Deeyah Khan

deeyah khan, norveçli-i̇ngiliz film yönetmeni ve insan hakları savunucusudur. deeyah aynı zamanda belgesel film, dijital medya ve televizyon ve/veya canlı yayın ve organizasyonlar için içerik sağlayan fuuse şirketinin de kurucusudur. ayrıca müslüman kökene sahip olan kadınların seslerini öne çıkaran, sister-hood dergisinin de kurucusudur ve baş editörlüğünü yapmaya devam etmektedir. sister-hood aynı zamanda onun fuuse prodüksiyonları arasında en kişisel olanıdır.

khan 2016 yılında artistik özgürlük ve yaratıcılık alanında ilk  unesco i̇yi niyet elçisi olmuştur.

biyografi

doğumu ve soyu
deeyah oslo, norveç’te sünni müslüman bir ailede doğdu. annesi afganistan asıllı peştun iken puncapi olan babası pakistan asıllıdır. oyuncu ve tv sunucu olan adil khan isimli bir kardeşi vardır.

erken kariyeri
deeyah’ya müziği, 7 yaşında babası tanıştırmıştır. i̇lk defa sekiz yaşında  norveç ulusal tv’de ekrana çıkmıştır. daha sonra sık sık ekranlarda gözükmeye devam ederken, bir yandan da başkalarının albümlerinde misafir sanatçı olarak şarkıları yer almıştır. i̇lk albümü "i alt slags lys" 15 yalında çıkmıştır. bundan iki sene sonra ikinci albümü yayınlanmıştır. bunun hemen ardından i̇ngiltere’ye taşınmış ve orada da iki single ve bir albüm çıkarmıştır. bundan sonra şarkı söylemeyi bırakmış vemüzik yapımcılığına devam etmiştir.

diskografi

2013: iranian woman (i̇ranlı kadın) - i̇ranlı kadın sanatçılar eşliğinde derleme albüm.
2013: echoes of indus (indus’un ekoları) - sitar sanatçısı ashraf sharif  khan poonchwala eşliğinde düzenlenen cd
2012: nordic woman (norveçli kadın) - geleneksel nordik muzik formlarını seslendiren norveçli, danimarkalı, i̇sveçli ve i̇rlandalı kadın sanatçıların eşliğinde derleme album. deeyah’nın ilk kadin müzik albumü serisinin ilk albümü - prodüksiyonu deeyah tarafından gerçekleştirilmiştir.
2010: listen to the banned (afrika, orta asya ve asya’da yasaklanmış ve eziyet görmüş sanatçılardan oluşan derleme albüm olumlu eleştirilerin yanı sıra, avrupa ve dünya müzik listelerinde 6. sıraya kadar yükselmiş ve aylarca bu listelerden çıkmamıştır. 2010 senesinin sonunda i̇ngiltere’deki   amnesty international  listen to the banned albümünü desteklemiş ve internet sitelerinde yayınlamışlardır. 
2007: ataraxis (albüm). 
2005: plan of my own / "i saw you" 2005 - i̇ngiltere #37
1996: deepika (album).
1995: color of my dreams (single).
1995: history (single). 
1995: get off my back (single).
1992:i alt slags lys (album).

sister-hood
2007 yılında deeyah sister-hood’u müslüman geçmişe sahip olan kadınların kendilerini sanatsal bir şekilde ifade edebilmelerini sağlamak adına oluşturdu. 2016 yılında ise online bir magazin haline getirilerek, müslüman ve müslüman geçmişe sahip olan kadınların  seslerini duyurmayı amaçladı. tekrar düzenlenmesinin ardından 6 ay içerisinde sister-hood müslüman kadınları etkileyen konularda farkındalık yaratması ve kadın eşitliğine ilgi çekmesi sebebiyle 2016 asya medya ödülleri’nde en iyi websitesi ödülünü aldı.

film yapımcılığı
deeyah bir yapımcı olarak ilk, banaz bir aşk hikâyesi dokümantasyonu ile sahneye çıktı. bu deeyah’nın yönettiği ve yapımcılığını üstlendiği ilk filmdi. deeyah bu film ile birçok olumlu eleştirel almasının yanı sıra, en iyi uluslararası dokümantasyon film dalında 2013 emmy ödülleri ve peabody ödülü dahil birçok ödül de aldı. film aynı zamanda i̇ngiliz polisini eğitmek için de kullanılıyor.

filmografi

ödüller ve nişanlar
2018: emerson college tarafından belgesel yapımcısı olarak ödüllendirilen onursal doktora derecesi  
2017: deeyah khan norveç sanat konseyi yömetim kadrosuna atandı. bu atama dört yıl için geçerliliğini koruyacak. (2018 - 2021).
2016: deeyah khan artistik özgürlük ve yaratıcılık alanında unesco tarafından  i̇yi niyet elçisi olarak atandı. deeyah atanan ilk norveçli iyi niyet elçisi olarak atanmakla kalmamış, aynı zamanda artistic özgürlük ve yaratıcılık alanında atanan il i̇yi niyet elçisi olmuştur. 
2016: deeyah khan ifade özgürlüğü, kadın hakları gibi dönemimizin en önemli temalarına dokunan artistik başarılarından dolayı telenor kültür ödülü ‘nü almıştır.
2016: deeyah khan norveç’e uluslararası ortamda dikkat çeken kişive kuruluşlara verilen peer gynt ödülü ‘nü almıştır.
2016: deeyah khan 2015 yılında gunnar sønsteby anısına kurulan gunnar sønstebys fonu ile ödüllendirilmiştir.bu fon temel demorkrasi değerlerini cesurca savunan ve ülkelerin özgürlüklerine ve bağımsızlıklarına yardım eden kurum ve kişilere verilmesi amacı ile oluşturulmuştur.
2015: deeyah sanatı ve aktivizmi  aracılığıyla kadın hakları ve ifade özgürlüğü alanlarında savunucu olması dolayısıyla oslo üniversitesi  i̇nsan hakları ödülü ‘ne layık görülmüştür.
2015: deeyah, plan jentepris norveç şubesi (her 11 ekim uluslararası kız çocukları gününde verilen ödül).
2012: deeyah, ifade özgürlüğü alanındaki olağanüstü başarılarından ötürü norveç’in pen ödülleri olan  ossietzky ödülü ‘ne layık görülmüştür.
2009: deeyah  cont mhlanga ve zibabveli piyes yazarı belarus free theatre ile birlikte uluıslararası freedom to create prize ödülünü almıştır. 
1996: şefer ödülü olarak deeyah’a sunulan  scheiblers legat, müziği ve artistik katkılarıyla, kültürel bir köprü olarak anlayış ve tölerans sağlamasından ötürü verilmiştir.

kaynakça

1977 doğumlular
yaşayan insanlar
oslo doğumlular
kadın hakları aktivistleri
pakistan asıllı norveçliler
müslüman feministler
norveçli film yönetmenleri
emmy ödülü sahipleri
peabody ödülü sahipleri
bafta ödülü sahipleri