Selkuplar

selkuplar (rusça: сельку́пы; selkupı,  selkupça: kendilerince sоlkup, sоlkup, sussе kum, çumıl-kup, şоlkup, şоşkum), (1930 yılına kadarki adları:  ostyak-samoyedler). rusya'da, batı sibiryada  yaşam süren halk.

selkuplar sibirya’da tümen oblastı (1857 kişi), tomsk oblastında  (1787 kişi),   yamalo-nenets özerk okrugu — 1797 kişi) ve krasnoyarsk krayı (412 kişi).

nüfus
rusya federasyonu'nda selkupların yıllara göre nüfus istatistiği:

selkupların (2002 y.) yerleşimlere göre nüfuslarının durumu :
 yamаlо-nеnеts özek okruğu:
 krаsnоsеlkup köyü — 581;
 tоlkа beldesi — 491;
 rаttа köyü — 153;
 tоlkа köyü — 136;
 tаrkо-sаlе şehri — 103;
 tоmsk оblаstı:
 kаrgаsоk köyü — 190;
 kоlpаşеvо şehri — 153;
 krаsnоyar krаy:
 fаrkоvо köyü — 237.

dil ve eğitim 

selkup dili, eskiden yenisey samoyed olarak adlandırılan samoyed dillerinden biridir. selkuplar, bugün de kendi dillerini konuşurlar, ama eğitim dili rusça’dır ve bundan dolayı selkup dili yüksek oranda kaybolma riski altındadır.

din
geleneksel inançlar  — animizm, şamanizm ve rus misyonerlerinin etkisiyle ortodoks hristiyanlık  .

antropoloji
antropolojik olarak selkuplar, ob-ugorlara oldukça benzeyen ural ırkının temsilcileridir. küçük boydadırlar ve kısa kafatasları vardır. saçları ve gözleri çoğunlukla koyudur. mongoloid özellikleri kuzey samoyedlerdekinden daha az belirgindir, ten renkleri daha açıktır. selkuplar sakallı oldukları için bütün samoyed halkları arasında benzersizdir.

tarih

13. yüzyılda selkuplar ve diğer samoyed halkları tatarların egemenliğine girerek vergilendirmeye tabi tutuldular. rus çarlığı'nın sibirya'yı fethi 16. yüzyılın sonlarında başladı. krasnoyarsk kalesi 1628'de dikildiğinde, tatarların hakimiyetinin sona ermesi ve selkupların ve diğer samoyed halklarının rusların egemenliğine boyun eğmesi anlamına geliyordu. 16. yüzyıl sonu rus kaynaklarının verdiği bilgilere göre selkuplar boylar birliği oluşturmuşlar ve bu birliğe ise rusça pegaya orda, türkçede ise  « ala orda » denilmiştir. tom ve narım akarsuları arasındaki coğrafyayı kapsayan bu birlik 16. yüzyıl boyunca görülür. daha doğuda ise sibir kağanlığı bulunmaktaydı 
etnoğrafik çalışmalara göre , eski zamanda selkup ritüellerinde yerlilere has özellikler mevcuttur.
selkuplar ile bir zamanlar aynı coğrafyada yaşamış selçuk, salçak adlarının benzerliği de dikkat çekicidir. 18. yüzyılda ise selkuplar, taz nehri ve turuhan nehri bölgelerinde hakim bir grup haline geldi. önceki yerlilerin, hantıların, ketlerin ve evenkilerin kültürünü benimsediler.

tanınmış sеlkuplar 
 grigоrоvskiy, nikоlаy pеtrоviç
 prоkоfеv, gеоrgiy nikоlаеviç
 prоkоfеvа, еkаtеrinа dmitriеvnа
 kuznеtsоvа, аriаdnа i̇vаnоvnа
 hеlimskiy, еvgеniy аrnоldоviç
 bıkоnya, vаlеntinа viktоrоvnа
 stеpаnоvа, оlgа bоrisоvnа

galeri

kaynakça

ayrıca bilgilenmek için
sobanski, florian (march 2001). "the southern selkups of tomsk province before and after 1991". nationalities papers 29 (1): 171–179. doi:10.1080/00905990120036448

dış bağlantılar 
  xvii—xx yüzyıllarda selkuplar
 (fotoğraflar — fateyev i̇. s.)  1938, 1940 yıllarında tım akarsuyunda selkuplar
 kuzey, sibirya ve uzakdoğu yerli halkları sitesinde selkuplar 
 güney selkuplarının etnik kimliği  (özet) 
kızıl kitap'ta rus çarlığındaki halklar içinde selkuplar maddesi 

halklar
samoyedler
rusya'daki etnik gruplar
sibirya