Mons Lactarius Muharebesi

'mons lactarius muharebesi', 552 yılının sonbaharında (belki de 553 başlangıcında) meydana gelen  doğu roma i̇mparatorluğu generalı narses i̇mparator i. justinianus namına ostrogotlar krallığı'nın son kralı teya'yı mağlup etmiştir. bu, gotlar savaşı (535-554)'nın son büyük muharebesiydi.

arka plan
ostragotlar'ın birkaç ay önce taginae muharebesi (veya busta gallorum savaşı)'nda mağlubiyete uğramışlardı ve ostrogot krallığı kralı olan totila'nin bu savaşta öldürülmüştü. bu muharebede hayatta kalan totila'nın en yakın komutanlarından olan teya,  kardeşi aligerm'in elinde bazı mevkiler bulunan  güney i̇talya'ya campania'ya doğru kaçmaya başladı. bu kaçma sırasında bu mağlubiyet felaketinden hayatlarını kurtarıp kaçmakta olan diğer ostrogotlar askerleri ve ostrogotlar ileri gelenleri olan scipuar, gündulf (i̇ndulf), gibal ve rağnarış onun ordusuna katıldılar. teya, askerler tarafından geleneksel olarak bir kalkan üzerinde havaya kaldırılarak ostrogotlar krallığı kralı olarak seçildi.

kral teya önce po nehri kuzeyinde bulunan franklar kralı ile müttefiklik kurmayı denedi. franklar kralı theudibald'a güzel hediyelerle birlikte bir elçi gönderdi. fakat franklar kralı buna yanaşmadı ve tarafsız kalacağını kral teya'nın elçisine bildirdi.

kral teya bir süre orta i̇talya'da tutundu. sonra güneye napoli civarına çekilmek ve bu bölgede elinde bulunan askerlerle ostrogotlar için bir son direniş yapmaya karar verdi.

bizanslılar ordusu komutanı narses ise güney i̇talya'ya doğru ilerlemeye başladı ve güzergâhı üzerinde bulunan ve hatta uzakta olan i̇talyan şehirleri bizanslılar idaresine geçmek icin temsilciler göndermeye başladılar. bizanslılar önce ostrogotlar elinde bulunan roma'yı kuşatma altına aldılar ve fazla direniş görmeden şehri tekrar ellerine geçirdiler. bu sırada eski ostrogotlar kralı olan ve ölmüş olan totila'nın toplamis oldugu büyük bir ostrogotlar hazinesini napoli körfezi'nln kuzeyinde bulunan cumea'da ostrogot korumalar altında bıraktığı bizanslılarca öğrenildi. bu hazineyi eline geçirmek için bizans ordusus komutani narses ordusu ile napoli körfezi'ne yöneldi.

muharebe
ostrogotlar ordusu da cumea'da eski kral totila'nın bırakmış olduğu ostrogot hazinesini bizanslılar ellerine geçmesini engellemek için napoli körfezi'ne doğru yürüyüşe geçti. napoli'nin güneyinde vezüv dağı eteklerinde bulunan eski pompeii'ye çok yakın (modern campania'da bulunan) nuceria alfaterna adlı bir mevki civarında bulunan "mons lactarius" ("süt dağı" anlamına gelen ve günümüzde "monti lattri" adını taşıyan mevkiide) narses, ostrogotların yolunu keserek bu mevkide bir sahra muharebesi yapılmasına neden oldu.

552 yılının sonbaharında (belki de 553 başlangıcında) iki ordu "mons lactarıus"'da karşı karşıya geldiler. ostrogotlar kendilerini dar bir boğazda konumlandırdıkları için bizanslı askerlerinin sayıca üstünlüğünü kullanmalarına engel olundu. şiddetli muharebe iki gün sürdü. muharebinin ilk gününde ostrogotlar kralı ve komutanı teya bir mızrak darbesi ile yaralandı. teya, kalkanını değiştireceği anda, bir bizansli asker tarafından ölümcül darbelere maruz kalıp hayatını kaybetti. bizanslı askerler teya'nın başını kesip bunu bir mızrağa takılı olarak savaşçı ostrogotlar göstererek onların savaşma morallerini kırmak istediler. fakat teya'nın kardeşi olan aligerm ile halka hayatlarını kaybetmeden, yaşamakta kalan diğer ostrogot savasçılar bizanslılarla bir gün daha mücadele ettiler.

i̇kinci günün sonunda yapılan müzakereler sonunda ostrogotlar ve bizanslılar aralarında bir anlaşmaya vardılar. ostrogot savaşçıları serbest çıkış karşılığında kendilerini ve silahlarını teslim edeceklerdi. fakat bu teslim olmaktan sonra serbest bırakılıp i̇talya'yı terk etmek zorunda kalacaklardı.

sonuç
bu muharebe 535'den beri sürmekte olan gotlar savaşı'nın son muharebesi oldu. bu muharebeden sonra hayatta kalan ve anlaşmaya göre teslim olduktan sonra salıverilen ostrogot savaşçılar yapılan anlaşma sartlarına uyarak i̇talya'yı terk etmek zorunda kaldılar. i̇talya'da tek meşru hükûmet olarak bizans imparatorluğu kaldı. i̇lk ostrogotlar krallığı kralı olan büyük teoderik'in kurduğu devlet hukuken sona erdi. tektük ostrogotlar garnizonlarının 562 senesine kadar bizanslılara mukavemet gösterdiklerine rağmen bu muharebe bizans imparatoru i. justinianus'un ideali olan i̇talya'nın tekrar (doğu) roma yönetimine geçmesini sağladı.

ayrıca bakınız
 gotlar savaşı (535-554)
 ostrogotlar krallığı

kaynakça

dış bağlantılar
 bury, j. b. (1923) history of the later roman empire , 
 wolfram, herwig (2001), die goten, munih: 4. auflage.  

550'lerde çatışmalar
bizans i̇mparatorluğu muharebeleri
ostrogotlar'ın muharebeleri
campania'daki savaşlar
gotlar savaşı (535-554)
550'lerde bizans
552