mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Dinamometre

dinamometre, cisimlerin kuvvetlerini ölçmede kullanılan ölçü aleti.

dinamometre (ya da kuvvetölçer) en çok, bir enerji motorunun ya da bir otomobil motorunun beygir gücünü ölçmede kullanılır. döner parçaya uygulanan burma kuvveti (moment) ile açısal hızın çarpımı, gücü verir. kuvvet ölçen dinamometrelerden en yaygın kullanılanı, esnek bir metal halkadan oluşur. bu halkayı sıkıştıracak biçimde bir kuvvet yüklendiğinde halka burulur ve burulma miktarına göre kuvvet ölçülür. cismin uyguladığı kuvvet ne kadar büyükse yay o kadar gerilir. dinamometrede ölçülen değerler, newton birimiyle (n) gösterilir.

dinamometreler yayların esneklik özelliğinden yararlanılarak yapılmıştır. i̇ç içe geçmiş iki borudan oluşur. i̇çteki boruda yay asılıdır. i̇çteki borunun üzeri eşit olarak bölmelendirilmiştir. cisim içteki borunun ucundaki çengele takılır. yer cismi ne kadar kendine doğru çekebilirse o cismin ağırlığı o kadardır.aynı zamanda bu dinamometrelerin küçüğü de vardır.bunlar ise daha küçük birimli kuvvetleri ölçer.

kaynakça 

ölçü aletleri
fransız icatları
Çar

çar kelimesinin kökeni sezar'a (latince yazılışı caesardır) dayanır. roma i̇mparatorluğu yıkıldıktan sonra diğer birçok imparatorluk roma i̇mparatorluğu'nun devamı ve sezar'ın varisi olduğunu iddia etmiş ve tüm avrupa'da egemenlik hakkı iddia etmiştir. bu imparatorluklar kutsal roma cermen i̇mparatorluğu, doğu roma i̇mparatorluğu (bizans) ve rus i̇mparatorluğu'dur. osmanlı'da sezar'ın unvanını ilk fatih sultan mehmet kayzer-i rum şeklinde kullanmıştır.

"çar" aşağıdaki ülkelerde belirtilen zamanlarda liderlere verilen addır:

 bulgaristan, 913-1018, 1185-1422 ve 1908-1946 arası.
 sırbistan, 1346-1371 arası.
 rusya, 1480'den (ya da 1547'den), 1721'ye kadar, 1721'den sonra 1917'ye kadar çar' kelimesi resmi olarak sadece rus imparatorlarının polonya, gürcistan gibi bazı bağımsız ülkeler üzerindeki yetki gücü için kullanılmıştır.

kaynakça 

tarih terimleri
soyluluk unvanları
vikiproje tarih kaynak bekleyen maddeler
rusçadan türkçeye geçen sözcükler
Diyafram (kas)

diyafram, göğüs boşluğunu karın boşluğundan ayıran kasa verilen isimdir.

kas-kiriş karışımı bir organ olan diyafram, göğüs kafesine bağlıdır. solunumda görev alır ve çalışması beynin iki diyafram siniri aracılığıyla yönlendirilir. diyafram, üç delikle yemek borusuna, aorta ve alt ana toplardamara açılır. diyafram, nefes aldığımızda kasılır ve düzleşir. nefes verdiğimizde ise gevşer ve kubbeleşir.

göğüs ve karın boşluğunu birbirinden ayıran diyaframın diğer bir adı da karın kasıdır.

soluk verirken; diyafram kası yukarı doğru kubbeleşir, göğüs kafesinin hacmi azalır, iç basınç artar ve karbondioksit dışarı verilir.

soluk alırken; diyafram kası düzleşir, göğüs boşluğunun hacmi artar, iç basınç düşer ve akciğere hava dolar.

her nefes alıp verdiğimizde diyafram ile birlikte göğüs boşluğu da hareket eder.

ayrıca diyafram kası çizgili bir kas çeşididir.

diyafram kası kasıldığında göğüs genişler göğüs boşluğu bir vakum gibi işlev görerek akciğerlere hava dolmasını sağlar. i̇kinci derecedeki yardımcı kaslar olan omurgalar arasındaki kaslarda genişleyerek ve kasılarak bu nefes alıp verişe yardımcı olurlar. ayrıca boyun kaslarının da bu fonksiyonda az derece payları vardır. sadece göğsün üst kısmından akciğerleri çok zorlayarak nefes alıp vermek enerjiyi verimli kullanmada çok sıkıntılı durumlar yaratır. akciğerlerin kapasitesi tam olarak kullanılamaz. bu şekilde bir nefes almada 500 -700 cc hava akciğerlere dolar. diyafram kası, omurga kasları ve boyun kasları tam fonksiyonel kullanıldığında akciğerlere 2500cc - 3000cc hava doldurulur. bu da akciğerlerin alabildiği en yüksek hava miktarıdır.

kaslar
Dozölçer

dozölçer, nükleer ışınım altında kalmışlık derecesini ölçen aygıt.

dozölçer (ya da dozimetre) terimi aynı zamanda, ışın tedavisi (röntgen tedavisi) yapılan hastalara verilen ışın miktarını belirlemeye yarayan aygıt için de kullanılır. hastaya uygulanacak ışın miktarını tedaviden önce ve tedavi süresince ölçer.

ölçü aletleri
i̇yonlaştırıcı radyasyon dedektörleri
Duyarga

duyarga ya da anten (lat. antenna [sg] / antennae [pl]), eklem bacaklılar (arthropoda) şubesinin altı bacaklılar (hexapoda), çok bacaklılar (myriapoda), kabuklular (crustacea) ve soyu tükenmiş trilobitler (trilobitomorpha) alt şubelerinde görülen duyu organı olarak gelişmiş hareketli baş uzantısıdır. eklembacaklıların diğer alt şubesi olan ve akrep, kene ve örümceklerin yer aldığı keliserliler (chelicerata) alt şubesinde duyarga bulunmaz.

genellikle başın ön bölümünde yer alan, belirli sayıda duyu yapısı taşıyan duyargalar, çoğunlukla çift sayıdadırlar. kabuklularda iki çift, diğer alt şubelerde bir çift olur. koku alma, dokunma, bazı durumlarda işitme ve tat alma (zar kanatlıların birçok türünde) duyu organları taşırlar. bazı türlerde, biçimleri erkekte ve dişide değişiktir. duyargalar, insandaki göz kadar gerekli ve değerli yapılardır.

altı bacaklılarda 

 
altı bacaklılar (hexapoda) alt şubesinden eklem bacaklılarda duyargalar birbirinden farklıdır.

i̇çtençenelilerde 

i̇çtençeneliler (entognatha) sınıfının duyarga bacaklılar (protura) takımında bulunmaz, onun yerine ön bacaklar bu iş için uyarlanmıştır. diğer iki takımı olan çatal kuyruklular (diplura) ile sıçrar kuyruklular (collembola) takımlarında ise gerçek segmentli duyarga bulunur. son segment hariç duyarganın tamamı kaslarla donatılmıştır ve her biri ayrı ayrı hareket etme yeteneğine sahiptir. johnston organı yoktur.

böceklerde 

böcekler (insecta = ectognatha) sınıfı ise kamçı şeklinde duyargalara sahiptir. genelde erkeklerin duyargaları dişilerinkine göre daha büyük ve enli olurlar. duyargaları üç bölümden oluşur:

 duyarga kaide segmenti (scapus): kaidedeki kaslarla tentoriuma, distalden de duyarga ara bileziğine bağlıdır. kaslıdır ve bu kaslar duyarga ara bileziği ile duyarga kamçısının hareketini sağlar.
 duyarga ara bileziği (pedicellus): kas bulunmaz. genelde johnston organı bulunur.
 duyarga kamçısı (flagellum): kas bulunmaz. segmentçiklerin (ki bunlar gerçek segment değildir) şekline göre birçok duyarga tipi ayırt edilir.

resim galerisi

kabuklularda 

eklembacaklılar içinde iki çift (dört tek) duyarga taşıyan tek grup kabuklular (crustacea) alt şubesidir.

 birincil duyargalar (küçük ya da kısa duyargalar): (lat. antennula) malacostraca alt sınıfı dışında tek dallıdır ve yalnız duyu organı olarak değil, bazen yüzmek ya da yakalamak için de kullanılır.
 i̇kincil duyargalar: (lat. antenna) nauplius larvada ağzın yanlarında yer alarak beslenmeye yardım eder. gelişim süreci içinde ağız önüne yerleşen bu duyarga çifti erişkinde genellikle iki kola ayrılır ve kabukluların çoğunda yer değiştirme, yakalama ya da tutunmaya yarar.

resim galerisi

kaynakça 
 prof. dr. alı demirsoy (1992), yaşamın temel kuralları (entomoloji)

hayvan anatomisi
Dünya Meteoroloji Örgütü

dünya meteoroloji örgütü (wmo) (i̇ngilizce: world meteorological organization), birleşmiş milletler'e bağlı uzmanlık kuruluşudur.

bağlı 189 üye ülke ve bölgenin hava durumuna ilişkin verdikleri hizmetlerden elde edilen bilgileri düzenleyip ortak kullanıma sunan dünya meteoroloji örgütü, meteorolojiyi standart hale getirmek ve yeni bulunan telgraf aracılığıyla hava durumu konusunda bildirilen verileri birleştirip değerlendirmek amacıyla 1873'te kurulan uluslararası meteoroloji örgütü'nün bm tarafından geliştirilmesiyle ortaya çıkmıştır. sekreterliği cenevre'dedir.

dünya meteoroloji günü 
 dünya meteoroloji günü yıllık toplantısı 23 mart'ta yapılır.

ödüller 
 international meteorological organization prize (uluslararası meteoroloji organizasyonu ödülü)
 professor dr. vilho väisälä award (profesör dr. vilho väisälä ödülü) 
 norbert gerbier-mumm international award (norbert gerbier-mumm uluslararası ödülü)
 wmo research award for young scientists (wmo genç bilimciler araştırma ödülü)

dış bağlantılar 
 world meteorological organization
 founding charter
 noaa: retired hurricane names
 wmo country codes

meteoroloji kuruluşları
birleşmiş milletler
uluslararası çevreci kuruluşlar
1947'de kurulan oluşumlar
Eğimölçer

eğimölçer, klinometre veya meyilölçer, dikey duran, bölümlenmiş bir daireden ve yatay bir eksene serbestçe asılmış manyetik bir ibreden oluşan mekanik aygıttır.

eğimölçerle dünyanın manyetik alanının yerel ufka göre derinliği ya da eğimi ölçülür. ayrıca, bir uçağın ufka göre durumu da belirlenebilir. özellikle ormancılık'ta eğim ve dikey açıları ölçmek amacıyla kullanılır.

 
ölçü aletleri
ormancılık aletleri
AltaVista

altavista, dünyadaki ilk arama motoru. popülaritesini kaybettiği için yahoo tarafından 2013 yılında kapatılmıştır.

digital equipment corporation firması tarafından kurulmuştur. altavista'nın i̇lk başta sadece internet üzerindeki dosyalara kolayca erişim sağlaması düşünülüyordu. fakat michael burrows ve louis monier ikilisinin başını çektiği ekip, internette dizin oluşturmayı sağlayan bir yazılım geliştirdi. araştırmacılar tüm hazırlıklarını tamamladı ve 15 kasım 1995 tarihinde altavista.digital.com adresinde yayın hayatına başladı.

1996 yılında yahoo'nun arama sonuçlarının tek sağlayıcısı oldu. i̇leriki yıllarda dijital compaq şirketine satıldı. jack marshall'ın elinde bulunan altavista.com alan adı için $3.300.000 değerinde ödeme yapıldı ve site bu isim üzerinde yayın hayatına devam etmeye başladı.

compaq dijital haziran 1999 döneminde cmgi internet yatırım şirketine altavista'nın çoğunluk hissesini sattı. nisan 2000 geldiğinde halka arz eden ilk internet şirketi olma şansı kazanan altavista bu hayalini gerçekleştiremedi. bunun ardından çeşitli strateji hatalarından dolayı pazardaki üstünlüğünü google'a kaptırdı. özellikle babelfish uygulaması zamanı için web tabanlı çeviri hizmetlerinin öncüsüydü.

dış bağlantılar 
 altavista
 babel fish

arama motorları
yahoo! tarafından satın alınan şirketler
palo alto, kaliforniya merkezli şirketler
silikon vadisi merkezli şirketler
1995'te kurulan internet içerikleri
Z (dergi)

kısaca z ya da uzun adıyla z magazine olarak bilinen, aylık i̇ngilizce dergi.

dergi, ilk sayısında yayımlanan manifestoya göre, "haksızlıklara karşı direnmeye, baskılara karşı koymaya ve özgürlük adına mücadeleye adanmıştır."

dergi 1987 yılında kurulmuş olup, adını costa-gavras tarafından yönetilen z adlı filmden almıştır.

hem basılı olarak hem de i̇nternet ortamında yayımlanan dergide, çoğunlukla solcu ya da sosyalist olarak bilinen noam chomsky, edward said, robert fisk, michael albert, david bacon ve edward s. herman gibi tanınmış kişilerin yazılarının yanı sıra, sosyal bilimler alanında araştırmalar yapan bilim insanlarının ürünlerine yer verilmektedir.

derginin dünya çapında popülarite kazanması üzerine, web ortamındaki yayın yalnızca derginin sanal sürümüyle sınırlı kalmayıp, bölgesel sorunlar, işçi sorunları, göç, ekoloji, terör, sağlık gibi bölümlerin yer aldığı kapsamlı bir siteye dönüşmüştür.

z dergisinin de izlenebildiği z-net sitesinde ayrıca z dergisinden değişik makalelerin dünya dillerinde yayımlandığı bir bölüm de bulunmaktadır. söz konusu bölümde, z dergisinde yayımlanan bazı makalelerin türkçeye çevirisinin okunabileceği alt bölüm de vardır.

merkezi abd'de bulunan derginin türkiye temsilciliğini aram yayıncılık yürütmektedir.

dış bağlantılar 
 z dergisi
 z communications: z dergisi'nin de içinde bulunduğu site
 z dergisi'nden türkçeye çevrilmiş seçme makaleler
 z dergisi'nin merkez adresi bilgileri (abd)
 z'nin türkiye temsilciliği

amerika birleşik devletleri dergileri
amerika birleşik devletleri siyasi dergileri
aylık dergiler

i̇ngilizce dergiler
1987'de kurulan yayınlar
1987'de amerika birleşik devletleri'nde kurulan oluşumlar
Ciro Ferrara

ciro ferrara (d. 11 şubat 1967), i̇talya millî futbol takımında da oynamış defans oyuncusu. kariyerinin en uzun dönemini juventus'da geçiren futbolcu 2004-05 sezonu sonunda aktif futbol hayatını sona erdirdi. 49 kez millî formayı giydi.

aktif futbol kariyerinin sonrasında antrenörlüğe başlayan ferrara, 2006 fifa dünya kupası'nda i̇talya millî takımında teknik ekipte görev aldı. 18 mayıs 2009'da claudio ranieri'nin yerine juventus teknik direktörlüğüne getirildi.

uefa tarafından 2014 uefa avrupa ligi finalinin elçisi olarak açıklanmıştır.

kariyeri 
 1983-1994 : napoli
 1994-2005 : juventus

başarılar 
 7 serie a şampiyonluğu (1986-87, 1989-90, 1994-95, 1996-97, 1997-98, 2001-02, 2002-03)
 2 coppa italia (1987, 1995)
 5 i̇talya süper kupası (1990, 1995, 1997, 2002, 2003)
 1 uefa şampiyonlar ligi (1996)
 1 uefa kupası (1989)
 1 uefa intertoto kupası (1999)
 1 uefa süper kupası (1996)
 1 kıtalararası kupa (1996)

kaynakça  

1967 doğumlular
i̇talyan futbolcular
juventus fc teknik direktörleri
1988 yaz olimpiyatları futbolcuları
1988 avrupa futbol şampiyonası futbolcuları
1990 fifa dünya kupası futbolcuları
2000 avrupa futbol şampiyonası futbolcuları
i̇talya millî futbol takımı futbolcuları
yaşayan insanlar
i̇talya 21 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
defans futbolcuları
uefa şampiyonlar ligi'ni kazanan futbolcular
serie a futbolcuları
uefa kupası'nı kazanan futbolcular
juventus fc futbolcuları
stoper futbolcular
çin'deki gurbetçi teknik direktörler
i̇talyan teknik direktörler
i̇talya cumhuriyeti liyakat nişanı şövalyeleri
i̇talya cumhuriyeti liyakat nişanı subayları
i̇talyan olimpiyat futbolcuları
ssc napoli futbolcuları
serie a teknik direktörleri
uc sampdoria teknik direktörleri
433 Eros

eros (küçük gezegen belirtmesi: (433) eros), geçici belirtmesi  amor grubunun silikatlardan oluşmuş bir asteroitidir. uzun bir şekle ve yaklaşık 16,8 kilometre ortalama çapa sahip ilk keşfedilen ve ikinci en büyük dünya'ya yakın cisimdir. near shoemaker uzay sondası tarafından 1998'de ziyaret edilerek, asteroit etrafındaki yörüngeden incelenen ilk asteroit oldu.

asteroit, alman gök bilimci c.g. witt tarafından 13 ağustos 1898'de berlin gözlemevi'nde mars ve dünya arasındaki eksantrik bir yörüngede keşfedildi. daha sonra yunan mitolojisinden bir tanrı olan afrodit'in oğlu eros'un adını almıştır.

34,4 × 11,2 × 11,2 km boyutlarında düzensiz bir şekle sahiptir. karakteristik bir merkezi daralmayla, kutuplardan bakıldığında bir muz veya bir amerikan fıstığını andırır. yüksek çözünürlüklü görüntüler, kalınlığının 10 ila 100 m arasında olduğu tahmin edilen ve eros'un her yerini kaplayan bir regolit tabakasının varlığını ortaya koymaktadır.

asteroitin değişik yapısı, near shoemaker uzay aracından alınmış ve çift görüntüden üç boyutlu bir görüntü elde etmek için işlemden geçirilmiş birleşik görüntüde iyice vurgulanmıştır. near'ın 3d görüntüleri chiaroscuro tekniği eşliğinde, asteroitin yer şekilleri ve yapısı hakkında önemli ölçümler yapabilmemizi ve güneş sisteminin bir şehir büyüklüğündeki bu parçasının kökeni hakkında ipuçları elde etmemizi sağladı. near shoemaker uzay aracı, eros'un yörüngesinde bir yıl geçirdikten sonra, 12 şubat 2001 tarihinde asteroitin yüzeyine inmiştir.

kaynakça

dış bağlantılar 

 
 
 

 
amor asteroitleri
küçük gezegenler
yunan mitolojisi
uzay çalışmaları
mars (gezegen)
s-tipi asteroitler
carl gustav witt'in keşifleri
2012'de dünya'ya yakın cisimler
1898'de keşfedilen astronomik cisimler
ana kuşak asteroitler
Giovanni Ferrari

giovanni ferrari (6 aralık 1907, alessandria - 2 aralık 1982), eski i̇talyan futbolcudur. kariyeri boyunca fc internazionale milano formasını 125 kez giymiş ve 35 gol atmıştır. aynı zamanda 1942-1943 yıllarında i̇nter milan'ın teknik direktörlüğünü yapmıştır.

ciro ferrara, virgilio rosetta ve giuseppe furino ile birlikte 8 kez serie a şampiyonluğu yaşayan 4 futbolcudan biridir. bu şampiyonlukların 5'ini juventus ile, 2'sini i̇nter'le ve 1 kez de bologna iledir.

i̇talya millî futbol takımı ile 1934 ve 1938 yıllarında iki kez fifa dünya kupası kazandı.

ferrari, 1982 yılında 74 yaşında iken öldü.

1907 doğumlular
alessandria doğumlular
1982 yılında ölenler
i̇talyan futbolcular
i̇talyan teknik direktörler
fc internazionale milano teknik direktörleri
i̇talya millî futbol takımı futbolcuları
i̇talya millî futbol takımı teknik direktörleri
1962 fifa dünya kupası teknik direktörleri
fifa dünya kupası kazanan futbolcular
1934 fifa dünya kupası futbolcuları
1938 fifa dünya kupası futbolcuları
bologna fc 1909 futbolcuları
fc internazionale milano futbolcuları
juventus fc futbolcuları
us alessandria calcio 1912 futbolcuları
serie a teknik direktörleri
serie a futbolcuları
orta saha futbolcuları
Nazilerin Polonyalılara karşı işledikleri suçlar

polonya'da nazi uygulamaları, nazi almanyası'nın işgali altındaki polonya'da yahudi ve diğer azınlıklara uyguladığı soykırım siyasetidir.

adolf hitler, 22 ağustos 1939’da, polonya seferi henüz başlamadan, generalleriyle yaptığı bir toplantıda onları, polonya’da alman generallerinin hoşuna gitmeyecek “bazı şeylerin” olabileceği konusunda uyarmıştı. bu gibi şeylere karışmamalarının, askerî  görevleriyle ilgilenmelerinin daha iyi olacağını vurgulamıştı.

hitler'in sözünü ettiği “bazı şeyler”, polonya yahudilerinin, aydınlarının, soyluların ve din adamlarının “temizlenmesi”dir. 

hitler, polonya seferi tamamlandığında polonya genel valisi olarak hans frank’ı atadı. hukuk tahsili yapan frank, nazi partisi’nin baş hukukçusu olarak kabul edilir.

nürnberg duruşmaları’nda okunan güncesinde frank, polonya konusunda “polonyalılar, alman i̇mparatorluğu’nun köleleri olmalıdırlar” demektedir. hitler’in frank’a verdiği görev, polonya’dan almanya’ya yiyecek, malzeme ve köle iş gücü transfer etmek ve gereken “temizlik”in yapılmasıdır.

alman-sovyet saldırmazlık paktı ile baltık ülkeleri sovyet kontrolüne bırakılınca yaklaşık 86 bin alman’ın bu ülkelerden boşaltıldığı biliniyor. bu almanlar, “temizlenmek” için tutuklanan polonyalıların yerlerine yerleştirilecektir. her alman için iki polonyalı’nın polonya topraklarından alınması gerekmektedir.

polonya’daki auschwitz toplama kampı, tüm toplama kamplarının en bilineni, en yoğun ve akıl almaz şiddetin uygulandığı toplama kampıdır. auschwitz-birkenau'ya tüm avrupa'dan 1,3 milyon insan yerleştirilmiştir. bunların, 1 milyonu yahudi olmak üzere 1,1 milyon insanın öldürüldüğü tahmin edilmektedir. yaklaşık 900.000 kişi kampa geldikleri anda doğrudan gaz odalarına gönderilmiş ya da vurularak öldürülmüştür. kalan 200.000 kişi, hastalık, eksik beslenme, kötü muamele, tıbbi deneyler nedeniyle ve daha sonra gönderildikleri gaz odalarında ölmüştür.
ortalama 6 ay içinde ölen tutsaklar, en ağır şartlarda günde en az 10 saat çalıştırıldılar. gaz odalarına gönderilirken, saç kesme, ceset toplama, yakma gibi işlemleri de yine kendileri yapıyorlardı.

bu konuyu ele almış filmler 
 the pianist

ayrıca bakınız 
 auschwitz-birkenau
 sobibor toplama kampı

nazi almanyası
ii. dünya savaşı'nda polonya
almanya-polonya ilişkileri
polonya'da holokost
holokost
polonyalı karşıtlığı
soykırımlar
Siyami Ersek

i̇smail siyami ersek (d. 1920, uşak - ö. 26 ekim 1993, i̇stanbul), türk cerrah.

yaşamı 
i̇lkokulu i̇zmir i̇kiçeşmelik'te bitiren siyami ersek, ortaokulu i̇zmir erkek lisesi'nde, liseyi ise i̇stanbul erkek lisesi'nde birincilikle tamamlamıştır. 1944 yılında i̇stanbul üniversitesi tıp fakültesi'ni (i̇stanbul ve cerrahpaşa tıp fakülteleri ayrılmadan önce) bitirip cerrahi dalında uzmanlaşan dr. siyami ersek, 1948-1949 yıllarında i̇ngiltere'de göğüs cerrahisi ve anesteziyoloji üstüne çalışmalar yaptı. 1951 yılında heybeliada ve bursa-uludağ sanatoryumlarında çalıştı. haydarpaşa göğüs hastalıkları hastanesinde i̇stanbul göğüs cerrahisi merkezi'ni kurdu ve bu merkezin başhekim ve cerrahi servis şefi oldu. 1963 yılında türkiye'de ilk açık kalp ameliyatını gerçekleştirdi.

22 kasım 1968 tarihinde türkiye'de ilk defa bir kalp nakli, ankara yüksek i̇htisas hastanesi'nde dr. kemal bayazıt tarafından yapıldı. hasta ancak 18 saat yaşayabildi. 27 kasım 1968 tarihinde i̇stanbul'da dr. siyami ersek tarafından 2. defa yapıldı.

1972 yılında yüksek sağlık şurası üyeliği yapıp, 1973'te profesörlüğe yükseldi. 1983'te emekliye ayrıldı.

danışma meclisi i̇stanbul üyesi (15 ekim 1981 - 6 aralık 1983) olarak görev yapan ersek, bir süre milliyetçi demokrasi partisi (mdp) i̇stanbul i̇l başkanlığı görevinde bulundu. 26 ekim 1993'te, kurucusu olduğu i̇stanbul göğüs kalp ve damar cerrahisi hastanesi'nde (dr. siyami ersek göğüs kalp ve damar cerrahisi eğitim ve araştırma hastanesi) çoklu organ yetmezliği nedeniyle yaşamını kaybetti. edirnekapı şehitliği'ne defnedildi.

kaynakça 

1920 doğumlular
1993 yılında ölenler
türk tıp akademisyenleri
türk cerrahlar
tbmm 1981 danışma meclisi i̇stanbul üyesi
i̇zmir atatürk lisesinde öğrenim görenler
i̇stanbul erkek lisesinde öğrenim görenler
edirnekapı şehitliği'ne defnedilenler
uşak doğumlular
kalp ve damar cerrahları
milliyetçi demokrasi partisi mensubu siyasetçiler
Batı Avrupa

batı avrupa, avrupa kıtasının batısında yer alan bölgeye verilen isim. hangi ülkelerin batı avrupa bölgesi içinde kaldığına dair farklı görüşler vardır.

batı avrupa, güneyde i̇spanya ve akdeniz doğuda almanya, i̇sviçre ve i̇talya kuzeyde kuzey denizi batıda ise atlas okyanusu ile çevrilidir. bölgede yükselti fazla değildir ve okyanus iklimi görülmektedir. yıllık sıcaklık farkları azdır ve her mevsimde nem yüksektir. tarım alanlarının dışında bitki örtüsü bol yapraklı ormanlar ve çayırlardan oluşur

batı avrupa'daki ülkeler liberal demokrasi yönetimine sahiptir. bu ülkelerde kapitalist ekonomi modeli uygulanmaktadır. bölge ülkeleri batı avrupa'nın siyasi ekonomik ve kültürel özelliklerini kurdukları sömürge imparatorlukları ve göçlerle dünyanın değişik bölgelerine taşıdılar. abd, kanada, avustralya ve yeni zelanda halkının büyük bir kısmı batı avrupa kökenlidir.

bölge ülkeleri avrupa konseyi üyesidir. ayrıca andorra dışındaki ülkeler avrupa birliğine; andorra ve i̇rlanda dışındaki ülkeler de nato'ya üyedir.

birleşmiş milletler i̇statistik dairesi'ne göre batı avrupa ülkesi sayılan ülkeler 
  avusturya 
  belçika 
  fransa 
  almanya 
  lihtenştayn
  lüksemburg
  monako
  hollanda 
  i̇sviçre

kaynakça 

 
avrupa'daki bölgeler
Holmiyum

holmiyum (kısaltması ho), atom numarası 67, atom ağırlığı 164,94, oksidi açık sarı renkte, tuzları portakal sarısı renginde olan, seyrek bulunan bir element.

lantanitler
elementler
i̇ndirgeyici maddeler
bilgi kutusu bulunmayan kimyasal maddeler
Lantan

lantan, la sembolü ile bilinen, atom no: 57 ve atom ağırlığı: 138.92 olan kimyasal element.

periyodik cetvelde iii b grubu bir element olan ve 1839 tarihinde cari gustav mosander tarafından serbest oksitten ayrılan lantan, oksit halinde keşfedilmiştir. genel görünüm açısından gri renge sahip olan lantan, dövülebilen, yumuşak bir yapıya sahip olan metal olarak bilinir.

kısaca la sembolüne sahip olan atom numarası 57 ve atom ağırlığı 138,9055 olan lantan, katı halde bulunmakta ve lantanit grubu elementler arasında yer almaktadır. yanıcı olması yanı sıra seyreltik asitten etkilenmektedir.

özellikleri ve kullanım alanları

lantan, parlak bir alev nedeniyle yanabilmekte ve seyreltilmiş asitten etkilenmektedir. nemsiz ortamda bulunması durumunda kararmaya başlayan element sıcak su ile oldukça hızlı bir şekilde tepkimeye girebilmektedir. lantan, azot, bor, selenyum, fosfor, kükürt ve halojenler ile doğrudan tepkimeye girebilmektedir.

üç çekirdekli olan elementin tuzları renksiz olup oksitleri lantan oksit, lantan hidroksit şeklinde sıralanmaktadır. lantanın elde edildiği kaynaklara bakıldığında oransal olarak %38 ile bastnasit ve %25 ile monantitit ilk sırada yer alır.

bugün, çakmak taşı üretiminde kullanılmakta olan misch metalinde %25’lik bir orana sahip olan lantan, doğada katı halde bulunmaktadır. kullanım alanlarına bakıldığında özellikle fotoğrafçılık ile özel cam üretiminde, katkı maddesi olarak demir döküm işlerinde, lamba üretiminde gömlek yapımında ve aydınlatma ile sinema endüstrisinde kullanılmaktadır. lantan ve bileşikleri toksik etki bakımından orta sınıfta yer alması sebebiyle kullanım sırasında dikkatli olunmalıdır.

 
elementler
lantanitler
i̇ndirgeyici maddeler
Gadolinyum

gadolinyum (kısaltması gd), atom numarası 64, atom ağırlığı 156,9 olan, yüksek sıcaklıkta eriyen, birtakım tuzları bilinen, parlak gri renkte katı element. manyetokalorik etkisi yüksektir. manyetik soğutucu olarak kullanılır. en yüksek nötron yakalama tesir kesitine sahip kararlı elementtir. bu yüzden nükleer reaktörlerde kontrol çubuklarında kullanılır.

kaynakça 

zehirli elementler
lantanitler
nükleer malzemeler
i̇ndirgeyici maddeler
elementler
Z (anlam ayrımı)

z veya z

 z - latin alfabesinde son harf
 z - z-net tarafından yayımlanan aylık dergi 
 z -  yönetmenliğini costa gavras'ın üstlendiği 1969 yapımı film
 z - bozon zayıf etkileşimin aracı parçacığı
 z - z-dna, çift sarmal dna'nın olası modellerinden biridir.

harf kombinasyonları
İtriyum

atom numarası 39, atom ağırlığı 88,92 olan, seryum filizlerinde bulunan, gri renkli, 4,6 yoğunluğunda değerli elementtir. kısaltması ydir (yttriyum).
1787'de carl arrhenius tarafından bulunmuştur.

kaynakça 

geçiş metalleri
5. periyot elementleri
elementler
Teknesyum

teknesyum, simgesi tc ve atom numarası 43, atom ağırlığı yaklaşık 98 olan, sunî olarak elde edilen radyoaktif element. nükleer tıpta kullanılır.

i̇lk olarak 1937 yılında carlo perrier ve emilio segrè tarafından i̇talya'da keşfedilmiştir.

kaynakça 

yapay elementler
geçiş metalleri
5. periyot elementleri
elementler
radyobiyoloji
Ortam erişim kontrolü

ortam erişim kontrolü (i̇ngilizce: media access control, mac), bilgisayar ağlarıyla ilgili bir terimdir ve hangi ağ öğesinin hangi zaman aralığında ağ ortamına (örn.: kabloya) veri aktarabileceğini belirleyen bir alt katmanı (i̇ngilizce: sublayer) tanımlar. osi yedi katman modelinin 2. katmanını olan veri bağı katmanının iki alt katmanından alttakidir. yani mantıksal bağ kontrolü (i̇ngilizce: logical link control, llc) alt katmanı ile fiziksel katman arasında yer alır.

ortam erişim kontrolü genelde dağıtılmış ya da merkezidir:
 veri aktarmak isteyen ağ öğesi ortamın boş olduğu anı bekler ve veriyi ortama aktarır. gerçek hayatta da bir konuşma sırasında katılımcılar konuşmaya başlamak için kısa bir sessizliği beklerler. bu tür bir dağıtımlı erişim kontrol yöntemi taşıyıcı algılamalı çoklu erişimdir (i̇ngilizce: carrier sense multiple access). i̇ki ağ öğesi aynı anda veri aktarmaya çalıştığında veri çarpışması (i̇ngilizce: data collision) ortaya çıkabilir. her ne kadar bu tür ağlarda çarpışma tamamen yok edilemese de, değişik yöntemlerle problemin önüne geçilebilinir. çarpışmayı fark edince her iki ağ öğesinin rastgele bir süre bekleyerek aktarmaya yeniden başlaması bunlardan bir tanesidir. ethernette de kullanılan bu yönteme csma/cd (i̇ngilizce|: collision detection) adı verilir.
 merkezi erişim kontrolündeyse veri aktarmak isteyen sırasını beklemek zorundadır. sıra simge, andaç ya da jeton (i̇ngilizce: token) adı verilen, ağ öğelerinin devamlı birbirlerine ilettikleri küçük bir veri paketi ile belirlenir. ağ öğesi simge kendisine ulaştığında aktarıma başlar. aktarım bittiğinde simgeyi bir sonraki öğeye aktarır. bu işleme simge geçirme (i̇ngilizce: token-passing) adı verilir. "mikrofon kime verilirse o konuşur" prensibi ile karşılaştırılabilir. simgeli halka ağları bu yöntemi kullanırlar.

ortama erişimin düzgün işleyebilmesi için her ağ arayüzünün kendine özel, tanıtıcı bir kimliği vardır. bu tanıtıcıya mac adresi adı verilir.

ayrıca bakınız 
 veri bağı katmanı
 mac adresi
 simgeli halka
 ethernet
Terbiyum

terbiyum (kısaltması tb), atom numarası 65, atom ağırlığı 159 olan, çok ender bulunan bir element.

tb sembolüyle gösterilen, nâdir toprak metallerinden bir element. periyodik tabloda iiib grubunda bulunur.

metalik terbiyum gümüş beyazı renktedir. ancak havada oksitlenerek kararır. tabiatta bolluk bakımından nadir toprak metallerinden en az bulunanıdır. nâdir toprak metalleri minerallerinde bulunur fakat toryum kaynağı olan monazit kumlarından yan ürün olarak elde edilir.

atom numarası 65, atom ağırlığı 158,925, erime noktası 1360 °c ve kaynama noktası 3041 °c’dir. elektron düzeni (xe) 4f9 6 s2 dır. bileşiklerinde hem +4 hem de +3 değerlikli olabilir.

 atom numarası: 65
 simge: tb
 kütle numarası: 158.924
 kaynama noktası (°c): 2800
 erime noktası (°c): 1356
 yoğunluk: 8.27
 buharlaşma isısı: 70
 kaynaşma (füzyon) isısı: 3.9
 elektriksel iletkenlik: 0.009
 isıl iletkenlik: --
 özgül isı kapasitesi: 0.044

dış bağlantılar 

 webelements.com – terbium
 it's elemental – terbium

lantanitler
i̇ndirgeyici maddeler
elementler
Disprozyum

disprozyum (fonetik: /dɪsˈprəʊziəm/, periyodik tabloda simgesi dy, atom numarası 66 ve atom ağırlığı 162.51 olan kimyasal element.

özellikleri 

disprozyum, nadir toprak elementlerinden biridir. metalik, parlak gümüş renklidir. oda sıcaklığında havada tepkimeye girme eğilimi düşüktür, ancak seyrek veya derişik mineral asitlerinde hidrojen açığa çıkartarak çözünmeye eğilimlidir. çelikten daha sert alaşımlarla kesilebilir ve aşırı ısınması engellendiği sürece kıvılcım çıkartmadan üzerinde çalışılabilir. disprozyumun karakteristikleri ufak safsızlıklarda bile değişim gösterir.

uygulamaları 
disprosiyum lazer yapımı için vanadyum ve diğer elementlerle alaşım halinde kullanılır. yüksek termal nötron emilim kesiti ve yüksek erime noktası sayesinde nükleer reaktörlerde kontrol çubukları yapımında kullanılmasını sağlar. disprozyum oksit (diğer adıyla disprosiya/dysprosia), nikel çimento içinde nükleer reaktörlerin soğutma çubuklarında kullanılır. disprozyum-kadmiyum kalkogenitler kimyasal reaksiyon gözlemlerinde kızılötesi ışınım kaynağı olarak kullanılır. kompakt disk (cd) yapımında az miktarda kullanılan disprosiyum, yüksek paramanyetikliği sebebiyle manyetik rezonans görüntüleme tekniklerinde kontrast ajanı olarak görev yapar.

85 kelvin altındaki sıcaklıklarda ferromanyetik olması sebebiyle araştırma amaçlı nanomıknatıs yapımında kullanılabilir, ancak oksitlenmeye eğilimi sebebiyle pratikte bu yapılamamıştır.

 
elementler
lantanitler
enerji kaynakları
ferromanyetik malzemeler
i̇ndirgeyici maddeler
yenilenebilir enerji teknolojisi
Tulyum

tulyum (kısaltması tm), atom numarası 69, atom ağırlığı 168,9, yoğunluğu 9,3 olan, yaklaşık 1500 °c'de eriyen nadir element.

tulyum elementi gümüş, altın ya da kadmiyum gibi nadir görülen, en az bulunan elementlerden biridir.

parlak, gümüşi bir renktedir. nemden korunmalıdır. element gümüşi gri, ve bir bıçak ile kesilecek kadar yumuşaktır. nadir toprak metal, monazit gibi minerallerinde bulunur.

metalik tulyum, tulyum oksidin metalik lantanla ya da susuz tulyum florürünün metalik kalsiyumla indirgenmesiyle elde edilir. saf haldeki tulyum metali gümüş parlaklığında ve havaya oldukça dayanıklıdır. tulyumun atom kütleleri 161-176 arasında değişen 16 izotopu bilinmektedir. doğal tulyum kararlı tm-169 izotopundan oluşur. tulyumun pahalı bir metal olması onun uygulama alanlarını sınırlandırır. bununla birlikte bir nükleer reaktörde nötronlarla bombardıman edilen doğal tulyum taşınabilir x ışını cihazlarında radyasyon kaynağı olarak kullanılır. tm-171 izotopu ise bir enerji kaynağı olarak kullanılma potansiyeline sahiptir. doğal tulyum, mikrodalga cihazlarının yapımında kullanılan seramikten yapılmış manyetik maddeler olarak ferritlerin yapımında kullanılır. tulyum da öteki lantanitler gibi zehirlenmelere yol açan bir maddedir. bundan ötürü kullanımında çok dikkatli olunması gerekir.

kimyasal reaksiyonları
tulyum havayla temasında yavaş yavaş kararır ve 150 °c de tulyum (iii) oksit oluşturmak için reaksiyona girer:

4 tm + 3 o2 → 2 tm2o3

tulyum oldukça elektropozitif ve tulyum hidroksit oluşturmak için sıcak su ile hızlı bir şekilde, soğuk su ile yavaş bir şekilde reaksiyona girer ve:

2 tm (katı) + 6 h2o (sıvı) → 2 tm(oh)3 (aq) + 3 h2 (gas)

tulyum bütün halojenler ile reaksiyona girer. reaksiyon, oda sıcaklığında yavaştır ama 200 °c nin üstünde hızlıdır:

2 tm (katı) + 3 f2 (gas) → 2 tmf3 (katı) [beyaz]
2 tm (katı) + 3 cl2 (gas) → 2 tmcl3 (katı) [sarı]
2 tm (katı) + 3 br2 (gas) → 2 tmbr3 (katı) [beyaz]
2 tm (katı) + 3 i2 (gas) → 2 tmi3 (katı) [sarı]

lantanitler
i̇ndirgeyici maddeler
elementler
metaller
Lutesyum

lutesyum, atom numarası 71, atom ağırlığı 174,967 olan, iterbiyumun çözüşmesi ile oluşan, renksiz tuzlar veren, henüz uygulama alanı olmayan çok ender bir element. sembolü lu.

lutesyum metali ilk kez 1907 yılında georges urbain ve baron carol auer von welsbach tarafından keşfedilmiştir.

lutesyum metali lantanoidler mineralleri içerisinde bulunur. en bilinenleri xenotim, monazit ve bastnaesittir.

saf olarak lutesyum eldesi florür bileşiğinin kalsiyum ile indirgenmesi sonucunda gerçekleşir.

lantanitler
geçiş metalleri
elementler
Hafniyum

atom numarası 72, atom ağırlığı 178,6 olan, az rastlanır bir element. kısaltması hf.

hafniyum elementi 1923 yılında dirk coster ve georg von hevest tarafından danimarka’da keşfedilmiştir.

hafniyum, zirkonyum bileşiklerinin içerisinde bulunur. bu bileşikler alvit [(hf, th, zr)sio4 h2o]v, thorvetit ve zirkon (zrsio4) dur.

zirkonyum metalinin saflaştırılması sırasında elde edilir. bu ayrıştırma işlemi çok zordur. farklı çözünürlüklere sahip metal- tiyosiyanat bileşikleri metil izobütil keton içerisinde çözeltisi hazırlanır. ve bu çözeltilerde kullanılarak ayırma işlemi yapılır.

kaynakça 

geçiş metalleri
 
elementler
Tantal

tantal, atom numarası 73, atom ağırlığı 180,88, yoğunluğu 16,6 olan, 3017 °c'de eriyen ve siyah bir toz durumunda elde edilen bir element. simgesi ta. 1802'de i̇sveç'te keşfedilmiştir. yunan mitolojisindeki tantalus'tan ismini almıştır. serttir, nadir bulunur ve korozyona karşı çok dayanıklıdır.

 
elementler
soy metaller
geçiş metalleri
Renyum

renyum, atom numarası 75, atom ağırlığı 186,2, yoğunluğu 21 olan, parlak beyaz renkte ve 3150 °c'de eriyen bir element. kısaltması re.

kullanım alanı 

kütle spektrograflarında ve iyon ölçüm aletlerinde bulunan ince tellerin yapımında kullanılır. aşınmaya ve bozunmaya karşı dirençli olması nedeniyle, elektrik kontaklarında ve yüksek kaliteli bilimsel gereçlerin kaplamalarında kullanılır. fotoğrafçılıkta kullanılan flaş ampullerinin yapımında da renyumdan yararlanılır. renyum-molibden alaşımları -263 °c(10 k)’de süperiletkendir. uçak bujilerinde, telefon rölelerinde, dolmakalem uçlarında ve far yansıtıcılarında da kullanılır.

geçiş metalleri
elementler
soy metaller
İridyum

i̇ridyum, sembolü ir, atom numarası 77 olan kimyasal element. çok sert, kırılgan, gümüş beyazı ve platin ailesinden bir geçiş metali olan iridyum en yoğun ikinci elementtir ve 2000 °c gibi sıcaklıklarda bile korozyona karşı yüksek dayanıklılık gösterir. her ne kadar sadece belli ergimiş tuzlar ve halojenler blok halindeki iridyumu aşındırabilse de, bölünmüş toz halindeki iridyum çok daha reaktif ve hatta yanıcı olabilmektedir. ir 191 ve ir 193 tek doğal kararlı izotopudur, bunlardan ikincisi daha bol bulunur.

i̇ridyum, 1803 yılında i̇ngiltere, londra'da smithson tennant tarafından, güney amerika'dan gelen çözünmeyen doğal platin cevherinden elde edilmiştir. yıllık üretim ve tüketimi sadece 3 ton olan, buna rağmen özel endüstriyel ve bilimsel uygulamalarda kullanılan bir numaralı metaldir.

i̇ridyum, asteroitlerin yapısında bol oranda bulunur. yeryüzünde asteroitlerin çarptığı bölgelerde bol oranda rastlanılır. buna karşın astreoitlerin çarpmadığı yüzeylerde ise az oranda bulunur.

tarihçe 
i̇ridyum, 1803 yılında i̇ngiliz bilim insanı smithson tennant tarafından londra'da keşfedildi. osmiyum parçalarının hcl ve nitrik asitle birleştirilmeleri sonucu elde edildi. latince gökkuşağı anlamına gelen iris adı verildi.

kullanımı 
 pusula yapımında
 elektrik kontaklarının yapımında
 otomobil ve motosiklet ateşleme bujisinde
 kuyumculuk imaltı sektöründe  tane küçültücü olarak

kıymetli metaller
geçiş metalleri
elementler
soy metaller
Polonyum

polonyum, simgesi po, atom numarası 84, kütle numarası 209 olan, ilk radyoaktif kimyasal elementtir. marie curie ve pierre curie'nin 1898'de bulduğu polonyum, uranyumdan 400 kat daha radyoaktif ve en tehlikeli radyasyon türü olan alfa radyoaktivite saçmaktadır. pekblend cevherinin ayrıştırılmasıyla ortaya çıkmıştır. sanayide kullanılan ve sigarada bulunan polonyum, böbrek, karaciğer ve dalakta onarılamaz zarar yaratır. çürümesi hâlinde büyük enerji ortaya çıkar. bir gram polonyum, 140 watt ısı enerjisi üretir. i̇nsan vücudunda çok az miktarda olan polonyum-210, parçacık hızlandırıcı veya nükleer reaktörden elde edilebilir. i̇smi, marie curie'nin vatanı olan polonya'dan gelmektedir.

kaynakça

ayrıca bakınız 
 polonyum izotopları

zehirli elementler
sigara
zayıf metaller
kalkojen
iarc grup 1 kanserojenler
elementler
Protaktinyum

protaktinyum, aktinit grubundan, atom numarası 91, atom ağırlığı 231 olan radyoaktif bir element. kısaltması pa şeklindedir.

i̇lk olarak 1913 yılında kasimir fajans ve oswald helmut göhring tarafından tanımlanmıştır. protaktinyum-231 izotopu ise otto hahn ve lise meitner tarafından 1917-18 arasında keşfedilmiştir. protaktinyum adı 1949 yılında iupac tarafından belirlendi. en uzun ömürlü protaktinyum izotopu olan protaktinyum-231:32.760 yarılanma ömrüne sahiptir.

aktinitler
elementler
Neptünyum

neptünyum (np), uranyumun nötronlarla bombardımanından yapay olarak elde edilen, atom numarası 93, atom ağırlığı 239 olan, radyoaktif bir element.

tarihçe 
93 atom numaralı neptünyum, transuranyum ailesi olarak bilinen elementlerden birisi olup yapay olarak elde edilebilen radyoaktif bir elementtir. ek olarak, bulunan ilk transuranyum elementidir. neptünyumun 239 kütle numaralı izotopu, 1940 yılında edwin m. mcmillan ve p. h. abelson tarafından berkeley laboratuvarında uranyumun siklotrondan üretilen nötronlarla bombardıman edilmesiyle elde edilmiştir.

doğadaki varlığı 
uzun bir süre neptünyumun doğada bulunmadığına inanılmış, fakat son yapılan araştırmalarda, nötronların neden olduğu transmutasyon (dönüşüm) reaksiyonları nedeniyle, uranyum madenlerinde eser miktarda oluştuğu anlaşılmıştır. ancak, bunun herhangi bir maden değeri olmadığından, dünya'da neptünyum madenciliği diye bir olgu da bulunmamaktadır.

üretim 

neptünyumu yüksek miktarlarda elde edebilmenin tek yolu, nükleer reaktörlerde veya hızlandırıcılarda uranyumun nötronlarla bombardımanıdır. bunun sonucunda oluşan neptünyum, bombardıman edilen veya reaktörlerde yakıt olarak kullanılan uranyumun yeniden işlenmesi ile elde edilebilir. bu yöntem de ileri düzeyde nükleer teknoloji gerektirmektedir.

nükleer teknoloji alanında ileri seviyedeki ülkeler daha çok araştırma amaçlı (nötron detektörleri gibi) kullanım için neptünyumu yapay olarak üretmektedir. üretilen ilk transuranyum elementidir. amerikalı iki fizikçi edwin m. mcmillan ve phillip h.abelson ilk kez neptünyum izotop np-239'u uranyum nötronlarıyla bombardıman ederek biçimlendirdiler (1940). neptünyumun çeşitli izotopları vardır. en bilineni np-237'dir. yarı ömrü 2140000 yıldır.

kaynakça 

neptünyum
aktinitler
elementler
Küriyum

küriyum (kısaltması cm) aktinitlerden, plütonyum 239'un helyum çekirdekleriyle bombardımanından elde edilen, atom numarası 96, atom ağırlığı 247 olan, radyoaktif bir element.

glenn t. seaborg'un ekibi tarafından bulunmuştur. pierre ve marie curie'nin ismi verilmiştir. elementin keşfi bir süre gizli tutulmuş daha sonra kasım 1945'te açıklanmıştır. çok nadir bulunması nedeniyle çok az kullanım alanı vardır. mars seferinde kullanılan alfa proton x-ışını spektometresinde, alfa parçacığı olarak kullanılmıştır.

kaynakça

ayrıca bakınız 
 küriyum izotopları

 
aktinitler
elementler
amerika birleşik devletleri icatları
Aynştaynyum

aynştaynyum, atom numarası 99 olan, uranyumun sürekli ısınmasıyla veya termonükleer tepkimeler sırasında oluşan yapay element.

1952'de argonne, los alamos ulusal laboratuvarlarında (abd) albert ghiorso tarafından bulunmuştur. i̇smi albert einstein anısına konulmuştur. kısaltması es'dir.

aktinitler
elementler
Fermiyum

fermiyum, atom numarası 100, kütle numarası 257 olan elementtir. aynştaynyumla aynı zamanda bulunan, izotopu 1953'te yapay olarak elde edilmiş olan elementin kısaltması fm'dir. bu elemente fizikçi fermi'nin isimi verilmiştir.

aktinitler
enrico fermi
yapay elementler
7. periyot elementleri
elementler
Bezoar

bezoar, insan ve hayvanların mide ve bağırsaklarında bazı madde liflerinin kümeleşip sertleşmesi ile oluşan kitle, mide-bağırsak sisteminde oluşan taştır. kitlenin yapısını oluşturan maddeye göre çeşitli isimler alır.

tıp tarihi
sindirim sistemi hastalıkları
Kolin

vücut beslenmesinde gerekli olan renksiz bazik madde, kolin (c5h15o2n). andreas strecker tarafından 1862 keşfedilmiş ve 1866'da kimyasal olarak sentezlenmiştir.

ayrıca bakınız 
 asetilkolin

dış bağlantılar 
 pdrhealth kolin tanımı (i̇ngilizce) 
 an interview about choline with steven zeisel, editor-in-chief of the journal of nutritional biochemistry

alkoller
gıda takviyesi
vitaminler
biyomoleküller
Chondrocranium

chondrocranium, kıkırdak halindeki embriyonik kafatası, kafa kemikleri sınırlarının henüz belli omadığı, kemiklerin kıkırdak yapı gösterdiği devredeki embriyonun kafatasıdır.neurocranium un kubbe seklindeki alt bolumune denir.

gelişim biyolojisi taslakları
Chondroporosis

chondroporosis (kondroporoz), kıkırdakta yer yer küçük boşluklar oluşması, kıkırdağın gözenekli durum almasıdır. bu durum kemikleşme esnasında normaldir, bazen patolojik sebeplerle de oluşur.

i̇skelet hastalıkları
Siroz

siroz; karaciğer fonksiyonlarının kaybı ile sonuçlanan, normalde karaciğerde bulunan lobül işlevsel birimlerinin sertleşme ve nedbeleşme ile yerini geri dönüşümsüz fibrozis dokusunun aldığı patolojik duruma verilen addır. ancak bu terim hemen her zaman kronik karaciğer iltihabı için kullanılır.

siroz sözcüğü antik yunancada portakal sarısı ya da koyu sarı renk anlamına gelen "κιρρός, kirrhós" sözcüğünden kaynaklanmakla birlikte ilk defa 1826 yılında laennec tarafından kullanılmıştır.

nedenleri 
karaciğer sirozu farklı hastalıkların sonucu olarak meydana gelebilir. gelişmiş ülkelerde görülen sirozların %50’sinin sebebi alkol bağımlılığıdır. türkiye'de görülen karaciğer sirozlarının başlıca sebebi ise hepatit b enfeksiyonudur. bunlar dışında hepatit c & d enfeksiyonları da karaciğer sirozuna sebep olmaktadır. diğer nedenler aşağıdaki gibidir:
 otoimmün hepatit
 primer biliyer siroz (pbc) ve primer sklerozan kolanjit (psc)
 bazı konjenital karaciğer hastalıkları: wilson hastalığı, hemokromatoz, kistik fibros, alfa-1 antitirpsin eksikliği
 kardiyak siroz: uzun süreli sağ kalp yetmezliğine bağlı olarak
 hepatotoksik ilaç veya toksinler

belirtileri

genel belirtiler 
   bitkinlik, çabuk yorulma,
   davranış değişiklikleri, sinirlilik hali, uyku bozuklukları, unutkanlık 
   üst karında basınç hissi, meteorismus

karaciğer deri belirtileri 
   spider naevi (üst gövdede ve yüzde görülen örümcek damarsal benlerdir, gebelikte de görülebilir)
   palmar eritem (avuç içinde - tenar ve hipotenar bölgelerinde - artan östrojen miktarı sebebiyle görülür.)
   kuru ve kırmızı dil ve dudaklar (lackzunge, lacklippen)

hormonal belirtiler 
   erkeklerde: erkeğe özgü kıllanmanın kaybı, erektil disfonksiyon, testiküler atrofi, jinekomasti
   kadınlarda: menstrüasyon bozuklukları ve sekonder amenore

diğer belirtiler 
    hemostaz bozuklukları (sentezi karaciğerde yapılan koagulasyon faktörlerinin yeterli üretilememesi sonucu)
    portal hipertansiyon ve varis kanamaları
    bacaklarda ödem ve karında sıvı birikmesi (assit)
    hipersplenizm
 hepatik ensefalopati

sirozda kötü prognoz kriterleri 

düşük albümin düzeyi 
düşük serum sodyumu
uzamış pt
persistan sarılık
tedaviye başarısız yanıt
asit varliği
varis kanamaları
nöropsikiyatrik komplikasyonlarin eşlik etmesi
küçük karaciğer
persistan hipotansyon
etiyolojik ajan(alkol)

kaynakça 

alkolizm
karaciğer hastalıkları
Clawhand

clawhand veya pençe el, parmak kaslarındaki atrofi sonucu elin pençe şeklini alması ile belirgin durumdur. metakarpofalangeal eklemlerde kasılma, interfalangeal eklemlerde gevşeme söz konusudur.

nadir hastalıklar
konjenital bozukluklar
kas iskelet hastalıkları
Praseodim

praseodim (kısaltması/sembol pr), atom numarası 59, atom ağırlığı 140,92 olan, soluk sarı renkli bir element.
 
 atomik yığın: 140.90765 amu
 erime noktası: 935.0 °c (1208.15 °k, 1715.0 °f)
 kaynama noktası: 3127.0 °c (3400.15 °k, 5660.6 °f)
 proton ve elektron sayısı: 59
 nötron sayısı: 82
 sınıfı:  lantanitler (yeryüzünde nadir bulunuyor.)
 kristal yapısı: hekzagonal
 yoğunluk: 6.77 g/cm³ 
 bulunuş tarihi: 1885
 buluşu yapan: c.f. aver von welsbach

lantanitler
elementler
i̇ndirgeyici maddeler
Çavuşlu, Uzunköprü

çavuşlu, edirne ilinin uzunköprü ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köy, 1901'den beri aynı adı taşımaktadır.

coğrafya 
köy, edirne il merkezine 93 km, uzunköprü ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

uzunköprü belde ve köyleri
İterbiyum

i̇terbiyum (yb), sembolü ile bilinen, elektron dizilişlerinde f orbitalinde elektron barındıran kimyasal bir element. bu element grup 3 elementlerine ve 6. periyot elementlerine ait olan bir lantanittir.

i̇terbiyum paslanmaz çeliğin dayanıklılığını, tanecik inceliğini ve diğer mekanik özelliklerini iyileştirmede, metalürji ve kimya alanlarındaki deneylerde kullanılır .

lantanitler
elementler
bilgi kutusu bulunmayan kimyasal maddeler
Paladyum

paladyum, pd işaretiyle bilinen, platine benzer, atom no: 46 ve atom ağırlığı: 106.42 olan kimyasal element. 1803'te william hyde wollaston tarafından bulunan  kıymetli metallerden sayılır. paladyum metali gruptaki metallerin en değerlisidir. beyaz altın elde edilmesinde kullanılır. 21.09.2020 itibarıyla fiyatı 2,337.50$ ons'dur.

gümüş gibi parlaktır. gayet ince dağılmış bir hâlde iken periyotlar sisteminde kendisinin üstünde bulunan nikelden daha fazla hidrojen gazını çözer. paladyumda çözünmüş bulunan hidrojen nikelde olduğu gibi çok aktif bir hâldedir ve doymamış organik bileşikleri hidrojenlendirebilir. hiçbir gaz geçirmeyen levha hâlindeki paladyum, hidrojen gazını geçirir. paladyum, tuzlarında ekseriyetle +2 değerlikte olup bunlar kahverengidirler. kahverengi ve nem kapıcı billurlardan oluşan karbon monoksit tarafından koloidal şekilde bulunan ve siyah renkte olan paladyum metaline indirgenir.

türk parası kıymetini koruma kanunu hakkında, 32 sayılı kararda yapılan değişikliklerle paladyum resmen değerli maden olarak kanuna eklendi.

kaynakça 

geçiş metalleri
5. periyot elementleri
kıymetli metaller
elementler
commons kategori bağlantısı vikiveri'de tanımlı olan sayfalar
paladyum
Mandıra

mandıra, inek, koyun, keçi vb. süt veren hayvanların barındırıldığı, süt ve süt ürünlerinin de elde edildiği yerdir.

mandıralarda her hayvan için yaklaşık 0.6-1.2 metrekarelik yer hesaplanır. tavan yüksekliği 3 m, cephenin her 1,25 metresinde pencere bulunacak şekilde yerleşim planlanır. ayrıca hayvan yemlikleri ve yem odası da bulunur.

köken bilimi 
mandıra, yunanca mandra sözcüğünden türkçeye geçmiştir. bu sözcük, ağıl, hayvanların kapatıldığı yer anlamına gelir.

ayrıca bakınız 
 mandıracılık
 mandıra ürünü

kaynakça 

mandıracılık