Gewehr 98

gewehr 98 (kısaca g98 ya da gew 98), 1898'ten 1935'e kadar alman piyadelerinin standart piyade tüfeğidir. 1935'te hizmete giren mauser kar 98k, bu tüfeğin karabina modelidir. birçok savaşta kullanılmıştır. günümüzde bile sağlam olanları ve sonradan üretilenleri av için kullanılmaktadır. osmanlı i̇mparatorluğu ordusunun ve cumhuriyet'in ilk yıllarında türk silahlı kuvvetleri tarafından en çok kullanmış olduğu tüfeklerden biridir. 1950 yılında türkiye'nin kore savaşı'na girmesiyle m1 garand tsk'nın envanterine girdi ve gewehr 98 kullanımdan çıkarıldı.

genel bilgi 
g98, 740 mm'lik uzun bir namluya sahiptir. karabina modelinden çok daha hızlı bir namlu çıkış hızına sahiptir. standart olarak zamanında askerlere süngü ile gelirdi. kundak içi mermi yuvası 5 mermi alır. sürgülü olduğu için her atıştan sonra mermi sürgü çekilerek el yardımıyla dışarı atılır. sürgü geri itildiğinde tüfek tekrar atışa hazır hâle gelir. 5 mermi aynı anda bir kılavuz metal parçasıyla üstten bastırılarak silah doldurulur. standart 7.92x57mm mauser mühimmat kullanır.

osmanlı i̇mparatorluğu ve türkiye'de kullanımı 
bu tüfekler, osmanlı i̇mparatorluğu'nun envanterine ii. abdülhamit zamanında girmiştir. osmanlı i̇mparatorluğu, abd'nin silah satmayı durdurması üzerine ii. abdülhamit'in girişimleri ile alman i̇mparatorluğu'ndan bu silahları almayı başarmıştır. alman i̇mparatorluğu müttefik arayışında olduğundan osmanlı-alman işbirliği gerçekleşmiştir. ii. wilhelm bu yakınlaşmanın üzerine bugün alman çeşmesi olarak bilinen çeşmeyi hediye etmiştir. çok iyi tüfekler olması ve o zamana kadar daha iyileri geliştirilememesi nedeniyle uzun yıllar türkiye cumhuriyeti'nde de hizmet vermişlerdir. üretilen tüfeklerde seri numarası üzerinde kullanan ülkenin amblemi vardır. türk tüfeklerinin çoğu amerikan m1 garand'ın kullanılmaya başlaması ile hurda olarak yurtdışına satılmıştır. bugün abd ve avrupa'da sivil koleksiyonerler arasında sürgü sisteminin üstündeki seri numarasının yanında ay-yıldız olan türk mauser'leri de bulunmaktadır. bu tüfekler abd'de kuvvetli ve ucuz oldukları için sivil avcılar ve atışçılar tarafından kullanılmaktadır. bir tabancanın ortalama 600 dolar olduğu abd'de bu tüfekler 100 dolara satılmaktadır. türkiye içinde de siviller arasında az sayıda olsa da bu tüfeklerden hâlen bulunmaktadır. bu tüfekler uzun yıllar model adı olan 98 yerine marka adı olan mauser adıyla tanınmıştır. bu nedenle türkçeye mavzer tüfek deyimi yerleşmiştir. cumhuriyet döneminde kırıkkale'de modifiye edilmiş türk mauser modelleri üretilmiştir. bunlar kırıkkale 38 adıyla bilinir.

varyantları

keskin nişancı modelleri 
1915'te 15,000 gewehr 98 tüfeği dürbün ile keskin nişancı tüfeğine dönüştürüldü. 2.5x ve 3x yakınlaştırmalı dürbünler hem askerî hem de sivil alanda kullanıldı.

karabiner 98a 
süvari ve hızlı mekanize birlikler için daha kısa namlulu bir karabina gewehr 98 varyantıdır.

karabiner 98b 
bir başka karabina karabiner 98b varyantıdır.

servis geçmişi 
alman i̇mparatorluğu ve müttefikleri, i. dünya savaşı'nda bu tüfekle donatılmıştır. türk kurtuluş savaşı'nda da kullanılmıştır. çağının gelmiş geçmiş en iyi 2 silahından biriydi. i. dünya savaşı'ndan önce i̇spanya-amerika savaşı'nda kullanılıp, daha sonraları çin'de meydana gelmiş olan boxer ayaklanması'nı bastırmak için kullanılmıştır. aynı zamanda herero ve namaka soykırımı ve çin devrimi'nde de kullanılmıştır. i. dünya savaşı'ndan sonra i̇spanyol i̇ç savaşı'nda francisco franco'ya bağlı i̇spanyol falanjları tarafından kullanılmıştır. ii. dünya savaşı'na az bir zaman kala çin-japon savaşı'nda kullanıldı. ii. dünya savaşı'nda ise gewehr 98'ler nazi almanyası tarafından geliştirildi ve mauser kar 98k tüfeği ortaya çıktı. ii. dünya savaşı'ndan sonra çin i̇ç savaşı'nda kullanıldıktan sonra modası geçtiği için kullanımdan çıkmıştı. günümüzde sadece silah koleksiyoncularında bulunup av tüfeği olarak satılmaktadır.

kullanıldığı savaşlar 
 i̇spanya-amerika savaşı
 boxer ayaklanması
 herero ve namaka soykırımı
 çin devrimi
 i. dünya savaşı
 türk kurtuluş savaşı
 i̇spanyol i̇ç savaşı
 çin-japon savaşı
 çin i̇ç savaşı

kullanıcılar 
  alman i̇mparatorluğu
  weimar cumhuriyeti
  nazi almanyası
  osmanlı i̇mparatorluğu
  türkiye
  i̇spanya
  çin cumhuriyeti
  çekoslovakya
  belçika

kaynakça 
 i̇ngilizce wikipedia

piyade tüfekleri
i. dünya savaşı silahları