Umberto Eco

umberto eco (d. 5 ocak 1932, alessandria - ö. 19 şubat 2016, milano), i̇talyan bilim insanı, yazar, edebiyatçı, eleştirmen ve düşünür.

dünya kamuoyunun gündemine gülün adı ve foucault sarkacı gibi romanlarıyla giren i̇talyan yazar, aynı zamanda orta çağ estetiği ve göstergebilim dalının ustalarındandır. eco, 1971'de bologna üniversitesi'nde profesör olarak çalışmaya başladı. yapısalcılık sonrası göstergebilim gelişmelerine önemli katkılarıyla tanınmaktadır. eco, yüksek lisans ve doktora çalışmalarını thomasçılık akımı ve bu akımın estetik anlayışı üzerine yaptı. tarihçi, filozof, orta çağ uzmanı, james joyce üzerine derin araştırmalar yapmış bir yazardır. yazarın ilk romanı gülün adı 1980'de yayımlandı. 1962'de torino üniversitesi'nde doçent, 1969'da ise floransa üniversitesi'nde görsel iletişim dalında profesör oldu. 1971'de bologna üniversitesi'ne geçti ve 1975 yılında bu üniversitenin gösteri ve i̇letişim bilimleri enstitüsü'nün başına getirildi.

eco'nun çalışmaları 1960'ların ortasından itibaren avantgarde yapıtlara, kitle kültürüne yönelmiştir. son dönemlerde ise, güncel olay ve olguları da ele alan çalışmalar yapmaktadır. bu çalışmalar arasında edebiyat eleştirileri, tarih ve iletişim yazıları önemli bir yer tutmaktadır. eco özellikle tarih bilgisiyle süslediği eserlerinde tam bir ustalık gösterir. özellikle baudolino adlı eserinde bizans ve iv. haçlı seferi hakkındaki anlatıları sürükleyicidir. i̇stanbul'a geniş yer ayırdığı bu eserini yayınlamadan kısa bir süre önce 1998 yılında i̇stanbul'u ilk kez ziyaret etmiştir. beş gün süren ikinci ziyaretini ise sanat tarihçisi dr. sedat bornovalı eşliğinde 2013 yılında gerçekleştirmiştir. bu ziyareti sırasında boğaziçi üniversitesi'nde yazar orhan pamuk ile bir söyleşiye de katılmıştır.

roland barthes'tan sonra, "ayrıntıların anlamı" ya da "ayrıntıların sosyolojisi" adı verilen bir anlayışın önemli köşe taşlarından birisi olan umberto eco'nun pek çok eseri türkiye'de yayınlandı.

kasım 2005 ve haziran 2008 tarihlerinde abd'den foreign policy ve i̇ngiltere'den prospect dergilerinin internet üzerinden okuyucu anketleri ile oluşturduğu dünya'nın ilk 100 entelektüeli listelerinde, 2005 yılında 2'nci, 2008 yılında 14'üncü sırada yer almıştır. takma ismi dedalus'tur.

birkaç yıl boyunca kanser tedavisi gören ünlü düşünür, 19 şubat 2016 tarihinde saat 22.30 sıralarında evinde yaşamını yitirdi. umberto eco ölmeden önce bir arkadaşına söylediği vasiyetinde "ölümümden sonra 10 yıl boyunca benim adımı kullanarak etkinlikler düzenlemeyin" şeklinde bir istekte bulunmuştur.

eco, bir ateistti.

ödülleri 
 1981 anghiari ödülü
 1981 strega ödülü
 1981 viareggio ödülü
 1982 macluhan teleglobe ödülü
 1982 médicis ödülü

unvanları

yayınlanmış eserleri

denemeleri 
 somon balığıyla yolculuk (ii secondo diario minimo), can, 9. baskı: ocak 2020, 
 beş ahlak yazısı (cinque scritti morali), can, 12. baskı : ocak 2020, 
 anlatı ormanlarında altı gezinti (sei passeggiate nei boschi narrativi), can, 14. baskı: aralık 2019, 
 orta çağ estetiğinde sanat ve güzellik (arte e bellezza nellestetica medievale), 9. baskı: ekim 2019 
 günlük yaşamdan sanata (il costume di casa, dalla periferia dell'impero, sette anni di desiderio), can, 8. baskı: eylül 2019 
 yanlış okumalar (diario minimo), can, 10. baskı: aralık 2019, 
 orta çağ'ı düşlemek (travels in hyperreality, sette anni di desiderio, sugli specchi e altri saggi), can, 7. baskı: kasım 2019
 açık yapıt (opera aperta), can, 3. baskı : ocak 2019 
 edebiyata dair (sulla letteratura), can, 3. baskı: aralık 2019 
 yorum ve aşırı yorum (interpretation and overinterpretation), can, 8. baskı: mart 2015 
 düşman yaratmak (costruire il nemico e altri scritti occasionali) doğan kitap
 yengeç adımlarıyla: sıcak savaşlar ve medyatik popülizm (a passo di gambero. guerre calde e populismo mediatico),

romanları 
 prag mezarlığı (il cimitero di praga), doğan kitap, 2011. 
 gülün adı, (il nome della rosa) can, 48. baskı : kasım 2019 
 sıfır sayı (numero zero) doğan kitap, ekim 2015, 
 foucault sarkacı (il pendolo di foucault), can, 26. baskı: aralık 2019 
önceki günün adası (l'isola del giorno prima) can, 9. baskı: mart 2018, 
 kraliçe loana'nın gizemli alevi (la misteriosa fiamma della regina loana), doğan kitap, 
 baudolino, doğan kitap, 2003,

çocuk kitabı 

 cecü'nün yer cüceleri, (tre racconti) yky,

i̇ncelemeleri 
 tez nasıl yazılır? (come si fa una tesi di laurea) can, 7. baskı: aralık 2019 
 efsanevi yerlerin tarihi (storia delle terre e dei luoghi leggendari) doğan kitap, 2015 
 popüler roman kahramanları, (il superuomo di massa. studi sul romanzo popolare) alfa, 2017, 
 alımlama göstergebilimi, düzlem, 1991. 
 budalalıktan deliliğe, (cronache di una societa liquida pape satan aleppe), kırmızı kedi, 2017 
 genç bir romancının i̇tirafları (confessions of a young novelist), kırmızı kedi, 2017 
 mimarlık göstergebilimi (la struttura assente) daimon, 2019,

söyleşileri - dersleri 

 kitaplardan kurtulabileceğinizi sanmayın (nespérez pas vous débarrasser des livres) can, 6 .baskı : eylül 2018 
 devlerin omuzlarında: milano dersleri (sulle spalle dei giganti), doğan kitap, mart 2019, 
 zamanların sonu üstüne söyleşiler, (entretiens sur la fin des temps), yky, 2001 
 i̇nanç ya da inançsızlık: yüzleşme / umberto eco, kardinal martini (in cosa crede chi non crede?), 1001 kitap, 2005,

tarih kitapları 
 (editör) antik roma, alfa, 2021, 
 (editör) 16. yüzyıl - rönesans çağı (il seicento, l'età del barocco, delle scienze, del metodo) alfa, 2019 
 (editör) antik yakındoğu, alfa, 2018, 
 (editör) antik yunan, alfa, 
 (editör) orta çağ: barbarlar - hristiyanlar - müslümanlar (idade média – bárbaros, cristãos e muçulmanos), alfa, 2019, 
 (editör) orta çağ 2: katedraller - şövalyeler - şehirler (il medioevo. cattedrali, cavalieri, città), alfa, 2017, 
 (editör) orta çağ 3: şatolar - tüccarlar - şairler (il medioevo. castelli, mercanti, poeti), alfa, 2019, 
 (editör) orta çağ 4: keşifler - ticaret - ütopyalar (idade média – explorações, comércio e utopias), alfa, 2017,

kültür - sanat tarihi 
 güzelliğin tarihi (storia della bellezza), doğan kitap, 
 çirkinliğin tarihi (storia della bruttezza), doğan kitap, 
 avrupa kültüründe kusursuz dil arayışı, (la ricerca della lingua perfetta), literatür, 2004,

dış bağlantılar 
 resmi web sitesi
 çirkinliğin tarihi üzerine  umberto eco'nun video sunusu
 aykırı sorular, umberto eco&enver aysever
 boğaziçi üniversitesi umberto eco - orhan pamuk söyleşisi (türkçe)

kaynakça 

cenazesi yakılarak icra olunan kişiler
1932 doğumlular
2016 yılında ölenler
20. yüzyılda i̇talyanlar
21. yüzyılda i̇talyanlar
20. yüzyıl filozofları
21. yüzyıl filozofları
20. yüzyıl i̇talyan yazarları
21. yüzyıl i̇talyan yazarları
bancarella ödülü sahipleri
médicis ödülü
postmodern yazarlar
pankreas kanserinden ölenler
fulbright programında öğrenim görenler
i̇talyan ateistler
sekülaristler
medya eleştirmenleri
ateist yazarlar
ateist filozoflar