mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Sedir (ağaç)

sedir, çamgiller (pinaceae) familyasından cedrus cinsini oluşturan iğne yapraklı ağaç türlerine verilen ad. ortalama ömürleri 1000 yıl kadardır, 40 metre boya ve 2 metre çapa kadar büyüyebilirler.

morfolojik özellikleri 
tomurcuk çok küçük olup, az sayıda pullarla örtülüdür. i̇ğne yapraklar genellikle üç köşeli, yatay kesitlerinde bitişik iki adet reçine kanalı bulunmaktadır. yapraklar uzun sürgünler üzerinde tek tek, seyrek ve dağınık olarak dizilirken, kısa sürgünlerde püskül şeklindedir. i̇ğne yapraklar dökülmeden ağaç üzerinde 3-6 yıl kalırlar.

bir evcikli çiçekler yalnız olarak terminal halde bulunurlar. erkek çiçekler silindirik yapıda olup 5 cm uzunluğunda, sarı renkli ve kısa sürgün üzerinde dik dururlar. dişi çiçekler daha küçüktür. 1-1,5 cm, yeşilimsi renkte olup döllenme ilkbaharda oluşmaktadır.

kozalak ise 26 ayda olgunlaşmaktadır. kozalak genellikle fıçı görünümündedir. kısa sürgün üzerinde adeta oturmuş şekildedir. kısa ve kalın bir sapı vardır. kozalak pulları olgunlaştığında dağılır.

tohumların büyük, üçgen biçiminde genişçe kanadı olup, tohumu tek yüzünden örtmüştür. tohumların üzerlerinde bol sayıda reçine bezeleri vardır. çenek sayıları 9-10'dur.

ekolojik istekleri 
sedirler yarı ışık ağacıdır. nem istekleri az, sıcaklık istekleri fazladır. yetiştirilmeleri tohumla olur.

odun yapısı 
odunlarında reçine kanalı yoktur. diri odun kısmı sarımsı beyaz, öz odunu kısmı ise koyudur. yumuşak ve dayanıklı odunları vardır.

türler 
 atlas sediri (cedrus atlantica) 
 kıbrıs sediri (cedrus brevifolia) 
 himalaya sediri (cedrus deodara) 
 lübnan sediri (cedrus libani)

galeri

dış bağlantılar
 sedir el kitabı

 
orman ağaçları
Fotomontaj

fotomontaj, fotoğraf parçalarının birleştirilmesine dayanan bir kolaj (fr. coller = yapıştırma) tekniğidir. fotoğraf ve fotoğraf parçalarının birleştirilmesi temeline dayanır. basın ve yayın sektöründe, eğlence ve politik hiciv amaçlı olarak ya da reklam sektöründe, gerçeküstü görüntüler elde etmek için kullanılır.

fotomontaj, ilk olarak, 1928 yılında, kendisi de, bir fotomontaj sanatçısı olan, stepanova tarafından tanımlandı. buna göre fotomontaj, "her biri, ayrı bir anlatım gücüne sahip anlık görüntülerin, tek bir fotoğraf üzerindeki birleşimi ve bileşkesidir."

fotomontaj tekniği temellerinin, 1920'lerde, zürihli bir yazar olan hugo ball tarafından başlatıldığı varsayılan, dadaizm adlı sanat akımına dayandığı söylenebilir.

kolaj, mevcut materyallerin birleştirilmesine dayanırken, fotomontaj, belli bir hedefe ulaşmak amacı ile, (çoğunlukla) sanatçının kendisi tarafından çekilmiş olan fotoğraflardan oluşur.

fotomontaj programı, kimyasal temele yaslı fotoğraf tekniklerinin gelişmesiyle, 1920'lerden sonra, gerçek bir fotoğraftan ayrılması güç "gerçeksi" fotoğraf çalışmalarına dönüşmeye başladı ise de, montaj özelliği, zor da olsa yine de gerçeğinden ayrılabilmekte idi. ancak gelişmeler bununla son bulmadı ve günümüze kadar sürdü. bugün, bilgi teknolojileri sayesinde, standart bir bilgisayar ve ücretsiz bir görüntü işleme yazılımı ile, gerçek ile sanalın birbirinden ayrılması adeta imkânsız olan "gerçekçi" fotomontajlar yapılabilmektedir.

bu çalışmaların bir bölümü sanatsal kaygılarla yapılırken, bir bölümü ticari amaçla dikkat çekmek için kullanılan sanal mekanlar ve gerçeküstü görüntüler elde etmek için kullanılmaktadır.

günümüzde fotomontaj, sanatsal ve ticari amaçla kullanımı dışında, standart bir bilgisayar ve ücretsiz bir görüntü işleme yazılımı yardımı ile yapılabilen, ucuz bir halk eğlencesi haline dönüşecek kadar yaygınlaşmıştır.

örnekler 

kolaj
fotoğrafçılık teknikleri
Dendroloji

dendroloji ya da ağaçbilim, ağaçları inceleyen botaniksel bilim dalıdır. yunanca "δένδρον" (ağaç) ve "λόγος" (bilim) sözcüklerinin birleşmesiyle oluşan sözcük, sözlük anlamıyla ağaç bilimi anlamına gelir. ağaç, ağaççık ve çalı gibi bitkiler ile sarmaşık, üzüm asması gibi sarılıcı bitkileri, yani genel anlamda çok yıllık odunsu bitkileri inceler.

ayrıca bakınız 
 dendrokronoloji

ağaç taslakları
dendroloji
Tamburî Cemil Bey

tambûrî cemil bey (1873, i̇stanbul - 29 temmuz 1916, i̇stanbul), türk tambur, yaylı tambur, klasik kemençe, alto kemençe, viyolonsel ve lavta ustasıdır. çok sayıda bestesi ve taş plak kayıtları vardır. yaylı tamburun mucididir.

hayatı 
1873 yılında i̇stanbul'da doğdu. i̇lk müzik bilgilerini orta okul sıralarında ağabeyi ahmet bey'den almıştır. müzik aleti çalmaya karşı ilgisi on yaşlarında keman ve kanun ile başlayan cemil bey daha sonra başladığı ve ismi ile bütünleşen tanbur sazı ile ustalık derecesine ulaşmıştır. tamburi ali efendi'nin de öğrencilerindendir. hatta ali efendi'nin, tanburi cemil bey’i dinledikten sonra "eline bir daha tanbur almayacağını" söylediği rivayet olunsa da, ona eski tarz tanbur icrasını öğretmiştir. tanburdan başka, klasik kemençe, lavta ve viyolonsel gibi sazları aynı ustalıkla icra ederek başlı başına bir ekol sahibi olmuştur. müzik aleti çalmakta erişilmez bir mertebeye yükselmiş olan cemil bey aynı zamanda çok iyi bir bestekârdır. yaptığı eserlerle türk müziği saz icrasına yepyeni ve modern bir tarz ve değişik bir yorum getirerek icracılığın mükemmelleşmesinde en büyük rolü oynamıştır. özellikle, taş plaklara yapmış olduğu taksim kayıtları makam, üslup ve tavır açısından bir ders niteliği taşımaktadır. 29 temmuz 1916'da i̇stanbul'da ölen cemil bey sözlü eserlerin yanında birçok saz eseri bestelemiştir. taksimlerinin yanında, taş plaklara kaydedilmiş çok sayıda eseri bulunmaktadır. öğrencileri arasında ilk kadın otomobil yarışçısı olan sâmiye cahid morkaya'da bulunur.

mesut cemil'in babası olan tanburi cemil bey'in mezarı mevlanakapı'da, merkezefendi mezarlığındadır.

tanburi cemil bey'in çeçen kızı (hüseyni oyun havası) adlı bestesi yunanistanın midilli adası'nda ta ksyla (τα ξύλα) adı ile bilinmekte olup oyun olarak oynanmaktadır.

bestelediği saz eserleri 

 şedd-i araban peşrevi
 ferahfeza peşrevi
 muhayyer peşrevi
 mahur peşrevi
 hicazkâr peşrevi
 kürdili hicazkâr peşrevi
 isfahan peşrevi
 neva peşrevi
 bestenigâr saz semaisi
 suz-i dilârâ saz semaisi
 ferahfeza saz semaisi
 hüseynî oyun havası (çeçen kızı)
 nihavend sirto
 nikriz sirto

dış bağlantılar 
 https://islamansiklopedisi.org.tr/cemil-bey-tanburi

kaynakça 

1873 doğumlular
i̇stanbul doğumlu müzisyenler
klasik türk müziği bestecileri
türk tamburiler
klasik kemençe icracıları
20. yüzyılda osmanlılar
türk müzik eğitimcileri
1916 yılında ölenler
i̇stanbul'da ölenler
merkezefendi mezarlığı'na defnedilenler
osmanlı bestecileri
Zıvana

zıvana, birbirine geçecek olan iki parçaya biri erkek, diğeri dişi olmak üzere yapılan, dil ve onun gireceği delikten oluşan tertibat. erkeğine zıvana dili, delik kısmına zıvana deliği ve her ikisine zıvanalı geçme denir.

marangozlukta 

bazı oyma aralarını boşaltmak için kullanılan, ucu sivri, ince ve dil gibi testere.

tütün ürünlerinde 
tütün çubuklarının ve sigara ağızlıklarının imamesini geçirmeye yarayan, çubuğun ucunda bırakılmış içi delik boru gibi mil kısmı.

mekanikte 

makaraların dönmesi için ortalarından geçirilen mil.

değirmencilikte 
değirmen taşlarının ortasındaki delikten geçen mil kazık.

denizcilikte 
aynı zamanda bir denizcilik terimi olup, yelkenlilerin direklerinin girdiği oluğa denir. tekne üzerinde dik olarak durması gereken yelken direği veya ağaç, metal gibi malzemelerden yapılmış dikmelerin topuk kısımlarının kare veya yuvarlak şekilde yontulması ile meydana gelen uç kısım. zıvanalar, ıskaçalara (bu yontulmuş parçaların girdiği oyuklar) geçirilmek suretiyle oturtulurlar.

deyim olarak 
"zıvanadan çıkmak": çok sinirlenmek, öfkelenmek, delirmek, aklını oynatmak, çılgın gibi davranmak, denetlenemez duruma gelmek anlamında kullanılan bir deyimdir.

denizcilik terimleri
Alan derinliği

netlik derinliği, odak derinliği veya net alan derinliği (i̇ngilizce: dof, depth of field, almanca schärfentiefe), fotoğrafı çekilen konunun ön ve arka kısmında kaldığı halde göze net gibi görünen alanı anlatan fotoğrafçılık terimidir.''

objektif ya da mercek yardımı ile elde edilen görüntü, aslında sadece tek bir noktada nettir. ancak, bulanıklık tekeri denilen, bir alan içinde kalan nesneler de aslında net olmadıkları halde göze netmiş gibi görünür. bu alana netlik derinliği denir.

bulanıklık tekeri yani netlik derinliği, kullanılan objektifin odak uzaklığına, çekim sırasında kullanılan ışık düzengeci aralığına (diyafram ayarına) ve fotoğrafı çekilen konunun fotoğraf makinesine olan uzaklığına bağlı olarak değişir. başka bir deyişle belli sınırlar içinde ayarlanabilir.

buna göre, objektif içinden geçen ışık artırıldığında (yani diyafram daha fazla açıldığında), uzun odaklı mercek (objektif) kullanıldığında ya da konuya yaklaşıldığında, netlik (odak) derinliği daralır. yani net alan iyice kısalır. bu işlemin tersi yapıldığında ise yani diyafram daraldığında (sayısal olarak 1/32, bazen 32 diye de ifade edilir), net alan derinliği iyice artar. hatta bir noktadan sonra fotoğraf çizilmiş bir resim gibi her yeri net olur. net alan derinliğinde çekilen nesnenin objektife yakınlığı ve objektifin açısı önemlidir. geniş açılı bir lenste f/5,6 gibi bir diyafram değeri ile 2 m'ye netleme yapıldığında sonsuz net alan derinliği içerisindedir.

alan derinliği ölçeği 
alan derinliği ölçeği, bazı fotoğraf makinelerinin objektif takılan kısmında yuvarlak bir halka üzerinde ya da sabit odaklı objektiflerde objektifin netleme yaptığı uzaklık ve seçilen belli bir diyafram değeri için alan derinliğinin ne kadar olduğunu gösteren ölçeklerdir.

yeni üretilen, otomatik netleme yapabilen ve değişken odaklı (zoom) objektifli birçok fotoğraf makinesinde bu ölçek artık kullanılmamaktadır.

geometrik optik
fotoğrafçılık bilimi
fotoğrafçılık teknikleri
Kamera (anlam ayrımı)

kamera (isim) sinema, televizyon, fotoğrafçılık (latince/fransızca: caméra obscura: karanlık oda) 
 fotoğraf makinesi: durağan görüntü kaydetmek (fotoğraf çekmek) için kullanılan aygıt 
 film kamerası: hareket ediyormuş sanısı uyandıran görüntüler kaydetmek için kullanılan aygıt
 webcam: bilgisayar üzerinden görüntü yollamaya yarayan bilgisayar donanımı 
 araç tampon kamerası: park ederken sürücünün göremediği yerleri gösteren gereç
 araç içi kamera: park halindeyken veya seyahat sırasında önde, arkada, ve kabinde olanları kaydeden 
 ip kamera: konutlarda, işyerlerinde ve başka alanları uzaktan gözetim altında tutmaya yarayan aygıt 
 güvenlik kamerası: birçok ip kamera görüntüsünü kaydedip bir süre saklayan düzenek
 örümcek kamera: film veya televizyon kameralarının önceden belirlenmiş yatay veya dikey harekette film çekmelerine yarayan çözüm 
 termal kamera: kızıl ötesi ışınlar sayesinde ısı kaynaklarını, ve soğuğun girdiği yerleri görüntüleyip kaydedebilen aygıt
 gizli kamera: 
 camera lucida: 45 derece açıda yarı geçirgen bir ayna sayesinde resmedilen sahneyi çizileceği kağıt üzerinde imiş gibi görmeye yarayan alet.

ayrıca kamerayla görüntüleyip işlem yapmaya yarayan ama adı kamera olmayan aletler de vardır
 laparoskopi: küçük bir kesikten sokularak karın içi organlarının görüntülenip ameliyat edilmesine yarayan alet
 google glass: kişinin karşısndakini gözlemleyip, tanıyıp, yanı sıra ek bilgi yansıtma ve ses duyurma amaçlı elektronik gözlük projesi
 mobese: trafikteki taşıtların güvenlik amaçlı takibi için sabit ve hareketli kameralar da içeren düzenek 
 güdüm sistemi: otonom seyir yeteneğine sahip güdümlü füze, torpido ve iha gibi araçlar için kameralar ve başka şeyler de içeren düzenek
 karanlıkta görme kolaylığı sağlayan araba gereci veya gece görüş aracı
 oftalmaskop : dışarıdan göz dibini görüntüleyen, retina bölgesinin durumunu belgelemeye yarayan alet.
 yüz tanıma sistemi: yüzlerinin kamera görüntüsünden kişilerin kim olduklarını belirlemeye olanak veren biyometri düzeneği
Kısmet

kısmet, şu anlamlara gelebilir,
 talih, kader, şans.
 bir ünlem.  "şimdiden belli değil, ya olur ya olmaz" anlamında bir seslenme sözü.
 olayların kötü sonuçlarını tevekkülle karşılama durumu.
 tanrı'nın bireylere uygun gördüğü yaşama durumu; nasip.
 evlenme, sevgili bulma şansı. ör: "kendisi şimdiye kadar kapısını çalan bütün kısmetleri tepti."
 kablosuz network trafiğini analiz etmeye yarayan bir program türü.
 duyguları taklit etmeye programlanmış bir robot türü.
 sadun - oda boro çiftinin dünya seyahati yaptığı kısmet isimli teknenin adı.
 bir broadway müzikalinin adı.
 vincente minelli nin yönetmenliğini yaptığı 1955 abd yapımı filmin adı.
 süpermen çizgi romanındaki karakterlerden birinin adı.
 abd'nin kansas eyaletindeki bir şehrin adı.
 finlandiya'da bir çikolatanın adı.
 öykü ve berk gürman'ın albümleri.

film 
 kısmet (film, 1930)
 kısmet (film, 1944)
 kısmet (film, 1955)
 kısmet (film, 1956)
 kısmet (film, 1974), 1974 yapımı bir türk filmi.
 kısmet (film, 2004)

televizyon 
 kısmet (dizi, 2005), 2005 yapımı kanal d'de yayımlanan türk televizyon dizisi.
 kısmet, 2023 yapımı fox'ta yayımlanan türk televizyon dizisi.

tiyatro 
 kismet (tiyatro, 1911)
 kısmet (müzikal tiyatro, 1953)
Carla'nın Şarkısı

carla'nın şarkısı (özgün adı: carls's song),  yönetmenliğini ken loach'ın yaptığı; başrollerini oyanka cabezas (carla) ve robert carlyle'ın (george) paylaştığı 1996 i̇ngiltere yapımı film.

i̇ngiltere'nin glasgow şehrindeki otobüs şoförü george ile nikaragua'lı göçmen carla'nın i̇ngiltere'de başlayan ve nikaragua'da devam eden öyküsü aracılığıyla 1980'lerin nikaragua'sında sandinst iktidarı destekleyen kesimin, abd'li kontgerillalar tarafından desteklenen askeri diktalara karşı verdikleri mücadeleyi anlatır.

film iki bölümden oluşur: birinci bölümde; glasgowlu, başına buyruk otobüs şoförü george, genç bir kadının olan carla'nın otobüse biletsiz binmesine göz yumar. nikaragua göçmeni olan carla, eski bir sandinist gerillasıdır. aralarında bir ilişki başlar. george, carla'nın hikâyesini ögrenir. romantik komedi havasındaki ilk bölümden sonra politik bir öykünün anlatıldığı ikinci bölüm başlar. bu bölümde george, carla'nın dava arkadaşı ve sevgilisi olan antonio'yu bulmak için nikaragua'ya gider.

filmde, nikaragua egemen devletlerin, emperyalizmin bir oyun alanı gibidir. sandinistlerle, kontrgerillalar arasındaki uzun soluklu mücadele bir iç savaş prototipi teşkil eder (örneğin, filmde abd'deki reagan hükûmeti, i̇ran-irak savaşı sırasında ambargo koyduğu i̇ran'a silah satıp, nikaragua kontrgerillarına para gönderir).

film, 1996 yılında venedik film festivali'nde i̇talyan senatosu özel ödülü'ne değer görülmüştür.

kaynakça 

politik filmler
birleşik krallık dramatik filmleri
ken loach'un yönettiği filmler
george fenton'ın müziğini yaptığı filmler
1990'larda i̇ngilizce filmler
1996 çıkışlı dramatik filmler
1990'larda i̇spanyolca filmler
Reflü

reflü, halk arasında mide reflüsü olarak bilinen gastro özofageal reflü hastalığı, mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçmasıdır. kronik faranjit ve tipik boğaz rahatsızlığına neden olabilir. reflü, asitli mide içeriğinin yemek borusuna gelmesi ve uzun süre temas etmesiyle yemek borusunun asitten kendini koruma özelliğinin yok olmasından kaynaklanır. erişkinlerin yaklaşık %20'sinde reflü görülmektedir.

mide içeriği, midenin salgıladığı hidrojen iyonu nedeniyle belirgin derecede asittir. eğer onikiparmak bağırsağından mideye doğru safra geri akımı varsa, mideden yukarı çıkan içerik hem asit hem de safra içerir. alkali özellikli olan safra da mide asidi gibi yemek borusunun tahrişine neden olur. reflü hastalığı, asitli ve/veya safralı mide içeriğinin yemek borusuna gelmesi ve uzun süre temas etmesiyle yemek borusunun kendini asitten ve/veya safralı mide içeriğinden koruyamaması nedeniyle oluşur.

yemek borusunun alt ucunda mide içeriğinin yemek borusuna geçişini engelleyen bir kapak mekanizması vardır. reflü hastalarında en sık görülen özellik bu mekanizmanın gevşekliğidir. bu durum sıklıkla mide fıtığıyla birlikte yaşanır. mide boşalım bozukluğu ya da bozulmuş yemek borusu hareketi bu hastalığı tetikleyen diğer nedenlerdir.

yemek borusunun alt ucunda mide içeriğinin yemek borusuna çıkmasını engelleyen iki mekanizma vardır.

gastroösofagial reflü hastalığının ortaya çıkardığı belirtiler çok geniş bir spektruma yayılır. bu belirtileri genel olarak tipik ve atipik bulgular olarak sınıflandırmak mümkündür. tipik bulguların hemen hepsi mide-bağırsak sistemiyle ilintili iken; atipik bulgular diğer organ sistemleriyle ilintili yakınmalar oluşturur. laringofaringeal reflü olarak adlandırılan ve öncelikle kulak-burun-boğaz uzmanlarınca görülen hasta grubunda çoğu kez atipik bulgular belirgindir ve tipik yakınmalar hiç olmayabilir.

tipik belirtiler

 göğüste göğüs kemiği arkasında yanma
 ağıza acı ekşi sıvı gelmesi 
 geğirme, şişkinlik 
 ağza gıda artıkları gelmesi 
 yutma güçlüğü, yutakta takılma duygusu

atipik belirtiler

 ses kısıklığı
 gıcık öksürüğü
 ağız kokusu 
 çarpıntı, kalbe baskı hissi 
 nefes darlığı, nefes yetmezliği duygusu 
 astım 
 diş çürüğü
 süreğen yutak yangısı (kronik farenjit) - hıçkırık
 süreğen sinüzit

kaynakça

obezite
mide bozuklukları
tıp terimleri
Kaval

kaval, çoban çalgısı olarak bilinen kaval, yörede daha çok şimşir ağacından (nadiren livori, incir ve erik ağacından), altta 1 ve üstte 7 delikli olarak imal edilir. dilli kaval ve dilsiz kaval olarak adlandırılan iki türü vardır. dilli kavalın ucunda ses üretimini sağlayan bir düdük bulunur. dilsiz kaval ise içi boş bir boru olup çalan kişi nefes teknikleriyle istenen sesi çıkarır. çobanların kavalı üflemesindeki bir amaç, otlanan koyun keçi gibi hayvanların sakin kalması ve sürüden ayrılmamasıdır, bu gelenek hâlen günümüzde de uygulanmaktadır.

teknikler 
dilsiz kaval üflenme teknikleri açısından ney'e benzer fakat ayrıldığı önemli farklılıklar vardır. dilsiz kavaldan ses çıkarmak için dudaklar u harfi biçimine getirilir ve çeneye paralel tutulan kaval yüz ekseninden yaklaşık 45 derece sağ ya da sola saptırılarak ses çıkarılmaya çalışılır.

dilli kavalda ses çıkartmak daha kolay olsa da çalmak için horlatma denilen ve alt-üst çene kemiklerinin de kullanıldığı nispeten kolay bir yöntem uygulamak gerekir. yapı olarak oldukça basit olan kaval nefese büyük özgürlük tanıdığı için çok değişik üfleme teknikleri geliştirilebilir.

kavaldan şu şekilde ses elde edilebilir:

1.dudaklar "tu" sözünün söylendigi sekilde büzülür.
2.kavalin agızlık kısmı büzülmüş durumdaki dudakların sağ tarafına 2/3 oranında yerleştirilir, sağ elle kavalın alt kısmı sol ellede üst kısmı tutulmalıdır.
3.nefes (soluk) kavalın ağızlık kısmının içerisine çarptırılacak şekilde fazla abanmadan üflenir.

başlangıçta ses elde etmek için kavalın tüm perdeleri açık birakılmalıdır. perdeler parmak boğumlarıyla kapatılır. kavalda nüanslar değişik şekillerde yapılır. anadolu'da en yaygın şekil kavalın özellikle uzun tonlarda aşağıdan ağız kısmına doğru sallanmasıyla yapılır, ayrıca nefes şiddetini arttırıp azaltmakla, kafayı hafifçe sallamakla ve perde üzerindeki parmağı hafifçe hareket ettirmekle de değişik şekillerde nüans yapılabilinir.

tarihçe 
kavalın kökeni hakkında değişik görüşler varsa da insanoğlunun en eski çalgılarından olduğu bilinmektedir. ortadoğu ve orta asyada değişik formlarına rastlanır.

tahta nefesli çalgılar
türk icatları
azerbaycan halk müziği çalgıları
türk halk müziği çalgıları
Türk Matematik Derneği

türk matematik derneği,  türkiye'de matematikçi cahit arf önclüğünde 1948 yılında kurulmuş, kamu yararına çalışan bir dernektir.

amacı, matematikle ilgili bilim dallarının gelişmesini ve yurt içinde yaygınlaşmasını sağlamak, ekonomik, sosyal ve teknolojik alanlarda matematiğin ve matematikçinin katkısını arttırmak, orta ve yüksek öğretimde matematik eğitiminin çekiciliğini, düzeyini ve etkinliğini yükseltmektir. i̇stanbul üniversitesi ve i̇stanbul teknik üniversitesi'nde görev yapan bir grup akademisyen tarafından kurulan derneğin; ankara şubesi 1999 yılında açılmıştır.

türk matematik derneği, türkiye'yi uluslararası matematik birliği'nde (imu) ve avrupa matematik derneği'nde (ems) temsil etmektedir.

dernek, 2005 yılından beri ulusal matematik sempozyumu'nu düzenlemektedir. lisans ve lisansüstü yaz okulları düzenlemek, 
lise ve üniversite öğrencileri ile matematiğe ilgi duyan kişilere yönelik bir dergi olan matematik dünyası adlı dergiyi çıkarmak, matematik lisans öğrencilerine burs vermek derneğin faaliyetleri arasındadır.

dernek başkanlığında bulunmuş matematikçiler arasında tosun terzioğlu (1989-2008), ali ülger (2008-2010), betül tanbay (2010-2016), attila aşkar (2016-) bulunmaktadır.

kurucular 
 ord.prof.dr. cahit arf (i̇stanbul üniversitesi fen fakültesi); 
 doç.dr. lütfi biran (i̇stanbul üniversitesi fen fakültesi); 
 prof.dr. hamit dilgan (i̇stanbul teknik üniversitesi mimari fakültesi); 
 ord.prof.dr. kerim erim (i̇stanbul üniversitesi fen fakültesi); 
 prof.dr. nüzhet gökdoğan (i̇stanbul üniversitesi fen fakültesi); 
 prof.dr. feyyaz gürsan (i̇stanbul teknik üniversitesi makine fakültesi); 
 prof.dr. mustafa i̇nan (i̇stanbul teknik üniversitesi i̇nşaat fakültesi); 
 prof.dr. ali rıza özbek (i̇stanbul teknik üniversitesi makine fakültesi); 
 prof.dr. ferruh şemin (i̇stanbul üniversitesi fen fakültesi); 
 prof.dr. nazım terzioğlu (i̇stanbul üniversitesi fen fakültesi); 
 ord.prof.dr. salih murat uzdilek (i̇stanbul teknik üniversitesi makine fakültesi); 
 prof.dr. ali yar (i̇stanbul üniversitesi fen fakültesi); 
 prof.dr. fahir yeniçay (i̇stanbul üniversitesi fen fakültesi)

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 
 

matematik derneği
1948'de kurulan dernekler ve vakıflar
matematik toplulukları
Saklambaç (anlam ayrımı)

saklambaç, bir tür çocuk oyunudur. ayrıca şu anlamlara gelebilir,
 saklambaç - hide and seek adlı 2005 yapımı film.
 saklambaç - sibel can, talat bulut ve yıldız kenter’i buluşturan 2005 yapımı atv'de yayımlanan türk televizyon dizisi. 30. bölümü ile sona erdi.
Zayıf etkileşim

zayıf nükleer kuvvet ya da zayıf kuvvet, pek çok parçacığın ve hatta pek çok atom çekirdeğinin kararsız olmasından sorumludur. zayıf kuvvetin etki ettiği parçacık, bozunarak, kendisiyle akraba bir parçacığa dönüşür. bu esnada bir elektron ile bir nötrino çiftini ortaya çıkartır.

enrico fermi, 1930'ların ortasında zayıf kuvvet için genel bir formül buldu. daha sonra teori, george sudarshan, robert marshak, murray gell-mann ve richard feynman tarafından geliştirildi.

 kuvvet her parçacığa evrensel bir şekilde etki eder. şiddeti her parçacık için aynıdır.
atom altı parçacıklardan olan leptonlar arasında zayıf nükleer kuvvet etkileşimleri vardır
 çok kısa menzillidir.
 adından da anlaşılacağı üzere, kuvvet oldukça zayıftır.
 zayıf kuvveti taşıyıcıları w+, w-'dir. bu parçacıklar 1980'lerin başında bulunmuştur. spinleri 1, kütleleri çok büyüktür. ayrıca yüksüz akım taşıyıcısı z0 da zayıf kuvvet taşıyıcılarından biridir.

zayıf kuvvet günümüzde kabul edilen genel gruplandırmalar açısından dört temel etkileşimden biri kabul edilmektedir. zayıf kuvvetin, yüksek etkileşim enerjilerinde elektromanyetik kuvvet ile ortak bir elektrozayıf yapının parçası olduğu kuramı 1980'lerden beri yapılan çeşitli çalışmalar ile ispatlanmıştır.

kaynakça 

nükleer fizik
elektrozayıf teori
Hipilik

hemşin folklorunda karabasan; geceleyin uyumakta olan insanların göğsüne oturarak nefes almalarını engellediğine inanılan görünmez yaratığın adı. ermenice hipilik "karabasan" kelimesinden türkçeye geçmiş ve doğu anadolu bölgesi türkçesinde de kullanılmaktadır.

kaynakça 
özhan öztürk, (2005). karadeniz: ansiklopedik sözlük. 2 cilt. heyamola yayıncılık. i̇stanbul.
isbn 975-6121-00-9.

hemşin kültürü
Beş Hececiler

beş hececiler (hecenin beş şairi, hececiler, hecenin beş ozanı), i. meşrutiyet’ten sonra hece vezniyle ve konuşulan halk diliyle, millî edebiyat akımının görüşleri doğrultusunda şiir yazan beş şairin türk edebiyatındaki genel adıdır.

bu grubu oluşturan beş şair: orhan seyfi orhon, enis behiç koryürek, halit fahri ozansoy, yusuf ziya ortaç ve faruk nafiz çamlıbel'dir.

şiire i. dünya savaşı ve millî mücadele yıllarında başlamış ve aruz vezninde yazdıkları şiirlerle adlarını duyurmuş olan beş hececiler’in türkçe ve hece vezniyle şiir yazmayı benimsemelerinde ziya gökalp’ın etkisi büyüktür. daha çok şiirleriyle tanınmış ancak edebiyatın hemen her türünde eser vermişlerdir. heceyi tiyatro eserlerinde de kullandıkları görülür. millî zevke uygun olarak 11’li heceyi yaygın olarak kullanmışlardır.

ortak bir sanat bildirileri olmayan bu şairlerin sanat ve edebiyat görüşlerinde tam bir uyum yoktur. konuları işleyişlerinde de dağınıklık görülür. kahramanlık, aşk, kadın, hasret, ayrılık, kıskançlık, inanma ihtiyacı, tabiat görüntüleri, hatıralar, ölüm, yalnızlık ve vatan konularına geniş yer vermişlerdir.

hece veznine geçtikten sonra en çok koşma tipinde şiir yazmış; semai, türkü ve mâni tipinde başarılı örnekler vermiş olan beş hececiler, batı edebiyatlarından alınan nazım biçimlerinden çapraz kafiye, sarma kafiye, terza rima, sone, düz kafiye örnekleri verirler. serbest düzenli biçimlerde üçlüler, dörtlüler, beşliler, altılılar, yedililer ve sekizlilerle şiir yazarlar. şiirde kafiyeyi gerekli görürler. kafiyenin zorla aranmamasını ve tabii bir şekilde doğmasını isterler. yarım kafiyenin yerine tam, tunç ve zengin kafiyeyi kullanırlar. bir ahenk unsuru olarak redife de geniş yer verirler.

sade türkçenin kullanılması ve yaygınlaşması üzerinde ısrarla dururlar. konuşulan dili edebiyata yerleştirerek türk edebiyatına katkıda bulunmuşlardır.

türk şiirinin serbest vezne yönelmeye başlaması ile etkileri azalmıştır.

kaynakça 

şiir
beş hececiler
cumhuriyet dönemi edebiyat akımları
Sadiye Hanım

sadiye hanım, türk siyasetçi.

1930 yılında, bugün artvin ili yusufeli ilçesine bağlı kılıçkaya (eski adıyla ersis) beldesinde belediye başkanı seçildi ve iki yıl bu görevi yürüttü.

1950 yılında mersin'de belediye başkanı seçilen ve kendisinden sıklıkla "türkiye'nin ilk kadın belediye başkanı" olarak bahsedilen müfide i̇lhan 
türkiye'nin "ilk kadın il belediye başkanı"dır; ondan çok daha önce kılıçkaya beldesinde belediye başkanlığı yapan sadiye hanım türkiye'deki "ilk kadın belde belediye başkanı"dır.

yaşamı 
doğum ve ölüm tarihi bilinmeyen sadiye hanım, i̇stanbul'da yetişti. babası, çıldır kaymakamı iken ermeniler tarafından şehit edilen ersisli arslan bey'dir.  sadiye hanım, ardahanlı malül gazi binbaşı atabey ile evlendi. bu evlilikten oğlu ali babür ata ardahan dünyaya geldi.

1930 yılında çıkarılan belediye yasası ile kadınlara da belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı tanınması ile sadiye hanım aynı yıl belediye seçimlerine aday oldu, kılıçkaya kasabasında belediye başkanı seçildi ve iki yıl görev yaptı.

kaynakça 

türk kadın siyasetçiler
kılıçkaya belediye başkanları
Uluslararası Arhavi Kültür ve Sanat Festivali

arhavi kültür ve sanat festivali, ilk kez 1973 yılında dönemin arhavi kaymakamı erol ertuğrul tarafından gündeme getirildi. belediye başkanı kazım kurtoğlu’nun katkıları ile i̇lçe turizm yasası gereği kurulan komite ile 1-3 temmuz 1973 tarihleri arasında, ağırlığı müzik, folklor, spor ve sanatsal etkinliklerin düzenlendiği organizasyon oldu.

kaymakamlık, halk eğitim müdürlüğü, milli eğitim müdürlüğü çalışanları, ticaret ve sanayi odası ile arhavili gençlerin katılımı ile oluşan komitenin düzenlediği festival, doğu karadeniz yöresinin ilk organize şenliğidir. önceki yıllarda kabotaj bayramını da içine alan festival, sonraki yıllarda yörenin en etkin geleneksel sporu olan atmacacılığı da bünyesine katmak isteyen komitenin aldığı karar gereği atmaca mevsiminin başlangıcı olan eylül ayına alındı ve adı da "altın atmaca kültür ve sanat festivali" olarak değiştirildi. sonraları türkiye’nin doğal yaban hayvanları koruma kararı gereği bern sözleşmesini imzalaması ile atmacacılık yasaklandı. bu yasak festivali etkiledi ve altın atmaca adının kaldırılarak ilk adı olan "arhavi kültür ve sanat festivali"'ne dönüştü.

12 eylül 1980 sonrası 3 yıl kesintiye uğrayan festival, 1985 yılında yeniden düzenlenmeye başladı. i̇lk günkü heyecan ve şevkle düzenlenen festival, 1991 yılında dönemin belediye başkanı mehmet çorbacı tarafından davet edilen 17 yabancı ülkenin sanat elçileri ile birlikte organize edildi ve dünyaya barış ve kardeşlik mesajı verildi.

arhavi kültür ve sanat festivali, festival boyunca yöreye canlılık kazandırarak yörenin ticari ve turizm potansiyelini artırdığı gibi yapılan sportif etkinliklerle birçok sporcuyu türkiye’ye tanıttı. boks ve atletizmde birçok birincilikler alan bu sporcular, bu etkinlikler ile adını duyurdu. müzik yarışmaları da yine çok sayıda sanatçının türkiye çapında tanınmasında önemli rol oynadı. ünlü ses sanatçılarından cengiz kurtoğlu ve zihni cihan bunlardandır. arhavi kültür ve sanat festivali, diğer ilçelere de örnek oldu ve çeşitli özellikleri ile ilkleri gerçekleştirdi.

40. uluslararası arhavi kültür ve sanat festivali 
gündüz etkinliklerinde hamsili ekmek ve laz böreği yapma yarışması, fındık ayıklama yarışması, çay toplama yarışması, aykırı hızarla odun kesme yarışması, dibekle mısır ayıklama yarışması, dik hızarla tahta biçme yarışması gibi yöresel yarışmalar ve birçok sportif yarışma yapıldı.

gece etkinliklerinde ise grup albatros, grup oropa, turan ustabaş, tolga kurdoğlu, grup anjiyo, shurumshine, karmate, selçuk balcı gibi yöresel ve özgün, cengiz kurtoğlu ve kubat gibi ulusal sanatçılar yer aldı.

artvin ilinde kültür
türkiye'deki kültür festivalleri
uluslararası festivaller
arhavi
türkiye'deki sanat festivalleri
Ferhat Livaneli

i̇zzet ferhat livanelioğlu (d. 2 ağustos 1954, amasya), türk müzisyen.

ailesinin kökeni artvin'in yusufeli ilçesine bağlı heveg-i livane (bıçakçılar) köyüne dayanır. zülfü livaneli'nin kardeşidir. ankarada lise eğtiminden sonra odtü'de  i̇şletme okudu. sonra i̇sveç'e taşınarak müzik alanında eğitim aldı. birkagarden yüksek müzik okulunu bitirdi. klasik gitar, koro şefliği, kontrpuan armoni ve konularında eğitim aldı. başta zülfü livaneli olmak üzere, mikis teodorakis, maria farandouri ve birçok sanatçının albümüne aranjör ve yönetmen olarak katılan sanatçı, 1993-2011 yılları arasında i̇stanbul devlet modern folk müzik topluluğunda  genel sanat yönetmeni olarak görev yapmış, aynı toplulukta 2011 yılından sonra sanatçı olarak göreve devam etti. evlidir  ve 2 çocuğu bulunmaktadır. dizi, film ve oyun müzikleri bestelemektedir. mesam ve müyorbir üyesidir.

albümleri 
 kökler ve dallar (1986)
 lalezar (1998)
 çiğdemler (2000)
 reng-i ahenk (2012)
 enstrumental dizi 1 (2018)
 enstrumental dizi 2 (2018)
 enstrumental dizi 3 (2018)

yönetmenliğini yaptığı albümler 

 zülfü livaneli – maria faranduri livaneli söylüyor (1982)
 zülfü livaneli – i̇nce memed türküsü (1982)
 zülfü livaneli – ada (1984)
 zülfü livaneli – güneş topla (1986)
 zülfü livaneli – zor yıllar (1987)
 zülfü livaneli – neylersin (1993)
 arif sağ – umut (1994)
 rıfat turhan – ağaç gizli büyüdü (1995) (aranjör)
 zülfü livaneli – yangın yeri (1995)
 zülfü livaneli – janus (1996)
 şükriye tutkun – sevin gayrı (1996)
 zülfü livaneli – nefesim nefesine (1998)
 şükriye tutkun – çiğdem der ki (1998)
 ali nafile – sesimi dinle (1998)
 arzu – ceylanım (1999)
 beyhan aksoy – su gibi (2000)
 sevinç eratalay – gülüm (2000)
 arzu – ayrılık (2002)
 zülfü livaneli – hayata dair (2005)
 arzu – sus (2005)
 zülfü livaneli – mutluluk film müziği (2007)
 arzu – ne fayda (2008)
 zülfü livaneli – film müzikleri (2010)
 zülfü livaneli – veda film müziği (2010)
 serhat raşa - dönmelisin
 ali nafile - sensizim

film oyun ve dizi müzikleri 

 dokumacılar (oyun)
 arafatta bir çocuk (sinema filmi) (ekip)
 yılanı öldürseler (sinema filmi) (ekip)
 yol(sinema filmi) (ekip)
 gülibik (sinema filmi)
 kızılırmak karakoyun (sinema filmi)
 gurbet kuşları (tv dizisi)
 mutluluk (sinema filmi) (ekip)
 vicdan (sinema filmi) (ekip)
 veda (tv dizisi)
 merhamet(tv dizisi)
 leylanın evi (ekip)
 duvar (oyun)

ödülleri 
 şükriye tutkun sevin gayrı albümü ile  altın plak ödülü 1998-emi
 merhamet dizisi 2013 en iyi dizi müziği ödülü -altın kelebek

kaynakça

1954 doğumlular
amasya doğumlular
türk koro şefleri
türk gitaristler
türk film müziği bestecileri
yaşayan insanlar
Andrew S. Tanenbaum

dr. andrew stuart "andy" tanenbaum (d. 1944) işletim sistemleri ve bilgisayar ağları üzerine yazdığı kitaplarla ünlü bilgisayar profesörüdür.

geliştirdiği ack (compiler kit) ve minix, amoeba işletim sistemleri ile pek çok makalesi bulunmaktadır. i̇lgi alanları: bilgisayar ağları, işletim sistemleri, dağıtık sistemler. halen vrije universite'si /amsterdam'da çalışmalarına devam etmektedir.

kitapları 
 modern operating systems, isbn 0-13-031358-0
 operating systems: design & implementation, isbn 0-13-638677-6
 computer networks, isbn 0-13-066102-3
 structured computer organization, isbn 0-13-148521-0
 distributed systems: principles and paradigms, isbn 0-13-088893-1

dış bağlantılar 
 andrew s. tanenbaum kişisel web sayfası

1944 doğumlular
new york doğumlular
amerikalı liberteryenler
association for computing machinery fellow'ları
massachusetts teknoloji enstitüsünde öğrenim görenler
amerikalı bilgisayar bilimcileri
yaşayan insanlar
amerikalı siyasi yazarlar
amerikalı teknoloji yazarları
hollandalı bilgisayar bilimcileri
ieee fellow üyeleri
özgür yazılım geliştiricileri
kaliforniya üniversitesi, berkeley'de öğrenim görenler
çekirdek programcıları
vu university amsterdam öğretim üyeleri
Oğuz Aral

oğuz aral (12 ağustos 1936, i̇stanbul - 26 temmuz 2004, muğla), türk karikatürist. gırgır dergisinin kurucusudur.

oğuz aral, i̇stanbul silivri'de 1936 yılında doğmuştur. davutpaşa lisesi'nin ardından girdiği i̇stanbul devlet güzel sanatlar akademisi 'nin üçüncü sınıfından ayrılmıştır. 1950'den sonra çeşitli dergi ve gazetelerde karikatür çizmeye başlamıştır.

anadolu'nun çeşitli yerlerinde pandomim gösterileri sergileyen aral, koca yusuf (1966), direkler arası (1967), bu şehri i̇stanbul (1968), ağustos böceği ile karınca (1971) adında çizgi filmleriyle de türk çizgi film sektöründe önemli bir yere sahiptir.

gırgır mizah dergisinin kurucusu ve yöneticisi olan aral, gırgır dergisinin tirajını 500 bin adedin üzerine çıkararak, dünyanın üçüncü büyük güldürü dergisi durumuna getirmiştir. gırgır dergisinin kasım 1989'da simavi ailesi tarafından ertuğrul akbay'a satılmasından sonra aral, avni dergisini çıkarmaya başladı.

avanak avni tiplemesinin yaratıcısı olan oğuz aral, hayk mammer, köstebek hüsnü, utanmaz adam ve vites mahmut gibi tiplemeleriyle de tanınıyordu.

güncel, halkın anlayabileceği, basite indirgenmiş bir karikatür anlayışına önem veren aral, kendi mizahi görüşünde ve doğrultusunda birçok karikatürcü yetiştirmiştir.

karikatürleri ve 'huysuz i̇htiyar' başlığı altında yazıları ölümüne kadar hürriyet gazetesinde yayınlanan aral'ın, tiyatro, müzik ve sinema konularında da çalışmaları bulunmaktadır.

26 temmuz 2004'te muğla'nın bodrum ilçesinde kalp krizi sonucu öldü. ölümünün 1. yıl dönümünde anısına (26 temmuz 2005) başta oğuz aral'ın karikatür sanatında öğrencisi bahadır baruter'in katkılarıyla i̇stanbul cihangir parkına heykeli dikildi. heykel 2007 yılında benzin dökülüp ateşe verilmiş olmasına rağmen tekrar onarıldı. ancak şubat 2008'de gerçekleştirilen ikinci saldırı sonucu heykel parçalara ayrılmıştır. heykelin yapımcısı bahadır baruter ancak parkın güvenliğinin sağlanması halinde parçalanan heykelin yerine yenisinin yapılmasının planlanabileceğini söylemiştir.

oğuz aral, karikatürist tekin aral'ın ağabeyidir. i̇ki evlilik yapmıştır: sevil aral ve tolga tiğin.

tiyatro oyunları 
 1981: bir garip orhan veli
 1994: keşanlı ali destanı
 2001: huysuz i̇htiyar

filmografisi 
 1962: i̇nsan doğarken ağlar (yönetmen: baki çallıoğlu)
 1962: hodri meydan (yönetmen: aydın arakon)
 1964: karanlıkta uyananlar (yönetmen: ertem göreç)

senaryosunu yazdığı proje 
 1968: kader böyle i̇stedi (lütfi akad ve safa önal ile birlikte) (yönetmen: lütfi akad)

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 
 
 
 tsa'de oğuz aral 

1936 doğumlular
silivri doğumlular
davutpaşa anadolu lisesinde öğrenim görenler
2004 yılında ölenler
türk karikatüristler
türk çizgi romancılar
türk pandomim oyuncuları
türkiye'de kalp krizinden ölenler
zincirlikuyu mezarlığı'na defnedilenler
resim aranan kişiler
muğla'da ölenler
Opteron

opteron, amd firmasının k8 kod adı çalışmalarını başlattığı x86-64 mimarisine sahip ilk sunucu hedefli işlemcisidir. i̇şlemci, amd'nin daha önceleri iddialı olmadığı giriş ve orta seviyeli sunucu piyasasında söz sahibi olmasını sağladı. intel x86-64'ün engellenemeyen yükselişine seyirci kalamadı ve aynı mimariye sahip işlemcilerini emt-64 eki ile piyasaya sürdü.

opteron ailesi işlemcilerin ortak özellikleri:
 işlemci çekirdeği içine gömülü bellek denetleyici
 1,4 ghz'den 2,6 ghz'ye kadar saat frekansı
 işlemci başına 3 adet ht (hypertransport) veriyolu bağlantısı 
 128k l1, 1024k l2 cep bellek
 4-8 işlemcili sistemlere kadar çok işlemcili sistemler için destek, numa mimarisine uygun
 genel olarak güç tüketimi ve işlem gücü açısından intel xeon işlemcileri ile eşdeğer veya daha iyi performans gösterirler.
 32 bitlik uygulamaları da çalıştırabilme.

mikroişlemciler
advanced micro devices
advanced micro devices x86 mikroişlemciler
Smells Like Teen Spirit

"smells like teen spirit", (türkçe: gençlik ruhu gibi kokuyor) grunge rock grubu nirvana'nın ikinci stüdyo albümü nevermind'den çıkan açılış şarkısı ve ilk teklidir. kurt cobain, krist novoselic ve dave grohl yazılmış ve yapımcılığı butch vig tarafından üstlenilmiştir.

"smells like teen spirit"in başarısı ilk önce nevermind albümünü billboard 200'de 1991 sonlarında zirveye sürüklemiş ve 11 ocak 1992'de albüm zirveye yerleşmiştir. şarkı abd'nın çoğunlukla alternatif şarkıları içerdiği mainstream rock listesinde de zirvede yer almıştır.

şarkı hakkında 

şarkı abd billboard hot 100 listesinde 6 numarada yer almıştır. parça adını cobain'in tobi vail adlı eski sevgilisinin kullandığı teen spirit adlı deodoranttan esinlenerek almıştır. şarkı rolling stone dergisinin oluşturduğu tüm zamanların en iyi 500 şarkısı listesinde 9 numarada yer almıştır. aynı zamanda vh1 kanalının yaptığı 90'ların en iyi 100 şarkısı listesinde 1 numaraya yerleştirilmiştir.

video klibi 
klip bir jimnastik salonunda grubun anarşist ponponkızlar eşliğinde sıkılmış öğrencilere çalmasıyla başlar. klip samuel bayer tarafından, cobain'in izlediği over the edge adındaki filmin etkisiyle çekilmiştir. cobain, bayer'ın yaptığı klibin bitiş sahnesinden memnun olmadığı için kendisi uğraşıp başka bir son hazırlamıştır. tipik cobain hareketi olarak, kendisinin solo sırasında gitarıyla oynarkenki pozlarını eklemiş ve ayrıca bazı karakterleri de klipten çıkarmıştır.
klip 1992 mtv video müzik ödülleri'nde 'en iyi çıkış yapan artist', 'en i̇yi alternatif grup' ödüllerini almıştır. ayrıca weird al yankovic tarafından grubun izniyle smells like nirvana adında gülünç bir kopyası hazırlanmıştır.

şarkının videosunda ayrıca fear factory solisti burton c. bell, lise öğrencilerinden biri olarak yer almıştır.

rock şarkıları
1991 şarkıları
nirvana şarkıları
1990'larda i̇ngilizce şarkılar
1990 şarkıları
1990'larda ihtira
1991 single'ları
yeni zelanda'da liste başı olmuş şarkılar
i̇spanya'da liste başı olmuş şarkılar
New Mexico Üniversitesi

new mexico üniversitesi (i̇ngilizce: university of new mexico) ya da kısaltılmış adıyla unm, abd'nin new mexico eyaletinin en büyük şehri olan albuquerque'deki en büyük üniversitedir. merkez yerleşkesinde 27.000 civarında öğrencisi vardır.

tarihçe, yerleşim, mimari 
üniversite 1889 yılında, new mexico henüz abd'nin bir parçası olmamışken kurulmuştur. "route 66" olarak bilinen ve albuquerque şehrini de doğu-batı doğrultusunda kesen tarihi yolun üzerine kurulmuştur. yaklaşık 2.5 km² lik bir merkez kampüse sahiptir. mimarisi, çevresindeki yerli köylerinin mimari biçimi olan "pueblo" mimarisini yansıtır.

spor faaliyetleri 
üniversitenin sporun hemen her branşında takımı bulunmaktadır ve spor teması "lobos"tur (new mexico'ya özgü bir kurt türü). 2005-2006 sezonunda, unm futbol takımı amerikan kolej ligi olan ncaa'de final oynamıştır. kayak takımı aynı sene şampiyon olmuştur. unm'in basketbol arenası olan "the pit", 2006'da sports illustrated tarafından abd'de, profesyonel arenalar da dahil, tüm spor arenaları içinde en ateşli ilk 15 arena arasında gösterilmiştir ve 18,500 olan kapasitesi genelde doluya yakın sezonlar geçirir.

üniversitenin, route 66'nın hemen yanı başında 200mx150m'lik johnson field olarak bilinen halka açık bir yeşil sahası vardır.

üniversitedeki türk öğrenci dernekleri 
new mexico üniversitesi türk öğrenci birliği 2002 yılından beri aktif faaliyet göstermektedir.

dış bağlantılar 
 new mexico üniversitesi

 
new mexico'daki üniversiteler
amerika birleşik devletleri'ndeki devlet üniversiteleri
1889'da kurulan üniversiteler
Telekomünikasyon mühendisliği

telekomünikasyon ya da haberleşme mühendisliği, her türlü haberleşme sisteminin tasarım, üretim ve geliştirilmesi üzerine çalışan mühendislik dalıdır.

temelde telekomünikasyon, işaret işleme ve elektromanyetik uygulamalarıyla ilgili bir mühendislik disiplinidir. gsm, 3g, lte gibi haberleşme teknolojileriyle ilgilenen haberleşme mühendisleri telekomünikasyon sektöründe çalışmalarına devam etmektedirler. i̇şaret işleme ise daha çok matematikle ilgili bir konu olup, elektriksel işaretlerin yorumlanıp belirli algoritmalarla işlevsel hale getirilmesiyle ilgili bir alt disiplindir. elektromanyetik alanı ise antenler ve tıp elektroniğiyle ilgili daha çok matematik ve fizikle ilgili bir bilim alanıdır.

ayrıca bakınız 
 elektronik mühendisliği

kaynakça
Katı hâl fiziği

katı hâl fiziği, yoğun madde fiziğinin geniş bir dalı olup şekli değiştirilemez maddelerle veya katılarla ilgilenir. katı hâl fiziği teorisinin ve araştırmalarının en önemli konuları kristallerdir. çünkü bir kristalin atomları genellikle düzenli (periyodik) dizildiğinde matematiksel modeli daha kolay çıkartılabilir. bu düzenli yapıya da kristalin karakteristiği denir. katı hâl fiziğinde genellikle kristallerin incelenmesinin diğer bir nedeni de elektrik, magnetik, optik ve mekanik özelliklerinin çeşitli mühendislik alanları için önemli olmasıdır.

pek çok katı hâl fiziğini teorisinin ana çatısı rölativistik olmayan kuantum mekaniğinin schrödinger dalga denklemidir. periyodik bir potansiyeldeki elektronların dalga fonksiyonunu karakterize eden bloch teorisi, pek çok analiz için önemli bir başlangıç noktasıdır. bloch teorisi sadece periyodik potansiyellere uygulanabildiğinden sadece yaklaşık sonuçlar verir.

ayrıca bakınız 
 amorf katı
 elektronik hareket
 elektronik yapı
 kristal yapı
 mekanik özellikler
 optik özellikler

notlar 

 
nanoteknoloji katıhal fiziğinin inceleme alanlarındandır.
Richter ölçeği

richter ölçeği ya da yerel magnitüd ölçeği, sismolojide kullanılan, dünya genelinde meydana gelen depremlerin aletsel büyüklüklerini ve sarsıntı oranını (magnitüd, i̇ngilizce: magnitude) belirleyen ve sınıflara ayıran uluslararası ölçüm birimidir. günümüzde, özellikle büyük ölçekli depremlerde, moment magnitüd ölçeği, richter'in (rihter) yerini almıştır.

tarihçe 

bu ölçek, 1935 senesinde charles francis richter ve beno gutenberg tarafından kaliforniya teknik enstitüsünde (california institute of technology) tasarlanıp ilk olarak ml-ölçeği (yerel magnitüd i̇ngilizce: magnitude local) olarak isimlendirilmiştir.

amerikan sismoloji derneği bülteninde (bulletin of the seismological society of america) "bir aletsel deprem büyüklük ve sarsıntı oranı ölçeği" isimli (an instrumental earthquake magnitude scale) bilimsel yayında, charles francis richter'in ilk defa k. wadati'nin 1931'de yayımladığı, "bir aletsel deprem ölçeği" fikrini kaliforniya'da meydana gelen depremlerde uyguladığı belirtilmiştir.

açıklaması 
deprem büyüklük ölçeği teorik olarak yukarıya doğru sınırsız olsa da, bilim insanlarına göre, bir jeolojik levhanın jeolojik enerji potansiyelinin 9,5 büyüklüğünü geçemeyeceği düşünülür. açıklama olarak şu nokta öne sürülür: her jeolojik levhada, zaman geçtikçe farklı derecelerde ve zamanlarda tektonik hareket ile jeolojik enerji potansiyeli artmaktadır. bu artış, levhalar rahat ve serbest şekilde hareket edemediklerinden, itici, çekici vb. kuvvetlerin levhalarda jeolojik enerji olarak saklanmasından, bir başka deyişle, potansiyel enerji birikmesinden doğar. deprem, jeolojik potansiyel enerjinin levhalarda daha fazla saklanamaması sonucu oluşur; böylece, levhanın en zayıf noktasından ani hareketle jeolojik enerji potansiyeli doğal yoldan azalır. buna göre, dünyadaki mevcut jeolojik levhaların hiçbiri 9,5 üzeri büyüklükte deprem oluşturacak jeolojik enerji potansiyeline sahip değildir.

depremin enerji potansiyelinin hesaplanması 
enerji ve magnitüd arasındaki logaritmik bağlantı, aşağıdaki formül gereğince tahminen elde edilebilir:

m = magnitüd ve w = eşdeğer tnt ton bazında enerji

richter ölçeği ile ölçülen en büyük depremlerden bazıları 
 1960 şili depreminin büyüklüğü ilk dönemde sadece 8,6 ml  daha sonra ise (us geological surveys dahil) çeşitli araştırmalar sonucu 9,5  mw olarak tespit edilmiştir.
 27 mart 1964 prince william sound, alaska depremi 9,2 ml büyüklüğündedir.
 24 aralık 2004 sumatra depreminin büyüklüğü 9,5  ml büyüklüğündedir.
 11 mart 2011 japonya depremi 9,0 ml büyüklüğündedir.

ayrıca bakınız 
 moment magnitüd ölçeği

kaynakça 

deprem ölçekleri
jeofizik
kaliforniya teknoloji enstitüsü
amerika birleşik devletleri icatları
alman icatları
1935'te bilim
1935 tanıtımları
Amoeba işletim sistemi

amoeba andrew s. tanenbaum ve diğerleri tarafından vrije universiteit amsterdam'da geliştirilen bir dağıtık işletim sistemi'dir. amoeba projesinin amacı, tüm bir bilgisayar ağının kullanıcıya bir tek makine olarak görünmesini sağlayan bir zaman paylaşımı sistemi oluşturmaktı. vrije universiteit'teki geliştirme durduruldu: en son sürümün (5.3) kaynak kodu en son 30 temmuz 1996'da değiştirildi.

python programlama dili ilk olarak bu platform için geliştirilmiştir.

genel bakış
amoeba projesinin amacı, bilgisayar ağları için, ağı kullanıcıya tek bir makineymiş gibi sunacak bir işletim sistemi oluşturmaktı. bir amoeba ağı, bir işlemci "havuzuna" bağlı bir dizi iş istasyonu'ndan oluşur ve bir terminalden bir program çalıştırmak, işletim sisteminin yük dengeleme sağladığı mevcut işlemcilerden herhangi birinde çalışmasına neden olur. çağdaş sprite'ın aksine, amoeba süreç geçişi'ni desteklemez.

i̇ş istasyonları tipik olarak yalnızca ağa bağlı terminaller olarak işlev görür. i̇ş istasyonları ve işlemcilerin yanı sıra, ek makineler dosyalar, dizin hizmetleri, tcp/ip iletişimleri vb. için sunucu olarak çalışır.

amoeba mikro çekirdek tabanlı bir işletim sistemidir. bu sistem multithreaded programlar ve iş parçacıkları arasında, potansiyel olarak ağ üzerinden iletişim için bir uzaktan yordam çağrısı (rpc-remote procedure call) mekanizması sunar; çekirdek iş parçacıkları bile iletişim için bu rpc mekanizmasını kullanır. her iş parçacığına, iletişim için benzersiz, ağ çapında "adres" olarak hizmet veren "bağlantı noktası" adı verilen 48 bitlik bir sayı atanır.

amoeba'nın kullanıcı arayüzü ve api'ler unix'ten sonra modellenmiş ve posix standardına uyum kısmen uygulanmıştır; unix öykünme kodunun bir kısmı tanenbaum'un diğer işletim sistemi minix'ten taşınan yardımcı programlardan oluşmaktadır. i̇lk sürümler, amoeba yazarlarının "daha hızlı ... bizim görüşümüze göre, daha temiz ... daha küçük ve anlaşılması çok daha kolay" olarak gördükleri bir "homebrew" pencere sistemi kullandı, ancak sürüm 4.0 x pencere sistemi kullanıyor (ve x terminal'lere terminal olarak izin veriyor).
sistem ağ protokolü olarak flip kullanır.

ayrıca bakınız
 dağıtık hesaplama
 çoklu çekirdek
 bell laboratuvarlarından plan 9
 minix

kaynakça

dış bağlantılar
 
 
 

mikro çekirdek tabanlı işletim sistemleri
dağıtık bilgisayar mimarisi
dağıtık işletim sistemleri
mikro çekirdekler
Bağlayıcı

bağlayıcı; boya içindeki reçinelere verilen addır.

boya filminin fiziksel dayanımını sağlar ve bu dayanım sayesinde yapışma, çizilme, darbe direnci, kimyasal maddelere karşı dayanım, korozyon direnci gibi birçok özellikleri bu sayede oluşur. başlıca bağlayıcı diğer adıyla reçine tipleri akrilik, epoksi, alkid, melamin, poliüretanlardır. boyanın adlandırılmasında genellikle reçine tipi esas alınır ve bu onu tarifleyici bir göstergedir.

tekstil üretim teknikleri