Sheffield

sheffield, birleşik krallık'ta, i̇ngiltere ülkesinde yorkshire ve humber bölgesinde bir büyük kentsel yerleşim birimidir. yerel idare açısından krallık seremoni bakımından törensel güney yorkshire metropoliten kontluğu'na bağlıdır. 1989'da "güney yorkshire metropoliten kontluğu"'nun lağvedilmesi sonucu tek-seviyeli yerel idare olan sheffield şehri yerel i̇daresi'nin idare merkezidir.

tarihsel olarak "yorkshire east riding" kontluğunun bir parçasıydı.

sheffield kenti 1893'te verilen kraliçe victoria beratıyla şerefsel "şehir" statüsü taşımaktadır. i̇ngiltere'de 1974'te fiilen yerel idare reformu yapıldığı zaman şerefsel "şehir" statüsü o zaman ikinci-seviye metropoliten yerel bölge olarak kurulan "sheffield city district konseyi"'ne geçmiş ve 1989'dan sonra bu tek-seviyeli metropoliten borough olmuştur.

kentin özellikleri 

sheffield kenti "don nehri" ve onun dört kolu olan "loxey", "porter brook", "rivelin" ve "sheaf" adli beş akarsunun birleştiği bir mevkide kurulmuştur. kentin ismi "sheaf" akarsuyunun adından türetilmiştir.

kentin büyümesi ile kentin birçok mahalleleri ya kent merkezine ya da etrafta bulunan tepelik boş kırsal alanlara bakan manzaraları bulunan tepeler üzerine kurulmuştur. şehir yerel bölge sınırı içinde bulunan arazilerinin üçte biri "peak district millî parkı" içinde bulunmaktadır. yine bu araziler içinde 250'den daha fazla sayıda park bulunmaktadır. bu arazilerin içindeki ağaç sayısı 25 milyonu geçmektedir. "sheffield şehir yerel i̇daresi", arazisi avrupa kıtasında en yüksek ağaç sayısı ile yaşayan insan sayısı orantısı olan şehirsel yerleşke olmakla övünmektedir.

tarihçe 

sheffield şehri sınırları içinde bulunan araziler içinde ilk insan yerleşkesinin tarihi geç yontma taş devri'ne kadar (yaklaşık 12,800 öncesine) dayanmaktadır. arkeologlar kentin doğusunda bulunan "creswell crags" tepesinde eski taş devri yerleşkesi kalıntıları bulmuşlardır.

i̇ngiltere'de demir çağı döneminde pennine dağları'nın güneyinde bulunan araziler ve bu arada sheffield şehrine ait araziler, "brigantes" adlı eski britanya kabilesine ait bulunmaktaydı. bu kabile tarafından sheffield kenti mevkiinde ve etrafında birkaç tepe üstü kalesi yaptırılmıştı. bu kabile arazileri britanya'nın romalılar tarafından istilası ile romalılar idaresine geçmiştir ama sheffield'da bir romalı yerleşke kalıntısı bulunmamaktadır.

romalılar britanya'dan ayrıldıktan sonra sheffield arazileri bu adada bulunan keltler  krallıklarının en kuzeyde olanı içinde kalmıştır. keltlerin "elmet" krallığı ile mercia krallığı arasındaki sınırın "don nehri" ve "sheaf akarsuyu" olduğu sanılmaktadır. sheffield'da keltlerin bulunduğu şehrin bazı semt ve köylerinin "wales (galler)" ismini taşımasından anlaşılmaktadır.

almanya'dan göçen cermen ırkından olan angluslar keltleri bu arazilerden atmışlar ve sheffield ve civarında küçük yerleşkelere kurmuşlardır. bu yerleşkelerin birleşip antik sheffield yerleşkesini kurulması anglo-saksonlar ve danimarkalı göçmenler döneminde ms ilk bin yıllar döneminin ikinci ortasında olduğu kabul edilmektedir.  anglo-sakson krallıklar döneminde sheffield bölgesi mercia krallığı ile northumbria krallığı arasındaki sınır bölgesi olmuştur. 829'da essex kralı egbert nothumbria kralı eanred'in kendine tabi olma töreninin sheffield'ın bir semti mevkiinde yapıldığı belgelenmiştir. bu olaya i̇ngiltere ülkesinin wessex krallığı altında birleştirilmesinde önemli bir dönüm noktasıdır.

i̇ngiltere ülkesinin normanlar tarafından 1066'dan sonra istilasından sonra normanların ülkeyi idareleri altında tutabilme politikalarının başında önemli stratejik mevkilere norman kaleleri kurmaları olmuş ve bu stratejiye  uygun olarak norman "sheffield kalesi" de inşa edilmiştir. modern sheffield kenti bu norman sheffield kalesi etrafında kurulup gelişmiştir.

günümüzde "castle square (kale meydanı)" adı verilen meydana bir pazar kurulmaya başlanmış ve 1296'da bu pazara resmi berat verilmiştir. böylece orta çağ i̇ngiltere yerleşkeleri içinde sheffield bir "pazar kasabası (market town)" niteliğini kazanmıştır. sheffield 14. yüzyıl başlarından itibaren çelik bıçakçılık üretiminde i̇ngiltere'de isim yapmaya başlamıştır. bir pazar kasabası olarak 14, yüzyılda i̇ngiliz edebiyatının ilk büyük yazarlarından olan geoffrey chaucer (1340-1400) tarafından 1386'da yayınlanan "canterbury tales " adli tanınmış eserinde şehrin adı geçmektedir.

sheffield 14. yüzyıldan itibaren bıçak ve madeni çatal-kaşık-bıçak üretimi ve bu üretim için demir ve çelik yapımı ile isim yapmaya başlamıştır. 1600li yıllarda sheffield'de bu malların "ustalar" tarafından "hallamshire çatal-bıçak sanayi loncası" altında üretmekte oldukları ve bu lonca mensupları tarafından yapılan  madeni kaşık-çatal-bıçak mallarını tüm i̇ngiltere'de yüksek kaliteli mal niteliğinin kabul edildiği bilinmektedir.

1740'li yıllarda sheffield'de "potalar içinde çelik üretim"  metodu geliştirilmiştir. aynı dönemde bakır üzerine ince gümüş levhalar kaplama  (sheffield tip gümüş kaplama "(sheffield plate)")  metodu bulundu. bu yenilikler sheffield'ın bir sanayi kenti olarak hızla büyüyüp gelişmesine yol açtı.

19. yüzyılda sheffield yeni çelik üretim tekniklerini geliştirip ve başka yerlerde bulunan yenilikleri çok çabuk kabul ederek sınai bakımdan ve nüfus bakımdan çok hızla büyümüştür. örneğin kent nüfusu 1801'de 60,095 iken 1901'de 451,195 olmuştu. sheffield 18'de kraliyet beratı ile "borough (belde)" statüsü ve 1893'te "şehir (city)" statüsü kazanmıştır. bu kentte 20. yüzyıl başlarında paslanmaz çelik geliştirilmiş ve bıçak ve madeni çatal-kaşık sanayinin baş teknolojisi oldu. fakat 20. yüzyılın ikinci yarısında özellikle doğu asya'dan gelen rekabet dolayısıyla sheffield'in geleneksel yerel sanayi kolları erimeye başlamıştır. 1970'te ve 1980'de kentin yakınlarındaki mahalli kömür madenleri kapatılmıştır ve çelik üretimi hemen hemen ortadan kalkmıştır.

21. yüzyılda kent daha çok hizmet sektörü ile ayakta durmaktadır.

coğrafya

sheffield kenti 53°23′ kuzey 1°28′ batı enlem ve boylamlarında  rotherham kentinin hemen yanında konumlanmıştır. bu iki kent genellikle sadece m1-otoyolu ile ayrılmaktadır. barnsley kenti de sheffield'ın kuzeyinde hemen yakındadır. fakat genellikle sheffield kenti diğer i̇ngiltere kentlerine kıyasla diğer büyük metropoliten bölgelerden açıkça ayrılmıştır. kentin doğusu ve batısında derbyshire kontluğu bulunmaktadır. 20. yüzyılın başından itibaren sheffield kenti varoşları güneye derbyshire'a, totley, dore adlı köyler ve günümüzde mosbourgh adıyla bilinen kırsal bölgeye, doğru genişlemişlerdir. kentin tam batısında pennine dağları ve peak district ulusal parkı  bulunmaktadır.

sheffield kentinin yakınlarında bulunan büyük kentler ve kasabalar ve yönleri şöyle gösterilebilir:

i̇klim

demografi 
 
sheffield, i̇ngiltere'nin en büyük metropol alanlarından biridir. sheffield yerel i̇daresi sınırları içinde nüfusu 551.800 olarak tahmin edilen (2011 tahmini) kenttir. çevresiyle birlikte sheffield i̇ngiltere'deki 5. büyük metropolitan alanıdır. bu alanda 1.811.700 kişi yaşamaktadır.

aşağıdaki liste 2001 ulusal nüfus sayımına göre, sheffield'da nüfusun değişik kriterlere göre dağılımlarını, i̇ngiltere ülkesindeki dağılıma karşılaştırarak, göstermektedir.

eğitim 

sheffield üniversitesi ve sheffield hallam üniversitesi şehir ekonomisine büyük katkıda bulunmaktadır.

kardeş şehirler 

sheffield'ın şu şehirlerle resmî kardeş şehir anlaşmaları vardır:

 
 
 
 

sheffield'ın şu şehirlerle dostluk anlaşmaları vardır:

resimler

kaynakça

dış bağlantılar 

  
  
  south yorkshire resmi turizm kilavuzu  

i̇ngiltere'deki şehirler