9 Ekim



olaylar 
 1238 - jaime i, valensiya'yı alarak valensiya krallığı'nı kurdu.
 1264 - kastilya krallığı, 711 yılından beri endülüs müslüman yönetiminde olan jerez de la frontera'yı aldı.
 1446 - kore'de hangul alfabesi yayımlandı.
 1514 - fransa kralı xii. louis ile mary tudor evlendi.
 1558 - venezuela'da, mérida şehri kuruldu.
 1829 - friedrich parrot ile beraberindeki ekip, ağrı dağı'nın zirvesine ilk kez tırmanmayı başardı.
 1854 - kırım savaşı'nda sivastopol kuşatması başladı.
 1888 - washington anıtı resmen açıldı.
 1914 - i. dünya savaşı: anvers (belçika), alman güçlerinin eline geçti.
 1936 - hoover barajı'ndan 266 mil uzaklıktaki los angeles'a (kaliforniya) elektrik verilmeye başlandı.
 1944 - türkiye cumhuriyeti başbakan'ı şükrü saracoğlu, resmi tören ile anıtkabir'in temelini attı.

 1944 - birleşik krallık, çin, abd ve sovyetler birliği, birleşmiş milletler(bm)'in kurulacağını açıkladı.
 1953 - amerikalı kadın yüzücü florence chadwick, çanakkale boğazı'nın nara burnu ile eceabat arasını 1 saat 50 dakikada yüzdü.
 1957 - tibet, çin'e bağlandı.
 1962 - uganda, büyük britanya'dan bağımsızlığını ilan etti.
 1967 - ernesto che guevara, yakalandıktan bir gün sonra, bolivya'da infaz edildi.
 1970 - kamboçya'daki sağcı darbenin ardından kmer cumhuriyeti ilan edildi.
 1971 - deniz gezmiş ve 17 arkadaşı idama mahkûm edildi.
 1981 - fransa'da ölüm cezası kaldırıldı.
 1997 - i̇talyan oyun yazarı dario fo, nobel edebiyat ödülü'nü aldı.
 2004 - afganistan'da ilk demokratik seçimler yapıldı.
 2005 - birleşik krallık demiryolları'nda, tütün mamulleri kullanımı tamamen yasaklandı.
 2005 - çin, everest tepesinin yüksekliğinin 8.848,43 m olduğunu resmi olarak açıkladı.
 2006 - google, youtube'u 1,65 milyar dolara aldığını açıkladı.
 2006 - güney kore dışişleri bakanı ban ki-mun, gana'lı kofi annan'ın yerine 1 ocak 2007'den itibaren göreve başlamak üzere birleşmiş milletler genel sekreterliği'ne seçildi.
 2006 - kuzey kore, nükleer bir deneme yaptığını açıkladı.
 2007 - "dev manyetik direnç"ile (gmr) ilgili çalışmalarından ötürü albert fert (fransız) ve peter grünberg (alman)nobel fizik ödülü'ne layık görüldü.
 2008 - nobel edebiyat ödülü'nü fransız jean-marie gustave le clézio kazandı.

doğumlar 
 1261 - i. diniz, portekiz krallığı'nın 6. kralı (ö. 1325)
 1623 - ferdinand verbiest, flaman cizvit misyoner ve rahip (ö. 1688)
 1757 - x. charles, fransa kralı (ö. 1836)
 1835 - camille saint-saëns, fransız besteci (ö. 1921)
 1852 - hermann emil fischer, alman kimyager (ö. 1919)
 1859 - alfred dreyfus, fransız subay (ö. 1935)
 1862 - fatma aliye topuz, türk yazar (türk edebiyatının ilk kadın romancısı) (ö. 1936)
 1866 - emine nazikeda, vi. mehmed'in eşi (ö. 1941)
 1866 - philippe berthelot, fransız diplomat (ö. 1934)
 1873 - karl schwarzschild, alman fizikçi (ö. 1916)
 1879 - max von laue, alman fizikçi (ö. 1960)
 1888 - nikolay buharin, rus siyasetçi (ö. 1938)
 1892 - i̇vo andriç, yugoslav yazar ve nobel edebiyat ödülü sahibi (ö. 1975)
 1906 - seyyid kutub, mısırlı yazar ve düşünce adamı (ö. 1966)
 1906 - léopold sédar senghor, senegalli şair ve siyasetçi (ö. 2001)
 1907 - jacques tati, fransız yönetmen ve aktör (ö. 1982)
 1907 - horst wessel, alman nazi aktivisti, nsdap ve sa üyesi (ö. 1930)
 1908 - werner von haeften, alman hukukçu, banka memuru ve nazi almanyası'nın subayı (ö. 1944)
 1918 - lila kedrova, rus asıllı fransız oyuncu (ö. 2000)
 1920 - michael shaw, baron shaw of northstead, i̇ngiliz siyasetçi (ö. 2021)
 1921 - michel boisrond, fransız yönetmen ve yazar (ö. 2002)
 1922 - fyvush finkel, amerikalı ünlü oyuncu, şarkıcı ve komedyen (ö. 2016)
 1924 - anthony earnshaw, i̇ngiliz anarşist, sanatçı ve sürrealist yazar ve grafiker
 1925 - joan benson, amerikalı müzisyen ve eğitimci (ö. 2020)
 1930 - rahmi koç, türk iş insanı
 1931 - anthony booth, i̇ngiliz oyuncu (ö. 2017)
 1933 - peter mansfield, 2003 yılında nobel fizyoloji veya tıp ödülünü paul lauterbur ile birlikte kazananan i̇ngiliz bilim insanı (ö. 2017)
 1934 - jill ker conway, avustralyalı-amerikalı otobiyografi yazarı (ö. 2018)
 1935 - edward, britanya kraliyet ailesinin üyesi
 1937 - brian blessed, i̇ngiliz aktör, maceracı
 1938 - heinz fischer, avusturyalı politikacı
 1939 - john pilger, avustralyalı-britanyalı haberci
 1940 - john lennon, i̇ngiliz müzisyen, yazar ve aktivist (ö. 1980)
 1942 - michael palmer, amerikalı tıp doktoru ve yazar (ö. 2013)
 1947 - france gall, fransız şarkıcı (ö. 2018)
 1950 - jody williams, amerikalı eğitimci
 1953 - tony shalhoub, amerikalı sinema ve dizi oyuncusu
 1954 - john o'hurley, i̇ngiltere doğumlu amerikalı oyuncu
 1954 - dennis stratton, i̇ngiliz müzisyen
 1957 - ini kamoze, jamaikalı reggae müzik sanatçısı
 1958 - al jourgensen, küba asıllı amerikalı müzisyen
 1958 - kürşad tüzmen, türk bürokrat ve siyasetçi
 1959 - boris nemtsov, rus muhalif lider politikacı (ö. 2015)
 1962 - jorge burruchaga, arjantinli futbolcu
 1964 - guillermo del toro, meksikalı yönetmen
 1966 - david cameron, britanyalı siyasetçi ve başbakan
 1967 - eddie guerrero, amerikalı güreşçi (ö. 2005)
 1967 - gheorghe popescu, rumen eski futbolcu
 1968 - murat göğebakan, türk anadolu rock müzik sanatçısı (ö. 2014)
 1969 - pj harvey, i̇ngiliz müzisyen, şarkı yazarı ve vokalist
 1975 - sean lennon, amerikalı şarkıcı, söz yazarı, gitarist ve aktör
 1975 - mark viduka, hırvat asıllı avustralyalı eski futbolcu
 1976 - özlem piltanoğlu, türk bürokrat ve siyasetçi
 1977 - emanuele belardi, i̇talyan eski kaleci
 1978 - nicky byrne, i̇rlandalı şarkıcı-şarkı yazarı, radyo ve tv sunucusu, dansçı ve eski futbolcu
 1979 - brandon routh, amerikalı sinema oyuncusu
 1979 - chris o'dowd, i̇rlandalı aktör
 1979 - gonzalo sorondo, uruguaylı millî futbolcu
 1981 - gaël givet, fransız futbolcu
 1987 - barış arduç, türk oyuncu
 1987 - derya çayırgan, türk voleybolcu
 1990 - kevin kampl, almanya doğumlu slovenya asıllı futbolcu
 1996 - bella hadid, filistin asıllı amerikalı model

ölümler 
 892 - tirmizi, 9. yüzyılda yaşamış fars hadis bilgini (d. 824)
 1253 - robert grosseteste, i̇ngiliz devlet adamı, teolog, filozof lincoln başpiskoposu (d. 1175)
 1831 - yannis kapodistrias, yunan devlet adamı, diplomat ve siyasetçi (birinci yunanistan cumhuriyeti'nin ilk valisi) (d. 1776)
 1849 - william townsend aiton, i̇ngiliz botanikçi (d. 1766)
 1876 - mustafa celâleddin paşa, leh asıllı osmanlı paşası (d. 1826)
 1897 - jan heemskerk, 1874-1877 yılları arasında hollanda başbakanı (d. 1818)
 1911 - jack daniel, amerikalı iş insanı (d. 1849)
 1934 - i. aleksandar, yugoslavya kralı (suikast) (d. 1888)
 1934 - louis barthou, fransız siyasetçi (suikast) (d. 1862)
 1943 - pieter zeeman, hollandalı fizikçi (d. 1865)
 1958 - xii. pius, i̇talyan papa (katolik kilisesi'nin 260. papası) (d. 1876)
 1959 - shirō ishii, japon mikrobiyolog (d. 1892)
 1967 - andré maurois, fransız yazar (d. 1885)
 1967 - che guevara, arjantinli devrimci (d. 1928)
 1967 - cyril norman hinshelwood, i̇ngiliz kimyager (d. 1897)
 1974 - oskar schindler, alman iş insanı (d. 1908)
 1976 - walter warlimont okw iç daire başkan yardımcısı rolüyle bilinen alman subayı (d. 1894)
 1978 - jacques brel, belçikalı söz yazarı, şarkıcı ve müzisyen (d. 1929)
 1982 - anna freud, avusturyalı psikanalist (d. 1895)
 1987 - william p. murphy, amerikalı tıp doktoru (d. 1892)
 1989 - ercüment karacan, türk gazeteci ve milliyet gazetesi eski sahibi (d. 1921)
 1989 - yusuf atılgan, türk roman ve öykü yazarı (d. 1921)
 1995 - alec douglas-home, i̇ngiliz siyasetçi (d. 1903)
 2000 - david dukes, amerikalı oyuncu (d. 1945)
 2001 - herbert ross, amerikalı film yönetmeni ve yapımcısı (d. 1927)
 2002 - aileen wuornos, amerikalı kadın seri katil (d. 1956)
 2006 - paul hunter, i̇ngiliz profesyonel snooker oyuncusu (d. 1978)
 2008 - gidget gein, amerikalı müzisyen (d. 1969)
 2010 - maurice allais, fransız bilim insanı (d. 1911)
 2010 - zecharia sitchin, azeri asıllı amerikalı bilim insanı ve sümerolog (d. 1920)
 2012 - paddy roy bates, i̇ngiliz korsan radyo yayıncısı (d. 1921)
 2012 - sammi kane kraft, amerikalı rekortmen beyzbolcu ve sinema oyuncusu (d. 1992)
 2013 - stanley kauffmann, amerikalı film eleştirmeni, yazar ve editör (d. 1916)
 2013 - wilfried martens, flaman belçikalı politikacı (d. 1936)
 2013 - chopper read, avustralyalı suçlu ve yazar (d. 1954)
 2013 - nurettin uzunoğlu, türk yazar ve akademisyen (d. 1939)
 2014 - jan hooks, amerikalı oyuncu ve komedyen (d. 1957)
 2014 - ana karić, hırvat oyuncu (d. 1941)
 2014 - paul lukather, amerikalı seslendirme sanatçısı ve aktör (d. 1926)
 2014 - carolyn kizer, amerikalı feminist şair (d. 1925)
 2015 - geoffrey howe, i̇ngiliz siyasetçi ve bakan (d. 1926)
 2015 - dave meyers, amerikalı basketbolcu (d. 1953)
 2016 - rené avilés fabila, meksikalı yazar (d. 1940)
 2016 - aaron pryor, amerikalı eski boksör (d. 1955)
 2016 - bilge tarhan, türk futbolcu ve teknik direktör (d. 1941)
 2016 - andrzej wajda, polonyalı sinema yönetmeni (d. 1926)
 2017 - manuel busto, fransız bisiklet sporcusu (d. 1932)
 2017 - armando calderón sol, 1 haziran 1994 ve 1 haziran 1999 tarihleri arasında el salvador devlet başkanı (d. 1948)
 2017 - allan çumak, rus alternatif tıp uzmanı (d. 1935)
 2017 - michel diefenbacher, fransız siyasetçi (d. 1947)
 2017 - hessie, fransız tekstil sanatçısı (d. 1936)
 2017 - jean rochefort, fransız oyuncu, yönetmen ve senarist (d. 1930)
 2017 - józsef tóth, eski macar millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1929)
 2018 - thomas a. steitz, amerikalı biyokimyacı ve moleküler biyofizikçi (d. 1940)
 2018 - venantino venantini, i̇talyan oyuncu (d. 1930)
 2018 - carolyn warner, amerikan demokrat parti üyesi kadın siyasetçi (d. 1930)
 2019 - richard askey, amerikalı matematikçi ve yazar (d. 1933)
 2019 - andrés gimeno, i̇spanyol tenisçi (d. 1937)
 2020 - pierre kezdy, amerikalı müzisyen (d. 1962)
 2022 - eileen ryan, amerikalı oyuncu (d. 1927)
 2023 - haluk akakçe, türk ressam ve iç mimar (d. 1970)

tatiller ve özel günler

kaynakça 

1009
09