Yavuz Turgul

yavuz turgul (d. 5 nisan 1946, i̇stanbul), türk sinema filmi yönetmeni, senarist ve gazetecidir.

senaryosunu yazdığı tosun paşa, davaro, çiçek abbas, fahriye abla, züğürt ağa filmleri geniş kitlelerin beğenisini kazandı. 1984 yılında fahriye abla filmi ile yönetmenliğe başladı.  karakter üzerine yoğunlaşan, türkiye’nin geçirdiği değişimleri aktaran, mizahla hüznü bir arada barındıran filmler çekti. on yıl arayla çektiği muhsin bey (1986) ve eşkıya (1996) filmlerinin gerek özellikleri gerek elde ettiği gişe başarısı, 1980 sonrasında izleyici kaybına uğrayan türk sineması için bir umut olarak görüldü ve türk sinemasının geleceğine ilişkin tartışmalar başlattı.

yaşamı 
1946 yılında i̇stanbul'da doğdu. yükseköğrenimini i̇stanbul üniversitesi i̇ktisat fakültesi gazetecilik enstitüsü'nde tamamladı. uzun süre ses dergisinde muhabir olarak çalıştı. röportaj ve haberler nedeniyle gittiği film setlerinde gözlem yapma ve çeşitli yönetmenlerle tanışma fırsatı buldu. ses dergisinin yazı işleri müdürü olarak görev yaptı.

1976'da ertem eğilmez'in desteğiyle arzu film'e senaryo yazmaya başladı. arzu film, genellikle i̇stanbul’un kenar semtlerinde  geçen ve aynı oyuncu kadrosuna dayanan, halka sıcak gelen tiplemeleri ile ilgi gören komedi filmleri çekmekteydi. turgul, bu anlayışa uygun olarak tosun paşa (1976), sultan (1978), hababam sınıfı (1981) çiçek abbas (1982) filmlerinin senaryolarını yazdı.

sinema sektörünün krize girmesi üzerine 1980 yılında reklam sektörüne metin yazarlığı da yapmaya başlayan turgul, reklamcılık ile sinemacılığı birlikte yürüttü. manajans firmasında yaratıcı yazarlığa kadar yükseldi. 1993 yılında buradan ayrılarak jeffi medina'yla birlikte medina - turgul adlı reklam ajansını kurdu.

turgul, 1984 yılında ahmet muhip dranas'ın fahriye abla şiirinin uyarlaması olan fahriye abla filmini çekti. bu, yönetmenliğini üstlendiği ilk filmdi. 1985 yılında yönetmenliğini nesli çölgeçen'in yaptığı, başrolü şener şen'in üstlendiği züğürt ağa filminin senaryosunu yazdı. turgul, bu filmden itibaren  çektiği tüm filmlerde ve birkaçı hariç senaryosunu yazdığı tüm filmlerde başrolü şener şen’e verdi. 1986 yılında muhsin bey, 1990 yılında aşk filmlerinin unutulmaz yönetmeni ve gölge oyunu filmlerini çekti.

1996 yılında eşkıya filmini çekti. eşkıya, türk sinemasının o güne kadar en yüksek gişe hasılatı yapan filmi oldu ve sinema tarihi çalışmalarında birçok sinema yazarı ve akademisyen tarafından eşkıya’sını türk sinemasında bir dönemin başlangıcı olarak kabul edildi.   yurtiçinde ve yurt dışında birçok ödüle değer görülen eşkiya, o yıl en i̇yi yabancı film dalında türkiye'den oscar'a aday gösterildi.

turgul, 1999 yılında televizyon için i̇kinci bahar adlı diziyi çekti. dizi, türk televizyonculuk tarihinin o güne kadar çekilmiş en iyi dizilerinden biri olarak değerlendirildi.

senaristliğinin ve yönetmenliğini üslendiği gönül yarası adlı film 2005 yılında vizyona girdi ve  yabancı film dalında türkiye'den oscar adayı olarak gösterildi.

yönetmenliğini ömer vargı'nın yaptığı 2007 yapımı kabadayı filminin senaryosunu yazdı. kabadayı filmi 2007'de 36 hafta boyunca vizyonda kalarak 2.002.631 kişi tarafından izlendi.

2010 yılında vizyona giren av mevsimi filmini  yönetti av mevsimi filmi, 2.116.192 seyirci ile büyük gişe hasılatı elde etti.

ailesi 
1979 yılına oyuncu itır esen ile yaptığı evlilik 2006 yılında boşanma ile sonlandı. turgul, bu evlilikten iki çocuk sahibidir.

çalışmaları

ödüller 
 1982: 19. altın portakal film festivali - en i̇yi senaryo - çiçek abbas
 1986: 23. altın portakal film festivali - en i̇yi senaryo - züğürt ağa
 1987: 24. altın portakal film festivali - en i̇yi film - muhsin bey
 1987: 24. altın portakal film festivali - en i̇yi senaryo - muhsin bey
 1987: kültür bakanlığı başarı ödülü
 1988: san sebastián uluslararası film festivali - jüri özel ödülü - muhsin bey
 1988: uluslararası sinema günleri - jüri özel ödülü - muhsin bey
 1993: 30. altın portakal film festivali - en i̇yi film - gölge oyunu
 1993: 30. altın portakal film festivali - en i̇yi senaryo - gölge oyunu
 1993: sinema yazarları derneği - en i̇yi film - gölge oyunu
 1993: sinema yazarları derneği - en i̇yi senaryo - gölge oyunu
 1997: antalya film festivali - özel ödül
 1997: bastia film festivali - 'eleştirmenlerin seçtiği en i̇yi film'
 1997: bi̇rsad - en i̇yi film
 1997: ntv televizyonu - (en i̇yi film, yönetmen, oyuncu (şener şen)
 1997: sinema yazarları derneği - (en i̇yi film, senaryo, film müziği, yardımcı oyuncu)
 1997: troia film festivali - golden dolphin (en i̇yi film)
 1997: i̇stanbul film festivali'nde - özel gösterim ile onurlandırılmıştır
 2007: altın portakal film festivali - yaşam boyu onur ödülü
 2017: cumhurbaşkanlığı kültür ve sanat büyük ödülü
 2021: altın koza film festivali - yaşam boyu onur ödülü

katıldığı festivaller 
 1997: antalya film festivali / açılış filmi
 1997: bastya - fransa / yarışma bölümü / eleştirmenlerin en iyi filmi ödülü
 1997: cinemaya - hindistan
 1997: i̇stanbul film festivali / özel gösterim
 1997: londra - i̇ngiltere / rio sineması türk filmleri haftası
 1997: mar del plata - arjantin / contracompo
 1997: montreal - kanada / cinema of today /reflections of our time
 1997: oslo - norveç
 1997: strazburg - fransa / odesa sineması türk filmleri haftası
 1997: şangay - çin / panorama bölümü
 1997: troia - portekiz / yarışma bölümü / en iyi film
 1997: umea - i̇sveç
 1997: valensiya - i̇spanya / yarışma bölümü / en i̇yi aktör (şener şen) ödülü

hakkında yazılanlar 
 2007: evren, burçak yavuz turgul. isbn 978-9944-5665-7-5
 2011: sivas, âlâ yavuz turgul sinemasını keşfetmek. isbn 9789944756754

ayrıca bakınız 
 türk senaristler
 türk yönetmenler

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 
 
 
 tsa'de yavuz turgul 

 

1946 doğumlular
i̇stanbul üniversitesi i̇ktisat fakültesinde öğrenim görenler
türk film yönetmenleri
türk senaristler
yaşayan insanlar
türkiye cumhurbaşkanlığı kültür ve sanat büyük ödülü sahipleri
20. yüzyıl türk gazetecileri
21. yüzyıl türk gazetecileri
20. yüzyıl türk senaristleri