Kuzeydoğu İngiltere

kuzeydoğu i̇ngiltere (), birleşik krallık'ın i̇ngiltere ülkesindeki 9 resmi yörel bölge'den biridir. londra dışında bulunan diğer i̇ngiltere bölgeleri gibi kuzeydoğu i̇ngiltere'de de seçilmiş bir bölge meclisi ve idaresi bulunmamaktadır.

kuzeydoğu i̇ngiltere bölgesi northumberland, durham, tyne ve wear törensel kontluğundan ve (kuzey yorkshire kontluğunun parçası olan) teesside'dan oluşur.

bölgenin (2001 nüfus sayımı'na göre) nüfusu 2.515.442 kişi olup i̇ngiltere'nin 9 bölgesinde 9. sıradadır.

bu bölgede şerefsel "şehir" statüsü bulanan büyük yerleşkeler durham, newcastle upon tyne ve sunderland'dir; "şehir" statüsü olmayan büyük kentler ise darlington, gateshead, hartlepool, middlesbrough, redcar, south shields ve stockton-on-tees'dir. bölgede birleşik krallık coğrafi şehirleşmiş büyük metropoliten bölgelerden olan "teesside", "wearside" ve "tyneside" bulunur. bunlardan en büyüğü  newcastle upon tyne merkezli "tyneside"dir ve nüfus itibarıyla birleşik krallık içinde şehirleşmiş büyük metropoliten bölgeler arasında 6. sıradadır.

coğrafi konular 
 

genellikle "kuzeydoğu i̇ngiltere" bölgesinin kuzeyi ve batısı engebeli ve az nüfuslu olup doğuşu ve güneyinde ise şehirleşmiş ve sulanabilir tarıma elverişli alanlar bulunmaktadır. en önemli tepeler silsilesi "cheviot tepeleri" olup bunların yüksek zirvesi olan "cheviot" 815 metre rakımlıdır.

kuzeydoğu bölgesinin şehirleşmiş alanları önemli nehirler ağızlarında bulunan ve sanayi devrimi'nde çok önemli bölgesel sanayi merkezleri olan "tyneside", "wearside" ve "teesside" metropolleridir. ama bunların yanında kuzeydoğu i̇ngiltere kırları ve doğa güzelliklerinin zenginlikleri ile de tanınmaktadır. bunlar arasında "northumberland milli parkı"; bölgenin kuzey denizi sahilleri; bölgedeki kuzey peninne dağları; kara içinde kırsal vadiler olan "teesdale" ve "weardale" sayılabilir. bölgenin büyük tarihsel önemi bölgede bulunan kalelerden açıkça görülür. antik romalı'lardan kalma hadrian duvarı, durham kalesi, northumberland sahillerinde bulunan alnwick, bamburgh, dunstanburgh, warkworth kaleleri bunlardan en önemlileridir ve bunlardan "durham kalesi" ve "hadrian duvarı" i̇ngiltere için unesco dünya mirası listesindedir. bölgenin i̇ngiltere'nin hristiyanlık dinine katkısı da önemlidir. i̇ngiltere'ye hristiyanlığı getiren i̇rlandalı keşişlerin yerleştiği lindesfarne adası bu bölgededir. durham katedrali i̇ngiltere için unesco dünya mirası listesindedir. sunderland, monkwearmouth'da bulunan aziz petrus kilisesi (st. peter's church) ve jarrow'daki aziz pavlus kilisesi (st. paul's church) birlikte unesco dünya mirası listesine alınma namzetleridir.

yerel idare 

northumberland, tyne ve wear, durham county ve kısmen north yorkshire törensel kontluktan oluşmaktadır. günümüzde coğrafyacılar bu bölgede 4 ayrı "alt-bölge" bulunduğunu kabul etmektedirler: 
 durham kontluğu (darlington dahil)
 northumberland
 tyne ve wear
 teesside (1974-1994 döneminde "clevaland kontluğu"nun parçaları olan günümüzde north yorkshire ve durham countytörensel kontluğu parçaları)

kasım 2004'te yeni doğrudan doğruya  seçimle kurulması öngörülen bir "bölgesel assemble" hakkında halk oyuna başvurulmuştur. bu i̇ngiltere'nin diğer londra dışı bölgelerinde de yöresel assembleler kurulmasının halk oyuna sunulması için bir deneme mahiyetinde idi. halk oylaması kuzeydoğu i̇ngiltere bölgesinde 696.519 oy (%78) aleyhte ve 197.310 oy (%22) lehte sonuç vermiştir. bu halk oylamasında yöresel halkın çok büyük çoğunluğunun aleyhte olması nedeni ile hükûmette olan i̇şçi partisi bundan sonra doğuya seçilmiş assemblelerle idare edilen bölgeler planlarını rafa kaldırmıştır.

resmi yerel bölge olan kuzeydoğu i̇ngiltere'de şu yerel idare birimleri bulunmaktadır:

not: * = "metropoliten kontluk"

ekonomi 

kuzeydoğu  i̇ngiltere bölgesinin  cari fiyatlarla gayrisafi toplam katma değer ve önemli sektörlerin gayrisafi katma değerlerinin gelişmesi şu tabloda gösterilir:

ulaşım

ulaşım stratejisi ve politikası 
bir milli birleşik krallık ulaşım sistemi planlamasına katkı yapmak üzere bölgesel asemble'ler bölgede uzun dönemli ulaşım hakkında bir bölgesel ulaşım stratejisi dokümanı hazırlamak için görevlendirilmişlerdir. bu bölgesel planlar ülkenin tümü için "highways agency (karayolları kurumu" ve "network rail (demiryolları ağı)" tarafından hazırlanmış stratejik planların bölgesel kısımlarıyla koordineli olması gerekmektedir

bölge içinde ise stratejik planlama ile görevli yerel bölge idareleri kendi stratejilerini, politikalarını ve uygulama planlarını açıklayan yerel planlar hazırlamaları ve bu planların bölge planı ile koordineli olmasını sağlamaları için görevlendirilmişlerdir.

demiryolu ulaşımı

karayolu ulaşımı

hava ulaşımı 

kuzeydoğu'da ana hava meydanı newcastle upon tyne'in kuzeyinde bulunan "newcastle havameydanı"dır. diğer bir sivil havameydanı da darlington'un doğusunda bulunan "durham tees valley havaalanı"dır.

üniversiteler 

[[dosya:queen's campus stockton - geograph.org.uk - 10982.jpg|küçükresim|sol|upright=0.55|durham universitesi'nin stockton-on-tees kentindeki queen's kampusu]

kuzeydogu i̇ngiltere'de bulunan 12 üniversite ve bu üniversitelerde kayıtlı diploma öğrenci sayıları şunlardır:

 durham universitesi: ingiltere'de ucuncu eski universite. toplam kayitli ogrenci 15.529 (bunlardan  4.521'i linans ustu egitim)
 newcastle universitesi: toplam kayitli ogrenci 19.700. (bunlardan  5.640'i linans ustu egitim)
 northumbria universitesi; eski newcastle politeknik. toplam kayitli ogrenci 29.850. (bunlardan 6.805'i linans ustu egitim)
 sunderland universitesi: eski sunderlanda politeknik. toplam kayitli ogrenci 20.325. (bunlardan 3.195'i linans ustu egitim)
 teesside universitesi: eski teesside politeknik. toplam kayitli ogrenci 29,285. (bunlardan  3.642'i linans ustu egitim)

yerel medya

üniversiteler 

kuzeydoğu i̇ngiltere'de bulunan 5 üniversite hakkında bazı bilgiler şöyle özetlenebilir:

kaynakça

ayrıca bakınız 

 i̇ngiltere'nin bölgeleri

dış bağlantılar 
 kuzeydoğu için bilgi dosyası  
 kuzeydoğu hükümet ofisi resmi sitesi