2012 Yaz Olimpiyatları

2012 yaz olimpiyatları (resmî: xxx. olimpiyat oyunları), 27 temmuz-12 ağustos 2012 tarihleri arasında birleşik krallık'ın başkenti londra'da düzenlenen yaz olimpiyatlarıdır.

bu olimpiyat ile birlikte londra, 1908 ve 1948 yıllarında düzenlediği olimpiyatlardan sonra üçüncü kez ev sahipliği yapmıştır.

şehrin seçimi 

başvuru tarihinin sonu olan 15 haziran 2003 tarihi itibarıyla 30. yaz olimpiyatları için 9 şehir başvurmuş idi. bunlar,
havana, i̇stanbul, leipzig, londra, madrid, moskova, new york, paris ve rio de janeiro'ydu.

18 mayıs 2004 tarihinde, uluslararası olimpiyat komitesi (ioc), elemeler sonucunda bu şehirlerin sayısını londra, madrid, moskova, new york ve paris olarak beşe düşürdü.

19 kasım 2004 tarihinde kalan beş aday şehir de ioc'ye adaylık dosyalarını teslim ettiler. ioc teftiş ekibi beş şehri şubat ve mart 2005 tarihleri arasında inceledi. bu incelemeler sırasında paris, iki durumdan dolayı ekipten kötü notlar aldı. i̇lki incelemelere denk gelen gösteri ve grevler, ikincisi ise hem ioc üyesi hem de paris'in adaylığı için çalışanlardan guy drut hakkındaki suçlamalardı.

6 haziran 2005 tarihinde ioc beş aday şehir hakkındaki gelişim raporunu açıkladı. raporlara göre en olumlu şehir olan paris'i artık 2004 incelemelerinden sonra açığı iyice kapatan londra takip ediyordu. ayrıca new york ve madrid de olumlu notlar almışlardı. moskova için ise "adaylık dosyasında detay eksiklikleri" bulunduğu söylendi.

oylamaya doğru, tarihinde üçüncü adaylığını yapan paris, açık ara favori gösteriliyordu. aslında paris londra'nın hatırı sayılır bir şekilde önünde gözüküyordu, ancak 19 mayıs 2004'te londra 2012'nin başına sebastian coe atanınca londra gelişmeye başladı. 2004 ağustos'unun sonlarında son raporlar paris ve londra'nın 2012 oylamasında berabere olduğunu gösteriyordu.

ardından singapur'da yapılan seçimlerde önce moskova, ardından da new york elendi. üçüncü turda elenen madrid ile birlikte son tura londra ve paris kaldı. son turu da londra paris'in dört oy önünde kazanarak 2012 olimpiyatlarına ev sahipliği yapmaya hak kazandı.

gelişim

binalar ve alanlar

olimpik alan 
 olimpik stadyum: 2012 olimpiyatları için inşa edilecek 80.000 kişi kapasiteli stadyumdur. olimpik park'ın güneyinde bulunacak stadyumun kapasitesi olimpiyatlardan sonra 35.000 kişiye düşürülecektir.
 su sporları binası: olimpik park'ın güneydoğusunda bulunacaktır. oyunlar süresince su sporları binası, olimpik park'a giriş için geçiş yeri olacaktır. i̇çerisinde 50m'lik yarış havuzu, 25m'lik dalış havuzu ve 50m'lik ısınma ve antrenman havuzu bulunur. dalış ve yüzme dalları için izleyici kapasitesi 17.500 kişi, su topu içinse 5.000 kişidir. olimpiyatlar için yapılan bu binada bulunan havuzlarda bulunan suyun tuvaletlerin sifonlarında kullanılabilme özelliği vardır.
 velopark: olimpik park'ın kuzeyinde buluncak olan velopark, veledrom ve bmx yarışlarına ev sahipliği yapacaktır. her iki yarış türü için altı biner kişilik kapasite bulunacaktır.
 hokey merkezi: olimpik park'ın kuzeybatısında bulunan hokey merkezi, basın merkezinin yanında bulunacaktır. 20.000 kişilik kapasiteli olarak planlanmaktadır. i̇nşasına 2010'da başlanılması düşünülen stadyumun 2011'de bitirlimesi planlanmaktadır.
 basketbol arenası: olimpik park'ın kuzeyinde bulunan arena, geçici olarak olimpiyatlar için kurulacaktır. basketbolda grup maçları ve çeyrek finaller ve hentbolda yarı finaller ve final maçları oynanacaktır. 12.000 kişilik kapasiteye sahip olması düşünülmektedir.
 hentbol arenası: olimpik park'ın batısında bulunacak olan arena, olimpiyat köyüne dört dakika yürüyüş mesafesinde olacaktır. hentbol grup maçları ve çeyrek finallerin yanı sıra, bazı modern pentatlon yarışlarının da burada düzenlenmesi düşünülmektedir. arenanın 6-7.000 kişilik kapasitesi olacaktır.
 olimpiyat köyü: sporcuların ve delegelerin barınacağı yaklaşık 17,320 yataklı köydür. oyunlardan sonra köy, stratford şehri'nin gelişimi için bu şehrin bir semti olacaktır.
 bunların yanında bir tenis çalışma sahası ve basın merkezi bulunacaktır.

nehir bölgesi 

bu bölge thames nehri'nin yanındaki binaları kapsar.

 excel gösteri merkezi: excel, londra şehir havaalanı'nın yakınında, kraliyet victoria rıhtımı'nın doğusunda bulunur. boks, eskrim, judo, masa tenisi, tekvando, halter ve güreş oyunları için kullanılacaktır. yaklaşık 400.000 m²'lik bir alana sahiptir.
 o2 arena: (ioc sponsorluk kurallarından dolayı: kuzey greenwich arena 1) milenyum eğlencesi için kurulan bu arena 2012 olimpiyatlarında jimnastik müsabakalarına ve basketbolda final maçına ev sahipliği yapacaktır. jimnastik için 16.500, basketbol için 20.000 kişilik kapasiteye sahiptir.
 greenwich park: binicilik yarışları için kullanılacak olan alandır. biniciliğin yanı sıra bazı modern pentatlon dallarına ev sahipliği yapacak olan park, 23.000 kişi kapasiteli olacaktır.
 kraliyet topçu kışlası: 1776 yılında kurulan kışla olimpiyat oyunları sırasında atıcılık oyunlarına ev sahipliği yapacaktır. 7.500 kişi kapasitelidir.

merkez bölgesi 

bu bölge londra metropolitan alanı içerisinde kalan diğer tesisleri kapsar. daha çok, batı londra'da yoğunlaşmıştır.

 wembley stadyumu: 2003 yılında yıkılıp yenilenen bu stadyum futbol finallerine ev sahipliği yapmıştır.
 all england lawn tennis and croquet club: tenis oyunları için kullanılacak olan asırlık tenis kulübü.
 lord's cricket ground: 1814 yılından bu yana kriket oyunlarına ev sahipliği yapan tesis, 2012 olimpiyatlarında okçuluk yarışlarına ev sahipliği yapmıştır. 6.500 kişilik kapasiteye sahiptir.
 regent's park: 1845'ten beri açık olan park, bir hayvanat bahçesi ve açık hava tiyatrosu olmasının yanı sıra, spor olaylarına ev sahipliği yapmaktadır. olimpiyatlarda yol bisikleti yarışlarına ev sahipliği yapmıştır. geçici olan bu tesis 3.000 kişi kapasitelidir.
 atlı muhafız alayı (horse guards parade): 1745'yılında kurulmuş bu tesis, plaj voleybolu oyunlarına ev sahipliği yapmıştır. 15.000 kişi kapasitelidir.
 hyde park: londra'nın en büyük kraliyet parkı olan hyde park, 2012 olimpiyatlarında triatlon müsabakalarına ve 3.000 kişiye ev sahipliği yapmıştır.
 earls court gösteri merkezi: voleybol maçlarına ev sahipliği yapan bu tesis, 15.000 kişinin bu maçları izlemesine olanak tanımıştır.
 ayrıca maraton yarışlarının büyük bölümü merkez bölgesinden geçmiştir.

londra dışı 
londra'nın dışında üç tesis bulunacaktır:
 broxbourne kano merkezi: kano/kayak slalom müsabakalarına ev sahipliği yapacak olan bu merkez, 100m ısınma ve 300m yarış alanına sahiptir.
 dorney gölü: kano/kayak durgun su ve kürek yarışlarına ev sahipliği yapacak olan bu göl, 20.000 izleyici kapasiteli olacaktır.
 dağ bisikleti yarışları için weald country park'ın yetersiz olduğu düşüncesiyle, hadleigh country park' uygun görülmüştür.

futbol stadları

toplu taşıma 

olimpiyatlara ev sahipliği yapmak için gerekli en önemli şartlardan biri olan toplu taşıma, ioc'nin ilk gelişme raporunda yeterli puan alamamıştı. bu yüzden de londra metrosu'nun doğu kısmının ve docklands hafif tren hattı'nın geliştirilmesini ve "cirit" adı verilen yeni yüksek hızlı tren servisini de içine alan bir takım düzenlemeler gerekiyordu.

ayrıca atletlerin %80'inin yarışmalarına 20 dakikadan az bir süre içinde gitmelerini sağlamak amacıyla çalışılmaktadır. bununla birlikte oyunlar sırasında trafik seviyesinin azaltılması amaçlanmaktadır.

metronun yanı sıra diğer ulaşım yollarında da gelişim planlanmaktadır. bisiklet ve yürüyüş yollarının yapımı ve geliştirilmesi, nehir ulaşımının geliştirilmesi ve otobüs hizmetlerinde dakiklik ile dil sorunlarının ortadan kalkması bunlardan bazılarıdır.

finans 
olimpiyat oyunlarına harcanacak para, binaları, altyapıyı veya olimpiyat parkını yapanlara ayrı ayrı bölünmüştür. oyunlar özel şirketler tarafından finanse edilirken, olimpik park ve tesislerin yapımı kamu tarafından finanse edilmektedir.

15 mart 2007 tarihinde britanyalı milletvekili tessa jowell, meclise binalar, tesisler ve altyapı için 5.3 milyar £ yeteceğini bildirmiştir. ayrıca lee nehri'nin gelişimi için de ayrıcas 1.7 milyar £ harcanması gerektiğini söylemiştir.

bunların yanında, acil durum fonu için 2.7 milyar £, güvenliği sağlamak için 600 milyon £, katma değer vergisi için 800 milyon £ ve üstün sporlar ile paralimpik oyunlar için yaklaşık 400 milyon £ harcanması gerektiği bildirilmiştir. bu rakamlara göre oyunlara harcanacak para 9.345 milyar £'dır. bundan sonra ise belediye başkanı ken livingstone oyun organizasyon komitesi'nin kâr edebileceğini söyledi.

oyunların sahnelenmesi için gerekli olan para (2 milyar £) özel kaynaklardan sağlanmaktadır. bu para londra 2012 organizasyon komitesi tarafından düzenlenmektedir. organizatörlere göre bu bütçe ana olarak şu şekilde ayrılıyor:
 merkezi yönetim:%63
 ulusal loto:%23
 londra belediyesi ve londra gelişim teşkilatı:%13

sponsorluk 
londra 2012 organizasyon komitesi lloyds tsb, edf energy, bt, british airways, bp, nortel ve adidas ile sponsorluk anlaşmaları imzalanacağını duyurmuştur.

biletler 
organizatörler, yaklaşık 7.7 milyon, paralimpik oyunlar içinse 1.5 milyon biletin satışa çıkarılabileceğini duyurmuştur. 2011'de satışa başlanılması planlanan biletlerin %50'sinin fiyatı 20£'in altındadır. trafiği azaltmak için yapılan çalışmada, bilet sahipleri toplu taşıma araçlarını, satın aldıkları biletlerin gününde ücretsiz kullanıabilecekler. tahminler olimpik oyunların biletlerinin %82'nin, paralimpik oyunların biletlerinin %63'ünün satılacağını göstermektedir. maraton, triatlon ve yol bisikleti gibi müsabakalar ücretisiz olacaktır.

takvim sorunu 
bazı müslüman temsilciler, olimpiyat oyunlarının 2012 yılında 20 temmuz - 19 ağustos günleri arasına denk gelen ramazan ayının içinde yapılmasından şikayetçi oldular. ramazan boyunca müslümanlar oruç tutacaklarından oyunlar esnasında bunun oyunculara dezavantaj yaratacağı düşünülmektedir.

yayıncılar 
2012 olimpiyat oyunları'nın yayın haklarının satışı ile 2010 kış olimpiyatları'nınkinin satışı birlikte yapıldığından, yayıncılar çoğunlukla aynı olacaktır. onaylanan yayıncılar:

sporlar 
2012 yaz olimpiyatları'nda müsabakalar, toplamda 39 disiplinde 26 spor dalında yapıldı. londra adaylığında var olan sporlarla birlikte 28 spor öngörülmesinde rağmen, milletlerarası olimpiyat komitesi (ioc); beyzbol ve softbol oyunlarını, londra'nın seçilmesinden iki gün sonra kaldırdı. ancak bu sporların yerine seçilen karate ve squash dalları, son oylamada gerekli olan üçte iki çoğunluk desteğini alamayınca beyzbol ve softbol sporları, olimpik spor olarak kaldı.

pekin olimpiyatları'nda yapılmayan kadınlar boks müsabakaları; ilk defa 2012 londra olimpiyatlarında yer almıştır. böylece boks dalının, yaz olimpiyatları'nda kadınlar branşını içermeyen tek spor dalı olma özelliği kalmamıştır.

madalya sıralaması

takvim

kaynakça 

 
2012'de birleşik krallık'ta spor