Tilbe Saran

tilbe saran (21 mayıs 1961, i̇stanbul), türk tiyatro, sinema, dizi oyuncusu ve seslendirme sanatçısı.

i̇stanbul şehir tiyatrosu (1989-1995) ve kurucularından olduğu aksanat prodüksiyon tiyatrosu'nda (1995-2005), aysa prodüksiyon tiyatrosu'nda, semaver kumpanya, tiyatro pera, pürtelaş tiyatro topluluğu gibi birçok toplulukla otuzdan fazla oyun sahneledi. kral lear, vanya dayı, tek kişilik şehir, alacaklılar, cesaret ana, abelard ve heloise gibi oyunlarda canlandırdığı roller ile çok sayıda tiyatro ödülüne değer görüldü.

biyografi 

21 mayıs 1961 tarihinde i̇stanbul'da doğdu.  annesi antropolog nephan saran, babası  avukat i̇smail hakkı saran'dır. i̇lköğrenimini maçka i̇lkokulu'nda, ortaöğrenimini saint benoit fransız lisesi'nde tamamladı. i̇stanbul üniversitesi sanat tarihi bölümü ve i̇stanbul belediye konservatuvarı tiyatro bölümünden öğrenim gördü. çetin i̇pekkaya, yıldız kenter, mehmet birkiye, suat özturna, cüneyt türel, engin uludağ ve müjdat gezen'in öğrencisi oldu.

i̇lk kez öğrenci iken  kenter tiyatrosu'nda sahnelenen tennessee williams’ın arzu tramvayı adlı oyununda sahneye çıktı.  ardından dormen tiyatrosu'nda otel paradiso (1984) adlı oyunda ilk defa profesyonel olarak  rol aldı. 1985 yılında rüstem batum ile evlendi ve bir süre tiyatroya ara verdi. batum ile evliliği 1992'de boşanma ile son buldu.

1989 yılında konservatuardan mezun oldu. 1989-1995 arasında  i̇stanbul şehir tiyatrosu'nda oyunculuk yaptı. kral lear, vanya dayı, tartuffe, bezik oynayan kadınlar  adlı oyunlarda rol aldı. kral lear, vanya dayı, tartuffe oyunlarındaki performansı ile çeşitli ödüllere değer görüldü. tiyatro araştırmaları laboratuvarı'nda erol keskin ve beklan algan'la birlikte araştırmalarda bulundu.

şehir tiyatroları'nda istifa ederek ayrıldıktan sonra i̇stanbul üniversitesi sanat tarihi bölümü'ndeki eğitimini tamamladı. 1995'te cüneyt türel ve işıl kasapoğlu ile birlikte türkiye'de hiç sahnelenmemiş oyunları sahnelemek üzere i̇stanbul'da aksanat prodüksiyon tiyatrosu'nu kurdu. bu tiyatronun  beyoğlu'ndaki sahnesinde sahnelenen yedi oyunda başrol üstlendi. abélard ve héloise, alacaklılar, tek kişilik şehir, fernando krapp bana mektup yazmış oyunlarıdaki performansı ile çeşitli ödüllere değer görüldü. bu dönemde kenter tiyatrosu yapımı iki oyunda da rol aldı.

2005 yılında aksanat prodüksiyon tiyatrosu'ndan ayrıldı ve, aysa prodüksiyon tiyatrosu ile çalıştı. 2009-2010 yıllarında fransa’daki "türkiye sezonu" çerçevesinde, paris’te sahnelenen, sedef ecer’in fransızca kaleme aldığı “sur le seuil " (eşikte) adlı oyunuda rol aldı. oyun 17. i̇stanbul tiyatro festivali’nin konuğu olarak türkiye’de okuma tiyatrosu şeklinde oynandı.

2011'de ayşe bayramoğlu'un kaleme aldığı “düğün” adlı oyunun metninin oluşmasının sahnelenmesine kadar her aşamasında yer aldı ve  yönetmenliğini üstlendi. semaver kumpanya yapımı cesaret ana ve çocukları,  pürtelaş tiyatro topluğu'nun "savaş" adlı oyunu, tiyatro pera'nn 2016'dan itibaren sahnelediği "vanya, sonya, maşa ve spike" adlı oyunlardaki rolleri ile çeşitli ödüllere değer  görüldü.

2014 yılı eylül ayından itibaren 3 yıl boyunca oyuncular sendikası genel sekreteri olarak görev aldı.

çeşitli radyo, sinema ve televizyon çalışmalarının yanı sıra seslendirme ve eğitmenlik de yapmaktadır. 2006 yılından beri kadir has üniversitesi tiyatro bölümünde eğitmenlik yapmaktadır.

tiyatro oyunları

rol aldığı bazı oyunlar 
 vahşet tanrısı, yasmina reza, dasdas - 2019
 martı, anton çehov - tiyatro pürtelaş - 2017
 vanya sonya maşa ve spike, christopher durang - tiyatro pera - 2016
 savaş, lars noren - tiyatro pürtelaş - 2014
 düğün, tilbe saran - evren ercan - eda çatalçam - ayşe bayramoğlu - aysa prodüksiyon tiyatrosu - 2011
 cesaret ana ve çocukları, bertolt brecht - semaver kumpanya - 2008
 koca bir aşk çığlığı, josiane balasko - aysa prodüksiyon tiyatrosu - 2006
 nathalie, philippe blasband - aysa prodüksiyon tiyatrosu - 2005
 i̇ki hayat sonra, brian friel - kent oyuncuları - 2004
 fernando krapp bana mektup yazmış, tankred dorst - aksanat prodüksiyon tiyatrosu - 2003
 tek kişilik şehir, behiç ak - aksanat prodüksiyon tiyatrosu - 2002
 bay knepp, jorge goldenberg - 2001 
 sevilmek, bilge karasu - aksanat prodüsiyon tiyatrosu - 2000
 molly s., brian friel - aksanat prodüksiyon tiyatrosu 1999
 alacaklılar, august stringberg - aksanat prodüsiyon tiyatrosu - 1998
 abelard ve heloise, r. duncan - aksanat prodüksiyon tiyatrosu - 1997
 martı, anton çehov - kent oyuncuları - 1996
 çalıkuşu, reşat nuri güntekin - i̇stanbul şehir tiyatrosu - 1995
 vanya dayı, anton çehov - i̇stanbul şehir tiyatrosu - 1994
 tartuffe, molière - i̇stanbul şehir tiyatrosu - 1992
 kral lear, william shakespeare - i̇stanbul şehir tiyatrosu - 1990
 hangisi karısı, ray cooney - dormen tiyatrosu - 1989

yönettiği oyunlar 
 düğün, tilbe saran - evren ercan - eda çatalçam - ayşe bayramoğlu - aysa prodüksiyon tiyatrosu - 2011

ödüller ve adaylıkları

ödülleri 
 lions tiyatro ödülleri "en i̇yi yardımcı kadın oyuncu" hangisi karısı - dormen tiyatrosu - 1986
 avni dilligil tiyatro ödülleri : "en i̇yi kadın oyuncu" kral lear - i̇stanbul şehir tiyatrosu - 1990
 kültür bakanlığı "en i̇yi kadın oyuncu" kral lear - i̇stanbul şehir tiyatrosu -  1990
 avni dilligil tiyatro ödülleri: "en i̇yi kadın oyuncu" vanya dayı - i̇stanbul şehir tiyatrosu - 1991
 kültür bakanlığı: "en i̇yi kadın oyuncu" tartuffe - i̇stanbul şehir tiyatrosu - 1993
 mgd tiyatro ödülleri "en i̇yi kadın oyuncu" çalıkuşu - i̇stanbul şehir tiyatrosu - 1994
 avni dilligil ödülleri "en i̇yi kadın oyuncu" abelar ve heloise - aksanat - 1996
 2. afife tiyatro ödülleri "en i̇yi kadın oyuncu" alacaklılar - aksanat - 1998
 6. afife tiyatro ödülleri "en i̇yi komedi kadın oyuncu" - tek kişilik şehir - aksanat - 2002
 tiyatro dergisi "en i̇yi kadın oyuncu" fernando krapp bana mektup yazmış - aksanat - 2003
 ankara sanat kurumu "en i̇yi kadın oyuncu" fernando krapp bana mektup yazmış - aksanat - 2003
 4. lions, tiyatro ödülleri "en i̇yi kadın oyuncu" fernando krapp bana mektup yazmış - aksanat - 2003
 tiyatro dergisi "yılın kadın oyuncusu" - nathalie - aysa prodüksiyon tiyatrosu - 2006
 lions tiyatro ödülleri  "en i̇yi kadın oyuncu" - koca bir aşk çığlığı - aysa prodüksiyon tiyatrosu - 2008
 14. sadri alışık tiyatro ve sinema oyuncu ödülleri "en i̇yi kadın oyuncu" cesaret ana ve çocukları - semaver kumpanya - 2008
 48. antalya altın portakal film festivali "en i̇yi yardımcı kadın oyuncu ödülü" zenne
 21. sadri alışık tiyatro ve sinema oyuncu ödülleri "yardımcı rolde yılın en başarılı kadın oyuncusu (dram)" çekmeceler - 2016
 xvii. direklerarası seyirci ödülleri "sürekli mükemmeliyet" - 2017
 22. sadri alışık tiyatro ve sinema oyuncu ödülleri "yılın en başarılı kadın oyuncusu (komedi, kara komedi ve müzikal)" vanya, sonya, maşa ve spike - tiyatro pera - 2017

adaylıkları 
 afife tiyatro ödülleri "yılın en başarılı kadın oyuncusu" abelard ve heloise - aksanat - 1997
 afife tiyatro ödülleri "yılın en başarılı kadın oyuncusu" molly s. - aksanat - 1999
 afife tiyatro ödülleri "yılın en başarılı kadın oyuncusu" sevilmek - aksanat - 2000
 afife tiyatro ödülleri "yılın en başarılı kadın oyuncusu" mösyö knepp - aksanat - 2001
 afife tiyatro ödülleri "yılın en başarılı kadın oyuncusu" fernando krapp bana mektup yazmış - aksanat - 2004
 afife tiyatro ödülleri "yılın en başarılı kadın oyuncusu" i̇ki hayat sonra - kent oyuncuları - 2005
 afife tiyatro ödülleri "yılın en başarılı kadın oyuncusu" nathalie - aysa organizasyon - 2006
 afife tiyatro ödülleri "yılın en başarılı müzikal ya da komedi kadın oyuncusu" koca bir aşk çığlığı - aysa organizasyon - 2008
 sadri alışık tiyatro ve sinema oyuncu ödülleri "yılın en başarılı yardımcı kadın oyuncusu" zenne
 afife tiyatro ödülleri "yılın en başarılı kadın oyuncusu" savaş - tiyatro pürtelaş - 2014
 sadri alışık tiyatro ve sinema oyuncu ödülleri "yılın en başarılı kadın oyuncusu" savaş - tiyatro pürtelaş - 2014
 afife tiyatro ödülleri "yılın en başarılı kadın oyuncusu" martı - tiyatro pürtelaş - 2018
 sadri alışık tiyatro ve sinema oyuncu ödülleri "yılın en başarılı yardımcı kadın oyuncusu" yol ayrımı - 2018

filmografisi

sinema filmi 
 bergen, mehmet binay ve caner alper - 2022
 seni buldum ya, reha erdem - 2021
 yol ayrımı, yavuz turgul - 2017
 çekmeceler, caner alper - mehmet binay - 2015
 zenne, caner alper - mehmet binay - 2012
 ezber, tolga öztorun - 2009
 turquaze, kadir balcı - 2009
 beş vakit, reha erdem - 2006
 korkuyorum anne, reha erdem - 2004 (cast danışmanı)
 kaç para kaç, reha erdem - 1998 
 bir erkeğin anatomisi, yavuz özkan - 1996
 kırlangıç fırtınası, atilla candemir - 1985

i̇nternet 
 sıcak kafa, 2022 (emel)
 do not disturb, 2023 (anne ses)
 sarmaşık zamanı, 2023 (münevver)
 bihter, 2023 (arsen hala)

televizyon dizisi 
 çöp adam, 2023 (psikolog türkan)
 menajerimi ara, 2020 (sabiha)
 i̇stanbullu gelin, 2017-2019 (psikolog i̇dil)
 cesur ve güzel, 2016 (fügen)
 göç zamanı, 2016 (hanım)
 şeref meselesi, 2014-2015 (zeliha kılıç)
 i̇ntikam, 2013 (hale çelik)
 umutsuz ev kadınları,  2011 handan (seslendirme)
 yer gök aşk, 2010
 beni unutma, 2008
 kuruntu ailesi, 1987-1990 (didem)
 çalıkuşu, 1986

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 tilbe saran , sinematürk
 tilbe saran , tsa
 tilbe saran, twitter
 tilbe saran, instagram
 tilbe saran , ekşi sözlük
 dayanışmanın 100'ü şiir, tilbe saran 

   

1961 doğumlular
i̇stanbul şehir tiyatroları sanatçıları
türk kadın tiyatro oyuncuları
türk kadın sinema oyuncuları
türk kadın dizi oyuncuları
türk kadın seslendirme sanatçıları
saint benoît fransız lisesinde öğrenim görenler
yaşayan insanlar
i̇stanbul doğumlu kadın oyuncular