Peter Debye

peter joseph william debye (24 mart 1884 – 2 kasım 1966), hollandalı fizikokimyacı ve nobel ödülü sahibi.

yaşam öyküsü 
1884'te hollanda'nın maastricht şehrinde doğdu. 1901 senesinde almanya'nın ren iline 30 kilometre uzaklıktaki aachen teknik üniversite'sine başladı. burada matematik ve klasik fizik eğitimi aldı. 1905 senesinde de elektrik mühendisi olarak mezun oldu. 1907 yılında ilk makalesini yayınladı. bu makale girdap akımlarını içeren zekice çözülmüş bir problem üzerineydi. aachen'de bir teorik fizikçi olan arnold sommerfeld'in yanında çalıştı. daha sonraları sommerfeld kendisinin en önemli buluşunun peter debye olduğunu söylemiştir.

1906 yılında, sommerfeld debye'nin kendi yanına asistan olarak münih'e tayin edilmesini sağladı. 1908'de, radyasyon basıncı üzerine hazırlamış olduğu tez ile doktorasını aldı. 1910 yılında geliştirdiği bir metot ile planck'ın siyah cisim ışıması yasasını daha basit bir şeklide türetmeyi başardı. 1911 yılında albert einstein'ın prag'da profesör olarak görev almasıyla onun zürih üniversitesi'ndeki boşalan kürsüsüne peter debye geçmiştir. 1935'te lorentz madalyası ile ödüllendirildi. 1937'den 1939'a kadar alman fizik derneği'nin başkanlığını yaptı.

debye 1913'te mathilda alberer ile evlendi. bu evlilikten 1916'da debye'nin araştırmalarında kendisiyle birlikte çalışan ve kendisi gibi bir fizikçi olan oğlu peter p. debye ile 1921'de de kızı mathilde maria dünyaya geldiler.

bilimsel katkıları 
çiftkutup momentleri, x ışınları ve ışığın gazlardaki saçılımına ilişkin araştırmalarıyla 1936'da nobel kimya ödülü'nü alan hollandalı kimyacıdır.

1910'da münih üniversitesi'nde fizik alanındaki doktora çalışmasını tamamladıktan sonra, zürih, utrecht, göttingen ve leipzig üniversitelerinde fizik dersleri verdi. debye'nin ilk önemli çalışması olan dipol momentine ilişkin araştırmaları, atomların moleküller içindeki yerleşimini ve atomlararası uzaklıklar gibi konuların anlaşılmasına önemli katkılarda bulundu. 1916'da katı maddelerin kristal yapılarının x ışınlarıyla incelenebilmesinin, maddeyi toz haline getirmekle olanaklı olabileceğini gösterdi ve böylelikle araştırma öncesi nitelikli zorunluluğunu ortadan kaldırdı.

1923'te erich hückel ile birlikte yürüttüğü çalışmalar sonucunda, svante arrhenius'un bir çözelti içindeki artı ve eksi yüklü tuz iyonlarının çözünmesine ilişkin kuramını genişleterek, iyonlaşmanın kısmi değil tam olduğunu kanıtlaması debye'nin en önemli başarılarından biri olmuştur.''

ödüller ve payeler 
 1930 rumford nişanı x-ışını spektroskopisi ve özgül ısılar üzerine çalışmalarından dolayı verilmiştir. 
 1936 nobel kimya ödülü
 1963 priestley nişanı

1884 doğumlular
1966 yılında ölenler
hollandalı nobel ödülü sahipleri
cornell üniversitesi öğretim üyeleri
zürih üniversitesi öğretim üyeleri
prusya bilim akademisi üyeleri
sscb bilimler akademisi'nin yabancı üyeleri
priestley madalyası
nobel kimya ödülü sahipleri
royal society'nin yabancı üyeleri
amerika birleşik devletleri'ndeki hollandalı göçmenler
münih ludwig maximilian üniversitesinde öğrenim görenler
berlin humboldt üniversitesi öğretim üyeleri
göttingen üniversitesi öğretim üyeleri
leipzig üniversitesi öğretim üyeleri
utrecht üniversitesi öğretim üyeleri
max planck madalyası sahipleri
amerikan fizik topluluğu üyeleri