Stephen Hawking

stephen william hawking (8 ocak 1942, oxford - 14 mart 2018, cambridge), i̇ngiliz fizikçi, kozmolog, astronom, teorisyen ve yazar.

stephen hawking, einstein'dan bu yana dünyaya gelen en parlak teorik fizikçi olarak kabul edilmektedir. 12 onur derecesi almıştır. 1982'de cbe ile ödüllendirilmiş, bundan başka birçok madalya ve ödül almıştır. royal society'nin ve national academy of sciences (amerikan ulusal bilimler akademisi) üyesidir.

hayatı 
hawking 8 ocak 1942 yılında hayata gözlerini açmıştır. 8 yaşındayken londra'dan 20 mil uzaktaki st albans'a gitti. 11 yaşında st albans okuluna kayıt oldu. i̇leride, "size ilham veren bir öğretmeniniz oldu mu?" sorusuna, st albans'ta öğretmeni olan dikran tahta'dan söz ederek cevap verecekti.

hawking st albans okulu'ndan mezun olduktan sonra babasının eski okulu oxford üniversitesi kolejine devam etti. babası onun tıp okumasını istiyordu, ancak o matematiği seviyordu. fakat okulun matematik bölümü mevcut değildi. bu yüzden onun yerine fizik öğrenimi görmeye başladı. üç yıl sonra doğa bilimlerinde birinci sınıf onur madalyasıyla ödüllendirildi.

hawking daha sonra kozmoloji (evrenbilim) üzerine çalışmak üzere cambridge'e gitti. o zamanlar oxford'da evren bilimi üzerine çalışma yoktu. cambridge'de danışman olarak fred hoyle'u istemesine karşın dennis sciama atanmıştı. doktorasını aldıktan sonra ilk önce araştırma asistanı, daha sonra gonville and caius college'da doçent oldu. 1973'te gökbilim enstitüsünden ayrılarak uygulamalı matematik ve kuramsal fizik bölümüne geçti. 1979'dan sonra matematik bölümünde lucasian matematik profesörü oldu. bu profesörlük 1663 yılında üniversite parlamento üyesi olan henry lucas tarafından kurulmuştu. i̇lk olarak isaac barrow sonra 1669'da isaac newton'a verilmişti.

hawking evrenin temel ilkeleri üzerine çalıştı. roger penrose ile birlikte einstein'ın uzay ve zamanı kapsayan genel görelilik kuramının, big bang'le başlayıp karadeliklerle sonlandığını gösterdi. bu sonuç kuantum mekaniği ile genel görelilik kuramı'nın birleştirilmesi gerektiğini ortaya koyuyordu. bu yirminci yüzyılın ikinci yarısının en büyük buluşlarından biriydi. bu birleşmenin bir sonucu da karadeliklerin aslında tamamen kara olmadığını, fakat radyasyon yayıp buharlaştıklarını ve görünmez olduklarını ortaya koyuyordu. diğer bir sonuç da evrenin bir sonu ve sınırı olduğuydu. bu da evrenin başlangıcının tamamen bilimsel kurallar çerçevesinde meydana geldiği anlamına geliyordu.

stephen hawking kuantum fiziği ve kara deliklerle ilgili iddialarıyla, bugün yaşayan bilim insanları arasında dünyada en çok tanınan isimdir. kitapları, 40 dile çevrildi; evrenle ilgili çılgın teorik bilgilerini popüler hale getirmek için gereken maddi bağımsızlığı sağlayacak ve cambridge üniversitesi'ndeki uygulamalı matematik ve teorik fizik laboratuvarını geliştirecek kadar da sattı. hawking, hastalığıyla gizemli bir kişilik oluşturmaktadır. son kitabı “ceviz kabuğundaki evren”de, dünyanın büyük bir felaket ile karşı karşıya kalabileceğini belirterek uzayda insan kolonileri kurulmasını gündeme getirmişti. bir fenomen haline gelen ve milyonlarca satan “zamanın kısa tarihi: büyük patlamadan karadeliklere” kitabı, hawking'e asıl şöhreti getirmişti. i̇lk kitabının yayımlanmasından bu yana gerçekleşen önemli buluşların ardındaki sırrı açığa çıkaran “ceviz kabuğundaki evren”, “zamanın kısa tarihi”nin bir devamı sayılabilir. yeni kitabıyla yazar, bizleri çoğu kez gerçeklerin kurmacadan daha şaşırtıcı olduğu teorik fiziğin en üst noktalarına çıkarıyor ve evrenin temel ilkelerine dair anlaşılır yorumlarda bulunuyor. görelilik kuramından zaman yolculuğuna, süper kütleçekiminden süpersimetriye, kuantum teorisinden m-kuramı'na ve bütünsel beyin algılanımına kadar evrenin bilinen en kışkırtıcı sırlarına kapı aralayan kitap, einstein’ın “genel görelilik kuramı” ile richard feynman'ın çoklu geçmiş düşüncesini birleştirerek evrende olup bitenleri tanımlayabilecek eksiksiz ve tek bir teori geliştirmeye çalışıyor. okur, kitabı bir bilimsel eser olarak algılayabileceği gibi, rahatlıkla bir bilimkurgu romanı gibi de değerlendirebilir. hawking'in “karmaşık önermeleri günlük yaşamdan çekip aldığı analojilerle resmetme becerisi” buna imkân tanımaktadır. 2012'de “büyük tasarım” adlı kitabını da çıkartmıştır. kitaplarında genellikle bir "yaratan"ın varlığını reddeden stephen hawking, her şeyin teorisi (birleştirilmiş alan kuramı)’ne ulaşıldığı zaman, kainatın oluşum sürecinde, ‘tanrı’ kavramına ihtiyaç olmadığını da net bir dille ifade eder.

kişisel hayatı

hastalığı 
stephen hawking, amyotrofik lateral skleroz (als) hastalığının nadir görülen, erken kendini gösterip yavaş ilerleyen bir formundan muzdaripti. bu hastalığın teşhisi 1963'te, hawking 21 yaşındayken konuldu; doktorları tarafından hawking'e iki yıllık ömür biçildi. motor nöronların zamanla yüzde seksenini öldürerek sinir sistemini felç eden; ancak beynin zihinsel faaliyetlerine dokunmayan bu hastalık, hawking'i tekerlekli sandalyede yaşamaya mahkûm etti. 1970'lerin sonlarında konuşma yetisi gittikçe de zayıflamaya başladı, bu dönemde sadece en yakınları tarafından anlaşılan hawking'in dış dünyayla iletişimini dediklerini dinleyip tekrarlayan yakınları sağlamaktaydı. 1985'te cern'i ziyaret ederken zatürre kaptı. bu nedenle nefes borusuna delik açılması gerekti ve sesini tamamen yitirdi. 1986'dan itibaren koltuğuna yerleştirilmiş, yazıları sese dönüştürebilen bilgisayarı sayesinde insanlarla iletişim kurabildi. bilimsel uğraşlarında ve günlük yaşantısında çevresinden ve ailesinden destek aldı. konuşmak istediği anda, elindeki elektronik aleti sıkarak, sandalyesine bağlı özel bilgisayarının ekranına, dakikada ortalama 10 kelimeyi sıralayabilmekteydi. bilgisayarının hafızasında yaklaşık 2600 kelime bulunmaktadır. böylece herhangi bir kelimeyi söylemek istediğinde ekrana yazabilmekteydi. sağlıklı insanların konuşmalarında kullandığı kelime sayısı da 2500 civarındadır. dolayısıyla hawking, duygularını ifade etmede kelime sıkıntısı çekmemekteydi. 2005'te el kaslarını hareket etme yetisini kaybetmesiyle yanağındaki kasları kullanarak kelime seçmeye başladı.

ödülleri 

 albert einstein madalyası (1979)

ölümü 
14 mart 2018 tarihinde sabaha karşı, cambridge, i̇ngiltere'deki evinde 76 yaşında öldü. ailesi ölüm sebebi hakkında, "huzur içinde öldü." açıklamasını yaptı. stephen hawking'in henüz 21 yaşındayken yakalandığı ve tedavisi olmayan als hastalığı yüzünden öldüğü düşünülmektedir.

kişisel görüşleri 
hawking insanların 100 yıl içerisinde dünyayı terk etmesi ve farklı dünyalarda koloniler kurması gerektiğini söylemiştir. hawking'e göre insanlar koloni kuramazlarsa hayatta kalamayacaktır.

eserleri

teknik 
 singularities in collapsing stars and expanding universes (d. w. sciama ile birlikte), 1969 comments on astrophysics and space physics vol 1 #1
 the nature of space and time (roger penrose ile birlikte, michael atiyah'ın önsözüyle), new jersey: princeton university press, 1996, isbn 0-691-05084-8
 the large scale structure of spacetime (george ellis ile birlikte), 1973 isbn 0-521-09906-4
 the large, the small, and the human mind, (abner shimony, nancy cartwright ve roger penrose ile birlikte), cambridge university press, 1997, isbn 0-521-56330-5 (hardback), isbn 0-521-65538-2 (karton kapaklı), canto edition: isbn 0-521-78572-3
 information loss in black holes, cambridge university press, 2005
 god created the integers: the mathematical breakthroughs that changed history, running press, 2005 isbn 0-7624-1922-9

popüler 
 a brief history of time, (bantam press 1988) isbn 0-553-05340-x
 black holes and baby universes and other essays, (bantam books 1993) isbn 0-553-37411-7
 the universe in a nutshell, (bantam press 2001) isbn 0-553-80202-x
 on the shoulders of giants. the great works of physics and astronomy, (running press 2002) isbn 0-7624-1698-x
 zamanın daha kısa tarihi, (bantam books 2005) isbn 0-553-80436-7

çocuk kitapları 
 george's secret key to the universe, lucy hawking ile birlikte (random house, 2007) isbn 978-0-385-61270-8
 george's cosmic treasure hunt, (simon & schuster children's publishing, 2009) isbn 978-1-4169-8671-3
 george and the big bang, (doubleday, 2011) isbn 978-0-385-61191-6

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 resmi sitesi
 cambridge üniversitesi
 video : stephen hawking kainat hakkında büyük sorular soruyor
 stephen hawking: god didn't create universe
 
 

 
1942 doğumlular
oxford doğumlular
20. yüzyıl filozofları
21. yüzyıl filozofları
i̇ngiliz kozmologlar
i̇ngiliz ateistler
engelli i̇ngilizler
cambridge üniversitesinde öğrenim görenler
cambridge üniversitesi öğretim üyeleri
lucasian matematik profesörleri
university college, oxford'da öğrenim görenler
royal society üyeleri
ulusal bilimler akademisi üyeleri
amerikan felsefe topluluğu üyeleri
2018 yılında ölenler
i̇ngiliz anı yazarları
i̇ngiliz bilimkurgu yazarları
başkanlık özgürlük madalyası sahipleri
kraliyet astronomi derneği altın madalyası sahipleri
görelilik teorisyenleri
wolf fizik ödülü sahipleri
i̇ngiltere'de ölenler
20. yüzyıl i̇ngiliz yazarları
20. yüzyıl astronomları
21. yüzyıl i̇ngiliz yazarları
21. yüzyıl astronomları
din eleştirmenleri
motor nöron hastalığından ölenler
i̇skoç asıllı i̇ngilizler
order of the companions of honour
albert einstein madalyası sahipleri
britanya i̇mparatorluk nişanı
i̇ngiliz bilim yazarları
royal society of arts üyeleri
maxwell madalyası sahipleri
engelli bilim insanları
ateist fizikçiler