Montreal

montreal (telaffuz: monreal) ya da fransızca montréal, québec eyaletinin en büyük, kanada'nın ise ikinci büyük kentidir. kent, paris'in ardından dünyanın fransızca konuşan en büyük ikinci kentidir. kent merkezinin nüfusu 1,9 milyon olmakla birlikte, montreal metropoliten bölgesi'nin (communauté métropolitaine de montréal) nüfusu, 2011 yılı itibarıyla 3.824.221'dir. 1642'de ville-marie veya "city of mary" olarak kuruldu, şehrin göbeğindeki üçlü tepeli tepe. şehir, adını şehirle aynı kökenden alan montreal adası ve en büyüğü île bizard olan çok daha küçük birkaç çevre adasında merkezlenmiştir. şehir, ulusal başkent ottawa'nın 196 km (122 mil) doğusunda ve eyalet başkenti quebec city'nin 258 km (160 mil) güneybatısındadır.

2016 yılında 1.704.694 nüfusa sahip olan şehir, montreal adası'ndaki diğer tüm belediyeler de dahil olmak üzere kentsel yığılmada 1.942.247 nüfusa sahip. daha geniş metropoliten alan 4.098.247 nüfusa sahipti.

quebec eyaletinin güneybatısında yer alan montreal, eyaletin başkenti quebec'in 270 km güneybatısında, federal başkent olan ottawa'nın ise 190 km doğusunda kalır.

kent, ottawa ve saint lawrence nehirleri'nin birbirine karıştığı noktada, montreal adası üzerinde yer almaktadır. bu haliyle montreal, büyük göller'i atlas okyanusu'na bağlayan saint lawrence denizyolu üzerinde önemli bir liman kentidir. dünyanın en saygın üniversitelerinden biri olarak kabul edilen mcgill üniversitesi ve dünyada en çok ziyaret edilen sanat müzelerinden biri olan montreal güzel sanatlar müzesi şehirde yer almaktadır. şehir, 1976 yaz olimpiyatları ve expo 67 gibi birçok uluslararası organizasyona ev sahipliği yapmıştır. sinema, müzik gibi kültürel aktiviteleri ve festivalleri ile montreal dünyada ilk sıralarda yer almaktadır. montreal uluslararası caz festivali ve montreal dünya filmleri festivali kentteki festivallere örnektir.

etimoloji 
mohawk dilinde adanın adı tiohtià: ke tsi'dir. bu ad, adanın güneybatısındaki lachine rapids veya ka-wé-no-te'yi ifade eder. "ulusların ve nehirlerin birleşip bölündüğü yer" anlamına geliyor.

ojibwe dilinde toprağın adı mooniyaang, ojibwe göç öyküsünde yedi yangın kehaneti ile bağlantılı olarak "ilk durak yeri" olarak hizmet etti.

tarih

avrupa öncesi temas 
bölgedeki arkeolojik kanıtlar, i̇lk milletler yerlilerinin montreal adasını 4000 yıl önce işgal ettiklerini gösteriyor. ms 1000 yılına gelindiğinde mısır yetiştirmeye başlamışlardı. birkaç yüz yıl içinde müstahkem köyler inşa ettiler. haudenosaunee'nin iroquois uluslarından etnik ve kültürel olarak farklı bir grup olan saint lawrence iroquoians, fransızlar gelmeden iki asır önce mount royal'in eteklerinde hochelaga köyünü kurdular. arkeologlar, en azından 14. yüzyıldan beri orada ve vadinin diğer yerlerinde yaşadıklarına dair kanıtlar buldular. fransız kaşif jacques cartier, 2 ekim 1535'te hochelaga'yı ziyaret etti ve hochelaga'daki yerli halkın nüfusunun "binin üzerinde" olduğunu tahmin etti. fort ville-marie'nin inşaatı sırasında 1642'de ortaya çıkarılanlar gibi adanın daha önceki işgaline dair kanıtlar etkin bir şekilde kaldırıldı.

erken avrupa yerleşimi (1600–1760) 
fransız kaşif samuel de champlain, 1603'te st lawrence iroquoian'ların ve yerleşim yerlerinin st lawrence vadisinden tamamen ortadan kaybolduğunu bildirdi. bunun dış göç, avrupa hastalıkları salgınları veya kabile savaşları nedeniyle olduğuna inanılıyor. 1611'de champlain, başlangıçta la place royale adlı bir sitede montreal adası'nda bir kürk ticaret merkezi kurdu. petite riviere ve st. lawrence nehri'nin kesiştiği noktada, günümüz pointe-à-callière'nin bulunduğu yer burasıdır. 1616 tarihli haritasında champlain, yeni fransa genel valiliğini arayan bir fransız asili olan sieur de villemenon'un onuruna lille de villemenon adasını adlandırdı. 1639'da jérôme le royer de la dauversière, yerlileri evanjelize etmek için bir roma katolik misyonu kurmak için montreal adası'na seigneurial unvanını montreal notre dame topluluğu adına aldı.

dauversiere, o zamanlar 30 yaşında olan paul chomedey de maisonneuve'yi, bir grup sömürgeciyi yeni seigneury'de bir misyon inşa etmeye yönlendirmesi için işe aldı. kolonistler 1641'de quebec'e gitmek için fransa'dan ayrıldı ve ertesi yıl adaya ulaştı. 17 mayıs 1642'de, ville-marie, ilk valisi maisonneuve olmak üzere, montreal adasının güney kıyısında kuruldu. yerleşim, jeanne mance komutasındaki bir şapel ve bir hastaneyi içeriyordu. 1643'te, ville-marie zaten iroquois akınları tarafından saldırıya uğramıştı. 1651 baharında, iroquois saldırıları o kadar sık ve şiddetli hale geldi ki, ville-marie sonunun geldiğini düşündü. maisonneuve, tüm yerleşimcilerin kaleye sığınmasını sağladı. 1652'ye gelindiğinde, montreal'deki koloninin sayısı o kadar azalmıştı ki, ertesi yıl onunla birlikte koloniye gidecek 100 gönüllü toplamak için fransa'ya dönmek zorunda kaldı. çaba başarısız olsaydı, montreal terk edilecek ve hayatta kalanlar nehir aşağıya, quebec city'ye yeniden yerleştirilecekti. bu 100 kişi 1653 sonbaharında gelmeden önce, montreal'in nüfusu ancak 50 kişiydi.

1685'e gelindiğinde, ville-marie çoğu mütevazı ahşap evlerde yaşayan yaklaşık 600 sömürgeciye ev sahipliği yapıyordu. ville-marie kürk ticareti için bir merkez ve daha fazla keşif için bir üs haline geldi.

kardeş şehirler 
montreal'in kardeş şehirleri şunlardır;

  cezayir, cezayir – 1999
  amsterdam, hollanda
  beerşeba, i̇srail
  brüksel, belçika
  bükreş, romanya
  busan, güney kore – 2000
  kazablanka, fas
  hanoi, vietnam – 1997
  hiroşima, japonya – 1998
  nashik, hindistan – 2000
  lyon, fransa – 1979
  managua, nikaragua
  manila, filipinler – 2005
  milano, i̇talya – 1996
  moca, dominik cumhuriyeti – 2006
  paris, fransa – 2006
  port-au-prince, haiti – 1995
  roma, i̇talya
  san salvador, el salvador – 2001
  şanghay, çin – 1985
  tunus, tunus
  erivan, ermenistan – 1998

resimler

kaynakça

dış bağlantılar 
 montreal kenti resmi sitesi
 turizm montreal
 mcgill üniversitesi

 
quebec'deki şehirler