Valéry Giscard d'Estaing

valéry marie rené giscard d'estaing  (2 şubat 1926 - 2 aralık 2020) fransa'da beşinci cumhuriyeti'nin üçüncü cumhurbaşkanı olan merkez-sağ siyasetçi (1974-1981).

yaşamı 
soylu bir aileden gelen gelen ünlü bir maliyeci ve iktisatçının en büyük oğludur. paris'te politeknik okulu ile ulusal i̇dare okulu'nda öğrenim gördü.

ii. dünya savaşı'nda fransız direnişine ve paris'in kurtuluşuna katıldı; kurtuluş sırasında alexandre parodi'yi korumakla görevlendirildi. daha sonra fransız birinci ordusu'na katıldı ve savaşın sonuna kadar görev yaptı. daha sonra askerlik hizmetinden dolayı croix de guerre madalyası ile ödüllendirildi.

ii. dünya savaşı'ndan sonra maliye bakanlığı'nda çalıştı. 1956'da puy-de-dôme ilinden (département) fransız ulusal meclisi'ne (assemblée nationale) seçildi. 1959-1962 arasında maliyeyle görevli devlet bakanı olarak görev aldı. 1962-1966 arasında cumhurbaşkanı charles de gaulle'ün maliye bakanlığını yaptı. kurduğu ve ilk genel başkanlığını üstlendiği bağımsız cumhuriyetçiler birliği (fnri) de gaulle'cülerle iş birliği yaptı. giscard, georges pompidou'nun cumhurbaşkanlığı sırasında 1969'dan 1974'e değin maliye bakanlığı yaptı. 19 mayıs 1974'te, solun adayı françois mitterrand'a karşı girdiği seçimin ikinci turunda cumhurbaşkanı oldu. başbakanlığa getirdiği jacques chirac'ın bu görevden ve fnri'dan ayrılarak kurduğu cumhuriyet için birlik'e (rpr) karşı giscard yandaşları 1978'de fransız demokrasisi i̇çin birlik (udf) oluşturdular. aynı yıl yapılan genel seçimlerde udf'nin en kazançlı parti olmasına karşın, giscard 10 mayıs 1981'deki cumhurbaşkanlığı seçiminde mitterrand'a yenildi.

1982'de puy-de-dôme'a bağlı chamalières'den genel meclis üyeliğine seçildi. 1984'te puy-de-dôme'dan yeniden milletvekili oldu. 1988 genel seçimlerinde rpr gerilerken giscard'ın önderliğindeki udf parlamentoda sağın en büyük partisi durumuna geldi.1988-1996 arasında udf başkanlığı döneminde, haziran 1991'de udf ve rpr, fransa i̇çin birlik (upf) adıyla birleşti. 1995'teki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde chirac'ın adaylığını destekledi. 2000 yılında cumhurbaşkanlığı süresinin 7 yıldan 5 yıla indirilmesi için yaptığı teklif chirac tarafından referanduma sunuldu ve kabul edildi. 2002-2003 arasında avrupa konvansiyonu başkanlığını yürüttü. 1987-1989 ve 1993-1997 yılları arasında meclis dışişleri komisyonu başkanı olarak görev yaptı.

etnik, dini ve teknik nedenlerle türkiye'nin avrupa birliği üyeliği'ne karşı olan d'estaing, bunun avrupa'nın sonu olabileceğini iddia etmiştir. giscard, bu konuda 3 eylül 2013'te yaptığı bir konuşmasında "türkiye ab müktesabâtını hazmedemez. türkiye'yi aldatmaya son verelim." demiştir.

eski cumhurbaşkanı olarak fransa anayasa konseyi doğal üyesi oldu; ayrıca 2003 yılı sonundan itibaren fransız akademisi'ndeki (académie française) 16. sandalyenin sahibiydi.

mayıs 2020'de fransız savcılar, 2018'deki kendisi ile yapılan bir röportajda giscard'ın alman bir gazetecinin kalçasını elle tacizde bulunduğu iddiaları üzerine soruşturma başlatmış, kendisi iddiaları reddetmişti.

ölümü
14 eylül 2020'de giscard, paris'teki hôpital européen georges-pompidou'da solunum komplikasyonları nedeniyle hastaneye kaldırıldı. daha sonra akciğer enfeksiyonu teşhisi kondu. 15 kasım'da tekrar hastaneye kaldırıldı, ancak 20 kasım'da taburcu edildi. covid-19 virüsü nedeniyle ölmüştür. 94 yıl 304 gün ile fransa tarihinin en uzun ömürlü başkanı oldu.

cumhurbaşkanı emmanuel macron, giscard'ı "devletin hizmetkarı, ilerleme ve özgürlük politikacısı" olarak nitelendiren bir açıklama yaptı.

görevleri 
yerel yönetimler
 1958-1974 / 1982-1988 : puy-de-dôme genel konseyi üyesi
 1959-1977 : chamalières belediye meclisi üyesi
 1967-1974 : chamalières belediye başkanı
 1986-2004 : auvergne bölgesel konseyi başkanı
 1995 : clermont-ferrand belediye meclisi üyesi

meclis
 19 ocak 1956 - 3 haziran 1958 : puy-de-dôme milletvekili
 9 aralık 1958 - 9 şubat 1959 : puy-de-dôme 2. seçim çevresi milletvekili
 6 aralık 1962 - 8 ocak 1963 : puy-de-dôme 2. seçim çevresi milletvekili
 3 nisan 1967 - 22 temmuz 1969 : puy-de-dôme 2. seçim çevresi milletvekili
 6 nisan 1967 - 30 mayıs 1968 : maliye komisyonu başkanı
 2 nisan 1973 - 5 mayıs 1973 : puy-de-dôme 2. seçim çevresi milletvekili
 24 eylül 1984 - 1 nisan 1986 : puy-de-dôme 2. seçim çevresi milletvekili
 2 nisan 1986 - 14 mayıs 1988 :  puy-de-dôme milletvekili
 7 nisan 1987 - 14 mayıs 1988 : dışişleri komisyonu başkanı
 23 haziran 1988 - 3 kasım 1989 : puy-de-dôme 3. seçim çevresi milletvekili
 28 haziran 1988 - 3 kasım 1989 : dışişleri komisyonu başkanı
 2 nisan 1993 - 18 haziran 2002 : puy-de-dôme 3. seçim çevresi milletvekili

avrupa parlamentosu
 25 temmuz 1989 - 9 haziran 1993 : avrupa parlamentosu milletvekili
 25 temmuz 1989 - 11 aralık 1991 : reformcu, demokratik ve liberal grup başkanı

hükûmet
 8 ocak 1959 - 18 ocak 1962 : maliyeden sorumlu devlet sekreteri
 18 ocak 1962 - 8 ocak 1966 : maliye ve ekonomik i̇şler bakanı
 22 haziran 1969 - 27 şubat 1974 : maliye ve ekonomi bakanı
 1 mart 1974 - 27 mayıs 1974 : devlet bakanı, maliye ve ekonomi bakanı

cumhurbaşkanı
 27 mayıs 1974 - 21 mayıs 1981 : fransa cumhurbaşkanı

anayasa konseyi
 21 mayıs 1981 : anayasa konseyi tabii üyesi

kaynakça 

1926 doğumlular
koblenz doğumlular
 
fransa cumhurbaşkanları
fransa'daki siyasi parti liderleri
fransa maliye bakanları
fransa ekonomi bakanları
fransa devlet bakanları
chamalières belediye başkanları
fransa anayasa konseyi tabii üyeleri
fransız muhafazakârlar
fransız antikomünistler
fransız liberaller
fransız bürokratlar
école polytechnique'te öğrenim görenler
fransız akademisi üyeleri
ulusal i̇dare okulunda öğrenim görenler
charlemagne ödülü sahipleri
avrupa parlamentosu fransız üyeleri
fransa beşinci cumhuriyet 1. dönem milletvekilleri
fransa beşinci cumhuriyet 2. dönem milletvekilleri
fransa beşinci cumhuriyet 3. dönem milletvekilleri
fransa beşinci cumhuriyet 4. dönem milletvekilleri
fransa beşinci cumhuriyet 5. dönem milletvekilleri
fransa beşinci cumhuriyet 7. dönem milletvekilleri
fransa beşinci cumhuriyet 8. dönem milletvekilleri
fransa beşinci cumhuriyet 9. dönem milletvekilleri
fransa beşinci cumhuriyet 10. dönem milletvekilleri
fransa beşinci cumhuriyet 11. dönem milletvekilleri
fransa meclisi daimi komisyon başkanları
fransa yüksek yargı kurulu başkanları
avrupa parlamentosu grup başkanları
fransa'da covid-19 pandemisinden ölenler
2020 yılında ölenler
pro merito melitensi nişanı sahipleri
fransız demokrasisi için birlik mensubu siyasetçiler