Rocky

rocky, sylvester stallone tarafından senaryosu yazılan ve başrolde oynadığı ve john g. avildsen tarafından yönetilen 1976 akademi ödüllü bir amerikan spor drama filmidir. 8 filmden oluşan serinin ilk filmidir. sylvester stallone senaryosuyla birçok yapım evi ve prodüktöre başvurmuştur, içlerinden bazıları senaryoya ilgi duysa da stallone'un başrolde kendisinin oynaması şartına sıcak bakmamıştır. en sonunda şans eseri bir yapımcı stallone'u kabul etmiştir. yapımcı stallone'u oynadığı the lord's of flatbush adlı filmdeki rol arkadaşı perry king zannedip rocky rolünü kendisine vermiştir, böylece kendisini büyük başarı ve şöhrete taşıyacak olan yolun kapısı küçük bir yanlışlıkla da olsa açılmıştır.

film, yoksul ve kimsesiz, eğitimsiz, iyi kalpli bir i̇talyan-amerikalı işçi sınıfından olan ve küçük çaplı bir kulüp boksörü olan rocky balboa'nın (stallone) amerikan rüyası hikâyesini anlatıyor. philadelphia'nın kenar mahallelerinde bir tefeci için borç tahsildarı olarak çalışan balboa, dünya ağır sıklet şampiyonası için bir şans bulur.

1977'de aday olduğu 10 daldan en iyi film, en iyi yönetmen ve en iyi kurgu dallarında 3 oscar almıştı.

filmin kısaca konusu, amerikalı bir işçinin (sylvester stallone), iş dışı zamanlarında yerel bir kulüpte boks yaparken keşfedilerek kısa zaman içinde dünya şampiyonluğuna kadar giden yolda başından geçenleri konu alan film, aynı zamanda rocky'nin adrian'la olan aşkını ve antrenörü mickey ile olan baba/oğul yakınlığındaki ilişkisini de seyirciye sunuyor.
 
rocky filmi rocky marciano nun boks maçlarından esinlenerek oluşturulmuştur.

rocky prömiyerini 20 kasım 1976'da new york'ta yaptı ve 3 aralık 1976'da amerika birleşik devletleri'nde gösterime girdi. rocky, dünya çapında yaklaşık 225 milyon dolar kazanarak 1976'nın en çok hasılat yapan filmi oldu. film, stallone'un senaryosu, performansı, öyküsünün yanı sıra filmin yönetmenliği, müzikleri, sinematografisi ve kurgusuyla büyük beğeni topladı; diğer ödüllerin yanı sıra on akademi ödülü adaylığı aldı ve en i̇yi film dahil üçünü kazandı. çok sayıda yayın tarafından tüm zamanların en iyi filmlerinden biri ve gelmiş geçmiş en ikonik spor filmlerinden biri olarak gösterildi.

rocky ve tema şarkısı, popüler bir kültürel fenomen ve 1970'lerin amerikan popüler kültürünün önemli bir parçası haline geldi. 2006 yılında kongre kütüphanesi tarafından "kültürel, tarihi ve estetik olarak önemli" filmler arasına seçilerek abd ulusal film arşivi'nde muhafaza edilmesine karar verilmiştir. serinin ilk devamı olan rocky ii, 1979'da yayınlandı.

konu 
1975'te, dünya ağır siklet boks şampiyonu apollo creed, yaklaşmakta olan abd'nin kuruluşunun ikiyüzüncü yılında philadelphia'da dünya ağır siklet boks şampiyonluğu unvan maçı düzenlemeyi planladığını duyurur. ancak, dövüş tarihinden beş hafta sonra, dövüşeceği rakibinin elini sakatlaması nedeniyle dövüşemeyeceği konusunda bilgilendirilir. creed, diğer tüm olası yedek boksörlerin elendiği ve başka müsait boksör bulunamaması yüzünden adı-sanı hiç duyulmamış yerel bir boksöre kendisine meydan okuma şansını vererek maçı renklendirmeye karar verir.

creed, öncelikle küçük spor salonlarında dövüşen ve bir tefeci için tahsildar olarak çalışan i̇talyan aygırı lakaplı boksör olan rocky balboa'yı seçer çünkü unvanı çok hoşuna gitmiş, ilgisini çekmiştir. başta bu maç için isteksiz olan rocky, sonunda kendisine 150.000 dolar ödenecek olan mücadeleyi kabul eder. rocky, sığır etlerinin kenarlarını kum torbası olarak kullanmak gibi birkaç haftalık alışılmışın dışında bir eğitimden geçer.

rocky'yi daha sonra eski boksör ve şimdi bir boks antrenörü olan mickey goldmill ziyaret eder. yaşlı, ufak tefek ve spor salonu sahibi olan bu adam rocky'i başlangıçta çalıştırmaya istekli değildir, çünkü mickey daha önce ona yardım etmeye pek ilgi göstermemiş ve onu boşa giden bir yetenek olarak görmüştür ancak rocky'nin creed ile maç yapacağını öğrendikten sonra onu çalıştırmayı ve menajeri olmayı teklif eder fakat rocky ilk başta kabul etmez. bağırır çağırır ama dayanamaz ve uzaklaşıp gitmekte olan mickey'nin yanına koşar ve teklifini kabul eder.

bu arada rocky, bir evcil hayvan dükkanında yarı zamanlı çalışan adrian pennino ile romantik bir ilişki kurmaya başlar. adrian'ın erkek kardeşi ve rocky'nin en iyi arkadaşı paulie, rocky'nin kız kardeşiyle buluşmasına yardım eder ve dövüş için onunla köşe adam olarak çalışmayı teklif eder. fakat paulie, rocky'nin başarısını içten içe  kıskanmaktadır ancak rocky, paulie'nin yaklaşmakta olan dövüşün bir parçası olarak çalıştığı et paketleme işinin reklamını yapmayı kabul ederek onu yatıştırır. dövüşten önceki gece, uykuları kaçan rocky, philadelphia spectrum'u ziyaret eder ve güvenini kaybetmeye başlar. adrian'a maçı kazanabileceğine inanmadığını itiraf eder ancak creed'e karşı mesafe katetmeye çalışır, başka bir dövüşçünün yapamadığını yaparak kendini herkese kanıtlamak zorundadır.

creed, yeni yılın ilk gününde george washington ve sonra sam amca gibi giyinmiş bir şekilde show yaparak ringe giriş yapar ve mücadele başlar. creed'in kendine aşırı güveninden yararlanan rocky, ilk round da onu ilk kez yere serer. creed hayatında ilk kez yere serilmiştir. endişelenen creed'in egosu tamamen kaybolmasa da rocky'yi dövüşün geri kalanında daha ciddiye almaya başlar.

dövüş, on beş round boyunca devam eder ve her iki dövüşçü de çeşitli yaralanmalara maruz kalır. on beşinci rounda girerken rocky, kafasına darbe almış ve şişmiş göz kapakları yüzünden görüşünü geri kazanmak için sağ göz kapağına kesik atılmasını ister. i̇ç kanaması olan ve kaburgası kırılan apollo nefes almakta zorlanır, buna rağmen mücadele etmeye devam etmek ister. dövüş sona erdiğinde, son zil çalarken, her iki dövüşçü de birbirlerinin kollarına kilitlenir ve birbirlerine bir rövanş maçı olmayacağına dair söz verirler.

dövüşten sonra sporcular ve seyirciler çıldırır, herkes ringe koşar. george jergens, hoparlör üzerinden dövüşün "ring tarihindeki en büyük cesaret ve dayanıklılık sergisi" olduğunu duyurur ve rocky, paulie'nin arena güvenliğinin dikkatini dağıtmasıyla ringe çıkan adrian'a tekrar tekrar seslenir. george jergens'in creed'i, bölünmüş bir hakem kararı (8: 7, 7: 8, 9: 6) sayesinde maçı kazandığını ilan eder ama adrian ve rocky, maçın sonucunu umursamadan birbirlerine olan sevgiyle kucaklaşırlar.

oyuncular

yapım

geliştirme ve senaryo
sylvester stallone, rocky'nin senaryosunu, 24 mart 1975'te richfield, ohio'daki richfield coliseum'da muhammed ali ile chuck wepner arasında gerçekleşen şampiyonluk maçını izledikten kısa bir süre sonra, üç buçuk günde yazdı. maçın 15. turunda ali'nin onun kadar uzun süre dayanmasını bekleyen çok az kişi vardı. maçın stallone'u rocky üzerinde çalışmaya başlaması için motive etmesine rağmen, wepner'ın senaryo için herhangi bir ilham kaynağı olduğunu reddetti. film için diğer ilham kaynakları, gerçek hayattaki boksörler rocky marciano ve joe frazier'in özelliklerinin yanı sıra rocky graziano'nun somebody up there likes me otobiyografisi ve aynı adlı filmi içerebilir. wepner, stallone'a dava açtı ve sonunda açıklanmayan bir miktara razı oldu.

o zamanlar, hollywood yetenek ajansları craig t. rumar ve larry kubik arasındaki bir ortak girişim olan film artists management enterprises (fame), stallone'u temsil ediyordu. senaryosunu, sinema filmine dönüştürülme potansiyelini hemen gören rumar ve kubik'e sundu. senaryoyu hollywood'daki çeşitli yapımcı ve stüdyolardan satın aldılar, ancak stallone başrolde oynaması konusunda ısrar ettiği için defalarca reddedildiler. sonunda, winkler-chartoff prodüksiyonlarıyla bir görüşme sağladılar. rumar ve kubik ile tekrarlanan görüşmelerin ardından winkler-chartoff, stallone'un rocky'nin senaristi ve başrol oyuncusu olması için bir sözleşme yapmayı kabul etti.

united artists, stallone'un senaryosunu beğendi ve onu robert redford, ryan o'neal, burt reynolds, veya james caan gibi köklü bir yıldız  olarak gördü. stallone'un ajanları, bir ültimatom verecek kadar, stallone'un başlık karakterini canlandırmasında ısrar etti. stallone daha sonra, filmin başrolde başka biri olsaydı başarılı olsaydı kendini asla affetmeyeceğini söyledi. filmin yapım bütçesi 1.075.000 $ oldu, ayrıca 100.000 $ yapımcı ücretlerine ve 4.2 milyon $ reklam maliyetlerine harcandı.

yapım öncesi
chartoff ve winkler, senaryo ve stallone'un baş karakteri oynama fikri konusunda hevesli olsalar da, filmde bilinmeyen bir manşet olması konusunda tereddütlüydüler. yapımcılar, hikâyedeki diğer önemli karakterleri seçmekte de sorun yaşadılar. apollo creed ve adrian karakterleri yapım standartlarına göre alışılmadık bir şekilde geç kadroya alındı. gerçek hayattaki boksör ken norton, başlangıçta apollo creed rolü için düşünüldü, ancak norton rolden çekildi ve rol sonunda carl weathers'a verildi. creed'in gevşek bir şekilde dayandığı norton, muhammed ali ile üç kez dövüştü. the rocky scrapbook'a göre, başlangıçta adrian'ı oynaması için carrie snodgress seçilmişti, ancak para konusunda anlaşamayan yapımcılar başka oyunculara bakmak zorunda kaldılar. susan sarandon rol için seçmelere katıldı ama karakter için fazla güzel bulundu. talia shire'ın devam eden seçmelerinden sonra, chartoff ve winkler ve yönetmen john avildsen, onun rolü oynaması konusunda ısrar ettiler.

philadelphia'lı boksör joe frazier, filmde küçük bir role sahiptir. frazier ile üç kez dövüşen ve sözünü sakınmayan boksör muhammed ali, apollo creed karakterini etkilemiştir. 1977'deki 49. akademi ödülleri töreninde ali ve stallone, filmin ali'yi rahatsız etmediğini göstermek için kısa bir komik yüzleşme sahnelediler. olay örgüsünün en akılda kalan anlarından bazıları -rocky'nin etleri yumruklama sahneleri ve rocky'nin eğitim programının bir parçası olarak philadelphia sanat müzesi'nin merdivenlerinden koşarak koşması- joe frazier'in gerçek hayattaki kahramanlıklarından alınmıştır ve bunun için hiçbir övgü almamıştır.

filmin nispeten düşük bütçesi nedeniyle, stallone'nin ailesinin üyeleri küçük rollerde oynadı. babası, bir raundun başladığını ve bittiğini belirten zili çalmış; erkek kardeşi frank bir sokak köşesi şarkıcısını oynamış ve ilk karısı sasha, set fotoğrafçısı rolünde ɡörünmüştür. diğer küçük roller arasında eski philadelphia ve ardından los angeles televizyon spor spikeri stu nahan, radyo ve tv yayıncısı bill baldwin ile birlikte; ve bağımsız film şirketi troma'nın kurucusu lloyd kaufman sarhoş rolünde göründü. o zamanlar los angeles'ta ve daha sonra detroit'te bir haber spikeri olan diana lewis, bir tv haber muhabiri olarak küçük bir sahneye sahiptir. tony burton, apollo creed'in eğitmeni tony "duke" evers olarak görünüyor; bu rol, tüm rocky serisi boyunca yeniden canlandıracağı bir roldü, ancak karakterin adı rocky ii'ye kadar verilmedi. daha sonra star trek: the next generation ve star trek: deep space nine'da klingon worf rolüyle üne kavuşacak olan michael dorn, ilk oyunculuk deneyimini, adı geçmese de, creed'in koruması olarak yaptı.

çekimler
rocky'nin ana çekimleri 9 ocak 1976'da başladı. çekimler öncelikle philadelphia'da yapıldı ve birkaç sahne los angeles'ta çekildi.

çekimler sırasında hikâyenin bazı unsurları değiştirildi. orijinal senaryoda daha koyu bir ton vardı: mickey ırkçı olarak tasvir edildi ve senaryo rocky'nin profesyonel boks dünyasının bir parçası olmak istemediğini fark ettikten sonra dövüşü atmasıyla sona erdi.

çekimler sırasında, stallone ve weathers son dövüşün çekilmesi sırasında yaralandı; stallone'nun kaburgaları çürüdü ve weathers sahip olduğu  yaralanmalara ek olarak hasarlı bir burna maruz kaldı.

rocky ve adrian arasındaki ilk buluşma'da, rocky'nin bir buz pateni pistinin boş saatlerini satın alıp  paten yapmalarına izin vermesi için bir hademeye rüşvet verdiği sahne, sadece bütçe baskıları nedeniyle bu şekilde çekildi. bu sahnenin başlangıçta normal çalışma saatlerinde bir buz pateni pistinde çekilmesi planlanmıştı. ancak yapımcılar, o sahne için gerekli olabilecek yüzlerce ekstraları kiralayamayacaklarına karar verdiler.

gişe 
rocky, açılış hafta sonu boyunca 5 milyon dolar hasılat yaptı ve 8 ay boyunca iyi bir performans sergiledi ve sonunda kuzey amerika gişesinde 117 milyon dolara ulaştı. enflasyona göre düzeltilmiş olan film, 2018 yılında kuzey amerika'da 500 milyon doların üzerinde kazanç elde etti. yurtdışı rocky de 225 milyon dolar hasılat elde ederek 107 milyon dolar hasılat yaptı. 1 milyon dolarlık üretim bütçesi ile rocky, dünya çapında yüzde 11.000'in üzerinde yüzde getirisiyle dikkat çekiyor. 1976'da abd ve kanada'da yayınlanan en yüksek gişe hasılatı olan filmdi  ve ikinci filminde 1977'nin en yüksek hasılat yapan film oldu.

dış bağlantılar 
 resmi rocky antoloji sitesi
 
 
 rocky @ d1rect movies
 rocky @ rotten tomatoes
 rocky @ the sports movie guide
 espn.com page2 makaleleri:
 reel life rocky  jeff merron
 the making of rocky  sylvester stallone
 a movie of blood, spit and tears  royce webb
 six little known truths about rocky  ralph wiley
 which rocky is the real champ?  bill simmons

kaynakça 

boks filmleri
en i̇yi film akademi ödülü sahipleri
rocky
1970'lerde aksiyon filmleri
john g. avildsen'ın yönettiği filmler
amerika birleşik devletleri ulusal film arşivi filmleri
en i̇yi film los angeles sinema eleştirmenleri derneği ödülü sahipleri
amerika birleşik devletleri dramatik filmleri
en i̇yi drama filmi altın küre ödülü sahipleri
1976'da geçen filmler
konusu pensilvanya'da geçen filmler
pensilvanya'da çekilmiş filmler
philadelphia'da çekilmiş filmler
united artists filmleri
irwin winkler'ın yapımcısı olduğu filmler
bill conti'nin müziğini yaptığı filmler
amerika birleşik devletleri spor filmleri
1970'lerde i̇ngilizce filmler
1976 çıkışlı dramatik filmler