Fazıl Say

fazıl say (d. 14 ocak 1970, ankara), türk klasik batı müziği piyanisti ve besteci.

hayatı

çocukluğu ve eğitimi 
14 ocak 1970'te ankara'da dünyaya geldi. babası, yazar, edebiyatçı ve müzikolog ahmet say, annesi eczacı ayşe gürgün özsoyeller'dir. aynı ismi taşıdığı dedesi fazıl say rosa luxemburg'un spartakusbund direniş ekibindeydi. 4 yaşında babası ve annesi boşandı. dudak damak yarığı ile dünyaya gelen say, bebeklik döneminde bir ameliyat geçirdi ve yarık dudağı dikildi. doktorunun üflemeli çalgı çalması önerisi üzerine melodika çalmaya başladı.

dört yaşında piyanoya başlayan say, ankara devlet konservatuvarı'nda üstün yetenekli çocuklar için özel statüde öğrenim görerek 1987'de konservatuvarın piyano ve kompozisyon bölümlerini tamamladı. çalışmalarını alman bursuyla düsseldorf müzik yüksek okulu'nda sürdürdü. 1991'de konçerto solisti diplomasını alırken, 1992'de berlin tasarım sanatları ve müzik akademisi'nde piyano ve oda müziği öğretmenliğine getirildi.

kariyeri 
sahneye ve televizyona ilk çıkışı 1979 yılında 23 nisan günü bir çocuk şenliği programında müjdat gezen, sezen aksu ve erol evgin gibi isimlerin konuk olduğu programa 8 yaşında kendi bestesini çalarak çıktı. 1994'te genç konser solistleri avrupa yarışmasında birincilik kazanan say, 1995'te new york'ta yapılan kıtalararası yarışmanın da birincisi olarak konser kariyerine başladı. öte yandan oratoryolar, piyano konçertoları, çeşitli formlarda orkestra, oda müziği ve piyano eserleri, şan ve piyano için şarkı bestelemeye başladı. bu eserler arasında nazım ve metin altıok ağıtı başlıklı oratoryolar, 4 piyano konçertosu, zürih üniversitesi'nin siparişi üzerine albert einstein’ın anısına yazdığı orkestra eseri, wolfgang amadeus mozart'ın 250. doğum yılında viyana'daki kutlama komitesinin siparişi dolayısıyla bestelenen patara adlı bale müziği vardı.

fazıl say kariyeri boyunca new york filarmoni, sankt-peterburg filarmoni, amsterdam concertgebouw, viyana filarmoni, çek filarmoni, i̇srail filarmoni, fransa ulusal orkestrası, tokyo senfoni gibi orkestralar eşliğinde konser verdi. 2007 floransa festivali'nin kapanış konserinde zubin mehta'nın yönettiği floransa orkestrası ile yirmi bin kişi tarafından izlenen bir açık hava konseri sundu. yine 2007 yılında montreux caz festivali'nde piyano jürisinin başkanlığını yapan say'ın, türk saz şairi aşık veysel'in "kara toprak" adlı halk şarkısından esinlenerek bestelediği piyano parçasını da içeren aynı başlıklı cd, amerika birleşik devletleri'nde billboard listelerinde 6. sıraya yükseldi. 2008 yapımı sivas '93 tiyatro oyununun müziklerinin bestesi de sanatçıya aittir.

sanatçı, 2017 yılında mezzosoprano senem demircioğlu ve piyanist i̇klim tamkan’ın ilk albümleri de olan "i̇lk atlas"ın kaydında prodüktörlük rolünü üstlenmiş, aynı zamanda burada yer alan iki eserin düzenlemelerini de yapmıştır. say, daha sonra 2022 yılında johann sebastian bach’ın  “goldberg variations” eserinden ilhamla klavsen için bestelediği "goldberg i̇stanbul"da adlı eseri i̇klim tamkan’a ithaf etmiş ve eser tamkan'ın albümünde yayımlanmıştır.

say, şiir ve edebiyata olan ilgisini sanatına da yansıttı. i̇lk şarkılar (2013), yeni şarkılar (2015) ve şu dünyanın sırrı albümleri bu ilginin bir ürünüydü. albümlerde serenad bağcan solist olarak yer aldı ve ikili hem türkiye'de hem de birçok ülkede konserler verdi. sanatçı 2015 yılında nazım hikmet korosu'nu kurarak genel müzik direktörlüğünü üstlendi. koro  29 ağustos 2015 tarihinde ilk konserini vermiş, ankara'da bilkent odeon konser salonu'nda gerçekleşen bu konserde bestecinin nazım hikmet oratoryosu'nu seslendirmiştir.

2008'de avrupa birliği tarafından "kültür elçisi" unvanıyla görevlendirildi.

2023'te türkiye cumhuriyeti'nin 100. yılı için,  şair ayten mutlu’nun "ver elini" şiiri üzerine  "100. yıl marşı" adlı marşı besteledi.  eserin ilk seslendirilmesi 23 nisan 2023 tarihinde, ulusal egemenlik ve çocuk bayramı kutlamaları sırasında i̇zmir’de verdiği konserde gerçekleşti.

ödülleri 

 1991: avrupa birliği piyano yarışması
 1994: genç konser solistleri yarışması avrupa birinciliği
 1995: genç konser solistleri yarışması dünya birinciliği
 1995: radio france/beracasa vakfi ödülü
 1995: paul a. fish vakfı ödülü
 1995: boston metamorphosen orkestrası solist ödülü
 1995: maurice clairmont vakfı ödülü
 1998: telerama ödülü (2001)
 1998: rtl televizyonu ödülü
 2000: le monde de la musique ödülü
 2000: diapason d’or (altın plak ödülü)
 2000: classica ödülü
 2000: le monde ödülü
 2001: avusturya radyo-tv ödülü
 2001: deutsche phono akademie echo ödülü
 2010: yılın bestecisi ödülü, andante klasik müzik ödülleri
 2010: yılın piyanisti ödülü, andante klasik müzik ödülleri
 2013: almanya’nın önemli klasik müzik etkinliklerinden ‘rheingau müzik festivali’nin ödülünü
 2013: echo müzik ödülü
 2015: fransa cumhuriyet laiklik komitesi tarafından uluslararası laiklik ödülü
 2016: uluslararası beethoven i̇nsan hakları, barış, özgürlük, yoksullukla mücadele ve i̇çselleme ödülü

eserleri

besteleri

kitapları 
 'uçak notları', müzik ansiklopedisi yayınları, kasım 1999
 yalnızlık kederi, doğan kitap
 metin altıok ağıtı, evrensel basım yayın
 akılla bir konuşmam oldu, doğan kitap, kasım 2017
suya yazılan, romancı yayınları

nota defterleri 
 1987: 'schwarze hymnen for violin and piano', verlag für musik-enzyklopaedie
 1990: 'nasreddin hoca'nın dansları (piyano için)', yapı kredi yayınları, i̇stanbul
 1993: 'fantazi parçaları (piyano için)', yapı kredi yayınları, i̇stanbul
 1995: 'paganini çeşitlemeleri (piyano için)', yapı kredi yayınları, i̇stanbul
 1997: 'sonat (keman ve piyano için)', yapı kredi yayınları, i̇stanbul
 1998: 'i̇pekyolu (piyano konçertosu)', yapı kredi yayınları, i̇stanbul

albümleri 

 'wolfgang amadeus mozart', warner music france
 piano sonata k.333 in b flat major
 variations on 'ah, vous dirais-je, maman' k.256
 piano sonata k.330 in c major
 piano sonata k.331 in a major 'alla turca
 fantasia in d minor, k. 397.
 'fazıl say', troppenote recordings
 piano concerto no.2 "silk road"
 chamber symphony
 two ballades
 four dances of nasreddin hodja
 fantasy pieces.

 'george gershwin', teldec classics international
 rhapsody in blue
 porgy and bess arrangements...
 'igor stravinsky', teldec classics international
 le sacre du printemps.
 'johann sebastian bach', teldec classics international
 french suite n.6 bwv 817 in e major
 italian concerto bwv 971 in f major
 prelude and fugue bwv 543 in a minor
 chaconne in d minor (f. busoni)
 prelude and fugue bwv 846 in c major.

 'pyotr ilyich tchaikovsky', teldec classics international
 piano concerto no.1 in b flat minor
 'franz liszt',
 piano sonata in b minor.
 'johann sebastian bach, teldec classics international
 italian concerto bwv 971 in f major
 french suite n.6 bwv 817 in e major
 prelude and fugue bwv 543 in a minor
 'wolfgang amadeus mozart',
 piano sonata k.331
 'fazıl say', şu dünyanın sırrı
 'fazıl say & senem demircioğlu', muammer sun (türk bestecileri serisi, vol. 4)
 'fazıl say', say plays say 3
 'fazıl say & bülent evcil', portreler, op. 101

kaynakça

dış bağlantılar 

 
 i̇stanbul senfonisi 
 schott-music profili 
 i̇nstagram'da fazıl say 
 i̇nstagram'da fazıl say müzik

1970 doğumlular
ankara doğumlu müzisyenler
çağdaş türk müziği bestecileri
21. yüzyıl türk bestecileri
mutlak kulaklılar
ateizm aktivistleri
türk ateistler
türk klasik piyanistler
türk piyanistler
türk sekülaristler
klasik piyanistler
cumhuriyet (gazete) kişileri
yaşayan insanlar
hacettepe üniversitesi ankara devlet konservatuvarında öğrenim görenler
ateist müzisyenler
20. yüzyıl klasik müzik bestecileri
20. yüzyıl erkek müzisyenleri
21. yüzyıl klasik müzik bestecileri
21. yüzyıl klasik piyanistleri
erkek klasik müzik bestecileri
erkek klasik piyanistler
klasik türk müziği bestecileri