Hadi Çaman

m. hadi çaman (13 ocak 1943, kastamonu - 22 eylül 2008, i̇stanbul), türk oyuncu, yönetmen, yazar ve tiyatro hocasıdır.

hayatı 
balkan kökenli kastamonulu bir ailenin üç çocuğundan biridir. i̇lk ve orta öğrenimini abdurrahman paşa lisesinde okul birincisi olarak tamamladı. anne ve babasının i̇stanbul'da devlet memuru olarak görev yapmalarından dolayı ailesiyle birlikte i̇stanbul'a yerleşti. çaman, lise mezuniyetinin ardından i̇stanbul üniversitesi hukuk fakültesinde eğitim aldı.

sonrasında belediye konservatuvarına devam etti ve mezun oldu. amatörce ilgilendiği tiyatro alanında 1962 yılında dormen tiyatrosu ve ardından kent oyuncuları'nın açtığı bir sınavı kazanarak altın yumruk adlı oyunda profesyonel oldu. i̇zmirli tiyatro sanatçısı ve yazar bengi şen'le evlendi.

daha sonra gülriz sururi-engin cezzar tiyatrosu, nisa serezli-tolga aşkıner tiyatrosu, miyatro ve şan tiyatrosu gibi tiyatrolarda da onlarca oyunda ve de müzikalde oynadı. erotik film furyasında çeşitli filmlerde de rol aldı.

1982 yılında kadıköy'de yeditepe oyuncuları'nı kurdu. 1980'lerin sonundan rahatsızlandığı tarihe kadar nişantaşı'ndaki kendi tiyatrosunda sanat yaşamını sürdürdü. tiyatro oyunculuğu, hocalığı ve tiyatro işletmeciliği alanları dışında da çeşitli çalışmaları vardır: i̇ngilizceden türkçeye çeviriler, uyarlamalar yaptı; üniversitede drama dersleri verdi; tiyatro oyunları yazdı, sahneye koydu; televizyon dizilerinde ve filmlerinde sayısız rol aldı.

tiyatrosu yeditepe oyuncuları'nda aralarında pek çok tanınmış adın da bulunduğu çok sayıda genç oyuncuyu (tolga çevik, cem özer, sevinç erbulak, demet akalın vb.) yetiştirdi ve profesyonel sahne sanatlarına kazandırdı. genç kuşaklara desteği ve türk tiyatrosunun altyapısına yaptığı önemli katkılardan dolayı unesco tarafından ödüle layık görüldü. kendi döneminin tiyatro yaşamını konu alan "güzeltmek" adlı bir anı-kitap yazdı (can yayınları).

birçok dalda kişisel ve tiyatrosu yeditepe oyuncuları adına çok sayıda ödül ve takdirname aldı. aldığı ödüller arasında avni dilligil ödülü, afife jale ödülü, i̇smet küntay ödülü, unesco yaşam yapıtı ödülü gibi önemli ödüller bulunmaktadır. tiyatro sanatçısı bengi şen ile olan evliğinden mehmet efe çaman (doğ. 1971) adlı bir oğlu ve aylin çaman (doğ. 2005) ve deniz ege çaman (doğ. 2009) adlı iki torunu vardır.

aralık 2007'de, als hastalığı tanısıyla, oğlu doç. dr. m. efe çaman'ın öğretim üyesi olarak görev yaptığı kocaeli üniversitesi tıp fakültesi araştırma hastanesi'nde yoğun bakıma alındı. hastaneden ayrılarak bir süre bakımevinde kalan sanatçı, 22 eylül 2008 yılında yaşamını yitirdi. teşvikiye camii'ndeki cenaze merasimine binlerce seveni; sanat, tiyatro, sinema, siyaset ve bilim camiasının önemli adları katıldı. kabri karacaahmet mezarlığı´nda.

40. sanat yılı nedeniyle yazdığı metin
"yüze yaklaşan oyun. bir o kadar ustayla, göz göze soluk soluğa geçen muhteşem günler. dormen tiyatrosu'nun ailevi ortamında başlayan daha sonra gülriz sururi-engin cezzar tiyatrosu, nisa serezli-tolga aşkıner tiyatrosu, şan tiyatrosu, venüs tiyatrosu'nu kapsayan yıllar... ve yıl 1982. yedi̇tepe oyunculari. yirmi yıl, aralıksız ışık saçmak için verilen sonsuz savaş. onlarca genç insana açılan kucak. yazılan, yönetilen oyunlar, kazanılan sayısız ödül. en önemlisi, türkiye'de bir ilke imza atıp, bir müsamere salonundan, kültür merkezine dönüştürülen koca bir yapı. kısacası bir ömür! seve seve, özveriyle, içtenlikle, gönülden sunulan bir yaşam. o arada yetiştirilen, büyütülen, 30 yaşına erişen bir oğul. hepsi ülkeme helâl olsun."

yeditepe oyuncuları'ndaki önemli oyunları 

 ak saçlı delikanlılar
 aşk dediğin nedir ki?
 aşk gibi
 aşkın yaşı yoktur
 azizname
 baba i̇le oğu
 bir anarşistin kaza sonucu ölümü
 can cana
 deniz feneri
 dikkat kahvenizde sonsuz var
 dostum
 durdurun dünyayı i̇necek var
 evet evet
 evlilik mi evcilik mi?
 gel kaçalım
 gelin geldi hoş geldi
 helikopter
 hisse-i şaiya
 hoşgeldin amerika
 i̇yi ki doğdum
 kalbin sesi
 kamp 17
 kelebekler özgürdür
 küheylan
 kurşun askerin utancı
 maç
 matruşka
 muhteşem serseri
 oyuncaklar da sever
 paramparça
 parlak teneke kardeş
 pepsi
 sayın muhbir vatandaşlar
 sen beni sevmiyorsun
 sev dünyayı
 soygun var
 tecavüzcüler
 unutulmuş bir ada
 yalnızlar parkı

filmografisi 

 1970: adım kan soyadım silah
 1975: anahtarı bendedir
 1975: anasının kızı
 1975: beş atış yirmibeş
 1975: bu baba başka baba
 1975: çılgın gençlik
 1975: derece 37
 1975: i̇ntihar
 1975: i̇ş bilenin
 1975: sev doya doya
 1975: şipşak basarım
 1975: topuz
 1975: vur tatlım
 1975: ye beni mahmut
 1975: yok devenin başı
 1976: güngörmüşler
 1976: lüküs hayat
 1976: çılgın ama tatlı
 1976: elmanın alına bak
 1976: fiyakanı bozarım
 1976: kartal pendik gittik geldik
 1976: leş kargaları
 1976: ne alırsan i̇ki buçuk
 1976: sokak kadını
 1977: alman gelin
 1977: beceriksizler
 1977: hızlı giden yorulur
 1977: i̇ki aşk arasında
 1977: kuşku
 1978: i̇smet bu ne kısmet
 1978: bizim fıstıklar
 1978: çarli'nin kelekleri
 1978: erkeklik öldü mü abiler
 1978: kadınlar hamamı
 1978: kış bekarı
 1978: köfte ekmek az piyaz
 1978: ne olacak şimdi
 1978: olmadı baştan
 1978: tatlı sevgilim kaymaklı lokum
 1978: ya bundadır ya şunda
 1978: yalnız kalp / uçurum
 1979: aşk penceresi
 1979: koca aranıyor
 1979: memnu meyve
 1979: şaşırtma beni
 1979: balıkçının kızları
 1979: biz böyle severiz
 1979: dişi melek
 1979: isıt beni
 1979: kara kısrak
 1979: kenarın kızları
 1979: leyla, necla, mücella
 1979: oh de yavrum oh de
 1979: rezalet
 1979: saldırganlar
 1979: tamam mı canım
 1980: sarışın tehlike
 1983: üç i̇stanbul
 1985: ekmek elden su gölden
 1986: hayroş
 1986: kiralık ev
 1986: yaygara 86
 1987: aile pansiyonu
 1991:  ben olsaydım
 1991: portatif hüseyin
 1992: yağmurdan kaçarken
 1993: şen olasın nuri bey
 1999:  kurtlar sofrası
 2000: midas'ın düşü
 2000: eşref saati
 2001: gerçek hikaye
 2005: ankara ekspresi

kaynakça

dış bağlantılar 
imdb'de hadi çaman 
sinema türk'te hadi çaman 
tiyatrom.com 

1943 doğumlular
2008 yılında ölenler
i̇stanbul üniversitesi hukuk fakültesinde öğrenim görenler
türk erkek tiyatro oyuncuları
türk erkek sinema oyuncuları
türk tiyatro yönetmenleri
türk film yönetmenleri
kastamonu doğumlular
karacaahmet mezarlığı'na defnedilenler
motor nöron hastalığından ölenler