26 Şubat



olaylar 

 364 - i. valentinianus, roma i̇mparatoru oldu.
 1618 - osmanlı sultanı, i. mustafa tahttan indirildi ve yerine ii. osman padişah oldu.
 1658 - danimarka ve i̇sveç arasında, roskilde antlaşması imzalandı.
 1815 - napolyon bonapart, elba'dan kaçtı.
 1848 - fransa'da i̇kinci cumhuriyet ilan edildi.
 1870 - new york'ta ilk metro çalışmaya başladı.
 1910 - i̇stanbul'da ilk solcu dergi, "i̇ştirak" yayımlanmaya başladı. dergi hüseyin hilmi tarafından çıkarıldı.
 1917 - nick larocca'nın original dixiland jazz band orkestrası, ilk caz plağını victor talking machine company adlı plakçılık şirketi'nin, new york stüdyolarında doldurdu.
 1925 - fransızların yönetiminde bulunan tütün rejisinin (tekelinin), 1 mart 1925'ten itibaren lağvedildiğine ilişkin yasa, tbmm'de kabul edildi.
 1926 - türkiye i̇statistik kurumu (o dönemki adıyla merkezi i̇statistik dairesi) kuruldu.
 1934 - i̇stanbul belediyesi, evlerin bazılarında görülen "kafes"lerin (cumbaların) kaldırılmasını kararlaştırdı.
 1936 - fatih-harbiye tramvayı, beyoğlu'nda devrildi; iki kişi öldü, 30 kişi yaralandı.
 1943 - i̇stanbul'da varlık vergisi'ni ödemeyen 160 kişi, aşkale'ye gönderildi.
 1952 - winston churchill, birleşik krallık'ın atom bombasına sahip olduğunu ilan etti.
 1967 - amerika birleşik devletleri, 25 bin askerle vietkong'a saldırıya geçti.
 1976 - türkiye ile amerika birleşik devletleri arasında, "savunma i̇şbirliği anlaşması" imzalandı.
 1981 - uğur mumcu'dan 12 eylül değerlendirmesi: "bir parlamento, anarşi ve teröre karşı çaresiz kalmışsa kendi kendini 'tasfiye' etmiş demektir! ülkemizde 12 eylül öncesi durum buydu. bu yüzden 12 eylül öncesi türkiye'sinde anayasal düzenden, temel hak ve özgürlüklerden ve insan haklarından söz etmenin olanağı yoktu."
 1985 - tarık akan 35. berlin film şenliğinde jüri özel ödülü'nü kazandı. ödül, zeki ökten'in yönettiği pehlivan adlı filmdeki rolüyle verildi. ancak, tarık akan pasaport verilmediği için ödül almaya gidemedi.
 1991 - saddam hüseyin, bağdat radyosunda yaptığı açıklamada, irak ordusunun kuveyt'ten çekildiğini duyurdu.
 1992 - 200 metre uzunluğunda tünel kazan 11 tutuklu, kayseri cezaevi'nden firar etti.
 1992 - hocalı katliamı: azerbaycan'ın hocalı kentine giren silahlı ermeni gruplar, 613 azeri'yi öldürdü.
 1993 - new york'ta bulunan world trade center'in altındaki otoparkta, bir kamyonda meydana gelen patlamada 6 kişi öldü, binden fazla kişi yaralandı.
 1998 - nutuk, rumcaya çevrildi.
 1999 - i̇ran'da 1979 i̇slam devrimi'nden sonra ilk belediye seçimleri yapıldı. cumhurbaşkanı muhammed hatemi'yi destekleyen ılımlı adaylar, tahran belediye meclisindeki, 15 sandalyeden 13'ünü kazandılar.
 2001 - taliban örgütü mensupları, afganistan'ın bamyan kentindeki buda heykellerini tahrip etti.
 2004 - amerika birleşik devletleri, 23 yıldır sürdürdüğü libya'ya seyahat yasağını sona erdirdi.
 2004 - makedonya devlet başkanı boris trajkovski, ile beraberindekilerden 8 kişi, uçağın bosna-hersek'in mostar kenti yakınlarında düşmesi sonucu öldü. trajkovski'nin yerine, 12 mayıs'ta branko srvenkovski geçti.
 2007 - diyarbakır 5. ağır ceza mahkemesi, hizbullah adına 1990-1994'te çok sayıda kişinin öldürülmesi ve yaralanması eylemlerini gerçekleştirdikleri gerekçesiyle 13 yıldır yargılanan 34 sanıktan, 20'sini ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırdı.
 2011 - nintendo, yeni oyun konsolu nintendo 3ds'yi, japonya'da piyasaya sürdü.
 2022 - rusya'nın ukrayna'yı işgalinden iki gün sonra mikolayiv muharebesi başladı.

doğumlar 
 1416 - bavyeralı christopher, kalmar birliği döneminde danimarka, i̇sveç ve norveç kralı (ö. 1448)
 1564 - christopher marlowe, i̇ngiliz şair ve oyun yazarı (ö. 1593)
 1671 - anthony ashley-cooper, i̇ngiliz düşünür (ö. 1713)
 1715 - claude adrien helvétius, fransız filozof (ö. 1771)
 1725 - nicolas joseph cugnot, fransız mucit ve bilim insanı (ö. 1804)
 1754 - ferdinando marescalchi, i̇talyan diplomat ve siyasetçi (ö. 1816)
 1786 - françois jean dominique arago, fransız fizikçi, matematikçi, astronom, mason ve politikacı (ö. 1853)
 1794 - barthélémy de theux de meylandt, belçika başbakanı (ö. 1874)
 1799 - benoît paul émile clapeyron, fransız mühendis ve fizikçi (ö. 1864)
 1802 - victor hugo, fransız yazar (ö. 1885)
 1805 - melek cihan hanım, i̇ran şahı muhammed şah'ın eşi (ö. 1873)
 1807 - théophile-jules pelouze, fransız kimyager (ö. 1867)
 1808 - honoré daumier, fransız ressam, heykeltıraş ve karikatürist (ö. 1879)
 1821 - félix ziem, fransız ressam, gezgin (ö. 1911)
 1825 - james skivring smith, liberyalı doktor ve siyasetçi (ö. 1892)
 1825 - ludwig rütimeyer, i̇sviçreli doktor, anatom, jeolog ve paleontolog (ö. 1895)
 1829 - levi strauss, alman tekstil tasarımcısı (ö. 1902)
 1846 - "buffalo bill" (william frederick cody), amerikalı asker, bizon avcısı ve şovmen (ö. 1917)
 1849 - leonid pozen, rus-ukraynalı heykeltıraş ve avukat (ö. 1921)
 1849 - geneviève halévy, fransız salonniére (ö. 1928)
 1858 - william joseph hammer, amerikalı elektrik mühendisi (ö. 1934)
 1860 - stiliyan kovaçev, bulgar asker (ö. 1939)
 1861 - i. ferdinand, bulgaristan'ın ilk çarı (ö. 1948)
 1869 - nadejda krupskaya, rus devrimci ve lenin'in eşi (ö. 1939)
 1870 - thomas byles, i̇ngiliz katolik rahip (ö. 1912)
 1876 - agustín pedro justo, arjantin'in devlet başkanlarından (ö. 1943)
 1880 - lionel logue, avustralyalı konuşma ve dil terapisti ve amatör sahne oyuncusu (ö. 1953)
 1882 - husband kimmel, amerikalı komutan (ö. 1968)
 1882 - umberto cisotti, i̇talyan matematikçi ve fizikçi (ö. 1946)
 1885 - aleksandras stulginskis, litvanya'nın ikinci cumhurbaşkanı (ö. 1969)
 1886 - mihri müşfik hanım, türk ressam (ö. 1954)
 1887 - akaki şanidze, gürcü dilbilimci ve filolog (ö. 1987)
 1893 - i. a. richards, i̇ngiliz edebiyat eleştirmeni ve retorikçi (ö. 1979)
 1894 - wilhelm bittrich, alman ss obergruppenführer ve waffen-ss generali (ö. 1979)
 1896 - andrey jdanov, sovyet politikacı (ö. 1948)
 1896 - evans carlson, amerikalı kolordu komutanı (ö. 1947)
 1900 - halina konopacka, polonyalı atlet, disk ve gülle atıcı (ö. 1989)
 1902 - jean bruller, bir fransız yazar ve illüstratördü (ö. 1991)
 1903 - giulio natta, i̇talyan kimyager ve nobel kimya ödülü sahibi (ö. 1979)
 1908 - tex avery, amerikalı film yapımcısı, animatör ve oyuncu (ö. 1980)
 1909 - talal, ürdün kralı (ö. 1972)
 1916 - jackie gleason, amerikalı oyuncu (ö. 1987)
 1918 - pyotr maşerov, sovyet beyaz rus komünist lider (ö. 1980)
 1918 - theodore sturgeon, amerikalı kurgu yazarı ve edebiyat eleştirmenidir (ö. 1985)
 1920 - jose mauro de vasconcelos, brezilyalı yazar (ö. 1984)
 1920 - tony randall, amerikalı oyuncu (ö. 2004)
 1921 - betty hutton, amerikalı eski bir oyuncu ve komedyendir (ö. 2007)
 1922 - margaret leighton, bir i̇ngiliz aktrisdi (ö. 1976)
 1922 - paatje phefferkorn, hollandalı eğitimci ve uygulamalı karma dövüş sanatçısı (ö. 2021)
 1924 - noboru takeshita, japon siyasetçi (ö. 2000)
 1926 - doris belack, amerikalı oyuncudur (ö. 2011)
 1926 - verne gagne, eski amerikalı profesyonel güreşçi ve antrenörü (ö. 2015)
 1928 - fats domino, amerikalı rock and roll, reggae müziği sanatçısı, şarkıcı ve söz yazarı (ö. 2017)
 1928 - ariel şaron, i̇srailli siyasetçi (ö. 2014)
 1929 - osep minasoğlu, türkiye ermenisi fotoğraf sanatçıcı (ö. 2013)
 1932 - johnny cash, amerikalı müzisyen (ö. 2003)
 1933 - salvador martínez pérez, meksikalı katolik piskopos (ö. 2019)
 1942 - jozef adamec, slovak eski futbolcu, teknik direktör (ö. 2018)
 1943 - paul cotton, amerikalı country-rock şarkıcısı, müzisyeni ve söz yazarı (ö. 2021)
 1943 - bill duke, amerikalı aktör ve film yönetmenidir.
 1946 - ahmed h. zewail, mısırlı kimyacı ve nobel kimya ödülü sahibi (ö. 2016)
 1946 - colin bell, i̇ngiliz millî futbolcu (ö. 2021)
 1947 - sandie shaw, i̇ngiliz şarkıcısı
 1949 - elizabeth george, amerikalı bir yazardır
 1949 - emma kirkby, i̇ngiliz soprano 
 1950 - ali rıza binboğa, türk pop şarkıcısı
 1950 - helen clark, eski yeni zelanda başbakanı
 1951 - ferhan şensoy, türk sinema ve tiyatro oyuncusu (ö. 2021)
 1953 - michael bolton, amerikalı şarkıcı
 1953 - barbara niven, amerikalı dizi ve sinema oyuncusudur
 1954 - recep tayyip erdoğan, türkiye'nin 12. cumhurbaşkanı 
 1955 - suna yıldızoğlu, i̇ngiliz asıllı türk oyuncu
 1958 - michel houellebecq, fransız yazar
 1958 - tim kaine, amerikalı hukukçu
 1959 - ahmet davutoğlu, türk akademisyen ve siyasetçi
 1960 - jaz coleman, i̇ngiliz müzisyen, şarkıcı, besteci ve yapımcı
 1961 - virginie lemoine, fransız aktris
 1964 - mark dacascos, amerikalı oyuncu
 1966 - necva kerem, lübnanlı şarkıcı
 1967 - kazuyoshi miura, japon futbolcu
 1970 - mehmet ali ilıcak, türk gazeteci ve medya patronu
 1971 - erykah badu, grammy ödüllü amerikalı şarkıcı-şarkı yazarı, yapımcı, aktivist ve oyuncu
 1971 - max martin, i̇sveçli müzik prodüktörü ve söz yazarı
 1971 - hélène ségara, fransız şarkıcı ve söz yazarı
 1973 - ole gunnar solskjær, norveçli millî futbolcu ve teknik direktör
 1974 - sébastien loeb, fransız ralli pilotu
 1975 - öykü serter, türk televizyon sunucusu ve oyuncu
 1978 - abdoulaye faye, senegalli millî futbolcu
 1979 - pedro mendes, portekizli futbolcu
 1982 - na li, çinli profesyonel tenisçi
 1982 - nate ruess, amerikalı şarkıcı ve şarkı yazarı
 1983 - pepe, brezilya asıllı portekizli futbolcu
 1984 - natalia lafourcade, meksikalı pop şarkıcısı, söz yazarı ve müzisyen
 1984 - beren saat, türk oyuncu
 1984 - emmanuel adebayor, togolu futbolcu
 1985 - fernando llorente, i̇spanyol futbolcu
 1986 - teresa palmer, avustralyalı aktris
 1988 - deniz yılmaz, türk futbolcu
 1990 - sergi enrich, i̇spanyol futbolcu
 1991 - cl, güney koreli rapçi, şarkıcı ve söz yazarı
 1992 - demet özdemir, türk oyuncu
 1993 - maria ehrich, alman aktris
 1996 - i̇layda alişan, türk oyuncu
 1998 - ege tanman, türk oyuncu

ölümler 
 420 - porphyrius, gazze piskoposu (d. 347)
 1154 - ii. rugerro, sicilya kralı (d. 1095)
 1577 - xiv. eric, i̇sveç kralı (d. 1533)
 1603 - maria, kutsal roma imparatoriçesi (d. 1528)
 1770 - giuseppe tartini, i̇talyan besteci ve kemancı (d. 1692)
 1811 - james sharples, i̇ngiliz portre ressamı (d. 1751-1752)
 1828 - johann heinrich wilhelm tischbein, alman ressam (d. 1751)
 1878 - angelo secchi, i̇talyan gök bilimci (d. 1818)
 1907 - charles william alcock, i̇ngiliz sporcu, gazeteci, yazar ve spor yöneticisi (d. 1842)
 1909 - hermann ebbinghaus, alman psikolog (unutma eğrisi ve aralık etkisinin keşfi ile tanınan) (d. 1850)
 1921 - carl menger, avusturyalı iktisatçı (d. 1840)
 1929 - giriftzen asım bey, türk neyzen, grifitzen ve besteci (d. 1851)
 1930 - ahmet rıza bey, türk siyasetçi ve jön türk hareketinin önderlerinden (d. 1858)
 1930 - ‎mary whiton calkins‎‎, amerikalı filozof ve psikolog (d. 1863)
 1931 - otto wallach, alman kimyacı ve nobel kimya ödülü sahibi (d. 1847)
 1939 - vlas çubar, bolşevik devrimci (d. 1891)
 1943 - theodor eicke, alman nazi subayı (d. 1892)
 1952 - theodoros pangalos, yunan asker ve siyasetçi (d. 1878)
 1952 - josef thorak, alman heykeltıraş (d. 1889)
 1961 - hasan âli yücel, türk öğretmen, siyasetçi ve eski millî eğitim bakanlarından (d. 1897)
 1969 - karl jaspers, alman yazar (d. 1883)
 1969 - levi eşkol, i̇srail başbakanı (d. 1895)
 1971 - fernandel, fransız aktör (d. 1903)
 1984 - hasan hüseyin korkmazgil, türk şair (d. 1927)
 1985 - tjalling koopmans, hollandalı ekonomist ve nobel ekonomi ödülü sahibi (d. 1910)
 1988 - akşit göktürk, türk eleştirmen, yazar ve dil bilimci (d. 1934)
 1991 - slim gaillard, amerikalı caz şarkıcısı, piyanist ve gitarist (d. 1916)
 1994 - bill hicks, amerikalı stand-up komedyeni (d. 1961)
 1994 - tarık buğra, türk yazar ve gazeteci (d. 1918)
 1998 - theodore schultz, amerikalı iktisatçı ve nobel ekonomi ödülü sahibi (d. 1902)
 2002 - lawrence tierney, amerikalı oyuncu (d. 1919)
 2004 - boris traykovski, makedon siyasetçi (d. 1956)
 2009 - wendy richard, i̇ngiliz oyuncu (d. 1943)
 2011 - arnošt lustig, çek yazar (d. 1926)
 2013 - stéphane hessel, fransız diplomat, direnişçi, yazar (d. 1917)
 2014 - mehmet gün, türk ressam (d. 1954)
 2015 - nadia hilou, i̇srailli siyasetçi ve sosyolog (d. 1953)
 2015 - avijit roy, bangladeşli yazar (d. 1972)
 2016 - andy bathgate, kanadalı profesyonel buz hokeyi oyuncusu (d. 1932)
 2016 - karl dedecius, polonyalı-alman çevirmen ve yazar (d. 1921)
 2016 - eri klas, eston orkestra şefi ve yayıncı (d. 1939)
 2017 - katalin berek, macar aktris (d. 1930)
 2017 - eugene garfield, amerikalı dilbilimci ve iş insanı (d. 1925)
 2017 - preben hertoft, danimarkalı psikiyatrist ve profesör (d. 1928)
 2018 - mies bouwman, hollandalı kadın televizyon sunucusu (d. 1929)
 2018 - tatyana karpova, sovyet-rus oyuncu (d. 1916)
 2018 - benjamin melniker, amerikalı film yapımcısı (d. 1913)
 2019 - aytaç arman, türk sinema ve dizi oyuncusu (d. 1949)
 2019 - christian bach, arjantinli-meksikalı oyuncu ve film yapımcısı (d. 1959)
 2019 - mitzi hoag, amerikalı oyuncu (d. 1932)
 2019 - jeraldine saunders, amerikalı televizyon ve köşe yazarı, model ve öğretim görevlisi (d. 1923)
 2020 - sergey dorenski, sovyet-rus piyanist ve eğitimci (d. 1931)
 2020 - i̇skender hamidov, azerbaycan cumhuriyeti eski i̇çişleri bakanı ve korgeneral (d. 1948)
 2020 - necmiye hoca, arnavut komünist aktivist (d. 1921)
 2021 - tarık el-bısri, mısırlı yargıç ve yazar (d. 1933)
 2021 - ronald gillespie, kanadalı kimya profesörü (d. 1924)
 2021 - desmond mcaleenan, i̇rlandalı-amerikalı eski profesyonel futbolcu ve kaleci antrenörü (d. 1967)
 2021 - michael somare, papua yeni gineli politikacı (d. 1936)
 2022 - antonio seguí, arjantinli ressam, baskı, karton, kitap illüstrasyon sanatçısı ve heykeltıraş (d. 1934)
 2023 - ziya şengül, türk eski milli futbolcu, teknik direktör ve futbol yorumcusu (d. 1944)

tatiller ve özel günler 

0226
26