mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Huber Köşkü

huber köşkü, boğaziçi'nin rumeli yakasında, tarabya koyu'nun güneyinde ve yeniköy-tarabya yolunun üzerinde bulunan köşk. gerisinde boğaz'a inen yamacın tümünü içine alan yaklaşık 64.000 m²'lik koruluğu vardır. huber köşkü, aslında ana bina dışında büyük bir ahır ve arabalık, hizmetliler konutu, iki küçük şale ve seradan oluşan bir malikanedir. 1985 yılından beri türkiye cumhuriyeti cumhurbaşkanlığı köşkü olarak kullanılmaktadır.

tarihçe 
huber köşkü, silah ticareti ve komisyonculuğu yapan ve mauser fişek ve kolonya müşterek barut fabrikaları'nın ve daha sonra da ünlü krupp firmasının i̇stanbul'daki temsilciliğini yapan huber kardeşlerden auguste huber ve ailesi tarafından yaptırılmıştır. malikane, önceki sahipleri, ermeni kökenli tıngıroğlu ve düzoğlu ailelerinden satın alınan arazi üzerine kurulmuştur.

huberler, i. dünya savaşı sonrasında yenilginin ardından ve herhalde işgalden önce, i̇stanbul'u terk etti. m. huber'in ölümü üzerine, eski maliye nazırı necmeddin molla ailenin yaşadığı augsburg'a giderek köşkü satın aldı. köşk daha sonra mısır prensesi kadriye hanım'a satıldı. prenses de mısır'a dönerken notre dame de sion sörlerine sembolik bir ücretle bıraktı. 1973 yılında özel bir inşaat şirketinin eline geçen yapı, 1985 yılında kamulaştırıldı. daha sonra onarılıp döşenerek cumhurbaşkanlığı rezidansı olarak kullanılmaya başlandı.

mimari 
mimarı ve yapım yılı tam olarak bilinmemektedir. fakat muhtemelen ünlü i̇talyan mimar raimondo d'aronco tarafından yapılmış, yine bu mimar tarafından farklı zamanlarda yapılan ilavelerle genişletilmiştir.	

tarabya'daki koru arazisini bay huber satın aldıktan sonra bizzat kendisi ağaçlandırmıştır. şu anda boğaziçi'nin günümüze ulaşan ender korularından biri huber malikanesi'nin korusudur. alman sefaret yazlığı ile bitişiktir. i̇ki koru bir bütünlük oluşturmaktadır.

köşk ana bina dışında ahır, arabalık, hizmetliler konutu, iki küçük şale ve bir seradan oluşur. 64 dönümlük bir koruluğu vardır.

ayrıca bakınız 
 cumhurbaşkanlığı sarayı
 çankaya köşkü
 yıldız sarayı
 dolmabahçe sarayı

kaynakça 

türkiye'deki resmî ikametgâhlar
sarıyer'deki konutlar
i̇stanbul'daki köşkler
İşaretçiler

programlama dillerinde bellek adreslerini saklayan değişkenlere verilen genel isim.

bir programlama dilinde herhangi bir değişkeni tanımladığınızda hafızada ona bir yer ayrılır. i̇şaretçiler (pointers) bu hafıza alanlarının adreslerini tutarlar. programlama dilinden bağımsız bir örnek vermek gerekirse. a bir tam sayı değişkeni olsun. biz a sayısını tanımladığımızda hafızada ona bir yer ayrılır ve bu değişkene bir değer atadığımızda bu değer bu bellek alanında tutulur. aşağıdaki örnekte a değişkenine 5 değeri atanmıştır. a değişkeninin bellek adresi ise 0x0000ffff dir (bu hexadecimal (onaltılık tabanda) bir değerdir).

 değişken adı  bellek alanı    bellek adresi
              ---------------
              -             -  
      a       -    5        -    0x0000ffff
              -             -
              ---------------

şimdi biz i işaretçisine a değişkeninin adresini atarsak (kendisini değil adresini) bu durumda i değişkenin (veya kopyalarının) üzerinde yapacağımız her değişiklik doğrudan a değişkenini etkileyecektir.

 i̇şaretçi adı   bellek alanı   bellek adresi
              ---------------
              -             -  
      i       - 0x0000ffff  -   0xfe371fde2
              -             -
              ---------------

yukarıda da görüldüğü gibi işaretçi bellekte ayrı bir yer kaplamakta (kendisine ait bellek adresi var) buna karşın kendine ait bir değer içermemekte başka bir değişkenin bellek adresini saklamakta (ve dolayısı ile işaret etmektedir).

kullanmaya uygun olan yazılım programlarında; işaretçileri kullanmak, tekrarlayan veya yineleyen veri işlemlerinin performansını önemli ölçüde artırır; örnek olarak dizeler, ağaç, başvuru çizelgesi ve kontrol tablolarında kullanılabilir ve işletim performansını artırır. özellikle, işaretçileri kullanarak verileri kopyalama ve kayıttan çıkarma işlemlerini yapmak; işaretçilerin işaret ettiği verileri kopyalamak ve bunlara erişmek yerine zaman ve hafıza kullanımı sayısal olarak daha ucuzdur ve işletim performansını artırır.

i̇şaretçiler ayrıca yordamsal programlamada alt yordamlar için giriş (başlangıç) noktalarının adreslerini muhafaza etmek için kullanılır. nesne yönelimli programlamada ise fonksiyon işaretçileri farklı metot çağrımlarını birbirine bağlamak için kullanılır; bu sanal metodların giriş noktalarını ardi ardina tutan  işaretçiler listesi gibi düşünülebilir.

yazılım
CPU modları

kernel mode; bilgisayarda, linux işletim sistemi açılışta "kernel mode"da ( ring 0 ) başlar.

bu seviyede çalışan programlar bütün bellek adreslerine ve giriş-çıkış (sabit disk ve benzeri) aygıtlarına tam yetki ile erişirler. ayrıca bu modadayken tüm sistem fonksiyonlarına erişilebilir, bellek yeniden adreslenebilir.

(not: yukarıda yazanlar linux işletim sistemi referans alınarak yazılmıştır. ancak diğer pek çok işletim sisteminde de geçerlidir.)

 protected mode: x86 (286 ve üstü intel ailesi ve uyumlu (amd,via vb.) işlemcilerde bellek adreslerine erişim belirli kısıtlamlar çerçevesinde olur. yani her uygulama her istediği bellek adresini istediği gibi kullanamaz. her bellek bölgesinin erişim hakları "descriptor" denen kayıtlarla saklanır. bu kayıtların arka arkaya dizilimi ile belleğin tamamen adreslendiği bellek haritası (memory map) oluşturulur.
 cpl: current privilege level (geçerli yetki düzeyi), x86 işlemcilerde descriptor tarafından ayarlanan ve o kodun çalıştığı yetki seviyesini (privilege level) gösteren 2 bitlik değer. 0 en yüksek yetki seviyesidir, ring 0 diye geçer. 3 ise en düşük değerdir, ring 3 olarak geçer. arada ring 1 ve ring 2 diye tanımlanan başka seviyeler olmasına karşın işletim sistemlerinin çoğu yalnızca ring 0 ve ring 3 seviyelerini kullanırlar.

ayrıca bakınız 
 user mode

i̇şletim sistemleri
Koruma halkası

bir işletim sistemi açılışta kernel modeda başlar. kullanıcı sisteme girdikten sonra, user moda (ring 3) geçer. bu modda kullanıcı sistem için kullanılan fonksiyonları güvenlik açısından kullanamaz. kullanıcı sadece kendi başlattığı uygulamaların adres alanları içerisinde kalmak suretiyle işlerini yürütebilir. sistemin güvenli bir şekilde çalışabilmesi için kullanıcıya kısıtlı izinler tanınmıştır. gnu/linux sisteminin sistem fonksiyonlarını kullanabilmesi için, user modundan sistem moduna ( kernel mode ) geçmesi gerekir. bu da kullanıcının programlarında kullandığı api (application programming interface) fonksiyonlarıyla gerçekleşir. örneğin read, write sistem fonksiyonlarıdır ve bunların çalışabilmesi için sistem moduna geçilmesi gerekmektedir. bu değişiklik otomatik olarak yapılır ve daha sonra user moda geri dönülür.

not: yukarıda yazanlar linux işletim sistemi referans alınarak yazılmıştır. ancak diğer pek çok işletim sisteminde de geçerlidir.

ayrıca bakınız 
 kernel mode
 protected mode
 cpl

i̇şletim sistemleri
Karayolu ulaşım araçları

karayolu ulaşım araçları (modları):
 araba
 bisiklet
 fayton
 kağnı
 kamyon
 kamyonet
 minibüs
 metrobüs
 motosiklet
 otobüs
 otomobil
 traktör
 troleybüs
 yaya
 tır

ulaşım listeleri
Kalkülüsün temel teoremi

kalkülüsün temel teoremi, türev ve integral işlemlerinin ilişkisini açıklayan teoremdir. teoreme göre, bir fonksiyonun integralinin türevi o fonksiyonun kendisidir.

burada c herhangi sabit bir sayıdır.

i̇ntegralleri limit yöntemiyle çözmek daha zor olduğundan onun yerine bu teorem aracılığıyla "neyin türevi bu fonksiyonu verir" işlemi yapılarak temel integraller bulunabilir.

kalkülüs
matematik teoremleri
Watson

watson şu anlamlara gelebilir:

 john b. watson, davranışçılık ekolünün kurucusu amerikalı psikolog.
 james dewey watson, dna'nın yapısını ortaya çıkaran bilimadamlarından biri olan amerikalı moleküler biyolog ve genetikçi
 watson (yazılım), ibm tarafından geliştirilen ve doğal dilde sorulan sorulara cevap vermek için tasarlanan bir yapay zekâ programı

ayrıca bakınız 
 john watson
ICQ

icq 1995 - 1996 yıllarında i̇srailli bir grup olan mirabilis tarafından yazılan dünyanın en çok kullanılan anında mesajlaşma programlarından biridir. icq ismi i̇ngilizce "i seek you." ("seni arıyorum.") cümlesinin söylenişidir.

icq kullanıcıları ardışık sırada dağılmış (söylentilere göre sırada boşluklar vardır), uin (user identification number) adı verilen numaralarla kimliklendirilirler. yeni kullanıcılar 100.000.000'un üzerinde numaralar ile kayıt olurlar, ve düşük numaralar (altı veya daha az) icq'ya ilk zamanlarda kayıt olmuş kullanıcılar tarafından ebay'da satılabilmektedir.

programı bilgisayara yüklemeden go.icq.com bağlantısından java sürümüne ulaşılabilir.

aol, 1998'de mirabilis ve icq'yu satın almıştır. 2012 yılı itibarı ile icq programının sekizinci sürümü indirilebilir durumdadır.

dış bağlantılar 

 resmi sayfası* ağ tabanlı kullanımı
 
 uluslararası icq forumu 
 mirabilis, inc. yazılım şirketi

aim istemcileri
android yazılımları
symbian yazılımları
bada yazılımları
blackberry yazılımları
i̇os yazılımları
1996 yazılımları
Turizm

turizm ya da gezim, dinlenmek, eğlenmek, görmek ve tanımak gibi amaçlarla yapılan geziler ve bir ülkeye veya bir bölgeye gezmen (turist) çekmek için alınan ekonomik, kültürel, teknik önlemlerin, yapılan çalışmaların tümüdür. 
turistik gezi, insanların sadece bir yerden bir yere gitmesi değil kültürel, ekonomik ve toplumsal olarak da iletişim içinde olmalarıdır. turizm sayesinde insanlar hem diğer ülkelerin, hem kendi ülkelerinde yaşadıkları bölgenin dışındaki güzelliklerin, hem de geçmişte yaşamış olan insanların bırakmış oldukları kültürel mirasın farkına vararak, gelecek kuşaklara daha yaşanılabilir bir dünya bırakmanın gerekliliğine inanarak hayata farklı açılardan bakabilirler. turistler gittikleri ülke ya da bölgede gördükleri yerler karşılığında o yöre halkına para kazandırırlar. yani turizm ziyaret edilen ülke ve bölgenin ekonomisine büyük bir maddi katkı sağlar. turizm açısından türkiye'ye en çok antalya ve bodrum gelir kazandırır.
turizm sözcüğü ilkin 21. yüzyılda bazı i̇ngilizlerin avrupa'ya yaptığı yolculuklar için kullanılmıştır. ii. dünya savaşı'ndan sonra bu eylem, dünya çapında yaygınlık kazanınca, turizm sözcüğü de dilden düşmez olmuştur. eskiden yalnız zengin ve aylak kimselerin yaptığı bu geziler, ulaşım kolaylıklarının sürekli olarak gelişmesi (hız, konfor ve güvenlik gibi) ve kısa zamanda herkesin tatil yapmasını sağlayan toplumsal gelişmeler (oteller, moteller, kamp yerleri, tatil köyleri vb) sonucunda gittikçe çoğalmıştır.

turistlerin barınmaları, eğlenip dinlenmeleri için yapılan oteller, moteller, pansiyonlar, plajlar, lokanta ve gazinolar, kamp alanları, eğlence yerleri, spor ve avcılık tesisleri, kaplıcalar birer turizm kurum veya kuruluşudur. bu kurumların sayısı, konforu, personelinin güler yüzlülüğü, buralara ulaşım kolaylığı turist akımını arttırır. turizmi arttıran bir başka bir etmen de tarihi anıtların bolluğudur. eski kent harabeleri, ünlü anıtlar (camiler, kiliseler, açıkhava tiyatroları, müzeler vb...) her zaman insanların ilgisini çekmiştir. bunların yanı sıra doğa güzellikleri de önemli bir ilgi kaynağıdır. dünya turizm örgütü (unwto) turizm gelirlerinin her yıl %4 oranında artış gösterdiğini belirtmiştir.

turizm türleri 
 eğitim turizmi
 sağlık turizmi
 jeoturizm
 tarihi turizm
 spor turizmi
 dini turizm
 kumar turizmi
 alışveriş turizmi
 seks turizmi

notlar

ayrıca bakınız 
 ülkelere göre turizm
 turizm türleri listesi
 turizm coğrafyası
 dünya turizm sıralaması
 rehber
Cumhuriyet Bayramı

cumhuriyet bayramı veya cumhuriyet günü birçok ülkenin cumhuriyet rejimine geçtiği tarihi esas alarak, resmi tatil olarak kutladığı günün adıdır.

değişik ülkelerde cumhuriyet bayramları 
 arnavutluk: 11 ocak (1946)
 azerbaycan: 28 mayıs (1918)
 burkina faso: 11 kasım (1958)
 ermenistan: 28 mayıs (1918)
 gambiya: 24 nisan (1970)
 gana: 1 temmuz (1960)
 guyana: 23 şubat (1970)
 hindistan: 26 ocak (1950)
 irak: 14 temmuz (1958)
 i̇ran: 1 nisan (1979)
 i̇zlanda: 17 haziran (1944)
 kenya: 12 aralık (1963) 
 kuzey kore: 9 eylül (1948) 
 litvanya: 15 mayıs (1920)
 maldivler: 11 kasım (1968)
 nepal: 28 mayıs (2008)
 nijer: 18 kasım (1958)
 pakistan: 23 mart (1956)
 sierra leone: 27 nisan (1961)
 sri lanka: 22 mayıs (1972)
 trinidad ve tobago: 24 eylül (1976)
 tunus: 25 temmuz (1957)
 türkiye: 29 ekim (1923)
 yunanistan: 24 temmuz (1974)

kaynakça 

cumhuriyet günleri
millî bayramlar
bayram
Kalevipoeg

kalevipoeg, estonların friedrich reinhold kreutzwald tarafından kitaba alınmış ulusal destanıdır. destanda, başta finlerin kalevala destanı olmak üzere, diğer i̇skandinav mitlerine benzerlikler görülmektedir.

destan, dev bir kahraman olan kalevipoeg (kalev'in oğlu) etrafında gelişmektedir. özellikle doğu estonya bölgesinde, kalevipoeg'in düşmanlarının üstüne fırlatmak için dev kayaları taşıdığı, ve hatta bir kirpinin ona verdiği öğüt doğrultusunda, kalasları da silah olarak kullandığı anlatılır. destana göre kalevipoeg, ayakları kesildiği zaman ölmüştür.

kelevipoeg, kalev ve linda'nin çocuklarından biridir. akrabaları alevipoeg, olevipoeg ve sulevipoeg de destanda sıkça geçen karakterlerdir.

destanda, linda'nın, bir hastalıkta kaybettiği eşi kalev'in mezarını yapmak için, bugünkü estonya'nın başkenti tallinn'in eski şehrindeki toumpea tepesine kayalar taşımaya çalıştığı ve yeterince kaya taşıyamadığı için ağladığını ve göz yaşlarıyla bugünkü tallinn'in içme suyu ihtiyacını karşılayan ülemiste gölü'nü oluşturğu yazar.

estonya halk müziğinde, kelevipoeg çok sık kullanılan temalardan biridir.

kalevipoeg, ilk defa (17. yüzyılda) heinrich stahl araştırmaları sonucu ortaya çıkmıştır ve bu sözlü epik, 1839'de friedrich robert faehlmann tarafından kaleme alınmıştır.

kalevipoeg'in 13.817 mısradan oluşan ilk hali (1853), o dönemdeki baskılar ve sansür yüzünden kaleme alınamamıştır. 19.087 mısradan oluşan tekrar gözden geçirilmiş hali, 1857 ile 1861 yılları arasında kaleme alınmış ve almanca'ya da çevrilmiştir. 1862'de, 19.023 mısralık üçüncü hali de kuopio, finlandiya'da basılmıştır.

 
eston mitolojisi
ural mitolojisi
Kannel

kannel, estonyalıların geleneksel çalgısı. yayla çalınanının dört, elle çalınanının altı teli vardır.

bu çalgı, estonyalılarla akraba olan finlerin kantele ve bugün rusya'ya bağlı mari el cumhuriyeti'nde azınlık olarak yaşayan marilerin kuslelerine benzer.

telli çalgılar
müzik aletleri
estonya'nın ulusal sembolleri
estonya müziği
Statik (anlam ayrımı)

statik şu anlamlara gelebilir:
 durağan, bulunduğu durumu koruyan (sürdüren), devinim veya dönüşüm geçirmeyen.
 statik, iziğin statik dengede duran sistemlerle ilgilenen dalı.
 statik ip adresi, tcp/ip'de zaman içinde değişmeyen ip adreslerine verilen isim.
 elektrostatik, elektromanyetizmde zıt yükler taşıyan parçacıklar arasında oluşan kuvvet.
 statik selektah (d. 1982), amerikalı dj.
Azad Ziya Eren

azad ziya eren (d. 27 ekim 1976, diyarbakır), türk şair ve yazardır.

biyografi 

i̇lkokulu çorum’da, ortaokulu antep’te, liseyi diyarbakır’da tamamladı. dicle üniversitesi, biyoloji bölümü mezunudur. şiir, deneme, plastik sanat eleştirileri ve şehir monografileri (mardin, paris ve diyarbakır) yazdı. kültür & sanat politikaları üzerine makaleleri avrupa birliği yayınları’nda yayımlandı. uluslararası konferanslara ve kitap fuarlarına, şiir festivallerine, okumalara ve avrupa’da résidence programlarına katıldı. başta portekiz (lisboa) ve amerika (san francisco) olmak üzere birçok ülkede şiir festivallerine ve eleştiri üzerine konferanslara çağrıldı. türkiye’de “le tour de france en 80 jours/80 günde fransa alem” fotoğraf sergisi, fransa’da “la nudité et la poésie/çıplaklık ve şiir” resim sergisi açtı, şiir turnelerine katıldı. yapıtları fransızca, i̇ngilizce, almanca, kürtçe, arapça, süryanice ve ermenice dillerine çevrildi, ortadoğu ve avrupa’da yayımlandı. “pitoresk sanat” (2005) ve “palto sanat” (2009) dergilerini kurdu. eren, 2009 yılında ("ars requiem" ve "bırakılma koridoru" adlı kitaplarıyla), 02 temmuz 1993 yılında gerçekleştirilen sivas katliamı'nda, 36 sanatçıyla birlikte "madımak oteli"nde öldürülen şair metin altıok şiir ödülü"nü almıştır.  bijar adında oğlu, mari jiyan adında kızı var. diyarbakır’da yaşıyor.

2009 metin altıok şiir ödülü'nü aldı.

eserleri 
 karen - şiir, kora 1999
 sakızköy günceleri - anı,yapı kredi kültür yayınları, 2004
 isoléopard/les poemes/libre entreprise - şiirler, 2007
 odelon redon üstüne /deneme/libre entreprise - deneme, 2007
 fernando pessoa üstüne/çözümleme/libre entreprise - çözümleme, 2007
 ars requiem/şiir/libre entreprise - şiir, 2008
 bırakılma koridoru/şiir/libre entreprise - şiir, 2008
 özenle unutulmuş parçalar/şiir/yapı kredi kültür yayınları - şiir, 2009
 la nudité et la poésie(çıplaklık ve şiir) /şiir-resim(4 dil)/pars publication - peinture et poésie, 2009
 olethias/şiir/pars publication - şiir, 2010
 yitik baykuş/şiir/noktürn yayınları - şiir, 2012
 uykudan uzak/deneme/papirüs yayınları - deneme, 2013
 dâvûd'un kuşları - şiir, yapı kredi kültür yayınları, 2015

kaynakça 

türk yazarlar
resim aranan yazarlar
kürt yazarlar
türk şairler
kürt şairler
diyarbakır doğumlu yazarlar
türkiye kürtleri
yaşayan insanlar
metin altıok şiir ödülü sahipleri
Greenpeace

greenpeace (türkçe: yeşil barış), kırktan fazla ülkede şubesi ve hollanda, amsterdam'da uluslararası bir merkezi olan çevreci sivil toplum kuruluşu. greenpeace amacının "dünya'nın tüm çeşitliliği ile yaşamı besleme gücünü garantiye almak" olduğunu belirtir ve küresel ısınma, ormanların yok olması, aşırı avlanma, ticari balina avcılığı, genetik mühendisliği ve nükleer gibi dünya çapındaki sorunlardaki kampanyasına odaklanır. greenpeace amaçlarına ulaşmak için doğrudan eylem, lobicilik ve araştırmadan yararlanır. küresel örgüt 2,9 milyon bireysel destekçisine ve vakıf yardımlarına güvenerek hükûmetlerden, şirketlerden ve siyasi partilerden bağış kabul etmez.

greenpeace, gezegeni yaşanmaz hâle getiren çevre suçlarına karşı bilimsel verilere dayanan kampanyalar yürütür ve şiddet içermeyen doğrudan eylemlerle tanıklık ederek bu suçları basın aracılığıyla gündeme getirir.

tarihçe 
greenpeace, birkaç kişinin kiraladıkları kırık dökük bir tekne ile nükleer denemeleri protesto etmek için abd'nin alaska eyaletinden, amchitka'daki nükleer deneme sahasına gitmeleri ile 1971 yılında kanada'nın vancouver şehrinde doğmuştur.

temel ilkeleri 
 şiddetsiz doğrudan eylem
 bilimsellik
 bağımsızlık
 tabiat anaya saygı

başlıca çalışma alanları 

 okyanuslar ve yaşlı ormanların korunması.
 i̇klim değişikliğini durdurabilmek için fosil yakıtların kademeli olarak sonlandırılması ve yenilenebilir enerjilerin teşvik edilmesi.
 nükleer silahlanma ve nükleer kirliliğe son verilmesi
 temiz ve geri dönüştürülebilir enerjinin kullanılması
 zehirli kimyasalların ortadan kaldırılması.
 genleri ile oynanmış organizmaların doğaya bırakılmasının önlenmesi.
 savaşların önlenmesi.
 küresel isınma'nın durdurulması.
 ticari amaçlı balina avının kontrol altına alınması.
ormanların yok olmasının engellenmesi

bölgesel ve ulusal ofisleri

greenpeace türkiye 
greenpeace türkiye, uluslararası çevre kuruluşu greenpeace'in akdeniz ofisi'ne bağlı olarak 1992 yılından itibaren faaliyet göstermeye başlamıştır. kuruluş dünyayı tehdit eden en önemli çevre sorunları üzerinde çalışır ve çözümler öneriyor.

türkiye ofisi şu anda enerji ve iklim değişikliği, toksik maddeler, denizler, nükleer silahsızlanma alanında etkin çalışmalar yürütüyor. sürekli maddi destekte bulunan 60.000'den fazla destekçisi ve i̇stanbul ofisinde 12 tam ve yarım zamanlı çalışanı bulunmaktadır.

kaynakça

dış bağlantılar 

 türkçe web sitesi 
 uluslararası web sitesi

 
ekoloji
çevrecilik
uluslararası çevreci kuruluşlar
1971'de kurulan kuruluşlar
Sayılabilirlik

sayılabilirlik, bir kümedeki eleman sayısıyla doğal sayılar arasında birebir eşleme kurulabilme durumu.

19. yüzyılın sonlarına kadar matematikte farklı büyüklüklerde sonsuzların olabileceğinden şüphelenilmiyordu. ancak alman matematikçi georg cantor'un reel sayıların sayılamayacağını ispatlamasının ardından matematikte farklı büyüklüklerde sonsuzlukların var olduğu anlaşıldı. peki iki sonsuz sayıyı karşılaştırmaktan anlaşılan nedir? diyelim ki elimizde a ve b isimli iki sonsuz küme var ve bunların eleman sayılarına sırasıyla a ve b diyelim. eğer a kümesinden b kümesine birebir bir fonksiyon tanımlanabiliyorsa bu durumda  denir. bu tanım seçim aksiyomu'nun varsayıldığı durumlarda bize sonsuz büyüklükler arasında bir doğrusal sıralama verir, yani kısaca bütün sonsuzluklar birbiriyle karşılaştırılabilir. i̇şte bu durumda, sayılabilirlik en küçük sonsuz büyüklüğü ifade eder, ancak bazı yazarlar sayılabilirliği aynı zamanda "ya sonlu ya da sayılabilir sonsuz olma" durumu için de kullanırlar. süreklilik hipotezi ise doğal sayıların kümesinin büyüklüğü ile reel sayıların kümesinin büyüklüğü arasında başka büyüklük olmadığını ifade eden aksiyomdur.

sayılabilir kümelere örnekler:

 doğal sayılar 
 tam sayılar 
 oranlı sayılar
 asal sayılar

sayılamaz kümelere örnekler:

 gerçel sayılar
 karmaşık sayılar 
 cantor'un kümesi 
 doğal sayıların alt kümelerinin kümesi

sayılar
Süreklilik

matematikte, süreklilik, girdisi yeterince küçük miktarda değiştiğinde çıktısı da küçük miktarda değişen fonksiyonları ifade eder. tek değişkenli gerçel fonksiyonlar için, "grafiğini el kaldırmadan çizebilme" şartının soyutlanmasıyla ulaşılmış bir kavramdır. bunun geçerli olmadığı fonksiyonlara süreksiz fonksiyon denir.

örnek olarak, fonksiyon h(t) bir çiçeğin t zamanındaki boyu olsun. zamandaki küçük değişim çiçeğin boyunu da küçük miktarda değiştireceği için bu fonksiyon süreklidir. bunun aksine, başka bir fonksiyon m(t) bir banka hesabında t zamanındaki para miktarı ise, m(t)  sürekli değildir. çünkü hesaba para yatırıldığında ya da hesaptan para çekildiğinde, çok küçük bir zaman içinde para miktarında büyük zıplamalar olacaktır.

topolojik açıdan süreklilik, iki topolojik uzay arasındaki bir f gönderiminin, bir anlamda, "atlamasız" olma durumudur. eğer f gönderimi, a topolojik uzayından b topolojik uzayına tanımlı bir gönderimse, f fonksiyonuna sürekli diyebilmemiz için b'nin her açık u altkümesinin ters görüntüsünün, yani f 'nin a 'dan alıp u altkümesine gönderdiği elemanların kümesinin, açık küme olması şartı aranır. eğer f birebir örten bir fonksiyonsa ve f 'nin tersi de sürekli bir fonksiyonsa, f 'ye bir homeomorfizma (topolojik uzay eşyapısı) denir.

kaynakça
 
 

topoloji
kalkülüs
fonksiyon türleri
Topolojik uzaylar

topolojik uzaylar, matematiğin topoloji dalının başlıca uğraş konularıdır. bir x kümesi ve bu kümenin alt kümelerinin bir kısmını içeren ve aşağıdaki varsayımları sağlayan s kümesinden oluşurlar:

1)  ve x kümeleri s'nin elemanıdır;

2) s'nin elemanları arasından seçilecek herhangi bir  koleksiyonu için,  birleşim kümesi de s'nin bir elemanıdır,

3) s'nin elemanları arasından seçtiğimiz  kümelerinin kesişimi olan  kümesi de s'nin elemanıdır.

burada ikinci şartta bahsettiğimiz koleksiyonun sonsuz sayıda eleman içerebileceğine ancak üçüncü şarttaki altkümelerin sayısının sonlu olduğuna dikkat etmek gereklidir.

geleneksel olarak x'in altkümelerinden s'nin elemanı olanlara açık kümeler denir. buna karşılık c kümesi x'in bir altkümesiyse ve de  fark kümesi açık bir kümeyse, o zaman c'ye de kapalı bir küme denir. bu tanıma göre x ve  kümeleri aynı zamanda hem açık hem kapalıdırlar.

verilen bir (x,s) topolojik uzayında x'in altkümelerinden oluşan öyle bir y kümesi olsun ki x'te açık her küme y'nin elemanlarının bir birleşimi olarak yazılabilsin. bu durumda y kümesine (x,s) uzayının temeli denir.

örnekler 
1) verilen herhangi bir x kümesi için, s, x'in tüm alt kümelerinin kümesi olsun (yani her bir altküme açık olsun). böyle oluşturulmuş topolojiye taneli (discrete) topoloji denir.

2) reel sayılar üzerinde (a,b) şeklindeki (a  ve b  olabilir) doğru parçalarının yarattığı topoloji. öklit uzayları'nın geometrik özelliklerini anlamakta kullanılan doğal topolojidir.

3) uzunluk uzayları, metrik uzaylar, iç çarpım uzayları ve banach uzayları topolojik uzaylardır.

açık kümeler kullanılarak tanımı 
x herhangi bir küme, t ise x kümesinin altkümelerinin bir kısmından oluşan bir küme olsun. eğer t aşağıdaki koşulları sağlıyorsa t'ye x'in üzerinde bir topoloji denir:
 boşküme ve x, t'nin elemanları olmalıdır.
 t'nin herhangi sayıda elemanının (x'in altkümesi olarak) birleşimi yine t'nin elemanı olmalıdır.
 t'nin sonlu sayıda elemanının kesişimi yine t'nin elemanı olmalıdır.
bu koşulların sağlanması durumunda t ile donatılmış x kümesine bir topolojik uzay denir.

örnekler 
 x = {1, 2, 3, 4}, ve yularıdaki aksiyomları sağlamak adına xin yalnız 2 altkümesini içeren koleksiyon τ = {{}, {1, 2, 3, 4}}, x üzerinde bir topolojidir.
 x = {1, 2, 3, 4}, ve x'in altı altkümesinden meydana gelen koleksiyon τ = {{}, {2}, {1, 2}, {2, 3}, {1, 2, 3}, {1, 2, 3, 4}}, x için bir başka topolojidir. (aşikar (indiskrit) topoloji)
 x = {1, 2, 3, 4} ve koleksiyon τ = p(x) (x'in kuvvet kümesi) verilmiş olsun. (x, τ) bir topolojik uzay temsil eder. bu durumda τye ayrık topoloji denir.
 x = z, (z : tam sayılar kümesi) ve τ koleksiyonu, z'nin elemanları ile oluşturulabilecek sonlu sayıdaki tüm altkümeler ve z'nin kendisinden oluşmak üzere, τ koleksiyonu bir topoloji değildir, çünkü (örneğin) 0'ı içermeyen tüm sonlu altkümelerin birleşimi sonsuzdur, fakat hâlâ z''''nin tüm elemanlarını içermez, bu yüzden  τ'''nin elemanı değildir.

ayrıca bakınız 

 topoloji
 kompakt uzay
 manifold
 cebirsel topoloji
 diferansiyel topoloji
 uzay (matematik)
Tıkızlık

tıkızlık, topolojik uzayların sahip olabileceği başlıca özelliklerden biridir. bir x uzayı ve birleşimleri x uzayını kaplayan herhangi bir açık kümeler topluluğu verildiğinde, bu topluluğun içinden sonlu sayıda açık küme hala x uzayını kaplayabiliyorsa, x uzayına tıkız (kompakt) denir. gerçel sayılar kümesi (ℜ), üzerindeki standart topolojiye göre tıkız değildir, ancak ℜ’nin her kapalı ve sınırlı alt kümesi (mesela a ve b (a<b) gerçel sayıları için [a, b] şeklindeki alt kümeler) altuzay topolojisine göre tıkızdır (heine borel teoremi). matematiğin diğer pek çok alanında olduğu gibi, sonsuz bir nesnenin sonlu bir nesneye indirgenebilmesi çok önemli avantajlar sağladığı için topoloji alanında ve topolojik yöntemler kullanan diğer alanlarda vazgeçilmez bir kavramdır.

tıkızlık kavramı, matematiğe 1906 yılında maurice fréchet tarafından kazandırılmıştır. tıkızlık, matematiğin analiz dalı için çok önemli bir yere sahiptir. 19. yüzyılda analize maksimum değer teoremi gibi birçok klasik ve önemli teoremi kazandırmıştır.

tıkızlık kavramının uygulamalarına örnek 
 gerçel değerli bir f fonksiyonu eğer tıkız bir küme üzerinde sürekli ise o zaman aslında o küme üzerinde düzgün süreklidir.
 tıkız bir uzaydan kalkıp ℜ'ye giden herhangi bir fonksiyonun en büyük ve en küçük değerlerini aldığı birer nokta mutlaka vardır.

topoloji
İskambil oyunu

i̇skambil oyunları, genellikle 52, 54 veya 36 kart içeren standart iskambil kâğıtları destesi veya onun türevleriyle oynanan beceri oyunu ve şans oyunu'dur.. türkiye'de yaygın olmamasına rağmen yabancı ülkelerde biraz daha farklı kartlar içeren tarot destesiyle oynanan iskambil oyunları da vardır. bulmaca, eğlence ve kumar amacıyla oynanır.

i̇skambil destesi üzerinde resim veya sayılar bulunan kartlar içerir.

bu kartlar sinek (sembolü , trefl de denir), karo (sembolü ), kupa (sembolü , kör de denir), maça (sembolü , pik de denir) olmak üzere dört gruba ayrılmıştır.

her grup içerisinde üzerinde 1 den 10'a kadar bir sayı olan birer kart ve ayrıca birer tane de üzeri resimli "vale" (bacak, jilet vs de denir), "kız" (dam da denir), "papaz" (rua da denir) kartı vardır. üzerinde sayı olan kartlar "maça ikilisi, sinek yedilisi" gibi adlarla anılırken, üzerinde 1 sayısı olan kartlara "as" demek gelenektir.

bazı oyunlar için desteye bir veya daha fazla "joker" kartı da eklenir (jokerler 2 tane olur biri renkli biri renksiz). joker kullanılan oyunların çoğunda, bu kart destedeki herhangi başka bir kartın işlevini üstlenebilme özelliğiyle öne çıkar.

i̇skambil oyunlarının sayısı ve çeşidi çok fazla olduğundan ana hatlarıyla bile kartların işlevlerinden bahsetmek mümkün değildir. dahası birçok oyunda modifiye desteler kullanılır. mesela ellibir oyunu iki tane 52'lik desteyle oynanınırken, altmışaltı oyunu standart destenin sadece as, papaz, kız, vale, 10'lu ve 9'lu kartları kullanarak oynanır.



a 
altmışaltı
anastra 
americano

b 
batak
blöf
blackjack
bezik
bulum

d 
dürt
dost kazığı
durak
dal

e 
ellibir
eşşek 
esperansa

f 
fanti
fitil

h 
hoşgin

i̇ 
i̇hale
i̇skambil(altıkol)

k 
kanasta
kastet
kılıç
king
konçina
konken
koyeye
küt
kaptı kaçtı

m 
maça kızı

o 
ohel
okşin

p 
papaz kaçtı
piket
pinaki
pis yedili
pişti
poker
prafa

r 
remi

rus batağı

s 
sadrazam

ş 
şıpsevdi

t 
t-rex
tık
toto

u 
uno

ü 
üçbeşsekiz

y 
yanık
yirmibir
yükleme
yüzbir

kaynakça

ayrıca bakınız 
i̇skambil oyunları listesi
hileli kart oyunları listesi
zar oyunları listesi
zuma (video oyunu)
masa oyunu

dış bağlantılar 

masaüstü oyunları
Yargıtay (Türkiye)

yargıtay ya da temyiz mahkemesi, türkiye'nin dört yüksek yargı organından birisidir. adli yargı ilk derece mahkemelerince verilen ve kanunun başka bir adli yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir.

tarihçe

osmanlı dönemi 
ii. mahmut tarafından 1837 yılında meclis-i vâlâ-yı ahkâm-ı adliye adında ve günümüz danıştay’ı ile yargıtay’ının temelleri olan bir yüksek mahkeme kurulmuş; daha sonra 1868 yılında sultan abdülaziz döneminde meclis-i ahkâm-ı adliye ikiye ayrılarak şura-i devlet adıyla danıştay ve meclis-i ahkâm-ı adliye adıyla yargıtay kurulmuş; böylelikle, yargı ve yürütme birbirinden ayrılmıştır. bu iki yargı organından şûrâ-i devlet'e hem kanun tasarılarını hazırlama, hem de idarî uyuşmazlıklara çözüm getirme şeklinde hem "kanun tasarı hazırlama", hem "yargı" görevi olarak iki görev verilmişken divân-­ı ahkâm-­ı adliye'ye ise yalnızca "yargı" görevi verilmiştir.

türkiye cumhuriyeti dönemi 
türk kurtuluş savaşı'nın başlamasıyla kurulan türkiye büyük millet meclisi hükûmetince 1920 yılında sivas'ta "muvakkat temyiz heyeti" adıyla kuruldu. cumhuriyet'in ilanı ile beraber 1924 yılında bu mahkemenin adı "temyiz mahkemesi" olarak değiştirilerek eskişehir'e taşındı.

1924 yılında kabul edilen teşkilatı esasiye kanunu'nun adı 10 ocak 1945 tarihinde "anayasa" olarak değişirilirken, eskişehir'de bulunan temyiz mahkemesinin adı da "yargıtay" olarak değiştirildi.

yapısı 
2011 yılında yargıtay'ın daire sayısı 32'den 38'e, üye sayısıysa 250'den 387'ye çıkarılmıştır. 2014 yılında daire ve üye sayıları tekrar arttırılarak daire sayısı 46 üye sayısıysa 516 yapılmıştır. 2022 yılı itibarıyla yargıtay'ın daire sayısı 24, üye sayısı ise 380'dir.

birimleri 
 ceza genel kurulu ve hukuk genel kurulu
 ceza daireleri başkanlar kurulu ve hukuk daireleri başkanlar kurulu
 hukuk ve ceza daireleri
 yargıtay cumhuriyet başsavcılığı
 yargıtay büro ve idari birimleri

yargıtay yönetimi

yargıtay birinci başkanlık kurulu

yargıtay üyeleri

yargıtay başkanları 
aşağıda yargıtay birinci başkanı olmuş kişilerin listesi bulunmaktadır.

yargıtay eski daire başkanları

kaynakça

dış bağlantılar

notlar 
dipnot

 
1868'de kurulan oluşumlar
Menora (Tapınak)

yedi kollu şamdan, menora veya şamdan ( מְנוֹרָה), tanah'ta, saf altından yapılmış, musa'nın vahşi doğada ve kudüs tapınağı'nda kurduğu portatif sığınakta kullanılan yedi lamba (yedi mum ışığı) olarak, eski i̇branicede ise lamba standı olarak tanımlanmıştır. en saf kalitede taze zeytinyağını yakarak günlük olarak kullanıldı. yedi kollu şamdan eski çağlardan beri yahudiliğin bir sembolü olmuştur ve modern i̇srail devletinin resmî arması üzerindeki amblemdir.

menora ve hanukiya'nın farkı 
menora yani yedi kollu şamdan, dokuz kollu şamdan yani hanukiya ile karıştırılmamalıdır. menora, tapınağın var olduğu zamanlarda kohen tarafından günde iki kere tanrı'nın dünyaya ışık saçmasını dilemek için yakılırdı. hanukiya ise yahudi bayramı hanuka'da da kullanılır. işıklar bayramı olarak da bilinen hanuka'da kullanılan şamdanlar 9 kolludur. kudüs tapınağı helen imparatorluklarından selevkos'un işgali altındayken makabiler yahudi karşıtı baskılara isyan ettiler. tapınağın içinde süren çatışmalarda menora'daki sonsuz ateşi devam ettirebilmek için ancak bir günlük zeytinyağı kalmıştı. bir mucize eseri şamdan ateşi sekiz gün boyunca yandı ve tapınağın yeniden inşa edilip yağ bulunmasına kadar yeterli oldu. ortadaki kol, sağındaki ve solundaki üçer kolu yakmak amacıyla kullanılır.

kaynakça 

yahudilik
kudüs'te mişkan ve tapınaklar
Çocuk Hakları Sözleşmesi

birleşmiş milletler genel kurulu tarafından 20 kasım 1989 tarihinde benimsenen çocuk hakları sözleşmesi, 2 eylül 1990 tarihinde yürürlüğe girmiştir. türkiye de dahil olmak üzere 196 ülkenin taraf olduğu sözleşme en fazla ülkenin onayladığı insan hakları belgesidir. amerika birleşik devletleri hariç bütün birleşmiş milletler üyeleriyle filistin, vatikan, nieu ve cook adaları sözleşmeye taraftır. türkiye, sözleşmeyi 14 ekim 1990'da imzaladı ve sözleşme 27 ocak 1995'te resmî gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

sözleşmeyle çocuk haklarının korunması amaçlanmış ve taraf devletlerin bu hakların yaşama geçirilmesi için yükümlülüklere uymaları gerektiği hükme bağlanmıştır.

çhs'nin dört temel ilkesi şunlardır:
 ayrım gözetmeme (madde 2)
 çocuğun yüksek yararı (madde 3)
 yaşama ve gelişme hakkı (madde 6)
 katılım hakkı (madde 12)

taraf devletlerin bu sözleşme ile üstlendikleri yükümlülükleri yerine getirme konusunda kaydettikleri ilerlemeleri incelemek amacıyla çocuk hakları komitesi (çhk) kurulmuştur. devletler çhs'ye taraf olduktan iki yıl sonra başlangıç raporunu ve bundan sonra da her beş yılda bir raporlarını çhk'ye sunmak zorundadırlar.

kaynakça

dış bağlantılar 

 çocuk haklarına dair sözleşme (türkçe)
 çocuk haklarına dair sözleşme (i̇ngilizce)
 tbmm çocuk haklarını i̇zleme komitesi
 çocuk hakları i̇zleme raporlama projesi (türkçe)

sözleşme
birleşmiş milletler
sözleşmeler
gençlik tarihi
1990'da antlaşmalar
Çocuk Hakları Beyannamesi

cenevre çocuk hakları bildirgesi, uluslararası alanda çocukların korunmasına yönelik yapılan ilk sözleşmedir.

cenevre bildirgesi’nde; çocukların doğal biçimde gelişmesine olanak sağlanması, aç çocukların beslenmesi, hasta çocukların tedavi edilmesi, terk edilmiş çocukların korunması, felaket anında yardımın öncelikle çocuğa yapılması, çocukların her türlü istismara karşı korunması ve kardeşlik duyguları içinde eğitilmeleri gerektiği belirtilmiştir. bu bildirge türkiye tarafından da onaylanmıştır.

daha sonra balkan ülkelerinin çocukları koruma kuruluşlarının iş birliği sonunda 5-9 nisan 1936 tarihinde türkiye’nin de katıldığı birinci balkan kongresi toplanmıştır. normal ve sağlam çocukların korunması ve çocukların çalışma yaşı konularında çalışmalar yapmak üzere 1-7 ekim 1938 tarihleri arasında da i̇kinci balkan kongresi toplanmıştır.

bu kongreler balkan ülkeleri ile sınırlı olmasına karşın bu alanda gerçekleştirilen evrensel çalışmalara öncülük etmişlerdir.

dış bağlantılar 
 cenevre çocuk hakları bildirisi, 1924  bm doküman bilgi kaynağı 

çocuk hakları
çocuk hakları bildirisi
Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı

avrupa yerel yönetimler özerklik şartı ya da mahalli i̇dareler avrupa antlaşması, avrupa konseyi tarafından imzaya açılan, yerel yönetimlerin merkezi otoriteden özerkliğini garanti eden bir anlaşmadır.

avrupa konseyi arşivlerinde saklanan bu sözleşme, i̇ngilizce ve fransızca olarak ve her iki metin de aynı derecede geçerli olmak üzere, tek nüsha halinde 15 ekim 1985 tarihinde strazburg'da düzenlenmiştir.

şart'ın denetimi

kongrenin görevi 
yerel ve bölgesel yönetimler kongresi, avrupa konseyine üye 46 ülkedeki yerel ve bölgesel demokrasinin durumunu değerlendirmeden sorumludur. başlıca işlevi yerel ve bölgesel demokrasilerdeki gelişmeleri denetlemek ve güçlendirmektir. kongre bu bağlamda, 1985 yılında kabul edilen ve bu alandaki ilk bağlayıcı metin olan şart'ın üye ülkelerdeki uygulamalarını denetler. bu uluslararası şart yerel ve bölgesel yönetimlerin haklarını korumak için normlar belirler ve avrupa konseyinin bütün üye ülkelerini bazı prensiplerin uygulanmasından sorumlu kılar.

i̇zleme faaliyetleri 
kongre her üye ülkede, yaklaşık beş yılda bir izleme faaliyeti düzenler. bu faaliyetin amacı şart'ın ülkeler tarafından uygulanışını denetlemektir.

i̇zleme sonrası faaliyetleri 
i̇zleme sonrası faaliyetlerinin amacı, kongre tarafından kabul edilen önerilerin uygulanışını garanti altına almak için arzu eden ülkelerin yetkililerine destek olmaktır.

yerel seçimlerin gözlemlenmesi 
davet edildiği takdirde, yerel ve bölgesel yönetimler kongresi bir ülkede gerçekleşen yerel ve bölgesel seçimleri gözlemleyebilir. seçim gözlemlemek kongrenin en öncelikli faaliyetlerinden biridir. seçim gözlemleme ve şart'ın siyasi izleme faaliyetleri, avrupa'da yerel demokrasinin en önemli koruma mekanizmasını oluştururlar.

carta-monitor: i̇zleme raporlarının veri tabanı 
kongre aynı zamanda "carta-monitor" isimli bir veri tabanı geliştirmiştir. bu veri tabanında avrupa konseyinin tüm 47 üye ülkesinde şart'ın uygulanışına dair raporlar ve analizler madde madde okunabilir. veri tabanı aynı zamanda birden fazla ülke ve madde arasında karşılaştırmalı bir analiz yapabilir. maddelerin yürürlüğe girişi ve ülkeler tarafından şart'a uygun bir şekilde uygulanıp uygulanmadıkları da bu sitede görülebilir.

kaynakça 

avrupa konseyi
Maastricht Kriterleri

maastricht kriterleri ya da avrupa yakınsama kriterleri, ab’ye üye ülkelerin ekonomik ve parasal birliğe katılabilmeleri için gerekli şartları, kopenhag kriterleri ise ab’ye tam üyelik koşullarının esaslarını belirlemektedir.

9-10 aralık 1991 tarihinde imzalanarak 1 ocak 1993'te yürürlüğe giren maastricht anlaşması’nda ekonomik ve parasal birliğin (epb) aşamaları, bu süreçte izlenecek ekonomik ve parasal politikalar ile bunların gerektirdiği kurumsal değişiklikler ayrıntılı olarak düzenlendi. bu düzenleme çerçevesinde epb’nin son aşamasına geçiş öncesinde, üye ülke ekonomileri arasındaki farklılıkların giderilebilmesini teminen bazı makro büyüklükler açısından yakınlaşma kriterleri tespit edildi ve bunlara uyulmaması durumunda yaptırımlar belirlendi.

kriterler  
 toplulukta en düşük enflasyona sahip (en iyi performans gösteren) üç ülkenin yıllık enflasyon oranları ortalaması ile, ilgili üye ülke enflasyon oranı arasındaki fark 1,5 puanı geçmemelidir.
 üye ülke devlet borçlarının gsyi̇h’sına oranı %60’ı geçmemelidir.
 üye ülke bütçe açığının gsyi̇h’sına oranı %3’ü geçmemelidir.
 herhangi bir üye ülkede uygulanan uzun vadeli faiz oranları 12 aylık dönem itibarıyla, fiyat istikrarı alanında en iyi performans gösteren 3 ülkenin faiz oranını 2 puandan fazla aşmayacaktır.
 son 2 yıl itibarıyla üye ülke parası diğer bir üye ülke parası karşısında devalüe edilmiş olmamalıdır.

kaynakça 

avrupa birliği ekonomisi
Dışsal Ekonomiler

dışsal ekonomiler, mal ve hizmetlerin sosyal optimuma göre daha az veya daha fazla arzına neden olan özel bir piyasa başarısızlığıdır. dışsallık, bir bireyin üretim veya tüketime ilişkin bir faaliyetinin bir başka bireyin fayda fonksiyonunu etkilemesidir. negatif dışsallık, söz konusu mal ve hizmetin sosyal optimumdan daha fazla, pozitif dışsallık ise mal ve hizmetin sosyal açıdan optimum olan miktardan daha az arzına neden olur. en yaygın dışsallık örnekleri çevre kirliliği ve ar-ge faaliyetleridir. negatif dışsal ekonomilerde üretici toplum tarafından üstlenilen marjinal maliyetleri dikkate almaz ve aşırı üretime yönelir. pozitif dışsallıkta ise, tam tersine, üretici toplum tarafından sağlanan faydayı dikkate almaz ve optimum düzeyin altında bir üretim gerçekleştirir.

ekonomi terimleri
Coase teoremi

ronald coase tarafından 1960 yılında geliştirilen ve coase teoremi olarak bilinen teoreme göre, dışsal ekonomilerde mülkiyet hakları tesis edilirse mübadele maliyetinin sıfır olması koşuluyla taraflardan biri diğerinin zararını karşılayarak sosyal optimuma ulaşılır ve ekonomik etkinlik sağlanır. mülkiyet hakkının hangi tarafa tahsis edildiği ekonomik etkinlik açısından önem taşımamakta, ancak faydanın taraflar arasındaki dağılımını etkilemektedir.

ekonomi teoremleri

yeni kurumsal iktisat
makroekonomi
piyasa başarısızlığı
kamu tercihi teorisi
Demokratik Halk Partisi

demokratik halk partisi veya demokrat halk partisi ile aşağıdakiler kastedilmiş olabilir:

 demokratik halk partisi (türkiye)
 demokratik halk partisi (kuzey kıbrıs türk cumhuriyeti)
 demokrat halk partisi (türkiye)
 devrimci halk partisi, 2014 türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi'nde ekmeleddin i̇hsanoğlu'na ve haziran 2015 türkiye genel seçimlerinde cumhuriyet halk partisi'ne destek vermiştir.
Genç Parti

genç parti, 26 kasım 1992 tarihinde cem uzan liderliğinde kurulan ve türkiye'de faaliyet gösteren siyasi partidir. parti tüzüğüne göre resmî kısaltması "gençparti̇" şeklindedir. simgesi birbirine bakan iki hilal ve ortasındaki yıldızdır. genel başkanı hakan uzan'dır.

türkiye'de 1992'de hasan celal güzel tarafından yeniden doğuş partisi (ydp) adıyla kurulan ve 2002'de cem uzan ve arkadaşları tarafından "genç parti" (gp) adını alan siyasi  partidir.

10 temmuz 2002'de cem uzan'ın liderliğinde kurulan genç parti daha sonra kendini feshederek yeniden doğuş partisi'ne katıldı. ydp, 23 ağustos 2002 tarihinde 2. olağanüstü kurultayı'nda genç parti adını aldı ve parti başkanlığına cem uzan seçildi.

2 temmuz 2020 tarihinde 5. olağan kongresini gerçekleştirerek genel başkanlığa cem uzan'ın kardeşi murat hakan uzan seçilmiştir.

tarihçe 
26 kasım 1992 tarihinde kurulan genç parti, beklenmedik bir şekilde 3 kasım 2002 genel seçimlerinde %7,25 oy aldı. parti lideri cem uzan'a bir konuşmasında başbakan recep tayyip erdoğan'a hakaret ettiği için dava açıldı. ancak dava cem uzan'ın beraatıyla sonuçlandı. bunun yanında cem uzan'a öfke kontrolü için kitap okuma cezası verildi.

22 temmuz 2007 genel seçimlerinde, seçim öncesi yapılan anketlerin hiçbirinde tahmin edilmediği kadar düşük bir oran alarak (%3.03) girdiği ikinci seçimde de meclise girmeyi başaramadı. genç parti genel başkanı cem uzan fransa'dan "siyasi sığınma hakkı" almıştır. genç parti 2009 yerel seçimlerine, 2011 genel seçimlerine ile haziran 2015 genel seçimlerine ve  kasım 2015 genel seçimlerine katılmayacağını açıklamıştır.

genel başkanlar

genç parti ve seçimler

genel seçimler

yerel seçimler

bazı eski yayın organları 
 günlük siyasi gazete olarak star.
 magazin içerikli aylık ses dergisi.
 haber-aktüalite içerikli haftalık hayat dergisi.
 i̇lk özel televizyon kanalı olarak star tv.
 i̇lk müzik televizyon kanalı olarak kral tv.
 i̇lk özel radyo istasyonu olarak süper fm.
 i̇lk yabancı müzik radyosu olarak yayını yapan metro fm.
 i̇lk arabesk müzik yayını yapan kral fm.
 i̇lk slow müzik radyosu olarak yayını yapan joy fm.

kaynakça 

 
türkiye'deki etkin siyasi partiler
2002'de türkiye'de kurulan oluşumlar
2002'de kurulan siyasi partiler
Dijital veri

sayısal veri, dijital veri veya dijital sinyal, sayısallaştırılmış sinyal. bir analog sinyalden belirli örnekler alınır ve analog sinyalin tam karşılığı olmayan dijital sinyal oluşturulur. girişteki verinin saklanma veya aktarılma şeklinin değiştirilmesiyle elde edilir.

sayısal veri ile analog veri arasındaki en büyük fark, analog verinin sürekli (i̇ngilizce: continuous) olan bir ölçekte, sayısal verinin ise rakamlarla sınırlı olan, sürekli olmayan (i̇ngilizce: discrete) bir ölçekte var olmasıdır.

sayısal veri, rakamların arka arkaya dizilmesi ile elde edildiği için üzerinde biçim değişikliği işlemi yapılabilir. bu biçim değiştirme, birçok alanda karşımıza çıkabilir:

 sayısal ses alanında, wav biçimindeki ses mp3 biçimine çevrilebilir
 sayısal resim alanında, png biçimindeki bir resim jpeg biçimine çevrilebilir
 herhangi bir veri, rsa kullanılarak şifrelenebilir.

diiital veri: olgu, kavram ya da komutların, iletişim, yorum ve işlem için elverişli biçimsel ve uzlaşımsal bir gösterimi.

buna ek olarak, bir sayısal veriye hata düzeltme kodları eklenerek verinin bozulsa bile tamir edilebilmesi sağlanabilir. ayrıca, sayısal veri gönderilirken başka bir sayısal veri ile aynı ortama konulup gönderilebilir. tüm bu avantajlar doğrultusunda, sayısal veri birçok alanda (hem karasal hem de mobil telekomünikasyon, i̇nternet, film ve müzik saklaması gibi) analog verinin yerini almaktadır.

bilgisayar
Taşkıran, Çaykara

taşkıran, trabzon ilinin çaykara ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 
yerleşimin eski adı "coroş"dur. 1486 yılı osmanlı tahririnde paçan (maraşlı) adıyla tek bir köy bulunurken, ilerleyen yıllarda bu köyden bölünmelerle yeni yerleşimler kurulmuştur. günümüz yerleşimi de bu bölünme sonucu "coroş-ı paçan" adıyla kurulmuştur.

türkiye cumhuriyeti'nin kurulmasıyla kayıtlarda çoruş, çoroş, çaraş, coroş adlarıyla o dönemki of kazasının kadahor (çaykara) bucağına bağlı görülen yerleşimin adı 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla taşkıran olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.

31 aralık 1998 tarihinde belediye statüsü alarak belde olmuştur. 12 kasım 2012'de tbmm'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle oldu. 2014 yılında yürürlüğe giren 6360 sayılı kanunla mahalle olmuştur.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerelnet

kaynakça

dış bağlantılar 

çaykara'nın mahalleleri
Easy Rider

easy rider, başrollerini peter fonda, dennis hopper ve jack nicholson'ın paylaştığı 1969 abd yapımı bir yol filmidir.

easy rider teriminin türkçesi geniş i̇nsandır. yani hayatı hafife alan, para kazanmayan ama harcayan insanları betimler. filmde de bu tip canlandırılmıştır.

easy rider, 1998 yılında kongre kütüphanesi tarafından "kültürel, tarihi ve estetik olarak önemli" filmler arasına seçilerek abd ulusal film arşivi'nde muhafaza edilmesine karar verilmiştir.

konusu 
filmde, uyuşturucu satışından kazandıkları parayı harcamak amacıyla motosikletleri ile amerika birleşik devletleri'nde gezinen iki hippinin, wyatt (peter fonda) ve billy'nin (dennis hopper), öyküsü anlatılmaktadır.

bağımsız sinemanın en önemli örneklerinden birisi olarak kabul edilir. hollywood sinemanın stüdyoya bağımlı projelerine karşı alternatif bir pozisyonda ortaya çıkmıştır. yapımcılar artık çok büyük bütçelerin haricinde de sinema yapılabileceğini görmüştür. filmde gelenekseldeki özdeşleşmeyi engelleyecek pek çok unsur bulunmaktadır. hemen fark edilenlerden biri sahne değişirken sıçrayarak diğer sahneye geçişlerdir. karakterler hiçbir otoriteyi tanımazlar; bir yere, bireye, topluma bağlı değillerdir.

filmde özgürlükler ülkesi olarak sunulan amerika'nın aslında kendi içerisinde farklılıklara ve bireysel özgürlüğe karşı ne kadar hoşgörüsüz bir tutum takındığından bahsedilmektedir. zamane kuşağın bu zihniyeti değiştirmeye çalışması ve kendi bakış açısını ortaya çıkarma çabası filmin ana temasını oluşturur. midnight cowboy ve alice's restaurant ile birlikte film dönemin en eleştirel yapımlarından biridir.

metal müziğe etkisi 
"heavy metal" kelimesi ilk olarak steppenwolf'un 1968 tarihli 'born to be wild" şarkısının sözlerinde kullanılmıştır.grubun kendi adını taşıyan ilk albümünde bulunan bu şarkı efsanevi "easy rider" filminin soundtrack'inde yer alması sayesinde geniş kitlelere ulaştı.daha sonra müzik tarzının adı oldu.

heavy metalcilerin saç uzatması, motosikletlere ilgi duyması, deri ceket giymesi kısmen easy rider filminin konu ettiğin kuralsız yaşamın bir uzantısıdır. metalcilerin hayat felsefesi ve dış görünüşünde easy rider filminin etkisi büyüktür.

kaynakça

dış bağlantılar
 

amerika birleşik devletleri ulusal film arşivi filmleri
amerika birleşik devletleri polisiye filmleri
1960'larda macera filmleri
madde bağımlılığı teması içeren filmler
dennis hopper'ın yönettiği filmler
amerika birleşik devletleri macera filmleri
i̇lk yönetmenlik denemesi filmler
arizona'da çekilmiş filmler
kaliforniya'da çekilmiş filmler
louisiana'da çekilmiş filmler
amerika birleşik devletleri yol filmleri
1960'larda i̇ngilizce filmler
1969 çıkışlı dramatik filmler