mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
August Oetker

august oetker (d. 6 ocak 1862, obernkirchen, almanya - ö. 10 ocak 1918, bielefeld, almanya), kabartma tozunun mucidi ve günümüzde dr. oetker adı altında uluslararası dev bir gıda grubu haline gelmiş olan şirketin kurucusudur.

dr. oetker markasının temeli 1891 yılında genç doktor dr. august oetker'in bielefeld'deki hastane odasında hamur kabartma tozu'nu icat etmesiyle atılmıştır. august oetker 1893'ten itibaren icadını backin markası altında pazarlamaya başlamış, bugün oetker grubu olarak anılan ve hala aynı formülü kullanarak hamur kabartma tozu üreten şirketin temelini atmıştır. 1900 yılına varıldığında backin paketlerinden 50 milyon adet satmış bulunmaktaydı. 20. yüzyılla birlikte, 1903'te ürününün patentini alarak, ilk gıda üretim fabrikasını kuran dr.oetker, kısa sürede batı ve doğu avrupa ülkelerine yayılmış ve sürekli gelişimini devam ettirmiştir. nişasta, şekerli vanilin ve puding şirketin ilk ürünleriyken, dr. oetker bugün güney amerika da dahil olmak üzere toplam 21 ayrı ülkede 450 ürün grubu ile faaliyet göstermektedir.

esasen, alman kimyager justus von liebig ve amerikalı öğrencisi eben horsford bir hamur kabartma tozu formülünü daha önce bulmuşlardı. ancak oetker'in başarısı evlerde kullanılabilecek bir tertipi başarıyla sonuçlandırmış ve pazarlamış olmasından gelmektedir.

1944 yılında dr. august oetker'in torunu rudolf-august oetker, dedesinin 1918'de ölümünden sonra şirketi yöneten üveybabası richard kasselowsky'nin ölümü üzerine şirketi devralmış ve önce avrupa ülkelerinde, daha sonra denizaşırı pazarlarda büyüyen bir grup haline getirmiştir. ürün çeşidi yıldan yıla artırılmıştır. 1981'de rudolf-august oetker'in ölümü üzerine anonim şirket haline getirilen dr. oetker grubunun kuruluşları, merkezi bielefeld'de bulunan oetker international tarafından idare edilmeye devam etmektedir. oetker international, gıda ürünlerinin yanı sıra, bira, şarap, şampanya, denizcilik, otelcilik ve finans hizmetleri alanlarında da yer alan oetker grubunun gıda sektörü branşına bağlıdır.

dr.oetker türkiye 1987 yılında i̇zmir'de kurulmuş, 1999 yılında ayrancılar (eski bir torbalı bölgesi)'ndeki yeni tesislerine taşınmıştır. kurulduğu günden bu yana sürekli olarak ürün yelpazesini genişleten dr.oetker türkiye, başta puding, kek karışımları, hamur kabartma tozu, şekerli vanilin, geleneksel türk tatlıları serisi, dondurulmuş pizza ve food service olmak üzere 125'i aşkın ürün çeşidine ulaşmıştır.

dış bağlantılar 
 dr. oetker türkiye ve dış bağlantılar
 oetker'in doğduğu obernkirchen şehri

1862 doğumlular
aşağı saksonya doğumlular
1918 yılında ölenler
19. yüzyıl alman iş insanları
20. yüzyıl alman iş insanları
19. yüzyıl alman bilim insanları
20. yüzyıl alman bilim insanları
gıda bilimi
dr. oetker
Audioslave

audioslave, 2001 yılında kurulmuş, 2007 yılında dağılmış bir amerikalı rock müzik grubudur.

geçtiğimiz yıllarda dağılan ünlü grunge grubu soundgarden ve sert müzikleri, sosyalist fikirli toplumsal mesajlarıyla ön plana çıkan rage against the machine grubu elemanlarından oluşan yeni audioslave topluluğu, ilk albümünü 19 kasım 2002 tarihinde epic records şirketinden çıkarttı.

kadrosunu; soundgarden'ın eski vokalisti chris cornell, dağılan rage against the machine grubunun gitaristi tom morello, bassçısı tim commerfold ve davulcusu brad vilk'in oluşturduğu audioslave, farklı tarzda iki grubun uyumlu bir buluşma gerçekleştirebileceklerini göstermesi açısından da önemli bir topluluk olarak gösterilebilir.

grubun, kendi adını taşıyan ''audioslave'' albümü 14 parçadan meydana geliyor. geneline hareketli parçaların hakim olduğu çalışmada 'i am the highway', 'like a stone' gibi ağır tempolu parçalar da yer alıyor. çıkış şarkısı olarak, daha önce tek parçalık albüm (single) şekliyle de piyasaya sürülen 'cochise' gösteriliyor. klibinde ''play loud'' (gürültülü dinleyin) ibaresinin yer aldığı şarkı, anımsattığı rage against the machine tarzıyla dikkat çekiyor.

albümün diğer iddialı şarkıları arasında 'show me how to live', 'gasoline', 'set if off' ve 'shadow on the sun'ı saymak mümkün. ses tellerinde oluşan rahatsızlığa ve doktorların kendisine sesini daha dikkatli kullanması gerektiğini öğütlemesine karşın chris cornell'ın buna aldırış etmediği ve parçaları yorumlarken eski performansını en iyi şekilde sergilediği gözden kaçmıyor.

kurulma aşamasında kendileriyle aynı ismi taşıyan gruba 30.000$ tazminat ödeyerek isim hakkını almakta ısrar eden audioslave grubu, aynı adla çıkardıkları albümleriyle müzik dünyasında kalıcı olacaklarını kanıtlamayı amaçlıyorlardı. 90'lı yılların başındaki efsanevi rock dönemini yaşatan ve oldukça keyifli şarkılardan oluşan albüm, topluluğun bu hedefe ulaşmakta zorlanmayacağını gösteriyor. audioslave, mutlaka dinlenmesi gereken bir albüm.

grup 2007 yılında chris cornell'in grupta müzik ve bakış açısı farklılıkları doğduğunu ve kendi solo kariyeriyle ilgilenmek istediğini söyleyerek gruptan ayrıldı. bunun üzerine grubun müzisyenleri eski projeleri rage against the machine'e dönme kararı aldılar.

grup üyeleri 
 chris cornell
 tom morello
 tim commerford
 brad wilk

diskografi 
albüm
 audioslave (2002)
 out of exile (2005)
 revelations (2006)

single

 cochise da audioslave
 i am the highway da audioslave
 like a stone da audioslave
 show me how to live da audioslave
 what you are da audioslave
 be yourself da out of exile
 your time has come da out of exile
 doesn't remind me da out of exile
 out of exile da out of exile
 original fire da revelations
 revelations da revelations

dış bağlantılar 
  audioslave.com

amerikalı alternatif rock grupları
2001'de kurulan müzik grupları
Mehmet Pesen

mehmet sait pesen (1923, i̇stanbul - 3 ağustos 2012, i̇stanbul), türk ressam, eğitimcidir.

1923 yılında i̇stanbul'da doğan sanatçı, 1948 yılında güzel sanatlar akademisi yüksek resim bölümü'nden mezun oldu. hocası bedri rahmi eyüboğlu'nun 10 öğrencisi tarafından 1947 yılında kurulan on'lar grubu içinde yer aldı.

1943'ten itibaren ulusal bir resim biçemine ulaşmanın yollarını araştırdı. i̇lk resimlerinde renkçi ve lekeci tavır dikkati çeker. 1950'lerde yarı soyut, nakışçı resme yöneldi. 1955'te kapalı kompozisyon yaklaşımıyla tek ya da ikili figürlerde soyutlamanın sınırlarını zorladığı, cinselliğe gönderme yaptığı horoz temalı resimlerle hareketin figürü oluşturduğu yeni bir resim dili geliştirdi. 1973 sonrasında lekeci anlayışa ağırlık verdi. 1975'ten itibaren soyutluktan adım adım uzaklaşıp daha net resimsel mekanlar ve figür düzenlemeleri uyguladı. 1980'lerde anadolu kompozisyonları, i̇stiklal savaşı serilerinde resimsel mekanı zenginleştirmenin yollarını araştırdı. minyatürsel resim mekanı düşüncesinden yola çıkarak türkiye'yi bütünüyle simgeleyen kompozisyon şemaları oluşturdu. anadolu destanı yaratmak arzusuyla yurt renklerinin ezgisel atmosferini resim diline dönüştürme çabasını sürdürdü. 1987'ye kadar eserlerinde minyatür sanatına göndermeler yaparken bu tarihten itibaren kompozisyon şemasıyla, yaldız kullanımının artmasıyla, resmi çevreleyen yaldız içindeki yazı ve figürlerle doğrudan minyatür çıkışlı resim anlayışını benimsedi. halk resmi geleceğine de yakın durdu. tüm bu ögelerle çağdaş bir şenlikname oluşturmayı hayal etti.  

yurtiçi ve yurt dışında elliyi aşkın kişisel sergi açtı. uzun yıllar haydarpaşa lisesi'nde resim öğretmenliği yaptı. 1986'da barış, sevgi ve dostluk konulu uluslararası yarışma'da birincilik ödülü aldı, 1987'de bir çalışması unicef kartı oldu.
1998 yılında uluslararası plastik sanatçılar derneği tarafından kendisine ‘sanatta 50.yıl’ ödülü verildi.

pesen'in "kompozisyon" başlıklı eseri ankara resim ve heykel müzesi'nde, "gelin alayı" ve "figüratif" başlıklı eserleri i̇zmir resim ve heykel müzesi'nde sergilenmektedir.

dış bağlantılar

kaynaklar 
20. yüzyıl türk ressamları
21. yüzyıl türk ressamları
i̇stanbul doğumlu ressamlar
karacaahmet mezarlığı'na defnedilenler
2012 yılında ölenler
1923 doğumlular
Hayvan bakımevi

hayvan bakımevi, devlet ya da özel kuruluşlar tarafından işletilen, genellikle sokakta yetişmiş, kaybolmuş ya da sahipleri tarafından dışlanmış hayvanlara sığınacak geçici bir yer sağlamak için, genellikle hayvan hakları savunucularının ve hayvan severlerin desteğiyle kurulan barınaklardır. çoğunlukla kedi ve köpeklere ev sahipliği yaparlar.

günümüzde hayvan bakımevlerinin asıl amacı, hayvanlar asıl sahipleri tarafından alınana, yeni bir eve kavuşana ya da başka bir organizasyona gönderilene kadar onlara güvenli ve sevgi dolu bir ortam sunmak ve gerekli tedavilerini gerçekleştirmektir. 
 
hayvan bakımevlerinin kaynakları devlet ve vatandaş bağışlarıyla sağlanabilmektedir. günümüz itibarıyla türkiye'deki hayvan bakımevleri ve barınakları ilgisizlik ve dolayısıyla kaynak yetersizliği sebebiyle kötü koşullar altında çalışmak zorunda kalmaktadırlar.

dış bağlantılar 
 hayvan bakımevleri , haytap
 türkiye'deki hayvan bakımevleri listesi , haytap, 2 temmuz 2011
 animal lovers league 
 the chicagoland vibary network - find an animal shelter 
 animal shelters and humane societies by u.s. state 
 turkey’s no treat for street animals society fights for animal rights (ingilizce haber)
 i̇ngilizce ufak özet
 türkiye'deki dernek ve kurumların listesi 
 istanbul kent rehberi , hayvan barınakları listesi

ayrıca bakınız 
 köpek kulübesi
 hayvan korumacılığı
 hayvan kontrol hizmeti
 hayvan evlat edinme
 hayvan-endüstriyel kompleks
 terk edilen evcil hayvanlar
 evrensel hayvan refahı bildirgesi
 hayvan hakları hareketi
 hayvan refahı
 kısırlaştırma
 hayvanlara uygulanan şiddet
 hayvan ötanazisi
 hayvan kesimi
 hayvan deneyleri
 hayvan bilişi
 hayvan bilimi

hayvan barınakları
bakımevi
evcil hayvanlar olarak kediler
evcil hayvan olarak köpekler
terk edilmiş hayvanlar
Gospel müziği

gospel, kilisedeki törenler esnasında org ya da piyano eşliğiyle, genellikle bir kadın vokalin söylediği doğaçlamalardır. cenazelerde ölen kişiye edilen dualarla ağıt şeklinde, dini günlerde ise i̇sa'yı öven, tanrı'ya dualardan oluşan sözlerden oluşur.

ünlü müzisyen ray charles'ın gospel müziğe sevgilisinden, cinsel arzulardan bahseden sözler yazması tepkilere yol açtı. çünkü, gospel, dini ezgiler ve sözler içeriyordu ve o tarzda sözleri bu müziğe uyarlamak günahtı. tepkilere rağmen ray charles müziğini kitlelere kabul ettirmiş, özgün tarzından taviz vermeden müziğini yapmıştır. ray charles'ın bu tarz gospel şarkılarından biri "i got a woman"dır.

gospel müziği mistik bir müzik türüdür. türkiye'de karşılığı ilahilerdir. gospel doğrudan jazz ve blues türlerinden etkilenmiştir.

 
hristiyan ilahileri
Şakirpaşa Havalimanı

adana havalimanı , seyhan'da bulunan adana ile çevresindeki mersin ve osmaniye gibi yerleşim yerlerine hizmet veren bir sivil uluslararası havalimanıdır.

tesisler 
havalimanı iç ve dış hat uçuşlarına yönelik olarak inşa edilmiştir ve 4729 m2 genişliğinde bir iç hat, 7031 m2 genişliğinde ise bir dış hat terminali vardır. i̇ç hat terminalinde bir gelen yolcu salonu, iki arındırılmış salon, 3 kapı, 19 check-in bankosu ve 2 bagaj konveyörü bulunmaktadır. dış hat terminalinde ise bir giden yolcu salonu, bir gelen yolcu salonu, bir arındırılmış salon, 2 kapı, 16 check-in bankosu ve 1 bagaj konveyörü bulunmaktadır.

havalimanında 05/23 numaralı;  uzunluğunda ve  eninde, asfalt yüzeyli tek pist ve toplam 47 uçak kapasiteli beton yüzeyli 4 apron bulunmaktadır. ayrıca bir adet ssr, bir adet ils, bir adet vor, iki adet dme, bir adet ndb ve bir adet ads-b sistemi vardır.

havalimanında bir hava trafik kontrol bulunmaktadır ve kontrol bölgesi  yarıçaplı ve  irtifaya kadar olan hava sahasını kapsamaktadır. havalimanına yaklaşma ve tırmanış kontrolü i̇ncirlik yaklaşma kontrol tarafından yönetilmektedir.

şubat 2023'te havalimanı, 2023 kahramanmaraş depremleri sonucu geçici süreyle hava trafiğine kapatıldı.

hava yolları ve uçuş noktaları

i̇statistikler

dış bağlantılar 
 www.dhmi.gov.tr

kaynakça

türkiye'deki havalimanları
çukurova, adana'da ulaşım
1937'de türkiye'de kurulan oluşumlar
1937'de kurulan havalimanları
adana ilinde ulaşım
2023 kahramanmaraş depremlerinde hasar gören yapılar
Mâni (edebiyat)

mânî, başta aşk olmak üzere hemen her konuda yazılabilen bir halk edebiyatı nazım biçimdir. arapça kökenli bir kelimedir. halk kültüründe goşa (koşa) olarak da bilinir. goşa kelimesi türkçede çiftlenmiş (ikili) demektir ve mânînin kafiye yapısından dolayı bu ad verilmiştir. koşa kelimesi "beyit" manası da taşır. anonim halk edebiyatında en küçük nazım biçimidir. çoğunlukla 7 heceli dört mısralık bir bentten meydana gelir. ama mısraları 4-5-8-10-14 heceli kalıplarla söylenmiş mânîler de vardır. birinci, ikinci dördüncü mısralar birbirleriyle kafiyeli, üçüncü mısra serbesttir. yani kafiye dizilişi aaxadır. aaaxa düzeninde mânîler de var. i̇lk iki mısra hazırlık dizeleridir. son iki mısra ile anlam bağlantısı yoktur. asıl anlatılmak istenen son iki dizede verilir. en çok kullanılanlar düz ya da tam mânî, kesik mânî, cinaslı mânî, yedekli mânî, artık mânîdir.

mânî türleri  
 ayaklı mânî : dört mısralı olurlar.
 deyiş : i̇ki kişinin karşılıklı söylediği mânîlerdir. soru yanıt şeklinde düzenlenir. bir başka kişinin ağzındanmış gibi aktarıldığı şekilleri de vardır. mânî insanların hoş olarak ve olmayarak söyledikleri şeylerdir.
 düz mânî : yedişer heceli dört dizeden oluşur. kafiyeleri çokluk cinassızdır. 
 kesik mânî : birinci dizesi 7 heceden az, anlamlı ya da anlamsız bir kelime grubu olan mânîler. bu kesik mısra sadece kafiyeyi hazırlar. eğer meydan ve kahvehanelerde söylenen ve ilk mısraları "aman aman" ünlemi ile doldurulan mânîlerse bunlara i̇stanbul mânîleri denir.
 kirpikli mânî : kesik mânîlerde eğer kafiye cinaslı ise bunlara cinaslı mânî denir.
 yedekli mânî : düz mânînin sonuna aynı kafiyede iki mısra daha eklenerek söylenen mânîler. cinaslı kafiye kullanılmaz, birinci mısraları anlamlıdır. yedekli mânîye artık mânî de denir.
kıstaklı mânî : yazılışı bakımından düz mânî ile aynıdır ancak okunurken kendine özel ritimler davul,kopuz ve saz ile çalınır.günümüzde türkistan ve i̇ran türkleri arasında yaygındır.

kaynakça

dış bağlantılar
 şarkışla manileri (mani örnekleri, derleyen: i̇hsan öztürk)

halk edebiyatı
Nuri Abaç

nuri abaç (1926, i̇stanbul - 2008, ankara) türk ressam.

güzel sanatlar akademisi'nde bir yandan mimari eğitimi görürken öte yandan leopold levy atölyesi'nde resim sanatına duyduğu yakınlığı pekiştirdi. yurt içi ve yurt dışında çok sayıda sergi açtı. 42. ve 47. devlet resim ve heykel sergisi ödüllerini, i̇skenderiye bienali 3.'lük ödülünü kazandı. 2002 yılı ankara sanat fuarı çağsav onur ödülü sahibi.

kaynakça
özel

genel
 

1926 doğumlular
2008 yılında ölenler
i̇stanbul doğumlu ressamlar
ankara'da ölenler
20. yüzyıl türk ressamları
21. yüzyıl türk ressamları
figüratif sanat
XQuery

xquery, xml tipi veriler üzerinde sorgulama yapabilmek için geliştirilmiş bil dildir. bu dil, quilt isimli bir sorgulama dilinden türetilmiştir ve yapı olarak sql'e benzer. xquery bir w3c standardıdır.

xquery 1.0, xpath 2.0 sürümünün bir uzantısıdır, dolayısıyla xpath için geçerli olan bütün sorgular xquery için de geçerlidir.

örnekler 
 bakkal.xml
 <?xml version="1.0" encoding="iso-8859-9"?>
        yunuslar
     15.00
   
        gergedanlar
     17.99
   
        dökme demir
     35.49
   
 

aşağıdaki sorgu, bakkaldaki belgesellerden fiyatı 30 ytl'den daha az olanları bulur.
 
 for $x in doc("bakkal.xml")/belgesel_bakkal/belgesel
 where $x/fiyat<30
 return $x/ad

sonuç olarak aşağıdaki değerler çıkar;

 yunuslar
 gergedanlar

aşağıdaki sorgu bakkaldaki belgesellerden sanayi ile ilgili olanları bulur.

  doc("bakkal.xml")/belgesel_bakkal/belgesel[@kategori='sanayi̇']

dış bağlantılar 
 w3c - xml sorgulama (xquery)
 xquery 1.0 w3c xquery standartları 
 quilt sorgulama dili 
 <oxygen/> xquery editor and debugger 
 <oxygen/> xquery editor and debugger 

fonksiyonel programlama dilleri
sorgulama dilleri
w3c standartları
xml
Charles Messier

charles messier (26 haziran 1730 - 12 nisan 1817), fransız gökbilimci.

hayatı ve kariyeri 
1774'te bulutsular ve yıldız kümeleri gibi 45 derin uzay nesnesinden oluşan bir katalog yayımladı. bu kataloğun hazırlanma amacı, kendisi gibi kuyrukluyıldız avcılarına ve diğer gökyüzü gözlemcilerine, değişmeyen gökcisimleriyle hareketli gökcisimlerinin ayırt edilebilmesine yardım etmekti.

1781 yılında katalog 110 'messier nesneleri'ni kapsayacak şekilde genişletildi. m1'den m110'a kadar olan bu tanımlar, günümüzde hala büyük oranda kullanılmaktadır.

bu katalog, m1 olarak adlandırılmış yengeç bulutsusundan, andromeda'nın yanındaki küçük eliptik bir galaksi olan m110'a kadar gök bilimsel olarak en önemli gökcisimlerinden çoğunu içermektedir. messier maraton'larında amatör astronomlar, genellikle şartların daha uygun olduğu mart ayında, bu 110 gökcismini günbatımından gündoğumuna kadar geçen bir gece içerisinde gözlemlemeye çalışırlar.

aydaki messier krateri ve 7359 messier göktaşı, onun şerefine isimlendirilmişlerdir.

ayrıca bakınız 
 messier kataloğu
 messier nesneleri

kaynakça

dış bağlantılar 
 seds: charles messier (i̇ng.)
 messier nesnelerinin amatör fotoğrafları (i̇ng.)
 messier maratonu (i̇ng.)

1730 doğumlular
1817 yılında ölenler
fransız astronomlar
18. yüzyılda fransızlar
fransız bilimler akademisi üyeleri
i̇sveç kraliyet bilimler akademisi üyeleri
royal society üyeleri
Astronom

astronom, astrofizikçi ya da gök bilimci, dünya'nın kapsamı dışındaki belirli bir soru veya alan üzerine çalışan astronomi alanında uzmanlaşmış bir bilim insanıdır. gözlemsel (verileri analiz ederek) veya teorik astronomide yıldızlar, gezegenler, uydular, kuyruklu yıldızlar ve gökadalar gibi astronomik nesneleri gözlemlerler. astronomların çalıştığı konular veya alanlar arasında gezegen bilimi, güneş astronomisi, yıldızların kökeni veya evrimi ile gökadaların oluşumu gibi konular yer alır. i̇lgili ancak farklı bir konu olan fiziksel kozmoloji ise evren'i bir bütün olarak inceler.

tarih öncesi çağlardan bu yana gökyüzü dünyanın her yerindeki kültürlerden insanların ilgisini çekmiştir. bu kültürlerden bazıları, birbirinden bağımsız olarak, gökyüzündeki cisimlerin gözlemlenmesine kendini adamış olan kâtip veya rahiplere destek vermeye başlamışlardır. gezegenlerin hareketlerinin gözlemlenmesi ve gelecekteki hareketlerinin tahmini antik astronominin başlıca uğraşı olmuştur. batıda, astronominin antik mezopotamya'da ortaya çıktığı düşünülmektedir. babil kayıtları üzerine yakın zamanda yapılan araştırmalar, bunların kusursuz olduğunu göstermektedir.

yaklaşık 1750'lerden önce, astroloji ile astronominin birbirine çok yakın kabul edildiğinin anlaşılması önemlidir. kimi yer ve zamanlarda, bu ikisine aynı gözüyle bakılmıştır.

diğer pek çok bilim alanında çalışan kimselerden farklı olarak astronomlar, üzerinde çalıştıkları cisimlerle temas kuramaz. bunun yerine, keşif yapmak için detaylı gözlemlere başvururlar. genel olarak astronomlar, gözlem yapmak için teleskop ya da diğer görüntüleme ekipmanları kullanmaktadırlar.

kaynakça 
 i̇ngilizce vikipedi'deki astronomer  maddesi

ayrıca bakınız 
 gökbilim
 astronomların listesi
Mucur, Kırşehir

mucur, kırşehir ilinin bir ilçesidir.

yöreye özgü mucur halıları ile ünlüdür. yer altı şehri ile turistik tesisler turizmi teşvik edici özellikleridir. seyfe gölü ve mucur obruğu ilçenin sınırları içerisindedir.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 

 mucur belediyesi
 mucur kaymakamlığı
Michelle Bachelet

verónica michelle bachelet jeria (d. 29 eylül 1951), şilili siyasetçi. şili'nin ilk kadın başkanı.

babası, augusto pinochet rejimi sırasında tutuklanmış ve hapiste ölmüş bir generaldi. 1979 yılında ülkesine döndü. 1990 yılında girdiği sosyalist parti hükûmetlerinde sağlık ve savunma bakanlıkları görevlerinde bulundu.

2006 yılında yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerini yüzde 53.5 oyla kazandı. 11 mart 2006 tarihinde göreve başladı. anayasanın izin vermemesi nedeniyle 2009 seçimlerinde cumhurbaşkanlığına tekrar aday olamadı. görevini, 11 mart 2010 tarihinde, seçimleri kazanan sebastian piñera'ya devretti.

aralık 2013'teki seçimleri kazanarak 12 mart 2014 tarihinde ikinci kez başkanlık görevine başladı.

1 eylül 2018 tarihi itibarıyla birleşmiş milletler i̇nsan hakları yüksek komiseridir.

kaynakça 

|-

|-

|-

|-

|-

1951 doğumlular
şili devlet başkanları
şili cumhurbaşkanları
şilili kadın siyasetçiler
şilili agnostikler
yaşayan insanlar
şili savunma bakanları
kadın sağlık bakanları
birleşmiş milletler genel sekreter yardımcıları
kadın savunma bakanları
kadın devlet başkanları
birleşmiş milletler i̇nsan hakları yüksek komiserleri
Madalya

madalya veya diğer adıyla madalyon, savaşta yararlık gösterenlere, yarışlarda derece alanlara ödül, bazen de önemli bir olay dolayısıyla ilgililere hatıra olarak verilen metal nişan. ödülleri inceleyen bilime faleristik denir.

etimolojisi 
i̇talyanca medaglia "özel amaçla basılan metal para, metal para şeklinde süs" sözcüğünden alıntıdır. i̇talyanca sözcük geç latince metallea "metal para" sözcüğünden evrilmiştir.

tarihi 
bir madalyayı ödüllendirmek için kullanmanın ilk örneği, mö dördüncü yüzyılda baş rahip jonathan'ın büyük i̇skender'in yardımıyla i̇branileri yönettiğini ve bunun karşılığında, i̇skender, jonathan'a kralın akrabalarına onur olarak verme geleneği olan altın düğmeler gönderdi. roma imparatorları hem askeri madalya ödülleri, hem de çok büyük madeni paralar gibi, genellikle altın veya gümüş madalyonlardan oluşan siyasi hediyeler kullandılar.

osmanlı devleti’nde, genellikle askeri alanda üstün başarı gösteren kişilerin madalya ile taltif edilmesi 18. yüzyılın ikinci çeyreğinden itibaren görülmektedir. ii. abdülhamid döneminde ise i̇mtiyaz, i̇ftihar, maarif, hamidiye demiryolu, kanun-ı esasi, yunan muharebesi, hicaz demiryolu, galatasaray futbol kulübü, sanayi, tahlisiye gibi çok çeşitli madalyalar verilmekteydi.

kaynakça

ayrıca bakınız 
 ödül listeleri
 nişan (onur)
 kordon (şerit)
 omuz işareti
 madalyon

 
ödül öğeleri
Moore yasası

moore yasası, intel şirketinin kurucularından gordon moore'un 19 nisan 1965 yılında electronics magazine dergisinde yayınlanan makalesi ile teknoloji tarihine kendi adıyla geçen yasa.

her 18 ayda bir tümleşik devre üzerine yerleştirilebilecek bileşen sayısının iki katına çıkacağını, bunun bilgisayarların işlem kapasitelerinde büyük artışlar yaratacağını, üretim maliyetlerinin ise aynı kalacağını, hatta düşme eğilimi göstereceğini öngören deneysel (ampirik) gözlem.

1965 yılında, "mikroişlemciler içindeki transistör sayısı her yıl iki katına çıkacaktır" diyen moore, daha sonraları 1975 yılında bu öngörüsünü güncellemiş ve her iki yılda bir iki katına çıkacak şekilde düzeltmiştir. moore "18 ayda bir" ifadesinin de kendisi tarafından söylenmediği konusunda da ısrar etmiştir. kendisi tarafından hiçbir zaman yasa olarak tanımlanmayan ifadesi, kaliforniya teknoloji enstitüsü profesörü ve yüksek ölçekli indirgeme konusunun öncülerinden biri olan carver mead tarafından bu şekilde adlandırılmıştır.
  
sözün ilk söylendiği 1965 yılından bu yana bu yasa çoğunlukla geçerli olmuştur. yasa temel olarak bir tümleşik devrenin fiziki boyutunun devreyi oluşturan transistör sayısının karesiyle değiştiği anlamına gelir. örneğin tümleşik devre bünyesindeki transistör sayısı iki katına çıkarsa devrenin boyutu dört katına çıkar.

optik litografi yöntemi ile üretilen tümleşik devrelerde günümüzde silisyum yongalar üzerinde 65 nanometre (1 nanometre = 10−9m) boyutuna kadar büyüklüklerde, yani yaklaşık olarak 600 silisyum atomu boyutunda yapılar oluşturulabilmektedir. kullanılan morötesi ışık dalga boylarının, atom fiziksel boyutlarının sınırlılığı ve küçük yapıların yüksek frekanslarda çalıştırılmasında ortaya çıkan çalışma düzensizlikleri, yeni bir tümleşik devre teknolojisi geliştirilemez ise moore yasasının kısa bir süre içerisinde geçerliliğini yitireceğini göstermektedir.

gordon moore, 13 nisan 2005 tarihinde kendisi ile yapılan bir söyleşide, öngörüsünün kısa bir zaman içinde geçerliliğini yitirebileceğini ifade etmiştir.

nisan 2005'te intel firması 19 nisan 1965 tarihli electronics magazine dergisi sayısını satın almak için 10.000 abd doları teklif etmiştir.

kaynakça

elektronik
bilişim
bilgisayar
Meriç, Edirne

meriç, marmara bölgesinin trakya kesiminde, edirne iline bağlı ilçe ve ilçe merkezi kasaba. meriç ilçesi doğu ve güneydoğuda uzunköprü, güneyde i̇psala ilçeleri, batı ve kuzeyde de 56 km'lik bir sınırla yunanistan ile çevrilidir. i̇lçe, adını meriç nehrinden almakta ve 2 belde ile 21 köyden oluşmaktadır.

coğrafya 
i̇lçenin doğal sınırlarını güneydoğu ve güneyde ergene irmağı, batı ve kuzeyde de meriç nehri çizer. i̇lçe toprakları bu akarsular arasındaki dalgalı düzlükler ve ovalardan oluşur. deniz seviyesinden yüksekliği, ortalama 34 metre'dir. en yüksek noktası 133 m'dir.

tarih 
bugünkü ilçe toprakları, 1361'de osmanlıların eline geçti. balkan savaşları'na (1912-1913) kadar bugünkü ilçe topraklarının bir kısmı sofulu'ya (yunanca; souflion), diğer bir kısmı da uzunköprü'ye bağlıydı. sofulu'nun elden çıkmasından sonra, bölge 1913'te kavaklı adıyla ilçe yapıldı, 1919'da da uzunköprü kazasına bağlandı. 25 kasım 1935'e kadar kavaklı adıyla anılan ve bu tarihte meriç adını alan yerleşim, 1920'den 1922'ye değin yunan işgalinde kaldı.

1936'da büyük doğanca köyü ilçe merkezi oldu. meriç belediyesi 1930'da kuruldu.

ekonomi 
i̇lçe halkı geçimini tarımdan sağlar.yetiştirilen başlıca tarımsal ürünler pirinç, buğday, ayçiçeği, şeker pancarı ve baklagillerdir. az miktarda elma, üzüm, armut, susam ve arpa yetiştirilen ilçede hayvancılık da yapılır. i̇lçede çeltik atölyeleri ile peynir imalathaneleri vardır. i̇lçe halkının geleneksel el sanatı sepetçiliktir.

az gelişmiş, sürekli olarak göç veren ve küçük bir sınır yerleşmesi olan meriç kasabası, il merkezi edirne'ye 89 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça
Divlit Yanardağı

divlit yanardağı, kula volkanizması, ege bölgesi'nin doğudan batıya uzanan en büyük tektonik çukurlarından "gediz oluğu"   üzerinde yer alır. dolayısıyla buradaki ilginç yeryüzü biçimlerinin oluşumunda volkanik faaliyetler, tektonik hareketler, akarsu ve atmosfer olayları etkilidir. özellikle kaplan ve sandal köyleriyle kula ilçesinin kuzeyinde yer alan volkan konileri,eski volkan yapıları,lav platoları, lav akıntıları, korniş, volkanik ve göl tortulları üstünde kırgıbayır ve peribacaları görülür.

salihli'den demirci'ye uzanan yola girip kuzeydoğuya doğru yaklaşık 25 kilometre gittikten sonra, demirköprü baraj gölü'nün kıyısında biri büyük, diğeri küçük iki volkan konisi görülür. yöre halkının "çakallar tepesi" ya da "divlittepe" dediği büyük koniyle yaklaşık 1 kilometre ötesindeki "küçük divlit" baraj gölünün mavi sularıyla ilginç bir görünüm oluşturur. yamacında terk edilmiş çakallar köyünün bulunduğu tepe, kula volkanizmasının en genç oluşumudur ve bu alanda günümüzden 10-12 bin yıl önce yaşamış insanlara ait ayak izleri bulunur. (kula, manisa)

ayrıca bakınız 
 kula-salihli jeoparkı
 türkiye'deki dağlar listesi
 türkiye'deki yanardağlar

kaynakça

dış bağlantılar 
uydudan kula volanik bölgesi 

türkiye'deki yanardağlar
kula
manisa ilinin dağları
Melpomene

melpomene (şarkı söylemek), yunan mitolojisinde müzlerden (musalardan) yani ilham perilerinden biri. trajedinin ilham perisidir.

genelde trajik bir maske, nadiren bir bıçak tutarken resmedilir. sık sık cothurnus (dönemin trajedi oyuncuları tarafından giyilen bir tür bot) giyerken resmedilir.

kaynakça 

 erhat, ezra (2004), mitoloji sözlüğü i̇stanbul: remzi kitabevi (büyük fikir kitapları dizisi) isbn 9789751403919

müzler
hikmet tanrıçaları
yunan tanrıçaları
zeus'un çocukları
antik yunan tiyatrosu
Polimnia

polymnia veya polyhymnia ("birçok şarkı"), yunan mitolojisindeki müzlerden (musalardan) yani ilham perilerinden biri. polymnia kutsal ilahilerin, hitabetlerin ve dansların ilham perisidir.

bazen geometrinin, meditasyonun ve tarımın ilham perisi olarak da anılır.

ciddi bir yüz ifadesiyle, uzun giysiler içinde tasvir edilir.

kaynakça 

 erhat, ezra (2004 ), mitoloji sözlüğü i̇stanbul:remzi kitabevi (büyük fikir kitapları dizisi) isbn 9789751403919

müzler
antik yunan tiyatrosu
zeus'un çocukları
hikmet tanrıçaları
Yılankale

yılankale, (ermenice: լևոնկլա) ceyhan'a 13 km mesafede e-5 karayoluna 3 km'dir. o-52'de bulunan yılankale kavşağı (k-4), ismini buradan almaktadır. çok sarp bir tepe üzerine ceyhan ovası'na tamamen hakim şekilde kurulan bu kale kilikya ermeni krallığı döneminde kral i. levon tarafından yaptırılmıştır. yöre halkı tarafından şahmeran kalesi olarak da adlandırılmaktadır.

tarihi 
yılankale orta çağ'da çukurova'nın haçlı seferleri döneminde 12. yüzyılda ceyhan nehri kenarındaki hakim tepeye yaptırılmıştır. hem ovayı hem de tarihi i̇pek yolunu kontrol etmiş, bulunduğu doğal kaynaklarla bütünleşmiştir. sağlam surları kale meydanına, üç kapıdan sonra ulaşılabilmesi ve kapıları birbirine bağlayan portatif merdivenlerin kullanılmış olması ile fethedilmesi çok güçleştirilmiş. ramazanoğlu beyliği döneminde 1357'den itibaren terk edilen kalenin adı kovara iken ünlü türk gezgini evliya çelebi 17. yüzyılda yörede şahmaran efsanesi'nden dolayı şahmaran kalesi adını vermiş. daha sonra yılankale adını alan kale anavarza, tumlu ve kozan kalelerinin görüş ve alanı içinde yer alıyor.

arkeolog edwards, yılan kale'nin planı üç avluya ayırarak incelemiştir. edwards'a göre, daha alt kısımda bulunan iki avlu, güneydoğudaki kanadı korumak amacıyla tasarlanmıştır. son derece zeki biçimde tasarlanan ve yerleştirilen surlar ile burçlar, dik yamaçların da yardımıyla saldırıyı oldukça güçleştirmektedir. avluların her birinin tek bir giriş kapısı vardır. üstte kot farkı zeminden biraz daha yükseltili, korunaklı bölüme, her yönden birer merdivenle ulaşılabilmekte ve her yöne gidiş geliş kolay olmaktadır. bu kısım en geniş ve yoğun biçimde savunulan birimi oluşturmakta ve garnizona ev görevi yapmaktadır.

en yüksek ve en kuzeydeki birimlerinde sarnıçların büyük bir kısmı ve bir şapel bulunmaktadır. yılan kale'nin güneye bakan bir demir kapısı vardır. kalenin beden duvarları adeta dantel gibi işlenmiştir. yapı üzerinde bizans, haçlı ve ermeni onarımlarına ait duvar kalıntıları göze çarpar. ermeni onarımları, pervaz, pencere ve kapı üstü tonozlarında kendini gösterir; bu onarımları belgeleyen bir ermeni yazıtı da yapı üzerinde mevcuttur.

ceyhan nehri kıyısında misis'in kuzeydoğusundadır. dört cepheli olan kalenin çevresi 700 metredir. araları mazgallı olan sekiz burç ikişer katlıdır. sarp kayalar üzerine yapılmış olan kalenin önemli bir sanat değeri vardır. yol tarafında yukarı doğru açılan büyük bir kapısı olup, burası mazgallarla korunur. kapıdan düz bir meydan olan kale iç sahasına girilir. buradan gitmek istenilen yere düzgün merdivenlerle ulaşılır.

galeri

ermeni kaleleri
ceyhan'daki kaleler
adana ilindeki arkeolojik sitler
11. yüzyılda tamamlanan altyapı
haçlı kaleleri
Kazankaya Kalesi

kazankaya kalesi, ceyhan'a 15 km uzaklıkta kurtkulağı kasabasının 1 km kuzeyindedir. i̇lk başlarda fransız ordularının karargahı olarak bilinen kazankaya kalesi harabelerinin bulunduğu yerin ağaçlandırılması ile halka açık mesire yeri haline getirilmiştir.

ceyhan'daki kaleler
adana ilindeki arkeolojik sitler
Euterpe

euterpe (evterpe olarak okunur, ismi yunanca eu yani iyi ve ismi τέρπ-εω yani hoşnut etmekten gelir), yunan mitolojisindeki müzlerden (musalardan) yani ilham perilerinden biri. eutere olarak da anılır. müzik ve lirik şiirin ilham perisidir. ayrıca eğlence, zevk ve flüt üflemenin ilham perisidir.

çoğunlukla flüt tutarken tasvir edilir. mitolojideki bazı kaynaklara göre bir tür flüt olan aulosu o icat etmiştir. yine de birçok mitografa göre aulosu icat eden masyas'dır.

homeros'un i̇lyada'sına göre strymon nehri tarafından gebe bırakılmış, rhesus isminde bir oğlu olmuştur. periler (nemfler) tarafından büyütülen rhesus, troyada diomedes tarafından öldürülmüştür.

kaynakça 

 erhat, ezra (2004 ), mitoloji sözlüğü i̇stanbul: remzi kitabevi (büyük fikir kitapları dizisi) isbn 9789751403919

müzler
zeus'un çocukları
hikmet tanrıçaları
Kılıç balığı

kılıç balığı (xiphias gladius), xiphiidae familyasından üst çenesi kılıç gibi uzamış yırtıcı bir balık türü.

kılıç balıkları; vücut kaslarından gelen ısının gözlerine aktarıldığı özel bir ısıtma sistemine sahiplerdir. bu ısıtıcı sistem balığın, gözlerinin görme işlevi için gerekli ısıyı sağlar.

görme olayı bir dizi kimyasal olaylar sonucunda gerçekleşir. hava serinledikçe kimyasal reaksiyonlar daha uzun zaman alır. bu nedenle soğukkanlılar sınıfına giren canlılar, eğer hızlı hareket eden nesneleri görmek istiyorlarsa kendilerini ısıtmak durumundadırlar. bu nedenle, son derece soğuk derin deniz sularındaki kılıçbalıklarının avlanamaması gerekir.

oysa kılıç balıkları denizin 600 m dibinde, sıcaklığın 5 dereceye kadar düştüğü yerlerde bile mürekkep balıklarını kovalayabilirler. saatte 60 km. hızla yüzen avlarını takip edebilmek için kılıç balığının gözlerinin sıcaklığını 20-25 derecede tutması gerekmektedir.

saatte 120 km hızla yüzebilir ve okyanusların en hızlı balıklarından biridir. sanayileşme öncesi i̇zmit körfezi'nde rastlanırdı. 
 

asgari endişe altındaki hayvanlar
xiphiidae
pakistan'daki balıklar
türkiye'deki balıklar
yenilebilen deniz balıkları
1758'de tanımlanan balıklar
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
Terpsihore

terpsikhore (dans etmenin zevki) veya terpsichore, yunan mitolojisindeki müzlerden (musalardan) yani ilham perilerinden biri. dansın ilham perisidir. daha sonraları müziğin ve lirik şiirin ilham perisi olarak da anıldığı olmuştur. nehir-tanrısı achelous'tan sirenler'in annesi olduğuna dair iddialar vardır.

genellikle otururken, elinde bir lir ile resmedilir.

kaynakça 

 erhat, ezra (2004), mitoloji sözlüğü i̇stanbul:remzi kitabevi (büyük fikir kitapları dizisi) isbn 9789751403919

müzler
apollon'un aşık olduğu kadınlar
yunan mitolojisinde dans
zeus'un çocukları
hikmet tanrıçaları
Urania

urania (cennet gibi, cennetsel) yunan mitolojisindeki müzlerden (musalardan) yani ilham perilerinden biri. gökbilim ve astrolojinin ilham perisidir.

nadiren apollon'dan linus'un annesi olduğu iddia edilir.

çoğunlukla sol elinde bir yerküre figürü ile resmedilir. ayrıca çoğunlukla gözleri göğe bakar ve giydiği pelerinin, elbisenin üstünde yıldız motifleri vardır.

kaynakça 

 erhat, ezra (2004), mitoloji sözlüğü i̇stanbul:remzi kitabevi (büyük fikir kitapları dizisi) isbn 9789751403919

müzler
apollon'un aşık olduğu kadınlar
zeus'un çocukları
hikmet tanrıçaları
Çalören, Şereflikoçhisar

çalören, ankara ilinin şereflikoçhisar ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarih 
tarihte "mezgit" olarak adlandırılan yerleşimin adı 1961 yılında çalören olarak değiştirildi. çalören, 29 şubat 1972'de belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. 12 kasım 2012'de tbmm'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle oldu.

coğrafya 
ankara il merkezine 190 km, şereflikoçhisar ilçesine 24 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 

şereflikoçhisar'ın mahalleleri
Beyyine Suresi

beyyine suresi (arapça: سورة البينة, sūrat'ul beyyine), kur'an'ın 98. suresidir. sure 8 ayetten oluşur.

medine'de indirildiğine inanılan sure ismini açık delil manasına gelen ve ilk ayette geçen "el-beyyine" kelimesinden almıştır. surede inkarcıların durumundan, allah'a inanıp kulluk görevini yerine getirenlerin ebedi cennette kalacaklarından bahseder.

kaynakça 

sureler
Adana kebabı

adana kebabı, adana'ya özgü, "zırh" adı verilen, satıra benzer bir bıçak ile elde kıyılan parça etten yapılan türk mutfağında bir kebap veya şiş köfte çeşidi.

adana kebabını diğer kebaplardan ayıran en belirgin özellik kullanılan ettir. et, doğal ortamda ve kendine has bir floraya sahip bölge yaylalarında yetiştirilmiş erkek koyunlardan elde edilmiş olmalıdır. üretim tekniği ve ustalık da ürüne önemli ölçüde farklılık katar. karışım hazırlanırken kullanılan malzemeler kırmızı pul biber, kuyruk yağıdır. adana kebabının servisi, tamamlayıcı unsurlar olan yeşillik, sumaklı soğan salatası ve salatayla yapılmalıdır.

kuzu eti, kuzu kuyruk yağı, pul biber ve tuz ile yapılır. mevsiminde ise pul biber elde edilen ve yörede kök biber denilen kırmızı biber,taze olarak minik küpler halinde doğranıp eklenir. bunların dışında hiçbir baharat konulmaz.
adana kebabı türk patent ve marka kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

hazırlama şekli 
yaylalarda doğal ortamda yetiştirilmiş, en az bir yaşındaki erkek koyundan elde edilen et, yağ, sinir, damar ve zarlarından ayrılır. ayıklanan et parçalar halinde bir gün dinlendirilir. dinlenmiş et zırh tabir edilen ve iki elle kullanılan keskin bıçakla kıyılır. kıyılmış et miktarının % 30'u kadar kuyruk yağı zırh ile ayrıca kıyılır. kıyılmış et ile kıyılmış kuyruk yağı,kırmızı pul biber ve tuz ilave edilerek yoğrulur. karışım adana kebabının ana unsurunu oluşturur. yoğrulmuş karışım ikinci kez zırh ile kıyılır. en az 4-5 saat buzdolabında dinlendirilir. hazırlanan karışım, 0,5 cm kalınlığında, 3 cm eninde 90–120 cm uzunluğunda şişlere sıvanır gibi saplanır. şişlendikten sonra 1 saat kadar şişte dinlendirilir. bu dinlendirme el suyunun etten akması içindir. saplama esnasında el suya batırılıp şiş üzerindeki et sıvazlanır. bu işlem etin şişten dökülmemesi için yapılır. elde kalan su az olmalıdır, çok olursa et haşlanır, kebabın tadı bozulur. bir kişilik adana kebabı 180 gramdır. bir buçuk tabir edilen adana kebabı’nın eti ise 270-280 gramdan az olamaz.

pişirme şekli 
adana kebabı alevsiz, durgun, korlu meşe kömürü ateşinde pişirilir. pişirme derecesi etin kırmızıdan koyu kahverengine dönmesine kadar devam eder. pişirme sırasında şişler sık sık çevrilir. yağı pide ekmekle alınır. bu işlem yapılmazsa yağ ateşe düşerek alevlenir ve kalitenin bozulmasına neden olur.

adana kebabı coğrafi tescilli olup üretimi için adana ticaret odası'ndan izin alınmalıdır.

servis şekli 
tipik bir servis adana kebabı porsiyonu; kömürde pişmiş etin yanında közlenmiş domates ve biber, mevsim salata, nane-maydanoz-süs biberi-limon tabağı, soğan salatası ve ezme ile gelir. yöresel bir içecek olan şalgam suyu, ayran veya rakı ile tüketilir. adana'ya özgü olsa da tüm türkiye'de kebapçıların menülerinde yer alır.

galeri

kaynakça 
 adana ticaret odası adana kebap yönergesi

orta doğu mutfağı
akdeniz mutfağı
türk mutfağındaki kebaplar
kebap
şişe geçirilen kebaplar
Zincirleme nükleer reaksiyon

radyoaktif elementlerin kararlı bir element oluşturması işlemi sırasında bunlar birkaç sayıda farklı reaksiyona (tepkimeye) uğrayabilirler. nükleer fisyon (bölünme) böyle bir reaksiyondur. atom sayısı 90 'dan büyük olan elementler fisyona uğrayabilirler.

uranyum böyle bir elementtir. nükleer fisyonda, bir atomun çekirdeği parçalanabilir. uranyum -235 bir nötron bombardımana tutulursa, çekirdeği eşit olmayan iki çekirdeğe ayrılabilir.

şayet uranyum - 236 teşkil eden bir nötron kazanılırsa, çekirdek parçalanacaktır. uranyum - 236 çok farklı fisyon ürünleri meydana getirmek üzere parçalanabilir. bir reaksiyonda, baryum - 144 ve kripton - 90 oluşur. i̇ki nötron da serbest bırakılır. bu olayın reaksiyonu şöyle yazılabilir:
 
uranyum atomlarının bölünmesi bir zincirleme reaksiyonla sonuçlanabilir. nükleer bir
zincirleme reaksiyon bir seri hızlı nükleer bölünmelerdir. küçük bir uranyum numunesi, milyarlarca atom bulundurur. bir uranyum - 235 çekirdeği bir nötronla parçalanırsa, iki nötron salınır. bu iki nötron iki tane daha uranyum çekirdeğini parçalamakta kullanılır. her çekirdek iki tane daha nötron çıkarır. bu nötronlar, dört adet çekirdek tarafından yakalanırlar ve bunların parçalanmasına yol açarlar. çekirdeklerin bölünmesi ve nötronların salınması bir zincirleme reaksiyona sebep olur. buna zincirleme çekirdek tepkimesi (reaksiyonu) denir. bir zincirleme reaksiyonda, her saniyede milyarlarca fisyon reaksiyonları oluşabilir.

dış bağlantılar 
 nükleer zincirleme tepkime animasyonu 
 einstein'nın 1939 yılında başkan roosevelt'e yazdığı mektup (i̇ngilizce) 

nükleer fizik
Çapraz kafiye

dörder mısralı bendlerle kurulan nazım şeklidir. her dörtlüğün tek sayılı dizeleri ile çift sayılı dizeleri kendi aralarında kafiyelidir. dörtlük sayısı sınırlı değildir. her tür konuya uygun olduğu için çok kullanılır. çaprazlama da denir.

örnek

                                                
-a-hâfız’ın kabri olan bahçede bir gül varmış  
-b-yeniden her gün açarmış kanayan rengiyle  
-a-gece, bülbül ağaran vakte kadar ağlarmış  
-b-eski şîrâz'ı hayâl ettiren âhengiyle 
 
yahya kemal beyatlı (rindlerin ölümü)

şiir
edebiyat terimleri
Laminitis

laminitis, arpalama ya da furbür. kaba yem-kesif yem dengesi bozukluğu ile ortaya çıkan topallık ile kendini gösteren bir problemdir. i̇nek ayakta durmakta rahatsızlık çeker, verim düşüklüğü ortaya çıkar. daha çok işkembede oluşan aşırı histaminin kan dolaşımıyla ayaklara gitmesi sonucu meydana gelir.

karaciğer apsesi de kaba ve kesif yem oranının bozukluğu ile ilgili olarak, işkembede oluşan asitin işkembeyi zedelemesi sonucunda mikropların kan dolaşımına girmesiyle ortaya çıkan problemlerdir. kan dolaşımına giren bakteriler vena porta yoluyla karaciğere ulaşarak karaciğer apselerine ve ilerlemiş olaylarda ise karaciğer fonksiyonlarının bozulmasına sebep olurlar.

süt yağı oranının düşmesi ile karşı karşıya kalındığında yine asidoz yönünden bir inceleme yapılmalıdır. kaba-kesif yem oranı gözden geçirilmeli, ayak problemi olup olmadığına dikkat edilmelidir. çok ince kıyılmış kaba yemler süt yağı oranının düşmesine sebep olabilir. böyle bir problemde rasyonun kuru maddesinin binde beşi kadar sodyum bikarbonatın yeme ilavesi yararlı olur. 
kuru dönem hayvanlarda iç ve dış parazit mücadelesi için en uygun dönemdir. yeme katılarak ya da enjeksiyon tarzında a.d.e vitaminleri ile kuru dönemdeki inekleri desteklemek gerekir. doğumdan 3 hafta önce uygulanan selenyum ve vitamin e enjeksiyonları ya da bunların yeme katılmaları sonun atılamaması olaylarını önler. kurudaki inekler temiz rahat bir ortamda bulundurulmalı ve hareket edebilmelidirler. aşırı sıcaklıkla ilgili tedbirler mutlaka alınmalıdır.

topallıkla seyreden laminitis sığır ve atlarda vücut ağırlığının büyük çoğunluğunu taşıyan arka ayaklarda seyreder. ayaklarda biriken histamin damar permabilitesini (geçirgenlik) bozarak kan serumunun tırnakla iç kısımda bulunan hassas tabaka arasında birikmesine ve hassas tırnağa baskı oluşmasına dolayısıyla ağrıya neden olur. tedavisinde antihistaminikler,soğuk uygulamalar,diüretikler veye kortizon gibi ödem sökücülerden yararlanılabilir.

hayvan hastalıkları
Şişman inek sendromu

şişman inek sendromu, gebelikte çok beslenen ineklerde görülür. doğumdan sonra iştah kaybı ve hızlı zayıflama ile ortaya çıkar. nabız ve solunum hızlanır, inek yatar, kalkamaz. bu belirtilerin ardından bir hafta içinde koma hali ve ölüm gözlenir.

destek tedavisi için propilen glikol ve sıvı elektrolitler denense de, genellikle tedavi başarılı olmaz. önlemek için kuru dönemde ineklerin yağlandırılmaması gerekir. kuru dönem boyunca mısır silajından uzak durmak yararlı olur.

boynuzlugiller hastalıkları
Delâlet (edebiyat)

söz ile anlam arasındaki bağlantıya delâlet denir. bir sözcüğün okunduğu ya da söylendiği zaman beyinde canlandırdığı anlamdır.

i̇ki başlıkta incelenir:

 sözle alakalı olmayan delâlet (gayr-i lafzi delâlet): bu da ikiye ayrılır:
 delâlet-i vaz’iyye: sözcükle anlamı arasında sözle ilgili olmayan çağrışıma dayalı bir bağlantı vardır. şemsiyenin yağmuru anımsatması gibi.
 delâlet-i akliye: parçanın bütünü, eserin yayıncısını, kainatın allah’ı anımsatması gibi.
 sözle alakalı delâlet (lafz-ı delâlet): bu da üçe ayrılır:
 delâlet-i mutabıkiye (uygunluk): sözün, ifade ettiği şeyin bütününü ifade etmesidir. örneğin ev denince bütün odalarının akla gelmesi gibi.
 delâlet-i tazamuniye: sözün ifade ettiği şeyin bir bölümünü ifade etmesidir. musluktan çeşme, evden oda gibi.
 delâlet-i iltizamiye: sözün kendi anlamı için gerekli olan bir başka anlamda kullanılmasıdır. eli açık, gönlü geniş, ağzı sıkı gibi.

edebiyat terimleri
Kuru dönem

kuru dönem, ineklere sağlanması gereken bir hazırlık dönemi olup, sağım doğuma 45-60 gün kala durdurulur. bunu takiben 2-3 hafta iyi kaliteli kaba yemler verilir. kesif yem verilmez. ancak doğuma en az 2-3 hafta kala tekrar bir miktar kesif yem verilmeye başlanmalıdır. gebe ineklere bu dönemde septisemi aşıları, se ve e vitamini enjeksiyonları ile a,d,evitamini enjeksiyonları yapılmalıdır. kuru dönemin ikinci yarısında kesif yeme geçilmezse ve kaba yem sadece saman ise doğumdan sonra ketozis, süt humması, hızlı zayıflama ve kızgınlığın gecikmesi gibi problemlerden biri veya birkaçıyla karşılaşmak adeta kaçınılmaz hale gelir.

kaynakça	

tarım
Gossipol

gosipol ya da gosipol (c3oh30o8), pamuk bitkisinin tohum, yaprak, dal ve köklerinde bulunan polifenolik bir pigment.

toksik bir bileşik olup, kalp, solunum, üreme sistemiyle karaciğerde lezyonlara yol açar.serbest gossypol toksik] olduğu halde, bağlı formda olanı değildir. pamuk tohumunun ısıl işleme tabi tutulması gossypol'ün bağlı forma geçirilmesi içindir.bu esnada gossypol'ün form grubu ile lisin ve arginin'in serbest amino grubu veya sistein'in tiyol grubu etkileşerek gossypol'ü bağlamaktadır. böylece serbest gossypolün düzeyi % 0.04 altına düşmekte ve oluşan konjüge bileşikler çözünmez, sindirilemez, polimerize ürünlere dönüşür. proteinler bağlanır, lisin ve arginin gibi amino asidlerin yarayışlığı düşer.

tavuklarda yem tüketimi ve yumurta veriminde düşmeye ve yumurta sarısı'ında renk bozukluğuna neden olur. yumurta akında da pembeleşme görülür.

önlemler olarak, pamuk tohumu ısıl işleme tabi tutulurken aşırı ısıdan kaçınmalıdır.gossypolü bağlamak için 2: l oranında yeme demir sülfat (fe2so4) katılır.

yeme metal tuzlarının (demir sülfat) ilavesi gossypol'ün bu olumsuz etkisini giderebilir. yeme gossypol ile orantılı olarak 2:1 veya 3:1 oranlarında demir katılması karaciğer gossypol düzeyini düşürmekte ve yumurta sarışındaki renk bozukluğu giderilerek, gossypol toksisitesinin önemli ölçüde önüne geçilebilmektedir.

toksinler
aldehitler
polisiklik aromatik hidrokarbonlar
pamuk
bitki biyokimyası
fenoller
doğal fenoller
Hayvan beslemede anti besleme faktörleri

bitkiler aleminde çoğu bitki, besin madde depolarını dış zararlılara karşı korumaya yarayan kimyasal bileşikleri sentezleyebilme yeteneğine sahiptir. bu bileşikler, hayvanlar veya insanlar tarafından tüketildikleri zaman oldukça zararlı veya ölümcül sonuçlar doğurabilir. bunlar arasında proteaz inhibitörleri, goitrojenler, alkaloidler, okzalatlar ve fitatlar sayılabilir. bu bileşikler bunları tüketen hayvanlarda büyümede gerilemeye yol açtıkları gibi, sindirim sistemi başta olmak üzere çeşitli vücut fonksiyonlarında da ciddi aksamalara yol açabilirler.

tanenler genellikle bitkilerin kök, odun, kabuk, yaprak ve meyvelerinde bulunur; tanik asit olarak da bilinir. tanenler polifenolik bileşikler olup, kolza, bakla ve sorgum gibi bitkilerden elde edilen, açık sarı-kahverengi toz, pul ya da süngersi bir kütle halindeki biçimsiz (amorf) maddelere verilen addır.

saponinler, baklagiller ile fasulye ve kimi baharat tohumlarındaki şekerli steroidal veya triterpen bileşiklerdir. bunların bitkileri fungal, bakteriyel ve böcek saldırılarına karşı korudukları sanılmaktadır. saponinler sindirim ve metabolizmada rol alan enzimleri inhibe ederler, zn ile çözünmez formda kompleks meydana getirerek sindirimi olumsuz yönde etkilerler.

gossypol, pamuk bitkisinin tohum, yaprak, dal ve köklerinde bulunan polifenolik bir pigmenttir. toksik bir bileşik olup, kalp, solunum, üreme sistemiyle karaciğerde lezyonlara yol açar. serbest gossypol toksik olduğu halde, bağlı formda olanı değildir. pamuk tohumunun ısıl işleme tabi tutulması gossypol'ün bağlı forma geçirilmesi içindir.

hayvancılık
bitki biyokimyası
Balıklava

balıklava veya balaklava (kırım tatarcası: balıqlava, ukraynaca: балаклава, rusça: балаклава). ukrayna'ya bağlı kırım özerk cumhuriyeti'nin güney kısmında bulunan bir karadeniz sahil kenti.

ayrıca bakınız 
 balaklava muharebesi

dış bağlantılar 

 balaklava photoblog*

sivastopol
kırım'daki şehirler
kırım savaşı
ukrayna'daki şehirler
karadeniz'deki liman kentleri
Hipgnosis

hipgnosis, storm thorgerson tarafından kurulan, pink floyd'un dark side of the moon, more, wish you were here, led zeppelin'in houses of the holy ve presence albüm kapaklarını dizayn eden, bir süre sonra da dağılan tasarım şirketidir.

reklam şirketleri
i̇ngiltere merkezli şirketler
grafik tasarım stüdyoları
pink floyd
1968'de kurulan şirketler