Diego Maradona

diego armando maradona (, 30 ekim 1960 - 25 kasım 2020), arjantinli profesyonel futbolcu, teknik direktör ve menajerdi. birçok uzman, futbol eleştirmenleri, eski futbolcular, faal futbolcular ve futbol taraftarlarınca tüm zamanların en iyi futbolcularından biri olarak görülmektedir. ayrıca pelé ile beraber fifa 20. yüzyılın oyuncusu ödülü almıştır.

transferde iki kez en yüksek ücret rekoru kıran iki futbolcudan ilkidir, ikincisi ronaldo'dur. barcelona'ya 5 milyon £ karşılığında transfer olup rekor kırdıktan sonra napoli'ye 6,9 milyon £'a transfer olarak yeni rekor kırmıştır. maradona profesyonel futbol kariyeri boyunca argentinos juniors, boca juniors, barcelona, napoli, sevilla ve newell's old boys takımlarında oynamıştır. kulüp seviyesinde en ünlü olduğu napoli takımında çok sayıda övgü almıştır. arjantin adına 91 millî maça çıkmış ve 34 gol atmıştır.

dört fifa dünya kupası turnuvasında oynamıştır ve arjantin adına kaptanlık yaptığı 1986 dünya kupası'nda, batı almanya'yı finalde 3-2 yenip kupaya uzanmışlardır. o maçtan sonra altın top ödülü almıştır. aynı turnuvada çeyrek finalde i̇ngiltere'ye iki gol atarak 2-1'lik galibiyeti sağlamıştır ve iki gol de tarihe geçmiştir. i̇lk golü eliyle atmıştır ve ceza verilmemiştir, o gole "tanrı'nın eli" denmiştir. i̇kinci golü ise topu 60 metre sürerken beş oyuncuyu geçerek atmıştır. bu gol 2002 yılında fifa.com tarafından "asrın golü" seçilmiştir.

maradona, sporun en tartışmalı ve haber değeri taşıyan figürlerinden biri olarak kabul edilir. i̇talya'da 1991 yılında başarısız geçen bir kokain testinden sonra 15 ay boyunca futboldan uzaklaştırılmıştır. abd'de efedrin testinin pozitif çıkması sonucu 1994 fifa dünya kupası'nı evinde izlemek zorunda kalmıştır. 2005 yılında önemli miktarda kilo vermiş ve kokain bağımlılığının üstesinden gelmiştir. açık sözlülüğüyle, basın ve spor yöneticileriyle anlaşmazlıklarıyla çokça gündeme gelmiştir. teknik direktörlük tecrübesinin çok az olmasına rağmen kasım 2008 tarihinde arjantin teknik direktörlüğüne getirilmiş ve 15 ay sonra 2010 fifa dünya kupası'nda istifa etmiştir.

i̇lk yılları 
diego armando maradona, 30 ekim 1960 tarihinde corrientes'ten fakir bir ailenin çocuğu olarak buenos aires, lanús'ta evita hastanesi'nde dünyaya geldi. üç kızından sonra ilk oğullarıydı. i̇ki erkek kardeşi hugo ve raúl (lalo) da kendisi gibi profesyonel futbolcuydu. maradona i̇talyan ve yerli kökenlidir.

i̇talyan kökenli olan diego armando maradona'nın soyu calabria'dan gelmektedir.

maradona 10 yaşındayken bir yetenek avcısı tarafından fark edildi ve mahalle kulübü olan estrella rojada amatör olarak oynamaya başladı. kısa bir süre sonra los cebollitas adlı kulübe geçti ve orada üç sezon geçirdikten sonra buenos aires'in argentinos juniors kulübünün altyapısına girdi. 12 yaşındayken devre aralarında top ile cambazlık yaparak seyircileri eğlendiriyordu.

kulüp kariyeri

i̇lk yılları 
20 ekim 1976 tarihinde maradona argentinos juniors adlı kulüple ilk profesyonel sözleşmesini imzalarken 16 yaşına girmesine on gün kalmıştı. 1976 ve 1981 yılları arasında çıktığı 167 maçta 115 gole imza attıktan sonra 1 milyon £ karşılığında boca juniors kulübüne transfer oldu. 1981 sezonunun yarısında boca juniors'a transfer olan maradona, 1982 yılında ilk kez lig şampiyonluğu madalyasını aldı.

barcelona 

1982 fifa dünya kupası'ndan sonra haziran ayında maradona, i̇spanyol kulübü barcelona'ya 5 milyon £ ($7.6m) karşılığında transfer oldu ve en pahalı oyuncu unvanını aldı. 1983 yılında césar luis menotti teknik direktörlüğünde maradonalı barcelona, real madrid'i eleyerek copa del rey'i, athletic bilbao'yu yenerek supercopa de españa'yı aldı. ancak, maradona'nın barcelona macerası kısa sürdü. athletic bilbaolu oyuncu andoni goikoetxea ile mücadelesinde ayak bileği kırıldı ve futbol kariyeri tehlikeye girdi. ama tedaviden sonra sahalara geri döndü.

sakatlık geçirmesine rağmen maradona 58 maçta 38 gol attı. ancak daha sonra kulübün başkanı josep lluís núñez ile sık sık anlaşmazlık yaşayan maradona 1984 yılında transfer listesine kondu. i̇talya serie a takımı napoli'ye 6.9m £ ($10.48m) karşılığında transfer olarak yeni rekor kırdı.

napoli 
maradona napoli'de profesyonel kariyerinin zirvesine ulaştı. kısa sürede taraftarların sevgisini kazandı ve takım en başarılı dönemini yaşadı. maradona önderliğinde napoli, 1986/87 ve 1989/90 sezonlarında lig şampiyonu oldu. 1987/88 ve 1988/89 sezonlarında ise lig ikincisi oldu. ayrıca 1987 yılında coppa italia, 1989 yılında coppa italia ikinciliği, 1989 yılında uefa kupası ve 1990 yılında supercoppa italiana'yı aldılar. maradona 1987/88 sezonunda serie a'da gol kralı oldu.

i̇talya'da yaşadığı süre boyunca maradona'nın kişisel sorunları arttı. stresten kokain kullanmaya başladı ve kaybettiği maçlar ve turnuvalardan dolayı kulüp tarafından 70.000 $ para cezası aldı.

daha sonra maradona'nın napoli'deki başarılarının şerefine giydiği 10 numaralı forma emekliye ayrıldı.

son dönemleri 
kokain ve uyuşturucu testlerinde başarısız olan maradona 15 ay futboldan men edildikten sonra 1992 yılında napoli'den ayrıldı. i̇spanya'dan real madrid ve fransa'dan marseille kulüplerinin ilgilenmesine rağmen sevilla'yı seçti ve bir yıl orada oynadı. 1993 yılında newell's old boys'a transfer oldu. 1995 yılında boca juniors'a geri döndü ve iki yıl orada oynadı. maradona'nın boca juniors taraftarları için efsaneleşmesi ile la bombonera stadyumunun girişine i̇spanyolca boca es mi religion, maradona es mi dios, la bombonera es mi iglesia (dinim boca, tanrım maradona, mabedim la bombonera) satırları yazılmıştır.

maradona ayrıca 1986 fifa dünya kupası öncesinde tottenham hotspur formasıyla internazionale karşısında bir hazırlık maçına çıktı. tottenham maçı 2-1 kazandı. daha sonra birlikte oynadığı glenn hoddle için arjantin'de on numaralı formayı giymekten vazgeçti.

millî takım kariyeri 
diego maradona, arjantin millî takımı ile çıktığı 91 maçta 34 gol attı. i̇lk millî maçına 27 şubat 1977 tarihinde daha 16 yaşındayken, macaristan karşısında çıktı. 18 yaşındayken dünya genç şampiyonası'nda oynadı ve finalde karşılaştıkları sovyetler birliği maçında parladı ve 3-1 kazandılar. 2 haziran 1979 tarihinde maradona, a millî takımdaki ilk golünü hampden park'ta 3-1 kazandıkları i̇skoçya maçında attı. 1979 ve 1986 yıllarında fifa 20 yaş altı dünya kupası ve fifa dünya kupası'nda altın top alarak bunu başaran tek futbolcu oldu.

1982 fifa dünya kupası 
maradona'nın millî takım bazında oynadığı ilk turnuva 1982 yılındaki dünya kupası oldu. barselona'daki turnuvanın açılış maçı arjantin ve belçika arasındaydı. 3. gruba düşen arjantin, belçika ile yaptığı maçta 1-0 yenildi. grubun diğer maçlarında macaristan ve el salvador'u yenen arjantin, ikinci tura yükseldi. c grubunda brezilya ve o senenin şampiyonu i̇talya ile eşleşti. claudio gentile'in maradona'ya karşı agresif bir şekilde oynadığı i̇talya maçını, i̇talya 2-1 kazandı. maradona beş maçın tamamında forma giydi ve macaristan'a iki gol attı, ancak brezilya maçında maçın bitmesine 5 dakika kala kırmızı kartla oyun dışı kaldı. o maçta 3-1 yenilen arjantin kupaya veda etti.

1986 fifa dünya kupası 

maradona'nın kaptanlık yaptığı arjantin millî takımı, 1986 fifa dünya kupası'nda meksika'da oynanan finalde batı almanya'yı yenerek kupanın sahibi oldu. 1986 dünya kupası boyunca maradona'nın turnuvanın en dinamik oyuncusu olduğu söylendi. tüm maçlarda forma giyen maradona 5 gol atıp 5 asist yaptı. turnuvadaki ilk rakibi olan güney kore'ye karşı üç asist yaptı. turnuvadaki ilk golünü ise bulunduğu grubun ikinci maçında i̇talya'ya attı. sonraki iki golünü ise çeyrek finalde i̇ngiltere'ye atarak takımının 2-1 kazanmasına katkıda bulundu. maçın arka planında hâlâ falkland savaşı'ndan kalan duygular vardı. maradona maçtaki ilk golünü "tanrı'nın eli" olarak bilinen golü attı. maradona bu golle ilgili olarak "maradona'nın kafasıyla ve tanrı'nın eliyle gelen küçük bir gol" dedi. 22 ağustos 2005 tarihinde maradona bir televizyon programında golü bilerek eliyle attığını ve topun kafasına isabet etmediğini itiraf etti. bu gol dünya kupası tarihinin uluslararası bir fiyaskosu olarak tanındı.

maradona eliyle attığı golden sadece dört dakika sonra ikinci golünü attı. bu gol fifa tarafından fifa dünya kupası tarihinin en iyi golü seçildi. kendi yarı sahasında topu alan maradona, topu etrafında döndürerek ve topa 11 kez dokunarak altı i̇ngiliz oyuncuyu (peter beardsley, steve hodge, peter reid, terry butcher, terry fenwick ve kaleci peter shilton) geçerek golü attı. bu gol 2002 yılında fifa tarafından yapılan çevrimiçi ankette "asrın golü" seçildi.

yarı finalde belçika'ya iki gol daha attı. finalde batı almanya defanslarının uyguladığı çifte markaja rağmen jorge burruchaga'ya gol pası vererek takımının galibiyet golüne katkıda bulundu. arjantin'in 3-2 yendiği maçta, azteca stadyumu'nda 115.000 seyirci vardı.

turnuva boyunca maradona, 90 kez, arjantin'in herhangi bir oyuncusundan üç kat daha fazla top sürdü. ayrıca 53 kez faule maruz kalarak diğer oyunculara göre takımına iki kat daha fazla serbest vuruş kazandırdı. maradona, turnuva boyunca arjantin'in 14 golünün 10'u kendisinden geldi veya kendi asistiyle gerçekleşti.

turnuva sonunda yapılan oylamayla turnuvanın en iyi oyuncusu seçilerek altın top ödülünü aldı. azteca stadyumu'nun girişine heykeli dikildi.

1990 fifa dünya kupası 
maradona kaptanlığında arjantin, 1990 fifa dünya kupası'nda finalist oldu. ayak bileğinden geçirdiği bir sakatlık onun performansını etkiledi. arjantin grubunda üçüncü olmuştu ve neredeyse eleniyordu. arjantin, son 16'da karşılaştığı brezilya'yı, maradona'nın yaptığı atakta claudio caniggia'nın attığı golle yendi.

çeyrek finalde yugoslavya ile yaptığı maçta 120 dakikada 0-0 biten maçın sonunda penaltı atışlarıyla arjantin, maçı kazandı. maradona maçta sağa doğru zayıf bir şut çekerek penaltıyı kaçırdı. yarı finalde de ev sahibi i̇talya ile 1-1'in sonunda maç berabere kaldı ve penaltılara gitti. maradona bu sefer penaltıyı gole çevirdi. finalde batı almanya ile karşılaşan arjantin 1-0 yenildi ve maçın tek golü, rudi völler'in faulüyle gelen tartışmalı penaltıyı gole çeviren andreas brehme'den geldi.

1994 fifa dünya kupası 
1994 fifa dünya kupası'nda sadece iki maçta oynadı. yunanistan'a bir gol attı. maç sonrasında kendisine yapılan doping testinde başarısız olan maradona evine gönderildi. maradona otobiyografisinde dopingin çıkmasının nedeninin antrenörünün verdiği rip fuel adlı bir güç içeceği olduğunu savundu. antrenörü ise farkında olmadan farklı bir kimyasal verdiğini söyledi. arjantin o sene ikinci turda elendi.

o doping testi, maradona'nın millî futbol kariyerinin sonu oldu. 17 yaşından beri millî takımda oynayan maradona 91 maçta 34 gol kaydetmişti.

teknik direktörlük kariyeri

kulüp takımları 
maradona, argentinos juniors'tan takım arkadaşı carlos fren ile birlikte antrenörlüğe başladı. corrientes'in mandiyú takımını ve racing adlı takımı çalıştırdı ve küçük başarılar elde etti. mayıs 2011 tarihinde birleşik arap emirlikleri'nin dubai kulübü al wasl'da teknik direktörlüğe başlayan maradona, 10 temmuz 2012 tarihinde takımdan kovuldu.

millî takım 

arjantin millî futbol takımı teknik direktörü alfio basile'in 2008 yılında istifa etmesiyle, boşalan koltuğa, diego maradona geçti.

29 ekim 2008 tarihinde afa başkanı julio grondona, maradona'nın aralık 2008'den itibaren teknik direktör olacağını doğruladı. 19 kasım 2008 tarihinde, diego maradona arjantin teknik direktörlüğündeki ilk maçına glasgow'da hampden park'ta i̇skoçya karşısında çıktı ve ilk maçını 1-0 kazandı.

üç maçlık bir galibiyet serisinden sonra bolivya'ya 6-1 yenilen millî takım en farklı mağlubiyetini egale etti. 2010 fifa dünya kupası elemelerinde son iki maç kala beşinci olan arjantin'in fifa dünya kupası'na gidememe tehlikesi bulunuyordu. ama son iki maçta finallere gitmeyi başardılar.

arjantin'in finallere gitmesi sonrasında maç sonrası basın toplantısında küfürlü dil kullandığı gerekçesiyle fifa tarafından tüm futbol aktivitelerinden 15 ocak 2010 tarihine kadar iki aylık bir men cezası aldı. bunun yanında chf 25.000 para cezasına çarptırıldı. arjantin'de 15 aralık'ta  ile evde yapılması planlanan hazırlık maçı ceza nedeniyle iptal edildi. arjantin, maradona'nın cezası sırasında deplasmanda  ile yaptığı deplasman maçını 4-2 kaybetti.

haziran 2010 tarihinde dünya kupası finallerine kalan arjantin ilk maçında nijerya'yı 1-0 yendi. 4-1 kazandıkları güney kore maçında gonzalo higuaín hat-trick yaptı. gruptaki son maçını yunanistan ile yapan arjantin maçı 2-0 kazanarak gruptan lider çıktı ve ikinci turda meksika ile eşleşti. meksika'yı da 3-1 ile geçen arjantin çeyrek finalde almanya'ya 4-0 yenildi ve turnuva dışı kalarak beşinci oldu. almanya yenilgisinden sonra maradona arjantin teknik direktörlüğü geleceği hakkında "yarın bırakabilirim" dedi. 15 temmuz 2010 tarihinde arjantin futbol federasyonu 2014 yazındaki dünya kupası'na kadar geçerli olabilecek dört yıllık bir sözleşme teklifi yapabileceğini açıkladı, ancak 27 temmuz'da afa sözleşme yenilememe kararı aldı. 29 temmuz 2010 tarihinde maradona afa başkanı julio grondona ve millî takımlar direktörü carlos bilardo'nun kendisini görevden aldığını söyledi.

özel hayatı

ailesi

roma katoliği bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen maradona'nın ebeveynleri diego maradona senior ve dalma salvadora franco idi. maradona, uzun süredir nişanlısı claudia villafañe ile buenos aires'te 7 kasım 1984'te evlendi ve bu evliliğinden dalma nerea (2 nisan 1987 doğumlu) ve gianinna dinorah (16 mayıs 1989 doğumlu) adında iki kızı doğdu. maradona, 2009'da torunu sergio aguero junior'ın doğmasıyla dede oldu.

maradona ve villafañe 2004 yılında boşandılar. o zamandan beri kızı dalma, ebeveynleri dostça ayrıldığı için boşanmalarının herkes için en iyi çözüm olduğunu söyledi. haziran 2005'te saygı duruşunda bulunmak için birlikte napoli'ye gittiler ve 2006 dünya kupası'nda arjantin maçları da dahil olmak üzere başka durumlarda birlikte görüldüler.

boşanma davası sırasında maradona, diego sinagra'nın (20 eylül 1986 napoli doğumlu) babası olduğunu itiraf etti. i̇talyan mahkemeleri, maradona'nın babalığını kanıtlamak veya çürütmek için dna testlerine girmeyi reddetmesinin ardından 1993 yılında zaten karar vermişti. diego junior, maradona'nın oynadığı i̇talya'daki bir golf sahasına giderek, mayıs 2003'te ilk kez maradona ile tanıştı. sinagra artık i̇talya'da oynayan bir futbolcudur. boşanmanın ardından claudia, tiyatro yapımcısı olarak bir kariyere başladı ve dalma oyunculuk kariyeri yapma arayışındaydı; los angeles'taki actor's studio'ya katılmak istediğini ifade etmişti.

maradona'nın ailesiyle ilişkisi yakındı ve 1990'da sports illustrated ile yaptığı bir röportajda, ebeveynlerini ve kardeşlerini aramak için ayda en az 15.000 abd doları harcadığı telefon faturalarını gösterdi. maradona'nın annesi dalma, 19 kasım 2011'de öldü fakat o sırada maradona dubai'deydi ve çaresizce onu görmek için zamanında geri dönmeye çalıştı, ama çok geçti. annesi, öldüğünde 81 yaşındaydı. babası "don" diego da 25 haziran 2015'te 87 yaşında öldü.

maradona'nın büyük yeğeni hernán lópez profesyonel bir futbolcudur.

uyuşturucu kullanımı ve sağlık sorunları

1980'lerin ortalarından 2004'e kadar maradona kokain bağımlısıydı. bu uyuşturucuyu 1983'te barselona'da kullanmaya başladığı iddia ediliyor. napoli takımında oynadığı sırada, futbol oynama yeteneğini engelleyen tam gelişmiş bir bağımlılığı vardı. 1991'deki uyuşturucu krizinin ortasında, gazeteciler maradona'ya hit şarkısı mi enfermedad'ın (benim hastalığım) kendisine ithaf edilip edilmediğini sordu.

maradona kilo alma eğilimindeydi ve bir noktada 280 lb (130 kg) ağırlığa çıkarak obeziteye yakalandı. 6 mart 2005'te kolombiya'daki cartagena de indias'ta bir klinikte midesinden baypas ameliyatı geçirene kadar kariyerinin sonunda bir obezdi. cerrahı, maradona'nın normal kilosuna dönmek için üç ay boyunca sıvı diyet uygulayacağını söyledi. maradona kısa bir süre sonra halkın önüne çıkmaya başladığında, belirgin şekilde daha da zayıfladığı görüldü.

29 mart 2007'de maradona, buenos aires'teki bir hastaneye kaldırıldı. hepatit ve alkol bağımlılığının etkileri nedeniyle tedavi edildi ve 11 nisan'da taburcu edildi, ancak iki gün sonra yeniden hastaneye kaldırıldı. sonraki günlerde, bir ay içinde ölümüne dair üç asılsız iddia da dahil olmak üzere sağlığı hakkında sürekli söylentiler dolaştı. alkolle ilgili sorunlar konusunda uzmanlaşmış bir psikiyatri kliniğine nakledildikten sonra 7 mayıs'ta taburcu edildi. 8 mayıs 2007'de arjantin televizyonuna çıkan maradona, iki buçuk yıldır içkiyi bıraktığını ve uyuşturucu kullanmadığını söyledi. maradona, arjantin ve nijerya arasındaki 2018 dünya kupası maçında, televizyon kameralarının önünde son derece dengesiz davranırken, tribünlerindeki koltuğunun önündeki camda bol miktarda beyaz kalıntı görüldü. lekeler parmak izi olabilirdi ve daha sonra bu davranışını çok fazla şarap tüketmekle ilişkilendirdi. ocak 2019'da maradona, midesindeki iç kanama nedeniyle ameliyat oldu.

siyasi görüşleri

daha önce neoliberal arjantin cumhurbaşkanı carlos menem ve harvard üniversitesi'nden eğitim almış ekonomist domingo cavallo'ya verdiği destekte sesini duyuran maradona, sol görüş ideolojilerine sempati gösterdi. bağımsız bir filistin devletinin kurulmasını destekledi ve i̇srail'in 2014 i̇srail-gazze çatışması sırasında gazze'ye yönelik askeri saldırılarını kınadı: "i̇srail'in filistinlilere yaptığı utanç verici" dedi. ada'da tedavi görürken küba lideri fidel castro ile arkadaş oldu ve castro, "diego çok iyi bir arkadaş ve çok asil. onun harika bir sporcu olduğuna ve küba ile hiçbir maddi kazanç sağlamadan dostluğunu sürdürdüğüne şüphe yok" dedi. maradona'nın sol bacağında castro'nun, sağ kolunda ise fidel'in ikinci komutanlarından biri olan arjantinli che guevara'nın bir portresinin dövmesi vardı.

maradona, bolivya'nın devrik devlet başkanı evo morales'e destek verdi ve aynı zamanda eski venezuela devlet başkanı hugo chávez'in de destekçisiydi. 2005'te kendisini miraflores sarayı'nda kabul eden chavez'le buluşmak için venezuela'ya geldi. toplantıdan sonra maradona, "büyük bir adam" (un grande, i̇spanyolca'da "büyük adam" anlamına da gelir) ile tanışmaya geldiğini, ancak bunun yerine devasa bir adamla tanıştığını söyledi. ayrıca, "chávez'e inanıyorum, ben bir chavistim. fidel'in yaptığı her şey, chavez'in yaptığı her şey, benim için en iyisidir" dedi. maradona, venezuela'da düzenlenen 2007 copa américa'nın açılış maçında chavez'in onur konuğu oldu.

2004'te abd'nin irak'ı işgal etmesine karşı bir protestoya katıldı. maradona, emperyalizm olarak tanımladığı şeye muhalefetini, özellikle arjantin'in mar del plata kentinde 2005 amerika kıtası zirvesi'nde ilan etti. orada george w. bush'un arjantin'e gelişini protesto etti, üzerinde "dur bush" yazan bir tişört ("bush" daki "s" harfleri gamalı haç ile değiştirildi) ve bush'tan "insan çöpü" olarak söz etti. ağustos 2007'de maradona daha da ileri giderek chávez'in haftalık televizyon programı alo presidente'de göründü ve "amerika birleşik devletleri'nden gelen her şeyden nefret ediyorum. tüm gücümle ondan nefret ediyorum" dedi. ancak, aralık 2008'e gelindiğinde, maradona daha abd yanlısı bir tutum benimsemişti ve bush'un ardılı, o zamanki başkan seçilen barack obama'ya büyük beklentileri olan hayranlığını dile getirmişti.

gecekondu kasabasında yetişen maradona, bir halk adamı kişiliği geliştirdi. papa ii. john paul ile 1987'de vatikan'da yaptıkları bir görüşmede, servet eşitsizliği konusunda çatışmaya girdiler. maradona "onunla tartıştım çünkü vatikan'daydım ve tüm bu altın tavanları gördüm ve daha sonra papa'nın kilise'nin fakir çocukların refahı konusunda endişelendiğini söylediğini duydum. tavanını sat amigo, sonra bir şeyler yap!" eylül 2014'te maradona, roma'da papa francis ile bir araya geldi ve francis'e yıllar sonra dine dönmesinde ilham verdiği için teşekkür etti; "hepimiz papa francis'i taklit etmeliyiz. eğer her birimiz bir başkasına bir şey verirsek, dünyadaki hiç kimse açlıktan ölmez."

aralık 2007'de maradona, i̇ran halkına destek mesajı içeren imzalı bir gömlek sundu: gömlek, i̇ran dışişleri bakanlığı müzesinde sergilenmektedir. nisan 2013'te maradona, hugo chávez'in mezarını ziyaret etti ve venezuelalıları, sosyalist liderin mirasını sürdürmek için merhum liderin tayin ettiği halefi nicolas maduro'yu seçmeye çağırdı; maradona televizyonda "mücadeleye devam edin" dedi. maradona, maduro'nun caracas'taki son kampanya mitingine katıldı, futbolcularla sözleşme imzaladı ve maduro'ya arjantin forması hediye etti. maradona ile chavez'in mezarını ziyaret eden maduro, "diego ile konuşmak çok duygusaldı çünkü komutan chávez de onu çok seviyordu dedi." maradona, venezuela'daki 2018 başkanlık seçimleri sırasında seçim kampanyası mitingine katıldı ve dans etti. 2019 venezuela başkanlık krizi sırasında, meksika futbol federasyonu, etik kurallarını ihlal ettiği ve nicolás maduro'ya bir takım zaferi adadığı için ona para cezası verdi.

maradona, yo soy el diego adlı 2006 otobiyografisinde, 1986 fifa dünya kupası'nda i̇ngiltere'ye karşı tanrı'nın eli ("hand of god") golünü falkland savaşı'na bağladı: "maçtan önce futbolun malvinas (falkland adaları'nın i̇spanyolca adı) savaşı ile hiçbir ilgisi olmadığını söylemiştik. orada pek çok arjantinli çocuğu öldürdüklerini, onları küçük kuşlar gibi öldürdüklerini biliyorduk. ve bu intikamdı" dedi. ekim 2015'te maradona, kraliçe ii. elizabeth ve londra'daki parlamento binası'na, küçük çocuklara yardım etmek için tasarlanmış bir örgütün başkanı olarak "gerçek adaleti" sağlama şansı verdikleri için teşekkür etti. resmi facebook sayfasında yayınlanan bir videoda maradona, sivil toplum kuruluşu football for unity'nin latin amerika direktörü olması için aday isteklerini kabul edeceğini doğruladı.

finansal problemleri
mart 2009'da i̇talyan yetkililer, maradona'nın i̇talyan hükûmetine hala 37 milyon € vergi borcu olduğunu açıkladı ve bunun 23.5 milyon €'sunun orijinal borcuna faiz tahakkuk ettirildi. bu noktada, maradona'nın sadece 42.000 € ödediğini, iki lüks saat ve bir küpe taktığını bildirdi.

ölümü 
2 kasım 2020'de maradona, psikolojik nedenlerle la plata'daki bir hastaneye kaldırıldı. eski futbolcunun bir temsilcisi durumunun ciddi olmadığını söyledi. bir gün sonra, subdural kanamasını tedavi etmek için acil beyin ameliyatı geçirdi. başarılı bir ameliyattan sonra 12 kasım'da taburcu edildi ve poliklinikte doktorlar tarafından denetlendi. geçirdiği beyin ameliyatının ardından tigre'deki evinde tedavi sürecini geçiren maradona, 25 kasım 2020'de kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti. yakın dostu fidel castro ve bir başka futbol efsanesi george best ile aynı gün (25 kasım) ölmüştür.

saygı
arjantin futbol federasyonunun sosyal medyada yaptığı açıklamada, "efsanemizin ölümünden en derin üzüntülerimizi dile getiriyoruz, "her zaman kalbimizde olacaksın" ifadesi yer aldı. cumhurbaşkanı alberto ángel fernández üç günlük ulusal yas ilan etti. uefa, uefa şampiyonlar ligi ve uefa avrupa ligi'ndeki her maçın başlama vuruşundan önce bir dakikalık saygı duruşunda bulunacağını duyurdu.

napoli'de san paolo stadyumu geceleri maradona'nın şerefine aydınlatıldı ve çok sayıda taraftar stadyumun dışında toplanarak duvar resimlerini yerleştirdi. hem napoli kulübünün sahibi aurelio de laurentiis hem de napoli belediye başkanı luigi de magistris, statlarının adını maradona'dan sonra yeniden adlandırmak istediklerini dile getirdi. maradona'nın vefatından sonraki gün napoli'nin rijeka'ya karşı oynadığı avrupa ligi maçından önce, tüm napoli oyuncuları bir dakikalık saygı duruşunda bulunmadan önce arkasında "maradona 10" yazan forma giydiler.

kariyer istatistikleri

kulüp 
yerel maçlardaki gol ortalaması 0,526.

millî takım 
art arda dört dünya kupası (1982, 1986, 1990, 1994) 21 maçta 11'de başladı.
dünya kupası'nda millî takımda 16 maçta kaptanlık yaparak rekor kırdı.
21 dünya kupası maçında 8 gol attı ve 8 asist yaptı. 1986 dünya kupası'nda 5 gol attı, 5 asist yaptı.
dünya kupası finallerinde arjantin'in en golcü oyuncusu (1994 yılında guillermo stábile'in rekorunu egale etti. 1998 yılında rekoru gabriel batistuta'nın elinden aldı.)

i̇statistikler

diğer – lig kupası (i̇spanya) ve süper kupası (i̇talya)

teknik direktörlük istatistikleri

başarıları

oyuncu
kulüp
  argentinos juniors
 primera división (arjantin) ikinciliği: 1980 metropolitano
  boca juniors
 primera división (arjantin) şampiyonluğu: 1981 metropolitano
 primera división (arjantin) ikinciliği: 1997 apertura
  barcelona
supercopa de españa şampiyonluğu: 1983
copa del rey şampiyonluğu: 1983
i̇spanya lig kupası şampiyonluğu: 1983
  napoli
serie a şampiyonluğu: 1987, 1990
serie a ikinciliği: 1988, 1989
coppa italia şampiyonluğu: 1987
coppa italia ikinciliği: 1989
uefa kupası şampiyonluğu: 1989
supercoppa italiana şampiyonluğu: 1990

millî takım
 arjantin
fifa dünya kupası şampiyonluğu: 1986
fifa dünya kupası ikinciliği: 1990
fifa dünya genç şampiyonası şampiyonluğu: 1979
fifa kupası 75. yıl şampiyonluğu: 1979
güney amerika genç şampiyonası: 1979
artemio franchi ödülü: 1993

teknik direktör
  al-wasl
 gulf club şampiyonlar ligi ikinciliği: 2012

kişisel 
primera división argentine gol kralı (5): 1978 metropolitano, 1979 metropolitano, 1979 nacional, 1980 metropolitano, 1980 nacional
fifa dünya gençler şampiyonası altın top: 1979
fifa dünya gençler şampiyonası gümüş ayakkabı: 1979
dünya'da yılın oyuncusu (guerin sportivo): 1979
arjantin spor yazarları yılın futbolcusu (4): 1979, 1980, 1981, 1986
güney amerika'da yılın futbolcusu (2): (resmî ödül) 1979, 1980
olimpia de oro (2): 1979, 1986
guerin d'oro (serie a yılın futbolcusu): 1985
onze de bronze (2): 1985, 1988
fifa dünya kupası altın top: 1986
fifa dünya kupası gümüş ayakkabı: 1986
fifa dünya kupası asist kralı: 1986
fifa dünya kupası turnuvanın takımı (2): 1986, 1990
onze d'or (2): 1986, 1987
arjantin spor yazarları yılın sportmeni: 1986
l'équipe şampiyonlar şampiyonu: 1986
united press yılın uluslararası atlet ödülü: 1986
world soccer ödülleri yılın futbolcusu: 1986
güney amerika yılın oyuncusu (4): (resmî olmayan ödül) 1986, 1989, 1990, 1992
serie a gol kralları listesi: 1987-88
coppa italia gol kralı: 1987-88
fifa dünya kupası bronz top: 1990
onze d'or (onze mondial fransız gazetesinde yılın en iyi oyuncusu): 1994
fifa dünya kupası tüm zamanların kadrosu: 1994
futbola hizmetleri için altın top (france football): 1996
20. yüzyıl dünya takımı: 1998
20. yüzyılın en i̇yi 100 futbolcusu: (#2) 1999
arjantin spor yazarları yılın sportmeni: 1999
marca leyenda: 1999
napoli kulübünde giydiği 10 numara emekliye ayrıldı: 2000
fifa yüzyılın oyuncusu: 2000
fifa dünya kupası yüzyılın golü (1986 (2-1) v. i̇ngiltere; ikinci gol): 2002
fifa dünya kupası rüya takımı: 2002
fifa 100 yaşayan en i̇yi futbolcular: 2004
argentine senate "domingo faustino sarmiento" ömür boyu başarı: 2005
world soccer tüm zamanların en i̇yi 11'i: 2013
napoli tüm zamanların gol kralı

kaynakça

dış bağlantılar 

 espn profili 
 maradona'nın uluslararası maç ve gollerinin listesi
 video: maradona "yüzyılın golü" 
 gary lineker maradona röportajı  – bbc news 30 nisan 2006 
 diego admires del piero and lavezzi
 arjantin efsanesi hakkında 50 gerçek 
 maradona's new soon 
 maradona belgeseli̇ türkçe alt yazili 
 maradona'nın resmi internet sitesi 
 viva diego 10
 homenaje al 10 maradona'ya övgü sayfası 
 futbol factory profile 
 
 

  

1960 doğumlular
arjantinli futbolcular
1982 fifa dünya kupası futbolcuları
1986 fifa dünya kupası futbolcuları
1990 fifa dünya kupası futbolcuları
1994 fifa dünya kupası futbolcuları
1979 copa américa futbolcuları
1987 copa américa futbolcuları
1989 copa américa futbolcuları
fifa 100
arjantinli teknik direktörler
arjantin millî futbol takımı teknik direktörleri
arjantin millî futbol takımı futbolcuları
2010 fifa dünya kupası teknik direktörleri
fifa dünya kupası kazanan futbolcular
la liga futbolcuları
ca newell's old boys futbolcuları
ssc napoli futbolcuları
serie a futbolcuları
sevilla fc futbolcuları
primera división (arjantin) futbolcuları
arjantinli gurbetçi futbolcular
ca boca juniors futbolcuları
i̇talya'daki gurbetçi futbolcular
i̇spanya'daki gurbetçi futbolcular
fc barcelona futbolcuları
orta saha futbolcuları
forvet futbolcular
arjantinli roma katolikleri
hırvat asıllı arjantinliler
i̇talyan asıllı arjantinliler
aa argentinos juniors futbolcuları
birleşik arap emirlikleri'ndeki gurbetçi teknik direktörler
racing club teknik direktörleri
güney amerika'da yılın futbolcusu ödülü sahipleri
el-vasl teknik direktörleri
küba'daki arjantinli gurbetçiler
birleşik arap emirlikleri'ndeki arjantinli gurbetçiler
i̇lahlaştırılan kişiler
lanús doğumlular
uefa kupası'nı kazanan futbolcular
world soccer dergisi dünya'da yılın futbolcusu ödülü sahipleri
2020 yılında ölenler
kalp krizinden ölenler
anti-amerikancılık
arjantin 20 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
arjantinli gurbetçi teknik direktörler
bask asıllı arjantinliler
arjantinli sosyalistler
diego maradona
futbolda doping vakaları
meksika'daki gurbetçi teknik direktörler
uyuşturucu suçlarından hüküm giymiş kişiler
partido de lomas de zamora doğumlular