Kırk Dokuz Saat Zeplin ile Havada

kırk dokuz saat zeplin i̇le havada, gazeteci ve siyasetçi yunus nadi'nin 1930 yılında yayımlanan gezi kitabıdır.

1924'ten beri yayımlanmakta olan cumhuriyet gazetesinin kurucusu ve başyazarı olan yunus nadi abalıoğlu'nun, o tarihlerde batı dünyasında, özellikle de almanya'da popüler olmuş bir hava taşıma aracı olan ve mucidi kont ferdinand von zeppelin'e izafeten zeplin adı verilen motorlu devasa balonlardan en ünlüsü olan almanya bandıralı graf zeppelin'le 1929 yılında avrupa üzerinde yaptığı 49 saatlik uzun seyahatindeki izlenimlerini naklettiği bu kitapta yazılanlar daha önce 1929'da cumhuriyet gazetesinde bölümler halinde tefrika edilmişti. yazılar gazeteye telgrafla ulaştırılmıştı.

çok sayıda siyah beyaz fotoğrafın kullanıldığı kitabın sonunda bulunan ek bölümde tayyareciliğe ait çeşitli makaleler yer almaktadır. bu yazılardan biri de 1928 yılında kaleme alınmış olan "dört buçuk saatte kayseri-ankara-i̇stanbul seyahati" adlı yazıdır. bu seyahatte yunus nadi bey tek yolcu taşıyan üstü açık bir uçağa binmişti.

bu kitabın türkiye'nin kurucusu mustafa kemal atatürk için özel bir değeri olduğu anlaşılmaktadır. yunus nadi kitabının imzalı bir nüshasını atatürk'e armağan etmişti ve bu ithaf edilmiş özel nüsha anıtkabir'deki atatürk kitaplığında 1949 no ile muhafaza edilmektedir.

formatı ve dili 

170x245 mm ebatlarındaki 104 sayfalık kitap 1. hamur parlatılmış ithal kağıda basılmıştır. formaları birbirine zımba ile birleştirilmiş kalın karton kapaklı bu kitapta çok sayıda siyah beyaz fotoğraf yer almaktadır. makalelerin tefrika edildiği cumhuriyet gazetesinin de basıldığı matbaa olan "cumhuriyet matbaası"nda basılıp hazırlanan kitabın fiyatının 1 lira olduğu belirtilmiştir.

1930'larda konuşulan türkçeye aşina olmayanlar, kitabı bir osmanlıca sözlük olmaksızın okuyup anlamakta oldukça zorlanacaklardır, zira "havaî sefine" (hava gemisi), "tayyare" (uçak), "gazete karileri" (gazete okurları) "ahiren" (son zamanlarda), "asrın ilk rubunda" (yüzyılın ilk çeyreğinde), "inzimam" (katılma), "müzaheret" (yardım), "cevelân" (dolaşma), "tarassud" (gözlem)  gibi sayısız eski türkçe sözcüğün varlığı kitabı akıcı bir şekilde okumayı güçleştirecektir.

bölümleri 
 "graf zeplin ile seyahat peşinde" - fridrikshafen: 6 teşrinievvel (ekim) 1929

nadi, almanya, i̇sviçre ve avusturya arasında bulunan konstanz gölünün kuzey sahilindeki friedrichshafen kentine doktor ekner'in graf zeplin unvanını taşıyan balonuna binmek üzere geldiğini, daha önce bir amerika seyahati ve dünya turu da yapan bu hava gemisinin çoktan güvenli olduğunu kanıtladığını belirtir.(hindenburg faciasına daha 8 yıl vardır). çok rağbet gören bu seyahate güçlükle ve ancak hatırlı kişilerin yardımıyla bilet bulabilir ancak hava muhaefeti nedeniyle yolculuk ertelenir.

 "do—x ile konstans gölü üzerinde" - fridrikshafen : 7 teşrinievel 929

dornier firmasının 12 motorlu yeni deniz uçağı do-x ile göl üzerinde bir deneme uçuşuna çıkar. 70 kişilik, kamaralı, salonlu bu devasa uçak zeplin'e alternatif bir hava taşıtı olarak düşünülmüştür. firmanın kurucu mühendisleri dornier kardeşlerle tanışıp onların ve alman dışişlerinin sağladığı kolaylıklardan yararlanır.

 "gazeteciyi bilir misiniz ?" - berlin 11/10/1929  
 "zeplin nedir ?" - berlin 13/10/929 
 "berlin'den fridirikshafen'e ..." - fridirikshafen 19/10/1929 
 "zeplin havalanıyor!..." - berlin 21/10/929
 "havalandıktan sonra..." - berlin 22/10/929 
 "münih üzerinde.." - berlin 23/10/929 
 "balkanlar'a doğru..." - berlin 24/10/929 
 "sofya üzerinde..." - berlin 25/10/929
 "bükreş i̇stikametinde romanya ovalarına!..." - berlin 26/10/929
 "bükreş afakında.." - berlin 27/10/929
 "bellerinde sisten kuşaklı dağlar içinde gidiyoruz!..." - berlin 28/10/929
 "kapkara ikinci bir zeplin yerde uçuyor!.." - berlin : 29/10/929 
 "breslâv'a inemiyoruz!.." - berlin 30/10/1929
 "gürültülü bir ebediyet âleminden sessiz ve ıssız bir boşluğa düşmüş gibi..." - berlin 1/11/929

l a h i k a (ek)
(tayyareciliğe ait müteferrik yazılar)

 "havadan daha hafif ve daha ağıra dair" - abdülfeyyaz tevfik beyin bir makalesi, cumhuriyet : 22 i̇kinci teşrin (kasım) 1929
 "dört buçuk saatte kayseri-ankara-i̇stanbul seyahati " - 
 "yeni zafer muvacehesinde" - 
 "'kayseriden i̇stanbula havadan" - 
 "«dessav»da bir gün" - 28 haziran 1928 
 "tayyarecilikte inkılâp" - 21 eylül 1929 
 "yunkers müessesi yeni bir ibda arifesinde" - 
 "ağır yağ motörlerinin tayyareciliğe tatbiki" -

resim galerisi 
kitaptaki resimler halâ telif altında olabileceği için wikimedia commons'tan neredeyse birebir benzerleri olan kamu malı olmuş resimler buraya alındı.

kaynakça 
i̇lgili kitabın kapak ve iç sayfalarındaki bilgiler.

1930 kitapları
türkiye kitapları
türkçe kitaplar
anı kitapları
gezi kitapları
havacılık kitapları
yunus nadi kitapları