Born to Die (Lana Del Rey albümü)

born to die, amerikalı şarkıcı ve şarkı yazarı lana del rey'in ikinci stüdyo albümü. i̇lk ana çıkışı olan albüm, 27 ocak 2012 tarihinde interscope records, polydor records ve stranger records tarafından yayımlanmıştır. del rey bu albümde patrik berger, jeff bhasker, chris braide, emile haynie, justin parker, rick nowels, robopop ve al shux gibi yapımcılarla çalıştı. ekibin çabası sonucu ortaya alternatif hip hop, indie pop ve trip hop etkilerinin de bulunduğu baroque pop tarzında bir albüm çıktı.

müzik eleştirmenleri born to die hakkında karışık görüşler sundu. kimileri prodüksiyonunu överken kimileri de  melodramatik içeriğin sürekli tekrarlanmasını eleştirdi. albüm, ilk haftasında 77,000 kopya satarak abd billboard 200 listesine iki numaradan giriş yaptı. bir milyon satış rakamına ulaşmasıyla da amerika kayıt endüstrisi birliği (riaa) tarafından platin plakla ödüllendirildi. born to die, on bir uluslararası müzik listesinde tepeye çıkarak liste rekoru kırdı.

29 haziran 2011'de sadece internet üzerinden yayımlanan "video games", albümün ilk resmi single'ı olarak 17 ekim 2011'de yayımlandı. şarkı, abd billboard hot 100 listesinde 91 numaraya kadar yükseldi. ardından "born to die", "off to the races", "blue jeans", "summertime sadness", "natinoal anthem" ve "dark paradise" single olarak radyolara gönderildi. yayımlanan bu single'lar da uluslararası çapta büyük başarı gösterdi. "summertime sadness"ın cedric gervais katkılı remiks versiyonu 11 temmuz 2013'te yayımlandı ve birleşik devletler'deki billboard hot 100 listesinde 6 numaraya kadar çıkarak del rey'in bu listedeki en yüksek single'ı olma başarısını elde etti. del rey ayrıca born to die albümünü birçok televizyon programında yer alarak tanıttı. 9 kasım 2012'de albüm, the paradise edition adıyla yeniden basıldı. ayrıca bu edisyondaki şarkılar da ayrı olarak paradise adı altında extended play halinde yayımlandı.

born to die, haziran 2014 itibarıyla dünya çapında 7,000,000 satış rakamına ulaştı.

arka plan ve geliştirme
2007 yılında elizabeth "lizzy" grant, bağımsız plak şirketi olan 5 point records ile kontrat imzaladı ve çıkış albümü için çalışmalara başladı. ardından yönetim değişikliklerinden sonra, sahne adı lana del ray olarak değişti. bu esnada kayıt yapımcısı david kahne ile tanıştı. kayıt tamamlandığında, lana del ray, ocak 2010'da dijital platformlarda yayımlandı ve ardından sahne ismini tekrar değiştirerek lana del rey yaptı.

sahne adının değişmesi ardından del rey, stranger records ile haziran 2011'de anlaşma imzaladı ve "video games" adlı parçasını yayımladı. "video games"in "favori şarkısı" olduğunu açıkladı ve prömiyerini yaptı. single, youtube'da viral olarak yayıldı. kasım 2011'de fransız televizyon programı taratataya çıktığında ikinci stüdyo albümü born to dieı duyurdu.

born to dieın kapak fotoğrafı nicole nodland tarafından çekildi. complex dergisinden dale eisinger, "geçtiğimiz elli yılın en i̇yi elli pop albüm kapağı" listesinde kapağı sekiz numaraya koydu ve kullanılan yazı tipi steelfish'i ve kapaktaki sadeliği övdü. albümün parça listesi 9 ocak 2012'de duyuruldu, albüm de 31 ocak tarihinde birleşik devletler'de yayımlanarak lana, dağıtıcı firma interscope records tarafından yayımlanan büyük çıkışını gerçekleştirmiş oldu.

kompozisyon 
parçalardaki vokallerini kısık sesle kullanması üzerine lana, "i̇nsanlar beni pek fazla ciddiye almıyor, bu yüzden sesimi kıstım ve umarım ki bu beni ciddiye almalarına yardım eder. artık daha kısık sesle şarkı söylüyorum... tabii ki bir kadına göre," dedi. şarkıcının ilk single'ları "video games" ve "born to die" "balad", "soundtrack", ve "pop" tarzında bulundu. musicomh'den tim lee, şarkıların olması gerekenden fazla benzer yönünü eleştirdi. del rey, the guardian tarafından "gangster bir nancy sinatra" olarak tanımlandı, britney spears, elvis presley ve antony and the johnsons tarafından etkilendiği yazıldı. lana'ya müzikal tarzı sorulduğunda şarkıcı şöyle cevap verdi:

"indie topluluğunun bir kısmı olmayı sevmiştim, ama olmadım. müzisyen olup olmadıklarını bile bilmediğim bir topluluk arıyordum. popüler indie gruplarıyla asla tanışmadım, o da her ne demekse. indie de ne? her şeyden önce kafam asla indie tarzının ne olduğuna yatmıyor. çünkü o tarzı duymuşsanız, zaten pop müziğin aynısı, değil mi? popüler olduğu için mi yoksa radyolarda çalmadığı için mi?"

üçüncü parça "blue jeans", hip hop tarzı etkisi altında kalan minimal bir altyapıya sahiptir. "off to the races" ise sözsel olarak "bağımsız ve uygun olmayan bir ucube şovu" olarak değerlendirildi. nme yazarı pryia elan parçayı, "albüm konseptinin dışında olmuş. 'video games'in piyano havasında değil ve sözleri de çift vokalli kullanması sayesinde müzikal yönlerini basit şekilde karşılaştırmış," dedi.

"off to the races", "natinonal anthem" ve "diet mountain dew" adlı parçaları alternatif hip hop etkisi altındadır. "million dollar man", fiona apple tarafından övüldü. müzikal yönden james bond filmlerinin müzik albümleri ile kıyaslanan born to die, trip hop vuruşları ve 1950'li yıllardaki "sinematik sese" sahiptir. temasal olarak ise born to die albümü; seks, uyuşturucu ve del rey'in lolita-tarzı kişiliğini yansıtır. about.com sitesinden bill lamb adlı eleştirmen, "national anthem" için "görünen o ki para, seks ve hırs yüzünden kaybolmuş birinin anlatıyor," yazdı. "national anthem"in albüm temasına uyduğunu ve sözsel olarak da diğer şarkıların tamamlayıcısı olduğunu ekledi. vokal olarak nme dergisi, del rey'in şarkı söyleyiş tarzını "'national anthem'de mükemmel bir manken gibi," yorumuyla değerlendirdi.

promosyon

del rey'in şarkısı "video games", ilk kez the cw kanalındaki ringer dizisinde, 28 eylül 2011'de çaldı. del rey ayrıca albümü mtv push ve bowery ballroom gibi birçok canlı performansında tanıttı. rolling stonedan matthew perpetua, del rey'in performanslarının "endişeli ve gergin olmaması" durumunu övdü. del rey, "video games"i ayrıca alman televizyon programı de wereld draait door, i̇ngiliz televizyon programı later... with jools holland, ve los angeles'taki chateau marmont'daki şovunda da seslendirdi. the quietus, the observer, ve pitchfork media gibi gazetelerle ve internet üzerindeki gazetelerle yaptığı röportajlarla da "blue jeans" ve "off to the races" adlı parçalarını tanıttı. 14 ocak 2012'de saturday night live programında "blue jeans" ve "video games" adlı şarkılarını seslendirdi. performansları kötü bulundu ve nbc sunucusu brian williams, "snl tarihinin en kötüsü," yorumunu yaptı. ringer dizisi, "blue jeans"i 14 şubat 2012 tarihinde yayımlanan on üçüncü bölümün son sahnesinde kullandı.

single'lar
"video games", 10 ekim 2011'de albümün çıkış single'ı olarak yayımlandı. şarkı oldukça olumlu yorumlar aldı ve del rey'in vokalleri övüldü. 2011'in en iyi şarkılarından seçildi. "video games", dünya çapında büyük başarı elde etti ve almanya'da zirveye yerleşti. avusturya, belçika, çek cumhuriyeti, fransa, hollanda, i̇rlanda, polonya, i̇skoçya, i̇sviçre ve birleşik krallık'ta ilk 10 arasına girdi. şarkının tanıtıcı video klibi del rey tarafından çekildi ve düzenlendi. klip, şarkıcının internetteki popülaritesini arttırdı.

i̇kinci single "born to die", 30 aralık 2011'de dijital indirilmeye sunuldu. video klibi 14 aralık 2011'de sızdı. şarkıcı tarafından oluşturulan klip konsepti, yoann lemoine tarafından çekildi. klip, eleştirmenlerden genel olarak olumlu dönüş aldı.

"blue jeans", üçüncü single olarak 6 nisan 2012'de yayımlandı. video klibi, ikinci single "born to die"ın klibini de yöneten yoann lemoine tarafından yönetildi ve 19 mart 2012'de yayımlandı.

"summertime sadness" albümün dördüncü single'ı olarak 22 haziran 2012'de yayımlandı ve video klibi de 20 temmuz 2012'de yayımlandı.

"national anthem" albümün beşinci single'ı olarak 6 temmuz 2012'de yayımlandı. video klibi 6 temmuz 2012'de yayımlandı.

"dark paradise" altıncı ve son single olarak seçildi ve 1 mart 2013'te almanya, i̇sviçre, avusturya ve polonya'da yayımlandı.

dijital indirmelere göre "radio", fransa'ta 67. sıraya çıkarken "without you", i̇ngiltere listesinde 121. sıraya yükseldi. "off to the races", 6 ocak 2012'de hollanda'da promosyon single'ı olarak yayımlandı. del rey tarafından çekilen video klibi 22 aralık 2011'de yayımlandı. "carmen" ise almanya, avusturya ve i̇sviçre'de 26 ocak 2012'de promosyon single'ı olarak yayımlandı. 27 şubat 2012'de del rey, facebook sayfasından "carmen" şarkısının video klibini yayımlayacağını duyurdu. 21 nisan 2016'da klip yayımlandı.

eleştiriler

metacritic'in 100 üzerinden yaptığı puanlama sisteminde albüm, 37 temel eleştiriden toplam 62 puan aldı. bbc music'ten jaime gill, albüm için "mükemmel değil," yazdu ve "dark paradise" adlı şarkının prodüksiyonunu diğer şarkılara benzetti. buna rağmen born to dieı glasvegas'ın aynı adlı albümünden (2008) sonra çıkan en özgün çıkış albümü ilan etti. slant magazine yazarı sal cinquemani, albüme 5 yıldız üzerinden 4 vererek albümün şarkıdan şarkıya değişen prodüksiyonunu övdü ve "national anthem" ve "this is what makes us girls" adlı parçaların "radyo-dostu" olmadığı yorumunu yaptı. the guardian yazarı alexis petridis de 5 yıldız üzerinden 4 vererek born to die albümünün pop müziğe güzel bir dönüş olduğunu ve çoğu melodinin "olağanüstü" olduğunu yazarak del rey'in sözsel kalitesinin tüm şarkılarda "aynı" olduğunu vurguladı. chicago tribune yazarı greg kot, albüme olumsuz eleştiri yaparak tekrara düşen alt yapıyı eleştirdi.

rolling stone yazarı rob sheffield ise albüm sözlerine açıklık getirdi ve sözlerin albümün gücü olduğunu yazdı. buna rağmen del rey'in "oynanmış" sesinin "henüz bir albüm yapmaya hazır olmadığını" yazdı. albüme 5 yıldız üzerinden 2 verdi. allmusic ise 5 yıldız üzerinden 2.5 vererek "'video games' ile diğer şarkılar arasında bir uçurum var, bu da albümün hedefinin seksi olmasına yol açmış fakat aynı sözler ve duygu yoğunluğu veya tekrara düşen prodüksiyon olmasını sağlamış... ilginç bir başlangıç. fakat del rey eğer kariyerinde başarı istiyorsa kitaplara odaklanmalı," yazdı. sputnikmusic albümü beğenmeyerek "born to die için en kötü şey, mükemmel şarkıları içermesi," yorumunu yaptı. the observerdan kitty empire albüme 5 üzerinden 3 yıldız vererek lady gaga ve katy perry gibi diğer pop şarkıcıların aksine "lana'nın tamamen üzüntü ile dolu" olduğunu ve "şarkılarını hipnotize olmuş bir sesle üzgünce" söylediğini yazdı.

the a.v. club albüme sert bir eleştiri yaparak albümün pop müziğe karşı önyargılarla dolu olduğunu belirtti.  los angeles times gazetesinden randall roberts ise şarkıcının vokallerinin potansiyelinin çok olduğunu fakat henüz "arıtılmamış" olduğunu yazdı. "summertime sadness" ve "dark paradise" gibi şarkıların albümün daha yorucu ve "sersem" olduğunu belirtti. pitchfork'den lindsay zoladz, albüme 10 üzerinden 5.5 puan vererek "albümün bakış açısı garip ve eski... asla bir karışıklık ve yükseklik yaratılmasını istemiyor," yazdı. nme albüme 10 üzerinden 8 vererek pozitif bir eleştiride bulundu: "'video games' gibi mükemmel bir pop kaydı olmasının aksine born to die daha taze ve pop müzikte kendini fark ettiren bir kayıt."

ödüller

onurlandırmalar

on yıl sonu listeleri

ticari başarısı
birleşik krallık'ta yayımlanmasının ilk gününde 50,000 kopya sattı. 116,745 kopya satarak uk albums chart listesine zirveden giriş yaptı. 50,007 dijital satış oranıyla ve bir haftada 50,0000 indirilmesiyle bir haftada en çok indirilen beşinci albüm oldu. ek olarak 2012'de 100,000 kopya satışına ulaşarak yılın en hızlı satan albümü oldu. born to die, ikinci haftasında 60,000 kopya satarak zirveyi korudu. kasım 2013 itibarıyla birleşik krallık'ta 836,000 kopya satmış oldu.

albüm fransa'daki french albums chart listesine 16,968'i dijital, 48,791'i fiziksel satış olmak üzere zirveden giriş yaptı. i̇kinci haftasında 23,888 kopya daha satarak zirveyi korudu. haziran 2014 itibarıyla fransa'da toplam 500,000 kopya satmış oldu. yeni zelanda'da ise iki numaradan giriş yaptı ve listede kırk hafta kaldı. born to die: the paradise editionın piyasaya sürülmesiyle altıncı sıraya yükseldi. born to die, ülkede elli yedinci en çok satan albüm oldu.

birleşik devletler'de ilk haftasında 77,000 satarak billboard 200 listesinde adele'in 21 albümünden sonra, 2. sıradan giriş yaptı. ocak 2013 itibarıyla ise 500,000 satış rakamına ulaşarak altın sertifika aldı. 31 aralık 2013'te, sekseninci haftasında ilk 20 arasına tekrar girdi. ocak 2014'te 1,100,000 satış rakamına ulaşarak riaa tarafından platin sertifika kazandı. i̇talya'da listelere beş numaradan girdi. ertesi hafta ise dokuz numaraya düştü. i̇lk iki haftasında ülkede 6,271 kopya sattı. haziran 2012 itibarıyla 24,372 kopya satmış oldu. kasım 2012'deki yeniden yayımlanmasıyla 27 numaradan 14 numaraya yükseldi ve altın sertifika aldı. itunes satış rakamlarına göre albüm, itunes top 10 listesine yeniden girdi ve italian charts listesinde 57 numaradan 31 numaraya yükseldi. 2 haziran 2013'te, albüm on yedinci haftasındayken listede 46. numaraya geriledi. international federation of the phonographic industry'ye (ifpi) göre born to die, 2012'de 3,4 milyon kopya satarak en çok satan beşinci albüm oldu.

parça listesi 

 notes
 a yardımcı yapımcıyı gösterir.
 b vokal yapımcısını gösterir.
 c ek yapımcıyı gösterir.
 d remiks yapanı gösterir.

yapım görevlileri 
performans

 lana del rey – vokaller 
 emilie bauer-mein – geri vokaller 
 james bauer-mein – geri vokaller 
 lenha labelle – fransızca vokaller 
 david sneddon – geri vokaller 
 hannah robinson – geri vokaller 
 matihandz – ek vokaller 

enstrümanlar

 patrik berger – gitar, bas gitar, perküsyon, synthesizer, sampler, bateri programlama 
 jeff bhasker – gitar ; klavye ; ek klavye ; ek ziller 
 chris braide – gitar, piyano, ziller, bateri, programlama 
 pelle hansen – çello 
 emile haynie –  davullar ; klavyeler; ek klavyeler ; gitar 
 dan heath – flüt , ek ziller 
 erik holm – viola 
 liam howe – ek klavyeler, programlama 
 devrim karaoglu – ek synthesizer, orkestral davullar ; ek padler 
 brent kolatalo – ek davullar 
 ken lewis – ek vokal sesleri ; ek davullar 
 rick nowels – gitar ; ek ziller ; klavyeler 
 dean reid – padler 
 al shux – gitar, bas gitar, klavye, programlama 
 sacha skarbek – omnichord 
 fredrik syberg – viyolin 
 patrick warren – ziller ; ek ziller ; gitar, klavye ; ziller, ikincil ziller 

prodüksiyon

 carl bagge – aranjman 
 patrik berger – yapımcı 
 jeff bhasker – yardımcı yapımcı , ek yapımcı 
 chris braide – yapımcı 
 lorenzo cosi – mühendis 
 mike daly – vokal yapımcısı 
 john davis – mastering 
 duncan fuller – miksaj yardımcısı 
 chris galland – miksaj yardımcısı 
 larry gold – yaylı aranjmanları, kondüktör 
 dan grech-marguerat – miksaj 
 nicole nodland – fotoğrafçı
 mat maitland – dizayn
 emile haynie – yapımcı 
 dan heath – yaylı aranjmanları, kondüktör 
 liam howe – yardımcı yapımcı 
 brent kolatalo – ek kayıt 
 erik madrid – miksaj yardımcısı 
 manny marroquin – miksaj 
 kieron menzies – mühendis 
 the nexus – vokal yapımcısı 
 rick nowels – yardımcı yapımcı ; vokal yapımcısı 
 justin parker – vokal yapımcısı ; ek yapımcı 
 robopop – yapımcı, miksaj 
 al shux – yapımcı, vokal yapımcısı 
 steve tirpak – yaylı yardımcısı 

yapım görevlileri born to die albüm kitapçığından alınmıştır.

listeler

haftalık listeler

yıl sonu listeleri

on yıl sonu listeleri

sertifikalar

yayımlanma tarihleri

kaynakça

dış bağlantılar 

i̇ngilizce albümler
interscope records albümleri
polydor records albümleri
2012 albümleri
lana del rey albümleri
yapımcısı jeff bhasker olan albümler
yapımcısı emile haynie olan albümler