mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Mobil cihaz

mobil cihaz, elinde tutabilmek ve kullanabilmek için yeterince küçük olan bir bilgisayardır. genel olarak, herhangi bir el tipi bilgisayar cihazında dijital düğmeler ve klavye ile fiziksel bir klavye ile birlikte fiziksel düğmeler ile bir dokunmatik ekran arayüzü sağlayan bir lcd veya oled düz ekran arayüzü bulunur. bu tür cihazların çoğu internete bağlanabilir ve araç eğlence sistemleri veya kulaklık gibi diğer cihazlarla wi-fi, bluetooth, hücresel ağlar ve nfc aracılığıyla birbirine bağlanabilir. entegre kameralar, sesli ve görüntülü telefon görüşmeleri yapma ve alma yeteneği, video oyunları ve gps özellikleri yaygındır. güç genellikle lityum pil ile sağlanır. mobil cihazlar, söz konusu yetenekler için uzmanlaşmış üçüncü taraf uygulamaların yüklenmesine ve çalıştırılmasına izin veren mobil işletim sistemleri çalıştırabilmektedir.

i̇lk akıllı telefonlar 2000'lerin sonlarında daha büyük ancak esasen aynı tabletlerle katıldı. giriş ve çıkış artık genellikle bir dokunmatik ekran arayüzü üzerinden gerçekleşmektedir. telefonlar, tabletler ve cep bilgisayarları, dizüstü ve masaüstü bilgisayarın işlevselliğinin çoğunu sağlayabilir, ancak özel özelliklere ek olarak daha rahat olabilir. kurumsal dijital asistanlar, barkod, rfid ve akıllı kart okuyucular aracılığıyla entegre veri yakalama gibi ek iş işlevleri sağlayabilir. 2010 yılına kadar, mobil cihazlar yönelim ve hareketin algılanmasına izin veren ivmeölçerler, manyetometreler ve jiroskoplar gibi sensörler içeriyordu. mobil cihazlar, yüz tanıma veya parmak izi tanıma gibi biyometrik kullanıcı kimlik doğrulaması sağlayabilmektedir.

dünyanın önde gelen mobil cihaz üreticileri apple, samsung, huawei, xiaomi, sony, google, htc, lg, motorola mobility ve nokia'dır.

kaynakça 

 
 

bilgi cihazları
taşınabilir bilgisayarlar
kişisel dijital yardımcılar
Karanlığın Kahkahası

karanlığın kahkahası, orijinal ismiyle fantastic fables, amerikalı yazar ve gazeteci ambrose bierce tarafından kaleme alınmış, kısa öyküler barındıran bir eserdir.

karanlığın kahkahası, 245 tane kısa öykü içerir. eser bierce'ın istihza ve hiciv tarzının önemli örneklerini barındırır. fabl türünden olan öykülerde, politikacılar, işadamları, yargıçlar, doktorlar, dinadamları, kamu görevlileri ve toplumun önemli bir kesimini oluşturan daha birçok meslekten, yozlaşmış insan tiplemeleri boy gösteriyor. fabl türünün farklı ve güzel örneklerinden olan öykülerde, hayvanların yanı sıra fikirleri ve hatta kendi yarattığı hayali karakterleri kişileştiriyor. ayrıca eserde, tanınmış ezop masallarından birkaçının zamanın ve şahsının ihtiyaçlarına ve durumuna göre yeniden yazdığı halleri de mevcuttur.

karanlığın kahkahası, amerikan edebiyatının kısa öykü ve hiciv konusundaki en önemli eserlerinden biri olup, dünya edebiyatının da hiciv konusundaki en güzel örneklerinden biri olarak görülür.

fabllar
1G

1g ilk nesil kablosuz telefon teknolojisidir. mobil telsiz telefon sistemlerinin (0g olarak bilinir) yerini aldı. 1980'li yıllarda oluşturulan bu teknoloji, hücresel bir ağ sistemi kullanır.

avantajları 

1g, hücresel bir teknoloji kullanır ve hücreler arası geçiş desteği sunar. dolayısıyla:

 geniş kapsama alanı
 yüksek kapasite
 yük dağıtımı olanağı

sunar. buna ek olarak, 1g ile ortaya atılan dolaşım (roaming) tekniği sayesinde 1g cihazların birçok ağda kullanılabilmesi, dolayısıyla telefon değiştirmeden yurt dışında da görüşme olanağı sunulmuştur.

dezavantajlar 
1g, analog veri akışı teknolojisini kullanır. bunun sonucu olarak:

 enterferanslara dayanıklı değildir.
 i̇steyen her kişi, her 1g telefon görüşmesini dinleyebilir.
 veri iletişimi gibi hizmetlere olanak tanımaz.

bu sorunlar 2g standardı ile aşılmıştır.

kaynakça

ayrıca bakınız 
 cep telefonu nesilleri listesi
 cep telefonu standartlarının karşılaştırılması

mobil telefon standartları
mobil telekomünikasyon
kablosuz iletişim sistemleri
japon icatları
Analog veri

analog veri, zamana göre değişen başka bir türden niceliği temsil edip kendisi de zaman göre değişen ve sürekli bir özellik gösteren veridir. farklı bilimlerde de köken olarak farklı olmakla birlikte aynı işlevi gören ve birbirine karşılık gelen yapılardan her birine verilen isim olan analog kelimesi burada da aynı şekilde büyüklük değişimleri açısından başka bir sinyalin eşdeğeri olan sinyallere verilen isimdir. böylece bir ortamdaki veri başka bir ortamda temsil edilebilir ve işlenebilir hale gelir. örneğin analog bir ses sinyali, ses dalgalarının oluşturduğu basınç kuvvetini elektrik ortamında gerilim ile eşleştirerek temsil edilebilmesini sağlar. analog ses sinyalinde gerilim değeri zamana göre sürekli bir değişiklik gösterir ve bu değişiklik orijinal ses sinyalindeki ses dalgalarının oluşturduğu basınç kuvvetinin değişimine paralellik gösterir. yani diğer bir deyişle analog bir ses sinyalinde gerilim değeri orijinal ses sinyalindeki ses dalgalarının basınç kuvveti büyüklüğüne endekslenmiştir. sayısal veya dijital veriler ise orijinal verinin değerlerinin belirli zaman aralıklarıyla örneklenmesi sonucu elde edilen sayı değerlerinin sıralanmasıyla oluşan veridir. dolayısıyla analog veriler gibi orijinal veriyle sürekli eşleşme özelliğine sahip değildir çünkü zamanın sadece belli noktalarında örneklenerek oluşturulmuştur.

analog sinyaller, giriş sinyalinin bazı başka sinyaller ile toplama, çarpma veya faz farkı gibi elektriksel işlemler geçirilerek değiştirilmesi ile elde edilir. dolayısıyla, giriş sinyali ve çıkış sinyali arasındaki geçiş bir matematiksel formül ile gösterilebilir.

analog veri ile sayısal veri arasındaki en büyük fark, analog verinin sürekli (i̇ngilizce continuous) olan bir ölçekte, sayısal verinin ise rakamlarla sınırlı olan, sürekli olmayan (i̇ngilizce discrete) bir ölçekte var olmasıdır.

i̇letişim
WAV

wav (waveform audio file format), ibm ve microsoft'un küçük ses kayıtlarını herhangi bir bilgisayarda çalmak için geliştirdiği, sıkıştırma içermeyen bir ses dosyası biçimidir. i̇ngilizce'de dalga anlamına gelen wave kelimesinin ilk üç harfinin alınmasıyla oluşturulmuştur.

yaygın olan dosya biçimleri arasında en basitlerinden biridir. windows 3.1'den bu yana windows ortamında ses dosyalarının ana biçimi olarak kullanılmaktadır. wav (.wav) uzantısıyla tanımlanır. öncelikle kişisel bilgisayarlarda kullanılmasına rağmen, internetteki küçük müzik dosyaları için de yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. apple ve macintosh tarafından da geçerli ve kullanılabilir bir biçim olarak kabul edilmektedir.
yapısı çok basittir. mp3 ve diğer sıkıştırılmış dosya biçimlerinin aksine wav'lar sadece sayısallaştırılmış seslerdir. basittirler, sıkıştırma uygulamamasının etkisiyle sesin kalitesini düşürmezler, ancak çok yer kaplarlar.

wav üç kısmdan oluşur. bunlardan birincisi dosyayı wav olarak adlandıran kısımdır. i̇kinci kısım değişkenlerin nitelendirildiği kısımdır. (örn: örnekleme frekansı). uçüncü kısımdaysa asıl bilgi yani müzik parçası depolanır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 wave file format specifications - from mcgill university, (last update: 2011-01-03)
 a summary of the wave file format
 wave_format_extensible specification  from microsoft (updated on march 7, 2007)
 more information on wave_format_extensible  - university of bath
 wave file format - technical details (1999)

bilgisayar dosya biçimleri
microsoft windows multimedya teknolojisi
i̇çerik biçimi
Graphics Interchange Format

gif, i̇ngilizce grafik değiştirme biçimi anlamına gelen graphics interchange formatin kısaltmasıdır ve bir sayısal resim saklama biçimidir. kayıpsız sıkıştırma kullanır. 8-bit renge (yani 256 renge) kadar destek verir ve bir renk için saydamlık sunar (yarı saydam pikselleri desteklemez). jpeg ile birlikte bilgisayar dünyasında kullanılan en yaygın resim saklama biçimlerinden biridir. genelde grafiklerin (az renk içermeleri dolayısıyla) saklanması için kullanılır.

gif, düşük çözünürlüklü animasyonlar için sıklıkla i̇nternet üzerinde kullanılır. gif biçimi 256 renklik sınırlama sebebiyle  genellikle dijital fotoğrafçılık için kullanılmaz.dijital fotoğrafçılar genellikle görüntü dosyası formatları daha geniş bir dizi üretebilen tiff, raw veya jpeg gibi formatlar kullanır.

piksel tabanlı animasyonları barındırabilme avantajıyla birlikte 256 renkli palet kısıtlaması sebebiyle gif dosyaları bazı görüntünün kalitesiz görünmesine yol açabilir, bununla birlikte apng gibi daha fazla rengi destekleyen piksel tabanlı animasyon biçimleri de mevcuttur.

grafik dosya biçimleri
Methiye

methiye, edebiyatta bir kimseyi veya bir şeyi övmek için yazılmış şiirlerdir. methiyeler, genellikle padişahları, sadrazamları, devlet ileri gelenlerini ve din büyüklerini övmek için yazılan kasidelerdir. ancak kaside şeklinden başka nazım şekilleri ile söylenmiş methiyeler de vardır.

klasik arap edebiyatında methiye 
arap edebiyatında methiye şiirin en yaygın konularından birisidir. câhiliye dönemiyle birlikte methiye şiirleri söylenmeye başlanmıştır. emevî döneminin en meşhur methiye şairlerinden birisi aynı zamanda nakîdeleri ile de meşhur olan el-ahtal'dır. kadim bedevî geleneğini izleyen el-ahtal’ın methiyeleri, konularını zamanının olaylarından alarak dönemin siyasi ittifak ve husumetlerini gözler önüne sermiş, bununla birlikte câhiliye üslubunu korumuştur. örneğin; halifelere nazmettiği methiyelerinin başlangıcında, tıpkı câhiliye kasideleri gibi göç eden sevgilinin hatırası ile açılış yapmış, onların arda kalan izlerinden bahsetmiştir. ayrıca kasidelerinde, uzun uzadıya yapılan deve tasvirlerini terk etmeme konusunda tutucu davranmış, bu bahsi neredeyse câhiliye şairleri kadar uzun tutmuştur. el-ahtal’ın aksine, cerîr ve el-farazdak, uzun deve tasvirleri yerine methettikleri kişilere yaptıkları yolculuğu ve onlara giderken karşılaştıkları zorlukları ele aldıkları rahîl bölümünü genişletmeyi tercih etmiştir. el-buhturî, abbasi döneminde yaşamış en meşhur methiyecilerden biridir.

konuyla ilgili yayınlar 
 esat ayyıldız, klasik arap methiyelerinde yaygın şekilde övülen özellikler, filoloji alanında teori ve araştırmalar ii, ankara: gece kitaplığı, 2020. s.67-95.
 esat ayyıldız, el-ahtal'ın emevilere methiyeleri , ankara üniversitesi dil ve tarih-coğrafya fakültesi dergisi, 2017, 57(2).
 esat ayyıldız, “hassân b. sâbit’in methiyeleri”. iches uluslararası i̇nsani bilimler ve eğitim bilimleri kongresi. ed. meriç eraslan. 286-298. i̇zmir: asos yayınevi, 2019.
 esat ayyıldız, el-mutenebbî’nin seyfüddevle’ye methiyeleri (seyfiyyât) . beü i̇lahiyat fakültesi dergisi, 2020, 7 (2), 497-518 . doi: 10.33460/beuifd.810283
esat ayyıldız, “el-buhturî’nin methiyeleri” , bingöl üniversitesi i̇lahiyat fakültesi dergisi 18 (aralık 2021), 136-153. https://doi.org/10.34085/buifd.1011660

kaynakça 

türlerine göre konuşmalar
Mersiye

mersiye (arapça: رثاء), şiirin temel konularından biridir. ölülerin ardından, onların kaybı nedeniyle duyulan derin üzüntüyü ifade etmek için nazmedilen ağıt şiirlerini adlandırmak için kullanılan edebî bir terimdir.

etimoloji 
tdk sözlüğüne göre, mersiye terimi,türkçeye arapçadaki mers̱iye sözcüğünden geçmiştir. arapçada mersiye terimine karşılık gelen ıstılah ise, yine aynı kökten türetilmiş olan risâ''' (arapça: رثاء) sözcüğüdür. arapçada ağıt yakma işini meslek haline getirmiş kadınlar için, nevvâha, ressâ’e, ressâye, hâliḳa ve şâkka gibi muhtelif sözcükler kullanılmaktadır. türkçede törenlerde mersiye okuyan kişiye mersiyehan'' denilmektedir. bu sözcük ise farsça kökenlidir.

arap edebiyatında mersiye 
eski arap geleneklerine göre, kadınlar ölen akrabalarının ardından mersiye şiirleri söylemelidir. bu nedenle mersiye sanatı, kadınların yoğun şekilde faaliyet gösterdiği bir alan olmuştur. el-hansâ', arap edebiyatının en meşhur kadın mersiye şairidir.

divan edebiyatında mersiye 
divan edebiyatında ölen bir kimsenin yiğitliğini, cömertliğini iyiliğini, yaptıklarını övmek ve ölümünden duyulan acıyı dile getirmek için yazılan şiir türüne mersiye adı verilir. mersiyeler genellikle mesnevi ve terkib-i bent nazım biçimlerinde yazılmıştır. ünlü divan şairi baki'nin kanuni sultan süleyman'ın ölümü üstüne yazdığı kanuni mersiyesi, bu türün en güzel örneklerindendir. divan edebiyatı klasik çağında orta uzunlukta ve tamamı beyitlerden oluşan bir şiir iken; son evrede 8 beyitten ve bunu tamamlayan bendlerden oluşan bir yapıya dönüşmüştür. arapça ve farsça kelimeler çok olduğundan dili ağırdır.

şiilik ve alevilikte mersiye 

şiili ve alevilikte mersiye türü kerbela olayı ile özdeşleşmiştir. mersiye, kerbela vakasını işleyen, ehlibeyte ve on i̇ki i̇mamlara bağlılığı, sevgiyi dile getiren bir şiir türüdür. özelikle muharrem ay'ı boyunca söylenen ve ehlibeyt taraftarlarının olduğu her coğrafyada ve her dilde söylenen ağıtlar bütünüdür mersiyeler. mersiyelerde zalim olana, haksız olana bir öfke vardır. yine mazlum olana, haklı olana bir sevgi ve sempati vardır. mersiyeleri salt ağıt boyutuyla algılamak eksiklik olur. mersiyeler bu noktada bilinç taşımasıdır. aynı zamanda ne kadar da zaman geçmiş olursa olsun iyinin unutulmayacağının ve kötünün, zalimin her daim lanetleneceğinin göstergeleridir. edebi açıdan, ehlibeyte bağlı olanlar için bir edebi zenginliktir.

konuyla ilgili yayınlar 
esat ayyıldız. "el-hansâ’ bint ‘amr: eski arap şiirinde öncü bir mersiye şairi hanım" . mütefekkir 7 / 13 (haziran 2020): 201-224 . https://doi.org/10.30523/mutefekkir.757993

kaynaklar 

türlerine göre divan nazımı
şiir
edebî türler
arap şiiri
arap edebiyatı
Hezliyat

hezliyat, bir divan edebiyatı terimi, nazım türü.

alaylı bir dille kaleme alınmış nazım türüdür. kaba şakalara, taşlamalara ve sövgülere yer verilir.divan edebiyatında nefi'nin meşhur olduğu hicivlerle benzerlikler gösterir.her ikisinde de alay ve yergi söz konusudur.divan edebiyatında adını sıkça duymasak da hicive benzerlik gösterdiğinden incelenmesi gereken bir türdür.hezeliyat olarak da bilinir. hezliyatta zarif bir nükte ya da güzel bir manzum bulunur. konu şakayla karışık alaylı bir dille anlatılır. nev’izade atai’nin bahayi-i küfri eseri bu türün örneğidir. bayburtlu zihni’de hezliyatın usta şairlerindendir.

edebiyat terimleri
Davutlar, Kuşadası

davutlar, aydın'ın kuşadası ilçesine bağlı bir mahalle. dilek yarımadası'nın kuzeyinde, kuşadası'nın güneyinde yer alır. ege denizi'ne kıyısı vardır ve deniz kenarında yazlık bölgesi vardır. kuşadası'na uzaklığı 15 kilometre ve aydın'a uzaklığı 55 kilometredir. 2021 nüfus sayımına göre, 15.023 kişi ikamet etmektedir. ana ekonomik sektör, meyve ve sebze üretimi ve yaz turizmidir.

kuşadası'nın mahalleleri
Davutlar

davutlar, kuşadası - aydın ili kuşadası ilçesine bağlı mahalle
 davutlar, bigadiç - balıkesir ili bigadiç ilçesine bağlı mahalle
 davutlar, karesi - balıkesir ili karesi ilçesine bağlı mahalle
 davutlar, keles - bursa ili keles ilçesine bağlı mahalle
 davutlar, yapraklı - çankırı ili yapraklı ilçesine bağlı köy
 davutlar, karabük - karabük ili merkez ilçesine bağlı köy
 davutlar, yunusemre - manisa ili yunusemre ilçesine bağlı mahalle
 davutlar, eşme - uşak ili eşme ilçesine bağlı köy
 davutlar, ereğli - zonguldak ili karadeniz ereğli ilçesine bağlı köy
Bağdamları, Milas

bağdamları, muğla ilinin milas ilçesine bağlı bir mahalledir.

bağdamları, osmanlı kayıtlarında gereme adıyla ilk olarak beçin'e bağlı bir karye (köy) olarak görülür. 17. yüzyıldan 1865'e kadar kaza olmuştur. bu tarihten sonra milas'ın köyü olarak kalmıştır.

coğrafya 
muğla iline 92 km, milas ilçesine 23 km uzaklıktadır.

nüfus

dış bağlantılar 

milas'ın mahalleleri
Topkapı Hastanesi

topkapı hastanesi 1984 yılında doç. dr. edip uğurcan kürklü ve eşi sema kürklü tarafından kurulan türkiye'nin ilk özel kalp hastanesidir. 1988 yılında edip kürklü'nun vefatından sonra, 1996 yılına kadar varlığını bilfiil sürdürdü.
Eddie Brock

edward charles allan "eddie" brock, marvel comics tarafından yayınlanan amerikan çizgi romanlarında görünen kurgusal karakterdir. karakter david michelinie ve todd mcfarlane tarafından yaratıldı. the amazing spider-man #300'de (mayıs 1988) ilk tam görünümünü yapmadan önce web of spider-man #18'de (eylül 1986)   küçük bir rol aldı. venom ortakyaşamının orijinal ve en iyi bilinen ev sahibidir. karakter o zamandan beri venom da dahil olmak üzere birçok marvel comics yayınında yer aldı. örümcek adam'ın en önde gelen kötü adamlarından biri olarak bilinir ve yeşil cin ve doktor ahtapot ile birlikte üç baş düşmanından biri olarak kabul edilir. daha sonra bir anti kahramana dönüştü ve örümcek adam'ın hayatını mahvetmek yerine iyilik yapmak için ilk hedefinden yavaş yavaş uzaklaştı.

çizgi romanların modern çağında çıkış yapan karakter, çizgi romanların dışında, uzun metrajlı filmler, animasyon televizyon dizileri, video oyunları, aksiyon figürleri ve ticaret kartları dahil olmak üzere çeşitli marvel ürünlerinde yer aldı. topher grace, spider-man 3'te (2007) eddie brock/venom'u canlandırırken, tom hardy, sony'nin spider-man evreninde, venom (2018) ve devam filmi venom: let there be carnage (2021) filmlerinde karakteri canlandırıyor. hardy ayrıca marvel sinematik evren filmi spider-man: no way home'da (2021) göründü.

örümcek adam karakterleri
marvel comics film karakterleri
i̇nsanüstü güce sahip marvel comics karakterleri
erkek film karakterleri
kurgusal muhabirler
kurgusal kanser olan kişiler
1988'de tanıtılan çizgi karakterler
kötü aksiyon filmi karakterleri
Kaos GL

kaos gl derneği, 1994'ün eylül ayında türkiye'deki lgbtq+ bireylerin bir araya gelerek, maruz bırakıldıkları ayrımcılığa karşı mücadele ederek özgürleşmek amacıyla ankara'da kurduğu, eşcinsellerin kurtuluşunun heteroseksüelleri de özgürleştireceği fikrini şiar edinen bir lgbtq+ derneğidir. 1994'ün yazında i̇nsan hakları derneği (i̇hd), ankara şubesi'nde oluşturulan gey ve lezbiyen hakları komisyonu'nda çalışmalar yürüten aktivistler kaos gl’nin oluşmasına katkıda bulundular.

kaos gl grubu kurulduğundan beri kaos gl dergisini çıkarmaktadır. 20 eylül 1994’te kaos gl dergisi’nin ilk sayısı yayınlandı. eylül 2000 tarihinden bu yana da kaos kültür merkezi'nde kültürel etkinlikler, toplantılar, film gösterimleri düzenleyen kaos gl derneği, ilk lgbt kütüphanesini de oluşturmuştur.

tüzel kimliği 
kaos gay ve lezbiyen kültürel araştırmalar ve dayanışma derneği (kaos gl) dernekleşmek için resmi başvuruda bulundu ve 15 eylül 2005 tarihinde tüzel kişilik kazandı. ancak ankara valiliği 4721 sayılı türk medeni kanunu'nun 56. maddesinde yer alan "hukuka ve ahlaka aykırı dernek kurulamaz" hükmüne dayanarak dernek tüzüğünün ve isminin ahlaka aykırı olduğu gerekçesiyle kapatılması için cumhuriyet savcılığı'na başvurdu. valiliğin başvurusunu inceleyen basın savcısı ise dava açılmasına gerek görmedi, böylelikle kaos gl türkiye’de tüzel kişilik kazanan ilk lgbt derneği oldu.

dava 
21 temmuz 2006'da derneğin yayımladığı kaos gl dergisinin "cinselliğin görselliği, görselliğin cinselliği: pornografi" konusuna yer veren 28. sayısının tüm nüshalarının "genel ahlakın korunması ilkesine aykırı olduğu" gerekçesiyle toplatılmasına karar verildi ve derginin yazı işleri müdürü umut güner hakkında "basın yoluyla müstehcen görüntüler yayımlamak" suçundan ceza davası açıldı. avrupa i̇nsan hakları mahkemesi, 22 kasım 2016 tarihli kararında "derginin söz konusu sayısının bir bütün olarak değerlendirildiğinde, eleştirel ve analitik yazılar aracılığıyla, farklı yaklaşımlara ve özellikle lgbtq+ kişilerin yaklaşımlarına göre pornografi konusunu ele aldığını" ve "yerel makamların, bilgi sahibi olmayan bir toplumun söz konusu dergiye erişimini engellemek amacıyla sayının bütün nüshalarının toplatılmasına nazaran daha hafif nitelikte önleyici bir tedbiri uygulamaya çalışmadığını" tespit etti ve kaos gl'nin ifade özgürlüğü hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle karar verdi.

ödüller 
2015 uluslararası hrant dink ödülü

üyelikler 

 denge ve denetleme ağı

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 çevrimiçi dergi arşivi 
 kaos gl hakkında  - feministbellek

kaos gl
halkların demokratik kongresi
Dolaşım

dolaşım (i̇ngilizce roaming) özelliği, gsm ile birlikte ortaya çıkmış bir teknolojidir ve bir mobil ağın (veya şebeke operatörünün) abonesi olan bir kullanıcının bu aboneliğini diğer ağlarda da kullanabilmesine olanak tanır.

uygulamalar 

dolaşım sayesinde bir ağ sadece bir bölgeyi kapsama alanına alıp diğer bölgelerdeki hizmetini de başka ağlar üzerinden verir. bunun uygulamaları şu şekildedir:

 uluslararası dolaşım sayesinde bir abone mobil cihazını kendi ülkesinin dışındayken de kullanmaya devam eder
 yeni şebekeler, ağlarını kurduğu süre içerisinde kapsama alanı sorunlarını ulusal dolaşım ile aşabilirler
 daha yüksek teknoloji ile kurulan şebekeler, karşılıklı dolaşım sayesinde eski şebekenin geniş kapsama alanından faydalanabilir, eski şebekenin aboneleri ise yeni şebekenin sunduğu olanaklardan faydalanmaya başlayabilir

sistemin en büyük avantajı, tüm ağlarda kullanıcının telefon numarasının aynı olması ve telefonunun aynı şekilde çalışıyor olmasıdır.

mobile terminated call 
mtc (mobilde sonlanan çağrı), taşınabilir cihaza doğru yapılan normal telefon çağrıları, kısa mesaj (sms) gibi işlemleri anlatır.

sorunlar 

bu sistemin bazı sorunları vardır:

 dolaşım antlaşması iki şebeke operatörü arasında imzalanır, dolayısıyla her zaman mümkün olmayabilir. örneğin türkiye'de, turkcell ve vodafone ikilisi avea'ya dolaşım yetkisi vermeyi reddetmiştir.
 dolaşım sırasında, asıl şebeke hat girişini, kullanılan şebeke bant genişliğini, ve arada başka şebekeler de veri alış verişini sağlarlar. dolayısıyla dolaşım kullanıcıya yüksek ücretlere mal olabilmektedir!
 genelde, dolaşım sırasında kullanıcı aldığı çağrılar için de ücret öder. daha kötüsü, bundan haberi olmayan kullanıcı sürprizi faturasıyla birlikte fark edecektir! özellikle ülkelerin uç kısımlarında yaşayan insanlar bu sorunları sıklıkla yaşamaktadırlar: i̇zmir'in birçok bölgesinde yunan şebekelerinin sinyali alınabilir, veya mardin'de telefon aniden bir suriye şebekesinden hizmet almaya başlayabilir...

telekomünikasyon
gsm
mobil teknoloji
Muggle

muggle, harry potter serisinde büyücülük yetenekleri olmayan kişilere verilen addır.

büyücülük yeteneği olmayan ana ve babadan da büyücüler doğabilir (muggle'dan doğmalar). bunlara en iyi örnekler lily potter ve hermione granger'dir. bunun yanı sıra ya anne-babasından biri muggle olan ((half-blood) melez) büyücüler de vardır. bunlara en iyi örnek severus snape ve lord voldemort'tur.

büyü dünyasının insanları muggle'larla iç içe yaşamalarına rağmen çeşitli yollarla kendilerini soyutlamışlardır. muggle uzaklaştırıcı büyüler ve zihin temizleyici büyüler en başta gelen yöntemleridir.

muggle doğumlu büyücülere bazı safkan büyücüler "mudblood (bulanık)" diyerek onları aşağılamaktadırlar.

harry potter
Avea

avea, türkiye'de türk telekom altında 19 şubat 2004'te kurulup daha sonra 26 ocak 2016'da tüm faaliyetleri ana şirket olan türk telekom'a aktarılarak feshedilen gsm operatörüdür. 2001 yılında türkiye'nin dördüncü gsm operatörü olarak aycell adıyla faaliyetlerine başlayan avea, 2004 yılında aycell ve aria şirketlerinin birleşmesinin ardından avea ismiyle hizmetlerini sürdürmüştür.

2015 yılında tüm hisseleri türk telekom'a geçen avea, 2016 yılı başında türk telekom'un, mobil, sabit ses, sabit genişbant ve tv alanında hizmet veren markalarını "türk telekom" tek markası altında birleştirmesiyle beraber marka kimliğini yitirmiştir. bugün, tt mobil i̇letişim hizmetleri a.ş. adıyla türk telekom markası altında tüzel kişiliğini sürdürmekte ve türk telekom grubu'nun tüm mobil altyapı, hizmet, teknoloji geliştirme ve mobil satış faaliyetlerini yürütmektedir.

tarihçe 

 2000 yılında türk telekom, ulaştırma bakanlığı'ndan gsm 1800 mobil telefon işletme lisansı aldı.
 2001 yılında türk telekom tarafından mobil iletişim hizmetleri sunmak amacıyla türkiye'nin dördüncü gsm operatörü aycell kuruldu.
 2004 yılında aycell'in i̇ş bankası grubu'na ait aria ile birleşmesi sonucunda tt&ti̇m i̇letişim hizmetleri a.ş. kuruldu.
 tt&ti̇m i̇letişim hizmetleri a.ş.'nin ticari unvanı, 15 ekim 2004 tarihinde avea i̇letişim hizmetleri a.ş. olarak değiştirildi ve şirket avea markası altında ticari faaliyetlerine başladı.
 2006'da türk telekom, i̇ş bankası grubu'nun %40,56 oranındaki hissesini satın alarak avea'daki hisse oranını %81,12'ye yükseltti.
 2012'de türk telekom'un avea sermayesindeki toplam payı %89,99'a yükseldi.
 2015 yılında i̇ş bankası grubu'nun sahip olduğu avea hisselerinin türk telekom'a devir işlemlerinin tamamlanmasıyla avea hisselerinin tamamı türk telekom'a geçti.
 2016 yılında, türk telekom'un, mobil, sabit ses, sabit genişbant ve tv alanında hizmet veren tüm markalarını, "türk telekom" tek markası altında birleştirmesi sonucunda avea da türk telekom markası çatısı altına girdi ve bunun sonucunda avea'nın ticari unvanı, haziran 2018 itibarıyla "tt mobil i̇letişim hizmetleri a.ş." olarak değiştirildi.

kaynakça

avea logoları

dış bağlantılar 
 avea web sayfası 
 stratech strategy & technology consulting kurumsal iş ortağı

türkiye merkezli telekomünikasyon şirketleri
türkiye'deki internet sağlayıcıları
türk markaları
gsm operatörleri
2004'te kurulan şirketler
2016'da kapanan şirketler
2004'te türkiye'de kurulan oluşumlar
Aria (GSM operatörü)

aria, i̇talyan tim telecom italia mobile firması ve türkiye i̇ş bankası'nın iş birliği ile türkiye'de ilk gsm 1800 projesinin hayata geçirilmesi amacıyla kurulmuş mobil iletişim servis sağlayıcı özel bir şirkettir.

ulaştırma bakanlığı tarafından açılan gsm 1800 sayısal hücresel mobil telefon sistemi'nin tesis ve işletmesi ihalesine katılan türkiye i̇ş bankası ve telecom italia mobile konsorsiyumu, 2 milyar 525 milyon abd doları vererek ihaleyi kazandı. i̇ş-tim telekomünikasyon hizmetleri a.ş. 20 eylül 2000 tarihinde türkiye'nin ilk gsm 1800 mobil telefon ağı işletimi için t.c. ulaştırma bakanlığı ile lisans anlaşmasını imzaladı. 2002-2004 yılları arasında galatasaray ve fenerbahçe'nin sponsoruydu.

şirket, aria ticari ismiyle 28 eylül 2000'de faaliyete geçti. daha sonra 8 nisan 2004 tarihinde aycell ile birlikte avea çatısı altında birleşti.

uzun süre avea markası altında aycell ile ortaklıklarını sürdürürken 2016 yılında bu ortaklık türk telekom tarafından satın alınmış ve türk telekom markası altına girmiştir.

türkiye merkezli telekomünikasyon şirketleri
gsm operatörleri
2000'de kurulan şirketler
Aycell

aycell, türkiye'deki eski bir gsm işletmecisi. ulaştırma bakanlığı'nın 16 mart 2000 tarihli ihalesiyle, gsm 1800 mobil telefon işletme lisansı türk telekomünikasyon a.ş.'e verilmiştir. bunun sonucunda 8 ocak 2001 tarihinde ayrı bir sermaye şirketi olarak aycell haberleşme ve pazarlama hizmetleri a.ş. kurulmuştur.

şirket, teknik açılışını 22 ağustos 2001 tarihinde, dönemin başbakanı bülent ecevit ve yine dönemin ulaştırma bakanı oktay vural arasındaki bir telefon görüşmesi ile yaptı.

8 nisan 2004 tarihinde ise, aria ile birlikte avea çatısı altında birleşti. bu yeni şirket, aria'nın geniş servis yelpazesi ile aycell'in uygun tarifelerini birleştirerek farklı bir açılım sağlamak istemiştir.

26 ocak 2016 tarihinde avea, türk telekom ile birleşmiştir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 https://www.hurriyet.com.tr/gundem/aycell-cep-e-rekabete-bedava-telefonla-girecek-38286370 
 https://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/ptt-de-aycellin-bayiligini-yapacak-39630 
 https://bigpara.hurriyet.com.tr/haberler/genel-haberler/aycell-e-neler-oluyor_id415135/ 
 https://www.milliyet.com.tr/ekonomi/bu-operasyonla-aycelli-ozellestirmis-olduk-5179716 

gsm operatörleri
2001'de kurulan şirketler
Multimedya mesaj

mms, i̇ngilizce multimedia messaging service yani mobil çoklu ortam mesajlaşma hizmeti anlamına gelmektedir. cep telefonu ile fotoğraflı, sesli, animasyonlu ve videolu mesajların yollanmasına olanak tanır.

türkiye'de turkcell tarafından maximesaj, telsim (vodafone) tarafından cepi̇maj, aria / avea  (türk telekom) tarafından da mms+ adı altında 16 temmuz 2002 tarihinden beri sunulmaktadır. 2006 başı itibarıyla, üç operatör de şebeke içi mms mesajlarına olanak tanınmaktadır.

multimedya mesaj yani mms teknolojisi sayesinde metnin içerisine resim, müzik ve video dosyaları eklemek mümkündür. mms'in sms (kısa mesaj) teknolojisine göre farkı metinle sınırlı kalmamasıdır. mms'le dijital kameralardan çekilen veya herhangi bir yolla telefona aktarılan resimler, aynı kalitede gönderilebilmektedir. bunun yanı sıra mms mesajlara ses ve video eklenebilmesi de mümkündür. mms uyumlu olmayan telefonlarda da multimedya mesajlara ulaşmak mümkündür. kullanıcılar kendilerine gönderilen mms mesajlarını internet üzerinden görebilmektedir. bu gibi durumlarda mms - c devreye girmektedir ve karşı tarafa gönderilen içeriğin internet üzerinden açılmasını sağlayan adres, uyarı sms'i olarak atılmaktadır.

telekomünikasyon
Yalan (roman)

yalan; tahsin yücel'in ilk basımı 2002 yılında i̇stanbul'da can yayınları tarafından yapılan romanı.  2003 yılında yunus nadi roman ödülü'nü kazandı.

roman, kendine ait olmayan bir dil kuramı ile ünlenip olağanüstü hafızası, ansiklopedik bilgisi ve rastlantıların yardımıyla hiç yalan söylemeden tüm hayatı bir yalana dönen yusuf aksu adlı karakterin yaşamını anlatır. bir ön-öykü ve üç bölümden oluşur.

dış bağlantılar
 oylum yılmaz, yitik dilin i̇zinde, radikal kitap eki, 14.06.2002 

yunus nadi ödüllü romanlar
türkçe romanlar
2002 romanları
çağdaş türk romanları
Marmelat

marmelat, meyvelerden yapılan tatlı yiyecek. taze ya da kuru meyvelerin rendelenerek ya da ezilerek şekerle kaynatılması ve püre durumuna getirilmesiyle oluşur. reçelden daha çok kaynatılır ve suyunu daha çok çeker. dolayısıyla akışkanlığı reçele göre daha azdır. dayanıklı bir besin maddesi olan marmelat, bazı kimyasal maddelerin karıştırılmasıyla da uzun süre bozulmadan saklanabilir. limon, kızılcık, mandalina, portakal, bergamot veya bu meyvelerin değişik kombinasyonlarıyla yapılabilir. ayva peltesi anlamına gelen ve portekizce bir sözcük olan marmelada kelimesinden türemiştir. türkçeye ise fransızca üzerinden geçmiştir.

kaynakça 

reçeller
Kalsedon

kalsedon, kimyasal formülü sio2, kuvars mineralinin kriptokristalin çeşitlerinden biridir. yağımsı bir parlaklığa sahiptir. saf kalsedon çok ince tabakalar halinde dizilmiş çok ince kuvars liflerinden oluşur. saf kalsedonun rengi yarı şeffaf gri veya beyazdır. grimsi mavi veya kahverengi gölgeli hatta siyahımsı olanları da vardır. safsızlıklar sebebiyle şeritlerde farklı renk ve desenler olur. bu renk ve desenlere göre ise kalsedonun farklı çeşitleri tanımlanır: akik (kornelian), oniks, jasp ve krizopras. kalsedonun özgül ağırlığı 2.59-2.61'dir. jeodlarda bulunan az sayıdaki minerallerdendir.

etimolojisi 
hititlerden beri kalsedon taşı, anadolu'daki yataklardan çıkartılıp kullanılmaktaydı. romalılar döneminde taşın bugünkü i̇stanbul, kadıköy'deki limandan ihracat için sevkiyatı yapılmaya başlandı. o dönemlerde kadıköy küçük bir antik kasabasıydı ve adı da chalkedon idi. kalsedon taşı adını bu küçük liman kasabasından almıştır.

kültürel ve tarihi özellikleri 

eski kültürlerde kalsedonun ruhu ve inancı olumlu şekilde etkilediğine, uyku sorunlarını tedavi ettiğine inanılırdı. bunun dışında her kalsedon çeşidine farklı bir tedavi edici güç ve önem atfedilmiştir.

anadolu'daki, bugünkü eskişehir bölgesindeki kalsedon yataklarından binlerce yıldır taş çıkarılmaktadır. kalsedon hitit ve urartu dönemleri boyunca buradan çıkarılan kalsedonu ihraç etmiştir. daha sonra romalılar döneminde ise taşın ihracı çok yüksek seviyelere ulaşmıştır. taş genelde mühür halkası, mücevher ve oymalarda kullanılırdı.

dış bağlantılar 

 http://www.egegumus.com 
 https://web.archive.org/web/20120311065253/http://www.kalsedontasi.com/

kuvars çeşitleri
tortul kayaçlar
HSUPA

hsupa (i̇ngilizce high speed uplink packet access, yani yüksek hızlı veri paketi yükleme i̇mkânı), 3g için yapılmış ve veri göndermedeki transfer hızını teoride 14.4 mbit'e pratikte ise 2.3 mbit'e çıkartan iletişim standardıdır. bazı çevrelerce 3.92g olarak da anılır. genellikle telefonlerda "h+" adlı mobil veri hızı olarak lanse edilir.

ayrıca bkz: hsdpa

mobil telefon standartları
FOMA

freedom of mobile multimedia access (foma), japon telekomünikasyon hizmet sağlayıcısı ntt docomo tarafından sunulan w-cdma tabanlı 3g telekomünikasyon hizmetlerinin marka adıdır. umts sisteminin bir uygulamasıdır ve ticari operasyonlara başlayan dünyanın ilk 3g mobil veri hizmetidir.

ntt docomo ayrıca 7,2 mbit/sn'ye kadar aşağı bağlantı hızları ve 5,7 mbit/sn'ye kadar yukarı bağlantı hızları sunan  markalı hspa hizmetleri sunmaktadır.

kaynakça 

japonya'da telekomünikasyon
mobil telekomünikasyon
nippon telegraph and telephone
Nohut (cins)

{{taksokutu
| ad= cicer
| resim = cicer arietinum habitusfruitsflowers botgardbln0906.jpg
| alem = plantae
| unranked_divisio = angiosperms
| unranked_classis = eudicots
| unranked_ordo = rosids
| takım = fabales
| familya = fabaceae
| altfamilya = faboideae
| oymak = cicereae
| cins = cicer
| cins_yazar = l.
| altbaşlık = türler
| açıklama = 
cicer acanthophyllum
cicer anatolicum
cicer arietinum
cicer atlanticum
cicer bijugum
cicer canariense
cicer chorassanicum
cicer cuneatum
cicer echinospermum
cicer fedtschenkoi
cicer flexuosum
cicer graecum
cicer incisum
cicer judaicum
cicer kermanense
cicer macracanthum
cicer microphyllum
cicer mogolatvicum
cicer montbretii
cicer multijugum
cicer oxyodon
cicer pinnatifidum
cicer pungens
cicer rechingeri
cicer reticulatum
cicer songaricum
cicer spiroceras
cicer stapfianum
cicer subaphyllum
cicer tragacanthoides
cicer yamashitae
</td></tr>kaynak: ildis sürüm 6.05
| harita = cicer distribution map.png
}}
cicer bir diğer adıyla nohut. i̇ngilizce'de cicer ismi kullanıldığında akla yabani nohutlar gelmektedir. chickpea denildiğinde ise kültür nohutu hatırlanmaktadır. cicer cinsi 43 tane tür içermektedir. bunlarda kültür nohutunun da aralarında bulunduğu 9 tür tek yıllık, diğerleri ise çok yıllıktır.

cicer'in orijini olarak türkiye'nin güneydoğusu gösterilmektedir. yapılan moleküler biyolojik analizler bu olgunun doğruluğunu güçlendirmektedir. ayrıca filistin'e kadar olan bölgede ve orta doğu'da cicer türleri yoğundur. henüz sistematiğinde problemler yaşanan bir cins olması münesabatiyle cicer ile ilgili morfolojik, sito-genetik, moleküler düzeyde çalışmalar devam etmektedir.

faboideae
yenilebilir baklagiller
TED Ankara Koleji

türk eğitim derneği (ted) ankara koleji ankara'da ilk ve orta öğretim düzeyinde eğitim veren bir vakıf okuludur. 1930-1931 eğitim ve öğretim yılında anaokulu ile eğitim etkinliklerine başlamış, ardından 1931, 1933 ve 1936 yıllarında açılan ilkokul, ortaokul ve lise kısımlarıyla türkiye'nin en önemli eğitim kurumlarından biri haline gelmiştir.

ted ankara koleji, ted ankara yenişehir lisesi olarak kurulmuş cumhuriyetin ilk özel okuludur. yenişehir lisesi türkçe eğitim-öğretim uygulamaktaydı. 1953 yılında lisenin bütün eğitimi türkçe, edebiyat, dil ve anlatım, tarih ve coğrafya dersleri hariç i̇ngilizceye çevrilmiştir. 1953 yılında yönetimi ted ankara koleji vakfı'na bırakılan okul bugüne kadar 27,000' i aşkın mezun vermiştir. ted ankara koleji'nin i̇ncek'te bulunan yeni yerleşkesi, dünyanın en büyük ikinci, avrupanın en büyük anaokul ilköğretim ve lise yerleşkesidir. 2013 yılı öğrenci sayısı 5500'dür.

ted ankara koleji özel lisesi'nde  üç tane eğitim programı seçeneği vardır.
bunlar:

1. ulusal program: millî eğitim müfredatı uygulanır.

2. bi̇y(bilim i̇nsanı yetiştirme) programı: bu programda okumaya hak kazanmak için, her sene nisan ayında yapılan sınavda başarılı olmak gerekir.bu sınav 6, 7 ve 8.sınıf ilk dönem konularını içermektedir.sınava giren öğrenciler başarılarına göre sıralanır. yaklaşık olarak her sene okul içinden 65  öğrenci (toplam 70) alınır. teog sınav sonuçları açıklanması ile  yep (yerleştirmeye esas puan) %0,5 oranında bi̇y sınav notuna eklenir.

3. ib(uluslararası bakalorya) programı: ted ankara koleji lisesi'nin eğitim dili i̇ngilizce olduğundan dolayı bu üç programda da dersler i̇ngilizcedir. millî eğitim bakanlığı'nın da öngördüğü şartlar nedeniyle ted 
ankara koleji lisesi'nde 9. sınıfı okumaya hak kazanmak için türkçe ve i̇ngilizce 
derslerinden yeterlilik (hazırlık) sınavına girilmesi ve en az 4(70) notu alması 
gerekmektedir.

dış bağlantılar 
 ted ankara koleji
 ted ankara koleji mezunlar derneği

çankaya'daki liseler
1930'da ankara
Sezar şifrelemesi

sezar şifrelemesi, ilk kez romalı lider jül sezar tarafından kullanılmış olan şifreleme tekniğidir.

tarihin ilk kriptolojik fikirleri i̇ngilizce'de transposition and substitution cipher adını taşır. yani yer değiştirme ve harf değiştirme şifrelemesi. bu yöntemlerden ilki bir yazıdaki harflerin yerlerini değiştirerek, ikincisi ise harfleri başka harflerle değiştirerek elde edilir. bu şifrelemeyi kullanan belki de en ünlü teknik sezar şifresi'dir: bu şifrede, her harf o harften birkaç sonraki harf kullanılarak yazılır. örneğin, 3 harf atlamalı sezar şifresi'nde "deneme" yerine "ghqhph" yazılır.

şifreleme 
sezar şifrelemesini (çevrimsel alfabe) kırmak görece kolay olmaktadır. bir filolog, bir dilde en çok geçen harfleri bulabilir. o harfler ile mesajda en sık geçen harfleri karşılaştırarak hangi harfin hangi harf ile değiştirildiğini bulabilir. bu adımların ardından mesaj çözülmüş olur.

 kaba kuvvet (brute-force) saldırısıyla çok kolay çözülür. çünkü şifreleme/şifre çözme yöntemi gizli değildir.
 sadece 25 (temel latin alfabesi harf sayısı) farklı deneme yeterlidir. (anahtar uzayı 25 elemanlıdır.)
 şifrelemede; kullanılan alfabenin toplam harf sayısından ancak 1 eksik kadar ileri veya geri alınma tekniği uygulanabilir. örneğin türk alfabesi ise 28 ileri veya geri alınabilir. 29 ileri veya geri alınması aynı harfin tekrar denk gelmesini sağlar. bu da şifrelenecek metnin şifrelenememesine yol açar.
 deşifre sırasında; şifreli metin üzerine istenildiği kadar ileri veya geri harf sıralaması uygulanırsa uygulansın mutlaka karmaşık harf diziminden anlamlı sözcük olan, kısacası şifrelenmiş metin kolayca ortaya çıkacaktır. 
 düz metin (plaintext) ve formatı gizli değildir.
 temel latin alfabesi için harf değiştirme şifrelemelerinde toplam 26! farklı şifre tablosu vardır.

örnek şifreleme 
8 ileri alınan türki̇ye kelimesi bçyröej harf dizinine dönüşmüştü. bçyröej harf dizinini türk alfabesine göre harfleri 8 geri alarak türki̇ye kelimesi şeklinde deşifre edilmiştir.

örnek deşifre 
bçyröej harf dizini başlangıçta deşifre edilemez gibi görünebilir. kaç ileri veya kaç geri tekniğinin uygulanması önemli değildir. şifrelenen metin çok kolay deşifre edilebilir.

8 ileri alınan türki̇ye kelimesi bçyröej harf dizinine dönüşmüştü. bçyröej harf dizinini türk alfabesine göre harfleri 8 geri alarak türki̇ye kelimesi şeklinde deşifre edilmiştir. 

8 ileri tekniği ile şifrelenen kelime 8 geri tekniği ile kolayca deşifre edilmiştir. ancak örnek olarak verilen türki̇ye kelimesinin 8 ileri tekniği ile şifrelenen şifreli harf dizini olan bçyröej, 23 ileri tekniği ile yine türki̇ye kelimesine dönüşmüştür. bu verilen örnekler sezar şifreleme tekniğinin ne denli güvensiz olduğunu gösteriyor.

ayrıca bakınız 

 kriptoloji
 kriptografi

kaynakça

kriptoloji taslakları
klasik şifrelemeler
Rotor makinesi

sezar şifrelemesinin ardından en popüler şifreleme yöntemlerden biri rotasyonel şifreleme (i̇ngilizce rotor machine) olmuştur. bu makinelerin en popüler örneği, nazi almanyası'nın ii. dünya savaşı sırasında kullandığı enigma makinesi adlı cihazdır.

rotasyonel şifre makinesinin en önemli özelliği, birkaç rotor'un bir araya getirilmesiyle birlikte şifrelemenin dinamik olarak değiştirilebilmesidir: örneğin, ilk harfler bir şifreleme çeşidi, ikinci harfler başka bir şifreleme çeşidi, üçüncü harfler ise başka bir şifreleme çeşidiyle şifrelenebilir.

bu tür şifrelemelerin kırılması için en popüler harfler yerine en popüler harf sekansları bilinmelidir; örneğin i̇ngilizce'de ng ve st harflerine arka arkaya sık rastlanır.

rotor makineleri
şifreleme
Psilocybe semilanceata

psilocybe semilanceata, strophariaceae familyasından halüsinojen bir mantardır. %1-2 civarındaki psilocybin içeriği ile en etkin halüsinojen mantarlardan biridir. almanya hildesheim'deki bir katedralin kapısında m.s. 1020 yılından kalma bronz kabartma rölyefte âdem ve havva'nın cennetten kovulmasına neden olan yasak meyve olarak psilocybe semilanceata resmedilmiştir.

özellikleri 
 şapka: 0.5-2.5 cm genişliğinde olabilir. genelde konik şekildedir ve merkezinde hafif sivri bir çıkıntı olabilir (umbo). dış kenarları biraz şeffaf ve içeri doğru kıvrıktır. genelde kahverengidir, ancak su kaybedince hemen rengi açılır. yaşlandıkça rengi hafif sarıya dönüşür. yüzeyi nemliyken kaygandır, şapkanın üzerindeki zar ayrılabilir.
 lameller: kalabalık ve dardır, rengi başlangıçta solgundur, sonra kahverengileşir ve yaşlanınca morumsu kahverengi olur. lamellerin uç bölümleri daha açık renktedir.
 sap: 4–10 cm uzunluka ve birkaç mm kalınlıktadır. rengi soluk kahverengi, toprağa yakın bölgede hafif mavimsi olabilir. şapkaya yakın bölümleri sporlar yüzünden hafifçe kararmış olabilir.
 mikroskopik özellikler: sporları koyu mor-kahverengi ve elipsoiddir. 12-14μ ve 5-8μ boyutlarındadır.
 habitat: genelde geniş çayırlılarda yetişir. kuzey yarımkürede genelde yaz sonundan kış başlangıcına dek bulunabilir. dünyanın hemen her yerinde rastlanabilir.

semilanceata
halüsinojen mantarlar
1838'de tanımlanan mantarlar
Pansuman

pansuman, genel olarak yara tedavisi demektir. yaraların mikroplardan temizlenmesi ve korunması için yapılan yıkama ve örtme işlemidir. yara iyileşmesinin iyi, çabuk ve iz bırakmadan olması için bölgenin ölü dokulardan ve mikroorganizmalardan temizlenmesi ve dış ortamın zararlı etkilerinden korunması gerekir. böylece hem mikropların hem de tahriş edici maddelerin yaraya ulaşması engellenmiş olur. pansuman, ifraz maddelerini yaradan uzaklaştıran, emen, kanayan kısmı tampone eden, yaralı bölgenin anatomik ve fizyolojik durumunu muhafaza eden ve aseptik esaslar içinde uygulanan tedavidir.

yara kapalı ise tentürdiyot veya mersol kullanılarak temizlenir. makat ve üreme organları çevresindeki yaralar ile açık yaralarda, kendilerinin de tahriş edici etkileri sebebiyle kullanılmazlar.

açık yaralarda, ölü dokular temizlendikten sonra ilk pansuman yapılır: tuzlu su serumu (serum fizyolojik) ve soluheks denilen antiseptik madde köpürtülerek yara iyice yıkanır. sonra tekrar serum fizyolojikle yıkama yapılır. bunlar dokuyu tahriş etmez ve yeni ölü dokular ortaya çıkarmazlar. bunlar yoksa yara yine bir başka antiseptik olan savlon ile yıkanır. daha sonra yaranın özelliğine göre antibiyotikli veya başka merhem ve pomatlar tatbik edilir. sonra yara pad (pansuman kapayıcı pamuk ve onu saran gazlı bez) ile örtülüp üzeri filasterle yapıştırılır veya sargı beziyle sarılır.

pansuman setinde steril olarak gazlı bezler, gazlı bezleri tutarak yarayı yıkamak için kullanılacak pens ve penset, ölü dokuları kesmek için makas veya neşter, yarayı kapatmak için pad bulunur.

pansuman yaparken antisepsi ve asepsiye (mikropsuzlaştırma ve temizliğe) dikkat edilir. steril pansuman aletleri, yara dışında hiçbir yere dokundurulmaz.

pansuman ile mikroplar hiçbir zaman tam olarak yok edilemediğinden, yeniden çoğalmalarını önlemek ve katılan ilaçları tazelemek için pansuman belirli aralıklarla değiştirilir.

bir de bazı deri hastalıklarında ve iyileşmeyen açık yaralarda kullanılan sulu pansuman vardır. bunlar etkili maddelerin suda eritilmesiyle hazırlanan sıvılarla yapılır. esas olarak, sulantılı deri hastalıklarında sızıntıyı kesmek için kullanılırlar. su, buharlaşma özelliğinde olduğu için uygulanan bölge soğur ve damarlar büzülerek sızıntı kısa sürede durur. ayrıca antiseptik madde katılarak mikropların öldürülmesi de sağlanabilir.

sulu pansuman için sık sık kullanılan sıvılardan birkaçı: serum fizyolojik, borik asitli su, barrow solüsyonu ve rivanol solüsyonudur. tatbiki kolay olan sulu pansumanı sık sık hasta kendisi uygular. temiz bir kaba konulan solüsyona gazlı bez batırılır, iyice sıkılır. sulu değil nemli olacak şekilde iki kat olarak hasta bölgeye serilir. beş dakikada bir aynı uygulama tekrar edilir.

i̇lk yardım
tıbbi sargılar
Deşifre

deşifre, kriptoloji biliminde şifre işleminin geriye alınarak asıl veriye tekrar ulaşılması işlemi. kelime kökü fransızca "déchiffrer"den gelmektedir. kullanılan şifreleme yöntemine göre değişen bir algoritmik zorluk derecesine sahip olabilir.

kriptoloji
Gemara

gemara (גמרא): talmud'un ikinci bölümü.

rabi yehuda hanasi'nin mişna’yı tamamlamasından sonra hahamlar mişna'nın yeterli olmadığını fark ettiler. çünkü mişna okuyacak kişinin konuyu çok iyi bildiğini varsayarak, kısaltmalar ve kodlar içeriyordu.

bu yüzden mişna'nın açıklaması olan gemara'nın yazılmasına ihtiyaç duyuldu bu analize gemara (גמרא) adı verilir. ki bu da tamamlama anlamına gelir. gemara aramice olarak kaleme alınmıştır.

mişna'nın yazılmasından yaklaşık 300 yıl kadar sonra babil’de ve i̇srail’de büyük hahamlar komitesi toplanmış ve mişna’nın analizini yaparak gemara'yı oluşturmuşlardır.

bölümleri 
 
gemara, mişna’nın 63 alt bölümünden sadece 37 tanesinin analizini yapmıştır bunlar:

 birinci kısım: zeraim ("tohumlar"). 1 alt bölümden oluşur.
 berahot
 i̇kinci kısım: moed ("kutsal günler"). 11 alt bölümden oluşur. 
 şabat
 eruvin
 pesahim
 şekalim
 yoma
 suka
 beitsa
 roşaşana
 taanit
 megilla
 moed katan
 üçüncü bölüm: naşim ("kadınlar"). 7 alt bölümden oluşur.
 hagiga
 yevamot
 ketubot
 nedarim
 nazir
 sota
 gitin
 dördüncü bölüm: nezikin ("zararlar"). 8 alt bölümden oluşur.
 kiduşin
 bava kama
 bava metsia
 bava basra
 sanhedrin
 makat
 şevuot
 avoda zara
 beşinci bölüm: kodşim ("kutsal şeyler"). 9 alt bölümden oluşur.
 horayot
 zevahim
 menahot
 hulin
 behorot
 erhin
 temura
 keritut
 melia
 altıncı bölüm: taharot ("temizlik, arılık"). 1 alt bölümden oluşur.
 nida

yahudilik
Alabanda (antik kent)

alabanda aydın'ın çine ilçesine 9 km uzaklıktaki doğanyurt köyünde, eskiden araphisar olarak adlandırılan doğanyurt mevkiinde bulunan bir antik çağ kentidir.

arkeolojik kazılar 
alabanda da ilk defa 1905-1906 yıllarında ethem hamdi bey tarafından kazılar yapılmıştır. alabanda antik kentinin arkeoloji dünyasına ve turizme kazandırılması için 1999 yılından itibaren kültür ve turizm bakanlığı, kültür varlıkları ve müzeler genel müdürlüğü’nün izinleri ile aydın müze müdürlüğü başkanlığında kazılar yapılmaktadır.

günümüzde kazıları adnan menderes üniversitesi öğretim üyelerinden suat ateşlier tarafından yapılmaktadır.

kaynakça 

karya
türkiye'deki antik yunan sitler
anadolu'daki yunan kolonileri
aydın ilindeki arkeolojik sitler
antik karya kentleri
türkiye'deki nekropol alanları
çine
Yahudi dilleri

yahudi dilleri, dünya üzerinde yahudilerin konuştuğu veya bir zamanlar konuşmuş olduğu diller.

yahudiler tarih boyunca farklı diller konuşmuşlar ve bu dillerde eserler vermişlerdir. şüphesiz bunlardan en fazla bilineni i̇branicedir. nebukadnezar tarafından babil'e sürülen yahudiler burada aramice öğrenmişler ve bu dilde birçok kitaplar yazmışlardır. daha sonralara aramice, i̇branice'nin yerini almış i̇branice sadece din dili olarak yaşatılmıştır. helenistik dönemde yahudiler yunancanın koine diyalektini konuşmaya başlamışlardır.

i̇kinci tapınağın yıkılmasıyla dünyaya dağılan yahudiler i̇spanya'da 15. yüzyıl i̇spanyolca'sı olan ladino, doğu avrupa'da da cermenik bir dil olan yidiş kullanmışlardır. arap ülkelerinde yaşayan yahudilerse arapça konuşmuşlar ve yahudi lehçesi geliştirmişlerdir.

günümüzde yahudiler, birinci dil olarak bulundukları ülkenin dilini konuşurlarken, ikinci dil olarak i̇branice, yidiş, ladino, aramice, yahudi arapçası gibi kendi orijinlerine uygun yahudi dillerinden birini konuşurlar.

bibliyografya 
 zuckermann, ghil'ad (2014). jewish language contact (international journal of the sociology of language 226)
 zuckermann, ghil'ad (2003), language contact and lexical enrichment in israeli hebrew, palgrave macmillan (isbn 9781403917232/isbn 978140338695)
Alinda

alinda, aydın'ın karpuzlu ilçe merkezinin üst kısımlarında yer alan bir antik çağ kentidir. büyük boyutlu kent kalıntıları ve altında karpuzlu ovası'nın uzandığı bir manzaraya sahiptir.

tarihçe 
alinda antik kent araştırmalarda kentin tarih sahnesine çıkışının genellikle i̇.ö. 4. yy. olduğu söylense de kent hakkında bildiklerimiz i̇.ö. 14. yy'a kadar gitmektedir. alinda, hitit i̇mparatoru ii. mursilis (i̇.ö. 1350-1320) döneminde sena irmağı ülkesine bağlı bir kentti. ii. mursilis döneminde alinda kentinin adının i̇alanti olduğu bilinmektedir.  mö 5. yüzyılda attika-delos deniz birliği'ne vergi ödemiş olduğu bilinmektedir.

bir eski stadyum ve yıkık birkaç yapı kalmış olan kentin, döneminde çok büyük ve gösterişli olduğu belirtilmektedir. güçlü bir savunmaları olduğu, agoradaki kocaman top deliklerinden anlaşılabilir.  alinda bizans döneminde aphrodisias metropolitliğine bağlı piskoposluk merkezi olmuştur.

kaynakça 

aydın ilindeki arkeolojik sitler
türkiye'deki antik kentler
karpuzlu