24 Şubat



olaylar 

 303 - galerius'un fermanıyla, roma i̇mparatorluğu'nun kendi yönettiği kısmında hristiyanlara zulüm başladı.
 1525 - pavia muharebesi'nde i̇spanyol i̇mparatorluk ordusu, fransız kuvvetlerini mağlup etti.
 1739 - karnal muharebesi'nde nadir şah afşar komutasındaki afşar ordusu babür ordusunu kendisinden 6 kat fazla olmasına rağmen 3 saatte yendi.
 1848 - fransa kralı, louis-philippe tahttan çekildi.
 1863 - arizona, birleşik devletler toprağı oldu.
 1895 - küba'nın santiago de cuba kentinde, i̇spanyol-amerikan savaşı'na kadar sürecek olan küba bağımsızlık savaşı başladı.
 1908 - dr. galip üstün, "topkapı fukaraperver cemiyeti"ni kurdu.
 1912 - i̇talya'nın zaferiyle sonuçlanan, beyrut muharebesi‎ yapıldı.
 1918 - estonya, rusya'dan bağımsızlığını ilan etti.
 1918 - trabzon; rusya ve ermeni işgalinden kurtuldu.
 1920 - almanya'da alman i̇şçi partisi'nin adı "nasyonal sosyalist alman i̇şçi partisi" olarak değiştirildi. aynı gün parti programı açıklandı.
 1931 - almanya'da işsiz sayısı, 4,9 milyona ulaştı.
 1942 - almanya'nın ankara büyükelçisi franz von papen'e, ankara'da suikast girişiminde bulunuldu. büyükelçi ve eşi olaydan yara almadan kurtuldu; suikastçının yugoslav göçmeni ömer tokat olduğu belirlendi.
 1942 - 769 romanya yahudisini taşıyan "struma" vapuru, karadeniz'de batırıldı; yalnızca bir yolcu kurtulabildi.
 1945 - mısır başbakanı ahmet mahir paşa, parlamentoda öldürüldü.
 1946 - juan perón, arjantin devlet başkanı oldu.
 1950 - büyük britanya'da seçimleri i̇şçi partisi kazandı, fakat çoğunluğu sağlayamadı.
 1954 - tuna nehri'nden karadeniz'e, oradan da i̇stanbul boğazı'na inen buz parçaları, tabakalar halinde tüm boğaz'ı ve limanı kapladı; deniz trafiği durdu.
 1955 - türkiye ile irak arasında karşılıklı iş birliği antlaşması (cento), bağdat'ta imzalandı. daha sonra birleşik krallık, i̇ran ve pakistan üye olarak, amerika birleşik devletleri de gözlemci sıfatıyla katıldı.
 1960 - şair necip fazıl kısakürek; 5 yıl, 2 ay, 15 gün hapis cezası aldı.
 1976 - küba anayasası ilan edildi.
 1977 - amerika birleşik devletleri, arjantin, uruguay ve etiyopya'ya yardımı kesti. başkan jimmy carter, adı geçen ülkelerde insan hakları ihlalleri olduğu gerekçesiyle bu kararı aldıklarını açıkladı.
 1977 - türk fizikçi prof. dr. feza gürsey, oppenheimer ödülü'ne değer bulundu. gürsey, ödülünü amerikalı fizikçi sheldon glashow ile paylaştı.
 1981 - buckingham sarayı, prens charles ile lady diana'nın nişanlandıklarını duyurdu.
 1981 - atina'da richter ölçeğine göre 6,7 şiddetinde bir deprem meydana geldi. 16 kişi öldü.
 1987 - sovyetler birliği'nde gorbaçov ilk kez "glasnost"tan (açıklık politikası) söz etti.
 1989 - ayetullah humeyni, şeytan ayetleri kitabının yazarı salman rüşdi'nin ölüsünü getirene 3 milyon dolar ödül vereceğini açıkladı.
 1992 - nirvana solisti kurt cobain, courtney love ile evlendi.
 1993 - danıştay, nâzım hikmet'in vatandaşlığa alınması için kardeşi samiye yaltırım'ın açtığı davayı reddeden, i̇dare mahkemesi kararını onayladı.
 1999 - çin havayolları'na ait tupolev tu-154 tipi bir yolcu uçağı, wenzhou havaalanına inişe geçtiği sırada düştü: 61 kişi öldü.
 2002 - salt lake city'de (utah, abd) düzenlenen kış olimpiyat oyunları sona erdi.
 2006 - türkiye, idam cezasının barış zamanı dışında, savaş ve savaş tehlikesi anında da kaldırılmasını öngören avrupa i̇nsan hakları sözleşmesi'nin 13. protokolünü onayladı.
 2008 - fidel castro, elli yıllık yönetiminin ardından emekliye ayrıldı. yerine raul castro, küba devlet başkanı oldu.
 2022 - rusya lideri vladimir putin'in emriyle rus ordusu, ukrayna'ya tam kapsamlı işgal başlattı.

doğumlar 
 1103 - toba, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 74. imparatoru (ö. 1156)
 1304 - i̇bn battuta, faslı gezgin ve yazar (ö. 1369)
 1500 - v. karl, kutsal roma i̇mparatoru (ö. 1558)
 1536 - viii. clemens, i̇talyan papa (ö. 1605)
 1734 - i. maria, 1777-1816 yılları arasında portekiz'in 1815-1816 yılları arasında brezilya'nın kraliçeliğini yapmış hükümdar (ö. 1816)
 1567 - jindřich matyáš thurn, çek asilzade (ö. 1640)
 1619 - charles le brun, fransız ressam (ö. 1690)
 1709 - jacques de vaucanson, fransız mucit, sanatçı ve katolik rahip (ö. 1782)
 1743 - joseph banks, i̇ngiliz doğabilimci ve botanikçi (ö. 1820)
 1744 - fyodor uşakov, rus amiral (ö. 1817)
 1786 - wilhelm grimm, alman masal yazarı (ö. 1859)
 1814 - emil dessewffy, macar muhafazakâr politikacı (ö. 1866)
 1824 - henri alfred jacquemart, fransız heykeltıraş (ö. 1896)
 1826 - theo van lynden van sandenburg, hollandalı politikacı (ö. 1885)
 1829 - friedrich spielhagen, alman romancı, edebiyat kuramcısı ve çevirmen (ö. 1911)
 1831 - leo von caprivi, almanya şansölyesi olan asker ve devlet adamı (ö. 1899)
 1835 - šimun milinović, hırvat din adamı (ö. 1910)
 1836 - winslow homer, amerikalı ressam ve grafiker (ö. 1910)
 1842 - arrigo boito, i̇talyan şair, roman yazarı, gazeteci, opera bestecisi ve libretto yazarı (ö. 1918)
 1843 - teófilo braga, portekiz cumhurbaşkanı, yazar ve oyun yazarı (ö. 1924)
 1846 - luigi denza, i̇talyan besteci (ö. 1922)
 1848 - henry houssaye, fransız tarihçi, akademisyen, sanat ve edebiyat eleştirmeni (ö. 1911)
 1864 - hüseyinzade ali turan, türk doktor, profesör ve yazar (ö. 1940)
 1864 - karl fritsch, avusturyalı botanikçi (ö. 1934)
 1868 - george r. lawrence, amerikalı fotoğrafçı (ö. 1938)
 1871 - hana vojtová, çek aktris
 1874 - george botsford, amerikalı ragtime bestecisi (ö. 1949)
 1879 - thomas mcintosh, i̇ngiliz futbolcu (ö. 1935)
 1881 - abdullah şaik, azeri yazarı, şair ve öğretmen (ö. 1959)
 1882 - ekrem libohova, arnavut başbakanı (ö. 1948)
 1885 - fuat umay, türk siyasetçi (ö. 1963)
 1885 - chester nimitz, amerikalı amiral (ö. 1966)
 1886 - abbaskulu bey şadlinski, sovyet devrimci (ö. 1930)
 1889 - curt bräuer, alman diplomat (ö. 1969)
 1890 - marjorie main, amerikalı karakter oyuncusu ve şarkıcısıydı (ö. 1975)
 1895 - osman fuad efendi, osmanlı hanedanı'ndan şehzade (ö. 1973)
 1898 - kurt tank, alman havacılık mühendisi (ö. 1983)
 1903 - vladimir bartol, sloven yazar (ö. 1967)
 1921 - abe vigoda, amerikalı film ve dizi oyuncusu (ö. 2016)
 1922 - richard hamilton, i̇ngiliz ressam ve kolaj sanatçısı (ö. 2011)
 1922 - steven hill, amerikalı bir oyuncu (ö. 2016)
 1927 - emmanuelle riva, fransız oyuncu (ö. 2017)
 1931 - dominic chianese, amerikalı oyuncu, şarkıcı, hayırsever, müzisyen ve aktivist
 1932 - michel legrand, üç oscar ödüllü fransız film müzikleri bestecisi, aranjör, caz piyanisti, orkestra şefi (ö. 2019)
 1932 - john vernon, kanadalı aktör (ö. 2005)
 1934 - bettino craxi, i̇talyan politikacı ve sosyalist lider (ö. 2000)
 1934 - renata scotto, bir i̇talyan soprano ve opera yönetmenidir
 1935 - hasna begum, bangladeşli filozof ve kadın hakları savunucusu (ö. 2020)
 1936 - ferit edgü, türk öykücü, şair, romancı ve deneme yazarı
 1938 - james farentino, amerikalı eski oyuncu (ö. 2012)
 1938 - phil knight, amerikalı bir girişimci ve iş adamıdır
 1940 - jimmy ellis, amerikalı ağır siklet boksör (ö. 2014)
 1940 - denis law, i̇skoç eski futbolcudur
 1940 - yüksel pazarkaya, türk yazar
 1942 - joe lieberman, amerikalı bir siyasetçi, lobici ve avukat
 1942 - gayatri chakravorty spivak, hint yazınsal eleştirmen ve kuramcı
 1943 - cihat tamer, türk sinema, tiyatro ve dizi film oyuncusu
 1944 - ivica račan, bir hırvat politikacı (ö. 2007)
 1945 - barry bostwick, amerikalı komedyen, oyuncu ve seslendirme sanatçısı
 1947 - rupert holmes, i̇ngiliz-amerikalı bir besteci, şarkıcı-söz yazarı, oyun yazarı ve yazardır
 1947 - edward james olmos, emmy ödülü kazanmış amerikalı oyuncudur
 1948 - jayalalithaa, hint-tamil kadın politikacı ve oyuncudur (ö. 2016)
 1948 - dennis waterman, i̇ngiliz aktör ve şarkıcı (ö. 2022)
 1951 - garo mafyan, ermeni asıllı türk besteci ve aranjör
 1951 - debra jo rupp, amerikalı film ve dizi oyuncusudur
 1951 - laimdota straujuma, letonyalı bir politikacı, ekonomist
 1952 - gaffar okkan, türk polis (ö. 2001)
 1953 - selman ada, türk besteci, orkestra şefi ve piyanist
 1954 - plastic bertrand, belçikalı şarkıcı
 1954 - sid meier, kanadalı bilgisayar programcısı
 1955 - alain prost, fransız yarış pilotu
 1955 - steve jobs, amerikalı bilgisayar öncülerinden (ö. 2011)
 1956 - judith butler, amerikalı postyapısalcı filozof
 1958 - mark moses, amerikalı oyuncu
 1959 - beth broderick, amerikalı oyuncu
 1961 - mustafa armağan, türk araştırmacı yazar ve gazeteci
 1966 - billy zane, amerikalı oyuncu ve yönetmen
 1967 - brian schmidt, avustralyalı astronomi ve astrofizikçi
 1969 - dirk borchardt, alman oyuncu
 1971 - pedro de la rosa, i̇spanyol formula 1 pilotu
 1973 - chris fehn, amerikalı müzisyen, slipknot'un perküsyon ve geri vokalcisi
 1973 - tuna kiremitçi, türk yazar
 1976 - zach johnson, amerikalı golfçü
 1977 - floyd mayweather, jr., amerikalı profesyonel boks organizatörü ve eski profesyonel boksör
 1980 - shinsuke nakamura, japon profesyonel güreşçi
 1981 - felipe baloy, panamalı futbolcu
 1981 - lleyton hewitt, avustralyalı tenisçi
 1982 - emanuel villa, arjantinli futbolcu
 1983 - médine, cezayir asıllı fransız rapçi, hip hop sanatçısı
 1987 - kim kyu jong, güney koreli şarkıcı ve dj, ss501 üyesi
 1990 - emir gökçe, türk genç futbolcu 
 1991 - madison hubbell, amerikalı buz patenci
 1991 - semih kaya, türk futbolcu
 1994 - earl sweatshirt, amerikalı rapçi ve prodüktör

ölümler 
 1588 - johann weyer, hollandalı hekim, okültist ve demonolog (d. 1515)
 1704 - marc-antoine charpentier, fransız bestecisi ve şarkıcı (d. 1643)
 1777 - i. josé, portekiz ve algarve kralı (d. 1714)
 1779 - paul daniel longolius, alman ansiklopedist (d. 1704)
 1785 - carl bonapart, i̇talyan avukat ve diplomat (d. 1746)
 1799 - georg christoph lichtenberg, alman doğa bilimleri, astronomi ve matematik profesörü, yazar, eleştirmen (d. 1742)
 1810 - henry cavendish, i̇ngiliz bilim insanı (d. 1731)
 1812 - etienne-louis malus, fransız fizikçi ve matematikçi (d. 1775)
 1815 - robert fulton, amerikalı mucit (d. 1765)
 1855 - carl anton von meyer, rus botanikçi ve kaşif (d. 1795)
 1856 - nikolay i̇vanoviç lobaçevski, rus matematikçi (d. 1792)
 1862 - bernhard severin ingemann, danimarkalı roman yazarı ve şair (d. 1789)
 1876 - joseph jenkins roberts, liberyalı siyasetçi (d. 1809)
 1902 - samuel rawson gardiner, i̇ngiliz tarihçi (d. 1829)
 1907 - alfred jean baptiste lemaire, fransız ordu müzisyeni ve besteci (d. 1842)
 1910 - osman hamdi bey, türk arkeolog, ressam ve müzeci (d. 1842)
 1911 - jules joseph lefebvre, fransız portre ressamı (d. 1836)
 1920 - franklin murphy, amerikalı siyasetçi (d. 1846)
 1922 - ‎richard hamilton‎‎, i̇ngiliz ressam ve akademisyen (‎d. 2011)
 1923 - edward morley, amerikalı fizikçi ve kimya profesörü (d. 1838)
 1925 - hjalmar branting, i̇sveç başbakanlarından ve nobel barış ödülü sahibi (d. 1860)
 1947 - pierre janet, fransız psikolog ve nörolog (d. 1859)
 1954 - ferenc herczeg, macar oyun yazarı (d. 1863)
 1977 - yorgo bacanos, türk besteci ve udi (d. 1900)
 1990 - malcolm forbes, amerikalı yayımcı (d. 1919)
 1990 - mustafa münir birsel, türk siyasetçi (d. 1897)
 1992 - hıfzı veldet velidedeoğlu, türk hukukçu, akademisyen, yazar ve gazeteci (d. 1904)
 1994 - dinah shore, amerikalı oyuncu ve şarkıcı (d. 1916)
 1998 - antonio prohias, küba doğumlu karikatürist, (mad'deki "spy vs. spy" ın çizeri) (d. 1921)
 2001 - claude elwood shannon, amerikalı matematikçi ve elektrik mühendisi (d. 1916)
 2002 - martin esslin, britanyalı yapımcı ve senarist (d. 1918)
 2003 - alberto sordi, i̇talyan oyuncu (d. 1920)
 2003 - güven önüt, türk eski millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1940)
 2004 - john randolph, amerikalı tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1915)
 2005 - coşkun kırca, türk diplomat, siyasetçi ve eski dışişleri bakanlarından (d. 1927)
 2006 - don knotts, amerikalı oyuncu (d. 1924)
 2006 - dennis weaver, amerikalı oyuncu (d. 1924)
 2007 - akgün tekin, türk gazeteci ve yazar (d. 1940)
 2007 - orçun sonat, türk asker, sinema ve tiyatro oyuncusu (d. 1941)
 2014 - alexis hunter, yeni zelandalı ressam ve fotoğraf sanatçısı (d. 1948)
 2014 - harold ramis, amerikalı aktör, yönetmen ve senarist (d. 1944)
 2015 - rahat aliyev, kazak diplomat, siyasetçi ve iş insanı (d. 1962)
 2016 - adriana benetti, i̇talyan oyuncu (d. 1919)
 2016 - mehmed kırkıncı, türk din adamı ve yazar (d. 1928)
 2017 - daryl, amerikalı sihirbaz (d. 1955)
 2017 - gustaw lutkiewicz, litvan asıllı polonyalı oyuncu ve şarkıcı (d. 1924)
 2018 - shmuel auerbach, i̇srailli haredi yahudisi haham (d. 1931)
 2018 - bud luckey, amerikalı animatör, şarkıcı, müzisyen, tasarımcı, besteci, sanatçı ve seslendirme sanatçısı (d. 1934)
 2018 - sridevi, hint oyuncu (d. 1963)
 2019 - ernst-wolfgang böckenförde, alman hukukçu, yazar ve yüksek hakim (d. 1930)
 2019 - patricia garwood, i̇ngiliz tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1941)
 2019 - antoine gizenga, kongolu siyasetçi (d. 1925)
 2019 - donald keene, amerikalı-japon çevirmen, japonbilimci ve eğitimci (d. 1922)
 2020 - diana serra cary, amerikalı sessiz film oyuncusu, yazar ve tarihçi (d. 1918)
 2020 - ben cooper, amerikalı oyuncu (d. 1933)
 2020 - istván csukás, macar şair ve yazar (d. 1936)
 2020 - clive cussler, amerikalı macera romancısı (d. 1931)
 2020 - katherine johnson, amerikalı astrofizikçi, uzay bilimci ve matematikçi (d. 1918)
 2020 - jahn teigen, norveçli şarkıcı (d. 1949)
 2021 - antonio catricalà, i̇talyan kamu yöneticisi, siyasetçi, akademisyen ve hukukçu (d. 1952)
 2021 - ronald pickup, i̇ngiliz oyuncu (d. 1940)
 2022 - dmitri debelka, belaruslu güreşçi (d. 1976)
 2022 - ayten erman, türk sinema ve tiyatro oyuncusu (d. 1935)
 2022 - walter kaegi, bizans tarihçisi (d. 1937)
 2022 - sally kellerman, amerikalı aktris ve komedyen (d. 1937)
 2022 - henry lincoln, i̇ngiliz yazar, televizyon sunucusu, senarist ve eski yardımcı oyuncu (d. 1930)
 2022 - catherine wybourne,  i̇ngiliz katolik rahibe ve köşe yazarı (d. 1954)
 2023 - james abourezk, amerikalı hukukçu ve siyasetçi (d. 1931)
 2023 - maurizio costanzo, i̇talyan televizyon sunucusu, gazeteci, senarist, radyocu ve film yönetmeni (d. 1938)
 2023 - ed fury, amerikalı vücut geliştirmeci, oyuncu ve model (d. 1928)
 2023 - juraj jakubisko, slovak film yönetmenidir (d. 1938)

tatiller ve özel günler 
 trabzon'un rus ve ermeni işgalinden kurtuluşu (1918)
 trabzon'un yomra ilçesinin rus ve ermeni işgalinden kurtuluşu (1918)

0224
24