22 Kasım



olaylar 
 1497 - portekizli denizci vasco de gama, ümit burnu'na vardı.
 1617 - i. mustafa padişah oldu. babadan oğula geçen taht, bu kez kardeşe geçmiştir. akıl sağlığı bozuk olan i. mustafa, 3 ay sonra tahttan indirilmiş, 1622'de yeniden tahta çıkmış, 1623'te tekrar indirilmiştir.
 1909 - tıp fakültesi'ne bağlı diş hekimliği bölümü kuruldu.
 1922 - edirne ilinin, havsa ilçesinin yunan işgalinden kurtuluşu.
 1922 - mısır'da howard carter, yardımcısı george herbert de carnarvon'la birlikte firavun tutankhamun'un mezarını açtılar.
 1925 - şapka devrimi'ne karşı gösteriler sürüyor; kayseri'de gösteriler yapıldı.
 1928 - ravel'in bolérosu ilk kez paris'te sahnelendi.
 1936 - halit ziya uşaklıgil'in son anıları "saray ve ötesi", cumhuriyet gazetesinde yayımlanmaya başlandı.
 1940 - ii. dünya savaşı'nın balkanlara sıçramasıyla birlikte türkiye bakanlar kurulu, i̇stanbul ve kocaeli'nin yanı sıra trakya illerinde sıkıyönetim ilan etti.
 1943 - lübnan, fransa'dan bağımsızlığını kazandı.
 1948 - türkiye'nin ikinci iktisat kongresi olan 1948 türkiye i̇ktisat kongresi toplandı. kongrede, devletçilik politikası eleştirildi, özel girişimciliğin teşviki istendi.
 1950 - dünya barış konseyi, türkiye'den nâzım hikmet, i̇spanya'dan pablo picasso, şili'den pablo neruda, amerika'dan paul robeson ve polonya'dan wanda jakubowska olmak üzere uluslararası barış ödülü verdi.
 1952 - vatan gazetesinin başyazarı ahmet emin yalman silahlı saldırıya uğradı.
 1963 - amerika birleşik devletleri başkanı john f. kennedy dallas'ta öldürüldü. aynı gün, yardımcısı lyndon b. johnson başkan oldu.
 1968 - türkiye'de ilk kalp nakli yapıldı. doktor kemal beyazıt ve ekibinin gerçekleştirdiği ameliyat sonrası hasta 18 saat yaşayabildi.
 1975 - monarşi, i̇spanya'ya geri döndü; juan carlos i̇spanya kralı oldu.
 1979 - uluslararası para fonu, imf, türk lirası'nın yeniden devalüe edilmesini istedi.
 1982 - yazar tezer özlü, almanya'da "malbug ödülü"nü kazandı.
 1984 - avrupa konseyi'nde türkiye'nin dönem başkanlığı tartışıldı. sonuca varılamayınca, dışişleri bakanı vahit halefoğlu toplantıyı terk etti.
 1986 - mike tyson, 20 yaşında dünyanın en genç ağır sıklet şampiyonu oldu.
 1995 - tamamı bilgisayar desteği ile oluşturulmuş ilk uzun metrajlı konulu animasyon film olan oyuncak hikâyesi gösterime verildi.
 2005 - angela merkel, almanya'nın ilk kadın şansölyesi oldu.

doğumlar 
 1787 - rasmus christian rask, danimarkalı dilbilimci ve filolog (ö. 1832)
 1808 - thomas cook, i̇ngiliz din adamı ve iş insanı (kendi adıyla bilinen "thomas cook" seyahat şirketinin kurucusu) (ö. 1892)
 1809 - bénédict morel, fransız hekim (ö. 1873)
 1819 - george eliot, i̇ngiliz yazar (ö. 1880)
 1847 - richard bowdler sharpe, i̇ngiliz zoolog ve ornitolog (ö. 1909)
 1852 - paul d'estournelles, fransız diplomat ve siyasetçi (ö. 1924)
 1856 - heber j. grant, i̇sa mesih'in son zaman azizler kilisesi'nin 7. başkanı (ö. 1945)
 1861 - iii. ranavalona, merina krallığı'nın son hükümdarı olarak 1883 ile 1897 yılları arasında hüküm süren kraliçe (ö. 1917)
 1868 - john nance garner, 1933-1941 yılları arasında amerika birleşik devletleri başkan yardımcısı olarak görev yapan siyasetçi (ö. 1967)
 1869 - andré gide, fransız yazar ve nobel edebiyat ödülü sahibi (ö. 1951)
 1869 - valdemar poulsen, danimarkalı mühendis ve mucit (ö. 1942)
 1877 - endre ady, macar şair (ö. 1919)
 1877 - joan gamper, i̇sviçreli futbolcu, kulüp başkanı ve kulüp kurucusu (ö. 1930)
 1881 - enver paşa, osmanlı asker ve siyasetçi (ö. 1922)
 1890 - charles de gaulle, fransız asker, siyasetçi ve fransa cumhurbaşkanı (ö. 1970)
 1891 - edward bernays, amerikalı sosyolog ve psikolog (ö. 1995)
 1893 - lazar kaganoviç, sovyet siyasetçi ve devlet adamı (ö. 1991)
 1901 - joaquín rodrigo, i̇spanyol besteci (ö. 1999)
 1902 - philippe leclerc de hauteclocque, ii. dünya savaşı sırasında fransız general (ö. 1947)
 1904 - louis néel, fransız fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi (ö. 2000)
 1909 - mihail mil, sovyet uzay mühendisi (ö. 1970)
 1911 - ralph guldahl, amerikalı golfçü (ö. 1987)
 1913 - benjamin britten, i̇ngiliz piyanist (ö. 1976)
 1914 - albay peter townsend, i̇ngiliz subayı, as pilot, saray mensubu ve yazar (ö. 1995)
 1917 - andrew huxley, i̇ngiliz fizyolog, biyofizikçi ve nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahibi (ö. 2012)
 1919 - anthony tu shihua, çinli piskopos ve papaz
 1922 - fikret emirov, azerbaycan'da sovyet döneminin bestecisi (ö. 1984)
 1923 - arthur hiller, kanadalı televizyon ve film yönetmeni (ö. 2016)
 1923 - rosy varte, fransız oyuncu (ö. 2012)
 1924 - geraldine page, amerikalı aktris ve en i̇yi kadın oyuncu akademi ödülü sahibi (ö. 1987)
 1932 - robert vaughn, amerikalı oyuncu (ö. 2016)
 1935 - lüdmila belousova, rus buz patenci (ö. 2017)
 1937 - nikolay kapustin, rus besteci ve piyanist (ö. 2020)
 1940 - terry gilliam, amerikalı film yönetmeni
 1940 - andrzej zulawski, polonya doğumlu film yönetmeni (ö. 2016)
 1941 - tom conti, i̇talyan-i̇rlanda asıllı i̇skoç oyuncu
 1942 - ruslan hasbulatov, çeçen asıllı rus ekonomist ve devlet adamı (ö. 2023)
 1943 - billie jean king, amerikalı eski tenisçi
 1947 - nevio scala, i̇talyan futbol adamı ve eski futbolcu
 1948 - radomir antić, sırp eski millî futbolcu ve teknik direktör (ö. 2020)
 1948 - i̇lhan kesici, türk siyasetçi
 1950 - paloma san basilio, i̇spanyol latin pop şarkıcısı
 1950 - volkan bozkır, türk hukukçu, diplomat ve siyasetçi
 1954 - paolo gentiloni, i̇talyan politikacı ve eski gazeteci
 1955 - rifat hisarcıklıoğlu, türk iş insanı ve türkiye odalar ve borsalar birliği (tobb) başkanı
 1958 - jamie lee curtis, amerikalı oyuncu ve en i̇yi yardımcı kadın oyuncu akademi ödülü sahibi 
 1961 - mariel hemingway, amerikalı oyuncu ve yazar
 1964 - robbie slater, avustralyalı millî futbolcu
 1965 - mads mikkelsen, danimarkalı oyuncu
 1967 - boris becker, alman tenisçi
 1967 - mark ruffalo, amerikalı aktör, film yönetmeni, yapımcı ve senaryo yazarı
 1968 - sidse babett knudsen, danimarkalı oyuncu
 1968 - bennu yıldırımlar, türk oyuncu
 1969 - marjane satrapi, i̇ran asıllı fransız çizgi film romancısı
 1974 - david pelletier, kanadalı buz patencisi
 1976 - torsten frings, alman futbolcu
 1976 - ville valo, finlandiyalı solist ve gitarist
 1977 - kerem gönlüm, türk basketbolcu
 1978 - karen o, amerikalı şarkıcı ve klavyeci
 1978 - francis obikwelu, nijeryalı atlet
 1981 - song hye-kyo, güney koreli oyuncu
 1982 - yakubu aiyegbeni, nijeryalı eski millî futbolcu
 1983 - sei ashina, japon aktris (ö. 2020)
 1983 - corey beaulieu, amerikalı gitarist
 1984 - scarlett johansson, amerikalı sinema oyuncusu
 1985 - hande doğandemir, türk oyuncu
 1985 - asamoah gyan, ganalı millî futbolcu
 1985 - dieumerci mbokani, kongolu millî futbolcu
 1986 - oscar pistorius, güney afrikalı paralimpik koşucu
 1987 - marouane fellaini, fas asıllı belçikalı futbolcu
 1988 - atiye, türk şarkıcı
 1988 - jamie campbell bower, i̇ngiliz oyuncu, şarkıcı ve model
 1989 - chris smalling, i̇ngiliz futbolcu
 1989 - gabriel torje, rumen futbolcu
 1991 - tarik black, amerikalı profesyonel basketbolcu
 1991 - erik sabo, slovak futbolcu
 1993 - adèle exarchopoulos, yunan asıllı fransız oyuncu
 1994 - dacre montgomery, avustralyalı aktör, şair ve söz yazarı
 1995 - katherine mcnamara, amerikalı oyuncu
 1996 - hailey baldwin, amerikalı model, oyuncu ve sunucu
 2001 - chenle, çinli şarkıcı ve aktör

ölümler 
 950 - lothair ii, i̇talya kralı (d. 926)
 1318 - mikhail yaroslaviç, 1285 ile 1318 yılları arasında tver prensi (d. 1271)
 1617 - i. ahmet, osmanlı'nın 14. padişahı (d. 1590)
 1718 - blackbeard (karasakal), i̇ngiliz korsan (d. 1680)
 1774 - robert clive, i̇ngiliz tümgeneral (d. 1725)
 1836 - karl daub, alman filozof (d. 1765)
 1875 - henry wilson, 18. amerika birleşik devletleri başkan yardımcısı (d. 1812)
 1893 - aleksandre kazbegi, gürcü roman ve oyun yazarı, şair, çevirmen ve tiyatro oyuncusu (d. 1848)
 1902 - walter reed, amerikalı bakteriolog (d. 1851)
 1913 - hitotsubaşi yoşinobu, japon asker ve siyasetçi (d. 1837)
 1916 - jack london, amerikalı yazar (intihar) (d. 1876)
 1919 - francisco pascasio moreno, arjantinli jeolog, antropolog ve kaşif (d. 1852)
 1926 - derviş han, klasik fars müziği bestecisi ve tar virtüözü (d. 1872)
 1934 - philippe berthelot, fransız diplomat (d. 1866)
 1941 - werner mölders, ii. dünya savaşı sırasında nazi almanyası luftwaffe ace pilotu (d. 1913)
 1943 - lorenz hart, amerikalı söz yazarı (d. 1895)
 1944 - arthur stanley eddington, i̇ngiliz astrofizikçi (d. 1882)
 1944 - joseph caillaux, fransız başbakanı (d. 1863)
 1946 - otto georg thierack, alman nazi politikacısı ve hukukçusu (d. 1889)
 1948 - ömer fahreddin türkkan, türk asker ve diplomat (medine müdafii) (d. 1868)
 1962 - rené coty, fransa'da dördüncü cumhuriyet'in son cumhurbaşkanı (d. 1882)
 1963 - aldous huxley, i̇ngiliz yazar (d. 1894)
 1963 - clive staples lewis, i̇rlandalı yazar ve öğretim görevlisi (d. 1898)
 1963 - john f. kennedy, amerikalı siyasetçi, abd'nin 35. başkanı ve pulitzer ödülü sahibi (d. 1917)
 1972 - horia hulubei, rumen fizikçi (d. 1896)
 1976 - sevgi soysal, türk yazar (d. 1936)
 1980 - mae west, amerikalı sinema oyuncusu ve yazar (d. 1893)
 1981 - hans adolf krebs, alman tıbbi ve biyokimyacı (d. 1900)
 1986 - scatman crothers, amerikalı aktör ve müzisyen (d. 1910)
 1988 - luis barragán, meksikalı mimar (d. 1902)
 1988 - raymond dart, avustralyalı anatomist ve antropolog (d. 1893)
 1993 - anthony burgess, i̇ngiliz romancı ve eleştirmen (d. 1917)
 1994 - asuman korad, türk tiyatro oyuncusu (d. 1934)
 1997 - michael hutchence, avustralyalı müzisyen, oyuncu ve inxs'in solisti (intihar) (d. 1960)
 2000 - emil zátopek, çek atlet (d. 1922)
 2007 - maurice béjart, fransız-i̇sviçreli dansçı, koreograf ve opera yönetmeni (d. 1927)
 2007 - verity lambert, i̇ngiliz televizyon ve film yapımcısı (d. 1935)
 2008 - mc breed, amerikalı rap şarkıcı ve müzisyeni (d. 1971)
 2011 - svetlána allilúyeva, sovyet devlet başkanı josef stalin'in ve onun ikinci eşi nadejda alliluyeva'nın kızı (d. 1926)
 2011 - sena jurinac, hırvat asıllı avusturyalı opera sanatçısı (d. 1921)
 2011 - lynn margulis, amerikalı biyolog, taksonomist, bakteriyolog ve kuramcı (d. 1938)
 2015 - kim young-sam, güney koreli politikacı (d. 1927)
 2017 - george avakian, amerikalı müzik yapımcısı, sanatçı menajeri, yazar, eğitimci ve yönetici (d. 1919)
 2017 - dmitri hvorostovski, rus bariton ve uluslararası opera sanatçısı (d. 1962)
 2017 - juan luis maurás, şilili avukat ve siyasetçi (d. 1922)
 2018 - soslan andiyev, osetya asıllı sovyet-rus ağır siklet güreşçi (d. 1952)
 2019 - jean douchet, fransız film yönetmeni, senarist, yazar, tarihçi, film eleştirmeni ve eğitimci (d. 1929)
 2019 - daniel leclercq, fransız futbolcu ve teknik direktör (d. 1949)
 2019 - gugu liberato, brezilyalı televizyon sunucusu, iş insanı, şarkıcı, oyuncu ve yapımcı (d. 1959)
 2020 - muharrem fejzo, arnavut film yönetmeni (d. 1933)
 2020 - elena hrenova, moldovalı siyasetçi (d. 1950)
 2020 - mustafa nadarević, boşnak-hırvat tiyatro ve televizyon oyuncusu (d. 1943)
 2020 - yuriy pleşakov, ukraynalı profesyonel futbolcu (d. 1988)

tatiller ve özel günler 
 lübnan - bağımsızlık günü (fransa'dan 1943 yılında bağımsızlığını elde etti).
 diş hekimleri günü ve toplum ağız ve diş sağlığı haftası

1122
22