23 Ocak



olaylar 

 1556 - tarihin en yüksek ölü sayısına sahip şensi depremi, çin'in shaanxi eyaletinde meydana geldi: yaklaşık 830.000 kişi öldü.
 1719 - kutsal roma cermen i̇mparatorluğu bünyesinde lihtenştayn prensliği oluşturuldu.
 1793 - rusya ve prusya, polonya'yı bölüştü.
 1849 - elizabeth blackwell, tıp diploması alan ilk kadın oldu.
 1870 - montana'da amerika birleşik devletleri ordusu, çoğunluğu kadın ve çocuk olmak üzere 173 kızılderiliyi öldürdü.
 1913 - bâb-ı âli baskını: kâmil paşa hükûmeti, i̇ttihat ve terakki cemiyeti mensuplarınca devrildi. bâb-ı âli baskını diye anılan darbeyle sadrazam istifa ettirildi ve yerine mahmut şevket paşa getirildi.
 1922 - i̇stanbul'da iki sokağa piyer loti ve klodfarer adları verildi.
 1925 - şili'de hükûmet bir askeri darbeyle devrildi.
 1932 - kadro dergisi, şevket süreyya aydemir ve arkadaşları tarafından yayınlanmaya başlandı.
 1941 - i. türk karikatür sergisi, i̇stanbul'da açıldı.
 1957 - tbmm, ankara'da ortadoğu teknik üniversitesi'nin kurulmasını kabul etti.
 1959 - vatan partisi'nin kurucularına ilişkin dava başladı. hikmet kıvılcımlı ile 47 kişi, komünizm propagandası yapmakla suçlandı. savcı sanıklar için 5 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası istedi.

 1960 - i̇sviçreli mühendis jacques piccard ve amerikalı denizci teğmen don walsh, trieste batiskapı içinde challenger çukuruna (derinlik: 10.915 m) inerek yeni bir deniz altı rekoru kırdılar.
 1961 - dolandırıcılık olaylarıyla ünlenen sülün osman, zeytinburnu'nda kumar oynarken yakalandı.
 1968 - amerika birleşik devletleri pueblo haber alma gemisi kuzey kore'de ele geçirildi. mürettebat casuslukla suçlanarak tutuklandı.
 1971 - emekliler ankara'da emekli sandığı binasını işgal etti.
 1972 - i̇stanbul sıkıyönetim komutanlığı sokağa çıkma yasağı uyguladı ve fırtına-1 operasyonunu gerçekleştirdi. 84.855 asker tarafından 268.810 bina ve 510.000 daire arandı.
 1973 - paris'te, abd, kuzey vietnam ve vietkong temsilcileri arasında imzalanan barış anlaşmasıyla, vietnam'da yıllardır süren savaş sona erdi. anlaşma, vietnam'daki bütün abd askerlerinin çekilmesini ve güney vietnam halkının kendi kaderini belirlemesini öngörüyordu.
 1974 - i̇srail askerleri, süveyş kanalı'nın batısından çekilmeye başladı.
 1975 - vatan mühendislik ve mimarlık yüksek okulu faşistler tarafından basıldı. kerim yaman adlı öğrenci öldürüldü.
 1975 - trabzonspor, kıbrıs harekâtı sırasında ülkedeki türklerin morallerini yükseltmek amacıyla tarihte sadece bir kez düzenlenmiş olan kıbrıs barış kupası'nı kazandı.
 1977 - alex haley'nin romanından uyarlanan mini-tv dizisi "kökler" amerika birleşik devletleri'nde gösterime girdi.
 1978 - türkiye 1. kömür kongresi zonguldak'ta yapıldı.
 1983 - 12 eylül darbesi'nin 29. idamı: 9 haziran 1980 gecesi evinde eşi ve çocuklarıyla yatmakta olan sağ görüşlü birini dışarı çıkarmak için evin önünde silah sıkan, beklediği kişiyi dışarı çıktığı an ateş açıp öldüren komünist militan ali aktaş (ağtaş) idam edildi.
 1983 - 12 eylül darbesi'nin 30. idamı: öz annesini ve göz koyduğu yeğenini öldüren duran bircan idam edildi.
 1986 - "video ve sinema eserleri yasası" türkiye büyük millet meclisi'nde kabul edildi. yasa; video, sinema, müzik eserlerini çoğaltma, dağıtma ve yayma haklarını yeniden düzenliyor.
 1989 - tacikistan'da deprem meydana geldi; 1000'in üzerinde insan öldü.
 1990 - kızıl ordu, 41 yıl sonra macaristan'dan ayrıldı.
 1990 - parlamento'dan dergisi yayına başladı.
 1994 - cumhurbaşkanı süleyman demirel, "kürt devleti olgusuna hazırlıklı olmalıyız" dedi.
 1995 - posta ve yeni şafak gazeteleri, yayın hayatına başladılar.
 1997 - madeleine albright, amerika birleşik devletleri'nin ilk kadın dış i̇şleri bakanı oldu.
 2005 - viktor yuşçenko, ukrayna devlet başkanlığı görevine başladı.
 2006 - kartal cumhuriyet başsavcılığı, mehmet ali ağca hakkında yeni bir müddetname hazırlayarak, 18 ocak 2010'da tahliye edilmesini kararlaştırdı.
 2006 - sırbistan-karadağ'da başkent podgorica'nın 15 kilometre kuzeydoğusundaki bioçe köyü yakınında bir yolcu treninin raydan çıkması sonucu en az 48 kişi öldü, 198 kişi yaralandı.
 2006 - ankara'da i̇stanbul yolu üzerinde meydana gelen kaza sonucunda dışişleri bakanlığı personeli 8 kişi yaşamını yitirdi.
 2007 - hrant dink'in cenazesi, i̇stanbul'da toprağa verildi. cenaze töreninde açılan hepimiz hrant'ız ve hepimiz ermeniyiz yazılı pankartlar tartışmalara neden oldu.
 2007 - yapımına 16 yıl önce başlanan ve yaklaşık 1 milyar dolara mal olan bolu dağı tüneli'nin i̇stanbul'a gidiş yönü, başbakan recep tayyip erdoğan ve i̇talya başbakanı romano prodi tarafından açıldı.
 2008 - yunanistan başbakanı kostas karamanlis, türkiye'ye tarihi ziyarette bulundu. türkiye'yi 49 yıl aradan sonra ziyaret eden ilk yunanistan başbakanı olan karamanlis, türk-yunan ilişkilerinin tamamen uyumlaştırılmasının temel hedef olduğunu söyledi.
 2008 - prof. dr. ayşe işıl karakaş, avrupa i̇nsan hakları mahkemesi'nde (ai̇hm) türkiye'nin yeni yargıcı olarak seçildi.
 2012 - fransa senatosu, 1915 ermeni kırımı'ndaki olaylarıyla ilgili ermeni iddialarının inkârını suç sayan yasa teklifini kabul etti.

doğumlar 
 1688 - ulrika eleonora, i̇sveç kraliçesi (ö. 1741)
 1729 - clara reeve, i̇ngiliz romancı (ö. 1807)
 1729 - pierre darcourt, 1955'ten önce belçikalı ilk uzun yaşayan insan (ö. 1837)
 1737 - john hancock, amerikalı tüccar ve devlet adamı (ö. 1793)
 1752 - muzio clementi, i̇talyan besteci (ö. 1832)
 1783 - stendhal (marie-henri beyle), fransız edebiyatçı (kırmızı ve siyah ve parma manastırı adlı romanlarıyla ünlü) (ö. 1842)
 1794 - eduard friedrich eversmann, alman biyolog ve kaşif (ö. 1860)
 1814 - alexander cunningham, i̇ngiliz arkeolog ve ordu mühendisi (ö. 1893)
 1828 - saigō takamori, japon samuray, asker ve siyasetçi (ö. 1877)
 1830 - i̇van lariоnоv, rus besteci ve halkbilimci (ö. 1889)
 1832 - édouard manet, fransız ressam (gerçekçilikten izlenimciliğe geçişin öncülerinden) (ö. 1883)
 1840 - ernst abbe, alman fizikçi ve sanayici (ö. 1905)
 1852 - edmond demolins, fransız sosyal tarihçi (ö. 1907)
 1855 - john moses browning, amerikalı silah tasarımcısı (ö. 1926)
 1862 - david hilbert, alman matematikçi (ö. 1943)
 1872 - paul langevin, fransız fizikçi (ö. 1946)
 1876 - otto diels, alman kimyager ve nobel kimya ödülü sahibi (ö. 1954)
 1878 - rutland boughton, britanyalı opera ve batı klasik müzik bestecisi, orkestra şefi ve müzik festivali organizatorü (ö. 1960)
 1884 - hermann nunberg, polonyalı psikiyarist (ö. 1970)
 1897 - subhas chandra bose, hint siyasetçi (ö. 1945)
 1898 - randolph scott, amerikalı oyuncu ve yönetmen (ö. 1987)
 1898 - sergei eisenstein, rus sinema yönetmeni (ö. 1948)
 1907 - hideki yukawa, japon fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi (ö. 1981)
 1910 - django reinhardt, belçikalı caz gitaristi ve besteci (ö. 1953)
 1920 - gottfried böhm, alman mimar
 1921 - berna moran, türk yazar (ö. 1993)
 1923 - horace ashenfelter, amerikalı atlet (ö. 2018)
 1929 - i̇hsan yüce, türk tiyatro ve sinema sanatçısı (ö. 1991)
 1933 - gülten akın, türk şair ve yazar (ö. 2015)
 1934 - jeanette bonnier, i̇sveçli gazeteci, yazar ve medya yönetici (ö. 2016)
 1935 - mike agostini, trinidad ve tobagolu atletizm sporcusu (ö. 2016)
 1940 - dinç bilgin, türk gazeteci, iş insanı ve medya patronu
 1940 - musa arafat, filistinli devlet adamı (ö. 2005)
 1942 - süha arın, türk akademisyen ve belgesel yönetmeni (ö. 2004)
 1943 - özhan canaydın, türk basketbolcu, iş insanı ve galatasaray başkanı (ö. 2010)
 1944 - rutger hauer, hollandalı oyuncu (ö. 2019)
 1948 - anita pointer, amerikalı şarkıcı (ö. 2022)
 1957 - caroline, monako prensesi
 1967 - naim süleymanoğlu, türk halterci (ö. 2017)
 1967 - hafız süleymanoğlu, türk halterci
 1974 - tiffani thiessen, amerikalı oyuncu
 1974 - anne marivin, fransız oyuncu
 1975 - márcio santos, brezilyalı futbolcu
 1977 - tuna bekleviç, türk siyasetçi
 1983 - adam mosseri, instagram’ın günümüzdeki başkanı ve eski facebook yöneticisi
 1984 - arjen robben, hollandalı futbolcu
 1985 - doutzen kroes, hollandalı süper model
 1988 - esin i̇ris, türk şarkıcı, söz yazarı, besteci ve yorumcu
 1990 - şener özbayraklı, türk futbolcu
 1993
iván díaz, arjantinli futbolcu
ryota oshima, japon milli futbolcu 
 1996 - kemal ademi, alman futbolcu
 1998 - xxxtentacion, amerikalı rapçi, şarkıcı ve söz yazarı

ölümler 
 1002 - iii. otto, kutsal roma imparatoru (d. 980)
 1199 - ebu yusuf yakup el-mansur, 1184–1199 yılları arasında muvahhid halifes (d. 1160)
 1252 - zabel, 1219-1252 yılları arasında kilikya ermenistanı kraliçesi (d. 1217)
 1516 - ii. fernando, aragon kralıdır. 1468-1516 arasında sicilya kralıdır. ayrıca ferdinand iii adıyla 1504-1516 yılları arasında napoli krallığı'nı yönetmiştir (d. 1452)
 1567 - jiajing, çin'in ming hanedanı'nın 11. imparatorudur (d. 1507)
 1622 - william baffin, i̇ngiliz seyrüseferci (d. 1584)
 1744 - giambattista vico, i̇talyan felsefeci ve tarihçi (d. 1668)
 1803 - arthur guinness, i̇rlandalı iş insanı (d. 1725)
 1805 - claude chappe, fransız bilim insanı (d. 1763)
 1806 - william pitt, birleşik krallık tarihinin en genç başbakanı (d. 1759)
 1875 - charles kingsley, i̇ngiliz yazar (d. 1819)
 1883 - gustave doré, fransız baskı ve gravür ustası (d. 1832)
 1889 - alexandre cabanel, fransız ressam (d. 1823)
 1903 - i. niko dadiani, megrelya'nın son prensi (d. 1847)
 1905 - yedi sekiz hasan paşa, osmanlı paşası (d. 1831)
 1913 - nâzım paşa, osmanlı harbiye nazırı (d. 1848)
 1923 - ‎max nordau‎‎, avusturyalı doktor ve yazar ‎(d. 1849)
 1924 - ali emîrî, türk araştırmacı ve tezkire yazarı (d. 1857)
 1931 - anna pavlova, rus balerin (d. 1881)
 1939 - matthias sindelar, avusturyalı futbolcu (d. 1903)
 1944 - edvard munch, norveçli ekspresyonist ressam (çığlık isimli tablosuyla tanınan) (d. 1863)
 1945 - helmuth james graf von moltke, alman hukukçu (d. 1907)
 1945 - mehmet rifat arkun, türk siyasetçi (d. 1872)
 1946 - helene schjerfbeck, fin ressam (d. 1862)
 1956 - alexander korda, macar asıllı i̇ngiliz yönetmen ve yapımcı (d. 1893)
 1962 - natalya sedova, rus devrimci lev troçki'nin ikinci eşi (d. 1882)
 1963 - baki vandemir, türk asker (d. 1890)
 1973 - kid ory, amerikalı caz tromboncusu ve grup lideri (d. 1886)
 1976 - paul robeson, amerikalı oyuncu, şarkıcı ve siyahi hakları savunucusu (d. 1898)
 1986 - mehmet kaplan, türk edebiyat tarihçisi (d. 1915)
 1986 - nihat akyunak, türk ressam (d. 1922)
 1989 - salvador dali, i̇spanyol sürrealist ressam (d. 1904)
 1991 - ole peder arvesen, norveçli mühendis ve matematikçi (d. 1895)
 1995 - elmira hüseynova, sovyet azerbaycanlı heykeltıraş ve ressam (d. 1933)
 2002 - pierre-felix bourdieu, fransız sosyolog (d. 1930)
 2002 - robert nozick, amerikalı felsefeci (d. 1938)
 2005 - johnny carson, amerikalı komedyen ve yayıncı (d. 1925)
 2013 - savaş akova, türk sinema ve tiyatro oyuncusu (d. 1948)
 2014 - violetta ferrari, macar oyuncu (d. 1930)
 2015 - abdullah bin abdülaziz, suudi arabistan kralı (d. 1924)
 2015 - ernie banks, amerikalı efsanevi profesyonel beyzbolcudur (d. 1931)
 2015 - prosper ego, hollandalı aktivist ve yazarı (d. 1927)
 2015 - barrie ingham, i̇ngiliz oyuncudur (d. 1932)
 2016 - nikolay abramov, rus yazar, şair, gazeteci ve çevirmen (d. 1961)
 2016 - jimmy bain, i̇skoç-i̇ngiliz rock müzisyeni (d. 1947)
 2016 - barry brickell, yeni zelandalı çömlek sanatçısı (d. 1935)
 2016 - josip friščić, hırvat politikacı (d. 1949)
 2017 - bimba bosé, i̇spanyol model, şarkıcı ve aktrisir (d. 1975)
 2017 - dmitro hrabovski, ukraynalı bisiklet sporcusu (d. 1985)
 2017 - gorden kaye, i̇ngiliz oyuncu (d. 1941)
 2017 - boško krunić, yugoslav komünist siyasetçi (d. 1929)
 2017 - ruth samuelson, amerikalı cumhuriyetçi partili kadın siyasetçi, parlamenter (d. 1959)
 2018 - anders åberg, i̇sveçli heykeltıraş, ressam ve karikatüristtir (d. 1945)
 2018 - muhammed el-mufarreh, suudi arabistanlı oyuncu, yazar, yönetmen ve yapımcı (d. 1945)
 2018 - nicanor parra, matematikçi ve şair (d. 1914)
 2018 - ezra swerdlow, amerikalı sinema yapımcısı (d. 1954)
 2018 - lari white, amerikalı country müziği sanatçısı ve oyuncu (d. 1965)
 2019 - richard bodycombe, amerikalı eski rütbeli üst düzey askerdir (d. 1922)
 2019 - jack thomas brinkley, amerikalı siyasetçi, eğitimci ve avukattır (d. 1930)
 2019 - dick dolman, hollandalı siyasetçidir (d. 1935)
 2019 - ayşen gruda, türk tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu (d. 1944)
 2019 - jonas mekas, litvanyalı-amerikalı film yapımcısı, şair ve sanatçı (d. 1922)
 2019 - oliver mtukudzi, zimbabveli müzisyen, iş insanı, hayırsever, insan hakları savunucusu (d. 1952)
 2019 - norman orentreich, amerikalı cilt uzmanı (dermatolog) ve kozmetikçi (d. 1922)
 2019 - erik olin wright, amerikalı analitik marksist sosyolog, eğitimci, yazar ve filozof (d. 1947)
 2020 - robert archibald, britanyalı profesyonel basketbolcudur (d. 1980)
 2020 - frederick ballantyne, saint vincent ve grenadinlerli siyasetçi (d. 1936)
 2020 - robert harper, amerikalı oyuncudur (d. 1951)
 2020 - alfred körner, avusturyalı millî futbolcudur (d. 1926)
 2020 - jim lehrer, amerikalı gazeteci, romancı, senarist ve oyun yazarı (d. 1934)
 2020 - gudrun pausewang, alman yazar ve eğitimci (d. 1928)
 2021 - walter bernstein, amerikalı senarist ve film yapımcısı (d. 1919)
 2021 - hal holbrook, akademi ödülü adayı, emmy ve tony ödülleri sahibi, amerikalı oyuncu (d. 1925)
 2021 - larry king, amerikalı televizyon ve radyo sunucusu (d. 1933)
 2021 - martha madrigal, meksikalı şair ve hikâye yazarı (d. 1929)
 2021 - sumiko sakamoto, japon aktris ve şarkıcı (d. 1936)
 2021 - song yoo-jung, güney koreli aktris ve modeldir (d. 1994)
 2022 - barbara krafftówna, polonyalı aktris (d. 1928)
 2022 - ketevan losaberidze, sovyet/gürcü eski okçu (d. 1949)
 2022 - thierry mugler, fransız moda tasarımcısı ve fotoğraf sanatçısı (d. 1948)

tatiller ve özel günler 

0123
23