mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Gündüz Kılıç

gündüz kılıç (1 ocak 1918, i̇stanbul - 17 mayıs 1980, abd), türk eski millî futbolcu, teknik direktör. atatürk'ün yakın arkadaşı ve koruması kılıç ali'nin oğlu ve altemur kılıç'ın ağabeyidir.

futbolculuk kariyeri

kulüp takımları kariyeri 
1 ocak 1918'de i̇stanbul'da doğdu. galatasaray lisesi'ne girdi ve futbol kariyerine galatasaray'da forvet olarak başladı. futbola ara verip üniversite eğitimi için 1938'de almanya'ya gitti. türkiye'ye döndüğünde ankara demirspor'da oynadığı 1945-1947 arası hariç, yeniden galatasaray formasını giydi ve iki kez lig şampiyonluğu yaşadı.

millî takım istatistikleri 
11 kez türk millî futbol takımında görev aldı ve bu karşılaşmalarda 5 gol kaydetti.

teknik direktörlük kariyeri 
1952'de galatasaray futbol takımının ilk türk teknik direktörü olarak, 1934 ile 1952 yılları arasında 18 yıl şampiyon olamayan galatasaray'ı şampiyon yaptı. takıma aralarında metin oktay'ın da bulunduğu birçok yetenekli futbolcular transfer etti. teknik direktörlüğü döneminde galatasaray, 1962-63 sezonunda şampiyon kulüpler kupası'nda çeyrek finale kadar yükseldi.

"baba" lakaplı gündüz kılıç, 17 mayıs 1980'de new york'ta öldü. aşiyan mezarlığı'nda yatmaktadır.

başarıları

futbolcu olarak 
türkiye
 türkiye futbol şampiyonası şampiyonu: 1947
 akdeniz kupası ikinciliği: 1949

teknik direktör olarak 
galatasaray
 i̇stanbul profesyonel ligi: 1954-55, 1955-56
 millî lig: 1961-62, 1962-63
 türkiye kupası: 1962-63, 1964-65, 1965-66
 cumhurbaşkanlığı kupası: 1966

kaynakça

dış bağlantılar 
 galatasaray spor kulübü resmî i̇nternet sitesi - gündüz kılıç profili 
 
 
 
 weltfussball.de i̇nternet sitesi - gündüz kılıç profili 

1918 doğumlular
i̇stanbul doğumlu basketbolcular
1980 yılında ölenler
galatasaray lisesinde öğrenim görenler
türk teknik direktörler
türk erkek futbolcular
resim aranan futbolcular
ankara demirspor futbolcuları
türkiye millî futbol takımı futbolcuları
galatasaray sk teknik direktörleri
beşiktaş teknik direktörleri
altay sk teknik direktörleri
türkiye millî futbol takımı teknik direktörleri
feriköy sk teknik direktörleri
süper lig şampiyonluğu kazanan teknik direktörler
süper lig teknik direktörleri
1948 yaz olimpiyatları futbolcuları
çerkes asıllı türkler
abhaz asıllı türkler
türk olimpiyat futbolcuları
aşiyan mezarlığı'na defnedilenler
forvet futbolcular
Nebiköy, Yatağan

nebiköy, yatağan ilçesine 7 km mesafede, yatağan ile aydın çine ilçesi arasında bulunan bir mahalledir.

çok eski bir yerleşim merkezi olduğu, hatta yatağan ilçe merkezinden daha önce kurulduğu, çoğu çevre köylerin nebiköy muhtarlığının mahalleleri olduğu, ancak zamanla mahalleden şehre göç olayından etkilendiği, bu nedenle nüfusunun %70'ini kaybettiği, mahallenin geçim kaynağının tarıma (tütün, zeytin, mısır, susam) dayandığı bilinir.

köy arazisinin çoğunluğunu da ormanlar kaplamaktadır, yatağan çayı’nın asıl kaynağı mahallenin sınırları içerisinde dipsiz mevkiinde bulunmaktadır. tüm çevre köyleri ve yatağan merkez de bu suyu içme suyu olarak kullanmakta ayrıca termik santralinin soğutma suyu olarak da kullanılmaktadır. geniş bir ovaya sahip bulunmaktadır.

nebi köy okuma yazma oranı en yüksek köylerimizden biridir, göç vermesinin bir sebebide budur,okuyan yeni nesil gençlerin tarıma dayalı köy yaşam biçimini benimsememesi ve bu yüzden köye geri dönmek istememeleri göç sebebi olmuş,mahalle nüfusu bu yüzden azalmıştır. kurtuluş savaşında'ise şeyh mehmet efe önderliğinde nebi köylü zeybekler  kasrali mehmet efe, hamdi çotur, mehmet demi̇rarslan, ömer erkul,yusuf dal, ali karataş, mustafa başaran, ali kocasari, ali özen, mustafa demi̇rci̇oğlu, durmuş mutlu, eyüp efe, hasan efe, çakırcalı mehmet efe, muhammet koç ve milis kamil şarlak ve diğer birçok kızanları aydın'da başlatılan düşmanı durdurma harekâtına destek olmak amacıyla yörük ali efe'nin kızanlarına katılmış olup,buralarda savaşarak büyük başarı kazanmışlardır. ayrıca düşmanın muğla'ya ilerlemesini durdurarak, aydın'ın kurtuluşunda muğlalı kuvvayıcılar olarak büyük yararlılıklar göstermişler,yörük ali efe'nin yanında yer alıp,savaşmışlardır. 
böyle mücadele vermiş bir mahallede eskiden her şey vardı. ama şimdi mahallede bir bakkal bile yok lütfen durumu olanlar bu köye birazcık yardımda bulunsunlar.:) hiç olmazsa bir bakkalı olsun mahallesimüzün.

yatağan'ın mahalleleri
Robert Venturi

robert venturi (d. 1925 philadelphia, abd-), amerikalı mimar ve mimarlık teorisyeni.

princeton üniversitesi'nden 1947'de lisans ve 1950'de princeton'dan güzel sanatlar alanında yüksek lisans derecesi almıştır. eero saarinen ve louis i. kahn ile birlikte çalıştı. 1958 yılında kendi bürosunu kurdu. venturi, mimari tasarımlarında olduğundan daha çok teorik alanda etkili olmuştur. "karışıklık ve karşıtlık" fikrine dayanan bir mimari anlayışı geliştirmiştir. yapı ve dekorasyonun birbirinden ayrı şeyler olarak kalmalarını, dekorasyonun içinde yer aldığı kültürü taşıması gerektiğini öne sürer. modernist mimarinin aksine, eski modelleri sembolik olarak dekorasyonda kullanır. temel mimari kurallarının değiştiğine inanmaktadır. teorileri ve yapıtları postmodernizmin popülist estetiğine örnekler olarak ele alınmaktadır.

venturi sadece işlevselin tartışmalı bir eleştirmeniydi ve modern ortodoks mimarlığının yedek dizaynları ve bir counterrevolutionaryı düşünüldü. o bildirisi, karmaşıklık ve 1966 'da mimarlıkta ayrılığı yayımladı.

projelerinden seçmeler 
 sainsbury kanat, vatandaş galerisi, londra
 taşralı capitol yapı, toulouse, fransa
 esnaf birliği evi, philadelphia, pensilvanya
 vanna venturi ev, philadelphia, pennsylvania
 seattle sanat müzesi, seattle, washington

kaynakça 

1925 doğumlular
20. yüzyıl amerikalı mimarları
21. yüzyıl amerikalı mimarları
princeton üniversitesinde öğrenim görenler
american academy of arts and letters üyeleri
pritzker mimarlık ödülü sahipleri
postmodern mimari
postmodernistler
philadelphia doğumlular
Kıtmir

kıtmir, katmir, ketmir; yedi uyurlar olarak da bilinen eshab-ı kehf'in köpeğinin ismidir. bu köpeğe al-rakim, kratim isimleri de verilir. aynı zamanda hurmanın çekirdeğinin ortasındaki küçük zara da kıtmir denmektedir. cennet'e gideceğine inanılan hayvanlardan biridir.

 kur'an'da kehf suresi, 18. ayet

ayrıca bakınız 

 kerberos

kaynakça
Radius (kemik)

radius, önkoldaki kemiklerden biridir. anatomik duruş pozisyonuna göre radius önkolun lateral (başparmak tarafında) kısmındadır . dirsekte humerusla, el bileğinde ise skafoid kemik ve lunatum kemiği ile eklem yapar. önkoldaki iki kemikten hareketli olan kemiktir. pronasyon (iç rotasyon) ve supinasyon (dış rotasyon) hareketlerinde ulna sabitken radius hareket eder. radiusun proximal kısmında bulunan caput radii (humeroradial eklemle ilgilidir)'nin üstünde bir adet çukurluk bulunmaktadır.  bu çukurluğun adı fovea capitis radiidir. bu çukurluk humerusun capitulum humeri adı verilen kısmıyla eklem yapar. ayrıca kaput radiiyi çepeçevre saran ve circumferentia articularis adı verilen kısım ulna kemiğinin incisura radialis denilen çentik kısmıyla eklem yapar. caput radiinin altında kalan kısma radiusun boynu anlamına gelen collum radii adı verilir. collum radiinin hemen altında, radius iç rotasyonda iken içe; radius dış rotasyonda iken öne bakan yumru şeklindeki yapıya tuberositas radii adı verilmektedir. tuberositas radii kolun flexor kaslarından biri olan musculus biceps brachiinin sonlanma yeridir. radiusun gövde kısmında musculus pronator teres kasının sonlandığı tuberositas pronatoria adı verilen yumru şeklinde ve tuberositas radiiye benzeyen bir yapı mevcuttur. radiusun distal kısmında ise musculus brachioradialis'in tutunduğu bir çıkıntı bulunmaktadır. bu çıkıntının adı processus styloideus'tur. radius distal kısımda karpal kemiklerle eklem yapar. bu eklem yüzeyi facies articularis inferior adını alır. radius hem proximalde hem de distalde ulnayla eklem yapar. proximalde bulunan eklem articulatio radioulnaris proximalis, distaldekinin adı articulatio radioulnaris distalistir.

galeri

uzun kemikler
üst ekstremite kemikleri
Beyazıt Kulesi

beyazıt kulesi, yangınları gözetlemek ve haber vermek amacıyla i̇stanbul'un beyazıt semtinde ilk olarak 1749 yılında ahşap olarak inşa edilen 85 metre yüksekliğinde kule. yapılan ilavelerle kulenin yüksekliği 118 metreye ulaşmıştır. nöbet, işaret ve sancak katları olmak üzere üç bölümden oluşur. gözetleme yerine kadar çıkan merdivenler 180 basamaktan ibarettir.

başlangıçta ahşap olarak inşa edildi. 1756'daki cibali yangınında yandı. 1826'da yeniden yapılan kule yeniçeri ayaklanmasında tekrar yandı. kule üçüncü kez sultan ii. mahmud zamanında, 1828 yılında senekerim balyan'ın mimarlığı altında tekrar yapıldı. yangın, beyazıt kulesinden gündüz sarkıtılan sepetlerle, gece ise fener yakılarak haber verilirdi. kulenin beyazıt meydanına bakan bölümünde sultan ii. mahmud tuğralı kitabe bulunmaktadır. yesarizade mustafa i̇zzet efendi tarafından yazılan kıta nazım biçiminde kaleme alınmış olan kitabenin hat yazısını da yine yesarizade mustafa i̇zzet efendi yapmıştır.

uzun süre geceleri farklı renklerde aydınlatılarak i̇stanbullulara ertesi günün hava tahminin duyurulması için kullanıldı. kulenin mavi renkte aydınlatılması ertesi gün havanın açık olacağını, yeşil yağmuru, sarı sisi ve kırmızı karı haber verir. bu uygulamaya 1995 yılında son verildi, 2010 yılında i̇stanbul büyükşehir belediyesi'nin girişimiyle tekrar başlandı. 1997 yılında başlayan restorasyon çalışmalarına kadar kullanılamayacak durumda olan kule iki yıl süren çalışmalar sonucunda eskiden olduğu gibi yangın gözetleme, meteoroloji ve yol durumunu bildirmek amacıyla kullanılmaktadır. günümüzde i̇stanbul üniversitesi'nin merkez kampüsü içinde yer alır.

galeri

kaynakça

 robert walsh – thomas allom, constantinople and the scenery of the seven churches of asia minor, london 1838, i, 38. isbn 1546939024
 mustafa cezar, osmanlı devrinde i̇stanbul yapılarında tahribat yapan yangınlar ve tabii afetler, türk san‘atı tarihi araştırma ve i̇ncelemeleri, i̇stanbul 1963, i, 327-414.
 reşat ekrem koçu, bayazıd yangın kulesi, i̇stanbul ansiklopedisi, cilt: 4, i̇stanbul 1960, s. 2264-2272.
 semavi eyice, i̇stanbul (tarihî eserler), i̇slâm ansiklopedisi, v. cilt ii. kısım, i̇stanbul: millî eğitim basımevi, 1977, s. 1214/120.

dış bağlantılar 
 

balyan ailesinin eserleri
türkiye'deki gözlem kuleleri
i̇stanbul'daki kuleler
fatih'teki yapılar
yangın kuleleri
süleymaniye, fatih
Sergio Cragnotti

sergio cragnotti, (d. 9 ocak 1940, roma) veron, crespo, stam, couto gibi yıldızları takıma kazandıran, 1999-2000 yılındaki şampiyonlukta payı olan, görevde bulunduğu süre içerisinde kulübü tabeladan düşürmeyen ve şampiyonlar ligi'ne abone olunmasını sağlayan efsanevi ss lazio başkanı.

1940 doğumlular
spor yöneticileri
ss lazio
20. yüzyıl i̇talyan iş insanları
21. yüzyıl i̇talyan iş insanları
yaşayan insanlar
Poincaré hipotezi

topolojide poincaré hipotezi, fransız matematikçi, fizikçi ve filozof henri poincaré'nin 1904 yılında ortaya attığı teoremdir.

bu teoreme göre tıkız, kenarı olmayan, deliği olmayan (basit bağlantılı) üç boyutlu bir çok katlı, yalnızca üç boyutlu bir küre olabilir.

poincaré hipotezi, her noktası çevresinde yerel olarak üç boyutlu öklit uzayına benzeyen topolojik uzaylara ilişkin bir önerme ifade etmektedir. kenarsız (bir çemberin kenarı yoktur) ancak tıkız (ucu bucağı olan) böyle bir uzay düşünelim. eğer bu uzayın içine atılmış her çember uzayın içinde kalarak bir noktaya büzülebiliyorsa (deliği yoksa), poincaré hipotezine göre bu uzay dört boyutlu öklit uzayında yatan üç boyutlu bir küre olmalıdır. deliği olmayan bir uzay iki boyutlu şu basit örnekle canlandırılabilir: bir elmanın kabuğuna gerilmiş paket lastiği, lastiği koparmadan ya da kabuğu parçalamadan kabuk üstündeki bir noktaya büzülebilir, ancak ortası delik bir simitte bu olanaklı değildir, delik var oldukça bazı lastikler simit yüzeyinde kalarak bir noktaya büzülemez.

bu hipotezin ispatıyla evrenin oluşumu, açık evrenin geleceği, evrenin içindeki mevcut uzay zaman dokusundaki görülemeyen madde olan karanlık maddenin evrenin genişlemesi üzerindeki etkileri konularında pek çok yeni teori ve varsayım geliştirilecektir.

çözümü 

matematikçileri yaklaşık bir asır boyunca uğraştıran bu problem 44 yaşındaki rus matematikçi grigori perelman tarafından çözülerek 2002-2003 yıllarında çizimler hâlinde kamuoyuna sunuldu. o zamandan bu yana çeşitli önemli matematik heyetleri tarafından, 2006 yılında da resmî olarak doğruluğu tasdik edildi. 18 mart 2010 tarihinde kendisine milenyum ödülü verildi.

topolojinin en büyük problemlerinden biri olan poincaré hipotezi, ödüllü yedi milenyum problemi'nden birisiydi ve bugüne kadar çözülen ilk problem oldu. clay matematik enstitüsü ilk doğru çözüme 1 milyon dolar vadetmişti ancak perelman ödülü kabul etmedi. perelman bu çözüm nedeniyle fields ödülü'ne de layık görüldü ancak reddetti.

kaynakça 

geometrik topoloji
çokkatlılar
topolojide teoremler
millennium prize problemleri
1904 tanıtımları
Keiichi Morisato

ah! tanrıçam anime/mangasindan bir karakterdir. animede masami kikuchi (菊池正美) tarafından seslendirilmektedir. i̇smi ara ara "k1" (1 japoncada "ichi" diye okunur) olarak kısaltılır.

dış bağlantılar 
  keiichi morisato resmî ah! my goddess sitesinde
  keiichi morisato oh my goddess! wikisinden
 keiichi morisato  noblescarlet.net hayran sitesinden

morisato, keiichi
kurgusal erkek karakterler
1988'de tanıtılan kurgusal karakterler
kurgusal tamirciler
kurgusal japonlar
Sapporo

sapporo ( sapporo-shi), japonya'nın hokkaidō prefektörlüğünün merkezi ve bölgenin en büyük şehridir.

sapporo japonya dışından her şeyden önce 1972 kış olimpiyatları'nın ev sahibi olarak tanınır. bundan başka yıllık olarak düzenlenen kar şenlikleri ile yuki matsuri olarak tanınır ki dünyanın her yanından 2 milyondan fazla gezmenin ilgisini çeker.

coğrafya 
sapporo, ishikari ovası'nın güneybatı kısmında ve ishikari nehri'nin bir kolu olan toyohira nehri'nin alüvyon yelpazesinde yer almaktadır. şehrin batı ve güney kısmı teine, maruyama ve moiwa dağları ve ishikari, toyohira ve sōsei nehirleri ile çevrilidir.

sapporo, ishikari, ebetsu, kitahiroshima, eniwa, chitose, otaru, date şehirleri ile tōbetsu, kimobetsu, kyōgoku kasabaları ile komşudur.

i̇klim

ekonomi 
sapporo'nun başlıca ekonomik kaynakları bilgi teknolojisi, perakende ve turizmdir. sapporo serin iklimi nedeniyle kış sporları ve etkinlikleri ile yaz etkinlikleri popülerdir.

eğitim 
şehirde dört devlet ve 14 özel üniversite bulunmakta olup hokkaidō üniversitesi japonya'nın en önemli üniversitelerinden biridir.

kardeş şehirler 
sapporo'nun dünyada birçok şehir ile kardeş şehir anlaşması bulunmaktadır.
  portland, oregon, abd (1959)
  münih, almanya (1972)
  şenyang, çin (1980)
  denver, abd (1982)
  novosibirsk, rusya (1990)
  daejeon, güney kore (2010)

kaynakça

dış bağlantılar
Saitama

saitama ( saitama-shi), japonya'nın saitama prefektörlüğünün merkezi ve en büyük şehridir. şehir 1 mayıs 2001 tarihinde urawa, omiya ve yono şehirlerinin birleşmesiyle kurulmuş olup 1 nisan 2003 tarihinde belirlenmiş şehir statüsü almıştır. 2005'te de iwatsuki şehri saitama ile birleşti. şehir büyük tokyo metropolü'nün bir parçası olup birçok sakini tokyo'ya iş için gidip gelmektedir. yüzölçümü 217.43 km2 olan şehrin nüfusu 1 şubat 2016 tarihi itibarı ile 1.266.656'dır.

i̇klim

i̇dari bölümler 
saitama idari olarak 10 semte ayrılmaktadır:
 chūō-ku (中央区)
 iwatsuki-ku (岩槻区)
 kita-ku (北区)
 midori-ku (緑区)
 minami-ku (南区)
 minuma-ku (見沼区)
 nishi-ku (西区)
 ōmiya-ku (大宮区)
 sakura-ku (桜区)
 urawa (浦和区)

spor 
saitama mitsubishi'nin sahip olduğu urawa red diamonds ile ntt'nin sahip olduğu omiya ardija olmak üzere j1 league'de mücadele eden iki futbol takımına ev sahipliği yapmaktadır. yeni saitama stadyumu 2002 fifa dünya kupası'nda biri yarı final karşılaşması olmak üzere birçok karşılaşma burada oynanmıştır.

i̇lgili noktalar 
 hikawa jinja
 akigase park
 besshonuma park
 sonic city
 saitama stadyumu 2002
 seibu dome
 tokorozawa havacılık müzesi
 saitama super arena
 john lennon müzesi

kardeş şehirler 
saitama'nın aşağıdaki şehirler ile kardeş şehir antlaşması bulunmaktadır.
  toluca, meksika (1979)
  zhengzhou, çin (1981)
  hamilton, yeni zelanda (1984)
  richmond, abd (1994)
  nanaimo, kanada (1996)
  pittsburgh, abd (1998)

kaynakça

dış bağlantılar
Zwickau

zwickau, almanya'nın saksonya eyaletinde bulunan bir şehirdir. şehrin nüfusu 31 aralık 2020 tarihi itibarıyla 87,516'dir.

kardeş şehirler 
 jablonec nad nisou, çekya
 zaanstad, hollanda
 dortmund, kuzey ren-vestfalya

dış bağlantılar 
 resmi web sitesi 

 
saksonya'daki belediyeler
saksonya krallığı
Görlitz

, almanya'nın saksonya eyaleti'ne bağlı şehir. yüzölçümü 67,22 km²'yi bulan görlitz'in 31 aralık 2012 itibarıyla nüfusu 54,114 olarak tespit edilmiştir. km² başına 810 kişi düşmektedir.

dış bağlantılar 

 resmi ağsayfası 
 dw-world 'trial living' report. 
 dw-world a new yorker in görlitz. begins at 26:13.

 
saksonya'daki belediyeler
bölünmüş şehirler
Plauen

plauen, almanya'nın saksonya eyaletine bağlı vogtlandkreis ilçesinin başkenti olan şehirdir. şehrin nüfusu 31 aralık 2021 tarihi itibarıyla 63.372'dir.

kardeş şehirler 
 aš, çek cumhutiyeti
 steyr, avusturya
 hof, almanya
 siegen, almanya
 cegléd, macaristan
 pabianice, polonya
 šiauliai, litvanya

dış bağlantılar 
 resmi web sitesi 

saksonya'daki belediyeler
saksonya'daki kasabalar
vogtlandkreis
Radomir Antić

radomir antić (; 22 kasım 1948, žitište - 6 nisan 2020), sırp eski millî futbolcu ve teknik direktör.

22 kasım 1948'de yugoslavya'nın žitište kasabasında doğdu. partizan takımında yılıdızı parladıktan sonra ülkesinde 11 kez millî forma giydi. 1977-78 sezonunda fenerbahçe'ye transfer oldu. özellikle hava toplarındaki hakimiyetiyle sarı-lacivertli takımın o sezon şampiyon olmasında önemli rol oynadı. daha sonra i̇spanyolların dikkatini çeken antić, 1978'de real zaragoza'nın yolunu tuttu. futbola i̇spanya'da nokta koyan futbolcu, başta atlético madrid, real madrid, celta vigo ve barcelona'da teknik direktörlük yaptı.

son olarak 27 ocak 2015'te china league one takımı hebei china fortune ile üç yıllık bir sözleşme imzaladı. 18 ağustos 2015'te görevden alındı.

kaynakça

1948 doğumlular
žitište doğumlular
2020 yılında ölenler
madrid'de hastalıktan ölenler
2010 fifa dünya kupası teknik direktörleri
yugoslav gurbetçi futbolcular
yugoslav gurbetçi teknik direktörler
real zaragoza futbolcuları
real madrid cf teknik direktörleri
yugoslavya millî futbol takımı futbolcuları
english football league futbolcuları
fenerbahçe sk yabancı futbolcuları
türkiye'deki gurbetçi futbolcular
sırp gurbetçi teknik direktörler
sırp gurbetçi futbolcular
atlético madrid teknik direktörleri
fc barcelona teknik direktörleri
rc celta de vigo teknik direktörleri
süper lig futbolcuları
la liga futbolcuları
la liga teknik direktörleri
fk partizan futbolcuları
luton town fc futbolcuları
real zaragoza teknik direktörleri
real oviedo teknik direktörleri
sırp asıllı i̇spanyollar
sırbistan millî futbol takımı teknik direktörleri
defans futbolcuları
çin'deki gurbetçi teknik direktörler
i̇spanya'daki gurbetçi teknik direktörler
i̇ngiltere'deki gurbetçi futbolcular
i̇spanya'daki gurbetçi futbolcular
fk sloboda užice futbolcuları
i̇spanya vatandaşlığına kabul edilenler
bosna-hersek asıllı sırplar
prva liga (yugoslavya) futbolcuları
china league one teknik direktörleri
congguo cuçio şiehui çaoci liensai teknik direktörleri
hebei zhongji teknik direktörleri
i̇spanya'daki sırp göçmenler
çin'deki sırp gurbetçiler
i̇ngiltere'deki sırp gurbetçiler
i̇spanya'daki sırp gurbetçiler
türkiye'deki sırp gurbetçiler
Moonblade

moonblade. sadece elfler tarafından kullanılabilen, nesilden nesile geçen ve her nesilde yeni bir özellik kazanan kılıçlara denir. sadece kılıç kendi sahibini seçebilir. sahip olunmayan bir moonblade</i>'i kullanmak ölümcül olabilir.

unutulmuş diyarlar
kurgusal silahlar
Lang Buzulu

lang buzulu, lötschen vadisi 'nin en arka kısmında bulunan bir vadi buzulu. i̇sviçre 'nin wallis kantonu'nda bern alpleri 'nde bulunur. 6 km uzunluğunda olan lang buzulu, 9 km² lik bir alanı kaplar.

lang buzulu iki kenar koldan oluşur. bu iki koldan büyük olanı anen buzulu adını taşır ve kaynağı deniz seviyesinden 3890 m yüksekteki buzul kaplı mittaghorn'un güney kanadıdır. bu kol 1 km genişliğinde buz akıntısı olarak kuvvetli bir eğim ile güneyden yamaş aşağı akar. i̇kinci kol 3173 m yüksekliğindeki buzul geçidi lötschen boşluğu 'ndan başlar ve schinhorn 'un kuzey etekleri boyunca güneybatıya akar. aşağı kısımlarında lang buzulu sadece yaklaşık 500 m genişliğindedir. büyük kısmı sürüklediği materyal ile kaplı buzul dili deniz seviyesinden 2.050 m yüksekliktedir. buzul dili, lötschen vadisi 'nden rhône nehri 'ne akan lonza nehri'ne açılır.

19. yüzyıl ortalarındaki küçük buz çağı süresince en yüksek seviyesine ulaştığı zamandan beri lang buzulu yaklaşık 1 km geri çekilmiştir. lang buzulu 'nu aletsch buzulu sisteminden doğuda ayıran, anen sırtı'daki kayalık düzlemde, lötschen boşluğu kıyısında, i̇sviçre alpler kulübü 'nün 3240 m yüksekte hollandia kulübesi bulunur. burası lötschen vadisi'nden jungfraujoch'a veya daha doğuda grimselpass 'a giden buzul turu rotaları için önemli bir etap noktası olarak hizmet eder.

i̇sviçre'deki buzullar
alpler
Kana

kana (), japonca'nın yazımında kullanılan heceyazılarıdır. kana hiragana ve katakana olmak üzere ikiye ayrılır. hiragana pek çok japonca kökenli sözcük ve dil bilgisi unsurunun yazımında, katakana ise yabancı dil kökenli sözcüklerin ve ses yansımalarının (şap şap, pat pat gibi) yazımında kullanılır. /n/ sesini karşılayan 'ん' karakteri ve /a/ あ, /i/ い, /u/ う, /e/ え, /o/ お ünlü sesleri dışında her karakter bir ünlü ve bir ünsüzden oluşmak üzere hece şeklinde bir okunuşa sahiptir. normal yalın halde kırk altı karakterden oluşurken yazımda bazı karakterlerin üzerinde " (tenten, 点々, "noktalar"), veya sonrasında bir o (maru, 丸, "çember") vardır. tenten ve maru, iki alfabede de sert bir sesi yumuşak bir sese çevirmek istediğiniz zaman kullanılır.

dış bağlantılar 

 hiragana & katakana chart and writing practice sheet  
 real kana  practice hiragana and katakana using different typefaces. 
 origin of hiragana  
 origin of katakana
Sedad Hakkı Eldem

sedad hakkı eldem (1908, i̇stanbul - 7 eylül 1988, i̇stanbul), türk mimar, akademisyen ve yazardır.

hayatı 
sedad hakkı eldem, osmanlı üst sınıfına mensup bir ailenin çocuğu olarak 1908 yılında i̇stanbul'da doğdu. babası i̇smail hakkı bey'in diplomat olması nedeniyle sedad hakkı eldem'in çocukluğu cenevre, münih ve zürih gibi avrupa şehirlerinde geçti. i̇lköğretimi fransızca liseyi ise almanca okuyan sedad hakkı eldem bu iki dile de oldukça hakimdir. 1924 yılında i̇stanbul'a döndü. 1928'de i̇stanbul devlet güzel sanatlar akademisi mimarlık bölümünü bitirdi. 1932'de i̇stanbul’da kendi bürosunu açtı, bir yandan da güzel sanatlar akademisinde ders vermeye başladı, 1978'de emekli oluncaya değin akademi öğretim üyeliği görevini sürdürdü.

osmanlı dönemi evleri ve 18.-19. yüzyıl saray ve köşkleri üzerinde yaptığı çalışmalar ve klasik osmanlı mimarisi üzerine araştırmalara yaparak, mimari tasarımda geleneksel motiflerin yeniden kullanılmasına öncülük etti. tarihi yapıların korunmasıyla ilgili olarak 1941-1945 arasında eski eserleri muhafaza encümeninde, daha sonradan 1962-1978 arasında gayrimenkul eski eserler ve anıtlar yüksek kurulunda görev aldı.

ii. dünya savaşı'ndan sonra kurulan ve ilk genel kurul toplantısını 1948’de lozan’da yapan uluslararası mimarlar birliği’nde (uia) türkiye’yi temsil etti. 1986’da uluslararası ağa han mimarlık ödülü kazandı. 7 eylül 1988'de i̇stanbul’da öldü.

eserlerinden seçmeler
 1934: maçka'daki firdevs hanım evi 
 1934-1937: yalova termal oteli
 1937-1938: ankara gümrük ve tekel müdürlüğü
 1944: emin onat'la wsi
 1948: maçka'da şark kahvesi 
 1951-55: emin onat'la i̇stanbul adalet sarayı binası 
 1962-1964: zeyrek'teki ssk zeyrek tesisleri
 vaniköy'deki suna kıraç yalısı,
 1971: fındıklı'daki aksigorta genel merkezi
 1972-1974: hamdi şensoy'la birlikte taksim atatürk kitaplığı  
 1975-1980: tarabya'da rahmi koç evi 
 1980-1988: maslak'taki alarko holding büro binaları

kitapları 
 türk evi plan tipleri (1954)
 köşkler ve kasırlar i-ii (1968-1974)
 türk bahçeleri (1976)
 sadabad (1977)
 i̇stanbul anıları (1979)
 boğaziçi anıları (1979)
 türk evi-osmanlı dönemi i-ii (1984-1987)

konuyla ilgili yayınlar 

 

 duyan, efe, (2021), tame modernism: the manifestos of sedad hakkı eldem and orhan veli kanik , tasarım+kuram, 17(34), 1-13, doi: 10.14744/tasarimkuram.2021.53244
 duyan, efe, (2020), i̇mkansız sentez: sedat hakki eldem'i̇n arki̇tekt yazilari,  çağdaş mimarlık araştırmaları: kent, tarih, kuram, dakam yayınları. isbn: 978-625-7034-12-8.

kaynakça

dış bağlantılar 

 sedad hakkı eldem (biyografi), arkitera.com

1908 doğumlular
1988 yılında ölenler
20. yüzyıl türk mimarları
sedat simavi ödülü sahipleri
sinan ödülü
zincirlikuyu mezarlığı'na defnedilenler
türk mimarlık yazarları
türk anı yazarları
türk mimarlık akademisyenleri
i̇stanbul devlet güzel sanatlar akademisinde öğrenim görenler
Norn

nornlar (eski norsça: norn, çoğul: nornir), norse mitolojisindeki üç dísirdir: urd (geçmiş), verdandi (şimdiki) ve skuld (gelecek). skuld aynı zamanda bir valkyrienin ismidir. grek mitolojisindeki mireleri andırmaktadır.

nornlar'a şu nitelikler verilir:

 bilgeliğin temsilcileridirler.
 büyüsün diye her gün “kaynak ağacı”nı sularlar.
 i̇nsanların gereksinimlerini sağlar ve onların mukadderatlarını düzenlerler.
 i̇çlerinden birinin adı aynı zamanda “mukadderat”tır. 
 göksel ip eğiricileridirler. 
 varlıkların “atkı”larını (dokumacılıktaki bir terim) ezellerinden ebedlerine kadar dokumaktadırlar.
 i̇lahi adaleti sağlarlar. 
 kudretleri öyle yücedir ki, ilahlar bile onların yargılarından kaçınamaz.

ayrıca bakınız 

 mireler
Valkür

valkürler (katledilmiş seçenleri), i̇skandinav mitolojisinde odin'in yardımcıları olan, miğfer ve mızrakla silahlanmış genç ve güzel bakirelerdir. gökten kanatlarıyla savaş alanına inip einherjar denilen savaştaki cesur kahramanları valhalla'ya götürürler. buraya götürmelerinin nedeni ragnarok'da yani dünyanın sonunda olacak savaşta odin'in yanında savaşacak güçlü savaşçılar toplamaktır.

modern ve antik sanatta valkürler bazen muazzam güzellikte, zırh kuşanmış, kasklı, mızraklı dişilerdir. asıl adları valkyrjalar olmakla birlikte sanat eserlerinde ata binmiş bir şekilde olmalarının nedeni kurt için mecaz olan bir terimin valkryja atı olarak yanlış çevirilmesidir.

i̇ngilizcede valkyrie almancada walküre olarak adlandırılan bu kavram ii. dünya savaşı sırasında bir grup üst düzey alman subayın hitler'i öldürme planının adı olmuştur. bombalı saldırıdan hitler şans eseri kurtulmuştur. suikastı tertipleyen başta albay klaus von stauffenberg olmak üzere alman subaylar idam edilmiştir. bu konuda çeşitli sinema filmleri yapılmıştır. bunları sonuncusu 2008 yapımı ve başollerinde tom cruise'ın oynadığı valkyrie'dir.marvel comics'in thor çizgi romanlarında valkürler önemli bir yer tutmaktadır. valkyrie en önemli karakterlerrden biridir.

en meşhur valkülerden bazıları alruna, brynhildr, eir (aynı zamanda sağlık tanrıçasıdır) geiravör, göndul, gunnr, herfjötur,herja, hlaðguðr, svanhvít, hildr, hervör, alvitr, hlökk, kára, mist, reginleif, róta, sigrdrífa, sigrún, skögul, geirskögul, skuld, svipul ve thor'la sif'in kızı thrúd'dur.

kaynakça

ayrıca bakınız 
 valkürler (opera)
Troilos

troilos, priamos ile hekabe'nin en küçük oğlu, troyalı prens. i̇lyada'da savaştan önce öldüğü söylenmişse de nasıl olduğu anlatılmamıştır. kehanete gore troilos yetişkinliğe ulaşırsa, troya asla ele geçirilemeyecekti. truva savaşından önce, kız kardeşi polyksene ile yaptığı bir gezi sırasında, pallas athena'nin kehaneti anlattığı ve truva'nın daha kolay alınması için öldürmesini söylediği akhilleus'un takibi sonucu kaçtığı apollon tapınağı'nda yine akhilleus tarafından başı kesilerek öldürülmüş, bedeni parçalanmıştır. troilos eğer yetişkin olsaydı, tarihin gördüğü ve göreceği en büyük savaşçı olacaktı. oğlu turcus ise orta çağ'da yaygın bir inanışa göre truva yıkıldıktan sonra orta asya'ya giderek türk ulusunun temellerini atmıştır. fatih sultan mehmet ile kardinal i̇sidore arasındaki mektuplaşmalarda bu meseleye değinilmiştir .

akhilleus'un ölümüne, hubris'e karşı işlediği bu suçtan dolayı paris'in attığı oka yön veren apollon'nun sebep olduğu söylenir.

orta çağ edebiyatı
william shakespeare
troya
truva savaşı'ndaki kişiler
kurgusal soylular
apollon'un çocukları
oğlancı kahramanlar ve tanrılar
Plaj voleybolu

plaj voleybolu kumun üzerinde oynanan popüler bir takım oyunu/sporudur. dünyanın pek çok ülkesinde kumsallarda, doğal ya da yapay kum sahada çıplak ayakla oynanır. voleybolda bir takımda 6 kişi bulunurken plaj voleybolunda 2 kişilik takımlar karşılaşır. her yarı sahanın boyu 8 metredir (voleybolda 9 metre). kurallar ve düzende de farklılıklar vardır.

güney kaliforniya'dan çıkarak tüm dünya'da oynanan bir oyun olmuştur, sahili olmayan ülkelerde dahi oynanır, i̇sviçre gibi.

tarihi 
güney kaliforniya'da popüler olmadan önce, ilk kez hawai dirsekli kano kulübü (outrigger canoe club) tarafından honolulu, waikiki plajlarında oynandığı kaydedilmiştir. dalga olmadığı için sörf yapamayan, sıkılan sörfçüler tarafından 6 kişiyle oynanmıştır. en ünlü ve eski oyuncusu, su adamı lakabıyla, duke kahanamoku'dur. 1920 yılında santa monica, kaliforniya'da deniz üstünde oluşturulan kum adacıklarında plaj voleybolu için alanlar ayrılmıştır. plaj kulüpleri kurulmuştur. 1924 yılında kulüpler arası organizasyonla ilk plaj voleybol turnuvası tertip edilmiştir. i̇lk önceleri 6 kişiyle dışarıda oynanan voleybol gibi oynanmıştır. 1930 yılı yaz ayında pablo lakaplı paul johnson 6 kişi bulamadığı için 4 kişiyle oynamayı denemiş ve böylece modern iki kişilik plaj voleybolu kuralı gelişmiştir. 1996 yaz olimpiyatlarında (atlanta, amerika) ilk kez oynanarak olimpiyat dalı olmuştur.

dış bağlantılar 
uluslararası voleybol federasyonu - plaj voleybolulapseki voleybol ve plaj voleybolu hakkındaherşeyi bulabilirsiniz

kaynakça 

 
plaj sporları
Polydamas

polydamas. panthoos'un oğlu ve truvalı savaşçı, i̇lyada'da hektor'la aynı gün doğdukları anlatılır. truvalıların savaş planlarını hazırlayan kişidir.

homeros; i̇lyada (11.57,12.88,13.756,17.40)

truva savaşı'ndaki kişiler
troya
i̇lyada karakterleri
Neil Jordan

neil jordan (d. 1950, sligo) i̇rlandalı yazar, senarist ve film yönetmeni.

jordan dublin ulusal i̇rlanda üniversitesi'nde i̇rlanda tarihi ve i̇ngiliz edebiyatı eğitimi aldı. sinemayla ciddi anlamda ilk tanışması john boorman'ın "excalibur" filminde senaryo asistanlığı yapmasıyla gerçekleşti.i̇lk yönetmenlik denemesini ise başrolünü daha sonra neredeyse tüm filmlerinde rol vereceği stephen rea'nın oynadığı 1982 tarihli "angel" filmiyle gerçekleştirdi. "angel"ın ardından "the company of wolves"(1984) ve "mona lisa"(1986) isimli filmleri çekti. bu filmlerindeki başarısı onu hollywood'a taşıdı. başrollerinde robert de niro ve sean penn'in oynadığı 1989 tarihli "we're no angels"ın gişe başarısızlığından sonra tekrar i̇rlanda'ya döndü ve onu ünlü yapacak 1992 tarihli ağlatan oyun adlı filmi çekti. film sinema çevrelerinin büyük beğenisini kazandı ve 6 dalda oscar'a aday gösterildi. bunun üzerine tekrar hollywood'da şansını deneyen jordan 1994 yılında kadrosunda birçok yıldız barındıran vampirle görüşme adlı filmi çekti. jordan'ın sıradaki projesi ise birçok filminde işlediği i̇rlanda sorunu'nun simge ismi michael collins'in hayatını anlatmak oldu. bundan sonra daha özgün eserler ortaya koyan jordan 1997 yılında "the butcher boy" filmini çekti.

i̇lerleyen yıllarda usta oyuncularla film çekmeye devam eden jordan'ın en bilinen özellikleri filmlerinde çocukluk hatıraları, aile ilişkileri ve bireyin içselleştirilmesi gibi temalar üzerinde durmasıdır. jordan ayrıca neredeyse tüm filmlerinin senaristliğini de yapmıştır. aynı zamanda ödüllü bir yazar olan jordan'ın birçok eseri ve filmi i̇rlanda'da geçer. 2005 yılında 24. i̇stanbul film festivali dolayısıyla adına düzenlenen bir retrospektif üzerine türkiye'yi ziyaret eden jordan, boğaziçi üniversitesi mithat alam film merkezi'nde de bir söyleşiye katılmıştır. sanatçı hâlen dublin'de yaşamaktadır.

filmleri 

 ondline(türkçe adı;i̇lahların aşkı-2009)
the brave one (2007)
 breakfast on pluto (2005) 
 the good thief (2002) 
 not i (2000) 
 the end of the affair (1999) 
 in dreams (1999) 
 the butcher boy (1997) 
 özgürlüğün bedeli (1996) 
 vampirle görüşme (1994)  
 ağlatan oyun - the crying game (1992) 
 the miracle (1991) 
 we're no angels (1989) 
 high spirits (1988) 
 mona lisa (1986) 
 the company of wolves (1984) 
 angel (1982)

dış bağlantılar
neil jordan's web site

1950 doğumlular
i̇rlandalı film yönetmenleri
gümüş ayı ödülü sahibi film yönetmenleri
yaşayan insanlar
en i̇yi özgün senaryo akademi ödülü sahipleri
bafta ödülü sahipleri
new york film eleştirmenleri birliği ödülü sahipleri
new york film eleştirmenleri birliği en i̇yi senaryo ödülü sahipleri
bafta en i̇yi uyarlama senaryo ödülü sahipleri
en i̇yi özgün senaryo writers guild of america ödülü sahipleri
writers guild of america ödülü sahipleri
Luristan

luristan eyaleti (farsça: استان لرستان, ostān-e lorestān), i̇ran'ın 31 eyaletinden birisidir.

zagros dağları arasında yer alan eyalet tarihi açıdan ülkenin en önemli bölgelerinden birisidir. eyaletin nüfusu 2006 yılı itibarıyla 1.716.527 kişi olarak tespit edilmiştir.

yüzölçümü 28.392 km2 olan eyaletin yönetim merkezi hürremabad şehridir. eyaletin diğer önemli şehirleri şunlardır: borucerd, aligudarz, dorud, kuhdeşt, azna, alaştar, nurabad ve pulduhtar. eyalet kuzeyden hamedan ve merkezi, doğudan i̇sfahan, güneyden huzistan ve batıdan i̇lam eyaletleriyle çevrilmiştir.
Genler ve aleller

kalıtım olayı doğrudan kromozomların mitoz ve mayoz bölünmeler ve döllenmedeki davranışlarına bağlıdır. her bir kromozomda sayısız kalıtım birimleri, genler bulunur ve bunların her biri birbirinden farklı olup ayrı ayrı bir veya birkaç karakteri birden kontrol ederler. genler kromozomlarda yer alırlar ve bir hücrede her bir kromozomdan iki tane bulunduğundan her bir hücrede genler bir çift olarak bulunur. mayoz bölünmede kromozomlar birbirlerinden ayrılıp döllenmede tekrar bir araya geldiklerine göre genler de aynı davranışı gösterirler. her bir kromozom genetiksel olarak linear düzende gen dizilerine sahipmiş gibi davranır ve bu gen düzenlenişleri homolog kromozomlarda birbirinin aynısıdır.

bir karakteri kontrol eden gen, belli bir kromozomun belirli bir noktasında bulunur ve bu noktaya "gen lokus"u denir. kromozomlar mayoz bölünme sırasında sinapsis gösterdiklerinde, homolog kromozomlar nokta nokta yani gen ile gen şeklinde aynı lokuslar karşılıklı gelecek şekilde birleşme gösterirler. bir karakter kalıtımı ancak birbirlerine zıt iki durum olduğu zaman incelenebilir. mendel'in çalışmalarında bezelyelerde ele aldığı şekil morfolojisinde düzgün ve buruşuk tohum özellikleri gibidir. canlı birey böyle zıt durumlardan sadece birini gösterilebilir. bu nedenle allel genlerden söz edilir.

homolog kromozomların aynı lokuslarında yer alan, iki veya bazen daha çok sayıda alternatif karakterlerin genlerine allel genler denir. düzgün ve buruşuk tohum morfolojilerini belirleyen genler gibi.

gen çiftlerini benzer alleller şeklinde taşıyan bireyler homozigot genotipli, gen çiftlerini farklı alleller şeklinde taşıyan bireyler ise heterozigot genotipli olarak ayrılırlar. buna göre "dd" ve "dd" genotipli bezelye bitkileri homozigot baskın ve çekinik genotipli, "dd" genotipli bezelyeler ise heterozigotturlar. bütün genlerin tek tek toplamı ve bütün kromozom seti o canlının genomu şeklinde tarif edilir.

ayrıca bakınız 
 gen
 alel
 gen lokusu
 genom

dış bağlantılar 
 http://alfred.med.yale.edu/alfred/index.asp

klasik genetik
Fiziksel egzersiz

fiziksel egzersiz fiziksel durumu geliştirmek veya sürdürmek ve sağlık amacıyla yapılan bazı aktivitelerin icrasıdır. düzenli fiziksel egzersiz kalp krizi, kalp ve damar rahatsızlıkları, tip 2 diyabet, bazı kanser türleri ve şişmanlığın önlenmesinde önemli bir etkendir.

fiziksel egzersizler insan bedeni üzerindeki etkisine göre üç gruba ayrılırlar:

 germe egzersizleri
 yürüme, koşma gibi kardiyovasküler dayanıklılığı arttıran aerobik egzersizler
 ağırlık kaldırma gibi kısa vadeli kas gücünü arttırmaya yönelik anaerobik egzersizler

egzersiz çeşitleri 
 aerobik egzersiz : aerobik egzersiz tipi kasların uzatılmış zaman aralıklarıyla orta düzeyli zorlanmasından başlayan ve yüksek kalp atım oranının korunduğu egzersizleri içermektedir.
 anaerobik egzersiz : anaerobik egzersiz, hücrenin enerji ihtiyacını oksijenden bağımsız olarak gördüğü egzersiz çeşitlerine işaret etmekte kullanılır. anaerobik egzersizler kısa, yüksek yoğunlukta olurlar.

esneme: kasların esnekliğini ve/veya eklemlerin hareket aralığını arttırmak amacıyla kasların uzatılması eylemi olarak tanımlanmaktadır. gerilme hem insanlar hem de diğer canlılar tarafından bilinçli olmadan yapılan gündelik, doğal bir eylemdir. genellikle uykudan uyandıktan sonra yapılan esnemeler, gerinmeler bu gruba girer. hatha yoga'da uygulanan duruşlar bir tür gerilme egzersizleridir.

 çin sağlık egzersizleri (çigong,) gerilme, esneme egzersizlerini andıran ve kaslara herhangi bir artı direnç uygulanmaksızın ve kalp atım hızını yükseltmeksizin yapılan, ağırlıklı olarak çin kökenli egzersiz biçimleridir. salt esneme veya gerilme egzersizlerinden farkı nefes, imajinasyon, çi denilen enerji akışı ve bedendeki akupunktur meridyenlerinin kullanılmasıyla ayrılmaktadır. çigong veya dao yin üst başlığı altında yapılan bu tip egzersizler genellikle her yaş grubundan insan tarafından yapılabildiği için özellikle yaşlılara, diğer sporları uygulayamayacak kadar sağlık sorunu yaşayan kişiler yaptırılabilmektedir.

kaynakça 
 bob flaws (exercise and stretching 

egzersiz
Alel

alel veya alelmorf, belirli bir özelliği belirleyen bir genin değişik (alternatif) hallerinden her biridir. gen ve alel sözcüklerinin her ikisi de, belirli bir özelliğin kalıtsal faktörünü ifade eder. alel sözcüğü, özellikle bir kromozomun bir lokusundaki iki ya da daha fazla seçenekli gen çeşidini anlatmak için kullanılır. örneğin bir bezelyenin yuvarlak veya kırışık taneli olmasını belirleyen gen, yuvarlaklık aleli ve kırışıklık alelinden meydana gelir.

kromozomlarda bulunan genler, "alel" denilen genlerden oluşmuş çiftler halinde bulunurlar. her homolog kromozomda her karakter için genin işgal ettiği belli bir yer vardır. buna lokus denir. homolog (eş) kromozomların aynı lokuslarında yer alan, iki veya bazen daha çok sayıda alternatif karakterin genleri alel genler olarak bulunurlar.

genlerde aynı karakteristik özelliği kodlayan fakat farklı kodlar taşıdığı için farklı özelliklerin ortaya çıkmasını sağlayan genlerden her biri aleldir.

örneğin göz rengini belirleyen genin ela rengi ortaya çıkaran versiyonu ile kahverengi rengi ortaya çıkaran versiyonundan her biri aleldir. a kan grubu aleli ve b kan grubu alelini taşıyan bir birey "ab" kan grubuna sahip olur.

eğer atalardan biri zıt özelliklerin birine, diğeri öbürüne sahipse, buna "alelmorfik özellikler" denir.

göz rengi örneğinde olduğu gibi, ela ve kahverengi renk, gözdeki alelmorfik bir renk özelliğidir. her hücrede göz rengini denetleyen bir çift gen bulunur.

gen çiftlerini benzer aleler şeklinde taşıyan bireylerde homozigot genotip, gen çiftlerini farklı aleler şeklinde taşıyan bireylerde ise, heterozigot genotip bulunur. buna göre, aa ve aa genotipi sırayla, homozigot baskın ve homozigot çekinik; aa genotipi ise heterozigottur. herhangi bir özelliği oluşturan bir çift alelin bir üyesi söz konusu olduğu zaman, yalnızca homozigot genotipte fenotipik olarak kendini gösterilebilen alellere "çekinik (resesif) alel" denir. diğer yandan heterozigot genotipte kendini gösteren alellere de "baskın (dominant) alel" adı verilir. baskın ve çekinik alelleri göstermek için genellikle büyük ve küçük harfler kullanılır. i̇ki benzer aleli taşıyanlar (aa veya gg), "homozigot"; farklı aleli taşıyanlar, (aa) "heterozigot" olarak isimlendirilir.

örneğin;
aa homozigot baskın, aa homozigot çekinik ve aa heterozigotdur.
 
bütün genlerin tek tek toplamı ve bütün kromozom seti o canlının "genomu" şeklinde tarif edilir.

kaynakça

ayrıca bakınız 
 gen
 genler ve aleller
 (kalıtım birimleri)

dış bağlantılar 
 alfred.med-aleller 

klasik genetik
Carole Saturno

carole saturno, 1999 yılında fransa'daki istasyon mahalleleri ile ilgili bir turistik tanıtım kitabı yazmış , 2005 yılında ise fransa'ya göç hareketi içinde yer almış çeşitli milletlerden 15 hayali göçmen çocuğunun kimliği ve hikâyesi etrafında tanıtılan "enfants d'ici, parents d'ailleurs" (buranın çocukları, ötelerin ebeveynleri) kitabı, çocuklara hitap edecek lüks baskı bir referans kaynağı şeklinde fransa'nın en prestijli yayınevlerinden gallimard tarafından yayınlanmış bir fransız yazarıdır.

15 hayali göçmen çocuğu içinde, fransa'da doğmuş 10-12 yaşlarında türk çocuğu nazım'ın hayali hikâyesinin tuhaf başlığının yanı sıra ("je pensais que je n'etais pas turc" - "türk değilmişim gibime geliyordu"), metninde içerdiği, bir çocuk kitabı ile alakası bulunmayan rahatsız edici unsurlar, göçmen sorunlarını ele alan fransız danışma organı fransa yüksek uyum kurulu üyesi gaye petek'in girişimlerine ve cumhuriyet gazetesi paris muhabiri uğur hüküm'ün bir haberine konu olmuştur.

cumhuriyet gazetesi haberi 

haberde, gaye petek tarafından altı çizilen hususlar şu şekilde belirtilmektedir:

"hiçbir göç grubu için kullanılmamış, -küçümseyici tarzda yazılmış- tespitler; çocuklara temel doğrular diye, son derece kolaycı ve hafif bilgiler -kürtlere kanlı baskılar yapıldığı ve bütün kürtlerin bağımsızlık istediği gibi- aktarılması, türk göçü bölümünün 1915 ermeni kırımı ile başlatılması gibi, birlikte yaşama fikrine hizmet etmeyecek unsurlar,türkiye'nin cumhuriyet'ten kaynaklanan kazanımlarına ve laiklik konusundaki evrimine, diğer müslüman kökenli toplumlarda çok daha yaygın olmasına rağmen başörtüsü fotoğrafının amaçlı bir şekilde sadece türk göçmenlere yakıştırılması..."

habere göre saturno, gaye petek'e verdiği yazılı cevapta, "projesinin bir ilk olduğu, hatalar içerebileceği, bazı konularda yayıncısının isteği doğrultusunda çalıştığı, yeni bir baskıda değişiklikler olabileceği" yollu kaçamak ifadeler kullanmıştır. bu tarzın, avrupa'daki türk çocuklarının, kalitesiz ve yetersiz bilgilere dayanılarak, ezik ve suçlu psikolojisi içinde yetiştirme ekolü ile örtüştüğü belirtilmektedir.

dış bağlantılar 
 gallimard yayınevi 
 yazar 9, rue lesage, 75020 - paris téléphone : (33)(0)1 40 33 28 42 fax : (33)(0)1 40 33 28 42

kaynakça 
 uğur hüküm, cumhuriyet gazetesi, 27 ağustos 2006

dipnotlar 

fransız yazarlar
İsmail Maşuki

i̇smail maşuki (1508, aksaray, karaman eyaleti - 1529, i̇stanbul), türk tasavvuf tarihinde "oğlan şeyh" veya "çelebi şeyh" diye de bilinen, bayrami-melami tarikatı kutbu ve şeyhi.

hayatı 
aksaray'da doğmuştur. babası bayramî-melâmî şeyhi pir ali aksarayî'nin ölümünden sonra tarikatın başına kendisi geçmiştir. i̇stanbul ve edirne'de kendisine pek çok mürid kazanmıştır.

gölpınarlı'nın aktardığı bir rivayete göre maşuki, müritlerine bazen "allah, allah" zikri yerine "allahım, allahım" dedirtirmiş. kanuni sultan süleyman’ın emriyle on iki öğrencisiyle birlikte padişahın yanına gelen i̇smail maşuki, padişahın önündeki sorgulamasında vahdet-i vücuda dair görüşünde ısrar etmiş ve şeyhülislam i̇bn kemal'in fetvasıyla ve ebusuud efendi'nin de destekleriyle, zındıklık ve mülhidlik ile yargılanarak öğrencileriyle birlikte sultanahmet'teki at meydanı'nda idam edilmiştir. i̇damının ardından da uzun bir süre dilden düşmeyen oğlan şeyh'i savunma babında yorum yapanlara dahi "onun mezhebinde ise katlolunur" fetvaları verilmiştir.

müritlerinden irakizade hasan efendi idam edildiği yere bir mescit, oğlan şeyh'in idam edildiği yere de şehitlik (meşhet) yaptırılmış ve parmaklıkla çevirmiş, daha sonra da aynı yere sembolik olarak bir kabir yaptırılmıştır. ancak mescit daha sonra yanmıştır.

şiirlerinden 
kalbin allah olduğu içün suretin rahmandır; 
kim mükevvin(yaratan) ismin ey meh(ay), haliki(fani) ekvân(alem)dır.

surete nispet mugayir(aykırı) görünür eşya kamu(bütün), 
lâkin ol ma'ni yüzünden cümlesi bir cândır.

ayni hak oldu vücudum, kaçma ey hak sureti;
hak ile hak olagör, gel vehmi(küçük fikir-boş kaygı) ko, şeytândır...

nûş(tatlı içecek) kıldı çünki ruhum şol şarabı aşkını 
mest olup yitürdü kendin, baki ol sultândır.

kim ki aşk ile vücudun bildi vü buldu bu gün 
kendü kendiözün yitürmedi; ulu sultândır.

popüler kültürdeki yeri
2013 yılında muhteşem yüzyıl adlı dizide deniz celiloğlu tarafından canlandırılmıştır. kanuni döneminde görüşlerinden dolayı idam edilen dört ünlü şeyhten biridir.

emin alper'in yönetmenliğini yaptığı alef (2020) adlı polisiye dizi, kendisinin modern dönem takipçileri arasında geçen tarikat içi tartışmaları konu edinmektedir. dizide ismine ve görüşlerine yer verilmiş olup kendisi canlandırılmamıştır.

ayrıca bakınız 
molla kâbız
şeyh muhyiddin karamani
bosnalı hamza bâlî

kaynakça 

aksaray doğumlular
vahdet-i vücud
osmanlı mutasavvıfları
i̇dam edilmiş osmanlılar
osmanlı din adamları
16. yüzyılda osmanlılar
Folgefonna

folgefonna, norveç'in hardanger bölgesinde bir buzul. kapladığı 214 km² alanıyla kıta norveç'in jostedalsbreen ve svartisen'den sonra üçüncü büyük buzuludur. buzulun kesimleri alt gruplara alan dağılımı olarak şu şekilde ayrılır: kuzey folgefonna 25 km², orta folgefonna 9 km² ve güney folgefonna 180 km².

konum 
buzul, folgefonna yarımadası'nın yüksek sıradağlık bölgesinde bulunur. doğuda sør fyordu, güneyde åkra fyordu ve batıda hardanger fyordu'nun arasında kalır. buzul hordaland eyaleti'nin jondal, ullensvang, odda, etne ve kvinnherad idari bölgelerindeki bir alanı kaplar.

buzul'un bulunduğu en yüksek yer deniz seviyesinden 1662 m yüksekteyken, en düşük yer 400 m yüksektedir. folgefonna birçok kola sahiptir. bunlardan bazıları; bondhusbreen, blomsterskardsbreen ve buerbreen'dir

folgefonna milli parkı 
29 nisan 2005'ten beri folgefonna, norveç'in 25. milli parkı'dır. hem buzul hem de çevredeki tabiatın büyük bir kısmı korunmaktadır ve beraber 545,2 km² dir.

oluşum 
folgefonna buzul çağından kalma değildir. son buzul çağının sonrasında buz hızlı bir şekilde geri çekilmiş ve çevredeki buz tamamen erimiştir. yaklaşık 2500 yıl önce, düşük ısılı, yüksek yağışlı bir periyotta buzulun kuzey kısmı (nordre folgefonna) yeniden oluşmuştur. periyodik değişimlerle buzul, bugünkü genişliğine uzanır. buzulun diğer kısımları da paralel bir geçmişe sahiptir.

dış bağlantılar 
 fotoğrafları 

norveç'teki buzullar