Lecce

lecce (salentino lehçesi: lècce, antik grekçe: luppìu, latince: lupiae), güney i̇talya'nın puglia bölgesi'nde ve kendi ismini taşıyan lecce ilinin merkezi olan bir şehir ve bir komün. lecce, barok stili mimari eserler açısından oldukça zengindir. barok tarzı mimarinin altın çağında yapılan, günümüzde iz bırakan yapı örneklerini lecce'de görmek mümkündür. salento güzel sanatlar ve folklor müzesi heykel ve roma dönemi kalıntıların sergilendiği bölgesel müzeye lecce ev sahipliği yapar.

tarihçe 

tarihsel mitolojiye göre lecce şehri truva savaşı döneminde "mesapii" adlı bir i̇talyan kavimi tarafından yerleşilen sybar isimli bir şehirdi. sonra ;i̇apyges adlı diğer bir i̇talyan kavminin eline geçti, mo 3. yüzyılda antik roma cumhuriyeti eline geçti ve şehre romalılar tarafından lupiae ismi verildi.

ms 2. yüzyılda imparator hadrianus döneminde şehir eski mevkinin 3 km kuzeybatısına nakledildi ve ismi "lecea" veya "litium" oldu. bu yeni şehir günümüzde "san cataldo" adlı sahil semti olan "hadrianus limanı"'nan duvarlı yolla bağlı idi. şehirde bir "roma tiyatrosu" ve "roma anfitiyatrosu" bulunmaktaydı. roma i̇mparatorluğu hristiyan olduktan sonra şehrin ilk hristiyan piskoposu "sant'oronzo" olduğu kabul edilmektedir ve bu kişi şehrin patron evliyasıdır.

batı roma i̇mparatorluğu çöktükten sonra ms 6. yüzyılda şehir ostrogot kralı totila tarafından ele geçirilip talan edildi. 549'da şehir bizanslılar eline geçti. bundan sonra şehir beş yüzyıl genellikle doğu roma i̇mparatorluğu idaresi altına kaldı. bu dönemde kısa zamanlar için araplar, lombardlar ve i̇slavlar tarafından hücuma uğradı ve ele geçirildi.

11. yüzyılda şehir normanlar eline geçti. normanlar idaresinde lecce önemli bir liman oldu ve "lecce kontluğu" 1053-1463 döneminde sicilya krallığı idaresi altında bulunan en büyük ve en önemli bir şehir haline geldi.

1463'ten sonra lecce doğrudan doğruya napoli kral idaresine "lecce otranto kutsal krallık i̇l merkezi olarak bağlandı. şehir bu dönemde akdeniz bölgesini en zengin limanlarından biri oldu floransalı, venedikli, cenevizli ve osmanlılara bağlı arnavut ve rum tüccarlar için bir ticaret merkezi ve bir kültürel merkez oldu. bu ekonomik ve politik durumunu lecce sonra gelen  hohenstaufen ve anjou hanedanları altında da korudu.

15. ve 16. yüzyılda lecce güney i̇talya'nın en önemli şehri idi. 1489'da otranto'nun osmanlılarca ele geçirilmesinden sonra, 16. yüzyılda puglia kıyılarını korumak için şarlken tarafından yapılan bir sıra savunma kaleleri arasında yapılmış olan "lecce kalesi" çok önemliydi.

1656'da lecce büyük bir veba salgına uğradı ve şehirde binlerce kişi hayatını kaybetti. 17. yüzyıl şehirde yapılan barok mimarı stili dinsel, kamusal ve özel yapılar şehrin bu tip zengin süslü yapılarla bezenmesine neden oldu.

1734'te napoli krallığı avusturyalılar hanedanına geçtiğinde şehirde i̇spanyol asilleri önem kazandı. 19. yüzyılda şehir yeniden imar edildi ve şehir kültürel bakımdan çok hareketli oldu. fakat napolyon ve sonraki fransızlara dayalı hükûmetlerince dinsel düzenlerin ortadan kaldırılıp manastır ve kiliselerin kapatılması şehrin kültürel hayatına büyük aksi tesirler yaptı. 19. yüzyılda şehrin mimarisine neo-fas oriyental mimarı ve neoklasik mimarı önemli katkı yaptı.

ii. dünya savaşı başlarında lecce büyük bir i̇talyan uçak üssü idi ve akdeniz ve ege denizi üzerinde i̇talyan uçakları için üs oldu. 1943'te i̇talya'nın müttefiklere teslim olup i̇talya güneyi amerikalılar eline geçince lecce hava üssü amerikan ordu hava gücü'nün 99. ağır bombardıman grubu için b-24 uzun-menzilli bombardıman uçakları üssü olarak kullanıldı,

 coğrafi konum 

lecce şehri genellikle düzlük bir arazi olan "salento ovası"nın orta-kuzeyinde bulunur. selanto ovası çok geniş bir düzlüktür ve kuzeyinde "mürge platosu" ve güneyinde "salento serre" platosu bulunur. şehrin bulunduğu bölgedeki arazinin alt tabakaları kildir. ovanın yüzeyde akarsular bulunmamaktadır. fakat yüzeyin bir kısmı "karst" karakterinde bulunmakta ve yüzeyde "vore" ve "copevento" adları verilen yağmur sularının yeraltı akarsularına katıldıkları çukurlar bulunup yeraltı karst nehirleri vardır. bu ova yüzeyinde bataklıkların oluşmasını önlemek için de suların karst çukurlarına iletilmesini sağlayan şu kanalları kazılmıştır.

lecco komünü 238 km² olup tarihsel olarak esas şehir deniz kıyısından uzaktadır. ama lecce komünün adriyatik denizi ile 20 km uzunlukta kıyısı bulunmakta bu komüne bağlı olan frigole, torre chianca, torre rinalda, san cataldo vb adli semtler ve köyler deniz kıyısındadır.

lecce, salento ovasının bir parçası olarak, mutedil kışları ve sıcak ve nemli yazları bulunan bir akdeniz iklimine sahiptir. en soğuk ay olan ocak ısı ortalaması 9 °c ve en sıcak olan ağustos ısı ortalaması 24,7 °c olur. lecce'de en yağışlı dönemler sonbahar ve kış olup şehir yıllık ortalama yaklaşık 626 mm yağış alir; ilkbahar ve yaz mevsimlerinde uzun dönemler hemen hemen hiç yağışsız geçer.

nüfus gelişimi 

lecce şehrinin nüfusu (9.2010 tahminleri itibarıyla) 95.244 kişidir ve nüfus yoğunluğu 399.53 kişi/km² olur. lecce komününün belediye sınırları içinde nüfusunun 19. ve 20. yüzyıllarda gelişmesi resmi nüfus sayımı sonuçlarına göre şu gösterimde özetlenmiştir:
kişi

 görülecek yerler antik romalı anfitiyatrosu: yapımı ms 2. yüzyıl. kapasitesi yaklaşık 25.000 kişi idi. sonraki yüzyıllarda üzerine diğer anıtlar dikildiği için günümüzde yarı gömülü bir haldedir. roma tiyatrosu:1927'de kazılıp bulunmuştur ve anfitiyatro ile aynı dönemde yapılmıştır. 19m çapındadır. sonradan özel olarak "lupiensi sant'oronzo" oyunları için kullanıldığı kabul edilmektedir. günümüzde etrafında bulunan heykeller, geçmiş yüzyıllarda bu kalıntıdan "arkeoloji müzesi sigismondo castromediano"'ya kaldırılmış ve 1927'den sonra tekrar geriye yerleştirilmiştir.colonna di sant'oronzo (san orrozo sǖtunu): üzerinde lecce'nin patron evliyası olan san oronzo heykeli bulunur. bu sütun ve heykel brindisi şehri tarafından lecce'ye şükran için hediye edilmiştir. san oronzo'nun brindisi'de ortaya çıkan veba salgınını önlemesini anmakta olduğu iddia edilir. bu sütun antik romalılar tarafından antik roma-brindisi yolu olan "via appia"'nın brindisi'de sona ermesi mevkini göstermek için brindisi'de dikilen iki antik sütundan biridir.
 torredel parco (park kulesi): orta çağ'da lecce'nin sembolü olan anıtlardan birisi. 1419'da o zaman 19 yaşında olan lecce prensi "giovanni antonio del bazo orsini" tarafından dikilmiştir. 23 m yükseklikte kule olup etrafında derin bir hendek bulunup bu hendek içerisinde orsini sulalaesinin arma sembolü olan ayıların yetiştirilmesi için mevki olmuştur. kule orsini'nin şehri idare etmesi sırasında bir "mahkeme" binası olarak kullanılmıştır. fakat orsini'den sonra napoli krallığı'na geçen i̇spanyol hanedanının yörel valisi ikametgâh merkezi olmuştur. castello carlo v (v. karl kalesi): v. karl tarafından 1480'de otranto'nun osmanlılar tarafından işgalinin tekrarlanmasını önlemek için puglia'da yaptırılan sahil savunma tesislerinden biridir. günümüzdeki kale 1539-1549 döneminde mimar "gian giacomo dell'acaja tarafından tasarlanmıştır. 
eski şehir kapılar: orta çağ'dan kalan şehir kapıları yerine yapılmış anıtsal şehir kapıları: arco di trionfo (zafer taki): halk arasında bu yapının yerinde bulunan eski kapı olan porta napoli (napoli şehir kapısı) veya bir evliya anısına san giosto kapısı olarak anılır. v. karl'in anısına 1548'de yapılmıştır.porta san bıagio (san biaggio kapısı): barok mimarı stilindeporta rudıae: barok mimarı stilinde. üzerinde san oronzo heykeli ve yanlarında mitolojik figürler bulunur.porta san martinopoliteamo greco opera evi: 1884'te açılan ve v. karl kalesi'nin hemen yanında bulunan bir tiyatro binasıpalazzo del sedile (sedile sarayı): 1592'de yapılmıştır. 1852'ye kadar şehir belediye sarayı olarak kullanılmıştır.palazzo dei celestini (celestini sarayı): 1659-1695'te mimar "giuseppe zimbalo" tarafından yapılmıştır. günümüzde lecce ili hükûmet sarayı görevi yapmaktadır.arkeolojik müze 'faggiano''':

komşu komünler 

lecce komünü şu komünlerle sınır komşusudur: arnesano, cavallino, lequile, lizzanello, monteroni di lecce, novoli, san cesario di lecce, san pietro in lama, squinzano, surbo, torchiarolo (br), trepuzzi, vernole

kardeş şehirler 
lecce şu kentlerle kardeş şehir bağlantısı kurmuştur:

resimler 
lecce

ayrıca bakınız 
puglia
lecce (il)

kaynakça

dış bağlantılar 

 resmî site