Uzak Doğu Cumhuriyeti

uzak doğu cumhuriyeti (rusça: дальневосто́чная респу́блика, двр; dalnevostochnaya respublika, dvr) rus i̇ç savaşı döneminde merkezi bolşevik yönetiminden bağımsız olarak kurulan tampon devlet. başkenti blagoveşçensk olan devlet rusya uzak doğusu ile sibirya’yı kapsamaktaydı. i̇ç savaşa beyaz ordu lehine müdahale eden i̇tilaf devletleri ve özellikle de japon i̇mparatorluğu bölgeye yoğun asker çıkartarak bolşevik denetimindeki topraklarla arada tampon görevi üstlenen bu cumhuriyeti destekleyecektir. i̇ç savaşın bolşeviklerin zaferiyle sona ermesinden sonra bölgedeki silahlı kuvvetler çekilince cumhuriyet 15 kasım 1922 tarihli vtsik kararıyla sovyetler birliği'ne katılır.

tarihçe 

i. dünya savaşı sürmekteyken 1917 yılı şubat devrimi ile yıkılan rus i̇mparatorluğunda ekim devrimi ile iktidarı lenin önderliğindeki bolşevikler alır. kurulan sovyet yönetimi monarşi yanlıları tarafından tanınmaz ve rus i̇ç savaşı patlak verir. bolşevikler savaş halinde oldukları almanya i̇mparatorluğu ile brest litovsk antlaşmasını yaparak savaşta çekilirler. sürmekte olan savaştaki müttefiklerinin yeniden savaşmasını sağlamak isteyen i̇tilaf devletleri bolşevikleri devirmek isteyen monarşi yanlısı beyaz orduyu destekleyecek ve iç savaşa müdahil olacaktır. bölgedeki bolşevik önderlerden olan aleksandr krasnoşçiyokov başkanlığında kurulması düşünülen bir tampon devlet fikri bolşeviklerle ateşkes sağlamak isteyen başta japonya olmak üzere i̇tilaf devletleri tarafından desteklenir. i̇ç savaşın durumuna göre bazı bölgeler cumhuriyet sınırlarına dahil olup, kaybedilirken 1920 yılı aralık ayında vladivostok da topraklara dahil edilir. i̇ç savaşta artık bolşevik zaferi kesinleştiği dönemlerde cumhuriyetin varlık sebebi ortadan kalkar. cumhuriyet 15 kasım 1922 tarihinde kesin olarak sovyetler birliğine dahil edilir. i̇ç savaş döneminde uzakdoğu'daki rus topraklarının işgal edilmesini engellemek için bolşeviklerce ortaya atılan ve gerçekleştirilen fikir, savaşın kazanılmasıyla beraber geçerliliğini yitirir.

toprakları 
cumhuriyetin sınırları baykal gölünün batı sınırları, moğolistan ve çin kuzey sınırları boyunca ilerler ve kamçatka yarımadasını kapsayacak şekilde devam eder. ancak cumhuriyetin devam ettiği dönemde sınırlar sürmekte olan iç savaş nedeniyle değişmekte, bazı topraklar da doğrudan japonya silahlı kuvvetleri tarafından işgal edilmekteydi.

posta pulları 

uzak doğu cumhuriyeti kısa ömrü sırasında çok sayıda posta pulu basmıştır. i̇lk pul 1920 yılında sahil bölgesinde kullanılmak için önceki çarlık pulları değiştirilerek tedavüle çıkmıştır. i̇lk özgün tasarıma sahip dört farklı pul 1921 yılında kullanılmaya başlanmıştır. bu pullar 1924 yılına kullanılacaktır. çok sayıda basılmış olan bu pulların bazılarına bugün bile kolaylıkla rastlanırken çok ender bulunanlar da vardır.

devlet başkanları 

 aleksandr krasnoşçiyokov (geçici) 6 nisan – 29 nisan 1920
 aleksandr krasnoşçiyokov 29 nisan 1920 – aralık 1921
 nikolay matveyev aralık 1921 – 15 kasım 1922

başbakanlar 

 aleksandr krasnoşçiyokov 6 nisan 1920 – kasım 1920
 boris şumyatski kasım 1920 – nisan 1921
 piyotr nikiforov 8 mayıs 1921 – aralık 1921
 nikolay matveyev aralık 1921 – 14 kasım 1922
 piyotr kobozev 14 kasım 1922 – 15 kasım 1922

kaynakça

konuyla ilgili yazılan eserler 
 шишкин с. н. гражданская война на дальнем востоке 1918—1922 гг. м., 1957
 никифоров п. м. записки премьера двр (1917—1922 гг.). м., 1963
 куликова л. к., маслова а. н. дальний восток в период великой октябрьской революции и гражданской войны. библиографич. указатель. хабаровск, 1968
 егунов п. п. очерки истории дальневосточной республики. улан-удэ, 1972
 гражданская война на дальнем востоке (1918—1922). воспоминания ветеранов. м., 1973

ayrıca bakınız 
 sibirya müdahalesi

cumhuriyet
primorski krayı
mançurya tarihi
kuzeydoğu asya tarihi
rus i̇ç savaşı
asya'daki eski cumhuriyetler
doğu asya tarihindeki eski devletler
1920'de kurulan bölgeler ve ülkeler
1922'de feshedilmiş oluşumlar
1920'lerde varlığı sona eren bölgeler ve ülkeler
rus i̇mparatorluğu sonrası devletler