15 Mart



olaylar 

 1493 - kristof kolomb yeni dünya'ya yaptığı ilk seyahatten sonra i̇spanya'ya geri döndü.
 1820 - maine, amerika birleşik devletleri'ne katılarak ülkenin 23. eyaleti oldu.
 1848 - 1848 macar devrimi patlak verdi.
 1892 - jesse w. reno tarafından yürüyen merdivenin patenti alındı.
 1892 - liverpool fc kuruldu.
 1917 - ii. nikolay, kardeşi mihail lehine tahtta çekildi.
 1919 - merzifon işgal edildi.
 1920 - birleşik krallık otoriteleri, i̇stanbul'da yüz elli kişiyi tutukladı.
 1921 - osmanlı eski sadrazamı talat paşa, ermeni kırımı'nda rolü olduğu gerekçesiyle berlin'de 23 yaşındaki soğomon tehliryan tarafından öldürüldü.
 1928 - 15 mart olayı başladı. japon i̇mparatorluğu'nda çok sayıda komüniste tutuklama kararı çıkarıldı.
 1933 - almanya'da hitler, iii. reich'ı ilan etti.
 1938 - sscb'de olağanüstü mahkemede ölüm cezasına çarptırılan, aralarında ekim devrimi'nin önderlerinden nikolay buharin'in de bulunduğu 18 kişinin cezaları infaz edildi.
 1939 - cumhurbaşkanı emil hácha, nazi almanyası'nın i̇kinci çekoslovak cumhuriyeti'ni ilhakını kabul etti ve bohemya ve moravya protektorası ilan edildi.
 1945 - ii. dünya savaşı: sovyet güçleri yukarı silezya'yı alman güçlerinden temizlemek için taarruz başlattı.
 1961 - güney afrika, milletler topluluğu'ndan ayrıldı.
 1961 - turkish daily news kuruldu. 3 kasım 2008'den itibaren hürriyet daily news adını aldı.
 1964 - sinema yıldızı elizabeth taylor ile oyuncu richard burton evlendi.
 1985 - i̇nternette ilk alan adı tescili yapıldı.
 1989 - avrupa şampiyon kulüpler kupası'nda galatasaray, monaco takımı ile köln'de bulunan müngersdorf stadyumu'nda yaptığı maçta 1-1 berabere kalarak, bu kupada yarı finale yükselen ilk türk takımı oldu.
 2001 - i̇stanbul - moskova seferini yapan tupolev tu-154 tipi bir uçak, çeçen korsanlarca kaçırıldı. medine'ye indirilen uçağa, suudi antiterör timlerince düzenlenen operasyonda, türk yolcu gürsel kambal, rus hostes yuria fomina ve bir korsan öldü.
 2002 - güneydoğu anadolu projesinin sulama tünellerinden t2 faaliyete geçti.
 2003 - hu jintao, çin'in 4. devlet başkanı olarak göreve başladı.
 2004 - çin halk cumhuriyeti'nde ilk kez bir milletvekili, ülkede yılda 10 bin insanın idam edildiğini açıkladı. ülke, insan hakları örgütlerinin eleştirileri nedeniyle, idamla ilgili rakamlarını gizli tutuyor.
 2011 - suriye i̇ç savaşı'nın başlangıcı.
 2011 - kenan evren, kurucularından biri olduğu mehmetçik vakfına röportaj verdi. bu, evren'in son röportajı oldu.
 2019 - christchurch cami saldırıları: yeni zelanda'nın christchurch şehrindeki el nur camii ve linwood i̇slam merkezi'ne gerçekleştirilen saldırılarda, 51 kişi hayatını kaybetti, 49 kişi ise yaralandı. olay anı, saldırgan tarafından sosyal medyadan canlı yayınlandı.
 2023 - şanlıurfa ve adıyaman'da sel felaketi yaşandı. 21 kişi öldü.

doğumlar 
 270 - aziz nikolaos, yunan hristiyan aziz ve piskopos (ö. 343)
 1638 - shunzhi, qing hanedanı'nın üçüncü imparatoru (ö. 1661)
 1713 - nicolas louis de lacaille, fransız astronom (ö. 1762)
 1738 - cesare beccaria, i̇talyan hukukçu, filozof, ekonomist ve edebiyatçı (ö. 1794)
 1746 - giovanni battista venturi, i̇talyan fizikçi, diplomat, bilim tarihçisi ve katolik rahip (ö. 1822)
 1767 - andrew jackson, amerikalı politikacı ve abd'nin 7. başkanı (ö. 1845)
 1778 - pauline fourès, fransız ressam ve roman yazarı (ö. 1869)
 1821 - johann josef loschmidt, avusturyalı bilim insanı (ö. 1895)
 1830 - paul heyse, alman yazar ve nobel edebiyat ödülü sahibi (ö. 1914)
 1830 - élisée reclus, fransız coğrafyacı, tarihçi, yazar, vejetaryen ve anarşist (ö. 1905)
 1833 - géza fejérváry, macar general (ö. 1914)
 1835 - dürrinev kadınefendi, sultan abdülaziz'in birinci eşi ve başkadınefendi (ö. 1895)
 1851 - william mitchell ramsay, i̇skoç arkeolog ve yeni ahit uzmanı (ö. 1939)
 1854 - emil adolf von behring, alman hekim ve nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahibi (ö. 1917)
 1859 - camille jullian, fransız tarihçi (ö. 1933)
 1869 - stanislaw wojciechowski, polonyalı politikacı (ö. 1953)
 1872 - boris drangov, bulgar albay ve savaş pedagogu (ö. 1917)
 1874 - harold l. ickes, amerikalı siyaset adamı (ö. 1952)
 1875 - faik bey konitza, arnavut yazar ve devlet adamı (ö. 1942)
 1878 - rıza pehlevi, i̇ran şahı (ö. 1944)
 1879 - yakov ganetsky, sovyet diplomat ve siyaset adamı (ö. 1937)
 1886 - lili berky, macar aktris (ö. 1958)
 1887 - lütfi kırdar, türk hekim, devlet adamı, asker, manisa ve i̇stanbul valisi ve sağlık bakanı (ö. 1961)
 1887 - leslie knighton, i̇ngiliz teknik direktör (ö. 1959)
 1887 - baba salim öğütçen, türk halk şairi (ö. 1956)
 1887 - mustafa merlika-kruja, arnavutluk başbakanı (ö. 1958)
 1888 - refik halit karay, türk yazar (ö. 1965)
 1888 - sophus nielsen, danimarkalı futbolcu ve teknik direktör (ö. 1963)
 1892 - laura papo bohoreta, bosnalı yahudi feministi ve yazar (ö. 1942)
 1897 - ağasadık geraybeyli, azeri sinemacı (ö. 1988)
 1916 - fadıl hoca, yugoslav siyasetçi (ö. 2001)
 1916 - harry james, abd'li bir müzisyen (ö. 1983)
 1919 - lawrence tierney, amerikalı oyuncudur (ö. 2002)
 1920 - e. donnall thomas, amerikalı hekim (ö. 2012)
 1930 - jores alferov, rus fizikçi ve akademisyen (ö. 2019)
 1931 - faruk geç, türk gazeteci, ressam, çizgi-romancı ve illustratör (ö. 2014)
 1932 - alan bean, amerikan test pilotu ve nasa astronotu (ö. 2018)
 1932 - arif mardin, türk asıllı amerikalı albüm yapımcısı (ö. 2006)
 1933 - philippe de broca, fransız sinema yönetmeni (ö. 2004)
 1933 - ruth bader ginsburg, amerikalı avukat ve hukukçu (ö. 2020)
 1936 - göksel arsoy, türk sinema ve tiyatro oyuncusu
 1938 - mehmet sağlam, türk siyasetçi
 1938 - şükrü saban, türk atlet
 1941 - tomris uyar, türk öykü yazarı ve çevirmen (ö. 2003)
 1942 - molly peters, i̇ngiliz oyuncu (ö. 2017)
 1943 - david cronenberg, kanadalı sinemacı
 1944 - nebahat çehre, türk oyuncu ve şarkıcı
 1946 - mahir çayan, türk devrimci ve thkp-c lideri (ö. 1972)
 1947 - ry cooder, amerikalı gitarist ve şarkıcı
 1948 - övgün ahmet ercan, türk bilim insanı ve jeofizik yüksek mühendisi
 1952 - cemal gencer, türk sinema ve dizi oyuncusu (ö. 2005)
 1953 - bulut aras, türk sinema oyuncusu
 1953 - kumba yalá, gine-bissaulu öğretim görevlisi ve siyasetçi (ö. 2014)
 1953 - erik-jan zürcher, hollandalı bilim insanı
 1953 - richard bruton, i̇rlandalı politikacı ve ekonomist
 1956 - hasan akıncıoğlu, türk iş insanı ve eski antalyaspor başkanı
 1956 - hasan doğan, türk iş insanı ve türkiye futbol federasyonu başkanlarından (ö. 2008)
 1957 - joaquim de almeida, portekizli-amerikalı oyuncudur
 1957 - víctor muñoz, i̇spanyol millî futbolcu ve teknik direktördür
 1957 - david silverman, amerikalı animatör
 1959 - ben okri, nijeryalı şair ve roman yazarı
 1961 - terry cummings, amerikalı emekli basketbol oyuncusu
 1963 - bret michaels, amerikalı müzisyen, aktör, yönetmen, senarist ve yapımcıdı
 1964 - rockwell, r&b ve pop türünde şarkı söyleyen müzisyen
 1967 - naoko takeuchi, japon manga sanatçısı
 1968 - sabrina salerno, i̇talyan şarkıcı ve oyuncu
 1968 - jon schaffer, amerikalı müzisyen
 1972 - i̇brahim sediyani, kürt asıllı türk gazeteci, yazar, şair, seyyah ve doğa aktivisti
 1975 - veselin topalov, bulgar satranç büyük ustası ve eski fide dünya şampiyonu
 1975 - eva longoria, amerikalı sinema oyuncusu
 1975 - will.i.am, amerikalı hip hop müzisyeni, dansçı, söz yazarı
 1977 - joe hahn, kore asıllı amerikalı dj, turntablist ve yönetmendir
 1979 - onur aydın, türk basketbolcu
 1981 - young buck, amerikalı rapçi
 1981 - mikael forssell, alman asıllı fin eski futbolcudur
 1981 - veronica maggio, i̇talyan asıllı i̇sveçli pop şarkıcısıdır
 1982 - tom budge, avustralyalı bir aktördür
 1982 - wilson kipsang kiprotich, kenyalı uzun mesafeci
 1983 - umut bulut, türk futbolcu
 1983 - kostas kaymakoğlu, yunan millî basketbolcudur
 1984 - wilson aparecido xavier júnior, brezilyalı futbolcudur
 1984 - kostas vasiliadis, yunan profesyonel basketbolcudur
 1985 - kellan lutz, amerikalı oyuncu ve model
 1986 - jai courtney, avustralyalı oyuncu
 1986 - serkan çalık, türk futbolcu
 1986 - lil dicky, amerikalı şarkıcı
 1988 - éver guzmán, meksikalı futbolcudur
 1989 - sandro, brezilyalı futbolcusu
 1989 - adrien silva, portekizli millî futbolcu
 1990 - fernando saucedo, bolivyalı millî futbolcu 
 1991 - seren şirince, türk oyuncu 
 1991 - xavier henry, amerikalı profesyonel basketbol oyuncusu
 1992 - thea garrett, maltalı sanatçı ve söz yazarı
 1993 - alia bhatt, hint aktris ve şarkıcı
 1993 - paul pogba, fransız futbolcu
 1995 - guillermo martínez ayala, meksikalı futbolcu
 2000 - kristian kostov, bulgar-rus şarkıcı

ölümler 
 mö 44 - jül sezar, romalı asker ve politik lider (d. mö 100)
 220 - cao cao, doğu han haneda büyük güç kazanan bir çinli savaş ağası ve hanedanın sondan bir önceki başbakanı (d. 155)
 493 - odoacer, i̇talya kralı (d. 435)
 963 - ii. romanos, 959-963 yılları arasında tahta kalan bizans imparatoru (d. 939)
 1190 -  hainault'lu isabella fransa kraliçesi. ii. philip’in karısı ve viii. louis’in annesi. 
 1536 - pargalı damat i̇brahim paşa, osmanlı devlet adamı ve sadrazam (d. 1493)
 1833 - kurt polycarp joachim sprengel, alman botanikçi ve doktor (d. 1766)
 1842 - luigi cherubini, i̇talyan asıllı ama çalışma hayatının önemli kısmını fransa'da geçirmiş besteci (d. 1760)
 1849 - giuseppe caspar mezzofanti, i̇talyan katolik kardinal ve dil bilimci (d. 1774)
 1881 - nikolay sablin, rus siyasetçi (d. ?)
 1891 - joseph bazalgette, i̇ngiliz başmühendis (d. 1819)
 1918 - marie-juliette olga lili boulanger bilinen adı: lili boulanger, rus asllı fransız besteci (d. 1893)
 1921 - mehmed talat paşa, osmanlı sadrazamı ve i̇ttihat ve terakki kurucularından (d. 1874)
 1937 - howard phillips lovecraft, amerikalı yazar (d. 1890)
 1938 - nikolay buharin, sovyet siyasetçi (d. 1888)
 1939 - deniz kızı eftalya, türk kanto sanatçısı ve şarkıcı (d. 1891)
 1941 - alexej von jawlensky, rus ressam (d. 1864)
 1942 - alexander von zemlinsky, avusturyalı besteci, orkestra şefi ve müzik eğitimcisi (d. 1871)
 1944 - otto von below, prusyalı general (d. 1857)
 1945 - şayân kadınefendi, v. murad'ın üçüncü eşi (d. 1853)
 1959 - lester young, amerikalı müzisyen (d. 1909)
 1962 - arthur compton, amerikalı fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi (d. 1892)
 1970 - arthur adamov, rus asıllı fransız yazar (d. 1908)
 1971 - cevat fehmi başkut, türk gazeteci ve oyun yazarı (d. 1905)
 1972 - ahmed muradbegović, bosnalı yazar, oyun yazarı ve romancı (d. 1898)
 1975 - aristotle onassis, yunan armatör (d. 1906)
 1978 - jerzy hryniewski, polonya başbakanı (d. 1895)
 1981 - rené clair, fransız film yönetmeni (d. 1898)
 1981 - yaşar nabi nayır, türk şair ve edebiyatçı (d. 1908)
 1988 - edita morris, i̇sveçli-amerikalı yazar (d. 1902)
 1989 - sadettin öktenay, türk besteci (d. 1930)
 1995 - mustafa necati karaer, türk yazar, şair, oto biyografici ve eleştirmen (d. 1929)
 1997 - victor vasarely, macar asıllı fransız ressam (d. 1906)
 1998 - benjamin spock, amerikalı pediyatrist ve yazar (d. 1903)
 2000 - mengü ertel, türk tasarımcı ve sanat yönetmeni (d. 1931)
 2003 - dame thora hird, i̇ngiliz aktris, stand-up komedyen, sunucu ve yazar (d. 1911)
 2004 - john anthony pople, i̇ngiliz matematikçi, kimyager ve nobel kimya ödülü sahibi (d. 1925)
 2006 - george yorgo rallis, yunan siyasetçi (d. 1918)
 2007 - stuart rosenberg, amerikalı film yönetmeni (d. 1927)
 2009 - ron silver, amerikalı oyuncu (d. 1946)
 2011 - nate dogg ya da doğum adıyla nathaniel dwayne hale, grammy'ye aday gösterilmiş amerikalı r&b/hip hop şarkıcısı (d. 1969)
 2014 - david brenner, amerikalı oyuncu, komedyen ve yazar (d. 1936)
 2014 - clarissa dickson wright, i̇ngiliz gazeteci, yemek uzmanı ve tv programcısı (d. 1947)
 2016 - lübka rondova, bulgar halk şarkıcısı (d. 1936)
 2016 - sylvia anderson, i̇ngiliz yapımcı ve aktris (d. 1927)
 2016 - ratu seru raveive rabeni, fijili rugby oyuncusu (d. 1978)
 2017 - ali murat daryal, türk i̇lahiyat profesörü (d. 1931)
 2017 - phil garland, yeni zelandalı halk müziği sanatçısı (d. 1942)
 2018 - mohamed sayah, tunuslu siyasetçi (d. 1933)
 2019 - okwui enwezor, nijeryalı yazar, şair, küratör, şair ve eğitimci (d. 1963)
 2019 - wiesław kilian, polonyalı siyasetçidir (d. 1952)
 2020 - muhammed ami-tahrani, i̇ranlı halterci (d. 1935)
 2020 - suzy delair, fransız aktris ve şarkıcı (d. 1917)
 2020 - vittorio gregotti, i̇talyan mimar (d. 1927)
 2020 - aytaç yalman, türk asker ve türk kara kuvvetleri komutanı (d. 1940)
 2021 - gilmar fubá, brezilyalı profesyonel futbolcu (d. 1975)
 2021 - yaphet kotto, amerikalı aktör (d. 1939)
 2022 - tom barnett, eski i̇ngiliz profesyonel futbolcu ve teknik direktör (d. 1936)
 2022 - barbara maier gustern, amerikalı vokal koçu, şarkıcı ve müzisyen (d. 1935)
 2022 - anneli sauli, fin aktris (d. 1932)
 2022 - ma shaoxin, çinli aktör (d. 1936)
 2023 - roman lentner, polonyalı eski millî futbolcudur (d. 1937)
 2023 - mimis papaioannou, eski yunan millî futbolcu ve teknik adam (d. 1942)

tatiller ve özel günler 
 dünya tüketiciler günü

0315
15