Tiger I

tiger i, 1942'den itibaren afrika'da ve sovyetler birliği'nde, genellikle bağımsız ağır tank taburlarında faaliyet gösteren, ii. dünya savaşı'nın bir alman ağır tankıydı. alman ordusu'na 8,8 cm kwk 36 topunu (8,8 cm flak 36'dan türetilen) monte eden ilk zırhlı savaş aracını verdi. ağustos 1942 ile ağustos 1944 arasında 1.347 adet üretildi. ağustos 1944'ten sonra tiger i'in üretimi, tiger ii lehine kademeli olarak durduruldu.

tiger i, zamanına göre olağanüstü bir tasarım olarak anılırken, aynı zamanda pahalı malzemeler ve emek yoğun üretim yöntemleri kullanılarak aşırı mühendislik ürünü olarak da adlandırıldı. erken dönemde tiger, belirli türlerde palet arızalarına ve bozulmalara eğilimliydi ve genel olarak yüksek yakıt tüketimi nedeniyle menzili sınırlıydı. bakımı pahalıydı, ancak genellikle mekanik olarak güvenilirdi. taşınması zordu ve çamur, buz ve kar, üst üste binen ve serpiştirilmiş schachtellaufwerk desenli yol tekerlekleri arasında donup sık sık onları sıkıştırdığında hareketsiz kalmaya karşı savunmasızdı. bu, çamurlu rasputitsa  (ilkbahar ve sonbahar) mevsiminde ve aşırı soğuk dönemlerde doğu cephesi'nde bir sorundu.

tanka ferdinand porsche tarafından "tiger" takma adı verildi ve tiger ii üretime girdikten sonra roma rakamı eklendi. i̇lk atama panzerkampfwagen vi ausführung h idi (kelimenin tam anlamıyla "zırhlı savaş aracı vi versiyon h", kısaltılmış pzkpfw vi ausf. h) burada 'h' tasarımcı/üretici olarak henschel'i gösteriyordu. sd.kfz. 182 ile sınıflandırıldı. tank daha sonra mart 1943'te sd.kfz. 181 ile pzkpfw vi ausf. e olarak yeniden adlandırıldı.

bugün dünya çapında müzelerde ve özel koleksiyonlarda yalnızca yedi adet tiger i tankı bulunuyor. 2021 itibarıyla, birleşik krallık tank müzesi'ndeki tiger 131 (kuzey afrika harekatı sırasında ele geçirildi), çalışır duruma getirilmiş tek örnektir.

tasarım özellikleri 

tiger'lar tasarım açısından bazı noktalarda önemli eksikliklere sahipti. dönemindeki orta-sınıf bir tank olan t-34'lerin ön gövde tasarımı açılı tasarlanmıştı ve bu tasarım sayesinde tank isabet eden mermilerin neredeyse yarısını sektirebiliyordu. tiger'lar ise bunun aksine neredeyse 90°lik bir gövdeye sahiptiler. bunu kapatmak için ön tarafı 100 mm'lik yan tarafları ise 80 mm'lik zırhla kaplanmıştı.

tiger tanklarının ağır gövdesini hareket ettirmek için maybach hl230 model 700 beygir gücünde motor kullanılmaktadır. bu motor 8 ileri 4 geri manuel şanzıman ile güç ön tahrik dişlilerine iletir. difransiyeller her iki tahrik dişlisinin içine gömülü 6 küçük dişli kavramı ile iletilir. tahrik dişlisine gücü ileten şaftın üstünde kampana frenler yer almaktadır. şanzıman üstünde dönüşlerde kullanılan üç adet fren diskide bulunmaktadır. tankın en önemli özelliği olan 88 mm'lik top da ancak hidrolik sistemle döndürülebiliyordu, hassas ayarlar yapmak için çarkla döndürme sistemi de vardı. ayrıca bu toplar çok iyi bir optik sisteme sahiptiler, uzak ve hareketli hedefleri çok başarılı bir şekilde vurabiliyorlardı. bu optik sistem ve etkili topu sayesinde 3000 metrenin uzağındaki hedefleri bile vurduğu görülmüştür. düşman tankları ise onun kalın zırhını delmek için çok yakına girmek zorundaydılar.

tiger öylesine karmaşık bir yapıya sahipti ki sadece 1.300 adet üretilebildi. bir tiger için 30.000 üretim saati harcanırken tiger'ın rakipleri olan t-34, sherman ve churchill tankları bu üretim zamanının neredeyse onda bir zamanda üretiliyorlardı. karmaşık yapısına rağmen bir tiger'ı yok edebilmek için en az 4 sherman tankını gözden çıkarmayı hesaplamak gerekiyordu. tiger'ın en önemli handikaplarından biri de bakımının epey zaman almasıydı. muharebe sırasında arızalanan veya az hasarlı olan tiger'lar onarılamıyordu. almanlar bu onarım handikapı nedeniyle birçok tiger'ı muharebe alanında bırakmak zorunda kalmıştır.

tiger'ın tank terminolojine kattığı bir yenilik de psikolojik yıkımdır. tiger kalın zırhı, 88 mm'lik topu ile savaş sırasında öylesine efsaneleşmişti ki, müttefik zırhlı tümenleri ormanlık alanlardan geçerken genellikle toplu olarak hareket ederlerdi. çünkü her an bir ağaçlığın arkasından bir tiger bölüğünün baskın ateşi açması olasılığı vardı. bu olasılık müttefiklere normandiya'dan sonra zaman kaybettiren engellerden biri olmuştur.

bir tankta üç özellik aranır. hız, zırh ve silah. silahtan kasıt, uzun mevzilli, geniş çaplı bir ana silahtır. her üç özelliği aynı tank üzerinde toplamak, o yılların teknolojisinde pek olanaklı değildir. bu yüzden bu üç özellik arasında bir tercih sıralaması yapılır. bazı zırhlı savaşı kuramcıları hızın birincil unsur olduğunu, bazıları ise zırh kalınlığı ve etkin ana silahın önemli olduğu görüşündedirler. tiger, bu ikinci görüş doğrultusunda tasarlanmış bir tanktı.

öte yandan 1941 yılı içinde alman hafif ve orta sınıf tankları rusların bt serisi ve t-26 tankları karşısında yeterliydi ancak 1942 yılından itibaren cephelerde ortaya çıkmaya başlayan t-34'ler karşısında yetersiz kalıyorlardı. doğal olarak, daha ağır tankların geliştirilmesine başlanıldı.

önemli başarıları 

 kursk muharebesi'nde tek bir tiger i 22 tane t-34'ü imha etti. anlatılana göre 23. tanka da bir kez ateş etmiş ve tank ağır hasar almış fakat ateş ettiğinde tiger patlamıştır.
 13 haziran 1944 tarihli villers-bocage muharebesi'nde ss 101. ağır panzer taburu'nun 2. bölüğüne bağlı michael wittmann komutasındaki tiger i, 12'si tank olmak üzere toplam 27 zırhlı aracı imha etti.
 otto carius 21. panzer alayındayken çoğunlukla doğu cephesinde olmak üzere 150'den fazla düşman tankını imha etmiş bir tank asıdır.
 alman tank ası otto carius tiger 1 tankıyla bir adet sovyet uçağını düşürmüştür.

muharebe geçmişi

ayrıca bakınız 
 ii. dünya savaşı zırhlı araç listesi
 ii. dünya savaşı sırasında almanya tank üretimi

ii. dünya savaşı'nda almanya'nın tankları