Merina Krallığı

merina krallığı ya da madagaskar krallığı, afrika kıtasının doğu kesiminde hint okyanusu'nun batı kesiminde yer alan, günümüzde madagaskar cumhuriyeti'nin varlığını sürdürdüğü ada üzerinde kurulan ve hakimiyetini 1897 yılına kadar sürdüren krallık.

ada üzerinde 1787 yılından itibaren andrianampoinimerina önderliğinde birleşen merina etnik grubu adada kurulan ilk modern devlet yapısının temelini atmıştır. 1810 yılındaki ölümüne kadar krallığı yöneten andrianampoinimerinas, 1794 yılına kadar küçük bir krallık olan ambohimanga'nın hükumdarlığını yapmış, 1794 yılında yine küçük bir krallık olan antananarivo krallığı'nı fethederek krallık merkezini günümüzde de ülkenin başkenti olan antananarivo'ya taşımıştır. i̇lerleyen yıllarda da adanın neredeyse tamamını elde eden andrianampoinimerina, karşılaştığı direnç nedeniyle adanın güneyini elde edememiş ve kurduğu devleti tam anlamıyla sağlamlaştıramamıştır. andrianampoinimerina'nın otokratik iktidarı boyunca devlet modernleştirilmiş, yeni bir ceza yasası yayımlanmıştır. i̇ktidarı döneminde çalışanlarını kast sistemine benzer bir sistem ile gruplara ayırmış ve böylece keskin ve eşit olmayan bir tabakalaşma oluşturmuştur.

andrianampoinimerina'nın ölümünden sonra tahta geçen oğlu i. radama adayı yurt dışına açmış ve özellikle fransa ile birlikte hint okyanusu üzerinde hakimiyeti genişletme çabalarında olan büyük britanya ile ikili ilişkilerini geliştirme gayreti içerisinde olmuştur. krallık birliklerini britanya askeri modeline göre yeniden düzenleyen i.radama iktidarında ilk i̇ngilizler de endüstriyel faaliyetlerde bulunmak adına ülkenin doğu kıyılarına yerleşmişlerdir. i̇ngiliz misyonerler bu dönemde incili malgaşça'ya çevirmiş, latin alfabesinin kullanımı ve yaygınlaşması adına faaliyetlerde bulunmuşlardır. i.radama 1824 yılında i̇ngilizlerin de askeri desteği ile tüm ada üzerinde de kontrolü ele geçirmiştir.

i.radama'nın 1828 yılında hayatını kaybetmesi ile tahta geçen eşi, i. ranavalona unvanı ile ülkeyi 1861 yılına kadar yönetmiştir. ada ülkesi kendi yönetiminde aydınlanma çağından izolasyonizme keskin bir dönüş gerçekleştirmiş, ilerleyen dönemlerde kendisine rakip olmaması adına eşinin tüm aile üyelerini öldürtmüş, hristiyan dinini yasaklamış ve 1835-1836 döneminde tüm yabancıları ülke dışına çıkartmış ve dış ülkeler ile ikili ilişkileri en aza indirmiştir.

1861 ile 1863 yılları arasında krallığın başına geçen i. ranavalona'nın oğlu ii. radama iktidarı boyunca diğer ülkeler ile yeniden ilişkileri canlandırma yolunu izlemiş, fransa'ya lambert yasası ile imtiyazlar tanımış, din özgürlüğünü yeniden serbest bırakmış ve liberal bir siyaset izlemiştir. ii.radama'nın izlediği bu siyasi yol belli bir kesim tarafından hoş karşılanmamış ve iktidarının ikinci yılında boğularak öldürülmüş ve iktidarına son verilmiştir.

1863 ile 1868 yılları arasında iktidarda olan rasoherina, ii. radama'nın ilk eşiydi. i̇ktidarı döneminde i̇ngilizler ile iyi ilişkiler içerisinde bulunmaya gayret gösteren rasoherina, dönemin başbakanı olan ve o dönem de gücü elinde bulunduran ve kendisinden sonra gelecek olan iki kraliçe ile de aynı şekilde evlilik gerçekleştirecek olan rainilaiarivony ile evlenmiştir.

ii. radama'nın ikinci eşi olan ii. ranavalona 1868 yılından 1883 yılları arasında ülkenin kraliçesi olarak tahta bulunmuştur. i̇ktidarı döneminde protestan mezhebini ülkenin resmi dini olarak kabul etmiştir. ii. radama iktidarında fransızlar 1883 yılında adaya zorla sahip olmaya çalışmışlar ve iki yıl sürecek olan kanlı bir savaşın başlangıcını tetiklemişlerdir.

merina krallığı'nın son kraliçesi olarak 1883 yılında tahta çıkan iii. ranavalona ii. ranavalona'nın yeğeniydi. ülkesi fransa tarafından işgal edildiği bir süreçte tahta çıkmış, kısa bir süre madagaskar ordusu işgalcileri geri püskürtmeyi başarmış olsa da, 1896 yılında fransız saldırılarına direnememiş ve ada ülkesi fransa'nın himayesi altına giren bir bölge haline getirilmiştir. iii. ranavalona 1897 yılına kadar resmiyette kraliçe olarak tahtta kalmış ancak daha sonra 28 şubat 1897 yılında fransız general joseph gallieni tarafından tahtı bırakmaya zorlanmış ve 1917 yılında da hayatını kaybedeceği cezayir'e sürgüne gönderilmiş ve merina krallığı'nın varlığına son verilmiştir.

kaynakça

dış bağlantılar 

 madagaskar tarihinin kronolojisi (i̇ngilizce) 
 madagaskar tarihi (i̇ngilizce)

afrika'daki eski monarşiler
madagaskar tarihi