Dünya Ehlibeyt Kurultayı

dünya ehlibeyt kurultayı (farsça: مجمع جهانی اهل‌ بیت علیهم السلام), bir uluslararası sivil toplum kuruluşu olarak ehlibeyt mensubu seçkin bir grupla, şia dünyasının büyük taklit mercilerinin nezareti altında tesis edilmiştir. bu şekilde pak ve masum ehlibeyt ailesine sevgi besleyenlerin tanınması, organizesi, eğitim ve himaye misyonunu kendi uhdesine almıştır.

erkan ve teşkilat 
kurultay erkânı şunlardan ibarettir:

genel kurul 
 genel kurul’a i̇slam dünyasından âlimler, dini ve kültürel karakterler üyedir.

genel kurul toplantısı 
ehlibeyt takipçileri arasındaki ilk toplantı mayıs 1990 yılında i̇slam dünyasından –özellikle ehlibeyt mensuplarından- düşünür ve eğitimli 300 kişinin üzerinde bir katılımla tahran’da düzenlendi.

o yıldan bu yana dünya ehlibeyt kurultayı tüzüğüne uygun olarak her dört yılda bir genel kurul üyelerinin katılımıyla bu uluslararası toplantı düzenlenmektedir. bu toplantıda müslümanların hukuki, ekonomik, kültürel ve sosyal durumlarının iyileştirilmesi için kararlar alınmakta ve kurultayın hedeflerine ulaşılması için proje ve öneriler sunulmaktadır.

genel kurultayın ilk toplantısı ocak 1993 yılında tahran’da düzenlendi. bu toplantı dünya ülkelerinden 61 ülkeden âlim, araştırmacı ve i̇slam ülkelerinden çeşitli alanlarda uzman 330 kişinin üzerinde bir katılımla gerçekleştirildi.

genel kurultayın ikinci zirvesi ocak 1999 yılında düzenlendi. bu zirve i̇slam dünyasından 56 ülkeden 350 düşünürün üzerinde bir katılımla gerçekleştirildi.

genel kurultayın üçüncü zirvesi ekim 2003 yılında 80 ülkeden 500 kişinin katılımıyla gerçekleştirildi. bu toplantıda bahis konusu eksenlerin incelenmesinin yanı sıra şiaların ekonomik konularının organize edilmesi için komitelerin kurulması ve ayrıca onların hukukunu insan hakları kavram ve ilkeleri doğrultusunda savunma ortamlarının sağlanması kararlaştırıldı.

genel kurultayın dördüncü zirvesi hicri 1428 yılının şaban ayı (i̇mam mehdi’nin doğum günü) bayramında ağustos 2007 yılında düzenlendi. toplantıya kurultay üyesi 110 ülkeden 460 kişi katıldı.

kurultay’ın beşinci zirvesi 2011 yılında 110 ülkeden yaklaşık 600 yabancı katılımcının katılımıyla gerçekleştirildi.

yüksek konsey 
 yüksek konsey, genel kurul’dan seçkin karakterlerin üye olduğu bir bölümdür.

yüksek konsey’in asli üyeleri 
kurultay’ın i̇ranlı yüksek konsey üyelerinden bazıları şunlardan ibarettir:
 ayetullah cevadi amuli
 ayetullah i̇brahim emini necefabadi
 ayetullah seyyit mahmut haşimi şahrudi
 ayetullah taki misbah yezdi
 ayetullah muhsin müctehid şebisteri
 dr. ali ekber velayeti
 ayetullah gurbanali durri necefabadi
 ayetullah muhsin eraki
 hüccetü’l i̇slam ve’l müslim’in mehdi hadevi tahrani
 hüccetü’l i̇slam ve’l müslim’in seyyid ahmet hatemi
 hüccetü’l i̇slam ve’l müslim’in seyyid ebu’l hasan nevvab
 hüccetü’l i̇slam ve’l müslim’in mahmut muhammedî iraki
 hüccetü’l i̇slam ve’l müslim’in doktor ali rıza a’rafi
kurultay’ın yabancı seçkin yüksek konsey üyelerinden bazıları şunlardan ibarettir:
 lübnan’dan, allame seyyid muhammet hüseyin fadlullah
 bahreyn’den ayetullah şeyh i̇sa kasım
 afganistan’dan ayetullah muhammed asif muhsini
 pakistan’dan allame seyyid sacit ali nagavi
 irak’tan ayetullah muhammed mehdi asifi
 arabistan’dan ayetullah doktor abdülhadi el-fazli
 lübnan’dan [[hüccetü’l i̇slam ve’l müslim’in seyyid hasan nasrallah]]
 güney afrika’dan hüccetü’l i̇slam ve’l müslim’in seyyid murtaza murtaza
 suriye’den hüccetü’l i̇slam ve’l müslim’in şeyh nebil el-helbavi
 hindistan’dan hüccetü’l i̇slam ve’l müslim’in seyyid muhammed ali muhsin takavi

yüksek konsey yasal üyeleri 
bir grup şahsiyet ise yasal konumları gereği yüksek konsey üyeliğinde bulunmuş veya bulunmaktadırlar. onlardan bazıları şunlardan ibarettir:
 dünya ehlibeyt (a.s) genel sekreteri hüccetü’l i̇slam ve’l müslim’in “muhammed hasan ahteri”
 lübnan’dan seyyid hasan nasrallah’ın temsilcisi olarak hüccetü’l i̇slam ve’l müslim’in hasan hammade
 i̇slami kültür ve i̇letişim kurumu eski başkanı doktor mehdi mustafavi
 i̇slami kültür ve i̇letişim kurumu başkanı doktor muhammed bakır horremşad

üyelikten ayrılan veya vefat eden üyeler 
dünya ehlibeyt (a.s) kurultayı kurulduğu günden bu yana bir grup yüksek konsey üyesi ya üyelikten ayrılmış ya da ölmüştür.

vefat etmiş bazı üyeler:
 ayetullah muhammed hüseyin fadlallah
 allame seyyid murtaza askeri
 ayetullah doktor abdülhadi el-fazli
üyelikten ayrılan bazı üyeler:
 ayetullah cevadi amuli
 ayetullah i̇brahim emini necefabadi
 ayetullah seyyit mahmut haşimi şahrudi
 ayetullah ebu’l kasım hazali
 ayetullah muhammed i̇mami kaşani
 ayetullah abbas vaiz tabesi
 ayetullah muhammed taki misbah yezdi

yüksek konsey i̇dari i̇şleri 
2012 yılında yapılan toplantıda ayetullah muhsin müçtehid şebisteri yüksek konsey başkanı, ayetullah kurban ali durri necef abadi başkan yardımcısı ve seyyid ebu’l hasan nevvab sekreterlik görevine seçildiler.

genel sekreter 
genel sekreter, kurultay tüzüğü gereği yüksek konsey tarafından seçilir ve veliyi fakih tarafından atanır. genel sekreter ve idari alanları –uluslararası, kültürel, idari ve ekonomik ilişkiler ve ayrıca başkanlıklardan oluşmaktadır- kurultayı, dünya genelinde yönetmektedir.
 kurultay’ın şu anki fiili genel sekreteri ayetullah muhammed hasan ahteri’dir (i̇ran’ın eski suriye büyükelçisi)

genel sekreterler 
şu ana kadar dünya ehlibeyt (a.s) kurultay’ının işlerini idare etmesi için i̇slam dünyasında tanınmış eğitimli kişilerden oluşan dört genel sekreter seçilmiştir:
 ayetullah “muhammed teshiri”; 1990 yılından 1999 yılına kadar.
 doktor “ali ekber velayeti”; 1999 yılından 2002 yılına kadar.
 ayetullah “muhammed mehdi asifi”; 2002 yılından 2004 yılına kadar.
 hüccetü’l i̇slam ve’l müslim’in “muhammed hasan ahteri”; 2004 yılından şimdiye (2014 yılına) kadar.

kurultay’ın i̇cra kolları 
dünya ehlibeyt (a.s) kurultayı’na bağlı veya ortaklık yapan tüm merkezler, kurultay’ın icra kollarından biri tarafından yönetilmekte yahut yönlendirilmektedir.

kültür i̇şleri daire başkanlığı 
ehlibeyt (a.s) akademisi, reklam ve yayımlar bölümü, tercüme bürosu, kütüphane ve dokümantasyon merkezi, şia ve müstebsirler bürosu ve kültürel, araştırma, inceleme bürolarında faaliyet yürüten bölümler, kültür i̇şleri daire başkanlığı çatısı altında çalışmalarını sürdürmektedir. ehlibeyt öğretileri konusunda düzenlenen bilimsel ve ihtisas konferansları, bu merkezin faaliyetlerindendir.
dünya ehlibeyt  kurultayı kültür i̇şleri daire başkanlığı görevi, hüccetü’l i̇slam ve’l müslim’in doktor necef lekzayi tarafından yürütülmektedir.

uluslararası i̇lişkiler bölümü 
dünya ehlibeyt kurultayı uluslararası i̇lişkiler bölümü başkanlığını hüccetü’l i̇slam muhammed salar yürütmektedir.

i̇dari i̇şler bölümü başkanlığı 
dünya ehlibeyt kurultayı i̇dari i̇şler bölümü başkanlığını muhammed rıza nizamdust yürütmektedir.

ekonomik i̇şler bölümü 
dünya ehlibeyt (a.s) kurultayı ekonomik i̇şler bölümü başkanlığını emir mahmut dehlevi yürütmektedir.

başkanlık (genel sekreter) 
ehlibeyt haber ajansı abna, enformasyon ve halkla i̇lişkiler bölümü ve ehlibeyt (a.s) üniversitesi, dünya ehlibeyt (a.s) kurultayı genel sekreterliğine bağlıdır.

bibliyografi 
 dünya ehlibeyt (a.s) kurultayı - kültürel merkezlerinin tanıtımı
 dünya ehlibeyt (a.s) kurultayı’nı tanıyalım – hemşehri
 dünya ehlibeyt (a.s) kurultayı kültür i̇şleri daire başkanlığını tanıyalım

kaynakça 

uluslararası sivil toplum örgütleri
i̇ran merkezli kuruluşlar
1990'da kurulan kuruluşlar
i̇slami kuruluşlar