Valensiya

valensiya, resmî adi valència, (i̇spanyolca: valencia ; katalanca: valència), i̇spanya'da valensiya özerk bölgesinin başkentidir ve 792.492 nüfusuyla i̇spanya'nın en kalabalık üçüncü belediyesidir. aynı adı taşıyan ilin başkentidir. komşu belediyeleri kapsayan daha geniş kentsel alan yaklaşık 1,6 milyon nüfusa sahiptir ve akdeniz'in avrupa yakasındaki en büyük kentsel alanlardan birini oluşturmaktadır. turia nehri kıyısında, i̇ber yarımadası'nın doğu kıyısında, valensiya körfezi'nde, albufera lagününün kuzeyinde yer almaktadır.

valensiya, mö 138 yılında bir roma kolonisi olarak kuruldu. i̇slami yönetim ve kültürleşme 8. yüzyılda yeni sulama sistemlerinin ve ekinlerin kullanılmaya başlanmasıyla birlikte gerçekleşti. aragonlu hıristiyanların 1238 yılında şehri fethetmesiyle birlikte şehir, valensiya krallığı'nın başkenti oldu. 15. yüzyılda şehrin nüfusu ticaret sayesinde arttı ve yüzyılın sonunda avrupa'nın en büyük şehirlerinden biri haline geldi. atlas okyanusu'nun küresel ticaret ağlarında akdeniz'in aleyhine ortaya çıkması ve 16. yüzyıl boyunca berberi korsanlığının yarattığı güvensizlik nedeniyle zaten zarar gören kentin ekonomik faaliyeti, 1609'da moriskoların kovulmasıyla bir kriz yaşadı. şehir 18. yüzyılda önemli bir ipek üretim merkezi haline geldi. i̇spanya i̇ç savaşı sırasında şehir, 1936'dan 1937'ye kadar i̇spanyol hükümetinin kaza merkezi olarak hizmet vermiştir.

valensiya limanı, avrupa'nın en işlek 5. konteyner limanı ve akdeniz'in en işlek ikinci konteyner limanıdır. şehir, küreselleşme ve dünya şehirleri araştırma ağı tarafından gama düzeyinde bir küresel şehir olarak sıralanmaktadır. tarihi merkezi, yaklaşık 169 hektarlık (420 dönüm) alanıyla i̇spanya'nın en büyüklerinden biridir. köklü tarihi nedeniyle valensiya, 1965 yılında i̇spanya'nın ulusal turistik i̇lgi fiestası ve kasım 2016'da unesco tarafından somut olmayan kültürel miras ilan edilen falles (veya fallas) gibi çok sayıda kutlama ve geleneğe sahiptir. şehir, 2022 yılında yaşam kalitesi ve uygun fiyat gibi kriterlere göre gurbetçiler için dünyanın en iyi destinasyonu seçilmiştir. compromís partisi'nden joan ribó, 2015 yılından bu yana valensiya belediye başkanıdır.

i̇sim etimolojisi 
şehrin latince adı valentia (ipa: [waˈlɛntɪ.a]) olup, romalıların savaştan sonra eski romalı askerlerin cesaretini takdir etme uygulamasından dolayı "güç" veya "cesaret" anlamına gelmektedir.

tarihçe 
valencia romalılar tarafından kurulmuş ve birçok farklı kültüre ev sahipliği yapmıştır. bölgeye romalılar, vizigotlar, berberiler, endülüs arapları ve aragonlar göç ederek şehri ekonomik ve kültürel olarak zenginleştirmişlerdir.

1094'te rodrigo díaz de vivar (el cid campeador) hristiyanlık adına valencia'yı fethetti. fakat şehir daha sonra 1102'de murabıtlar'ın eline geçti. hemen arkasından berberi egemenliğinde olan şehir 1238 yılında aragonlu i. james tarafından ele geçirildi ve valencia krallığı kuruldu.

15. ve 16. yüzyıl boyunca valencia akdeniz kıyıları boyunca en büyük ve en önemli ticaret merkezi haline geldi. bu dönem valencia’nin hem ticârî, hem de sanatsal anlamda altın çağını oluşturur. joanot martorell (tirant lo blanc yazarı, avrupa’da ilk modern roman), ausias march, roig de corella, i̇sabel de villena, jordi de sant jordi and jaume roig gibi sanatkarlar bu döneme damgalarını vurdular.

i̇spanya veraset savaşı boyunca valencia avusturya arşidükünün yanında yer aldı ve 1707 nisan'ında gerçekleşen almansa savaşı zaferiyle birlikte v. philip, tüm imtiyazları kaldırdı. 1874'te xii. alfonso, kuzey valencia kralı olarak ilan edildi.

demokrasi tekrar yapılandırıldığında valencia bölgesi özerklik kazandı. valencia zenginleşerek ve çeşitli konularda gelişerek i̇spanya’nın hem kültürel, hem de ekonomik açıdan en önemli şehirlerinden biri oldu.

coğrafi konum 

valensiya i̇spanya'nın doğusunda akdeniz kıyısında konumlanmıştır. valensiya'nin akdeniz sahillerine costa del azahar ismi verilmektedir.

valensiya'da akdeniz iklimi yaşanır, yazlar sıcak ve kurak, kışlar ise serin geçer.

valensiya şehrinden bazı önemli i̇spanya şehirlerinin uzaklıkları şunlardır:
 alicante: 179 km
 almería: 443 km
 barselona: 362 km
 bilbao: 747 km
 castellón de la plana: 76 km
 madrid: 356 km
 málaga: 622 km
 murcia: 232 km
 sevilla: 747 km
 zaragoza: 326 km

i̇klim

demografi 

valensiya belediye sınırları içinde nüfus (2010 tahmini) itibarıyla 809,267 kişi olup   nüfus yoğunluğu 6.010,2 kişi/km² olur. böylelikle valensiya, nüfus itibarıyla i̇spanya'da şehir sıralamasında 3. sırayı alır. avrupa birliği şehirleri arasında ise belediye sınırları içindeki şehirler arasında valensiya 15. sırada olur. fakat şehrin etrafında belediye sınırları dışında şehir varoşları bulunur ve bunlarla bir büyük metropoliten valensiya oluşur.

valensiya belediye sınırları içinde nüfusun gelişmesi şu gösterimde izlenebilir:

1.000 kişi

kaynak: ine - instituto nacional de estadística, i̇spanya
(stad) kaynak:hollandaca wikipedia "valencia (stad)" maddesi

meydan ve parklar 

valencia şehrinin en önemli meydanı içinde belediye binası, klâsik filmlerin gösterildiği la filmoteca ve pek çok barın ve restoranın olduğu plaça de l'ajuntament'tir. bunun dışında plaça de la reina ve plaça de la verge, şehrin önemli meydanlarındandır. şehirde özellikle turia bahçeleri önemli bir yere sahip bir alandır. bu parkın içinde çocuk bahçeleri, bir çeşme ve spor kompleksleri bulunmaktadır.

turistik yerler

anıtlar 
 palau de la generalitat: valencia hükûmetinin bulunduğu yer olan palacia de la generalitat rönesans dönemi stili ve altın süslemeli tavanlara sahip doğu etkilerinin bulunduğu bir yapıdır. 
 el micalet veya miguelete: 14. yüzyılda kurulmuş olup katedralin çan kulesidir.
 la lonja: geç gotik tarzıyla inşâ edilen bu görkemli bina, pere compte tarafından yapılmıştır. sarmal kolonlarıyla ünlüdür ve şu anda sergiler için bu yapı kullanılmaktadır.
 torres de serranos: 14. yüzyılda pere balaguer'in inşa ettiği bu görkemli kuleler, aslında şehri korumak amacıyla yapılmıştır. günümüzde bu kulelerin içinde denizcilik müzesi bulunmaktadır.
 torres de quart
 mercat central

müzeler 
 instituto valenciano de arte moderno (ivam) - modern sanat müzesi. julio gonzales'in heykellerinin sergisinin yapıldığı müzedir. ayrıca günümüzün sanatkarlarının eserleri de bu müzede sergilenir.
 museo de bellas artes - çağdaş güzel sanatlar eserlerini ve ayrıca arkeolojik eserleri bu müzede bulabilirsiniz.
 museo nacional de cerámica - milli seramik müzesi)
 museo de la catedral
 ciutat de les arts i les ciències

şehir idare bölgeleri ve semtleri 

valensiya belediye idaresi yerel idareyi halka indirmek maksadı ile şehir yerel idaresi için 15 "bölge (distirito)" kurmuştur. valensiya bölgeleri ve bunların altında bulunan semt ve köyler su listede görülebilir:

 ciutat vella: la seu, la xerea, el carmen, el pilar, el mercado, san francisco.
 extensió: russafa, el pla del remei, gran via.
 extramurs: el botànic, la roqueta, la pechina, arrancapins.
 campanar: campanar, les tendetes, el calvari, sant pau.
 la saïdia: marxalenes, morvedre, trinitat, tormos, sant antoni.
 pla del real: exposició, mestalla, jaume roig, ciutat universitària
 olivereta: nou moles, soternes, tres forques, la fontsanta, la luz.
 patraix: patraix, sant isidre, vara de quart, safranar, favara.
 jesús: la raiosa, l'hort de senabre, the covered cross, saint marcelino, real way.
 quatre carreres: montolivet, en corts, malilla, la font de sant lluís, na rovella, la punta, ciutat de les arts i les ciències.
 poblats marítims: el grau, el cabanyal, el canyameral, la malva-rosa, beteró, nazaret.
 camins del grau: aiora, albors, creu del grau, camí fondo, penya-roja.
 algiròs: illa perduda, ciutat jardí, amistat, vega baixa, la carrasca.
 benimaclet: benimaclet, camí de vera.
 rascanya: orriols, torrefiel, sant llorenç.
 benicalap: benicalap, ciutat fallera.
 pobles del nord: benifaraig, poble nou, carpesa, cases de bàrcena, mauella, massarrojos, borbotó.
 pobles de l'oest: benimàmet, beniferri.
 pobles del sud: forn d'alcedo, castellar-l'oliveral, pinedo, el saler, el palmar, el perellonet, la torre,

kardeş şehirler 

valensiya'nin şu kardeş şehirleri bulunmaktadır:

galeri

kaynakça

ayrıca bakınız 

 valensiya (özerk topluluk)

dış bağlantılar 
 valensiya belediyesi resmi i̇nternet sitesi  valensiyaca,           
 valensiya sehir belediyesi resmi turizm websitesi  valensiyaca,         
 valencia topluluk turizm websitesi  valensiyaca,        
 valencia- la ciudad de las artes y de las ciencias  valensiyaca,        
 valencia - vikigezgin