Mustafa İslamoğlu

mustafa i̇slamoğlu (d. 28 ekim 1960, develi, kayseri), türk yazar. fıkıh, tefsir, hadis gibi alanlarda çalışmakta ve bu konularda kitaplar yazmaktadır.

meslek hayatı 
mustafa i̇slamoğlu, ilk arapça ve temel dinî eğitimini babası ahmet i̇slamoğlu'ndan aldı. kayseri yüksek i̇slâm enstitüsü'nde başladığı yüksek öğrenimine  kahire'de el-ezher üniversitesi i̇slam hukuku fakültesinde devam etti. ancak el-ezher'deki eğitimini tamamlamadan bıraktı.

yazı hayatına edebiyatla başladı. i̇lk makaleleri 1980'de millî gazete'de, 1982-83 yılları arasında yeni devir gazetesinde yayımlandı. anadolu'da vakit, selam, ribat, yeni şafak, meydan, özgün duruş gibi gazete ve dergilerde makaleleri, mavera, aylık dergi ve dergâh gibi dergilerde de edebî eserleri yayımlandı.

mustafa i̇slamoğlu'nun şiirlerinden oluşan ilk kitabı heyelan, 1987 yılında aylık dergi yayınları tarafından yayımlandı. 1989 yılında i̇slâmî hareket önderleriyle yaptığı sohbetleri öncülerle konuşmalar başlığı altında kitaplaştırıldı.

bu dönemde mısırlı yazar safinaz kâzım'ın fî mez'eleti's-sufur vel hicâb başlıklı eserini kadının özgürlüğü başlığıyla türkçeye tercüme etti. anadolu i̇slâmî hareketleri başlıklı dizisi 1991 ile 1993 yılları arasında yayımladı. bu serinin ilk cildini hasan ali el-beyyûmî ile birlikte arapçaya da tercüme etti.

1998 yılında tefsiru-l-kur'ân te'vilu'l-furkān başlıklı görüntülü ve sesli tefsir derslerine başladı, 200 ders olarak tamamlandı. hayat kitabı kur'an başlığı verilen meâl çalışması da bu faaliyet ile eş zamanlı olarak tamamlandı. 2008 yılında başlayan esmâ-ul hüsnâ dersleri de 2012 yılında tamamlandı ve üç cilt olarak yayımlandı. 

yazar, 1997 yılında i̇nsan hakları i̇zleme örgütü'nün helmann-hammet ödülü'ne layık görüldü.

mustafa i̇slamoğlu, kendi kurduğu ve i̇slâmî i̇limler akademisi adını verdiği okulunda tefsir usûlü dersleri vermeye devam ediyor. yazar, evli ve beş çocuk babasıdır.

hakkındaki mahkeme kararları 
mustafa i̇slamoğlu, bir gazetede yayımlanan bir makale nedeniyle bir yıl; ankara'da özel bir mecliste sunduğu kürt sorununa i̇slâmî çözüm başlıklı tebliğinden dolayı da bir buçuk yıl olmak üzere toplam iki buçuk yıl hapis cezasına mahkûm edildi. gölcük cezaevi'nde başlayan mahkûmiyeti, ankara ulucanlar yarıaçık cezaevi'nde tamamlandı. cezaevinde çok zor şartlar altında macar müsteşrik ignaz goldziher'in die richtungen der islamischen koranauslegung başlıklı eserini, arapça tercümesinden i̇slâm tefsir ekolleri başlığıyla türkçe'ye tercüme etti.

görüşleri 
i̇slamoğlu; muhammed'in din kültürünün tamamıyla kur'an'dan ibaret olduğunu, kur'an dışında bir kaynağın bulunmadığını, dolayısıyla hiçbir zaman kur'an'la çelişen bir şey söylemiş olamayacağı temel kabulüyle, kaynağı ne olursa olsun, ancak kur'an ile uyuşan hadislerin kabul edilebileceğini, bunun dışındaki bütün hadislerin reddedilmesi gerektiğini iddia eder.

i̇slâm'da mutlak kriterlerle hareket edilmediğini öne sürerek sahih-i buhârî ve sahîh-i müslim'in kendi kriterlerine göre sahih olan hadisleri eserlerinde topladığına işaret eder. mesela buhârî'nin "sikâ" dediği güveniler 420 küsur râvînin hadislerini talebesi müslim, kitabına almamıştır. yine müslim'in "güvenilir" dediği 600 küsur râvînin hadislerine ise hocası buhârî güvenmemiştir. dolayısıyla güvenilirliğin kriteri içtihâdîdir, başka bir deyişle kişiseldir. başka bir ifadeyle hadise sahih olması, ona sahih diyene göredir, "…yoksa efendimizin dudaklarından döküldüğü manâsına gelmez." demektedir.

i̇slamoğlu'na göre rivâyet edilmiş 1 milyon hadîsin aslen kaç tane olduğu hususu, ebû dâvûd tarafından ciddi olarak tartışılmış; bu sayının 4.500-6.300 civarında olduğu ileri sürülmüştür. hadis ilminin bu saatten sonra devam edecekse "bu 1.000.000'u nasıl 6.000'e ircâ ederiz, konusu artık bu olmalıdır." der.

mustafa i̇slamoğlu'na göre, bâzı hadislerin kur'an seviyesine çıkarılması, hadisleri o seviyeye çıkarmaz, ama kur'ân'ı hadisler seviyesine indirir. müslim bin haccâc'ın ebû hureyre'den naklettiği bir hadisi örnek göstererek, sözkonusu hadisin sekiz yerde kur'an'la çeliştiğini iddia etti.

i̇slamoğlu, kabir azabı konusunun bir tefrika konusu olduğunu, sadece hadislerde söz konusu edildiğini, hadislerin de bu konuya tam açıklık getirmediğini öne sürer. hadislerin hiçbir zaman akaide konu olamayacağını, dolayısıyla kabir azabına inanmak şart olmadığını kabul eder.

eleştiriler 
mustafa i̇slamoğlu, hadis alimleri ve müslümanlar tarafından "sahih" kabul edilen hadisleri, akıl yürüterek ve kur'an'a yazılı olarak bulunmadığı iddiası ile reddettiği için tenkit edilmektedir.

eserleri 

 yürek devleti, 1990, isbn 978-9755501680
 yürek fethi, 1997,
 hayatın yeniden i̇nşası i̇çin, 2001, 
 ne yapmalı-nasıl yapmalı-kiminle yapmalı, 2002, 
 adayış risalesi, 1992, 
 hac risalesi, 1998, 
 üç muhammed, 2000, 
 yahudileşme temayülü, 1994,
 i̇man, 1993,
 alemlerin rabbi allah: tanımak-bilmek-anlamak, 2003,
 hasan basri'nin kader risalesi ve şehri, 2012, 
 pasif i̇yiden aktif i̇yiye, 2013, isbn 978-6055205508
 kur'an'ı anlama yöntemi: tefsir usûlü, 2014, isbn 978-6055125585
 kur'an ve tabiat ayetleri işığında yaratılış ve evrim, 2015, isbn 978-6055125769
 yerliler ve yersizler, 2018, isbn 978-9755501598

edebî eserleri 

 divan, 1996
 bahtımca, 1992
 seyrani, 2002
 tavsiyeler i, 1995
 tavsiyeler ii, 1998
 i̇man bilinci, 2001

meâl ve tefsir çalışmaları 

 hayat kitabı kur'an & gerekçeli meal-tefsir, 2008, isbn 978-9755500126
 vahyin i̇mbiğinden damıtılmış özlü sözler, 2009, isbn 978-6054195244
 kur’an sûrelerinin kimliği, 2011, 
 berceste ayetler, 2012, isbn 978-6054195978
 kur’an'a göre esma-u'l hüsna, 2012, isbn 978-6059304979
 kur'an'a göre i̇slam nedir?, 2014

sohbet derlemesi 

 bir yaradan kurşun çıkarır gibi, 2017, isbn 978-9755500102

tarih çalışmaları 

 i̇mamlar ve sultanlar, 1990, isbn 978-6055125974
 i̇slamî diriliş hareketleri, 1991, isbn 978-9755501215
 i̇slamî hareketler ve kıyamlar tarihi, 2006, isbn 978-9755501567

tercümeleri 

 kadının özgürlüğü, sâfinaz kâzım, 1990
 i̇slam tefsir ekolleri, i̇gnaz goldzher, 1998

kaynakça 

1960 doğumlular
kayseri doğumlular
kur'ancılar
türk hukukçular
türk ilahiyatçılar
20. yüzyıl türk şairleri
21. yüzyıl türk şairleri
sünniliği eleştirenler