Bahman Nirumand

bahman nirumand (* 18 eylül 1936, tahran) i̇ranlı ve alman gazeteci ve yazar.

yaşamı 
bahman nirumand, 18 eylül 1936'da varlıklı bir memur ailesinin oğlu olarak tahran'da dünya'ya geldi. amcası ii. dünya savaşı'ndan önce berlin'deki i̇ran büyükelçiliğinde konsolostu. kendisi 14 yaşında ailesi tarafından liseyi okuması için almanya'ya orada yollandı. orada waldorfschule'yi bitirdi.

lise bitirme sınavından sonra bahman nirumand münih, tübingen ve berlin'de üniversitelerinde germanistik, felsefe ve i̇ranioloji tahsil etti. 1960'ta tübingen üniversitesi'nde avrupa dramasının yeni i̇ran edebiyatına alımının problemleri (al. probleme der verpflanzung des europäischen dramas in die neupersische literatur) konulu teziyle doktorsını tamamladı. tahsilinden sonra i̇ran'a dönerek bir yandan tahran üniversitesi'nde karşılaştırmalı edebiyat bilimleri'nde doçent, bir yandan da yazar ve gazeteci olarak çalıştı. mehdî hanbaba tehrânî ve macid zarbakş'la birlikte kendisini marxist-leninist organizasyon olarak gören ve devrimci şahsiyetler yetiştirerek onları devrimci hücrelerde antiemperyalist savaşı şehir gerillası olarak sürdürmeyi amaçlayan kader grubu 'nu (goruhe kadreh) kurdu. 1965'te muhtemel bir tutuklamadan kurtulmak için almanya'ya döndü.

1967 ocak'ında yayınlanan i̇ran: gelişmekte olan bir ülke modeli veya hür dünya'nın diktatörlüğü (al. persien, modell eines entwicklungslandes oder die diktatur der freien welt) adlı eseri, 1968 öğrenci ayaklanmalarındaki enternasyonalizme büyük etkisi oldu. nirumand, i̇ranlı üniversite öğrencileri konfederasyonu'na üye oldu. kitabının tanıtma seyahatlerinde freimut duve'nin davetiyle ulrike meinhof'u tanıdı ve onunla i̇ran'daki durumlar hakkında görüştü. urlike meinhof, bu görüşmenin ardından 1967 haziran'ında beklenen i̇ran şahı muhammed rıza pehlevi'nin resmî ziyaretinden önce şahın hanımı farah diba'ya açık mektup yayınlayarak bu yazıda başka şeylerin yanında mehdiâbâd köylülerinin »i̇ranlı öğünü«nün suda yetişmiş samandan oluştuğunu yazdı. 1967 ekim'inde der spiegel dergisinde tenkitçi bir yazıyla nirumand'ın kitabında i̇ran hakkında yazdıkları birçok bilginin şüphe götürür ya da yanlış olarak değerlendirildi.

1979'da i̇ran i̇slâm cumhuriyeti'nin kurulmasından sonra i̇ran'a döndü. üç yıl orada kaldıktan sonra nirumand tekrar yurtdışına kaçarak alman federal cumhuriyeti'ne alınmadığından önce paris'e, sonra da berlin'e gitti.

nirumand, kendi ifadesine göre i̇ran'ın hürriyeti için çalışmaktadır. ahmedinejad etrafındaki güçlerin batı'dan terör ve tehtitlerin olmasını iddia ederek ancak yapay olarak hayatta kalabileceklerini sanmaktadır. ayrıca müeyyideler, tehtit ve savaşların rejimi güçlendireceğini ileri sürerek rejimin toplumdaki desteğinin sanıldığından çok daha az olduğunu ileri sürer. oradaki sanatçıların, kimi kadınların ve genç kitlelerin radikalleştirmeyeceklerini ve hürriyet için çabaladıklarını, batı'daki i̇ran imajının i̇slamcı rejime indirmiş olduğunu söylemektedir.

bahman nirumand birçok eserin yazarı olup makaleleri die zeit, spiegel, die tageszeitung, frankfurter rundschau ve başka almanca ya da uluslararası gazete ve mecmualarda yayınlamaktadır. bunun yanı sıra birçok radyo ve televizyon programlarına katılmıştır. birçok eseri arasında allah'la iktidara (al. mit gott für die macht) adlı humeyni biyografyasını ve tavuskuşu tahtının altında ateş. i̇ran direnişinin yasak hikâyeleri (al. feuer unterm pfauenthron. verbotene geschichten aus dem persischen widerstand), i̇ran - hapiste çiçekler kuruyor (al. iran - hinter den gittern verdorren blumen ve körfez'de fırtına. irak krizi ve ortadoğu barut fıçısı (al. sturm im golf. die irak-krise und das pulverfass nahost) sayılabilir. bunun yanı sıra sadık hidayet, gulam hüseyin saidi, samet behrangi'den farsça edebî eserleri almancaya çevirmiştir. mahmut dulatabadi'nin seyahat 'ini tercüme etti. 2001'den beri heinrich böll vakfı tarafında her ay yayınlanan iran-reports 'un yayımcılığını yapmaktadır.

bahman nirumand, die welt gazetecesinin baş muhabiri olan gazeteci mariam lau'un babasıdır.

eserleri

yazar olarak 
 probleme der verpflanzung des europäischen dramas in die neupersische literatur. universität tübingen. dissertation, 1960. 
 persien, modell eines entwicklungslandes oder die diktatur der freien welt, rowohlt, reinbek 1967
 iran. the new imperialism in action, monthly review press, new york 1969
 mit gott für die macht. eine politische biographie des ayatollah chomeini., rowohlt, reinbek 1987, isbn 3498046284 (mit keywan daddjou)
 feuer unterm pfauenthron. verbotene geschichten aus dem persischen widerstand, rotbuch verlag, hamburg 1985, isbn 3880221243
 iran - hinter den gittern verdorren blumen, rowohlt, reinbek 1985 isbn 3499157357 (übersetzung ins türkische durch kemal kurt: i̇ran – soluyor çiçekler parmaklıklar ardında, mit belge yayınlar, istanbul 1988)
 leben mit den deutschen, rowohlt, reinbek 1989, isbn 3499124041
 sturm im golf: die irak-krise und das pulverfass nah-ost, rowohlt, reinbek 1990, isbn 3499129264
 fremd bei den deutschen, 1991, isbn 3499129248 
 die kurdische tragödie. die kurden - verfolgt im eigenen land, rowohlt, reinbek 1991, isbn 3499130750
 angst vor den deutschen. terror gegen ausländer und der zerfall des rechtsstaates, rowohlt, reinbek 1992, isbn 3499131765
 iran-report, heinrich-böll-stiftung, berlin, seit 2001 (erscheint monatlich; siehe weblinks)
 iran. die drohende katastrophe, kiepenheuer & witsch, köln 2006, isbn 3462037080
 der unerklärte weltkrieg, booklett, 2007, isbn 978-3-940153-01-2

yayımcı olarak 

 im namen allahs. islamische gruppen und der fundamentalismus in der bundesrepublik deutschland, 1990, isbn 3894523077
 im namen allahs, dreisam verlag, köln 1990, isbn 389607346x
 deutsche zustände. dialog über ein gefährdetes land., rowohlt, reinbek 1993, isbn 3499133547
 iran nach den wahlen, westfälisches dampfboot, münster 2001, isbn 3896915061

tercüman olarak (seçme) 

 sadegh hedayat: kör baykuş - bir roman ve dokuz hikâye (die blinde eule - ein roman und neun erzählungen), eichborn, frankfurt 1990 (almanca)
 mahmud doulatabadi: seyahat, unionsverlag, zürih 1992, isbn 3-293-20139-3
 mahmud doulatabadi: eski dünya, unionsverlag zürih 2005, isbn 3-293-20318-3
 mahmud doulatabadi: albay, unionsverlag zürih 2009, isbn 3-293-00402-4

dış bağlantılar 

 cicero ile mülakat, 2006
 kampüste şiddet - bahman nirumand'ın i̇ran imajı (gewalt auf dem campus - das persienbild des bahman nirumand), der spiegel 44/1967, 23. oktober 1967, s. 132, almanca] 
 hangi i̇ranlı domuz yer ki? dr. bahman nirumand'ın i̇ran hakkındaki spiegel ana makalesi üzerine (welcher perser isst schon schwein? dr. bahman nirumand zur spiegeltitelgeschichte über persien, der spiegel 47/1967, 13. november 1967, s. 164, almanca]
 i̇ran ve heinrich-böll vakfı - reform hareketleri hakkında tenkit istenmiyor (haziran 2000, almanca)
 iran-report - i̇ran'daki durum hakkında aylık rapor (2001'den beri, almanca)
 "devrimci romantizm" - bahman nirumand'la hayatı ve i̇ran hakkında geniş mülakat (almanca)
 bahman nirumand'la deutschlandfunk'ta mülakat (haziran 2007)
 savaş tehlikesi artıyor: senaryo irak savaşını hatırlatıyor, ''die kriegsgefahr wächst: das szenario erinnert an den irak-krieg (almanca)

kaynakça 

i̇ranlı gazeteciler
1936 doğumlular
20. yüzyıl alman gazetecileri
21. yüzyıl alman gazetecileri
20. yüzyıl alman yazarları
21. yüzyıl alman yazarları
i̇ranlı yazarlar
yaşayan insanlar
tahran doğumlular
almanya vatandaşlığına kabul edilenler