Abdülmuttalib bin Haşim

şeybe bin haşim veya daha çok bilinen adıyla abdülmuttalib (), i̇slam peygamberi muhammed'in dedesidir. altı yaşındayken annesi vefat eden muhammed'e sekiz yaşına kadar bakmış ve ölmeden önce emaneti, oğlu ebu talib'e devretmiştir. künyesi ebü'l-haris abdülmuttalib bin haşim bin abdülmenaf bin kuseyy şeklindedir. abdülmuttalib'in diğer isimlerinden biri de âmir'dir.

hayatı
yesrib’de (medine) doğdu. kaynaklarda, abdülmuttalib’in doğum tarihi ile ilgili bir bilgi yoktur. babası haşim bin abdümenaf, annesi de medineli neccaroğulları'na mensup selma bint amr’dır. haşim bin abdümenaf, ticaretle uğraştı. abdülmuttalib doğduğu zaman, saçında veya perçeminde bulunan beyazlıktan dolayı ona şeybe veya şeybetü’l-hamd denilmiştir. bazı rivayetlere göre, cömertliğinden dolayı ona “şeybetü’l-hamd” lakabını verilmiştir.

babası gazze’de öldüğünden sekiz yaşına kadar annesiyle beraber medine’de kaldı. daha sonra amcası muttalib, yeğenini alıp mekke’ye götürdü. şehre girerken muttalib’in terkisindeki çocuğu gören mekkeliler, onu kölesi zannederek kendisine “abdü’l-muttalib” dediler ve şeybe, o günden sonra abdülmuttalib diye anılmaya başladı. bir başka rivayete göre ise, muttalib’e çocuğun kim olduğu sorulduğunda o, üstü başı pek düzgün olmayan şeybe’yi o anda kölesi olarak tanıtmıştır.

abdülmuttalib, putlara tapmayı terk etmiş, allah’ın varlığına, ceza ve mükâfat yeri olarak ahiretin mevcudiyetine inanmış, zaman zaman da hira mağarası'na çekilip ibadetle meşgul olmuştur.

kur'an'da fil suresi'nde geçen fil vakası'nda kâbe’yi yıkmaya gelen habeş kralı ebrehe ile müzakerelerde bulunmuş ve kâbe’yi, sahibinin mutlaka koruyacağını ona hatırlatmıştır. abdülmuttalib, mekke'nin lideri konumunda olarak görülürdü.

peygamber muhammed'in dedesi olan abdülmuttalib, oğlu abdullah ve eşi amine'nin vefatından sonra muhammed'e baktı. i̇ki yıl kadar baktıktan sonra, bakımını oğlu ebu talib’e vasiyet etti. abdülmuttalib, babasından kendisine geçmiş olan liderlik ruhu ile kureyş’in liderliğini yapıyordu. ayrıca kureyş’in hakimlerinden, mekke elçilerinden birisi ve haşimoğulların temsilcisiydi. kaynaklara göre abdülmuttalib, mekke'nin liderliğini yaptığı bir sırada, gördüğü bir rüya üzerine, cürhümlüler kabilesinin mekke’yi terk ederlerken kapattıkları zemzem kuyusunun yerini buldu.

abdülmuttalib, rivayetlere göre 578 veya 579 senesinde, yaygın olan rivayete göre 82 yaşında mekke’de öldü ve cennetü’l-muallâ’daki büyük dedesi kusayy’ın mezarı yanına toprağa verildi. ölümü münasebetiyle mekke halkı yas tuttu, dükkânlar günlerce kapalı kaldı, hakkında mersiyeler söylendi. i̇slâm âlimleri, cahiliye dönemi'nde yaşayan abdülmuttalib’in tevhit inancına sahip bir kişi olduğunu kaydederler ve ahirette kurtuluşa ereceği ümidini taşırlar.

eşleri ve çocukları 
 safiyye bint cündeb
 haris bin abdülmuttalib
 fatıma bint amr
 zübeyr bin abdülmuttalib
 ebu talib bin abdülmuttalib
 abdullah bin abdulmuttalib
 ümmü hakîm beyza bint abdülmuttalib
 berre bint abdülmuttalib
 erva bint abdülmuttalib
 atike bint abdülmuttalib
 ümeyme bint abdülmuttalib
 lübna bint hacir
 ebu leheb
 hale bint vüheyb
 hamza bin abdülmuttalib
 safiyye bint abdülmuttalib
 mukavvim bin abdülmuttalib
 hacl bin abdülmuttalib
 nuteyle
 abbas bin abdülmuttalib
 dirar bin abdülmuttalib
 kusem bin abdülmuttalib

ayrıca bakınız
 hâşimîler
 haşim bin abdimenaf

kaynakça

i̇slam dini kişilikleri
578 yılında ölenler
ehli beyt
muhammed