Simon Newcomb

simon newcomb (12 mart 1835 – 11 haziran 1909), kanadalı-amerikan astronom ve matematikçi. geleneksel bir eğitim görmesine rağmen zaman tutma konusunda önemli katkılarda bulundu, ekonomi ve istatik üzerine yazdı ve bilimkurgu yazarlığı yaptı.

yaşamı
nova scotia'nın wallace şehrinde doğdu. ebeveynleri new brunswick sul hakini kızı olan emily priner ve gezici okulu öğretmeni olan john burton newcomb idi. john, kanada'nın farklı kısımlarında öğretmenlik yaparak gezindi; özellikle nova scotia'nın farklı köyerinde ve prens edward adasında. newcomb, babasından geleneksel bir eğitim aldı ve 1851 yılında news brunswickte şarlatan bir bitki uzmanı olan dr foshay'in yanında staj yaptı. yine de babası ona ileriki çalışmaları için harika bir kaynak sağladı. newcomb'un dr. foshay'in yanındaki stajı o yalnızca 16 yaşındayken olmuştu. foshay'in hastalıkları tedavi etmek için bitkileri kullanacağı konusunda newcomb'u eğiteceği 5 yıllık bir staj anlaşmasına girmişlerdi, 2 yıl boyunca stajyerlik yaptı fakat giderek mutsuzlaştı, foshay'in bilimsel olmayan yaklaşımına karşı olan ilgisini yitirdi ve onun bir şarlatan olduğunu fark etti. çekip gitmeye ve yaptıkları anlaşmayı feshetmeye karar verdi. 190 km boyunca maine'daki calais limanına yürüdü ve orada kendini salem, massachusetts'e götürmeyi kabul eden bir gemi kaptanıyla tanıştı, böylece babasına katıldı ve ikisi beraber maryland'e seyahat ettiler.
maryland'e vardıktan sonra newcomb 1854'ten 1856'ya kadar öğretmenlik yaptı. kısıtlı zamanında politik ekonomi ve din gibi konuları çalıştı fakat en kapsamlı çalışmalarını matematik ve astronomi alanında yaptı. özellikle bu dönemde, newton'nun “principia”sını okudu. 1856 yılında washington yakınlarında özel eğitmen olarak göreve başladı ve oradaki kütüphanelerde matematik çalışmak için bu şehre sıklıkla ziyaret etti. bowditch'in çevirisi laplace'in “traité de mécanique céleste” smithson enstitüsü kütüphanesinden alabildi fakat onun ötesindeki matematiği keşfetti.

newcomb özel olarak matematik ve fizik çalıştı ve 1857 yılında cambridge, massachusetts'teki bahri yıllık ofisinde insan bilgisayar olmadan önce öğretmenlik yaparak kendini destekledi. bu sıralarda harvard üniversitesi'nin lawrence bilim okuluna kayıt oldu, lisansını tamamlayarak 1858 yılında mezun oldu.

kariyeri

astonomi
amerikan iç savaşı başlangıcında birçok abd donanması personeli servisi terk etti ve newcomb 1881'de art arda gelen boşlukla ile .united states naval observatory'de profesör oldu. newcomb gezegenlerin konumlarnı navigastyona yardımcı olarak ölçmek üzere çalıştı.
1870 yılında paris'i ziyaret ettiğinde ay'ın konumlarının peter andreas hansen tarafından hatalı biçimde ölçüldüğünün farkına vardı. paris'te iken hansen'in 1750'den 1838'e kadar kullandığı veriye ek olarak ortadan daha ileride 1672den çok önce veri uzatması vardı. newcomb, hansen'in tablosunu düzenleyerek yeni bilgiyi kullanabildi
1875'te harvard koleji gözlemevinin müdür makamında olması önerildi fakat reddetti asıl ilgi alanı gözlemden çok matematikti.

çalışmaları

işık hızı
1878 yılında birçok astronomik sabitin açıklanması için gerekli olan tam değerlerin hesaplanması için ışık hızının kesin ve yeni ölçümünü planlamaya başladı.

benford yasası

1881'de newcomb, benford yasası olarak bilinen istatistiksel bir ilke keşfetti.

özel hayatı
newcomb washington dc'de mesane kanseri yüzünden öldü ve arlington ulusal mezarlığına gömüldü. newcomb'un kızı profesör william dwight whitney'in oğlu, abd senatörü ve valisi roger sherman baldwin'in torunu olan heneral edward baldwin ile evlendi.

diğer işi
newcomb kendini yetiştirmiş bir kimse ve oldukça bilgindi. ekonomi üzerine yazdı. fransızca, almanca, i̇talyenca ve i̇sveççe biliyordu. aktif olarak dağ sporuyla ilgileniyordu. çok okurdu ve popüler bilim dergisi ve bilimkurgu yazarlığı yaptı.

ödül ve onurlar
member, and holder of several offices, of the national academy of sciences (1869);
gold medal of the royal astronomical society (1874);
elected a member of the royal swedish academy of sciences (1875);.
fellow of the royal society (1877);
huygens medal of the haarlem academy of sciences (1878);
editor of the american journal of mathematics (1885–1900);
copley medal of the royal society (1890);
chevalier of the légion d'honneur (1893);
president of the american mathematical society (1897–1898);
bruce medal of the astronomical society of the pacific (1898); and
amerikan astronomi topluluğu'nun kurucu üyesi ve ilk başkanı (1899–1905).
asteroid 855 newcombia is named after him.
the crater newcomb on the moon is named after him.
the royal astronomical society of canada has a writing award named after him.
the time service building at the us naval observatory is named the simon newcomb laboratory
the uss simon newcomb yms 263 minesweeper was launched in 1942 - decommissioned in 1949

bibliyografya
newcomb, s (1878) research on the motion of the moon, part i
newcomb, s (1878) popular astronomy
newcomb, s (1879) astronomy for schools and colleges

newcomb, s (1885) principles of political economy (internet archive)
newcomb, s (1887) the abc of finance (the online library of liberty)
newcomb, s (1890) elements of astronomy
newcomb, s (1900) his wisdom the defender - science fiction novel.
newcomb, s (1901) the stars
newcomb, s (1902) astronomy for everybody
newcomb, s (1903) the reminiscences of an astronomer  - his autobiography. (reissued by cambridge university press, 2010. isbn 978-1-108-01391-8)
newcomb, s (1903) the outlook for the flying machine"] , the independent, 22 october 1903, pp 2508–12
newcomb, s (1906) [https://archive.org/details/cu31924004071688 compendium of spherical astronomynewcomb, s (1907) investigation of inequalities in the motion of the moon produced by the action of the planetsnewcomb, s (1912) research on the motion of the moon, part iia number of astronomical, physical, and mathematical papers written between 1882 and 1912 are mentioned in 

kaynakça

 konuyla ilgili yayınlar 

clemence, g. m. (2001) "newcomb, simon", encyclopaedia britannica, deluxe cdrom edition
 fisher, irving (1909). "obituary. simon newcomb” economic journal, 19, pp. 641–44.
 friedman, milton (1987) "newcomb, simon," the new palgrave: a dictionary of economics, v. 3, 651-52.
 marsden, b. (1981) "newcomb, simon" in 
  simon newcomb biography 

dış bağlantılar

biography at the dictionary of canadian biography online 
obituary from the times 

1898 bruce medalist 

simon newcomb, links to newcomb's economic writings at archive for the history of economic thought''

historic site & memorial at wallace bridge, nova scotia (1935)
general biography of simon newcomb and the abc of finance  on the online library of liberty

1835 doğumlular
yeni i̇skoçya doğumlular
1909 yılında ölenler
19. yüzyıl astronomları
20. yüzyıl astronomları
20. yüzyıl matematikçileri
amerikalı matematikçiler
britanyalı deistler
kraliyet astronomi derneği altın madalyası sahipleri
légion d'honneur şövalyeleri
st petersburg bilimler akademisi'nin şeref üyeleri
st petersburg bilimler akademisi'nin muhabir üyeleri
jagiellon üniversitesi
arthur conan doyle
washington, dc'de ölenler
amerikan matematik topluluğu başkanları