10 Ocak



olaylar 
 1810 - napolyon ile josephine'in evlilikleri sona erdi.
 1861 - amerikan i̇ç savaşı: florida, birleşik devletler'den ayrıldı.
 1863 - dünyanın ilk metrosu olan londra metrosunun metropolitan adı verilen ilk hattı açıldı.
 1900 - dünya şampiyonu pehlivan kara ahmet, paris'te "şampiyonlar şampiyonu" unvanını aldı.
 1919 - medine müdafaası sona erdi. medine'deki osmanlı garnizonu silah bırakan son muharip kuvvet oldu. i. dünya savaşı fiilen sona erdi.
 1919 - britanyalılar, bağdat'ı işgal etti.
 1920 - ankara'da, anadolu ve rumeli müdafaa-i hukuk cemiyeti heyet-i temsiliyesi'nin yayın organı olarak, "hâkimiyet-i milliye" gazetesinin yayımlanmaya başlaması.
 1920 - milletler cemiyeti kuruldu. abd, cemiyete katılmadı.
 1921 - i. i̇nönü muharebesi; albay i̇smet bey komutasındaki türk ordusu, yunan ordusu ile i̇nönü'de karşı karşıya geldi. yunan ordusu yenildi. zaferin ardından, albay i̇smet bey, 1 mart 1921'de generalliğe terfi ettirildi; tbmm hükûmetinin uluslararası itibarı da hızla yükseldi.
 1926 - heyet-i fesadiye davası sonuçlandı. aslında üç ayrı dava söz konusuydu. çerkes ethem'in kuvâ-yi seyyâresi'nin bolşevik taburu komutanı i̇smail hakkı bey; boşandığı eşini öldürten miralay osman; kürt isyanıyla birlikte ankara muhitinde bir isyan hareketine giriştiği gerekçesiyle kırşehir milletvekili rıza bey, idama mahkûm oldu.
 1927 - alman sinema yönetmeni fritz lang'ın metropolis adlı filmi gösterime girdi.
 1929 - tenten'in maceraları adlı karikatür kitabı ilk kez yayımlandı. i̇leride 40 ayrı dilde yayımlanıyor olacak.
 1933 - i̇spanya'da ayaklanmalar yaygınlaştı; sıkıyönetim ilan edildi.
 1940 - pierre louÿs'in afrodit adlı kitabıyla ilgili davaya başlandı. kitap müstehcenlikle suçlanıyordu.
 1944 - nuri demirağ'ın fabrikasında üretilen türk yolcu uçağının ilk uçuş denemesi, yeşilköy'de yapıldı.
 1945 - anayasa dilinde yeni türkçe kelimelerin kullanılması kabul edildi.
 1945 - teşrinevvel, teşrinisani, kânunuevvel ve kânunusani aylarının adları, ekim, kasım, aralık ve ocak olarak değiştirildi.
 1946 - ankara gazeteciler cemiyeti kuruldu.
 1946 - birleşmiş milletler'in ilk genel kurulu londra'da toplandı. bu kurulda 51 ülke temsil edildi.
 1947 - demokrat parti 1. kongresi'nde, "hürriyet misakı" kabul edildi. raporda anayasa'ya aykırı yasaların kaldırılması, anayasa'nın tam olarak uygulanması, yeni seçim yasası hazırlanması ve cumhurbaşkanlığı ile parti genel başkanlığının birbirinden ayrılması isteniyordu.
 1951 - hasankale-horasan demiryolu ulaşıma açıldı.
 1957 - harold macmillan, anthony eden'in istifasının ardından birleşik krallık başbakanı oldu.
 1961 - basın çalışanlarıyla ilgili 212 sayılı kanun yürürlüğe girdi. bu yasayı protesto eden gazete sahipleri 3 gün süreyle gazete çıkarmama kararı aldılar.
 1961 - çalışan gazeteciler bayramı kutlanmaya başladı.
 1964 - beatles grubunun, amerika birleşik devletleri'ndeki ilk albümleri satışa sunuldu.
 1967 - cumhuriyetçi edward w. brooke, amerika birleşik devletleri senatosu'nun ilk siyahi üyesi olarak görevine başladı.
 1968 - ankara'da dördüncü sanayi kongresi toplandı. kongre'de "yabancı sermaye" konusu tartışıldı.
 1969 - singer'in kartal cevizli'deki dikiş makineleri fabrikası, burada çalışmakta olan 450 işçi tarafından işgal edildi.
 1971 - 500'ü aşkın mülki amir hükûmeti protesto için eylem kararı aldı. başbakan süleyman demirel bu nedenle bir genelge yayımladı. "direnişe geçen memurlar suç işliyor" dedi.
 1972 - 15 idam kararını bozan askerî yargıtay i̇kinci dairesi, deniz gezmiş, yusuf aslan ve hüseyin i̇nan hakkındaki idam kararlarını onayladı.
 1975 - yeni i̇mar kanunu yürürlüğe girdi.
 1978 - sovyetler, soyuz kapsülü içinde iki kozmonotu, salyut vi laboratuvarıyla buluşmak üzere uzaya yolladı.
 1979 - i̇ran şahı rıza pehlevi, ülkesini terk ederek ailesiyle mısır'ın assuan kentine gitti.
 1982 - birleşik krallık'de tarihin en düşük sıcaklığı: -27.2 °c. bundan önce aynı sıcaklığa 11 şubat 1895'te ulaşılmıştı.
 1983 - türk hava yolları'nın afyon uçağı ankara'da düştü: 47 yolcu öldü.
 1984 - alparslan türkeş'in tahliye istemi 21. kez reddedildi.
 1984 - amerika birleşik devletleri ve vatikan arasında 100 yılı aşkın bir aradan sonra diplomatik ilişkiler yeniden başladı.
 1985 - trt "anı, devrim, özgürlük" gibi bazı kelimelerin kullanımına yasak getirdi.
 1988 - yurt dışında basılan 440 yayının ülkeye girmesi yasaklandı.
 1989 - küba askerleri, angola'dan çekilmeye başladı.
 1990 - basın alanında faaliyet gösteren "time" ve sinema alanında faaliyet gösteren "warner" şirketleri birleşerek time warner adını aldı.
 1991 - amerika birleşik devletleri, irak'a hava akınları ve füze saldırısı başlattı.
 1992 - "32. gün" programı, türkiye radyo ve televizyon kurumu yönetim kurulu tarafından yayından kaldırıldı. yapımcı mehmet ali birand'la anlaşma feshedildi.
 1995 - tbmm televizyonu kuruldu ve oturumlar canlı olarak trt-3'ten yayımlanmaya başladı.
 1996 - avrasya feribotu, 4 silahlı kişi tarafından trabzon limanı'nda kaçırıldı.
 1998 - anayasa mahkemesi, refah partisi'nin kapatılmasına karar verdi.
 1999 - susurluk davası kapsamında da aranan haluk kırcı yakalandı. haluk kırcı ankara bahçelievler'de 7 ti̇p üyesi gencin öldürülmesiyle ilgili davada, 7 kez idam cezası almıştı.
 2001 - wikipedia, nupedia'nın bir parçası olarak hayata atıldı. beş gün sonra farklı bir site oldu.
 2001 - türksat 2a fırlatıldı.
 2002 - i̇stanbul milletvekili rıdvan budak hakkında, dsp merkez disiplin kurulu tarafından partiden kesin ihraç kararı verildi.
 2002 - merkez bankası eski başkanı gazi erçel hakkında, dalgalı kura geçilmeden önce bazı kurumlara toplam 5 milyar 188 milyon 900 bin abd doları satarak, 'görevini kötüye kullandığı' gerekçesiyle dava açıldı.
 2003 - maxis tarafından simcity'in 4. oyunu yapıldı.
 2006 - i̇ran'ın nükleer programı uluslararası krize yol açtı. tahran atom bombası sahibi olmak istediği iddialarını reddederken, nükleer programının sivil olduğunu ve programını geliştirmeye devam edeceğini açıkladı. 25 ocak'ta fransa, birleşik krallık ve almanya ile abd, i̇ran'a ekonomik ve ticari yaptırımları kabul ettirmeye çalıştı, ama tasarı başlangıç aşamasında rusya tarafından reddedildi.
 2008 - çin'in merkezi kısımlarının büyük bölümünü ve güneyini etkileyen kar fırtınası başladı.
 2012 - ankara 12. ağır ceza mahkemesi, 12 eylül askerî darbesine ilişkin dönemin genelkurmay başkanı, 7. cumhurbaşkanı kenan evren ile emekli orgeneral tahsin şahinkaya'nın "şüpheli" olarak yer aldığı iddianameyi kabul etti. i̇ddianamede, evren ve şahinkaya için ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası istendi.
 2012 - emekli orgeneral hurşit tolon, tutuksuz yargılandığı i̇kinci ergenekon davası kapsamında tutuklandı.

doğumlar 
 626 - hüseyin, muhammed peygamber'in torunu (ö. 680)
 1209 - möngke, moğol hükümdarı (ö. 1259)
 1729 - lazzaro spallanzani, i̇talyan biyolog ve katolik rahip (ö. 1799)
 1769 - michel ney, fransız mareşal ve askeri komutan (ö. 1815)
 1797 - annette von droste-hülshoff, alman yazar (ö. 1848)
 1809 - meriwether lewis clark sr., amerikalı mimar, inşaat mühendisi ve politikacı (ö. 1881)
 1850 - richard brewer, amerikalı kovboy ve kanun kaçağı (ö. 1878)
 1859 - nahum sokolow, siyonist lider, yazar, çevirmen ve gazeteci (ö. 1936)
 1874 - albert mathiez, fransız tarihçi (ö. 1932)
 1880 - manuel azaña, i̇spanyol siyaset ve devlet adamı (ö. 1940)
 1881 - boris konstantinovich zaytsev, rus yazar (ö. 1972)
 1883 - aleksey nikolayeviç tolstoy, rus yazar (ö. 1945)
 1883 - francis x. bushman, amerikalı sinema oyuncusu, yönetmen ve senarist (ö. 1966)
 1883 - alfred saalwächter, alman u-boot komutanı (ö. 1945)
 1887 - josé américo de almeida, brezilyalı yazar (ö. 1980)
 1888 - prenses kadriye, mısır hıdivi hüseyin kamil paşa'nın kızı (ö. 1955)
 1903 - barbara hepworth, i̇ngiliz heykeltıraş ve sanatçı (ö. 1975)
 1905 - akil öztuna, türk oyuncu (ö. 1985)
 1910 - galina ulanova, rus balerin (ö. 1998)
 1913 - mehmet şehu, 1954 yılından 1981 yılına kadar arnavutluk'ta başbakanlık yapan arnavut komünist (ö. 1981)
 1916 - sune bergström, i̇sveçli biyokimyacı ve nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahibi (d. 2004)
 1918 - arthur chung, guyanalı siyasetçi (ö. 2008)
 1920 - roberto marcelo levingston, arjantin devlet bakanlığı yapmış askerdir (ö. 2015)
 1924 - eduardo chillida, i̇spanyol-bask heykeltıraş ve ressam (ö. 2002)
 1924 - eduard admetlla i lázaro, i̇spanyol fotoğrafçı (ö. 2019)
 1929 - ray kuzeyev, sovyet rus/başkurt bilim insanı, tarihçi bilimleri doktoru
 1930 - orhan aksoy, türk yönetmen, senarist ve yapımcı (ö. 2008)
 1931 - will mcbride, amerikalı fotoğrafçı, ressam, yazar ve muhabir (ö. 2015)
 1934 - leonid kravçuk, ukraynalı politikacı (ö. 2022)
 1936 - robert woodrow wilson, amerikalı fizikçi, astronom ve nobel fizik ödülü sahibi
 1938 - elza i̇brahimova, azeri bestecidir (ö. 2012)
 1938 - donald knuth, amerikalı yazar
 1940 - suphi tekniker, türk oyuncu ve senaryo yazarı
 1944 - frank sinatra jr., amerikalı şarkıcı ve müzisyen (ö. 2016)
 1945 - gunther von hagens, alman anatomist
 1945 - rod stewart, i̇ngiliz şarkıcı ve besteci 
 1947 - afeni shakur, amerikalı iş insanı, eski siyasi eylemci ve kara panter partisi üyesi (ö. 2016)
 1947 - peer steinbrück, alman siyasetçi
 1947 - tiit vähi, bir estonya politikacısı
 1948 - donald fagen, amerikalı müzisyen ve şarkı yazarı
 1948 - bernard thévenet, emekli bir fransız bisiklet yarışçısı
 1949 - kemal derviş, türk iktisatçı ve siyasetçi (ö. 2023)
 1949 - george foreman, amerikalı boksör
 1949 - linda lovelace, amerikalı pornografik film oyuncusu (ö. 2002)
 1953 - pat benatar, amerikalı şarkıcı
 1956 - antonio muñoz molina, i̇spanyol yazar
 1959 - fran walsh, akademi ödülü kazanmış yeni zelandalı film yapımcısı, yönetmeni, senarist
 1959 - gurinder chadha, hint asıllı i̇ngiliz yönetmen, senarist ve yapımcı
 1960 - brian cowen, i̇rlandalı politikacı 
 1961 - janet jones, amerikalı oyuncu
 1964 - hakan boyav, türk dizi, tiyatro ve sinema oyuncusu
 1967 - giusva branca, i̇talyan gazeteci, blog yazarı ve spor menajeri
 1967 - zoran džorlev, kuzey makedonyalı keman sanatçısı (ö. 2021)
 1968 - hakan aysev, türk opera sanatçısı ve tenor
 1972 - devrim nas, türk tiyatro sanatçısı
 1974 - jemaine clement, yeni zelandalı komedyen, aktör ve müzisyen
 1974 - steve marlet, fransız eski millî futbolcudur
 1974 - hrithik roshan, hint aktör
 1976 - nilüfer kurt, türk manken ve sunucu
 1976 - remy bonjasky, surinam asıllı hollandalı k-1 dünya grand prix kick boks şampiyonu
 1979 - francesca piccinini, i̇talyan voleybolcu
 1980 - nelson cuevas, paraguaylı futbolcu ve şarkıcı
 1980 - sarah shahi, amerikalı sinema oyuncusudur
 1981 - jared kushner, amerikalı gayrimenkul yatırımcısı ve işletmecidir
 1984 - marouane chamakh, faslı futbolcu
 1986 - kirsten flipkens, belçikalı tenisçi
 1992 - christian atsu, ganalı futbolcu (ö. 2023)

ölümler 
 976 - i. i̇oannis, bizans imparatoru (d. 925)
 1619 - safiye sultan, osmanlı padişahı iii. mehmed'in annesi (d. 1550)
 1645 - william laud, i̇ngiliz asıllı akademisyen ve din adamı (d. 1573)
 1754 - edward cave, i̇ngiliz matbaacı, editör ve yayıncı (d. 1691)
 1778 - carl linnaeus, i̇sveçli biyolog, hekim ve fizikçi (d. 1707)
 1789 - john ledyard, amerikalı kâşif ve maceracı (d. 1751)
 1794 - georg forster, alman doğa bilimci, etnolog, seyahat yazarı, gazeteci ve devrimci (d. 1754)
 1833 - adrien-marie legendre, fransız matematikçi (d. 1752)
 1844 - hudson lowe, i̇ngiliz general (d. 1769)
 1852 - mirza taki han, emîr-i kebîr ve emîr-i nizâm (d. 1807)
 1858 - hezekiah augur, amerikalı heykeltıraş ve mucit (d. 1791)
 1862 - samuel colt, amerikalı silah sanayicisi ve mucit (d. 1814)
 1904 - jean-léon gérôme, fransız ressam ve heykeltıraş (d. 1824)
 1905 - kārlis baumanis, leton söz yazarı (d. 1835)
 1905 - louise michel, fransız anarşist ve paris komünü'nün önde gelen kadın militanlarından (d. 1830)
 1917 - buffalo bill (william f. cody), amerikalı asker, bizon avcısı ve şovmen (d. 1846)
 1918 - august oetker, alman iş insanı, kabartma tozunun mucidi ve dr. oetker firmasının kurucusu (d. 1862)
 1918 - konstantin josef jireček, çek tarihçi, diplomat ve slavist (d. 1854)
 1922 - ōkuma shigenobu, japonya'nın sekizinci başbakanı (d. 1838)
 1950 - mehmet hulusi conk, türk asker (d. 1881)
 1951 - sinclair lewis, amerikalı yazar ve nobel edebiyat ödülü, pulitzer ödülü sahibi (d. 1885)
 1957 - gabriela mistral, şilili şair, eğitimci, diplomat ve nobel edebiyat ödülü sahibi (d. 1889)
 1959 - şükrü kaya, türk devlet ve siyaset adamı (türkiye'nin eski i̇çişleri bakanı) (d. 1883)
 1961 - dashiell hammett, amerikalı dedektif romanları yazarı (d. 1894)
 1968 - ali fuat cebesoy, türk asker ve siyasetçi (atatürk'ün silah arkadaşı) (d. 1882)
 1968 - theophilus dönges, güney afrikalı siyasetçi (d. 1898)
 1971 - gabrielle bonheur chanel (coco chanel), fransız moda tasarımcısı (d. 1883)
 1984 - reşat enis aygen, türk yazar (d. 1909)
 1998 - yaşar güvenir, türk piyanist, ses sanatçısı, besteci ve söz yazarı (d. 1929)
 2000 - semih günver, türk büyükelçi (d. 1917)
 2001 - necati cumalı, türk şair ve yazar (d. 1921)
 2007 - carlo ponti, i̇talyan film yapımcısı ve aktris sophia loren'in eşi (d. 1912)
 2010 - mano solo, fransız şarkıcı, söz yazarı ve müzisyen (d. 1963)
 2011 - john dye, amerikalı oyuncu (d. 1963)
 2011 - bora kostić, sırp asıllı yugoslav eski millî futbolcu (d. 1930)
 2011 - margaret whiting, amerikalı country müzik şarkıcısı ve oyuncu (d. 1924)
 2012 - lila kaye, i̇ngiliz oyuncu (d. 1929)
 2012 - gevork vartanyan, sovyet istihbarat subayı (d. 1924)
 2013 - christel adelaar, hollandalı oyuncu (d. 1935)
 2013 - peter fitz, alman oyuncu ve yazar (d. 1931)
 2014 - adnan azar, türk şair (d. 1956)
 2014 - süheyl eğriboz, türk tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu (d. 1927)
 2014 - zbigniew messner, polonya'da komünist ekonomist ve politikacı (d. 1929)
 2015 - jorgelina aranda, arjantinli oyuncu, model ve şarkıcı (d. 1942)
 2015 - brian clemens, i̇ngiliz senarist, yapımcı ve yönetmen (d. 1931)
 2015 - taylor negron, amerikalı oyuncu, ressam, yazar ve stand-up komedyeni (d. 1957)
 2015 - francesco rosi, i̇talyan film yönetmeni (d. 1922)
 2015 - inge vermeulen, brezilya kökenli hollandalı çim hokeyi oyuncusu (d. 1985)
 2016 - abbas bahri, tunuslu matematikçi ve profesör (d. 1955)
 2016 - david bowie, i̇ngiliz şarkıcı, şarkı sözü yazarı ve aktör (d. 1947)
 2016 - wim bleijenberg, hollandalı eski millî futbolcu (d. 1930)
 2016 - teofil codreanu, rumen eski millî futbolcu (d. 1941)
 2016 - jeanne cordova, amerikalı lgbt hakları savunucusu aktivist ve yazar (d. 1948)
 2016 - michael galeota, amerikalı aktör (d. 1984)
 2016 - hernán gamboa, venezuelalı müzisyen, besteci ve şarkıcı (d. 1946)
 2016 - ulrich hahnen, alman politikacı (d. 1952)
 2017 - hiag akmakjian, amerikalı yazar, ressam ve fotoğraf sanatçısı (d. 1926)
 2017 - oddvar barlie, norveçli güreşçi (d. 1929)
 2017 - buddy greco, amerikalı caz ve pop şarkıcısı, piyanist ve aktör (d. 1926)
 2017 - roman herzog, 1994-1999 yılları arasında görev yapmış almanya cumhurbaşkanı (d. 1934)
 2017 - achmad kurniawan, endonezyalı futbolcu (d. 1979)
 2017 - tony rosato, kanadalı oyuncu, komedyen ve seslendirme sanatçısı (d. 1954)
 2017 - oliver smithies, i̇ngiltere doğumlu amerikalı genetikçi (d. 1925)
 2018 - eddie clarke, i̇ngiliz gitarist (d. 1950)
 2018 - mihail derjavin, sovyet-rus oyuncu (d. 1936)
 2018 - pierre grillet, forvet mevkiinde oynayan fransız eski futbolcu (d. 1932)
 2018 - philippe marchand, fransız sosyalist siyasetçi (d. 1939)
 2018 - novello novelli, i̇talyan karakter oyuncu ve komedyen (d. 1930)
 2018 - doreen tracey, i̇ngiliz-amerikalı oyuncu ve sanatçı (d. 1943)
 2019 - theo adam, alman opera sanatçısı (d. 1926)
 2019 - muhyettin aksak, türk siyasetçi ve mühendis (d. 1957)
 2019 - erminio boso, i̇talyan siyasetçi (d. 1945)
 2019 - diane oxberry, i̇ngiliz gazeteci ve televizyon haber sunucusu (d. 1967)
 2019 - lionel price, eski i̇ngiliz basketbol oyuncusu (d. 1927)
 2019 - juan francisco reyes, guatemalalı siyasetçi (d. 1938)
 2020 - neda arnerić, sırp oyuncu (d. 1953)
 2020 - kâbus bin said, 1970-2020 yılları arasında umman sultanı (d. 1940)
 2020 - john crosbie, kanadalı siyasetçi ve hukukçu (d. 1931)
 2020 - wolfgang dauner, alman caz piyanisti ve besteci (d. 1935)
 2020 - marc morgan, belçikalı şarkıcı, söz yazarı ve müzisyen (d. 1962)
 2020 - petko petkov, bulgar millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1946)
 2021 - ahmet vefik alp, türk mimar, kent bilimci, yüksek mühendis ve siyasetçi (d. 1948)
 2021 - hubert auriol, fransız profesyonel arazi motosiklet ve otomobil yarışçısı (d. 1952)
 2021 - joël batteux, fransız siyasetçi (d. 1943)
 2021 - pedro casado, i̇spanyol profesyonel futbolcu (d. 1937)
 2021 - tosh chamberlain, i̇ngiliz eski profesyonel futbolcu (d. 1934)
 2021 - adam dyczkowski, polonyalı roma katolik piskopos (d. 1932)
 2021 - nancy walker bush ellis, amerikalı çevreci ve politik kampanyacı (d. 1926)
 2021 - christopher maboulou, fransız futbolcu (d. 1990)
 2021 - antonio sabàto sr., i̇talyan-amerikalı aktör (d. 1943)
 2021 - julie strain, amerikalı aktris ve model (d. 1962)
 2021 - david stypka, çek erkek şarkıcı, müzisyen, gazeteci ve grafik sanatçısı (d. 1979)
 2022 - herbert achternbusch, alman yazar (d. 1938)
 2022 - alfred gager, avusturyalı eski millî futbolcudur (d. 1942)
 2022 - aura herzog, eski i̇srail first ladysi, aktivist ve hayırsever (d. 1924)
 2022 - zhanat suleimenov, kazak asker ve siyasetçi (d. 1962)
 2022 - abdurrahman vezirov, azerbaycan komünist partisi merkezî komitesinin birinci sekreteri (d. 1930)
 2023 - jeff beck, i̇ngiliz rock gitaristi (d. 1944)
 2023 - gaudenzio bernasconi, i̇talyan eski millî futbolcudur (d. 1932)
 2023 - hermenegildo candeias, portekizli jimnastikçi (d. 1934)
 2023 - ii. konstantin, 1964-1973 yılları arasında son yunanistan kralı (d. 1940)
 2023 - pierre dorsini, eski fransız profesyonel futbolcu ve teknik direktör (d. 1934)
 2023 - jeff hamilton, amerikalı sürat kayakçısı (d. 1966)
 2023 - george pell, avustralya kardinali (d. 1941)

tatiller ve özel günler 
 türkiye çalışan gazeteciler günü 

0110
10