Kanije Savunması

kanije savunması, 1593-1606 osmanlı-avusturya savaşı sırasında, 1601 yılında 73 gün boyunca kanije kalesini kuşatan habsburg ordusuna karşı osmanlıların yaptığı savunma ve karşı saldırıdır.

kuşatma öncesi durum 
1600 yılında osmanlı ordusu, avusturya ile yapılan savaşta kanije kalesi'ni ele geçirmiştir. daha sonrasında kalenin komutanlığına tiryaki hasan paşa getirilmiştir. kalede, 9000 civarındaki askeri kuvvete ek olarak cephane ve erzak da bırakan osmanlı ordusu bölgeden ayrılmıştır. bunun üzerine avusturyalılar, 9 eylül 1601'de kanije kalesi önlerine gelmişlerdir.

kuşatmanın gelişmesi 
avusturya ordusu o dönem 35.000 ila 100.000 arası asker ve 47 büyük topa sahiptir. orduda avusturyalıların yanı sıra i̇talya, i̇spanya, malta ve papalık askerleri de bulunmaktaydı. osmanlı ordusu'nda ise 9000 asker ve küçük çaplı 100 civarında top bulunmaktaydı. bunun yanında, az miktarda cephane ve erzak bulunuyordu. ayrıca kalenin tüm dış bağlantısı kesilmiş durumdaydı.

tiryaki hasan paşa, çatışmadan önce sadece tüfek ile atış talimi yaptırmıştır. haçlı ordusu’nun komutanı arşidük ii. ferdinand, osmanlı ordusunun topu olmadığını varsayarak saldırıya geçmiştir. osmanlı ordusu'nun haçlı ordusu'nun saldırısına karşılık olarak bütün toplarını ateşlemesiyle birlikte haçlı ordusu çok sayıda kayıplar vermiştir.

verdiği kayıplardan sonra haçlı ordusu, daha sert bir şekilde saldırmıştır. saldırılara karşı bir süre direnen tiryaki hasan paşa düşmanın psikolojisini bozarak geri çekilmeye zorlamaya karar vermiştir. kalenin dışında ölen askerlerinin cebine gerçek dışı bilgiler içeren mektuplar koymuştur. bu mektuplarda genel olarak kalenin uzun bir süre daha dayanabilecek erzakının ve cephanesinin bulunduğu ve destek güçlerinin belgrad yakınında olduğuna dair bilgiler bulunmaktaydı.

kuşatmanın ikinci ayına girildiğine kaledeki cephanenin büyük bir kısmı azalmış durumdaydı. kalan erzakın ihtiyacı yeterince karşılamaması ve kış mevsiminin yaklaşmasıyla birlikte kalenin savunması imkansız görünüyordu. bunun üzerine tiryaki hasan paşa başka bir plan uygulamaya karar vermiştir. bu plan ile birlikte gece baskını (huruç hücumu) yapmaya karar verilmişti.

kuşatmanın 73. gecesi (18 kasım 1601), tiryaki hasan paşa ve kurmayları haçlılara bir gece baskını düzenlemiştir. padişahtan beklenen yardımın geldiğini sanan arşidük ferdinand çok sayıdaki adamı ve muhafızları ile birlikte geri çekilmiştir. haçlı ordusu bu geri çekilme sonucunda geride 47 büyük top, 14.000 tüfek, 60.000 çadır, 15.000 kazma kürek, binlerce erzak ve ferdinand'ın altın tahtını ve karargâh olarak kullandığı çadırını geride bırakmıştır. kuşatma kesin osmanlı zaferi ile sonuçlanmıştır.

kaynakça

bibliyografya 
 h. ziya ersever, (1986),  kanije savunması ve tiryaki hasan paşa,  ankara: genelkurmay basımevi, 
 namık kemal, (1993), kanije, i̇stanbul: sebil yayınevi, 1993,  isbn 975-7480-39-8.
 kemal erkan, (2008)tiryaki hasan paşa ve kanije müdafaası i̇stanbul: çamlıca basım yayın  isbn 9944-905-44-2. (aslı: târîh-i tîr hasan paşa, millet kütüphanesi, nr.: 187)
 m. halistin kukul, kanije destanı,, türkiye diyanet vakfı, isbn 975-389-082-6.
 ali osman atak kanije zaferi, damla yayınevi, isbn 978-975-381-320-4.
 osmanlılar albümü 2. kitap, akit
ufuk seyar tulpar kanije savunması, cinius yayınları, 2017 isbn 6052960516

savunma
osmanlı i̇mparatorluğu'nun muharebeleri
osmanlı i̇mparatorluğu'nun kuşatmaları
almanya askerî tarihi
almanya'nın muharebeleri
1593-1606 osmanlı-avusturya savaşı
17. yüzyılda osmanlı i̇mparatorluğu
1601'de çatışmalar