Curitiba

curitiba (/), brezilya'nin 26 eyaletinden biri olan paraná'nın başkenti ve en büyük nüfuslu olan şehridir. 2010 sayımlarına göre nüfusu 1.760500 kişi civarındadır ve böylece tüm brezilya'da 6. şehir olma sırasında ve brezilya güney bölgesi'nin en büyük şehri olması sırasına girmektedir. şehrin sınırları dışındaki varoşları ile birlikte "curitiba metropoliten bölgesi" (região metropolitana de curitiba) 26 belediyeden oluşmuştur ve nüfusu 2010 tahminlerine göre 3,2 milyon kişinin üstündedir. böylece brezilya'da bulunan 7. metropoliten bölge olmaktadır.

şehri rakımı deniz seviyesinden 932 metre yükseklikte olan bir platoda konumlanmıştır. şehir bir liman şehri olan paranaguá'nın 105 kilometre batısındadır. şehir ulusal ve uluslararası önemli ulaşım bağlantıları afonso pena enternasyonal havalanı ve bacacheri havaalanı tarafından sağlanmaktadır.

küçük bir köy olarak 1693 yılında kurulmuştur. 18. yüzyılda curitiba brezilya'nın sahilsel nispeten yüksekçe nüfuslu tüketim alanaları ile daha ıssız olup önemli sığır hayvanıcılk ve yetiştirme  alanları arasında bulunan mevki olması nedeniyle büyük bir hayvan alım-satım merkezi ve et ve et maddeleri üretim olmustu.bbu sektörlerlerin genişlemesi şehrin büyüyüp gelişmesine neden olmuştur. 1850-1950 döneminde ise paraná eyaletinde arauacaria'da orman ağaçları kesilmesi ve işlenerek kereste haline getirilmesi şeklinde) kerestecilik ve (mate ve kahve bitkisi ve ağaçlarının yetiştirilmesi  ve 1970'li yıllarda geniş alanlarda buğday, mısır ve soya fasulyesi yetiştirilmesi şeklinde  tarımın birden büyümesi şehrin  hızla gelişmesine neden olmuştur.  1850'den sonra 19. yüzyıl boyunca pek çok avrupalı insan almanlar, polonyalılar, ukraynalılar ve i̇talyanlar da dahil olmak üzere), bu şehir ve bölgeye yerleşmişlerdir. günümüzde avrupa ülkelerden göçmen gelmesi azalmıştır; fakat orta doğu'dan ve diğer latin amerika ülkelerinden göçmen gelmesi devam etmektedir. şehir brezilya'nın diğer bölgelerinden de göçmen çekmektedir. şehirde yapılan nüfus sayımları bu şehirde yerleşik oturan nüfusun yarısındsn çoğunun başka ülkelerde veya başka brezilya şehirlerde doğmuş oldukları gerçeğini ortaya çıkartmıştır. şehir gayet yenilikçi  ve çevrecilik anlayışı prensiplerine uygun olaan şehir planlaması deneyişlerina sahne olmuştur.

şehrin böyle yenilikçi fikirlere ve uygulanmalara dayanarak detayli, yenilikci ve cevrecilik prensiplerine uygun şehir planina gore geliştirilmesi şehrin göçmen çekmesinde önemli rol oynadığı kabul edilmektedir. şehir bu yenilikçi ve çevreci uygulamaları ile uluslararası alanda isim yapmıştır.. yeni çevreci fikirlerinin çoğu şehirde emsalı bulunmayan şekilde geliştirilmiş toplu taşıma sisteminin kuruluşuna ve sehrin merkezinin motorlu vasitalrdan arindirlmasina taban olmuştur.

bugün, şehirde kozmopolit bir yaşam anlayışı vardır. brezilya'da en güvenli şehir olduğu söylenmektedir. amerika dergisi reader's digest'a göre curitiba brezilya'da yaşanabilecek en iyi yerdir..

i̇yi yaşama kalitesi ile brezilya sermayesi curitiba'yı brezilya'da 4. büyük ekonomi olma sırasına koyar. şehrin gayrisafi hasılasının yaklaşık 17 milyar dolar olduğu belirtilmektedir. şehir çeşitlendirilmiş bir sanayi merkezidir. brezilya güney bölgesi'ndeki büyük sanayi şehri olmaktadır.  şehir latin amerika'da yabancı yatırımları için beş en iyi kentlerden biri olduğu söylenir.

ekonomi

1853'te paraná eyaletinin başkenti ilan edildiğinden beri şehir kontrolsüz büyümeyi önlemek için birkaç büyük kentsel planlama projesinden geçti ve bu nedenle ulaşım ve çevre gibi konularda uluslararası bir rol model haline geldi.
şehir, brezilya'nın en büyük ikinci otomobil üreticisidir. ekonomisi endüstri, ticaret ve hizmetlere dayalıdır.bu nedenle, curitiba, birçok yatırımcı tarafından brezilya'da yatırım için en iyi yer olarak görülüyor. şehir her yıl iki milyondan fazla turist alıyor. çoğu yılda yaklaşık 60,000 uçuşun iniş yaptığı afonso pena uluslararası havaalanı üzerinden ulaşır.
ipea verilerine göre 2006 yılında gsyi̇h, tarım ve hayvancılık hariç (% 0,03) 32 milyar brezilya reali idi. sanayi % 34,13, ticaret ve hizmet sektörleri % 65,84'tü. sanayi bölgesi cidade industrial de curitiba, nissan, renault, volkswagen, philip morris, audi, volvo, hsbc, siemens, exxonmobil, electrolux ve kraft foods yanı sıra sadia, o boticário ve positivo informática gibi birçok tanınmış ulusal endüstriyi barındırır.

eğitim

curitiba'nın başkentliğini yaptığı paraná eyaletinde 183'ten daha fazla üniversite bulunmaktadır. curitiba şehrinde ise şu üniversite kurumlaru vardır:

 paraná federal üniversitesi (universidade federal do paraná ufpr): bu brezilya'da açılan ilk üniversitedir. federal üniversite 20.000'in üstünde öğrencisi ile paraná'da en büyük üniversitesidiedir. 
 paraná federal teknoloji üniversitesi (universidade tecnológıca federal do paraná utfpr): brezilya'da kurulan ilk teknoloji üniversitesidir.
 prana federal eğitim, bilim ve teknoloji enstitüsü (instituto federal de educacão, çiência e tecnologia do paraná) pozitif üniversite (üniversidade positivo up) paraná eyalet üniversitesi (universidade estadual do paraná unespar):
 paraná katolik pontifika üniversitesi (pontifícia üniversidade católica do paraná pucpr) katolik kilisesine bağlı dinsel bazlı büyük bir özel üniversite
 esic i̇ş i̇daresi ve pazarlamacılık okulu:esic
 curitiba üniversite merkezi (centro universitário curitiba uni̇curi̇ti̇ba). eski bir hukuk okulu.

1990'li yıllarda curitibia şehri bölgesinde "bilgi fenerleri (faróis do saber) adlı bir proje uygulanmaya başlanarak 
şehir okullarına kütüphane, internet bilgi hizmetleri ve kültürel kaynaklar sunmaya hazır parasız eğitim merkezleri kurulmuştur. bu merkezler okul çocuklarının ders zamanlarını ve okul dönemi dışında boş zamanlarını geçirmelerini sağlamak için kültürel merkezler olmuşlardır.

brezilya'nın eyalet başkentleri arasında curitiba en yüksek okuryazarlık oranı gösteren şehir olmaktadır. ve eyalet başkentleri arasında en yüksek temel eğitim endeksi olan şehirdir.

kültür

ocak 1973'te, kültürü teşvik etmek amacıyla fundação cultural de curitiba kuruldu.

solar do barão kültür kompleksi'nde fotoğraf müzesi, gravür müzesi ve poster müzesi bulunur. muma – museu metropolitano de arte (metropolitan sanat müzesi), paraná eyaletinden sanatçıların yanı sıra pancetti, guignard ve di cavalcanti gibi ünlü brezilyalı ressam sanatçıların eserlerini sergiler.

papa'nın korusu olarak da bilinen polonyalı göçmenler anıtı, ağaçlarla çevrili keyifli bir alan sunması, onu yürüyüş için mükemmel bir seçim yapar. polonyalı papa john paul ii 1980'de şehri ziyaret ettiğinde bosque do papa'yı hoş şekilde oluşturan geleneksel polonya evlerinin ilk replikasını kutsadı.

2003 yılında curitiba, oas (amerikan devletleri örgütü tarafından verilen "amerika kültür başkenti" unvanını aldı.

kardeş şehirler

resimler

kaynakça

dış bağlantılar 

 curitibia resmi websitesi  
 curitibia-brazil websitesi  
 wikivoyage'de "curitibia" 
 maplink – curitiba sokak haritaları ve sokak kılavuzu  
 curitiba  turizm websites