Mihail Frunze

mihail vasilyeviç frunze (; ; d. 2 şubat 1885 – ö. 31 ekim 1925), ekim devrimi'nde bolşevik önderi. bir romen ve rus aileye mensuptu. frunze babası herson guberniyası'nda görevli bir askeri doktordu. savaşta pyotr vrangel'ı mağlup etmesiyle bilinir.

hayatı 
öğretimini almatı'da tamamlayan frunze, 1904'te saint petersburg politeknik üniversitesi'ne girdi. frunze, rusya sosyal demokrat i̇şçi partisi'nde (rsdlp) aktif hale geldi. rsdi̇p'nin vladimir lenin ve julius martov'dan oluşan iki ana lideri vardı. 18 yaşındaki frunze, martov'un azınlığı menşeviklerin aksine, lenin'in çoğunluğunun, yani bolşeviklerin yanında yer aldı. 1905 devrimi'nde tutuklandı. i̇şkencelerden sonra cezası sürgüne yollamak olarak belirlendi.

çarlık döneminde on sene kadar sürgünde yaşadıktan sonra kaçmayı başardı ve minsk'teki bolşevik yeraltı örgütünün başına geçti. lenin tarafından sırasıyla aleksandr kolçak,basmacı i̇syanı, nestor mahno ve pyotr vrangel gibi kişilerin çıkarttığı ayaklanmaları bastırmakla görevlendirildi.

13 aralık 1921 tarihinde sovyet rus delegasyonunun başı olarak ankara'ya geldi ve mustafa kemal paşa ile görüştü. bu ziyaret esnasında, türkiye ile sovyetler birliği arasında bir iş birliği antlaşması imzalandı. i̇stanbul'da taksim meydanı'nda bulunan özgürlük anıtı'nda kliment voroşilov ile birlikte heykeli vardır.

sovyetler birliği döneminde de, kırgızistan'ın başkenti bişkek'e onun şerefine "frunze" adı verilmişti.

türkiye'ye yaptığı geziyle ilgili anılarını kalem almıştır. anıları ahmet ekeş'in rusçadan çevirisiyle 1978 yılında yayınlanmıştır.

frunze'nin grigori zinovyev'e verdiği destek onu zinoviev'in başlıca muhaliflerinden biri olan josef stalin ile arasını açtı.

frunze, komünist liderler arasında politik düşünceleri ve uygulamaları kısmında çok yaratıcı ve alışılmışın dışında bir görüşe sahip olmasıyla sıyrılmıştı. komünist partinin yasadışı olduğu dönemdeki dayanıklılığı ve karmaşık askeri hedefler peşinde koşması sayesinde yoldaşlarının saygısını ve hayranlığını kazandı. komünist parti gündemindeki çalışmalar konusundaki hem teorik hem de pratik konulardaki gücü ve partiden ayrı kişisel hırsından yoksun olması nedeniyle lenin 'in potansiyel halefi olarak görülüyordu. özellikle bir diğer halef olan yakov sverdlov'un da ani ölümünden sonra bu konumda güçlü bir adaydı.

ölümü 
frunze'nin kronik bir ülser rahatsızlığı vardı. 1925'te özellikle şiddetli bir sancıdan sonra frunze hastaneye kaldırıldı. stalin ve anastas mikoyan, onu operasyonundan hemen önce ​​ziyarete geldiler. frunze ameliyat sırasında hayatını kaybetti. frunze, ölümünden kısa bir süre önce karısına: "şu anda kendimi tamamen sağlıklı hissediyorum ve ameliyatı düşünmek saçma görünüyor. yine de, her iki parti temsilcisi de bunu istiyor'' yazdı.

2010'da i̇zvestiya'da yayımlanan bir makalede frunze'ye normalinden yedi kat fazla kloroform verildiği ispatlandı. frunze, kremlin duvarı mezarlığı'na gömüldü .

kaynakça 

 

1885 doğumlular
1925 yılında ölenler
eski bolşevikler
askerî teorisyenler
bolşevikler
kremlin duvarı mezarlığı
sovyetler birliği savunma bakanları
rus i̇ç savaşı'nda kişiler
rus devrimciler
sovyet askerler
sovyet siyasetçiler
rumen siyasetçiler
bişkek doğumlular