30 Mayıs



olaylar 
 1431 - jeanne d'arc, büyücülük suçu ile yargılandı ve yakıldı.
 1453 - fatih sultan mehmet, hızır bey'i (çelebi) i̇stanbul'a ilk belediye başkanı olarak atadı.
 1453 - fatih sultan mehmet, i̇stanbul üniversitesi'ni kurdu.
 1536 - i̇ngiltere kralı viii. henry, jane seymour ile evlendi.
1574 - iii. henri fransa kralı oldu.
 1631 - fransa'nın ilk gazetelerinden, la gazette, théophraste renaudot tarafından yayımlanmaya başlandı.
 1740 - osmanlı devleti, fransa ile kapitülasyon antlaşması yaptı.
 1806 - andrew jackson, charles dickinson adında birini karısına hakaret ettiği için yaptıkları düelloda öldürdü. andrew jackson, o tarihte henüz abd başkanı olmamıştı.
 1876 - osmanlı padişahı abdülaziz, 30 mayıs 1876 darbesi ile tahttan indirildi. yerine yeğeni v. murat geçti.
 1913 - i. balkan savaşı sona erdi.
 1920 - cafer tayyar eğilmez'e, edirne müdafaa-i hukuk merkez heyeti'nce trakya müdafaa-i milliye kumandanı sanı verildi.
 1920 - fransa ve tbmm hükûmeti arasında geçici bir ateşkes imzalandı. tbmm'nin kazandığı askerî başarılar ve diplomatik zaferler sonrası, fransa ile sakarya zaferi'nden sonra ankara antlaşması imzalandı. (20 ekim 1921)
 1921 - çankaya köşkü, mustafa kemal'e armağan edildi. atatürk, köşkü bir yazı ile ordu'ya bağışladı.
 1925 - 30 mayıs olayı gerçekleşti ve bu olay, o güne değin çin'de gerçekleşmiş olan en büyük yabancı karşıtı gösteri oldu.
 1935 - belucistan'da meydana gelen depremde 20 bin kişi öldü.
 1941 - ii. dünya savaşı: almanya girit'i işgal etti.
 1942 - ii. dünya savaşı: 1000 kadar i̇ngiliz bombardıman uçağının katıldığı ve 1,5 saat süren bir hava saldırısında almanya'nın köln kenti büyük hasar gördü.
 1962 - 27 mayıs askeri müdahalesinden sonra sivil yönetime geçildiğinde, i̇smet i̇nönü başkanlığında kurulan ilk koalisyon hükûmeti olan chp-ap ortaklığı, başbakan i̇smet i̇nönü'nün istifasıyla sona erdi.
 1967 - nijerya askerî diktatörlüğüne karşı yıllar süren mücadeleden sonra biafra bağımsızlığını kazandı.
 1968 - fransa devlet başkanı charles de gaulle, meclis'i feshederek normal süresinde seçimlere gidileceğini açıkladı.
 1971 - i̇nsansız abd uzay aracı mariner 9, mars hakkında bilgi toplamak üzere uzaya fırlatıldı.
 1975 - mehmet ali aybar, sosyalist devrim partisi'ni kurdu.
 1981 - bangaldeş'de tuğgeneral mansur ahmet hükûmete karşı ayaklanma başlattı. devlet başkanı ziyaü'rrahman öldürüldü.
 1982 - i̇spanya, nato'nun 16. üyesi oldu. aynı zamanda 1955 yılında batı almanya'nın katılımından sonra örgüte kabul edilen ilk ülke oldu.
 1990 - fransa, deli dana hastalığı nedeniyle birleşik krallık'tan sığır ve sığır eti ithalini yasakladı.
 1990 - sovyetler birliği lideri mihail gorbaçov, almanya konusunu görüşmek üzere washington'a gitti.
 1992 - birleşmiş milletler güvenlik konseyi, sırbistan'a bosna'daki saldırıları durdurması amacıyla ambargo koydu.
 1993 - pci 2.0 veriyolu piyasaya sürüldü.
 1996 - birleşmiş milletler i̇nsan yerleşimleri konferansı, habitat ii kent zirvesi i̇stanbul'da başladı.
 2020 - nasa astronotlarını taşıyan crew dragon demo-2 uzay aracı fırlatıldı.

doğumlar 
 1757 - henry addington, i̇ngiliz devlet adamı (ö. 1844)
 1770 - yekaterina vladimirovna apraksina, rus soylu (ö. 1854)
 1814 - mikhail bakunin, rus anarşist (ö. 1876)
 1814 - eugène charles catalan, belçikalı matematikçi (ö. 1894)
 1845 - i. amadeo, i̇spanya kralı (ö. 1890)
 1859 - pierre janet, fransız psikolog ve nörolog (ö. 1947)
 1887 - alexander archipenko, ukraynalı avangart sanatçısı, heykeltıraş ve grafiker (ö. 1964)
 1890 - paul czinner, macar asıllı film yönetmeni ve yapımcı (ö. 1972)
 1896 - howard hawks, amerikalı sinema yönetmeni ve yazar (ö. 1977)
 1899 - irving thalberg, amerikalı film yapımcısı (ö. 1936)
 1908 - hannes alfvén, i̇sveçli astrofizikçi (ö. 1995)
 1909 - benny goodman, amerikalı caz ve swing müzisyeni ve klarnetçi (ö. 1986)
 1912 - hugh griffith, galli aktör ve en i̇yi yardımcı erkek oyuncu akademi ödülü sahibi (ö. 1980)
 1919 - rené barrientos, bolivya devlet başkanı (ö. 1969)
 1920 - franklin schaffner, amerikalı film yönetmeni (ö. 1989) 
 1926 - nina agapova, sovyet-rus oyuncu (ö. 2021)
 1928 - kadriye latifova, bulgar türkü türk halk müziği sanatçısı (ö.1962)
 1931 - rüçhan çamay, türk ses sanatçısı ve sinema oyuncusu
 1934 - aleksey leonov, sovyet kozmonot (uzayda yürüyen ilk insan) (ö. 2019)
 1946 - jan de bie, hollandalı ressam ve fotoğraf sanatçısı (ö. 2021)
 1948 - salvador puig antich, i̇spanyol anarşist (ö. 1974)
 1950 - bertrand delanoë, fransız siyasetçi
 1951 - zdravko čolic, bosnalı şarkıcıdır
 1951 - fernando lugo, paraguaylı siyasetçi ve eski roma katolik kilisesi piskoposu
 1955 - colm tóibín, i̇rlandalı yazar, gazeteci, eleştirmen ve şairdir
 1958 - marie fredriksson, i̇sveçli pop-rock müzisyeni ve şarkıcısı (ö. 2019)
 1958 - theodore martin mcginley, amerikalı aktör
 1959 - phil brown, i̇ngiliz futbolcu, futbol antrenörü ve teknik direktördür
 1960 - stephen duffy, i̇ngiliz şarkıcı ve söz yazarı
 1964 - andrea montermini, i̇talyan yarışçı
 1964 - tom morello, amerikalı şarkıcı
 1965 - guadalupe grande, i̇spanyol şair, yazar, eğitimci ve eleştirmen (ö. 2021)
 1965 - harald glööckler, alman modacı
 1965 - richard machowicz, amerikalı belgesel yapımcısı, sunucu, aktör, dublör ve yazar (ö. 2017)
 1965 - iginio straffi, i̇talyan yönetmen ve animatör
 1966 - fahim fazli, amerikalı oyuncu
 1966 - thomas häßler, alman eski millî futbolcu ve teknik direktör
 1968 - zacarias moussaoui, fas kökenli fransız terorist
 1971 - duncan jones, i̇ngiliz film yönetmeni, yapımcı ve senaristtir
 1971 - idina menzel, amerikalı oyuncu ve şarkıcıdır
 1974 - big l, amerikalı rapçi (ö. 1999)
 1974 - cee lo green, amerikalı şarkıcı-söz yazarı, rapçi ve prodüktör
 1974 - kostas halkias, yunan eski futbolcu
 1975 - marissa mayer, amerikalı bilgisayar bilimci, yönetici ve yatırımcıdır
 1977 - akwá, angolalı millî futbolcu
 1977 - adrienne pauly, fransız aktris ve şarkıcı
 1978 - yeliz şar, türk oyuncu
 1979 - berksan, türk şarkıcı
 1979 - fabian ernst, alman futbolcu
 1980 - halis özkahya, türk hakem
 1980 - remy ma, amerikalı rapçi
 1980 - steven gerrard, i̇ngiliz futbolcu
 1984 - kostja ullmann, alman oyuncu
 1986 - nikolay bodurov, bulgar futbolcu
 1986 - foxi kéthévoama, orta afrikalı millî futbolcu
 1989 - ailee, koreli-amerikalı şarkıcı ve söz yazarı
 1989 - mikel san josé, i̇spanyol millî futbolcu
 1990 - mustafa akbaş, türk futbolcu
 1990 - im yoona, güney koreli şarkıcı ve oyuncu
 1991 - tolga sarıtaş, türk oyuncu
 1992 - harrison barnes, amerikalı profesyonel basketbolcu
 1994 - nazım sangaré, türk futbolcu
 1996 - aleksandr golovin, rus futbolcu
 1997 - fatma zehra köse, türk eskrimci

ölümler 
 1252 - iii. ferdinand, kastilya kralı ii. ferdinand, 1230'dan sonra ise kastilya ve leon kralı iii. ferdinand olarak bilinir (d. 1199)
 1422 - taejong, joseon krallığı'nın üçüncü kralı (d. 1367)
 1431 - jeanne d'arc (jan dark), fransız katolik azizesi (yakılarak) (d. 1412)
 1574 - ix. charles, ağabeyi ii. françois'in ölümüyle tahta geçmiş, ölene kadar fransa krallığı yapmıştır (d. 1550)
 1593 - christopher marlowe, i̇ngiliz şair ve oyun yazarı (d. 1564)
 1640 - peter paul rubens, flaman ressam (d. 1577)
 1744 - alexander pope, i̇ngiliz şair (d. 1688)
 1770 - françois boucher, fransız ressam ve rokoko akımının önemli bir temsilcisi (d. 1703)
 1778 - voltaire, fransız yazar ve filozof (d. 1694)
 1901 - victor d’hondt, belçikalı avukat, iş insanı, matematikçi (d. 1841)
 1912 - wilbur wright, amerikalı havacı (d. 1867)
 1918 - georgi plehanov, rus devrimci ve marksist teorisyen (d. 1856)
 1925 - arthur moeller van den bruck, alman kültür tarihçisi ve siyaset yazarı (d. 1876)
 1932 - böcüzade süleyman sami, osmanlı yazarı, bürokrat ve siyasetçi (d. 1851)
 1934 - tōgō heihachirō, japon filo amirali (d. 1848)
 1946 - louis slotin, kanadalı fizikçi ve kimyager (d. 1910)
 1950 - william townley, i̇ngiliz futbolcu ve teknik adam (d. 1866)
 1955 - bill vukovich, amerikalı eski formula 1 pilotu (d. 1918)
 1960 - boris pasternak, rus şair, yazar ve nobel edebiyat ödülü sahibi (d. 1890)
 1961 - rafael trujillo, 1930-1961 arası dominik cumhuriyeti'ni yöneten diktatör (d. 1891)
 1964 - leo szilard, macar-amerikan fizikçi ve mucit (d. 1898)
 1966 - wäinö aaltonen, fin heykeltıraş (d. 1894)
 1967 - claude rains, i̇ngiliz aktör (d. 1889)
 1975 - michel simon, fransız aktör (d. 1895)
 1976 - mitsuo fuchida, japon pilot (d. 1902)
 1986 - james rainwater, 1975 yılında nobel fizik ödülü almaya hak kazanmış amerikalı fizikçi (d. 1917)
 1992 - karl carstens, 1979-1984 yılları arasında görev yapmış batı almanya cumhurbaşkanı (d. 1914)
 1994 - juan carlos onetti, uruguaylı roman ve kısa öykü yazarı (d. 1909)
 2006 - boštjan hladnik, yugoslav-sloven film yönetmeni (d. 1929)
 2006 - shohei imamura, japon film yönetmeni (d. 1926)
 2009 - luís cabral, gine-bissaulu siyasetçi (d. 1931)
 2009 - ephraim katzir, i̇srail devleti'nin 4. cumhurbaşkanı (d. 1916)
 2010 - peter orlovsky, amerikalı şair ve aktör (d. 1933)
 2011 - rosalyn sussman yalow, amerikalı hekim ve nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahibi (d. 1921)
 2012 - andrew huxley, i̇ngiliz fizyolog, biyofizikçi ve nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahibi (d. 1917)
 2012 - rekin teksoy, yazar, çevirmen, sinema eleştirmeni (d. 1928)
 2013 - dean brooks, amerikalı tıp hekimi ve oyuncu (d. 1916)
 2013 - güzin dino, türk dilbilimci, öğretim üyesi, çevirmen yazar (d. 1910)
 2015 - beau biden, amerikalı politikacı ve avukat (d. 1969)
 2015 - bedri koraman, türk karikatürist (d. 1928)
 2016 - jan aas, norveçli futbolcu ve teknik direktör (d. 1944)
 2017 - molly peters, i̇ngiliz oyuncu (d. 1942)
 2017 - robert michael morris, amerikalı oyuncu (d. 1940)
 2017 - elena verdugo, amerikalı oyuncu (d. 1925)
 2018 - gabriel gascon, kanadalı tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1927)
 2018 - ferenc kovács, eski macar futbolcu ve antrenör (d. 1934)
 2018 - aşkın mert şalcıoğlu, türk rapçi, şarkıcı ve söz yazarı (d. 2000)
 2019 - patricia bath, amerikalı göz hastalıkları uzmanı (oftalmolog), mucit, hayırsever ve akademisyen (d. 1942)
 2019 - michel canac, fransız kayakçı (d. 1956)
 2019 - william thad cochran, amerikalı siyasetçi (d. 1937)
 2019 - frank lucas, amerikalı gangster (d. 1930)
 2020 - yawovi agboyibo, togo başbakanı (d. 1943)
 2020 - michael angelis, i̇ngiliz aktör ve dublaj sanatçısı (d. 1944)
 2020 - elsa dorfman, amerikalı fotoğraf sanatçısı (d. 1937)
 2020 - mady mesplé, fransız opera sanatçısı (d. 1931)
 2020 - bobby morrow, amerikalı eski atlet (d. 1935)
 2021 - andriy beşta, ukraynalı siyasetçi ve diplomat (d. 1976)
 2021 - claude landini, i̇sviçreli basketbolcu (d. 1926)
 2022 - milton gonçalves, brezilyalı aktör, politik aktivist ve televizyon yönetmeni (d. 1933)

tatiller ve özel günler

kaynakça 

0530
30