mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Amerika Birleşik Devletleri Temsilciler Meclisi

amerika birleşik devletleri temsilciler meclisi, amerika birleşik devletleri kongresinin alt kanadıdır. toplam sandalye sayısı 435 olan temsilciler meclisi, her iki yılda bir yapılan seçimlerle yenilenir. temsilciler meclisinin üyeleri federal halkı temsil ederler. her eyaletten seçilen üyelerin sayısı o eyaletin nüfusuna bağlıdır. her 10 yılda bir yapılan nüfus sayımına göre eyaletlerin temsilciler meclisine yolladıkları üye sayısı değişebilmektedir.

amerika birleşik devletleri temsilciler meclisinin neredeyse tamamı amerika birleşik devletleri siyasetinin 2 ana partisi olan demokratik parti ve cumhuriyetçi parti'den oluşur. meclis başkanı (speaker of the house) çoğunlukta olan partiden seçilir. ayrıca meclis komisyonlarının başkanları da çoğunluk partisinden seçilir. o yüzden azınlıkta olan partinin temsilciler meclisi kararları üzerindeki etkisi çok azdır. amerika birleşik devletleri'ndeki başkanlık sistemi yasama ve yürütme organlarını tamamen birbirinden ayırmıştır. hükûmet meclis içinden değil, başkanlık seçimleriyle seçilir. meclis seçimleri başkanlık seçimlerinden ayrı olarak yapılır. bunun sonucu olarak temsilciler meclisinde çoğunluğu elinde bulunduran parti ile hükûmeti yöneten partinin iki ayrı parti olması mümkündür.

temsilciler meclisi alt meclis olarak görev yapar. senato ise üst meclistir. yasa tasarıları her iki mecliste ayrı ayrı tartışılır ve oylanır. eğer her iki mecliste kabul edilen yasa tasarıları arasında farklar varsa bunlar karma bir komisyon tarafından uzlaştırılır ve ortaya çıkan yasa önerisi amerika birleşik devletleri başkanının onayına sunulur. başkanın veto yetkisi vardır. başkan bu yetkiyi kullanmayarak tasarıyı imzalarsa tasarı yasalaşmış olur.

sandalyelerin eyaletlere göre dağılımı 
üye sayısının eyaletlere göre dağılımı 1920 yılından bu yana aşağıdaki tabloda görüldüğü gibi değişmiştir:

kaynakça
Robert Kubica

robert józef kubica, ( (d. 7 aralık 1984, kraków, polonya) polonyalı formula 1 pilotu. şu anda kariyerine alfa romeo racing takımında yedek pilot olarak devam etmektedir. 

sauber'de iken jacques villeneuve'nin takımdan ayrılmasıyla 2. pilotluğa yükselen kubica, o zamana kadar sadece 6 yarışta yarışmış; 3. yarışı olan i̇talya grand prix'inde 3. sırayı alma başarısı göstermişti. 2003, robert için formula 3'ün başlangıcıydı ve norisring sokak pistinde prema powerteam için tek galibiyetini aldı. 2007 yılında kanada grand prix'inde geçirdiği ağır kazayı sadece bilek burkulmasıyla atlattı. 2008 yılında ilk kez malezya grand prix'inde ikinci olarak podyuma çıktı. i̇lk birinciliğini ise 8 haziran 2008 tarihinde kanada grand prix'inde aldı. 2010 yılında renault takımında yarışmaya başladı.

kubica, formula 1'in 2011 sezonundan kısa bir süre önce i̇talya yakınlarındaki bir rallide geçirdiği kaza sonrası hastaneye kaldırıldı ve yapılan kontroller sonucu, sağ kolunda birden fazla kırık olduğu tespit edildi. pilot, kubica 2011 sezonu boyunca pistlerden uzak kaldı ve 2011 kasım ayında yapılan bir röportajda 2012 sezonu için henüz hazır olmadığını belirtti. 2011 kasım ayında lotus renault gp takımı, sakatlığı geçmeyen kubica'nın yerine kimi raikkonen ile anlaşmaya vardığını açıkladı.

f1 öncesi kariyeri 

 1995-1997 polish karting championship
 1998 international italian karting championship, 1°
 1998 european karting championship, 2°
 1999 international italian karting championship, 1°
 1999 german karting championship, 1°
 1999 european karting championship, 5°
 2000 world karting championship, 4°
 2000 european karting championship, 4°
 2001 italian formula renault, 12°
 2001 formula renault eurocup, 14°
 2002 italian formula renault, 2° (4 galibiyet)
 2002 formula renault eurocup, 7°
 2002 brazilian formula renault (1 galibiyet)
 2003 formula 3 euroseries, 12° (1 galibiyet)
 2003 british formula 3
 2003 sardinia f3 masters winner
 2004 formula 3 euroseries, 7°
 2005 world series by renault, 1° (4 galibiyet)

f1 kariyeri 
 2006 sauber test pilotu
 2006 sauber, 16°, 6 puan (6 yarışa katıldı)
 2007 sauber, 6°, 39 puan
 2008 sauber, 4°, 75 puan
 2009 sauber, 20°, 0 puan

kaynakça 

1984 doğumlular
kraków doğumlu sporcular
yaşayan insanlar
polonyalı formula 1 pilotları
polonyalı ralliciler
dünya ralli şampiyonası pilotları
formula 3 euro series pilotları
Amerika Birleşik Devletleri Senatosu

amerika birleşik devletleri senatosu veya yaygın ismiyle birleşik devletler senatosu (), temsilciler meclisi ile birlikte birleşik devletler kongresini oluşturan iki yasama organından biridir. amerika birleşik devletleri'nin 50 eyaletinin her birinden seçilen 2 (eşit sayıda) senatörden oluşan 100 üyesi bulunur. amerika birleşik devletleri senatosunun üçte biri her 2 yılda bir yapılan seçimlerle yenilenir. her senatörün bir sonraki seçime kadar olan görev süresi 6 yıldır.

senatonun yapısı ve yetkileri, amerika birleşik devletleri anayasasının bir maddesi ile belirlenmiştir. 1789'dan 1913'e kadar senatörler temsil ettikleri eyaletlerin yasama organları tarafından atandı; 1913'teki onyedinci değişikliğin onaylanmasının ardından, şimdi halk tarafından seçilmektedirler. senato binası, washington, d.c.’de, kongre binası'nın kuzey kanadında bulunur.

senato üst meclis olarak, kendisine özgü birkaç tavsiye ve onay yetkisine sahiptir; bunlar arasında anlaşmaların onaylanması ve bakanların, eğer seçilmiş başkan yardımcısı herhangi bir nedenle görevden ayrılırsa yerine atanan başkan yardımcısının, amerika merkez bankası başkanının ve üyelerinin, yüksek mahkeme üyelerinin, federal hakimlerin, diğer federal yürütme görevlilerinin, tümamirallerin, düzenleyici görevlilerin, elçilerin ve diğer federal üniformalı görevlilerin atamasının onaylanması yer alıyor. senato, daha uzun vadeli, daha küçük boyutta ve tarihsel olarak daha kolektif ve daha az partizan bir atmosfere yol açan eyalet çapındaki seçmenleri nedeniyle temsilciler meclisinden hem daha müzakere edici hem de daha prestijli bir kurum olarak kabul edilir.

kaynakça
Tanjant

tanjant, trigonometrik bir fonksiyondur. "tan" ile ifade edilir.

merkezi orijin olan, 1 birim yarıçaplı birim çemberdeki x=1 şeklinde y eksenine paralel çizilen doğruya tanjant ekseni denir. birim çember üzerinde, orijinden geçen bir doğrunun x ekseniyle arasındaki, saat yönünün tersine doğru açının tanjant değeri, bu doğrunun tanjant ekseniyle kesiştiği noktanın y değerine (ordinatına) eşittir. 180'e bölümünden kalan 90 olan açılar da belirsiz (tanımsız) olur. dik üçgende ise karşı dik kenarın, komşu dik kenara oranıdır.

ayrıca bakınız 
 kosinüs
 sinüs
 kotanjant
 dönüşüm formülleri

trigonometri
Doğanca, Pehlivanköy

doğanca, kırklareli ilinin pehlivanköy ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köy, 1928'den beri aynı adı taşımaktadır.

coğrafya 
köy, kırklareli il merkezine 54 km, pehlivanköy ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır. köy, pehlivanköy'ün kuzeydoğusunda  numaralı pehlivanköy-babaeski il yolu üzerindedir. edirne-i̇stanbul tren hattında, köyün ismini taşıyan tcdd tren istasyonu vardır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

pehlivanköy belde ve köyleri
Trinitron

trinitron, sony'nin tüp ekran teknolojisidir. diğer televizyon tüpleri bir küreden kesilmiş gibidir, trinitron ise silindirden kesilmiş bir parça görünümündedir. normal crt tüplü bilgisayarlardaki performansı arttırmak için çıkartılmıştır.

sony, trinitron teknolojisini 1960'larda geliştirmiş ve patentini 1996'ya kadar elinde tutmuştur.

sony ürünleri
Sitokinez

sitokinez, hücre bölünmesi esnasında sitoplazmanın bölünmesi.

hayvanlarda anafaz evresinde bitkilerde ise telofaz evresinde başlar. i̇ğ ipliklerine dik olarak boğumlanan sitoplazmanın o bölgede jel hale geçerek iki oğul hücrenin stoplazmasını ayırdığını ileri süren görüşler de vardır. stoplazmanın boğumlanarak ayrılması sürecine sitokinez denir. telofazın başlangıcından itibaren iki yeni hücrenin oluştuğu ana kadar geçen süre 30-60 dakikadır. bitkilerde orta lamel ile hayvanlarda ise boğumlanarak gerçekleşir.

mitoz bölünme
hücre bölünmesi
Kuştepe, Pehlivanköy

kuştepe, kırklareli ilinin pehlivanköy ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köy, 1904'den beri aynı adı taşımaktadır.

coğrafya 
köy, kırklareli il merkezine 59 km, pehlivanköy ilçe merkezine 3 km uzaklıktadır. köy, pehlivanköy'ün kuzeydoğusunda  numaralı pehlivanköy-babaeski il yolu üzerindedir.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

pehlivanköy belde ve köyleri
Doğanca

doğanca, bir yer ismi, şu anlamlara gelebilir:
doğanca, araç – kastamonu ili araç ilçesine bağlı köy
doğanca, bafra – samsun ili bafra ilçesine mahalle
doğanca, gazipaşa – antalya ili gazipaşa ilçesine bağlı mahalle
doğanca, kelkit – gümüşhane ili kelkit ilçesine bağlı köy
doğanca, mahmudiye – eskişehir ili mahmudiye ilçesine bağlı mahalle
doğanca, pehlivanköy – kırklareli ili pehlivanköy ilçesine bağlı köy
doğanca, samsat – adıyaman ili samsat ilçesine bağlı köy
doğanca, sivas – sivas ili merkez ilçesine bağlı köy
doğanca, vize – kırklareli ili vize ilçesine bağlı köy
doğanca, yeşilyurt – tokat ili yeşilyurt ilçesine bağlı köy

ayrıca bakınız 
doğancı
doğancılar
Abraham ibn Ezra

abraham ben meir ibn ezra (i̇branice: אברהם אבן עזרא, abenezra olarak da bilinir.) (1092 veya 1093-1167), orta çağ'ın en seçkin musevilerinden biriydi. felsefe, astronomi, astroloji, tıp, şiir, dilbilim dallarında çok bilgiliydi. büyük, bilge, hayran olunan doktor olarak adlandırılırdı. müslüman egemeliği altındaki tudela'da doğdu. yahudilerle yerli halk arasında çıkan sıkıntılar yüzünden yahudilerin cezalandırılmasıyla 1140 dan önce yurdunu terk etmek zorunda kaldı ve durmadan dolaştı. kuzey afrika, mısır, filistin, i̇talya, güney fransa, kuzey fransa, i̇ngiltere yaşayacak yer ararken ki durakları oldu.

ay'daki abenezra krateri onun ismini taşımaktadır. ayrıca avrupa'nın ilk satranç kuralları izahı da ona dayanmaktadır.

1090'larda doğanlar
1167 yılında ölenler
i̇spanyol astrologlar
endülüslüler
yahudi yazarlar
yahudi filozoflar
sefarad yahudileri
1080'lerde doğanlar
kitâb-ı mukaddes yorumcuları
yahudi şairler
Manitu

manitu, kimi amerika kızılderilileri tarafından kullanılan bir terim olup, algonkin halklarına göre, gözle görülmez, gizemli bir güçtür. i̇nsan kendisine sağladığı bireysel enerjiyi manitu’dan edinir. kabile şamanları insanlara yardım amacıyla bu güçle irtibat kurabilirler. bu güç siu kızılderilileri’nde "wakan", i̇roquois kızılderilileri’nde ise "orenda" adını almıştır. kızılderililerdeki bu kavramın çeşitli kültürlere ait birçok gelenekte prana, mana, qi ya da ch’i gibi çeşitli adlarda belirtilen evrensel yaşam gücü kavramıyla hemen hemen eş olduğu görülmektedir. fakat kızılderili geleneklerinde, manitu teriminin başına “yüce” sözcüğü getirildiğinde terim çok farklı bir anlam kazanır : “yüce manitu” tüm yaratılışı canlandıran, ahengi sağlayan, her şeyin en güçlüsü olan “ulu ruh” anlamına gelir.

adlandırma 
ojibvaca manidoo («ruh»). ayrıca, iki ruhlu teriminnin çıkış kaynağıdır: niizh manidoowag (harfiyen «iki ruhlu» < niizh «iki» + manidoo «ruh»)
ova kricesi manito. yaratıcı güce kisemanito adı verilir.

kaynakça 

 dictionary of mysticism, nevill drury

dış bağlantılar 

kızılderili inançları
kuzey amerika kızılderili tanrıları
kızılderili tanrıları
anişinabe mitolojisi
i̇lahlar, ruhlar ve efsanevi varlıklar
kızılderili kültürü
ruhanilik
dirimselcilik
Riga Körfezi

riga körfezi (letonca: rīgas jūras līcis - estonca: liivi laht), estonya ve letonya'nın içlerine sokulmuş, baltık denizi'nin bir uzantısıdır. yüzölçümü 18.000 km² kabul edilen körfezin ölçülmüş en derin yeri 54 metredir. riga körfezi'ni, estonya'ya bağlı saaremaa adası baltık denizi'nden ayırır. körfezde bulunan abruka, kihnu ve ruhnu adaları'da estonya'ya aittir. körfezin kıyılarına kurulmuş önemli şehirler, estonya'nın pärnu kenti ve körfeze adını veren letonya'nın başkenti riga'dır.

diğer dillerde körfeze verilen adlar;

 almanca: rigaer bucht
 estonca: liivi laht
 letonca: rīgas jūras līcis
 rusça: рижский залив
 latince: sinus magnus livoniae
 i̇ngilizce :  gulf of riga
 fince: riianlahti
 çekçe: rižský záliv

estonya'daki körfezler
letonya'daki körfezler
baltık denizi'ndeki körfezler
estonya sınırları
letonya sınırları
İşlemsel kuvvetlendirici

i̇şlemsel kuvvetlendirici (i̇ngilizce kısaltma: oa, opa ya da opamp | operational amplifier) doğru akım ile bağlanmış ve sinyal artırma gücü çok yüksek (ideal olarak sonsuz) bir elektronik kuvvetlendiricidir. 1968 yılında fairchild semiconductor şirketi tarafından icat edilmiştir. i̇şlemsel kuvvetlendiriciler devrede çok yönlü uygulanabilirliğe sahiptirler. temel devre yapısı diferansiyel kuvvetlendiricinin devre yapısı gibidir.

i̇şlemsel kuvvetlendiriciler, biri sinyali "ters çeviren" (gösterim: "–" ya da "–in") biri "ters çevirmeyen" (gösterim: "+" ya da "+in") olmak üzere genelde iki girişlidir. bu girişlerin öz dirençleri yüksektir, böylece üzerlerinden içeri ya da dışarı kayda değer bir akım geçmez. çıkış (gösterim: "out") ise bir tane ve genellikle asimetriktir.

bu tip kuvvetlendiricilerin analog uygulamalar için negatif dönüt ile işletilmesi gereklidir, yoksa kuvvetlendirme etkeninin büyüklüğü sadece en yüksek ya da en düşük düzeydeki çıkış akımına izin verir. bu negatif dönüt kuvvetlendiricinin çıkışından negatif girişine doğru olan geri bildirimde görülebilir. bu tür devrelerde kuvvetlendirici pozitif ve negatif girişlerdeki potansiyelin eşit olmasını sağlayan gerilim değerinin elde edilmesi için çıkışı kontrol eder. dijital uygulamalarda ise komparatörlerdeki gibi negatif dönütsüz veya sadece pozitif dönüt ile schmitt tetikleyici olarak kullanılırlar. bu durumda çıkıştan bir ya da iki girişe birden bağlanan direnç ve kondansatörler devrenin tutumunu belirler. negatif bir dönüt ters çeviren girişe yönelir ve gerilim kuvvetlendirmesine karşı koyar, başka bir deyişle kısıtlar. pozitif dönüt ise ters çevirmeyen girişe yönelir ve schmitt tetikleyicisi gibi bir etki yaratırlar. kuvvetlendiriciler seçilen devre elemanına göre doğrusal ve doğrusal olmayan farklı işlemler yapma özelliğine sahiptir. adında geçtiği gibi doğrusal kuvvetlendirme, logaritma ve integral alma, birçok sinyali komparatör olarak karşılaştırma, toplama ve çıkarma işlemlerini yapabilirler. analog bilgisayarlar işlemsel kuvvetlendirici mantığına dayanmaktadır.

i̇şlemsel kuvvetlendiricilerin üretimi kendinden önceki devrelere göre daha ucuzdur ve boyut olarak da daha küçüklerdir, bu sebepten birimsel olarak çok sayıda üretilirler. her açıdan verimli olmaları onları tercih edilen bir analog elektronik elemanı yapar.

kaynaklar 
 joachim federau: operationsverstärker. 6. auflage. springer vieweg, wiesbaden 2013,  isbn 978-3-8348-2146-1 (ebook )

kaynakça 

devre elemanları
Beril

beril, yeşil renkli zümrütgillerden değerli bir taş.  berilyum alüminyum siklosilikat olan beril'in kimyasal formülü be3al2(sio3)6 şeklindedir. heksagonal beril kristalleri çok küçük kristallerden metrelerce büyük kristallere kadar değişik boyutlarda olabilir. camsı parlaklıkta, sertliği 7.5-8, yoğunluğu 2.66-2.92'dir. konkoidal veya düzensiz kırıklar gösterir.

beril gösterdiği renklere göre çeşitli isimler alır. deniz mavisi renginde olanına akuamarin. pembe renkteki berile morganit, altın sarısı renginde olan berile heliodor denir. renksiz olana goşenit, kırmızı renkli türüne biksbit denir. zümrüt olarak bildiğimiz yeşil renkli beril, krom içeriğinden ileri gelir. berilin kullanım alanı ise uçak sanayinde, beril tuzları floresan lambalarda x ışını tüplerinde ve süstaşı olarak kullanılır.

türkiye'de i̇şercekaya mevkii söğütçük köyü (simav-kütahya) ve kozluca köyü (gördes-manisa) yörelerinde pegmatitler içinde berile rastlanmıştır.

beril saflığı ve güzelliği temsil eder. ayrıca yunanistan, abd ve türkiye gibi ülkelerde yaygın olarak kullanılan bir addır.

resimler

ayrıca bakınız 
 zümrüt

değerli taşlar
alüminyum mineralleri
berilyum mineralleri
Bolşevik Adası

bolşevik adası, (rusça: о́стров большеви́к) rusya'nın kuzey kutbu'ndaki severnaya zemlya adalar grubunun en güneydeki adasıdır. gruptaki en büyük ikinci ada olan bolşevik'in yüzölçümü 11,312 km²'dir. ada, yükseklikleri yer yer 935 metreye varabilen dağlara ev sahiplği yapar. adanın kıyı bölümlerinde birçok yosun ve liken türü yetişirken yaklaşık %30'u buzullar ile kaplıdır.

kara denizi'ndeki adalar
laptev denizi'ndeki yeryüzü şekilleri

rusya'nın adaları
Şimdiki Çocuklar Harika

şimdiki çocuklar harika, aziz nesin'in 1967'de yazdığı bir romandır. nisan 2014 tarihi itibarıyla, 68'inci baskısı yapılan bu kitap, bu güne kadar 525.000 adet basılmıştır ve aziz nesin'in en çok satan kitabıdır.

özet 
ahmet ile zeynep isimlerinde iki çocuk ayrılıp mektuplaşma yoluyla birbirlerine yaşadıkları olayları anlatırlar. ahmet ile zeynep eskiden aynı okulda okumaktadırlar, ancak zeynep sonra ankara'ya taşınır. mektuplaşmaya söz vermişlerdir. zeynep'in metin, ahmet'in ise fatoş adında birer de kardeşleri vardır. ahmet zeynep'e, zeynep de ahmet'e, okulda, evlerinde yaşadıkları olayları anlatırlar.  bu kitap çocukların annelerini, babalarını ve öğretmenlerini nasıl gördüklerini anlatır ve çocukların kendini nasıl savunması gerektiğini öğretir.

kaynakça 

aziz nesin kitapları
1967 romanları
türkçe romanlar
İlmen Gölü

i̇lmen gölü (rusça: ильмень), rusya'nın novgorod oblastı sınırları içinde bulunan su kütlesi. gölün genel yüzölçümü 982 km²dir. fakat su seviyesinin değişimine göre 733'ten 2090 km²ye kadar değiştiği gözlenir. su seviyesi volkhov hidroelektrik barajıı tarafından düzenlenir. deniz seviyesinden 18 metre yukarıdadır. 58°20′k 31°20′d koordinatlarında bulunan gölün boydan boya azami uzunluğu 40, en geniş yeri ise 32 kilometredir. haziran ayında ortalama su sıcaklığı 19-20°dir. gölü besleyen irili ufaklı 52 kaynak bulunur. bunlardan en önemlileri:
 msta nehri
 pola nehri
 lovat nehri
 şelon nehri

ayrıca bakınız 
 oluşumlarına göre türkiye'nin gölleri listesi
 türkiye'deki göller

kaynakça

dış bağlantılar 

rusya'daki göller
Eratosten kalburu

matematikte, eratosthenes kalburu (eratosten kalburu) belirli bir tam sayıya kadar yer alan asal sayıların bulunması için kullanılan bir yöntemdir. daha hızlı ve karmaşık olan atkin kalburunun atası sayılır. antik yunanistan'da eratosten tarafından geliştirilmiştir.

i̇şleyişi
 önce bir dizelgeye (listeye) 2'den başlayarak, istediğiniz en büyük tam sayıya kadar olan tüm tam sayıları yazın. bu dizelgenin adı a olsun (resimdeki kutuların her biri).
 bir diğer dizelgeye a'daki ilk asal sayı olan 2'den başlayarak bulduğunuz asal sayıları yazın. bu dizelgenin adı b olsun (resmin sağında bulunan dizelge).
 a'dan 2'yi ve 2'nin tüm katlarını silin.
 a'da kalan ilk tek sayı asaldır. bu sayıyı b'ye ekleyin
 bu sayıyı ve tüm katlarını a'dan silin. daha küçük katları zaten silindiğinden, silme safhası bu sayının karesinden başlayabilir.
 a dizelgesinde herhangi bir sayı kalmayıncaya kadar 4. ve 5. adımları tekrarlayın

ayrıca bakınız 
 atkin kalburu
 asallık deneyi
 kalbur kuramı

dış bağlantılar
 etkileşimli uygulama   (javascript gereklidir)
 eratosten kalburu örneği  

asallık deneyleri
analitik sayı teorisi
Bardo Thödol

bardo thödol, insan ruhunun ölüm olayından tekrar doğmasına dek içinde bulunacağı koşulları ve geçireceği bilinç hallerini ayrıntılı bir biçimde açıklayan ve ruha ölüm sonrasında geçirebileceği haller konusunda rehberlik yapan bir tibet kitabıdır. batı'da bu kitaba tibet ölüler kitabı denmiştir.

kitabın içeriği 
bardo thödol, “bar”, “do”, “thos” ve “grol” sözcüklerinin bir araya getirilmesiyle oluşmuştur (bar-do’i-thos-grol) ve “duyarak aracı hallerden kurtuluş” anlamına gelir. bu kitap adının anlamından da anlaşılacağı gibi, ölmekte olan kimseye öte-alemde yardımcı olması amacıyla, huzurunda okunacak biçimde düzenlenmiştir. bu kitaptaki bilgilere göre, kişinin imajinasyonunu, niyet, düşünce ve duygularını denetleyebilme yeteneğini henüz yeryüzündeyken kazanabilmiş olması kendisine ölüm sonrası yaşamında son derece yararlı olur ve bedeninin terk eden herkesin geçireceği ilk zor aşamaları kolayca atlatmasını sağlar. dolayısıyla, tibet tradisyonuna göre bu yeteneği henüz yeryüzündeyken kazanabilmiş olan kimselere bu kitabın okunmasına gerek kalmamıştır. o alemde karşılaşacağı olaylar kişinin kendi zihinsel faaliyetinin ürünleri olacağından, zihnini denetleyebilen kişi, haliyle, o olayları da denetleyebilmiş olur.

bardo bilinç halleri 

aslında, sözcük anlamıyla “ara hal” anlamına gelen bardo terimi batı’da ilk zamanlar yanlış anlaşıldığı gibi, öte-alem anlamına gelmez; ruhun içinde bulunduğu bilinç hallerini belirtir. ölüm denilen bedenin terk edilmesi olayından hem önce (inisiyasyonlarda inisiyatik ölüm ya da cehenneme iniş deneyiminde, trans ve meditasyon çalışmalarında), hem sonra yaşanabilecek bu “ara haller” konusu bardo thödol'un yanı sıra, budizm’in vajrayana ekolünde, “naro chödrug” öğretisinde de çok önem verilmiş bir konudur. bu öğretide ve ölüler kitabı’nda aracı haller 6 grupta ele alınır:

kyenay bardo: doğum öncesinde, anne karnındayken içinde bulunulan bilinç hali. buna “cenin hali” de denir.
milam bardo: rüya sırasındaki bilinç hali.
tingezin bardo: meditasyon sırasındaki bilinç hali. kimileri bu bilinç halinin adındaki “tingezin” teriminin türkçe olup, tibet tradisyonuna şamanik bir teknik ya da din olan bon ya da bön aracılığıyla sokulmuş olduğunu düşünmektedir.
chikai bardo: ölüm anındaki bilinç hali.
chönyid bardo: ölüm sonrasındaki bilinç hali.
sidpa bardo: yüksek realiteye ulaşıldığındaki bilinç hali.

ayrıca bakınız 
 tibet budizmi
 mısır ölüler kitabı

kaynakça 
 le dictionnaire de la sagesse orientale, kurt friedrichs, ingrid fischer-schreiber, franz-karl ehrhard ve michael s. deiner
 tibet’in ölüler kitabı, ruh ve madde yayınları, çev. suat tahsuğ,1976

dış bağlantılar 
tarih makalesi
bardo thodol - kamu malı pdf e-book
ebook
"the life, death and rebirth of the tibetan book of the dead", donald s. lopez jr., berfrois, 13 april 2011

tibet
ezoterizm
spiritüalizm
din ve ölüm
kültürde ölüm
Charles Kingsley

charles kingsley (12 haziran 1819 - 23 ocak 1875), i̇ngiliz yazar.

bir protestan rahibin oğlu olan kingsley, öğrenimini king's college'ta (londra) ve cambridge'te yaptı. sonra rahiplik mesleğine girerek kraliçe victori'nın papazı oldu (1859). edebiyat alanındaki çalışmalarına daha o tarihte başlamıştı. 1848'de uzun bir manzum piyes yazdı: the saint's tragedy (azizenin trajedisi). romantik, idealist, liberal fikirlere açık biri olan bu genç protestan rahip şiir yazmakla yetinmeyecek, frederick denison mauriceve ludlow ile birlikte hristiyan sosyalistler topluluğu'nu (christian socialists) kurdu. takındığı "ilerici" tavır, newman ile olan tartışmasını asıl sebebidir. 1860'tan 1869'a kadar cambridge üniversitesi çağdaş tarih profesörü, westminster'de başpiskopos yardımcısı olan kingsley, çeşitli konularda çok sayıda eser verdi (bunlar 1884'te 28 cilt olarak basıldı). bu eserlerde vaizlerden sosyalist propaganda yazılarına, romana varıncaya kadar her şey vardır. i̇çlerinde yeast (maya) (1849) gibi tezli romanlara, hypatia (1853). westward ho! (batıya doğru) (1855) gibi tarihi romanlara rastllanır. kingsley'in bundan başka çocuk hikâyeleri de vardır: the heroes (kahramanlar) (1860), water-babies (su bebekleri) (1863).

eserleri 
 saint's tragedy, drama (1848)
 alton locke, roman (1849)
 yeast, roman (1849)
 twenty-five village sermons (1849)
 phaeton, or loose thoughts for loose thinkers (1852)
 sermons on national subjects (1. seri, 1852)
 hypatia, roman (1853)
 glaucus, or the wonders of the shore (1855)
 sermons on national subjects (2. seri, 1854)
 alexandria and her schools (i854)
 westward ho!, roman (1855)
 sermons for the times (1855)
 the heroes, greek fairy tales (1856)
 two years ago, roman (1857)
 andromeda and other poems (1858)
 the good news of god, sermons (1859)
 miscellanies (1859)
 limits of exact science applied to history (1860)
 town and country sermons (1861)
 sermons on the pentateuch (1863)
 the water-babies (1863)
 the roman and the teuton (1864)
 david and other sermons (1866)
 hereward the wake, roman (1866)
 the ancient régime (royal institution'daki yazıları, 1867)
 water of life and other sermons (1867)
 the hermits (1869)
 madam how and lady why (1869)
 at last: a christmas in the west indies (1871)
 town geology (1872)
 discipline and other sermons (1872)
 prose idylls (1873)
 plays and puritans (1873)
 health and education (1874)
 westminster sermons (1874)
 lectures delivered in america (1875)

1819 doğumlular
1875 yılında ölenler
i̇ngiliz yazarlar
king's college london'da öğrenim görenler
hampshire'da defnedilenler
Türk edebiyatında Kurtuluş Savaşı konulu romanlar

türk edebiyatında kurtuluş savaşı konulu romanlar, 1919-1922 yılları arasında gerçekleşen türk kurtuluş savaşı'nın sosyal, ekonomik, kültürel ve edebi etkileri olmuştur. bu savaşlar, türk edebiyatında özellikle millî edebiyat dönemine denk gelen eseler için bir konu seçimi olmuştur. kurtuluş savaşı'nı konu edinen bazı romanlar o dönemde geçmektedir fakat doğrudan kurtuluş savaşı'nı anlatmamaktadır. bazı eserlerde ise ateşkes dönemi ile işgal altındaki i̇stanbul yüzeysel olarak ele alınmıştır.

i̇lgili eserlerin listesi 
 1922: ateşten gömlek - halide edib adıvar
 1926: vurun kahpeye - halide edib adıvar
 1927: dikmen yıldızı - aka gündüz
 1929: halas - mehmet rauf
 1932: yaban - yakup kadri karaosmanoğlu
 1934: ankara - yakup kadri karaosmanoğlu
 1938: üç i̇stanbul - mithat cemal kuntay
 1939: biz i̇nsanlar - peyami safa
 1956: esir şehrin i̇nsanları - kemal tahir
 1957: var olmak - i̇lhan tarus
 1961: esir şehrin mahpusu - kemal tahir
 1962: kalpaklılar - samim kocagöz
 1962: hükûmet meydanı - i̇lhan tarus
 1963: doludizgin - samim kocagöz
 1963: küçük ağa - tarık buğra
 1963: kurtlar sofrası - attilâ i̇lhan
 1965: yorgun savaşçı - kemal tahir
 1966: küçük ağa ankara'da - tarık buğra
 1966: kutsal i̇syan - hasan i̇zzettin dinamo
 1967: vatan tutkusu - i̇lhan tarus
 1973: sahnenin dışındakiler - ahmet hamdi tanpınar
 1974: toz duman i̇çinde - talip apaydın
 1975: sırtlan payı - attilâ i̇lhan 
 1975: yüzbaşı selahattin'in romanı - i̇lhan selçuk
 1976: vatan dediler: talip apaydın

kaynakça 

türk edebiyatı
roman
Gzip

gzip, gnu zip'in kısa yazılışıdır. gnu yazılımı dosya sıkıştırma programıdır. yapımcıları jean-loup gailly ve mark adler dır. i̇lk sürümü 0.1 olup 31 ekim 1992 yılında yayınlandı. bir diğer sürümü olan 1.0 ise şubat 1993 yılında yayınlandı. gzip tipinde sıkıştırma için en uygun program gunzip'tir.

dosya sıkıştırma formatları
unix yazılımları
Kanada vaşağı

{{takso memeli
| ad = kanada vaşağı
| statü = lc
| resim = canada lynx (6187103428).jpg
| alem = animalia  
| şube = chordata 
| sınıf = mammalia 
| takım = carnivora (etçiller)
| alttakım = feliformia (kedimsiler)
| familya = felidae (kedigiller)
| altfamilya = felinae (küçük kediler)
| cins = lynx (vaşak)
| tür = l. canadensis
| ikili_ad = lynx canadensis
| ikili_ad_yazar = kerr, 1792
| sinonimler = felis canadensis
| dış_bağlantılar = 
}}kanada vaşağı''' (lynx canadensis), kedigiller familyasının bir vaşak (lynx'') türü.

özellikler 
bu vaşağın vücut uzunluğu 75 – 105 cm tutar ve 8 ile 13,5 kilogram arasında gelir. omuz yüksekliği yaklaşık 60 cm'dir.

dağılım 
kanada vaşağı kanada'da , alaska'nın güney kesimlerinde  kuzey oregon, kuzey idaho, kayalık dağları bölgesi'nde (wyoming, kuzey colorado) yaşar.

davranış ve avlanma 
vaşaklar doğası gereği yalnız dolaşır ve sadece geceleri avlanırlar. i̇yi gözleri ve iyi koku alma duyuları onlara, avlarının izini bulmalarında ve takip etmelerinde yardımcı olur. vaşaklar hızlı koşucu olmasalar da bunun için dayanıklıdırlar. bazen avlarını kilometrelerce kovalarlar. bunların dışında iyi birer yüzücü ve tırmanıcıdırlar.

beslenme 
vaşaklar, küçük geyikler, porsuk, tavşangiller, tilki, sincap, balık ve kuşlar ile beslenirler. sadece mecbur kaldıkları zamanlarda leş de yerler.

evcil hayvanlara büyük zarar verebilirler. bu sebepten bu kediler hâlen daha avlanmaktadırlar.

üreme 
kanada vaşağının çiftleşme zamanı mart başında başlar, nisan başı ve ortasına kadar devam eder. 63 günlük bir gebeliğin ardından ortalama olarak iki ile dört kadar yavru dünyaya gelir. hatta ender olarak altı kadar yavrunun doğduğu olur. yavrular doğduğunda kör ama bol kıllıdırlar. gözleri 10 gün sonra açılır ve yavrular yaklaşık 2 ay sonra kovuğu terk ederler. genellikle anneleriyle avlanmaya giderler.

dış bağlantılar 
 iucn kırmızı liste 

vaşak
batı amerika birleşik devletleri'nin faunası
ekoloji deneyleri
kayalık dağlar faunası
büyük düzlükler ve ortabatı amerika birleşik devletleri faunası
Mert Onaran

mert onaran, 1983 doğumlu milli triathlet. ege üniversitesi spor yüksek okulu 2006 mezunu. 1995 yılında yüzme, 1998 yılında triathlon sporuna başladı. altay tri̇athlon takımı adına yarışıyor. i̇zmir'de kendi imkânlarıyla, yetersiz destekle triathlon yarışlarında türkiyeyi temsil ediyor. triathlon'u bıraktı ama hala türk triatlon takımı antrenörü.

başarıları 

 3 defa gençler türkiye şampiyonu
 22 defa etap şampiyonluğu
 2002 yılı balkan gençler 3.'sü
 2005 yılı türkiye büyük erkekler şampiyonluğu
 2006 yılı türkiye büyük erkekler şampiyonluğu
 2008 yılı pekin olimpiyatlarında türkiyeyi olimpiyatlarda temsil eden ilk triathlet olmuştur.

türk erkek atletler
1983 doğumlular
yaşayan insanlar
Kırk Şehitler Olayı

sebaste’li kırk şehit, ya da kutsal kırk, legio xii fulminata’ya (12. yıldırım lejyonu) ait 320 yılında şehit edilmiş bir grup askerdir. süryaniler bu hadiseyi her sene 9 mart'ta anarlar.

bu olay hristiyanlığın roma i̇mparatorluğunda yasaklandığı licinius (likinyus) döneminde, o zamanki adı sebaste olan sivas ilinde geçer. 

sebaste valisi agricola, roma ordusundan 40 genç askerin, cezalandırılacaklarını bildikleri halde i̇sa’ya sadık biçimde hristiyan olduğunu öğrenmiştir. kırk asker kralın roma tanrılarına inanmayanların ölümle veya işkenceyle cezalandırılacaklarını bildiren fermanını uymadıkları için öldürülmüşlerdir.

basileios’a göre, kırk asker hristiyan olduklarını açıkça itiraf ettiklerinde liderleri tarafından sebaste yakınıdaki donmuş bir göle çıplak bir biçimde soğuk bir gecede donarak ölmeleri için gönderilmişlerdir. gündoğumunda, tanıklık edenlerin katılaşmış bedenleri halen daha hayat emareleri göstermelerine rağmen yakılmış ve külleri nehire atılmıştır. hristiyanlar bu değerli kalıntıları toplamış, bu kalıntılar pek çok şehire dağıtılmıştır, bu nedenle kırk şehidin anılması çok yaygındır ve adlarına pek çok kilise yapılmıştır.

i̇simleri 

acacius, aetius, aglaius, alexander, angus, athanasius, candidus, chudion, claudius, cyril, cyrion, dometian, domnus, ecdicus, elias, eunoicus, eutyches, eutychius, flavius, gaisus, gorgonius, helianus, heraclius, hesychius, john, lysimachus, meliton, nicholas, pholoctemon, priscus, sacerdon, servian, sisinus, smaragdus, theodulus, theophilus, valens, valerius, vivanus ve zanthias.

kendilerine gösterilen hürmet 

kayseri’de kapadokya’da kendileri adına yapılan bir kilise, basileios’un vaazını verdiği kilisedir. nissalı gregor’un kırk şehit’e adanmışlığı bilinmektedir, incelemelerinde onları över, onlara adanmış vaazları da günümüze ulaşmıştır. suriye’li efrem’de kırk şehid’e kaside yazmıştır. sozomenos, bir görgü tanığı, kalıntıların, i̇mparatoriçe pulcheria’nın vasıtasıyla cesarius tarafından aziz thirsus’a yapılan bir mihrapta, konstantinopolis’te bulunması ile ilgili ilginç bir tanıklık bırakmıştır.

kaynakça 

 kırk şehitler olayı

320 yılında ölenler
4. yüzyıl romalıları
sivas ilinde hristiyanlık
Kültürel feminizm

kültürel feministler, erkek ve kadının biyolojik farklılıklarını olduğu gibi kabul ederek bunlardan doğan ayrılıkların olumlu biçimlerde değerlendirilmesi gerektiğini savunurlar. kültürel feministler, kadınların daha barışçıl olduğuna inanırlar ki bu aslen öteki feminizm fraksiyonlarının kabul etmeyeceği bir iddiadır. kültürel feministlere göre batı toplumunun bağımsızlık, rekabet ve hiyerarşi kavramlarının bütünü erkek egemenliği üzerinden tanımlanmıştır. kültürel feministler, bunların alternatifi olarak kolektiflik, iş birliği, güven ve paylaşım gibi kavramları önerirler.

feminizm
Kırmataş, Hazro

kırmataş, diyarbakır ilinin hazro ilçesine bağlı bir mahalledir.

coğrafya 
diyarbakır'a 70 km, hazro'ya 20 km uzaklıktadır.

nüfus

dış bağlantılar 
yerelnet 

hazro'nun mahalleleri
Akçaköy, Altıeylül

akçaköy, balıkesir ilinin altıeylül ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 
1800'lü yıllarda bigadiç ilçesinin tufullar mahallesinden ayrılan yörük veliler, hacı hasanlar ve kel ağalar liderliğindeki akçakız obasının, şu anda mahallenin bulunduğu yere gelerek türkmen tepesi'nin eteğine yerleşerek zamanla büyümüş ve akça adını almıştır. osmanlı devleti döneminde mahallenin adı akça'dır. cumhuriyetle birlikte mahallenin adı akçaköy olmuştur.

coğrafya 
şehir merkezine 27 km uzaklıktadır.

nüfus 
özellikle genç nüfusun tarım ve hayvancılıkta gelirin düşmesi sebebiyle şehir merkezine yoğun bir göç vermektedir. kalan nüfusun çoğunluğu 40 yaş ve üzerindedir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerelnet 

altıeylül'ün mahalleleri
Kaçak Yusuf Destanı

kaçak yusuf destanı, karapapak'ların sözlü anlatı sanatının örneklerinden birisidir.

halk arasında toylarda, toplantılarda halk ozanları bu destanı anlatırlarmış. eğer toplulukta kaçak yusuf'un akrabaları varsa, kaçak yusuf'un ölümünü anlatan kısmı okumadan destanı bitirirlermiş.

destan bakü'de yayın yapan edebi eserler neşir evi tarafından azerice ve kiril alfabesi ile basılmış ve bugünkü türkçeye çevirisi de kitap olarak mehmet hacaloğlu ve tolga kağan önder tarafından hazırlanmıştır.

destandan bir alıntı;

yusuf sözünü tamamlayıp atının yularını boşaltı. güllüce’nin üstünden aşıp göydağa (çıldır hududundaki dağın ismidir) teref (taraf) yüz tuttu (gitti). yusuf, evvelce çıldır yolu ile bir hayli gittikten sonra, atın ağzını aşağı dönderdi (yönlendirdi). dağ taş yayla cemaatı ile doluydu. ona göre de yusuf öyle giderdi ki çoban çoluk çocuk duyuk düşmesin (görmesin). tan yeri sökülüp gökte yıldızlar seyrekleşirdi. hava ışıklanmamış. o özünü (kendisini) kars’ın yukarı başında bayrampaşa mahallesine yetirdi (yetiştirdi).
(o vakit kars vilayeti, akbaba mahali ile birlikte rusya’nın tabiyetinde imiş.) burada yusuf’un ahmet adında bir dostu var idi. ahmet efendi ile yusuf çoktanın dostuydu. dar günde bir birine arka olmuşlardı. ona göre de yusuf erkle (güvenerek), ahmet efendinin kapısını döydü. hele hele bu vakit kapı döyülmezdi. ona göre ahmet efendi, kapının arkasına gelip sordu: “kimsin? kim var orada?” yusuf dostunun sesini tanıyıp dedi: “benim. yusuf’am. ahmet aç kapıyı.” ahmet efendi kapıyı açıp atı yedeğinde duran yusuf’u görünce kollarını geniş açtı. “ay hoş geldin. ne yahşı (iyi) geldin. durma atı içeri çek.” ahmet efendi, tez lambayı yakıp, yusuf’un atını tavlaya bağladı. önde ahmet efendi, arkasında yusuf dönüp eve girdiler. yusuf’un gözü kapının ağzında ayak üstü duran kadına sataştı. elini uzatıp “hoş gördük bacı” dedi. kadına selam verdi. kadın utangaç başı ile razılık eledi (gösterdi). yusuf, oturan gimi (oturunca) ahmet efendi. küçük yastığı götürüp küçük pencereye hastı. i̇çerde lambanın ışığı titredi. bayırdan (dışarıdan) bakan olsaydı içeriyi görmek olmazdı. bunu gören yusuf erkle (güvenerek) ahmet efendiye dedi: “niye böyle yapıyorsun? işığın önünü niye kapıyorsun?” ahmet efendi dedi: “cavanık (gençlik) eyleme. zaten seni el el geziyorlar. böylesi daha iyi.” yusuf gülerek dedi: “ben buraya gizlenmeye gelmedim.” ahmet efendinin karısı sofrayı açtı. çay çörek getirdi. yiyip içtiler. yusuf dedi: “hey... arkadaş badronumuz (mermimiz) kurtulup (tükenip), gelmişem buralardan mermi alıp gideyim.” ahmet efendi kalkıp giyindi. ahmet efendinin hanımı kapıyı biraz aralayıp, sokağa baktı. küçede hiç kimsenin olmadığını görüp başı ile işaret eyledi. yusuf’la ahmet efendi sokağa çıktılar. yüzümüze hayırlı sabahlar açılsın. hava aydınlandı. ahmet efendi dedi: “yusuf yerin dibinde de olsa sana mermi buluruz. ancak sen biraz sabırlı ol. hayırlısı allah’tan. benim bir dostum var. gidelim onun yanına. o bir encam çeker (düşünür).” yusuf, ahmet efendinin elbisesini giymişti. şimdi andan hiç kimse şüphelenmezdi.

türk destanları
Tarihselcilik

tarihselcilik özellikle iki etkene dayanan kültürel veya tarihsel birçok sayıdaki kuramı kapsayan bir terimdir:

 gelişmelerin organik bir bağı vardır (aynı zamanda tarihselcilik veya alman tarihselciliği olarak bilinmektedir.).
 yerel şartlar ve farklılıklar sonuçları kesin bir şekilde etkiler
tüm gelişmelerin bireysel ve geçici olduğunu savunan indirgemeci kuramlarla zıt tutulabilir.

tarihselcilik 19.yüzyılda hegel ile başlayan bir öğretidir. tarihin tinsel bağlamda izahıdır.bu öğretiye göre zıtlıklar yeni bir sentez çıkarır.
tarihselciliğin vuku bulduğu en önemli tarihsel anlatım marksist tarihdir.

tarihselcilik, tarihsicilik ile karıştırılmamalıdır.

kaynakça 

toplum felsefesi
evrim
georg hegel
estetik
Kanatçık

kanatçık, uçaklarda yuvarlanma/yatma yani kanat aşağı ve kanat yukarı hareketinin gerçekleşmesini sağlayan kumanda yüzeyi.

uçağın uçuş sırasındaki tüm hareketleri uçak üzerindeki basınç dağılımına bağlıdır. sabit kanatlı bir uçak için temel kontrol yüzeyleri, bu yüzeylerin akışa karşı durup onu bozması ve böylece yüksek basınçlı bir bölge oluşturma prensibiyle çalışırlar. kontrol yüzeylerinin çalıştığı durumlarda uçağın iki zıt tarafındaki basınç simetrisi bozulur ve bu da istenen hareketi sağlar.uçaklarda sağ ve sol kanat olmak üzere iki adet olarak kanatların dış kısımlarında bulunurlar ve birbirlerine zıt hareket ederek kanatların roll hareketini yapmasını sağlarlar.

çalışma prensibi 
yatırgaçlar, kanat uçlarının firar kenarına yerleştirilirler ve birbirlerine zıt yönde çalışırlar. pilot, lövyeyi sola eğdiğinde soldaki yatırgaç kalkar, sağdaki yatırgaç ise iner. sağdaki kanatta kısmi bir bölgede kamburluk arttığı için sirkülasyonun şiddeti artar ve uçak sola yatar. yatırgaçlar sıfır konuma gelmediği müddetçe uçak yuvarlanma hareketi yapmaya devam eder.

konumu 
yatırgaçların kanat uçlarına, flapların ise kanat diplerine yerleştirilmesinin temel sebebi, flapların aynı yönlü, yatırgaçların ise zıt yönlü çalışmasıdır. yatırgaçlar zıt yönlü çalıştıkları için, çalışmaları esnasında kanatta bir yükleme meydana getirmezler. ayrıca kanat uçlarında olması kuvvet çarpı kuvvet kolu prensibince daha yüksek moment oluşturmalarını sağlarlar. bu da yatırgaçların verimini arttırır. flaplar ters çalıştığı için kanatları üste katlamaya meyilli bir gerilme oluştururlar. onların da kökte olması bu gerilmenin oluşturduğu momentin yine aynı prensipçe düşük olmasını sağlar. ayrıca, sivrilme oranına sahip kanatlarda kanat dipleri taşımanın büyük bir kısmını karşılar. flapların bu bölgede olması onları daha verimli ve güçlü kılar.

i̇kincil etkileri 
yatırgaçların ana görevi yuvarlama hareketini sağlamak olsa da, yatırgacın alta hareket ettiği, bu yüzden kamburluğu arttırdığı ve taşımanın da buna bağlı arttığı kanatta taşımaya bağlı olan indüklenmiş sürükleme de artmaktadır. bu yüzden bu kanat daha geride kalmak istemekte, böylelikle yatırgaçlar ters bir sapma hareketine sebep olmaktadır. bu ters sapma çoğu zaman küçük ölçüde gerçekleşse de planör gibi kanat açıklığı büyük olan küçük ve hafif uçaklarda önemli etkiler yaratabilir. bazı gelişmiş uçaklarda difiransiyelli yatırgaçlarla bu etki yok edilmektedir. yine otomatik pilot kullanılan ticari uçaklarda bu etkiler ortaya çıkmamaktadır.

kaynakça 
 uçuş denetimleri (türkçe) t.uyar, 2007

ayrıca bakınız 
 uçuş denetimleri

aerodinamik (havacılık)
uçak kumanda yüzeyleri
Hücum açısı

hücum açısı () aerodinamikte akış çizgileri ile kanat profilinin veter çizgisi arasında kalan açı. hareket doğrultusu ile veter çizgisi arasında kalan açıdır.

taşıma kuvveti, hücum açısının büyüklüğü ile yakından ilintilidir. ancak hücum açıları aerodinamiğin ve fiziğin temel kuralları gereği sınırlı açılardır ve genellikle ( α< 15 ~ 20°) arasındadırlar. hücum açısı büyüdükçe taşıma kuvveti de artar ancak bu aynı zamanda sürüklemeyi de arttırır. bu doğru orantılı ilişki tutunma kaybının (perdövites) başladığı yer olan yani akış çizgilerinin kanat profilinden ayrılmaya başladığı yere kadar devam eder. ancak bu noktadan sonra ayrılma başladığı için taşıma kuvveti küçülmeye başlar.

büyük hücum açılarında uçan uçaklar, (örnek olarak) eğer çok güçlü ve ani bir rüzgâr patlamasına girerlerse aniden tutunma kaybına maruz kalabilirler. ayrıca belli bir taşıma kuvvetinin sürekliliğini sağlayabilmek için hız düştükçe hücum açısı arttırılmalıdır. i̇şte bu da bize tutunma kaybının neden daha çok düşük hızlarda oluştuğunu açıklayan bir etmendir.

her şeye rağmen, bir rüzgâr ya da bir kanat profili her hızda stol olabilirler. zaten yüksek hücum açıları olan uçaklar, bazen normal stall hızlarından çok daha yüksek hızlarda perdövites olabilirler. bunun sebebi uyguladıkları g ivmesini arttırmış olmaları veya çok yüklü olmalarıdır. böylece hücum açılarındaki en ufak bir değişiklik rüzgârın ya da kanat profilinin hücum açısının kritik açıdan daha büyük bir değere ulaşmasına neden olarak tutunmayı imkânsız hale elebilir.

birçok kanat profili için kritik açı 15° dir. ancak bu değer ek aerodinamik yüzeyler sayesinde arttırılabilir, savaş uçakları ise bu konuda en yüksek kapasiteye sahip uçaklardır; hücum açıları 20° ile 45° arasında değişebilmektedir. bazı tasarımlarda ise bu değer 90° yi bile bulabilmektedir.

gelişmiş teknolojiye sahip uçaklar, sahip olabilecekleri en büyük hücum açısını geçmelerini engelleyecek (pilotun aksi hareketine rağmen) uçuş bilgisayarları ile donatılmışlardır.

i̇lgili bağlantılar 
 flap
 hücum kenarı
 firar kenarı
 kanat profili
 taşıma kuvveti
 tutunma kaybı

aerodinamik (havacılık)
Veter hattı

veter hattı, veter çizgisi veya kord hattı, bir kanat profilinin hücum ve firar kenarlarından geçen doğrudur. hücum ve firar kenarı arasındaki uzaklığa ise veter uzunluğu denir. kanat profiline bağlı olarak, veter hattının bir kısmı kanat üzerinde bulunmayabilir.

aerodinamik merkezin üzerinde bulunduğu noktayı ihtiva eden vetere, ortalama veter denir. ortalama veter uzunluğu birçok hesaplamada bileşen olarak yer aldığından hava araçları tasarımı ve/veya uçuş mekaniği analizlerinde büyük önem taşır.

aerodinamik (havacılık)
Taşıma

taşıma, akışkanlar mekaniğinde bir aerofoil boyunca akışkanın oluşturduğu yüzeysel kuvvetlerin bileşkesidir.

taşıma kuvveti, bir akışkan içinde yer alan cisme akışkan tarafından uygulanan tüm akışkanlar mekaniği kuvvetlerinin toplamıdır. bu kuvvetin yönü akışkanın içindeki cismin hareket doğrulutusuyla dik açı yapar.

taşıma kuvveti, kanat profili etrafındaki akımlar arasındaki basınç farkından ve kanat ucunda gerçekleşen hareket doğrultusuna dik sirkülasyondan ileri gelir.

kaynakça 

aerodinamik (havacılık)
Ispartaspor

ispartaspor, isparta merkezli zamanında 1. lig'de mücadele etmiş eski futbol kulübüdür. resmi olarak 11 ekim 1967 tarihinde kurulmuştur. maçlarını 10.000 kişilik isparta atatürk stadı'nda oynamaktaydı. kulübün en önemli başarısı türkiye i̇kinci ligi'nde uzun yıllar oynaması ve profesyonel liglerden hiç düşmemesi olarak görülmektedir. kulübün onursal başkanı atakan yazgan'dı. forma rengi ise gülü ve yaprağını tasviren pembe ve yeşildir.

tarihçe 
11 ekim 1967 tarihinde isparta'nın ilk profesyonel takımı ispartaspor'un kurulması amaçlanarak girişimlere başlandı. müteşebbis heyeti tarafından verilen dilekçe ile forma ve rozet hakkı alındı. bir ay sonra; ispartaspor’un yeşil ve pembe renkleri tescil edildi.

15 şubat 1968‘de doğanspor ve 23 şubat esnafspor'un, ispartaspor çatısı altında birleşmesi ile ilk futbol takımı oluşturuldu. dönemin tümen komutanı kenan evren ve vali hilmi öztürk’ün katılımı ile ispartaspor’un ilk lokali açıldı. müsabakalara üçüncü lig'de başlayan ispartaspor ilk şampiyonluğunu 1975-76 sezonunda gazenfer olcayto'nun teknik direktörlüğü döneminde almıştır. 1982-1983'te yeniden üçüncü lig'e düşünceye kadar maçlarına i̇kinci lig'de devam etmiştir.

1985-1986 sezonunda turgay meto'nun teknik direktörlüğünde i̇kinci lig'e yükseldi. son iki şampiyonluğu 90-91 ve 99-2000 sezonları olmak üzere tarihinde toplamda 5 kez şampiyon olmuştur.

ezeli ve ebedi rakibi komşusu afyonkarahisarspor'dur. ispartaspor-afyonkarahisarspor maçları bölgede büyük derbi niteliği taşımaktadır.

2013-14 bölgesel amatör ligi sezonunu 7. grubu 15. sırada tamamlayarak 2012-13 sezonunda yükseldiği bölgesel amatör lig'de 1 yıl kalarak yeniden isparta amatör ligi'ne geri dönmüştür. 2014-2015 sezonu öncesi fikstüre girmesine rağmen ligden çekilerek futbol faaliyetlerini sonlandırdı. kulüp 2014'ten beri faaliyet göstermemektedir.

lig mücadeleleri 

 1. lig: 16 sezon
1976-1984, 1987-1990, 1991-1995, 2000-2001

 2. lig: 1 sezon
2001-2002

 3.lig: 26 sezon
1968-1976, 1984-1987, 1990-1991, 1995-2000, 2002-2011

 bölgesel amatör lig: 2 sezon
2011-2012, 2013-2014

 amatör lig: 2 sezon

2012-2013, 2014

başarıları 

3. lig

şampiyonluk (4) : 1975-1976, 1986-1987, 1990-1991, 1999-2000

dış bağlantılar
  tff resmi site - ispartaspor
Ekonomizm

ekonomizm tüm toplumsal gerçeklerin ekonomik ölçülerle değerlendirilmesi anlamında ekonomik indirgemeciliği eleştirmek için kullanılan bir terimdir. aynı zamanda karar almada arz ve talep tek önemli etken olarak algılandığı ve tüm diğer etkenlerin dışarıda bırakılmasına tam olarak öne geçmesini sağlayan veya izin veren bir ideoloji olarak ekonomiyi eleştirmek için de kullanılmaktadır.

ayrıca bakınız 
 ekonomik belirlenimcilik

ekonomi terimleri
Kova

kova, kuyudan su çekmeye, genellikle su ya da sıvı maddeleri taşımaya yarayan, ağzının iki yanına bağlı oynak bir kulpu bulunan, konik silindir biçimindeki kap. pek çok amaç için farklı boyutlarda üretilen kovaların alüminyum, plastik veya ahşap türleri yaygındır.

ayrıca bakınız 
 bakraç

aletler
yemek paketleme
Adilşahlar

adilşahlar, hint yarımadası’nda bicapur’da 1490-1686 yılları arasında hüküm sürmüş türk-i̇slam devletidir.

hanedanlığın kurucusu yusuf adil şah’tır. şii oldukları için diğer müslüman devletlerle iyi ilişki kuramamışlar, 1634 yılında muhammet bin i̇brahim zamanında bağımsızlıklarını yitirerek delhi’de hüküm süren şah cihan’a vergi vermek zorunda kalmışlardır. 1686 yılında sikandar bin ali zamanında başkentleri düşerek hanedanlıkları son bulmuştur.

adilşah hükümdarları

kaynakça
Yıldırımlar, Ortaköy

yıldırımlar,  aksaray ilinin ortaköy ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
uzun zamandır aynı adı taşıyan köy, aksaray eski valilerinden aslan yıldırım zamanında (1993) yapılan halkoylaması ile köy statüsüne kavuştu.

coğrafya
aksaray il merkezine 54 km, ortaköy ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerelnet
 

ortaköy (aksaray) belde ve köyleri
Raymond E. Feist

raymond elias feist (d. 1945, kaliforniya), amerikalı yazar. güney kaliforniya üniversitesi i̇letişim sanatları bölümünü 1977 senesinde onur derecesiyle bitirmiştir.

üniversite yıllarında bilgisayarda oynanan fantastik role-playing oyunları ile tanışmış ve fantastik dünyasının geçtiği yer olan midkemia da bu yıllarda şekillenmiştir.

i̇lk romanı olan büyücü 1982'de doubleday yayın şirketi tarafından piyasaya sürülmüş ve bir milyondan fazla basılmıştır.

feist şu an çocukları ile birlikte san diego'da yaşamaktadır.

türkçeye çevrilmiş kitapları 
(okuma sırasına göre yazılmıştır. tarihler orijinal çıkış tarihleridir.)

gedik savaşları efsanesi 
 büyücü (1982)
türkiye'de iki kitap halinde yayınlanmıştır:
 büyücü: çırak 
 büyücü: usta 
 gümüşdiken (1985)
 sethanon'da karanlık (1986)

imparatorluk üçlemesi 
 imparatorluğun kızı (1987)
 imparatorluğun hizmetkarı (1990)
 imparatorluğun hanımefendisi (mayıs 1992)

gedik savaşları'nın ardından (krondor serisi)
 i̇hanet (kasım 1998)
 kiralık katiller (kasım 1999)
 tanrıların gözyaşı (şubat 2001)

gedik savaşları dünyasından 
 asilkan prens (1989)
 kralın korsanı (kasım 1992)

yılan savaşları efsanesi 
 karanlık kraliçenin gölgesi (1994)
 tüccar prens'in yükselişi (1995)
 i̇blis kralın öfkesi (1997)
 kırık tacın parçaları (nisan 1998)

gölgeler meclisi 
 gümüş şahinin pençesi (eylül 2002)
 tilkiler kralı (kasım 2003)
 sürgünün dönüşü (ağustos 2004)

karanlık savaş efsanesi 
 gece şahinlerinin uçuşu (2005)
 karanlık bir diyara doğru (2006)
 deli tanrının gazabı (mart 2008)

türkçeye çevrilmemiş kitapları

legends of the riftwar 
 honoured enemy (2001)
 murder in lamut (2002)
 jimmy the hand (2003)

demonwar saga 
 rides a dread legion (march 2009)
 at the gates of darkness (march 2010)

chaoswar saga 
 a kingdom besieged (march 2011) 
 a crown imperiled (2012) 
 magician's end (2013)

kaynakça 
 crydee.com - the offical raymond e. feist website
 elvandar.com - official online atlas to the worlds of raymond e. feist 
 a conversation with raymond feist

1945 doğumlular
los angeles doğumlu yazarlar
 
20. yüzyıl amerikalı roman yazarları
21. yüzyıl amerikalı roman yazarları
kaliforniya üniversitesi, san diego'da öğrenim görenler
yaşayan insanlar
amerikalı fantezi yazarları