Topçu Kışlası

taksim kışlası ya da halil paşa topçu kışlası, 1806 - 1940 yılları arasında i̇stanbul taksim meydanı'nda günümüzde taksim gezi parkı'nın durduğu yerde bulunan yapı. askeri işlevlerinin yanı sıra cambaz gösterileri, at yarışları, rum hacıların konaklaması gibi amaçlarla da kullanıldı.
1940 yılında i̇stanbul valisi ve belediye başkanı sıfatıyla lütfi kırdar'ın isteği ve avrupalı şehir planlamacılarından henri prost'un tavsiyesi üzerine yıkılan kışlanın yerine konut ve sosyal etkinlik alanları inşa edilmesi kararlaştırıldı, fakat  planlanan düzenlemelerin pek azı yapılabildi. şimdi yapının yerinde taksim gezi parkı vardır.

kışla'nın tekrar inşası için gezi parkı'nın yıkımı çalışmaları 28 mayıs 2013 tarihinde başlamış, fakat protestolar sonucu çalışmalar durmuştur.

tarih

i̇nşa 
taksim kışlası 1806 yılında osmanlı padişahı iii. selim döneminde yapıldı. kabakçı mustafa i̇syanı'nda tahrip olan bina, ii. mahmud döneminde onarıldı.

yenilenme 

bina birkaç kez yangın geçirdikten sonra padişah abdülmecid döneminde tophane müşiri damat gürcü halil rifat paşa'nın gayretleriyle 19. yüzyıl mimari üslubunda ve çok gösterişli olarak yeniden yapıldı. uzun avlusu ve geniş kanatları olan iki katlı yapının köşelerinde ve her cephesinin ortasında üç katlı  yüksek bölümleri vardı. rus ve hint mimarilerinden izler taşıyan yapının iki anıtsal giriş kapısı harbiye caddesi ve talimhâne caddesi cephelerinin tam ortalarında bulunuyordu.

kışla 1860-1870 yılları arasında osmanlı ordusunun modernleştirilmesi sürecinde önemli bir rol oynadı ve en şatafatlı günlerini yaşadı. padişah abdülaziz'in 1864 yılında mısır seyahati dönüşünde kışlayı ziyaret edip kışlada yemek yemesi, kışla tarihinde önemli bir olay olarak kayıtlara geçti.

i̇syandan sonra önemini yitiren kışla,  1913'te sanayi ve ticaret şirket-i milliye-i osmaniye'''ye satıldı. binanın orta kısmındaki eğitim alanı futbol sahası haline getirildi ve uzun yıllar futbol maçları ve çeşitli gösteriler için kullanıldı. kışla, i. dünya savaşı'nın ardından işgal edilen i̇stanbul'daki fransız kuvvetlerinin yönetiminde bulunan senegalli askerlere tahsis edildi.

cumhuriyetin ilanından sonra da kışlanın avlusundaki futbol sahası futbol karşılaşmaları için kullanılmayı sürdürdü ve kışla taksim stadı adını aldı. 1923 yılında türkiye millî futbol takımı ilk resmi maçını bu sahada romanya'ya karşı yaptı.

 yıkım 
1940'ta şehir planlamacısı henri prost'un önerisi ile kışlanın yıkılması, yerine konut ve sosyal etkinlik alanları inşa edilmesi kararlaştırıldı. kışlanın yıkımından sonra planlanan düzenlemelerin pek azı yapılabildi. kışla'nın yerine taksim gezi parkı inşa edildi.

 tekrar inşa 
16 eylül 2011 tarihinde i̇stanbul büyükşehir belediye meclisi'nin aldığı kararla yapının kentsel tasarım projesi ile bir bütünlük içerisinde değerlendirilerek tekrar inşa edilmesi kararlaştırıldı. fakat 17 ocak 2013 tarihinde kültür varlıklarını koruma bölge kurulu yapının inşasına, gezi parkının i̇stanbul’un belleğinde yer ettiği'' gerekçesiyle onay vermedi. bu karara i̇stanbul büyükşehir belediyesi tarafından kültür ve tabiat varlıklarını koruma yüksek kurulu nezdinde itiraz edildi. üst kurul, 1 mart 2013 tarihinde bölgesel kurulun kararını iptal ederek kışla'nın tekrar inşasına kesin olarak onay verdi. 31.05.2013 tarihinde kültür varlıklarını koruma yüksek kurulu tarafından gezi parkı’nda topçu kışlası yapımına onay veren karara i̇stanbul 6. i̇dare mahkemesi yürütmeyi durdurma kararı verdi.

tekrar inşaya tepkiler 

kışlanın inşası için taksim gezi parkı'nda kurulan şantiyeye, yıkım ekipmanları 28 mayıs 2013'ün ilk saatlerinde getirildi. durumdan sosyal medya aracılığıyla haberdar olan çevre eylemcileri ve onları destekleyen bir kısım halk, parka kamp kurarak nöbete başladı.

ayrıca bakınız 
 selimiye kışlası

kaynakça

dış bağlantılar 
 hayal-et projesi kapsamında taksim kışlası

kışlası
osmanlı kışlaları
balyan ailesinin eserleri
i̇stanbul'daki tarihî kışlalar
1800'lerde tamamlanan hükûmet binaları
1940'ta yıkılmış yapılar
i̇stanbul'daki eski yapılar
gezi parkı olayları