Martin Heidegger

martin heidegger (26 eylül 1889 - 26 mayıs 1976), varoluşçu felsefenin isimlerinden biri olarak bilinen alman filozof.

yaşamı 

26 eylül 1889'da baden eyaletinde doğdu. çocukluğundan itibaren dine ve felsefeye eğilimli biri olarak yetişti. felsefi çalışmalarıyla olduğu kadar, yaşamı ve çeşitli dönemlerde sergilediği politik tutumlarıyla da tartışma konusu oldu. felsefi yetkinliği ve önemi yadsınamazken politik konumları dolayısıyla sürekli sorunlu bir ilişkinin taşıyıcısı oldu ve bu durum çoğu zaman felsefi çalışmalarının tam olarak değerlendirilmesini gölgeledi.

freiburg üniversitesi'nde katolik ilahiyatı ve hristiyan felsefesi okudu ve 1914 yılında ilk çalışması ve doktora tezi, "psikolojide yargı kuramı" ile dikkat çekmeye başladı. 
1923'te marburg üniversitesi'nde profesör oldu. 1927 yılında "varlık ve zaman" yayımlandı ve yayımlanışından itibaren yalnızca varoluşçu felsefe açısından değil, 20.yüzyıldaki bir bütün felsefe tartışmaları bağlamında bir şekilde etkili oldu. heidegger burada, bütün bir batı felsefesi geleneğini metafizik olmakla eleştirdi, ki sonrasında postmodern felsefe bu argümanı başka düzlemelerde yeniden değerlendirecektir.

1933 yılından itibaren nazilerin iktidara gelmesiyle birlikte heidegger nazi partisi'ne katıldı. bu dönemde freiburg üniversitesi'nde rektör oldu. heidegger'in bu dönem boyunca izlediği politika her zaman tartışma konusu olmuş ve onun çalışmalarının değerlendirilmesine gölgeler düşürmüştür. nazilere katıldığı gerekçesiyle 1945'te üniversiteden uzaklaştırıldı ama sonra 1952'de yeniden üniversiteye dönebildi. daha sonra yanlış yaptığını söylemesi de üzerine düşen gölgelerin sona ermesini sağlamamıştır, ancak bununla birlikte onun teorik çalışmalarının değeri her zaman kendini buna rağmen korumuş ve felsefe açısından önemli yerini muhafaza etmiştir.

felsefesi 
heidegger'in felsefi çalışmalarında hocası edmund husserl'in ve fenomenoloji felsefesinin etkileri açıkça görülür. buna bağlı olarak felsefe-dışı sayılan pek çok kavramı felsefeye taşıdı ve varoluşçu felsefecilerde (örneğin kierkegaard'ın korku, umutsuzluk, kaygı vb. kavramlarla yaptığı gibi) görülen tarzda analizlere yöneldi ve bunları derinleştirdi. kaygı, sıkıntı, merak, ölüm, korku gibi terimleri felsefe düzlemine taşıdı. fenomenolojiyi varlık sorunu bağlamında yeniden yorumladı ve kullandı. heidegger'in husserl etkisi ile kendine özgü bir varoluşçu felsefe oluşturduğunu söylemek mümkündür. diğer taraftan heidegger, kendi felsefesinin  sartre tarafından yanlış anlaşıldığını ve varoluşçuluğun düşüncesini açıklamak için doğru bir terim olmadığını belirtmiştir.

heidegger'ın düşüncesine göre, insan bu dünyaya öylece bırakılmıştır. bu bırakılmışlık fikri  birkaç yönden varoluşçu felsefenin temel argümanlarını sürdürür ve derinleştirir. varoluşa bırakılmışlığı ile insan kendi varlığını oluşturma özgürlüğüne zorunlu olarak bırakılmıştır aslında. ama başlangıçta, bırakılışın kendisi bir özgürlük yokluğudur -sondaki ölümün kaçınılamazlığı gibi.

i̇nsan, varoluşun ortasına öylece, orada bir varlık olarak (dasein) atılmıştır. bu bir tercih ya da seçimin sonucu değildir. ve insan, bu bırakılmışlık içinde tercihler ve seçimleriyle kendi yaşamını ileriye doğru kurar. burada zorunlu bir özgürlük deneyimi söz konusudur. i̇nsan kendi varlığını gerçekleştirmek üzere sürekli seçimler ve tercihler yapmak durumundadır, yani özgürlüğünü gerçekleştirmek zorundadır. ölüme kadar. heidegger'in felsefesinde ölüm fikri, bu bakımdan önemli bir yer tutar. i̇nsan, bırakılmışlığında ölüme yazgılıdır ve varoluşunu buna göre gerçekleştirmelidir.

heidegger ayrıca, genel anlamda söylenecek olursa, teknik'in gelişimiyle birlikte şekillenen dünyanın eleştirisini yapmaya yönelmiştir ve modern dünyada buna karşı düşüncenin görevlerini belirlemeye çalışmıştır. "varlık sorusu", onun tüm felsefi çalışmalarının özü ve özetidir. bu çalışma varlık'ın unutulmuşluğuna yapılan bir itirazla başlar ve devam eder. kant, hegel ve husserl'den etkilendiğini belirtmenin yanı sıra, nietzsche ile girdiği eleştirel ilişkinin de belirtilmesi gerekir. heidegger, yapısalcılığa benzer ama başka bağlamlarda dil konusunu felsefeye temel bir kategori olarak sokmuştur. onun bütün felsefi kategorileri dil dolayımıyla işlerlik kazanır. 
"dil varlık'ın evidir", der heidegger.

sartre ve camus başta olmak üzere varoluşçu felsefeciler ve ayrıca yapısalcılık ve varlık felsefesi gibi diğer felsefe akımları da  çalışmalarında onunla açık ya da örtük diyalog halinde olmuşlardır. daha sonra çalışmaları, özellikle dil dolayımlı analizleri ve felsefenin metafizik olarak  eleştirisi mantığı, postmodern felsefenin gelişiminde önemli  köşe taşları olacaktır.

türkçede olan kitapları 
 varlık ve zaman, m.heidegger, çev. kaan h. ökten, agora kitaplığı.
 zaman ve varlık üzerine, m.heidegger, a yayınları.
 nedir bu felsefe?, m.heidegger, sosyal yayınları.
 hümanizmin özü, m.heidegger, i̇z yayınları.
 metafizik nedir?, m.heidegger, kaknüs yayınları
 tekniğe i̇lişkin soruşturma, m.heidegger, paradigma yayınları
 bilim üzerine iki ders, m.heidegger, paradigma yayınları
 zaman kavramı, der begriff der zeit, m. heidegger, (çev.,s.babür), i̇mge kitabevi yayınları.
 nietzsche'nin tanrı öldü sözü ve dünya resimleri çağı, m.heidegger, asa kitabevi.
  sanat eserinin kökeni, m.heidegger, (çev: fatih tepebaşlı), deki basım yayım ltd. şti.
 teknik ve dönüş-özdeşlik ve ayrım, çevirmen: necati aça, pharmakon kitap yayınları
 olmaya bırakılmış, çevirmen: mesut keskin, avesta yayınları
 metafiziğe giriş, çevirmen: mesut keskin, avesta yayınları
 hümanizm üzerine, çevirmen: yusuf örnek, türkiye felsefe kurumu
 hegel'in tinin fenomenolojisi, çevirmen: kaan h. ökten, alfa yayınları
 kant ve metafizik problemi,   çevirmen: kaan h. ökten, alfa yayınları

kaynakça 
 heidegger'e giriş, kaan h. ökten, agora kitaplığı.
 varlık ve zaman kılavuzu, kaan h. ökten, agora kitaplığı.
 heidegger kitabı, kaan h. ökten, agora kitaplığı.
 martin heidegger, anılar ve günlükler, frederic de towarnicki, yky.
 heidegger bir filozof bir alman, paul hünnerfeld, i̇nkılap kitabevi.
 heidegger ve naziler, jeff collins, çev. kaan h. ökten, everest yayınları.
 felsefe sözlüğü, serkan uzun / ü.hüsrev yolsal, bilim ve sanat kitapları.
 eigentlichkeit bei heidegger - der begriff der eigentlichkeit in sein und zeit , dirk de pol, bibliothek der philosophie, fu berlin, berlin, 1992.

ayrıca bakınız 
 heidegger ve nazizm

dış bağlantılar 

 
 heidegger ve hiç 

 
1889 doğumlular
1976 yılında ölenler
20. yüzyıl filozofları
alman roma katolikleri
alman antikomünistler
alman naziler
alman filozoflar
20. yüzyıl alman filozofları
almanya'da antisemitizm
kıta filozofları
kültürel eleştirmenler
epistemologlar
varoluşçular
i. dünya savaşı'nda alman askerler
almanya'da enfeksiyon hastalıklarından ölenler
metafizikçiler
nazi partisi üyeleri
naziler
nietzsche takipçisi filozoflar
ontologlar
fenomenologlar
sanat felsefecileri
kültür felsefecileri
tarih filozofları
dil felsefecileri
nihilistler
din filozofları
teknoloji felsefecileri
siyaset felsefecileri
toplum eleştirmenleri
freiburg üniversitesinde öğrenim görenler
freiburg üniversitesi öğretim üyeleri
marburg üniversitesi öğretim üyeleri

çağdaş filozoflar
yapısöküm
hermeneutik
nazi almanyası
fenomenoloji

teknoloji felsefesi