara yolu kenarında olup i̇lçe emniyet amirliği kaymakamlık binasının ikinci katında faaliyet göstermektedir. i̇lçenin 3 km kadar kuzeyinde çamurlu kaplıca olarak bilinen deli çermik bulunmakta ve yaz aylarında mesire alanı olarak da hizmet vermektedir. şehir nüfusu adrese dayalı nüfus kayıt sisteminin  şehir merkezi şehitler, ziyaret ve camiikebir mahallelerinden ibarettir.

i̇lçe, erzurum - kars (e-80 kara yolu) yolu üzerinde kurulu olup pasinler ile horasan arasındadır. i̇lçeye de adını veren tarihi çobandede köprüsü bu yol kenarında aras nehri üzerinde yer almaktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 köprüköy kaymakamlığı 
 köprüköy belediyesi
Pasinler

pasinler erzurum ilinin bir ilçesidir. pasinler bölgede hasankale olarak da adlandırılır. erzurum il merkezine 37 km uzaklıktadır. tarihi i̇pek yolu'nun üzerindedir. kalesi, şifalı kaplıcaları, maden suları ve patatesi ile ünlüdür. i̇lçe merkezine 4 km uzaklıkta bulunan serçeboğazı mahallesinin hemen girişinde diüretik maden suyu bulunmaktadır.

nüfus

şive 
pasinler ilçesinde kullanılan türk şivesinin doğu anadolu ağızları içindeki konumu
prof. dr. leyla karahan'ın anadolu ağızlarının sınıflandırılması (türk dil kurumu yayınları: 630, ankara 1996) adlı çalışmasına göre şöyledir:

ayrıca bakınız 
 basiani

kaynakça

dış bağlantılar
 pasinler ilçesinin coğrafi etüdü

 
i̇lçe taslakları
Tekman

tekman, erzurum iline bağlı bir ilçedir.

tarihçe 
i̇lçenin kuruluş tarihi tam olarak bilinmemekle birlikte, tarihte yerleşimden ermenice kökenli "tatos" adıyla bahsedilmiştir. 1517 tarihinde osmanlı yönetimine katılmıştır. kaynaklarda 1535 ve 1641 yıllarında erzurum eyaleti' ne bağlı bir sancak olarak görülen tekman, 1836'daki kayıtlar ile 1864 tarihli salnameye göre de erzurum sancağına bağlı kaza statüsünde kaydedilmiştir. 1946 yılına kadar hınıs ilçesine bağlı bir köy iken aynı yıl ilçe yapılmıştır. daha önce ilçeye bağlı bulunan bayındır, hatunan ve ve çimenözü köyleri coğrafi konumları nedeniyle çat ilçesine, erduran ve dibekli köyleri hınıs ilçesine bağlanmış, karayazı ilçesine bağlı bulunan akdağ köyü ile hınıs ilçesine bağlı, gümüşlük, güneşli, çat kale, çağlar, çayır dağı ve kuruca köyleri de tekman ilçesine bağlanmıştır.

coğrafya 
tekman ilçesi erzurum iline 151 km mesafede olup ilin güneyinde yer almaktadır. yüzölçümü 2197 km² dir. i̇lçe, bingöl  iline komşudur. i̇lçenin rakımının ortalama 1800 metrenin üzerinde olması nedeniyle yayla ve meralar geniş yer kaplamaktadır. i̇lçenin kuzey batısında palandöken dağı, kuzeyinde kargapazarı dağları, doğu ve güney doğusunda ise bingöl dağları bulunmaktadır. türkiye'nin en önemli akarsularından aras nehri ilçenin sınırları içerisinden doğmaktadır. günümüzdeki ilçenin 71 mahallesi bulunmaktadır.

i̇klim 
i̇klim olarak doğu anadolu bölgesi’ne özgü, karasal iklimin hakim olduğu tekman'da, yazlar kısa ve serin, kışları ise 7 – 8 ay gibi oldukça soğuk ve uzun geçer.

nüfus

ekonomi 
i̇lçe ekonomisi daha çok hayvancılığa dayalıdır. 2011 yılı verilerine göre ilçede kırkılan küçükbaş hayvan olarak; 57700 koyun ile 4850 kıl keçisi bulunmaktadır. tarım, ilçede ikinci sıradaki ekonomik etkinliktir. ayrıca arıcılık da yaygın halde görülmektedir. i̇lçeye bağlı geçit, akçakoca, keleriş, taşkesen, karlıca ve gökoğlan köyleri ile hayta komu sınırları içerisinde krom madeni, ilıgöze köyünde de demir madeni bulunmaktadır.

kaynakça

dış bağlantılar
Beylikova

beylikova, kuzeyde alpu ve mihalıççık, güneyde mahmudiye ve sivrihisar ilçeleri ile çevrili, eskişehir iline bağlı bir ilçedir. i̇lçe, il merkezinin doğusunda yer alır.

coğrafya 
porsuk çayı'nın geçtiği ilçede karasal iklim hakimdir. yağışlar ise son derece az olup yıllık 260–300 mm civarındadır.

tarih 
eski adı "beylikahır" olan ilçenin toprakları, selçuklu hanedanı zamanından beri at yetiştiriciliği için kullanıldığı sanılmaktadır. i̇lçe merkezi 1890 yılında, bulgaristan'ın "byala slatina" kasabasından gelen pomaklar tarafından kurulmuştur.

i̇dari yapı ve nüfus 
1930 yılında bucak ilan edilen beylikova'ya ancak 1955 yılında belediye teşkilatı kurulmuştur. 1987 yılında ise ilçe statüsüne kavuşmuştur. günümüzde ilçe merkezi köprübaşı, ata, yeni ve yunusemre isimli 4 mahalle mevcuttur. i̇lçenin geri kalanında ise en yakın 3 km en uzağı 22 km olmak üzere 21 adet köy bulunmaktadır.

beylikova ilçe merkez nüfusu, 1950'lerde yakınlardaki bir gölün kurutularak arazinin çiftçilere dağıtılması ve 1960'lardaki bulgar göçmeninde türklerin bölgeye iskanı sonucu hızla artmıştır. 1990'da 5500 kişi olan nüfus, büyük kente göç nedeniyle 2010 verilerine göre 3270 kişiye kadar gerilemiştir. 2015 yılı nüfus sayımına göre ilçedeki toplam nüfus ise 3700 kişidir.

ekonomi 
temel ekonomik uğraşlar tarım ve hayvancılıktır. i̇lçede logosunda bulunan başaklar ve ilçedeki pancar kooperatifi, bölgede yetişen ürünler hakkında fikir vermektedir.

i̇lçedeki sanayi tesisleri şunlardır:
anadolu süttarım kredi süt gıda hayvancılık a.ş
alkan römork sanayi

beylilova ilçe sınırlarında manyezit ve toryum rezervleride tespit edilmiştir.

eğitim 
i̇lçede fen lisesi bulunmaktadır. bu okul eskişehir’in ilçelerinde açılan ilk fen lisesi olma özelliği taşımaktadır. bununla birlikte beylikova'da eğitim 1 imam hatip lisesi, 1 çok programlı anadolu lisesi, 3 ilkokul, 3 ortaokul ve 1 anaokulu aracılığıyla gerçekleştirilmektedir. halk eğitim merkezi de ilçede mevcuttur.

kültür 
beylikova sütü ile ünlüdür.  salı günü ilçe merkezinde pazar kurulmaktadır.

ulaşım 
i̇lçe tren istasyonunda: karesi, boğaziçi, doğu ve güney trenleri durmaktadır.

nüfus

kaynakça 
www.beylikova.bel.tr/  sitesi "tarihçe", "i̇dari yapı" ve "sosyal ve ekonomik durum" bölümleri

dış bağlantılar 
www.beylikova.gov.tr ilçe resimleri, kaymakamlık sayfası
Han, Eskişehir

han, eskişehir ilinin bir ilçesidir ancak ege bölgesi'nde yer alır. nüfusu 2052 kişi olup bu bakımdan 922 ilçe arasında sondan üçüncüdür.

tarihçe 
kanuni sultan süleyman devrine ait mühimme defterinde han, han-ı barçın kazası olarak geçmekte ve 119 tane köyünün bulunduğu belirtilmektedir. sınırları ise bugünkü emirdağ’ın tamamı, i̇scehisar’ın kuzey kısımları, bayat’ın tamamı, sivrihisar’ın bir kısmı, haymana’nın bir kısmını içine almaktadır. hatta günümüzde sultandağı’na bağlı çaykışla’nın, maliye müdevver defterinde han’a bağlı olduğu belirtilmiştir. daha sonra eskiden kendisine bağlı olan emirdağ'a bağlanmış ve 1963'e kadar afyon'un (bugünkü afyonkarahisar) iline bağlı bu ilçenin parçası olmuştur. daha sonra çifteler ilçesine bucak olarak bağlanan han, 15 mayıs 1967’de belde, 20 mayıs 1990 tarihinde çıkarılan 3644 sayılı kanun ile ilçe statüsüne kavuşmuştur. daha önce afyonkarahisar ili i̇scehisar ilçesine dahil gökçeyayla köyü 16.02.1993 tarih ve 93/41433 sayılı kararla han ilçesine bağlanmıştır.

barçın'ın kelime anlamı ipek böceği yetiştiricisi olup, o dönemde bölgede ipek böceği yetiştiriciliği ile uğraşıldığı anlaşılmaktadır.

nüfus

kaynakça
İnönü, Eskişehir

i̇nönü, eskişehir'in bir ilçesi. i̇stanbul-eskişehir demiryolu ve bozüyük-kütahya kara yolu üzerindedir. ford otosan kamyon fabrikası bu ilçede bulunur.

tarihçe 
kasabanın kuzeyinde, şimdiki adı eserönü olan mevkideki kalıntılardan toplanan sütun başlıklarının incelenmesinden varılan sonuca göre, kasabanın kurucuları frigler'dir.

romalıların anadolu'ya yerleşmesinden sonra ms 395'te bizans i̇mparatorluğu toprakları arasına katılmıştır. hâlen i̇nönü kalesi denilen bizans yapısı inlerden ve kandilli köyünden çıkan tarihi eserlerden anlaşılmıştır. bizanslar zamanında kasabanın şimdiki yerine yani kayaların önüne çekildiği anlaşılmaktadır. kasabanın bizanslılar zamanında adının basilika olduğu anlaşılmıştır.

osmanlı döneminde önce anadolu eyaletine, sonra hüdavendigar vilayetine bağlı; merkezi bilecik olan ertuğrul sancağına bağlı söğüt kazasına bağlı bir köy olan i̇nönü, kurtuluş savaşı'nda i.  ve ii. i̇nönü muhabereleri'nin geçtiği yerdir. 1920 yılında yunan işgaline uğrayan ve 4 eylül 1922'de işgalden kurtulan i̇nönü köyü, 1923'te il yapılan bilecik'in söğüt ilçesine bağlı köy oldu. 1926 yılında söğüt'ten ayrılan bozüyük ilçesine bağlı bucak merkezi olan i̇nönü, 1963'te eskişehir'in merkez ilçesine bağlandı. i̇nönü, 1987 yılında ilçe oldu.

sosyal ve kültürel yapı 
türk hava kurumu'na bağlı türkkuşu genel müdürlüğü'nün i̇nönü eğitim merkezi, türk hava kurumunun i̇nönü eğitim merkezi burada bulunmaktadır. ayrıca i̇nönü ilçe sınırları içerisinde, ford otosan, yurtbay seramik, seranit seramik, deniz porselen gibi tanınmış sanayi tesisleri de bulunmaktadır.

i̇lçede bir tane ana okulu, bir tane i̇lkokul, bir tane ortaokul, bir tane düz lise, bir tane meslek lisesi bulunmaktadır. gerek ilçe içindeki öğrenciler gerekse ilçenin köylerinden taşımalı olarak gelen öğrenciler bu eğitim kurumlarında eğitim görmektedirler.

i̇lçe i̇stanbul-antalya kara yolu üzerinde yer almakta olup kütahya'ya 63 bursa'ya 120 km mesafededir.

eskişehir'e 36 km olduğundan banka, sağlık merkezi, okul gibi devlet dairelerinde çalışanların çoğu eskişehir'de ikamet etmekte günübirlik gidip gelmektedir.

eğitim 
i̇nönü ilçe merkezinde bir halk eğitim merkezi, iki i̇lköğretim okulu, bir genel lise, bir anadolu teknik ve endüstri meslek lisesi bulunmaktadır. ayrıca aşağıkuzfındık, dereyalak ve oklubal köylerinde birer i̇lköğretim okulu bulunmaktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 i̇nönü kaymakamlığı
 i̇nönü belediyesi
 yerelnet
Mihalgazi

mihalgazi, eski ismi gümele, eskişehir ilinin bir ilçesidir. osmanlı târihinde önceleri sultanönü (eskişehir) sancağına bağlı köyken, sırasıyla önce göynük kazasıyla birlikte önce bursa, sonra bolu sancaklarına bağlanmıştır. 1868 yılında gümele, kastamonu vilayetinin bolu sancağının göynük kazasına bağlı köydü. 1894 yılında bilecik'in söğüt i̇lçesinin i̇nhisar bucağına bağlandı. ancak, köylük durumu 32 yıl sürmüştur.

köy halkı, türk kurtuluş savaşı sırasında i̇nhisar'dan gelen yunan ordusunu püskürtmüştür. aynı yıl mihalgazi i̇nhisar'dan ayrılarak söğüt'e bağlı bir bucak olmuştur. bu durumunu 1946'ya kadar koruyan mihalgazi, 1946 yılında eskişehir'in merkez ilçesine, 1957'de sarıcakaya ilçesine bağlanmıştır. 1967'de belde olan mihalgazi, 1990 yılında ilçe olmuştur. 9 mahallesi mevcuttur. mihalgazi belediyesi, merkez ilçesi dışındaki diğer ilçe ve belde belediyeleri gibi eskişehir büyükşehir belediyesine bağlanmıştır.

mihalgazi i̇lköğretim okulu vardır. okula taşımalı olarak şu köylerden öğrenciler gelir: demirciler, karaoğlan, bozaniç, sakarılıca (1992-2009 arası beldeydi).

ayrıca kaplıcaları vardır.

sündiken dağları ve bolu dağının arasında kalır. yeşillik çok vardır, eskişehir ilinin sezonluk sebze ve ihtiyacını karşılar. sakarya nehri ilçeye ayrı bir zenginlik katar. i̇lçe coğrafi olarak karadeniz bölgesi'ndedir. halka açık belediye havuzları da vardır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 mihalgazi kaymakamlığı
Sarıcakaya

sarıcakaya, eskişehir ilinin bir ilçesidir.

osmanlı döneminde i̇zmit sancağının göynük kazasına bağlı iken, daha sonra 1884 yılında söğüt’e bağlanmıştır. cumhuriyet döneminde 1944'te eskişehir merkez ilçesine bağlanmış, 1958 yılında eskişehir’e bağlı bir ilçe merkezi olmuştur. 1990'da mihalgazi'nin ayrılmasıyla bugünkü sınırlarına ulaşmıştır.

sakarya nehri kenarına kurulu ilçenin il merkezine uzaklığı 47 km'dir. sarıcakaya ilçesinin kuzeybatısında yenipazar, kuzeyinde göynük, doğusunda nallıhan, batısında mihalgazi ve i̇nhisar, güneyinde ise alpu ve merkez ilçe vardır. deniz seviyesinden yüksekliği 220 m olan ilçe, i̇ç anadolu bölgesinden farklı olarak "mikroklima" iklim sistemine sahiptir ve karadeniz bölgesinde kalır. bu açıdan akdeniz iklim özelliklerini andırır.

yaklaşık 5.700 nüfusa sahip ilçenin ekonomisi tarıma dayalıdır. sebze ve meyve yetiştiriciliği oldukça gelişmiştir. i̇lçe arazisinin %50 si ormanlarla kaplıdır.

i̇lçe mermer yönünden zengindir. ancak mevcut mermer ocakları ekonomik olmaması nedeniyle işletilmemektedir. sarıcakaya ilçesine bağlı 8 köy ve 1 belde bulunmakta iken, 31.03.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6360 sayılı yasa ile bu yerleşim yerlerinin tamamı mahalle statüsüne dönüştürülmüş olup, halihazırda 5'i ilçe merkezinde olmakla birlikte toplam 14 mahallesi bulunmaktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 sarıcakaya 360 derece görüntüleri- sanal tur
Karkamış

karkamış, gaziantep ilinin en az nüfuslu ilçesi.

karkamış, gaziantep'in sanayi yönünden en az gelişmiş ilçesi ise de, suriye-türkiye sınır kapılarını ilçe bünyesinde barındırdığı için konumu itibarıyla önemli bir yere sahiptir. i̇lçede akdeniz iklimi ağır basar yazları aşırı sıcak ve kurak kışları ilık ve yağışlıdır. don olayı çok nadir görülür. barak ovasının sınırları içerisinde yer alır. toprakları tarıma elverişlidir. antep fıstığı ve zeytin üretimi yaygındır. karkamış ilçesi su yönünden çok şanslıdır, çünkü ilçe hem fırat nehrine yakın hem de ilçenin içinden su kanalları geçmektedir. nane üretiminde önde olan elifoğlu ve keleklioğlu mahalleleri karkamış ilçesine bağlıdır. fırat kaplumbağası koruma alanı ilçede bulunmaktadır. halkın çoğunluğu türkmen'dir ve araplarda yaşamaktadır. bronz çağ döneminde uruk olarak adlandırılmıştır. sümerlerin ünlü destanı gılgamış'ın burada yazıldığı ve destan kralının fırat nehri yakınlarındaki antik kentte yaşadığı sanılmaktadır. karkamış ilçesi güneydoğu anadolu bölgesi'nde yer almaktadır. yüzölçümü 341.000 m2, rakımı ise 365 metredir. gaziantep il merkezine 75 km'lik bir yol ile bağlıdır. karkamış ilçesinin doğusunda fırat nehri, batısında oğuzeli ilçesi, kuzeyinde nizip ilçesi, güneyinde suriye devleti yer almaktadır.

demografi

kaynakça

dış bağlantılar 
 karkamış kaymakamlığı
Nurdağı

nurdağı, türkiye'nin gaziantep ilinin bir ilçesidir. gaziantep-adana karayolu üzerinde bulunmaktadır.

yönetim 
i̇slahiye ilçesine bağlı kurudere köyünde, "nurdağı" adıyla 27 şubat 1976'da i̇çişleri bakanlığı kararıyla belediye kurulmasıyla belde olan nurdağı, 1990 yılında ilçe belediyesi olmuştur. mevcut belediye başkanı ak parti'li yakup bahar'dır.

6 şubat 2023 kahramanmaraş merkezli 7,7 şiddetindeki deprem sonucu nurdağı ilçesinde yoğun yıkım olmuştur. deprem sonrası yeni yapılan bazı binalarda oluşan yıkım sonucu yapılan soruşturma sonucu sorumluluğu ortaya çıkan eski belediye başkanı ökkeş kavak 25 şubat 2023 tarihinde tutuklanmıştır. 

6 şubat 2023'te meydana gelen depremlerden büyük ölçüde etkilenen nurdağı ilçesinin tamamen yıkılıp başka bir bölgeye yeniden inşa edileceği açıklandı.

nüfus

ekonomi 
i̇lçede pamuk, buğday, şeker pancarı, kırmızı biber, salatalık, patlıcan, patates ve soğan yetiştiriciliği başta gelmekte olup, krom yatakları da bulunmaktadır. hayvancılık olarak ise genel olarak inek, koyun ve keçi besiciliği yapılmaktadır.

kaynakça

dış bağlantılar 

 nurdağı kaymakamlığı 
 nurdağı belediyesi
Oğuzeli

oğuzeli, gaziantep ilinin bir ilçesidir.

tarihçe 
eski adı büyük kızılhisar'dır.

coğrafya 
doğusunda nizip ve karkamış, batısında elbeyli ve şahinbey, güneyinde suriye, kuzeyinde ise şehitkamil  ilçesi yer almaktadır. i̇lçe, tilbaşar ovası’nın üzerinde yer almaktadır. denizden 750 m yüksekliktedir. gaziantep merkeze 17 km uzaklıktaki ilçenin yüzölçümü 744 km2'dir. gaziantep şehir merkezinin güneyinde yer alır. gaziantep havalimanı ilçenin merkezine 5 dakika mesafede bulunmaktadır.

i̇klim 
i̇lçede genel olarak akdeniz i̇klimi hüküm sürer. zeytin ve antep fıstığı yetiştirliciği yaygındır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerelnet 
 oğuzeli belediyesi