Kudüs İbrani Üniversitesi

kudüs i̇brani üniversitesi veya yeruşalim i̇brani üniversitesi ( hauniversita haivrit beyeruşalayim), i̇srail'in ilk ve en eski üniversitesidir.

i̇lk yönetim kurulunda yahudi bilim insanları olan albert einstein, sigmund freud, martin buber ve chaim weizmann da vardı. yahudilik ile ilgili çalışmaların bulunduğu en büyük kütüphanesine sahiptir. gershom scholem, yeshayahu leibowitz, daniel kahneman ve robert j. aumann gibi bilim insanları fakülte üyeliği yapmıştır. bazı i̇srail başbakanları da bu üniversiteden mezun olmuştur. i̇brani üniversitesi üniversite sıralamalarında i̇srail'de ve dünyada sürekli üst sıralarda yer almıştır.

tarihçe 

siyonizm akımın amaçlarından bir tanesi i̇srail topraklarında bir üniversite kurmaktı. bu fikir ilk olarak 1884 yılında hovevei zion topluluğunun kattowitz konferasında teklif edildi. bu fikrin büyük destekçilerinden biri eser ve çalışmalarını üniversiteye miras bırakan albert einstein'dı.

kudüs'ün scopus dağı'nda (har hatzofim) 1918 yılında temeli atılan okulun açılış töreni 1 nisan 1925'te gerçekleşti. açılış törenine katılanlar arasında dünyanın önde gelen yahudi liderleri, bilim insanları, aralarında arthur balfour, edmund allenby ve herbert samuel'in de bulunduğu i̇ngiliz liderler ve okulun ilk rektörü judah leon magnes vardı.

1947'de büyük bir araştırma ve eğitim enstitüsü haline gelen okul 1949'da tıp ve hukuk dallarını da müfredata ekledi. 1940 yılında temeli atılan tarım enstitüsü ise 1952'de tam teşeküllü hale geldiği bildirildi.

kudüs'ün kuzeydoğusunda kalan okul ve okula servis yapan konvoylar 1948 arap-i̇srail savaşı sırasında saldırılara maruz kaldı. bölgeyi ele geçiren ürdün 1949 ateşkes anlaşmasına uymayıp i̇sraillilerin bölgeye dolayısıyla üniversiteye girmesini engelledi. üniversite, i̇srail topraklarında bulunan batı kudüs'te yapımı 1953'te biten yeni bir kampüs daha açmak zorunda kaldı.

1967'de kudüs'teki iki kampüs ve rehovot'taki tarım fakültesindeki öğrencilerin sayısı 12.500 idi.

1967'deki altı gün savaşı ile kudüs'ün tamamını eline geçiren i̇srail scopus dağındaki üniversiteyi tekrar inşa etti ve yapımı 1981'de tamamlandı. 31 temmuz 2002'de hamas'ın üstlendiği, bir filistinli inşaat işçisi tarafından üniversitenin frank sinatra kafeteryasında yapılan bombalı saldırıda 5'i i̇srailli, 3'ü abd vatandaşı ve 1'i fransız olmak üzere 9 kişi hayatını kaybetti ve birçok kişi yaralandı.

kampüsleri 
i̇brani üniversitesi'nin üçü kudüs'te ve biri rehovot'ta olmak üzere 4 kampüsü bulunur ve 2003 yılı itibarıyla 23.000 civarında öğrencisi vardır.

scopus dağı (mount scopus) 
doğu kudüs'te yer alan bu kampüste i̇nsan bilimleri, hukuk, i̇ktisat fakültelerinin yanı sıra uluslararası rothberg okulu, frank sinatra öğrenci merkezi, harry s. truman barış araştırma enstitüsü, mandel yahudi çalışmaları enstitüsü bulunur.

givat ram 
adını lübnan doğumlu yahudi banker edmond safra'dan alan kampüste çeşitli bilim departmanları ve yahudi ulusal kütüphanesi bulunur.

ein kerem 
sağlık alanında yoğunlaşan kampüste tıp, dişçilik ve moleküler biyoloji ile ilgili departmanlar vardır.

rehovot 
1942'de açılan tarım fakültesine ve 1985'te eğitim vermeye başlayan veterinerlik okuluna ev sahipliği yapmaktadır.

mezunları 
2004 yılında nobel ödülü kazanan david gross (fizik alanında), aaron ciechanover ve avram hershko (kimya alanında) i̇brani üniversitesi mezunlarıdır.

 i̇srail cumhurbaşkanları: ephraim katzir, yitzhak navon, moşe katsav
 i̇srail başbakanları: ehud barak, ariel şaron, ehud olmert
 knesset üyeleri: colette avital, yael dayan, dalia itzik, roman bronfman, ahmed tibi 
 spor ve kültür: yochanan vollach, natalie portman, itzik kornfein
 arkeolog: aren maeir, amihai mazar, eilat mazar, yigael yadin
 aktivist: elie yossef
 gazeteci: khaled abu toameh
 yazar: aharon appelfeld, elias chacour, yael dayan, david grossman, batya gur, shifra horn, amos oz, a. b. yehoshua, amnon jackont, amalia kahana-carmon, yehoshua kenaz
 akademisyen: ahron bregman, uri davis, gerson goldhaber, haim harari, joshua jortner, alexander levitzki, efraim karsh, asa kasher, walter laqueur, avishai margalit, dana olmert, miri rubin 
 avukat: elias khoury
 i̇lahiyatçı: malachi martin

ayrıca bakınız 
 tel aviv üniversitesi

kaynakça

dış bağlantılar 
 kudüs i̇brani üniverstiesi
 i̇brani üniversitesindeki einstein arşivleri

 
i̇srail'deki üniversiteler
i̇brani üniversitesi
1918'de kurulan üniversiteler