Monster (Lady Gaga şarkısı)

"monster", amerikalı şarkıcı lady gaga'nın üçüncü ep'si the fame monsterdan bir şarkı. gaga'nın "bağlılık canavarı korkusu"ndan etkilenen şarkı; gaga, redone ve space cowboy tarafından yazılırken, yapımcılığını redone üstlendi. gaga, "monster"ın kendisinin seks ve ilişki korkusunu anlattığını ve sözlerin sürekli kötü çocuğa aşık olmak, kaçmak yerine aynı kişiye geri dönmek hakkında olduğunu açıkladı. "monster"daki korkunun düzenli bir ilişkiye olan gereksiniminden çıktığını belirtti. yoğun bas ve azalan klavye sesleri ile "ağır" nakaratları birleştiren "monster", zombi benzeri metaforlar içeriyor ve gaga'nın çıkış single'ı "just dance"e bir göndermede bulunuyor.

eleştirmenler şarkının müzikal düzenlemesini beğenirken, sıklıkla şarkıyı the fame monsterın en iyileri arasında gösterdiler. buna karşın bazı eleştirmenler şarkının sözlerini beğenmedi. "monster" 2010 yılında dört single listesine ve billboardun hot dance club songs ile latin pop airplay listelerine girmeyi başardı. gaga, şarkıyı en çok the monster ball tour'da seslendirdi. birleşik krallık'ın manchester şehrinde gerçekleştirdiği performansta bir cinayet sahnesine yer verildiği için birtakım eleştiriler aldı.

yazım ve yapım 
"monster"ın yazımında lady gaga, redone ve space cowboy görev alırken, yapımını redone üstlendi. şarkı, los angeles'taki record plant studios'ta kaydedildi. mtv news ile yaptığı bir röportajda gaga, "monster"ın kendisinin seks ve ilişki korkusunu anlattığını ve şarkının adının esasında "büyük penisli bir erkek" anlamına geldiğini söyledi. sözlerine "bu bağlanma korkusu ve sizin için kötü olan bir şeyi sevme korkusu... eğer sözleri dinlerseniz, sürekli kötü çocuğa aşık olmak ve daha fazlasını istemek gibi." diyerek devam etti. gaga ayrıca "canavara aşık olmaya devam ediyorum... fakat gerçekten ihtiyacım olan güvenlik ve emniyet ve kadınlık, dişiliğimin sorumluluğu. ve şarkı bunun hakkında." ifadelerini kullanarak "monster"daki korkunun kendisinin düzenli bir ilişkiye olan gereksiniminden çıktığını belirtti

kompozisyon 

gaga'nın "don't call me gaga" demesiyle başlayan "monster", kesik kesik synthler ve popmatters'tan evan sawdey'in belirttiğine göre eğlenceli bir ortam yaratan 1980'lerin vurmalı çalgılarını barındırıyor. yoğun bassline ve azalan klavye sesleri ile "ağır" nakaratları kullanan "monster"da timbaland'ın sesine benzeyen bir erkek sesi gaga'nın "cehennem gibi ateşli" oluşundan bahsediyor. sony/atv music publishing tarafından musicnotes.com'da yayımlanan nota kağıdına göre "monster" üç dörtlük ölçü işaretiyle yazılırken, c majör ile bestelenmiştir. dakikada 168 tempo bulunan şarkıda gaga'nın sesi tonal olarak mi3 ile si4 aralığındadır. "monster" fa majör–sol majör–la minör–mi minör akor dizisini takip etmiştir. şarkı sözü olarak "monster"da birinin kalbinin yenmesi hakkında olan zombi benzeri metaforlar bulunmaktadır. şarkıda ayrıca gaga'nın çıkış single'ı "just dance"e "i wanna ‘just dance’/ but he took me home instead" sözüyle gönderme yapılmıştır. musicomh'ten michael hubbard şarkının son bölümündeki "he tore my clothes right off/ he ate my heart and then he ate my brain." sözlerini "ürkütücü" bulduğunu belirtti.

karşılama

eleştiriler 
"monster" genel olarak eleştirmenlerden olumlu geri dönüşler aldı. musicomh'ten michael hubbard şarkıyı "potansiyel bir single" olarak değerlendirirken, şarkının müzikal yapısını övmesine karşın sözlerini olumsuz yönde eleştirdi. popmatters'tan evan sawdey de şarkı sözlerindeki metaforları eleştirdi; fakat en sonunda şarkıyı "şaşırtıcı derecede etkili bir pop kokteyli" olarak değerlendirdi. nme yazarı ben patashnik şarkıyı "biraz tek kullanımlık" buldu. pitchfork media'dan scott plagenhoef, gaga'nın "monster"daki sesiyle kylie minogue'un çalışmaları arasında benzerlikler gördüğünü belirtti. ign'den brian linder şarkının the fame monsterdaki diğer şarkılara kıyasla hafif kaldığını belirtirken, "we french kissed on a subway train / he tore my clothes right off / he ate my heart and then he ate my brain" sözlerini lirik bir mücevhere benzeterek övdü. ek olarak şarkı için bir "dans pisti isyanı" benzetmesinde bulundu. about.com'dan bill lamb şarkıyı the fame monsterdaki en iyi şarkılar arasında gösterdi ve "'he ate my heart' dizesiyle birlikte 'monster' ses olarak saf bir elektronik dans pop cenneti." değerlendirmesinde bulundu. yahoo!'dan jaime gill "'monster' beyninize yavaşça giren ve gitmesi neredeyse imkansız olan kıvranan küçük bir canavar." dedi. billboard yazarı monica herrera ise şarkı için "80'lerin hayranlığı" değerlendirmesinde bulundu.

liste başarıları 
"monster" birleşik krallık'ta uk singles chart listesine 12 aralık 2009'da 68. sıradan girmesine rağmen bir sonraki hafta listeden çıktı. 16 ağustos 2010'da şarkı, yeni zelanda single listesi'ne dijital indirmeler ve radyo yayınlarından dolayı 30. sıradan giriş yaptı ve 29. sıraya kadar yükseldi. şarkı bu listede yedi hafta kalmayı başardı. macaristan'da ise mahasz top 10 single listesi'ne 23 kasım 2009'da 6. sıradan giriş yaptı; fakat sonraki hafta sıralamaya giremedi. avustralya'da aria singles chart listesine 30 kasım 2009'da 80. sıradan girdi. abd'de billboard hot dance club songs listesine 18 eylül 2010'da 49. sıradan girdi, 9 ekim 2010'da 29. sıraya yükselerek zirve yaptı ve bir hafta daha listede kaldı. sekiz hafta sonunda ise listedeki yerini kaybetti. latin pop airplay listesine 32. sıradan girerken, daha sonra 22. sıraya yükselerek zirve yaptı ve bu listede on dört hafta kaldı. 3 ekim 2010 tarihli nielsen soundscan verilerine göre şarkı abd'de 207.000 kez dijital olarak satın alındı.

canlı performanslar 

gaga, "monster"ı 15 ocak 2010'da, the oprah winfrey showda üç şarkılık performansı sırasında seslendirdi. performans gaga'nın sahneye üzerinde elbise ve pantolon karışımı metal dikenleri olan bir kostümle çıkmasıyla başladı. saçlarında özgürlük heykeli'nin başındaki dikenlere benzeyen sivrilikler vardı ve elinde zincire bağlanmış dikenli bir top tutuyordu. i̇lk olarak "monster"ı seslendiren gaga, sonrasında sırasıyla "bad romance" ve "speechless"ı söyledi.

"monster", 27 kasım 2009'da başlayan ve 6 mayıs 2011'de sona eren the monster ball tour isimli turnenin sekiz ayağında da seslendirildi. performanstan önce hırlayan köpeklerin ve kuluçkaya yatmış kuzgunların olduğu bir video gösterilmişti. şarkı performansı, gaga'nın üzerinde siyah tüylü bir ceketle çıkmasıyla ve michael jackson'ı andıran dans hareketleri yapmasıyla başladı. arka planda siyah bir kuşun kanatlarının yakın görüntüsüne yer verildi. turnenin 2010 yılındaki gösterilerinde ise "monster" performansı bir son eklenmesiyle biraz değişiklik gösterdi. gaga bir katil tarafından öldürüldü ve yere düştüğü yer kan gölüne döndü. bu sahne yüzünden birleşik krallık'ın manchester şehrindeki performansı, 12 kişinin hayatını kaybettiği saldırılardan dolayı bazı aileler ve hayranları tarafından protesto edildi. mothers against violence adlı kurumun üyesi lynn costello "bradford'da olanlar insanların hafızasında çok taze ve birkaç saat önce cumbria'da yaşanan şiddeti düşününce bu bir duyarsızlıktı." dedi. chris rock daha sonra gaga'nın gösterişli ve kışkırtıcı tavrını savundu. "yani o lady gaga. o 'lady terbiyeni takın' değil. adı gaga olan birinden harika bir tavır sergilemesini mi istiyorsunuz? beklentiniz bu mu?" dedi.

yapım görevlileri 
lady gaga – vokal, şarkı yazarı, yardımcı yapımcı, vokal aranjmanı, arka vokal
redone – şarkı yazarı, yapımcı, vokal düzenleme, vokal aranjmanı, arka vokal, ses mühendisi, enstrümantasyon, programlama, kayıt
space cowboy – şarkı yazarı, kayıt, arka vokal
johnny severin – vokal düzenleme, ses mühendisi
dave russel – ses mühendisi
robert orton – mixing
gene grimaldi – mastering

yapım görevlileri the fame monster albüm kitapçığından alınmıştır.

listeler

haftalık listeler

yıl sonu listeleri

kaynakça 

2009 şarkıları
lady gaga şarkıları
lady gaga tarafından yazılan şarkılar
redone tarafından yazılan şarkılar
lady gaga'nın yapımcısı olduğu şarkılar
2000'lerde i̇ngilizce şarkılar
redone'ın yapımcısı olduğu şarkılar
space cowboy tarafından yazılan şarkılar