mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Merengue

merengue (ya da okunuşuyla merenge) 1850 yılına doğru dominik cumhuriyeti’nde doğmuş bir dans ve müzik türüdür. günümüzde latin dans okullarında öğretilen dans türlerinden biri olan merenge en kolay öğrenilen latin dansıdır. merenge müziği günümüzde özellikle porto rikolu müzisyenlerce yorumlanmakta ve icra edilmektedir.

tarihçe 
merenge dansının upa habanera adlı dans türünden kaynaklandığı sanılmaktadır. merenge, dominik cumhuriyeti’nin yerel dansı olmakla beraber komşu ülke haiti’nin de etkisinde kalmıştır. merenge dansının adımlarının kısa, sürünür biçimde olması, bu dansın ilk kez ayakları zincirli kölelerce oynanmış olmasının öne sürülmesine yolaçmıştır.

dansın kökeninin iki popüler hikâyesi vardır: 
 i̇lk hikâyeye göre bu dans zincirlenmiş olan kölelerin hareket edebilme arzusuyla yaptıkları davranışları konu alır. 
 diğer hikâye ise bu dansın ülkedeki bir devrim sırasında bacağından vurulan bir kahramanın eve dönüş partisinde yandaşlarının zıplayarak ve bir bacaklarını sürükleyerek yaptıkları hareketleri temsil ettiğini söyler.

teknik 
merenge çiftler halinde veya grupça yapılan bir latin dansıdır. günümüzde dans pistlerinde genellikle çiftler halinde yapılmaktaysa da, orijinal halinde grupça, bir çember oluşturularak yapılmaktaydı. hızlı ayak hareketleri ve omuzların silkilme hareketi dansın karakterini oluşturur. merenge, özellikle 19. yüzyıl ortalarında popüler hâle gelmiştir.

merenge, küçük ve kalabalık dans salonlarına uygun, oldukça hareketli, öğrenmesi kolay, doğaçlamaya açık bir “eğlence” dansıdır. salsada olduğu gibi, kıvrak kalça hareketleri barındırır. diğer danslardan esinlenen hareketlerden dolayı geniş bir hareket dağarcığına sahiptir.

merenge dansında ayaklar yerden çok kısa bir mesafe (yaklaşık 2 cm. kadar) kaldırılır ve adımlar yerinde sayar gibi atılır. bir sağ ayak, bir sol ayak hareket eder. başka hiçbir karmaşık adım biçimi yoktur. bu yüzden adımı en basit danstır. bu ayak hareketlerinin sadeliği kol ve vücut figürleriyle süslenerek dans hareketleri zenginleştirilir.

müzik 
merenge müziği çok değişik stillere sahip olmasına rağmen tümünde keskin bir çabukluk ve sürekli tekrarlandığını hissettiren ritimler vardır.

merenge müziğini çalan bir orkestrada genellikle şu çalgılar bulunur :akordiyon, güira, büyük davul, ikili küçük davul, bazen marimba ve bandurria. merenge önceleri tumba dansını tercih eden burjuvazi tarafından aşağılanmış bir kırsal kesim dansıydı. bu aşağılanma diktatör rafael trujillo’nun bu dansı « ulusal dans » olarak ilan etmesiyle son bulmuştur.

1970’li yıllarda salsa akımının da etkisiyle merenge modernleştirilmiş ve merenge çalan orkestralara piyano, trombon, saksofon, synthesizer ve bas gitar da girmiştir.

merenge'nin, öteki karayip müzikleri ile karşılaştırıldığında, hızlı bir dizemi vardır. merenge şarkıcılarına örnek olarak elvis crespo, juan luis guerra isimleri sayılabilir.

dış bağlantılar 
 merengue videoları
 merengue videoları-2

latin dansları
Tek yan bant modülasyonu

tek yan bant modülasyonu (single side band modulation - ssb), taşıyıcısı baskılanmış ses modülasyonu şekli. genelde kısa dalga frekanslarda banttan yer kazanmak ve düşük güç ile daha verimli iletişim sağlamak amacı ile kullanılır.

modülasyon
Kemankeşlik

kemankeşlik; osmanlı i̇mparatorluğu döneminde yapılan bir okçuluk sporudur.

osmanlı i̇mparatorluğunda okçuluk orta asya türkleri'nden gelmiştir. osmanlı kemankeşlik sporu yüzyıllardır adını çok bilmediğimiz büyük kemankeşlerin (bursa'lı şüca, havandelen solak bali, tozkoparan i̇skender vs.) çıkmasını sağlamıştır. bu sporcuların kimilerinin menzil atışları 1275 gez (800-850 metre) mesafeler ile kırılması güç rekorlara imza atmışlardır. osmanlı kemankeşleri pir olarak allah yolunda ilk ok atan kişi sahabe'den sa'd bin ebû vakkas'ı sayarlar.

kemankeşlik sporunun araçları olan ok ve yay için ise;

 okun boyu "gez" olarak ölçülür. bir gez yaklaşık olarak 61 cm'dir, çeşitli ahşap malzemelerden (çam ağaçlarının kuzey rüzgarı alan kısımlarından) veya bambu kamışından yapılır, 
 ok ucuna "demren" ya da "temren" adı verilir, kemik veya demirden yapılır, 
 okun son kısımı olan tüy kısmına ise "yelek" adı verilir, genelde kuğu, kartal tüyleri kullanılır, ucunda temreni olan oklara işlevine göre gerektiğinde yelek takılmaz. 
 zihgir denilen bir halka yay kirişlerini kuvvetle çekip düzenli bırakabilmek için başparmağa takılırdı.
 yay: osmanlı yayı ise son derece işlevsel, aynı zamanda kısa, kullanımı kolay ve "pek", yani oldukça sert yaylardır.
 yay ipine kiriş, "tirkeş" veyahut çile adı da verilir. tirkeş, genelde koyun bağırsağından olabileceği gibi ibrişimden de imal edilir.
 yaylar genelde filmlerde görüldüğü gibi sürekli olarak gergin durumda değillerdir. normal durumda tirkeş ve yay gerilimsiz ve gevşek bir şekilde durur, kullanılacağı zaman ise yay kurulur.
 yay terse doğru kurulmaktadır ve oldukça güç gerektiren bir iştir (harbiye askeri müze'de yay örnekleri ve kurulumun nasıl yapıldığına dair çizimler mevcuttur). kaynaklar bazı kemankeşlerin ve gücü ile nam salmış pehlivanların "pek" yayları tek kolları ile kurabildiklerinden övgü ile bahseder.

dış bağlantılar 
 https://web.archive.org/web/20131005053134/http://www.ahilik.gen.tr/
 http://www.turkokculugu.com 
 http://www.kemankes.com
 http://forum.turkokculugu.com/index.php 
 http://www.gelenekselturkokculugu.com/ 

okçuluk
osmanlı i̇mparatorluğu'nda spor
Willemstad

willemstad hollanda'ya bağlı kurasao adasının yerel başkentidir. hollanda antilleri'ne de bölgesel başkentlik yapar.

kent ortası ile yakın çevresi, yaklaşık 125 000 yaşayanıyla kurasao adasındaki insanların çoğunluğunu barındırır. kentin ortası "punda" ve "otrabanda" olarak bir denizkulağı ağızının iki yakasına yayılmıştır. "punda", adanın hollandalılarca i̇spanyollardan ele geçirildiği 1634 yılında kurulmuştur. adı felemenkçe "de punt" (nokta) sözcüğünden gelir. 1707 yılında kurulan "otrabanda" ("öteki yaka") ile arasında bir köprü vardır.

kentin ortası eski yapılarıyla, unesco dünya mirasları listesine dahil edilmiştir.

kaynakça
Denizkulağı (hayvan)

denizkulağı, bir deniz yumuşakçası (haliotis).

kabuk, kulak şeklinde yassı ve az spirallidir. i̇ç yüzeyi sedef tabakası ile örtülmüştür. kabuk ağzı çok büyüktür. sol tarafında ise bir sıra halinde dizilmiş delikler bulunur. operkul yoktur. bir çift ktenidyum içerirler. bunlardan sağ taraftaki biraz daha küçüktür. ayağın yanları saçaklıdır. i̇nci yapabilirler. i̇nsan besini olarak kullanılmasının yanında, kabukları takı ve dekorasyon malzemesi olarak da kullanılmaktadır.

haliotis türlerinin çoğu hindistan ve avustralya sahillerinde bulunur.

alttaksonlar (türler) 

 haliotis australis, 
 haliotis ancile, 
 haliotis aquatilis, 
 haliotis asinina, 
 haliotis barbouri 
 haliotis brazieri, 
 haliotis clathrata 
 haliotis coccoradiata, 

 haliotis conicopora, 
 haliotis corrugata, 
 haliotis cracherodii, 
 haliotis crebrisculpta
 haliotis crebrisculpta, 
 haliotis cyclobates, 
 haliotis dalli, 
 haliotis discus, 
 haliotis dissona 
 haliotis diversicolor supertexta, 
 haliotis diversicolor, 
 haliotis dohrniana, 
 haliotis elegans, 
 haliotis emmae, 
 haliotis ethologus, 
 haliotis exigua 
 haliotis fatui 
 haliotis fulgens, 
 haliotis gigantea, 
 haliotis glabra, 
 haliotis hargravesi, 
 haliotis howensis, 
 haliotis iris, 
 haliotis jacnensis, 
 haliotis kamschatkana, 
 haliotis kamtschatkana assimilis
 haliotis kamtschatkana kamtschatkana 
 haliotis laevigata, 
 haliotis madaka 
 haliotis mariae 
 haliotis melculus, 
 haliotis marfaloni, 
 haliotis midae, 
 haliotis multiperforata, 
 haliotis ovina, 
 haliotis parva, 
 haliotis patamakanthini 
 haliotis planata, 
 haliotis pourtalesii, 
 haliotis pulcherrima, 
 haliotis pustulata 
 haliotis queketti, 
 haliotis roberti 
 haliotis roei, 
 haliotis rosacea, 
 haliotis rubiginosa 
 haliotis rubra, 
 haliotis rufescens, 
 haliotis rugosa
 haliotis scalaris, 
 haliotis semiplicata, 
 haliotis sorenseni, 
 haliotis spadicea, 
 haliotis speciosa, 
 haliotis squamata, 
 haliotis squamosa, 
 haliotis thailandis
 haliotis tuberculata, 
 haliotis unilateralis
 haliotis varia, 
 haliotis venusta, 
 haliotis virginea, 
 haliotis walallensis, 
 haliotis assimilis,

 
yenilebilir yumuşakçalar
constantine samuel rafinesque tarafından adlandırılmış taksonlar
Abidjan

abidjan, fildişi sahili'nin en büyük şehri ve eski başkenti. batı afrika'nın paris'i olarak bilinir. 3 milyon civarında nüfusu ile abican afrika'daki en kalabalık şehirlerden biridir. birçok fransa ve komşu ülke vatandaşını cezbederek kozmopolit bir merkez haline dönüşmüştür.

abidjan'ı gezerken şehrin varlıklı kesimi ve çok fakir olmasına rağmen hayatta kalmayı becerebilen sıradan kısmını da görmek olasıdır. abidjan yüksek binaları ve denizin uzantısı gölüyle (lagoon) batı afrika'nın en gözde şehirlerinden biridir. birkaç güzel müzesi olmasına rağmen turistlerin çoğu şehrin hemen dışındaki "banco" millî parkıyla (parc national du banco) şehrin hemen içindeki çamaşırcılar mahallesi (washermen's town) gezmeyi daha çekici bulurlar.
Batı Afrika

batı afrika, afrika kıtası'nın batısındadır. jeopolitik olarak birleşmiş milletler, batı afrika'yı aşağıda belirtilmekte olan 16 ülkenin yaklaşık 5 milyon km²ik bir alan üzerindeki dağılımı olarak tanımlar:

 benin
 burkina faso
 fildişi sahili
 yeşil burun adaları
 gambiya
 gana
 gine
 gine-bissau

 liberya
 mali
 moritanya
 nijer
 nijerya
 senegal
 sierra leone
 togo

moritanya hariç, bütün bu ülkelerin hepsi ecowas veya "batı afrika devletleri ekonomik birliği" üyesidir. un (birleşik devletler) bölgesi ayrıca saint helena adasını ve atlas okyanusu'ndaki "britanya denizaşırı toprakları"nı da içerir.

kaynakça
Yukarı Volta

yukarı volta ya da resmi adıyla yukarı volta cumhuriyeti, afrika kıtasının batısında bulunan, fransa sömürgesinden 1958 yılında özerkliğini, 5 ağustos 1960 tarihinde de bağımsızlığını kazanan devlet.

1960 yılında bu isim ile bağımsızlığını kazanan ülke, o dönem ismini volta nehri'nden almıştır. volta nehrinin üç fark kolu olan siyah volta, beyaz volta ve kırmızı volta'dan da esinlenerek bayrağını oluşturmuştur. 4 ağustos 1984 tarihinde thomas sankara başkanlığı döneminde ülke ismini onurlu insanların ülkesi anlamına gelen burkina faso olarak değiştirmiş, aynı zamanda bayrağın yerini de günümüzde de kullanılan burkina faso bayrağı almıştır. ülke varlığına günümüzde de burkina faso isim ile devam etmektedir.

yukarı volta devlet başkanları 
 maurice yaméogo (5 ağustos 1960 – 3 ocak 1966)
 sangoulé lamizana (3 ocak 1966 – 25 ekim 1980)
 saye zerbo (25 ekim 1980 – 7 kasım 1982)
 jean-baptiste ouédraogo (8 kasım 1982 – 4 ağustos 1983)
 thomas sankara (4 ağustos 1983 – 4 ağustos 1984, devamında 15 ekim 1987 tarihine kadar burkina faso devlet başkanı)

ayrıca bakınız 
burkina faso

kaynakça 
wilhelm fischer: ober-volta. kurt schroeder, bonn 1962 (almanca)
Geleneksel Türk sanatları

geleneksel türk sanatları, türk kültürü'nün bir kısmını meydana getiren sanat ve sanat türlerinin genel adıdır. geleneksel türk sanatlarının bir kısmı i̇slam öncesi dönemden kaynaklanır. bir kısmı ise i̇slam ile birlikte gelişmiştir. bu sanatların başında hat sanatı, tezhip, minyatür ve ebru gelmektedir.

i̇slam sonrası gelişen sanatlar 
türkler i̇slam dinini kabul ettikten sonra doğal olarak sanat alanında türk-i̇slam sentezi sanatlar ortaya çıkmış oldu. tezyîni sanatlar, türk musikisi, türk mutfağı, mimari, temaşa sanatları bu sentezin etkisinde kaldı.

tezyîni sanatlara bezeme, hat sanatı (hüsn-i hat), tezhib, yaprak üzerine hüsn-i hat, tuğra, ferman, ebrû, gravür, kat'ı, çini ve kalemişi  örnek gösterilebilir.

dış bağlantılar 
 türk sanatları hakkında bilgiler.. resimler..
 bezeme ve tezyini sanatlar sitesi 
 türk i̇slam sanatları sözlüğü

halk sanatları
Hattat

hattat, arapçada güzel yazı yazan anlamına gelen, eğri kesilmiş kalem  ile arap, fars, osmanlı veya türk harflerini kullanarak yazı yazan, hat sanatı ile uğraşan sanatçılara verilen isimdir.

bu sanatçılar oldukça meşakkatli ve sabır gerektiren bir eğitimden geçmekteydiler. hattatlar elleri ve parmakları güçlensin diye okçuluk da yapmaktaydılar. pek çok ünlü hattat aynı zamanda usta birer okçu idi, hatta çoğu zaman iki müessese birlikte çalışırdı.

eğri kesilmiş kalemin bulunuşu 
son abbasi halifesi müstasım billâh’ın kölesi olduğu söylenen yâkût-ı müstasımî (? - 1299)'ye gelinceye kadar kalemin ağzı düz kesilirdi. yâkut eğri keserek tahrîf-i kalemi icat etti. bu basit görünen buluşu ile yazı sanatını ileri bir aşamaya geçirip yazının yeni dünyasını bulmayı başardı.

dış bağlantılar 
hat sanatı örnekleri
Jüpiter (anlam ayrımı)

jüpiter, güneş sisteminde bir gezegendir.
 jüpiter, roma mitolojisinde bir tanrıdır.
 jüpiter senfonisi, mozart tarafından bestelenmiş bir senfonidir. (c majör 41. senfoni, kv. 551)
 jüpiter, 1956 yılında ilk kez test edilen abd yapımı füze
Aritmetik

aritmetik; matematiğin sayılar arasındaki ilişkiler ile sayıların problem çözmede kullanımı ile ilgilenen dalı. aritmetik kavramı ile genellikle sayılar teorisi, ölçme ve hesaplama (toplama, çıkarma, çarpma, bölme, üs alma, kök alma) kastedilir. bununla birlikte bazı matematikçiler daha karmaşık çeşitli işlemleri de aritmetik başlığı altında değerlendirirler.

aritmetik, matematiğin en eski ve en temel dalıdır. basit günlük hesaplamalardan ileri bilimsel ve işletme hesaplarına kadar birçok işte hemen herkes tarafından kullanılır.

etimoloji 
türkçeye fransızcadan geçen sözcük yunanca "sayı" anlamına gelen arithmos (αριθμός) ve "sanat" anlamına gelen tekhnê kökünden gelir ve birebir anlamı sayma sanatıdır.

kaynakça

ayrıca bakınız 
 çarpım tablosu

fransızcadan türkçeye geçen sözcükler
Saint Martin

saint martin (), karayip denizinin kuzey-doğusunda porto riko'nun 240 km doğusunda yer alan tropik bir adadır.

adanın yüzölçümü 87 km2 olup kabaca ortasından hollanda krallığı ile fransa arasında ikiye bölünmüştür. hollanda krallığı'na bağlı güney yarısı sint maarten, fransa'ya bağlı olan kuzey yarısıysa da saint martin olarak adlandırılır. hollanda bölgesi hollanda krallığı'nı oluşturan ülkelerden biridir.

hollanda krallığı'na bağlı olmasına karşın ab dışında kalan adanın güney bölümünde para birimi hollanda antilleri guldeni, fransa aracılığıyla ab'ye bağlı olan kuzey bölümünde ise euro'dur. her ne kadar hollanda bölümünde yasal dil felemenkçe ve i̇ngilizce, fransız bölümünde ise fransızca olsa da adadaki en geçerli dil i̇ngilizcedir. bunun kökeni adaya bir zamanlar getirilmiş olan i̇ngilizce konuşan kölelere dayanmaktadır.
Roberto Calvi

roberto calvi (13 nisan 1920 - 17 haziran 1982), vatikan'a yakınlığından dolayı basınca "tanrı'nın bankacısı" olarak adlandırılan bir i̇talyan'dır.

başkanı olduğu ve i̇talya'nın en büyük özel bankalarından olan banco ambrosiano'nin 700 milyon ile 1.5 milyar dolar arasında verecekle batmasından sonra i̇talya'dan kaçmak zorunda kaldı. paranın çoğunluğunun vatikan bankası, istituto per le opere religiose (dinsel i̇şler kurumu - ior) aracılığıyla hortumlandığı ortaya çıktı.

daha sonra haziran 1982'de londra'da (masonlarca önemli olduğu söylenen) blackfriars köprüsünün altında asılı olarak bulundu. roberto calvi, licio gelli'nin gizli mason locası p2 locasının yandaşlarından biriydi. i̇ngiliz polisi çelişen kanıtlara karşın olayı önceleri bir kendini öldürme olayı olarak ele aldı. 1992'deki bir soruşturma ise, calvi'nin öldürülmüş olduğuna karar verdi.

birleşik krallık'ta bunlar olurken, 1997 yılında, roma savcılığı bir sicilya mafyasının bir üyesi ile bir iş adamının calvi'nin öldürülmesinde suçlu olduklarına karar verdi.

i̇ngiliz polisi, 2003'ün eylül ayında olayı adam öldürme soruşturması olarak yeniden açtı. bunun sonucunda 18 nisan 2005'te, londra savcılığı mafya ile ilgisi olduğu söylenen dört kişiyi öldürme savıyla suçladı. bu kişiler; flavio carboni, giuseppe "pippo" calo, ernesto diotallevi ve roberto calvi'nin eski sevgilisi manuela kleinzig'dir.

5 ekim 2005'te calvi'nin öldürülmesine karışmakla suçlanan beş kişinin yargılanmasına roma'da başlandı. yukarıdakilere ek olarak calvi'nin sürücüsü silvano vittor da suçlananlar arasındadır.

roberto calvi'nin kuşkulu ölümü, 2001 yılında "i banchieri di dio - il caso calvi" adıyla filme çekildikten başka, "baba" filmin üçüncü bölümünde de kullanıldı.

1920 doğumlular
1982 yılında ölenler
i̇talyan bankacılar
propaganda due üyeleri
Etnomüzikoloji

etnomüzikoloji,  müzik biliminde tarihsel müzikolojinin komşu disiplinidir ve aynı zamanda etnolojinin (eskiden halk bilimi) bir dalıdır. tüm dünyada müziğin ve dansın ses, kültür ve sosyal bağlamlarını araştırır. müzik etnolojisi, kültürel müzikoloji veya karşılaştırmalı müzik bilimi de dendiği gibi "sosyolojik ve antropolojik yaklaşımla müzik" olarak da tanımlanmaktadır.

i̇ngilizcesi olan ethnomusicology terimi hollandalı müzik etnoloğu jaap kunst (1891-1960) tarafından 1950 yılında tanıtılmış ve programlı olarak yayılmıştır. kunst'un amacı o zamana kadar comperative musicology (karşılaştırmalı müzikoloji) olarak tanımlanan müzikal yapı ve stillerin karşılıklı ve karşılaştırmalı analiz çalışmalarında ana vurgunun araştırma alanına ilişkin kültürel bağlamlara kaydırılmasıdır.

etnomüzikologlar arasında müzikbilimcisi (müzikolog) müziğin kendisi üzerine çalışırken, etnomüzikolog ise tıpkı kültürel müzikolojide olduğu gibi müziği daha geniş kültürel çerçevesde inceler görüşü yaygındır. etnomüzikologların, sadece derlemeci olduğuna dair yaygın ancak "yanlış" söylentiler vardır.

günümüzde etnomüzikologlar her ne kadar popüler kültür alanındaki ürünlere yönelmiş olsalar da, kimileri yeni notasyon teknikleri ve açıklamalı çaışmalar içerisinde yer almaktadırlar.

etnomüzikoloji disiplinler arası önemli bir yerde bulunmakta ve antropoloji, tarih, sosyoloji, etimoloji, semiotik, matematik ve birçok başka bilim dalından yararlanmaktadır. bunun en büyük nedeni ise çalışılmakta olunan alan üzerinde hakimiyetin büyük ölçüde kurulabilinmesini sağlamaktır.

etnomüzikologlar ilk zamanlarında kayıtlarını işitsel olarak alıyor olsalar da günümüzde teknolojinin de gelişmesiyle görsel ve işitsel kayıtları çok daha çağdaş bir biçimde kendi lehlerine çevirmektedirler.

ayrıca bakınız 
 constantin brăiloiu
 batuhan aydın
 melih duygulu

 
etnomüzikologlar
sosyal bilimler
Safir

safir (gökyakut), alüminyum oksitin (al2o3) kristal formudur. doğal olarak bulunur ya da üretilebilir.  sertliği mohs sertlik skalasına göre 9'dur.korindonun kırmızı renkli olanları (yakut) hariç bütün diğer çeşitlerine safir denir.

dış bağlantılar 

değerli taşlar
saydam malzemeler
kuyumculuk
Regatta

regatta i̇talyanca kökenli bir sözcük olup, bir ya da bir dizi tekne yarışına verilen addır. yarışlar motorlu ya da motorsuz tekneler arasında olabilir. anlam olarak genellikle yarışın yanı sıra, yarış öncesinde ve sonrasında yapılan şenlikleri de kapsar.

regattalar çoğunlukla amatör yarışlar olup, profesyonel yarışlar genellikle regatta olarak adlandırılmazlar.

yat yarışları
yelken
Sundance Film Festivali

sundance film festivali, amerikan bağımsız sinemasının en önemli destekçisi olmuş, hollywood film endüstrisi ve onun oscar temelli üretim şemasına alternatif getirme amacında olan bağımsız film festivalidir.

aktör robert redford tarafından 1981 yılında kurulmuş olan sundance enstitüsü'nce her yıl abd'nin utah eyaleti'nde gerçekleştirilir.

sundance film festivali, utah eyaletinin salt lake şehrinde her yıl düzenlenen sinema fuarı olan birleşik devletler film festivali (united states film festival) adı altında 1978 yılında kuruldu. i̇lk kuruluş yıllarında bu festival daha çok geriye dönük filmler ve film yapım seminerlerine odaklanmıştır. buna karşılık, başlangıcından bu yana, hollywood sisteminin dışında yapılan - “bağımsız” sinema olarak adlandırılacak - amerikan filmlerinde ortaya çıkan karışıklığa dikkat çekmeyi amaçlayan ulusal bir yarışma özelliğini taşımaktaydı. birleşik devletler film festivali daha sonra park city, utah’a taşındı ve film çekim tahtasıyla birlikte belgeseller ve kısa metrajlı filmleri de içine alacak şekilde kapsamını genişletti.

1985 yılında sundance enstitüsü bu festivali kendi programına dahil etti ve uluslararası filmleri gösterimi yapılan eserler yelpazesine kattı. 1991’de resmen isim değişikliği ile sundance film festivali adını alan festival, yeni bağımsız film dalında en iyi film ödülünü alabilmek için uluslararası arenada kendini kabul ettirmiş bir vitrin haline gelmiştir.

ayrıca bakınız 
 2008 sundance film festivali

dış bağlantılar 
 sundance film festivali sitesi
Zihin

zihin ya da bilinç; düşüncenin, algılamanın, belleğin, duygunun, isteğin ve düşlemenin bazı birleşimlerinde görünür olan bilincin ve zekânın kolektif görünüşlerini kapsar. zihin bilinç akışı olarak tanımlanabilir. i̇nsan beyninin bilinçli süreçlerin tümünü içerir. ayrıca bu sözcük kesin içeriklerde hayvanların bilinçli veya insanların bilinçaltı düşüncelerinin çalışmasını içermek için kullanılır. "zihin" mantığın düşünce süreçlerine özellikle değinmek için sıklıkla kullanılır.

zihnin ne olduğu ve nasıl çalıştığı ile ilgili; plato, aristo, adi shankara, siddhārtha gautama, antik yunan ve hint felsefecilere tarihlendirilen birçok teori vardır. ön bilim teorileri teoloji, ruh ve zihin arasındaki beraberliğe yoğunlaşmış kişisinin tanrının verdiği veya ilahi öz varlığına kök salmıştır. modern teoriler, zihni, beynin bilimsel anlamı üzerine kurulmuş, psikoloji'nin bir olgusu ve az çok bilinç ile eş anlamlı olarak sıklıkla kullanılan bir terim olarak görür.

aynı zamanda insan öz niteliklerinin zihni hazırlamasının sorunu fazlaca tartışılır. bazıları sadece yüksek entelektüel işlevlerin zihni meydana getirdiğini iddia eder: bilhassa mantık (reason) ve bellek. bu görüşte, doğada duygular (sevgi, nefret, korku, sevinç) ilkel veya özneldir ve aklın kökeninden veya doğasından ayrı olarak görülmelidir. diğerleri insan kişisinin benzer doğada ve kökende olan duygusal ve rasyonel taraflarının birbirinden ayrılamayacağını iddia eder ve tümü bireysel zihnin bir parçası olarak görülmesini savunur.

zihnin popüler kullanımı çoğunlukla düşünüş ile eş anlamlıdır, kafamızın içinde yürüttüğümüz kendimiz ile özel konuşmalardır. bu duyuda zihnin anahtar öz niteliklerinden biri sahibinden başka hiç kimsenin erişemediği bir özel alan olmasıdır. hiç kimse bizim zihnimizi okuyamaz ve sadece ilettiklerimizi bilirler.

kaynakça 

 
ana madde konuları
psikoloji tarihi
Karayipler

karayipler, karayip denizi'ni, adalarını ve çevreleyen sahilleri kapsayan ve coğrafî olarak orta amerika'ya dâhil edilen bölge. bu adalar, florida'nın güneyinden başlayıp bir kıvrım oluşturarak güney amerika'da venezuela'nın kuzey batısına dek inmektedir. bölgede 7.000 dolayında ada, adacık ve kayalık bulunur. burada otuz beş bağımsız ülke ya da bağımlı bölge yer almaktadır.

uluslararası hidrografi örgütü'nün çizdiği sınırlara göre yay formatında sıralanan adalar karayip denizi'nin içerisinde yer almaktadır. lucayan adaları olarak adlandırılan ve karayip denizi sınırları içerisinde yer almayan bahamalar ve turks ve caicos adaları da bu bölge içerisinde yer bulmaktadır.

köken bilimi 
1492'de hindistan'a ulaştığını zanneden kristof kolomb tarafından batı hint adaları (batı hindistan) adı verilen bölge günümüzde de nadiren de olsa bu isim ile ifade edilmektedir. günümüzde bölgenin ilk yerleşimcilerinden olan ve aravaklar yerli grubunun bir kolu olan karayipler'in adı ile anılmaktadır.

coğrafya

tarihçe 
adaların en eski sahipleri aravak (karayipçe: aruac) ve karayip (i̇spanyolca: caribe) yerlileridir. 1492'de ceneviz doğumlu i̇spanyol kâşif kristof kolomb tarafından keşfedilmiştir.

karayipler'de yer alan ülkeler ve bağımlı bölgeler

kaynakça
İdris Dağı

i̇dris dağı; ankara'nın yaklaşık 50 kilometre kuzey doğusunda, kalecik ilçe sınırları içerisinde yer alan bir dağdır.

jeoloji 
çubuk ovası'nın doğusunda konuşlanmış olan i̇dris dağı, kuzey kesiminde bulunan hayasız sırtlarından doğu-batı yönlü olarak akan kızılırmak aracılığıyla ayrılır. dağın en yüksek noktası, 1.900 metre rakımda bulunan "kırkkız doruğu"dur.kızılcahamam’da bulunan işık dağından sonra ankara’nın en yüksek dağıdır.doğu yakası çoğunlukla kireçtaşı ve bazalt gibi kalker kayalıklardan oluşurken; kuzeybatı kesiminde ise kalkersiz yuvarlak tepeler ve sırtlar vardır. yüksek kesimlerinde ise fiziksel aşınmalar sonucunda oluşmuş düzlükler bulunur.

flora ve iklim 
yörede yaz aylarının sıcak ve kurak yaşanmasından dolayı dağ florasını oluşturan bitkilerin pek çoğu kserofit özellik gösterir. i̇lkbahar ve sonbahar ayları genellikle ılıman ve yağmurlu geçer. yüzyıllar boyunca aşırı otlatma ve orman tahribatlarına maruz kalsa da, yer yer küçük meşe ormanlarına ev sahipliği yapmaktadır.

kaynakça 

ankara ilinin dağları
kalecik
binlikler
Amerika Birleşik Devletleri başkanları listesi

amerika birleşik devletleri devlet başkanları listesi, amerika birleşik devletleri'nde 1789 yılından beri görev yapmış devlet başkanlarının listesidir.

amerika birleşik devletleri başkanları listesi (1789-günümüz)

yaşayan eski başkanlar 
 itibarıyla yaşayan beş eski başkan bulunmaktadır:

george h. w. bush (1924-2018), 30 kasım 2018'de 94 yaşında yaşamını yitirerek ölen son eski başkan olmuştur.

ayrıca bakınız 
 amerika birleşik devletleri başkan yardımcıları listesi
 amerika birleşik devletleri başkanlarının tarihsel değerlendirmesi

kaynakça 

devlet başkanı listeleri
devlet başkanları listesi
Avrasya

avrasya, avrupa ile asya'yı kapsayan coğrafi bölgeye verilen isim.

avrasya kelimesi, avrupa ile asya (yani avr ile asya) sözcüklerinin birleşmesinden oluşur. yerkürenin en büyük kıtasıdır. adaları ile birlikte 54.759.000 km²dir. dünya karalarının %36,2'sini oluşturur. 5 milyardan fazla nüfusu ile dünya nüfusunun %70'ini barındırır.

avrasya'da en sıcak ve en soğuk yerler ile en kurak ve en yağışlı alanlar dahil köppen iklim sınıflandırmasındaki tüm iklim tipleri görülmektedir.

konumu 
avrasya'nın uç noktalarını; kuzeyde çelyuskin burnu, güneyde piay burnu, batıda roca burnu, doğuda dezhnev burnu oluşturur. dünyanın en yüksek noktası everest tepesi, karaların en alçak noktası ölü deniz (lut gölü), en derin göl baykal, en nemli alan çerapunçi avrasya kıtasında yer alır. doğu-batı uzunluğu 16.000 km, kuzey-güney genişliği 8.000 km'dir.

avrasya, batıdan atlas okyanusu, doğudan pasifik okyanusu, kuzeyden arktik okyanusu, güneyden hint okyanusu ile çevrilidir. avrupa ile asya kıtaları arasında fiziki bir ayrım yoktur, jeolojik olarak avrasya tek bir yapı kabul edilir. i̇nsanların 60.000 ile 120.000 yıl önce kıtaya yerleştiği kabul edilir. büyük britanya, i̇zlanda, i̇rlanda, japonya, filipinler ve endonezya gibi adalar avrasya tanımına dahildir.

avrupa asya sınırı eskiden marmara denizi ve karadeniz kabul edilirken bugün ural dağları ve kafkaslar sınır kabul edilir. süveyş kanalı afrika ile avrasya'yı birbirinden ayırır. bazen bu üç kıta afrika-avrasya kıtası olarak bir bütün olarak değerlendirilir.

nehirleri 
arktik okyanus havzasına ait başlıca akarsular: obi, yenisey, lena, peçora, kolima
atlas okyanusu havzasına dökülen akarsular: tuna nehri, sen, ren, dinyeper, vistül, oder, thames, kızılırmak, yeşilırmak, po, elbe nehri
büyük okyanus havzasına dökülenler: amur, mekong, yangtze, sarı irmak
hint okyanusu havzasına dökülenler: ganj, brahmaputra, i̇ndus, i̇ravadi, fırat, dicle
 kapalı havza akarsuları:
hazar denizi'ne dökülenler: volga, astara çayı, ural nehri, emba, terek, kura, etrak nehri
aral gölü'ne dökülenler: seyhun, ceyhun

büyük yarımadaları 
 anadolu yarımadası
 arabistan yarımadası
 i̇skandinav yarımadası
 hindistan yarımadası
 balkan yarımadası
 i̇ber yarımadası
 apenin yarımadası
 kamçatka yarımadası
 çukçi yarımadası
 taymır yarımadası
 hind-i çin yarımadası

kaynakça
Casus belli

casus belli (ipa: [ka:zus beli:]), türkçeye "savaş nedeni" olarak çevrilebilecek latince bir uluslararası ilişkiler terimi. bir ülkenin savaşa girme nedenini belirtmek için kullanılır.

tarihten örnekler 
 abd'nin irak'a saldırmasının casus bellisi, irak'ta olduğu ileri sürülen kitle imha silahlarıydı.
 i. dünya savaşı'nda casus belli, 28 haziran 1914'te saraybosna'da, avusturya-macaristan i̇mparatorluğu'nun veliaht prensi franz ferdinand'ın bir sırp öğrenci tarafından öldürülmesiydi.
 türkiye, 8 haziran 1995'te aldığı bir kararla, yunanistan'ın 31 mayıs 1995'te aldığı karasularını 6 milden 12 mile çıkarma kararını uygulaması durumunda bunu casus belli sayacağını ilan etmiştir.
 1976 yılında mta sismik 1 (hora gemisi) ege'de petrol ararken türkiye; yunanistan'ın karasularının 12 mil olmadığını, uluslararası sularda petrol arayan hora gemisine müdahale edilmesinin "casus belli" sayılacağını ilan etmişti.

kaynakça 

dış politika
uluslararası hukuk
savaş nedenleri
latince hukuk deyişleri
Ömer Altuğ

ömer altuğ (d. 1907; sivas - ö. 9 mart 1965; sivas), türk tamburi ve bestekâr. ankara radyosu sanatçılarındandır.

özgeçmişi 
ömer altuğ, 1907 yılında sivas’ta doğdu. sivas sultanisi’nde orta öğrenimini tamamladı. lise eğitiminden sonra müzik tutkusu ağır bastığından, eğitimine devam etmedi ve kendini müziğe adadı. kendi çabalarıyla öğrendiği ud ile başladı. en çok etkilendiği kişi tamburi cemil bey oldu. klasik türk müziği’nin, notaya dayanan kültürüne vakıftı. bir ara, kemana da heves etti. yatağının yanında udu, kemanı daima dururdu. sabahları, en büyük zevki sazları ile uğraşmak olurdu. sonradan, tambura tutuldu. uddaki başarısını tamburda gösterebilmek için, bütün çalışmalarını bu saza döktü. mızrabı güzeldi, artık o udi değil; tamburi ömer altuğ olarak anılmaya başlamıştı. kemanın verdiği yetenekle yaylı tamburdaki başarısı daha da üstün oldu. bunun sonucunda da güfte, beste ve saz semaileri ortaya çıkardı.

müziğe olan tutkusunun yanında, güzel sanatların her dalına karşı da bir eğilimi vardı. bunlardan biri olan hattatlık ile ilgilendiği gibi, kendi yeteneği dahilinde çalışmalar yapardı. sivas halkevi’nde, kimi konuşmacıların yanında, müziğini icra eder, konuşmalara ayrı bir hava ve renk getirirdi. bu olaylar onu ve kendini müziğe adamış sanatçı arkadaşlarını halkevi’ne bağlamıştı. artık her hafta cumartesi günleri, halkevi hoparlörlerinden sivas bu müziği dinliyordu.

çok geçmeden trt ankara radyosu’nda tertiplenen, müzik folkloruyla ilgili çalışmalara sivas halkevi’ni de çağırdılar. bu vesileyle, radyoevi’nin türk müziği bölümünde çalışanlarla tanıştı ve kısa bir süre sonra da 1944 yılında ankara radyosu sınavlarını kazanarak radyonun kadrolu sanatçılarından biri oldu. radyo sanatçılığının yanı sıra  milli savunma bakanlığı ve harita genel müdürlüğü’nde çalıştı.

hiçbir zaman, piyasada çalışmadı. çünkü müzik, o’nun için bir geçim kaynağı değil, ruhunun besin ve ilham kaynağıydı. onun sanatçı ruhu ankara’ya hiçbir zaman ısınamadı. emekli bile olamadan hastalığının belirtileri ortaya çıkınca sivas’a döndü ve bir bürokrat şehri olan ankara’nın her çeşit hengamesinden uzak bir yaşam sürmeyi tercih etti.

bir süre sonra hastalığı ilerledi ve 9 mart 1965’te 58 yaşında, sivas’ta hayata gözlerini yumdu. geride, birçok beste, güfte ve şarkı bıraktı.

çalışmaları 
 neyden dökülen nağme olup kalbime aksan
 nedendir ruhumda bu hicran neden
 ruhumda bu akşam yine gizli bir melal var hüzün gibi
 gül yüzlüm i̇smini nerede ansam
 nihavend saz semaisi
 şehnaz saz semaisi
 sultaniyegah saz semaisi

klasik türk müziği şarkıcıları
türk tamburiler
türk besteciler
sivas doğumlu müzisyenler
sivas'ta ölenler
1907 doğumlular
1965 yılında ölenler
Türk devletleri listesi

türk devletleri tarih boyunca türk halkları tarafından kurulmuş özerk cumhuriyet, bağımsız cumhuriyet, beylik, imparatorluk ve hanedanlıkları içerir.

tarihi türk devletleri, konfederasyonları ve hanedanları

i̇slam öncesi dönem

i̇slam sonrası dönem

1.dönem anadolu beylikleri

moğol istilası sonrası dönem

ii. dönem anadolu beylikleri

azerbaycan hanlıkları

eski geçici hükümetler ve cumhuriyetler

sovyetler birliği dönemi cumhuriyetleri

özerk sovyet cumhuriyetleri

sovyet cumhuriyetleri

bağımsız türk devletleri

çağdaş özerk cumhuriyet ve bölgeler

rusya'ya bağlı özerk cumhuriyetler

türklerin çoğunlukta yaşadığı özerk cumhuriyetler

türklerin azınlıkta yaşadığı özerk cumhuriyetler

özerk bölgeler

uluslararası türk teşkilatları

ayrıca bakınız 
 türk dilleri
 türk halkları
 türk dünyası
 türk birliği
 türkistan
 türk devletleri teşkilatı

kaynakça

dış bağlantılar
 tarihteki 16 türk devleti ve türkiye cumhuriyeti - kurucularının büstleri (şarkışla, muhsin yazıcıoğlu parkı içerisinde)

ülke listeleri
FreeBSD

freebsd x86 uyumlu, amd64, ia-64, pc-98 ve ultrasparc® mimarileri için ileri seviye bir işletim sistemidir. berkeley'deki kaliforniya üniversitesi'nde geliştirilmiş unix® türevi olan bsd'yi temel almıştır. freebsd, topluluk tarafından geliştirilmeye devam etmektedir.

kullanım alanları 
sunucu ya da masaüstü bilgisayar olarak yapılandırmaya bağlı olarak ihtiyaç duyulan alanlarda kullanılabilir.

linux uyumluluğu 
linux üstünde çalışan çoğu yazılım freebsd üzerinde de herhangi bir uyumluluk katmanına ihtiyaç duymaksızın çalıştırılabilir. freebsd yine de linux da dahil olmak üzere diğer unix® türevi işletim sistemleri için bir uyumluluk katmanını desteklemektedir. linux temelli uygulamaları kullanmanın freebsd temelli uygulamaları kullanmaya karşı dikkate değer bir performans kaybı söz konusu olmamaktadır.

ücretlendirme 
freebsd ücretsiz bir işletim sistemidir ve bütün kaynak kodu ile beraber gelir.

ayrıca bakınız 
 netbsd
 openbsd
 poul-henning kamp

dış bağlantılar 

 resmi ağ sayfaları - tr
 türkiye'deki freebsd ekibi 
 freebsd hakkında ipuçları  
 türkçe freebsd kitabı
 freshports
 freebsd kullanım kılavuzu 
 freebsd kurulum ve yönetim bilgileri
 localization 
 freebsd kurulum dokümanı
 freebsd ports

kaynakça 

bilgisayar ortamları
hafif unix benzeri sistemleri
arm işletim sistemleri
 
bsd lisansı kullanan yazılımlar
1993 yazılımları
powerpc işletim sistemleri
Planck

planck şunları ifade edebilir:

 max planck (1858–1947), kuantum kuramını bulan alman fizikçi

fizik ve bilim 
 planck ölçeği
 planck sabiti
 planck birimleri
 temel planck birimleri
 planck kütlesi
 planck sıcaklığı
 planck uzunluğu
 planck yükü
 planck zamanı
türetilen planck birimleri
 planck açısal frekansı
 planck akımı
 planck basıncı
 planck empedansı
 planck enerjisi
 plank gerilimi
 planck gücü
 planck kuvveti
 planck momentumu
 planck yoğunluğu
 planck çağı
 planck parçacığı
 planck beliti
max planck topluluğu, ileri bilim araştırmaları yapan alman merkezli topluluk.
max planck enstitüsü, max planck topluluğu'na ait enstitüdür.
max planck biyofizik kimya enstitüsü, mainz merkezli
max planck fizik enstitüsü, münih merkezli
max planck matematik enstitüsü, bonn merkezli
max planck yazılım sistemleri enstitüsü, kaiserslautern ve saarbrücken merkezli

astronomi 
 planck (krater)
 planck (uzay aracı)

dikkat 
 plank ile karıştırmayın.

soyadları
Burun (anlam ayrımı)

burun, temel olarak cisimlerin ön ve sivri bölümüne verilen addır. canlıdan canlıya şekli değişmekle birlikte, solunum yapmaya yaramaktadır.
 burun, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı
 burun (coğrafya), karanın, özellikle yüksek ve dağlık kıyılarda, türlü biçimlerde denize uzanmış bölümü
 burun, nikolay vasilyeviç gogol'un bir eseri
 burun, dmitri şostakoviç'in satirik bir operası
 yeşil burun adaları, atlas okyanusu'nda, senegal ve moritanya açıklarındaki takımadalarda bulunan bir afrika ülkesi
 burun boşluğu, nazal kavite
 baba burun veya bababurnu, hem türkiye'nin anadolu topraklarının, hem de asya'nın en batı noktası
 koca burun george, 19. yüzyılın sonlarında vahşi batı'da yaşayan amerikalı haydut ve hayvan hırsızı
Mecaz

bir ilgi veya benzetme sonucu gerçek anlamından başka anlamda kullanılan sözlere veya kavramlara türkçe eğretileme; arapça mecaz, istiare; fransızca trope denir. "mecaz" arapça, "trope" eski yunanca ve metafor yunancadır. ad değişimi olarak da bilinir. mecâz sanatı, anlatımı daha etkili kılmak ve söze canlılık kazandırmak amacıyla yapılır. söze güzellik, güçlülük, canlılık, zarafet, derinlik veya genişlik verir. eski yunan'da "mecaz" anlamda kullanılan "metafor" sözcüğü antikçağ'ın sonlarına doğru anlam daralmasına uğramış ve yerini "trope" sözcüğe bırakmıştır.

kandilli yüzerken uykularda
mehtabı sürükledik sularda
-yahya kemal beyatlı

yukarıdaki mısralarda kandilli semtinin uykularda yüzmesi ve mehtabın sularda sürüklenmesi; sözcüklerin asıl anlamının dışında güzelleştirme, zarifleştirme ve güçlendirme gibi amaçlarla mecaz olarak kullanılmasına örnektir.

etimoloji 
"mecaz" sözcüğü türkçeye en geç 1300'lü yıllarda, arapça "macāz" sözcüğünden geçmiştir. bu sözcük arapçadaki cwz (geçit, köprü) kökünden gelir. türkçeye fransızcadan geçen, antik yunancada "taşıma, transfer etmek" anlamlarına gelen "metafor" sözcüğü daha sonra anlam daralmasına uğramıştır.

aristoteles tarafından "mecaz" anlamında kullanılan metafor sözcüğü, antik çağ'ın sonlarına doğru ise anlam daralmasına uğrayarak türkçedeki "istiare, eğretileme" kavramları karşılığında kullanılmaya başlanmıştır.

gerçek anlam 
bir kavramın mecaz olmayan anlamlarına gerçek anlam denir:

 babam yorganı üzerime çekip iyi uykular diledikten sonra alnımdan öptü. (gerçek anlam)
 ay ışığında yakamozlar dans ediyor, dalgalar sahili öpüyordu. (mecâz)
 bugün hava çok soğuk. (gerçek anlam)
 soğuk bir tavırla birbirlerini selamlayıp uzaklaştılar. -r. h. karay.  (mecâz)
 sabah erkenden uyandım. (gerçek anlam)
 baharın gelmesi ile birlikte doğa uyandı. (mecâz)

yan anlam 
mecaz anlam sıklıkla yan anlam ile karıştırılır. yan anlamların her biri, sözcüğün gerçek anlamlarından biridir ve birincil anlamla (temel anlamla) yakından ilişkilidir.

 torpido ile vurulan gemi bir süre sonra battı. (temel anlam)
 elime iğne battı. (yan anlam)
 güneş bugün saat yedide batacak. (yan anlam)
 hamileliğin de verdiği alınganlıkla her sözümüz ona batıyordu. (mecâz)

mecaz türleri 
mecaz, sözcük ve fikir mecazları olmak üzere ikiye ayrılır. sözcük mecazında bir sözcük gerçek anlamı dışında, fikir mecazında ise herhangi bir fikir kendi anlamının dışında bir amaçla kullanılır.

kaynakça 
öyken, e. , güven günay, e. b. "kum tanelerini saymak: latin şiirinde öznel zaman algısına kavramsal metafor açısından bakış". felsefe arkivi (2023 ): 179-252

 
söz sanatları
arapçadan türkçeye geçen sözcükler
Anamur Burnu

anamur burnu, türkiye'nin en güney ikinci noktasıdır. koordinatları  dır.

burnun hemen kuzeyinde anemurium yer alır. antik kent kuzeyinde ören beldesi, kuzeydoğusunda ise modern anamur ilçe merkezi vardır. ancak ören günümüzde anamur kent dokusu içinde kalmıştır.

ayrıca bakınız 
 türkiye'deki burunlar listesi

dış bağlantılar 
 

türkiye'deki burunlar
mersin ilindeki yeryüzü şekilleri
burnu
Yelkenli

yelkenli, yelkeni olan, yelkenle giden deniz, göl veya akarsu taşıtıdır.

teknenin şekli, yelkenlerinin sayısı ve düzenine göre farklı isimlerle adlandırılır. türk sularında yelkenli olarak kullanılabilir en yaygın sabit salmalı tekne gulettir. ancak gulet ve ege denizi'nin diğer yaygın teknesi tırhandil, özellikle son 40 yılda daha çok makine ile kullanılır hale gelmişlerdir.

yelkenli gemileri ilerleten, kabasorta arma veya , sübye arma kullanan çeşitli yelken planları vardır. bazı gemiler her direk üzerinde kare yelkenler taşır. üç veya daha fazla direk olduğunda brik ve tam teçhizatlı gemidir. diğerleri, örneğin bazı uskunalar gibi her direkte yalnızca baş-kıç yelkenleri taşır.  diğerleri, barka yelken, barqentin ve brigantin dahil olmak üzere kare ve ileri-geri yelkenlerin bir kombinasyonunu kullanır.

yelkenli tipleri
monohull veya mono: tek gövde üzerine inşa edilmiş tek direkli yelkenli tipidir. boyuna göre tek veya birden fazla kişinin yardımlaşmasıyla kullanılan bir tekne tipidir. tek kamaradan 4 kamaraya kadar modelleri bulunmaktadır. i̇ç konforları yapımcısına ve markasına bağlı olarak değişiklik gösterse de, genelde 9 mt nin üzerinde boya sahip olanların tamamında mutfak, ocak, fırın, duş ve tuvalet bulunur. bu tip yelkenlileri kullanabilmek için ilgili yasalarca belirlenmiş amatör denizci belgesi  (adb) gerekmektedir.
katamaran: monohull den farklı olarak çift gövde üzerine inşa edilmiş yelkenli tipleridir. bu tip teknelerde her bir gövdenin arka tarafında iki ayrı motor bulunur. i̇ç özellik olarak tek gövde teknelerle aynı ekipmanlara sahiptirler. katamaranların diğer tekneler göre en büyük farkı ise, gövde sürtünme katsayısının az olmasından dolayı yelken açıldığında çok daha fazla yüksek hızlara çıkabilmeleridir. aynı şekilde bu teknelerin kullanımı için de adb lisansı gerekmektedir.
gulet: bu yelkenli tipi bodrum tipi olarak da anılabilir. kendi içinde ayrıldığı birçok sınıf bulunmaktadır. ancak ana özellik olarak tek, iki, üç veya dört direkt olarak üretilirler. bu tip yelkenliler 4 kamaradan 12 kamaraya kadar yatak kapasitesine sahip olabilirler ve uzun yolculuklar için her türlü konfora sahip olarak üretilmişlerdir. guletlerde genellikle 2-3 personel görev alır. guletler ahşap olarak üretildikleri için oldukça ağır ve yavaş yelkenlilerdir.

kaynakça

ayrıca bakınız 
 kara yelkenciliği
 yelken (spor)
 rüzgâr sörfü 
 uçurtma sörfü
 su sporları
Basınç

basınç, bir yüzey üzerine etkide bulunan dik kuvvetin, birim alana düşen miktarı. katı, sıvı ve gazlar ağırlıkları nedeniyle bulundukları yüzeye bir kuvvet uygularlar. kuvvetin kaynağı ne olursa olsun birim yüzeye dik olarak etki eden kuvvete basınç (p), bütün yüzeye dik olarak etki eden kuvvete de basınç kuvveti (f) denir.

 p : basınç
 f : kuvvet
 s : alan

katılarda basınç 
katı maddeler ağırlıklarından dolayı bulundukları zemine kuvvet uygularlar. bu nedenle katıların bulundukları zemine uyguladıkları basınç oluşturan dik kuvvet, ağırlıklarıdır. uygulanan kuvvet ve yüzey alanı değiştirilerek basıncın büyüklüğü değiştirilebilmektedir. 
katılar kendilerine uygulanan kuvveti yönü ve şiddetini değiştirmeden aynen iletir. bazı durumlarda yüzey alanı artırılarak basınç etkisi azaltılmaya çalışılır. birim zamanda birim noktaya uygulanan kuvvet olarak tanımlanabilir.

kapalı kaplardaki gazların basıncı 
gazlarda basınç ise birçok unsurla bağlantılıdır. gazların basıncının hesaplanmasında sıcaklık, bulunduğu kabın hacmi, gazın miktarı ve r sayısı önemlidir. bunları formülle ifade edecek olursak: p.v=n.r.t. gazlarda basınç, gazın molekül sayısı ve sıcaklığı artarsa artar; gazın bulunduğu kabın hacmi artarsa azalır. r sayısı ise sabit bir sayıdır. kapalı kaplardaki gazlarda basınç manometreler yardımı ile ölçülür.

sıvılarda basınç 
sıvı basıncı, sıvının ağırlığından dolayı bulunduğu kabın her noktasına uyguladığı basınçtır. sıvı basıncı o noktanın sıvı sütununun ağırlığı kadardır.

yani, p = h x d x g

( sıvı basıncı= yükseklik x yoğunluk x yer çekimi ivmesi ).

sıvı basıncı kabın biçimine ve genişliğine bağlı değildir.

 sıvı basıncı.

basınç birimleri 

örneğin: 1 pa = 1 n/m² = 10-5 bar = 9.8692×10-6 atm = 7.5006×10-3 tor

fizik problemlerinde genellikle basınç birimi olarak, "pascal" kullanılır.

dış bağlantılar 
 basınç hesaplama aracı
Siklon

siklon (cyclone), atmosferde bir alçak basınç alanı çevresinde hızla dönen rüzgârların oluşturduğu şiddetli fırtınadır. siklonlar güney yarımkürede saat yönünde, kuzey yarımkürede aksi istikamette dönerler.

sapatik siklonlar ve ekstratropik siklonlar olmak üzere iki tür siklon vardır. bu siklonlar bir alçak basınç merkezi etrafında saate ters yönde hareket eden rüzgarlara sahiptir. birbirlerinden bazı farkları vardır.

sapatik siklonlar 
tropik siklonlar okyanuslar üzerinde oluşur. fırtına merkezi çevre havasından daha sıcaktır. cepheleri yoktur. en kuvvetli rüzgarlar yeryüzü yakınındadır. tropik siklonlar daha çok yaz mevsimlerinde etkilidir.

ekstratropik siklonlar 
tropikler dışında oluşurlar. fırtınanın merkezi çevre havasından daha soğuktur. cepheleri vardır. en kuvvetli rüzgarları daha üst atmosferdedir. ekstratropik siklonlar özellikle kış mevsimi boyunca etkilidir.

kısaca birbirlerinden oluşum yerleri, güçleri ve etki süreleri farklıdır. burada rüzgarlar alçak merkez etrafında saat yönünün tersinde eserler. böylece sıcak hava yükselir. yükselen hava ortamın nem oranı durumuna göre her 100 m yükseklikte 0.6-1.0 derece arasında soğur. havanın soğumasıyla içindeki buhar yoğunlaşmaya başlar ve böylece bulut oluşumlarına yol açarken açığa çıkan gizli ısı bulutun gelişmesini sağlar.

kaynakça

 
meteoroloji kavram ve fenomenleri
kasırgalar meteorolojisi
Grand Prix

grand prix (telaffuz: grand pri, fransızcada "büyük ödül") bazı yarışmalarda verilen en büyük ödül ve bu yarışmaları tanımlamakta kullanılan bir terim.

sporda, genellikle motorlu sporlar ile bisiklet yarışları için kullanılsa da en yaygın kullanımı formula 1 yarışları için olanıdır.

kısaltması gp'dir.

spor ödülleri
fransızca
formula 1
Nirvana (anlam ayrımı)

nirvana, aşağıdaki anlamlara gelebilir:

 nirvana - budizmde en üst mertebe
 nirvana - seattle çıkışlı müzik grubu
 nirvana - nirvana grubunun toplama albümü
 "nirvana" - türk şarkıcı gülşen'in edis ile düet yaptığı bir şarkı
Vladimir Kramnik

vladimir kramnik (d. 25 haziran 1975), rus satranç büyük ustası. 2000 yılında londra'da garri kasparov'u 16 oyunluk bir maçta yenmiştir. bu maç fide için resmi bir dünya şampiyonası maçı olmasa da, genel olarak böyle kabul edildiğinden, kendisi 2000 yılından beri dünya satranç şampiyonu olarak kabul edilmektedir. kasparov bu maçın ardından 2005 yılında satrancı bıraktığını açıklamıştır.

yirmi yıla yakın zamandır satranç dünyası iki ayrı kuruluş ile temsil edilmekte ve bu iki kuruluşun iki ayrı dünya şampiyonası süre gelmekteydi. bu şampiyonalar sonucunda "klasik satranç dünya şampiyonu" ve "fide dünya şampiyonu" olmak üzere iki ayrı satranç şampiyonluk unvanı alınmaktaydı. 2000 yılında kasparov'u yenerek klasik dünya satranç şampiyonu olan rus kramnik ile fide dünya şampiyonu olan bulgar veselin topalov 2006 yılında birleştirilen ve bu yıl ilk defa elista'da düzenlenen dünya satranç şampiyonası'nda 12 oyunluk maçta kozlarını paylaştılar. 6-6 berabere biten oyunların ardından yirmibeşer dakikalık uzatma maçlarında 2.5-1.5 farkla kazanan yeni birleştirilmiş satranç dünya şampiyonu kramnik oldu. kramnik bu unvanını 2007 yılında viswanathan anand'a yenilerek kaybetti. 2008 dünya satranç şampiyonası'nda unvanını geri kazanmak için anand'a meydan okudu, ancak kaybetti. yine de en iyi oyuncu olarak kaldı; ekim 2016'da 2817 ile en yüksek reytinge ulaştı ve bu da onu tüm zamanların en yüksek reytingli sekizinci ortak oyuncusu yapıyor.

kramnik, ocak 2019'da profesyonel bir satranç oyuncusu olarak emekli olduğunu kamuoyuna duyurdu. çocuklar için satranç ve eğitim ile ilgili projelere odaklanmayı planladığını belirtti.

özel hayatı
30 aralık 2006'da kramnik, fransız gazeteci marie-laure germon ile evlendi. düğünleri paris'teki alexander nevsky katedrali'nde gerçekleşti. i̇ki çocukları var: kızı daria ve oğlu vadim vladimirovich. cenevre'de ikamet ediyorlar.

kramnik'e nadir görülen bir artrit türü olan ankilozan spondilit teşhisi kondu. oynarken ona büyük fiziksel rahatsızlık veriyor. ocak 2006'da kramnik, artritinin tedavisi için wijk aan zee'deki corus satranç turnuvasını atlayacağını duyurdu.

kaynakça

dış bağlantılar 
 kramnik'un oyunlarından 25 önemli pozisyon 
 satranç okulu 
 kramnik'in resmi web sitesi
 interview from linares 2000 
 interview by chessbase 
 kramnik's community  

1975 doğumlular
rus satranç oyuncuları
dünya satranç şampiyonları
satranç büyükustaları
yaşayan insanlar
Necatigil Şiir Ödülü

necatigil şiir ödülü, şair behçet necatigil anısına ailesinin düzenlediği ve 1980'den beri her yıl şairin doğum günü olan 16 nisanda verilmekte olan şiir ödülü.

tarih 
ödül, 1993'e kadar şairin ölüm yıldönümü olan 13 aralık'ta verilmiş, 1994 yılından itibaren doğum yıldönümü olan 16 nisan'da verilmeye başlanmış, ödüle değer eser olmadığı kaydıyla verilmediği 1989, 1993 ve 1998 yılları hariç her yıl ödül verilmiştir.

ödülün amacı, "necatigil" ailesi tarafından şu şekilde açıklanıyor:

"necatigil şiir ödülü"’nün ilkini i̇lhan berk almıştı.

ödül sahipleri

kaynakça

dış bağlantılar
Karşınızda Peter Sellers

karşınızda peter sellers (özgün adı: the life and death of peter sellers), yönetmenliğini stephen hopkins'in üstlendiği, 2004 abd yapımı bir filmdir. roger lewis'in aynı adlı kitabından uyarlanan ve ünlü i̇ngiliz güldürü oyuncusu peter sellers'ı konu edinen film, peter sellers'ı canlandıran geoffrey rush'a 2005 yılı altın küre ödülünü getirmiştir.

çeşitli film festivallerine katılmış ve türkiye dahil pek çok ülkede sinemalarda gösterilmiş olan film, aslında televizyon için çekilmiştir.

oyuncular 

amerika birleşik devletleri biyografik filmleri
film yapımı hakkında filmler
stephen hopkins'in yönettiği filmler
amerika birleşik devletleri komedi-drama filmleri
birleşik krallık komedi-drama filmleri
2000'lerde i̇ngilizce filmler
2004 çıkışlı dramatik filmler
2004 çıkışlı komedi filmleri