Evrensel Hayvan Refahı Bildirgesi

evrensel hayvan refahı bildirgesi (ehrb) (ya da i̇ngilizce adıyla universal declaration on animal welfare), hayvanların duyarlı olduğunu kabul etmek, zulmü önlemek, acıyı azaltmak ve çiftlik hayvanlarının, evcil hayvanların, bilimsel araştırmalarda kullanılan hayvanların, yük amaçlı kullanılan hayvanların, rekreasyondaki hayvanların ve yaban hayvanları vb. refahına ilişkin standartları teşvik etmek için önerilen bir hükûmetler arası taslak antlaşmadır.

ehrb'nin birleşmiş milletler tarafından kabul edilmesi önerilmiştir. bm tarafından onaylanırsa (i̇nsan hakları evrensel beyannamesi gibi) udaw, hayvanların duyarlılığının ve onlara karşı insan sorumluluklarının önemini kabul eden bağlayıcı olmayan bir ilkeler dizisi olacaktır. i̇lkeler, ulusal hükûmetleri hayvanları koruma mevzuatı ve girişimlerini uygulamaya ve geliştirmeye teşvik etmek ve mümkün kılmak için tasarlanmıştır.

ehrb'nin, bm milenyum kalkınma hedefleri ve sonraki sürdürülebilir kalkınma hedefleri ile tutarlı olduğu ve bu hedeflere ulaşılmasına yardımcı olabileceği iddia edilmiştir. ekim 2014 tarihli deklarasyon, prensip olarak 46 ülkenin ve 17 başka ülkeden bakanlıkların desteğini almıştır. çeşitli bm üye devletlerinden 2,5 milyondan fazla kişi bu kamu kampanyasını destekledi. bazıları anlaşmanın yeterince ileri gitmediğini ve basitçe hayvan refahı yerine hayvan haklarını garanti etmesi gerektiğini savundu.

bu, hayvan hakları bildirgesi (2011) veya diğer türlerin hakları evrensel şartı (2000) ile karıştırılmamalıdır.

unesco resmi yayınlarında ve arşivlerinde bu bildiri bulunmamaktadır. kabul edildiğine dair unesco yayınları haberleri de bulunmamaktadır.

tarihçe  
ehrb, 2000 yılında, şu anda bildirgenin sekreterliği olarak hareket eden dünya hayvanları koruma derneği (daha önce dünya hayvanları koruma derneği) dahil olmak üzere bir grup hayvan refahı kuruluşu tarafından tasarlandı. dünya çiftçiliğinde merhamet, kraliyet hayvanlara karşı zulmü önleme derneği (rspca), uluslararası hayvan refahı fonu (ifaw) ve birleşik devletler humane society dahil bir planlama grubu tarafından desteklenmektedir.

2003 yılında filipinler'de, manila hayvan refahı konferansı'na 19 hükûmet heyeti, avrupa konseyi, amerika birleşik devletleri ve saipan ile birlikte gözlemci olarak katıldı. bir ehrb için temel ilkeleri olan bir temel metin kabul edildi.

2005 yılında, ehrb hükûmetler arası yönlendirme komitesi kuruldu ve kenya, hindistan, kosta rika, çek cumhuriyeti ve filipinler hükûmetlerinin temsilcileri bu girişimi desteklemeyi kabul etti. kamboçya, fiji, letonya, litvanya, yeni zelanda, polonya, slovenya, tanzanya ve birleşik krallık da dahil olmak üzere yetkilileri sonraki yıllarda destek beyan eden bir grup hükûmete liderlik ettiler.

mayıs 2007'de, dünya hayvan sağlığı örgütü (dhsö), commonwealth veterinerlik derneği (cva) ve avrupa veterinerler federasyonu'nun (fve) yaptığı gibi, prensipte bir ehrb'nin geliştirilmesini destekleyen bir kararı kabul etti.

ağustos 2008'de şili, yeni zelanda, birleşik krallık, filipinler, tayland ve kolombiya'nın ulusal veteriner dernekleri bir udaw için halk desteği verdiler. nisan 2008'de eric martlew, birleşik krallık avam kamarası'nda “hükümeti, avrupa birliği ve avrupa birliği içindeki aktif destek de dahil olmak üzere, bu girişime tam ve kamuya açık bir şekilde destek vermeye" çağıran bir erken gün önergesi sundu.

birleşmiş milletler gıda ve tarım örgütü, 2009 yılında ehrb'i tanıyarak hayvan refahını yoksulluğu azaltma, afet yardımı ve hayvancılık geliştirme programlarına entegre etti ve bir uzman toplantısının raporunda “hayvan refahı üzerine evrensel bildirge taslağı (dünya hayvanları) koruma 2007)… hayvanların refahını iyileştirme çabaları için değerli bir yol gösterici felsefe sağlar ”. ve aynı yıl, avrupa birliği konseyi hayvan refahı evrensel beyannamesi önerisini tartıştı ve "hayvan refahının ortak ilgi ve önem taşıyan bir konu olduğu" konusunda hemfikir oldu. hayvan refahı konusunda farkındalık yaratmak ve daha büyük bir fikir birliği oluşturmak için uluslararası girişimler ”. ayrıca, üye devletleri ve komisyonu, kendi yetkileri dahilinde, “prensipte, ilgili uluslararası forumlarda ehrb girişimini desteklemeye” davet etti.

en son 2014 yılında önerilen deklarasyonun birkaç taslağı bulunmaktadır. bu taslak, bm üye devletlerinden, uluslararası kuruluşlardan ve sivil toplum kuruluşlarından gelen geri bildirimleri dikkate almaktadır. hayvan refahına ilişkin manila konferansı'ndan (2003) ve yürütme komitesi tarafından yapılan önerileri içeren kosta rika taslağı'ndan (2005) çıkan önceki taslağı geliştirir.

tarihsel arka plan 
hayvan haklarıyla ilgili uluslararası bağlayıcı tüzükleri şekillendirmedeki başarı eksikliği, deneme arzusundan kaynaklanmadı. modern zamanlardaki insanlar, en azından 18. yüzyıldan beri hayvanların haklarını belirlemeye ve ilerletmeye çalıştılar. hayvan hakları üzerine 1892'de ve daha sonra basılan ilk kitabı yazdığı için genellikle henry stephens salt'a (1851-1939) kredi verilir. ve salt, çabalarının izini hayvan hakları ve refahı konusundaki en eski modern yazarlardan biri olan john lawrence'a (1753-1839) dayandırır. lawrence, 1796 tarihli a philosophical and practical treatise on horses and the moral duties of man of man of brute creation (t n longman: london) adlı kitabında, hayvanlara özen göstermemiz gerektiğini ve genel hukukun bu ilkeyi uygulamada desteklemesi gerektiğini savundu.

20. yüzyılda hayvan haklarını destekleyen bir dizi uluslararası bildirge görüldü. belki de en göze çarpan girişim, 1978'de birleşmiş milletler'in eğitim, bilim ve kültür örgütü'nün (unesco) paris'teki hayvan hakları evrensel beyannamesi karargahında yapılan duyuruydu (the times, 17 ekim). beyannamenin bildirileri arasında, tüm hayvanların aynı varolma haklarına sahip olduğu, hiçbir hayvana kötü muamele veya zulme maruz kalmayacağı, hayvanların hukukun korumasına tabi olacağı ve ölü hayvanlara saygılı davranılacağı yer alıyordu. ancak bildirge, önemli düzeyde uluslararası anlaşmaya varamadan azaldı ve gözden kayboldu.

daha yakın zamanlarda, dünyanın önde gelen hayvan refahı kuruluşlarından bazıları, birleşmiş milletler için yeni bir bildirge kabul etmesi için kampanya başlattı. beyanname bu kez hayvanların refahı hakkındadır: hayvan refahı evrensel beyannamesi. neden haklar değil de refah? muhtemelen refahın haklardan daha yumuşak bir seçenek olması ve dolayısıyla insanların kabul etmesi daha kolay olduğu için. bu nedenle, onaylanma ve dayanma şansı daha yüksektir.

bu yeni bildirgenin arkasındaki hayvan örgütleri, belgeyi imzalayan ülkelerin hayvanları duyarlı varlıklar olarak tanıyacaklarını öngörüyorlar. beyanlarının hayvan refahını önemli bir küresel sorun haline getireceğini, hayvan refahı konusunda yasal olarak bağlayıcı uluslararası anlaşmalara öncülük edeceğini ve dünya çapında hayvanlar için daha iyi bir anlaşmayı hızlandıracağını umuyorlar. beyannameleri ayrıca insanlığın ahlaki gelişiminin bir parçası olarak hayvan refahının önemini vurgulayacaktır. şimdiye kadar bir dizi birleşmiş milletler üyesi devlet, bm'deki girişimi ilerletmek için bir yönlendirme grubu olarak hareket ediyor.

önerilen bildirgeye genel bakış 
en son 2014 yılında dhsö tarafından güncellenen beyannamenin taslak metni, devletlere ve halklara ulusal hayvan refahı mevzuatlarını iyileştirmek için bir temel sağlar, şu anda mevcut olmayan ülkelerde hayvan refahı mevzuatı çıkarır ve kullanan işletmeleri teşvik eder. hayvanların refahı politikalarında ön planda tutmaları, insani yardım, kalkınma ve hayvan refahı gündemlerini ulusal ve uluslararası düzeyde birbirine bağlamaları, hayvan refahına yönelik halkın tutumlarında olumlu değişime ilham vermeleri.

beyanname şunları gerektirmektedir:

 hayvanların yaşadığını, duyarlı varlıklar olduğunu ve bu nedenle gerekli dikkati ve saygıyı hak ettiklerini kabul etmek
 hayvan refahının hayvan sağlığını içerdiğinin ve hayvanın hem fiziksel hem de psikolojik durumunu kapsadığının ve hayvan refahındaki iyi uygulamaların insanlar ve çevre için büyük faydalar sağlayabileceğinin kabul edilmesi
 i̇nsanların bu gezegende başka türler ve diğer yaşam biçimleriyle birlikte yaşadığını ve her tür yaşam biçiminin birbirine bağımlı bir ekosistem içinde birlikte var olduğunu kabul etmek
 dünya hayvan sağlığı örgütü'nün (dhsö) hayvan refahı için küresel standartlar belirlemede devam eden çalışmalarının öneminin ve üye devletlerin, bu standartların uygulanması da dahil olmak üzere ehrb ilkelerini yürürlüğe koymak için gerekli tüm önlemleri almaları gerektiğinin kabul edilmesi
 birçok devletin hem evcil hem de vahşi hayvanlar için halihazırda bir yasal koruma sistemine sahip olduğunu ve bu sistemlerin etkinliğinin daha iyi ve daha kapsamlı hayvan refahı hükümlerinin geliştirilmesiyle sağlanması gerektiğini kabul etmek.
 beş özgürlük (açlık, susuzluk ve yetersiz beslenmeden kurtulma; korku ve sıkıntıdan kurtulma; fiziksel ve termal rahatsızlıktan kurtulma; ağrı, yaralanma ve hastalıklardan kurtulma; ve normal davranış kalıplarını ifade etme özgürlüğü) ve şu üç ilke (hayvan sayısında azalma, deneysel yöntemlerin iyileştirilmesi ve hayvanların hayvan dışı tekniklerle değiştirilmesi) [21] hayvanların kullanımı için değerli rehberlik sağlar
 bu beyannamede yer alan hükümlerin hiçbir devletin haklarını etkilemediğinin kabul edilmesi

beyannamenin esasları şunlardır:

 hayvanların refahı tüm devletler için ortak bir hedef olacak ve hayvanlara zulmü önlemek ve onların ıstırabını azaltmak için üye devletler tarafından uygun tüm adımlar atılacaktır.
 her devletin ulaştığı hayvan refahı politikaları, mevzuatı ve standartları, ulusal ve uluslararası düzeyde iyileştirilmiş önlemlerle desteklenecek, tanınacak ve gözetilecektir. her üye devlet, beyannamenin ilkelerine uygun olarak hayvanlara insani ve sürdürülebilir bir şekilde bakmalı ve muamele etmelidir.
 devletlerin, hayvanlara zulmü önlemek ve onların ıstırabını azaltmak için gerekli tüm adımlar atılacaktır.
 çiftlik hayvanlarının, refakatçi hayvanların, bilimsel araştırmalardaki hayvanların, yük  hayvanlarının, vahşi yaşam hayvanlarının ve rekreasyondaki hayvanların kullanımı ve yönetimini düzenleyenler gibi, hayvanların refahına ilişkin uygun politikalar, mevzuat ve standartlar daha da geliştirilecek ve detaylandırılacaktır.

kampanyalar 
animals matter' addlı bir ehrb için destek kazanma amaçlı halka açık kampanya haziran 2006'da başlatıldı. aralık 2007'de kosta rika başkanı sr. oscar arias ile bir milyon imzaya ulaştı ve resmi bir milyonuncu imza sahibi oldu ve ev sahipliği yaptı. mart 2008'de kosta rika'nın san josé kentinde yapılan kutlamalar. 2014 itibarıyla, dilekçe çeşitli bm üye ülkelerinden 2,5 milyondan fazla imza ve destek aldı.

ayrıca bakınız 
 hayvan hakları
 hayvan refahı
 hayvan hakkı raporları listesi
 i̇nsan hakları raporları listesi

kaynakça

dış bağlantılar 

udaw government portal 
 the initial draft of the udaw 
 wspa website
hsus website 
british veterinary association website 

evrensel beyannamesi
unesco
1978'de hukuk