Rjev Muharebeleri

rjev muharebeleri (rusça:ржевская битва), ayrıca gaziler ve tarihçiler tarafından korkunç kayıplar veren kızıl ordu sebebiyle "rjev kıyma makinası" ya da "mezbaha" olarak anılan, ii. dünya savaşı sırasında doğu cephesinde 8 ocak 1942 – 31 mart 1943 tarihleri arasında sovyetler birliği'nin kızıl ordusu ile almanya'nın wehrmacht'ı arasında yaşanan kanlı muharebeler. bu muharebeler, sovyet kuvvetlerince rjev - syçevka - vyazma genel istikametlerinde yürütülen bir dizi karşı taarruz harekâtları sırasında yaşanan muharebelerdir. tüm bu muharebeler sonucunda almanların moskova’ya doğru ilerleyişi kesin olarak durdurulmuştur.

rzhev-vyazma stratejik taarruz harekâtı 
 8 ocak – 28 şubat 1942
 siçevsk-vyazma harekâtı (сычевско-вяземская наступательная операция) 
 9 ocak – 6 şubat 1942
 toropets-kholm harekâtı (торопецко-холмская наступательная операция)
 10 ocak – 28 şubat 1942
 mozhaisk-vyazma harekâtı (jupiter harekâtı) (можайско-вяземская наступательная операция) 
 18 ocak – 28 şubat 1942
 vyazma hava i̇ndirme harekâtı (hannover harekâtı)
 3 mart – 20 nisan 1942
 rjev harekâtı  (ржевская наступательная операция)

sovyet karşı saldırısı 
1941 kışında başlayan ve 1942 bahar aylarına kadar süren sovyet karşı saldırısında rjev – vyazma hattındaki saldırılar sonucunda almanlar moskova bölgesinden atılmıştır. moskova’ya doğru ilerleyen almanlar stratejik olarak öneme sahip bu bölgeye yığınak yapmışlardı. bu kuvvetleri kıskaca almaya çalışan sovyetler birliği kalinin ve batı cephelerinden kaydırdığı birliklerle saldırıya geçse de 23, 29 ve 39. ordular kendileri kıskaca alınacaktır.

seydlitz harekâtı 
alman 9.ordusunun 2 temmuz 1942 günü başlattığı seydlitz harekâtı ile etrafı çevrilen sovyet orduları imha edilmeye başlanır. sovyet orduları bölgeye düzenlediği yeni saldırılarda başarı sağlayacak ve bölgedeki zubtsov düşman işgalinden kurtarılacaktır.

mars harekâtı 

bundan sonra 25 kasım – 20 aralık 1942 tarihleri arasındaki i̇kinci rzhev-vyazma muharebesi yaşanır. çok sayıda harekâtı içeren bu saldırılar askeri hedeflere ulaşılması anlamında başarısız olsa da almanların zor durumda bulunan diğer bölgelerdeki  özellikle stalingrad’daki birliklerine yardım gönderme şansını ortadan kaldıracaktır. bu açıdan bakıldığından stalingrad muharebesine etkisi büyük olmuştur. savaşın genel gidişatının değişmesi üzerine mart 1943'te adolf hitler bölgedeki tahkim edilmiş alman birliklerinin geri çekilmesini emredecek, geri çekilen birlikler walter model'in emri üzerine evleri,tarlaları,kasabaları yakmış elektrik ve telefon hatlarını kesmiş, tren yolunu tahrip edip köprüleri havaya uçurmuştur pek çok masum kişi direnişci olduğu veya onlara yardım ettiği gerekçesiyle katledilmiştir çekilen birlikler kızıl ordu ve sovyet partizanlarının saldırılarına maruz kalacaktır.

kayıplar 
tüm rjev muharebelerinde kayıplara ilişkin kesin bir bilgi olmamasına rağmen sovyet kayıplarının 500 bin ilâ 1 milyon arasında olduğu tahmin edilirken, alman kayıplarının ise 300 ilâ 500 bin civarından olduğu tahmin edilmektedir.

geleneği 
muharebeler sovyet şair aleksandr tvardovski’nin şiirinde ölümsüzleşmiştir.

kaynakça

konuyla ilgili yazılan eserler 
 гланц д. крупнейшее поражение жукова. катастрофа красной армии в операции «марс» 1942 г. — м.: аст, астрель, 2006. — 672 с. — isbn 5-17-034382-5.
 герасимова с.а. ржевская бойня. потерянная победа жукова. — м.: яуза, эксмо, 2009. — 320 с. — 4000 экз. — isbn 978-5-699-35203-6

dış bağlantılar 
 rjev muharebesi, 28 nisan 2010 tarihinde erişilmiştir.
 muharebeyle ilgili fotoğraflar, 28 nisan 2010 tarihinde erişilmiştir.

ii. dünya savaşı doğu cephesi'nde muharebeler ve harekâtlar
ii. dünya savaşı doğu cephesi
sovyetler birliği'nin askerî tarihi