Salome (opera)

salome alman besteci richard strauss tarafından oscar wilde'ın orijinal fransızca salome oyunundan hedwig lachmann tarafından uyarlanan librettosuna göre hazırlanmış bir perdelik "müzikli dram" janrında bir opera. bu eser ernst von schuch'un orkestra şefliği altında ilk defa 9 aralık 1905'te dresden "konigliches opernhaus" operaevinde sahnelenmiştir.

roller

konu özeti 

mekân - kral hirodes'in sarayının büyük terası.
zaman - i̇sa'nın ölümünden birkaç yıl önce.

1. sahne
muhafız gücünün komutanı olan  genç asker narraboth  sarayda verilen  festival ziyafetinde bulunan güzel prenses salome'nin karşı durulmaz güzelliğine hayran olup onu gözlemektedir. kral hirodes'in genç hizmetlisi onunla konuşmaya koyulur. bu genç muhafızlar komutanına bu takıntısından vazgeçmesini tavsiye eder. bu türlü soylu kadınların tehlikeli kişiler olduklarını bildirir. zaten de saray ziyaretçilerini gözlemenin makul erkekler tarafından yapılmaması gereken bir şey olduğunu söyleyerek onu ikaz eder. ziyafet salonunun içlerinden derinlerden salome'nin üvey babası ve romalılara tabi olan "yahudiye eyaleti idarecisi kral hirodes'in bir kuyu içinde tutuklattığı (operada jokanaan adı ile anılan) vaftizci yahya'nın sesi duyulmaktadır. yahya yeni ve son peygamber olarak yeryüzüne i̇sa'nın geldiğini devamlı olarak avazı çıktığı kadar bağırarak ilan etmektedir. fakat devlet idarecileri onun ne dediğini anlamamaktadırlar.

2. sahne

salome üvey babasının ziyafette kendine şehvetli göz atışlarından bıkmıştır ve kendini ziyafet salonundan terasa dışarı atar. fakat salonun içinde bulunan bir kuyudan gelen jokanaan'ın seslerine merak sarmıştır. jokanaan bu bağırtıları arasında salome'nin annesi ve kral hirodes'in karısı olan herodias hakkında çok fena gerçekler ifşa etmektedir. herodias'ın salome'nin babasını kardeşine öldürttüğünü ve sonra bu kocasının katili ile evlendiğini açıkça bağırıp söylemektedir. ama kral hirodes kimsenin bu çukurun yakınına gitmesini yasaklamıştır. salome bu yasağa uymamak için muhafızlar komutanı narraboth'u kullanmaya karar verir ve çeşitli iğfal edici yollarla narraboth'u kandırarak jokanaan'ın tutuklandığı çukurdan çıkarılmasını sağlar ve en çekici tavırlarını takınarak onun yanına gelir.

3. sahne
salome jokanaan'dan sanki büyülenmiştir. ona aşk yeminleri yapar, fiziksel güçleri, saçları ve dudakları  hakkında şarkılar söyler. bu kişinin kendine çekici bulmayıp ona karşı gösterdiği menfi tavırlar arttıkça, salome onu gittikçe daha da çekici bulmaya başlamıştır. onun zindanlara tekrar geri gönderilmesinde önce onunla birleşmeyi şiddetle arzu etmeye başlar.

4. sahne
ziyafettekilerde de salondan çıkıp terasa gelirler. kral hirodes salome'den kendisi ve ziyaretçiler için dans  etmesini ister. salome dans etmek için bir ön şart koyar. eğer kral hirodes için dans ederse ondan her ne isterse istesin kendisine vereceğine dair bir yemin vermesini şart olarak hirodes'e bildirir. bun şartı kral hirodes kabul eder. bunun üzerine salome çok çekici ve şehvet doğurucu bir dans olan  "yedi peçe dansı"'nı kral hirodes için icra eder.

kral hirodes bu danstan çok memnun kalmıştır ve salome'nin her isteğini yerine getirmeye hazırdır. o kadar iğfal edici hareketlerine rağmen jokanaan'dan hiç pozitif yanıt alamayan salome ondan intikam almak istemektedir.  kral hirodes'den istediği bir gümüş tepsi üzerinde jokanaan'ın kesik başıdır. kral hirodes bu istekten hiç hoşlanmamıştır ve salome'yi bu isteğinden caydırmaya çalışır ama salome isteğinde ısrar eder. jokanaan kesik kafası bir gümüş tepsi ile salome'ye sunulur. salome kesik başı elleri arasında tutar; ama jokanaan'ın kendine çekiciliğinden ölüsünden bile kendini kurtaramaz. bu şehvetli isteğini karşılamak için elleri arasında tuttuğu kesik başı tutup dudaklarına götürüp bu kesik başın dudaklarına  çok şehvetli bir buse verir.

kral hirodes salome'nin bu şehvetli hareketinden tiksinip ondan nefret etmiştir. muhafız askerlerine çok kısa bir emir verir: "bu kadını öldürün". salome'nin öldürülmesinden sonra da askerlerin kalkanları altına gömülmesini emreder.

enstrümantasyon 

salome operasının orijinal orkestra notalarına göre şu çalgılar bulunan büyük bir orkestra  gereklidir:

tahta nefesli çalgılar: pikolo flüt, 3 flüt, 2 oboa, i̇ngiliz kornosu, "heckelfon", "klarinet pikollo", 2 si bemol klarinet, 2 la major klarinet, bas klarinet, 3 fagot, kontrofagot
bakır nefesli çalgılar: 6 fa korno, 4 trompet, 4 trombon, tüba
perküsyon (8–9 çalgıcı): 5 timpanı, kirişli davul, bas davulu, ziller, üçgen (çalgı), tam-tam, tef, kastanyet, glockenspiel, ksilofon
tuşlu çalgılar: celesta, harmonium (sahne dışında), org (sahne dışında)
yaylı çalgılar: 2 arp, 16 birinci kemanlar, 16 i̇kinci kemanlar, 10–12 viola, 10 viyolonsel, 8 kontrobas

seçilmiş disk kayıtları 

şu listede salome operası için yapılan disk (audio cd ve video dvd) kayıtlarından seçilmişleri verilmektedir:

cd

dvd

ayrıca bakınız 
 opera
 richard strauss

kaynakça 

 bu madde kısmen i̇ngilizce wikipedia "salome (opera)" maddesi kaynaklıdır. online:

dış bağlantılar 
  imslp websitesi "salome, op.54 (strauss, richard)" maddesi  (erişme:12.08.2012)
  "operatoday" websitesi almanca "salome" librettosu   (erişme:12.08.2012)
 "opearadis" websitesi richarda strauss "salome" diskografisi "opearadis" websitesi richarda strauss "salome" diskografisi (erişme:12.08.2012)
 metropoliten opera ses kayıtları (aboneli)
 youtube websitesinde "richard strauss: salome - malfitano, terfel, riegel" maddesinde richard strauss'un salome operasının 1997'de londra "kraliyet convent garden operaevi" temsilinin tümünün live video kaydı. online:

almanca operalar
richard strauss operaları
popüler kültürde yahya
1905 operaları