Süleyman Hilmi Tunahan

süleyman hilmi tunahan (1888, silistre, bulgaristan — 16 eylül 1959; kısıklı, üsküdar, i̇stanbul); süleymanlılar cemaatinin kurucusu, türk din adamı, i̇slam âlimi ve mutasavvıftır.

yaşamı 

osmanlı devleti egemenliği döneminde silistre'nin (bugün bulgaristan sınırları içinde) ferhatlar köyünde doğdu. babası hocazade osman efendi, annesi hatice hanım, kardeşleri fehime, i̇brahim ve halil'dir. i̇lk ve orta öğrenimini silistre’de tamamladıktan sonra ailesiyle birlikte 1907'de medrese eğitimi için i̇stanbul’a geldi. sevenleri tarafından nakşibendiye silsile-i saadat büyüklerinden sayılıp otuz üçüncü ve son halkası olarak kabul edilir. i̇stanbul'da diyanet i̇şleri başkanlığına bağlı olarak selatin camileri adıyla bilinen yeni camii ve şehzade camii'nde görev yaptı. ölümünden önce sultan ahmet camii'nde görevliydi.

süleyman hilmi tunahan, i̇stanbul'da, 1924 ile 1959 yılları arasında insanlara kur'an öğretmek için kendine özgü bir eğitim sistemi geliştirdi. bu yolla çok sayıda öğrenci okuttu. tunahan'ın medreseleri mevcut cumhuriyet dönemi yasalarına aykırı olduğu için eğitim faaliyetleri gizlilik içinde yürütüldü. süleyman hilmi tunahan'ın, 1959 yılında devletin bir memuru olarak ölümünden sonra da uzun bir dönem bu eğitim faaliyetleri gizli olarak devam etmiştir.

tunahan, 1924 yılında tevhid-i tedrisat kanunu'nun çıkması üzerine merkezi i̇stanbul'da bulunan müderrisîn cemiyeti mensup 500 civarında din adamını acilen toplantıya çağırdı. kendisi o tarihte bu cemiyetin idare heyeti azası ve kâtib-i umumisi (genel sekreter) idi. tunahan burada yaptığı konuşmasında i̇slam dininin devamının kendi ellerinde olduğunu, her birinin 2 öğrenci yetiştirmesi hâlinde 2 nesil daha dinin unutulmayacağını anlattı. aynı toplantı sonunda resmî makamlara gönderdiği bir telgrafta "biz aşağıda isim ve imzaları bulunan dersiamlar hiçbir ücret talep etmeden müslüman çocuklarından arzu edenlere din dersi vermeye hazırız" diyerek izin istedi, ancak resmî makamların "memlekette tevhid-i tedrisat kanunu yürürlüktedir. hilafına hareket şiddetle ceza-i müstelzimdir" cevabı üzerine kendisi ve birkaç dersiam dışında din adamlarının tamamı geri adım attılar.

aile sırası 

nakşibendiliğin süleymanlılar koluna ait olan silsile-i saadat, i̇slam peygamberi muhammed'i takiben ebu bekir ile başlayıp süleyman hilmi tunahan ile son bulan 33 mürşit aşağıdaki şekilde sıralanmaktadır.
 muhammed
 ebû bekir 
 salmân-ı fârisî         
 kâsım bin muhammed     
 cafer-i sadık          
 bayezid-i bistami       
 ebû’l hasan kharakânî    
 ebu ali farimidi      
 yusuf hemedani         
 abdulhalik-ıl güjdevani  
 hace arif rivgiri       
 mahmud i̇ncir fag’nevi
 ali râmitenî      
 muhammed baba semasi    
 seyyid emir külal       
 muhammed bahauddin
 alaaddin-i attar    
 yakub çerhi             
 ubeydullah ahrar  
 muhammed zahid     
 derviş muhammed           
 muhammed hacegi emkengi 
 muhammed baki billah    
 ahmed sirhindi     
 muhammed masum   
 seyfüddin arif     
 muhammed nurü’l-bedvani 
 şehîd mirza mazhar can-ı cânan, şems-ed-dîn habîbullah
 abdullah dehlevî -(şâh ghulam ali dehlevî)  
 ebû saîd sâhib mûceddidî - mûceddid’îyye silsilesinin kurucusu
 ahmed saîd sâhib farukî - (ebû saîd'in oğlu)
 muhammed mazhar i̇ş’an can-ı canan - (ebû saîd sâhib'in torunu ve ahmed saîd sâhib'nin oğlu)       
 selahüddin i̇bn-i mevlana siracüddin
 süleyman hilmi tunahan

kaynakça

dış bağlantılar 
 alman din bilimcisi prof. dr. udo steinbach'ın konuyla ilgili makalesinden çeviridir. 
 "süleyman hilmi tunahan i̇slâm uğruna harcanmış bir ömür." 

1888 doğumlular
silistre doğumlular
bulgaristan türkleri
türk mutasavvıflar
karacaahmet mezarlığı'na defnedilenler
i̇stanbul'da ölenler
1959 yılında ölenler