İyi, Kötü ve Çirkin

i̇yi, kötü ve çirkin (i̇talyanca: il buono, il brutto, il cattivo), 1966 yapımı sergio leone'nin yönettiği i̇talyan spagetti western filmidir. başrollerini clint eastwood, lee van cleef ve eli wallach paylaşmaktadır. filmin hikâyesi luciano vincenzoni ve sergio leone tarafından, senaryosu ise agenore incrocci ve furio scarpelli tarafından yazılmıştır. filmin müzikleri ennio morricone tarafından bestelenmiştir. film türkiye'de 13 ocak 1969'da gösterime girmiştir.

bir avuç dolar (1964) ve birkaç dolar i̇çin (1965) filmleriyle başlayan üçlemenin sonuncusudur. üçlemeler arasında konu bağlantısı yoktur.

clint eastwood bu filmde 1968 yılındaki golden laurel ödüllerinde en iyi aksiyon performansı dalında ikinciliğe layık görülmüştür ve dünya çapında tanınan bir aktör haline gelmiştir.

film imdb'de dünyanın gelmiş geçmiş en iyi 250 filmi arasında 10. sırada yer almaktadır.

konu 
tuco (çirkin), üzerine ödül konulmuş bir kanun kaçağıdır. keskin nişancı sarışın (i̇yi) adlı kovboyla iş birliği yaparak kasabaları dolaşmaktadırlar. tuco'yu kanun adamlarına teslim eden sarışın, ödülü alıp tuco'yu asılmaktan son anda kurtarmaktadır. bir kasabada işlerin ters gitmesi üzerine ortaklıkları bozulur. ortaklığın bozulmasının ardından sarışın, tuco'yla yollarını ayırır ve tuco'yu elleri bağlı yürüterek cezalandırır. bunun üzerine tuco, intikam için sarışın'ın peşine düşer. uzun uğraşlar sonucu yakaladıktan sonra ceza olarak sarışın'ı çölde, susuz bir şekilde yürütür. bu arada melekgöz (kötü) lakaplı sentenza ise bill carson adında büyük miktarda altını ele geçirmiş eski bir askerin izini sürmektedir.

tuco'nun çölde sarışın'ı susuzluktan öldürmek üzere olduğu bir anda ikisinin bill carson'la karşılaşmaları tüm planları değiştirir. carson, altınları amerikan i̇ç savaşı'nın hareketli olduğu bir cephede mezarlığa saklamıştır. ancak tuco mezarlığın yerini, sarışın ise mezarın adını öğrenebilmiştir. mecburen iş birliğine tekrar dönen ikili altınları aramaya koyulur.

cephede güneyli üniformaları ile ilerleyen tuco ve sarışın, kuzeylilere esir düşer. melekgöz sentenza ise adamlarıyla birlikte esir kampının kuzeyli çavuşudur. carson'ın altınlarının yerini öğrenmeye çalışan melekgöz, tuco'ya işkence yapar ve altınların yerini öğrenir. tuco'yu trenle başka bir şehre yollar. sarışın ile melekgöz, mezarlığın olduğu bölgeye hareket eder. bu sırada tuco kuzeyli askerlerden trenden atlayarak kurtulur. sarışın ve melekgöz'ü bulur. tuco ile sarışın tekrar iş birliği yapar ve melekgöz'ün adamlarını öldürür. melekgöz ise kaçar. tuco ile sarışın mezarlığa doğru yol almaktadırlar ancak mezarlık savaşın tüm hızıyla devam ettiği bir cephenin ortasındadır. çarpışmayı durdurmak için iki tarafın da peşinde olduğu köprüyü havaya uçururlar. altınlara ulaşmaya ramak kalmışken; tuco, sarışın'ı kandırır ve kaçar fakat sarışın'dan kurtulamaz. bu arada melekgöz de mezarlığa yol almaktadır. üçlü mezarlıkta karşılaşır fakat mezarın ismini sadece sarışın bilmektedir.

hakimiyetin sürekli el değiştirdiği mücadelede mezarlığın ortasında yapılan üçlü bir düello kazananı belirleyecektir. sarışın mezarın ismini taşa yazar ve düello başlar. düello esnasında sarışın, melekgöz'ü vurarak öldürür. sarışın, altınların yarısını alır ve tuco'yu asıp ellerini bağlayarak uzağa gider. keskin nişancılığını konuşturarak tuco'yu düşürür ve ardından uzaklaşır. tuco, elleri bağlı bir şekilde kalan altınlarıyla baş başa kalır.

oyuncular 
clint eastwood - sarışın (i̇ngilizce: blondie): i̇yi. kendinden emin bir ödül avcısı.
lee van cleef - sentenza / melekgöz (i̇ngilizce: angel eyes): kötü. verilen işi yerine getiren soğukkanlı, kusursuz bir kiralık katil. 
 eli wallach - tuco benedicto pacifico juan maria ramirez: çirkin. meksikalı haydut, aranan bir suçlu. 
aldo giuffrè - alkolik yüzbaşı
mario brega - onbaşı wallace: tuco'ya işkence eden asker. 
luigi pistilli - pablo ramirez: tuco'nun kardeşi. katolik bir rahip. tuco'ya haydut olmayı seçtiği için kızan ama aynı zamanda seven biri. 
rada rassimov - maria
enzo petito - satıcı
claudio scarchilli - pedro: tuco'nun adamı. sarışın tarafından öldürülmüştür. 
john bartha - şerif
livio lorenzon - fırıncı
antonio casale - jackson / bill carson
sandro scarchilli - chico: tuco'nun adamı. sarışın tarafından öldürülmüştür. 
benito stefanelli - melekgöz'ün adamı
angelo novi - rahip
antonio casas - stevens

kaynakça

dış bağlantılar 
 imdb'de i̇yi, kötü ve çirkin

1966 çıkışlı filmler
amerikan i̇ç savaşı filmleri
sergio leone'nin yönettiği filmler
i̇spanya western filmleri
1960'larda western filmler
i̇talya western filmleri
ennio morricone'nin müziğini yaptığı filmler
1960'larda aksiyon filmleri
spagetti western filmleri
devam filmleri
madrid'de çekilmiş filmler
roma'da çekilmiş filmler
i̇spanya'da çekilmiş filmler
öncül filmleri
hazine avı filmleri
luciano vincenzoni'nin senaryosunu yazdığı filmler
united artists filmleri
alberto grimaldi'nin yapımcısı olduğu filmler
age & scarpelli'nin senaryosunu yazdığı filmler
i̇talya epik filmleri
1960'larda i̇ngilizce filmler
1960'larda i̇talyanca filmler