Yasuhiro Nakasone

27 kasım 1982 ve 6 kasım 1987 tarihleri arasında japonya başbakanlığı görevinde bulunmuş japon siyaset adamı. brian mulroney, ronald reagan, helmut kohl, françois mitterrand, margaret thatcher ve mikhail gorbachev gibi önemli dünya liderleriyle eşzamanlı olarak başbakanlık görevini sürdüren nakasone, ülkesinde özelleştirme konusunda attığı adımlarla ve gerek başbakanlığı döneminde, gerekse de sonrasında japon milliyetçiliğini canlandırma konusundaki faaliyetleriyle tanınmaktadır.

gençlik yılları 
nakasone, fakir bir dağ şehri olan takasaki'de dünyaya geldi. babası kereste ticareti ile uğraşıyordu. eğitimini tokyo üniversitesi'nde tamamladı. ii. dünya savaşı sırasında japon donanmasında mutemetlik görevi yapan muvazzaf bir subaydı.

1947 yılında, i̇çişleri bakanlığındaki gelecek vadeden görevinden istifa etti. ülkesinin mağlubiyeti üzerinde büyük bir etki ve üzüntü yaratmıştı. diğer yandan japonya'nın geleneksel değerlerinden hızla uzaklaştığını, kimliğini yitirdiğini düşünerek ve bu konuda bir şeyler yapma arzusuyla parlamento seçimlerine girdi. demokratik parti'den japonya temsilciler meclisi üyesi olarak japonya ulusal dieti'ne girdi. yasama organının acemi bir üyesi olarak, 1951 tarihinde müttefik kuvvetler yüksek komutanı general macarthur'a, müttefik işgalini eleştiren, sert bir dille yazılmış 28 sayfalık bir mektup gönderdi. daha sonra nakosone'ye, general arthur'un kızgınlıkla bu mektubu çöpe attığı söylendi. bu tavrı, onun sağ kanattaki politik yerini tescil etmiş oldu. esas şöretini ise, 1952 yılında japonya'nın yenilgisi için i̇mparator hirohito'yu suçlayan çıkışıyla yaptı. 1955 yılında nakasone'nin zorlamasıyla, hükûmet, nükleer enerji araştırmaları için endüstriyel bilimler ve teknolojiler araştırma ajansı'na yaklaşık 14 milyon usd civarında ödenek verdi.  nakasone liberal demokrat parti (ldp) içinde hızla yükseldi. 1959 yılında nobusuke kishi hükûmetinde bilim bakanlığı yaptı. 1967 yılına ulaştırma bakanlığı, 1970'te savunma ajansı başkanlığı, 1972'de uluslararası ticaret ve endüstri bakanlığı ve 1981'de de devlet bakanlığı görevlerinde bulundu.

başbakanlık dönemi 

1982 yılında nakasone başbakan oldu. hükûmetinin dışişleri bakanı shintaro abe ile birlikte, japonya'nın çin ve sovyetler birliği ile ilşkilerinin güçlendirilmesi konusunda önemli gelişmeler kaydettiler. nakasone,  amerika birleşik devletleri başkanı ronald reagan ile, insanların "ron-yasu dostluğu" adı verdikleri çok yakın dostluk ilişki geliştirdi. japonya ve filipinler arasında 1986-1987 yılları arasında devam eden, iki ülke arasındaki ekonomik, sosyal ve kültürel ilişkileri güçlendirmeyi hedefleyen, bir dizi özel görüşmeler esnasında, filipinler devlet başkanı corazon aquino ile de yakın dostluk geliştirdi. ülkesinde de özelleştirme faaliyetlerine önem verdi. japon ulusal demir yolları'nın da aralarında bulunduğu, bir dizi kamu kuruluşunun özelleştirilmesi onun hükûmeti döneminde gerçekleşti.

nakasone, milliyetçi tavırlarıyla da dikkat çekmişti. "a sınıfı savaş suçlusu" olarak hüküm giymiş 14 japon'un isminin de, oldukça büyük tartışmalardan sonra, 1978 yılında yasukuni tapınağı'na (japonya için savaşırken hayatını kaybeden tüm japonların adının yazıldığı tapınak) yazılmasının ardından, nakosone bu tapınağı iki defa ziyarete gitti.  başbakanlık yaptığı son dönemde, japonya'nın başarısını, abd'nin aksine, toplumda yaşayan başka milletten azınlıklar olmamasına bağlaması yönünde yaptığı açıklama, ülkede yaşayan koreliler başta olmak üzere, diğer azınlıkları rahatsız etti. daha sonra  sözlerinin aslında, azınlık sorunlarına rağmen abd'nin ekonomik başarısını takdir etmek amacıyla söylendiğini ileri sürerek, yaptığı gafı toparlamaya çalıştıysa da, çok başarılı olamadı.

1984 senesinde, japonya'nın çin'i resmen tanımasının 12. yıl dönümünde, çin hükûmetinin davetiyle çin gezisine çıkan 3,000 japon genciyle birlikte bu ülkeyi ziyarete gitti. bu gezisinde nakasone'ye, çin komünist partisi genel sekreteri hu yaobang'ın kızı özel olarak eşlik etti. gezi sonrasında  yaobang, nakasone'ye gösterdiği aşırı ilgi yüzünden çin komünist partisi'nin diğer üyeleri tarafından eleştirilere maruz kaldı.

başbakanlık sonrası 

nakasone 1987 yılında makamını noboru takeshita 'ya bıraktı. bir yıl sonra ismi, diğer bazı ldp milletvekkileri ile birlikte, recruit skandalı adlı olaya karıştı.

başbakanlığından sonraki on beş yıllık süre boyunca diet üyesi olarak kalmasına rağmen, politik ağırlığı günden güne azaldı. 2003 yılında partisi 73 yaş limiti getirince, tüm çabalarına rağmen  nakasone seçim ve diet dışında kaldı ve siyasi hayatı sona erdi. bu hamle, junichiro koizumi'nin parti yönetimindeki yaşlı üyeleri tasfiye etmek amacıyla yaptığı bir hamle olarak değerlendirilmiştir.

nakasone'nin oğlu, hirofumi nakasone de diet üyesiydi; keizō obuchi hükûmetinde eğitim bakanlığı, taro aso hükûmetinde de dışişleri bakanlığı görevlerinde bulundu.

ödül ve madalyaları 
 légion d'honneur
 almanya federal cumhuriyeti liyakat nişanı
 japon krizantem nişanı (29 nisan 1997)

kaynakça 

1918 doğumlular
takasaki doğumlular
2019 yılında ölenler
tokyo üniversitesinde öğrenim görenler
soğuk savaş'ta liderler
japonya başbakanları
légion d'honneur sahibi yüksek rütbeli subaylar
japon şintoistler
100 yaş üstü japonlar
ii. dünya savaşı'nda japon i̇mparatorluğu'nun askerleri
temsilciler meclisi (japonya) üyeleri
20. yüzyıl japon siyasetçileri
liberal demokrat parti (japonya) mensubu siyasetçiler