Fazilet Partisi

fazilet partisi (kısaca fp), millî görüş'ü benimseyen refah partisinin anayasa mahkemesi tarafından kapatılmasına az bir zaman kala i̇smail alptekin başkanlığında kurulan siyasi çatısı. daha sonra cumhuriyet başsavcısı vural savaş'ın iddiaları anayasa mahkemesince haklı bulundu ve parti kapatıldı.

tarihi 
17 aralık 1997'de, refah partisi'nin kapatılması ihtimaline karşı millî görüş çizgisindeki bir parti olarak i̇smail alptekin başkanlığında kuruldu. refah partisi'nin 16 ocak 1998'de anayasa mahkemesi tarafından kapatılmasından sonra bağımsız kalan 150'ye yakın milletvekili fazilet partisi'ne geçti. 14 mayıs 1998'de fp kurucular kurulu kararı ile recai kutan genel başkanlığa getirildi.

1999 yılında, aynı tarihte yapılan yerel seçimlerde elindeki belediyeleri büyük ölçüde korusa da, genel seçimlerde refah partisi'nin 1995'teki oy oranının ve milletvekili sayısının altında kaldı. 2 mayıs 1999'da, fazilet partisi i̇stanbul milletvekili merve kavakçı'nın tbmm'deki yemin töreni sırasında genel kurula başörtüsüyle girmesi krize neden oldu.

bu olaydan hemen sonra yargıtay cumhuriyet başsavcısı vural savaş, 7 mayıs 1999 günü kapatma davası açtı. 14 mayıs 2000'de yapılan fp 1. kongresi'nde gelenekçi ve yenilikçi kanatlar arasındaki çekişme su üstüne çıktı. yenilikçi kanadın adayı abdullah gül 521, recai kutan 633 oy aldı.

kapatılması  
dönemin yargıtay cumhuriyet başsavcısı vural savaş 7 mayıs 1999'da fazilet partisi'nin kapatılması yönünde dava açtı. vural savaş gerekçe olarak anayasa’nın 68. ve 69. maddelerinin ihlal edilmesini ve fazilet partisi'nin refah partisi'nin devamı olmasını gösterdi. ayrıca kapatılan partilerin yöneticilerinin bir başka partinin yöneticisi ya da denetleyicisi olamayacağını ve partinin laikliğe aykırı eylemlerin odağı haline geldiğini öne sürdü. vural savaş, anayasa mahkemesi’ne sunduğu iddianamede kapatılan refah partisi milletvekillerinin birkaç gün içinde fazilet partisi’ne geçmelerinin, necmettin erbakan’ın fazilet partisi’ni yönetmesinin, fazilet partisi’nin kapatılan refah partisi’nin devamı olduğunu gösterdiği savunuldu. erbakan’ın balgat’taki evinde sürekli fp kurmayları ile görüşmesi, bayramda parti genel başkanıymış gibi fp’lileri gruplar halinde kabul etmesi kanıt gösterildi.

fp’nin kapatılma davası, 8 mayıs 1999 günü işleme koyuldu. dönemin anayasa mahkemesi başkanı ahmet necdet sezer, ilk incelemesini yapması için dosyayı raportöre havale etti. fp’nin kapatma davasında ilk incelemeyi 12 haziran günü yapan anayasa mahkemesi, iddianamesini, fp’li merve kavakçı’nın tbmm’deki başörtüsü olayına, "fp’lilerin başörtüsü ve dini sömürü aracı yaparak, kolay yoldan oy toplamalarına, bunun da laikliğe aykırı olduğu" tezine dayandıran yargıtay cumhuriyet başsavcısı vural savaş’ın belgelerini eksik buldu. anayasa mahkemesi, başsavcıdan başta genel başkan recai kutan olmak üzere, fp yöneticileri, milletvekilleri ve belediye başkanlarının kapatma gerekçesi olabilecek söz ve eylemlerini tek tek kanıtları ile sunmasını istedi. bu sırada show tv’nin, tarikat toplantısına katıldığını ortaya çıkardığı fp’li aksaray belediye başkanı ahmet er hakkında 15 haziran 1999 günü ankara dgm başsavcılığı soruşturma başlattı. er’in katıldığı ceylani hizmet vakfı’nın tarikat toplantısı ile ilgili haberin kaseti ve erbakan ile hatipoğlu’nun telefon görüşmesi kaydı anayasa mahkemesi’ne kanıt olarak sunuldu. bu ses kaydında seçimlerin iptaliyle ilgili oylama konusunda erbakan’la konuşan hatipoğlu, "meclis’te yaptığım usule, hukuka ve kurallara aykırı" demektedir ve erbakan’dan talimat almıştır. anayasa mahkemesi, başsavcının sunduğu kanıtlar dolayısıyla fp’den savunma istedi ve partiye ek süre tanıdı. fp 10 eylül 1999'da savunmasını verdi. savunmada fp’nin rp’nin devamı olmadığı ve fp’ye yöneltilen suçlamaların dayanaksız olduğu ileri sürüldü. yargıtay cumhuriyet başsavcısı vural savaş’ın, 7 mayıs 1999'da fp için açtığı kapatma davası, 19 ay sonra 16 kasım 2000’de başladı. mahkeme, milletvekillerinin sözlü savunmalarının alınması taleplerini reddetti. mahkeme, bu kararını ise "bu davada şahısları değil, tüzel kişiliğin yargılandığı" gerekçesine dayandırdı.

cumhurbaşkanı sezer 18 aralık 2000’de yargıtay başsavcılığı seçiminde 49 oy fark atan vural savaş’ın yerine, bu makama ikinci sıradaki sabih kanadoğlu’nu atadı. bu karar fp’de kısa süreli bir sevinç yarattı. yargıtay’ın yeni cumhuriyet başsavcısı sabih kanadoğlu 5 şubat 2001’de fp hakkındaki kapatma davasında ek iddianame verdi. kanadoğlu, ek iddianamede, anayasa mahkemesi’nin delil olarak kabul etmediği fp 1. olağan kongresi’ne ilişkin kasetleri dayanak göstererek, fp’nin kapatılan rp’nin devamı olduğu gerekçesiyle kapatılmasını istedi. fp 1. olağan kongresi’ne ilişkin kasetlerin anayasa mahkemesi’nce "iddianame tarihinden sonraki olayı içerdiği" gerekçesiyle delil kabul edilmediği anımsatılan ek iddianamede, siyasi partilerin kapatılmasına ilişkin davalarda cmuk hükümleri geçerli olsa da bu davaların ceza davası olarak kabul edilemeyeceği belirtildi. anayasa mahkemesi’nde bulunan fp 1. olağan kongresi’ne ilişkin kasetlerin çözümünden "mücahit erbakan-erbakan nerede biz oradayız-i̇şte komutan işte asker" şeklinde tezahüratların yapıldığı ve dev ekrandan altyazı olarak "mücahit erbakan" yazısının geçtiği kaydedilen ek iddianamede, anayasa mahkemesi’nin 16 ocak 1998 tarihinde rp’nin anayasa’nın 68. maddesinin 4. fıkrasına göre "laik cumhuriyet karşıtı eylemlerin odağı haline geldiği" gerekçesiyle temelli kapatılmasına karar verildiği hatırlatıldı. bunun üzerine fp yine ek süre talep etti ve fp’nin kapatılma davası anayasa mahkemesi tarafından ancak 11 haziran 2001 tarihinde görüşülmeye başlanabildi. kapatma kararı 22 haziran 2001’de verilerek nazlı ilıcak, merve kavakçı, bekir sobacı, ramazan yenidede ve mehmet sılay'a 5 yıl süreyle siyasi yasak getirildi. daha sonra bu partinin devamı niteliğinde recai kutan önderliğinde saadet partisi kuruldu.

parti avrupa i̇nsan hakları mahkemesi'ne yaptığı başvurusunu ise mahkeme'nin müslümanlara çifte standart uyguladığı gerekçesi ile sonraki bir aşamada geri çekti. partinin kapatılması ile milletvekilleri yerine kurulan recai kutan başkanlığındaki saadet partisi'nde birleştiler. fazilet partisi kongresinde abdullah gül'ü destekleyen ve kendilerine yenilikçiler diyen ve artık millî görüşçü olmadıklarını ifade eden bir grup ise  ayrılarak abdullah gül liderliğinde daha sonra recep tayyip erdoğan'ın başına geçeceği adalet ve kalkınma partisi altında toplandılar.

genel başkanları

fazilet partisi ve seçimler

genel seçimler

yerel seçimler

kaynakça

dış bağlantılar 
 fazilet partisi davası (iddianameler ve gelişmeler)
 hürriyet gazetesi fazilet dosyası

 
1997'de kurulan siyasi partiler
2001'de kapatılan siyasi partiler
türkiye'deki eski siyasi partiler
türkiye'deki i̇slamcı partiler
sosyal muhafazakâr partiler
türkiye'de kapatılan siyasi partiler