Kelebek ve Dalgıç

aynı isimli roman için kelebek ve dalgıç giysisi sayfasına bakınız.

dalgıç ve kelebek, amerikalı yapımcı julian schnabel tarafından çekilen, 23 mayıs 2007'de gösterime başlayan fransız filmi. 2007 cannes film festivali'nde mizansen ödülü kazandı.

konusu 
film, elle dergisi editörü jean-dominique bauby'nin (okunuşu: jan dominik bobi) gerçek hayat hikâyesinden alınmıştır. bauby kendine geldiğinde, hiçbir uzvunu kıpırdatamadığını fark eder. locked-in adı verilen felç hastalığına tutulmuştur. konuşamamakta, yardım olmadan nefes alamamaktadır. kıpırdatabildiği tek organı, sol göz kapağıdır. bu sayede basit sorulara evet-hayır karşılıkları verebilir. bu, dış dünyayla tek bağlantısıdır.

bir konuşma terapisti, bauby'nin daha etkin iletişim kurabilmesi için, harfleri fransızcadaki kullanılma sıklığına göre sıralar (e, l, a, o, i, n, s, d, vs.) ve yüksek sesle okur. doğru harfe geldiğinde bauby göz kırpmakta ve bir sonraki harfe geçilmektedir. bu yöntemi kullanarak bauby filmle aynı addaki kitabı yazar.

filmin önemli bir kısmı, bauby'nin bakış açısından çekilmiştir. öyle ki, bauby sorulara cevap vermek için gözünü kırptığında, perde kısa süre kararmaktadır.

filmin adı 
filmin adı, bauby'nin kendi bedeninde hapsolmasını ve özgürlük çabasını simgelemektedir. söz konusu dalgıç, sünger avcılarının kullandığına benzer eski tip, metal bir dalgıç elbisesi giymektedir. bauby, rüyalarında kendisini, bedenini simgeleyen bu elbisenin içinde görmektedir. hareket edememekte, elbise ile birlikte derinliklere batmaktadır. bağırır, çırpınır, ancak kimse sesini duyamaz. kelebek ise özgürlüğün, bedeni durmuş bir insanın içinde yaşamaya devam eden insanlığın simgesidir. kitabı yazmak için göz kırpması, kelebeğin uçmak için kanatlarını çırpmasına benzemektedir.

yapım 
schnabel, yapımcı şirketin filmin i̇ngilizce çekilmesi yönündeki baskılarına direndi. i̇ngilizcenin, kitapta kullanılan karmaşık fransızcayı yansıtamayacağını düşünüyordu. filmi daha iyi çekebilmek için fransızca öğrendi.

başlangıçta bauby'yi johnny depp'in oynaması düşünülüyordu. ancak programının karayip korsanları: dünyanın sonu filmiyle çakışması nedeniyle depp bu projeden çekildi.

ödüller ve adaylıklar 
kazandıkları
 61. bafta ödülleri
 en i̇yi uyarlama senaryo
 65. altın küre ödülleri
 en i̇yi yabancı dilde film
 en i̇yi yönetmen (julian schnabel)
 60. cannes film festivali
 en i̇yi yönetmen
 teknik büyük ödül
 national board of review
 en i̇yi yabancı film
 boston society of film critics
 en i̇yi yönetmen
 en i̇yi sinematografi
 en i̇yi yabancı dilde film
 new york film critics online
 en i̇yi film (there will be blood ile paylaştı)
 los angeles film eleştirmenleri birliği
 2. en i̇yi film
 2. en i̇yi yönetmen
 2. en i̇yi yabancı dilde film
 en i̇yi sinematografi
 washington d.c. area film critics association
 en i̇yi yabancı dilde film
 san francisco film critics circle
 en i̇yi yabancı dilde film
 amerikan film enstitüsü ödülleri 
 yılın top on filmi
 satellite ödülleri
 en i̇yi sinematografi
 eda ödülleri
 en i̇yi kurgu
 en i̇yi yabancı film
 2007'de üstün başarı gösteren kadın
 toronto film eleştirmenleri derneği
 2. en i̇yi yabancı film

adaylıklar
 80. akademi ödülleri
 en i̇yi yönetmen (julian schnabel)
 en i̇yi uyarlama senaryo (ronald harwood)
 en i̇yi sinematografi (janusz kaminski)
 en i̇yi kurgu (juliette welfling)
 60. cannes film festivali
 altın palmiye
 65. altın küre ödülleri
 en i̇yi senaryo (ronald harwood)

kaynakça 
 i̇ngilizce ve fransızca vikipedi

dış bağlantılar
 
  
 
 
 
 
 
 ioncinema.com interviews cast & crew of the diving bell and the butterfly 
 "the nerve and the will"  review at the new york review of books
 "the truth about 'the diving bell and the butterfly'" article at salon.com

fransa biyografik filmleri
fransa dramatik filmleri
engellilik ile ilgili filmler
pathé filmleri
1990'larda geçen filmler
konusu fransa'da geçen filmler
julian schnabel'ın yönettiği filmler
kathleen kennedy'nin yapımcısı olduğu filmler
amerika birleşik devletleri biyografik dram filmleri
yabancı dilde en i̇yi film altın küre ödülü sahipleri
en i̇yi film lumières ödülü sahipleri
2007 çıkışlı dramatik filmler
2000'lerde fransızca filmler
doğrusal olmayan anlatı içeren fransa filmleri