Kirk Douglas

kirk douglas (gerçek ismi: issur danielovitch demsky; 9 aralık 1916; amsterdam, new york - 5 şubat 2020; beverly hills, kaliforniya), amerikalı oyuncu ve film yapımcısıdır. douglas, "spartaküs" gibi 20. yüzyılın en önemli filmlerine imza atmış, önemli bir oyuncudur. oyuncu michael douglas'ın babasıdır.

sanatçı, afi'nin düzenlediği "tüm zamanların en i̇yi amerikan erkek sembolleri" listesinde 17. sırada yer almıştır.

gençlik yılları 
amsterdam, new york'ta doğdu. annesi bryna ev hanımı, babası herschel ise serbest meslek sahibiydi. i̇kisi de şimdi belarus sınırları içerisindeki gomel kentinden göçen rus yahudileriydi. babasının kardeşi önceden göçmüştü ve kendisine demsky soyadını almıştı, douglas’ın ailesi de aynı soyadını benimsedi. douglas bir süre izzy demsky olarak bilindi.

yoksul bir aileden gelen douglas değirmen işçilerine soğuk yiyecekler satarak harçlığını çıkartır. daha sonra gazete dağıtıcılığı dahil çeşitli işlerde çalışır. altı kızkardeşiyle birlikte kalmaktadır ve evden hızla uzaklaşmak isteğiyle yanmaktadır. lise yıllarında piyeslerde rol alır ve oyuncu olmak istediğini anlar.

okumak için parasız olmasına karşın st.lawrence üniversitesine bir yolunu bulup girer ve burs alır. aldığı burs parasını geri ödemek için temizlikçilik ve bahçevanlık yapar. ayrıca güreşe meraklıdır ve festivallerde para karşılığı güreşir.

new york drama sanatları akademisinde oyunculuk yetenekleri keşfedilir ve özel bir öğrenim bursu verilir. sınıf arkadaşları arasında lauren bacall ve daha sonra eşi olacak diana dill vardır. mezun olduktan sonra broadway’de ilk rolünü aldı.

douglas abd’nin 2.dünya savaşına girdiği 1941 yılı ile aldığı yaralardan dolayı ordudan ayrıldığı 1944 yılına kadar donanmada görev yaptı.sınıf arkadaşı diana dill 1943'te life dergisinin kapağı olduğu sayıyı gören douglas donanmadaki bahriyeli arkadaşlarına onunla evleneceğini söyler ve kasım 1943'te evlenir. evliliklerinden 1944 yılında michael douglas dünyaya gelecek, çift ise 9 yıl sonra ayrılacaktır.

savaştan sonra douglas new york’a döner ve radyo tiyatrosunda iş bulur. arkadaşı lauren bacall sayesinde birkaç filmde rol alır ve beğeni kazanır. önemli roller almaya başlar.

oyunculuk kariyeri 
douglas çevirdiği sekizinci film olan champion'da bencil ve sert bir boksörü canlandırı. bu tür roller artık onun ayrılmaz bir parçası olacaktır. başarılı olmak için biraz cesaretli olması gerektiğini anlar, film şirketleriyle yaptığı anlaşmaları feshederek annesinin adı olan bryna yapım adlı bir şirket kurarak cesur işler yapmaya girişir.

douglas 1950 ve 1960'lı yıllarda çok ünlü bir oyuncu olarak zamanın önde gelen kadın oyuncuları ile birlikte sahne almıştır, bunlar arasında lauren bacall, barbara stanwyck, doris day, jeanne crain, rhonda fleming, virginia mayo, lizabeth scott, laraine day, jane wyman, eleanor parker, lana turner, kim novak, susan hayward, janet leigh ve jean simmons sayılabilir.

i̇lk oynadığı film, 1946 senesinde the strange love of martha myers'tır. barbara stanwyck, van heflin, judith anderson ile birlikte oynamıştır. 1 sene sonra robert mitchum ve rhonda fleming ile out of the past'i çevirmiştir. 1951 senesinde ünlü yönetmen william wyler'ın detective story adlı suç, gerilim filminde oynamıştır. 1952'de howard hawks'ın the big sky adlı dram-western yapıtında oynamıştır. yine aynı senede vicente minnelli'in the bad and the beautiful filminde lana turner ile başrolleri paylaşmıştır. 1954 senesinde yazar jules verne'nin denizler altında 20 bin fersah adlı uyarlama filminde ünlü oyuncular james mason, peter loree gibi isimlerle çalışmıştır. 1955'te yönetmen king vidor'un man without star filminde, 1956'da vicente minnelli'nin lust for life filmlerinde oynamıştır.

aldığı birçok rol arasında 1951 yılındaki along the great divide adlı filmdeki kovboy rolü için ata binmeyi ve silah kullanmayı öğrenecek ve birçok western filmde başrolde oynayacaktır. lonely are the brave (1962) filminde ise kovboy rollerinin zirvesindedir.

douglas ayrıca birçok farklı askeri rolde oynamıştır. bunların arasında top secret affair (1957), paths of glory (1957), town without pity (1961), the hook (1963), seven days in may (1964), in harm’s way (1965), cast a giant shadow (1966) ve is paris burning (1966) sayılabilir. en çok bilinen rolü ise paths of glory’deki albay dax rolüdür.

kirk douglas’ın vincent van gogh’un hayatını canlandırdığı lust for life (1956) filmi sanatçının iç çelişkilerini çok iyi yansıttığı için beğeni kazanmıştır.

douglas çok önemli oyunculerin rol aldığı spartacus (1960) filminde hem oyuncu hem de yapımcıdır. bu filmin bir özelliği de mccarthyci komünist cadı avının sonucu olarak kara listeye alınarak iş verilmeyen dalton trumbo’nun projede çalıştırılması ve isminin jenerikte geçmesidir. filmin yönetmeni paths of glory filminde beraber çalıştıkları stanley kubrick’dir.

douglas’ın oynadığı rollerin hakkını verebilmek için yoğun bir şekilde odaklandığı ve yaptığı sanata büyük değer verdiği bilinmektedir. yönetmen olarak ilk denemesi scalawag (1973) çeşitli zorlukların yaşandığı bir süreçten sonra yayınlansa da beklendiği gibi olumlu eleştiriler almaz.

champion, the bad and the beautiful ve lust for life filmleri ile üç kez oscar ödülüne aday gösterilen oyuncu 1996 yılında aldığı sinema sanatına 50 yıllık katkı özel oscar ödülü hariç bu ödülü kazanamamıştır. 2004 yılında kaliforniya’da palm springs’de bir caddeye kirk douglas caddesi adı verilmiştir. ayrıca kendisine 1981 yılında başkanlık özgürlük ödülü, 1985 yılında fransız lejyon donör nişanı ve 2001 yılında ulusal sanat madalyası verilmiştir.

aile hayatı 

douglas iki kez evlenmiştir, ilki 1943 yılında diana dill ile olan evliliğinden oyuncu michael douglas ve yapımcı joel douglas dünyaya gelmiştir. çift, 1951 yılında boşandı. douglas sonra 1954 yılında anne buydens ile evlendi. yapımcı peter douglas ve oyuncu eric douglas dünyaya gelmiştir. eric douglas 2004 yılında aşırı dozda uyuşturucudan öldü. 1991 yılında bir helikopter kazasından yara almadan kurtuldu. douglas 1996 yılında geçirdiği kalp krizi sonrasında konuşma yetisini kısmen kaybetti.

sağlık sorunları ve ölümü 
28 ocak 1996'da, 79 yaşında olan douglas, konuşma yeteneğini bozan şiddetli bir felç geçirdi. doktorlar karısına hızlı bir iyileşme olmadığı sürece konuşma yeteneğinin kaybının muhtemelen kalıcı olduğunu söylediler. birkaç ay süren günlük konuşma-dil terapisi eğitiminden sonra, sınırlı olmasına rağmen konuşma yeteneği geri geldi. i̇ki ay sonra mart ayında onursal bir akademi ödülü almayı başardı ve izleyicilere teşekkür etti. bu deneyim hakkında 2002 yılında yazdığı my stroke of luck adlı kitabında, başkaları için kendi ailelerinde bir felç mağduru ile nasıl başa çıkılacağı konusunda bir "kullanım kılavuzu" olacağını umduğunu yazdı.

douglas, 5 şubat 2020 tarihinde beverly hills, kaliforniya'da bulunan evinde 103 yaşındayken öldü. ölüm nedeni gizli tutuldu. douglas'ın cenazesi, ölümünden iki gün sonra 7 şubat 2020'de westwood village memorial park mezarlığı'nda defnedildi. oğlu eric ile aynı mezara gömüldü. 29 nisan 2021'de eşi anne buydens 102 yaşında öldü ve oğlunun yanına gömüldü.

filmleri 

 the strange love of martha ivers (1946)
 out of the past (1947)
 mourning becomes electra (1947)
 i walk alone (1948)
 the walls of jericho (1948)
 my dear secretary (1949)
 a letter to three wives (1949)
 champion (1949)
 young man with a horn (1950)
 the glass menagerie (1950)
 along the great divide (1951)
 ace in the hole (1951)
 detective story (1951)
 the big trees (1952)
 the big sky (1952)
 the bad and the beautiful (1952)
 the story of three loves (1953)
 the juggler (1953)
 act of love (1953)
 20,000 leagues under the sea (1954)
 the racers (1955)
 ulysses (1955)
 man without a star (1955)
 the indian fighter (1955)
 lust for life (1956)

 top secret affair (1957)
 gunfight at the o.k. corral (1957)
 paths of glory (1957)
 the vikings (1958)
 last train from gun hill (1959)
 the devil's disciple (1959)
 strangers when we meet (1960)
 spartaküs (1960)
 town without pity (1961)
 the last sunset (1961)
 lonely are the brave (1962)
 two weeks in another town (1962)
 the hook (1963)
 the list of adrian messenger (1963)
 for love or money (1963)
 seven days in may (1964)
 in harm's way (1965)
 the heroes of telemark (1965)
 cast a giant shadow (1966)
 is paris burning? (1966)
 the way west (1967)
 the war wagon (1967)
 once upon a wheel (1968) (belgesel)
 a lovely way to die (1968)
 the brotherhood (1968)

 the arrangement (1969)
 there was a crooked man... (1970)
 to catch a spy (1971)
 the light at the edge of the world (1971)
 a gunfight (1971)
 a man to respect (1972)
 scalawag (1973)
 posse (1975)
 jacqueline susann's once is not enough (1975)
 holocaust 2000 (1977)
 the fury (1978)
 the villain (1979)
 saturn 3 (1980)
 home movies (1980)
 the final countdown (1980)
 the man from snowy river (1982)
 eddie macon's run (1983)
 tough guys (1986)
 oscar (1991)
 veraz (1991)
 a century of cinema (1994) (belgesel)
 greedy (1994)
 diamonds (1999)
 it runs in the family (2003)
 illusion (2004)

yazmış olduğu eserler 

 the ragman's son: an autobiography by kirk douglas, pan books, 1989 isbn 978-0-330-31039-0
 climbing the mountain: my search for meaning, simon & schuster ltd, 1997 isbn 978-0-684-84415-2
 let's face it: 90 years of living, loving, and learning, john wiley & sons, 2007 isbn 978-0-470-08469-4
 my stroke of luck, piatkus books, 2009 isbn 978-0-7499-4036-2

kaynakça

dış bağlantılar 
 

1916 doğumlular
amsterdam, new york doğumlular
new york (eyalet) doğumlu erkek oyuncular
new york (eyalet) doğumlu film yönetmenleri
new york (eyalet) doğumlu yazarlar
kirk
20. yüzyılda amerikalı erkek oyuncular
21. yüzyılda amerikalı erkek oyuncular
100 yaş üstü amerikalılar
amerikalı erkek sinema oyuncuları
amerikalı film yapımcıları
amerikalı baritonlar
amerikalı erkek radyo oyuncuları
amerikalı erkek dizi oyuncuları
ii. dünya savaşı'nda amerika birleşik devletleri deniz kuvvetleri personeli
belarus yahudisi asıllı amerikalılar
rusya yahudisi asıllı amerikalılar
american academy of dramatic arts'ta öğrenim görenler
st. lawrence üniversitesinde öğrenim görenler
akademi onur ödülü sahipleri
ekran oyuncuları derneği yaşam başarı ödülü sahipleri
başkanlık özgürlük madalyası sahipleri
cecil b. demille onur ödülü sahipleri
en i̇yi erkek drama filmi oyuncusu altın küre ödülü sahipleri
légion d'honneur sahipleri
ulusal sanat madalyası sahipleri
2020 yılında ölenler
kaliforniya'da ölenler
altın küre ödülü sahipleri
new york film eleştirmenleri birliği ödülü sahipleri
new york film eleştirmenleri birliği en i̇yi erkek oyuncu ödülü sahipleri
bafta los angeles britanya ödülleri sahipleri