Vidkun Quisling

vidkun abraham lauritz jonssøn quisling kısaca vidkun quisling (18 temmuz 1887 –  24 ekim 1945), norveçli politikacı ve nasyonal samling genel başkanı. 1940-1945 arasında ülkesini işgal eden naziler ile iş birliği yaptı. norveç'in alman işgali sırasında 9 nisan 1940 tarihinde, nazi destekli darbe ile iktidarı ele geçirdi. 1 şubat 1942'de norveç başbakanı oldu. 13 şubat 1942'de adolf hitler ile yüz yüze görüşme gerçekleştirdi, hitler ile olan görüşmelerinde norveç'in yönetimi konusunda tavsiyeler ve emirler aldı. 1942'den itibaren 1945'de nazilerin kuzey avrupa'dan tamamen çekilişine kadar nazilerle iş birliğini sürdürdü.

hayatı 
ukrayna'da yaşanan 1921-1922 sovyet kıtlığı sırasında fridtjof nansen ile çalıştı. fridtjof nansen'in isteği üzerine, bir kez daha bu kez norveç'i bırakarak, ocak 1922 yılında orada insani yardım çalışmalarına yardımcı olmak için ukrayna'nın başkenti kiev'e geldi. 1929 yılında norveç'e döndü ve peder kolstad (1931-32) ve jens hundseid (1932-33) hükûmetleri döneminde savunma bakanı olarak görev yaptı.

vatana ihanet ve ölüm cezası
ii. dünya savaşı'ndan sonra mollergata 19'dan hücre 12'ye aktarıldı. oslo'daki ana karakolda, hücresinde küçük bir masa, bir lavabo ve tuvalet kovası için duvarda bir delik ile donatılmıştır. on hafta boyunca sürekli intihar girişimlerini önlemek için gözaltında izlendikten sonra, yasal tasfiye parçası olarak ve beklenen davalar için akershus kalesi'ne nakledildi. başlangıçta kilo kaybetmesi ve polinevrit'e muzdarip olmasına rağmen yargılandı. 20 ağustos 1945'te mahkemesi başladı. 10 eylül 1945'te mahkeme kararını açıklayarak, quisling bir avuç küçük suçlama dışında tüm suçlamalardan suçlu bulundu ve ölüme mahkum etti. ekim ayında yüksek mahkeme'ye yapılan itiraz reddedildi. zimmete para geçirme, cinayet ve vatana ihanet gibi suçlamalardan suçlu bulundu. karar, kararı onayan yargıtay'a temyiz edildi. diğer iki ns lideri albert viljam hagelin ve ragnar skancke ile birlikte ölüme mahkum edildi. 24 ekim 1945 tarihinde akershus kalesinin idam mangası tarafından kurşuna dizilerek idam edildi. i̇nfaz gece 02:40'ta gerçekleştirildi ve elektrik aydınlatması kullanıldı. i̇dam mangası, yaklaşık 8 metre uzaktan ateş eden 10 kişiden oluşuyordu, komutan sonunda quisling'i şakağından tabancayla vurdu. i̇ki doktor, kalpten sekiz merminin geçtiğini belirledi. i̇dam edilmeden önce son sözleri: "haksız yere mahkûm edildim ve masum bir şekilde ölüyorum" oldu. ceset yakılmak üzere hemen krematoryuma gönderildi. cesedi yakıldı ve külleri fyresdal'da defnedildi. 1 haziran 1959'da küllerinin bulunduğu vazo, ebeveynlerin gjerpen'deki mezar yerine yerleştirildi.

terminolojik mirası 
başka bir devletin politikasına, felsefesine sempati duyan ve savaş durumunda saldırgan devlete katılarak ve iş birliği yaparak kendi ülkesi aleyhine çalışan kişi. bu kavram, bir süre norveç'teki faşist parti'nin lideri olan ve ii. dünya savaşı'nda hitler'in ordularının ülkesini işgal etmesi sırasında alman çıkarlarına hizmet eden bir hükûmet kuran vidkun quisling'in adından türemiştir.

kaynakça 

1887 doğumlular
1945 yılında ölenler
norveç savunma bakanları
norveçli siyasetçiler
ii. dünya savaşı siyasi liderleri
kurşuna dizilerek idam edilmiş kişiler
i̇dam edilmiş siyasetçiler
ateşli silahtan ölenler