Benjamin Disraeli

benjamin disraeli (21 aralık 1804 –  19 nisan 1881), britanyalı politikacı ve 19. yüzyıl'da birçok kez birleşik krallık başbakanı olmuş devlet adamı. yahudi asıllıdır. 19. yüzyıl'ın ikinci yarısında britanya siyasetinin, liberal partili(en) william gladstone ile birlikte en önemli ismiydi. muhafazakâr parti'nin önde gelen liderlerinden biriydi. 1870 ve 1880 yılları arasındaki başbakanlığı döneminde britanyalı aristokratlarını da arkasına alarak birleşik krallık siyasetini kontrolü altına almıştır. kraliçe victoria'nın en çok değer verdiği siyasetçiydi. seçimlerde ezeli rakibi gladstone tarafından yenilgiye uğradıktan sonra siyaset sahnesinden silindi. sınıf savaşı ve işçi sınıfı hakkındaki düşünceleri, 1950'li yılların birleşik krallık'ındaki pragmatik ve merkezci ekonomi politikaları üzerinde etkili olmuştur.

benjamin disraeli, paternalist muhafazakârlık kavramını ilk kullanan kişidir. britanya'nın o dönemde zengin ve fakir olarak ikiye bölünmesi tehlikesi karşısında, 'aşağıdan devrim' yerine 'yukarıdan reform' yapılmasını önermiştir. (aristokratlara verilen bu öneri noblesse oblige anlayışına dayanıyordu.)

i̇lk yılları 
disraeli'nin biyografi yazarları, onun i̇talyan sefaradlar soyundan olduğuna inanıyorlar. muhtemelen 1492'de yahudilerin i̇spanya'dan atılmasından önce ailesinin esas i̇spanyol mirasına atfederek i̇spanyol kökenli olduğunu iddia ederdi; 1492'den sonra birçok yahudi geçici olarak kuzey i̇talya'ya göç ettikten sonra hollanda ve ondan sonra da birleşik krallık'a yerleşirlerdi. edebiyat eleştirmeni ve tarihçi olan isaac d'israeli(en) ve karısı maria basevi'nin ikinci çocuğu ve en büyük oğlu idi. 1820'lerde benjamin, soyadındaki kesme işaretini çıkartarak soyadının yazılış şeklini değiştirdi. kardeşlerin arasında sarah (1802-1859), naphtali (1807), ralph (1809-1898) ve james (1813-1868) vardı. i̇lk olarak benjamin, blackheath'teki reverend john potticary's school adlı küçük bir okula giderdi. gittikleri sinagoguyla bir anlaşmazlığının ardından babası, 1817'de, 13 yaşındaki benjamin'i i̇ngiltere kilisesi'nde vaftiz ettirdi. babası organize dinin dışında kalmaktan memnundu. 1817'den sonra benjamin walthamstow'daki higham hall okuluna giderdi. bunun aksine onun küçük erkek kardeşleri daha üstün olan winchester college'de okudular.

babası onu hukuk dalında bir kariyer için yetiştirdi ve 1821'de disraeli sözleşmeyle bir avukatla bağlandı. 1824'te disraeli babasıyla belçika ve ren vadisi turu yaptı ve sonradan ren'i gezerken hukuktan vazgeçmeye karar verdiğini yazmıştır: "o büyülü sulardan alçalanırken avukat olmamaya karar verdim." birleşik krallık'a döndüğünde çeşitli güney amerika madencilik şirketlerinin borsalarını alavere ederdi. george canning'in tavsiyesi sayesinde yeni güney amerika cumhuriyetlerinin tanınmaları, çeşitli girişimciler tarafından teşvik edilen gayet büyük bir ekonomik canlılığa yol verdi. bu doğrultuda disraeli, j. d. powles adlı finansör ve girişimcilerinden bir tanesiyle ilgilendi. 1825 süresince powles için üç tane anonim broşür yazarak şirketler için reklamcılık yapmıştır.

aynı senede disraeli'nin finansal aktiviteleri onun güney amerika madenleriyle de ilgilenen yayımcı john murray ile bağlantı kurmasına yol verdi. bu doğrultuda hem madenlerin amacını hem de madenleri destekleyen politikacıları (özellikle george canning) desteklemek amacıyla the representative adlı bir gazeteyi pisaya sürmeye çalıştılar. bir dereceye kadar madencilik "balonu" 1825'in sonuna doğru patlaması nedeniyle bu gazete bir başarısızlıktı ve böylece powles ve disraeli'yi mahvetti. ek olarak disraeli'nin biyografi yazarların arasında olan lord blake'e göre bu gazete "korkunç bir şekilde düzenlendi" ve böylece her şeye rağmen başarısız olacaktı. bu olaydan dolayı altına girdiği borçları disraeli'nin bütün hayatı boyunca onun aklından çıkmayacaktı.

parlamentoya girmeden önce disraeli bir sürü kadınla ilişkide bulundu; bunların en önemlisi leydi henrietta sykes (sör francis sykes'in karısı) ve o henrietta temple eserinin esin kaynağıydı. disraeli'yi lord lyndhurst'a tanıştıran henrietta idi (sonradan henrietta, lyndhurst'le romantik ilişkide bulundu). lord blake'e göre "o üç [insan] arasındaki gerçek ilişki muhakkak belirlenemez... şüphesiz ki bu ilişki disraeli'ye zarar verdi ve...birçok diğer olayla birlikte birçok sene boyunca onun ismine takılan... güvenmeme aurasına yol verdi".

1839'da wyndham lewis'in zengin dul kadını ve bir zamanlar maidstone'da disraeli'nin iş arkadaşı olan mary anne lewis ile evlenerek özel hayatına son verdi. mary lewis, disraeli'den 12 yıl daha yaşlıydı ve onların evlenmesi finansal istekler temelinde olduğunu inanılıyordu, fakat birbirini sevgiyle anmaya öğrendiler.

benjamin disraeli'nin avam kamarası'nda yaptığı ünlü konuşması 
benjamin disraeli'nin 14 temmuz 1856 tarihinde avam kamarası'nda yaptığı ünlü konuşması:

dipnot

kaynakça

bibliyografya 
 
 
 
 
 
 
 

1804 doğumlular
1881 yılında ölenler
britanyalı siyasetçiler
britanyalı muhafazakârlar
i̇spanya yahudisi asıllı britanyalılar
i̇talya yahudisi asıllı britanyalılar
britanyalı anglikanlar
birleşik krallık başbakanları
birleşik krallık avam kamarası (1837-1841)
birleşik krallık avam kamarası (1841-1847)
birleşik krallık avam kamarası (1847-1852)
birleşik krallık avam kamarası (1852-1857)
birleşik krallık avam kamarası (1857-1859)
birleşik krallık avam kamarası (1859-1865)
birleşik krallık avam kamarası (1865-1868)
birleşik krallık avam kamarası (1868-1874)
birleşik krallık avam kamarası (1874-1880)
royal society üyeleri