Hadim Mesih Mehmed Paşa

hadim mesih mehmed paşa (d.? -ö. 1592) iii. murad saltanatı döneminde 1 kasım 1585-14 nisan 1586 döneminde sadrazamlık yapmış bir osmanlı devlet adamıdır.

hayatı

hadim mesih mehmed paşa'nin bulgar asıllı olduğu büyük olasıdır. devşirme olarak küçük yaşta enderûn'a alınmıştır. sarayda ak ağa olarak görev yapmıştır. sonra hazinedarbaşı görevine getirilmiştir,

ekim 1574'te hüseyin paşa'nın yerine [[osmanlı mısır valileri listesi|mısır beylerbeyi atanmıştır. osmanlı kronik tarihçilerden gelibolulu mustafa âlî,<ref>mustafa âli (1285/ ) künhü'l-ahbar 4 cilt", i̇stanbul</ref>, i̇brahim peçevi  ve bunları kaynak alan diğer osmanlı tarihlerinde mesih mehmed paşa'nın ii. selim döneminde kilercibaşı iken saray'da kilerde çıkan bir büyük yangının tüm kilerdeki depolanan yiyecek ve diğer levazım eşyasını yakıp yok ettiğini ve saray kilerinin ihtiyacının mısır'dan hemen karşılanabilmesi için akağalardan olan mesih mehmed ağa'ya paşa unvanı verilip onun mısır'a beylerbeyi olarak tayin edildiğini bildirirler. fakat bu dönemin osmanlı "mühimme defteri"ni kaynak gösteren tarihçi uzunçarşılı bu yangına ve saray kilerinin yeniden ikmaline ait kayıtların bu ana kaynakta bulunmadığını belirtmektedir.

mesih mehmed paşa mısır beylerbeyi görevinde 5 yıl kalmıştır. bazen gayet sert olarak ve çok zaman yumuşaklıkla hiç isyan ve büyük şikayet olmadan bu eyaletin idaresinde başarı kazanmıştır. bu başarısı nedeniyle ekim 1579'da mısır'dan i̇stanbul'a çağrılmıştır.yerine mısır beylerbeyi olarak haremi-hümayunda "başhaznedar" olan hadım hasan ağa getirilmiştir.hadım hasan paşa 3 kasım1597-9 nisan1598 döneminde sadrazamlık yapmıştır.

istanbul'a donen mesih mehmed paşa ikinci vezir olarak kubbealtı vezirliği görevine atandı. sadrazam olan özdemiroğlu osman paşa i̇ran seferi serdarı olup istanbul'da bulunmadığı için i̇stanbul'da sadâret kaymakamlığı da yaptı.

mesih mehmed paşa, i̇ran seferi'nde serdar-ı ekrem olarak bulunan özdemiroğlu osman paşa'nın o cephede iken bir hastalık sonucu 29 ekim 1585'te öldüğü haberi i̇stanbul'a ulaşınca 1 kasım 1585'te sultan iii. murad tarafından sadrazam görevine atanmıştır.

sadrazam olarak padişahın ve saray kliğinin devamlı devlet ve hükûmet işlerine karışmasına hedef olmuş ve bundan tedirgin olmuştur. nisan 1586'da devlet işlerinde sadrazam'ın isteklerini karşılamayan reis-ül küttab hamza efendi'nin padişah tarafından azlini istemiştir. fakat sultan iii. murad sadrazam'ın bu isteğini reddetmiştir. bunun üzerine mesih mehmed paşa'nın 
istiklali olmayan vezir-i azam iş göremez 
diyerek 4 ay kadar kaldığı sadrazamlıktan istafa ettiği belirtilmiştir.

bu istifasından sonra mesih mehmed paşa emekliye ayrılıp diğer bir devlet işi ve unvanı verilmemiştir. mesih mehmet paşa 1592'de i̇stanbul'da ölmüştür. fatih yakınlarında hırka-i şerif camii tarafında yaptırdığı ve çinileriyle tanınmış "mesih mehmed paşa camii" kenarında bulunan üstü açık olan türbesine gömülmüştür.

değerlendirme

uzunçarşılı onu şöyle değerlendirmiştir: 
sadrazamlık görevinde iyi idareli, vakur ve ciddi (idi)

"osmanlılar ansiklopedisi"'nde şu değerlendirme yapılmaktadır:   
şahsiyet sahibi, akıllı, vakur ve ciddi bir kişi olarak tanınmıştır.

 eserleri

mesih mehmed paşa'nın mısır'da bir medresesi bulunmaktadır. 1585-1588 yıllarında i̇stanbul'da fatih, edirnekapı civarında eskiden hasan paşa mescidi bulunan mevkide yaptırdığı mesih mehmed paşa camii bulunmaktadır.

 ayrıca bakınız 
 mesih mehmed paşa camii

 kaynakça 

 konuyla ilgili yayınlar 

 uzunçarşılı, i̇smail hakkı, (1954) osmanlı tarihi iii. cilt, 2. kısım , xvi. yüzyıl ortalarından xvii. yüzyıl sonuna kadar) , ankara: türk tarih kurumu (altıncı baskı 2011 isbn 978-975-16-0010) say.346
 tektaş, nazım. (2009), sadrâzamlar - osmanlı'da i̇kinci adam saltanatı. i̇stanbul:çatı kitapları. isbn 9789758845000
 koç, havva, "mesih paşa (hadım) ", (1999) yaşamları ve yapıtlarıyla osmanlılar ansiklopedisi , i̇stanbul:yapı kredi kültür sanat yayıncılık a.ş. c.2 s.204-205 isbn 975-08-0072-9

 mehmed süreyya (haz. nuri akbayar), "mesih süleyman paşa" (1996), sicill-i osmani'', c.iv say. 368, i̇stanbul:tarih vakfı yurt yayınları isbn 975-333-0383 online: 

osmanlı sadrazamları
1592 yılında ölenler
16. yüzyılda osmanlılar
doğum tarihi bilinmeyenler
i̇stanbul'da ölenler
i̇stanbul'da defnedilenler