Büyük Lebowski

büyük lebowski (özgün adı: the big lebowski), 1998 abd-i̇ngiltere ortak yapımı suç-komedi filmi.

filmin yönetmeni ve yapımcısı olan coen kardeşler (joel coen ve ethan coen) aynı zamanda senaryoyu yazıp filmin kurgusunu da yapmışlardır. önemli rollerinde jeff bridges, john goodman, julianne moore, steve buscemi, john turturro, philip seymour hoffman ve david huddleston'un oynadıkları bu kara film parodisinin görüntüleri roger deakins'e aittir. filmin özgün müziğini ise uzun süredir coen kardeşlerle birlikte çalışan carter burwell yapmıştır.

her şey los angeles'lı işsiz güçsüz, kaygısız ve miskin, bowling hastası "the dude" (ahbap) lakaplı jeffrey lebowski'nin (jeff bridges), kendisiyle aynı adı taşıyan bir milyonerle karıştırılmasıyla başlar. tekerlekli sandalyeye mahkûm milyonerin genç karısı şehirdeki birçok kişiye borçlanmış ve borcunu ödememiştir. dude lebowski'nin evine gelen iki ganster onu tartaklayıp çok kıymetli halısına işeyince o da halısının parasını istemek için soluğu adaşının malikanesinde alır ve hiç ummadığı bir maceranın içine girmiş olur. klasik hikâye anlatma tekniğinden uzak olan film, bir dizi acayip skeçin bir araya getirilmesiyle oluşmuş gibi duruyor.

15 milyon dolara malolan film 17 milyon dolar hasılat yaparak gişede pek başarılı olamadı (belki de fargo gibi bir filmden sonra çekildiği için), ancak eleştirmenlerden olumlu notlar aldı. eksantrik karakterleri (özellikle de filmin anti-kahramanı jeffrey "dude" lebowski), alışılmadık laubali diyalogları, gerçeküstü tarzda çekilmiş rüya sahneleri ve seçme müziği ile kısa sürede kült klasikler arasına girdi, hatta "i̇nternet çağının ilk kült filmi" olarak anılmaya başlandı. daha da ileri giden filmin fanatik müritleri 2002'den itibaren bir "lebowski festivali" düzenlemeye bile başladılar.

bu absürt komedi coen kardeşlerin 1940'ların kara filmlerine bir selam duruşudur (bunu diğer bazı filmlerinde de yapacaklardır), filmdeki karakterler bu kara filmlerdeki karakterlerin birer karikatürü gibidirler, özellikle de jeff bridges bir raymond chandler karakteri olan philip marlowe'ın  uyuşturucu almışı gibi durmaktadır. film de konusu ve adıyla bir bakıma raymond chandler'in romanından uyarlanmış howard hawks filmi (büyük uyku)'nun (the big sleep) (1946) bir parodisi gibidir, o filmde philip marlowe'u humphrey bogart canlandırıyordu.

büyük lebowski, ilk gösteriminin yapıldığı berlin uluslararası film festivali'nde altın ayı ödülüne aday gösterilmişti. tek ödülünü ise rusya'da film eleştirmenleri derneğinden aldı.

oyuncu kadrosu 
 jeff bridges 	 jeffrey lebowski - the dude (ahbap)
 john goodman 	 walter sobchak
 julianne moore 	 maude lebowski
 steve buscemi 	 theodore donald 'donny' kerabatsos
 john turturro 	 jesus quintana
 david huddleston 	 jeffrey lebowski - the big lebowski
 philip seymour hoffman 	 brandt
 ben gazzara 	 jackie treehorn
 tara reid 	 bunny lebowski
 sam elliott 	 yabancı
 jon polito 	 da fino
 mark pellegrino 	 jackie treehorn'un gansteri
 philip moon 	 jackie treehorn'un gansteri
 peter stormare 	 nihilist #1, uli kunkel / 'karl hungus'
 flea 	 nihilist #2, kieffer
 torsten voges 	 nihilist #3, franz
 jimmie dale gilmore 	 smokey
 jack kehler 	 marty

türkçe seslendirme kadrosu 

 jeff bridges ... ahbap (payidar tüfekçioğlu)
 john goodman ... walter sobchak (savaş özdural)
 steve buscemi ... theodore donald 'donny' kerabatsos (aydoğan temel)
 julianne moore ... maude lebowski (figen sumeli)
 david huddleston ... büyük lebowski (devrim parscan)
 philip seymour hoffman ... brandt (fatih özacun)
 tara reid ... bunny lebowski (devrim zeynep ateşer)
 mark pellegrino ... treehorn'un sarışın adamı (tugay erverdi)
 peter stormare ... nihilist #1, uli kunkel/'karl hungus' (hakan altuntaş)
 john turturro ... jesus quintana (serkan şen)
 jack kehler ... marty (gökhan akçakara)
 dom irrera ... şoför tony (tarkan koç)
 david thewlis ... knox harrington (tolga tibet)
 sam elliott ... yabancı (edip saner)
 marshall manesh ... doktor (tarkan koç)
 leon russom ... malibu polis şefi (erol eren)
 jon polito ... da fino (tarkan koç)
 luis colina ... corvette'in sahibi (murat sarı)

filmin müziği 
carter burwell'in müziğini yaptığı filmde klasik müzik parçalarıyla birlikte, bob dylan, yma sumac, dean martin, moondog, captain beefheart ve sons of the pioneers gibi çok farklı tarzlarda birçok şarkıcı ve grubun parçalarına da yer verilmiştir. filmde kullanılan müzik parçaları şunlardır:
 "the man in me" - beste ve yorum:  bob dylan
 "ataypura" - beste:  moises vivanco, yorum: yma sumac
 "branded theme song" - beste:  alan alch ve dominic frontiere
 "requiem in d minor" - beste:  wolfgang amadeus mozart, yorum: slovak philharmonic orkestra ve korosu.
 "hotel california" - beste:  don henley, glenn frey ve don felder, yorum:  gipsy kings
 "behave yourself" - beste :  booker t. jones, steve cropper, al jackson jr. ve lewie steinberg yorum:  booker t. & the m.g.s 
 "dead flowers" - beste:  mick jagger ve keith richards yorum: townes van zandt
 "her eyes are a blue million miles" - beste ve yorum:  don van vliet
 "i got it bad & that ain't good" - beste: duke ellington ve paul francis webster, yorum: nina simone
 "i hate you" - beste: gary burger, david havlicek, roger johnston, thomas e. shaw ve larry spangler, yorum: monks
 "looking out my back door" - beste:  john fogerty, yorum:  creedence clearwater revival
 "mucha muchacha" beste ve yorum:  juan garcía esquivel
 "oye como va" - beste:  tito puente, yorum:  santana
 "piacere sequence" - beste ve yorum:  teo usuelli
 "gluck das mir verblieb from the opera die tote stadt" beste: erich wolfgang korngold, ork. yönet. erich wolfgang korngold, yorum:  ilona steingruber, anton dermota ve avusturya devlet radyo orkestrası.
 "run through the jungle" - beste:  john fogerty, yorum:  creedence clearwater revival
 "just dropped in (to see what condition my condition was in)" - beste:  mickey newbury yorum:  kenny rogers & the first edition
 "lujon" - beste ve yorum:  henry mancini
 "my mood swings" - beste:  elvis costello ve cait o'riordan, yorum:  elvis costello
 "peaceful easy feeling" - beste:  jack tempchin, yorum:  the eagles
 "pictures at an exhibition" - beste:  modest mussorgsky, yorum:  the royal concertgebouw orkestrası, ork. yönetmeni: sir colin davis
 "stamping ground" - beste:  louis hardin (namıdiğer  moondog), yorum:  moondog e orkestrası
 "tammy" - beste:  ray evans ve jay livingston, yorum:  debbie reynolds
 "standing on the corner" - beste:  frank loesser, yorum:  dean martin
 "traffic boom" - beste ve yorum:  piero piccioni
 "tumbling tumbleweeds" - beste:  bob nolan, yorum:  sons of the pioneers
 "walking song" - beste ve yorum:  meredith monk
 "we venerate thy cross" - yorum:  the rustavi korosu
 "viva las vegas" - beste:  doc pomus ve mort shuman, yorum:  shawn colvin
 "viva las vegas" - yorum:  big johnson

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 :en:lebowski fest 
 

1998 çıkışlı komedi filmleri
1990'larda polisiye komedi filmleri
1998 çıkışlı bağımsız filmler
1990'larda i̇ngilizce filmler
amerika birleşik devletleri parodi filmleri
amerika birleşik devletleri ikili filmleri
amerika birleşik devletleri polisiye komedi filmleri
amerika birleşik devletleri bağımsız filmleri
amerika birleşik devletleri ulusal film arşivi filmleri
amerika birleşik devletleri neo-noir filmleri
birleşik krallık polisiye komedi filmleri
birleşik krallık neo-noir filmleri
birleşik krallık-amerika birleşik devletleri ortak yapımı filmler
coen kardeşler'in yönettiği filmler
joel coen'in senaryosunu yazdığı filmler
ethan coen'in senaryosunu yazdığı filmler
carter burwell'in müziğini yaptığı filmler
roger deakins'in görüntülediği filmler
gramercy pictures filmleri
working title films filmleri
film ödülü sahipleri
1991'de geçen filmler
konusu tiyatroda geçen filmler
konusu los angeles'ta geçen filmler
konusu malibu, kaliforniya'da geçen filmler
los angeles'ta çekilmiş filmler
bovling filmleri
postmodern filmler
esrar ile ilgili filmler