John Adams (besteci)

john coolidge adams (d. 15 şubat 1947, worcester, massachusetts), amerikalı günümüz klasik batı müziği bestecisi, opera bestecisi ve orkestra şefidir.

çok değişik müzik stillerinde ve değişik janrlarda orkestral ve diğer müziksel eserler hazırlamakla beraber 20. yüzyıl sonlarında abd'de doğup gelişen minimalist müzik akımının başta gelen elemanlarından biri olduğu kabul edilir.

biyografi 

john adams 1947'de abd worecester'de amatör caz müziği ile çok yakından ilgili bir aile içinde doğdu. babası caz saksofon çalgıcısı, annesi ise caz şarkıcısı idi. çocukluğunda new england bölgesinde değişik eyaletlerde yaşadı ve concord, new hampshire şehrindeki "concord high school"dan mezun oldu. john adams babasından klarnet çalmasını öğrendi ve daha okulda iken ailesinin yaşadığı east condord bölgesi ve yakınlarında bulunan caz orkestraları ve gruplarında klarnetçi olarak müzik yaptı. müzik teorisi dersleri almaya 11 yaşında iken başladı ve okula devam etmekteyken dartmouth koleji'nin müzik teorisi yaz okulu kurslarına devam etti. 1965-1971 döneminde harvard üniversitesi'ne devam edip bu üniversitenin müzik üniversite diploma ba derecesini 1971'de aldı ve 1972'de aynı üniversiteden müzik bölümü master ma derecesi aldı. ba derecesi için bir diploma tezi olarak bir müzik kompozisyonunun kabul edilmesi ilk defa john adams için uygulandı. harvard üniversitesi'nde eğitimine devam etmekteyken "bach sosyetesi orkestrası" şefliğini yaptı ve hem boston senfoni orkestrası ve hem de bostoon oper orkestrası'nda rezerv klarnetçi olarak çalıştı.

bundan sonra 1972-1985 döneminde san francisco müzik konservatuvarı'dan müzik eğitimi hocalığı yaptı. bu arada modern avangart batı müziği konserlerine katılmaya başladı. bestelemiş olduğu "american standard" adlı kompozisyonu 1975'te "obscure record" şirketi tarafından kayda alındı ve satılmaya başlandı. bu arada yeni modern elektronik müzik teknolojileri merak sardı ve video kurslarını takip etti. abd'de kâr amacı gütmeyen "public broadcating system (kamu yayın sistemi)" için bazı serilerin müzik yapımcılığını yaptı ve bunlardan bazıları (örneğin 1977 ve 1978'de "adams chronicles" eseri) janrı için ödüller kazandı. san francisco konservatuvarı'nda elektronik müzik stüdyosu kurdu ve "modern müzik ansambli"ni idare etmeye başladı. bu arada besteciliğe de önem verdi. 1977'de hazırlamış olduğu "frigya kapıları (phrygian gates)" adlı bestesiyle ve aynı yıl hazırladığı "china gates" eseriyle zaman abd'de yeni başlayan minimalist müzik akımının bas elemanlarından biri olduğunu gösterdi.

1978'de hazırladığı shaker loops adlı bir yaylı çalgılar septet parçası ile önemli bir besteci olduğunu açıkça ortaya koydu. bu eser fransız barbet schroeder'in yapımcısı ve yönetmenliğini yaptığı bar kelebeği adlı filmin birinci kısmında çalındığı için nispeten geniş bir dinleyici kitlesi tarafından duyuldu. john adams daha sonra daha fazla orkestrasyona önem verdi ve bu şekilde koyu minimalist müzik akımından biraz ayrılıp kendisi özel bir müzik üslubu bulmaya çalıştı.

bu arada hollandalı orkestra şefi edo waart ile tanışıp san francisco senfoni orkestrası'nın modern "yeni müzik" danışmanlığı yapmaya başladı.

ertesi yıl john adams new york'a gitti ve eserini guggenheim müzesi konserde eserleri çalındı ve abd modern müziğinin en önemli bestecilerinden olan steve reich'ın beğenisini kazandı.

seçilmiş eserleri

opera eserleri
 (1987) nikson çin'de (nixon in china) 
 (1991) kinghoffer'in ölümü (the death of klinghoffer)
 (1995) tavana bakiyordum ve o zaman göğü gördüm (i was looking at the ceiling and then i saw the sky])
 (2000) el niño (opera-oratoryo)
 (2005) doktor atomik)
 (2006) çiçek açan bir ağaç (a flowering tree)
 (2013) diğer meryem'e göre i̇ncil (the gospel according to the other mary) (opera-oratoryo)

orkestra eserleri 
 (1979) common tones in simple time 
 (1980) harmonium
 (1983) shaker loops (yaylı çalgılar orkestrası versiyonu)]]
 (1985) harmonielehre]]
 (1985) the chairman dances (baskan dans eder)
 (1986) tromba lontana
 (1986) short ride in a fast machine (hızlı bir makineye kısa bir binme)
 (1988) fearful symmetries (korkunç simetriler)
 (1989) eros piano
 (1991) el dorado
 (1993) violin concerto (keman konçertosu)
 (1995) müzik bestelediği için "grawemeyer ödülü" 
 (1995) lollapalooza
 (1996) slonimsky's earbox
 (1997) century rolls
 (1998) naive and sentimental music]]
 (2001) guide to strange places (acayip yerlere kılavuz)
 (2002) on the transmigration of souls (ruhların seyahat etmesi üzerine)
 (2003) my father knew charles ives (babam charles ives'i tanırdı)
 (2003) the dharma at big sur (big sur'de dhrama) (solo elektrikli keman ve orkestra versiyonu)
 (2007) doctor atomic symphony (doktor atomik senfonisi)
 (2009) city noir
 (2010) absolute jest
 (2013) saxophone concerto (saksafon konçertosu)
 (2003/2013) the dharma at big sur (kemanlı, orkestra versiyonu)

ses ve orkestra eserleri 
 (1987) the nixon tapes (nikson teypleri)
 (1989) the wound-dresser (yara sarici)

oda müziği 
 (1970) piano quintet (piyano kuinteti)
 (1978) shaker loops
 (1992) chamber symphony (oda senfonisi)
 (1994) john's book of alleged dances (john'un güya danslar kitabı)
 (1995) road movies (yol filmleri)
 (1996) gnarly buttons (boğumm boğum düğmeler)
 (2007) son of chamber symphony (oda senfonisinin oğlu)
 (2007) fellow traveler (john adams)|fellow traveler (yol arkadaşı)]]
 (2008) string quartet no. 2 (john adams)|telli çalgılar kuarteti no.2 (string quartet no.2) ]]

diğer ensambl eserleri 
 (1973) american standard
 (1973) christian zeal and activity (hristiyan coşkunluğu ve faaliyet)
 (1975) grounding
 (1982) grand pianola music
 (1996) scratchband
 (2001) nancy's fancy (nancy'nin hayal ettikleri)

koro müziği 
 (1973) ktaadn
 (1980) harmonium
 (1991) choruses from the death of klinghoffer (klinghoffer'in ölümünden koro parçaları)
 (2002) on the transmigration of souls
 (2011) the gospel according to the other mary (diğer meryeme göre i̇ncil)

teyp ve elektronik müzik kompozisyonları 
 (1970) heavy metal
 (1976) studebaker love music (studebaker aşkı müziği)
 (1976) onyx
 (1983) light over water
 (1993) hoodoo zephyr

piyano besteleri 
 (1977) phrygian gates (frigya kapisi)
 (1977) china gates (cin kapisi)
 (1996) hallelujah junction (halleluya kavsagi)
 (2001) american berserk

film müziği 
 (1982) matter of heart
 (1999?) an american tapestry
 (2010) i am love (io sono l'amore) – orijinal kompozisyon değil mevcut parçalar

orkestrasyonlar 
 (1990) franz lizst'in the black gondola  la lugubre gondola)
 (1991) ferrucio busoni'nin berceuse élégiaque 
 (1993) claude debussy'nin le livre de baudelaire - cinq poèmes de charles baudelaire
 (1995) ástor piazzolla'nin tango parçası la mufa 
 (1996) ástor piazzolla'nin tango parçası todo buenos aires

aranjmanlar 

 (1989–93) six songs by charles ives (charles ives'dan altı şarkı)

diskografi 

{|class="wikitable" class="sortable wikitable" style="margin: border-collapse: collapse;" border="0 px" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0.5em 0.5em 0.5em 1em; padding: 0.5em; border: 0px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" border="0"
|+ align="center" style="background:#ffdead;"|john adams diskografisi 
! width="200 px"|eser !! çalanlar !! width="170 px"|diskografi
|-
|||john adams earbox. toplanmış ses kayıtları, nonesuch katalogundan. kutulu 10-cd'lik  set||nonesuch 79453
|-	 	
|||john adams: a portrait and a concert of american music.  john adams müziğinin kayıtlarını ihtiva  dvd dokümenter ve konser ses kayıtları. müzik: john adams, steve reich, ve conlon nancarrow||arthaus musik 100322
|-
|american standard||san francisco konservatuvari, new music ensambli.  orkestra şefi:john adams (yapımcı:brian eno)||obscure #2 (lp)
|-
|american berserk||nicolas hodges, piyano||nonesuch 79699
|-
|the black gondola||london sinfonietta. orkestra şefi:john adams||nonesuch 9359-2
|-
|the black gondola||london senfoni orkestrası. orkestra şefi:giséle ben-dor||júpiter recordings j109
|-
|century rolls||emanuel ax: piyano. cleveland orkestrası. orkestra şefi:christoph von dohnányi, ||nonesuch 79607-2
|-	 	
|the chairman dances||san francisco senfoni orkestrası. orkestra şefi:edo de waart||nonesuch 79144-2
|-
|the chairman dances||baltimore senfoni orkestrası. orkestra şefi:david zinman||argo 444 454-2
|-
|the chairman dances||city of birmingham senfoni orkestrası. orkestra şefi:simon rattle, ||emi 55051
|-
|chamber symphony||london sinfonietta. orkestra şefi:john adams||nonesuch 79219-2
|-
|chamber symphony||ensemble modern. orkestra şefi:sian edwards||bmg/rca 09026-68674-2
|-
|chamber symphony||absolute ensemble. orkestra şefi:kristjan järvi||ccn’c 00492
|-
|chamber symphony||orchestre philharmonique de montpellier. orkestra şefi:rené bosc ||actes sud oma34102
|-
|china gates||gloria cheng-cochran, piyano||telarc 80513
|-
|china gates||alan feinberg, piyano||argo 436 925
|-
|china gates||christopher o'riley, piyano||albany, troy 038-2
|-
|china gates||nicolas hodges, piyano||nonesuch 79699
|-
|christian zeal & activity||san francisco senfoni orkestrasi. orkestra şefi:edo de waart, ||nonesuch 79144-2
|-
|christian zeal & activity||orchestre philharmonique de montpellier. orkestra şefi:rené bosc, ||actes sud oma34102
|-
|common tones in simple time||san francisco senfoni orkestrası. orkestra şefi:edo de waart||nonesuch 79144-2
|-	
|the death of klinghoffer||film. direktör:penny woolcock. london symphony orchestra. orkestra şefi:john adams||decca 074 189-9 dh
|-
|the death of klinghoffer||orijinal şarkıcılar, lyon opera orkestrası ve english opera korosu. orkestra şefi:kent nagano||nonesuch 7928
|-
|el dorado||hallé orkestrası. orkestra şefi:kent nagano||nonesuch 79359-2
|-
|eros piano||paul crossley, piyano. st. lukes orkestrası. orkestra şefi: john adams||nonesuch 79249
|-
|fearful symmetries||sanford sylvan, bariton. st. luke's  orkestrası. orkestra şefi: john adams, ||nonesuch 79218
|-
|fearful symmetries||orchestre philharmonique de montpellier. orkestra şefi: rené bosc, ||actes sud oma34102
|-
|gnarly buttons||michael collins: klarnet. london sinfonietta. orkestra şefi: john adams, ||nonesuch 79465-2
|-
|grand pianola music||london sinfonietta. orkestra şefi: john adams||nonesuch 79219-2
|-
|grand pianola music||netherlands üflemeli çalgılar ensamblı. orkestra şefi: stephen mosko,||chandos 9363
|-
|grand pianola music||solisti new york. orkestra şefi: ransom wilson||emi cdc-7 47331 2
|-	 	
|hallelujah junction||gerard bouwhuis ve cees van zeeland, piyano duo||turtle records trsa0021
|-
|hallelujah junction||nicolas hodges ve rolf hind, piyano duo||nonesuch 79699
|-
|harmonielehre||san francisco senfoni orkestrası. orkestra şefi: edo de waart||nonesuch 79115
|-
|harmonielehre||city of birmingham senfoni orkestrası. orkestra şefi: simon rattle, conductor||emi 550151
|-
|harmonium||san francisco senfoni orkestrası ve korosu. orkestra şefi: edo de waart ||ecm new series 1277
|-
|harmonium||san francisco senfoni orkestrası ve korosu. orkestra şefi: john adams||nonesuch 79549
|-
|hoodoo zephyr||john adams, sentesizerler ve samplerle||nonesuch 79311-2
|-	 	
|i was looking at the ceiling and then i saw the sky||orijinal şarkıcı grubunun ses kaydı. orkestra şefi: john adams||nonesuch 79473-2
|-
|i was looking at the ceiling and then i saw the sky||orchestre philharmonique de montpellier. orkestra şefi: rené bosc||actes sud oma34102
|-
|john’s book of alleged dances|| kronos kuarteti||nonesuch 79465-2
|-	 	
|lollapalooza||new world senfoni orkestrası. orkestra şefi: michael tilson thomas||bmg/rca 68798
|-
|my father knew charles ives||bill houghton, tracy silverman. orkestra şefi: bbc senfoni orkestrası, orkestra şefi: john adams||nonesuch
|-
|my father knew charles ives||hallé orkestrası. orkestra şefi: kent nagano. bknz: the john adams earbox||--
|-
|naive and sentimental music||los angeles filarmonik orkestrası. orkestra şefi: esa-pekka salonon, conductor||nonesuch 79636-2
|-	 	
|el niño||lorraine hunt lieberson, mezzo-soprano. dawn upshaw, soprano. willard white, bariton. sesler tiyartosu - paul hillier, artistik direktor. londra sesleri - terry edwards, koro direktoru. deutsches symphonie-orchester berlin. orkestra şefi: kent nagano||nonesuch 79634-2 (2cd)
|-
|nixon in china||orijinal şarkıcılar. st. luke's orkestrası. orkestra şefi: edo de waart, conductor||nonesuch 79177
|-
|on the transmigration of souls||new york filarmonik orkestrası. orkestra şefi: lorin maazel, conductor||nonesuch 79816-2
|-
|phrygian gates||ursula oppens, piyano||music & arts 604
|-
|phrygian gates||christopher o'riley, piyano||albany, troy 038-2
|-
|phrygian gates||gloria cheng-cochran, piyano||telarc 80513
|-|
|phrygian gates||hermann kretzschmar, piyano||bmg/rca 09026-68674-2
|-
|phrygian gates||peter waters, piyano||tall poppies, tp 108 (australia)
|-
|phrygian gates||rolf hind, piyano||nonesuch 79699
|-
|road movies||john novacek, piyano. leila josefowicz, keman||nonesuch 79699
|-
|shaker loops||st. luke's orkestrası. orkestra şefi: john adams||nonesuch 79360
|-
|shaker loops||ensemble modern. orkestra şefi: sian edwards||bmg/rca 09026-68674-2
|-
|shaker loops||london oda orkestrası. orkestra şefi: chistopher warren-green||virgin 7 91168-2
|-
|shaker loops||san francisco senfoni orkestrası. orkestra şefi: edo de waart||philips 412214 2.
|-
|shaker loops||ridge kuartet et al. orkestra şefi: john adams (orijinal septet versiyonu)||new albion na 014
|-	 	
|short ride in a fast machine||san francisco senfoni orkestrası. orkestra şefi: edo de waart, ||nonesuch 79144-2
|-
|short ride in a fast machine||city of birmingham senfoni orkestrası. orkestra şefi: simon rattle|emi 55051
|-
|short ride in a fast machine||netherlands wind ensemble. orkestra şefi: stephen mosko (band versiyonu)||chandos 9363
|-
|slonimsky’s earbox||hallé orkestrası. orkestra şefi: jent nagano. bknz: the john adams earbox||--
|-
|the dharma at big sur||bill houghton, tracy silverman. bbc symphony orchestra, orkestra şefi: john adams||nonesuch
|-
|tromba lontana||city of birmingham senfoni orkestrası. orkestra şefi: simon rattle||emi 55051
|-
|tromba lontana||san francisco senfoni orkestrası. orkestra şefi: edo de waart||nonesuch 79144-2
|-
|keman konçertosu||leila josefowicz:keman. bbc senfoni orkestrası. orkestra şefi: john adams, ||bbc late junction bbclj30012
|-
|keman konçertosu||robert mcduffie, keman. houston senfoni orkestrası. orkestra şefi: christoph eschenbach||telarc 80494
|-
|keman konçertosu||gidon kremer, keman. london senfoni orkestrası. orkestra şefi: kent nagano||nonesuch 79360
|-
|the wound dresser||christopher maltman, bariton. bbc senfoni orkestrası. orkestra şefi :john adams||bbc late junction bbclj30012
|-
|the wound dresser||bariton:sanford sylvan. st. luke's orkestrası. orkestra şefi: john adams||nonesuch 79218
|}

kaynakça 
 adams (composer)  i̇ngilizce wikipedia john adams (composer) maddesi. erişim:13 kasim 2013

dış bağlantılar 

    
  "musique contemporaine" portalında "john adams" hakkındaki kaynaklar listesi  
 adams, john (2008) halleluiah junction: composing an american life, londra:faber and faber. john adams otobiyografisi  

1947 doğumlular
20. yüzyıl amerikalı bestecileri
21. yüzyıl amerikalı bestecileri
harvard üniversitesinde öğrenim görenler
american academy of arts and letters üyeleri
pulitzer ödülü alan besteciler
grammy ödülü sahipleri
opera bestecileri
minimalizm
yaşayan insanlar