Volkan Ş. Ediger

volkan şevket ediger, (d. 1953, ereğli, konya,türkiye) bilim adamı, yazar, bürokrat.
 
ortadoğu teknik üniversitesi’nden lisans ve yüksek lisans dereceleriyle mezun olduktan sonra doktora derecesini 1986’da pensilvanya devlet üniversitesi’nden almıştır. eğitimini jeoloji, jeokimya ve palinoloji alanlarında tamamlamış olup, bir süre petrol ve kömür jeoloğu olarak sektörde çalıştıktan sonra enerji kaynakları, ekonomisi, politikası, güvenliği ve jeopolitikası gibi enerji alanlarına yönelmiştir. elçin öztürk ile evlidir ve bir kızı (şirin ediger bayülgen) ile bir torunu (i̇stanbul bayülgen) bulunmaktadır. ediger’in mesleki kariyeri eş zamanlı olarak sanayi, üniversite ve devlette üstlendiği araştırma, öğretim ve danışmanlık görevleri ile şekillenmiştir. 1998 yılında cumhurbaşkanlığı bünyesinde ilk kez oluşturulan enerji danışmanlığı kadrosuna atanarak 12 yıl boyunca üç cumhurbaşkanıyla (sn. süleyman demirel, sn. ahmet necdet sezer ve sn. abdullah gül) çalışma fırsatını elde etmiştir. osmanlı’da neft ve petrol adlı kitabıyla 2006 sedat simavi sosyal bilimler ödülü’ne layık görülerek sosyal bilimler alanında ödüllendirilen, fen bilimleri ve mühendislik alanlarında uzmanlaşmış az sayıdaki yazardan biri olmuştur. türkiye petrol jeologları derneği tarafından verilen cevat eyüp taşman ödülü’nü alan ilk kişidir.  2013 yılında power generation today power-gen europe tarafından belirlenen avrupa’da enerji alanındaki en etkili 10 kişi arasında yer almıştır. sivil toplum örgütlerinin kuruluşunda ve konferans organizasyonlarında oldukça aktif olan ediger, türkiye’de sürdürülebilir enerji ve iklim değişikliği alanlarında çalışan ilk sivil toplum kuruluşları olan enerji ve i̇klim değişikliği vakfı (eniva)'nın kurucu başkanı, sürdürülebilir üretim ve tüketim derneği (sut-d)’nin ise kurucu yönetim kurulu üyesidir. amerikan petrol jeologları derneği (aapg) tarafından 2014 yılında düzenlenen ice istanbul konferansında ve 2015 yılında düzenlenen 5. enerji ve değer konferansı’nda genel başkanlık görevini üstlenmiştir. shell’in desteğiyle national geographic society tarafından 2014’te başlatılan “büyük enerji sorunu” girişimi kapsamında washington d.c. ve londra’dan sonra i̇stanbul’da düzenlenen “kentsel geleceğimize güç vermek” konulu forumda moderatörlük görevini üstlenmiştir.

akademik kariyeri 

ediger, lisans (1976) ve yüksek lisans (1980)  çalışmalarını ortadoğu teknik üniversitesi (odtü) jeoloji mühendisliği bölümünde, doktora  çalışmasını  ise abd pensilvanya devlet üniversitesi (psu) yerbilimleri bölümünde 1986 yılında tamamlamıştır. 1992 yılında doçent, 2010 yılında profesör unvanını almıştır.

prof. ediger, akademik çalışmalarına 1976-1977 yılında odtü'de öğretim asistanı  olarak başlamış ve 1982 ile 1985 arasında  psü’de araştırma ve öğretim asistanı ve laboratuvar koordinatörü olarak devam etmiştir. 1987-2010 arasında odtü’de çeşitli enerji konularında dersler vermiş, yüksek lisans ve doktora tezleri yönetmiştir. eğitimdeki başarısı, 2001 yılında odtü jeoloji mühendisliği bölümü öğrencileri tarafından ödüllendirilmiştir. 2006 yılında ise odtü’de en i̇yi tez danışmanı ödülü’nün sahibi olmuştur.

dr. ediger, 2010 yılında i̇zmir ekonomi üniversitesi’nde enerji ekonomisi profesörü olarak atanmıştır. birçok komite ve kurullara ek olarak, araştırma ve lisansüstü politikaları (alp) kurucu direktörlüğü ve sürdürülebilir enerji yüksek lisans programı kurucu başkanlığı görevlerinde bulunmuştur. 2011 yılından bu yana kadir has üniversitesi’nde (khas) enerji sistemleri mühendisliği profesörü olarak görev yapmakta olup, bölümün de başkanıdır. üniversitede aynı zamanda strateji geliştirme ve araştırma ofisi’nin (strar) kurucu koordinatörü ve enerji ve sürdürülebilir kalkınma merkezi’nin (cesd) kurucu direktörüdür. üniversite bünyesindeki üç komitede başkan, beş komitede üye olarak görev yapmakta olup, üversitelerarası kurul (üak) ve yüksek öğrenim kredi ve yurtlar kurumu’nda khas’ı temsil etmektedir.

sektörel ar-ge çalışmaları 

dr. ediger, enerji  sektöründeki çalışmalarına 1977 yılında türkiye petrolleri anonim ortaklığı (tpao) araştırma merkezi’nde başlamış ve burada sırasıyla şef, müdür, başkan yardımcısı ve proje danışmanı olarak görev yapmıştır. petrol sektöründeki kariyeri, 1998 yılında cumhurbaşkanı danışmanı oluncaya kadar yürttüğü, çeşitli ulusal ve uluslararası petrol araştırma projelerinin uygulanması ve yönetiminden oluşmaktadır. birleşmiş milletler kalkınma programı bursu yardımıyla  abd petrol şirketleri ve üniversitelerine yaptığı ziyaretler sayesinde ar-ge proje yönetiminde önemli deneyimler kazanmıştır.

bu dönemde, araştırma yönetiminin yanı sıra, petrol aramacılığıyla ilgili birçok ar-ge projesini başlatmış, koordine etmiş ve bu projelere bizzat iştirak etmiştir. 1977-1998 arasında yaptığı çalışmalardan elde edilen bulgular 22 şirket raporunda yer almıştır (tpao raporu no. 190, 195, 276, 279, 287, 345, 427, 1065, 1185, 1255, 1264, 1265, 1269, 1565, 1755, 1757, 1949, 1964, 2097, 2118, 2191, 2312) ve bazıları çeşitli ulusal ve uluslararası bilimsel ve teknik dergilerde yayınlanmıştır. bunlardan en önemli olanlarının arasında, her ikisi de türkiye’de ilk olan, güneydoğu anadolu bölgesi otokton i̇stifinin biyostratigrafi atlası ile jeolojik zaman tablosu bulunmaktadır. şirket raporlarının ikisi, biyostratigrafi ve organik jeokimya kurslarında kullanılmak üzere eğitim serisi olarak yayınlanmıştır.

ediger, 1998 yılına kadar tpao araştırma merkezi'nde palinoloji alanında yürüttüğü ar-ge çalışmaları sonucunda, mra (modified reissinger apparatus) adı verilen yeni bir laboratuvar tekniği tanımlanmış ve transeptaesporites ediger (1981) ve anatolinites elsik, ediger & batı (1990) adında iki yeni palinomorf cinsi ile  aşağıda sıralanan 24 yeni palinomorf türü adlandırılmıştır: inapertisporites rotundus ediger (1981), lacrimasporonoites oviformis ediger (1981), dicellaesporites nodusus ediger (1981), pluricellaesporites vermiculus ediger (1981), multicellaesporites fusus ediger (1981), brachysporisporites thraceous ediger (1981), transeptaesporites irregularis ediger (1981), transeptaesporites symmetricus ediger (1981), polyadosporonites enormis ediger (1981), polyadosporonites orbis ediger (1981), inapertisporites ibrahimii ediger & alişan  (1989), uncinulites artuziae ediger & alişan  (1989), lacrimasporonites traversii ediger & alişan  (1989), dicellaesporites nakomanii ediger & alişan  (1989), dicellaesporites akyolii ediger & alişan  (1989) dyadosporonites okayi ediger & alişan (1989), multicellasporites elsikii ediger & alişan  (1989), anatolinites dongyingensis elsik, ediger & batı (1990), anatolinites alaskaensis elsik, ediger & batı (1990), anatolinites alternarioides elsik, ediger & batı (1990), anatolinites chubutensis elsik, ediger & batı (1990), anatolinites claibornensis elsik, ediger & batı (1990), anatolinites holocenicus elsik, ediger batı (1990), anatolinites  reklawensis elsik, ediger & batı (1990).

sedat simavi ödülü 

osmanlı i̇mparatorluğu’ndaki petrol olgusu konusunda 13 yıl boyunca yürüttüğü titiz araştırma ve incelemelere dayanan osmanlı’da neft ve petrol adlı kitabı 2006 yılında türkiye gazeteciler cemiyeti tarafından verilen sedat simavi sosyal bilimler ödülü’ne layık görülmüştür. kitap, başbakanlık osmanlı arşivleri’nden elde edilen yüzden fazla orijinal belgeyi değerlendirmekte ve konuyla ilgili neredeyse tüm literatürü gözden geçirmektedir. bu bağlamda osmanlı’da neft ve petrol, yalnızca petrol tarihini değil, aynı zamanda enerji tarihini de değerlendirmekte, enerji kaynaklarının en önemli ekonomik ve politik dinamiklerini tartışmaktadır

diğer ödüller 

ediger lisans eğitimi sırasında etibank üniversite bursu, yüksek lisans eğitim sırasında odtü’de asistanlık, abd'de yaptığı doktora çalışması sırasında ise national science foundation (nsf) araştırma bursu almıştır. eğitimi süresince ve mezuniyetinde çeşitli şeref dereceleri kazanmıştır. 1984 yılında sigma xi scientific research society’e seçilerek üye olmuştur. 1990 yılında türkiye petrol jeologları derneği tarafından düzenlenen sekizinci türkiye petrol kongresi’nde özel katkı ödülü’ne ve 1995 yılında bakü'de düzenlenen geological aspects of reservoir characteristics conference’da konferansı’nda özel ödül’e layık görülmüştür. 2000 yılında türkiye cumhuriyeti cumhurbaşkanlığı genel sekreterliği tarafından takdir belgesi, 2001 yılında da teşekkür belgesi ile taltif edilmiştir. 2007 yılında türkiye petrol jeologları derneği tarafından verilmeye başlanan cevat eyüp taşman ödülü'nünilk sahibi olmuştur. 2000 yılında “türkiye'de kim kimdir", 2008 yılında “global enerji sektöründe kim kimdir", 2009 yılında ibc’nin "en i̇yi 100 profesyonel" ve “marquis kim kimdir" listelerinde yer almıştır. 2013 yılında "günümüzde avrupa güç üretiminde en etkili 10 i̇sim" arasında seçilmiştir. 2015 yılında amerikan petrol jeologları derneği (aapg) tarafından "üstün hizmet ödülü"ne layık görülmüştür.

konferans komiteleri ve komisyonlar 

ediger aşağıda verilen meslek örgütleri ve konferanslarda üye, kurucu üye ve temsilci olarak görev yapmıştır ve yapmaktadır:

 global summit on petroliferous basins: basin evaluation, research, modeling and development, 7-9 aralık 2016, philadelphia, u.s.a., düzenleme komitesi
 69. türkiye jeoloji kurultayı, ankara, 11-15 nisan 2016, kurultay başkanı
 doğu akdeniz’de enerji güvenliği ve jeopolitik uluslararası konferansı, 15-17 ekim 2015, kalkanlı, kuzey kıbrıs türk cumhuriyeti, eş genel başkan
 the israel science foundation (isf), hakem (2015)
 tübi̇tak çaydag, dış danışman (2015)
 sürdürülebilir i̇ş ödülleri, jüri (2015)
 ipetgas-uluslararası petrol ve gaz konferansı ve sergisi, 27-29 mayıs 2015, ankara, program komitesi
 5. uluslararası enerji ve değer konferansı, i̇stanbul, 7-10 mayıs 2015, eş genel başkan.
 2. i̇stanbul nükleer santraller zirvesi, i̇stanbul, 19-20 mart 2015, program komitesi
 2. i̇stanbul karbon zirvesi, 2-3 nisan 2015, bilimsel komite, düzenleme komitesi
 i̇stanbul büyükşehir belediyesi 2015-2019 stratejik plan çalıştayı, dış uzman (12-13.06.2014)
 gaziantep belediyesi, 1. sanayide enerji verimliliği ödülleri, jüri (21.02.2014)
 i. i̇stanbul nükleer santraller zirvesi, i̇stanbul, 30-31 mayıs 2014, bilimsel komite (2013–2014)
 38th iaee (international association for energy economics) international conference, antalya, 6-8 nisan 2015, publications committee chair (2013–2014), international program committee
 aapg (american association of petrolem geologists) ice- international conference & exhibition, i̇stanbul, 14-17 eylül 2014, general chair (2013–2014) 
 i. i̇stanbul karbon zirvesi, i̇stanbul, 3-5 nisan 2014, organizasyon komitesi, program komitesi eşbaşkanı
 5. yeşil i̇ş konferansı 2013, danışma kurulu (2013) 
 aapg geosciences technology workshop on hydrocarbon trapping mechanisms in the middle east, i̇stanbul, 10-12 aralık 2012, technical programme committee (2012) 
 yeşil i̇ş konferansı 2012, danışma kurulu (2012) 
 sezin okulları iv. fütürist senaryo yarışması, jüri (2012) 
 i̇stanbul menkul kıymetler borsası (i̇mkb) sürdürülebilirlik endeksi projesi (isesi),  danışma kurulu  (2010–) 
 2. eif uluslararası enerji kongresi, ankara, 21-22 ekim 2010, kongre başkanı         
 vi. kadir has ödülleri, türkiye’de yenilenebilir enerji kaynaklarıın potansiyeli ve kullanabilirliği, jüri (2010) 
 orsam ortadoğu analiz, danışma kurulu (2009-2014) 
 steam uluslararası karbon piyasaları arenası, 13-14 ağustos 2009, i̇stanbul, kongre başkanı
 ingas 2009–iii. uluslararası doğalgaz sempozyumu, onur ve danışma kurulu (2009) 
 31st iaee international conference (the first zero-emission conference organized in turkey), düzenleme kurulu (2008) 
 tübi̇tak kamu ar-ge projeleri destek programı, proje değerlendirme panelisti (2008) 
 genelkurmay atase stratejik araştırma ve etüd merkezi (sarem)
 dış enerji uzmanı, (2007–2012) 
 i̇tü petrol ve doğal gaz mühendisliği böl., endüstri danışmanlar kurulu üyesi (2006)  
 i̇ü bilimsel proje değerlendirme kurulu, danışman (2003) 
 2nd international symposium on the petroleum geology and hydrocarbon potential of the black sea area, bilimsel komite (1996) 
 türkiye xi. petrol kongresi, bilimsel komite üyesi (1996) 
 6th international symposium on fossil algae & carbonate platforms
 bilimsel komite üyesi  (1995) 
 trakya havzası jeolojisi sempozyumu,  bilimsel komite başkanı, düzenleme komitesi başkan yardımcısı (1995) 
 başbakanlık devlet planlama teşkilatı vii. beş yıllık kalkınma planı, enerji komisyonu üyesi (1991–1995)
 iesca international earth sciences congress of aegean region, bilimsel komite (1990) 
 türkiye viii. petrol kongresi, bilimsel komite üyesi (1990) 
 türkiye petrol jeologları derneği bülteni, bilimsel komite ve editörler kurulu üyesi (1988-1998)
 türkiye v. petrol kongresi, teknik program komite sekreteri (1980)
 tmmob jeoloji mühendisleri odası, petrol komisyonu üyesi (1979–1982)

meslek örgütleri

 b2b ticari eşleştirme derneği, kurucu yönetim kurulu (2014–) 
 büyük kulüp, i̇stanbul, üye (2014-) 
 süt-d-sürdürülebilir üretim ve tüketim derneği, kurucu yönetim kurulu (2013–) 
 aapg-american association of petroleum geologists, üye (2013–) 
 enerji ve i̇klim değişikliği vakfı (eniva), kurucu başkan (2010–) 
 uluslararası i̇lişkiler konseyi (ui̇k), üye (2009–)  
 ortadoğu stratejik araştırmalar merkezi (orsam), danışma kurulu (2008–2013)  
 iaee enerji ekonomisi derneği (eed), kurucu üye (2005–), yönetim kurulu (2005–2010; 2012–), denetleme kurulu (2010–2012) 
 fossil ankara grubu, üye (2001–) 
 odtü mezunları derneği, üye (2000–) 
 dünya enerji konseyi türk milli komitesi, üye (1997–)  
 ozan sungurlu bilim eğitim ve yardım vakfı, üye (1992–), bilim ve eğitim komitesi başkanı (1994–1998)  
 tpao personel vakfı, üye (1987–), yönetim kurulu (1992–1993)  
 regional committee on mediterranean neogene stratigraphy, üye (1989–1998)  
 ankara türk-amerikan derneği, üye (1987–)  
 international federation of palynological societies, türkiye temsilcisi (1979–1990)  
 türkiye palinoloji komitesi, üye (1979–), başkan (1979–1980, 1991–1992)  
 american association of stratigraphic palynologists (aasp), üye (1989–1998), ortadoğu bölge temsilcisi (1989–1992)  
 türkiye petrol jeologları derneği (tpjd), üye (1978–)  
 türkiye jeoloji mühendisleri odası (jmo), üye (1976–), odtü temsilcisi (1976) 
 türkiye jeoloji kurumu (tjk), üye (1973–1987), yönetim kurulu (1980)

sci-ssci endeksli dergilerde yayınlanan makaleler 
 with berk, i̇, ersoy, m., 2015, “an assessment of mining efficiency in turkish lignite industry”, resources policy, 45: 44-51.   
 with berk, i̇., kösebalaban, a., 2014, “lignite resources of turkey: geology, reserves, and exploration history”, international journal of coal geology, 132: 13-22.   
 with yıldırım ç., baysan, a., 2013, “europeanization under membership uncertainty: the cases of environmental and energy policy in turkey”, uluslararas i̇lişkiler, 10(39): 131-152.   
 with devlen b., mcdonald, d.b., 2012, “levant’ta büyük oyun: doğu akdeniz’in enerji jeopolitiği”, uluslararası i̇lişkiler, 9(33): 73–92.   
 with berk, i̇., 2011, “crude oil import policy of turkey: historical analysis of determinants and implications since 1968”, energy policy, 39(4): 2132-2142. doi 10.1016/j.enpol.2011.01.058.   
 with hoşgör, e., sürmeli, a.n., tatıdil, h., 2007, “fossil fuel sustainability index: an application of resource management”, energy policy, 35(5): 2969–2977. doi 10.1016/j.enpol.2006.10.011.    
 with akar, s., 2007, “arima forecasting of primary energy demand by fuel in turkey”, energy policy, 35(3): 1701–1708. doi 10.1016/j.enpol.2006.05.009.   
 with çamdalı, ü., 2007, “energy and exergy efficiencies in turkish transportation sector, 1988-2004”, energy policy, 35(2): 1238–1244. doi 10.1016/j.enpol.2006.03.021.    
 with çamdalı, ü., 2007, “optimization of fossil fuel resources in turkey: an exergy approach”, energy sources, part a: recovery, utilization, and environmental effects, 29(3): 251–259. doi 10.1080/15567030600917041.   
 with huvaz, ö., karahanoğlu, n., 2007, “the thermal gradient history of the thrace basin, nw turkey: correlation with basin evolution processes”, journal of petroleum geology, 30(1): 3–24.   
 with akar, s., uğurlu, b., 2006, “forecasting production of fossil fuel sources in turkey using a comparative regression and arima model,” energy policy, 34(18): 3836–3846. doi 10.1016/j.enpol.2005.08.023.    
 with huvaz, ö., 2006, “examining the sectoral energy use in turkish economy (1980–2000) with the help of decomposition analysis”, energy conversion and management, 47(6): 732–745. doi 10.1016/j.enconman.2005.05.022, fuel & energy abstracts.   
 with madlener, r., kumbaroglu, g., 2005, “modeling technology adoption as an irreversible investment under uncertainty: the case of the turkish electricity supply industry”, energy economics, 28(1): 139–163. doi 10.1016/eneco.2004.10.007.    
 2003, “classification and performance analysis of primary energy consumers during 1980–1999”, energy conversion and management, 44(19): 2991–3000. doi 10.1016/so196-8904(03)00102, fuel & energy abstracts.   
 with tatlıdil, h., 2002, “forecasting the primary energy demand in turkey and analysis of cyclic patterns”, energy conversion and management, 43(4): 473–487.    
 with kentel, e., 1999, ”renewable energy potential as an alternative to fossil fuels in turkey”, energy conversion and management, 40(7): 743–755, fuel & energy abstracts.   
 with batı, z., kozlu, h., 1996, “tortonian-messinian palynomorphs from the easternmost mediterranean region around iskenderun, turkey”, micropaleontology, 42(2): 189–205.     
 with batı, z., alişan, c., 1990, “paleopalynology and paleoecology of calamus–like disulcate pollen grains”, review of palaeobotany and palynology, 62(1–2): 97–105.    
 with alişan, c., 1989, “tertiary fungal and algal palynomorph biostratigraphy of the northern thrace basin, turkey”, review of paleobotany and palynology, 58(2–4): 139–161.    
 1986, “sieving techniques in palynological sample processing with special reference to the mra system”, micropaleontology, 32(3): 256–270.

kitaplar ve kitap bölümleri 

 2014, tki̇ ve kömürün tarihçesi ile türkiye kömür stratejileri, tki̇ yayınları, ankara, 497 s., aralık 2014. isbn no: 978-605-5310-63-9. 
 2013, ed., türkiye’de i̇klim değişikliği ve sürdürülebilir enerji, i̇stanbul, eni̇va yayınları, 146 s. isbn no: 978-605-64066-0-7.   
 2013, “i̇klim değişikliğinin türkiye’deki etkileri: bilimsel veriler”, in: volkan ş. ediger, ed., türkiye’de i̇klim değişikliği ve sürdürülebilir enerji, i̇stanbul, eni̇va yayınları,  s. 61-80. isbn no: 978-605-64066-0-7.   
 2011, “energy transition periods: lessons learnt from the past”, in: the oil era: emerging challenges, abu dhabi, ecssr (the emirates center for strategic studies and research) publications, p. 175-202.  
 2011, enerjide yeni dünya düzeni ve türkiye, akademi forumu no. 67, ankara, tüba–türkiye bilimler akademisi yayınları, 62 s.
 2009, türk think tankı’nın olgunlaşma dönemine doğru, in: hasan kanbolat and hasan ali karasar, eds., türkiye’de satretjik düşünme kültürü ve stratejik araştırma merkezleri: başlangıcından bugüne türk düşünce kuruluşları, ankara, nobel yayınları, s. 197–207.
 2008, “national energy report of turkey: energy situation, challenges, and policies for sustainable development”, in: aasa beijing workshop on sustainable energy development in asia, 2008, beijing, china, interacademy council, p. 77-93.   
 2007, enerji arz güvenliği ve ulusal güvenlik arasındaki i̇lişki, in: enerji arz güvenliği, ankara, sarem yayınları, s. 1–47.
 2005, osmanlı’da neft ve petrol, ankara, odtü yayıncılık, 472 s. (3. baskı, mart 2007). türkiye gazeteciler cemiyeti 2006 sedat simavi sosyal bilimler ödülü.

diğer yayın ve sunumlar 

ediger’in, haziran 2015 itibarıyla, hakemli ve hakemsiz dergilerde çoğunlukla enerji konularında 40 makalesi yayınlanmıştır. çoğunluğu uluslararası düzeyde olan bilimsel konferanslarda çeşitli sunumlar gerçekleştirmiş ve bu sunumların 25’inin özeti bildiri kitaplarında yayınlamıştır. seçkin üniversiteler, kurumlar, şirketler ve stk'lar tarafından analist veya tartışmacı olarak panellere katılmak veya özel konuşma yapmak üzere 70 kez davet edilmiştir. 30’dan fazla moderatörlük ve oturum başkanlığı  görevini üstlenmiş, 40’tan fazla tv ve radyo programlarında yer almış, 17 kez röportaj vermiştir.

kaynakça 

1953 doğumlular
ereğli, konya doğumlular
orta doğu teknik üniversitesinde öğrenim görenler
sedat simavi ödülü sahipleri
yaşayan insanlar
türkiye cumhurbaşkanlığı başdanışmanları
konya doğumlu bilim insanları