Dreyfus Olayı

dreyfus olayı; 1894 yılında yüzbaşı alfred dreyfus'un casuslukla itham edilerek fransa'da yargılandığı dava ve ardından gelişen olaylardır.

bağlam 
fransa'da hukuki tartışmalara neden olan olay paris'teki alman elçiliğinde hizmetçi olarak çalışan fransız gizli servisine bağlı bir kadının çöp sepetinde bulduğu imzasız bir mektubu merkeze göndermesiyle başladı. alman askerî ataşesine yazılan mektupta fransa'ya ait bilgilerin verilmesi vaat edilmekte idi. fransız genelkurmayının başlattığı soruşturmada şüpheler yüzbaşı alfred dreyfus üstünde toplanır. çünkü yüzbaşı dreyfus'un el yazısı, mektuptaki yazıya benzemektedir. yüzbaşı dreyfus zengin bir ailenin çocuğuydu. fransa'daki yahudi düşmanlığına rağmen askerî okulda gösterdiği üstün başarı dreyfus'un bu göreve tayinini sağlamıştı.

dreyfus, 15 ekim 1894'te tutuklandı. bir ay süren hazırlık soruşturmasında aleyhine yeni delil bulunamamasına rağmen dreyfus suçlu görülerek mahkûm edildi ve cezasını çekmek üzere şeytan adası'na gönderildi. 1896'da ortaya çıkan bir olay dreyfus davasını yeniden gündeme getirdi. alman elçiliğinde çalışan hizmetli kadın, bir alman subayından easterhazy adındaki bir fransız binbaşısına yazılan bir mektubun müsveddesini ele geçirdi. fransız gizli servisinin yaptığı soruşturma, dreyfus'un mahkûmiyetine sebep olan elyazısının easterhazy'ye ait olduğunu ortaya çıkardı. soruşturma sonunda elde edilen bilgiler dreyfus davasının yeniden görülmesini gerektiriyordu.

dreyfus'un karısının olayı basın yoluyla yeniden gündeme getirme çabaları sonuç vermeye başlayınca genelkurmay, easterhazy hakkında dava açmak zorunda kaldı. i̇ki gün süren dava easterhazy'nin oy birliğiyle beraat etmesiyle sonuçlandı. beraat kararının ertesi günü émile zola'nın l' aurore gazetesinde "j'accuse...!" (suçluyorum!) başlığıyla cumhurbaşkanına açık mektubu yayımlandı. zola yazısında, genelkurmay başkanını ve diğer yüksek rütbeli subayları görevlerini kötüye kullanmakla ve kamuoyunu yanıltmakla suçluyordu. birkaç gün içinde akademi üyesi bazı profesörler ve aydınlar millet meclisine zola'nın mektubunu destekleyen bir bildiri yolladılar. ordudan gelen baskıların da etkisiyle zola aleyhinde orduya hakaretten dava açıldı. zola'nın mahkûmiyetiyle sonuçlanan davada avukatlar sözü hep dreyfus olayına getirmişlerdi.

1898 haziranında yapılan hükûmet değişikliğinden sonra savaş bakanlığına getirilen general cavaignac, millet meclisinde yaptığı bir konuşmada alfred dreyfus hakkında hazırlanan gizli dosyadaki belgelerin bazılarını açıkça okudu. easterhazy hakkında soruşturma yürütmüş yarbay picquait, bu belgelerin sahteliğini ispatlamaya hazır olduğunu bildirdi. yarbayın iddiası üzerine sorguya çekilen binbaşı easterhazy suçunu itiraf etti ve gönderildiği hapishanede intihar etti. bu olayla dreyfus davası yeni bir boyut kazandı.

yargıtay aylarca süren tartışmalardan sonra dreyfus hakkında verilmiş olan kararı bozdu. dreyfus, fransa'ya geri getirilerek askeri mahkemede yeniden yargılandı. bir ay süren duruşmalar sonunda dreyfus yine suçlu bulundu. fakat bazı hafifletici sebeplerin varlığı kabul edilmişti. yedi yıl sonra 1904 yılında yargıtay genel kurulu, savaş bakanı general andre'nin isteği üzerine davayı yeniden ele aldı. 1906'da verilen kararla dreyfus beraat etti. on iki yıl önce sökülen nişanları aynı yerde yapılan törenle yeniden takıldı ve ayrıca légion d'honneur nişanı verildi. dreyfus, birinci dünya savaşı'nda orduya hizmet etti, emekliye ayrıldıktan sonra 1935 yılında paris'te öldü.

i̇lgili filmler 
 j'accuse (2019)
 prisoner of honor (tv, 1991)
 the life of emile zola (1937)

galeri

kaynakça

dış bağlantılar