Operadaki Hayalet (film, 1925)

operadaki hayalet 1925 abd yapımı gotik korku filmidir. özgün adı the phantom of the opera dır. özgün hali sessiz çekilmiş olan film 1929 yılında seslendirilerek yeniden gösterime sunulmuştur.

fransız gazeteci yazar gaston leroux'nun 1909 yılında yazdığı le fantôme de l'opera (operanın hayaleti) adlı ünlü romanından uyarlanan filmi çoğunlukla rupert julian yönetmişti. çoğunlukla denmesinin nedeni zaman zaman kameranın arkasına ernst laemmle, edward sedgwick ve hatta filmin başrol oyuncusu olan lon chaney'in de geçmiş olmasıdır. filmin senaryo ve ara yazılarını da elliott j. clawson'un başı çektiği 8 kişilik bir kadro birlikte yazmıştır. filmin yapımcılığını universal pictures stüdyoları adına carl laemmle üstlenmiştir. çekimleri 1923'te tamamlanan film gösterime verilmeden önce 2 yıl kadar bekletilmişti.

bu film için universal stüdyoları bünyesinde, paris'teki opéra garnier'''nin gerçekçi bir kopyası yaptırılmıştı. universal şirketinin 1943 yılındaki yeniden çevriminde de kullanılan aynı dekorlar bugün hala ayaktadır ve bu film seti dünyada olduğu gibi muhafaza edilmiş en eski film seti olma unvanını da taşımaktadır 

sahnelerinin büyük çoğunluğu siyah beyaz olan filmin bazı opera sahneleri 2 şeritli technicolor sistemiyle renkli olarak çekilmişti bazı sahneleri de sonradan elle boyanmıştı. özgün hali sessiz olan filme sinemaya sesin gelmesinden (1927) sonra müzik ve dublajla konuşmalar eklenmiş ve bu seslendirilmiş haliyle 1929 yılında yeniden gösterime sunulmuştu.

bu film, 1916 ve 2004 yılları arasında yedi kez sinemaya aktarılan romanın en sadık sinema uyarlaması olarak kabul edilmektedir. kasvetli dekorları, derin gölgeli karanlık sahneleriyle alman "dışavurumcu sinema akımı"ndan büyük ölçüde etkilenmiş olan "operadaki hayalet", kendisinden sonra gelecek olan dracula, frankenstein ve notre dame'ın kamburu gibi klasik olacak filmleri biçim olarak etkilemiştir.

operanın "hayalet"'i, lon chaney'in en çok tanındığı ve en korkunç rolüdür. chaney bu filmdeki makyajını kendisi yapmıştır ve uzun yıllar bu makyajın nasıl yapıldığı bir stüdyo sırrı olarak saklanmıştır. konusu 1890'ların paris'inde geçen filmde, yüzü ileri derecede deforme olduğu için bir maske takarak dolaşan ve yer altındaki gizli mahzenlerde yaşayan  paris operası'' 'nın "hayalet"'inin sevdiği kadını bir star yapabilmek için opera idaresini zorlaması, bu uğurda cinayet bile işleyerek binanın altını üstüne getirmesi anlatılmaktadır.

film, abd'de "kültürel, tarihi ve estetik olarak önemli" filmler arasına seçilerek kongre kütüphanesi'nin "ulusal film arşivi"nde muhafaza edilmesine karar verilmiştir.

film, telif hakları yenilenmediği için bugün için bir kamu malı (public domain) haline gelmiştir ve ücretsiz olarak i̇nternet arşivinden indirilip izlenmesi mümkündür.

oyuncu kadrosu

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 
 

1925 çıkışlı filmler
1920'lerde dramatik filmler
1920'lerde korku filmleri
1920'lerde gerilim filmleri
amerika birleşik devletleri sessiz filmleri
film, 1925
renkli sessiz filmler
kısmen renkli filmler
film ödülü sahipleri
amerika birleşik devletleri ulusal film arşivi filmleri
fransız romanlarından uyarlanan filmler
gotik filmler
amerika birleşik devletleri fantastik filmleri
kamu malı olmuş filmler
konusu paris'te geçen filmler
universal pictures filmleri
elliott j. clawson'ın senaryosunu yazdığı filmler
rupert julian'ın yönettiği filmler
milton bridenbecker'in görüntülediği filmler
virgil miller'ın görüntülediği filmler
charles van enger'ın görüntülediği filmler
hayalet filmleri
universal canavar serileri
universal'ın operadaki hayalet filmleri
operadaki hayalet filmleri
uyarlama filmler
amerika birleşik devletleri canavar filmleri
amerika birleşik devletleri yapımı siyah-beyaz filmler
konusu tiyatroda geçen filmler
korku romanlarından uyarlanan filmler
karanlık fantezi filmleri