Cádiz (il)

cádiz ili (i̇spanyolca: provincia dé cádiz), i̇spanya'nın, endülüs özerk topluluğu'nun, sekiz ilinden birisidir. başkenti, cádiz'dir.

i̇spanya parlamentosu'nda, 9 kongre üyesi ve 4 senato senatör'ü vardır. i̇lin başkanı, i̇spanya halk partisi'nden, francisco gonzález cabaña.

yüzölçümü, 7,436 km²'dir. (2.871 sq mi) ve 2009 sayımlarına göre nüfusu 1,230,594 kişidir. böylece, nüfus yoğunluğu kilometrekareye 165 kişi olur. (429 /sq mi)

resmî dili, i̇spanyolca'dır. bölgede yaşayan halk, gaditãnolar ve i̇spanyollar olarak adlandırılır.  i̇spanya içinde posta kodu, "11" 'dir. iso kodu ise  "es - ca"  'dir. (es: espana, ca: cádiz)

cádiz ili, tüm i̇spanya topraklarının %2,63'ü kadardır.

tarih 
cadiz ili, tarihinde roma i̇mparatorluğu, batı roma i̇mparatorluğu, vizigot krallığı, kurtuba emirliği, endülüs emevi devleti, emevi devleti, kastilya krallığı ve i̇spanya krallığı topraklarına dahil olmuştur. 711'de, müslümanların i̇ber yarımadası'nda hakimiyet kurmaya başlaması, bugünkü cadiz i̇li sınırları içinde bulunan guadalete liman şehri'nde yapılan guadalete muharebesi ile başlamıştır. müslümanların bu savaştaki galibiyetiyle kurtuba emirliği kurulmuş ve i̇slam, i̇ber yarımadası'na da sıçramıştır.

doğa ve coğrafya 
cadiz ili'nin doğası, su kaynakları, iklimi, konumu.

konum 
cadiz ili, i̇spanya'nın güneyinde bulunur. i̇lin, batısının atlas okyanusu'na, güneyinin cebelitarık boğazı'na, doğusunun ise akdeniz'e kıyısı vardır. böyle olması da doğal yaşamın ve iklimin kalitesini artırır.

yeryüzü şekilleri 
cadiz i̇li, genellikle küçük tepelerden ve bazı nehirlerden oluşur. i̇lin doğu kesmi, daha kurak ve rakımı daha azdır. güneye doğru gidildikçe, yükselti fazla değişmez ancak, toprak, tarıma daha elverişli ve daha yeşildir. batı'ya doğru gidildikçe, rakım oldukça artar ve toprak yine daha yeşildir. kuzeye doğru gidilirse, rakım artar, sıcaklık düşer.

i̇klim 
cadiz ili'nin konumu ve yeryüzü şekilleriyle beraber zengin hidrografyası, ilin iklimini zenginleştirmiştir. i̇klimi oldukça ılımandır. doğu ve güneyinde tarıma elverişlidir. i̇yi iklim biyolojik çeşitliliği geliştirir. bu nedenle, cadiz i̇li'nde birçok farklı canlı türü yaşar.

bölgeye özgü canlı türleri 

cadiz i̇li'nin iyi ikliminin sonucunda oluşan gelişmiş biyolojik çeşitlilik bölgeye özgü canlıların yaşamasına imkân tanımıştır. i̇şte bu canlı türleri;
 theba pisana,  san cristóbal vadisi'nde yaşayan bir salyangoz türü.
 taraxacum gaditanum, bir bitki türü.
 euphorbia gaditana, bir bitki türü.
 aphanius baeticuso, işınsal yüzgeçliler sınıfından bir balık türü.

i̇dari yapılanma 
cadiz i̇li'nin, idarî yapılanması, ilçeleri, belediyeleri...

i̇lçeler 

cadiz i̇li'nin, 6 ilçesi vardır. bu ilçeler;

 bahía de cádiz - i̇lin doğu kesiminde bulunan ilçe, 5 belediyeden oluşur. nüfus bakımından en büyük belediye, cádiz'dir.
 campiña de jerez - i̇lin, iç ve kuzey kesiminde yer alır, 2 belediyeden oluşur. nüfus bakımından en büyük belediye, jerez de la frontera'dır.
 costa noroeste de cádiz - i̇lin en kuzeybatısındaki ilçedir, 5 belediyeden oluşur. nüfus bakımından en büyük belediye, sanlúcar de barrameda'dır.
 sierra de cádiz - i̇lin en kuzeydoğusundaki ilçedir, 19 belediyeden oluşur. nüfus bakımından en büyük belediye, arcos de la frontera'dır.
 la janda - i̇lin en güneybatısındaki ilçedir, 7 belediyeden oluşur. nüfus bakımından en büyük belediye, barbate'dir.
 campo de gibraltar - i̇lin en güneyi ve güneybatısındaki ilçedir, 7 belediyeden oluşur. nüfus bakımından en büyük belediye, algeciras'dır.

belediyeler 

cadiz ili'nde toplam 44 belediye vardır. i̇lin başkenti cádiz olsa da, nüfus ve nüfus oranı bakımından en büyük şehir, jerez de la frontera'dır. aşağıdaki tabloda, cadiz i̇li'ndeki en büyük 15 belediyenin nüfus ve nüfus oranına göre fazladan aza doğru sıralanışı verilmiştir.

kaynakça ve dipnotlar