Dış risk

dış risk; küreselleşen dünya çerçevesinde ülkelerin sınırları ve ticari yapıları daha karmaşık bir yapı içine girmeye başlamıştır. böylece farklı ülkelerde ve toplumlarda yaşanan olaylar diğer toplumlarında bundan etkilenmesine sebebiyet vermektedir. bu konuya en güzel örnek olarak yaşanan 2008’deki abd’deki krizin tüm dünyadaki etkilerini gösterebiliriz. bu süreç zarfında dünyadaki gelişen risk yönetimi kavramı daha büyük bir önem kazanmaktadır.

ülkeler kurumlar ve şirketler kendi iç yapılarında gerçekleşecek risklere karşı gerekli tedbirleri almaları yeterli olmamaktadır. çünkü hesaplanmayan dışsal riskler kurumlar üzerinde yıkıcı etkilere sebebiyet vermektedir.

tanim 
dış riski tanımlamamız gerektiğinde ise; kısaca yönetimin kontrolü dışında meydana gelen olayların neticesinde ortaya çıkan risklere dış risk denilir.

kapsam 
depremler, volkanlar, tsunami gibi insan faktörü dışında bir kaynaktan üretilen doğa olayları bunlara en güzel örnektir.  japonya’da 11 mart 2011 tarihinde gerçekleşen deprem olayının ardından fukuşima nükleer santrali kazası ve 2010 yılında i̇zlanda’da gerçekleşen volkan patlamasının tüm avrupa hava sahasının trafiğe kapanması dışsal riske verilebilecek ilk akla gelen örneklerdir.

bu risklerin kaynakları arasında doğal ve siyasi felaketler ve büyük makro-ekonomik değişiklikler sebep olmaktadır. genel olarak bu tür olaylara önlemek değil, oluşan etkilerin azaltılması yönünde çaba olması gerekmektedir.

risk yönetim uzmanları dış riskleri inceleyerek  oluşabilme olasılığını farklı metotlarla hesaplamaktadırlar.

dış risklere örnek olarak; 
 kasırgalar
 depremler
 tsunamiler
 taşkınlar (sel felaketleri)
 volkanik patlamalar
 şimşek (yıldırım) düşmeleri
 yangınlar
 hastalıklar (salgın hastalıklar)
 çevresel tehlikeler (kirlilik)
 terör olayları
 hükûmetlerin yasal düzenlemeleri 
 küresel ekonomik krizler
 bilgi güvenliği (hacker faaliyetleri) gibi çeşitli örnekler verilebilir.

değerlendirme 
dış riskler başka bir bakış açısı ile bakmayı gerektirir. genel olarak yöneticilerin ön görüşleri stratejik bakış açıları bu konuda karar vermelerinde etkili olmaktadır. meydana gelecek olayların etkilerini azaltabilmek adına, nasıl bir çözüm stratejisi geliştirecekleri yönünde odaklanmalıdırlar.

mevcut dış riskleri belirlerken üç ayrı yönden analiz edilmelidir.

oluşum frekansı 
·        sizin bulunduğunuz konumda meydana gelebilecek bir dış risk ihtimali nedir?

·        benzer riskli durumlar bölgenizde sık sık olur mu? gibi  sorulara cevap aramaktadır.

meydana geliş süresi 
·        ne kadar sürecek?

·        ne sıklıkla oluşuyor? sorularına cevap aramakla birlikte dış riskin etkilerinden dolayı kaybolacak olan süreyi değerlendirmeye çalışmaktadır.

varlıkların kaybı 
gerçekleştiğinde ne kadar zarara sebebiyet verecek?. bir dış risk gerçekleştikten sonra, mal ve varlıkların kayıp durumunu değerlendirmektedir.

dış riskten kaynaklı gerçekleşmiş bir  olayın vermiş olduğu zararlar ise; 3 farklı kategoride incelenelerek zararın boyutu bulunmaya çalışılmaktadır.
 etkisi hemen olan felaketler
 uzun süreli etkisi olan jeopolitik ve çevresel değişiklikler
 orta vadeli etkisi ile rekabetçi riskler

analitik çözüm süreçleri 
kurumlar her bir dış risk kaynağını algılama adına farklı yaklaşımlar kullanırlar.bunlar;
 kuyruk stres testleri
 senaryo planlama
 savaş oyunu'dur.

kaynakça 

risk