Taksi Şoförü

taxi driver 1976 yılında yapımını ve yönetmenliğini martin scorsese'nin yaptığı filmdir. başrolünü robert de niro, cybill shepherd, jodie foster ve harvey keitel paylaşmıştır. film 4 dalda oscar'a aday olmuş ve cannes film festivali'nde en iyi filme verilen altın palmiye ödülünü kazanmıştır.  amerikan film enstitüsü'nün hazırladığı, tüm zamanların en iyi 100 amerikan filminin yer aldığı  afi's 100 years... 100 movies listesinde 52. sıradadır. internet movie database'in top 250 listesinde 1 ocak 2012 tarihi itibarıyla 43. sıradadır.  time dergisinin hazırladığı tüm zamanların en i̇yi 100 filmi listesinde, 52. sırada yer almaktadır.

"taksi şoförü", 1994 yılında kongre kütüphanesi tarafından "kültürel, tarihi ve estetik olarak önemli" filmler arasına seçilerek abd ulusal film arşivi'nde muhafaza edilmesine karar verilmiştir.

konu 
travis bickle, ptsd'den muzdarip ve new york'ta tek başına yaşayan 26 yaşında, onurlu bir şekilde ordudan terhis edilmiş abd deniz kuvvetleri ve vietnam savaşı gazisi. travis, kronik uykusuzluğu ve yalnızlığıyla başa çıkmak için gece vardiyasında taksi şoförü olarak işe girer. travis, sık sık 42. cadde'deki yetişkin içerikli film salonlarına gidiyor ve bilinçli olarak "sadece hissettiğin kadar sağlıklısın." gibi aforizmalar eklemeye çalıştığı bir günlük tutuyor. manhattan'da tanık olduğu suç ve kentsel çürümeden tiksiniyor ve "sokaklardaki pislikleri" temizlemeyi hayal ediyor.

travis, senatör ve başkan adayı charles palantine'in kampanya gönüllüsü olan betsy'ye aşık olur. travis, çalıştığı kampanya ofisine girer ve ondan kahve içmeye davet eder ve bunu kabul eder. betsy, travis ile özel bir bağ hissettiğini itiraf eder ve onunla başka bir randevuya çıkmayı kabul eder. randevuları sırasında travis, betsy'yi bir porno tiyatrosuna götürür ve bu betsy'nin travis'ten nefret etmesini ve ayrılmalarına neden olur. travis, betsy'i defalarca kez arayıp hediye göndererek barışmaya çalışır ama hiçbir geri dönüş alamaz. travis öfkeli bir şekilde, betsy'nin çalıştığı kampanya ofisinin içine dalar ve dışarı çıkması istenmeden önce onu azarlar. varoluşsal bir kriz yaşayan ve şehrin her yerinde çeşitli fuhuş vakaları gören travis, sihirbaz lakaplı taksi şoförü arkadaşına şiddetli düşüncelerini anlatır.

ancak sihirbaz onu kovar ve ona iyi olacağına dair güvence verir. travis, öfkesine bir çıkış yolu bulma çabasıyla yoğun bir egzersize başlar. bir taksi şoförü arkadaşı onu karaborsa silah satıcısı "easy" andy'ye yönlendirir ve ondan dört tane tabanca satın alır. travis evinde silah çekme alıştırmaları yapmaya başladı ve birini saklayıp kolundan hızlı bir şekilde eline gelmesini sağlayacak bir mekanizma kurdu. ayrıca, güvenliklerini belirlemek için palantine'in mitinglerine katılmaya başlar. bir gece travis, bir arkadaşının işlettiği bir marketi soymaya çalışan bir adamı vurarak öldürür. travis, şehirdeki gezilerinde düzenli olarak kurtarmayı hayal ettiği bir çocuk fahişe olan iris ile karşılaşır.

travis ondan ricada bulunur ve fahişelik yapmayı bırakması için onu ikna etmeye çalışır. kısa süre sonra travis saçını mohawk şeklinde keser ve palantine'e suikast düzenlemeyi planladığı halka açık bir mitinge katılır. ancak, ceketinin fermuarını açıp elini içeri soktuğunu gören gizli servis ajanları tarafından kovalanır. o akşam travis, iris'in çalıştığı geneleve gider ve pezevengi sport'u vurur. binaya girer ve sport ve iris'in müşterilerinden biri olan mafya ile bir çatışmaya girer. travis birkaç kez vurulur ancak iki adamı öldürmeyi başarır. daha sonra ayakkabısının içinde bulunan bıçağıyla elinden bıçaklamayı başardığı fedai ile kavga eder ve kafasına kurşun sıkarak onu da öldürür.

travis intihar etmeye çalışır, ancak mermileri bitmiştir. kanlı ve yaralı, ağlayıp hıçkıran bir iris'in yanında bir kanepeye yığılıyordur. polis olay yerine geldiğinde telsizden yanıt verirken, travis parmağını kullanarak kendini kafasından vuruyor taklidi yapar. travis, aldığı yaralar nedeniyle komaya girer . basın tarafından kahraman bir kanunsuz olarak tebrik edildi ve cinayetlerden yargılanmadı, ayrıca iris'in ailesinden ona teşekkür eden bir mektup aldı. travis iyileştikten sonra işe geri döner ve burada ücret olarak betsy ile karşılaşır; betsy, hikâyesini gazetelerde takip ettiğini söyleyerek samimi bir şekilde etkileşime girer. travis onu eve bırakır ve parasını almayı reddederek gülümseyerek uzaklaşır. dikiz aynasında bir şey fark ettikten sonra aniden tedirgin olur.

oyuncular 
 robert de niro - travis bickle
 jodie foster - iris
 harvey keitel - matthew
 cybill shepherd - betsy
 peter boyle - "wizard"
 albert brooks - tom
 leonard harris - sen. charles palantine

olası devam filmi ve yeniden yapım 
ocak 2005'in sonlarında robert de niro ve scorsese bir devam filmi duyurusunda bulundular. raging bullun 25. yıldönümü gösteriminde de niro, daha yaşlı bir travis bickle'ın yer aldığı bir hikâyenin geliştirilmesinden bahsetti. 2000 yılında de niro, actors studio sunucusu james lipton ile yaptığı bir konuşmada karakteri geri getirmekle ilgilendiğini ifade etti. kasım 2013'te, schrader'in bir ilk taslak yazdığını, ancak hem kendisinin hem de scorsese'nin bunun devam etmek için yeterince iyi olmadığını düşündüğünü açıkladı.

2010 yılında variety dergisi, lars von trier, scorsese ve de niro'nun filmin yeniden yapımı üzerinde çalışmayı planladıklarına dair söylentileri aktardı. ancak 2014 yılında paul schrader filmin yeniden yapımının yapılmayacağını söyledi. schrader, filmin yeniden yapımıyla ilgili "berbat bir fikirdi" yorumunu yaptı ve "marty'ye göre bu hiçbir zaman yapılması gereken bir şey değildi." dedi.

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 

1976 çıkışlı dramatik filmler
1970'lerde polisiye dram filmleri
1970'lerde polisiye gerilim filmleri
1970'lerde psikolojik gerilim filmleri
1970'lerde vigilante filmleri
1970'lerde i̇ngilizce filmler
amerika birleşik devletleri polisiye dram filmleri
amerika birleşik devletleri polisiye gerilim filmleri
amerika birleşik devletleri neo-noir filmleri
amerika birleşik devletleri vigilante filmleri
amerika birleşik devletleri ulusal film arşivi filmleri
varoluşçu filmler
columbia pictures filmleri
martin scorsese'nin yönettiği filmler
julia phillips'in yapımcısı olduğu filmler
michael phillips'in yapımcısı olduğu filmler
paul schrader'ın senaryosunu yazdığı filmler
bernard herrmann'ın müziğini yaptığı filmler
altın palmiye ödülü kazanan filmler
bafta ödülü kazanan filmler
1975'te geçen filmler
konusu new york'ta geçen filmler
konusu sinemada geçen filmler
new york'ta çekilmiş filmler
kadro tartışmalarına konu olan filmler
müstehcenlik tartışmalarına konu olan filmler
siyasi tartışmalara konu olan filmler
amerika birleşik devletleri'nde fuhuş ile ilgili filmler
cinsel baskı ile ilgili filmler
çocuk fuhuşu ile ilgili filmler
ergenlik öncesi cinsellik ile ilgili filmler
israrlı takip ile ilgili filmler
i̇nsomnia ile ilgili filmler
psikopatlar ile ilgili filmler
suikastlar ile ilgili filmler
taksiler ile ilgili filmler
güvenilmez anlatıcı