HIStory World Tour

history world tour, michael jackson'ın üçüncü ve son dünya turudur. bu dünya turu history albümünün çıkmasından sonra 7 eylül 1996'da başlayıp 15 ekim 1997'de bitmiştir. bu süre içinde avrupa, asya, afrika, avustralya ve hawaii'de toplam 82 konser verilmiştir. bu 82 konserin toplam geliri $163,5 milyon olmuştur ve tüm konserler boyunca michael'ı 4.500.000 hayranı izlemiştir, bu onun en fazla seyircili turnesi olmuştur.

genel bakış

brunei'deki kraliyet konseri

history turundan önce jackson, 16 temmuz 1996'da jerudong park amphitheatre,  bandar seri begawan, brunei'de 60.000 kişinin katıldığı bedava bir konser vermiştir. konserin esas amacı brunei kralı hassanal bolkiah'ın ellinci yaşını kutlamaktı. konsere brunei kraliyet ailesi de katılmıştır.

konserin büyük çoğunluğu, gerek kostümler, gerek sahne dizaynı ve gerek şarkı listesi olsun dangerous world tour'un aynısıydı çünkü jackson, history turu hakkında hiçbir bilgi vermek istemiyordu ve bunu sır gibi saklıyordu. bu konser ne dangerous world tour'un ne de history world tour'un bir parçasıdır. ayrıca bu konser, you are not alone ve earth song için pazarlama anlamı taşıyordu ve "jam", "human nature", "i just can't stop loving you" ve "she's out of my life" şarkılarının herhangi bir jackson konserinde son canlı performanslarıdır. ayrıca bu konser, billie jean ve beat it için son canlı performanslardır.

bu konser televizyonda asla yayınlanmadı ancak özel koleksiyoncularda nadir versiyonu vhs kaset olarak bulunmaktadır.

değişiklikler
"brace yourself" açılış videosundaki "carmina burana", başka bir opera şarkısıyla değiştirildi.
"jam" gerçekte bilinenden daha kısa bir son içerdi. 
"i just can't stop loving you", siedah garrett yerine marva hicks ile söylenmiştir. michael az kalsın marva'nın kısmını da söyleyecekti. ekstra bir nakarat söylemişlerdir. 
"the way you make me feel", "workin' day and night"'ın yerini almıştır.
"the way you make me feel", 1988'deki grammy ödüllerindeki gibi yavaş bir girişle başlamış ve ikinci dizeyi geçerek direkt nakarata geçmiştir.
"you are not alone", "will you be there"'in yerini almıştır.
billie jean, dangerous ve bad turlarına göre daha yavaş çalınmıştır. bu stil daha sonra akapella için history turunda çalınmıştır, ancak canlı söylenmiştir. sondaki sesler 1991'de yayınlanan why you wanna trip on me şarkısına benzerdir. billie jean'in ileriki performanslarında da sesler vardır ancak sadece dansın başlangıcında. dangerous ve bad turlarındaki gibi jackson sonda, şapkasını fırlatmadan önce beatbox yapmamıştır.
"beat it" esnasında michael ikinci dizede sözleri yanlış söylemiştir. ayrıca, sonda ceketini yere fırlatmıştır, history turunda da yaptığı gibi.
"dangerous"'un, 1995 mtv video müzik ödülleri versiyonu, 1993 amerikan müzik ödülleri versiyonun yerini almıştır.
michael, black or white için altın desenli pantolon giydi. pantolon daha sonra history world tour'da kullanılmaya başlandı.
"heal the world" söylenmedi ancak history world tour şarkı listesine girdi.
"earth song", tekrar olarak söylendi ve şarkının sonuna ek sözler eklendi. 
bu konser, "jam", "human nature", "i just can't stop loving you" ve "she's out of my life" şarkılarının herhangi bir jackson konserinde son canlı performanslarıdır. ancak daha sonra "jam", "human nature" ve "i just can't stop loving you" 2009-2010 yılları arasında yapılacak olan this is it turnesi için tekrar prova edildi. "she's out of my life" ise 1999 yılında yardım amaçlı yapılan mj & friends adlı iki konserlik mini turun ilk konseri olan seul için çalışılmış ancak sonra listeden silinmiştir.

1996 
jackson, prag'da letna park'ta kariyerinin en çok katılım sağlanan konserlerinden birine çıktı. 7 ekim 1996'da tunus'ta solo kariyerinde ilk defa bir afrika ülkesinde konser verdi ve bu konsere yaklaşık olarak 60.000 kişi katıldı. turnenin sidney, avustralya ayağında eşi debbie rowe ile gizli bir törenle evlendi ancak çift daha sonra boşandı. 3 ve 4 ocak 1997'de jackson, bad world tour'un ardından ilk defa kuzey amerika'da konser verdi. fakat bu iki konser amerika'nın içinde değil, dışındaki hawaii adasında gerçekleşti. konsere her biri 35.000 kişi olmak üzere toplam 70.000 kişi katılım gösterdi.

1997 
turnenin ikinci ayağı 31 mayıs 1997'de weserstadion, bremen, almanya'da başladı. turnenin ikinci ayağı, şarkı listesinde birtakım değişiklikleri de beraberinde getirdi. jackson'un o dönemki son teklisi "blood on the dance floor" listeye eklenirken, off the wall medley ve "the way you make me feel" şarkı listesinden çıkartıldı. jackson sadece turnenin ikinci ayağının açılış konseri olan bremen konserinde "blood on the dance floor" şarkısı için kırmızı ceket giydi ancak daha sonraki konserlerde mavi ceket, kırmızı ceketin yerini aldı fakat 19 ağustos 1997'de oslo'daki konserin ardından şarkı listesinden çıkartıldı. ayrıca jackson, parken stadyumu'nda 50.000 seyircisi önünde 39. yaş gününü kutladı. "jackson 5 medley"'den önce bir bando ve pasta sahneye geldi. michael pastayı üfledikten sonra "teşekkür ederim, bu çok güzel." dedi ve ardından bu sürpriz için hayranlarına teşekkür etti. bu anın görüntüleri daha sonra jackson'un kişisel ev videoları arasında bulundu. ostend, belçika'da 31 ağustos 1997'de düzenlenmesi planlanan konser prenses diana'nın ölümü üzerine 3 eylül 1997 tarihine ertelendi. bu konserle birlikte final konserlerinin bazılarında açılışta jackson'ın coverladığı charlie chaplin şarkısı smile, arka planda çalındı.

şarkı listesi

bazı detaylar 
 the way you make me feel ikinci dize olmadan olmadan sergilendi ve 15 mayıs 1996'daki gelsenkirchen konserinden sonra listeden kaldırıldı.
 off the wall medley, tunus ve kalıcı olarak 13 haziran 1997'deki kiel konserinden sonra listeden silindi.
 come together/d.s. 1 kasım'daki mumbai, 8 aralık'taki manila, 31 aralık 1996'daki brunei ve tüm ikinci ile üçüncü ayak konserlerinde listeden kaldırıldı. 
 blood on the dance floor, 19 ağustos 1997'deki oslo konserine kadar 2 temmuz'daki viyana konseri hariç tüm ikinci ayak konserlerinde sergilendi. jackson, 31 mayıs 1997'deki bremen konserinde şarkı için alışılmışın dışında kırmızı bir ceket giydi.
 dangerous, 20 aralık'taki tokyo ve 8 aralık'taki manila konserlerinde listeden kaldırıldı.
 her history world tour durağında you are not alone şarkısı esnasında şanslı bir hayran sahneye çıkar ve michael'la dans etme şansı yakalar.
 bükreş konseri sırasında heal the world şarkısını söylerken kulak mikrofonunda bir sorun meydana geldi ve arka şarkıcılardan birisi jackson'a mikrofonunu vermek zorunda kaldı.
 her müslüman seyircinin karşısına çıktığında jackson, black panther videosunu brace yourself videosu ile değiştirdi ve billie jean için yapılan özel bölge tutma hareketi, biraz daha yukarısında veya göbekte yapılarak değiştirildi. 
 tokyo konserinin birinde, jackson smooth criminal şarkısı esnasında "anti-gravity lean" hareketini yaparken düştü. bu sahne youtube'da amatör bir şekilde mevcut ancak tam jackson'ın düştüğü kısım görünmüyor.
 jackson, amsterdam ve sidney konserlerinin ilkinde beat it şarkısını tamamıyla canlı sergiledi.
jackson, ostend konserlerinde dangerous şarkısının bir kısmını canlı sergiledi.
 senenin ortasında, michael'ın arkadaşı galler prensesi diana, bir araba kazasında hayatını kaybetti. bunun üzerine jackson ostend konserinde orkestrasına charlie chaplin'in smile şarkısını listeye dahil etmesini istedi. şarkının sonunda jackson huzur içinde yat princess diana dedi. yine aynı konserde heal the world şarkısı sırasında büyük ekranda dünya resminin olması gerekiyordu ancak jackson, diana'yı anmak adına ekrana onun bir resmini koydurttu. 
 seul'deki ilk konserde earth song esnasında michael vincin üzerindeyken bir hayran vince tırmandı ve michael güvenlik açısından hayranı tuttu. michael, sahneye iniş yaptığında güvenlik görevlileri hayranı vinçten aldı. 
 29 ağustos'taki amsterdam konseri esnasında you are not alone şarkısından sonra orkestrası jackson'a sürpriz bir doğum günü performansı hazırladı. bir bando ve pasta sahneye geldi. michael pastayı üfledikten sonra teşekkür ederim, bu çok güzel. dedi. ve ardından bu sürpriz için hayranlarına teşekkür etti.
 avrupa konserlerinin bazılarında thriller ve come together/ds için kırmızı ceket kullanıldı. ancak geri kalan performanslarda thriller için beyaz, come together/ds için mavi ceket kullanıldı.
 6 temmuz 1997'deki münih konseri esnasında scream şarkısında michael'ın ceketi aniden açıldı.
 31 aralık'taki brunei konserinde scream şarkısının ilk dizesi canlı olarak söylendi. 
 michael genellikle stranger in moscow şarkısını ceketi açık bir biçimde söylerdi ancak 31 mayıs'taki bremen ve 10 haziran'daki amsterdam konserinde şarkıyı ceketi kapalı söyledi. 
 güney afrika'daki ikinci konserde michael'ın uzun zamandır arkadaşı olan diana ross, heal the world şarkısı esnasında sahneye geldi ve bu michael'a büyük bir sürpriz oldu.

tv yayınlanması ve kayıtlar
turnedeki tüm konserler, michael jackson'un önceki turnelerinde de olduğu gibi profesyonel olarak nocturne prodüksyon, inc. tarafından kaydedilmiştir. sadece tek bir konser, 11 ekim 1996'daki seul konseri resmi olarak vhs kaset formatında satışa sunulmuştur. 4 temmuz ve 6 temmuz 1997'deki münih konserleri ise aynı yılın yıl sonunda dvd olarak piyasaya sürülecekti ancak jackson, performanstan memnun kalmadığı için bu plan iptal oldu.

tam veya yarı konserlerin çoğu televizyonda yayınlandı. diğer konserlerin ise küçük bir kısmı haberlerde veya programlarda yayınlanması için dağıtıldı. (genellikle açılış karması; scream/ they don't care about us/ in the closet)

aşağıdaki liste tam veya yarım yayınlanan konserlerin bir listesi:

birinci ayak (1996)

14 eylül, 1996 lia manoliu stadyum - bükreş, romanya

bu konser, tam olarak televizyonda yayınlanan ilk, turun ise üçüncü konseridir. the great gates of kiev adlı giriş videosu ise diğer konserlerin aksine ekrandan uzak bir şekilde yayınlandı. remember the time adlı video ise yine diğer konserlerin aksine sadece video olarak gösterildi. çığlıklar ve bağırmalar dangerous tur, bükreş dvd'sinden alıntıdır, fakat bu seslerin asıl kaynağı bilinmemektedir. tahmin olarak bu sesler wembley ve madrid konserlerine ait. billie jean sırasında playback'in geç başladı ve jackson ses gelmeden ağzını oynatmaya başladı. konser, ulusal kanal tele 7 abc tarafından yayınlanmıştır.

7 ekim, 1996 el menzah stadyum - tunus, tunus
bu konser ilk olarak 18 eylül 2010 yılında tunus'un ulusal kanalı nessma tv tarafından yayınlanmıştır. bundan önce konserin birkaç kısmı sahneye çok uzak bir bölümden amatörce çekilmiş olarak yayınlanmıştı. yayın, heal the world ile son bulmuş ve son şarkı olan history yayınlanmamıştı. daha sonra bu yayın, vhs kaset olarak sızmıştı ancak nessma tv telif hakları yüzünden bu kasetleri kaldırttı ve diğer yayınlarda ekranın tam ortasına bir logo koydurttu. ancak daha sonra fanlar bu logoyu kaldırdı. ve bundan sonraki yayınlarda logo sağ üstte durdu.

14 ekim, 1996 olimpiyat stadyumu - seul, güney kore
earth song sırasında jackson vincin üzerindeyken, koreli erkek bir hayran tarafından saldırıya uğradı. jackson, hayranın düşme tehlikesini göz önünde bulundurarak ona sarıldı. vinç indikten sonra güvenlik görevlileri hayranı aldı. bu konser resmi olarak kore'de vhs kaset formatında yayınlandı. bu, 1992 dangerous tour concert in bucharest konserinden önce yayınlanan ilk michael jackson konseri oldu.

27 ekim, 1996  merdeka stadyum - kuala lumpur, malezya

"come together/d.s", "black or white", "earth song", "heal the world", ve "history" performansları yayınlanmadı. "dangerous" performansı ile bilinir. tv1000 kanalının haberlerde verdiği görüntüler, 29 ekim'deki konserden de görüntüler içerir. çünkü jackson, bu konserde billie jean için yapılan özel bölge tutma hareketini değiştirdi. bu konser ntv7 kanalı tarafından yayınlandı, ancak daha sonra düşük kalitede vcd olarak satışa sunuldu.

9 kasım, 1996 ericsson stadyum - auckland, yeni zelanda
bu konser, "off the wall karması" nın bilinen son profesyonel çekimini içerir ayrıca bu konser "come together/d.s." için son performanstır. ayrıca bu, billie jean için sondaki dans kısmında nakaratın tekrarlandığı tek konserdir. "thriller" şarkısı esnasında bir süreliğine a-capella duyulmadı ve sadece müzik çaldı.

14 kasım, 1996 sydney cricket ground - sidney, avustralya
sadece birkaç şarkı bu konserin yayınında gösterildi ve birkaç kısımda 16 kasım'daki konserden görüntüler içeriyordu. bu yayın sadece 1 saatlik bir bölümü içeriyordu ve 1997 yılının başlarında nine network kanalı tarafından gösterildi (billie jean için giriş içermiyordu.) ayrıca nine network, konserin bir kısmını jackson öldükten birkaç gün sonra gösterdi. a-capella sorunu yüzünden jackson, "beat it" şarkısını tamamıyla canlı söylemek zorunda kaldı. konserden birkaç saat sonra jackson, hemşire debbie rowe ile sheraton park otel'de evlendi. ayrıca sidney'de michael'ın son kısa filmi ghosts un galası yapıldı.

8 aralık, 1996 asia world city - parañaque city, filipinler
bu konser ulusal kanal gma network tarafından yayınlandı. konser ayrıca ekim 2006'da singapur'un mediacorp channel 5 kanalında da yayınlandı. channel 5 versiyonunda her şarkının geçişinde ekran kararması bulunuyordu ve billie jean şarkısı için giriş mevcut değildi ancak gma versiyonundan daha iyi görüntü kalitesi vardı. ayrıca bu konser, jackson'un billie jean'in sonunda şapkasını fırlatmadan önce beatbox yapmadığı iki konserden biri. (diğeri ise moskova konseri). "the way you make me feel" performansı yapıldı ancak yayınlanmadı. fakat, amatör bir versiyonu bulunmakta. bu "dangerous" şarkısının listeden silindiği iki konserden biri.

31 aralık, 1996 jerudong park amphitheatre - bandar seri begawan, brunei
bu konser hiçbir zaman televizyonda yayınlanmadı ancak kraliyet konseri ile birlikte görüntüler bulunmakta. özel koleksiyoncular bu konserin vhs kasetine sahipler ancak hiçbir zaman tam versiyonunu yayınlamamışlardır. ekim 2008'de düşük kalite vcd kopyası, konser sırasında sahne arkası görevlilerden temin alan bir fan tarafından internete yüklendi. 2012'de hala bu konserin düşük görüntü kaliteli versiyonu mevcut. bu konser "scream" şarkısının ilk dizesinin canlı söylendiği tek konser olarak kayıtlara geçmiştir. "smooth criminal" şarkısı için kullanılan perde, "beat it" ve "earth song" şarkısı için kullanılan vinç ise bu konserde kullanmamıştır. çünkü kraliyet konserinde bu ekipmanların hepsi kullanılmıştır.

i̇kinci ayak (1997)
4 ve 6 temmuz, 1997 olimpiyat stadyumu - münih, almanya

jackson, bu konseri 1997 yılının noelinde dvd olarak satışa sunmayı planlıyordu bu yüzden konser birçok kamera açısı ile çekildi. ardından ses düzeltildi, perküsyonlar arttırıldı ve seyirci sesi kısıldı. jackson ayrıca bu konseri hd(high definiton) kameralar ile kaydettirdi. ancak, daha sonra jackson aniden bu planı iptal etti çünkü performanstan memnun değildi. lâkin, konser dünyanın çeşitli kanallarında yayınlandı ve şu an bu tura ait en hazır konser bu olarak gözüküyor. en bilinen versiyon ise sat.1'in yayınladığı versiyondur çünkü diğer televizyon yayınlarında ülkelerin konserlerinden de görüntüler içerir (örnek olarak güney afrika'da yayınlanan versiyonda, johannesburg konserinden görüntüler içerir.) ayrıca japon versiyonunda ise farklı kamera açıları mevcuttur. 6 temmuz'daki konserden iki tane amatör video internette mevcuttur. jackson'un ölümünün ardından bu konser rtl 5 kanalında yayınlanmıştır.

bu konser ayrıca singapur'un mediacorp channel 5 kanalında 2009'da yayınlanmıştır. 24 haziran'da almanya'nın zdf kanalında ek kamera açıları ve 720p hd olarak yayınlanmıştır. ve avustralya'da jackson'un ölüm tarihi olan 25 haziran'da her sene ulusal müzik kanalı max'da yayınlanmaktadır. 2009'un 29 ağustos'unda malezya'nun 8tv televizyonu konseri yayınlamıştır.

14 ağustos, 1997 parken stadyum - kopenhag, danimarka

tv1000 ve channel 3 tarafından yayınlanmıştır. konserin vhs'si mevcuttur ancak görüntü ve ses problemleri yüzünden güçlükle izlenilebilmekte. bu konser 1996 seul konseriyle birlikte, 2009'da kore televizyonunda yayınlanmıştır. scream şarkısında"stop fucking with me", "stop pressuring me" olarak sensörlendi.)

16 ağustos, 1997 ullevi stadyum - göteborg, i̇sveç

tv1000 ve channel 3 tarafından yayınlanmıştır. bu konser, kopenhag konserine çok benzer niteliktedir. ayrıca "blood on the dancefloor" şarkısı için yayınlan son canlı performanstır. (ancak bu şarkının son performansı 19 ağustos'taki oslo konseridir.) "scream" 
şarkısı sırasında yeniden kaydedilen a-capella duyulmadı ve jackson, nakarata kadar sadece dans etti.

26 ağustos, 1997 olimpiyat stadyumu - helsinki, finlandiya

bazı versiyonlar, ses ve görüntü gölgelenmesinden dolayı rahat izlenemiyordu. ancak hiçbir filigran bulunmuyordu. history fragmanı programın sonunda gösteriliyordu. bu tur için bilinen son tam yayınlanan performanstır.

konser takvimi

i̇ptal ve ertelemeler

 27/09/1996:  kazablanka, fas; i̇ptal edi̇ldi̇ (bu konser, bilinmeyen nedenlerden ötürü 28 eylül 1996'daki amsterdam konseriyle değiştirildi.)
 29/09/1996:  kazablanka, fas; i̇ptal edi̇ldi̇ (bu konser, bilinmeyen nedenlerden ötürü 30 eylül 1996'daki amsterdam konseriyle değiştirildi.)
 02/10/1996:  kahire, mısır; i̇ptal edi̇ldi̇ (bu konser, bilinmeyen nedenlerden ötürü 2 ekim 1996'daki amsterdam konseriyle değiştirildi.)
20/06/1997:  napoli, i̇talya; i̇ptal edi̇ldi̇
 08/08/1997: ljubljana, slovenya; i̇ptal edi̇ldi̇ (düşük seyirci yüzünden.)
29/07/1997: barcelona, i̇spanya; i̇ptal edi̇ldi̇
 31/08/1997:  ostend, belçika; (prenses diana'nın ölümü yüzünden) 3 eylül 1997'ye ertelendi.
10/09/1997:  katanya, i̇talya; i̇ptal edi̇ldi̇

performansçılar

ana performansçı 
 michael jackson: şarkıcı, dansçı, müzik yönetmeni.

müzisyenler 
 müzik yönetmeni: brad buxer
 bateri: jonathan moffett
 bass: freddie washington
 gitarist: jennifer batten
 ritim gitaristi: david williams
 piyano: isaiah sanders & brad buxer

vokaller 
 kevin dorsey
 fred white
 dorian holley
 marva hicks

dansçılar 
 lavelle smith 
 shawnette heard
 damon navandi
 courtney miller
 anthony talauega
 richmond talauega
 loru werner
 jason yribar
 christian judd 
 stacy walker 
 faune chambers

kaynakça 

michael jackson turneleri