Vladimir Lenin bibliyografyası

bu maddede; rus sosyalist devrimci, marksist-leninist ideolojinin fikirsel önderi, ekim devrimi'nin lideri ve sovyetler birliği'nin kurucusu vladimir lenine ait kitap, yazı, konuşma, makale ve mektup gibi eserler ile kendisi hakkında yazılmış kitaplar yer almaktadır. sovyetler birliği komünist partisi'nin öncüsü ve rusya sosyal demokrat i̇şçi partisi'nin (rsdi̇p) ilk lideridir. lenin, dünyada eserleri yabancı dile en fazla tercüme edilen kişidir.

eserleri

sovyetler birliği'nde progress publishers tarafından "lenin - toplu eserler" başlığı altında yayınlanan ve her biri yaklaşık 650 sayfa olan 54 ciltlik eserin 45'i i̇ngilizceye çevrilmiş ve moskova'da 1960-70 yılları arasında yayınlanmıştır. liste şu şekildedir:

kitaplar

reddettiğimiz miras 
lenin'in 1897 yılında yazdığı, 1898 yılında ekonomik araştırmalar ve makaleler ismiyle yayınlandığı eser. bu eserinde narodnikleri son derece sert dillerle eleştirmiş ve devrimci mücadeleye nasıl zararlar verdiğini tarihi örneklerle anlatmıştır.

derlemeler

komün dersleri 
lenin'in paris komünü üzerine yazdığı yazı, mektup ve notların derlendiği, i̇lerleme yayıncılık tarafından 1971 yılında fransızca dilinde basılan eser. i̇lk türkçe baskısı 1977 yılında sol yayınları tarafından yapıldı. eserde lenin'in 1908 yılında yazdığı aynı isimli "komün dersleri" adlı makalesi de yer alır.

makaleler ve kısa içerikli yazılar

183 öğrencinin orduya çağrılması

ocak 1901 tarihinde yazılan, şubat 1901'de, i̇skra gazetesi, no 2'de yayınlanan makaledir. çarlık rusyası'na bağlı eğitim bakanlığı, 11 ocak 1901 tarihinde kiev üniversitesi'nden 183 öğrencinin, düzenledikleri "bozguncu toplantı" nedeniyle ceza olarak orduya çağrılması konusunda bir resmi duyuru yayınlamıştır. lenin bu olay üzerine bu makaleyi kaleme almıştır.

acil bir soru / acil görevimiz / bizim programımız
lenin tarafından 1899 yılında sürgünde iken yazılan ve ilk kez 1925 yılında basılabilen makalelerdir.

lenin sürgün sırasında bizim programımız, acil görevimiz ve acil bir soru adlı makalelerini yazmıştı. lenin, rusya sosyal demokrat i̇şçi partisi i. kongresi'nde partinin resmi organı olarak kabul edilen raboçaya gazeta (rusça: i̇şçilerin gazetesi) için editörlere yazılan editör gruba mektup adındaki mektup ile birlikte bu makaleleri göndermiştir. gazetenin yayını bu makaleler ile yenilenmesi için için girişim 1899 yılında yapılmış, fakat yayın yenileme girişimi başarısız olmuştur ve ve makaleleri gazetede basılamamıştır.

lenin gazete için ayrıca grev hakkında adında bir makale de kaleme almıştır. gazete yazı kuruluna gönderdiği editör gruba mektup adlı mektubunda bu makaleden bahseder, fakat sadece ilk bölümü marksizm-leninizm enstitüsü arşivlerinde bulunmaktadır, diğer bölümlerinin nerede olduğu veya yazılıp yazılmadığı bilinmemektedir.

alman şovenizmi ile alman-olmayan şovenizm 
lenin'in 31 mayıs 1916'da yazdığı makaledir. türkçe sürümü sol yayınları tarafından "lenin, ulusal sorun ve ulusal kurtuluş savaşları" adlı eserde bulunmaktadır. lenin bu eserinde şovenizm konusunu ele almış ve almanya'daki durumu incelemiştir.

amerikan i̇şçilerine mektup  
vladimir lenin'in 20 ağustos 1920 tarihinde (kendisine yönelik suikast girişiminden on gün önce) yazdığı ve 2 gün sonra pravda no. 178'de yayımlanan mektubudur.

yabancı askerlerin tutumları ve beyaz ordu saldırları nedeniyle abluka altında olan sovyet rusya'dan mektup çıkışı çok zor gerçekleşmekteydi. 
lenin'in amerika birleşik devletleri'ndeki (abd) işçilere mektup göndermesi, kendisi gibi bir bolşevik olan m. m borodin tarafından organize edilmiştir. mektup ve rusya sovyet federatif sosyalist cumhuriyeti anayasası metni p. i. travin tarafından, abd'deki yetkililere teslim edilmiştir. mektupta ayrıca abd başkanı woodrow wilson'a yeni sovyet hükûmeti'ne karşı müdahalelerin durdurulması talebi bulunmaktadır. tanınmış amerikalı sosyalist ve gazeteci john reed abd basınında bütün tüm bu belgelerin ve mektubun yayımlanmasını sağlamıştır.

mektubun biraz kısaltılmış versiyonu aralık 1918'de bir new york dergisinde yayımlanmıştır. mektup okuyucuları arasında ilgi uyandırmış ve birçok kopyası basılmış ve i̇ngiltere, almanya, fransa'daki dergilerde yayımlanmıştır. mektup, abd ve avrupa'da emek ve komünist hareketlerinin gelişmesine yardımcı olmuş ve sovyet hükûmetinin barış yanlısı tutumu buralardaki işçilerin takdirini kazanmıştır. ayrıca abd'de, hükûmetin rusya'ya müdahalesini protesto eden gösteriler düzenlenmiştir.

anayasal yanılsamalar 
vladimir lenin'in ağustos 1917'de yazdığı ve 4 ağustos 1917 tarihinde published in rabochy i soldat no: 11 ve 12'de yayınlanan makaledir. türkçe versiyonu i̇nter yayınları tarafından "seçme eserler, cilt: 6" ismiyle basılan eserde yayımlanmıştır. lenin bu makalesinde, anayasal hayal adında bir tanım ortaya atmış ve bunu "i̇nsanlar, gerçekte varolmamasına rağmen, normal, düzenlenmiş, yasal, kısaca: “anayasal” bir hukuk düzenini varmış gibi görmelerinden ibaret olan politik hataya anayasal hayal denir." şeklinde tanımlamıştır. buna örnek olarak 1917'de gerçekleşen bir dizi anayasa değişikliklerini gösterir.

lenin eserinde, 1917 yılına ait anayasal hayalleri için özellikle tipik olduğunu düşündüğü üç görüşü ele almış ve incelemiştir;

birinci görüş, rusya kurucu meclis’in arifesinde bulunması ve bu yüzden olup biten her şeyin geçici, pek önemli olmayan, tayin edici olmayan bir karaktere sahiptir olduğudur.

i̇kinci görüş, sosyalist devrimci parti'nin ya da menşeviklerin veya ikisinin oluşturduğu blokun, halk içinde ya da örneğin sovyet kurumlarda açık birçoğunluğa sahip; bu yüzden cumhuriyetçi, demokratik, devrimci rusya’da bu partilerin, bu kurumların iradesinin atlanılmaması gerektiğidir.

üçüncü görüş ise, belli bir önlem, örneğin pravda gazetesinin yasaklanması, ne geçici hükûmet tarafınden ne de sovyetler tarafından yasayla saptanmamış olması sebebiyle, yalnızca tali bir olay olmasıdır. bu olay lenin'e göre tesadüfi bir olgudur ve asla tayin edici bir şey olarak görülemez.

avrupa birleşik devletleri sloganı üzerine 

vladimir lenin'in 23 ağustos 1915'te yazdığı makaledir. türkçe sürümü ilk kez 1976 yılında sol yayınları tarafından yayınlanan "marx-engels-marksizm" adlı eserde yayınlandı. lenin bu eserinde kapitalizm koşulları altında oluşacak bir "birleşik avrupa devletleri"nin olanaksız olduğunu, eğer bu mümkün olursa bile niteliğinin gerici olacağını belirtmektedir.

avrupa i̇şçi hareketi i̇çindeki ayrılıklar 

lenin tarafından yazılan 16 aralık 1910 yazılan makaledir. türkçe versiyonu ilk kez 1976 yılında sol yayınları tarafından yayınlanan "marx-engels-marksizm" adlı eserde yayınlandı. lenin bu makalesinde avrupa ve amerika'daki işçi hareketinin taktiksel farklılıklarını ve o dönemdeki teorilerden haline gelen olan revizyonizm (oportünizm, reformizm) ve anarşizm (anarko-sendikalizm, anarko-sosyalizm) akımlarının bu hareketlerdeki durumunu incelemiştir.

aynî vergi 
lenin tarafından 21 nisan 1921 tarihinde yazılan ve mayıs ayında broşür halinde basılan makaledir. lenin, bu makalesinde parasal olarak alınmayan, doğrudan sahip olunan mal veya hizmet üzerinden alınan verginin, yani aynî verginin yeni kurulan sovyetler birliği'ndeki durumunu tartışmış, bu verginin yeni bir politikaya geçiş olduğunu belirtmiş ve sscb'de uygulanan aynî vergiyi, "savaş komünizminden ürünlerin düzenli sosyalist değişimine geçiş" şeklinde tanımlamıştır.

bakanlarımız ne düşünüyor?
lenin tarafından 1895 yılında rabocheye dyelo gazetesi için yazılan makaledir. yazının kopyası ekim devrimi'ninden sonra 1924 yılında polis departmanının arşivinde bulunarak ilk defa yayınlandı. yazının gerçeği henüz bulunamamıştır.

barış sorunu 
lenin tarafından temmuz-ağustos 1915 tarihinde yazılan ve ilk kez 1921 yılında prolelorshaya revolulsia no. 5'te yayınlanan makaledir. lenin bu eserinde barış konusunu incelemekte; barış sloganının ya belli barış şartlarıyla ilişkili olarak öne sürülebileceğini ya da herhangi bir şartla ilişkisi olmadan sadece "belirli" bir tür barış şartlarının dile getirilmeden "genel" barış için savaşım olarak öne sürülebileceğini bildirmektedir. bununla birlikte barış sloganlarının özünde birbirine karşıt olan iki sınıfı, yani burjuvazi ve proletaryayı  birbiriyle "kaynaştırıcı" ve "birleştirici" bir yöntemle değil, aksine kitlelere yapılacak propaganda ve uyarma yoluyla, onların sosyalizm ile kapitalizm (ve emperyalizm) arasındaki farklılığı ve çelişkiyi anlayabilmelerini sağlayacak slogan ve ajitasyon yöntemlerinin dile getirilmesinin önemini vurgulamaktadır.

belli bir gazete makalesi hakkında
lenin'in eylül 1897 tarihinde yazdığı, aynı yıl novoye slovo dergisinin 1. sayısında, de "k. t." imzasıyla yayımlanan makaledir.

lenin'in yazdığı bu makalede, rusya'da çıkan liberal bir gazete olan russkiye vedomosti'nin 239. sayısında çıkan bir makaleyi değerlendirmiştir. makale n. levitsky imzasıyla yayımlanan "i̇nsanların yaşamını etkileyen belli problemler" adlı makaledir. lenin yazdığı eserin başlığını seçerken bu makalenin başlığına göndermede bulunmuştur.

bir proleter asker  
vladimir lenin'in tarafından şubat devrimi'nden sonra yazılan ve 3 mayıs 1917 tarihinde pravda gazetesi no 36'da yayınlanan makaledir. lenin bu makalesinde, eski bürokratik polisin yerini enternasyonal milislerin alması gerektiğini ve bu proleter milislerin maaşlarının kapitalistler tarafından ödenmesi gerektiğinden bahseder.

bir seyirci tavsiyesi
lenin tarafından ekim devrimi'nin hemen öncesinde, 8 ekim 1917'de yazılan ve 7 kasım 1920 tarihinde pravda gazetesi no 250'de yayımlanan makaledir.

lenin bu makalesinde son zamanlarda rusya'da gerçekleşen olaylar için kendisini bir "seyirci" olarak tanımlamış ve "bir seyirci tavsiyesi" başlığı altında bu makalesinde karl marx'tan alıntılar yaparak şubat devrimi sonucunda ortaya çıkan ikili iktidarın (biri işbaşındaki geçici hükûmet, diğeri sovyet iktidarı) tüm iktidarın derhal sovyetlere geçmesi gerektiğinden bahsetmiştir.

bir yasalcı ile bir tasfiyecilik-karşıtı arasında konuşma 
lenin tarafından yazılan ve 29 nisan 1911 tarihinde yayınlanan makaledir. türkçe sürümü ilk kez sol yayınları tarafından tasfiyecilik üzerine adlı eserde 1977 yılında yayımlandı.

lenin bu makalesinde tasfiyecilik adını verdiği durumu eleştirmektedir.

bizim programımız  
bolşevik lider vladimir lenin tarafından 1899 yılında sürgünde iken yazılan ve ilk kez 1925 yılında basılabilen makaledir.

lenin sürgün sırasında bizim programımız, acil görevimiz ve acil bir soru adlı makalelerini yazmıştı. lenin, rusya sosyal demokrat i̇şçi partisi i. kongresi'nde partinin resmi organı olarak kabul edilen raboçaya gazeta (rusça: i̇şçilerin gazetesi) için editörlere yazılan editör gruba mektup adındaki mektup ile birlikte bu makaleleri göndermiştir. gazetenin yayını bu makaleler ile yenilenmesi için için girişim 1899 yılında yapılmış, fakat yayın yenileme girişimi başarısız olmuştur ve ve makaleleri gazetede basılamamıştır.

lenin gazete için ayrıca grev hakkında adında bir makale de kaleme almıştır. gazete yazı kuruluna gönderdiği editör gruba mektup adlı mektubunda bu makaleden bahseder, fakat sadece ilk bölümü marksizm-leninizm enstitüsü arşivlerinde bulunmaktadır, diğer bölümlerinin nerede olduğu veya yazılıp yazılmadığı bilinmemektedir.

bolşevik parti üyelerine mektup  
vladimir lenin tarafından ekim devrimi'nin hemen öncesinde 18 ekim 1917 tarihinde yazılan ve pravda no 250'de yayınlanan mektuptur. türkçe versiyonu ilk kez 1989 yılında sol yayınları tarafından 1999 yılında yayınlanan ekim devrimi dosyası adlı kitapta yayınlandı. lenin bu eserinde, lev kamenev ve grigori zinoviyev'in menşeviklere ait novaya şisn gazetesinde yer alan bir makalesinden bahsetmiş ve bolşeviklere gönderdiği bu mektubunda bu iki ismin yazdığı yazıları eleştirmiştir. zira bu iki isim bolşevik merkez komitesinin 16 ekim 1917 tarihinde 10-2 oyla aldığı ayaklanma kararına itiraz etmiş ve novaya şisn gazetesine demeç vererek bolşevik merkez komitesinin aldığı kararı ifşa etmişti. bu olay sonrasında lenin "artık onları yoldaş olarak kabul edemem." diyerek kamenev ve zinoviyev'in partiden ihraç edilmelerini istemiştir. fakat zinoviyev lenin’e karşı sadakat andını içerek affedilmiş ve sankt-peterburg sovyeti'nin başkanlığına getirilmiştir.

büyük başlangıç: "komünist subbotnikler"
lenin tarafından subbotnikler ile ilgili 28 haziran 1919 tarihinde yazılan ve temmuz 1919'da yayımlanan makaledir. 1969 yılı itibarıyla sscb'de 130, diğer ülkelerde 38 kez yayınlanmış, toplam 51 dile çevrilmiştir.

büyük-rus ulusal gururu üzerine  
vladimir lenin tarafından 12 aralık 1914 tarihinde yazılan makaledir.

lenin bu eserinde ruslardaki "ulusal gurur" konusunu ele almış ve bu düşüncenin egemenler tarafından çarpıtılıp aslında kapitalizme hizmet ettiğini aktarmıştır.

çalışan kadınlara 
lenin tarafından 21 şubat 1920 tarihinde yazılan ve ertesi gün pravda gazetesinde yayımlanan makaledir.

lenin bu makalesinde ekim devrimi'nden sonraki kadın sorununu ele almış ve özellikle moskova sovyeti'nde daha fazla kadın emekçi söz sahibi olmasının öneminden bahsederek makalesini "kadının özgürlüğü tamamlanmadan, proletaryanın özgürlüğü tamamlanamaz." sözleriyle bitirmiştir.

çar hükümetine

lenin'in 25 kasım 1896 tarihinde hapisteyken yazdığı makaledir. yazı, broşür halinde i̇şçi sınıfının kurtuluşu i̇çin mücadele birliği tarafından çoğaltılmıştır. broşür, s. y. witte’nin fabrika müfettişlerine yönelik genelgesine ve 1896 yazında sankt-peterburg’da gerçekleşen grevlere ilişkin pravitelstvenny vestnik’nin (hükümet güncesi) 19 temmuz 1896 tarihli 158. sayısında yayınlanmış rapora yanıt olarak yazılmıştır.

daha az, daha i̇yi  
lenin'in 2 mart 1923 tarihinde, ölümünden önce yazdığı son yazısıdır. lenin bu eserinde devlet aygıtını yetkinleştirmek için yapılması gerekenler hakkında sovyetler birliği komünist partisi yetkililerine görüşlerini aktarmış ve kurulan i̇şçi ve köylü müfettişliği'nin bu konuda sorumluluklarını hatırlatmıştır.

devlet 
lenin tarafından 11 temmuz 1919 tarihinde sverdlov üniversitesi'nde yaptığı konuşmanın metnidir. i̇lk kez 18 ocak 1929 yılında pravda gazetesi no: 15'te yayımlanmıştır. lenin bu makalesinde ekim devrimisonucu kurulan sovyetler birliğ'nde devlet anlayışı hakkında bilgiler vermekte ve eski tip devlet anlayışının tamamen değiştiğinden bahsetmektedir.

devrimci gençliğin görevleri  
vladimir lenin tarafından eylül 1903 tarihinde yazılan, aynı yıl student dergisinin 2. ve 3. sayılarında "n. lenin" imzasıyla yayımlanan makaledir. türkçe sürümü ilk kez 1977 yılında sol yayınları tarafından basılan gençlik üzerine adlı eserde yayımlandı. makale "öğrencilere" başlığı broşür olarak yeniden basılmıştır. makale, 1904-1905 yıllarında çarlık rusyası'na bağlı polis birliklerinin bir gösteri sırasında yapılan ev aramaları sırasında keşfedilmiştir.

devrimci maceracılık
1 ağustos 1902 tarihinde i̇skra gazetesinde yayınlanan makaledir. lenin bu makalesinde; girişilen bireysel terörist eylemlerin devrimci mücadeleye yararsız olduğunu hatta ona engel teşkil ettiğini vurgulamıştır. bununla birlikte şiddet eylemlerinin tüm halk ayaklanmalarında olacağını bildiren lenin bu makalesinde "şiddet ve terörizmi ilke olarak asla reddetmeksizin, kitlelerin doğrudan katılışını sağlayabilecek ve bu katılışı teminat altına alabilecek şiddet biçimlerinin hazırlanması için çalışılmasını istedik." diyerek bu eylem biçimlerinin bireyler tarafından değil, aksine kitlelerce yapıldığında başarılı olacağını belirtmiştir.

makalenin sonu, bu konuyu vurgulamak suretiyle şu cümlelerle biter;

devrimci proletarya ve ulusların kendi kaderlerini tayin hakkı 
lenin'in 16 ekim 1915 tarihinde almanca olarak yazdığı, 1927’de nadejda krupskaya tarafından almancadan yapılan tercüme ile birlikte lenin miscellany vi'''da yayınlanan makaledir. türkçe versiyonu sol yayınları tarafından yayınlanan ulusal sorun ve ulusal kurtuluş savaşları, adlı eserde yayınlandı.

lenin bu eserinde şovenizm konusunu ele almış ve bu konunun sosyalist devrimlerdeki durumunu incelemiştir.

devrimimizde proletaryanın görevleri
lenin'in 1916'da yazdığı ve ilk kez eylül 1917'de "n. lenin" imzasıyla yayınlanan makaledir. türkçe olarak ilk kez sol yayınları tarafından 1976'da yayınlandı. lenin bu makalesinde devrim koşullarında eski bürokratik araçları tartışmış ve geleceğin sosyalist toplumunda bunların asla olmaması gerektiğinden bahsetmiştir. bu konuyu makalesinde şu cümlelerle açıklar;

 devrimin temel sorunlarından biri 

lenin'in tarafından ekim devrimi'nin hemen öncesinde, eylül 1917'de yazılan ve "n. lenin" imzasıyla raboçi put gazetesinde yayınlanan makaledir.

lenin bu makalesinde devrimdeki iktidar sorununu ele almakta ve rusya'daki geçici hükümet nezdinde bu durumu tartışmaktadır. eserinde bu durumu "i̇ktidar sorunu kuşkusuz her devrimin en önemli sorunudur. i̇ktidarı hangi sınıf elde tutuyor? sorunun özü bu." şeklinde açıklar.

diyalektik sorun üzerine
lenin tarafından 1915 yılında yazılan makaledir. türkçe sürümü ilk kez sol yayınları tarafından 1976 yılında yayımlanmıştır. lenin bu eserinde karl marx'ın diyalektik yöntemini konu almış ve tarihsel olarak incelemiştir.

 editör gruba mektup 
bolşevik lider vladimir lenin tarafından 1899 yılında sürgünde iken yazılan ve ilk kez 1925 yılında basılabilen makaledir.

lenin sürgün sırasında bizim programımız, acil görevimiz ve acil bir soru adlı makalelerini yazmıştı. lenin, rusya sosyal demokrat i̇şçi partisi i. kongresi'nde partinin resmi organı olarak kabul edilen raboçaya gazeta (rusça: i̇şçilerin gazetesi) için editörlere yazılan editör gruba mektup adındaki bu mektup ile birlikte bu makaleleri göndermiştir. gazetenin yayını bu makaleler ile yenilenmesi için için girişim 1899 yılında yapılmış, fakat yayın yenileme girişimi başarısız olmuştur ve ve makaleleri gazetede basılamamıştır.

lenin gazete için ayrıca grev hakkında adında bir makale de kaleme almıştır. gazete yazı kuruluna gönderdiği bu mektubunda söz konusu makaleden bahseder, fakat sadece ilk bölümü marksizm-leninizm enstitüsü arşivlerinde bulunmaktadır, diğer bölümlerinin nerede olduğu veya yazılıp yazılmadığı bilinmemektedir.

emperyalizm ve sosyalizmdeki bölünme
lenin'in ekim 1916'da yazdığı bu makalede lenin, emperyalizm olgusunu incelemekte ve sosyalizmi savunanlara arasında yol açtığı bölünmelerden bahsetmektedir.

 fabrika i̇statistiklerimiz üzerine 

bolşevik lider vladimir lenin'in ağustos 1898 tarihinde yazdığı makaledir.

makale ilk kez 1898 yılında "ekonomik araştırmalar ve makaleler" adı altında yayımlamıştır. lenin yazdığı bu makalenin içeriğini daha sonra 1899 yılında yayımlanacak olan rusya'da kapitalizmin gelişmesi adlı eserinin birçok bölümünde kullanmıştır.

fabrika i̇şçilerine kesilen para cezaları hakkında yasanın açıklanması

lenin tarafından 1895 sonbaharında yazılan makaledir. i̇lk baskı 1895 yılında  broşür halinde sankt-peterburg'da yayınlanmıştır.

lenin bu eserinde işçilerin patronlara karşı dikkatli olmalarını ve haklarını almak için onlarla kıyasıya mücadele etmeleri gerektiğinden bahsetmiştir. bu durumu makalesinde şu şekilde açıklar;

{{quote|patronlar ve destekçileri, işçiler kendi koşulları hakkında düşünmeye başlarsa, haklarını almak için çalışmaya başlarsa ve patronların baskı ve iğrençliklerine karşı direnmek için güçlerini birleştirirlerse, bunu “kötü yola sapma” olarak değerlendirirler. elbette, işçilerin kendi koşullarını düşünmemesi ve haklarından haberdar olmaması patronların işine gelir.}}

friedrich engels  
lenin'in friedrich engels'in 1895 yılındaki ölümü üzerine onun hakkında aynı yıl yazdığı eserdir.

makalesine "nasıl bir zekâ mesalesi söndü. nasıl bir yürek durdu!" cümlesiyle başlayan lenin; bu eserinde engels'i, karl marx’tan sonra modern proletaryanın en yetkin bilim insanı ve öğretmeni olarak tanımlamıştır.

geri avrupa ve gelişmiş asya 
lenin tarafından yazılan ve pravda gazetesinin 18 mayıs 1913 tarihli sayısında yayınlanan makaledir. lenin bu makalesinde popüler olarak kabul edilen, avrupa kıtasının gelişmiş olduğuna dair tezleri marksist felsefe ile yorumlayarak, aslında bu durumun tam tersi olduğunu belirtmiştir. gelişmiş olarak kabul edilen avrupa devletlerinde gerçekte gelişmiş olan tek sınıfın proletarya olduğu, buna karşın asya'da ise birçok yerde güçlü bir demokratik hareketlerinin büyümekte ve güç kazanmakta olduğunu anlatır.

gerilla savaşı

lenin'in proletary adlı gazetede 30 eylül 1906 tarihinde yayınlanan gerilla savaşı konulu makalesidir. lenin bu eserinde gerilla savaşını toptan reddetmeyi şiddetle eleştirerek, bu yöntemi koşullara göre değerlendirilebileceğini söylemiştir.

grev hakkında  
lenin tarafından 1899 yılında sürgünde iken yazılan ve ilk kez 1924 yılında proletarskaya revolyutsiya dergisinin 8. ve 9. sayısında yayımlanan makaledir. lenin bu makaleyi raboçaya gazeta adlı gazete için kaleme almıştır. "raboçaya gazeta" i̇çin makaleler için yazılan editör gruba mektup adlı eserinde bu makaleden bahseder. sadece ilk bölümü marksizm-leninizm enstitüsü arşivlerinde bulunmaktadır, diğer bölümlerinin nerede olduğu veya yazılıp yazılmadığı bilinmemektedir.

lenin sürgün sırasında bizim programımız, acil görevimiz ve acil bir soru adlı makalelerini yazmıştı. lenin, rusya sosyal demokrat i̇şçi partisi i. kongresi'nde partinin resmi organı olarak kabul edilen raboçaya gazeta (rusça: i̇şçilerin gazetesi) için editörlere yazılan editör gruba mektup adındaki mektup ile birlikte bu makaleleri göndermiştir. gazetenin yayını bu makaleler ile yenilenmesi için için girişim 1899 yılında yapılmış, fakat yayın yenileme girişimi başarısız olmuştur ve ve makaleleri gazetede basılamamıştır.

hareketimizin acil görevleri 

kasım 1900'de tarihinde yazılan, aralık 1900'de i̇skra gazetesi, no 1'de yayınlanan makalede, lenin'in işçi sınıfı hareketinin ve onun partisinin görevlerinin ne olması gerektiği hakkında görüşleri bildirilmektedir.

i̇kinci enternasyonalin çöküşü 
vladimir lenin'in mayıs-haziran 1915 tarihleri arasında yazdığı, aynı yıl "n. lenin" imzasıyla kommunist adlı dergi no. 1–2'de yayınlanan makaledir. türkçe versiyonu ilk kez 1970 yılında sol yayınları tarafından yayınlanan sosyalizm ve savaş adlı eserde yayınlandı. lenin bu eserinde, i̇kinci enternasyonal’in lideri ve almanya sosyal demokrat partisi’nin başkanı karl kautsky’ye i. dünya savaşı'nda aldığı tutum yüzünden birçok eleştiri yöneltmektedir. lenin, ii. enternasyonal liderlerinin i. dünya savaşı yıllarında büyük ihanet içerisinde bulunduklarından bahseder ve bu kişilerin sosyalizmin düşmanı olup kapitalistlerin tarafına geçtiğini söyler.

i̇ncelmiş bir ulusalcılıkla i̇şçilerin yozlaştırılması 
lenin tarafından 10 mayıs 1914 tarihinde yazılan makaledir. türkçesi ilk kez sol yayınları tarafından yayınlanmıştır. lenin bu eserinde ruslardaki "ulusal gurur" konusunu ele almış ve bu düşüncenin rusya'daki işçi sınıfı arasında yayılmasının tehlikeli olacağını anlatmıştır.

i̇skra ve zarya yazı kurullarının bir bildirge taslağı
lenin tarafından 1900'de yazılan ve ilk kez 1925 yılında yayımlanan makaledir.  rusya sosyal demokrat i̇şçi partisi'nin resmî gazetesi i̇skra, parti örgütlenmesinin tüm temel sorunları üzerine ve çarlık rusyası’nda proletaryanın sınıf mücadelesi üzerine, ayrıca dünya sorunlarında en önemli olaylar üzerine makaleler yayımlamaktaydı. bununla paralel olarak zarya dergisi de aynı konuları ele almaktaydı. bu makalesinde lenin bu yayınların yazı kurularına bir bildirge taslağı sunmuştur.

i̇şbirliği 
lenin tarafından 4-6 ocak 1923 tarihleri arasında yazılan ve 26-27 mayıs 1923 tarihlerinde pravda gazetesinin 115 ve 116. sayılarında yayımlanan makaledir. lenin, bu makalesinde yeni ekonomi politikası'ndan bahsetmekte ve kooperatifçilik hareketlerinin önemine dair sovyetler birliği komünist partisi'ni bilgilendirmektedir.

i̇şçilerin partisi ve köylülük  
lenin tarafından şubat 1901 tarihinde yazılan, nisan 1901'de, i̇skra gazetesi, no 3'te yayınlanan makaledir. lenin bu eserini rusya sosyal demokrat i̇şçi partisi'nin (rsdi̇p) tarım programının hazırlanması amacıyla kaleme almıştır. buraya yazılanlar 1903 yılında, rsdi̇p'in ikinci kongresinde tarafından kabul edildi.

i̇şçi sınıfı ve yeni-malthusçuluk  
lenin'in tarafından yazılan ve pravda'nın 16 haziran 1913 sayısında yayınlanan makaledir. neo-malthusçuluk adı verilen akım, 1766-1834 yılları arasında yaşayan i̇ngiliz ekonomisti thomas malthus tarafından ortaya atılan ve malthusçuluk olarak adlandırılan düşüncelerin 1870'li yıllarda revize edilmesiyle ortaya çıkan bir doktrindir. bu doktrine göre, toprağın azalan verimliliği gibi "mutlak fazla nüfus" teorileriyle emekçi halk yoksullaşmaktadır. bu sebeple doğum kontrolü, savaşları ve salgın hastalık gibi durumları savunarak fazla nüfusun daima düşürülmesi gerektiğini belirtirler. ayrıca temsilcilerinin çoğu, ırk ayrımını da savunmaktadır.

lenin, bu makalesinde bu akımın son derece gerici nitelikte olduğundan bahsederek, işçi sınıfının bu zararlı akımlardan arındırılması gerektiğini ve özellikle gebeliği önleme vb. konularda tıbbi yayınların dağıtılmasına karşı bütün yasaların kayıtsız şartsız kaldırılmasını talep edilmesini dile getirmektedir.

jimnastik çiftlikleri ve düzeltici jimnastik salonu
lenin tarafından 1895 sonbaharında yazılan, 25 kasım 1895 tarihinde samarsky vestnik gazetesinin 254.cü sayısında yayınlanan makaledir.

kâhince sözler 
vladimir lenin'in 29 ağustos 1918 tarihinde (kendisine yönelik suikast girişiminden bir gün önce) yazdığı ve 2 temmuz 1928 tarihinde pravda gazetesin no. 133'te yayımlanan makelesidir. lenin bu eserinde, mucizevi kehanet masal olduğunu, ancak bilimsel kehanetlerin gerçekliğe sahip olduğunu anlatır. makalesinde friedrich engels'ten alıntılar yapan lenin, ekim devrimi'nde işçi sınıfının kapitalistlere karşı gerçekleşen zaferinin bu bilimsel gerçeklik zemininde olduğundan bahseder.

kamenev'e mektup 
lenin'in sovyetler birliği'nin kurulumu sırasında josef stalin başkanlığındaki komisyonun hazırladığı özerkleştirme taslağı'nda değişiklikler talep etmek için lev kamenev'e 26 eylül 1922'de yazdığı ve ilk olarak 1959 yılında leninskii sbornikde yayımlanan mektuptur.

karl marx öğretisinin tarihsel kaderi 
vladimir lenin tarafından yazılan ve 1 mart 1913 tarihinde pravda no. 50'de yayınlanan makaledir. türkçe versiyonu ilk kez sol yayınları tarafından 1976 yılında yayımlandı.

lenin, 3 bölümden oluşan bu makalesinde marksizmi tarihsel olarak incelemiş ve karl marx'ın öğretisindeki asıl şeyin, sosyalist toplumun kurucusu olarak proletaryanın tarihsel rolünün açığa çıkarılması olduğunu belirtmiştir. bu eseride marksizm'in, marx'ın 1848 yılında yayımlanan komünist manifesto adlı eserinden bu yanaki gelişmeleri asya toplumlarını örnek vererek aktarılmış ve marksizmin kısa bir özetini verilmiştir. lenin eserinde, marx'ın görüşlerini referans alarak, rusya tarihi için üç dönüm noktası sıralamıştır;

1. komünist manifestonun yayımlanması ve paris komünü arasındaki dönem (1848-1871)

2. paris komünü'nü ve 1905 rus devrimi arasındaki dönem  için

3. rus devrimi'inden beri olan dönem

üçüncü bölümde gerçekleşecek olan rus devriminin türkiye, i̇ran ve çin'deki devrimleri tetikleyeceğinden de bahsedilir.

komün dersleri 
lenin tarafından yazılan ve 23 mart 1908 tarihinde zagranichnaya gazeta no 2'de yayımlanan makaledir. bu eserinde paris komünü'nü ele almış ve ora yaianan olaylardan çıkarılacak tarihi derslerden bahsetmiştir. lenin eserini "i̇şçi sınıfının bu büyük ayaklanmaları ezildi, ama bir başka ayaklanma gelecek; işçi sınıfı düşmanlarının kuvvetleri buna karşı hiçbir şey yapamayacak ve sosyalist işçiler tam bir zafer kazanacaklar." sözleriyle bitirerek paris komün'den çıkarılacak dersler ile işçi sınıfının gelecekte büyük bir zafer kazanacağını belirtmiştir.

komünist enternasyonal i̇kinci kongresi 
lenin tarafından 19 temmuz - 7 ağustos 1920 tarihleri arasında komünist enternasyonal'in i̇kinci kongresi'nde yaptığı konuşmaların basılı metnidir.komünist enternasyonal'in i̇kinci kongresi 19 temmuz - 7 ağustos 1920 tarihleri arasında düzenlenmiştir. açılış oturumu sankt-peterburg'da düzenlenen kongrenin diğer oturumları moskova'da yapılmıştır. kongre'de 37 ülkenin işçi örgütlerini temsil 200'ün üzerinde delege bulunmaktaydu. bununla birlikte 31 ülkenin komünist parti temsilcileri kongrede hazır bulunmaktaydı.

lenin, kongre öncesinde tüm hazırlık çalışmalarını yönetmiş, ilk toplantıda uluslararası durumu değerlendirmiş ve komünist enternasyonal'in temel görevleri ile ilgili bir rapor hazırlamıştır. lenin bu raporlarda ve kongredeki diğer konuşmalarında; oportünizme karşı ödünsüz mücadele, anarko-sendikalist eğilimlerin eleştirileri ve bazı komünist örgütlerdeki bir dizi "sol" mezhepçiliğin eleştirilerini konu almıştır. ayrıca sömürgecilik ile ilgili düşüncelerini belirtmiştir. lenin'in komünist enternasyonal'in görevleri ile ilgili tüm tezleri kongresi kararları olarak kabul edilmiştir. i̇kinci kongre programı, örgütsel ilkeler, strateji ve komünist enternasyonal'in taktiklerinin temellerini atmıştır.

köylü yaşamında yeni ekonomik hareketler

lenin tarafından 1893 ilkbaharında yazılan makaledir. i̇lk olarak 1923 yılında el yazısı ile yayınlanmıştır.

lenin, samara kentinde yazdığı bu makaleyi yayınlatmak için russkaya mysl dergisine göndermiş fakat dergiden olumsuz yanıt almıştır. bu makale yıllar sonra gene lenin'in eseri olan rusya'da kapitalizmin gelişmesi'nin ikinci bölümünde kullanılacaktır.

kurucu meclis üzerine tezler 
vladimir lenin tarafından ekim devrimi'nin ardından aralık 1917'de yazılan ve ilk kez 26 aralık 1917 günü pravda'nın 213. sayısında yayınlanan makaledir. türkçe versiyonu ilk kez 1989 yılında bilim ve sosyalizm yayınları tarafından yayınlanan proleter devrim ve dönek kautsky adlı eserde yayınlandı.

lenin bu eserinde, rusya’da 1917 ekim devrimi'nden sonra toplanan ve demokratik seçimlerle seçilmiş yasama organı olan kurucu meclis hakkında görüşlerini 19 maddede açıklamıştır. bu meclis 5-6 ocak 1918 günlerinde sadece 13 saat toplanabilmiş, sovyet iktidarının tanımayı reddettiği için bolşevikler tarafından lağvedilmiştir.

kültürel-ulusal özerklik
lenin tarafından yazılan ve pravda gazetesinde 28 kasım 1913'te yayınlanan makaledir. lenin bu eserinde "gizli milliyetçiler" olarak tanımladığı bir kesimi hedef almakta ve okulların çeşitli milliyetlere göre ayrılması görüşünü eleştirmektedir. makaleyi "rus işçi sınıfı, bu gerici, zararlı, küçük-burjuva milliyetçi "ulusal-kültürel özerklik" düşüncesiyle savaşmaktadır ve savaşmayı da sürdürecektir." cümlesiyle sonlandıran lenin, bu akımı geleceğin sosyalist toplumu için son derece zararlı bulduğunu ifade etmiştir.

marksizm ve ayaklanma 
lenin'in ekim devrimi'nin öncesinde, eylül 1917'de yazdığı ve ilk kez 1921'de proletarskaya revolutsiya no: 2'de yayınlanan makaledir.

lenin bu eserinde ayaklanma olayının bir sanat olup olmadığını tartışmış, herhangi bir ayaklanmanın başarıya ulaşması için bir komploya değil öncü bir sınıfa ve halkın devrimci atılımına dayanmasının gerekliliğinden bahsetmiştir. bununla birlikte bu ayaklanmanın "düşman" saflarında ve devrimin güçsüz, kararsız, çelişki dolu dostlarının saflarında duraksamaların en güçlü oldukları bir dönüm noktasında patlak vermesinin öneminden bahseder.

marksizm ve revizyonizm 
lenin'in 3 nisan 1908 tarihinde yazıldığı makale, marksizm ve revizyonizm konularını ele almakta ve bu revizyonist akımların marksist felsefeyi amacından ve yönteminden saptırdığından ve uzaklaştırdığından bahsetmektedir.

marksizmin tarihsel gelişmesinin bazı özellikleri 
lenin tarafından yazılan ve 28 aralık 1910 tarihinde  zvezda adlı gazetenin ikinci sayısında yayımlanan makaledir. türkçe sürümü ilk kez 1976 yılında sol yayınları tarafından yayınlanan "marx-engels-marksizm" adlı eserde yayınlandı.
lenin bu makalesinde marksist felsefenin tarihsel aşamalarını ele almış ve onun "canlı öğreti" olduğu vurgulayarak daima bir gelişim içinde olduğunu belirtmiştir.

militan materyalizmin önemi üzerine

lenin tarafından mart 1922 tarihinde yazılan, 12 mart 1922 tarihinde pod znamenem marksizma (türkçe: marksizmin bayrağı altında) dergisinin 3. sayısında yayınlanan makaledir.

lenin, bu makalesinde rusya'daki işçi sınıfı'nın ekim devrimi ile birlikte iktidar olabileceğini gösterdiğini, fakat onu kullanmayı henüz öğrenemediğinden bahseder. i̇ktidar aygıtını kullanmayı öğrenebilmek için ise materyalizmin sistemli bir şekilde öğrenilmesi gerektiğinden belirtir.

ayrıca pod znamenem marksizma dergisinin amaçları ve programı bu makaleyle deklare edilmiştir. lenin, dergi çevresinde toplanan kişiler hakkında, bu kişilerin tamamının komünist olmadığını, fakat hepsinin de tutarlı materyalistler olduğuna dair söylem hakkında "kanımca komünistlerle, komünist olmayanların bu ittifakı kesinlikle esastır ve derginin amaçlarını doğru bir biçimde tanımlamaktadır." yorumunu yapmıştır. lenin buradan yola çıkarak komünistlerin düştükleri en büyük ve en tehlikeli yanılgılardan birinin, bir devrimin yalnızca devrimciler tarafından yapılabileceği fikri olduğundan bahsetmiş ve komünist olmayanlarla bir ittifak olmaksızın, herhangi bir başarılı komünist kuruluşun  söz konusu olamayacağını ifade etmiştir.

moskova ayaklanmasından alınacak dersler  
bolşevik lider vladimir lenin'in 29 ağustos 1906 tarihinde yayımlanan makalesidir. türkçe sürümü 1992 yılında yayımlanmıştır.

lenin bu eserinde aralık 1905 tarihinde ortaya çıkan 1905 moskova ayaklanması'nı ele almış ve gerek rus işçi sınıfı, gerekse onun öncü partisinin çıkaracağı derslerden bahsetmiştir. bu konuda halka ve işçi sınıfına devrimci önderlik yapacak olan öncü parti olmaksızın gerçekleşecek bir ayaklanmada başarısız olunacağını belirtmiştir.

lenin daha sonra, başarısız olmuş olsa da 1905 silahlı ayaklanmasını çok önemseyecek ve “1905 provası olmasaydı 1917 ekim devrimi asla olmazdı.” diyecektir.

narodnizmin ekonomik i̇çeriği ve bunun bay struve’nin kitabındaki eleştirisi 

lenin tarafından 1894 sonu ve 1895 başı arasında yazılan makaledir. i̇lk olarak "k. tulin" imzasıyla 1895 yılında sankt-peterburg'da yayınlandı.

lenin bu eserinde narodniklerin ekonomik sorunları ortaya koyuşu ile pyotr struve'nin bu sorunlara rusya’nın ekonomik gelişmesi konusunda eleştirel gözlemler kitabındaki yaklaşımı arasındaki farkı ortaya koymuş ve narodniklerin geliştirdiği teorileri sistemli bir şekilde eleştirmiştir.

narodnizm, başlıca karakteristikleri bakımından, küçük köylülüğün demokratik özlemlerini yansıtan bir ideolojiye dayanıyordu ve siyasal mücadelede yöntem olarak da bireysel terörü öne çıkarıyordu. özellikle 1879'da veronej'de toplanan narodnik kongreden sonra doğan ayrılıkta, bireysel terörü başlıca amaç halinde benimseyen grup tarafından kurulan narodnaya volya (halkın i̇radesi) örgütü, çar ii. aleksandr'ı öldürmesiyle ünlenmiştir.

lenin, bu eserinde olduğu gibi "halkın dostları" kimlerdir ve sosyal-demokratlara karşı nasıl savaşırlar? adlı eserinde de; narodniklerin politikalarını ve terör eylemlerini ağır bir şekilde eleştirecek ve onları marksizme ihanetle suçlayacaktır.

nereden başlamalı?  

vladimir lenin tarafından 1900 yılının mayıs ayında yazılan ve i̇skra gazetesinin 1901 mayıs sayısında yayınlan makaledir. lenin bu eserinde sınıf mücadelesinin güç kazanmasıyla birlikte nasıl faaliyet yürütüleceği, oportünist olarak tanımladığı kişilerin söylemleriyle nasıl mücadele edilmesi gerektiğini konu almıştır. lenin bu konuyu şöyle açıklar;

oportünizm ve i̇kinci enternasyonalin çöküşü 
vladimir lenin tarafından yazılan ve ilk kez ocak 1916 tarihinde yayımlanan makaledir. orijinali almanca olan metin rusça diline 1929 yılında çevrilip sovyetler birliği'nde yayımlanmıştır. lenin bu eserinde, oportünizm konusunu ele almış ve ii. enternasyonal liderlerinin uluslararası işçi hareketine yaptığı ihanetten bahsetmiştir.

ölü şovenizm ve yaşayan sosyalizm  

lenin tarafından 12 aralık 1914 tarihinde yazılan makaledir. türkçesi sol yayınları tarafından yayınlanmıştır. lenin bu eserinde ii. enternasyonal liderlerinden karl kautsky'ı kıyasıya eleştirmiş ve onun o dönemdeki i. dünya savaşı ile ilgili görüşlerinin, savaşa dair eski görüşleri ile taban tabana zıt olduğunu belirtmiştir.

örgütsel görevlerimiz hakkında bir yoldaşa mektup 
lenin tarafından 1902 yılında yazılan mektuptur. 1904 yılında rusya sosyal demokrat i̇şçi partisi (rsdi̇p) merkez komitesi tarafından broşürün halinde basılıp yayınlanmıştır. parti tarafından basılmasının ardından moskova, riga ve rostov-na-donu, nahcevan, nikolayev, krasnoyarsk, irkutsk gibi birçok yerde yapılan polis baskınlarında bu mektubun baskısı çarlık rejiminin eline geçmiştir.

sovyetler birliği komünist partisi merkez komitesi'nin ve marksizm-leninizm enstitüsü'nün arşivlerinde bu mektubun sadece ilk sayfasının el yazması bulunmaktadır. bu sayfada lenin'in elyazısıyla "genel olarak st. petersburg komitesine ve özel olarak da yeryoma yoldaşa (lenin'den)." notu vardır. bu mektup, sankt-peterburg'lu sosyal-demokrat a. a. şneyerson'un (yeryoma) o şehirdeki sosyal-demokrat çalışmaların örgütlenme tarzını eleştiren mektubuna verilen yanıttır. lenin bu mektubunda rsdi̇p'in örgütsel görevleri hakkında bilgi vermiştir.

"özerkleştirme" üzerine
lenin'in 31 aralık 1922 yılında yazdığı makaledir. bu eser lenin'in ölümünden önce yazdığı son yazılardan biridir. lenin bu eserinde özerklik konusunu tartışmakta ve stalin'i "aceleci ve katıksız yönetim sevdası olan" biri olarak tanımlayarak uluslar konusunda vahim bir rol oynadığını belirtmektedir. makalede ayrıca kafkasya'daki halkların durumu ele alınmış, bölgeye incelemelerde bulunmak için giden feliks dzerjinski, lenin tarafından "büyük rus kafa yapısıyla hareket etmesi" yönünden eleştirilmiştir.

p. kievsky'e cevap
lenin'in eylül 1916'da yazdığı makaledir. bu makale, p. kievski'nin (y. l pyatakov) ağustos 1916'da yayımlanan "proletarya ve finans kapital çağında ulusların kendi kaderini tayin hakkı" adlı eserine yazılan bir cevaptır. el yazması lenin'in şu kenar notunu taşımaktadır: "kievski'nin self-determinasyon üzerine makalesi ve lenin'in yanıtı". daha sonra başka kievski'ye bir yanıt makalesi daha yazmış ve marksizmin bir karikatürü ve emperyalist ekonomizm adlı eserinde yayımlamıştır.

parti örgütü ve parti edebiyatı  
lenin tarafından 1905 devrimi sonrası sürgünden dönüp sankt-peterburg'a geldiği zaman yazılan ve dönemin yasal bolşevik gazetesi novaya zhizn'in (yeni hayat) 1905 yılında çıkan 12. sayısında yayınlanan makaledir. st. petersburg'a dönüşünden sonra lenin, o dönemde rusya sosyal demokrat i̇şçi partisi'nin (rsdi̇p) merkezi organı haline gelmiş olan gazetenin yayımcısı oldu. bu gazetede yayınlanmak için "parti örgütü ve parti edebiyatı" adlı bir makale kaleme alan lenin, bu yazısında yazarlık mesleğinin proletaryanın genel davasından bağımsız ve bireysel bir girişim olamayacağını vurgulamıştır.

parti'ye  
lenin tarafından 1904 yılının ağustos ayında yazılan ve aynı yıl yayımlanan makaledir. rusya sosyal demokrat i̇şçi partisi ii. kongresi'nde ortaya çıkan bolşevik-menşevik ayrılığı, şiddetlenerek artıyordu. bölünme, tam anlamıyla henüz gerçekleşmese de ve bu iki fraksiyon şeklen henüz iki ayrı parti değilse de, gerçekte her biri kendi yönetim merkezine, kendi basınına sahip iki ayrı parti gibi faaliyet gösteriyordu. 1904 ortasında, menşevikler georgi plehanov'un yardımıyla ve taraf değiştiren iki bolşeviğin yardımıyla (krasin ve noskov) merkez komitesi'nde çoğunluğu ele geçirdiler. partinin yayın organı i̇skra'nın ve merkez komitesi'de çoğunluğu kaybetmek bolşevikleri zor durumda bıraktı. bolşevikler içinde bulundukları zor durumu aşmak ve menşeviklerle hesaplaşmak için yeni bir kongrenin hazırlıklarına giriştiler. ağustos 1904'te i̇sviçre'de lenin'in önderliği altında, 22 bolşeviğin katıldığı bir konferans yapıldı ve bu konferansta rusya sosyal demokrat i̇şçi partisi iii. kongresi için çağrı yapıldı. lenin bu eserinde, bu konferanstaki durumları değerlendirmiş ve partinin politikaları hakkında yorumlar getirmiştir.

perm gubernia'daki 1894-95 el sanatları sayımı ve "el sanatları" endüstrisinin genel problemleri
lenin'in sibirya'da sürgündeyken ağustos-eylül 1897 tarihleri arasında yazdığı ve 1898 yılında basılan makalesidir.

lenin yazdığı bu makalenin içeriğini daha sonra 1899 yılında yayımlanacak olan rusya'da kapitalizmin gelişmesi adlı eserinde kullanmıştır. makale ilk kez 1898 yılında "ekonomik araştırmalar ve makaleler" adı altında yayımlamıştır. ardından 1908 yılında "tarım sorunu" adıyla yeniden basılmıştır.

platonik enternasyonalizmin çöküşü
platonik enternasyonalizmin çöküşü, bolşevik lider vladimir lenin'in 21 mayıs 1915 tarihinde yazdığı makaledir. türkçe sürümü sol yayınları tarafından yayınlanan ulusal sorun ve ulusal kurtuluş savaşları, adlı eserde yayınlandı. lenin bu eserinde, naşe slovo gazetesinin politikalarını eleştirmekte ve gazetenin enternasyonalizm ile ilgili çıkarımlarının yanlışlığından bahsetmektedir.

proletarya devriminin askeri programı 

vladimir lenin'in eylül 1916'da yazdığı makaledir. makale, i̇skandinavya'daki sosyal demokrat basında yayınlanması için eylül 1916'da almanca olarak yazılmıştır. ardından, i. dünya savaşı sürerken, dönemin sosyal demokratları, parti programındaki "silahlı ulus" sözüne karşı çıkmışlar "silahsızlanma" sloganını ortaya atmışlardır. bunun üzerine lenin, aralık 1916 bu makalesini tekrar gözden geçirerek "silahsızlanma sloganı" başlığıyla yeniden yayınlatmıştır.

proletarya diktatörlüğü çağında ekonomi ve politika 

lenin tarafından 30 ekim 1919 tarihinde yazılan ve pravda gazetesinin 7 kasım 1919 tarihli 250. sayısında yayınlanan makaledir.

lenin, ekim devrimi'nin ikinci yıldönümünde kaleme aldığı bu makalesinde kapitalizmin ve komünizmin ekonomik sistemlerini tartışmaktadır. bununla birlikte proletarya diktatörlüğü dönemine giren rusya'nın ekonomik sisteminin komünist ilkeler üzerinde inşa edildiğinden ve yeni sistemin kapitalizme karşı mücadele ettiğinden bahseder.

proletarya partisinin din konusundaki tutumu 
lenin tarafından yazılan ve 13 mayıs 1909 tarihinde yayımlanan makaledir. lenin bu eserinde din konusunun proletaryanın öncü partisi olan bir proletarya partisinde nasıl ele alınacağına dair görüşlerini sunmuştur. burada anlatılan içerikler ileride birçok marksist-leninist partinin programına dahil edilecektir.

lenin, bu makalesinde tarih boyunca meydana gelen tanrı imgelerinin, çeşitli korkular nedeniyle meydana geldiğini belirtmiştir. bununla birlikte sermaye gücünün halk kitleleri tarafından önceden sezilmemesi sebebiyle körgüç olarak ifade ettiği bu durumun proletaryanın ve küçük-esnafın yaşamının her adımında "ansızın", "beklenmedik" ve "rastlantısal" bir yıkıntı, yok olma, yoksulluk, fahişelik, açlıktan ölmek gibi tehlikeler yaratan gücün korkusu ve modern dinin kökeni olduğunu belirtir.

"raboçaya gazeta" i̇çin makaleler 
bolşevik lider vladimir lenin tarafından 1899 yılında sürgünde iken yazılan ve ilk kez 1925 yılında basılabilen makaledir.

lenin sürgün sırasında bizim programımız, acil görevimiz ve acil bir soru adlı makalelerini yazmıştı. lenin, rusya sosyal demokrat i̇şçi partisi i. kongresi'nde partinin resmi organı olarak kabul edilen raboçaya gazeta (rusça: i̇şçilerin gazetesi) için editörlere yazılan editör gruba mektup adında bir mektup ile birlikte bu makaleleri göndermiştir. gazetenin yayını bu makaleler ile yenilenmesi için için girişim 1899 yılında yapılmış, fakat yayın yenileme girişimi başarısız olmuştur ve ve makaleleri gazetede basılamamıştır. 

lenin gazete için ayrıca grev hakkında adında bir makale de kaleme almıştır. gazete yazı kuruluna gönderdiği editör gruba mektup adlı mektubunda bu makaleden bahseder, fakat sadece ilk bölümü marksizm-leninizm enstitüsü arşivlerinde bulunmaktadır, diğer bölümlerinin nerede olduğu veya yazılıp yazılmadığı bilinmemektedir.

rus sosyal-demokrasisinde gerileyen bir akım 

vladimir lenin tarafından 1899 yılının sonunda yazılan, ilk kez 1924 yılında proletarskaya revolyutsiya dergisinin 8. ve 9. sayısında yayımlanan makaledir. makale aslından kopya edilmiş ve lenin tarafından gözden geçirilmiş bir el yazmasına göre yayınlanmıştır. lenin bu eserinde, raboçaya mysıl adlı gazete etrafında şekillenen düşünceleri eleştirmiş ve onun geri bir akım olduğunu vurgulamıştır.

rus sosyal-demokratlarının bir protestosu  
bolşevik lider vladimir lenin tarafından ağustos-eylül 1899 tarihleri arasında sürgünde iken yazılan ve aralık 1899'da rabocheye dyelo adlı derginin 4. ve 5. sayısında yayımlanan makaledir. türkçe versiyonu ilk kez sol yayınları tarafından 1976 yılında yayımlanmıştır.

bu eser, lenin sürgündeyken anna ulyanova'nın sankt-peterburg’dan ona gönderdiği “ekonomistler” adlı yazıyı aldığı zaman diliminde yazılmıştır.

rus sosyal-demokratlarının görevleri  

lenin'in sibirya'da sürgündeyken 1897 yazında yazdığı ve 1898 yılında yayımlanan makalesidir. lenin'in yazdığı bu makale, yayımlandığı yıllarda ülkenin dört bir yanındaki geniş işçi gruplarına ulaştırılmıştır. çarlık rusyası polisi verilerine göre 1898-1905 yılları arasında kitapçığın kopyaları sankt-peterburg, moskova, smolensk, kazan, orel, kiev, vilno, feodosia, irkutsk, archangel, sormovo, kovno' ve daha birçok şehirdeki tutuklamalar ve aramalar sırasında keşfedilmiş ve polisin eline geçmiştir.

rusya i̇nsan hakları bildirgesi  
lenin'in ve josef stalin'in ekim devrimi'nden hemen sonra 2 kasım 1917'de yazdıkları makaledir. i̇ngilizce olarak 28 aralık 1919 tarihinde the nation dergisinde yayımlandı.

lenin ve stalin bu eserinde ekim devrimi'nden sonra rusya'da yaşayan ulusların hakları konusunu ele almışlar ve bu hakları 4 maddede özetlemişlerdir. bunlar şu konuları kapsar:

1. rusya'da yaşayan tüm halkların eşitliği

2. ayrıma ve bağımsız devlet hakkı da dahil olmak üzere rusya'daki tüm ulusların kendi kaderini tayin hakkı (self determinasyon)

3. tüm ulusal ve dinî ayrıcalıkların kaldırılması ve yasaklanması

4. rusya topraklarında yaşayan tüm ulusal azınlıkların ve etnik grupların kendi kültürlerini ücretsiz geliştirmesine yönelik olanaklar

sosyalist devrim ve ulusların kaderlerini tayin hakkı (tezler)

lenin'in ocak-şubat 1916 tarihleri arasında yazdığı, nisan 1916'da vorbote adlı derginin ikinci sayısında yayınlanan makaledir. makale ayrıca özgürlük dünyası dergisinin 248. sayısında türkçe olarak yayınlandı. lenin bu eserinde şovenizm konusunu ele almış ve bu konunun sosyalist devrimlerdeki durumunu incelemiştir.

sosyalizm ve din 

lenin tarafından yazılan ve 3 aralık 1905 tarihinde "n. lenin" imzasıyla novaya şisn gazetesinde yayımlanan makalesidir.

lenin bu eserinde din konusunu ele almış ve marx'ın din konusundaki tespitlerini savunmuştur. dinin, bütün yaşamı boyunca çalışan ve yokluk çekenlere, bu dünyada azla yetinmeyi, sabırlı olmayı ve öteki dünyada bir cennet umudunu sürdürmeyi öğrettiğini belirtir. ve yine dinin, başkalarının emeğinin sırtından geçinenlere bu dünyada hayırseverlik yapmayı öğreterek, sömürücü varlıklarının ceremesini pek ucuza ödemek kolaylığını gösterdiğini ve cennette de rahat yaşamaları için ehven fiyatlı bilet satmaya baktığını aktarmıştır. böylelikle dinin, marx'ın tespitine paralel olarak, halkı uyutmak için afyon niteliğinde olduğunu savunmaktadır.

burada anlatılan içerikler ileride birçok marksist-leninist partinin programına dahil edilecektir.

sosyal-demokrat parti programının taslağı ve açıklaması

lenin'in 1895-1896 yıllarında hapishanedeyken yazdığı makaledir. bütün eser, kimyasal bir mürekkeple bir kitabın satır aralarına yazıldı ve 1896 yazında hapishaneden gizlice dışarıya çıkarıldı.

program, birleşik, merkezi bir tüm rusya partisinin kurulmasını amaçlıyordu ve sankt-peterburg'da faaliyet yürüten i̇şçi sınıfının kurtuluşu i̇çin mücadele birliği'ne ulaştırılması gereken bir not olarak yazıldı. bildirgede yurttaşlara verilecek özgürlüklerden bahsedilmektedir.

svoboda dergisi 
lenin tarafından 1901 sonbaharında yazılan ve 1936 yılında bolshevik adlı dergisinin ikinci sayısında yayımlanan makaledir. lenin bu eserinde, mayıs 1901 yılında kurulan ve "devrimci sosyalist grup" olarak kendisine tanıtan svoboda (özgürlük) dergisini değerlendirmiştir. i̇sviçre'de yayınlanan svoboda dergisi yalnızca 2 sayı çıkartabilmiştir.

tarım sorunu ve “marx'ın eleştirileri” 
vladimir lenin tarafından haziran-eylül 1901 tarihleri arasında yazıldı. 1-4. bölümleri aralık 1901'de zarya dergisi no. 2 ve 3'te; 5-9. bölümleri şubat 1906'da obrazovaniye dergisi no 2'de; yayımlandı. bu makaleye dahil olan daha sonraki bölümler ise lenin tarafından 1907'de kaleme alındı. 10 ve 11. bölümü 1908'de sankt-peterburg'da "tarım sorunu" başlığı altında yayımlandı. son bölüm olan 12. bölüm ise 1908 yılında current life adlı dergide yayımlandı.

thornton fabrikası'nda çalışan erkek ve kadınlara  
bolşevik lider vladimir lenin tarafından 1895 yılının kasım ayında yazılan makaledir. teksir makinesi ile çoğaltılmıştır.

ulusal politika üzerine 
vladimir lenin tarafından 6 nisan 1914 tarihinde yazılan ve 1924 yılında proletarskaya revolutsia adlı derginin üçüncü sayısında yayınlanan makaledir. lenin bu eserinde çarlık rusyası'nın ulusal sorunlar ile ilgili siyaseti üzerinde durmuş, hükûmetin uluslararasında ayrımcılık uyguladığını aktarmıştır.

ulusal sorun üzerine tezler 
lenin tarafından haziran 1913 tarihinde yazılan, ilk kez 1925 yılında yayımlanan makaledir. lenin bu eserinde self determinasyon hakkındaki görüşlerini bildirmiş ve rusya sosyal demokrat i̇şçi partisi programında yer alan "ulusal sorunlara" dair ilkelere bakışı konu alan bilgiler vermiştir.

vandervelde'in devlet üzerine yeni kitabı 
lenin'in 1918 yılında yazdığı makaledir. eser proleter devrimi ve dönek kautsky adlı eserde ek bölüm yayımlanmıştır.

lenin bu eserinde, émile vandervelde'in 1918 yılında yayımladığı devlete karşı sosyalizm adlı eserini değerlendirmiş ve onu reformizm ile suçlayarak devlet konusunda marksizme ihanet etmekle itham etmiştir.

yeni fabrika yasası

lenin'in sibirya'da sürgündeyken 1897 yazında yazdığı ve 1899 yılında yayımlanan makalesidir.

çarlık rusyası'nda 14 haziran 1897 tarihinde çıkan yasası, sanayi işletmeleri ve demiryolu işletmeleri için on bir buçuk saatlik çalışma gününü yürürlüğe koymuştur. bundan önce, rusya’da çalışma günü düzenlenmemişti ve 14-15 saat kadar uzundu. çarlık hükûmeti, 2 haziran yasasını lenin'in başkanlık ettiği i̇şçi sınıfının kurtuluşu i̇çin mücadele birliği’nin baskısı sonucunda yürürlüğe koymaya zorlanmıştır.

lenin, yeni fabrika yasaları adlı bu broşüründe, yasanın detaylı bir analizini ve eleştirisini yapmıştır.

yoksul köylülere 
lenin tarafından mart 1903 tarihinde yazılan, mayıs 1903 tarihinde yayımlanan broşürdür.

lenin bu broşüründe, kırsal kesimdeki yoksulların verdiği sınıf mücadelesini marksist yöntemle tartışmıştır. yine lenin tarafında yazılan rusya sosyal demokrat i̇şçi partisi programının taslak metni, giriş olarak bu broşürün sonuna eklenerek yayın bir şekilde dağıtılmıştır. yurt dışından rusya'ya yasadışı olarak taşınmış ve çeşitli kasabalara ve oradan da köylere dağıtılmıştır. çarlık rusyası verilerine göre broşür, sadece mayıs 1903 - aralık 1905 arası 75 köy ve kasabaya dağıtılmıştır. bununla birlikte ordu ve donanmaya bağlı askerlere, orta dereceli okullara ve üniversitelerde öğrencilere de ulaşmıştır.

bununla birlikte lenin bu makalesinde piyango hakkındaki görüşlerini bildirerek, onun halkı aldatmak için bir yol olduğunu bildirir. bu durumu şu sözlerle ifade eder;

zemstvo'nun zalimleri ve liberalizm yamyamları 
lenin tarafından haziran 1901 tarihinde yazılan, aralık 1901'de, zarya dergisi, no 3 ve 4'te "t. p." imzasıyla yayınlanan makaledir.

lenin'in bu makalesi çarlık rusyası'nda yapılan gizli bir mutabakat muhtırası olan  ve çarlık bakanlarından s. y. witte tarafından yazılan "otokrasi ve zemstvo"'nun bir eleştirisidir.

bu makale nedeniyle lenin, georgi plehanov başta olmak üzere birçok i̇skra yönetim kurulu üyesi ile çeşitli tartışmalara girmiştir. lenin sonunda editörlerin bazı önerilerini kabul etmiş, fakat makalenin genel yönünün ve keskinliğinin değişmesini ısrarla reddetmiştir.

ulusal sorun üzerine eleştirisel notlar 
bolşevik lider vladimir lenin tarafından ekim-aralık 1913 tarihleri arasında yazılan ve aynı yıl "v. ilyin" imzasıyla yayınlanan makaledir.

lenin bu eserinde çarlık rusyası'ndaki uluslar sorununu ele almıştır.

uluslar ve sömürgeler komisyonunun raporu 

vladimir lenin tarafından 26 temmuz 1920 tarihinde yazılan makaledir. lenin iii. enternasyonal'in ikinci kongresi için hazırladığı bu makalesinde sömürgecilik ile ilgili görüşlerini açıklamıştır.

ulusal ve sömürgeler sorunu üzerine tezler 
lenin tarafından 5 haziran 1920 tarihinde yazılan makaledir. lenin iii. enternasyonal'in ikinci kongresi için hazırladığı bu makalesinde sömürgecilik ile ilgili görüşlerini açıklamıştır.

üçüncü enternasyonal ve tarihteki yeri 

vladimir lenin tarafından 15 nisan 1919 tarihinde yazılan makaledir. lenin, bu eserinde iii. enternasyonal'in öneminden bahsetmekte ve diğer enternasyonallerden farkını ele almaktadır.

marksizmin üç kaynağı ve üç öğretisi   
bolşevik lider vladimir lenin tarafından yazılan ve 1913 tarihinde prosveşçeniye dergisinde yayınlanan makaledir.

lenin bu makalesinde marksizmin tarihsel temellerini incelemiş ve onun bütün tarihi kapsamasından dolayı bir rehber felsefe olduğunu vurgulamıştır. bu söylemini makalesinde "marksist öğreti güçlüdür, çünkü doğrudur." şeklinde belirtir.

ayrıca lenin; artı-değer teorisi, materyalizm ve sınıf mücadelesi konularının marksist felsefenin temel taşları olduğunu belirtir.

i̇kili i̇ktidar 
i̇kili i̇ktidar, bolşevik lider vladimir lenin'in tarafından şubat devrimi'nden sonra yazılan ve 9 nisan 1917 tarihinde pravda gazetesi no 250'de yayımlanan "n. lenin" imzasıyla yayımlanan makaledir.

lenin bu makalesinde şubat devrimi sonucunda ortaya çıkan ikili iktidar (biri işbaşındaki geçici hükûmet, diğeri sovyet iktidarı) hakkında görüşlerini bildirmiştir. "her devrimin temel sorunu devlet gücünün olmasıdır." sözüyle yazısına başlayan lenin, devlet gücü sorunun yeterince aydınlatılmadığı sürece, sosyalist bir devrimin ne olduğunun tam olarak anlaşılamayacağını belirtmiştir.

konuşmaları 

lenin'in topluluk önündeki bazı konuşmaları 1919 - 1921 yılları arasında gramofona kaydedilmiştir.

hakkında yazılan eserler

hakkındaki filmler ve belgeseller

dipnotlar

kaynakça

dış bağlantılar 

 
 

bibliyografi
rus yazarlara göre bibliyografyalar
yazarlara göre bibliyografyalar