Louis Kahn

louis isadore kahn, (d. 5 mart 1901 - ö. 17 mart 1974), amerikalı dünyaca tanınmış mimar.

pensilvanya, philadelphia'da çalıştı. daha sonra pensilvanya üniversitesi ve yale üniversitesi'nde mimarlık profesörü olarak hizmet verdi.

hayatı 

kahn estonya'nın saaremaa adasında doğdu. 1905'te yahudi ailesi rus-japon savaşı'nda babasının askerliğe çağrılacağı korkusuyla amerika birleşik devletleri'ne göç etti. philadelphia'da büyüdü ve 15 mayıs 1914'te amerikan vatandaşı oldu.

pensilvanya üniversitesi'nde ("penn") çizime önem veren sıkı bir beaux-arts geleneği ile eğitim gördü. 1924'te master derecesini tamamladıktan sonra, kahn bir avrupa turuna çıktı ve :en:klasizim ya da modernizm'in kaleleri yerine orta çağ duvarları ile örülü bir şehir olan carcassonne'de yerleşti. papyon kravatlı ve spor giyimli kahn 1925–1926 yılları arasında 150. yıl fuarı'nda şef tasarımcı olarak görev yaptı. 1947 yılından itibaren çok önemli etkiler bırakacağı yale'de on yıl boyunca eğitim verdi, daha sonra pensilvanya üniversitesi'ne geçti. moshe safdie ve robert venturi ünlü öğrencileridir.

new york şehrinde pensilvanya i̇stasyonu'nda bir tuvalette kalp krizinden öldü. pasaportunda ev adresini karaladığından dolayı üç gün boyunca teşhis edilemedi. hindistan'a yaptığı bir iş gezisinden yeni dönmüştü.

louis kahn'ın eserleri uluslararası mimari tarzına titiz ve oldukça kişisel bir zevk ve şiirsel bir ışık aşılamıştır. az sayıdaki eseri, her biri ile olan derin kişisel ilişkisini yansıtır. isamu noguchi, o'nu "mimarlar arasında bir filozof" olarak adlandırır.

kahn'ın üç farklı kadın ile üç farklı ailesi vardı: karısı esther; bir çalışma arkadaşı anne tyng ve harriet pattison. new york times'ta paul goldberger tarafından yazılan ölüm ilanında geride kalanlar olarak sadece esther ve kızından bahsedildi. 2003'te kahn'ın pattison'dan olan oğlu nathaniel kahn, babası hakkında oscar'a aday gösterilen benim mimarım: bir oğulun yolculuğu (my architect: a son's journey) adında ve mimar hakkında aile, arkadaşlar ve iş arkadaşları gibi onu tanıyanlar ile konuşarak kısa bilgiler veren biyografik bir belgesel yayınladı. b.v.doshi, frank gehry, philip johnson, i. m. pei ve robert a. m. stern gibi çağdaş ünlü mimarlar ile görüşmelere de yer verilen belgeselde ayrıca kahn'ın olağan dışı aile hayatı ile ilgili içerden bir bakış açısı ile bilgiler de verilmektedir. ölümündeki olağandışılık filmde bir çıkış noktası ve kahn'ın hayatının bir metaforu olarak kullanılmıştır.

önemli eserleri 
 yale üniversitesi sanat galerisi, new haven, connecticut (1951–1953), louis kahn'ın ilk önemli işi ve ilk başyapıtı, mekanik sistemlere erişim sağlayan zemin kat sistemi gibi teknik yeniliklerle doludur ve yale'in neo-gothic yapısına 'brutal' bir şok gibidir
 richards tıbbi araştırma laboratuvarları, pensilvanya üniversitesi, philadelphia, pensilvanya, (1957–1965), eserle ilgili olarak kahn şunları söylemiştir: “tasarlayabileceğiniz hiçbir alan bu gereksinimleri karşılayamaz. sahip olmaları gereken bir düşünce köşesi ya da kısaca alan dilimleri yerine bir stüdyo olduğunu düşündüm”
 jonas salk enstitüsü, la jolla, california, (1959–1965), bina çalışma ve düşünce yerleri olarak bölünmüş alanlardan oluşur, alanlar ışık ve okyanusla doludur 
 phillips exeter akademisi kütüphanesi, exeter, new hampshire, (1965–1972), amerikan mimarlar enstitüsü tarafından yirmi beş yıl ödülü ile ödüllendirilmiştir
 jatiyo sangshad bhaban (milli meclis binası) dakka, bangladeş (1962–1974), onun başyapıtı ve uluslararası modernizm'in büyük anıtlarından biridir 
 kimbell sanat müzesi, fort worth, texas, (1967–1972)
 yale i̇ngiliz sanatı merkezi, new haven, connecticut, (1969–1974)
 hindistan i̇şletme enstitüsü, ahmedabad hindistan

eserlerinin kronolojisi 
tüm tarihler eserlerin başlangıç yılıdır
 1951 - üniversite sanat merkezi
 1954 - trenton bath house
 1957 - richards tıbbi merkezi
 1959 - salk enstitüsü
 1959 - esherick evi
 1959 - üniteryen kilisesi, rochester
 1960 - erdman hall öğrenci yurdu
 1960 - norman fisher evi
 1963 - kamu yönetimi enstitüsü
 1962 - milli parlamento binası, dakka, bangladeş
 1967 - exeter kütüphanesi
 1967 - kimbell sanat müzesi
 1969 - yale i̇ngiliz sanatı merkezi

dış bağlantılar 
 büyük binalar on-line, bağlantılar
 factsheet
 kahn'ın yüzüncü yılı şerefine, fotoğraflar
 kimbell sanat müzesi çizimleri, beaux-arts eğitiminin modernizm'e uyarlanması
 my architect, biyografik film (imdb, 2003)
 louis kahn arşivi, pensilvanya üniversitesi
 boşluk yerdir, değişik kahn binalarında çekilen kişisel fotoğraf koleksiyonu]
 yale üniversitesi sanat galerisi - louis i. kahn binası, yale üniversitesi sanat galerisi'nden bilgiler, kahn'ın yuag binası için özgün niyetlerine ışık tutan yenileme çalışmaları.]

1901 doğumlular
1974 yılında ölenler
 
20. yüzyıl amerikalı mimarları

amerika birleşik devletleri vatandaşlığına kabul edilenler
estonya yahudisi asıllı amerikalılar

kalp krizinden ölenler