mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Winona Ryder

winona ryder (d. 29 ekim 1971, winona, minnesota), amerikalı oyuncu ve yapımcı. gerçek adı winona laura horowitz'dir. ünlü oyuncu, abd'nin minnesota eyaletine bağlı olan winona kasabasında doğdu. adını, doğduğu kasaba olan winona'dan almıştır. annesinin adı cindy, babasının adı michael olan oyuncunun vaftiz babası ise timothy leary'dir.

1986 yılında rol aldığı lucas ile hollywood'a oyunculuk kariyerine ilk adımını atan ryder, 1988 yapımı beterböcek, 1992 yapımı dracula ve 1994 yapımı küçük kadınlar filmleri ile sinema dünyasında ses getirmiş; 1999'da rol aldığı aklım karıştı ile kariyerinin zirvesine çıkmıştır.

bu dönemlerden sonra anksiyete bozukluğu ve kleptomani teşhisi koyulan ve 2001 yılında beverly hills'de bir mağazada hırsızlık yaparken yakalanan ryder, bu davadan kefaletle beraat etse de kariyerinde ve sağlığında sıkıntılı günler yaşamıştır.

2006 yılında gösterime giren iki filmi darwin awards ve karanlığı taramak ile hayranları ile tekrar buluşmuştur. 2 kere oscar'a aday olmuştur. 

ardından 2016 yılında gösterime giren netflix yapımı stranger things dizisi ile birlikte şöhretine yeniden kavuşan ryder, dizide başrolde olup "joyce byers" karakterini canlandırmaktadır.

filmografi

film

televizyon

müzik videoları 

<div style="font-size: 95%">

dış bağlantılar 

1971 doğumlular
olmsted county doğumlular
20. yüzyılda amerikalı kadın oyuncular
21. yüzyılda amerikalı kadın oyuncular
amerikalı kadın sinema oyuncuları
amerikalı kadın dizi oyuncuları
amerikalı çocuk oyuncular
amerikalı kadın seslendirme sanatçıları
romanya yahudisi asıllı amerikalılar
rusya yahudisi asıllı amerikalılar
hollywood şöhret yolu
yaşayan insanlar
en i̇yi yardımcı kadın film oyuncusu altın küre ödülü sahipleri
altın küre ödülü sahipleri
Alen Markaryan

alen markaryan (d. 30 haziran 1966, i̇stanbul), ermeni kökenli türk amigo, spor yazarı ve çarşı grubunun liderlerinden biri. bjk i̇nönü stadyumu'nda oynanan futbol maçlarında kapalı tribünü, basketbol karşılaşmalarında ise pota arkası tribününü yönetir. müsabakaların başlamasına dakikalar kala taraftarlarca sahaya davet edilir. bir süre önce beşiktaş tv'de yayınlanan "karakartal forum" programının yorumcularından birisiydi. i̇stanbul çarşı ve alen markaryan, çarşı'nın i̇stanbul'dan sonra en büyük ve etkili yerlerinden biri olan i̇zmir'e devamlı olarak ziyaretler gerçekleştirmekte ve anadolu'nun birçok bölgesine seyahat etmektedirler. quaresma adında bir kitabı bulunan alen markaryan aktif olarak makaleler, köşe yazıları ve şu an üzerinde çalıştığı kitabının yazımını sürdürerek yazarlığına devam etmektedir.

amigoluğun dışında balmumcu'daki aleni kebap salonu'nun işletmecisidir. evli ve bir kız çocuğu babasıdır. şu an akşam gazetesi'nde yazarlık yapmaktadır.

dış bağlantılar
 
 
 resmi sitesi 
 ayşe arman röportajı 
 alen’e amigo diye kız vermemişler 

1966 doğumlular
20. yüzyıl türk gazetecileri
21. yüzyıl türk gazetecileri
i̇stanbul doğumlu ermeni gazeteciler
türkiye ermenileri
yaşayan insanlar
beşiktaş jk
Kanji

kanji (漢字, かんじ, çin harfi anlamında), çince yazı karakterlerine japoncada verilen isim. bu yazı japonya'ya budizm ve konfiçyüsçü dini metinler yoluyla gelmiştir. i̇lk olarak wu hanedanı zamanında (4-6 yüzyıl), daha sonra han hanedanı zamanında (7-9 yüzyıl) ve son olarak 1185–1573 yılları arasında, çin'den japonya'ya geniş çaplı yazı geçişleri olmuştur.

çince karakterler japon diline girdiğinde çincedeki okunuşu (on 音, おん) ve karakterlerin kelime anlamlarının japoncada önceden beri kullanılan söylenişi (kun　訓, くん) olarak genellikle ikili bir telaffuza sahiptir. bir karakterin birden fazla on-okuması ve kun-okuması olabilir. karakterin kullanıldığı yere göre ses değişir. tek heceli çin dilinden gelen kanjinin, çok heceli japon dili için kullanımında sorunlar doğdu. bu sorunları çözmek için iki özgün japonca harf dizisi olan hiragana (平仮名, ひらがな) ve katakana (片仮名, カタカナ) alfabeleri kanjiden türetilerek oluşturulmuştur.

yakın dönemde japonya'daki dil reformları ile kanji kullanımı isimler, sıfat ve fiil kökleri ile sınırlanarak biçimleri sadeleştirildi. sayıları 10.000leri bulunan karakterlerin en çok kullanılan 1945 adedinin oluşturduğu günlük kullanım kanjileri (常用漢字, じょうようかんじ, jooyoo kanji) ve bu listeye ek olarak kişi isimlerinde kullanılmak üzere 984 karakterlik bir kişi adı kanjileri (人名用漢字, じんめいようかんじ, jinmeiyoo kanji-i) listeleri resmî olarak kabul edildi.

kaynakça

 
çince
Hiragana

: japonca yazmak için kullanılan hece yazısı. kanji adı verilen çince kökenli yazı karakterlerinin hızlı yazımından türemiş olup japoncada kullanılan üç temel yazım dizisinden birini oluşturmaktadır. erken dönemlerde daha ziyade kadınlar tarafından kullanılmıştır. daha sonraları japonya'daki dil reformları ile kelime köklerine getirilecek eklerde ve kanji yazımı zor olan harflerin yazımında kullanılmaya başlanmıştır. bugün aynı zamanda yabancı kelimelerin veya kanjilerin okunuşlarını göstermek için de kullanılmaktadır.

kırmızı ile gösterilen karakterler modern japoncada kullanılmamaktadır.

japonca'nın diğer yazım dizileri 
 kanji
 katakana

kana
hece yazısı
Katakana

katakana (片仮名, カタカナ), japonca yazmak için kullanılan hece yazısı. kanji adı verilen çince yazı karakterlerinin bir parçasının kullanılmasıyla oluştu. daha çok rahipler tarafından kullanılmaya başlandı. japonya'daki dil reformları ile yabancı kökenli kelimelerin yazımında kullanılmaya başlandı.

ayrıca sadeleştirme sonrası kullanımdan kalkan ヰ=(w)i ve ヱ=(w)e diye iki harf daha bulunurdu.

japonca'nın diğer yazım dizileri 

 kanji 
 hiragana

kana‎
hece yazısı
İhsan

i̇hsan (arapça: إحسان‎),  bir i̇slam dini terimidir.

i̇hsan gerek kur'an gerekse hadislerde geçen bir i̇slam dini terimidir. i̇hsan bir davranışı en güzel biçimde yapmak demektir. i̇slam genel olarak inanan kişinin ihsanla kulluk etmesini istemiş, ayrıca kur'an'da ebeveynleri ile ilişkilerde de ihsan ile davranılması gerektiğini belirtmiştir.

i̇hsan terimi ünlü cibril hadisi'nde de geçer. bu hadiste i̇slam'daki vahiy meleği cebrail (veya cibril) kişi kılığında i̇slam dininin son peygamberi muhammed'e çeşitli sorular sorar. sorulardan birisi de "i̇hsan nedir?" şeklindedir. peygamber soruyu şöyle yanıtlar "allah'a, onu görüyormuşçasına kulluk etmendir. sen onu görmesen dahi o seni görür.".

bunun dışında i̇slam'daki inançsal hareketlerden sufizmde ihsan kavramı sahip olduğu genel anlamın ötesinde, daha farklı bir deruni anlayışla tanımlanmıştır.

kaynakça 
  buhari, i̇man; müslim, i̇man

i̇slam terimleri
i̇slam ilahiyatı
tasavvuf felsefesi
Şehzade Camii

şehzade camii (şehzade mehmet camii ya da şehzadebaşı camii olarak da bilinir), i̇stanbul'un fatih ilçesinde yer alan ve mimar sinan tarafından yapılan cami, i. süleyman tarafından saruhan sancak beyi iken 1543'te 22 yaşında ölen oğlu mehmed adına yaptırılmıştır. camiyi 1543-1548 yılları arasında mimar sinan'a yaptırttı. mimar sinan'ın "çıraklık eserimdir" dediği camidir.

18,42 metrelik kubbesi 4 büyük yarım kubbeye yaslanır. şadırvan avlusu 12 sütunda 16 kubbelidir. i̇kişer şerefeli çift minaresi vardır. i̇maret ve medrese, tabhane, türbeler cami bahçesinde ve arka sokaktadır. caminin dış duvarında emine hanım çeşmesi bulunur.

şehzade türbesinin içi rengârenk çinilerle doludur. ortadaki sandukada şehzade mehmed, sağında şehzade cihangir yatar, solunda hümaşah sultan. şehzade türbesinin sol tarafında rüstem paşa'nın türbesi bulunur. diğer şehzade türbeleri vefa tarafındadır. dış avluda destari mustafa paşa'nın türbesi vardır.

galeri

kaynakça 
abdullah kuran:sinan:the grand old master of ottoman architecture,ada press publishers,1987.isbn 0-941469-00-x (i̇ngilizce)

dış bağlantılar 

 şehzade mehmet camii ve mimar sinan
 t.c. i̇stanbul valiliği (harika i̇stanbul) / şehzade camii tanıtım sayfası

mimar sinan'ın eserleri
fatih'teki camiler
selatin camileri
i̇stanbul'un tarihî alanları
M60 (makineli silah)

m-60 amerikan yapımı bir makineli tüfektir.alman mg42 tüfeğinden esinlenerek yapılmıştır. 7.62x51 mm´lik nato mermisi kullanır. bu silah seri, isabetli fakat üretimi pahalı bir silahtır. yaklaşık 2000 metre menzili ve 1100 metre kadar da etkili menzili vardır. amerika birleşik devletleri'nin ii. dünya savaşı'ndan sonraki bütün çatışmalarına girmiş bir tüfektir. gaz ve open bolt tekniği ile çalışır. deniz kuvvetlerinden helikopterlere kadar birçok alanda görev yapılmıştır.

kullanıcı ülkeler 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 

makineli silahlar
7.62 mm ateşli silah
Reggae

reggae, jamaika'ya özgü bir müzik türü. ritmini kalp atışından aldığı söylenir. jamaika usulü rock olarak da geçer. kökleri calypso, ska/rocksteady, rock'n roll ve hatta rythm and blues'a dayanır.

reggae'nin, genel olarak ska, dub ve ragga gibi jamaika'ya özgü tüm müzik türlerini tanımlamak için kullanıldığı sanılsa da yanlış bir algıdır, reggae ska ve rocksteady ile akraba fakat başlı başına apayrı bir türdür. 1960'larda jamaika'da ska ve rocksteady müziklerinden esinlenilerek doğmuştur. temposu ska ve rocksteady'ye göre daha yavaştır. özellikle roots reggae türü rastafarianizm ile içiçedir. i̇nanç, aşk, barış, yoksulluk, eşitsizlikler gibi temalar barındırır. 1970'lerden itibaren dünyada popülarite kazanmıştır. efsanevi sanatçı bob marley reggaenin dünya çapında tanınmasını sağlamıştır.

reggae müziğinde baslar büyük önem taşır. davul/perküsyon ritimleri afrika kökenli olup en ünlüsü nayahbingi ritmidir. bir diğer ünlü ritim one droptur ve üçüncü zamana vurgu yapar. bas ve davul arasındaki ilişki son derece ritmiktir. ayrıca her temel davul ritmi için bir isim vardır. örneğin warrior, foundation, stepper, rubadub, rockers veya two step gibi.

1960'ların sonunda o dönem ska/rocksteady yapan toots and the maytals'ın "do the reggay" isimli parçası ilk reggae parçası olarak kabul edilir. reggae müziğin gelişmesinde, 1950'lerden beri jamaika'ya müzik sağlayan (ilk başlarda amerika'dan getirttikleri rythm&blues plaklarını çalıyorlardı sonradan lokal prodüksiyona başladılar) efsane prodüktör sir coxone dodd ve stüdyosu studio one'ın çok önemli bir payı vardır. bütün büyük isimler işe o'nun sayesinde başlamıştır. o dönemin iki diğer önemli plak şirketi treasure island ve trojan'dır.

reggae 1970'lerde analog imkânlarla yapılan bir müzik iken 1980'lerin ortalarından itibaren dönemin teknolojik gelişmeleriyle doğru orantılı olarak dijital bir sounda doğru yol almıştır.

1980'lerde yapılan prodüksiyonlar dijital ve analog soundun bir sentezidir. 1990'lı yıllarda kaliteli reggae/dub prodüksiyonu daha çok i̇ngiltere'ye kaymış, özellikle 2000'lerde jamaika'da az da olsa oldschool yapımlar devam etse de sound dancehall/ragga ya dönmüştür.

shaggy gibi isimler ragga/dancehall tarzında çalışmalar yapıp jamaika'yı yine popülerleştirdiler. son yıllarda sean paul, kevin little ve kid kurup ragga/dancehall'un tanınmasında büyük rol oynadı. ancak yukarıda da bahsettiğimiz gibi reggae nin bugün popüler olan dancehall ragga ile alakası yoktur, ne vibes olarak ne sound olarak ne de sözler ve kafa olarak. bugün artık jamaika'da roots reggae prodüksiyonu yapan yeni isimler çıkmamakta ve sadece kalça sallama üzerine bir müzik anlayışı devam ettirilmektedir. buna karşılık roots rastafarian reggae bütün dünyada bu müziğe gönül verenleri etkisine almış ve pozitif dalgalarını yaymıştır.

ayrıca bakınız 
 ais ezhel
 jamaika
 rastafarianizm
 dub
 rocksteady
 haile selassie
 bob marley
barrington levy
 damian marley
 marcus garvey
 ub40
 rihanna
 sly and robbie
 scientist
 barrington levy
 sattas
Roksana

roksana veya rûşeng (grekçe: ῥωξάνη; eski i̇ranca: raoxshna), makedonya kralı i̇skender'in, i̇ran'ı işgal ederken ahameniş i̇mparatoru iii. darius'u mağlup ettikten sonra evlenmiş olduğu baktriyalı  veya soğd asıllı prenses. mö 340 yılı civarında doğan roksana, mö 310 yılı civarında ölmüştür.

kaynakça 

mö 310'larda ölenler
mö 340'larda doğanlar
antik cinayet kurbanları
mö 4. yüzyıl kadınları
baktriya
mö 4. yüzyılda i̇ranlılar
HyperTransport

çok yüksek aktarım (hypertransport™) amd (advanced micro device) firmasının yeni işlemcilerinde kullandığı yüksek hızlı vadeden, düşük gecikme süresi sağlayan, sunucu ve ana çatı bilgisayarlar arasındaki haberleşme süresini düşüren yeni bir teknolojidir.

özellikleri 
 veriyolu tipi: çift, tek, adresten adrese
 adres genişliği: 2, 4, 8, 16 ya da 32 bit
 bant genişliği: 100 mbayt'tan 11.2 gb/saniyeye
 veri hızı: 22.4 gigabayt/saniyeye kadar
 i̇şlemci tabanlı mı? evet
 çoklu işlemci desteği var mı? evet
 sinyalleme: 100 ohm'luk farklı bir dirençle 1.2-v düşük voltajlı farklı sinyalleme (lvds)

dış bağlantılar 
 
 hypertransport consortium

amd hypertransport™ technology 

advanced micro devices
veri yolları
Robert E. Lee

robert edward lee (d. 19 ocak 1807, virginia, abd - ö. 12 ekim 1870, virginia, abd), amerikan i̇ç savaşı sırasında (1861-

1865) konfederasyon ordusunun komutanıdır.

hayatı 
19 ocak 1807 tarihinde virginia'nın westmoreland ilinde doğmuştur. west point askeri akademisinden 1829 yılında mezun olmuş, meksika savaşı'na süvari subayı olarak katılmış ve 1861 yılının nisan kadar süren parlak bir askerlik kariyeri sonunda, bu tarihte abd ordusundan ayrılarak konfederasyon ordusuna katılmış, önce batı virginia kuvvetlerinin ve ağustos 1861 tarihinden sonra da tüm konfederasyon ordusunu başına geçmiştir. silah, malzeme ve sayı bakımından kendisinden çok üstün bir kuvvet karşısında başarı ile mücadele etmiş ancak, 9 nisan 1865 tarihinde virginia appomattox'da abd ordusuna teslim olmak zorunda kalmıştır.

savaştan sonra “başkan washington koleji”nin (sonradan washington ve lee koleji) müdürlüğünü yapmıştır. 12 ekim 1870 tarihinde virginia'nın lexington kentinde ölmüştür.

2020 yılında gerçekleşen george floyd protestoları sırasında heykelleri tahrip edilmiştir.

ayrıca bakınız
jefferson davis
stonewall jackson

kaynakça

1807 doğumlular
westmoreland county, virginia doğumlular
1870 yılında ölenler
washington ailesi
19. yüzyılda amerikalılar
19. yüzyılda hristiyanlar
amerikalı subaylar
i̇ngiliz asıllı amerikalılar
amerikan i̇ç savaşı'nda kişiler
meksika-amerika savaşı'nda amerikalılar
Christopher Robert

christopher robert new york'lu olup, amerika birleşik devletleri sınırları dışında açılan en eski amerikan okulu olan robert kolej'in kurucusudur. tam adı christopher rheinlander robert'tir. robert kolej'in kurucusu cyrus hamlin olarak bilinse de, robert kolej ismini christopher robert'ten alır. zengin yatırımcı christopher robert kırım savaşı sırasında tanıştığı inşaat mühendisi, mimar cyrus hamlin'e robert kolej'i kurmak için gerekli mali yardımı sağlar. bunun üzerine hamlin hayallerindeki okulu açar ve christopher robert'in anısına okula robert kolej ismi verilir.

robert kolej'in bugün sahibi olduğu arazi de christopher robert'in araya girip, maddi olarak fedakarlık etmesi sayesinde ahmet tevfik paşa'dan alınmıştır.

19. yüzyılda amerikalılar
amerikalı iş insanları
new york (eyalet) doğumlular
amerika birleşik devletleri-türkiye ilişkileri
robert lisesi
Sovyet (konsey)

sovyet, çarlık rusyası'nda 1905 devrimi sırasında kurulan ve ekim devrimi'nden sonra sovyetler birliği'nin siyasal temelini oluşturan konseyler.

i̇lk sovyet, 1905 yazında rus devrimi sırasında i̇vanovo – voznozensk'de 70.000 grevci işçi tarafından seçilen temsilcilerden oluştu. ekim – aralık 1905 arasında çarlığın baskılarına karşın, çarlıkla savaşmak üzere büyük kentlerde işçi sovyetleri oluşturuldu ve yönetimi büyük ölçüde ele aldı. bolşevikler, dünyada ilk örnek olan sovyetleri, devrimci erkin çekirdeği olarak değerlendirdiler. menşevikler'in görüşleriyse, bunları yerel yönetim organları sayma doğrultusundaydı. 1905 sonunda ezilen hareket 1917 şubat devrimi sırasında yeniden canlandı. devrimi izleyen günlerde köylülerin ve askerlerinde katılmasıyla işçi, köylü, asker sovyetleri kuruldu. burjuva geçici hükûmeti karşısınnda sovyetlerin varlığı ülkede ikili erk yarattı. 25 ekim (7 kasım) 1917'de geçici hükûmetin devrilmesiyle tüm ülkede devlet erki, i̇şçi, asker ve köylü temsilcileri sovyetleri’ne geçti.

ayrıca bakınız
 i̇kili iktidar
 erzincan sovyeti

kaynakça 

sovyetler birliği tarihi
rusya tarihi
sovyet

sol komünizm
sosyalizm
rusça deyişler
Chuck Yeager

charles elwood yeager (13 şubat 1923 - 7 aralık 2020), amerikalı pilot.

1923'te amerika birleşik devletleri'nin virginia eyaletinde doğdu. ii. dünya savaşı sırasında amerika birleşik devletleri hava kuvvetleri emrinde savaştı.

savaş sona erdikten sonra hava kuvvetlerinden ayrılmadı ve test pilotu oldu. 14 ekim 1947'de roketlerle takviye edilmiş bell x-1 uçağını test ederken, ses hızını aşan ilk insan unvanını kazandı. daha sonra askeri kariyerinde general rütbesine kadar yükseldi.

1923 doğumlular
2020 yılında ölenler
batı virginia doğumlular
ii. dünya savaşı'nda amerikalı as pilotlar
amerikalı test pilotları
amerika birleşik devletleri hava kuvvetleri generalleri
vietnam savaşı'ndaki amerikalı askerler
collier kupası sahipleri
başkanlık özgürlük madalyası sahipleri
bronz yıldız madalyası sahipleri
liyakat nişanı (amerika birleşik devletleri) sahipleri
mor kalp nişanı sahipleri
national aviation hall of fame üyeleri
havacılık öncüleri
harmon kupası sahipleri
pakistan'daki amerikalı gurbetçiler
amerika birleşik devletleri havacılık tarihi
mackay kupası sahipleri
air medal sahipleri
gümüş yıldız sahipleri
Númenor

númenor, tolkien mitolojisinde kurgusal bir coğrafi bölgedir.
orta dünya ve aman'ın arasında, büyük denizin ortasında bir adada dúnedain'lerin yaşadığı krallıktır. ada melkor'la savaşan sadık insanlara valar tarafından denizin ortasından çıkarılarak hediye edilmiştir. númenor'un çöküşü akallabêth'de anlatılmaktadır.

"hediye edilen ülke" anlamına gelen andor, arda'nın atlantis'i; númenor'un elfçe isimlerinden biridir. bu, güneşin i̇kinci çağının sonunda büyük deniz belegaer sularına gömülen büyük ada krallığıdır. undying lands (ölümsüz topraklar) ile orta dünya arasında bulunan bu adada yaşayan numenorlular özellikle denizlerde büyük bir güç haline gelmişler fakat güçlendikçe kibirlenmişlerdi. sonunda sauron'un da çabaları ile valar'a savaş açan numenorlular kendi sonlarının da gelmesine neden olmuşlardır. ve denir ki aman topraklarına ayak basan ar-pharazôn ve savaşçıları son savaş'a ve hüküm günü'ne dek unutulmuş mağaralar'da hapis kalacaklardı.

ancak númenor'lular arasında valar'a sadık kalanlar da olmuştur. kendilerine "vefakarlar" diyen bu grup, yılları boyu andunie lordlarının koruması altında yaşamış ve son andunie lordu amandil'in oğlu elendil tarafından çöküşten kurtarılmışlardır. númenor'un çöküşünden kurtulmayı başaran elendil ve takipçileri orta dünya'ya gelir. elendil arnor krallığını, oğulları isildur ve anarion ise gondor krallığı'nı kurar. bu iki krallık "sürgündeki krallıklar" olarak bilinir.

coğrafya
numenor  her biri kendisine özgü jeolojik ve fiziksel özelliklere sahip tam altı farklı bölgeye ayrılmaktadır. bunlar forostar (kuzey toprakları), andustar (batı toprakları), hyarnustar (güneybatı toprakları), hyarrostar (güneydoğu toprakları), orrostar (doğu toprakları) ve mitalmar'dır (i̇ç topraklar). forostar nemli subtropikal ormanlar,andustar geniş sıcak ovalar ve maki bahçeleri,hyarnustar okyanusal iklim, hyarrostar çöller ve kanyonlar, orrostar ılık tundralar ve karlı taygalar, mitalmar ise bozkırlar ile kaplıdır. bölge geniş bir ekosistemik çeşitliliğe sahiptir ve tolkien arşivlerinde orta dünyada olmayan pek çok kuş ve bitki türüne ev sahipliği yaptığı belirtilmiştir.

kaynakça 

numenor
orta dünya krallıkları
Annapurna

annapurna, himalayalarda bulunan bir dizi zirvedir. 55 km uzunluğunda olan bu silsile üzerinde bulunan annapurna i, 8.091 metre (26.538 ft) yüksekliğindedir ve bu da onu dünyanın onuncu en yüksek zirvesi ve sekizbinlik dağlarından biri yapar. annapurna sanskritçede "hasat tanrıçası" anlamına gelir.

annapurna masifi 6 ana zirve barındırır:

annapurna i 8.000 metrelik ilk tırmanılan zirvedir. maurice herzog ve louis lachenal'dan oluşan fransız ekip zirveye 3 haziran 1950'de ulaşmıştır.

3 şubat 1987'de jerzy kukuczka ve artur hajzer'den oluşan polonya ekibi, sekizbinlik bir dağın ilk kış tırmanışını yapmışlardır.

şu ana kadar sadece 191 kişi zirvesine ulaşabilmiştir.

dış bağlantılar 
 peakware - annapurna  (i̇ngilizce)
 annapurna haritası

nepal'deki dağlar
nepal'deki sıradağlar
sekizbinlikler
Anduin

anduin, tolkien evreninde hayali ırmaktır.

"ulu irmak" diye de adlandırılır. orta dünya'nın kuzeybatısındaki en büyük ırmaktır. ered mithrin'den doğup güneye doğru yaklaşık 1500 mil boyunca akar ve belfalas koyu'nda büyük deniz'e ulaşır.

orta dünya nehirleri
Angband

angband, tolkien'in hayalî evreni eä'daki mekanlardan biridir.

şeytani vala melkor'un ilk ve asıl yeraltı krallığı utumno'dur; fakat valar lambalarının yok edilmesini izleyen karanlık çağlarda melkor, beleriand'ın kuzeyinde angband (demir zindan) adı verilen büyük bir cephanelik ve yeraltı kalesi daha inşa etmiştir. yıldızların i̇lk çağı'nın sonunda utumno yok edilmiş ve melkor zincire vurulmuş fakat güçler savaşı sırasında esas surları yok edilmekle birlikte angband'ın kuyuları ve zindanları zarar görmemiştir. melkor'un esir olduğu dört yıldızışığı çağı boyunca sauron'un önderlik ettiği hizmetkarları ve emrindeki kötü ruhlar angband'ın derinliklerinde saklanmışlardır. melkor yeniden güçlenerek valar ağaçlarını yok edip silmarilleri ele geçirdiğinde, yine angband'a kaçmıştır. şeytanlarını çağırarak angband'ı eskisinden daha büyük ve daha güçlü biçimde yeniden inşa etmiştir. angband'ın üzerinde güçlü surlar görevini görmek üzere, üç doruklu volkanik bir dağ olan thangorodrim'i yaratmıştır. güneşin i̇lk çağı ile mücevherler savaşı boyunca melkor angband'da hüküm sürmüş ve şeytanlar ile ejderhalar gibi çeşitli canavarlar yaratmıştır. pek çok kez saldırıya uğrayan angband, öfke savaşı ile büyük muharebe'ye dek düşmemiştir. ancak valar, maiar ve eldar ordularının tüm gücü, angband'ın surlarını geçerek, şeytanlarını yok etmeye ve melkor'u da boşluğa fırlatıp atmaya yetmiştir. meydana gelen muharebe o kadar şiddetli olmuştur ki, yalnızca angband yok edilmekle kalmamış, beleriand topraklarının tamamı da sulara gömülmüştür.

orta dünya kaleleri
Ered Luin

ered luin, tolkien evreninde hayali coğrafi bölgedir.

beleriand'daki elf ülkelerinin doğu sınırını oluşturan büyük dağ sırası ered luin ya da mavi dağlar idi. bu dağlar aynı zamanda, belegost ve nogrod'daki ikiz cüce (dwarfs) krallıklarının bulunduğu yerdi. fakat güneşin i̇lk çağının sonunda beleriand'daki elf ve cüce krallıkları yok olduğunda, çok ufak bir kısmı dışında mavi dağlar'ın da tamamı sulara gömüldü. dağların su üstünde kalan kısmı ise, gulf of lune (hilal körfezi) ile ikiye bölünmüştü. daha önce beleriand'da yaşayan falathrim elflerinin efendisi lord círdan burada, eldar'ın orta dünyadaki son limanı olan grey havens'ı (gri liman) kurdu. mavi dağlar'ın batısında beleriand'dan geriye kalan ve lindon adı verilen küçücük toprak parçasının üzerinde ise, orta dünya'da yaşayan son yüksek eldar kralı gil-galad'ın krallığı bulunuyordu. üçüncü çağ boyunca lindon elf ülkesi olarak kaldı ve mavi dağlar da birkaç farklı cüce boyunun evi oldu.

orta dünya dağları
Korumalı kip

korumalı kip (i̇ngilizce: protected mode), x86 (286 ve üstü intel ailesi ve uyumlu (amd,via vb.) ) işlemcilerde bellek adreslerine erişim belirli kısıtlamar çerçevesinde olur. yani her uygulama her istediği bellek adresini istediği gibi kullanamaz. her bellek bölgesinin erişim hakları descriptor denen kayıtlarla saklanır. bu kayıtların arka arkaya dizilimi ile hafızanın tamamen adreslendiği bellek haritası (memory map) oluşturulur.

i̇şletim sistemleri
CPL (bilişim)

cpl, code privilege level (kod yetki düzeyi) x86 işlemcilerde descriptor tarafından ayarlanan ve o kodun çalıştığı yetki seviyesini (privilage level) gösteren 2 bitlik değerdir.

0 en yüksek yetki seviyesidir, ring 0 diye geçer. 3 ise en düşük değerdir, ring 3 olarak geçer. arada ring 1 ve ring 2 diye tanımlanan başka seviyeler olmasına karşın işletim sistemlerinin çoğu yalnızca ring 0 ve ring 3 seviyelerini kullanırlar.

ayrıca bakınız 
 kernel mode
 protected mode
 user mode

i̇şletim sistemleri
Brendibadesi

brendibadesi (o.l.: brandywine), tolkien'in kurguladığı hayalî orta dünya evreninde bir nehirdir.

üçüncü çağ'da eriador'un üç büyük ırmağından biri idi. tepelerden aşağıya, yok olan arnor krallığının bir zamanlar merkezini oluşturan evendim gölü kıyısındaki annúminas'tan geçerek güneybatıya doğru akan bu ırmak, shire ile eski orman'ı geçtikten sonra mavi dağlar'ın güney ucundan denize dökülüyordu.

etimoloji 
bütün nehir boyunca yalnızca iki yerden geçit vardı: bunlar, shire'ın güneyindeki sarn geçidi ile shire'ın doğusunda, eski orman'ın hemen kuzeyinde ve büyük doğu yolu'nun üzerinde yer alan bridge of stonebows (taşkemerler köprüsü) idi. irmağın elfçe ismi, rengine atfen ve "sarı-kahverengi ırmak" anlamına gelen branduin idi. brandywine adı ise, shire'ın doğu sınırını belirlediğinden "sınır-suyu" anlamına gelen ırmağın asıl hobbitçe ismi branda-nîn'in ortak lisan'a tercüme edilmiş halidir. zamanla bu ad, "eski bira" anlamına gelen bralda-hîm biçiminde bozulmuş olduğundan, brandywine olarak tercüme edilmiştir.

orta dünya nehirleri
Bree (Orta Dünya)

bree, j. r. r. tolkien'in kurgusal orta dünya evreninde bir şehirdir.

güneşin i̇kinci çağında bozdiyar'dan gelen insanlar tarafından kurulan bree, bree eli'nin başköyü idi; diğer köyler ise koyak, tokay ve staddle adını taşıyordu. shire'ın doğusunda ve bir zamanlar arnor krallığının merkezini oluşturan topraklarda büyük doğu yolu ile kuzey yolunun kavşak noktasında bulunan köyde sayısı yüze yaklaşan hobbit ve i̇nsan yaşıyordu. yüzük savaşı dönemine gelindiğinde bree oldukça küçülmüş ve arnor krallığının güçlü döneminde sahip olduğu önemi fazlasıyla yitirmişti. fakat, angmarlı cadı kral'ın arnor'a vermiş olduğu zararın büyüklüğü göz önüne alındığında, bree'nin tamamen yokolmaması epey şaşırtıcıdır. yokolmayışının nedenlerinden en önemli iki tanesi kuşkusuz, kuzeyli kolcuların sağladığı koruma ile iki ana ticaret yolunun kavşak noktasında bulunmasıdır. bu yollarda seyahat edenler için bree'nin ünlü olmasının nedeni, bölgenin en eski hanı ve hem yakın hem uzak bölgelerden gelen haber ve dedikoduların duyulabileceği tek yer olan, sıçrayan midilli hanı idi.

orta dünya şehirleri
Celeborn

celeborn, tolkien’in eseri yüzüklerin efendisi’nde, lord celeborn (keleborn), galadriel’in elf kocası, galadhrim beyi ve galadriel ile birlikte lothlórien’in yöneticisidir. teleri elfi'dir. i̇lk çağ'da doriath prensi'dir. lórien efendisi olarak üçüncü çağ’da tanınmıştır. elrond’un eşi celebrian’ın babası, dolayısı ile arwen akşamyıldızı’nın dedesidir. ayrıca i̇lk çağ elf kralı thingol’ün hısmıdır. celeborn, sindarin dilinde “(uzun) gümüşi ağaç” demektir.

kendisine, lórien beyi, galadhrim efendisi veya altın ormanın efendisi diye farklı şekillerde de hitap edilir. lothlórien’de sadece lord celeborn veya lord olarak anılır.

peter jackson’ın yüzük kardeşliği filminde bu rolü marton csokas oynamıştır.

celeborn ve galadriel'in hayatı bitmemiş öyküler kitabında farklı versiyonlarda anlatılmıştır. orta dünya'daki yaşantılarına dair iki farklı versiyon mevcuttur. i̇lkinde celeborn ve galadriel, alqualondë'deki ilk akraba kıyımında ufak bir mücadeleden sonra birlikte orta dünya'ya doğru yolculuğa çıkarlar ve doriath'a gelirler. diğer versiyonda galadriel, noldor ile beraber helcaraxe'den geçer ve doriath'a gelir. kardeşi finrod, nargothrond'a gitmesine rağmen kendisi kalır. çünkü ileride evleneceği celeborn ile tanışmıştır ve aralarında büyük bir aşk vardır. nargothrond ve gondolin düşmeden önce orta dünya'ya gelmişlerdir ve elfler tarafından eriador'un beyi ve hanımı unvanını almışlardır.

celebrimbor ile birlikte eregion yöneticiliği de yapmışlardır. ayrıca celeborn, eregion'un düşüşünde mücadele etmiştir. 3. çağın ortalarında amroth'un kaybolmasından sonra elflere sahip çıkmak için lorien'e kalıcı olarak yerleşme kararı almışlardır. lorien krallık olmasına rağmen kral ve kraliçe unvanlarını almamışlardır. çünkü kendilerini elflerin doğudaki son ileri karakolu olan bu güzelim şehri korumaya adamışlardı. lorien'in beyi ve hanımı olarak bilinirler. lorien, yüzük savaşları döneminde dol guldur tarafından üç defa saldırıya uğradı. her saldırı celeborn, galadriel, nenya'nın gücü ve galadhrim sayesinde püskürtüldü. tek yüzük yok edildikten sonra celeborn, sayısız tekneyle anduin'i geçti. birkaç gün içinde dol guldur'u ele geçirdi, galadriel kalenin duvarlarını yıktı ve orman temizlendi. celeborn, dol guldur'un yer aldığı toprakları aldı ve doğu lorien olarak isimlendirdi.

filmdekinin aksine celeborn gümüş saçlıdır ve galadriel orta dünya’dan ayrıldığında, celeborn bir süre daha kalmıştır. galadriel'in gidişinden sonra ayrıkvadi'deki torunlarının yanına, elrond'un oğulları olan elrohir ve elladan'ı görmeye gitmiştir. ancak hanımına ve kızına duyduğu sevgi nedeniyle daha fazla orta dünya'da kalamaz ve dördüncü çağ’da, valinor’a gitmek üzere orta dünya’dan ayrılır. “aragorn ve arwen’in öyküsü”, kısa süre sonra lórien’in tamamen boşaltıdığını anlatır. celeborn’un, eski zamanların anılarını aktaran son kişi olduğu söylenir.

celeborn ayrıca tol eressëa’da büyüyen beyaz ağaç’ın adıdır. galathilion ağacının tohumundan büyümüştür, valinor’un i̇ki ağacı’nın daha yaşlı olanıdır. númenor ve gondor’un ak ağaçları’nın atasıdır.

kaynakça 

kurgusal erkek karakterler
Meriadoc Brandybuck

meriadoc brandybuck, shire'lı bir hobbittir. üçüncü çağın 2982. yılında doğan meriadoc brandybuck, erdiyarı'nın efendisi saradoc brandybuck'ın oğludur.

üçüncü çağ'ın 3018 yılında merry, yüzük kardeşliği'nin dört hobbit üyesinden biri olarak seçildi. kardeşlik ile birlikte mordor'un derinliklerine gitmek, frodo'nun yüzüğü atmasına yardımcı olmak görevini üstlenirken hiç tereddüt etmedi. kardeşlik kafilesi ile birlikte moria'da savaştı ve gandalf'ın köprüden düşüşüne ve soyu tükenmiş olan balrogların son ferdiyle savaşmasına tanık oldu.

kafilenin geri kalanıyla -aragorn'un liderliğinde- lothlórien'e gitti ve bizzat üç yüzüğün taşıyıcısından biri olan galadriel'le yüz yüze görüştü ve ondan elf pelerini hediyesi aldı.

kardeşliğin son konak yeri olan amon hen'de arkadaşı pippin ile birlikte, uruklar dört bir yanlarını sarmışken, gondor'un başkomutanı ve cesur kahramanı olan kardeşlik üyesi boromir tarafından kurtarıldılar. boromir ile birlikte orklarla savaşırken boromir'in yardımına kimsenin gelmeyişine ve boromir'in öldürülüşüne tanık oldular. boromir birçok ok yiyerek pippin ve merry'nin kaçırılmasını izlemeye mecbur kaldı. kardeşlik bozulana dek pek çok macera atlattı ve bu olayın ardından arkadaşı pippin (peregrin took) ile birlikte uruklar tarafından esir alındı.

uruklar rohirrim'in saldırısına uğradığında kurtulan iki hobbit merry ve pippin, fangorn ormanına sığınarak entlerin isengard'a saldırmaya ikna edilmesinde önemli rol oynadılar.

merry daha sonra rohan kralı théoden'in hizmetine girdi. pelennor çayırları savaşı'nda éowyn'in angmarlı cadı kral'ı öldürmesine yardım ederek kahraman oldu. bu olayda ölümden dönen merry'yi, aragorn iyileştirdi.

aynı yıl daha sonra shire'a geri döndüğünde, subaşı savaşı'nda şef'in adamlarını bozguna uğrattı. merry daha sonra estella bolger ile evlenerek, erdiyarı efendisi olarak babasının yerini aldı.135 cm boyunda olan merry ve pippin tarihteki en uzun hobbitlerdi.

dördüncü çağın 63. yılında rohan kralı eomer'i ziyaret etmiş , onu son görenlerden olmuştur. dördüncü çağın 64. yılında merry ve pippin, shire'dan ayrılarak hayatlarının geri kalanını geçirmek üzere rohan ve gondor'a gittiler. burada öldüklerinde büyük bir onurla minas tirith'in kral mezarlığı'na gondor krallarının mezarlarının yanına gömüldüler.

kaynakça 

orta dünya hobbitleri
kurgusal erkek karakterler
yüzüklerin efendisi karakterleri
Peregrin Took

peregrin took, j. r. r. tolkien`in kurgusal evrenindeki karakter, pippin ismiyle de bilinmektedir, shire'lı bir hobbittir. üçüncü çağın 2990. yılında doğan peregrin took, shire şerifinin oğludur.

frodo baggins'in sadık bir arkadaşı ve 2. dereceden kuzeni olarak 3019 yılında yüzük seferine katıldı. moria'da gandalf'ın balrog ile dövüşüne tanık oldu. aragorn'un liderliğinde lothlorien'e geldi ve galadriel'in evinde ağırlanarak, oradan hediyeler alıp, kardeşliğin son durağı olan amon hen'de onların hayatını kurtarıp kimsenin yardımına gelmeden yüzlerce orka karşı savaşıp, birçok ok yiyip ölen boromir'i çaresizce izlemek zorunda kaldı ve sonunda uruk-hai'ler tarafından kaçırıldı. yüzük kardeşliği bozulana dek kardeşlik ile birlikte pek çok macera atlattı ve bu olayın ardından arkadaşı merry (meriadoc brandybuck) ile birlikte uglúk ve grishnakh uruk-hailer ve orklar tarafından esir alındı. şanslı bir biçimde fangorn ormanı'na sığınan iki hobbit, ent ağaçsakalı ile karşılaşıp entlerin isengard'a saldırmaya ikna edilmesinde önemli rol oynadılar.

daha sonraları gandalf, saruman'ın küresine baktığı ve gondor'un tehlikede olduğunu gördüğü için pippin'i gondor'a götürdü ve pippin burada gondor'un hizmetine girerek kale bekçisi unvanını aldı ve kral vekilinin oğlu faramir'in hayatının kurtarılmasına yardımcı oldu. mordor'un kara kapısı önünde yapılan savaşta pippin bir trol öldürerek ün kazandı ve savaş alanında merry'yi de bularak ona göz kulak oldu.

aynı yıl daha sonra shire'a döndüğünde, bywater savaşı'nda dövüştü. tam tamına yüz otuz beş santimetre boyunda olan merry ile pippin tarihteki en uzun hobbitlerdi; bu boylarını içtikleri ent içeceklerine borçluydular.

dördüncü çağın 14. yılında pippin, "shire şerifi" oldu ve bu görevini 64. yıla dek sürdürdü. merry ile birlikte hayatlarının geri kalanını rohan ve gondor'da geçirmeye karar verdiler ve burada öldüklerinde büyük bir onurla kral mezarlığına gömüldüler.

kaynakça 

orta dünya hobbitleri
yüzüklerin efendisi karakterleri
erkek film karakterleri
Çember

çember ya da dönge, düzlemde sabit bir noktaya eşit uzaklıkta bulunan noktaların kümesinin oluşturduğu yuvarlak, geometrik şekil. çemberin çevrelediği 2 boyutlu alana daire denir.

tanımda bahsi geçen sabit noktaya çemberin merkezi, eşit uzaklıkların her birine yarıçap, yarıçapın iki katı uzunluğa ise çap denir. genellikle, merkez o, yarıçap r, çap ise r (büyük r harfi) ile gösterilir (r=2r). çemberde sonsuz yarıçap ve çap vardır. yarıçap ve çapların uzunlukları sabittir.

çember üzerindeki iki noktayı birleştiren doğru parçasına ise kiriş adı verilir. çemberde sonsuz sayıda kiriş vardır. kirişlerin uzunlukları farklı olabilir. bu anlamda, merkeze göre birbirine simetrik olan iki noktayı birleştiren doğru parçasının uzunluğu aynı zamanda çapa eşittir. çap en uzun kiriştir.

analitik geometride çemberin denklemi x y-koordinat sisteminde şu biçimde yazılabilir:

 

eğer çemberin merkezi koordinat sistemi içinde (0,0) noktası olursa, yukarıdaki ifade

 

şeklinde de yazılabilir ve bu çembere yarıçap 1 olduğunda birim çember denir.

çevre formülü 

yarıçapı r olan bir çember için çevre  sayısının formülünden bulunur

 

formülüyle bulunur.

çemberin özellikleri 

 çemberin iki noktası arasında kalan parçaya çember yayı (çember parçası) denir.
 bir kesenin, çember içerisinde kalan parçasına kiriş denir.

 çemberi iki eş parçaya ayıran doğru parçasına çap denir. merkezden geçen kiriş, çaptır.

 merkez ile, çember üzerindeki bir noktayı birleştiren doğru parçasına yarıçap denir. küçük r (r) ile gösterilir.
 çember, bulunduğu düzlemi; çemberin iç bölgesi, dış bölgesi ve kendisi olmak üzere üç bölgeye ayırır. çemberin kendisi ve iç bölgesinin birleşimine daire denir.

çemberin açıları 

çemberin merkezi, merkez açının köşesidir. çevre açının köşesi, çemberin üzerindedir. merkez açının içinde kalan çember parçasına, merkez açının gördüğü yay; çevre açının içinde kalan çember parçasına, çevre açının gördüğü yay denir. merkez açının kenarlarının, çemberi kestiği noktaların arasındaki yaylardan birisi majör, yani büyük çember yayı, diğeri de minör, yani küçük çember yayıdır. merkez açının gördüğü yay, minör yaydır. merkez açının ölçüsü, 0 ile 180 derece arasında, çember yaylarının ise, 0 ile 360 derece arasındadır.

ayrıca bakınız
 matematiksel şekillerin listesi
Albatros

diomedeidae veya albatros, procellariiformes takımına bağlı bir kuş familyasıdır.

taksonomi 
1996 yılından beri dört cinse ayrılmalarına karşın türleri üzerine yapılan tartışmalar değişkenlik mevcuttur. iucn ve birdlife international 22 yaşayan türü kabul ederken itis 21 (t. steadi hariç) türü kabul etmektedir.

 diomedea
 diomedea exulans
 diomedea antipodensis
 diomedea amsterdamensis
 diomedea) dabbenena
 diomedea sanfordi
 diomedea epomophora
 phoebastria
 phoebastria irrorata
 [phoebastria albatrus
 phoebastria nigripes
 phoebastria immutabilis
 thalassarche
 thalassarche melanophris
 thalassarche) impavida
 thalassarche cauta
 thalassarche steadi
 thalassarche eremita
 thalassarche salvini
 thalassarche chrysostoma
 thalassarche chlororhynchos
 thalassarche carteri
 thalassarche bulleri
 phoebetria
 phoebetria fusca
 phoebetria palpebrata

dış bağlantılar 

 
 hanzab complete species list (handbook of australian, new zealand and antarctic birds.)
 birdlife international save the albatross campaign
 the agreement for the conservation of albatrosses and petrels  (acap)
 albatross: don roberson's family page 
 tracking ocean wanderers  the global distribution of albatrosses and petrels: results from the global procellariiform tracking workshop, 1–5 september 2003, gordon's bay, south africa. birdlife international
 albatross videos  on the internet bird collection
 albatross species profile  at the wwf

kaynakça 

diomedeidae
göçmen kuşlar
deniz kuşları
Bayağı bıldırcın

bayağı bıldırcın (coturnix coturnix), sülüngiller (phasianidae) familyasından 18–20 cm boyunda, küçük başlı, narin ve sert gagalı kuş türü.

özellikler 
başı koyu kahverengi ve gözlerinin çevresi beyaz halkalıdır. otlar, tahıl tarlaları ve bodur ağaçlıklı alanlarda gezinerek tohum, kurtçuk ve böceklerle beslenir. yuvasını çalılıklar altında eştiği bir çukurda yapar. sarı kahverengi benekli 7-15 yumurta yumurtlar. yılda 2-3 defa kuluçkaya yattığı olur. üç haftada yumurtadan çıkan yavrular, hemen analarının peşlerine takılarak kurtçuk ve böcek yemeye başlarlar.

yayılış 
bıldırcınlar ağustos-eylül-ekim aylarında afrika’ya göç ederek kışı geçirir. mart-nisan-mayıs'ta tekrar rusya ve romanya bozkırlarına dönerler. gece alçaktan uçarak göç ettiklerinden ağ kurularak rahatlıkla yakalanırlar.

dış bağlantılar 
 

sülüngiller
asgari endişe altındaki türler
göçmen kuşlar
av hayvanları
avrupa kuşları
türkiye'deki kuşlar
pakistan'daki kuşlar
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi

i̇stanbul devlet güzel sanatlar akademisi (i̇dgsa), bugün mimar sinan güzel sanatlar üniversitesi ismiyle eğitimine devam eden yükseköğretim kurumunun 1928-1982 yılları arasındaki unvanıdır.

tarihi 
osman hamdi bey tarafından 1882'de mekteb-i sanayi-i nefise-i şahane adıyla kurulan ve ülkedeki ilk sanat ve mimarlık yüksek okulu olan eğitim kurumu 1928'de güzel sanatlar akademisi adını aldı. akademi 1969'da 1172 sayılı devlet güzel sanatlar akademileri kanunu'nun kabul edilmesiyle birlikte bilimsel özerkliğe kavuştu. 

1980 yılındaki askerî darbe sonrası 1982'de çıkan kanunla akademilerin üniversiteye dönüşmesi ve kurulan yök'e bağlanması kararı ile kurum adını mimar sinan üniversitesi olarak değiştirdi. 2004 yılında mimar sinan güzel sanatlar üniversitesi adını almıştır.

öğrencileri 
kurumda öğrenim gören veya kurumdan mezun olan kayda değer kişiler şu şekildedir:

 feridun akozan
 cihan aktaş
 özdemir altan
 beril anılanmert
 fazıl aysu
 cihat burak
 turgut cansever
 faruk cimok
 sadi diren
 atilla dorsay
 ayhan işık
 mümtaz işıngör
 gencay kasapçı
 zeki müren
 tülin onat
 tahsin öztin
 hamit kemali söylemezoğlu
 suavi tedü
 stefanos yerasimos

kaynakça 

türkiye'deki sanat okulları
mimarlık okulları
mimar sinan üniversitesi
i̇stanbul ilinde sanat
Dünya Üniversite Oyunları

universiade, fisu tarafından iki yılda bir düzenlenen, üniversite öğrencisi sporcuların katıldığı, uluslararası ve çok sporlu bir etkinliktir. türkçede dünya üniversite oyunları (i̇ng. world university games) olarak da anılır. universiade adı "üniversite" (university) ve olimpiyat (olympiad) kelimelerinin birleşmesinden oluşur. olimpiyat oyunları'ndan sonraki en büyük çok sporlu etkinliktir.

hakkında 
her iki yılda bir farklı kentte düzenlenen bu oyunlar yaz ve kış oyunları olmak üzere ikiye ayrılır.

 yaz oyunları'nda müsabakalar; on zorunlu dal ile ev sahibi kentin seçeceği en fazla üç isteğe bağlı spor dalında yapılmaktadır. zorunlu dallar:
 atletizm
 basketbol
 durgun su sürat yarışı (flatwater)
 eskrim
 futbol
 jimnastik
 yüzme
 atlama
 sutopu
 tenis
 voleybol
 kış oyunları'nda ise altı zorunlu ve ev sahibi ülkenin seçeceği bir veya iki isteğe bağlı spor dalında müsabakalar gerçekleştirilmektedir. zorunlu dallar:
 alp disiplini
 kuzey disiplini
 buz hokeyi
 sürat pateni
 biatlon
 artistik patinaj
kış oyunlarında kayakla atlama (ski jumping) branşı zorunlu branşdır. ayrıca tekler ve çiftler figür pateni de zorunlu branşlardandır.

ev sahipleri

ayrıca bakınız 
 kış üniversite oyunları'nda artistik patinaj

dış bağlantılar 
 2007 bangkok üniversite oyunlarında mücadele eden türk atletler ve elde ettikleri dereceler
 erzurum universiade
 summer universiade kazan 2013
 23. universiade 2005 hatıra parası
Uluslararası Üniversite Sporları Federasyonu

fédération internationale du sport universitaire (fisu); uluslararası üniversite sporları federasyonu, 1949 yılında kurulmuş olan uluslararası bir spor organizasyonudur.

fisu’nun esas sorumluluğu, yaz ve kış dünya üniversite oyunlarının (universiade) ve dünya üniversite şampiyonalarının denetimidir. kısa adı fisu olan uluslararası üniversiteler spor federasyonu (fédération internationale du sport universitiare), olimpiyatlardan sonra dünyanın ikinci büyük spor organizasyonudur.

fisu, ulusal üniversite sporları federasyonlarının 134 üyesinin temsil edildiği bir genel meclisten oluşur. genel meclis fisu’nun ana idari organı olup, fisu etkinliklerinin düzgün yürütülmesi için gerekli tüm kararları alan i̇cra kurulunu dört yıllık bir süre için seçer. (2003'te seçim yapıldı).
on daimi komisyon, uzman oldukları alanlarda, görevini kolaylaştırmak amacı ile i̇cra kuruluna danışmanlık yaparlar.

fisu amblemi 
fisu amblemindeki u harfi üniversite kelimesini, altında yer alan değişik renkteki yıldızlar ise beş kıtayı temsil etmektedir.

fisu konferansları 

fisu konferansları; spor faaliyetlerinin sosyolojik ve bilimsel araştırmalarla tamamlayıcı olması amacıyla üniversite oyunları ile aynı zamanda yapılmaktadır. spor ve üniversite ruhunu bir araya getirmek amacıyla gerçekleştirilen konferanslar, "üniversite sporlarını i̇rdeleme konferansı" olarak da adlandırılmaktadır. konferanslarda spor ve beden eğitimine ilişkin konular tartışılmaktadır.

fisu forum 
üniversite oyunlarının düzenlenmediği yıllarda, üniversite görevlileri ve öğrencilerini bir araya getirmek amacıyla kültür ve spor konularının görüşüldüğü seminerler düzenlenmektedir.

kaynakça 
 http://www.universiadeizmir.org/ 

spor yönetim kuruluşları
1949'da kurulan spor kuruluşları
Trombositopeni

trombositopeni veya trombopeni kandaki trombosit sayısının azlığına verilen isimdir. bu tanımdan da anlaşılacağı gibi trombositopeni bir hastalıktan öte bir durum, bulgudur.

genel olarak sağlıklı bir insanın trombosit sayımı 150.000 - 350.000 mm3 arasında değişir. trombosit sayısının 150.000/mm3'den az olması trombositopeni olarak tanımlanır.

belirtiler ve semptomlar 
trombositopeni çoğunlukla belirgin semptom göstermez. bazen bereler ve burun kanamaları görülebilir. trombositopeniye rastlandığında dikkat edilmesi ve yapılması gerekenlerden bazıları; diğer kan hücrelerinin (eritrosit ve lökositlerin) sayısında da bir azalma olup olmadığı, trombositopeni yapabilecek hastalıkların semptom ve bulgularının var olup olmadığı, ilaç kullanımının sorgulanması ve aile öyküsüdür (konjenital trombositopeni nedenler için). her ne kadar kaba bir anlayışla trombositpeninin sadece sık kanamaya yol açtığı düşünülse de bu düşünce pek doğru değildir. trombositopenili hastalarda sadece kanama olmayıp, ayrıca trombositopeni tipine göre (örneğin heparine bağlı trombositopeni gibi) tromboza bile rastlanabilir.

nedenleri 
trombositopeninin birçok nedeni vardır. patofizyolojik olarak trombositopeninin nedenlerini üç ana başlıkta toplanabilir: yapım azlığı, yıkım artışı ve trombosit dağılımında bozukluk.

yapım azlığı 
 megakaryositlerin (trombosit öncülleri) yetersiz gelişimi (hipoplazisi) veya baskılanması 
 kimyasal ve fiziksel ajanlar (alkol, infeksiyon vb.)
 aplastik anemi gibi primer kemik iliği hastalıkları
 miyeloftisiz (lösemiler, metastaz, miyelofibrozis)
 i̇neffektif (etkisiz) trombopoiez
 megaloblastik anemi
 paroksismal noktürnal hemoglobinuri
 miyelodisplazi
 kalıtsal trombositopeniler
 wiskott-aldrich sendromu
 may-hegglinn anomalisi

yıkım artışı 
 i̇mmünolojik (bağışıklık sistemiyle ilgili)
 i̇mmün trombositopeni (yani i̇diopatik trombositopenik purpura)
 i̇laçlar (heparin, kinin, kinidin, sulfamidler vs.)
 sistemik otoimmün hastalıklar (sle, pan vs.)
 lenfoproliferatif hastalıklar (kll, lenfomalar) ve solid tümörler
 i̇nfeksiyonlar
 transfüzyon sonrası purpura
 kemik iliği nakli sonrası
 nonimmünolojik (bağışıklık sistemiyle ilgisiz)
 yaygın damar içi pıhtılaşma
 obstetrik komplikasyonlar
 kanser ve lösemiler
 kasabach-merritt sendromu
 i̇nfeksiyonlar
 trombotik trombositopenik purpura
 hemolitik-üremik sendrom
 diğer
 masif transfüzyon
 ekstrakorperal dolaşım

trombosit dağılımında bozulma (pooling) 
 hipersplenizm
 hipotermik anestezi

tedavi 
düşük trombosit sayımları genel olarak tedavi gerektirmez. ancak, (sıklıkla) kanamanın ve/veya çok düşük sayımın olduğu durumlarda tedavi gerekebilir. ağır kanamalarda trombosit transfüzyonu gerekebilir. splenektomi (dalağın cerrahi operasyonla çıkarılması) de sıklıkla yararlı ve bazen de tamamen tedavi edicidir.

kanama bozuklukları intranasal (burun içi) desmopressin (ddavp) ile tedavi edilebilir. desmopressin faktör viii ve von willebrand faktörünün, plazmadaki seviyelerini yükselten bir ilaçtır.

kaynakça 
 hematoloji uzmanlık derneği
 i̇ngilizce vikipedi trombositopeni makalesi

kan hastalıkları
2005 Dünya Üniversite Yaz Oyunları

2005 yılında i̇zmir'de organize edilen universiade spor organizasyonudur.

yirmi birincisi 2001 yılında, çin'in pekin kentinde, yirmi ikincisi 2003 yılında güney kore'nin daegu kentinde yapılan üniversite yaz oyunları'nın yirmi üçüncüsü 11 - 21 ağustos 2005 tarihleri arasında i̇zmir'de gerçekleştirmiştir.

logo 

xxiii dünya üniversite yaz oyunları amblemi, i̇zmir körfezi'nin kuşbakışı görüntüsünden esinlenerek "u" harfi şeklini almıştır. pürüzsüz anahattı ile universiade ruhu uyumu ve bütünlüğüne vurgu yaparken, universiade'ın "u" şeklindeki, çok kültürel özelliğini simgeleyen amblemi ile de uyum sağlamıştır.

maskot 
efe, i̇zmir 2005 yaz universiad oyunlarının resmî maskotudur. (oyunların hazırlık ve organizasyon komitesi pazarlama ve halkla i̇lişkiler komisyonu başkan yardımcısı) abdurrahman tekin tarafından çizilen karakter, i̇zmir'de görülen nadir türlerden yalıçapkını'ndan esinlenmiştir. maskot adını, türkçe isim olarak da kullanılan, bölgenin folklorik karakterleri olan türk kurtuluş savaşı sırasında savaşan, cesur savaşçılardan, efe'lerden almıştır.

tesisler

2005 yaz üniversite oyunları'ndaki spor branşları 

i̇zmir'in ev sahipliğini üstlendiği oyunlar; 10 zorunlu ve 4 isteğe bağlı spor dalında gerçekleştirilmiştir.

 atletizm
 basketbol
 dalma
 eskrim
 futbol
 güreş
 jimnastik

 okçuluk
 sutopu
 tekvando
 tenis
 voleybol
 yelken
 yüzme

bu branşlardan güreş, okçuluk, tekvando ve yelken; i̇zmir kentinin önerisiyle oyunlara dahil olan spor dallarıdır.

madalya tablosu

katılan ülkeler 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  bhutan
 
 
 
 
  burundi
 
  çad
  çekya
 
  ekvator
 
  el salvador
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  güney afrika
 
 

 
  hırvatistan
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  kıbrıs cumhuriyeti
 
  kongo
 
 
 
 
 
  libya
 
 
 
 
 
 
  malavi
 
 
 
 
 
 
 
  moritanya

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  tayvan
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
|}

kaynakça

dış bağlantılar
 fisu i̇zmir 2005 üniversite yaz oyunları i̇nternet sayfası 

dünya üniversite yaz oyunları
türkiye'de düzenlenen uluslararası spor müsabakaları
i̇zmir'de spor
dünya üniversite yaz oyunları
yaz üniversite oyunları
yaz üniversite oyunları