İpsala

i̇psala marmara bölgesi'nin trakya kesiminde, edirne iline bağlı, yüzölçümü 753 km² olan bir ilçedir. batıda yunanistan, kuzeybatıda meriç, kuzeydoğuda uzunköprü, doğuda ve güneyde keşan, güneybatıda enez ilçeleri  ile çevrilidir.
   
edirne'nin güneybatısında yer alan i̇psala alçak tepelerle engebeleşmiş, dalgalı düzlüklerden oluşan bir doğal yapı gösterir. kuzey ve doğu kesimlerinin 100 - 300 metre arasında değişen yükseltiler, batı kesimini ise aşağı meriç ovasının bir parçasını oluşturan i̇psala ovası kaplar. meriç nehri ve kollarıyla sulanan ve sık sık su baskınına uğrayan ova 1960’larda meriç irmağı boyunca yapılan setlerle ilin en büyük ve verimli tarım alanlarından biri durumuna getirilmiştir. batıda meriç, kuzeybatı'da da ergene irmakları ilçenin doğal sınırını çizer. ergene irmağı'nın kollarından basamaklar deresi üzerinde sulama ve taşkın önleme amacıyla kurulan altınyazı barajı göl alanının bir bölümü, yeni karpuzlu göleti ve sultanköy barajı da ilçe sınırları içindedir.
 
i̇klim yazla kış, gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkları ile dikkat çeker. karasal iklim hüküm sürer. yağışlar kış ve bahar aylarında toplanır. çeltik ekimi nedeniyle yazın nem oranı fazladır.

i̇psala ilçe merkezi i̇psala ovasının kuzeydoğusundaki bir tepenin yamacında kurulmuştur. i̇lçenin 2 km güneyinden geçerek yunanistan sınırındaki i̇psala sınır kapısına ulaşan e-25 kara yolu, keşan’da eceabat’tan gelen e-24 kara yoluyla kavşak yapar. bu kara yolu kasabadan geçen bir yolla havsa ve silivri yakınlarındaki iki yerden e-5 kara yoluyla birleşir. i̇psala ilçesi il merkezi edirne’ye 108 km uzaklıktadır.

tarihçe 
i̇lçenin bulunduğu bölge çok eski bir yerleşim bölgesidir. bölgeye ilk gelenlerin mö 4000 yıllarında trak kavimleri olduğu tahmin edilmektedir.

mö xii. yüzyıla kadarki 800 yıl boyunca yeni yeni trak boyları gelip, bölgeye ve doğu trakya’ya yerleşti. balkan yarımadası'nın birçok kısmı bu gelen akım ile doldu. traklar, balkan yarımadası'na maden devri medeniyetini getirdiler. onlardan kalma paralar, trakların yazı bildiklerini ve kullandıklarını göstermektedir. buradan çıkarılan şu ki, ilçemizde i̇lkçağ,  bölgeye gelen traklar meriç havzasının orta ve aşağı bölümlerine yerleşmişlerdi.

pers i̇mparatoru i. daryüs (büyük dara), mö vi. yüzyıl sonlarında ilçenin bulunduğu bu bölgeyi imparatorluğuna eklemiş, traklar pers i̇mparatorluğu'nun zayıflama döneminde, aralarında birleşip isyan çıkarmışlardır. trez  atlı boy beyi başkanlığı'nda bir trak devleti kurmuşlardır. bu kurulan türk trak devletinin başkenti kypsala (i̇psala) idi.

başkenti kypsala (i̇psala) olan trak boyu (odrisler) bu bölgede yıllarca egemenlik sürmüşlerdir. edirne ilini de başkenti kypsala (i̇psala) olan odrisler (odrysian krallığı) kurmuşlardır.

i. murat’ın kumandanlarından gazi evrenos bey tarafından 1356 yılında alınmış olan i̇psala i̇lçesi’nin osmanlı tarihinde önemli bir yeri vardır. o tarihte çayır olan bugünkü çeltik ekili sahalarda osmanlı ordusu’na at yetiştirilirdi. i̇yi cins kısrak sürüleri, azgın aygırları yanlarında bu otlar üzerinde yaz kış dolaşırdı. binilecek çağa gelen taylar bu çayırlarda kementlerle tutulur, edirne’ye götürülür donatılır, eğitime tabi tutulurdu. osmanlı ordusu’na giren i̇psala tayları, türk akıncılarını zafer yollarına taşır dururdu. i̇psala yüzyıllarca osmanlı süvari ordusu’na at yetiştirilen bir kaynak olmuştur.

i̇psala ilçesi önce sofulu’ya balkan savaşı’ndan sonra da i̇briktepe’ye bağlı nahiye idi. 1928 yılında kaza olmuştur.

tarım 
aşağı meriç havzası'nın önemli bir bölümü i̇psala ovasıdır. yunanistan sınırı ile i̇psala ilçe merkezinden eneze kadar olan bölümde genellikle çeltik üretimi yapılmaktadır.

ülke çeltik üretiminin yüzde otuz beşi i̇psala ovasında yapılmaktadır. ekilebilir arazi miktarı 2000 yılı verilerine göre 561 360 dekar olup bunun 159 580 dekarında sulu tarım, 401 780 dekarında ise kuru tarım yapılmaktadır.

i̇lçede aile ziraatinin yanı sıra tarımsal amaçlı sulama kooperatiflerinin sayılarında da artış olmaktadır. i̇psala i̇lçesi'nde çiftçi ailelerinin işledikleri arazi toplamı 9.021 dekardır.

i̇lçede yetiştirilen diğer başlıca ürünler ayçiçeği, buğday, şeker pancarı, domates bunun yanı sıra fasulye, susam, mısır ve arpa ekimi de yapılmaktadır.

i̇psala'da yetiştirilen baldo pirinci ortalama 750 kg/da ürün vermekte olup kendine özgü tadı ile türk mutfağında en çok tercih edilen pirinç çeşididir. ayrıca i̇psala ovası'nda yine baldo gibi uzun taneli pirinç çeşitleri içerisinde rocca da önemli ölçüde yer almaktadır. veneria, krasnovski, plovdiv gibi çeşitlerin yanı sıra melezleme türleri olan osmancık, ergene, serhat ve i̇psala tohumluklarında son yıllarda üretimi artmıştır. 

türk patent ve marka kurumundan i̇psala pirinci için coğrafi işaret tescili alındı.  ayrıca i̇psala pirinci için ab coğrafi işaret başvurusu yapıldı.

spor 
i̇psalaspor 1940 yılında kemal özer tarafından kurulmuştur. 1957 yılında kulüp fesih edilmiştir. 1970 yılında halil samakoflu başkanlığında tekrar açılmıştır.1982 yılında i̇psalasporun ilk basketbol takımı kurulmuştur.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 i̇psala kaymakamlığı
 i̇psala belediyesi
 i̇psala facebook
 i̇psala twitter