Marta (futbolcu)

marta vieira da silva (d. 19 şubat 1986, dois riachos, alagoas), kısaca marta olarak bilinen brezilyalı millî futbolcudur. amerikan ligi nwsl takımlarından orlando pride'da forvet mevkiinde oynamaktadır.

2006, 2007, 2008, 2009 ve 2010 yıllarında beş kez fifa dünyada yılın futbolcusu seçilmiştir. 2010 yılında bu ödül kaldırıldıktan sonra yerine gelen fifa ballon d'or'un da ilk sahibi olmuştur. 2004 yaz olimpiyatları ve 2008 yaz olimpiyatları'nda gümüş madalya kazanan brezilya kadın millî futbol takımı kadrolarında yer almıştır. 2004 yılında fifa 20 yaş altı kadınlar dünya kupası'nda en değerli oyuncu (mvp) seçilerek altın top ödülü kazanmıştır. 2007 fifa kadınlar dünya kupası'nda hem iyi oyuncu olarak altın top ödülü hem de gol kralı olarak altın ayakkabı ödülünü almıştır. aynı zamanda fifa kadınlar dünya kupası'nda birgit prinz'in önünde tüm zamanların en çok gol atan futbolcusu unvanına sahiptir.

kulüp kariyeri

vasco da gama 
marta, henüz 14 yaşındayken tanınmış kadın teknik direktör helena pacheco tarafından keşfedildi. marta, 2001 yılında kulübün kadın takımında yapılan operasyona kadar rio de janeiro kulübünde oynadı ve antrenman tesislerinde yaşadı.

umeå ik
marta, 2003-04 sezonu öncesi i̇sveç'in umeå ik kulübüne transfer oldu. bu sezonda takım uefa kadınlar şampiyonlar ligi'ni iki maç üzerinden oynanan finali toplamda 8-0 ile kazanarak şampiyon bitirdi. marta bu maçlarda 3 gol kaydetti. ligde ise takım, şampiyon djurgården'den 32 gol daha fazla atmış olmasına rağmen, bir puan farkla ligi ikinci bitirdi. marta, ligde 22 gol atarken kupa finalinde djurgården'e 2-1 kaybedilen final maçında da takımının tek golünü kaydetti.

i̇kinci sezonunda marta, ligde umeå adına 21 gol atarken takım da ligi yenilgisiz şampiyon bitirdi. fakat kupa finalinde ligde 7-0 yendiği djurgården'e 3-1 kaybederek ikinci olabildi.

2005-2006 sezonunda umeå bir kez daha yenilgisiz şampiyon oldu ve marta bir önceki sezonda olduğu gibi 21 golle gol kralı oldu. takım linköpings fc'ye 3-2 kaybederken marta, üçüncü kez kupa finalinde kaybeden takımda yer almış oldu.

2006-2007 sezonunda umeå ligi djurgården'in dokuz puan önünde şampiyon bitirirken finalde aik'yı 4-3 yenerek kupayı da üç sezonun ardından kazandı. ligde 25 gol atan marta, gol kralı lotta schelin'in bir gol gerisinde kaldı. takım, 2006-07 uefa kadınlar kupası'nda yarı finalde norveç ekibi kolbotn fk'yı toplamda 11-1'le geçerken marta da her iki maçta ikişer gol attı. fakat finalde arsenal'e 1-0 kaybederek kupayı ikinci bitirdiler.

2008 sezonunda umeå bir kez daha şampiyon olurken, ocak 2009'da fifa dünyada yılın futbolcusu ödüllerinin açıklandığı günlerde marta gelecek üç yılda abd takımı los angeles sol'da oynayacağını açıkladı. marta'nın isteği üzerine los angeles ekibi umeå ik'dan johanna frisk'i de transfer etti. bunun üzerine i̇sveçte yayın yapan tv4 kanalı spor sunucusu patrick ekwall, marta ve frisk'in homoseksüel bir çift olduğu iddia etti. bu iddia, iki oyuncu tarafından da şiddetle reddedildi.

los angeles sol 
marta 2008 fifa dünyada yılın futbolcusu ödülünü aldığı günlerde wps ekibi los angeles sol'la üç yıllık sözleşme imzaladığını açıkladı.
la sol, 2009 sezonunu şampiyon bitirirken marta da ligde gol kralı oldu. wps şampiyonası finaline kadar yükselen takım sky blue fc'ye 1-0 kaybederek ikinci oldu.

santos 
los angeles sol takımının sezon tatilinde, santos ile üç aylık bir sözleşme imzalayan marta, copa libertadores ve copa do brasil'de bu takım adına mücadele etti. copa libertadores finalinde bir, copa do brasil finalinde iki gol atan marta, takımın iki kupayı da kazanmasına büyük katkı sağladı.

fc gold pride 
ocak 2010'da sol ligden çekildi ve marta takım arkadaşlarıyla birlikte hakları 2010 draftında alınabilir halde serbest kaldı. marta, fc gold pride tarafından ilk haklarında draft edildi. pride'ın 24 maçının tamamında oynayan futbolcu 19 gol kaydetti ve iki yıl üst üste mvp seçilerek wps altın ayakkabı ödülünü aldı. wps all-star 2010'da forma giyen oyuncu takımlardan birinin kaptanlığını yaptı. gold pride takımı 17 kasım 2010'da ligden çekilince tekrar serbest kaldı.

santos 
marta, aralık 2010'da copa libertadores and in the copa do brasil'de oynamak için santos ile tekrar sözleşme imzaladı.

western new york flash 
25 ocak 2011'de marta, üçüncü wps takımı western new york flash ile üç yıllık sözleşme imzaladı. kulüp, oyuncunun gold pride ile sözleşmesinin üçüncü yılını da devraldı. lige 4 maçta 3 galibiyetle başlayan takımın bu başarısında marta'nın 2 gol, 4 asistlik performansının etkisi büyüktü.

western new york flash forveti marta, takımının normal sezon şampiyonluğuna attığı 10 golle katkıda bulundu ve üst üste üçüncü wps altın ayakkabısını kazandı.

millî takım kariyeri 
26 temmuz 2007'de marta ve brezilya, abd'yi yenerek maracanã stadyumu'nda 2007 pan america oyunları'nı kazandı. marta, brezilyalı taraftarlarca eski büyük futbolcuları pelé'ye benzetilerek "etekli pelé" lakabıyla çağrılmaya başlandı. pelé'nin kendisi de bu adlandırmayı doğru bulduğunu söyledi. marta, pelé'nin kendisini tebrik etmek için aradığını ve tarihteki en büyük futbolculardan birinin kendisini izlediği için çok mutlu olduğunu belirtti.

marta 2007 fifa kadınlar dünya kupası'nda da brezilya'yı temsil etti. takım, grup maçlarının üçünü de kazanırken marta da 4 gol kaydetti. çeyrek finalde brezilya, avustralya'yı 3-2 yenerken marta da penaltıdan bir gol buldu. yarı finalde takım abd'yi 4-0 yenerken marta da takımın 2. golünü attı. finalde ise almanya'ya 2-0 kaybettiler ve marta maç içinde bir penaltı atışından yararlanamadı. marta, bu turnuvada hem altın top hem de altın ayakkabı ödüllerinin sahibi oldu.

marta, 2008 yaz olimpiyatları'nda takımıyla gümüş madalyanın sahibi oldu. final maçında birçok kez karşı karşıya geldiği abd kalecisi hope solo'ya gol atamayınca takımı maçı 1-0 kaybetti ve bu marta'nın finalde kaybettiği üst üste üçüncü büyük turnuva oldu.

marta brezilya'nın 2011 fifa kadınlar dünya kupası kadrosuna da çağrıldı. takım bu turnuvada çeyrek finalde abd'ye elenerek erken veda etti. marta turnuvayı 4 gol ve 2 asistle kapattı. bunun sonucunda birgit prinz ile birlikte kadınlar dünya kupası'nın en golcü isimleri arasına girmiş oldu. bu sonuçla turnuvada gol krallığında ikinci sıraya gelerek gümüş top ödülünü kazandı. avustralya ile oynanan karşılaşmada yaptığı santra sonrasında iki takım taraftarlarınca da yuhalandı. pek çok kişi bunun sebebini özellikle de abd ile oynanan çeyrek final maçındaki bencil oyun tarzına bağladı.

başarıları

kulüp 
 umeå ik
 damallsvenskan: 2005, 2006, 2007, 2008
 i̇sveç kupası: 2007
 uefa kadınlar kupası: 2003-04

 santos
 copa libertadores de fútbol femenino: 2009
 copa do brasil de futebol feminino: 2009

 fc gold pride
 wps championship: 2010

 western new york flash
 wps championship: 2011

millî takım 
 pan american oyunları: 2003, 2007
 sudamericano femenino: 2003, 2010

bireysel 
fifa dünyada yılın futbolcusu kazananı (5): 2006, 2007, 2008, 2009, 2010
fifa dünyada yılın futbolcusu finalisti (1): 2005
copa libertadores de fútbol femenino altın top (1): 2009
i̇sveç ligi gol kralı (4): 2004, 2005, 2006, 2008
i̇sveç ligi yılın en i̇yi forveti (2): 2007, 2008
fifa 20 yaş altı kadınlar dünya kupası altın top (1): 2004
fifa kadınlar dünya kupası altın top (1): 2007
fifa kadınlar dünya kupası altın ayakkabı(1): 2007
women's professional soccer mvp (en değerli oyuncu) (2): 2009, 2010
women's professional soccer altın ayakkabı (3): 2009, 2010, 2011
women's professional soccer championship mvp (en değerli oyuncu) (1): 2010
sudamericano femenino gol kralı: 2010
sports illustrated son 10 yılın en i̇yi 20 kadın sporcusu: 7. sıra

özel hayatı 
marta'nın josé, valdir, ve angela adında üç kardeşi var. 2010 yılında beri san jose'de yaşıyor ve iyi derecede i̇sveççe konuşuyor.

11 ekim 2010'da marta, bm iyi niyet elçisi seçildi.

kaynakça

 "marta vieira da silva" , n°23 on time’s list of "100 olympic athletes to watch"
 sokolove, michael. "kicking off," the new york times magazine, sunday, april 5, 2009.

dış bağlantılar 

 

1986 doğumlular
yaşayan insanlar
brezilyalı kadın futbolcular
forvet futbolcular
brezilya kadın millî futbol takımı futbolcuları
2004 yaz olimpiyatları futbolcuları
2008 yaz olimpiyatları futbolcuları
2012 yaz olimpiyatları futbolcuları
2016 yaz olimpiyatları futbolcuları
2020 yaz olimpiyatları futbolcuları
brezilyalı olimpiyat futbolcuları
2004 yaz olimpiyatları'nda madalya kazananlar
2008 yaz olimpiyatları'nda madalya kazananlar
gümüş olimpiyat madalyalı brezilyalı sporcular
2003 fifa kadınlar dünya kupası futbolcuları
2007 fifa kadınlar dünya kupası futbolcuları
2011 fifa kadınlar dünya kupası futbolcuları
2015 fifa kadınlar dünya kupası futbolcuları
2019 fifa kadınlar dünya kupası futbolcuları
2023 fifa kadınlar dünya kupası futbolcuları
2007 panamerikan oyunları futbolcuları