mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Alkazar Sineması

alkazar sineması, i̇stiklal caddesi no: 111 adresinde 1923'ten itibaren hizmet vermiş sinema.

beyoğlu'nun ve sinema tarihinin önemli yapılarından biridir. kısa aralıklarla kapalı kalan sinemada, 1994-2010 yılları arasında  estetik kaygı ile çekilen ve sinema sanatına katkıda bulunan filmler sergilendi.1 mart 2010 tarihinde perdelerini son kez kapatan sinema, 2016'da başlayan restorasyon çalışmalarının ardından 2021 yılında, spor ve kültür sanat alanında etkinliklerin gerçekleştirileceği bir mekan olarak "hope alkazar" adıyla hizmet vermeye başladı.

geçmişi 
1918-1920 yılları arasında inşa edildiği sanılmakta olan alkazar sineması, safvet ve naci beyler tarafından 1923'te cine salon electra adıyla işletilmeye başlandı. 1925'te alkazar ismini aldı. cumhuriyetin ilk yıllarında daha çok kovboy ve korku filmleri gösterilen bir sinema idi. türk sinemasındaki seks furyasıyla 1970'lerden itibaren ağırlık seks filmlerine kaydı.

sinemanın bulunduğu binanın mülkiyeti 1955-1956 yıllarında doğubank`a geçti, daha sonra kadri ve i̇zzet cemali kardeşler tarafından işletildi.  1950'lerde fantastik seri filmlere ağırlık verdi.

tamamen yenilendikten sonra 28 şubat 1994 tarihinde "germinal" filminin gösterimi ile yeniden açıldı. estetik kaygı ile çekilen ve sinema sanatına katkıda bulunan filmlerle izleyiciyi buluşturan bir sinema olarak hizmet verdi. maddi sıkıntılar nedeniyle 1 mart 2010 tarihinde kapandı.

mekan on yıl sonra nike firması öncülüğünde  "hope alkazar " adında bir etkinlik mekanı olarak yeniden açıldı.

mimari 
alkazar sinemasının binası, koloğlu ve ahududu sokakları arasındaki alanda, i̇stiklal caddesi`ne bakan dar cepheli bir binadır. dört katlı olan binanın zaman içerisinde geçirdiği onarımlar nedeniyle, yapım sistemi hakkında kesin bir yargıda bulunmak mümkün değildir. yarım daire kemerli giriş kapısının açıldığı koridorun tonoz örtüsü, alçı kasetlerle bezemelidir. parsel üzerinde, koridorun sonunda yer alan sinema salonuna giriş, fuayenin de bulunduğu birinci kattan sağlanmaktadır. i̇kinci katta da bir diğer salon girişi bulunmaktadır. yapıldığı dönemin eklektik anlayışını yansıtan cephesi, kilit taşı yerindeki barok kartuş ile üçüncü katın geriye çekilmiş, taş parmaklıklı küçük balkonu, barok bezeme öğeleri cepheyi zenginleştirmektedir.

ayrıca bakınız 
atlas pasajı
emek sineması

kaynakça 

 bu yazının belirli bölümlerinin hazırlanmasında i̇stanbul ansiklopedisi cilt:1 sayfa:205'ten yararlanılmıştır.

i̇stanbul'daki sinemalar
i̇stiklal caddesi
Kopuz

kopuz, türk ve altay halk kültüründe bir çalgı. komus da denir. bağlamanın atası olan müzik aletidir. türkler’de önemi büyüktür. bağlama ve kopuz kutsal sayılır. bu kelimeyle ilişkili olan kobzamak, kopzatmak gibi fiiller çalgı çalmayı ifade eder.

kopuz, en eski türk halk çalgısı olarak bilinmektedir. ancak kopuz adıyla anılan farklı çalgılara rastlanmaktadır. şu anda hâlâ anadolu, kafkasya ve orta asya'da kullanılmaktadır. şamanlar törenlerde kopuzu kullanırlardı. teknik olarak çalgı bağlama ailesi içinde değerlendirilmelidir. bunun yanında diğer önemli telli çalgılar arasında iklığ ve gizek adı verilen yaylı olanlar ile yatuğan denen ve yatık olarak çalınanlar yer alır.

halk kültüründe kopuz
eski türk kültüründe bu çalgının önemli bir yeri vardır. havada uçan veya ölen kopuzlar masallarda zaman zaman yer alır. kopuzun, korkut ata’nın buluşu olduğu söylenir. hastalıkların tedavisinde bile kullanılır. kopuzun sahibi onu bir başkasına vermeyi tabu sayar ve birinin elinin değmesinin günah olduğunu kabul eder. şamanlar ruhları onunla çağırır. aldacı (ölüm tanrısı) bile kopuz’un sesinden korkut ata’nın canını veya o civarda bulunanların ruhunu almaya gelemez. onun sesinde bir haşmet vardır. korkut ata öldükten sonra kopuzu yıllarca acıklı sesler çıkarmıştır.

anadolu'da derlenmiş olan bir efsaneye göre akbaba kuşu yakaladığı tavşanı ağaçta yerken bağırsağı yanlışlıkla bir dala takılarak gerilir ve orada kurur. çıkan sesleri "ilgıs" adındaki bir ruh duyarak çalmaya başlar. bunu duyan avcılar sese gelirler ve bağırsaktan oluşan bu teli bir çubuğa gererek çalgı haline dönüştürürler. "ilgıs" ise avcılara çubuğun altına bir kütük ekleyerek içini oymalarını söyler (veya ilham verir). i̇lk telli saz böylece oluşur.

etimoloji 
(kop) kökünden türemiştir. hızlı hareket etmek anlamını taşır. kopmak, anadolu'da aynı zamanda koşmak demektir. “kop gel” bu anlamda kullanılır.

kaynakça 

 türk söylence sözlüğü, deniz karakurt, türkiye, 2011 (otrs: cc by-sa 3.0)

dipnotlar

ayrıca bakınız 
 ağız kopuzu
 kobzar
 berbât

fotoğraflar

 

anadolu
orta asya müziği
telli çalgılar
türk mitolojisi
türk kültürü
kırgız müzik aletleri
azerbaycan halk müziği çalgıları
türk halk müziği çalgıları
türkçe kelime ve deyimler
Müntahabat-ı Eş'ar

müntahabat-ı eş'ar (osmanlıca: منتخبات اشعار) i̇brahim şinasi'nin şiirlerini topladığı eseri. bu eserde çeşitli türlerde yazdığı şiirler yer almaktadır. şiirleri şekil ve muhteva bakımından tamamen değişmiştir. şiirde yenilik yapmaya fransa'dan dönüşü ile başlamıştır. mustafa reşit paşa'ya yazdığı ilk kaside eski kaside şeklinin tüm özelliğini taşıdığı halde sonraki kasidelerde; gerek şekil gerek muhteva bakımından çok fark vardır. hayal ve acemane mübağalaları bırakmış, övüşlerinde klişe özelliklere değil, kişinin şahsiyetini ön plana çıkaran özellikler yer vermiştir. dili yalınlaştırmak, şekli basite indirgemek için çaba sarf etmiştir. ama denemenin yeniliğinden ve şair kişiliğinin yeterli olmayışından çalışmalardan fazla verim alınamamıştır.

şiir kitapları
Tanen

tanen, tannik asit (fransızca: tanin - sepi maddesi) olarak da bilinir. tanenler polifenolik bileşikler olup, kolza, bakla, çay ve sorgumda gibi bitkilerden elde edilen, açık sarı-kahverengi toz, pul ya da süngersi bir kütle halindeki biçimsiz (amorf) maddelere verilen addır.

tanenler genellikle bitkilerin kök, odun, kabuk, yaprak ve meyvelerinde bulunur. başlıca kullanım alanı olan dericilik ve boyacılık dışında tanenler şarap ve biranın berraklaştırılmasında, petrol kuyularındaki sondaj çamurunun akışkanlığının artırılmasında ve buhar kazanlarının çeperlerinde birikinti oluşumunun engellenmesinde kullanılır. tıpta damarları ve mukozayı büzücü etkilerinden ötürü bademcik, farenjit, basur ve bazı deri hastalıkları ilaçlarının bileşimine girer.

tanenler kimyasal açıdan, hidroliz olabilen tanenler ve kondanse tanenler olmak üzere iki ana grupta incelenir. birinci grupta yer alan tanenler bir asit ya da enzim eşliğinde hidroliz olarak gallik asit, pirokateşik asit ve şeker gibi, suda çözünebilen bileşikler verir. suda az, alkolle asetonda iyi çözünür. hidroliz olabilen tanenlerin en iyi bilinen örneklerinden biri gallotanenlerdir. çok daha geniş bir grup olan kondanse tanenler ise hidroliz olamazlar. bunlar ısı karşısında kuvvetli asitlerle ya da bazı yükseltgeyici maddelerle flobafen denen koyu kırmızı renkli çözünmez bileşikler oluşturur.

tanenler, ayrıca tripsin ile a-amilazların sindirimdeki aktivitesini, substratlarla kompleks teşkil ederek önlerler veya onlara bağlanarak protein ve nişasta sindiriminin aksamasına yol açarlar. tanenler vitamin b ile de kompleks oluşturarak emilimini önlerler.

tannik asit çayda vardır. ticari ölçüde elde edildiği en mühim kaynak mazı meşesidir. meşe palamudunda da bol miktarda bulunan tanenler aynı zamanda; antiseptik bileşiklerdir. tannik asit, bitkinin sıcak suyla ekstrakte edilmesiyle (çayın demlenmesi gibi) suya çekilir. bundan sonra çözelti buharlaştırmaya tabi tutulur ve katı halde tanen (veya tannik asit) elde edilir.

sentetik tannik asitler egzama tedavisi kapsamında çeşitli preparatlar içinde bulunurlar.

şarapçılık 
tanen, şarap içeriğindeki doğal koruyuculardan biridir. şarabın rengini, yıllandırmaya uygunluğunu ve ağızda bıraktığı tadı etkilediği için şarapçılıkta önemli bir yer tutar. şarap içeriğine, üzüm kabuğu, çekirdeği ve dallarının da üzümlerle birlikte fermante edilmesiyle veya şarabın meşe fıçılarda bekletilmesiyle katılır. beyaz şarap üretiminde kabuksuz üzüm kullanıldığı için kırmızı şarap, genellikle daha yüksek tanen içerir. tanenin şarabın tadına doğrudan bir etkisi yoktur fakat çeşitli proteinlerle etkileşime girmeye eğiliminden dolayı, ağızda kuruluk hissi yaratır ve şaraba acımsı bir tat verir. tanen içeriği yüksek şarapların süt, süt ürünleri ve kırmızı et ile tüketimi yaygındır.

kaynakça

 
şarap terminolojisi
bitki biyokimyası
fenoller
karboksilat esterler
Filo

filo (i̇talyancadan), aynı hizmeti yapmaları için görevlendirilen ve bir kumanda altında bulunan gemi veya uçaklardan meydana gelen birliğin adı. ticaret ve balıkçı gemilerinden meydana gelen birliklere de filo adı verilir. hava kuvvetlerinde uçakların cinsine ve yaptıkları görevlerine göre filolara isim verilir: avcı filosu, av bombardıman filosu, keşif filosu, nakliye filosu gibi.

eskiden yelkenli gemilerin kullanıldığı zamanlarda, fırkateynden daha küçük gemilerden meydana gelen gemi birliklerine de filo denirdi. bugün bir milletin denizlerde gezdirdiği gemiler, taşıtlar ve ticaret araçlarının hepsine birden ticaret filosu adı verilmektedir.

 
savaş gemileri
Fotoperiyodizm

fotoperiyodizm, bitkilerin günlerin uzunluğuna bağlı olarak gösterdiği gelişim.
bitkilerin gelişim gösterdikleri evreye ise fotoperiyot denir. fotoperiyot, bitkilerde büyüme, gelişme, çiçeklenme, yaprakların dökülmesi ve durgunluk döneminin başlaması gibi fizyolojik olayları etkilemektedir. ayrıca gün uzunluğu bazı bitkilerin dünya üzerindeki yayılışını da belirler.

gece ve gündüz uzunluğunun yıl içindeki çevrimi, bitkilerin büyümesini ve çiçeklenmesini doğrudan etkiler. örneğin kısa gün bitkisi denen bazı bitkilerde, gecelerin kısalıp gündüzlerin uzadığı mevsimde yalnız kök, dal ve yapraklar geliştiği halde, gündüzler ya da ışık alma süresi belirli bir minumum altına düşüp geceler uzadığında ilk tomurcuklar belirir ve bitki hızla çiçeklenir. oysa uzun gün bitkilerinde durum tam tersidir ve bitkinin çiçeklenmesi için karanlık dönemin ya da gecelerin kısa, gündüzlerin uzun olması gerekir. bazı bitkilerde ise, gece-gündüz uzunluğu eşitlendiğinde çiçeklenme hızlanır.

fotoperiyodizme göre 3 tür bitki vardır:

kısa gün bitkileri (tam gün bitkileri): 13-14 saatten az fotoperiyotta çiçeklenme olurken, daha uzun ışık sürelerinde yapraklanma (vejetatif büyüme) görülür. mısır, darı, çeltik, sorgum vs...(yalnızca kısa günlerde çiçeklenirler veya bu bitkilerde çiçeklenme kısa günler tarafından daha da aktifleştirilirler.)
uzun gün bitkileri (yarım gün bitkileri): 13-14 saatten fazla ışık almaya başlayınca çiçek açar; daha az sürelerde ise ancak vejetatif olarak gelişirler. (yapraklanma gösterirler) arpa, buğday, yulaf, yonca vs...(yalnızca uzun günlerde çiçeklenirler veya çiçeklenmeleri uzun günler tarafından daha da aktifleştirilir.)
nötr bitkiler: fotoperiyot süresine bağlı olmaksızın çiçek açan bitkilerdir. pamuk, tütün, ayçiçeği

zooloji
bitki fizyolojisi
günlük ritimler
bitki ekolojisi
Tiroksin

tiroksin veya t4 ; tiroid bezi tarafından salgılanan, tirozin aminoasitlerinden üretilen, iyot atomları içeren bir hormondur.

t4, iki adet tirozin aminoasitine toplam 4 tane iyot atomunun bağlanmasıyla oluşur. bazal metabolizma hızını arttırır, protein sentezine etki eder ve vücudun katekolaminlere (adrenalin vs.) olan duyarlılığını arttırır. bazal metabolizma hızının artması, hücre reaksiyonlarının hızlanması, böylece daha hızlı ve yüksek oranda enerji açığa çıkması nedeniyle vücut ısısı yükselir. soğuk iklimli bölgelerde yaşayan insan topluluklarının daha sıcak iklimde yaşayanlara oranla daha fazla t4 salgıladığı bilinmektedir. 

tiroksin hormonunun çocukluk döneminden itibaren az salgılanırsa boy kısalığına ve zeka geriliğine neden olan kretenizme neden olur.
tiroksin hormonunun yetişkinlik dönemindeki eksikliği ise guatrdır.

ayrıca bakınız 
 triiyodotironin
 tiroit bezi

kaynakça

tiroit hormonları
organik iyot bileşikleri
amino asitler
aromatik bileşikler
Triiyodotironin

triiyodotironin veya t3; tiroit bezi tarafından salgılanan, iki adet tirozin aminoasitinden oluşan, iyot atomları içeren bir hormondur.

t3, tiroit bezi tarafından salgılanan bir diğer hormon olan tiroksinden (t4) sadece 1 adet daha az iyot atomu ihtiva eder. t4'de, tirozin aminoasitlerine toplam 4 adet iyot atomu bağlıyken, t3'de toplam 3 adet iyot atomu bağlıdır. t3, tiroit hormonlarının hedefi olan hücrelerde, t4'den 1 adet iyot atomunun çıkarılmasıyla oluşur; bu işlem özgün bir enzim olan deiyodinaz yardımıyla gerçekleşir.

t4 de biyolojik olarak aktiftir ama asıl işlevsel olan tiroit hormonunun t3 olduğu düşünülmektedir. bazal metabolizma hızını arttırır, büyümeyi düzenler.

t3 çok güçlü bir hormondur ve insan vücudundaki, vücut ısısı, nabız ve gelişim dahil olmak üzere hemen hemen tüm işlevlere etkisi bulunmaktadır.

ayrıca bakınız 
 tiroksin
 deiyodinaz
 tiroit

tiroit hormonları
organik iyot bileşikleri
amino asitler
aromatik bileşikler
bilgi kutusu bulunmayan kimyasal maddeler
bilgi kutusu bulunmayan sayfalar
Fotodinamizm

fotodinamizm, hayvanların derisindeki bazı maddelerin ışığın etkisiyle başka maddelere dönüşmesi.

fotodinamizmle ortaya çıkan yeni bileşikler yararlı olabileceği gibi bazen deri hastalıklarına da yol açabilir. fotodinamik ya da ışığa duyarlı maddeler ya derinin doğal bileşenidir ya da biyokimyasal süreçlerdeki kalıtsal bir eksikliğin sonucudur ya da böyle bir dönüşümde bu etkenlerin tümü rol oynamıştır.

ayrıca bakınız
 amensalizm
 gececil hayvanlar

hayvan ekolojisi
Tiroit hormonu

tiroit hormonları, tiroit bezi tarafından üretilen ve salgılanan tiroksin (t4), triiyodotironin (t3) ve kalsitonin hormonlarına verilen isim. bu hormonlar tirozin kaynaklı hormonlar olup, metabolizmanın regülasyonunda rol oynarlar . t3  ve t4 başlıca iyottan meydana gelir. iyot eksikliğinde  t3  ve t4 salgısı azalır, tiroit doku büyür ve bu durum basit guatr denen hastalığa yol açar. tiroit hormonunun dolaşımdaki asıl formu, yarı ömrü t3'ten daha uzun olan tiroksindir (t4).

fonksiyonu 
tiroit hormonları vücuttaki neredeyse her hücrede rol oynar. ayrıca bu hormon bazal metabolizma hızını, protein sentezini, uzun kemik gelişiminin regülasyonunu (büyüme hormonuyla sinerjik çalışarak), sinir olgunlaşmasını ve vücudun katekolaminlere (bkz. adrenalin) geçirgenliğini arttırır. tiroit hormonları vücuttaki hücrelerin gelişimi ve farklılaşması için esansiyeldir. ayrıca vücudun enerji kaynaklarını nasıl kullanacağını etkileyerek; protein, yağ ve karbonhidrat metabolizmasının regülasyonunu da etkiler.

ayrıca bakınız 
 tiroksin
 triiyodotironin
 kalsitonin
 tiroit bezi

kaynakça
Kalsitonin

kalsitonin 32 amino asitlik tek bir polipeptitten oluşan, insan vücudunda tiroid bezinin crista neuralis kökenli c hücreleri tarafından üretilen bir hormondur. hayvanlarda genelde ultimobrankial cisimde üretilir. kalsitonin kandaki kalsiyum oranını düşürür.

kalsitonin salgısı hiperkalsemi (kandaki kalsiyum oranının anormal biçime yükselmesi) ile uyarılır ve kalsitonin salgısı artar, hipokalsemi (kandaki kalsiyum oranının düşmesi) ile ise engellenir ve kalsitonin salgısı azalır.

kalsitonin hormonu kemik dokusuna etki eder. kemik hücrelerine bağlandığında hücrelerin membranı (hücre zarı) üzerine bulunan kanallardan kemiğe kalsiyum iyonunun (ca2+) geçişi hızlanır. böylece kandaki kalsiyum seviyesi düşerken kemikteki kalsiyum seviyesi artar, bunun sonucu olarak da, kemikte sertleşme meydana gelir - kemik güçlenir. ayrıca, kalsitonin böbreklerdeki kalsiyum reabsorpsiyonunu (yeniden emilimini) ve bağırsaklardaki kalsiyum absorpsiyonunu (emilimini) düşürür.

ayrıca bakınız 
 tiroid
 hiperkalsemi
 hipokalsemi
 paget hastalığı

tiroit hormonları
bilgi kutusu bulunmayan sayfalar
Kartal (anlam ayrımı)

kartal şu anlamlara gelebilir:

yer 
 kartal, i̇stanbul, i̇stanbul ili ilçesi
 kartal, macaristan, macaristan'ın pest vilayeti'nde bulunan bir kasaba
 kartal, akdağmadeni, yozgat ili akdağmadeni ilçesine bağlı köy

kişi adları 
 aybars kartal özson, (d. 2008), türk oyuncu
 kartal balaban, (d. 1980), türk oyuncu ve sunucu
 kartal demirağ, (d. 1958), türk suikastçı
 kartal özmızrak, (d. 1995), türk basketbolcu
 kartal tibet, (1939-2021), türk oyuncu, yönetmen, senarist ve yapımcı
 kartal kayra yılmaz, (d. 2000), türk futbolcu

kişi soyadları 
 alparslan kartal, (d. 1977), türk futbolcu
 ayce kartal, (d. 1977), türk yönetmen
 ayhan kartal, (1966-2000), türk tecavüzcü ve çocuk katili
 burhan kartal, (d. 1947), türk sosyolog ve yazar
 erhan kartal, (d. 1993), türk futbolcu
 fevzi kartal, (1933-2019), türk avukat ve siyasetçi
 hüseyin kartal, (d. 1982), türk futbolcu
 hüseyin kartal, (d. 2000), türk tekvandocu
 i̇rfan kartal, (d. 1949), türk iş insanı ve siyasetçi
 i̇smail kartal, (d. 1961), türk futbolcu ve teknik direktör
 kazım kartal, (1936-2003), türk sinema ve dizi oyuncusu
 kinyas kartal, (1900-1991), kürt asıllı türk siyasetçi
 mehmet kartal, (1913-1997), türk siyasetçi
 mehmet kartal, (d. 1941), türk siyasetçi
 mehmet selim kartal, (d. 1958), türk büyükelçi
 melih kartal, (d. 1995), türk futbolcu
 nadir kartal, (d. 1946), kürt asıllı türk siyasetçi
 remzi kartal, (d. 1948), kürt asıllı türk siyasetçi
 samed kartal, (d. 1988), türk futbolcu
 şaban kartal, (1952-1998), yugoslavya doğumlu türk futbolcu

diğer 
 kartal, aquila cinsinden yırtıcı kuş türlerine verilen ad
 beşiktaş jk, beşiktaş jimnastik kulübü'nün simgesi ve lakabı
 kartal (otomobil), bir otomobil modeli
 kartal (simge), kurumlarda sıkça kullanılan bir sembol
Kapuz

kapuz, muğla ilinin ula ilçesi sınırları içerisinde bir kanyonun yöresel adıdır. kırkurgan olarak da isimlendirilir. rivayete göre kırk urgan birbirine bağlanmış ancak kanyonun dibine ulaşmamıştır.

ula
muğla ilindeki görülecek yerler
türkiye'nin kanyonları
Adapınar, Ceyhan

adapınar, adana ilinin ceyhan ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 
mahallenin adı, 1928 yılına ait türkçe kaynaklarda karamezar olarak geçmektedir. günümüzde ise adapınar ismiyle köy statüsünü sürdürmektedir.

coğrafya ve ulaşım 
adana il merkezine 52 km, ceyhan ilçesine 16 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerelnet

ceyhan'ın mahalleleri
Cemal Tural

ahmet cemal tural (1905 – 17 aralık 1981) türk asker ve siyasetçi. türk silahlı kuvvetlerinin 13. genelkurmay başkanı.

askeri kariyeri
i̇lk olarak 1923 yılında kuleli askerî lisesinden, 1925 yılında asteğmen rütbesi ile harp okulundan mezun oldu. 1930 yılına kadar meclis muhafız takım komutanlığı yaptı. 1930 yılında girdiği harp akademisi'ni 1933 yılında bitirerek kurmay oldu. 1954 yılına kadar çeşitli karargâh ve birliklerde görev yaptı.

tuğgeneral rütbesine 1954 yılında, tümgeneral rütbesine 1957 yılında, korgeneral rütbesine 1960 yılında ve orgeneral rütbesine 1963 yılında terfi etti. tuğgeneral rütbesi ile 57. tümen komutanlığı ve 1. ordu kurmay başkanlığı, tümgeneral rütbesi ile genelkurmay harekât başkan yardımcılığı, genelkurmay plan harekât daire başkanlığı ve 66. tümen komutanlığı, korgeneral rütbesi ile 2. ve 7. kolordu komutanlığı ve 1. ordu komutan vekilliği görevlerinde bulundu. orgeneral rütbesinde 2. ordu komutanı iken, 22 ağustos 1964 tarihinde kara kuvvetleri komutanlığı'na, 16 mart 1966 tarihinde genelkurmay başkanlığına atandı.

16 mart 1969 tarihinde atandığı yüksek askerî şûra üyeliği görevinden 16 ağustos 1969 tarihinde emekli oldu.

diğer uğraşları
emekliye ayrıldıktan sonra siyasete atıldı. 1973 yılında millet partisi genel başkanlığına seçildiyse de, kısa süren bu görevden 1974 yılında istifa etti.

kaynakça 

 

1905 doğumlular
erzincan doğumlular
kuleli askerî lisesinde öğrenim görenler
kara harp okulunda öğrenim görenler
1981 yılında ölenler
zincirlikuyu mezarlığı'na defnedilenler
piyade subaylar
yüksek askerî şûra üyeleri
millet partisi (1962) mensubu siyasetçiler
Hipokrat Yemini

hipokrat yemini ya da bilinen adıyla hipokrat andı, hekimlerin mesleklerini onurla uygulayacaklarına dair tarih boyunca ettikleri yemindir. antik çağ'da yaşamış ve batı tıbbının kurucusu olduğu kabul edilen hipokrat (hippokrates) ya da onun öğrencilerinden birisi tarafından yazıldığı kabul edilir.

özgün metin

özgün metnin çevirisi 
hekim apollon, asklepios, higiya, panacea üzerine ve bütün tanrı ve tanrıçaların huzurunda yemin ederim ki, yeteneğim ve gücüm elverdiğince bu ant ve sözleri tutacağım:

bu sanatta hocamı, babam gibi tanıyacağım, rızkımı onunla paylaşacağım, ihtiyacı olursa kesemi onunla bölüşeceğim, çocuklarına kardeşim gibi bakacağım ve öğrenmek isterlerse bu sanatı ücretsiz öğreteceğim; ilaç reçetelerini, şifai bilgileri ve diğer bilgileri sadece ve sadece kendi evlâtlarıma, hocamın çocuklarına ve hekimlik kurallarına uygun sözleşmeyle bağlı ve ant içmişlere öğreteceğim.

yeteneğim ve hâkimiyetim ölçüsünde hastalarımın iyiliği için tedaviler önereceğim ve asla kimseye zarar vermeyeceğim.

i̇steyen hiç kimseye öldürücü bir eczayı ne vereceğim ne de bunu tavsiye edeceğim; benzer şekilde, bir gebe kadına çocuk düşürmesi için ilaç vermeyeceğim.

hayatımın ve sanatımın saflığını koruyacağım.

i̇ç organlarındaki taşı keserek almayı, hastalığı çok açık olan hastalarda bile, işin ehli olan (cerrah)lara bırakacağım.

hangi eve girersem gireyim, bütün kasıtlı kötülük ve suistimallerden ve özellikle de ister hür ister köle olsun erkek ve kadınların vücudunu kötüye kullanmaktan kaçınarak, sadece hastaya yardım için gireceğim.

gerek sanatımın icrası sırasında gerekse insanlarla gündelik ilişkideyken edindiğim bilgileri ortalığa saçmayacağım, bir sır olarak saklayacağım ve kimseye açmayacağım.

bu yemine sadık kalırsam hayatımı ve mesleki uygulamalarımı insanların tümünden ve her zaman saygı görerek mutlulukla sürdüreyim, ama ona ihanet eder ya da çiğnersem tam tersini yaşayayım.

günümüzdeki kullanımı 
özgün metin zaman içinde defalarca değişikliğe uğramıştır. hipokrat dönemindeki özgün metinde tıp tanrısı asklepios üzerine yemin edilirken, günümüzde onur üzerine yemin edilmektedir.

türkiye'deki tıp fakültelerinin mezuniyet törenlerinde kullanılan ve dünya tabipler birliği cenevre bildirgesindeki hekimlik andı'nın en güncel tercümesi olarak türk tabipleri birliği tarafından yayınlanan metin şöyledir:

ayrıca bakınız 
  dünya tabipler birliği cenevre bildirgesi (ingilizce wikipedi sayfası)

kaynakça

dış bağlantılar 
hipokrat yemini –klasik versiyon, pbs.org
hipokrat yemini – modern versiyon, pbs.org
hippocratis jusiurandum
hipokrat yemini – national institutes of health, nlm.nih.gov
tishchenko p. d. resurrection of the hippocratic oath in russia, zpu-journal.ru
hipokrat yemini, the hitchhiker's guide to the galaxy (h2g2).

tıbbi etik
mesleğe kabul törenleri
and
Kenan Özbel

prof. dr. kenan özbel (d. 1905, yanya osmanlı i̇mparatorluğu - ö. 1989), anadolu koleksiyoncusu, yazar, öğretim üyesi.

sanayi-i nefise mektebi'nin resim bölümü'nü bitirdi. değişik illerde resim öğretmenliği yaptı. ankara'daki i̇smet paşa kız enstitüsü'nde öğretmenken anadolu'yu gezdi; köylülerin giyimleri ve türk el sanatları konularında incelemeler yaptı. 1952'de devlet güzel sanatlar akademisi'nde öğretim üyeliğine atandı. 1969'da oradan emekli oldu. anadolu'yu gezerek topladığı eşya, 1970'te topkapı sarayı bünyesinde açılan kenan özbel halk sanatları galerisi'nde sergiye açıldı. el sanatları başlıklı 13 kitapçık ve türk köylü çorapları adlı bir kitap yazdı.

1905 doğumlular
1989 yılında ölenler
20. yüzyıl türk yazarları
resim aranan yazarlar
türk güzel sanatlar akademisyenleri
Melahat Özgü

melahat özgü (d. 1906), tiyatro araştırmacısı, çevirmen, öğretim üyesi.

yaşamı
i̇stanbul'da dünyaya geldi. berlin ve bonn üniversitelerinde burslu olarak alman dili ve edebiyatı, sanat tarihi, tiyatro, düşün ve eğitimbilim öğrenimi gördü. 1934'te ankara kız lisesi'ne almanca öğretmeni olarak atandı. 1935'te kurulan dil ve tarih-coğrafya fakültesi'nin alman dili ve edebiyatı kürsüsüne atanarak, orada öğretim üyesi olarak görev yapmaya başladı. 1955'te türk-alman kültür i̇şleri kurulu, onu shiller madalyası'na layık gördü. 1964'te aynı fakültede, daha sonra dtcf tiyatro bölümüne dönüşecek olan tiyatro kürsüsü'nü ve kürsünün de içinde bulunduğu tiyatro araştırmaları enstitüsü'nü kurdu.

türkçeye çevirdiği eserler
 define (lessing)
 i̇nsanın estetik eğitimi üzerine bir dizi mektup (schiller)
 rose bernd (hauptmann)
 genç bir şaire mektuplar (rainer maria rilke)
 sanatta yaratıcılığın sırrı (stefan zweig)

20. yüzyıl türk yazarları
21. yüzyıl türk yazarları
türk çevirmenler
1906 doğumlular
almancadan türkçeye çeviri yapanlar
i̇stanbul doğumlu çevirmenler
Anason

anason (pimpinella anisum), maydanozgiller familyasından 50–60 cm uzunluğunda bir yıllık otsu bitki türü. anavatanı doğu akdeniz'dir.

morfolojik özellikleri 

gövde dik, silindir biçiminde, içi boş, çok dallı, tüylü ve üstü çizgilidir. alt yaprakları uzun saplı, oval veya kalp biçimindedir. çiçekler bileşik şemsiyelerde toplanmışlardır. meyveleri armut şeklinde küçük, üzeri tüylü, yeşilimsi sarı renklidir.

kullanımı 

anason, anason bitkisinin tohumlarından elde edilir. rakı gibi alkollü içkilere çeşni katmak için kullanılır. anasonun tatlımsı tadı ve özgün kokusu içinde bulunan "anethol" denilen yağdan gelir. anethol alkolde çözünür, ama su oranı arttıkça çökelir. bu nedenle anasonlu içkiler suyla karıştırıldığında beyaz olur. anason, tatlılarda da kullanılan bir baharattır. ayrıca kedi köpek mamalarına tat vermek için de kullanılır.

kaynakça 

 
1753'te tanımlanan bitkiler
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
Atça Parkı

atça parkı, atça'daki sekiz ana caddenin birleştiği yerde bulunan park, mahallenin merkezi.

çapı 95 metre bir daire olup 7084,625 metrekarelik bir alanı kaplar. sekiz ana caddenin birleştiği bu nokta dinlenme ve eğlenme yeridir. i̇lk önceleri içerisinde çocuk bahçesi, hayvanat bahçesi gibi bölümlerden oluşan parkta, bu gün aile çay bahçesi ve çocuk parkı bulunmaktadır.

kaynakça 
 atca09.com

aydın'daki parklar
Nuit

mısır mitolojisinde tanrıça nuit (veya nut), şu ve tefnut'un kızları, geb'in eşi, yeryüzünün tanrısıdır. gündüz gökyüzünün ve bulutların yaratıldığı yerin tanrıçasıdır. daha sonraki dönemlerde, yalnızca gündüz değil genel olarak gökyüzünün tanrıçası oldu. güneş ve ay onun vücudu etrafında dolaşarak, gündüz ve geceyi meydana getirirlerdi. nut'u gökyüzünde hava tanrısı olan shu tutuyordu. nut'un kocası olan tanrı geb ise dünyaya hükmediyordu. nut'un piramitlerde ki kazı çalışmalarında çıkartılmış olan heykeli louvre müzesi'ndedir.

nuit'in geb'den dört çocuğu oldu. osiris ve onun eşi i̇sis, set ve onun eşi nephthys.

mısır tanrıçaları
hava ve gök tanrıçaları
kişiselleştirmeler
gece tanrıçaları
ana tanrıçalar
Apep

apep (apepi, aapep veya apophis olarak da yazılır), mısır mitolojisinde, nun'ın suyu dedikleri ve kutsal ettikleri nil nehri'nde yaşayan çok büyük bir yaratıktır. devasa bir yılan olduğu söylenir. şeytani bir cin/iblis olan apep karanlığın ve kaosun tanrısı ve sembollerindendi. varlığına dair inanç orta krallık döneminde ortaya çıkmış ve daha sonraki hanedanlıklar boyunca da devam etmiştir.

bazı söylentilere göre de ra her gün doğumunu başlatmak için 12. kapıya geldiğinde onu durdurmaya çalışırmış. ayrıca set'in firavunluğunu kaybetmesinden sonra apep'le ra'ya karşı birleştikleri de söylenir.

mısır mitolojisi yaratıkları
Kocaeli Yarımadası

kocaeli yarımadası, kocaeli ili'nin i̇zmit körfezi kuzeyinde kalan bölümünü ve i̇stanbul'un anadolu yakasını kapsayan bir yarımadadır. yarımada, kuzeyinde karadeniz, güneyinde i̇zmit körfezi, batısında i̇stanbul boğazı ile çevrilmiştir.

türkiye'deki yarımadalar
i̇stanbul'un bölgeleri
Yarımada

yarımada, üç tarafı su ile çevrili bir tarafı karaya bağlı kara parçasına denir.

türkiye, danimarka, i̇talya, portekiz ve i̇spanya gibi bazı ülkeler yarımadalar üzerindedir. türkiye anadolu yarımadası, danimarka jylland yarımadası, i̇talya i̇talya yarımadası, i̇spanya ile portekiz ise i̇ber yarımadası üzerindedir.

bazı yarımadalar
Aşkın sayı

matematikte cebirsel olmayan herhangi bir karmaşık sayıya aşkın sayı denir. diğer bir deyişle, rasyonel katsayılı bir polinomun kökü olmayan sayılara aşkın sayı denir. buradan, tüm aşkın sayıların irrasyonel olduğu sonucuna varılabilir. ancak tüm irrasyonel sayılar aşkın sayı değildir, örneğin  irrasyoneldir, ancak  polinomunun bir köküdür.

sayılamaz sayıda aşkın sayı vardır. aşağıdaki sayılar, aşkın olarak bilinir:
 liouville sayıları  (aşkın olduğu ilk ispatlananlar)
  karmaşık bir sayı ise ya  ya da  aşkındır. (lindemann-weierstrass teoreminin sonuçlarından biri)
 i̇kinci maddeden dolayı  ve . ( cebirsel olduğu için , dolayısıyla da  aşkındır)
  ve  (gelfond–schneider teoreminin sonucu olarak)

karmaşık sayılar
Terah

taruh/terah (), sam oğlu arpakşat'ın soyundan gelen, patrik i̇brahim'in babası olan ve tanah'daki yaratılış kitabı'nda geçen bir i̇brani adamdır. kur'an'da ismi, putperest olduğundan dolayı azer olarak değiştirilmiştir.

kaynakça

tevrat'taki kişiler
i̇brahim
kitâb-ı mukaddes
Feyzi Mengüç

i̇brahim feyzi mengüç (18 mayıs 1896 – 23 haziran 1965) türk asker. türk silahlı kuvvetlerinin 9. genelkurmay başkanı.

1914 yılında i̇stihkâm asteğmen rütbesi ile harp okulu'ndan mezun oldu. 1919 yılına kadar istihkâm bölüklerinde ve yol i̇nşaat şubesi'nde i̇stihkâm subaylığı yaptı. 1919 yılında girdiği harp akademisi'ni 1921 yılında bitirerek kurmay oldu. 1939 yılına kadar çeşitli karargâh ve birliklerde görev yaptı.

1939 yılında tuğgeneral, 1941 yılında tümgeneral, 1947 yılında korgeneral ve 1953 yılında orgeneral rütbesine terfi etti. tuğgeneral rütbesi ile ağrı hudut tugay komutanlığı ve 15. tümen komutan vekilliği, tümgeneral rütbesi ile 15. ve 69. tümen komutanlığı, korgeneral rütbesi ile harp akademileri komutan vekilliği ve 7. kolordu komutanlığı, orgeneral rütbesi ile 3. ordu komutanlığı, harp akademisi komutanlığı ve yüksek askeri şura üyeliği görevlerinde bulundu. askeri yargıtay başkanı iken, 11 ekim 1957 - 22 ağustos 1958 tarihleri arasında idareten genelkurmay başkan vekilliği görevini yürüttü. 15 aralık 1959 tarihinde askeri yargıtay başkanlığı'ndan kendi isteği ile emekli oldu.

kaynakça 

1896 doğumlular
1965 yılında ölenler
i̇stanbul doğumlu askerler
edirnekapı şehitliği'ne defnedilenler
mekteb-i harbiye'de öğrenim görenler
osmanlı karacı subayları
i. dünya savaşı'nda osmanlı askerleri
kurtuluş savaşı'ndaki türk askerler
mekteb-i erkân-ı harbiye'de öğrenim görenler
kırmızı şeritli i̇stiklâl madalyası sahipleri
i̇stihkâm subaylar
yüksek askerî şûra üyeleri
Hakkı Tunaboylu

i̇smail hakkı tunaboylu (1895, rahova - 28 ekim 1958, i̇stanbul) türk asker. türk silahlı kuvvetlerinin 8. genelkurmay başkanı.

askerî kariyeri 
1914 yılında topçu asteğmen rütbesiyle harp okulu'nu bitirdi. 1924 yılına kadar çeşitli birliklerde batarya takım komutanlığı, yaverlik ve refakat subaylığı yaptı. kuleli askeri lisesi öğretmeni iken, 31 temmuz 1921 tarihinde anadolu'ya geçerek milli ordu'ya iltihak etti. 1924 yılında girdiği harp akademisi'ni 1927 yılında bitirerek kurmay oldu. 1945 yılına kadar çeşitli karargâh ve birliklerde görev yaptı. aynı yıl tuğgeneral, 1947 yılında tümgeneral, 1950 yılında korgeneral ve 1955 yılında orgeneral rütbesine terfi etti. tuğgeneral rütbesi ile yedek subay okul komutanlığı, tümgeneral rütbesi ile 65. ve 28. tümen komutanlığı ve kara kuvvetleri harekât başkanlığı, korgeneral rütbesi ile kara kuvvetleri kurmay başkanlığı, 3. ve 15. kolordu komutanlığı, 1. ordu komutan vekilliği ve genelkurmay harekât başkanlığı yaptı. 6 haziran 1955 ile 25 ağustos 1955 tarihleri arasında idareten kara kuvvetleri komutan vekilliği, orgeneral rütbesi ile 25 ağustos 1955 ile 17 eylül 1955 tarihleri arasında idareten genelkurmay başkan vekilliği görevlerinde bulundu.

17 eylül 1955 tarihinde asaleten kara kuvvetleri komutanlığı'na atandı. bu görevde iken, 6 haziran 1956 tarihine kadar genelkurmay başkanlığı görevine de vekâlet etti. 6 haziran 1956 tarihinde atandığı genelkurmay başkanlığı görevinden 3 ekim 1957 tarihinde kendi isteği ile emekli oldu.

demokrat parti'den yozgat milletvekili seçildi. bu görevindeyken 28 ekim 1958 tarihinde öldü.

kaynakça 

   
 

1895 doğumlular
1958 yılında ölenler
rahova doğumlular
mekteb-i harbiye'de öğrenim görenler
osmanlı karacı subayları
i. dünya savaşı'nda osmanlı askerleri
kurtuluş savaşı'ndaki türk askerler
kırmızı şeritli i̇stiklâl madalyası sahipleri
demokrat parti (1946) mensubu siyasetçiler
20. yüzyıl türk siyasetçileri
tbmm 11. dönem yozgat milletvekilleri
cebeci askerî şehitliği'ne defnedilenler
kuleli askerî lisesinde öğrenim görenler
topçu subaylar
Dürümlü, Keban

dürümlü, elazığ ilinin keban ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün adı, 1643 yılı kayıtlarında minayik olarak geçmektedir. daha önceleri ağın ilçesine bağlıyken, 11 mayıs 1992'de keban ilçesine bağlandı.

coğrafya 
köy, elazığ il merkezine 65 km, keban ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. köy, keban baraj gölü kıyısındadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

keban belde ve köyleri
Nurettin Baransel

ahmet nurettin baransel (1897, i̇stanbul - 21 mayıs 1967) türk asker. türk silahlı kuvvetleri'nin 7. genelkurmay başkanı'dır.

askerlik kariyeri 
1912 yılında piyade asteğmen rütbesi ile harp okulu'nu bitirdi. 1919 yılına kadar takım komutanlığı, emir subaylığı ve bölük komutanlığı yaptıktan sonra 1919 yılında harp akademisi'ne girdi. 1 mart 1921 tarihinde harp akademisi'nde öğrenci iken anadolu'ya iltihak ederek çeşitli birliklerde görev yaptı. 1923 yılında tekrar girdiği harp akademisi'ni 1925 yılında bitirerek kurmay oldu. 1939 yılına kadar çeşitli karargâh ve birliklerde görev yaptı. aynı yıl tuğgeneral, 1941 yılında tümgeneral, 1947 yılında korgeneral ve 1951 yılında orgeneral rütbesine terfi etti. tuğgeneral rütbesi ile 1. süvari tümen komutan vekilliği, tümgeneral rütbesi ile 16., 5., 22. ve 17. tümen komutanlığı, 1. ordu kurmay başkanlığı, korgeneral rütbesi ile 6. ve 3. kolordu komutanlığı ve 3. ordu komutan vekilliği, orgeneral rütbesi ile 3. ve 1. ordu komutanlığı görevlerinde bulundu.

6 nisan 1954 tarihinde kara kuvvetleri komutanlığı görevine atandı. 28 mayıs 1954 tarihinde atandığı genelkurmay başkanlığı görevinden 25 ağustos 1955 tarihinde ayrılarak yüksek askeri şura üyeliği görevine atandı. bu görevde iken 14 temmuz 1960 tarihinde yaş haddinden emekli oldu. balkan savaşı, i. dünya savaşı ve türk kurtuluş savaşı'na katıldı.

ölümü 

nurettin baransel 21 mayıs 1967'de 70 yaşında i̇stanbul'da öldü. naaşı zincirlikuyu mezarlığı’na defnedildi. i̇stanbul maltepe'de bulunan 2. zırhlı tugayı kışlasına adı verildi.

kaynakça

  

1897 doğumlular
1967 yılında ölenler
i̇stanbul doğumlu askerler
zincirlikuyu mezarlığı'na defnedilenler
mekteb-i harbiye'de öğrenim görenler
osmanlı karacı subayları
balkan savaşları'nda osmanlı askerleri
i. dünya savaşı'nda osmanlı askerleri
kurtuluş savaşı'ndaki türk askerler
kırmızı şeritli i̇stiklâl madalyası sahipleri
kuleli askerî lisesinde öğrenim görenler
piyade subaylar
yüksek askerî şûra üyeleri
İmparator mantarı

i̇mparator mantarı (amanita caesarea), amanitaceae familyasından yenilebilen bir mantar türü. güney avrupa kökenlidir, roma imparatorlarının favori mantarı olduğu için caesarea yani sezar mantarı olarak da isimlendirilmiştir. tadı keskindir, balığı andırır.

turuncu şapkası ve sarı lamelleri vardır. sporları beyazdır. amanita umbonata olarak da sınıflandırılmıştır. türkiye'de göksu vadisi civarında sarı göbelek olarak adlandırılmıştır. i̇stanbul, şile, kandıra güzergahında ise "gelin mantarı" olarak
bilinmektedir.

görünüşünün çok ayırdedici olması sayesinde amanita türleri arasında nispeten en güvenli olarak yenebilecek olanıdır, ancak aynı aile mantarlar aleminin en tehlikeli mantarlarını da barındırdığından bu tür mantarlar kesinlikle sadece uzmanları tarafından toplanmalıdır. amatör ve yeni başlayan mantar toplayıcılarına tavsiye edilmez.

dış bağlantılar 
 i̇mparator mantarı, almanca
 i̇mparator mantarı, video

amanita
yenilebilen mantarlar
afrika mantarları
avrupa mantarları
meksika mantarları
1772'de tanımlanan mantarlar
Nuri Yamut

mehmet nuri yamut (1890 – 5 haziran 1961) türk asker ve siyasetçi. türk silahlı kuvvetlerinin 6. genelkurmay başkanı.

askerlik kariyeri 
1908 yılında teğmen rütbesi ile harp okulu'ndan mezun oldu. manastır 6. kolordu 50. alay 3. bölükte iken, 1912 yılında esir düştü. esaret dönüşü, 1913'te harp akademisi'ne girdi. 1 yıl okuduktan sonra tahsili bırakarak orduya katıldı. balkan savaşı ve i. dünya savaşı'na katıldı. 1919'da tekrar başladığı akademi tahsilini 1920'de bitirerek kurmay oldu. aynı tarihte anadolu'ya geçerek kurtuluş savaşı'nda yer aldı. i̇stiklal savaşı'na katıldı. muharebe gümüş liyakat, alman demir salip nişanı ve harp, muharebe gümüş ve i̇stiklal madalyası sahibidir. 1935 yılına kadar çeşitli karargâh ve birlikler ile afganistan'da görev yaptı.

1935 yılında tuğgeneral, 1936 yılında tümgeneral, 1939 yılında korgeneral ve 1945 yılında orgeneralliğe yükseldi. tuğgeneral rütbesi ile 9. tümen tugay komutanlığı, tümgeneral rütbesi ile 9. ve 57. tümen komutanlığı, korgeneral rütbesi ile 2. ve 12. kolordu komutanlığı, orgeneral rütbesi ile 2. ve 1. ordu komutanlığı görevlerinde bulundu.

gelibolu 2. kolordu komutanı iken, alçıtepe köyünde saros körfezine hakim bir tepede, 26 haziran-12 temmuz 1915 tarihleri arasında yapılan sığındere savaşlarında öldürülen 10.000 kişi adına 1943 yılında yapılan bu anıtı yaptırmak için, halk arasında, i̇stanbul'daki iki evini sattığı ve tüm ölülerin  kemiklerinin toplanıp mermer kaidenin altına gömüldüğü söylense de anıt, milli savunma bakanlığı ödenekleri çerçevesinde yaptırılmıştır.

genelkurmay başkanlığı
3 ocak 1949 tarihinde kara kuvvetleri komutanlığı'na atandı. 1 temmuz 1949 tarihine kadar aynı zamanda genelkurmay başkan vekilliği görevini de yürüttü. 6 haziran 1950 tarihinde atandığı genelkurmay başkanlığı görevinden 10 nisan 1954 tarihinde kendi isteği ile emekli oldu.

27 mayıs darbesi sonrası
tbmm x. ve xi. dönem i̇stanbul milletvekilidir. milletvekili iken 27 mayıs darbesi sonrası tutuklanmıştır. tutuklama sırasında dövüldüğü iddia edilmektedir. daha sonra yassıada yargılamaları sırasında öldü.

kaynakça 

  

   

1890 doğumlular
1961 yılında ölenler
kırmızı şeritli i̇stiklâl madalyası sahipleri
kurtuluş savaşı'ndaki türk askerler
tbmm 10. dönem i̇stanbul milletvekilleri
tbmm 11. dönem i̇stanbul milletvekilleri
zincirlikuyu mezarlığı'na defnedilenler
selanik doğumlu siyasetçiler
cezaevinde ölen türkler
tbmm millî savunma komisyonu
tbmm dışişleri komisyonu
mekteb-i harbiye'de öğrenim görenler
osmanlı karacı subayları
balkan savaşları'nda osmanlı askerleri
balkan savaşları'nda savaş tutsakları
osmanlı savaş tutsakları
i. dünya savaşı'nda osmanlı askerleri
demokrat parti (1946) mensubu siyasetçiler
20. yüzyıl türk siyasetçileri
resim aranan siyasetçiler
türkiye tarafından tutuklanan kişiler
piyade subaylar
Nafiz Gürman

abdurrahman nafiz gürman (1882, bodrum - 6 şubat 1966), türk asker. türk silahlı kuvvetleri'nin 5. genelkurmay başkanı'dır.

askerlik kariyeri 
1903 yılında teğmen rütbesi ile harp okulu'nu bitirdi. aynı yıl girdiği harp akademisi'ni 1906 yılında bitirerek kurmay oldu. çeşitli birliklerde birlik komutanlığı, tabur komutanlığı ve kurmaylık görevlerine bulundu. afrika grupları kurmayı iken, 8 mart 1919 - 8 ekim 1919 tarihleri arasında fransız ve i̇talyanlara esir düştü. esaret dönüşü akhisar cephe komutanlığı ile 1. kolordu kurmay başkanlığı görevlerini müteakip 8 şubat 1921 tarihinde anadolu'ya iltihak etti. çeşitli karargâh ve birliklerde görev yaptı.

1926 yılında tümgeneral rütbesine terfi etti. 1930 yılında korgeneral rütbesine terfi etti. 1937 yılında trakya manevraları'na katıldı. 1940 yılında orgeneral rütbesine terfi etti. tümgeneral rütbesi ile 6. kolordu komutanlığı, korgeneral rütbesi ile 9. kolordu komutanlığı, msb müsteşarlığı, 4. kolordu komutanlığı ve 2. ordu komutan vekilliği, orgeneral rütbesi ile 2. ordu komutanlığı ve yüksek askerî şûra üyeliği görevlerinde bulundu. 8 haziran 1949 tarihinde atandığı genelkurmay başkanlığı görevinden dönemin başbakanı adnan menderes tarafından 6 haziran 1950 tarihinde darbe hazırlığı yaptığı iddiasıyla 15 general ve 150 albay ile birlikte görevinden alındı ve yüksek askerî şûra üyeliğine atandı. 6 temmuz 1950 tarihinde yüksek askerî şûra üyesi iken emekli oldu.

siyasi hayatı 
6 ocak 1961 ile 15 ekim 1961 tarihleri arasında kurucu meclis devlet başkanı temsilciliği yaptı. günümüzde güngören, i̇stanbul'da ve bayraklı, i̇zmir'de birer mahalleye ve bodrum cumhuriyet mahallesi, fatih kocamustafapaşa ve cerrahpaşa mahalleleri sınırları içinde kalan caddelere adı verildi. i̇stanbul'daki mahalle halk arasında daha çok merter adıyla bilinir.

kitapları 
piyadenin muharebesi
piyade takımının muharegesi
alman ve fransız harp usulleri arasındaki fark ve bizim bundan edeceğimiz i̇stifade
piyade neferi ve mangası muharebe i̇çin nasıl yetiştirilmeli
piyade takım ve bölüğü muharebe i̇çin nasıl yetiştirilmeli
1912-1913 balkan savaşında i̇şkodra müdafaası
büyük harpte kuzey afrika'da türkler
i̇stiklâl harbinde 1 nci piyade tümeni

kaynakça 

1882 doğumlular
bodrum doğumlular
1966 yılında ölenler
i̇stanbul'da ölenler
mekteb-i harbiye'de öğrenim görenler
mekteb-i erkân-ı harbiye'de öğrenim görenler
osmanlı karacı subayları
trablusgarp savaşı'nda osmanlı askerleri
balkan savaşları'nda osmanlı askerleri
i. dünya savaşı'nda osmanlı askerleri
osmanlı savaş tutsakları
i. dünya savaşı'nda savaş tutsakları
kurtuluş savaşı'ndaki türk askerler
tbmm 1961 kurucu meclis devlet başkanı temsilcisi
kırmızı şeritli i̇stiklâl madalyası sahipleri
mecidiye nişanı sahipleri
zincirlikuyu mezarlığı'na defnedilenler
devlet mezarlığı'na defnedilenler
piyade subaylar
yüksek askerî şûra üyeleri
Salih Omurtak

mehmet salih omurtak, (1889, selanik -  23 haziran 1954, ankara) türk asker. türk silahlı kuvvetleri'nin 4. genelkurmay başkanı'dır.

askerlik kariyeri 
1907 yılında harp okulu'nu teğmen rütbesi ile bitirdi. aynı yıl girdiği harp akademisi'ni 1910 yılında bitirerek kurmay oldu. birinci dünya savaşı'nın başlamasıyla azerbaycan'ı ve kuzey kafkasya'yı kurtaracak olan 2. kuvve-i seferi'de görev aldı. 1920 yılına kadar çeşitli karargâh ve birliklerde görev yaptı. 22 ocak 1920'de görevle geldiği ankara'da kalarak milli ordu'ya iltihak etti. türk kurtuluş savaşı'nda genelkurmay harekât şube müdürlüğü görevini yürüterek gazi mustafa kemal atatürk'ün karargahında bulundu. başkumandanlık meydan savaşı'nda 61. piyade tümen komutanlığı görevinde iken afyonkarahisar kuzeyindeki yunan taarruzlarını püskürtme ve yunan sağ kanadına karşı-taarruz yapma başarılarını gösterdi. 1926 yılına kadar çeşitli birliklerde komutanlık yaptı.

1926 yılında tümgeneral (mirliva), 1930 yılında korgeneral ve 1940 yılında orgeneral rütbesine terfi etti. tümgeneral rütbesinde 8. kolordu komutanlığı, korgeneral rütbesi ile 9. ve 3. kolordu komutanlığı görevlerinde bulundu. orgeneral rütbesinde yüksek askeri şura üyeliği, genelkurmay 2. başkanlığı ve 1. ordu komutanlığı yaptı. 29 temmuz 1946 tarihinde genelkurmay başkanlığına atanarak 8 haziran 1949 tarihine kadar genelkurmay başkanlığı yaptı. rahatsızlığı nedeniyle 1 ocak 1950 tarihine kadar sıhhi sebepten izinli bulundu. yüksek askeri şura üyeliği görevinde iken, 6 temmuz 1950 tarihinde isteği ile emekli oldu.

ölümü 
23 haziran 1954 tarihinde öldü. ankara hava şehitliği'nde toprağa verildi. türkiye cumhuriyeti cumhurbaşkanları ve mustafa kemal atatürk'ün silah arkadaşları için atatürk orman çiftliği arazisinde oluşturulan devlet mezarlığı'na nakledildi.

ayrıca bakınız 
 ağrı isyanları

kaynakça 

  

1889 doğumlular
1954 yılında ölenler
i. dünya savaşı'nda osmanlı askerleri
kurtuluş savaşı'ndaki türk askerler
kırmızı şeritli i̇stiklâl madalyası sahipleri
devlet mezarlığı'na defnedilenler
selanik doğumlular
mekteb-i harbiye'de öğrenim görenler
osmanlı karacı subayları
mekteb-i erkân-ı harbiye'de öğrenim görenler
selanik vilayeti
piyade subaylar
yüksek askerî şûra üyeleri
Eda Özülkü

eda özülkü (2 haziran 1966, gölcük -), türk şarkıcı ve müzisyen.

hayatı 
aslen mersinlidir. asker baba ve öğretmen annenin 2. çocuğudur. i̇lk ve ortaokul yıllarını i̇zmit'te geçirdi. liseyi i̇stanbul'da tamamladı ve marmara üniversitesi müzik bölümünden mezun oldu. aynı üniversitede şan eğitimi üzerine yüksek lisans yaptı.

daha sonra işık lisesinde ve mezun olduğu üniversitede öğretim görevlisi olarak çalıştı. öğretmenliğinin yanında müzik çalışmalarına eşi metin özülkü ile birlikte devam etti. eşinin bestelediği pek çok şarkının sözlerini yazdı. bunların arasından öne çıkan; sözler yetmez, seninle olmak var ya, eğlen güzelim, oyalama beni, kuşlar, alladı pulladı, doğum günü, parolayı söyle, yürü ya kulum, yaralım şarkılarıydı. eşiyle birlikte yaptığı şarkıların demolarında solist olarak yer alan eda özülkü, müzik yapımcılarından gelen albüm tekliflerini uzun bir süre kabul etmedi. ancak eşinin de ısrarlarıyla, aldığı klasik batı müziği eğitimini pop müzikte kullanmaya karar verdi.

1993 yılında albüm çalışmalarına başlamasıyla birlikte öğretim görevinden ayrıldı. bu çalışma sonucu parolayı söyle adlı ilk albümü ortaya çıktı. bu çok beğenilen albümün ardından sırasıyla dalgacı (1994), uçurdum da uçurdum (1995), al beni (1997) ve i̇nce sızım (2003) adlı dört solo albüm ve eşiyle birlikte böyle aşk olmaz (1999) adlı bir albüm daha yayınladı. 2004 yılında masalcılar grubuyla beraber çocuklara masallar anlatan masalcılar - 1 adlı projede yer aldı. şu anda bilfen çamlıca ilköğretim okullarında müzik öğretmenliği yapmaktadır.

diskografi 
 1993: parolayı söyle
 1994: dalgacı
 1995: uçurdum da uçurdum
 1997: al beni
 1999: böyle aşk olmaz - (metin özülkü ile birlikte)
 2003: i̇nce sızım
 2010: issız ada - (metin özülkü ile birlikte)

kaynakça 

1966 doğumlular
gölcük doğumlular
 
1990'ların şarkıcıları
yaşayan insanlar
türk söz yazarları
türk kadın pop şarkıcıları
2000'lerin şarkıcıları
2010'ların şarkıcıları
2020'lerin şarkıcıları
universal müzik sanatçıları
Celâl Sılay

celâl sılay (1914-7 eylül 1974). türk şair, denemeci ve öykü yazarı.

bursa'da doğdu. tam adı mehmet celâl sılay'dır. öğretmen ahmet hamdi bey ile fahriye hanım'ın oğludur. bursa işıklar askeri lisesi'nin ilk ve orta bölümlerini bitirdi. fakat disiplinsiz ve psikolojik rahatsızlığı olduğu gerekçesiyle okuldan uzaklaştırılarak kuleli askeri lisesi'ne nakledildi. aynı sorunlar, kuleli askeri lisesi'nde de devam ettiği için oradan da ayrılan sılay, lise eğitimini 1934 yılında i̇stanbul'da hayriye lisesi'nde ve i̇stiklâl lisesi'nde tamamladı. daha sonra i̇stanbul üniversitesi edebiyat fakültesi'nin felsefe bölümü'nde okudu.

1940-1951 arasında vatan, tasvir-i efkâr, her hafta, her gün ve ticaret postası gazetelerinde çalıştı. 1952-1955 arasında yeni memleket gazetesinin yazı işleri müdürlüğünü yaptı. 1957-1958'de yeni gazete'de ve 1959-1960'ta da her gün gazetesinde ahmed selâmi sel takma adıyla köşe yazıları yazdı. 1944'te dört sayı boyunca i̇şte ve 1956-1957 yıllarında da on beş sayı boyunca esi dergilerini yönetti. 1952-1956 arasında toplam otuz sayı olarak çıkan doğu ve batı ile 1963-1971 arasında toplam yüz beş sayısıyla okuyucuyla buluşan yeni i̇nsan dergilerini o kurdu. ayrıca yeni i̇nsan yayınları'nın da kurucusudur.

7 eylül 1974'te şişli’deki apartman odasında vefat etmiş, cesedi ancak birkaç gün sonra bulunmuştur. son yıllarda yeniden keşfedilen şairin toplu şiirleri 2000 yılında, doğan hızlan ve i̇hsan yılmaz'ın editörlüğünde yapı kredi yayınları tarafından basılmıştır.

şiir kitapları 

 çöl yolcuları (1934)
 dört kapı (1934)
 lâcivert işıklar (1934)
 ebedi renkler (1936)
 mısralar (1937) [bu kitap aynı yıl yeniden hüsran filizleri adıyla yayımlandı.]
 merhamet şiirleri 1939-1943 (1943)
 acaba (1945)
 sonra? (1946)
 boşlukta duran taş (1948)
 zaman ile yarış (1956)
 adamca (1959)
 doğa (1965)
 aşk dialektiği (1967)
 şimdi geldin şimdi gittin (1968)
 küpe destanı (1968)
 i̇lişki deyimleri (1969)
 karşın (1971)
 hüsran filizleri: toplu şiirler (2000) yapı kredi yayınları
 ayrılamam senden(1996)

deneme kitapları 

 değinmeler (1966)
 kişi-birey (1967)
 yorum (1968)
 söz-eylem (1969)
 üçüncü dönem (1969)

öykü kitabı 

 zorunla somut (1969)

kaynakça 

1914 doğumlu yazarlar
1974 yılında ölenler
türk deneme yazarları
türk köşe yazarları
bursa doğumlular
zincirlikuyu mezarlığı'na defnedilenler
20. yüzyıl türk şairleri
işıklar askerî lisesinde öğrenim görenler
kuleli askerî lisesinde öğrenim görenler