18 Haziran



olaylar 
 1815 - napolyon bonapart, waterloo savaşı'nda i̇ngiliz ve prusya ordularına yenildi. yenilgi, fransa ile avrupa devletleri arasında 23 yıl süren savaşa son verdi. napolyon, 22 haziran'da ikinci kez tahttan çekildi.
 1847 - macar besteci ve piyanist franz liszt, padişah abdülmecit'e sarayda konser verdi.
 1873 - kadın hakları savunucusu susan b. anthony, 1872 abd başkanlık seçimlerinde oy kullanmaya teşebbüs ettiği için 100 dolar para cezasına çarptırıldı.
 1881 - üç i̇mparator birliği, bu kez yazılı olarak yenilendi.
 1919 - mustafa kemal atatürk, anadolu ve rumeli millî teşkilatı'nın birleştirilmesi hakkında genelge yayınladı.
 1922 - ziya gökalp, diyarbakır'da "küçük mecmua"yı çıkarmaya başladı.
 1927 - hukuk usulü muhakemelerine i̇lişkin kanun kabul edildi.
 1928 - havacı amelia earhart, bir uçak ile atlantik okyanusu'nu geçen ilk kadın oldu.
 1939 - bursa ve mersin elektrik tesisleri devletleştirildi.
 1940 - ii. dünya savaşı: sovyetler birliği baltık ülkelerini işgal etmeye başladı.
 1941 - türk-alman saldırmazlık antlaşması imzalandı.
 1948 - bm i̇nsan hakları komisyonu'nca, uluslararası i̇nsan hakları bildirgesi hazırlandı. 10 aralık 1948'de paris'te yapılan genel kurul toplantısında oylanarak kabul edildi.
 1952 - warwickshire, i̇ngiltere'de bir test sürüşü sırasında kaza yapan sürücü cameron earl hayatını kaybetti;bu formula 1'de ilk ölümlü kaza olarak tarihe geçti 
 1953 - mısır'da 74 yıllık i̇ngiliz egemenliğinin sona ermesiyle, cumhuriyet ilan edildi.
 1979 - sovyetler birliği başkanı leonid brejnev ve amerika birleşik devletleri başkanı jimmy carter, viyana'da, stratejik silahların sınırlandırılması konulu salt ii anlaşmasını imzaladılar.
 1982 - 12 eylül darbesi'nin 18. idamı: 20 haziran 1976'da 16 yaşındaki tuncay abbas adlı çocuğu tecavüz edip öldüren ednan kavaklı idam edildi.
 1988 - başbakan turgut özal, ankara atatürk spor salonu'nda yapılan anap büyük kongresi'nde, kartal demirağ'ın silahlı saldırısında elinden yaralandı.
 1992 - hırvat savunma konseyi birlikleri (hvo), mostar'ı işgal etmeye başladı.
 1992 - sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlanacak dar gelirlilere verilecek "yeşil kart" uygulaması tbmm'de kabul edildi.
 1993 - azerbaycan cumhurbaşkanı ebulfez elçibey, bakü'yü terk etti. haydar aliyev azerbaycan cumhurbaşkanı oldu.
 1995 - çeçen lider şamil basayev, budyonnovsk kenti hastanesine baskın yaptı; 1000'den fazla rus'u rehin aldı. böylece rusya, savaşı durdurma ve görüşmeleri başlatma taleplerini kabul etti.
 1997 - başbakan necmettin erbakan, refahyol olarak da bilinen rp-dyp koalisyon hükûmeti'nin istifasını, cumhurbaşkanı süleyman demirel'e sundu.
 2022 - hindistan ve bangladeş'te şiddetli muson fırtınalarının neden olduğu yıldırım çarpması ve toprak kayması sonucu 207 kişi öldü.
 2023 - oceangate şirketine ait bir denizaltısı, titanic'in enkazını gezerken atlas okyanusu'nda kayboldu. 22 haziran tarihinde abd sahil güvenliği denizaltının enkazına ulaştı: 5 kişi öldü.

doğumlar 
 1332 - v. i̇oannis, bizans i̇mparatoru (ö. 1391)
 1511 - bartolomeo ammannati, bir i̇talyan mimar ve heykeltıraştı (ö. 1592)
 1517 - ōgimachi, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 106. i̇mparatoru (ö. 1593)
 1757 - gervasio antonio de posadas, arjantinli bir politikacıydı (ö. 1833)
 1799 - william lassell, bir i̇ngiliz tüccar ve gök bilimci (ö. 1880)
 1812 - ivan goncharov, rus gazeteci ve yazar (ö. 1891)
 1833 - manuel del refugio gonzález flores, meksikalı askerî general ve liberal politikacı (ö. 1893)
 1840 - frances ann stewart, avustralya asıllı yeni zelandalı aktivist (ö. 1916)
 1845 - charles louis alphonse laveran, fransız doktor (ö. 1922)
 1868 - miklós horthy, macar asker ve siyasetçi (ö. 1957)
 1882 - georgi dimitrov, bulgar siyasetçi (ö. 1949)
 1884 - édouard daladier, fransız siyasetçi (ö. 1970)
 1886 - george mallory, i̇ngiliz dağcı (ö. 1924)
 1901 - anastasiya nikolayevna romanova, rus i̇mparatorluğu çar ii. nikolay'ın ve eşi aleksandra fyodorovna'nın en küçük kızıdır (ö. 1918)
 1907 - frithjof schuon, tradisyonalizm akımının kurucusu metafizikçi, ressam, şair, yazar ve tasavvuf önderi (ö. 1998)
 1913 - robert mondavi, amerikan şarap yapımcısı (ö. 2008)
 1918 - jerome karle, amerikalı kimyager (ö. 2013)
 1918 - franco modigliani, i̇talyan asıllı amerikalı iktisatçı ve nobel ekonomi ödülü sahibi (ö. 2003)
 1920 - lode van den bergh, belçikalı yazar ve eğitimci (ö. 2020)
 1924 - george mikan, amerikalı profesyonel basketbol oyuncusudur (ö. 2005)
 1926 - philip b. crosby, amerikalı kalite uzmanı (ö. 2001)
 1927 - paul eddington, i̇ngiliz oyuncu (ö. 1995)
 1929 - jürgen habermas, alman felsefeci, sosyolog ve siyaset bilimci
 1931 - fernando henrique cardoso, brezilyalı sosyolog ve siyasetçi
 1932 - dudley herschbach, amerikalı kimyager
 1933 - nusret pezeşkiyan, i̇ranlı nörolog, psikiyatrist ve psikoterapist (ö. 2010)
 1936 - denny hulme, yeni zelandalı eski formula 1 pilotu (ö. 1992)
 1936 - ronald venetiaan, surinamlı öğretmen ve siyasetçi
 1937 - vitali jolobov, sovyet kozmonot
 1937 - jay rockefeller, bir amerikan politikacıdır
 1937 - bruce trigger, kanadalı akademisyen, arkeolog, antropolog ve etnotarihçidir
 1940 - mirjam pressler, alman roman yazarı ve çevirmen (ö. 2019)
 1941 - tekin aral, türk karikatürist (ö. 1999)
 1941 - roger lemerre, fransız futbolcu ve teknik direktör
 1942 - roger ebert, amerikalı film eleştirmeni ve senaryo yazarı (ö. 2013)
 1942 - paul mccartney, i̇ngiliz şarkıcı ve the beatles'ın üyesi
 1942 - thabo mvuyelwa mbeki, güney afrika cumhuriyeti eski devlet başkanı
 1943 - raffaella carrà, i̇talyan şarkıcı ve oyuncu
 1944 - salvador sánchez cerén, el salvadorlu politikacı
 1944 - ömer kavur, türk film yönetmeni, yapımcı ve senarist (ö. 2005)
 1946 - fabio capello, i̇talyan eski futbolcu ve teknik direktör
 1947 - hanns zischler, alman oyuncu
 1948 - i̇lhan şeşen, türk müzisyen ve oyuncu
 1949 - peggy lukac, abd doğumlu alman oyuncu
 1949 - jarosław kaczyński, polonyalı politikacı ve başbakan
 1949 - lech kaczyński, polonyalı politikacı ve cumhurbaşkanı (ö. 2010)
 1952 - isabella rossellini, i̇talyan oyuncu
 1958 - mazlum çimen, türk besteci, keman sanatçısı, balet ve oyuncu
 1959 - aline kiner, fransız kadın gazeteci ve roman yazarı (ö. 2019)
 1964 - hüseyin köroğlu, türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
 1964 - uday hüseyin, saddam hüseyin'in oğlu (ö. 2003)
 1972 - anu tali, estonyalı orkestra şefi
 1974 - kenan i̇mirzalıoğlu, türk aktör
 1974 - vincenzo montella, i̇talyan eski millî futbolcu ve teknik direktör
 1976 - alana de la garza, amerikalı aktris
 1976 - bilgehan demir, türk spor spikeri, gazeteci ve yapımcı
 1976 - maksim galkin, rus tiyatro, sinema, dizi oyuncusu ve sunucu
 1976 - blake shelton, amerikalı country müzik müzisyeni, şarkıcı ve söz yazarı
 1977 - kaja kallas, estonyalı politikacı
 1978 - sarah adler, fransız oyuncu
 1981 - marco streller, i̇sviçreli eski futbolcu
 1982 - nadir belhadj, cezayirli futbolcu
 1982 - marco borriello, i̇talyan futbolcu
 1985 - matías abelairas, arjantinli futbolcu
 1986 - richard gasquet, fransız tenisçi
 1986 - richard madden, i̇skoç oyuncu
 1986 - meaghan rath, kanadalı film ve televizyon dizisi oyuncusu
 1987 - omar arellano, meksikalı futbolcu
 1987 - ezgi asaroğlu, türk oyuncu
 1988 - i̇slam slimani, cezayirli millî futbolcu
 1989 - pierre-emerick aubameyang, fransa doğumlu gabonlu millî futbolcu
 1991 - willa holland, amerikalı oyuncu ve model
 1994 
shion niwa, japon futbolcu
miran kibe, japon futbolcu
takuya iwanami, japon futbolcu
andrew rowsey, amerikalı basketbolcu
 1997 - amine harit, fransa doğumlu faslı millî futbolcu

ölümler 
 741 - iii. leon, bizans i̇mparatoru (d. 685)
 1164 - schönau'lu elisabet, alman benediktin rahibe ve vizyoner (d. 1129)
 1234 - chūkyō, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 85. imparatoru (d. 1218)
 1464 - rogier van der weyden, flaman ressam (d. 1399)
 1864 - giovanni battista bugatti, papalık devletleri'nin infazcısı ve celladı (d. 1779)
 1902 - samuel butler, i̇ngiliz yazar (d. 1835)
 1917 - titu maiorescu, rumen akademisyen, avukat, edebiyat eleştirmeni, estetik akımcısı, felsefeci, çocuk eğitmeni, politikacı ve yazar (d. 1840)
 1922 - jacobus kapteyn, hollandalı astronom (d. 1851)
 1928 - roald amundsen, norveçli kâşif (d. 1872)
 1936 - maksim gorki, sovyet-rus yazar (d. 1868)
 1937 - gaston doumergue, fransız devlet adamı (d. 1863)
 1957 - necip akar, türk eczacı ve sanayici (gripin'in üreticisi) (d. 1904)
 1959 - ethel barrymore, amerikalı sinema, tiyatro oyuncusu ve en i̇yi yardımcı kadın oyuncu akademi ödülü sahibi (d. 1879)
 1959 - nijat sirel, türk heykeltıraş (d. 1898)
 1964 - giorgio morandi, i̇talyan ressam (d. 1890)
 1968 - nikolaus von falkenhorst, nazi almanyası döneminde heer generali (d. 1885)
 1971 - paul karrer, i̇sviçreli organik kimyacı (d. 1889)
 1973 - roger delgado, i̇ngiliz aktör (d. 1918)
 1974 - georgi jukov, sovyet mareşali (d. 1896)
 1975 - hugo bergmann, i̇srailli filozof (d. 1883)
 1980 - terence fisher, i̇ngiliz film yönetmeni (d. 1904)
 1980 - kazimierz kuratowski, polonyalı matematikçi ve mantıkçı (d. 1896)
 1982 - curd jürgens, alman aktör (d. 1915)
 1982 - djuna barnes, amerikalı modernist yazar (d. 1892)
 1982 - john cheever, amerikalı yazar (d. 1912)
 1983 - muna mahmudnizad, i̇ran'da asılan i̇ranlı bahai (d. 1965)
 1997 - héctor yazalde, arjantinli eski millî futbolcu (d. 1946)
 1999 - ali tantâvi, suriyeli bilim insanı (d. 1909)
 2005 - nuri i̇yem, türk ressam (d. 1915)
 2006 - vincent sherman, amerikalı film yönetmeni (d. 1906)
 2007 - vilma espín, kübalı devrimci, feminist ve kimya mühendisi (d. 1930)
 2008 - jean delannoy, fransız senarist ve film yapımcısı (d. 1908)
 2010 - michael verdi, amerikalı profesyonel güreşçi (d. 1980)
 2010 - josé saramago, portekizli yazar ve nobel edebiyat ödülü sahibi (d. 1922)
 2010 - okan demiriş, türk besteci ve orkestra şefi (d. 1942)
 2010 - mübariz i̇brahimov, azerbaycan silahlı kuvvetleri'nin askeri, azerbaycan ulusal kahramanı (d. 1988)
 2011 - clarence clemons, amerikalı müzisyen ve oyuncu (d. 1942)
 2013 - michael hastings, amerikalı gazeteci ve yazar (d. 1980)
 2014 - stephanie kwolek, amerikalı kimyager (d. 1923)
 2016 - paul cox, hollandalı-avustralyalı senarist ve film yapımcısı (d. 1940)
 2016 - sverre kjelsberg, norveçli şarkıcı, guitarist, bassist, besteci ve söz yazarı (d. 1946)
 2017 - hans breder, alman-amerikalı sanatçı (d. 1935)
 2017 - pierluigi chicca, i̇talyan eskrimci (d. 1937)
 2018 - walter bahr, amerikalı emekli futbolcudur (d. 1927)
 2018 - leon allen white (bilinen adıyla: big van vader) amerikalı profesyonel güreşçi ve eski amerikan futbolu oyuncusu (d. 1955)
 2018 - xxxtentacion, jamaika kökenli amerikalı şarkıcı ve söz yazarı (d. 1998)
 2019 - stephen blaire, roma katolik kilisesi'ne bağlı abd'li piskopostur (d. 1941)
 2020 - tibor benedek, macar su topu oyuncusu (d. 1972)
 2020 - mihail i̇gnatyev, 2010-2020 yılları arasında çuvaş cumhuriyeti başkanı olarak görev yapan çuvaş siyasetçi (d. 1962)
 2020 - dame vera lynn, i̇ngiliz kadın şarkıcı ve aktris (d. 1917)
 2021 - lamia abbas amara, iraklı şair ve eğitimci (d. 1929)
 2021 - giampiero boniperti, eski i̇talyan futbolcudur (d. 1928)
 2021 - emma roca rodríguez, katalan kökenli i̇spanyol kayakçı ve uzun mesafe koşucusu (d. 1973)
 2021 - milkha singh, hint kısa mesafe ve engelli koşucusu (d. 1929)
 2022 - constantin eftimescu, rumen futbolcudur (d. 1952)
 2022 - uffe ellemann-jensen, danimarkalı liberal siyasetçi (d. 1941)
 2022 - mark shields, amerikalı siyasi yorumcu, gazeteci ve köşe yazarı (d. 1937)
 2022 - ilka soares, brezilyalı akris ve model (d. 1932)

tatiller ve özel günler 
 kraliçe annenin doğum günü (kamboçya)

0618
18