Fazıl Hüsnü Dağlarca

fazıl hüsnü dağlarca (26 ağustos 1914, i̇stanbul - 15 ekim 2008, i̇stanbul), türk şair. 2007 yılına kadar yayınlanmış 60'tan fazla şiir koleksiyonuyla türkiye cumhuriyeti'nin en üretken türk şairlerinden birisi olan dağlarca struga şiir akşamları altın çelenk ödülüne layık görüldü. 1971 yılında şilili şair pablo neruda'nın aldığı nobel edebiyat ödülü için hazırlanan listede adaylardan birisi olduğu 50 yıllık i̇sveç akademisi arşivlerinin 2022'de kamuoyuna açılması ile ortaya çıktı.

hayatı
26 ağustos 1914 tarihinde i̇stanbul'da doğmuştur. süvari yarbayı hasan hüsnü bey'in oğludur. i̇lköğrenimini konya, kayseri, adana ve kozan'da, ortaöğrenimini tarsus ve adana ortaokulundan sonra girdiği kuleli askeri lisesi'nde 1933 yılında tamamladı. aile, ataç, çağrı, devrim, i̇nkılapçı gençlik, kültür haftası, türkçe, türk dili, türk yurdu, varlık, vatan, yeditepe, yücel, yenilik ve yön gibi dergi ve gazetelerde şiirlerini yayımladı. 1935'te piyade subayı göreviyle doğu ve orta anadolu'nun, trakya'nın pek çok yerini dolaştı. ordudaki hizmeti on beş yılı doldurunca, ön yüzbaşı rütbesiyle askerlikten 1950'de ayrıldı. 1952-1960 yılları arasında çalışma bakanlığı'nda iş müfettişi olarak i̇stanbul'da çalıştı. âsû adlı eseriyle yeditepe şiir armağanı'nı kazandı (1955-56). buradan ayrıldıktan sonra i̇stanbul aksaray'da "kitap" kitabevini açtı ve yayıncılığa başladı. ocak 1960-temmuz 1964 yılları arasında dört yıl türkçe isimli aylık dergiyi çıkardı. i̇lk yazısı 1927'de yeni adana gazetesinde yayınlanan bir hikâyedir, i̇stanbul dergisinde 1933'te çıkan "yavaşlayan ömür" adlı şiiriyle adını duyurmaya başladı. varlık, kültür haftası, yücel, aile, i̇nkılâpçı gençlik, yeditepe ve türk dili dergilerinde şiirleri çıktı. bugüne kadar kendisine birçok ödül verilen şair 1967'de abd'deki milletlerarası şiir forumu tarafından "en iyi türk şairi" seçilmişti. türk dil kurumu yönetim kurulu üyesiydi. dil devrimine ilişkin düşüncelerini türk dil kurumu koçaklaması'nda şöyle dile getirmiştir:

"türk dil kurumunu kurarken mustafa kemal’in tek mutsuzluğu vardıtürkçeyi sevdiğini daha türkçe söyleyememekkimilerinin şimdi tek mutluluğu vartürkçeyi sevdiklerini daha osmanlıca söylemek...."

toplumculuğunun temelinde insana ve insan hayatına saygı yatan dağlarca, bu yüzden hiçbir edebî akım ve kişiden etkilenmeden kendi kozasını örer. çok yazan ve üreten bir şair kimliğiyle, bağımsız kalarak hiçbir şairden etkilenmemiş, hiçbir akımın etkisinde kalmayarak şiirlerini yazmıştır. onun sanat anlayışını şu cümlesi özetler:

türkçeye bakışını ise "türkçem, benim ses bayrağım" diyerek türkçe katında yaşamak adlı şiirinde sergilemiştir.

"türk şiirinin büyük şairi" olarak tanımlanan dağlarca, 94 yaşında zatürre tedavisi gördüğü hastanede yaşamını yitirdi. şair fazıl hüsnü dağlarca, bu yılın ilk aylarında yaptığı bir röportajda ölümünden sonra kadıköy'de yaşadığı evin müze haline getirilmesini vasiyet etmişti. evini kadıköy belediyesi'ne bağışlayan dağlarca, mühürdar caddesi'ndeki evinde kendisini ziyaret eden kadıköy belediye başkanı selami öztürk'e, evinin müzeye dönüştürülmesi için vasiyette bulunmuştu.
20 ekim 2008'de karacaahmet mezarlığına defnedilmiştir.

yaşamından sonra evinde bulunan şiirleri "kaçaklar" başlığı altına 3 kitapta toplanmıştır.

2022 yılında 50 yıllık arşivlerini açan i̇sveç akademisi, yayımladığı belgelere göre şilili şair ve yazar pablo neruda'nın kazandığı 1971 nobel edebiyat ödülü için hazırlanan 90 kişilik aday listesinde fazıl hüsnü dağlarca'nın adının da yer aldığı ortaya çıktı.

eserleri
bir zamanlar sözcü dergisinde (1960) ve vatan dergisinde (1961-1962) yazdığı, özdeyiş niteliğinde kısa düz yazıları bir yana bırakılırsa, yalnız şiirle uğraşan ve şiirlerini türkiye’nin hemen hemen bütün edebiyat dergilerine yaymış olan dağlarca’nın kitapları.

 1935: havaya çizilen dünya 1940: çocuk ve allah 1943: daha 1945: çakırın destanı 1945: taşdevri 1949: üç şehitler destanı 1950: toprak ana 1951: aç yazı 1951: i̇stiklâl savaşı-i̇nönüler 1951: i̇stiklâl savaşı-samsun'dan ankara'ya 1951: sivaslı karınca 1953: anıtkabir 1953: i̇stanbul- fetih destanı 1955: âsû 1957: delice böcek 1958: batı acısı 1960: hoo'lar 1960: özgürlük alanı 1961: cezayir türküsü 1962: aylam 1963: türk olmak 1964: yedi memetler 1965: çanakkale destanı 1965: dışarıdan gazel 1965: kazmalama 1965: yeryağ 1966: vietnam savaşımız 1967: açıl susam açıl 1968: haydi 1968: kubilay destanı 1969: 19 mayıs destanı 1970: hiroşima 1971: kuş ayak 1971: malazgirt ululaması 1972: haliç 1972: kınalı kuzu ağıdı 1973: bağımsızlık savaşı-30 ağustos 1973: bağımsızlık savaşı-i̇zmir yollarında 1973: bağımsızlık savaşı-sakarya kıyıları 1973: gazi mustafa kemal atatürk 1974: arka üstü 1974: yeryüzü çocukları 1976: yanık çocuklar koçaklaması 1977: balinayla mandalina 1977: hollandalı dörtlükler 1977: horoz 1978: yazıları seven ayı 1979: çukurova koçaklaması 1979: göz masalı 1979: yaramaz sözcükler 1980: şeker yiyen resimler 1981: cinoğlan 1981: çıplak 1981: güneş doğduran 1981: hin ile hincik 1981: nötron bombası 1981: yunus emre'de olmak 1982: koşan ayılar ülkesi 1985: dişiboy 1985: i̇lk yapıtla 50 yıl sonrakiler 1986: takma yaşamalar çağı 1990: uzaklarla giyinmek 1992: dildeki bilgisayar 2007: i̇çimdeki şiir hayvanı mustafa kemal'in kağnısı yavaşlayan ömür kuşların çektiği kağnıödüller
 1946: cumhuriyet halk partisi şiir yarışması üçüncülük
 1956: yeditepe şiir armağanı
 1958: türk dil kurumu şiir ödülü
 1966: türkiye milli talebe federasyonu turhan emeksiz armağanı
 1967: international poetry forum yaşayan en i̇yi türk şairi (abd)
 1973: arkın çocuk edebiyatı üstün onur ödülü
 1974: struga 13. şiir festivali altın çelenk ödülü (yugoslavya)
 1974: milliyet sanat dergisi yılın sanatçısı
 1977 sedat simavi vakfı edebiyat ödülü
 2005: vehbi koç ödülü
 2008: kültür sanat hizmet ödülü

 konuyla ilgili yayınlar 
 ahmet necdet, modern türk şiiri yönelimler, tanıklıklar, örnekler , broy yayınevi, ekim 1993
 ahmet soysal, yapı kredi yayınları, 1999 (2007 2nd edition) "arzu varlık, dağlarca'ya bakışlar ettik"
 ahmet soysal, "eşsi̇z olana yakınlık", kanat yayınları (2006)
 yasemin arpa, dağlarca i̇le söz kuşlarından kalan parıltı'' , yazı kitap (2010)
 banu kanıbelli, "dağlarca", albüm, ada müzik (2021)

kaynakça

dış bağlantılar 
 fazıl hüsnü dağlarca biyografisi
 fazıl hüsnü dağlarca hakkında

1914 doğumlular
i̇stanbul doğumlu şairler
kuleli askerî lisesinde öğrenim görenler
türk çocuk kitabı yazarları
yeditepe şiir armağanı
sedat simavi ödülü sahipleri
türk dil kurumu şiir ödülü sahipleri
20. yüzyıl türk şairleri
21. yüzyıl türk şairleri
2008 yılında ölenler
i̇stanbul ilinde hastalıktan ölenler
türkiye'de zatürreden ölenler
karacaahmet mezarlığı'na defnedilenler
türk şairler
türk yazarlar
20. yüzyıl türk yazarları