mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Özbaşı, Posof

özbaşı, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

özbaşı köyünün eski adı ğvinia'dır. gürcüce bir yer adı olan ğvinia (ღვინია), 1595 tarihli osmanlıca mufassal defterinde ve 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde, "ğina" (غینا) eksik veya yanlış biçimde yazılmıştır. nitekim 1886 yılında rus idaresi köyün adını gvinia (гвиниа) olarak yazmış, 1940 genel nüfus sayımında da köy "ginya" adıyla kaydedilmiştir. ğvinia, gürcüce şarap anlamındaki "ğvino" (ღვინ0) kelimesinden türemiştir ve şarap rengi anlama gelir.

ğvinia, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel samtshe'de yer alıyodur. nitekim osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında bu bölgeyi gürcülerden ele geçirmiştir. bu yerleşim 1595 tarihli ve defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı mufassal defterine göre, gürcistan vilayeti içinde poshov livasının güney nahiyesine bağlıydı. köyün nüfusu 16 hristiyan haneden oluşuyordu. i̇spenç vergisi vermekle yükümlü hane reisleri maharabel, varsima, giorgi, nadira, goça, gogiça, anania, badura gibi gürcü adları taşıyordu. köyde buğday, arpa, çavdar ile yonca tarımı yapılıyor ve domuz besleniyordu.

osmanlı devleti, doksanüç harbi'nin ardından imzalanan berlin antlaşması'yla ardahan bölgesini rusya'ya bırakınca, ğvnia köyü de osmanlı egemenlik alanının dışında kaldı. bu yerleşim rus idaresinin 1886 yılında yaptığı nüfus tespitinde köy ardahan sancağının poshov kazasına (uçastok) bağlıydı ve nüfusu "türk" olarak kaydedilmiş olan 185 kişiden oluşuyordu.

ğvinia veya gvinia, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre bağımsız gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. kızıl ordu'nun gürcistan'ı işgali sürerken ankara hükümeti ile sovyet rusya arasında, 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca ğvinia türkiye'ye bırakıldı.

ğvinia, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde kars vilayetinin poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "ginya" olarak yazılmış olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 409 kişiden oluşuyordu. ğvinia veya ginya türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla özbaşı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında özbaşı köyünün nüfusu 447 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 184 kişi okuma yazma biliyordu.

özbaşı köyünde, köyün hristiyan döneminden kalma bir kilise ile bir kalenin kalıntıları bulunmaktadır.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 88 km, posof ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri
Sarıçiçek, Posof

sarıçiçek, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

sarıçiçek köyünün eski adı, hertvisi'dir. gürcüce bir yer adı olan hertvisi (ხერთვისი), iki akarsuyun birleştiği noktada arada kalan yeri ifade eder. bu yer adı türkçeye hertvis olarak girmiştir. nitekim 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde hertvis (خرتوس) olarak geçer. ancak daha sonra bu yer adı "hertus", "hırtuz" olarak da yazılmıştır. ruslar da 1886 yılındaki nüfus tespiti sırasında köyün adını hertvis (хертвис) olarak kaydetmiştir.

hertvisi, gürcistan'ı oluşturan tarihsel samtshe bölgesinin yerleşim yerlerinden biridir. osmanlılar hertvisi, birleşik gürcistan krallığı'nın ardından bu bölgeye hakim olan samtshe atabeyliği'nden 16. yüzyılın ortasında ele geçirdi. üç yüz yılı aşkın bir süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, bu yerleşme 1877-1878 osmanlı-rus savaşı’nın ardından rusların eline geçti. rus idaresinde hertvisi, ardahan sancağının (okrug) poshov kazasına (uçastok) bağlıydı. bu kaza içinde badela nahiyesinin (маркяз: merkez) köylerinden biriydi. 1886 yılında köyün nüfusu 55 kişiden oluşuyordu. hertvisi, nüfus açısından bu nahiyenin en küçük köyüydü. rus idaresi sırasında köyün nüfusu artmış, 1896’da 59 kişiye, 1906’da da 84 kişiye yükselmişti. bu tespitlerde nüfusun tamamı "türk" olarak kaydedilmiştir.

hertvisi, rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, sovyet rusya'nın gürcistan'ı işgali sırasında, ankara hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine gürcistan hükûmeti ardahan ve artvin bölgelerinden çekildi. 16 mart 1921'de, sovyet rusya ile ankara hükümeti arasında imzalanan moskova antlaşması'yla da hertvisi köyü türkiye'ye bırakıldı.

hertvisi, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde kars vilayetinin poshof kazasının cilvana nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında "hertus" olarak yazılmış olan köy, ayni idari konuma sahipti ve nüfusu 113 kişiden oluşuyordu. çançahi veya cancak, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla sarıçiçek olarak değiştirilmiştir. bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte resmî kayıtlarda "sarıçiçek (hırtuz)" biçiminde bir süre daha kullanılmıştır.

coğrafya 
sarıçiçek, ardahan il merkezine 105 km, posof ilçe merkezine 24 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri
Savaşır, Posof

savaşır, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

savaşır köyünün eski adı, çançahi'dir. gürcüce bir yer adı olan çançahi (ჭანჭახი), "sığ çamur" anlamına gelir ve gürcistan coğrafyasında bugün de yaygın bir yer adıdır. bu yer adı türkçeye cancak olarak girmiştir. nitekim 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde cancak (جانجاق) olarak geçer. ruslar ise, 1886 yılındaki nüfus tespiti sırasında köyün adını gürcüce yazılışına uygun biçimde çançah (чанчах) olarak kaydetmiştir.

çançahi, gürcistan'ı oluşturan tarihsel samtshe bölgesinin yerleşim yerlerinden biriydi. osmanlılar köyü, birleşik gürcistan krallığı'nın ardından bu bölgeye hakim olan samtshe atabeyliği'nden 16. yüzyılın ortasında ele geçirdi. bu yerleşme, üç yüz yılı aşkın bir süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1877-1878 osmanlı-rus savaşı’nın ardından rusların eline geçti. rus idaresinde çançahi, ardahan sancağının (okrug) poshov kazasına (uçastok) bağlıydı. bu kaza içinde sakire nahiyesinin (маркяз: merkez) köylerinden biriydi. 1886 yılında köyün nüfusu 218 kişiden oluşuyordu. rus idaresi sırasında köyün nüfusu artmış, 1896’da 306 kişiye, 1906’da da 340 kişiye yükselmişti. bu tespitlerde nüfusun tamamı "türk" olarak kaydedilmiştir.

çançahi, rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, sovyet rusya'nın gürcistan'ı işgali sırasında, ankara hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine gürcistan hükûmeti ardahan ve artvin bölgelerinden çekildi. 16 mart 1921'de, sovyet rusya ile ankara hükümeti arasında imzalanan moskova antlaşması'yla da çançahi köyü türkiye'ye bırakıldı.

çançahi, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde kars vilayetinin poshof kazasının damal nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında cilvana nahiyesine bağlı olan köyde 525 kişi yaşıyordu. çançahi veya cancak, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla savaşır olarak değiştirilmiştir. bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte resmî kayıtlarda "savaşır (cancak)" biçiminde bir süre daha kullanılmıştır.

savaşır köyünde üç tarihsel yapının kalıntıları bulunmaktadır. bunlardan biri köyün eski kilisesi olan çançahi kilisesi'dir. bu yapı tamamen yıkılmıştır. diğer iki yapı ise, çançahi kalesi olarak adlandırılmaktadır.

coğrafya 
savaşır köyü, ardahan il merkezine 101 km, posof ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri
Sütoluk, Posof

sütoluk, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

sütoluk köyünün eski adı, satkepela'dır. gürcüce bir yer adı olan satkepela (სატყეპელა), yün çırpmada kullanılan sopanın adıdır. bu yer adı türkçeye satkabel olarak girmiştir. nitekim 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde satkabel (صاتقابەل) olarak geçer. 93 harbi'nde ardahan bölgesini ele geçiren ruslar ise 1886 yılındaki nüfus tespitinde köyün adını satkepel (саткепел) olarak kaydetmiştir. birinci dünya savaşı sırasında ardahan bölgesini gezen gürcü araştırmacı konstantine martvileli, köyün adını satkebeli (სატყებელი) olarak yazmış ve bu yer adının gürcüce olduğunu belirtmiştir.

satkepela, gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan samtshe'de yer alır. osmanlılar köyü, birleşik gürcistan krallığı'nın ardından bu bölgeye hakim olan samtshe atabeyliği'nden 16. yüzyılın ortasında ele geçirdi. bu yerleşme, üç yüz yılı aşkın bir süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1877-1878 osmanlı-rus savaşı’nın ardından rusların eline geçti. rus idaresinde satkepela, ardahan sancağının (okrug) poshov kazasına (uçastok) bağlıydı. bu kaza içinde sakire nahiyesinin (маркяз: merkez) köylerinden biriydi. 1886 yılında köyde 48 kişi yaşıyordu. satkepela'nın nüfusu rus idaresi sırasında artmış, 1896’da 62 kişiye, 1906’da da 84 kişiye yükselmiştir. bu tespitlerde nüfusun tamamı "kürt" olarak kaydedilmiştir. birinci dünya savaşı sırasında ardahan bölgesini gezen gürcü araştırmacı konstantine martvileli de köyün nüfusunun kürtlerden oluştuğunu yazmıştır.

satkepela, rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, sovyet rusya'nın gürcistan'ı işgali sırasında, ankara hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine gürcistan hükûmeti ardahan ve artvin bölgelerinden çekildi. 16 mart 1921'de, sovyet rusya ile ankara hükümeti arasında imzalanan moskova antlaşması'yla da satkepela köyü türkiye'ye bırakıldı.

satkepela, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde kars vilayetinin poshof kazasının damal nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında "satkabel" olarak yazılmış olan köy, bu tarihte cilvana nahiyesine bağlanmıştı ve nüfusu 149 kişiden oluşuyordu. satkepela / satkabel "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla sütoluk olarak değiştirilmiştir. bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte resmî kayıtlarda "sütoluk (satkabel)" biçiminde bir süre daha kullanılmıştır.

coğrafya 

sütoluk köyü, ardahan il merkezine 108 km, posof ilçe merkezine 27 km uzaklıktadır. köy, posof'un en yüksekte bulunan köyüdür.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri
Uluçam, Posof

uluçam, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

uluçam köyünün eski adı varhana'dır. varhana (ვარხანა) veya varhani (ვარხანი), tarihsel gürcü coğrafyasında rastlanan bir yer adıdır. varhana, erken dönem osmanlı kayıtlarına varhana (وارخانە) olarak girmiştir. 1877-1878 osmanlı-rus savaşı'nın ardından ardahan bölgesine hakim olan ruslar da köyün adını varhana (вархана) olarak kaydetmiştir. 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde osmanlıca biraz farklı yazılmış olmasına karşın, köyün adı varhana (وارخانا) olarak geçer.

varhana, gürcistan'ı oluşturan tarihsel mesheti bölgesinin yerleşim yerlerinden biriydi. osmanlılar köyü, birleşik gürcistan krallığı'ın ardından bu bölgeye hakim olan samtshe atabeyliği'nden 16. yüzyılın ortasında ele geçirdi. 1595 tarihli defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı mufassal defterine göre, gürcistan vilayeti içinde, poshov livasının güney nahiyesine bağlıydı. bu tarihte köyde 21 hane yaşıyordu. her hane, osmanlı devleti'nin hristiyan köylülerden aldığı ispenç vergisi vermekle yükümlü kılınmıştı. hane reislerinin çoğu sunbat, ruben, gogiça, mahara, revaza, gogina, gabriel, batata gibi gürcü adları taşıyordu. köyde buğday, arpa, çavdar, keten tohumu, yonca tarımı ve arıcılık yapılıyor, domuz ve koyun besleniyordu. köye kayıtlı bir değirmen bulunuyordu. köyde 1834 yılında 10 hane, 1878'de 11 hane tespit edilmiştir.

varhana, uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1877-1878 osmanlı-rus savaşı’nın ardından rusya i̇mparatorluğu’nun eline geçti. rus idaresinde varhana, ardahan sancağının (okrug) poshov kazasına (uçastok) bağlıydı. bu kaza içinde tsurtskabi nahiyesinin köylerinden biriydi. 1886 yılında köyün nüfusu 180 kişiden oluşuyordu. rus idaresinde varhana köyünün nüfusu, 1896’da 194 kişiye, 1906’da da 230 kişiye yükselmişti. bu tespitlerde nüfusun tamamı "türk" olarak kaydedilmiştir. birinci dünya savaşı sırasında ardahan bölgesini gezen gürcü araştırmacı konstantine martvileli, varhana'nın gürcüce yer adı olduğunu belirtmiş, ama anlamını vermemiştir. martvileli köyde 20 hanede 241 müslüman gürcünün yaşadığını yazmıştır.

varhana, rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, sovyet rusya'nın gürcistan'ı işgali sırasında, ankara hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine gürcüler ardahan ve artvin bölgelerinden çekildi. 16 mart 1921'de, sovyet rusya ile ankara hükümeti arasında imzalanan moskova antlaşması'yla da varhana köyü türkiye'ye bırakıldı.

varhana, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde kars vilayetinin poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olan köyde 235 kişi yaşıyordu. varhana, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla uluçam olarak değiştirilmiştir. bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte resmî kayıtlarda "uluçam (varhana)" biçiminde bir süre daha kullanılmıştır.

coğrafya 
uluçam köyü, ardahan il merkezine 97 km, posof ilçe merkezine 16 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri
Yaylaaltı, Posof

yaylaaltı, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

yaylaaltı köyünün eski adı, satlel'dir. nitekim 1595 tarihli osmanlı mufassal defteri ile 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde satlel / satlil (صاتلیل / صاتلەل)  olarak geçer. bu yer adı tarihsel gürcü coğrafyasından rastlanan satleli'den (სათლელი) türkçeye girmiştir.

satleli, tarihsel gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan samtshe'deki potshovi vadisinde yer alır. nitekim osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 16. yüzyılın ortalarında gürcülerden ele geçirmiştir. şavşeti bölgesinde, osmanlıların gürcülerden ele geçirdiği başka bir yerleşim de satleli adını taşıyordu.

satleli köyü, defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı ve 1595 tarihli osmanlı tahrir defterinde gürcistan vilayeti içinde, ahasiha livasının ude nahiyesine bağlı bir köydü. bu defterde köy boş olarak kaydedilmiştir..

satleli köyü, 1877-1878 osmanlı-rus savaşı'nın ardından imzalanan berlin antlaşması'yla osmanlı devleti tarafından rusya'ya bırakıldı. rus idaresinde ardahan sancağının poshov kazasına bağlı badela nahiyesinin 13 köyünden biriydi. 1886 yılında yapılan tespite göre köyde, 108'i erkek ve 75'i kadın olmak üzere, 22 hanede yaşayan 185 kişi yaşıyordu. nüfusu tamamı "türk" olarak kaydedilmiştir.  köyün nüfusu rus idaresi sırasında armış, 1896’da 236 kişiye, 1906’da da 298 kişiye yükselmiştir. birinci dünya savaşı yıllarında ardahan bölgesini gezen gürcü araştırmacı konstantine martvileli, satleli köyünde 20 hanede 345 müslüman gürcünün yaşadığını yazmıştır.

satlel köyü, birinci dünya savaşı'nın sonlarında rusların bölgeden çekilmesinin ardından gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 7 mayıs 1920 tarihinde imzalanan moskova antlaşması'yla sovyet rusya, artvin sancağını gürcistan'ın bir parçası olarak tanıdı. ancak kızıl ordu'nun gürcistan'ı işgali sırasında sovyet rusya ile ankara hükümeti arasında 16 mart 1921 tarihinde imzalanan moskova antlaşması'yla satlel köyünü de kapsayan ardahan bölgesi türkiye'ye bırakıldı.

satleli, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde kars vilayetinin poshof kazasının cilvana nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında ayni idari konuma sahipti ve nüfusu 463 kişiden oluşuyordu. satleli / satlel, "yabancı kökten geldiği" için köyün 1959 yılında 7267 sayılı kanunla yaylaaltı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında yaylaaltı köyünün nüfusu 559 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 192 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 

yaylaaltı köyü, ardahan il merkezine 105 km, posof ilçe merkezine 24 km uzaklıktadır. arazisinin içinden mangala deresi denen küçük bir dere geçer. komşuları; erim, gönülaçan, sarıçiçek köyleridir.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri
Yeniköy, Posof

yeniköy, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

eski adı bilinmemektedir. bununla birlikte gürcü türkolog sergi cikia, 1595 tarihli osmanlı mufassal defterinde noktalama kullanılmadan yazıldığı için "duba", "duna", "tuta", "tuba" gibi farklı biçimlerde okunan adın yeniköy'ün eski adı olabileceğini, bu köye osmanlı döneminde yeniköy denmiş olabileceğini yazar. yeniköy, rusların 1886 yılında gerçekleştirdiği nüfus tespitinde ise, enikev (еникёв) biçiminde kaydedilmiştir.

yeniköy, tarihsel gürcistan'ın güneybatı topraklarını oluşturan bölgelerden biri olan samtshe'de yer alır. bugün de gürcistan'ın sınırının hemen yakınındadır. samtshe bölgesini osmanlılar, 16. yüzyılın ortasında gürcülerden ele geçirdi. bugünkü yeniköy olabileceği varsayılan ve adı "duba", "duna", "tuta", "tuba" gibi farklı biçimlerde okunan köy, 1595 tarihli osmanlı mufassal defterine göre, gürcistan vilayeti'nin poshev livasının kuzay nahiyesinde yer alıyordu. köyün nüfusu 7 haneden (yaklaşık 35 kişi) oluşuyordu. elia, varazgula, i̇ordane gibi adlar taşıyan hane resileri, osmanlı devleti'nin hristiyan köylülerden aldığı ispenç vergisi vermekle yükümlü kılınmıştı.

yeniköy, uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 harbi'nde rusların eline geçti. rus idaresinde ardahan sancağının (okrug) poshov kazasına (uçastok) bağlıydı. bu kaza içinde sakire nahiyesinin 12 köyünden biriydi. köyün nüfusu, tamamı "türk" olarak kaydedilmiş olan 210 kişiden oluşuyordu. köyün nüfusu 1896’da 275 kişiye, 1906’da da 397 kişiye yükselmişti.

yeniköy, birinci dünya savaşı sonlarında rus egemenliğinin sona ermesinin ardından bir süre bağımsız gürcistan'nın sınırları içinde kaldı.kızıl ordu'nun gürcistan'ı işgali sırasında ankara hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine gürcü hükûmeti ardahan bölgesinden çekilince yeniköy fiilen türkiye'ye katıldı. 16 mart 1921'de, sovyet rusya ile ankara hükümeti arasında imzalanan moskova antlaşması'yla türkiye'ye bırakıldı.

yeniköy, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde, "yeni köy" (یكی كوی) adıyla kars vilayetinin poshof kazasının damal nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında cilvana nahiyesinde yer alan köyün nüfusu 735 kişi olarak tespit edilmiştir.

yeniköy'de, köyün merkezinin yaklaşık 800 metre güneydoğusundaki ekili alanlarda tek nefli bir kilise yıkıntı halinde günümüze ulaşmıştır. ebatları (9,3 x 5,3 m) tespit edilebilen kilisenin sunağının günümüze kalan kısmının yüksekliği 3 metreyi bulur.

coğrafya 
yeniköy, ardahan il merkezine 97 km, posof ilçe merkezine 16 km uzaklıktadır. köy, atyolu ve kavaz dağlarının eteklerinde kurulmuştur.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri
Yolağzı, Posof

yolağzı, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
eski adı tsitelsatibi'dir. gürcüce bir yer adı olan tsitelsatibi (წითელსათიბი), 1595 tarihli osmanlı mufassal defterinde zitel satib (زتیل صاتب) olarak kaydedilmiştir. "kızıl çayır" anlamına gelen bu yer adı zaman içinde tsinsatibi'ye (წინსათიბი) dönüşmüştür. nitekim 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde köyün adı "zinsatib" (زینسەتیب) olarak geçer. "tsinsatibi" ise, "ön çayır" anlamına gelir.

tsitelsatibi, tarihsel gürcistan'ı oluşturan mesheti bölgesinin yerleşim yerlerinden biriydi. osmanlılar köyü, birleşik gürcistan krallığı'ın ardından bu bölgeye hakim olan samtshe atabeyliği'nden 16. yüzyılın ortasında ele geçirdi. 1595 tarihli defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı mufassal defterine göre, gürcistan vilayeti içinde, poshov livasıın güney nahiyesine bağlıydı. bu defterde köy boş olarak kaydedilmişti. tsitelsatibi, zaman içinde yeniden meskun hale gelmiş olmalı ki, burada 1834 yılında 4 hane, 1878 yılında da 6 hane yaşıyordu.

tsitelsatibi, uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1877-1878 osmanlı-rus savaşı'nın ardından çarlık rusya'sına bırakıldı. rus idaresi tarafından "tsinsatib" (цинсатиб) olarak kaydedilmiş olan köy, ardahan sancağının (okrug) poshov kazasına (uçastok) bağlıydı. digur nahiyesinin bir köyü olan tsinsatibi'nin 1886 yılındaki nüfusu 58 kişiden oluluyordu. nüfusun tamamı "türk" olarak kaydedilmişti. köyün nüfusu 1896’da 79 kişiye, 1906’da da 102 kişiye yükselmişti.

tsinsatibi, rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, sovyet rusya'nın gürcistan'ı işgali sırasında, ankara hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine gürcüler ardahan ve artvin bölgelerinden çekildi. 16 mart 1921'de, sovyet rusya ile ankara hükümeti arasında imzalanan moskova antlaşması'yla da tsinsatibi köyü türkiye'ye bırakıldı.

tsinsatibi, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde "zinsatib" adıyla, kars vilayetinin poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımıdan aynı idari konuma sahipti ve "sinsatip" olarak kaydedilmiş olan köyde 208 kişi yaşıyordu. tsinsatibi, zinsatib ve sinsatip olarak yazılan köyün adı, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla yolağzı olarak değiştirilmiştir. bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte "yolağzı (sinsatip)" biçiminde resmî kayıtlarda kullanılmıştır.

coğrafya 
yolağzı köyü, ardahan il merkezine 96 km, posof ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri
Yurtbaşı, Posof

yurtbaşı, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

yurtbaşı köyünün eski adı, sakabalo'dur. gürcüce bir yer adı olan sakabalo (საკაბალო), türkçeye sakobol / sakabul (سقابول) biçiminde girmiştir. gürcü araştırmacı konstantine martvileli, sakabalo'nun gürcüce bir yer adı olduğunu belirtmiş, ama anlamını vermemiştir. ruslar ise, 1886 yılındaki nüfus tespiti sırasında köyün adını sakabolo (сакаболо) olarak kaydetmiştir.

sakabalo, gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan samtshe'de yer alır. osmanlılar bu bölgeyi, gürcü atabagilerin yönetimindeki samtshe atabeyliği'nden 16. yüzyılın ortasında ele geçirdi. sakabalo, üç yüz yılı aşkın bir süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1877-1878 osmanlı-rus savaşı’nın ardından rusların eline geçti. rus idaresinde sakabalo, ardahan sancağının (okrug) poshov kazasına (uçastok) bağlıydı. bu kaza içinde digur nahiyesinin (маркяз: merkez) köylerinden biriydi. 1886 yılında köyün nüfusu 76 kişiden oluşuyordu. rus idaresi sırasında sakabalo'nun nüfusu artmış, 1896’da 109 kişiye, 1906’da ise 127 kişiye yükselmişti. bu tespitlerde nüfusun tamamı "türk" olarak kaydedilmiştir. birinci dünya savaşı sırasında ardahan bölgesini gezen gürcü araştırmacı konstantine martvileli ise, sakabalo'da 9 hanede 136 müslüman gürcünün yaşadığını yazmıştır.

sakabalo, rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, sovyet rusya'nın gürcistan'ı işgali sırasında, ankara hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine gürcistan hükûmeti ardahan ve artvin bölgelerinden çekildi. 16 mart 1921'de, "sovyet rusya ile ankara hükümeti arasında imzalanan moskova antlaşması'yla da sakabalo köyü türkiye'ye bırakıldı.

sakabalo, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde kars vilayetinin poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımıda "sakabul (sakalbal)" biçiminde kaydedilmiş olan sakabalo, aynı idari konuma sahipti ve köyde 153 kişi yaşıyordu. sakabalo / sakabul "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla yurtbaşı olarak değiştirilmiştir. bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte "yurtbaşı (sakabol)" biçiminde resmî kayıtlarda kullanılmıştır.

coğrafya 

yurtbaşı köyü, ardahan il merkezine 95 km, posof ilçe merkezine 14 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri
Alabalık (anlam ayrımı)

alabalık - bir balık türü

yerleşim yerleri 
 alabalık, posof - ardahan ili posof ilçesine bağlı köy
 alabalık, artvin - artvin ili merkez ilçesine bağlı köy
 alabalık, narman - erzurum ili narman ilçesine bağlı mahalle
 alabalık, varto - muş ili varto ilçesine bağlı köy

diğer 
 alabalık gölü
Arılı

arılı, kahta - adıyaman ili kâhta ilçesine bağlı köy
 arılı, posof - ardahan ili posof ilçesine bağlı köy
 arılı, arhavi - artvin ili arhavi ilçesine bağlı köy
 arılı, tortum - erzurum ili tortum ilçesine bağlı köy
 arılı, torul - gümüşhane ili torul ilçesine bağlı köy
 arılı, fındıklı - rize ili fındıklı ilçesine bağlı köy
Yelbegen

yelbegen - türk ve altay mitolojisinde dev. yelbeğen, yilbeğen, celbeğen de denir. “yegen veya yeken” biçimiyle kısaltılmış olarak da kullanılır. (йилбегән veya yilbegän; kazan tatarcası: cilbegän/җилбегән), zaman zaman yedi başlı dev ya da bir evren (ejderha) olarak tanımlanan mitolojik canavar. çok büyük masal yaratığı.

özellikleri
i̇nsan biçimlidir. üç, yedi veya 12 başı vardır. siyah ya da sarı renklidir. güneş ve ayın tutulması yelbeğen’in bu gökcisimlerini yemesi olarak anlatılır. devler, atlara düşmandır. ayrıca insanları yerler. büyük kulaklı, büyük dişli, büyük ağızlı değişik türleri vardır. büyük kulaklı devler yeraltında yaşarlar. temir kulak, ay kulak, kan kulak, kün kulak, çoğın kulak gibi isimler mevcuttur. ana yelbeğen denilen dişi devler de bulunur. kimi zaman alt dudağı yerde, üst dudağı gökte bir zenci olarak tanımlanırlar. demir, bakır gibi değişik madenlerle nitelenen türleri olabilir. örneğin demir yalmavuz, karaçam boylu, kara atlı, kara çokmarlıdır. elinde çoğu zaman hayvan başlı bir sopası veya topuzu bulunur. bu topuza çokmar denir. ayrıca renklerine göre de değişik yelbeğenler vardır. örneğin sarı yelbeğen. macar efsanelerine moroğut adlı dev ile onun soyundan gelen manumoroğut adlı deve rastlanır.  yelbeğen, ormanda veya doksandokuz köşeli yurdunda (ülkesinde veya çadırında) yaşar. yelbeğen gelirken önce gök gürler, sonra şimşekler çakar, yer sarsılır sonra da kara bir bulut görünür. bazen yelbeğen bunun içinden çıkar. yeraltında karanlıklar içinde, dağlardaki büyük mağaralarda ve sularda otururlar. dev anaları bir göğüslerini omuzlarına atarlar. i̇nsan ve koyun yemeyi severler. ruhları başka bir yerdeki bir şişede veya sandıkta saklıdır. bulgar kültüründe çelen adlı bir ejderha vardır. macarlarda ise sarkan (sarkany) adında bir ejderha yer alır. bazen yalpagan adlı bir ejderha tanrısından bahsedilir ki, sözcüğün yelbeğen ile bağlantısı, hatta farklı bir söyleyişi olduğu açıktır.

altay mitolojisinde ay'ı yiyerek onun küçülmesine (ay tutulması) yol açan göksel canavar; yilbüke, olarak da tanımlayabileceğimiz yelbegen'in neden olduğu ay tutulmasından sonra altaylar "yine yelbegen ayı yedi" derlermiş.

"yilbegen"in şamanlık yaptığına bile inanılmıştır. altay efsanelerine göre ormanda veya doksandokuz köşeli yurdunda yaşar, yılanla kurbağayla beslenir. bu varlığın gücü körlerin gözünü açabilir, eli, ayağı olmayanları sağlam insanlara çevirebilir.

yalpağan han
yalpağan han, türk ve altay mitolojisinde ejderha tanrısı. bütün ejderhalar (yelbeğenler) onun emrindedir. kendisi de istediği zaman yedi başlı bir ejder kılığına bürünür. devlerin tanrısı olarak da görülür.

etimoloji 
yel “ruh, canlı” ve büke “güçlü, kuvvetli” sözcüklerinin bileşik halidir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 türk mitoloji sözlüğü, pınar karaca (yilbegen)

ayrıca bakınız 

 yutpa

efsanevi yaratıklar
ejderhalar
türk mitolojisindeki devler
devler
türk efsanevi yaratıklar
Derindere

derindere, merkez - ardahan ili merkez ilçesine bağlı köy
 derindere, posof - ardahan ili posof ilçesine bağlı köy
 derindere, yağlıdere - giresun ili yağlıdere ilçesine bağlı köy
 derindere, niksar - tokat ili niksar ilçesine bağlı köy
 derindere, çaykara - trabzon ili çaykara ilçesine bağlı mahalle
 derindere, pülümür - tunceli ili pülümür ilçesine bağlı köy
Gümüşkavak

gümüşkavak, aşağıdaki anlamlara gelebilir:

yerleşim yerleri 
 gümüşkavak, alanya - antalya ili alanya ilçesine bağlı mahalle
 gümüşkavak, posof - ardahan ili posof ilçesine bağlı köy
 gümüşkavak, sorgun - yozgat ili sorgun ilçesine bağlı köy
Polygonaceae

polygonaceae, caryophyllales takımına bağlı bir bitki familyasıdır. polygonaceae, güçlü ve sert sapları olan bitkiler ailesidir. bu ailede yaklaşık 1200 tür bulunur. bu bitkiler dünya genelinde yaygın olarak bulunur ve bazı türleri ekonomik açıdan önemlidir.

bu aileye ait bitkiler genellikle otsu veya çalı şeklindedir. bazıları büyük ağaçlara tırmanabilir. yaprakları genellikle geniş, oval veya üçgen şeklindedir. çiçekleri yeşil, beyaz, pembe veya kırmızı renkte olabilir. meyveleri, üçgen şekilli küçük kabuklu yemişlerdir.

bu ailedeki en yaygın bitkilerden biri, ıspanak ve rabarba olarak da bilinen rumex acetosa'dır. ayrıca, kuzukulağı (polygonum aviculare) ve kuş üzümü (polygonum cuspidatum) gibi bazı yabani otlar da polygonaceae ailesine aittir.

bu bitkilerin bazı türleri, geleneksel tıbbi kullanımları nedeniyle ilgi çekmektedir. örneğin, polygonum cuspidatum bitkisi, antioksidan ve anti-enflamatuar özellikleri nedeniyle birçok sağlık takviyesinde kullanılır. bununla birlikte, bitki bazı durumlarda zararlı olabilir ve yan etkileri olabilir; bu nedenle dikkatli kullanılmalıdır.

taksonomi 
familyaya bağlı cinsler:

acanthoscyphus small
afrobrunnichia hutch. & dalziel
antigonon endl.
aristocapsa reveal & hardham
atraphaxis l.
bactria yurtseva & mavrodiev
bistorta (l.) scop.
brunnichia banks ex gaertn.
calligonum l.
centrostegia a.gray
chorizanthe r.br. ex benth.
coccoloba p.browne
dedeckera reveal & j.t.howell
dodecahema reveal & c.b.hardham
duma t.m.schust.
enneatypus herzog
eriogonum michx.
eskemukerjea malick & sengupta
fagopyrum mill.
fallopia adans.
gilmania coville
goodmania reveal & ertter
gymnopodium rolfe
harfordia greene & parry
harpagocarpus hutch. & dandy
hollisteria s.watson
johanneshowellia reveal
knorringia (czukav.) tzvelev
koenigia l.
lastarriaea remy
leptogonum benth.
magoniella adr.sanchez
mucronea benth.
muehlenbeckia meisn.
nemacaulis nutt.
neomillspaughia s.f.blake
oxygonum burch.
oxyria hill
oxytheca nutt.
persicaria mill.
peutalis raf.
podopterus bonpl.
polygonum l.
pteropyrum jaub. & spach
pterostegia fisch. & c.a.mey.
pteroxygonum dammer & diels
reynoutria houtt.
rheum l.
rumex l.
ruprechtia c.a.mey.
salta adr.sanchez
sidotheca reveal
stenogonum nutt.
symmeria benth.
systenotheca reveal & hardham
triplaris loefl.

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 

caryophyllales
Sütleğengiller

sütleğengiller (euphorbiaceae), çoğunlukla otsu olan bir çiçekli bitkiler familyası.

240 cins ve 6,000 civarında türle temsil edilirler. özellikle tropik türleri çalılar ya da ağaçlardır. yapraklar sarmal ya da dekussat dizilişli, bazı türlerde diken halindedir. çoğunlukla dallanmış süt boruları bulundururlar.

morfolojik özellikleri 
ot, çalı ya da ağaç şeklinde bitkilerdir. ekseriye beyaz renkli süt salgısı ihtiva ederler. 
yapraklar basit veya parçalı, pul ya da diken şeklinde, genellikle stipulludur. 
 çiçekler tek eşeyli, tek, spika veya panikula.
 periyant bazılarında yok, olanlarda 5 parçalıdır.
 erkek çiçeklerde 1 veya daha fazla stamen var, filamentler serbest veya bileşiktir.
 dişi çiçeklerde pistil tek, ovaryum 3 karpelli, üst durumlu, 3 lokulusludur. 
 meyve her gözünde bir tohum bulunan bir kapsüldür.

önemli cinsler 
 sütleğen (euphorbia)
 ricinus
 hint yağı bitkisi (ricinus communis) 
 hevea
 hevea brasilansis (hintyağı)
 yer fesleğeni (mercurialis)

kaynakça 
 simson, m.g. plant systematics. elsevier academic pres. kaliforniya, 2006

dış bağlantılar 
 ncbi taksonomi tarayıcı
Euphorbiaceae

euphorbiaceae malpighiales takımına bağlı bir bitki familyasıdır.

taksonomi
euphorbiaceae familyasına bağlı cinsler:

 acalypha - l. 
 adelia - l. 
 adenochlaena - boiss. ex baill.	 
 adriana - gaudich.	 
 alchornea - sw.	 
 alchorneopsis - müll. arg.	 
 aleurites - j.r. forst. & g. forst.	 
 andrachne - l. – maidenbush	 
 argythamnia - p. browne 
 astraea - klotzsch	 
 baliospermum - blume	 
 baloghia - endl.	 
 bernardia - houst. ex p. browne	 
 bertya - planch.	 
 beyeria - miq.	 
 blachia - baill.	 
 bonania - a. rich.	 
 brasiliocroton - p.e. berry & cordeiro	 
 calycopeplus - planch.	 
 caperonia - a. st.-hil. 
 chaetocarpus - thwaites	 
 chiropetalum - a. juss.	 
 chrozophora - a. juss.	 
 claoxylon - a. juss.	 
 cleidion - blume	 
 cnidoscolus - pohl	 
 codiaeum - a. juss.	 
 colliguaja - molina	 
 croton - l.	 
 dalechampia - l.	 
 ditaxis - vahl ex a. juss. 
 ditrysinia - raf. 
 ditta - griseb.	 
 euphorbia - l. 
 excoecaria - l.	 
 garcia - vahl ex rohr	 
 givotia - griff.	 
 gymnanthes - sw.	 
 hevea - aubl.	 
 hippomane - l.	 
 homalanthus - a. juss.	 
 homonoia - lour.	 
 hura - l. 
 jatropha - l. 
 karima - cheek & riina	 
 lasiocroton - griseb.	 
 leidesia - müll. arg.	 
 leucocroton - griseb.	 
 lobanilia - radcl.-sm.	 
 macaranga - thouars	 
 mallotus - lour.	 
 manihot - mill. 
 melanolepis - rchb. f. & zoll.	 
 mercurialis - l.	 
 micrandra - benth.	 
 microstachys - a. juss.	 
 monotaxis - brongn.	 
 neoboutonia - müll. arg.	 
 neoguillauminia - croizat	 
 neoshirakia - esser	 
 ocalia - klotzsch	 
 pera - mutis	 
 plesiatropha - pierre	 
 plukenetia - l.	 
 reutealis - airy shaw	 
 ricinocarpos - desf.	 
 ricinodendron - müll. arg.	 
 ricinus - l.	 
 sapium - jacq. 
 sauropus - blume	 
 schinziophyton - hutch. ex radcl.-sm.	 
 sebastiania - spreng. 
 securinega - comm. ex juss.	 
 shirakiopsis - esser	 
 speranskia - baill.	 
 stillingia - garden ex l. 
 sumbaviopsis - j.j. sm.	 
 tannodia - baill.	 
 tragia - l. 
 triadica - lour. 
 trigonostemon - blume	 
 vaupesia - r.e. schult.	 
 vernicia - lour.

dış bağlantılar 
marc altenloh collection (photos) .
international euphorbia society 
cactus and succulent society of america 
data from grin taxonomy
euphorbiaceae in l. watson and m.j. dallwitz (1992 onwards). the families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, information retrieval. https://web.archive.org/web/20070103200438/http://delta-intkey.com/
 ncbi taksonomi tarayıcı

kaynakça 

malpighiales
Griffon

griffon veya griffin, genellikle aslan vücutlu, kartal kanatlı ve kafalı mitolojik yaratıktır. farklı betimlemelerinde hayvanın dört ayağı da aslan ayağı, yalnız arka ayakları aslan ayağı veya tüm ayakları kartal ayağı olabilir. antik yunancada "kıvrılmış", "kırık" anlamındaki "grýps veya gryphos" sözcüklerinden türediği düşünülür. latinceye "grýphus" şeklinde geçmiştir.

griffinler hakkındaki bazı efsanelerde kuşun türü söylenmezken, diğerlerinde kartal sözcüğü geçer, ender olarak da kanatları olmayan, salt kartal kafası ve aslan bedeninden oluşmuş bir yaratık olarak anlatılır. yine anlatılara göre, son derece cesur ve gururlu hayvanlardır. bunlar pençelerinde insan, at, hatta fil taşıyabilecek kadar büyüktürler. aynı şekilde, pençe tırnaklarının kupa olarak kullanılabileceği söylenir. hatta köprücük kemiklerinden de yay yapılabildiği ifade edilir. i̇sveçli tarihçi olaus magnus'a göre bu yaratıklar, kuzey dağlarında yaşamış bir kuş cinsidir.

griffon efsanelerinin olası kökenleri 
folklorist adrienne mayor bazı protoceratops fosillerinin orta asya'da bulunması sonucu griffon efsanelerinin doğmuş olabileceğini düşünmektedir.

çeşitli kültürlerde griffon 
yunan: yunan kültüründe griffinler kuzeyde "hyperborei" yakınların veya doğuda "hindistan" bölgesinde yaşayan yaratıklardır. genellikle altınların koruyuculuğu yaparlar.

çin: uzakdoğu efsanelerinde geçen bir griffon türü geyik gibi boynuzları olan, pullarla örtülü başa ve bedene sahip ve aynı zamanda kartal pençeli ve kanatlı bir ejder olarak tasvir edilir. bu kutsal hayvanın görülmesi, zafer ve barışın müjdecisi olarak yorumlanır.

orta asya: hun sanatında da oldukça fazla işlenmiş bir motiftir (nejat diyarbekirli'nin "hun sanatı" adlı kitabında görmek mümkündür).

macar: macar mitolojisinin önemli bir figürüdür. griff olarak anılan bu varlık avrupa mitolojilerindeki adı griffin'dir. aslan başlı bir kuş görünümdedir. macarlara göre insan eti yiyen bir kuştur.

türleri 
 hipogrif: erkek bir griffon ile dişi bir at çiftleştiği zaman ortaya çıkan yaratıklara denir.
 deniz griffini: arka ayakları ve kuyruğu, balık kuyruğu şeklindedir.

resim 
griffinler çok farklı şekillerde tasvir edilebilirler.

kaynakça 

mitolojik melezler
mısır mitolojisi yaratıkları
macar mitolojisi
mitolojik yırtıcı kuşlar
yunan mitolojisi yaratıkları
Jimmy Bennett

james "jimmy" bennett (d. 9 şubat 1996), amerikalı bir çocuk oyuncu. en büyük çıkışını hostage (film), firewall ve poseidon filmleri ile yapmıştır.

yaşamı 
jimmy, seal beach, kaliforniya, abd'de doğdu. şu an hurlington beach'te ailesi, ablası amanda ve köpekleri ile yaşıyor. köpeklerinin adı chewy ve cindy lauper. en sevdiği gruplar guns n' roses, ac/dc ve black sabbath'dır. en sevdiği grupların parçalarını gitarda çalabiliyor. jimmy korku filmleri izlemeyi seviyor. en sevdikleri ise a nightmare on elm street ve the texas chainsaw massacre. takma adları jb ve jimmy two-takes'tir.

filmografisi 
 evan almighty (2007)
 poseidon (2006)
 firewall (2006)
 the amityville horror (2005)
 hostage (film) (2005)
 the heart is deceitful above all things (2004)
 the polar express (film) (2004)
 daddy day care (2003)
 orphan (2009)

1996 doğumlular
orange county, kaliforniya doğumlular
amerikalı erkek sinema oyuncuları
amerikalı çocuk oyuncular
yaşayan insanlar
young artist ödülü sahipleri
21. yüzyılda amerikalı erkek oyuncular
amerikalı erkek dizi oyuncuları
Garuda

garuda (sanskritçe: गरुड), hindu ve budist mitolojilerinde yer alan kuş ve insan melezi yaratık.

hindu mitolojisinde genellikle tanrı vishnu'nun bineği olarak tasvir edilir. garuda, yaşam ağacının dalları arasında bir yuvada bulunan yumurtadan çıkar. annesi vinata, babası kasyapa'dır. yılanımsı nāga ırkının ezeli düşmanıdır ve genellikle yılanlarla beslenir.

mitolojik melezler
efsanevi kuşlar
Günlüce

günlüce ile şu maddeler kastedilmiş olabilir:

yerleşim yerleri 
 günlüce, ceyhan, adana ili ceyhan ilçesine bağlı mahalle
 günlüce, eflani, karabük ili eflani ilçesine bağlı köy
 günlüce, emet, kütahya ili emet ilçesine bağlı belde
 günlüce, kızıltepe, mardin ili kızıltepe ilçesine bağlı mahalle
 günlüce, menteşe, muğla ili menteşe ilçesine bağlı mahalle
 günlüce, midyat, mardin ili midyat ilçesine bağlı mezra
 günlüce, nazımiye, tunceli ili nazımiye ilçesine bağlı köy
 günlüce, niksar, tokat ili niksar ilçesine bağlı köy
 günlüce, oltu, erzurum ili oltu ilçesine bağlı mahalle
 günlüce, ödemiş, i̇zmir ili ödemiş ilçesine bağlı mahalle
 günlüce, posof, ardahan ili posof ilçesine bağlı köy
 günlüce, sason, batman ili sason ilçesine bağlı köy
 günlüce, suşehri, sivas ili suşehri ilçesine bağlı köy
Kaleönü

kaleönü aşağıdaki anlamlara gelebilir:

yerleşim yerleri 
 kaleönü, posof - ardahan ili posof ilçesine bağlı köy
 kaleönü, fatsa - ordu ili fatsa ilçesine bağlı mahalle
 kaleönü, akçaabat - trabzon ili akçaabat ilçesine bağlı mahalle
Kopuzlu

kopuzlu, aşağıdaki anlamlara gelebilir:
 kopuzlu, posof - ardahan ili posof ilçesine bağlı köy
 kopuzlu, bismil - diyarbakır ili bismil ilçesine bağlı mahalle
 kopuzlu, keban - elâzığ ili keban ilçesine bağlı köy
Özbaşı

özbaşı, kozan - adana ili kozan ilçesine bağlı mahalle
 özbaşı, ağrı - ağrı ili merkez ilçesine bağlı köy
 özbaşı, posof - ardahan ili posof ilçesine bağlı köy
 özbaşı, söke - aydın ili söke ilçesine bağlı mahalle
 özbaşı, bartın - bartın ili merkez ilçesine bağlı köy
 özbaşı, i̇nebolu - kastamonu ili i̇nebolu ilçesine bağlı köy
 özbaşı, hilvan - şanlıurfa ili hilvan ilçesine bağlı mahalle
Tepegöz

tepegöz, türk mitolojisinde de adı geçen tek gözlü devdir. değişik türk dillerinde tübegöz, töbököz, töpekös olarak da söylenir.

özellikleri 
kaf dağında yaşar. annesi alageyik donuna girebilen bir peridir. bu perinin bir çobanla birleşmesinden doğmuştur. bazen dişi, bazen de erkek tepegöz’lere rastlanabilir. parmağında büyülü bir yüzük takılıdır. yalnızca gözünden vurularak öldürülebilir. bedeninin diğer kısımlarına silah işlemez. türklerle iç içe geçmiş olan nart mitolojisinde olaylar da dâhil bire bir aynı özellikleri taşıyan bu deve rastlanır. ayrıca sokur (sokor) “kör” adıyla biten dev adları da mevcuttur. sokur sözcüğü anadolu'da "köstebek" anlamında da kullanılır. yaztırnak bazen onun karısı olarak gösterilir. i̇nsan eti yer. i̇nsan kemiklerinden örülmüş bir kalede yaşar. çobanlık yapar ve bir tılsımlı nesnesi vardır. bazen baştan aşağı demir giyimli olarak anlatılır. bir tas büyüklüğünde gözü vardır. kayalık dağlardaki düzlüklerde yaşarlar. bazen aileleri olduğu söylenir. bazıları karnı şişen dağlardan doğar. kirgis adını taşıyan bir tepegöz çok tehlikelidir.

tepegözler genellikle romalıların inandığı bir yaratıktır. bir çeşit devdir. elinde dikenli bir balyoz ya da buna benzer araçlar taşır. kafasının tepesinde 1 tane gözü olduğu için ona tepegöz denmiştir. bazı inançlarda tepesinde boynuz olduğu söylenir.

bir dede korkut (korkut ata) masalında; kılıcın kesmediği, okun işlemediği bir bedene sahip, yalnızca gözünden zarar verilebilen, çobandan olma, peri kızından doğma canavar. basat adlı kahraman tarafından öldürülür. kiklop'a benzeyen bir yaratıktır.

çok bilinen iki türü vardır.

1. eğegöz, 2. yalgızgöz

eğegöz 
i̇ğegöz olarak da bilinir. başının üzerinde tek gözü olan canavardır. tek göz şeytaniliği simgelemektedir. tepegöz’ün bir türüdür. eğe, "göğüs kafesi" demektir, belki de gözü göğsünün üzerindedir. i̇ğ kökü ise hastalık, şeytanilik gibi anlamlar barındırır.

yalgızgöz 
yalgöz de denir. başının ortasında tek bir gözü vardır. tepegöz’ün bir türü olarak geçer. yal, “tek” kökünden gelir. yal sözcüğü aynı zamanda ateşi çağrıştırır (yalım, yalkın). moğolcada yalgah, fark etmek anlamına gelir.

dipnotlar

ayrıca bakınız 
 basat'ın tepegöz'ü öldürmesi
 azmanlar

halk hikâyeleri
efsanevi yaratıklar
dede korkut hikâyeleri
türk mitolojisindeki devler
devler
türk masal karakterleri
edebiyat karakterleri
türk efsanevi yaratıklar
dede korkut kitabındaki karakterler
Uluçam

uluçam, bir yer ismi, şu anlamlara gelebilir:
uluçam, kale – denizli ili kale ilçesine bağlı mahalle
uluçam, posof – ardahan ili posof ilçesine bağlı köy
uluçam, osmangazi – bursa ili osmangazi ilçesine bağlı mahalle
Amstrad

amstrad, brentwood, essex merkezli bir elektronik ürünleri üreticisidir. 1968 yılında sir alan micheal sugar tarafından kuruldu. şirketin ismi "alan michael sugar trading" kelimelerinin ilk harflerinin birleşiminden oluşur. londra borsasına 1980 yılında dahil oldu ve hala hisseleri dolaşımdadır. 1980'lerden sonra amstrad avrupa'nın bilişim sektörünün %25'ini elinde tutuyordu. 1980'li yıllarda türkiye'de de çokça kullanılan amstrad bilgisayarları firma tarafından üretilmiştir. 2006 yılında amstrad'ın esas üretimi sky tv, etkileşimli, uydu kutularıdır.

1960'lar ve 1970'ler 
1970'lerde düşük fiyatlı hi-fi, televizyon ve araba teypleri kategorilerinde liderlerdi. düşük fiyatlar plastik kalıplarının vakum forming işlemine sokulmasıyla oldu. amstrad ürün yelpazesini ses sistemleri ve radyolarla genişletti.

dış bağlantılar 
 nostaljik bilgisayarlar forumu(türkçe)
 bilgisayar müzesi sitesi
Yolağzı

yolağzı, posof - ardahan ili posof ilçesine bağlı köy
 yolağzı, ardanuç - artvin ili ardanuç ilçesine bağlı köy
 yolağzı, gercüş - batman ili gercüş ilçesine bağlı köy
 yolağzı, bitlis - bitlis ili merkez ilçesine bağlı köy
 yolağzı, karacabey - bursa ili karacabey ilçesine bağlı mahalle
 yolağzı, eceabat - çanakkale ili eceabat ilçesine bağlı köy
 yolağzı, keşap - giresun ili keşap ilçesine bağlı köy
 yolağzı, silopi - şırnak ili silopi ilçesine bağlı köy
Ohol

ohol - yakut mitolojisinde vahşet tanrısı. yeryüzünde büyük kırımlara sebebiyet verir. ohol uğola olarak anılır. yakut mitolojisinde, kıskançlığın, düşmanlığın ve acımasızlığın simgesidir. "i̇lbis kığha" ile birlikte göğün karanlık güçleridir ama şeytan değillerdir. savaş tanrısı olarak da görünür.

dipnotlar 

türk mitolojisi
savaş tanrıları
yakutlar
Yurtbaşı

yurtbaşı, posof - ardahan ili posof ilçesine bağlı köy
 yurtbaşı, elazığ - elâzığ ili merkez ilçesine bağlı belde
 yurtbaşı, cide - kastamonu ili cide ilçesine bağlı köy
 yurtbaşı, kula - manisa ili kula ilçesine bağlı mahalle
 yurtbaşı, gürpınar - van ili gürpınar ilçesine bağlı mahalle
Elbis

elbis han (bulgarca: илбис хан, rusça: илбис хаа̀н) - türk, yakut, tuva ve altay mitolojisinde sevgi ve savaş tanrısı olarak bilinir. i̇lvis ( elvis, yilbis) han şeklinde de tanınır. elbis kuha (i̇lvis kığha) olarak da anılır. acımasızdır fakat insanlara acımasızlığı telkin etmez. sevgiyi ve güzelliği telkin eder. savaşçı bir karakteri vardır. zorda kalmadıkça savaşmaz, savaşırsa da mutlaka kazanır. sert ve acımasız özelliklere sahiptir. i̇slam’ın etkisiyle bu sözcük “i̇lvis” halini almıştır. fakat aslında türkçede pek çok olumsuz anlamı barındıran (yal/yel/hal/al/el) kökünden türemiştir. savaşlardan önce çağrılır ve adına sunumlar, törenler yapılır. onun sayesinde düşmanın attığı oklar geri kendisine döner. düşmanının ölmesini isteyen kim varsa ondan yardım diler.

yakut mitolojisinde, kıskançlığın, düşmanlığın, acımasızlığın ve sevginin simgesi olarak bilinir. ohol ile birlikte göğün karanlık güçlerine karşı duran ışık gibi parıldayandır ama şeytan değildir.

yakutların geleneksel inançlarında savaş ruhu ve muharebe koruyucusu olan i̇lvis (elbis)'den, savaşta cesaret vermesi ve silahlarını kırmızı kana boyaması için yardım istenirdi. onun düşmanın yüreğine girerse, yenilmesinin kaçınılmaz olduğuna inanılırdı. savaştan önce düşmanının mahvolması için üç gün üç gece kamlık yapıp i̇lvis'den yardım isteyen şamanın onu düşmanın kalbine salması sayesinde, attıkları oklar bile dönüp kendi vücutlarına saplanırmış.  bir şamanın yaptığı ayinde; "ey insanları deli eden, akılları başlarından alan i̇lvis kaan!" şeklinde seslendiği kaydedilmiştir.

etimoloji 
(el/al/yal/yel) kökünden türemiştir. şeytani özellikleri anlatan yelbi/yelvi sözcüğü ile aynı kökten gelir.

kaynakça

ayrıca bakınız
 türk halk astronomisi

türk mitolojisi
türk tanrıları
savaş tanrıları
altay ilahları‎
altay mitolojisi
Koko Ware

james ware, (d. 20 haziran 1957), amerikalı profesyonel güreşçi.

koko b. ware ismiyle güreşmektedir. wwe'de güreşmiştir. tam 17 yıl güreşmiş, 2 galibiyet, 50 mağlubiyet alarak rekor kırmıştır.

1957 doğumlular
tennessee doğumlular
amerikalı erkek profesyonel güreşçiler
yaşayan insanlar
wwe hall of fame
Merküt

merküt (ya da markut); veya bürküt, türk, altay ve moğol mitolojisinde efsanevi kartal. bazen anka kuşu ile özdeşleşmiş olarak devasa bir kuş şeklindedir. bazen de bir tanrı veya tanrıça olarak görünür. altay efsanelerinde, gök yolculuğuna çıkan kamın ruhuna, ilk üç gökkatı boyunca kılavuzluk eden dev dişi gök kuşudur.

anadolu 'da geleneksel türk kültürünün taşıyıcılarından olan yörük boyları arasında, yaramazlık yapan çocukları korkutmak için uydurulan düşsel bir varlık olarak da görünür. aslında bu düşsel denilen varlığın kökü, ulu dil birliği çağına kadar gider. bu mitolojik varlık hakkında yörükler arasında şöyle denilir: "merküt merküt ... bacadan kolunu salla..." aynı tekerleme bazı yörelerde "harkıt. bacadan torbanı sarkıt. çocukları al git." olarak da söylenir. yaşlıların derin inanışlarına göre, merküt bir kuştur. o sadece adı anılanları korkutur.

v. radlov, "sibirya'dan" adlı eserinde, altay dağlarında yaşayan kamlardan ve kurban törenlerinden söz ederken, "sema kuşu merküt"ün adı geçen bir kam duası metnini de kaydetmiştir: 
gök kuşları beş merküt,
tırnakları bakırdan
ayın tırnağı bakırdan,
ayın gagası buzdan
geniş kanatları muhteşem hareketli.
uzun kuyrukları yelpaze gibi
sol kanadı ayı örter.
sağ kanadı güneşi
ey dokuz kartalın anası!
yayığı geçerken şaşmaz
i̇dil üstünde yorulmaz,
öterek gel sen bana!
oynayarak gel sen sağ gözüme!
sağ omzumun üstüne kon."

ayrıca bakınız 
bürküt ata
bürküt ana

dış bağlantılar
 türk mitolojisi sözlüğü, pınar karaca (markut)

efsanevi kuşlar
türk mitolojisi
efsanevi yaratıklar
altay mitolojisi
Amiloplast

amiloplast lökoplastın daha özelleşmiş bir çeşididir.lökoplast gibi renksiz olan bu organel bitki hücrelerinde bulunur.glukoz molekülünün polimerizasyon süreci boyunca nişastanın depolanmasında görevlidir.amiloplastların büyük çoğunluğu patates gibi bitkilerin depo dokularında bulunur.amiloplastlar,kendi kalıtım bilgilerini(dna,rna) taşıyan ve ökaryotik hücre simbiyotik(ortakyaşamsal) plastitlerden türer.bazı özel amiloplastların bitkilerin kök uçlarına yerleşerek yerçekiminin algılanmasında görev aldığı düşünülmektedir.statolit denilen bu özel amiloplastlar bunu yerçekimi doğrultusuna göre kök uçlarında birkerek gerçekleştirirler.

sınıflandırma 
 plastit
 kloroplast ve etiyolast
 kromoplast
 lökoplast
 amiloplast
 statolit
 elayoplast
 proteinoplast

organeller
bitki fizyolojisi
Ayçürök Kırgız Türk Kız Lisesi

ayçürök kırgız-türk kız lisesi, kırgızistan'ın başkenti bişkek'in alamedin ilçesinde bulunmaktadır. faaliyete 1995 yılında sebat eğitim kurumunca açılmıştır. kırgız cumhuriyeti'ndeki ilk türk kız lisesidir.

dış bağlantılar 
 

kırgızistan'daki liseler
bişkek