M8 Greyhound

m8 greyhound  amerikalı ford motor firması tarafından ii. dünya savaşı sırasında üretilen 6x6 zırhlı arabadır. avrupa ve uzak doğu'da görev yapan  amerikan ordusu ve britanya ordusu birlikleri tarafından savaşın sonuna kadar kullanılmıştır. çok geniş şekilde ihraç edilen araç 2007 yılında bile birçok üçüncü dünya ülkesi tarafından kullanılmaktadır.

üretim tarihi ve tanımı 

haziran  1941 tarihinde ordonat bölümü üzerinde m3 37 mm top bulunan m6 fargo yerine daha hızlı bir tank imha edici araca ihtiyaç duyulduğunu açıkladı. i̇stenilen özellikler 6x4 tekerlekli, taretinde silah olarak  37 mm'lik top ve eş eksenli bir makineli tüfeğin bulunması düşünülen bir araçtı. eğimli zırhı .50 kalibrelik ve yan zırhı .30 kalibrelik makineli tüfek ateşine karşı koyması istendi. studebaker firması tarafından üretilene (t21), ford firmasına ait olana (t22) ve chrysler yapımına ise (t23) adları verildi. görüntüleri birbirine benzemekteydi. nisan 1942 tarihinde t22 tasarımı seçildi. ancak araç üzerinde kullanılan 37 mmlik top alman tanklarının ön zırhları karşısında etkisiz kalıyordu. araca m8 hafif zırhlı araba veya kısaca greyhoundadı verildi. i̇ngilizler aracı kalın zırhı ve yüksek hızından ötürü keşif arabası olarak kullandı. kontratın yazılması ve ufak değişikliklerden ötürü araç mart 1943 yılına kadar seri üretime geçemedi.

m8 ait üstü açık tarette 37 mm'lik m6 top (topun m70d teleskobik  nişangahı vardı) ve eş eksensel .30 m1919 browning makineli tüfek bulunuyordu. ayrıca uçaksavar amaçlı yüzük şeklindeki raylı sehpasında  m2 browning makineli tüfek takılıydı. 4 kişiden oluşan mürettebatı komutan, silahçı/yükleyici, sürücü ve telsiz operatöründen oluşuyordu.  sürücü ve telsizci gövdenin ön tarafında, komutan ve silahçı taret kısmında oturuyordu. araç 80 adet 37 mm lik top (ikinci bir telsiz takıldığında bu miktar 16 adete kadar düşüyordu), 1500 adet .30 kalibre ve  400 adet  .50 kalibre makineli tüfek mühimmatı taşıyordu. ayrıca 16 adet el bombası, 4 adet duman fırlatıcı, 6 adet kara mayını (tanksavar ve yüksek patlayıcılı) ve mürettebata ait m1 carbine tüfek bulunuyordu.

aracın zırhı gövde altında 3 mm, ön ve tarette ise 19 mm'yi buluyordu. greyhound'un hercules model jxd sıralı 6-silindir 320 cu.in. benzinli motoru araca karayolunda 89 km/s ve arazide 48 km/s azami hız veriyordu. aracın menzili 640 kilometreyi buluyordu.

m8 modelinin üretimi haziran 1945 tarihinde sona erdi. 8.634 adet araç üretildi. bununa m20 zırhlı araba modeli dahil değildi.

görev tarihi 

m8 modeli amerikan ordusu tarafından ilk olarak 1943 yılında i̇talya'da kullanıldı. daha sonraları sahip olduğu 37 mm'lik topun japon tanklarına karşı üstünlüğünden ötürü tank imha edici olarak uzak doğu'da kullanıldı. 1.000 adetten fazla araç lend-lease programı çerçevesinde i̇ngiliz, fransız ve brezilya ordularına verildi. araç hızlı, yapısı sağlam, zırhlı ve keşif görevleri için yeterli silaha sahipti. ancak süvari birlikleri aracın arazideki hareketliliğinden memnun değildi. ancak araç i̇talya'nın dağlık ve kuzey avrupa'nın soğuk ve karlı arazi yapısında keşif görevlerini yapamıyordu. araç kara mayınlarına karşı savunmasızdı. i̇ngiliz birliklerinde aracın zeminine yerleştirilen kum torbaları ile bu tür mayınlara karşı mürettebat kendisini korumaya çalıştı. diğer bir sorun komuta aracı olarak kullanılan araçlarını zırhının çok ince olmasıydı.

abd ordusu 1943 yılının ilk aylarında greyhound modelinin yerini alacak bir araç aramaya başladı. 1944 yazında üretilen iki adet prototiplerden birincisi studebaker firmasına aitti ve t27 adı verildi. i̇kincisi chevrolet firması yapımı t28di. i̇ki araçta m8 modelinden başarılı bulundu ancak savaşın bu evresinde yeni bir zırhlı arabaya ihtiyaç duyulmadığından projeler iptal edildi.

savaştan sonra m8 modeli kore savaşı sırasında az da olsa kullanıldı. birkaç adedi amerikan polis teşkilatı'na verildi ve 1990'lı yıllara kadar kullanıldı. birçok araç i̇ngiliz, amerikan ve fransız birliklerince kullanıldı. nato ve üçüncü dünya ülkelerine satıldı. 2002 yılında hala bazı afrika ve güney amerika ülkeleri tarafından kullanılmaktaydı.

kullanan ülkeler

modelleri

m20 zırhlı araba 

m20 zırhlı araba, diğer adıyla m20 keşif aracı, greyhound modelinin taretsiz tasarımıydı. bu araç daha alçak ve üzeri açık bir üstyapı ve yüzük modelli raylı bir sehpası üzerinde .50 kalibre m2 uçaksavar makineli silahı taşıyan bir araçtı. mürettebata verilen  bazuka ile araçta eksik bulunan tanksavar özelliği kazandırılmaya çalışıldı. m20 öncelikle komuta ve keşif aracı olarak kullanıldı. ayrıca kargo taşıma ve zırhlı personel taşıyıcı olarak kullanıldı. yüksek hız ve mükemmel hareketliliği yanında mürettebatı hafif silah ve şarapnel ateşinden koruyacak zırha sahipti. komuta ve keşif araçlarına ayrıca ilave telsiz ekipmanı takılıyordu.

i̇lk olarak verilen m10 zırhlı araba adı daha sonra m10 wolverine tank imha edici ile karıştırılacağı düşüncesi ile m20 olarak değiştirildi. 3,680 adet m20 ford firması tarafından 2 yıl içerisinde (1943-1944) üretildi.

t69 çoklu kmo 
1943 sonlarında tasarlanan m8 e ait uçaksavar modeli test edildi. aracın maxson corp. ait tareti üzerinde 4 adet .50 kalibre makineli tüfek bulunuyordu. uçaksavar bölümü tarafından m16 mgmc modelinden daha kötü olduğu düşüncesi ile proje iptal edildi.

m8 tow tank imha edici 
m8 aracı amerikan napco firması tarafından geliştirildi. ana silahın yerine .50 kalibre makineli tüfek yerleştirilen araca bgm-71 tow fırlatıcı takıldı. başka değişikliklerde yapılan araç kolombiyada kullanıldı.

m8/m20 ile h-90 taret 
fransızlar tarafından yapılan geliştirmede araca panhard aml 90 model taret takıldı.

crr brasileiro 
bu model 1968 yılında brezilya ordu mühendislik enstitüsü tarafından geliştirildi. orta aksı çıkartılan araca yeni 120 beygirlik mercedes-benz om-321 motor takıldı. ee-9 cascavel araca karşı test edilen araç başarısız bulundu ve proje iptal edildi. sadece bir adet prototip üretildi.

kaynakça 
 steven j zaloga, tony bryan - m8 greyhound light armored car 1941-91, 2002 osprey publishing (new vanguard 53), isbn 1-84176-468-x.

dış bağlantılar 

 wwii vehicles
 robertsarmory
 photo gallery at tanxheaven
 armor penetration table of us 37 mm guns
 crr brasileiro at warwheels.net

ayrıca bakınız 
 ii. dünya savaşı zırhlı araç listesi

zırhlı arabalar