Restless (Buffy the Vampire Slayer)

"restless" (ya da türkçe adıyla dinlenmek), the wb kanalında yayınlanan, joss whedon tarafından oluşturulan bir fantastik dizi olan buffy the vampire slayer televizyon dizisinin dördüncü sezonunun yirmi ikinci ve son bölümü. bölüm, scooby gang'in, yarı iblis yarı makine düşmanları adam'ı yenmelerinden sonra apocalypse now adlı filmi izlerken uyuyakalmalarını ve bir önceki bölüm "primeval"da istemeden uyandırdıkları ilk avcının ruhunun onları, buffy'nin avcılığını ve yaşama tarzını beğenmediği için rüyalarında öldürmeye çalışmasını konu almaktadır. her rüyada scooby gang üyeleri kendi korkularıyla ve belki de gelecekleriyle yüzleşirler. dört scooby gang üyesi de inanılmaz birer canlı-rüya tecrübesi yaşarlar.

i̇lk avcı seneya, onlardan, bir önceki bölüm olan "primeval"da, adam'ı yenmelerini sağlamak için onlara verdiği her şeyi geri alır; willow'un ruhunu, xander'ın kalbini, giles'in zekasını (beynini).

özet 

restless, willow'un rüyasıyla başlar. bu rüyada willow, tara'nın sırtına ünlü yunan şair sappho'nun bir aşk şiirini yunanca olarak yazmaktadır. tara ona döner ve konuşmaya başlarlar. tara, "gerçek yüzü"nden bahsetmektedir. peynir adam, willow'a "peynir dilimleri arasında biraz yer açtım" der. willow huzur dolu kulübelerinden dışarı çıkar ve dışarıdaki inanılmaz parıltıdan gözleri kamaşır. bu aydınlığın içinde bir gölge görür ve gözlerini kapatır. tekrar gözlerini açtığında ise, herkes death of salesman adlı tiyatro oyununa hazırlanmaktadır. riley bir kovboy, buffy de siyah saçlı bir kız rolündedir. willow da kulistedir fakat oyunda yer almasına rağmen rolünün ne olduğuna dair en ufak bir fikri yoktur. repliklerini hatırlamıyordur. sahnenin arkasına geçer. perdenin arasında kaybolmuşken tara ona "gerçek seni öğrenirlerse,seni cezalandıracaklar. bu konuda sana yardımcı olamam" der. sonra, buffy onu adeta sürüklercesine sunnydale lisesi'ndeki sınıflarına götürür. willow'un üstündekileri yırtar ve bu kıyafetinin altından, willow'un ilk bölümde giydiği kıyafet çıkar. willow, tekrar eskisi gibi sönük, tüm havasını yitirmiş bir kılığa bürünmüştür. sınıfın önünde sunum yapacaktır ve yine hiçbir şey bilmiyordur. anlatmaya başlar fakat bu hâliyle xander, buffy, oz ve hatta tara dalga geçer. xander'ın, willow'un anlattıklarına "kimin umrunda?" demesi de onu çok üzer. tam yeni cümlesinde başlayacaktır ki, ilk avcı üzerinde atlar ve willow'u öldürür. willow ölürken arkadaşları sadece izlerler.

en uzun rüya olan xander'ın rüyasında, xander uyanır ve arkadaşlarının orada olmadığını görür. yukarıya çıktığında joyce ona herkesin çoktan gittiğini söyler. ve xander bu anda joyce'tan çok etkilenir, kadınlara bakışı değişir ve bir yetişkin olduğunu hisseder. tuvalete gitmek için onun yanından ayrılır. tuvalette, arkasını döndüğünde onu izemekte olan bir grup bilim insanı görür ve hemen oradan ayrılır. evdeki bir kapıyı zorladığında kendini yaşadığı bodrumunda bulur. buradan hemen çıkar. buffy, giles ve spike'la parkta karşılaşır. spike ve giles salıncaktadırlar. giles, spike'ı bir gözetmen gibi yetiştirdiğini ve bir gözetmenin yer çekimine karşı koyması gerektiğini söyler. xander ona "ben de gözetmen olmak istemiştim, ama sonra başka şeylere ilgi duydum" der ve yolun karşısındaki karavanlarındaki anya'ya içli içli bakar. buffy de o sırada xander'a "ağabey" der. xander da onu içinde oynadığı kum havuzunun çok derin olduğu konusunda uyarır. tam o sırada kum havuzu bir çöle dönüşür. xander oradan ayrılır ve dondurma sattıkları karavana gider. anya yine bir şeylerden şikâyet etmektedir. o sırada arkada, willow ve tara, çekici deri kıyafetler içindedirler ve xander'ı yanlarına çağırırlar. xander, izin almak istercesine anya'ya göz ucuyla bakar. anya ona gitmesini, elini havada sallayarak arabayı kullanabileceğini söyler. xander arabanın arkasına geçer fakat kendini yaşadığı bodrumda bulur. peynir adam, xander'a peynirleri göstererek "bunlar seni koruyamayacak" der. xander oradan koşarcasına ayrılır ve giles'la karşılaşır. giles ona bu düşmanlarını nasıl yeneceklerini anlatıyordur fakat aniden xander'ın anlamadığı fransızca konuşmaya başlar. "ne? nereye gitmeliyim? anlamıyorum!" diye yakarır xander. fakat giles hâlâ fransızca konuşmaktadır. o sırada anya gözükür. o da düşman konusunda xander'ı uyaracaktır. xander onlara adeta yalavarır ve anya'ya dönüp onları anlayamadığını söyler. anya umursamaz gözükür ve elini tutar. ve xander onlara doğru hücum eden kalabalığın arasında willow'un da gördüğü karaltıyı görür. bir süre itiraz etmeye çalışır fakat kalabalık onu bir yere götürür. kendini tıkı apocalypse now'da olduğu gibi bir sahneyi yaşarken bulur, fakat karşısında lisedeki okul müdürleri vardır. aralarında geçen uzun bir konuşmadan sonra xander kendini tekrar bodrumda bulur. kapısı durmadan çalınmaktdır. babası seslenir. xander babasına güvenerek kapıyı açar. fakat babasının görünümüne bürünen ilk avcı, onun da kalbini alır.

giles'ın rüyasında, olivia, giles ve buffy tıpkı bir aile gibi lunaparktadırlar. buffy de onların küçük kızı gibi davranmaktadır. giles bir süreliğine arkasını döner. tekrar önüne baktığında buffy yoktur. olivia da yere devrilmiş bir bebek arabasının önünde ağlıyordur. bir şeylerin yanlış olduğunu fark eder ve hemen spike'ı bulmaya gider. bu sırada peynir adam giles'a "ben peyniri giyiyorum, peynir beni giymiyor" der. spike ise mezarında, parayla fotoğraf çektirmektedir. giles ondan yarar gelmeyeceğini anlar ve bronze'a gider. anya sahnede stand-up yapmakta, willow ve xander da kanepede oturmuş onu izlemektedir. giles yanlarına gider. willow'un bedeni kısmen çürümüş ve renk değiştirmiştir. giles'a xander'ın kalbinin yerindeki koca deliği ve boşluğu gösterir ve işlerin iyi olmadığından bahseder. giles da sahneye çıkar ve onlara durumun gidişatı ve ne yapmaları gerektiği hakkında bir şarkı söylemeye başlar. tam nasıl yenecekleri konusuna gelmişken mikrofonun sesi gider. giles kabloyu takip edip sahne arkasına gidince, ilk avcı onu da öldürür.

buffy'nin rüyasında anya, yatakhane odasında uyuyan buffy'yi uyandırmaya çalışıyordur. buffy uykusunu almadığını ve biraz daha uyuyacağını söyler. yataktan kalktığında ise, evdeki odasında tara'yla konuşmaktadır. saatin 07.30 olduğunu görür, ve çok şey için geç kaldığını söyler. arkadaşlarını bulmaya gideceğini söyler. tara da ona "şafak sökmeden dönmesini" söyler. buffy koridorda yürürken, duvarın içinde yaşayan annesiyle karşılaşır ve onu bu durumdan kurtarmayı dener. fakat tam o sırada merdivenin yukarısında xander'ı görür ve annesinin yanından hızla ayrılır. fakat kaybolur ve adam'ın insan parçasıyla beraber planlar yapmakta olan riley'yi görür. sonra, buffy çantasını bulur ve açar. i̇çinden çıkan tek şeyse çamurdur. buffy onu yüzüne sürer. riley ise ona "katil" der. buffy dışarı, çöle çıkar. burada ilk avcıyla karşılaşır. i̇lk avcı tara'nın sesini kullanmaktadır ve buffy'nin yaşamının hiç de bir avcınınki gibi olmadığını söyler. bu sırada peynir adam gelir ve onunla hiç konuşmadan buffy'nin görebileceği şekilde iki peynir dilimini havada tutar. ona göre bir avcı yalnız olmalıdır, avcının arkadaşı olmamalıdır. i̇lk avcı tara aracılığıyla ona "ben felaketin kendisiyim. mutlak. yalnız. arkadaş yok! sadece öldürmek var.. biz.. yalnızız! avcı bu dünyada yürümez" der. buffy ise i̇lk avcıya çok güzel bir cevap verir. onun yaşamının avlanmaktan, vampirlerden ve iblislerden ibaret olmadığını söyler: "ben yürürüm. konuşurum. alış veriş yaparım, hapşırırım. sen gittiğinden beri çölde ağaçlar yeşerdi. ve ben senin senin gibi düşmanlarımın kemiklerinden oluşan bir yatakta uyuyup onların ölümüyle yaşamıyorum. ve sen benim ilham kaynağım değilsin"... kısa bir dövüşten sonra buffy ilk avcıyı yener ve hem gelmiş geçmiş en güçlü avcı olduğunu hem de bunun nedenini açıklığa kavuşturur.

buffy'nin ilk avcıyı yenmesiyle tüm scooby gang uyanır ve mutfakta birer fincan çay içerler. artık birbirlerinin değerlerini çok iyi anlamışlardır. xander'ın joyce'a bir kadın gözüyle bakmadığı, ona sürekli "buffy'nin annesi" deyip durduğu da gözlerden kaçmaz.

rüyalardaki işaretler 

tüm scooby gang'in rüyalarının her birinde ileriki bölümlere ve geçmiş bölümlere pek çok gönderme yapılıyor. peynir adam'ın kurduğu cümleler ve başlı başına kendisi de oldukça ilginç bir obje. rüyalar incelendiğinde ise pek çok göze çarpmayacak ama önemli ayrıntılar olduğu anlaşılır .

willow'un rüyası

 willow'un tara'nın sırtına (vücuduna) harfler yazması da 6. sezona bir tezat- gönderme olarak düşünülüyor. 6. sezonun 20. bölümünde, yani villains'de, willow'un vücudu yazılarla kaplı olacak. (büyüleri emerken.)
 willow'un rüyasında, tara ona "gerçek yüzü"nden bahsediyor. bu "gerçek yüz"ün "family" adlı bölümde ortaya çıkan kurmaca-gerçek olduğu tahmin ediliyor. tara, ailesinin ona söylediği yalan yüzünden, kendisinin bir iblis olduğunu sanıyor (bkz: "family"). ancak bu doğru değil. aslında tara, bu sırrının işaretlerini daha önce de vermişti: goodbye iowa bölümünde, willow ile iblislerin yerini belirlemek için yaptıkları büyüyü, tara kasten bozmuştu.
 willow, tara ile konuşurken bir ara gidip perdeyi aralıyor ve " çok aydınlık..." diyor. bu aydınlık tough love'a bir gönderme. o bölümde glory, tara'nın odasının duvarını yıkıp içeri girecek ve etraf aydınlık olacak. ayrıca, o sırada delirmiş olan tara, dawn'a, "çok aydınlık, saf bir enerji..." diyerek dawn'ın anahtar olduğunu belli edecek. ayrıca bu aydınlık, glory'nin tara'nın beynini emerek onu delirtirken aydınlık olmasına ve bunun üzerine willow'un glory'e, kara büyüyle ona aydınlık ışınlar saçmasına da haberci olarak düşünülebilir.
 ve willow, tara'nın odasında, perdeyi açtığında bir çöl görünüyor. çöl, dizinin 5. sezonunda önemli mekanlar oluyor. buffy ve scooby'ler, spiral adlı bölümde, glory'den kaçarken çöle gidiyorlar. glory de dawn'ı çölde yakalıyor. ayrıca, intervention adlı bölümde de giles, buffy'i i̇lk avcı'yla iletişim kurmak için çöle götürüyor. i̇lk avcı da orada buffy'e ünlü sözünü söylüyor: "death is your gift... ("ölüm, senin ödülün...") bu söz, 5. sezon finalinde buffy'nin ölmesi için bir neden sağlıyor. ayrıca "gift" sözü, 5. sezon finaline de isim oluyor: the gift.
 willow, lisedeki sınıfındayken buffy onun kıyafetini "çıkar şu kostümü" deyip, yırtıp atıyor ve içinden çıkan kıyafeti görünce gülümsüyor. willow da bir şey diyemiyor. willow'un alttan çıkan ikinci kıyafeti ise, ilk bölümde giydiği kıyafet. bu, willow'un eskiden olduğu gibi "küçük, ders çalışma görevi yüklü kız" olmaktan korktuğu ve arkadaşlarının bu geçmişi yüzünden onu sevmeyeceği korkusu olarak yorumlanıyor. altıncı sezonda bu korkusu yüzünden büyü bağımlısı haline gelecek.
 peynir adam, willow'a "peynir dilimleri arasında biraz yer açtım" diyor. bu cümle de her ne olursa olsun, buffy ve willow'un arasının açılmayacağını, fakat willow'un bu konuda çok endişe duyduğu düşünülüyor.

xander'ın rüyası

 xander, rüyasında nereye giderse gitsin ailesinin evindeki bodruma dönüyor. bu da tahmin edildiği gibi ailesinin yanından ayrılamayacağı endişesi duyduğu şeklinde yorumlanıyor.
 peynir adam, xander'a bir şeylerin onu korumayacağını söylüyor. bu "şey", birçok kişi tarafından buffy olarak yorumlanıyor. zaten sonraki bölümlerde buffy onu koruyamadığı için xander bir gözünü ve sevgilisini kaybediyor.
 anya ona "i̇ntikam işlerine geri dönmeyi planlıyorum" diyor. bu da anya'nın eskisi gibi tekrar intikam iblisi olacağına işaret ediyor.
 xander'ın babası ona neden gelmediğini sorup annesinin ağladığını söylüyor. hell's bells adlı bölümde de düğünleri sırasında anya'nın yanına bir türlü gelmeyen xander'ın annesi ağlarken görülüyor..
 giles xander'a spike'ı bir gözetmen gibi yetiştirdiğini, buffy'yi ona emanet ettiğini söylüyor. bu onun ileride buffy'nin yanında olmayacağını, ve spike ile buffy'nin arasında özel bir ilişki olacağına işaret ediyor.
 giles'ın spike'a gözetmenlerin yer çekimine karşı koyduklarını söylemesi, bir bölümde spike'ın buffy'yi kurtarmak için yüksek bir binadan atlayacak olması olarak yorumlanıyor.
 buffy'nin xander'dan ağabeyi olarak bahsetmesi, arkadaşlık ilişkilerinin ne denli kuvvetli olduğunu gösteriyor. buffy'nin kum havuzunun derin olduğu konusunda xander tarafından uyarılması, bunun üzerinde çölde dahi ona bir şey olmaması da arkadaşlarının yardımının buffy için ne kadar değerli olduğunu gösteriyor.

giles'ın rüyası

 giles, rüyasında i̇ngiltere'yi temsil eden sevgilisi olivia ile sunnydale'deki hayatını temsil eden buffy arasında seçim yapmak zorunda kalıyor. bu, ileriki sezonlarda giles'ın i̇ngiltere'ye gitmesi ile ilişkilendiriliyor.
 peynir adam, giles'a onun peyniri giydiğini, peynirinse onu giymediğini söylüyor. bu da giles'ın gençlerle vakit öldüren orta yaşlı bir adam olarak buffy ve arkadaşlarına elinden gelen her şeyi yaptığını fakat onların ona karşı bu kadar samimî olmadıklarını düşündüğüne işaret ediyor.

buffy'nin rüyası

 anya, yatakhane odasında buffy'yi uyandırmaya çalışırken onun güzellik uykusunu alamadığını söylemesi, diğer genç kızların sahip olduğu gençlik problemleri ve kaprislerine sahip olmak istediğine işaret ediyor.
 tara ona "şafak sökmeden dönmüş ol" diyor. birkaç bölüm sonra ise buffy'nin kardeşi dawn summers (şafak) ortaya çıkıyor.
 buffy yatakhanede uyuyup evde uyanıyor. bu da onun evine döneceğini anlatıyor.
 buffy saatin 07.30 olduğunu görüp çok geç olduğunu söylüyor. bu saat, buffy'nin ilk öldüğü tarihe ve bölüme yapılmış bir gönderme.
 peynir adam'ın buffy'ye gösterdiği iki peynir dilimi, onun avcı yanını ve normal hayatını temsil ediyor olabilir. buffy'nin onlar arasında denge kurma çabasıyla da ilişkilendiriliyor.
 buffy'yi annesini duvardan çıkarmaya çalışırken xander'ı görüyor ve hemen oradan ayrılıyor. bu da arkadaşlarının buffy'nin hayatında en önemli yeri doldurduklarını gösteriyor.
 buffy'nin annesinin duvarın içinde yaşıyor olması, joyce'un ileride tehlikede olacağını da simgeliyor olabilir. gerçekten de, beşinci sezonda joyce beyin tümöründen ölecek.
 riley, buffy'ye "katil" deyip yanından dönmemek üzere ayrılıyor. gerçekten de birkaç bölüm sonra onu terk edecek.

ayrıntılar 

willow'un, tara'nın sırtına yazdığı ünlü yunan şair sappho'nun aşk şiiri:

cömert tahtında oturan ölümsüz afrodit,alımlı kadın, zeus’un kızı, yalvarıyorum sana kraliçe,ruhumu kalp acılarıyla darmadağın etmeve zor dertlerleama buraya gel, başka bir zamanda olsa bilesesimi duyarak beni dikkate aldınve babanın altın evinden ayrılarak bana geldinatını, göz kamaştırıcı ve hızlı olan, ve arabanı boyunduruğa koşarakserçeler seni kömür karası dünyanın üzerinde taşıdıtüylerini gür bir şekilde cennet semasının ortasına kadar döndüren serçelerhızla ulaştılar, ve sen, ey kutsanmış olan,ölümsüz yüzünle gülümserken sordun:neden acı çekiyordum, ve neden seni tekrar çağırmıştım?ve delirmiş ruhumda başıma gelmesini en çok istediğim neydi?hangi değerli şahsı şimdi ona dönmen konusunda ikna edeyim?ey sappho, kim yanılttı seni bu kez?kaçsa bile, hızla kovalayacak,ve eğer hediyelerimi almazsa, kendisi verecekve eğer beni sevmiyorsa, seveceki̇stediğinin tam aksine olsa da. o zaman şimdi yardımıma koşbeni kederli endişelerimden uzaklaştırıp salıver,kalbim verilen sözün tutulmasına özlem duyarken, gel, benim yoldaşım ol''

ve bu şiirin tara'nın sırtından görünen kısmı:

ποικιλο θρον αθ(ανα)τ αφροδιτα

παι διος δολοπλοκε, λισσομαι σε

με μ'ασαισι μηδ ονιαισι δαμνα

ποτνια θυμον

αλλα τυδ ελθ αι ποτα κατεροτα

τας εμας αυδος αιοισα πελοι

prodüksiyon

müzik 

 anthony stewart head ve four star mary - "giles' epiphany" 
 christophe beck - "restless suite"

bölüm başlığının çevirileri 
 i̇talyanca: "restless", i̇talya'da "sonni agitati" ("rahatsız uykucular") adıyla yayınlanmıştır.

beliren karakterler 
peynir adam, (i̇ng. cheese man), buffy the vampire slayer'ın restless bölümünde ortaya çıkan tek bölümlük karakterdir. her scooby gang üyesinin rüyasında anlaşılmaz şeyler söyleyip yanında taşıdığı peynirlerle onlara bir şeyler anlatmaya çalışır. sadece buffy'nin rüyasında tek kelime dahi etmez. yaratıcı joss whedon, bu karakteri, rüyalarda daima saçma bir şeyler olduğunu düşündüğü için senaryoya eklemiş. gerçekten de peynir adam, en olmadık yerlerde ortaya çıkıp ilk söylendiğinde hiçbir şey anlaşılmayan ilginç cümleler kuruyor. bu karakterin çıkışının ise, amerika'da çocuklar arasında oldukça ünlü olan "the farmer in the dell" adlı çocuk şarkısından esinlenerek olduğu düşünülüyor. peynir adam rüyaların tümünde ortaya çıkıyor ve izleyicileri scooby gang'in korkularıyla yüzleştiriyor. ancak peynir adam'ın söyledikleri her ne kadar ilk başta saçma gelse de, biraz derinlere inildiğinde söylediği şeylerin anlam ifade ettiğini görebiliyoruz.

i̇lk avcı (i̇ngilizce: first slayer)

i̇lk avcı, scooby gang'in bir önceki bölüm primeval'de yaptıkları büyü üzerine yanlışlıkla uyandırdıkları bir karakter. adam'ı yenebilmek için tek bedende birleşmeye çalışan scoobies, yaptıkları eski sümerce büyünün yan etkisi olarak bu bölümde i̇lk avcıyla tanışıyorlar. i̇lk avcı onları öldürmeye çalışıyor; çünkü ona göre avcının etrafındaki her insan fazlalık, fazlalıkları yanında tutan her avcı da avcı değil. rüya rüya dolaşıp "fazlalıkları" temizlemeye çalışan i̇lk avcı, buffy'nin rüyasına geldiğinde hiç ummadığı bir güçle karşılaşıyor, ve avcının hem avcı, hem de insan yönünü ne denli güzel şekilde dengede tuttuğuna tanık oluyor.

dış bağlantılar

 

buffy the vampire slayer (sezon 4) bölümleri
2000 televizyon bölümleri