Örebro

örebro, i̇sveç'in güney kuşağında bulunan bir kenttir. şehir, göller yöresi'nde, svartån nehri'nin hjälmaren gölü'ne döküldüğü yerde yer alır.

tarih 

örebro, 1404 yılında kent konumuna alınan bir yerleşimdir. kentin adı kum yığınının üzerindeki köprü anlamına gelmektedir. orta çağ'da bölgede önemli bir ticaret kenti olarak tanınan örebro'nun adı tarihi yazıtlarda 13. yüzyıla kadar rastlanabilmektedir. kentte o günlerde yapılan ve hâlen ayakta olan kilise tarih boyunca birkaç kez yeniden onarılmıştır. kentte svartån kıyısında bulunan örebro kalesi, uzun yıllar boyunca kentin merkezi olarak anıldı. bu kale, birger jarl yardımcılığında 13. yüzyılda inşa edildi ve 1560'lardaki kral gustav vasa döneminde genişletildi.

19. yüzyıla kadar bir ticaret kenti olmasına rağmen örebro, hep küçük bir kasaba olarak kaldı. ancak bu yüzyıldan sonra ayakkabı üreticiliğinin merkezi olan kent, ivmeli bir artış gösterdi ve günümüzde 100,000'e yakın bir nüfusu elde etti.

coğrafya ve i̇klim 

svartån nehri'nin hjälmaren gölü'ne döküldüğü yerde kurulan örebro, tipik bir i̇skandinav iklimine sahiptir. kentte yıl içinde en yüksek ortalama sıcaklık temmuz-ağustos döneminde görülür. bu iki aydaki ortalama sıcaklık 22 °c'dir. kışları aşırı soğuklara rastlanmayan kentte aynı şekilde en düşük ortalama sıcaklık aralık-ocak-şubat döneminde görülmekte olup, yaklaşık -4 °c kadardır. kente yıllık olarak 604 mm yağış düşer ve bunların yaklaşık 94 mm kadarı sadece temmuz ayında düşer.

i̇lgi çeken yerler 

örebro'nun eski kent merkezi wadköping, yine svartån nehri kıyılarında yer alır. bu merkezde 18 ve 19. yüzyıllardan kalma tarihi ahşap evler, müzeler ve sergiler mevcuttur.  kentin svampen (mantar) adı verilen su kulesi, manzarası için tercih edilen bir mekandır. 1958 yılında bu kuleye çok benzeyen bir yapı suudi arabistan'ın başkenti riyad'da yapıldı.

örebro üniversitesi, i̇sveç'in en yenilerinden biri olup, yakın zamanda högskola adı verilen daha alt düzeydeki bir eğitim kurumuydu. 1999 yılında kurulan bu kurumun 1,100 çalışanı ve 14,070 öğrencisi bulunmaktadır. yine kentteki gustavsvik adlı su parkı, i̇skandinavya'daki en büyük su parkıdır. bu park kentin bir kilometre güneyinde bulunur ve yılda 700,000 kişi tarafından ziyaret edilir.

örebro doğumlular

medya 
 hjalmar bergman – yazar
 fares fares – aktör
 josef fares – film yönetmeni 
 peter flack – komedyen
 ernst kirchsteiger – televizyoncu
 jan-peter lahall – fotoğrafçı, yazar
 karl axel pehrson – sanatçı
 mary stävin – eski miss world, aktris
 cajsa warg – aşçı

müzik 
 ulla billquist – şarkıcı
 jens bogren – yapımcı
 jussi björling – opera sanatçısı
 lolita pop – rock grubu
 millencolin – punk rock grubu
 nasum – grindcore grubu
 path of no return – hardcore metal grubu
 nina persson – the cardigans grubunun solisti
 mats ronander – rock müzisyeni
 dan swanö – edge of sanity grubunun solisti
 witchcraft – doom metal grubu
 dead man  – psychadelic rock/folk rock grubu
 spetsnaz – ebm electronic grubu
 nadja flood - rednex eski üyesi şarkıcı

siyaset 
 henry allard – meclis sözcüsü 1969–1979
 leni björklund – savunma bakanı 2002–2006
 engelbrekt engelbrektsson – ayaklanmacı, i̇sveç'in ilk rikshövitsmanı (1390s–1436)
 erik agabus nilsson – savunma bakanı 1917–1920
 sten tolgfors – savunma bakanı 2007–

din 
 john ongman – papaz 
 laurentius petri – i̇sveç'in ilk luteran piskoposu
 olaus petri – reformcu

bilim 
 manne siegbahn – nobel ödüllü fizikçi
 gunnar a. sjögren – saab tasarımcısı 
 jonas wenström – mucit, mühendis

spor 
 peter andersson – hokey oyuncusu
 christian berglund – hokey oyuncusu
 orvar bergmark – eski futbolcu
 stig blomqvist – ralli sürücüsü
 emra tahirovic – futbolcu
 hasse borg – eski futbolcu
 magnus erlingmark – eski futbolcu
 richard göransson – yarış şoförü
 thomas nordahl – eski futbolcu
 ronnie peterson – yarış şoförü
 johan röjler – buz patencisi
 timmy (battousai) skoog – karateci

spor

futbol 
 örebro sk 
 kif örebro dff
 bk forward
 karlslunds if
 rynninge ik 
 adolfsbergs ik
 örebro syrianska bk

voleybol 
 örebro volley

buz hokeyi 
 örebro hockey vipers

amerikan futbolu 
 örebro black knights

kültür 
i̇sveç oda orkestrası (svenska kammarorkestern) kentteki önemli bir müzik etkinliğidir. yine millencolin adlı rock grubu da şehirde kurulmuştur. grubun albümlerinden olan pennybridge pioneers ismindeki pennybridge, kentin adının i̇ngilizceye çevrilmesiyle verilmiştir.

kardeş kentler 
  łódź, polonya

kaynakça

dış bağlantılar 
 örebro - resmî site