Dominique Vivant Denon

dominique-vivant baron denon (d. 4 ocak 1747; chalon-sur-saône - ö. 27 nisan 1825; paris), fransız sanatçı, ressam, diplomat, yazar ve arkeolog.

denon, xv. louis ve xvi. louis döneminde diplomat olarak görevlendirildi. fransa’nın 1798-1801 mısır ve suriye seferinden sonra, napolyon bonapart tarafından louvre müzesi’nin ilk müdürü olarak atandı. i̇ki ciltlik voyage dans la basse et la haute egypte (aşağı ve yukarı mısır'da yolculuk) (1802) adlı eseri, modern mısırbilim için temel oluşturmuştur.

hayatı 
dominique vivant denon, 4 ocak 1747’de chalon-sur-saône’da doğdu. hukuk okumak için paris'e gönderildi, ancak sanat ve edebiyat onun için ağır basınca mesleğini bıraktı. başarılı bir komedi olan le bon pére'''yi yazdı. madame de pompadour’un takı ve mücevherlerini edinme ve düzenleme işini kendisine emanet eden ve ardından onu sankt-peterburg'daki fransız büyükelçiliği’ne ataşe olarak atayan xv. louis'nin gözdesi oldu.

denon, xv. louis'nin tahta çıkması üzerine i̇sveç'e tayin edildi. ancak kısa bir aradan sonra dışişleri bakanı olarak atanan büyükelçi vergennes kontu charles gravier ile birlikte paris'e döndü. 1775'te gizli bir görevle i̇sviçre'ye gönderildi ve voltaire'i ferney şehrinde ziyaret etme fırsatını buldu. bir sonraki diplomatik ataması, yedi yıl önce büyükelçilik sekreteri ve daha sonra da maslahatgüzar olarak görev yaptığı napoli'ydi. bu dönemi, antik sanatın anıtlarını dikkatli bir şekilde incelemeye, birçok örnek toplamaya ve çizimlerini yapmaya adadı. ayrıca gravürde kendini mükemmelleştirdi.

vergennes kontu charles gravier'in 1787'de ölümü, onun geri çağrılmasına yol açtı ve hayatının geri kalanını sanatsal arayışlara ayırdı. paris'e dönüşünde "académie royale de peinture et de sculpture" (1787) üyeliğine kabul edildi. kısa bir aradan sonra i̇talya'ya döndü ve venedik'te yaşamaya başladı. floransa ve bologna'yı da ziyaret etti ve ardından i̇sviçre'ye gitti. oradayken, fransız devrimi sırasında malına el konulduğunu ve adının yasaklılar listesinde yer aldığını duydu ve büyük bir cesaretle hemen paris'e dönmeye karar verdi; durumu kritikti, ancak jacques-louis david’in dostluğu sayesinde kurtuldu.

napolyon bonapart ile tanıştı ve bonapart'ın daveti üzerine, institut d'égypte'in (mısır enstitüsü) sanat ve edebiyat bölümünün bir parçası olarak mısır seferine katıldı ve böylece en önemli edebi ve sanatsal çalışması için malzeme toplama fırsatı buldu. general louis desaix'e yukarı mısır'a kadar eşlik etti ve bazen düşmanın ateşi altında antik sanat anıtlarının sayısız eskizini yaptı. sonuçlar, 1802'de iki cilt olarak yayınlanan voyage dans la basse et la haute egypte (aşağı ve yukarı mısır'da yolculuk) adlı eserde yer aldı. bu çalışma hem arkeolog hem de sanatçı olarak itibarını taçlandırdı.

19 kasım 1802'de, napolyon bonapart tarafından louvre müzesi müdürlüğü görevine atandı ve bu görevi 1814 yılına dek sürdürdü. paris'teki louvre müzesi için çok sayıda sanat eserini kişisel olarak yağmaladı. bunların çoğu bugün louvre'da ve fransa'nın başka yerlerinde bulunuyor. şu anda louvre'da bulunan eserlerin çoğu, denon tarafından 1812'de i̇talya'da yaptığı bir tarama sırasında yağmalandı.

denon, napolyon bonapart için çalışırken, kendisi için de muazzam bir resim, çizim, baskı, kitap, heykel ve diğer sanat eseri koleksiyonu toplama fırsatını tam olarak kullandı. bu koleksiyon, denon'un ölümünden birkaç gün sonra müzayedede satıldı.

dominique vivant denon, 27 nisan 1825’te paris'te öldü ve dünyaca ünlü père lachaise mezarlığı'na defnedildi.

 sanatçının eserleri 

 mısır çalışmaları 

 bilgiler 

 resim 

 sergileri 
 nur eine nacht, übers. otfried schulze, manholt, bremen 1989, isbn 3-924903-74-3 & fischer tb, frankfurt 1998, isbn 3-596-13841-8.
 pages d´un journal de voyage en italie, erstveröffentlichung herausgegeben und kommentiert von elena del panta, éditions gallimard, paris, 1998, isbn 2-07-075375-1.
 voyage dans la basse et la haute egypt  (1817), und anhang , digitalisiert von der bnf; tome i  und tome ii  (1802) bei google book search 
 engl. übersetzung von arthur aikin: travels in upper and lower egypt (1803), vol. i und vol. ii bei google book search 
 dt. übersetzung von dieterich tiedemann: vivant denon's reise in nieder- und ober-aegypten (1803), digitalisiert vom göttinger digitalisierungszentrum
 mit napoleon in ägypten, hg. helmut arndt, edition erdmann, tübingen 1978, isbn 3-7711-0288-x.
 als knaur taschenbuch: mit napoleon in ägypten, 1798-1799, knaur, münchen/zürih 1982, isbn 3-426-03687-8.
 monuments des arts du dessin chez les peuples tant anciens que modernes recueillis par le baron denon ...pour servir à l´histoire des arts, herausgegeben von amaury duval und dem general brunet, paris, 1829.

 edebiyat 
 jean chatelain: dominique-vivant denon et le louvre de napoléon, paris 1973.
 petra ten-doesschate chu, walter l strauss: dominique vivant denon : french masters of the nineteenth century, abaris books, new york, 1985, nicht vollständiger aber umfangreicher katalog der grafischen arbeiten denons in der reihe the illustrated bartsch, band 121, isbn 0-89835-220-7 (teil 1), isbn 0-89835-315-7 (teil 2).
 reinhard kaiser: kunsträuber und museumsdirektor.vivant denon und der louvre napoleons.
 barbara s. lesko: denon, dominique vivant, baron de. in: kathryn a. bard (hrsg.): encyclopedia of the archaeology of ancient egypt. routledge, london 1999, isbn 0-415-18589-0, s. 254-55.
 marie-anne dupuy-vachet (hg.), editions de la réunion des musées nationaux: dominique-vivant denon, l´oeil de napoléon, exposition 1999. ausstellungskatalog museum louvre, paris, isbn 2-7118-3958-3
 thankmar von münchhausen: die langen finger des eroberers, rezension des ausstellungskatalogs des louvres 1999, frankfurter allgemeine zeitung nr. 279, 30. nov. 1999, s. 51.
 philippe sollers: der kavalier im louvre. vivant denon. heidelberg 2000.
 lisa zeitz und joachim zeitz: napoleons medaillen'', petersberg 2003, isbn 3-935590-25-3.
bénédicte savoy: kunstraub: napoleons konfiszierungen in deutschland und die europäischen folgen; mit einem katalog der kunstwerke aus deutschen sammlungen im musée napoléon, böhlau verlag wien, 2011, isbn 978-3-205-78427-2

dış bağlantılar 
 literatur von und über dominique-vivant denon  im katalog der deutschen nationalbibliothek

kaynakça 

fransız diplomatlar
1747 doğumlular
1825 yılında ölenler
fransız sanat koleksiyoncuları
18. yüzyıl fransız ressamları
19. yüzyıl fransız ressamları
18. yüzyıl fransız siyasetçileri
19. yüzyıl fransız siyasetçileri
académie des beaux-arts üyeleri
louvre müzesi kişileri
mısırbilimciler