mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Fermuar

fermuar (fransızca: 'fermoir', kilit, kopça'dan), elbise, çanta, çizme ve benzeri eşyanın yaka, cep gibi açılıp kapanması gereken yerlerine dikilerek yerleştirilen, üzerindeki sürgü çekilince karşılıklı dişlerinin birbirine geçmesi ve kenetlenmesi suretiyle dikildiği kumaş veya derinin iki parçasını birleştiren şerit biçiminde araç.

tarihi 
fermuar, tekstil sektöründe hâkim yöntem olarak kullanılmaya başlamadan önce söz konusu bağlama, birleştirme veya kapama işlemi, düğme, kopça, çıtçıt, ip, bağ gibi malzeme ve araçlarla yapılabiliyordu.

1850 yılından itibaren dünyanın çeşitli yerlerinde birbirinden bağımsız mucitler tarafından fermuarın öncülleri icat edildi. 1851 yılında birleşik amerikalı mucit ve sanayici elias howe, kendi kendine aralıksız kapanabilen bir kumaş kilit geliştirdi. fakat howe’un icadı, pek ilgi görmedi.

1891 yılında bir başka amerikalı mucit, whitcomb judson howe'unkinden daha basit bir yöntem buldu. judson, 1892 ve 1893'te "casp locker" ismini vererek fikrinin patentini aldı. bu fikir ilk olarak ayakkabı bağlama işinin kolaylaştırılması amacıyla geliştirilmişti. judson'un fikri, gideon sundback tarafından geliştirilerek 1913'te bugünkü modern fermuarın atası icat edildi. 1918 yılına kadar yalnızca kovboy çizmelerinde kullanıldı. elbise, valiz, çanta, çadır, uyku tulumu gibi tekstil ürünlerinde sıkça kullanılır. yerine düğme, çıtçıt, bağcık, cırt-cırt da kullanılabilir.

günümüzde metal ya da plastikten oldukça ucuza imal edilebilmesine rağmen, sıklıkla tek bir dişin bozulmasıyla bütün fermuar işlemez hâle gelir. çünkü bir diş kırılınca bütün şerit işlevini yerine getiremeyecek duruma gelir. günümüzde gelişen tekstil teknolojisi, su geçirmeyen, yanmayan, donmayan veya kırılmayan özelliklere sahip fermuarlar üretebilmektedir.

çalışma prensibi 
fermuar kullanılarak bitiştirilecek iki kumaş parçası, genelde sayıları 10 ile 100 arasında değişen ve birbiri içine geçebilen özel dişler içeren kumaş bantla donatılır. fermuar, iki yaka arasında gidip gelebilen ve elle kontrol edilen özel bir sürgü sayesinde açılır ya da kapanır. sürgünün içinde yer alan y-şeklindeki kanal, dişleri sıkıştırarak birleştirir ya da ayırır.

giyim
aksesuarlar
amerika birleşik devletleri icatları
genelleşen markalar
tekstil terimleri
i̇sveçli icatları
fransızcadan türkçeye geçen sözcükler
Fortuna

fortuna, roma mitolojisinde şansın cismani hali, tanrıçasıdır. yunan mitolojisindeki tyche'ye denktir. fortuna her zaman olumlu değildir: bazen şüphelidir (fortuna dubia); değişen şans olabilir (fortuna brevis) veya mutlak şeytani şans (fortuna mala) olabilir. fortuna genel olarak, kaderin tanrıçası olarak da bilinir. hayattaki farklı yönlere göre bu tip farklı isimler altında roma i̇mparatorluğunun her yanında tapılırdı, adına birçok tapınak bulunurdu.

şans tanrıçaları
zaman tanrıçaları
roma tanrıçaları
SMILES

i̇ngilizce simplified molecular input line entry specification deyiminin kısaltması olan smiles molekül yapılarının kısa ascii dizileri şeklinde kesin olarak tanımlanabilmesi için geliştirilmiş bir sistemdir. çoğu kimyasal çizim programı smiles dizilerini okuyup bunları iki boyutlu çizimlere veya üç boyutlu modellere dönüştürebilirler.

örnekler 

atomlar elementlerin standart kısaltmaları ile temsil edilirler, örneğin altın için [au]. b, c, n, o, p, s, f, cl, br ve i@dan oluşan "organik altgrup" için köşeli parantezler kullanılmayabilir, diğer elementler için kullanılır. eğer köşeli parantez kullanılmamışsa yeterli sayıda hidrojen atomunun bulunduğu varsayılır, örneğin su için smiles kodu o'dur, etanol için cco'dur.

çift bağlı karbon dioksit o=c=o, üçlü bağlı hidrojen siyanür ise c#n olarak gösterilir.

dallar parantezlerle gösterilir, propionik asit için ccc(=o)o ve fluoroform için c(f)(f)f (veya fc(f)f olarak da) gibi.

sikloheksan c1ccccc1 olarak gösterilir, burada '1 numara'nın molekülde aynı konumu işaretlediği anlaşılır, böylece 6 arbonlu bir halka oluşur. burada kullanılan işaret numaradır (bu örnekte 1), 'c1' bileşimi değildir.

aromatik c, o, s ve n atomları küçük harfli olarak, 'c', 'o', 's', ve 'n' olarak gösterilir. böylece benzen c1ccccc1'dir.

i̇zomerler 
çift bağların etrafındaki atomların konumlarını belirtmek için "/" ve "\" karakterleri kullanılır. örneğin f/c=c/f
trans-difluoroeten'i temsil eder, f'ler çift bağın zıt taraflarındadır. f'lerin çift bağın aynı tarafında olduğu cis-difluoroeten için f/c=c\f kullanılabilir.

eklentiler 
smiles'dan türetilmiş olan smarts genel arama karakteri ve bağların tanımlanmasına olanak sağlar. kimyasal veritabanı araması yaparken aranılan yapıların tanımlanmasına yarar.

kimyasal isimlendirme sistemleri
Homeomorfizma

homeomorfizma veya topolojik eşyapı (topolojik izomorfizm), matematiksel alanda topolojinin incelediği temel konulardan biridir ve iki uzayın (mesela iki şeklin) parça koparmadan sürekli olarak birbirine dönüşümünü inceler. kelime yunanca homoios "benzer" ve morphē "şekil-şeklini bozmak" kelimelerinden türemiştir. bu benzeşimler birçok değişken altyapı işlevleri ile açıklanabilir.

aralarında homeomorfizma olan iki cisim homeomorfik olarak adlandırılır. topolojik açıdan bunlar aynıdır. örneğin bir üçgeni bir çembere, bir çay bardağını, çay tabağına ya da kulplu bardağı simide homeomorfik kılabiliriz. bu örneklerde, bu nesnelerin içinde bulundukları uzaylar, nesnelerin hangi topolojiye sahip olduğunu belirlemektedir.

kabaca, topolojik cisim geometrik bir nesne ise, homeomorfizma nesnenin yeni şeklini sürekli esneyerek kaplar. bu suretle bir kare ve çember birbirlerinin homeomorfudurlar, fakat bir küre ve delinmiş küre değildirler. topologlar arasında kulplu bardaklarından kahvelerini içerken ve simitlerini yerken çıkmış bir espri şudur: simidin kahve fincanı şekline esneyip onu kaplayarak dönüşmesini, kahve fincanının kulpunu tutarken açıklayamadıklarını söylerler.

i̇ki şekil üzerinde homeomorfizmayı şu şekilde açıklayabiliriz; 
a şeklinden b şekline yırtmadan, parça koparmadan geçebilmek için a'dan b'ye sürekli fonksiyona ihtiyaç vardır. ve aynı şekilde b'den a'ya geçmemiz gerekmektedir. bunun için de fonksiyonumuz tersinir olmalı ve tersinin de sürekliği söz konusu olmalıdır.

matematiksel tanım 

a ve b topolojik uzaylar olmak üzere, a 'dan b 'ye sürekli, birebir, örten ve tersi de sürekli bir gönderime homeomorfizma denir. homeomorfizmalar, tüm topolojik uzaylar topluluğu  üzerinde bir denklik bağıntısı tanımlar. böylece oluşturulan denklik sınıflarının her birine homeomorfizma sınıfı denir.

topolojide, verilen bir topolojik uzay topluluğu için homeomorfizma sınıflarını bulmak ve bu uzayları bu sınıflara göre sınıflandırmak temel problemlerden biridir. örneğin, tüm 1 boyutlu çokkatlıların homeomorfizma sınıfları bilinmektedir: 1 boyutlu bağlantılı bir çokkatlı, ya (0,1) açık aralığına, ya [0,1] kapalı aralığına, ya (0,1] aralığına ya da çembere homeomorfiktir (eşyapılıdır).

i̇ki boyutlu çokkatlılara yüzey denir. tıkız, bağlantılı bir yüzeyin homeomorfizma sınıfı, euler sayısı ve yön verilebilir olup olmadığıyla belirlenir.

daha yüksek boyutlu çokkatlılar için homeomorfizma sınıfı problemi bu kadar basitçe yanıtlanamaz. daha komplike fonksiyon ve işlev yapılanımları bir gereklilik unsuru taşır.

dış bağlantılar 
 topolojinin temel problemi 

topoloji
Harriet

harriet (d. tahminen 1830 - ö. 23 haziran 2006), 180 kg ağırlığında, bir dev galapagos kaplumbağası. tahmini doğum tarihi 1830 olarak kabul edilen harriet, 23 haziran 2006 tarihindeki ölümüne kadar esaret altındaki en yaşlı hayvandı.

1835 yılında charles darwin tarafından galapagos adaları'nda yakalanıp, diğer iki örnekle beraber i̇ngiltere'ye getirildiği tahmin edilir. o zamanlar tabak büyüklüğünde olduğu için o yıllarda 6 yaşında olduğu sanılır. 1841 yılında her üç kaplumbağa da avustralya'da "brisbane"deki botanik bahçesine getirilir. harriet, burada 1952'de botanik bahçesine dahil olan hayvanat bahçesi kapanana kadar yaşar ve sonrasında avustralya doğal koruma alanı gold sahili'ne taşınır. i̇lk olarak 1960 yılında, yaklaşık 130 yaşındayken, hawaii hayvanat bahçesi direktörü, kaplumbağanın dişi olduğunu tespit eder (o güne kadar ismi "harry"dir).

daha sonra harriet, queensland'daki "australia zoo"ya ulaşır. 20'li yıllarda kendisine ait dokümanlar bir sel baskınında kaybolduğundan, yaşam hikâyesi hakkında daha fazla yazılı bilgi yoktur. ancak 1992 yılında yapılan incelemelerde, harriet'in kökeninin galapagos adaları'na dayandığı ve en azından 162 yaşında olduğu tespit edilmiştir.

harriet, 23 haziran 2006'da 176 yaşında öldü. bir süredir geçirdiği kalp krizine bağlı olarak rahatsızlıkları bulunmaktaydı.

yeni bulgular 

spiegel dergisinin "yaşayan en yaşlı hayvan" unvanının haksız bir unvan olduğu, aslında hindistan'da bir hayvanat bahçesinde 2006 da ölen aldabra cinsi dev kaplumbağa adwaitya'nın, öldüğünde 256 yaşında olduğu yönündeydi. adwaitya 22 mart 2006'da öldüğünden, harriet 23 haziran 2006 tarihine kadar tekrar yaşayan en yaşlı hayvan unvanını kazanmış durumdaydı.

ayrıca bakınız 
 adwaitya
 yalnız george

dış bağlantılar 
 galapagos island tortoise   (ing.)
 spiegel.de: der schildkröten-opa und die französische revolution   (yaşlı kaplumbağalar ile ilgili almanca makale)
 dünyanın en yaşlı hayvanı harriet 176’sında öldü

1830 doğumlu hayvanlar
2006 yılında ölen hayvanlar
ünlü kaplumbağalar
IUPAC adlandırma sistemi

iupac adlandırma sistemi, kimyasal bileşiklerin adlandırması ve genelde kimya bilimini tanımlamakta kullanılan bir sistemdir. uluslararası temel ve uygulamalı kimya birliği (i̇ngilizce international union of pure and applied chemistry veya iupac) tarafından oluşturulmuştur ve bakılmaktadır.

organik ve inorganik bileşiklerin adlandırılmasına dair kurallar mavi kitap (blue book ) ve kırmızı kitap (red book) olarak bilinen iki yayında bulunur. yeşil kitap (green book) olarak bilinen üçüncü bir yayın (iupap'ın ortaklığıyla) fiziksel nicelikler için kullanılacak sembolleri tarif eder. altın kitap (gold book,) adlı bir dördüncüsü ise kimyada geçen çok sayıda teknik terimin tanımlarını içerir.  bunlara benzer özetlemeler biyokimya (iubmb ortaklığıyla), analitik kimya  ve makromoleküler kimya  için de hazırlanmıştır. özel durumlar için bu kitaplara zaman zaman pure and applied chemistry adlı bilimsel dergide yayımlanan daha kısa önerilerle ilaveler yapılır.

notlar 
  nomenclature of organic chemistry, oxford:pergamon press, 1979; a guide to iupac nomenclature of organic compounds, recommendations 1993, oxford:blackwell scientific publications, 1993. (isbn 3-540-41138-0)
  nomenclature of inorganic chemistry, recommendations 1990, oxford:blackwell scientific publications. (1990)  (isbn 0-85404-487-6, 2nd ed)
  quantities, units and symbols in physical chemistry (2nd edn.), oxford:blackwell scientific publications. (1993)
  compendium of chemical terminology, iupac recommendations (2nd edn.), oxford:blackwell scientific publications. (1997)
  biochemical nomenclature and related documents, london:portland press, 1992.
  compendium of analytical nomenclature, definitive rules 1997 (3rd edn.), oxford:blackwell scientific publications, 1998.
  compendium of macromolecular nomenclature, oxford:blackwell scientific publications, 1991.
Marcus Miller

marcus miller, (d. 14 haziran 1959, new york) amerikalı caz müzisyeni, bas gitarist.

miles davis ve david sanborn ile yaptığı çalışmalar ile caz dünyasında önemli bir yer edinmiştir. klarnet eğitimi alan miller; klavyeli çalgılar, bas klarinet, gitarı da gayet iyi çalabilmekte ve vokal de yapmaktadır. modern jazz müziğinin yaşayan efsanesi olan miller son yıllarda çıkarttığı silver rain ve free albümleriyle kariyerini sürdürmektedir. son dönemde thunder epk olarak bilinen sahneyi victor wooten ve stanley clarke ile paylaşmaktadır bu olay bas gitar dünyasının 'g3'ü kabul edilir.

slap tekniğini kendine has hale getirip elektrik gitarlarda daha çok kullanılan bend tekniğini bas gitara uyarlamıştır. kullandığı gitarlar fender marcus miller serisi 4 ve 5'telli jazz basslardır. kullandığı tel seti dr markasının marcus miller adına olan dr feat beat marcus miller serisidir.

renaissance (2012) albümü çıkmıştır.

dış kaynaklar

1959 doğumlular
brooklyn doğumlular
yaşayan insanlar
amerikalı caz bestecileri
amerikalı rock bas gitaristleri
Sancak (bayrak)

sancak, türk silahlı kuvvetleri'nin onur ve şeref timsali olan, atlas kumaştan yapılmış ve tek bir ölçüde üretilen, üzerinde altın yıldızla temsil ettiği silahlı kuvvetler birliğinin adı yazılmış olan (alay ve tugay eşiti birlikler) türk bayrağı'dır.

törenle açılır,sancak kıt'ası komutasında hareket eder.

sancak kıt'ası:
4 kişiden oluşur. sancağı tutan sancaktar, iki adet sancak muhafızı ve sancak kıt'a komutanı.
sancak kıtası için seçim kriterleri vardır. sancaktar, sancak muhafızı ve sancak subayı benzerleri arasında eğitimi ve disipliniyle temayüz göstermiş olmalıdır. sancak subayı asteğmen-yüzbaşı rütbesinde olabilir.

ayrıca, sadece emniyet genel müdürünün ve polis akademisi başkanının makamında bulunmak üzere emniyet teşkilatında da sancak bulunur. emniyet teşkilatı kendi yönetmeliğinde sancağı, emniyet teşkilatının onur timsali olarak tanımlamıştır. emniyet teşkilatında bulunan sancaklar türk silahlı kuvvetlerinde bulunan sancaklardan farklı olarak beyaz püsküllü ve kordonu mevcuttur.

tüm sancaklar sadece cumhurbaşkanına ve yabancı devlet başkanlarına selam durur. sancak açık ve görünür bulunduğu müddetçe herkes tarafından ayakta ve cephe selamıyla selamlanır.

türk silahlı kuvvetleri
türk bayrakları
askerî bayraklar
CAS Kayıt Numarası

cas kayıt numaraları kimyasal bileşikler, polimerler, biyolojik dizinler, karışımlar ve alaşımlar için kullanılan tek tanımlayıcı (unique) sayılardır. cas numarası olarak da bilinirler.

amerikan kimya derneği'nin (american chemical society) bir alt bölümü olan chemical abstracts service (cas), bu tanımlayıcı numaraları bilimsel literatürde tanımlanmış her bir kimyasal bileşik için verir. kimyasal bileşiklerin birden fazla ismi olabileceği için, amaç veritabanı aramalarını kolaylaştırmaktır. günümüz molekül veritabanlarının hemen hepsinde cas numarasıyla arama yapılabilir.

mayıs 2006 tarihi itibarıyla cas sicilinde 28 milyon dolayında kayıt vardır. tam rakam www.cas.org sitesinde yayımlanmaktadır. haftada yaklaşık 50.000 yeni kayıt eklenmektedir.

cas ayrıca bu kimyasal maddelerin bir veritabanını (cas registry) güncel tutup satmaktadır.

format 
cas kayıt numarası tire işaretleri ile üç bölüme ayrılır. i̇lk bölüm 6 hanelidir, ikincisi 2, üçüncüsü ise tek haneli bir kontrol rakamından oluşur. sayılar artarak verilirler ve özel bir anlam içermezler.

kontrol sayısı son hane çarpı 1, onu izleyen hane çarpı 2, sonraki rakam çarpı 3 vb. devam edip bunların modulo 10'a göre toplamını alarak hesaplanır. örneğin suyun cas numarası 7732-18-5 için: (8×1 + 1×2 + 2×3 + 3×4 + 7×5 + 7×6) = 105; 105 mod 10 = 5.

i̇zomerler, enzimler, karışımlar 
bir molekülün farklı izomerlerinin farklı cas numaraları vardır: d-glikoz için 50-99-7, l-glikoz için 921-60-8, α-d-glikoz için 26655-34-5, vs. bazen bir sınıfa ait moleküllerin tamamı tek bir cas numarası alır: alkol dehidrojenaz enzim grubu için 9031-72-5. bir cas numarası olan bir karışıma örnek, hardal yağıdır (8007-40-7).

maya 

veritabanı aramalarında cas numarası kullanırken yakın ilişkili maddeleri de dahil etmek yararlıdır. örneğin, kokain (cas 50-36-2) hakkında bilgi ararken kokain hidroklorür (cas 53-21-4) de dahil edilmelidir çünkü kokainin narkotik olarak kullanılan en yaygın hali budur.

ayrıca bakınız 
 ec numarası (enzim komisyonu)
 ec# (einecs and elincs)
 uluslararası kimyasal tanımlayıcı (inchi)
 pubchem
 smiles
 un numarası

dış bağlantılar 
 cas kayıt sistemi (i̇ngilizce)

bir maddenin cas numarasını bulmak için aşağıdaki ücretsiz hizmetler kullanılabilir:
 pubchem
 nih chemidplus
 nist chemistry webbook
 nci database browser
 chemfinder
 european chemical substances information system (esis) - ec numarasını bulmakta faydalıdır.

kimyasal numaralandırma sistemleri
amerikan kimya topluluğu
Plankton

plankton, suda bulunan ve hareket yeteneği akıntıya bağımlı olan canlılara verilen genel isimdir. genellikle mikroskobik boyutta ve tek hücreli oldukları varsayılsa da, denizanaları veya kopmuş yosunlar da okyanusbilimciler tarafından plankton olarak tanımlanır. bitkisel planktonlara fitoplankton, hayvansal olanlarına ise zooplankton adı verilir. göllerde, denizlerde ve akarsularda, hatta belirli şartlar altında buzullarda bulunabilirler. dünyadaki fotosentez ile üretilen oksijenin büyük çoğunluğunu plankton üretir, diğer kısmını bitkiler üretir.

planktonik organizmaların büyüklüklerine göre sınıflandırılması 
 
 femtoplankton, < 2×10−7 m (<0,2 µm) (deniz virüsleri)
 pikoplankton 2x10−7-2x10−6 (0,2-2 µm) arası (küçük ökaryotik protistler; bakteriler; chrysophyta)
 nanoplankton 2x10−6-2x10−5 (2-20 µm) arası (küçük ökaryotik protistler; küçük diatomlar; küçük flagellatalar; pyrrophyta; chrysophyta; chlorophyta; xanthophyta)
 mikroplankton 2x10−5-2x10−4 (20-200 µm) arası (büyük ökaryotik protistler; fitoplanktonların çoğu; protozoalar (foraminifera); ciliates; rotifera; genç metazoalar - crustacea (copepod nauplii))
 mezoplankton 2x10−4-2x10−3 (0,2 mm-2 mm) arası (metazoalar; örn: copepods; medusae; cladocera; ostracoda; chaetognaths; pteropods; tunicata; heteropoda)
 makroplankton 2x10−3-2x10−2 (2–20 mm) arası (metazoalar; örn: pteropodlar; chaetognathlar; euphausiacea (krill); medusae; ctenophorelar; salps, doliolidler ve pyrozomlar (pelagic tunicata); cephalopoda)
 megaplankton > 2x10−2 (>20mm) (metazoalar; örn: denizanası; ctenophorelar; salps ve pyrozomlar (pelagic tunicata); cephalopoda)

 
fitoplankton türlerinden kokkolitler   su yüzeyinden atmosfere geçen "dimetil sülfür" denen kimyasal maddeyi üretir. bu madde oksijenle birleşerek sülfat haline geçer. sülfatlar okyanus üzerindeki su buharı için yoğunlaşma çekirdekleri oluşturarak bulutları meydana getirirler ve belirli koşullar altında yağmura neden olabilirler. dimetil sülfür, dolaylı olarak bulutların güneş ışınlarını yansıtma veya emme derecesini, yani albedoyu etkiler. genel olarak, dimetil sülfür albedoyu artırır. böylece bulutlar gelen güneş ışınlarını yansıtır, buna bağlı olarak toprağa erişen güneş ışınları da azalır.

galeri

dış bağlantılar
 plankton bilgisi

 
deniz biyolojisi
su canlıları
Hegemonya

hegemonya (yunanca ἡγεμονία, hēgemonía), bir sistem içerisindeki bir elemanın diğerlerinden üstün, baskın olduğunu belirtir. marksist teoride daha teknik ve has olarak kullanılmıştır. antonio gramsci'nin eserlerinde baskın sınıfın boyun eğenlerin izniyle gücü kazanması olarak bahsedilmiştir. zoraki bir yönetim olmayan hegemonya daha çok burjuvazi değerlerine göre işleyen kültürel ve ideolojik bir metot olarak anlaşılır. politik ve ekonomik boyutu vardır: müsaade; maaş, ücret artması ve politik veya sosyal reform ile idare edilebilir.

siyasal içeriğini, bir sınıf ya da sınıf ittifakının toplumsal iktidarını yani egemenliğini ilan ve tesis etme aşamasında, aslında birer toplumsal özne olan diğer sınıfların çıkarlarının da bu iktidar tarafından gerçekleştirileceğine inandırılması ve böylece sınıfsal iktidar mücadelesinden vazgeçerek ya da bu mücadeleyi izin verilen sınırlar içerisinde ve hedef doğrultusunda yürüterek bir "toplumsal özne" olmayı askıya alıp, bir "toplumsal nesne" olmayı kabullenmesi, oluşturur. özetle; sınıf iktidarının zor aygıtlarının kullanılması dışında ya da yanı sıra, ideoloji alanında da gerçekleştiğini vurgulamak için kullanılır. aksi halde, sınıfsal iktidar toplumun bütününü sürekli işgal altında tutan bir güç örgütlenmesine dönüşmek zorunda kalırdı. egemen sınıfla egemenlik altındaki sınıflar arasındaki bu hegemonya ilişkisi, iktidarın bir ittifaka ait olduğu hallerde bu ittifakın baskın sınıfı ile ona tabi olan sınıf arasında ve eğer bir tek sınıfın iktidarı söz konusuysa, o sınıfı oluşturan tabakalar arasında da yaşanır.

uluslararası ilişkiler disiplininde robert cox, antonio gramsci'nin hegemonya kavramsallaştırmasını uluslararası sisteme uyarlamıştır. neo-gramscian yaklaşım olarak bilinen bu teoriye göre ise hegemonya yalnızca tahakküm ve güç yani baskı yoluyla kurulmamakta aynı zamanda rıza da üreterek gönüllük oluşturarak güç unsuruyla birlikte etki altına girme olarak değerlendirilmektedir.
Nvu

nvu (n-view okunur),  görsel düzenleme destekli bir html düzenleyicidir. mozilla composer programının kodları temel alınarak geliştirilmiştir. gelişimi durmuş olan nvu'nun son sürümü haziran 2005'te çıkarılmıştır. nvu'nun kodları temel alınarak geliştirilen kompozer projesi, nvu'nun devamı niteliğindedir.

linspire tarafından üretilmiş olan nvu; linux, microsoft windows ve macintosh işletim sistemlerinde çalışmaktadır. nvu tamamen açık kaynak kodlu ve özgürdür. mpl/gpl/lgpl lisansları ile lisanslanmıştır.

özellikleri 
 wysiwyg tarzı kullanarak sayfa oluşturabilme
 ftp ile tümleşik dosya yönetimi
 günümüzün en yaygın tarayıcı programlarında çalışacak html betikleri oluşturabilme
 sekmeleri kullanarak wysiwyg düzenleyicisi ile html düzenleyicisi arasında kolay geçiş sağlayabilme
 birden fazla sayfayı ayrı sekmeler içerisinde açarak düzenleyebilme
 gelişmiş form, tablo ve şablon oluşturabilme özelliği
 resimleri boyutlandırabilme
 php kodunu html içerisine gömebilme

ayrıca nvu ile yapılan sayfalar düzenleyicinin içerisinde bulunan ftp özelliği sayesinde hostunuza bu yaptığınız sayfaları kolaylıkla aktarabilme imkânı sağlamaktadır.

ayrıca bakınız 
 kompozer

dış bağlantılar 
 resmi nvu websitesi 
 html düzenleyiciler incelemesi

kaynakça 

durdurulmuş yazılımlar
özgür html düzenleyiciler
Şattülarap

şatt'ül-arab (arapça: شط العرب‎ - arap kıyısı), veya ervend rūd (farsça: اروندرود - akanak), fırat ve dicle nehirlerinin basra körfezi'nden denize dökülmeden önce birleştikleri yerdir. uzunluğu 193 km'dir. şatt-ül-arap su yolunun hangi kısmının hangi devlete ait olduğu sorunu i̇ran-irak savaşı'nın sebebi olarak gösterilmiştir. önemi, petrol tankerlerinin karanın 30 kilometre içine kadar girmesine olanak sağlamasından kaynaklanır.

resimler

ayrıca bakınız
dünyanın en uzun nehirleri

dış bağlantılar 
 i̇ran-irak savaşı ve suyolu hakkı
 i̇ran-irak sınırı, 1840 - 1958, arşiv
 google maps görüntüsü

 
i̇ran'ın toprak anlaşmazlıkları
Eric Raymond

eric steven raymond, (esr, d. 4 aralık 1957, boston, massachusetts) open source initiative adlı kuruluşun sözcüsü ve avukatı.

açık kaynak yazılım hareketinin öncülerinden, katedral ve pazar kitabıyla ünlü olmuştur. 2003 yılında yayınlanan ve unix kültürünün 1970'li yıllardan günümüze kadarki süreçte, bsd ve linux gibi türevlerinide anlatan the "art of unix programming" kitabında, unix işletim sistemini masaüstünde microsoft'un windows ve apple'ın macos'u ile araştırma amaçlı eros ve bell laboratuvarlarında geliştirilen plan 9 işletim sistemleri ile kıyaslamaktadır.

jargon dosyası'nın (yeni hacker sözlüğü olarak da bilinir) şimdiki sağlayıcısıdır.

fetchmail, emacs modları, ncurses, giflib/libungif, libpng gibi önemli birçok programı yazmıştır. cml2 isimli ayar dosyası formatı gibi birçok çalışması linux çekirdek geliştiricileri tarafından kabul edilemeyerek linux kerneline dahil edilmediği için halen "core linux developer" olamamıştır.

netscape communications corp.'un ocak 1998'de tarayıcı kodlarını serbest bırakmasında ilham kaynağı olduğu da söylenir. bazı kuruluş ve organizasyonlar raymond'a açık kaynak planlarında rehberlik etmesi için teklif götürmüşlerdir. apple ve microsoft buna örnek verilebilir.

bilim-kurgu'ya, silahlanmaya ve amatör müzisyenliğe meraklı olduğu bilinir. ayrıca tekvandoda siyah kuşağa sahip olması ve second amendment foundation  kuruluşu destekçisi de olmasının yanı sıra 2003'teki irak saldırısınıda desteklemektedir.

esr.ibiblio.org 'ta i̇slam dini, rusya ve terörizm ile ilgili yazı ve düşüncelerini yayınlamaktadır. "i̇slamiyet bizimle savaş halinde" başlıklı yazısında raymond, 2002 'den beri batı'nın i̇slami barbarlara karşı medeniyeti savunma mücadelesi içerisinde olduğu uyarısını yaptığını ve i̇slamiyetin bir "barış dini" olarak görülmesinin sonucunun daha da kötüleşmeden bu gerçekle yüzleşmesinin iyi olacağını ifade etmiştir.

kaynakça

dış bağlantılar 

 eric raymond kişisel sitesi  ve weblog 
 
 

1957 doğumlular
amerikalı blogcular
amerikalı liberteryenler
anarko-kapitalistler
özgür yazılım
linux
yaşayan insanlar
20. yüzyılda amerikalı avukatlar
21. yüzyılda amerikalı avukatlar
İskelet kası

i̇skelet kası, üç kas dokusu türünden biri. çizgili kasın bir türü olan iskelet kasları, somatik sinir sistemi tarafından uyarılır. böylece isteğe bağlı hareketi sağlar. çoğu iskelet kası, kemiklere kolajen demetlerinden oluşan tendonlarla bağlanır. 
   
kas hücresi "sarkolemma" adı verilen hücre zarı ile çevrilidir. her kas hücresi ayrıca endomisyum denen bağ doku ile sarılıdır. lif demetleri (kas demetleri) bir araya gelerek lif demetlerini (fasciculus) oluştururlar. bu demetleri saran bağ doku perimisyumdur. lif demetlerinin bir araya gelmesiyle de iskelet kası oluşur. bunu epimisyum adı verilen bağ doku sarar. ayrıca bunun da üzerinde tüm vücut kaslarını saran fasya adı verilen bir bağ doku vardır.

kas hücrelerinde sarkoplazma vardır. bu sarkoplazma içerisinde asılı halde bulunan yüzlerce miyofibril vardır. miyofibriller protein yapısındaki ince ve kalın miyofilamentlerden oluşmuştur. bunlardan ince olanı ağırlıklı olarak aktin olmak üzere troponin ve tropomiyozin moleküllerinden, kalın olan ise miyozin moleküllerinden oluşmuştur. bu nedenle ince ve kalın filamentler sırasıyla aktin ve miyozin filamentleri olarak da tanımlanırlar. miyozin filamentleri orta bölgeleri dışında, çapraz köprüler içerirler. çapraz köprülerin başlarında miyozin atpaz enzimi yer alır. bu enzim atp’yi parçalayarak adp+p+enerji oluşturur.

kas sistemi
hücreler
Kepek (deri)

kepek, çoğunlukla kafa derisini etkileyen bir deri durumudur.  belirtileri kepeğin dökülmesi, saçta pullanma ve, daha ciddi durumlarda, hafif kaşınmadır. özgüven sıkıntıları ve sosyal sıkıntılara sebep olabilir.

sebebi açıkça belli değildir fakat belli bir sayıda genetik ve çevresel faktörlerden etkilendiği düşünülmektedir. kışın durum daha kötüye gidebilir. sebebi kesinlikle kötü hijyenden değildir. ölü deri hücrelerinin fazla büyümesi ile olur. teşhisi belirtilere bağlıdır. 

bilinen kesin bir tedavisi yoktur. tedavisi genellikle ketokonazol gibi antifungal içerikli şampuanlar ile yapılır. yetişkin bireylerin yarısını etkiler. başlangıcı çoğunlukla ergenlikte olur. erkeklerde kadınlara kıyasla daha çok görülür. 50 yaş üstü bireylerde daha az görülmektedir.

kaynakça

dermatoloji
kişisel bakım
kafa ve boyun
Goblet hücresi

goblet hücresi, bazı organlarda epitel hücreleri arasında yer alan, biçiminden dolayı kadeh hücresi olarak da adlandırılan hücre. görevleri bir glikoprotein olan musini salgılamaktır. musinin dehidrasyonu ile oluşan kaygan sıvıya mukus denir. mukus, dokuların kimyasal ya da fiziksel bakımdan zarar görmesini engeller. bir goblet hücresinin apikal kısmı musin tanecikleri ile doludur. hücrenin nukleusu bazal kısımda, yassı şekildedir. bu halinden dolayı bu hücreye kalsiform hücre ya da kadeh hücresi denir. bu hücrelerin yanlarındaki hücrelerin üst kısımlarında bulunan tüysü yapılar yüzey alanını artırarak salgıların yayılmasını kolaylaştırır. i̇nce bağırsaktaki goblet hücrelerinin ömrü 3-4 gün kadardır. soluk borusunda da bulunur görevi ise mukus üretip toz ve mikropları dışarı atmaktır. 

hücre biyolojisi
hücreler
Ter bezi gözeneği

ter bezi gözeneği, ter bezleri üstderinin alt kısımlarında yer alır. derinin dış kısmına bir gözenekte açılır ve ter buradan dışarı çıkar. gözeneğin en dış yüzeyindeki kısımlarında ölü hücreler bulunur. ter %99 oranında su içerir, kalanı tuz gibi maddelerden oluşur.
Hepatosit

hepatosit; bağırsaklardan emilen besin maddelerinin kan yoluyla geldiği ve vücuda yararlı hale getirildiği hücrelerin genel adıdır. bu işlemleri gerçekleştiren çok sayıda enzim bu hücrelerde bulunur. artık maddeleri karaciğerden uzaklaştıran safra sıvısını salgılar. bu sıvı, hücreler arasındaki özel kanallarla safra kesesine ulaşır.

yapısı 
tipik hepatosit hücresi 20-30 µm boyutundadır ve kübik bir yapısı vardır. tipik hepatosit hacmi ise 3.4 x 10−9 cm3 'tür. granülsüz endoplazmik retikulum birçok insan hücresinde küçük olmasına rağmen hepatositte büyüktür.

karaciğer anatomisi
hayvan hücreleri
i̇nsan hücreleri
Kondrosit

kondrosit, destek dokulardan biri olan kıkırdağın yapısını oluşturur. ayrıca, kıkırdak dokunun temel bileşiğini kollajen adlı proteinin yapımından sorumlu hücrelerden biridir. kulak kepçesi, burun, soluk borusu gibi organların yapısında bulunan bu hücreler dokulara esneklik ve sağlamlık kazandırır.

bağ dokusu hücreleri
Sperm

sperm ya da tam bilimsel adı ile spermatozoon (spermatozoid) (çoğulu: spermatozoa), erkek bireylere ait üreme hücresidir. hayvanlar, kamçı'lı ve spermatozoa olarak bilinen kuyruğu olan hareketli sperm üretir. bazı kırmızı algler ve mantarlar spermatia olarak bilinen hareketsiz sperm hücreleri üretirken, bazı kırmızı algler ve mantarlar spermatozoa olarak bilinir. kapalı tohumlular polen içinde hareketsiz sperm içerirken, eğrelti otları ve bazı açık tohumlular gibi bazı bazal bitkilerde hareketli sperm bulunur.

sperm hücreleri, spermatogenez olarak bilinen süreç sırasında oluşur. amniyotlarda (sürüngenler ve memeliler) testislerin seminifer tübüllerinde yer alır. bu süreç, spermatogonyum ile başlayan birkaç ardışık sperm hücresi öncülünün üretimini içerir. bunlar spermatosit'lere farklılaşır. spermatositler daha sonra mayoz bölünme geçirerek kromozom sayılarını yarıya indirir. daha sonra spermatid'ler üretir. spermiyogenez, spermatogenezin son aşamasıdır. spermatidlerin olgun spermatozoaya olgunlaşması görülür.

testislerde oluşan bu hücrelerin üretimi ergenlik döneminde başlar. baş kısmında döllenme sırasında yumurtaya aktaracağı kalıtsal bilgi (dna) taşır. kuyruğu vardır ve hareketlidir. i̇nsanlarda bir çiftleşme sırasında yaklaşık 150-200 milyon sperm salınır. ancak yumurtayı yalnızca tek bir sperm hücresi dölleyebilir. bir sperm bir yumurta hücresine (oosit) ulaştığında, yumurtaya girmek için kuyruğunu dışarıda bırakıp, yumurta zarından geçerek kalıtsal bilgileri yumurtaya ulaştırmış olur. spermler yoğun kıvamda bir sıvının içinde bulunurlar. bu sıvının ismine meni (ersuyu), ejekülat veya yaygın kullanış biçimi ile sperma denir. spermatositogenez, kök hücrelerin kendilerini değiştirmek ve olgun sperm haline gelecek bir hücre popülasyonu üretmek için bölünmesini içerir.

spermatozoonun başı fırıncı küreğini andırır ve içerisinde kalıtsal bilgileri bulunur. baş kısmı kep gibi saran ve içerisinde spermatozoonun, yumurta hücre duvarını geçmesi için gerekli enzimleri içeren akrozom isimli yapı bulunur. sperm hücresi yumurtaya ulaştığında akrozom membranı içerisindeki enzimler salınarak spermatozoonun yumurta içerisine girmesi sağlanır. i̇çeri giren n sayıdaki erkek dna materyali n sayıdaki dişi dna materyali ile birleşerek 2n sayıda dna materyali oluşur (oluşan bu hücreye zigot ismi verilir). daha sonra zigot içerisinde hücreler bölünerek çoğalmaya başlar. cinsiyetin oluşmasında spermatozoaların taşıdığı x ve y kromozomları belirleyicidir. dişi üreme hücresi x kromozom taşırken, erkek üreme hücrelerinin yarısı x diğer yarısı da y kromozomu taşır. eğer dişi üreme hücresini x kromozomu taşıyan spermatozoon döllemişse kromozomlar xx şeklinde olur ve bireyin cinsiyeti dişi olur, eğer y taşıyan spermatozoon döllemişse ise bireyin cinsiyeti erkek olur. ancak bazı istisnalar da vardır. mesela xxy, x0 gibi kalıtsal hastalıklı bireyler de oluşabilir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 sperm hücrelerinin keşfi- i̇ngilizce

ayrıca bakınız 
 meni
 boşalma
 üreme
 döllenme
 yumurta

üreme hücreleri
meni
bereket
germ hücresi
erkek üreme sistemi
erkek cinselliği
üreme sistemi
memelilerde erkek üreme sistemi
Yumurta (hücre)

yumurta, dişinin çoğalma hücresidir.

yumurta her hücre gibi çekirdek, sitoplazma ve hücre zarından oluşur. yeni doğmuş bir kız bebeğin yumurtalıklarında çok sayıda olgunlaşmamış yumurta hücresi bulunur. ergenlik çağından sonra, her ay yumurtalıklarda olgunlaşan bir yumurta spermle döllenebilir ve yeni bir birey oluşturmak üzere çoğalmaya başlar. döllenmediğinde vücuttan atılır. bu atılma süreci genellikle 1 haftadır. bu sürece "pms dönemi" de denebilir. bu döngü her ay olur. bu döngü âdet (regl) olarak adlandırılır. 500 döngü sonra kadın, yumurtanın oluşturulmadığı bir döngü olan menopoza girer. menopoz, olağan dışı bir durumdur. menopozun ortaya çıkışı muhtemelen ilk insanların diğer memelilere kıyasla bakıma daha çok gereksinmesinden olmuştur.

amniyotik yumurta 
amniyotik yumurta, karaya uyum sağlamış omurgalılar olan tetrapoda (dört üyeliler) sınıfına mensup hayvanlarda bulunan korunaklı bir yumurta çeşididir. bu yumurta; amniyon, koriyon, vitellüs kesesi ve allantoyis adı verilen dört özelleşmiş zar içerir. eksta embriyonik zarlar olarak nitelendirilen bu zarlar, embriyonun dışında büyüyen doku tabakalarından gelişir. amniyon olarak isimlendirilen ve embriyonun içinde yüzdüğü amniyotik sıvıyı kuşatan yapı, sarsıntıları en aza indirgeyen bir kalkan gibi iş görür. allantoyis, embriyonun metabolik atıklarını düzenleyen bir kesedir. koriyon ve allantoyis zarı embriyo ile dış ortam arasındaki gaz değişiminden sorumludur. vitellüs kesesi ise besinleri depolama işlevini üstlenir. vitellüs kesesinde bulunan kan damarları besinlerin embriyoya geçişini sağlar. ayrıca yumurtanın dışında yer alan ve yumurta akı olarak adlandırılan kısmında depo proteini albümin de besin temin eder.

kaynakça 

üreme hücreleri
kadın üreme organları
yumurtalar
kadın endokrin sistemi
Fibroblast

fibroblast, bağ dokusunun ana hücreleri de denebilir.

yassı uzun ya da ovalimsidirler. gövde kısımlarından sitoplazmik uzantılar çıkar, çekirdekleri oval olan hücrelerdir. 
bağ dokunun ana maddesi olan ve yaraların iyileşmesinde işlevi olan kollajen adlı proteinin yapımından sorumlu hücrelerdendirler. fibroblastlar, farklı hücre çeşitlerinin öncüllerine (osteoblastlar) dönüşebilirler. fibrobast lifleri oluşturur. mast hücresi, heparin ve histamin üretir. heparin kanın damar içinde pıhtılaşmasını önler.

bağ dokusu hücreleri
Yağ hücresi

yağ hücresi, bağ doku hücrelerinden biri olan bu hücre, yağ deposudur. deri altından kalın, koruyucu bir tabaka halinde yer alırlar. aynı zamanda vücudun enerji deposudur. i̇nsan vücudundaki en büyük hücrelerden biridir. hücrelerin yüzeyinden bulunan iplikçiler, yağ hücrelerinin bir arada durmasını sağlar. bölünmeyen bu hücrelerdeki yağ miktarı kişinin metabolizmasına bağlıdır.

i̇nsan hücreleri
bağ dokusu hücreleri
Adwaitya

adwaitya (sanskritçe, mukayese edilemez) (yaklaşık 1750 - 22 mart 2006), bir aldabra cinsi dev kaplumbağa. hindistan'ın kalküta şehrinde bir hayvanat bahçesinde yaşamıştır. 256 yıllık yaşı ile zamanının yaşayan en yaşlı hayvanı olarak kabul edilmiştir.

hayvanat bahçesinin evraklarına göre, adwaitya 1750 yılında doğmuş, 1875 yılında ingiliz koloni memuru robert clive tarafından konuk hediyesi olarak seyşellerden hindistan'a getirilmiştir. bugünkü ismini 2005 yılında almıştır. ölümünden birkaç ay önce kabuğunda, öldürücü bir enfeksiyona yol açan bir çatlak oluşmuştur. kadavranın bilimsel incelenmesi sonucunda kaplumbağanın tam yaşı tespit edilmiştir.

adwaitya'nın ölümünden sonra, yaklaşık 175 yaşındaki galapagos dev kaplumbağası "harriet", öldüğü 23 haziran 2006 tarihine kadar dünya'nın en yaşlı hayvanı olarak kabul edildi.

ayrıca bakınız 
 yalnız george
 harriet

dış bağlantılar 
 aldabra cinsi kaplumbağa fotoğrafları
 diğer bilgiler, berliner morgenpost

1750 doğumlu hayvanlar
2006 yılında ölen hayvanlar
ünlü kaplumbağalar
kalküta
İrfan Aktan

i̇rfan aktan, yazar, gazeteci.

i̇rfan aktan 1981 yılında hakkâri ilinin yüksekova ilçesine bağlı karlı köyünde dünyaya geldi. ankara üniversitesi i̇letişim fakültesi'nden mezun oldu. aynı üniversitenin kadın çalışmaları anabilim dalı'nda yüksek lisans okudu. i̇letişim yayınları'dan çıkan "nazê/bir göçüş öyküsü" ile dipnot yayınları'dan çıkan "zehir ve panzehir: kürt sorunu" isimli kitapların yazarı. birgün gazetesinde editörlük yaptı. birikim, radikal, bianet.org gibi çok sayıda süreli yayın yanında çeşitli kitaplarda da makale ve söyleşilerine yer verildi. nokta, newsweek türkiye ve yeni aktüel gibi dergilerde çalıştı. bir süre i̇mc tv'nin ankara temsilciliği'ni yürüttü. halen express ve bir+bir dergilerinde çalışıyor, gazete duvar'da düzenli söyleşiler yapıp köşe yazıları yazıyor. 

2010 yılında express dergisinde yayınladığı bir röportaj nedeniyle "terör örgütü propagandası" yapmaktan 15 ay hapis cezasına mahkûm edildi.

2022 yılında avrupa basın ödülü’ne aday gösterildi.

kaynakça

dış bağlantılar 
 bi̇anet

kürt gazeteciler
kürt yazarlar
yaşayan insanlar
1981 doğumlular
yüksekova doğumlular
ankara üniversitesi i̇letişim fakültesinde öğrenim görenler
türkiye kürtleri
Fatih Koleji

fatih koleji, 1961 yılında eğitim ve öğretime başlayan i̇stanbul'da bulunan özel okuldur.

1982 yılında çağ öğretim i̇şletmeleri a.ş. tarafından satın alınarak, özel fatih lisesi adıyla eğitime başladı. kısa bir süre sonra, 1984 yılında anadolu lisesi ve 1988 yılında fen lisesi statüsünde eğitim ve öğretim vermeye başlayan fatih koleji, 2003'te bünyesine klasik liseyi de katmıştır.

1996 yılına kadar fatih draman’da faaliyetlerine devam eden özel fatih lisesi ve fen liseleri, artan kayıt taleplerini de dikkate alarak beylikdüzü’ndeki modern eğitim kompleksine taşındı.

fatih koleji 1996 yılından itibaren ilköğretime de yönelmiş ve kısa bir sürede bahçelievler, merter, bakırköy, silivri, büyükçekmece ve avcılar'da ilköğretim şubeleri hizmete girmiştir.

2001'den itibaren ilk olarak florya fatih çocuk yuvası'yla çocuk yuvalarını hizmete açmaya başlayan fatih eğitim kurumları, sonrasında sırasıyla bahçelievler, beylikdüzü, bahçeşehir, mimaroba ve yeşilköy'de olmak üzere beş çocuk yuvası daha açmıştır.
2010 yılında i̇stanbul,yenibosna'da havalimanı kavşağında açtığı türkiye'nin en büyük ve en modern anaokulu, ilköğretim okulu ve liseyi içinde barındıran kampüsü ile bünyesindeki okul sayısını 15'e çıkardı.

2013 yılında kriterler’ne uyan özel okullara franchise vererek bu okulları kendi sistemine dâhil etmeye başlayan fatih koleji şu an eğitime devam etmemektedir.

anaokulları 
 i̇stanbul
 levent
 topkapı
 şişli
 silivri
 bolu

i̇lköğretim okulları 
 avcılar
 bahçelievler
 bakırköy
 bağcılar
 başakşehir
 bayrampaşa
 beykent
 esenler
 gaziosmanpaşa
 halkalı
 kayaşehir
 i̇stinye
 merter
 ortaköy
 silivri
 şirinevler
 topkapı
 şişli
 bolu
 karabük
 zonguldak
 düzce
 kırklareli
 lüleburgaz
 çayırova
 darıca
 sakarya
 serdivan
 tekirdağ
 çorlu

liseler 
 başak
 başakşehir
 bayrampaşa
 topkapı
 i̇stanbul
 beykent
 çayırova
 darıca
 boğaziçi
 safiye sultan
 sakarya
 serdivan
 i̇stinye

kolejler
i̇stanbul'daki özel okullar
Sezgi

sezgi; felsefe, mistisizm, ezoterizm ve farklı öğreti sistemlerinde farklı anlamlarda kullanılan terim.

kullanım çeşitleri 
 kimi felsefi akımlarda akıl yoluyla kavranamayacak gerçeklerin derin düşünme (tefekkür) yoluyla aranışı sezgi kapsamında değerlendirilir. 
 ruhçulukta sezginin, insanın kendi düşüncesi olmaktan ziyade çeşitli etkenlerden kaynaklanan tesirlerle belirdiği kabul edilir ki, bu etken genellikle bedensiz bir ruhtur. bu yüzden ruhçular yüksek bilgileri içeren tebliğlerin alındığı ruhsal irtibatlara “sezgisel (intuitif) irtibat” derler. 
 gnostiklere ve antikçağ inisiyelerine göre spiritüel aydınlanma yolunda üç tür bilgi mevcuttur ki, bunlardan öğretim yoluyla öğrenilebilir bilgi mathesis, his ya da ıstırap yoluyla edinilebilen bilgi pathesis, sezgi yoluyla öğrenilebilir bilgi de gnosis olarak adlandırılmıştır. i̇nisiyasyonlarda en yüksek aşamaya ulaşanların, yani inisiye oluş aşamasına erişenlerin sezgi yoluyla aldıklarını çevresine aktararak aydınlatması söz konusu olur. i̇nisiye adayının bu hale gelişi kimi inisiyasyonlarda tohumun bitki haline gelmesi sembolizm'iyle, kimi inisiyasyonlarda ise meşale sembolüyle temsil edilmiştir. 
 i̇lham (inspiration) adı verilen sezgi söz veya yazı tarzında dışarı yansıdığında vahiy (revelation) adını alır. vahiy sözcüğü yalnızca peygamberler için kullanılan bir terim değildir. terim araplar’da i̇slamiyet gelmeden önce de bilinen ve kullanılan bir terimdi.

felsefî bakış açısıyla sezgi 

en genel anlamıyla, gerçekliği dolaysız olarak içten ya da içeriden kavrayabilme, tanıyıp bilme yetisi. adım adım ilerleyen gidimli düşünmenin ya da bir takım uğraklardan geçerek yol alan akıl yürütmenin tersine, bir şeyi doğrudan doğruya algılayıp kavrama; bilinçli bir düşünme ve yargıya varma süreci olmaksızın doğrudan, aracısız gerçekleşen anlama ya da bilme; hiçbir çıkarıma dayanmaksızın, dolaysız bir biçimde bilgiye ulaşma yordamı.

başka bir deyişle, önermelerden başka önermelere yönelerek, mantıksal yolla çıkarımlar yaparak ilkelerden sonuca ulaşan, tek tek parçalardan bütünlüğü olan bir düşünce oluşturan gidimli düşünme yoluna karşı, doğrudan ya da aracı kullanmaksızın düşünce kuran, bütünü bir kerede, bir bakışta tümüyle ele geçiren, şeylerin özüne dolaysız bir biçimde, doğrudan doğruya ulaşan, şeyleri tüm bir devingenliği içinde bütünlüklü kavrayan içten duyma yolu.

ayrıca bakınız 
 sezgicilik
 sezgi (bergson)
 medyumluk
 trans
 tebliğ

kaynakça 
 metapsişik terimler sözlüğü, ergün arıkdal
 dharma ansiklopedi, dharma yayınları

felsefi kavramlar
epistemoloji kavramları
spiritüalizm
mistisizm
Zorunluluk

zorunluluk. başka türlü olamayan, olumsal olmayan ya da olmaması olanaklı olmayan durum; olduğundan başka türlü olamayacak olma durumunu dillendiren, olduğundan başka türlü olmanın mantıksal bakımdan olanaksızlığını dile getiren felsefi ulam. öte yandan, mantık diliyle söylendiğinde, bir önerme yanlışlanamıyor ise zorunlu demektir. bu tür önermeler yanlışlığı düşünülemez, değillemesi de çelişik olan, bu nedenle de doğrulukları zorunlu olan önermelerdir. şeylerin gerçekte olmadığı ama olabileceği birçok olanaklı durum tasarlanabilir. eğer bir önerme tasarlanan olanaklı durumların hepsi için doğru ise o önermeye bütün olanaklı dünyalarda doğru ya da zorunlu önerme denir.

böyle bir önermenin belli koşulları yerine getirmesi gerekmektedir. öncelikle sözü edilen önerme sözdizim kurallarına öyle uymalıdır ki o önermenin yanlış olduğunun söylenmesi biçimsel olarak çelişik olsun. öte yandan bu türden bir önerme belli anlambilgisel koşulları da sağlamalıdır; yani bütün olanaklı dünyalarda bu önerme doğru, bu önermenin değili ise yanlış olmalıdır. bu anlambilgisel koşullar öncelikle leibniz'ce önerilmiş, wittgenstein ile carnap'ça gözden geçirilmiş, 1960'lardaysa kripke, hintikka(en), lewis gibi düşünürler tarafından olanaklı dünyalar kuramı olarak geliştirilmiştir.

sözü edilen zorunluluk ilkesini dünyaya uyguladığımızda ise olayların belli bir nedensellik içinde ilerlediği ve olayların olduklarından başka türlü olamayacağı anlamı çıkar. olaylar zamanda nedensel bir sıralılık ile varolmaktadır ve de bunun önüne geçilemez yollu belirlenimci düşünce evrenin önceden düzenlendiği, belirlendiği tasarımına dayanmaktadır. böyle bir düşünce ise kuşkusuz özgür istenç, özgür seçim gibi konularda apaçık sorunlar doğurmaktadır ve bunları kabul etmemektedir.

ayrıca bakınız 
 nedensellik
 i̇stenççilik
 i̇ndeterminizm
 özgürlük

felsefi kavramlar
savunma (duruşma)
ceza hukuku
Yatırım

yatırım, belirli bir kaynağın ya da değerin, gelir sağlamak amacıyla kalıcı bir biçimde kullanılmasıdır. tüketim kavramından temel farkı, kullanılan kaynak ya da değerin işlem sonunda tükenmemesidir. yatırım harcamasının sonucunda ortaya çıkan yatırım, orta ve uzun dönemde getiri sağlamaya devam eder.

dar anlamda yatırım, yatırım mallarının satın alınması şeklindeki yatırım harcamasıdır. geniş anlamda ise verimliliğin artırılması amacıyla insan kaynaklarına yapılan harcamalar da yatırım olarak kabul edilmelidir.

yatırımcılar genellikle daha riskli yatırımlardan daha yüksek getiri beklerler. düşük riskli bir yatırım yapıldığında, getiri de genellikle düşüktür.

yatırımcılara özellikle acemi yatırımcılara, genellikle belirli bir yatırım stratejisi benimsemeleri ve portföylerini çeşitlendirmeleri tavsiye edilir. farklılaşma genel riski azaltmanın istatistiksel etkisine sahiptir.

terminoloji ve risk 
bir yatırımcı, akıllıca yapmadığı sürece yatırdığı sermayenin bir kısmını veya tamamını kaybetme riski taşır. yatırım, sermayeye yapmadan veya risk taşımadan elde edilen arbitrajdan farklıdır.

tasarruflar, finansal açıdan sağlayıcının temerrüde düşme riskini (normalde uzak) taşır.

döviz tasarrufları da döviz kuru riski taşır: bir tasarruf hesabının para birimi, hesap sahibinin ana para biriminden farklıysa, iki para birimi arasındaki döviz kurunun olumsuz şekilde değişme riski vardır. böylece tasarruf hesabının değeri azalır ve hesap sahibinin ana para biriminde ölçülür.

tasarrufların aksine, yatırımlar hem daha çeşitli risk faktörlerini hem de daha fazla belirsizliği ve daha fazla risk taşır.

sanayiden sanayiye oynaklık, bağlı olarak az ya da çok bir risktir. örneğin; biyoteknoloji'de yatırımcılar, küçük piyasa değerli ama hızla yüz milyonlarca değerinde olabilen şirketlerdeki büyük kârın peşindedirler. araştırılan ürünlerin yaklaşık %90'ının yasal düzenlemeler ve farmakolojideki karmaşık talepler nedeniyle piyasaya sürülememe riski, ortalama bir reçeteli ilacın 10 yıl ve 2.5 milyar abd doları değerinde sermaye gerektirmesidir.

kaynakça

 
sosyal güvence
ekonomi terimleri
Vulcan (anlam ayrımı)


vulcan çeşitli şeylerin ismidir, ismi diğer tanrılar için silahlar üreten roma ateş ve yanardağ tanırısından türemiştir. vulcan'ın ateş, demirci ocağı ve üretim ile ilgili olması nedeniyle, ismi birçok ürüne ve şirkete verilmiştir.

mitoloji 
 vulcanus, roma mitolojisinde bir tanrı.
 simyacıların vulcan'ı, paracelsian simyası ile ilişkili başlıca varlıktır.

kurgu 
 vulkanlar (uzay yolu), uzay yolu dizisinde kurgusal bir ırk.
 vulkan (uzay yolu gezegen), vulcan'lıların gezegeni.
 vulcan, doctor who serisinin the power of the daleks hikâyesinde yer alan kurgusal gezegen. (star trek gezegeni ile ilgisi yoktur, fakat belki varsayımsal gezegenden esinlenilmiştir).
 vulcan, marvel comics'in x-men: deadly genesis serisindeki muhalif karakter.
 vulcan raven metal gear solid'de bir karakter.

bilim 
 vulcan (varsayımsal gezegen), merkür ve güneş arasında yer alan varsayımsal gezegen.

yerler 
 vulcan, alberta, kanada.
 vulcan, romanya, jiu vadisi'nde hunedoara ilçesinde.
 vulcan, braşov, romanya'da braşov ilçesinde.
 vulcan, michigan, amerika birleşik devletleri.
 vulcan, missouri, amerika birleşik devletleri.
 vulcan (yanardağ), yeni gine'de bir yanardağ.

makineler

uçaklar 
 avro vulcan, büyük bombacı.
 vickers vulcan, 1920'lerden çift kanatlı bir uçak.

gemiler 
 hms vulcan, britanya yapımı nükleer denizaltı dounreay, i̇skoçya'da nükleer enerjinin gelişimi ile ilgilidir.

araçlar 
 vulcan (otomobil) southport, i̇ngiltere'de otomobil ve ticari araçlar yapan firma.
 ford vulcan v6 motoru, otomobil motoru.
 kawasaki vulcan, motosiklet.

bilgisayar 
 vulcan işlemcisi, bir çeşit işlemci.
 vulcan os, bazı harris corporation mini-bilgisayarları için işletim sistemi.

diğer 
 m61 vulcan, bir çeşit mitralyöz.

şirketler 
 vulcan (tersane) stettin, polonya'da (1857-1944) bir tersane.
 vulcan corporation, clarksville, tennessee'de üretim şirketi.
 vulcan foundry, britanya lokomotif inşaatçısı.
 vulcan iron works, abd lokomotif inşaatçısı.
 vulcan materials company, birmingham, alabama merkezli yapı malzemeleri şirketi.
 vulcan media, polonya'da eğitim amaçlı yazılım şirketi.
 vulcan ventures, paul allen tarafından kurulmuş bir yatırım şirketi.

çeşitli 
 the vulcans, george w. bush'un 2000 abd başkanlık seçimlerinde yer alan dış ilişkiler politik danışman takımına verilen gayri resmi isim.
 the vulcan, i̇rlanda politik partisinin genç kanadı young fine gael'in (fine gael), çeşitli yayın organları tarafından ara sıra çıkartılan dergi.
 vulcan heykeli, birmingham, alabama'da endüstrisi için dikilmiş bir anıt.

ayrıca bakınız 
 vulcano (ada)
 yanardağ