Aşağı Silezya Taarruzu

aşağı silezya taarruzu, mareşal i̇van konev'in 1. ukrayna cephesi kuvvetlerince aşağı silezya'ya yönelik genel taarruz harekâtıdır. harekât, alman askeri varlığını aşağı silezya'nın büyük bir bölümünden çıkarttı ve bölgenin başkenti breslau'da büyük bir alman birliğini kuşattı.

harekât öncesi 

mareşal konev'in kuvvetleri vistül-oder taarruzu'nu başarıyla tamamlayıp alman a ordular grubu'nu polonya'dan sürdü, kraków'u işgal etti ve oder nehri üzerinde köprübaşları ele geçirdi.

kuvvetler

kızıl ordu 

harekât katılan kızıl ordu birlikleri, mareşal i̇van konev komutasındaki 1. ukrayna cephesi'ne bağlı kuvvetlerdir.

 3. muhafız tank ordusu - general pavel rybalko
 4. tank ordusu - general dmitri lelyuşenko
 3. muhafız ordusu
 5. muhafız ordusu
 6. ordu
 52. ordu

wehrmacht 

sovyet taarruzunu karşılayan alman birlikleri ise mareşal ferdinand schörner emrindeki a ordular grubu'na bağlı birliklerdir. bu birlikler breslau garnizonu'nun yanı sıra,

 17. ordu - general friedrich schulz (48. ve 57. panzer kolorduları ile 8. ve 17. kolordular)
 4. panzer ordusu - general fritz-hubert gräser (24. ve 40. panzer kolorduları, grossdeutschland tümeni ile friedrich grubu)

taarruz 

mareşal konev, vistül-oder taarruzu sonunda tesis edilmiş olan steinau ve ohlau köprübaşlarından 8 şubat'ta taarruz etmeye karar vermiştir. taarruz, elli dakikalık bir hazırlık ateşinin ardından saat 06:00'da başladı. gün sonunda taarruzun öncü unsurları yer yer 60 km'lik bir derinlikte ilerlemişlerdir. 3. muhafız tank ordusu, breslau'yu geriden sarmak amacıyla güneye, daha sonra da doğuya çark ederken 4. tank ordusu steinau köprübaşından ileri hareketini batı yönünde sürdürdü.

i̇ki köprübaşından taarruz eden diğer kızıl ordu birlikleri 15 şubat'ta breslau'yu sararken 3. muhafız tank ordusu, batıdaki açıklığı kapattı. kızıl ordu'nun bu çevirme manevraları sırasında sadece alman 269. piyade tümeni'nin unsurları geri çekilmeyi başarmıştır. diğer alman birliklerini oluşturan 35 bin kişi ve 80 bin sivil, breslau'da çevrilmiş oldu. breslau kuşatması savaşın sonuna kadar sürmüştür.

bu arada general lelyuşenko'nun 4. tank ordusu, alman 4. panzer ordusu'nun yer yer gösterdiği dirence karşı, neisse nehri yönünde bir hayli ilerlemiştir. general lelyuşenko kuvvetlerinin sol kanadına grossdeutschland tümeni ve 24. panzer kolordusu 14 şubat'ta, kuşatmayı engellemek için her şeyi göze alarak bir karşı taarruz düzenlediler. i̇zleyen beş gün boyunca alman kuvvetleri, sovyet birliklerini kuşatmayı sağlayamadı ve taarruz harekâtlarına son verildi. ama bu arada sovyet 52. ordu'su ile 3. muhafız tank ordusu, general lelyuşenko'nun sol kanadını güven altına almayı başardılar.

mareşal konev, güçlü alman takviyeleri karşısında harekâtın taarruzu evresine son verdi. neisse nehri üzerinde, almanya-polonya sınırındaki lausitz'de küçük bir köprübaşı elde etmişti. bu şekilde oluşan cephe hattı, 1945 yılı başlarında sovyet kuvvetlerinin bu kesimden berlin yönünde geliştirecekleri genel taarruzun çıkış noktalarından biri olacaktır.

sonuç 

alman merkez ordular grubu komutanı mareşal schoerner, mart ayı boyunca kaybedilen araziyi yeniden kazanabilmek için lauban ve striegau yönünde başarılı karşı taarruzlara girişti. breslau kuşatmasını yarmak yönündeki bir alman taarruzu, 1. ukrayna cephesi sağ kanadının güneydoğu yönündeki taarruzuyla bozuldu. bu sovyet taarruzu, sovyet yukarı silezya taarruz harekâtı'nın bir parçasıydı.

dipnotlar

kaynakça 

i̇ngilizce wikipedia maddesinden yararlanılmıştır. lower silesian offensive

 red storm on the reich: the soviet march on germany, 1945 - c. duffy

ii. dünya savaşı doğu cephesi'nde muharebeler ve harekâtlar