29. Waffen-SS Grenadiye Tümeni RONA

29. ss waffen grenadier tümeni (almanca: die 29. waffen-grenadier-division der ss "rona" (russische nr. 1)), ii. dünya savaşı sırasında waffen ss bünyesinde rus işbirlikçilerden oluşan nazi almanyasına bağlı silahlı kuvvet. 1944 yılında rusya halkının özgürlük ordusu (rusça: русская освободительная народная армия) isminin kısaltması olan rona ismini alır. komutanları bronislaw kaminski vladislavoviç’in ismine atfen kaminski tümeni olarak da çağrılmıştır. tümen hitler'in emriyle sadece sovyet partizanlarına karşı kullanılmış ve birlik mensuplarının sadakatinden şüpheler olduğu için lağvedilmiştir.

kaminski tugayı 
kaminski tugayı'nın (ss sturmbrigade rona) geçmişi 1941 yılına dayanır. barbarossa harekâtı ile sovyetler birliği'ne saldıran nazilere bağlı heinz guderian komutasındaki 2. panzer ordusu güney rusya’daki bryansk’taki lokot kasabasını ele geçirir. cephe gerisinde kalan çok sayıda kızılordu askeri partizan savaşına başlayarak alman ikmal hatlarını kesintiye uğratır. bunun üzerine naziler yerel halktan oluşturdukları 500 kişilik bir grubu silahlandırarak sovyet partizanlarına karşı harekata başlarlar. 2. panzer ordusu komutanının onayıyla grubun başına kaminski getirilir ve birliğin asker sayısı artırılır. 1943 yılına gelindiğinde tugay mensubu 10 bin asker beş alaya bölünür, 36 adet sahra topuyla ve ele geçirilen 24 adet sovyet yapımı t-34 muharebe tankıyla desteklenir. birlikler cephe gerisindeki partizanlarla savaş için kullanılır. 1943 sonlarında ilerleyen kızıl ordu birlikleri karşısında çekilir.

rona 
1944 yılında birlik rusya halkının özgürlük ordusu adını alır ve ismin rusça baş harflerinden oluşan rona kısaltmasını üniformalara işlenir. tümen resmi olarak 1 ağustos 1944 tarihinde kurulur ve varşova ayaklanmasının bastırılmasından birkaç gün sonra burada göreve başlar. birliğin yoğun olarak yağma ve yargısız infaz olaylarına karıştığı iddia edilmektedir. kaminski’nin bu dönemdeki ölümüyle ilgili birbiriyle çelişen iddialar vardır. partizanlarca polonya’da pusuya düşürülüp öldürüldüğü iddia edilirken, guderian ise savaştan sonra yazdığı anılarında kaminski’nin varşova’da yapılanların önemli bir şahidi olduğu için idam edildiğini öne sürer.
varşova’dan sonra ilerleyen kızılordu birlikleri yüzünden birlik slovakya’ya kaydırılır ve slovak ulusal ayaklanmasının bastırılmasında kullanılır. 1944 yılının kasım ayında birliği güçlendirme planları askıya alınır. birlik bünyesindeki 3 bin asker nazi saflarına geçmiş olan eski sovyet generali andrey vlasov komutasındaki rusya kurtuluş ordusuna dahil edilir. tümenin 29 numarası 1945 yılı mart ayında i̇talyan waffen ss birliğine verilir.

komutanlar 
 waffen-brigadeführer bronislaw wladislawowitsch kaminski (1 - 28 ağustos 1944)
 ss-brigadeführer christoph diehm (28 ağustos – 27 eylül 1944)
 ss-gruppenführer heinrich jürs (27 eylül – ekim 1944)

ayrıca bakınız 
 sovyet partizanları

konuyla ilgili yazılan eserler 
 christopher ailsby: die geschichte der waffen-ss.
 reuben ainsztein: jüdischer widerstand im deutschbesetzten osteuropa während des zweiten weltkriegs. oldenburg 1993, s.363ff.
 j. armstrong: soviet partisans in world war ii. madison 1969, s. 237, 544.
 alexander dallin: the kaminsky brigade. a case-study of soviet disaffection. in: revolution and politics in russia. russian and east european series, vol. 41. indiana university press, 1972.
 erich hesse: der sowjetische partisanenkampf 1941 - 1944. göttingen 1969, s. 176.
 rolf michaelis: die grenadier-divisionen der waffen-ss. teil 2 michaelis-verlag, erlangen 1995, isbn 3-930849-06-2.
 die brigade kaminski. partisanenbekämpfung in rußland, weißrußland, warschau. michaelis-verlag, berlin 1999, isbn 3-930849-24-0.
 russen in der waffen-ss : 29. waffen-grenadier-division der ss „rona“ (russische nr. 1), 30. waffen-grenadier-division der ss (russische nr. 2), ss-verband „drushina“. winkelried-verlag, dresden 2006, isbn 978-3-938392-24-9.
 zenon rudny, kontrowersje wokol brigadeführera bronislawa kaminskiego. dzieje najnowsze, rocznik xxxviii, 1996, 3-4.
 watili wilenchik: die partisanenbewegung in weißrußland 1941 - 1944. in: forschungen zur osteuropäischen geschichte, 34 (1984), hier s. 257 ff.
 gordon williamson: die ss - hitlers instrument der macht.

kaynakça 

nazi işbirlikçileri
varşova ayaklanması
waffen-ss tümenleri
1944'te feshedilmiş oluşumlar