İbuprofen

i̇buprofen, bir non steroidal antienflamatuvar ilaç (ing: nonsteroidal anti-inflammatory drug, nsaid) etken maddesidir. artrit, primer dismenore, grip semptomlarını azaltmak için ve ağrı kesici olarak kullanılır. molekül dsö'nün temel i̇laçlar listesi'nde yer almaktadır. bir prematüre bebekte patent duktus arteriyozus kapatmak için de kullanılabilir. ağızdan veya intravenöz şeklinde kullanılabilir. genellikle bir saat içinde etki göstermeye başlar.

kullanım şekli

400 mg tablet formu için 
genellikle günlük doz 3x1 drajedir. maksimum günlük doz 1200 mg'dır. kural olarak etkili olabilen en düşük doz kullanılmalıdır.

şurup formları 
tablet kullanamayacak kişiler ve  6 aydan büyük çocuklar içindir , medikal doktorun çocuğunuzun yaşı , kilosu, tanısı varsa özel başka durumlarına göre belirlediği doz ve sıklıkta kullanılmalıdır. çocuklar için kullanımda eğer varsa ölçekli kaşıkla , iyice çalkalandıktan sonra kullanılmalıdır.  yetişkinlerin çocuklar için üretilmiş şurup formunda ibuprofeni bilinçsizce kullanmaları tedavinin başarısızlığına veya olası başka sorunlara neden olabilir. doktorunuzun veya eczacınızın belirttiği şekilde kullanılmalıdır.

endikasyonları 
i̇buprofen, romatoid artrit, osteoartrit, ankilozan spondilit ve diğer non-romatoid (seronegatif) artropatilerin tedavisinde endikedir. still's hastalığında/jüvenil romatoid artrit, eklem dışı romatizmalarda, kapsülit, bursit, tendinit, tenosinovit ve bel ağrısı gibi periartiküler şikayetlerde, fibrozit, kronik sırt ağrıları,akut disk prolapsüsü gibi bel ağrılarında ibuprofen tedavisi ile çok iyi sonuçlar alınmaktadır.

i̇buprofen güçlü analjezik ve antipiretik etkisi ile genel ve özellikle enflamasyon ile birlikte ağrı ve ateşlerde endikedir. ayrıca, sportif faaliyet sonucu meydana gelen yumuşak doku zedelenmelerinde, genel anestezide postherniorafi ağrılarında, epistom ağrılarında kullanılır. migrenin bazı türlerinde ve bir nedene bağlı olmayan baş ağrılarında da etkilidir. soğuk algınlığı ve nezle ile ilgili meydana gelen miyaljilerde kullanılır. alkol alımına bağlı baş ağrılarında ibuprofen etkilidir ve bulantı oluşturmaz. 

i̇buprofen öncelikle ateş (aşılama sonrası ateş dahil), hafif ila orta şiddette ağrı (ameliyat sonrası ağrının giderilmesi dahil), ağrılı adet kanaması, osteoartrit, diş ağrısı, baş ağrıları ve böbrek taşlarından kaynaklanan ağrıları tedavi etmede kullanılır.

kontrendikasyonları 

bu ilaca karşı daha önceden aşırı duyarlılığı olan, salisilik asit ve diğer antienflamatuvar ajanlara karşı bronkospastik, anjiyoödem burun polipi sendromu şeklinde reaksiyon gösteren kişilerde, geçmişlerinde ciddi gastrointestinal kanama ve peptik ülser rahatsızlıkları olanlarda , gebeliğin 3. trimesterinde kontrendikedir  6 aydan küçük çocuklarda tıp doktorunun kararı dışında kullanılmamalıdır.

uyarılar

i̇buprofen kullanımı öncesinde 
şu durumlarda tıp doktorunun önerisi dışında kullanılmamalıdır.

hipertansiyonlu ve dekompanze kalp yetmezliği olanlarda ve kumadin / warfarin antikoagülanını kullananlarda koroner arter by-pass ameliyatı olan kişilerde doktorun kararıyla ve denetiminde dikkatle kullanılmalıdır.

geçmişlerinde ciddi gastrointestinal kanama ve peptik ülser rahatsızlıkları olanlarda

aspirine karşı aşırı duyarlı kişilerde

karaciğer yetmezliği ve böbrek yetmezliği hastalarında

gebeliğin 1. ve 2. trimesterinde ve emziren annelerde yarar/risk ilişkisi 6 aydan küçük çocuklarda tıp doktorunun önerisi olmaksızın kullanılmamalıdır.

i̇buprofeni kullanımı sırasında 
şu durumlarda ilacı kesip doktorunuza veya acil sağlık hizmetine başvurmanız gerekebilir. görmede bulanıklık ve renk belirlenmesinde karışıklık görülürse ve hasta göz hekimi tarafından kontrol edilmelidir.olası göz sinirlerinde iltihaplanma halinde tedavi sonlandırılmalıdır  kulak çınlaması nefes alma zorluğu terleme  aniden ortaya çıkan deri döküntüleri kan basıncı yüksekliği ve burun kanaması  depresyon , uyuşma ,  uykululuk hali , uykusuzluk , endişe ve korku sebepli huzursuzluk hali , zihin karışıklığı ve  bulanıklığı , olmayan şeyleri görme, duyma, hissetme  i̇ç kulak rahatsızlığından kaynaklanan baş dönmesi mide-barsak kanama bulguları : dışkıda açık renk kanama veya çamurumsu ve kötü kokulu koyu renkli siyaha yakın dışkı görüldüğünde öksürükle gelen balgamla karışık gelen kan veya kahve telvesi renginde yemekle karışık kusmayla gelen kan;

karaciğer sıkıntılarından :  bulantı (tek başına olmasından ziyade diğer şikayetlerle birlikte anlam kazanır) , sağ üst tarafta karın ağrısı, normalden çok daha yorgun hissetme veya iştahsız olma, koyu renk idrar, çok açık renk dışkılama, gözlerde sarılık veya ciltte dikkat çeken miktarda sarılık ani gelişen kansızlık belirtilerinden, giderek açılan ren rengi, ani sersemlik hissi, kalbin hızlı atmasına bağlı çarpıntı hissi böbrek sıkıntılarından - idrarın olmaması veya çok az olması , bilinen bir nedeni olmaksızın ağrılı veya zor idrar yapma veya  ayakların veya ayak bileklerinin ödemle şişmesi, çok yorgun hissetme veya nefes almanın güçleşmesi. çeşitli formlarda toksik böbrek bozuklukları (interstisyel nefrit ve nefrotik sendrom dahil)

yan etkiler
i̇buprofenle en sık görülen yan etki, gastrointestinal şikayetlerdir. peptik ülser ve gastrointestinal kanama bildirilmiştir. yan etkiler bulantı, hazımsızlık, ishal, kabızlık, gastrointestinal ülserasyon/kanama, baş ağrısı, baş dönmesi, kızarıklık, tuz ve sıvı tutulması ve yüksek tansiyonu içerir. sık görülen yan etkiler arasında özofagus ülserasyonu, kalp yetmezliği, yüksek kan potasyum seviyeleri, böbrek yetmezliği, konfüzyon ve bronkospazm yer alır. i̇buprofen astımı şiddetlendirebilir, bazen ölümcül olabilir  seyrek yan etkiler : baş ağrısı, baş dönmesi, huzursuzluk, yüz kızarması, kaşıntı, kulak çınlaması, ödem, depresyon, sersemlik, bulanık görme. çok ender olarak aşırı duyarlılık reaksiyonları, karaciğer fonksiyon testi anomalileri, böbrek fonksiyon bozukluğu, agranülositoz ve trombositopeni bildirilmiştir .

anafilaksi ve anafilaktik şok dahil olmak üzere alerjik reaksiyonlar meydana gelebilir. i̇buprofen, anafilaktik reaksiyon geçirmiş bir kişide ilacın varlığını göstermek, hastaneye kaldırılan kişilerde zehirlenme tanısını doğrulamak veya adli ölüm soruşturmasına yardımcı olmak için kan, plazma veya serumda ölçülebilir. i̇buprofen plazma konsantrasyonu, alımdan bu yana geçen süre ve aşırı doz almış kişilerde böbrek toksisitesi gelişme riski ile ilgili bir monograf yayınlandı.

ekim 2020'de abd fda, doğmamış bebeklerde düşük amniyotik sıvı ile sonuçlanan böbrek sorunları riskini açıklamak için tüm nsaid ilaçları için ilaç etiketinin güncellenmesini zorunlu kıldı.

kardiyovasküler risk
diğer birkaç nsaid ile birlikte, kronik ibuprofen kullanımının kadınlarda hipertansiyon ilerleme riski ile ilişkili olduğu bulunmuştur, ancak asetaminofen ve miyokard enfarktüsü (kalp krizi) için olandan daha az olmak üzere özellikle de kronik daha yüksek dozlar kullananlarda bu hipertansiyon ilerleme görülmüştür.

9 temmuz 2015'te abd fda, ibuprofen ve ilgili nsaid'lerle ilişkili artan kalp krizi ve inme riskine ilişkin uyarıları sertleştirdi; nsaid aspirin bu uyarıya dahil değildir. avrupa i̇laç ajansı (ema) 2015 yılında benzer uyarılar yayınladı.

cilt 
diğer nsaid'lerle birlikte ibuprofen, büllöz pemfigoid veya pemfigoid benzeri kabarma başlangıcı ile ilişkilendirilmiştir. diğer nsaid'lerde olduğu gibi, ibuprofenin bir ışığa duyarlılaştırıcı ajan olduğu rapor edilmiştir, ancak 2-arilpropiyonik asit sınıfının diğer üyelerine kıyasla zayıf bir ışığa duyarlılaştırıcı ajan olarak kabul edilir. diğer nsaid'ler gibi, ibuprofen de otoimmün hastalık stevens-johnson sendromu (sjs)'nun son derece nadir bir nedenidir. i̇buprofen ayrıca toksik epidermal nekrolizin son derece nadir bir nedenidir.

i̇laç etkileşimleri 

orta dozlarda aspirin ile birlikte uygulandığında, ibuprofen konsantrasyonlarının, eliminasyon yarılanma ömrü değişmeksizin, anlamlı olarak azaldığı gözlenmiştir. salisilat konsantrasyonları ise değişmemiştir. kumadin tipi antikoagülanlarla ve tiyazid grubu diüretiklerle birlikte etkileşme olabileceğinden dikkat edilmesi önerilir.

kaynakça

non steroidal antienflamatuar ilaçlar
dünya sağlık örgütü ana ilaçları
analjezikler
britanyalı icatları
hepatotoksinler