The Time of the Doctor

the time of the doctor, birleşik krallık bilimkurgu dizisi doctor whonun 2013 noel özel bölümü. bölüm ilk kez 25 aralık 2013 tarihinde bbc one kanalında yayınlanmıştır. steven moffat tarafından yazılan bölümün yönetmenliğini jamie payne üstlenmiştir. on birinci doktor olan matt smith'in son ve on i̇kinci doktor olan peter capaldi'nin "the day of the doctor" bölümünde cameo olarak göründükten sonra ilk bölümüdür. bölümün treylerinde sessizlik ve trenzalore ilgili konular gösterilmiştir. bölümde ayrıca doktor'un yol arkadaşı clara oswald rolünde jenna coleman yer alırken, doktor'un düşmanlarından siberler, sessizlik, dalekler ve ağlayan melekler geri dönmüştür.

bölüm, smith'in görevi süresince gelişen sessizlik kehaneti, evrendeki çatlaklar ve doktor'un trenzalore gezegenindeki kaderi gibi birçok olayın açıklayıcısı olmuştur. ayrıca the deadly assassin bölümünde söylenen rejenerasyon sınırından da bahsedilmiştir. "the time of the doctor" adlı bölüm doctor who adlı dizinin 800. bölümüdür. 2005 yılında modern serinin başlangıcından beri dokuzuncu, matt smith'in on birinci doktor rolüyle oynadığı dördüncü ve son noel özel bölümüdür.

konu 
sürekli uzay ve zaman içinde yayınlanan ve kimsenin çeviremediği bir mesajın kaynağı olan bilinmeyen bir gezegenin yörüngesinde binlerce uzaylı yer almaktadır. doktor, kişisel yardımcı olarak kullanmak için modifiyeleyip "handles" adını verdiği bir siber kafasının yardımıyla iki gemiyi ziyaret eder. sonra clara'dan telefon alır ve onun isteğiyle ailesini ziyarete gider. dönüşte handles gallifrey gezegeninin varlığını tanımlar. doktor sinirlenerek bunu reddeder. doktor ve clara, doktor'un eski bir tanıdığı baş rahibe tasha lem'in yönettiği bir uzay kilisesi olan papalık merkezi sistemi kilisesi'ne gider. kilise gezegeni kaplayan bir güç kalkanıyla korunmaktadır. tasha, doktor'a bazı sorular sorduktan sonra onu mesajı araştırması için clara ile dışarı gönderir. gezegene inen doktor ve clara dondurucu soğuk altında karlar arasında gizlenen ağlayan meleklerden kıl payı kurtulurlar. daha sonra doktor peruğunun altından bir anahtar çıkarır ve tardis'in bulundukları yere cisimlenmesini sağlar. tardis onları noel adında bir kasabaya götürür. kasabada herkesin yalan söylemesini engelleyen bir gerçeklik alanı vardır. mesajın kökeni hızla kilise kulesinde gerçekte bir çatlak olarak tespit edilir. bu çatlak, doktor'un evrenin patladığı gün ("the big bang") onardığı gerçeklikteki yırtılmış dokudur. handles, mesajın dilini gallifrey dili olarak tanımlar ve doktor'un yardımıyla mesajı çevirir. durmadan "doktor kim?" ("the wedding of river song" bölümündeki "ilk soru") demeye başlar.

doktor, zaman lordlarının çatlağı kullanarak ondan yardımını isteyeceklerini, eğer gerçek adını söylerse zaman lordlarının doğru evreni bulacağını ve döneceklerini söyler. ancak, yukarıda toplanan uzaylılar onlara saldırmasıyla yeni bir zaman savaşı'nı tetikleyebilir. tasha, doktor'la bağlantı kurup buna izin vermeyeceğini söyler. doktor, tasha'ya gezegenin adını sorar ve tasha doktor'un öleceği gezegen olan ("the name of the doctor") "trenzalore" olduğunu söyler. doktor, tardis'e bir cihazı taktırarak clara'yı kandırır ve evine yollar. trenzalore gezegeninde kalarak yıllarca uzaylı güçlere karşı gezegeni korur.

tardis, clara'yı eve götürdükten sonra trenzalore gezegenine dönmeye hazırlanır. ama clara tardis'in dışına tutunur ve tardis'le beraber gezegene gider. zaman girdabından geçerken tardis bir kalkan oluşturarak clara'yı korur. bu da tardis'in dönüşünü yavaşlatır. noel'e dönen clara, 300 yıldır trenzalore'u koruyan yaşlanmış doktor'la karşılaşır. doktor, kendisini on birinci olarak tanımlamasına rağmen tüm on iki rejenerasyon hakkının da dolduğunu söyler. zaman savaşı'nı bitiren ve onuncu doktor'un iptal ettiği rejenerasyon ("journey's end") da sayılmıştır. rejenerasyon hakkı kalmadığı için bu son yüzüdür. sonra sessizlik kilisesi doktor'u getirir. doktor, gezegeni koruduğu sırada kilisenin bir bölümünün ayrıldığını ve geçmişe gidip doktor'u öldürmeye çalıştıklarını, tardis'i yok ettiklerini ("the big bang") ve river song'u ("a good man goes to war") onu öldürmesi için tuttuklarını öğrenir. tasha bunları söylerken dalekler tarafından kuklaya çevrildiği ("asylum of the daleks") anlaşılır. doktor, tasha'nın kuklayla savaşması için onu kızdırır. tasha dalek kuklasının yenerek geri gelir. oradan kaçıp gezegene dönerler. doktor ve clara tardis'e döner.

doktor, clara'ya bir daha kendisini geri yollamayacağını söyler. ama trenzalore'da savaş olabileceğini düşünen doktor yine clara'yı kandırıp evine yollar. yüzyıllar geçtikçe, birçok ırk ya ayrılır ya da yok edilir. sadece doktor'un yanında olan sessizlik ve düşmanı dalekler kalır. bu arada clara'yı evine döndüren tardis çok geçmeden geri döner. clara içeri girdiğinde tasha ile karşılaşır. clara tasha'nın tardis'i uçurmasına şaşırır. tasha, tardis'i uçurmanın kolay olduğunu, zor olanın doktor'u uçurmak olduğunu söyler. tasha doktor'un yalnız ölmemesi için clara ile trenzalore'a döner. doktor çok yaşlanmıştır. dalekler sonunda şehrin tüm kontrolünü ele almıştır. doktor, daleklerle son kez yüzleşmek için dışarı çıkar.

clara aciz bir şekilde olanları izlemek istemez ve duvardaki çatlağa döner. zaman lordlarına doktor'u kurtarmaları için yalvarır. daha sonra çatlak kapanır. dışarıda ölümünü bekleyen doktor gökyüzünde bir çatlağın açıldığını görür. çatlaktan rejenerasyon enerjisi çıkar ve doktor'a gider. yeni bir rejenerasyon döngüsü alan doktor rejenerasyon geçirmeye başlar.

doktor çıkan enerjiyi kullanarak dalekleri yok eder. olanlardan sonra clara tardis'in konsol odasına girdiğinde doktor'un aynı yüzde genç haliyle karşılaşır. doktor bunun sadece başlangıç konumu olduğunu, yeni rejenerasyon döngüsünün başladığını ve değişmek için biraz süre geçmesi gerektiğini söyler. veda etmeye başlayan doktor halisünasyonlar görmeye başlar. amy pond'u görür ve onunla vedalaşır. rejenerasyon geçirdikten sonra gri saçlı yaşlı bir adam ortaya çıkar. clara şaşkınlıkla doktor'a bakarken tardis kaza yapmaya başlar ve doktor, clara'ya tardis'i uçurmayı bilip bilmediğini sorar.

prodüksiyon 

matt smith, kayıp nehir filmindeki işini bitirdikten sonra bölümün çekimlerinin başlayacağını söyledi. daha sonra çekimlerin eylül'de başlayacağını açıkladı. bölümün yönetmenliğini daha önce "hide" bölümünü yöneten jamie payne üstlendi. noel özel bölümünün okumaları 4 eylül 2013 tarihinde gerçekleştirildi.

ağustos 2013'te moffat, bir röportajında noel bölümünün "the eleventh hour" bölümünde tanıtılanlar dahil on birinci doktor döneminden kalan bazı hikâyeleri bağlamasını istediğini söyledi. bölümün çalışmalarının 8 eylül'de başlaması planlanmıştı. matt smith'in kayıp nehir filminin çalışmaları için sıfıra yakın saç kesimi nedeniyle ona peruk takıldı. ağustos 2013'te dizinin düzenli dublörlerinden biri noel bölümünde siberlerin görüneceği söyledi. darrelle "daz" parker, siber rolünü oynayacağını açıklayan bir tweet attı.

23 kasım 2013 tarihinde bbc one kanalında "the day of the doctor" bölümünden sonra dalekleri, ağlayan melekleri ve sessizlik'in yer aldığı bir teaser yayınlandı. i̇lk kez bu dört türün beraber yer alacağı bir bölüm olacağı belli oldu.

ekip notları 
sheila reid daha önce 1985 yılında vengeance on varos hikâyesinde görünmüştür. en son "the angels take manhattan" bölümünde amy pond rolünü oynayan karen gillan aynı rolle geri dönmüştür. gillan da galaksinin koruyucuları filmi için saçlarını kestirdiği için smith gibi peruk kullandı.

doktor'un değişmesi 
1 haziran'da bbc dört yıl boyunca doktor'u oynayan smith'in noel özel bölümünde ayrılacağını ve yeni doktor'un da yer alacağını açıkladı. bu açıklamayla medyada ve hayranlar arasında sonraki doktor'un kim olabileceği hakkında söylentiler dolaşmaya başladı. 4 ağustos 2013 tarihinde doctor who live: the next doctor adlı özel bir yayın sırasında doktor'un on ikinci yüzünü peter capaldi'nin oynayacağı açıklandı.

çekimler 
bölümün çekimleri 8 eylül 2013 tarihinde başladı. 10 eylül'de matt smith ve jenna coleman cardiff'teki daha önce birinci ve ikinci sezonda rose tyler'ın annesi jackie ile yaşadığı yer olan powell estate olarak kullanılan lydstep binalarındaki çekimlerde görüldü. 19 eylül 2013 tarihinde yapılan çekimlerde puzzlewood akşamında sahte kar kullanıldı. bölümün çekimleri sırasında matt smith'in sekizinci sezonun ilk bölümündeki çekimleri de yapıldı. peter capaldi'nin 50. yıl özel bölümünde cameo olarak göründüğü sahne de çekildi. 5 ekim 2013 tarihinde doctor who yapımcısı marcus wilson twitter'dan çekimlerin tamamlandığını duyurdu.

tanıtım

treylerler 
"the day of the doctor" bölümünden sonra siberler, sessizlik, dalekler, sontaranlar ve ağlayan meleklerin olduğu ve doktor'un trenzalore'a dönüşünü gösteren bir treyler yayınlanmıştır. 26 kasım'da bölümün adı belli olurken posteri de çıkmıştır. bbc noel 2013 treylerinde, dalek ve siberlerin yer aldığı bir klip yer almıştır. aralık ayında internetten doctor who "adventure calendar" adlı bölüm resimlerinin yer aldığı bir sayfa sunulmuştur. 11 aralık'ta bbc'nin yayınladığı 35 saniyelik treylerde dalekler doktor'un rejenerasyon geçirdiğini söylerken sessizlik, siberler, "the time of angels"/"flesh and stone" ve "a good man goes to war" bölümlerinde görünen kilise üyeleriyle beraber clara ve doktor da yer almıştır. 17 aralık 2013 tarihinde bbc one kanalında bir siber saldırısına uğrayan doktor'u tardis'te clara'nın aradığını gösteren başka bir noel treyleri yayınlanmıştır. bölüm yayınlanmadan önce bbc üç özel klip yayınlamıştır.

yayın

televizyon 
"the time of the doctor", 2003 noel günü birleşik krallık'ta bbc one kanalında yayınlandığı ilk gece 8,30 milyon seyirci (%30,7 reting payı) tarafından izlenmiştir. doctor who, aynı gün yayınlandığı tüm kanallarda bölümün son 5 dakikası (rejenerasyon sahnesi) 10,2 milyon seyirciye ulaşarak en çok izlenen ikinci program olmuştur. bölümün son izlenmesi 11,14 milyon seyirciye ulaşmıştır. böylelikle en çok izlenen beşinci doctor who noel özel bölümü olmuştur. ayrıca 25 aralık'ta amerika birleşik devletleri'nin bbc america kanalında yayınlanan bölüm 2,47 milyon seyirci tarafından izlenmiştir. önceki ay yayınlanan "the day of the doctor" bölümü geçilerek kanalın şimdiye kadar en yüksek izleyici rakamları elde edilmiştir.

kanada'da space, almanya'da fox ve i̇srail'de yes action kanallarında gösterilmiştir. avustralya'da 26 aralık'ta abc1 kanalında yayınlanmıştır. yeni zelanda'da noel hediyelerinin verildiği akşam prime television kanalında 106.390 seyirci tarafından izlenmiştir. bölümün appreciation index skoru 83 olmuştur.

dvd ve blu-ray sürümü 
"the time of the doctor" bölümü 20 ocak 2014 tarihinde dvd ve blu-ray sürümü olarak birleşik krallık'ta, 22 ocak 2014 tarihinde avustralya'da ve 4 mart 2014 abd'de çıakrılmıştır. sette perde arkası görüntüleri ve iki belgesel de yer almıştır. bk ve avustralya'da yayınlanan sette buna ek olarak on birinci doktor'un önceki noel bölümleri "a christmas carol", "the doctor, the widow and the wardrobe" ve "the snowmen" da yer almıştır. dvd ve blu-ray sürümü 8 eylül 2014 tarihinde  "50th anniversary collectors boxset" seti içinde "the name of the doctor", "the night of the doctor", "the day of the doctor", "an adventure in space and time" ve "the five(ish) doctors reboot" bölümleriyle beraber tekrar çıkarılmıştır.

19 ekim 2015 tarihinde "the christmas invasion" bölümünden "last christmas" bölümüne kadar olan tüm noel özel bölümlerinin yer aldığı doctor who – the 10 christmas specials adlı bir set satışa çıkarılmıştır.

soundtrack 
murray gold tarafından bestelenen "the time of the doctor" bölümünün müzikleri 24 kasım 2014 tarihinde  silva screen records tarafından soundtrack albümü şeklinde çıkarılmıştır.

kaynakça 

dalekler
2013 televizyon bölümleri
on birinci doktor bölümleri
on i̇kinci doktor bölümleri