Command & Conquer (seri)

{{video oyunu bilgi kutusu
| isim             = command & conquer serisi
| resim            = 
| resim alt yazısı = tiberium serisinin dördüncü oyunu command & conquer 4: tiberian twilightta yer alan logo
| görünüş oranı    = 
| çözünürlük       = 200px
| yapımcı          = westwood studios (1995–2003)ea los angeles (2003–2010)victory games (2011–2013)ea phenomic (2011–2013)
| yayımcı          = virgin interactivenintendosegaelectronic arts
| dağıtıcı         = 
| tasarımcı        = 
| tercüman         = 
| lisans           = 
| seri             = 
| motor            = 
| sürüm            = 
| çıkış            = command & conquer / 1995
| tür              = 
| biçim            = 
| sınıf            = 
| platform         = apple macintosh, nintendo 64, playstation, pc (ms-dos, windows), sega saturn, playstation portable, mac os x, xbox 360, playstation 3
| ortam            = 
| gereksinimler    = 
| giriş            = 
| site             = official site
}}command & conquer (kısaca c&c ya da cnc), çoğu gerçek zamanlı strateji tarzında yapılmış bir video oyunu serisidir. serinin oyunları 1995-2003 yılları arasında westwood studios tarafından yapılmaktaydı. 2003'te westwood'un electronic arts'ın bünyesine katılmasıyla yapım hakları da ea'a geçmiş oldu.

serinin ilk oyunu command & conquer adıyla 31 ağustos 1995'te piyasaya sürüldü. ancak daha çok  tiberian dawn adıyla anıldı. yapı olarak westwood studios'un daha önceki strateji oyunu dune 2'ye dayanıyordu. çoğu oyunun almanca, fransızca, i̇spanyolca, korece, çince gibi dillere çevrilmesine ve bu ülkelerde pazarlanmasına karşın; c&c serisi büyük ölçüde kuzey amerika, i̇ngiltere ve avustralya pazarlarına sürüldü. serinin oyunları microsoft windows üzerinde oynanmak üzere yapıldı, ancak bazı oyunlar çeşitli oyun konsollarına ve apple macintosh'a da uyarlandı. tiberium wars ve ondan sonra çıkan oyunlar aynı zamanda xbox 360 için de yapıldı. diğer bir yan oyun olan command & conquer: red alert 3, hem pc, hem xbox 360, hem de playstation 3 için piyasaya sürüldü.

1999'da, amerikalı oyun geliştiricisi ve pazarlamacısı electronic arts, westwood studios'u satın aldı. westwood en sonunda 2003 yılında kapandı ve tamamen ea los angeles'ın bünyesine katıldı. ea los angeles, c&c serisinin sonraki oyunlarının geliştirme merkezi oldu. serinin westwood'daki bazı geliştiricileri ea'de kaldı, ancak çoğu ea'den ayrılıp petroglyph games'i kurdu.

11 şubat 2003 tarihi itibarıyla, 'command & conquer' serisi dünya çapında 21 milyondan fazla satmıştı. 2008 yılına kadar, son oyun command & conquer: red alert 3 ile birlikte, çeşitli genişleme paketleriyle sekiz ana oyun piyasaya sürüldü.

 senaryolar 
 tiberian serisi (1995-2010) 

c&c serisinin başlangıcı olan tiberian serisinde iki büyük kuvvet, dünyanın geleceği için savaşa girerler. bunlardan biri amerika birleşik devletleri'nin küresel savunma girişimi (gdi); diğeri ise  yarı tarikat, yarı devlet olarak yapılanmış bir organizasyon olan nod kardeşliği'dir (nod). ancak serinin son oyunlarında, dünya dışı bir güç olan scrin de savaşa katılmıştır.

serinin ilk oyunu olan command and conquer, 1995 yılında westwood tarafından yapıldı ve dağıtımını da virgin interactive yaptı. açılış vidyosunda viyana'daki tahıl ticaret merkezi'nin nod'lu teröristler tarafından bombalanışı sahneleniyordu. sanayileşmiş dünyanın önde gelen ülkeleriyle, hızla yayılan nod'lular arasındaki kapışma aslında, tiberium denen ve üzerinde bulunduğu toprağın içindeki bütün besinleri alıp içinde depolayan bir materyal yüzündendi.

birleşmiş milletler'e bağlı gdi'nin amacı tiberium kristallerinin dünya'daki insanlara ve ekosisteme verdiği zararı azaltmaktır. buna karşın, nod bu maddeyi tanrının bir hediyesi ve insanlık için yeni bir çağın habercisi olarak kabul eder. nod büyük araştırmalarla tiberium tabanlı teknolojiler geliştirmiştir. ayrıca nod'un kendini mesih ilan eden lideri kane'in dünyayı tiberium tabanlı bir ekosisteme çevirmek için planları vardır. dünyadaki milletler de kane'nin yeni dünya düzeni için kurduğu planlara karşılık vermesi için gdi'yi kurarlar. ancak nod, medya aracılığıyla gdi karşıtı yayınlar yaparak insanları yanına çekmiş ve savaşta öne geçmiştir.

i̇lk oyun command & conquerin senaryosu kinayeli bir politik düzene dayanırken, devam oyunu command & conquer: tiberian sun bunu tiberium'un dünya ekosisteminin büyük bir kısmını ele geçirdiği daha bilim-kurgusal bir seviyeye taşıdı. command & conquer 3: tiberium wars ise ilk oyunla benzer bir senaryo düzeni üstüne kuruldu, ancak yarım yüzyıl daha ileri gitti.

1996'da çıkan  command & conquer: red alert, red alert serisinin diğer oyunlarından farklı olarak, ilk command & conquer oyununu tanıtıcı bir oyun olarak yapıldı ve tüm tiberium hikâyesinin başlangıcı olarak duyuruldu. daha sonra, westwood'un kurucularından louis castle, red alert'le tiberium evreni'ni bağlamanın hatalı bir deneyim olduğunu söyledi. şunu da belirtmek gerekir ki louis castle'ın, westwood'un kurucularından olmasına rağmen tiberian sun'a kadar serinin yapımıyla bir ilişkisi yoktu. serini yeni sahipleri ea, c&c koleksiyonu the first decade'de seriyi tiberium, red alert ve generals olmak üzere üç kısma ayırdı. yani red alert'i tiberium'la bağlantılı olarak kabul etmedi. serini kendi devam oyunu command & conquer: red alert 2 farklı geliştirme takımlarınca bir yan oyun olarak yapıldı. benzer bir evrende geçen oyun zaman yolculuğunun yol açtığı olayları konu alıyordu. red alert'in aksine, red alert 2 nin tiberian evreniyle hiçbir bağlantısı yoktur.

serinin en son oyunu command & conquer : tiberium alliances ise ea phenomic stüdyoları tarafından yapılan web tabanlı, 2012'de çıkmış ücretsiz bir mmo strateji oyunudur.
 command & conquer : tiberium alliances türkiye resmi sayfası  serideki oyunlar 
 command & conquer (1995)
 command & conquer: the covert operations (genişleme paketi) (1996)
 command & conquer: sole survivor (1997)
 command & conquer: tiberian sun (1999)
 command & conquer: tiberian sun: firestorm (genişleme paketi) (2000)
 command & conquer: renegade (2002)
 command & conquer 3: tiberium wars (2007)
 command & conquer 3: kane's wrath (genişleme paketi) (2008)
 command & conquer 4: tiberian twilight (2010)
 command & conquer: tiberium alliances (2012)

 red alert serisi (1996-) 

red alert serisi albert einstein'ın ii. dünya savaşı'nı önlemek için zamanda geriye gidip adolf hitler'i tarihten silmesini konu alır. ama işler planlandığı gibi gitmez ve bu sefer de joseph stalin liderliğindeki sovyetler birliği avrupa'yı işgal eder ve bu ilk red alert oyunun konusunu teşkil eder. i̇lk oyun için iki adet genişleme paketi yapıldı: counterstrike (karşı darbe) ve the aftermath (yan etki).

red alert ilk olarak tiberian serisini başlangıcını anlatan bir oyun olarak yapıldı.  command & conquer: red alert 2in çıkışıyla iki seri arasındaki bu bağlantı belirsizleşti. serinin hayranları zamanda yolculuk olayının ayrı bir konu mu yoksa “tiberian” evrenine giden başka bir yol mu olduğu konusunda ayrılık yaşadılar. ancak şu anda petroglyph games'te çalışan c&c serisinin asıl yaratıcılarının açıklamalarına göre,  red alert 2 zamanda yolculuk deneylerinin sonucu olarak tiberium serisiyle paralel evrende yer alıyordu. serinin şu anki geliştiricileri bu açıklamaya uysun ya da uymasın bu durum hala belirsizliğini koruyor.

red alert 2 'de, sovyetler birliği a.b.d. birliklerini ve nükleer silahlarını zihin kontrol teknolojisini kullanarak saf dışı bırakır ve a.b.d.'yi işgal eder. oyunun genişleme paketi yuri's revengede ise, sovyet başbakanı romanov'un danışmanı yuri, psişik dominatör teknolojisini kullanarak dünyayı ele geçirmeye çalışır. red alert'ten farklı olarak, red alert 2'de tiberian serisiyle hiçbir bağlantı görülmemektedir.

red alert 3'te ise, bu kez sovyetler birliği einstein'ı öldürüp müttefikleri (allies) zayıflatmak için zamanda geriye gider. bu olay doğuda yeni bir imparatorluğun doğmasına neden olur: the empire of the rising sun (yükselen güneşin i̇mparatorluğu). nanoteknoloji ve mekanik tabanlı transform birimleri kullanarak savaşan imparatorluğun ortaya çıkması üçlü bir kapışmayı başlatır.

red alert 3 için command & conquer red alert 3: uprising adında bir genişleme paketi duyuruldu. paket yeni bir görev senaryosu ve  "commanders challenge" (komutan kapışması) adında bir mod içerecek. bu modda oyuncular farklı yerlerde farklı komutanları yenmeye çelışacaklar.

westwood studios ayrıca red alert serisinin müziklerinden oluşan bir disk çıkarttı. bu disk serinin sonraki versiyonlarıyla dağıtıldı.

 serideki oyunlar 
 command & conquer: red alert (1996)
 command & conquer: red alert: counterstrike (genişleme paketi) (1997)
 command & conquer: red alert: the aftermath (genişleme paketi) (1997)
 command & conquer: red alert: retaliation (1998) - counterstrike ve the aftermathi içeren playstation için çıkartılmış bir paket.
 command & conquer: red alert 2 (2000)
 command & conquer: yuri's revenge (genişleme paketi) (2001)
 command & conquer: red alert 3 (ekim 2008)
 command & conquer red alert 3: uprising (bağımsız genişleme paketi) (mart 2009)

generals (2003) 

command & conquer: generals serinin diğer oyunlarından tamamen farklı bir konu üzerine yapıldı. "sage" (strategy action game engine / strateji aksiyon oyun motoru) adında bir motor kullanan oyun, ilk üç boyutlu command & conquer rts oyunudur. bu motor command & conquer: renegade ve emperor: battle for dune'da kullanılan westwood3d motorundan geliştirilmiştir. i̇lk defa generals'te öyküyü anlatmak için ara videolar kullanılamıştır. oyun, arayüz ve binaların yapım mekanizması olarak da c&c serisinin karakteristik özelliklerinden ayrılır.

generalste, güçler dengesini sağlayan üç ayrı kutup bulunmaktadır: yüksek teknolojiyle önce çıkan abd; bol miktarda tank ve birlikle rakip savunmaları ezip geçen çin; ve karaborsadan para sağlayıp gerilla taktikleriyle savaşan gla (küresel özgürlük ordusu). çin ve abd, gla'nın hedefleridir. abd yüksek teknoloji, ağır tanklar ve keskin nişancılar kullanarak savaşırken; çin napalm patlayıcıları, kalabalık birlikler oluşturduğunda geçerli olan topluluk bonusu ve hackerlardan yararlanır. ayrıca çin kışlaları bir seferde iki kızıl muhafız üretebilir. yani neredeyse aynı fiyata gla ve abd kışlalarından iki kata daha hızlı üretim yapabilir.

command & conquer: generals: zero hour genişleme paketiyle oyunun konusu genişletildi ve birçok oyuna ekleme yapıldı. her takım için üç ayrı general seçeneği oyuna eklendi. her generalin farklı özellikleri ve güçleri vardır. örneğin, gla'nın patlayıcılar konusunda uzmanlaşmış generalini seçtiğinizde füzeleriniz daha etkili olur. ayrıca zero hour'la tek oyunculu görevlere haber raporları şeklinde ara videolar eklenmiştir.

 serideki oyunlar 
 command & conquer: generals''' (2003)
 command & conquer: generals – zero hour'' (genişleme paketi) (2003)

kaynakça 

 command & conquer türkiye resmi fan sitesi

 
gerçek zamanlı strateji video oyunları
electronic arts oyunları