mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Edge

edge, i̇ngilizcede "kenar; cismin ince tarafı" anlamındaki sözcük. "uç nokta" anlamında da kullanılmaktadır: örn. "cutting edge of the technology". şu anlamlara gelebilir:

bilişim
 egprs - yüksek hızda veri iletişimi sağlayan teknoloji.
 enhanced data rates for gsm (global system for mobile communications) evolution, mobil haberleşmede üçüncü neslin başlangıcı olarak sayılabilecek hızlı veri iletişimi teknolojisi olan edge'in kısaltması
 edge (dergi), video oyunu dergisi
 edge, microsoft tarafından hazırlanan bir tarayıcı.
 edge games, amerikalı video oyunu geliştiricisi

kişiler
 the edge, u2'nun gitaristi
 emekli profesyonel güreşçi adam copeland'ın ring adı.
 şafak edge, türk basketbolcu

diğer
 edge (tıraş jeli)
 edge species, evrimsel açıdan diğerlerinden farklı ve soyu tehlikedeki hayvan türlerinin bir listesi
 ford edge, bir otomobil modeli
Pi

pi veya π, aşağıdaki anlamlara gelebilir:

 pi sayısı (), matematikte sabit bir sayı (3,14...)
 pi (π), yunan alfabesinde bir harf
 pi, darren aronofsky'ın yönetmenliğini yaptığı, 1998 abd yapımı bilimkurgu filmi
 pi (tanhu)
 pi (roman), 2015 yılında basılan ve azra kohen tarafından yazılan bir türk romanı.
Biyokimya

biyokimya, bitki, hayvan ve mikroorganizma biçimindeki bütün canlıların yapısında yer alan kimyasal maddeleri ve canlının yaşamı boyunca sürüp giden kimyasal süreçleri inceleyen bilim dalıdır.

biyokimyanın amacı her şeyden önce, hücrenin temel bileşenleri olan protein, karbonhidrat, lipit gibi organik bileşiklerin ve yaşamsal önem taşıyan kimyasal tepkimelerde en büyük rolü oynayan dna nükleik asitlerin, vitaminlerin ve hormonların yapısal ve nicel çözümlemesini yapmaktır. canlılardaki protein bileşimi, besinlerin enerjiye dönüşmesi, kalıtsal özelliklerin kimyasal mekanizmalarla iletilmesi gibi yaşam süreçlerinin araştırılması da yine biyokimyanın ilgi alanına girer

canlılara ilişkin bilim dalları uğraşmakta olan her fakültede (tıp, eczacılık, biyoloji, ziraat, veteriner vs.) bir biyokimya kürsüsü de bulunur. i̇nsan sağlığıyla ilgili bilimler de iki alanda incelenir: 1. temel biyokimya 2. klinik biyokimya.

klinik biyokimya laboratuvar uzmanlığı ise, klinik laboratuvar bilimi ve teknolojisinin hasta bakımı için kullanıldığı bir tıp disiplini olup, sağlık ve hastalıktaki biyokimyasal mekanizmaları, hastalıkların önlenmesi, tanı ve ayırıcı tanı, prognoz ve tedavinin izlenmesindeki testleri, laboratuvar sonuçlarının tıbbi yorumlarını, klinisyenlere konsültasyonunu ve laboratuvar tanıyı içeren, tıbba ve kliniğe özgün bir laboratuvar bilimi ve uzmanlık alanıdır.

21. yüzyılın biyolojik bilimler ve biyoteknoloji çağı olacağı kabul edilmektedir. bilim ve teknolojinin amacı sağlıklı bir çevre ve sağlıklı bir yaşamdır. bu nedenle bugün hayal bile edilemeyecek olanakların insanlığın hizmetine sunulmasında en büyük pay gelecekte bu meslek üyelerinin olacaktır. son yılların nobel bilim ödüllerinin büyük oranda biyokimyasal çalışmalara verilmiş olması bunun en güzel kanıtıdır. i̇ş olanaklarının, biyokimya, biyoteknoloji ve gen teknolojisinde gözlenen gelişmelere paralel olarak yoğunlaşması gelişmiş ülkelerde yayınlanan bilimsel dergilerdeki iş ilanlarının büyük bir kısmının bu alanlara yönelik oluşu ile kanıtlanmaktadır

kaynakça

dış bağlantılar 
 türk biyokimya derneği
 biyokimyagerler derneği
 ege üniversitesi biyokimya bölümü 
 dumlupınar üniversitesi biyokimya bölümü 
 cumhuriyet üniversitesi biyokimya bölümü
 gata tıbbi biyokimya
 selçuk üniversitesi-montana state university biyokimya lisans programı

 
tıp bilimleri
Megalit

megalit bir yapı veya anıt oluşturmak amacıyla kullanılan büyük bir taştır. bu yapılar bir veya birkaç megalitten oluşabilir. megalitik sıfatı bu tür taşlardan yapılmış anlamını taşır, taşlar harçla değil birbirlerine geçmeli olarak bir arada dururlar. sözcük, yunanca μέγας megas (büyük) ve λίθος lithos (taş) sözcüklerinden türetilmiştir.

megalitler başlıca iki grupta toplanabilir: dayanak gerektirmeden ayakta duran taşlar; bunlar yalnızken menhir, bir doğru veya daire şeklinde dizilirse "cromlech" (kromlek) adını alırlar.

paralel düzenlenmiş bir döşemeyi taşıyan taşlardan meydana getirilen odalara dolmen denir, bunlar mezar odalarıdır. bu mezar odalarının üstü toprakla örtülürse, ortaya çıkan tepeciklere tümülüs veya höyük adı verilir.

ayrıca bakınız
 kırıkköy megalitleri
 megalitler listesi

kaynakça

 
tarih öncesi din
ölüm arkeolojisi
taş çağı'nda avrupa
avrupa arkeolojisi
afrika arkeolojisi
asya arkeolojisi
kutsal taşlar
yapılar
mezar anıtları ve yapıları
taş çağı
japonya'da geliştirilen video oyunları
Zeki Demirkubuz

zeki demirkubuz (d. 25 temmuz 1964, isparta), türk film yönetmeni, senarist, yapımcı ve oyuncu.

yaşam öyküsü 
zeki demirkubuz 1964 yılında isparta'da doğdu. ortaokulu isparta'da, isparta gönen fen lisesi gönen öğretmen okulu'nda bitirdikten sonra i̇stanbul'a yerleşti. liseye i̇stanbul'da başladıysa da ilk sömestrdan sonra okulu bırakarak fabrika ve atölyelerde çalışmaya başladı. 1980 darbesinden sonra tutuklanıp üç yıl hapis yattı, işkence gördü. bu dönemde edebiyata ilgi duymaya başlayıp dostoyevski'yi keşfetti. özellikle suç ve ceza'nın, üzerindeki kalıcı etkileri o yıllarda oluştu. tahliyesinden sonra anadolu'nun çeşitli kentlerinde işportacılık yaptı. askerliğini erteleyebilmek için okula dönmeye karar verdi ve liseyi dışarıdan bitirerek i̇stanbul üniversitesi i̇letişim fakültesi'ne girdi.

sinemaya 1986 yılında zeki ökten’in asistanlığını yaparak başladı. i̇lk uzun filmi c blok'u çekene kadar çeşitli yönetmenlerin asistanlığını yaptı. c blok’tan sonra demirkubuz, kendi senaryolarını yazan bağımsız bir yönetmen olarak çalışmaya devam etti. uluslararası eleştirmenler ve izleyiciler, demirkubuz’u venedik film festivali’nde gösterilen ikinci filmi masumiyet’le tanıdı. demirkubuz’un üçüncü filmi olan üçüncü sayfa, türkiye’deki film festivallerinin yanı sıra locarno ve rotterdam film festivalleri de dâhil olmak üzere avrupa’da yapılan çok sayıda film festivalinde gösterildi. bu dönemde zeki demirkubuz “karanlık üzerine öyküler” adını verdiği üçlemesinin çalışmalarına başladı. üçlemenin ilk iki filmi, yazgı ve i̇tiraf, 2002 yılında cannes film festivali'nin “un certain regard” bölümünde gösterildi. üçlemesini başrolünü de üstlendiği bekleme odası’yla (2003) tamamlayan demirkubuz, daha sonra masumiyet’in başlangıç öyküsünü anlatan kader’i çekti (2006). 2009 yılında gösterime giren 'kıskanmak' filminin ardından, 'yeraltı' (2012) adlı filmi çekmiştir. bulantı ve kor filmlerini 2015 itibarıyla tamamlamıştır. kemal sunal'ın oynadığı yoksul filminde oynamış ayrıca i̇şler güçler dizisinin final bölümünde rol almıştır.

beşiktaş jk taraftarı olan demirkubuz'un en sevdiği futbolcu i̇lhan mansız'dır. bir röportajında türk sinema tarihinde en sevdiği yönetmenin yılmaz güney olduğunu dile getirdi.

filmleri

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 
 

 

yaşayan insanlar
1964 doğumlular
isparta doğumlu oyuncular
zeki demirkubuz
türk film yönetmenleri
türk senaristler
türk erkek sinema oyuncuları
türk kurgucular
ankara uluslararası film festivali ödülü sahibi yönetmenler
i̇stanbul üniversitesi i̇letişim fakültesinde öğrenim görenler
altın portakal en i̇yi film ödülü kazanan yapımcılar
Ringo Starr

sir richard starkey veya sahne adıyla ringo starr (d. 7 temmuz 1940, liverpool), i̇ngiliz müzisyen. the beatles müzik grubu üyesi.

gerçek ismi richard starkey olan i̇ngiliz müzisyen ringo starr, 7 temmuz 1940 tarihinde doğdu. 1962-1970 yılları arasında beatles grubunun bateristiydi. müzik hayatına rory storm and the hurricanes adlı liverpool'lu bir grubun bateristi olarak başladı; 1959 yılından 1962 yılına dek bu grupta çaldı. 16 ağustos 1962 tarihinde beatles, bateristleri pete best'i gruptan atınca onun yerine ringo'yu seçtiler. ringo beatles için 2 şarkı yazdı; octopus's garden ve don't pass me by. 1968 yılında gruptan ayrılsa da, kısa bir süre içinde geri döndü. beatles dağıldıktan sonra ringo starr, solo çalışmalara başladı. ayrıca bazı filmlerde rol almıştır.

ringo starr, 7 temmuz 2020’de, 80. yaşını, 2008'den bu yana olduğu gibi “barış ve sevgi” temalı bir konser vererek kutlayacağını duyurmuştur. aynı zamanda, salgın sebebiyle konserin, youtube üzerinden canlı olarak gerçekleşeceğini de belirtmiştir.

kitapları 

 postcards from the boys (2004)
 octopus's garden (2014)
 photograph (2015)

diskografi 
beatles'ın dağılmasından sonra, starr 20 solo stüdyo albümü yayınlamıştır.

 sentimental journey (1970)
 beaucoups of blues (1970)
 ringo (1973)
 goodnight vienna (1974)
 ringo's rotogravure (1976)
 ringo the 4th (1977)
 bad boy (1978)
 stop and smell the roses (1981)
 old wave (1983)
 time takes time (1992)
 vertical man (1998)
 i wanna be santa claus (1999)
 ringo rama (2003)
 choose love (2005)
 liverpool 8 (2008)
 y not (2010)
 ringo 2012 (2012)
 postcards from paradise (2015)
 give more love (2017)
 what's my name (2019)

filmografi 

 a hard day's night (1964)
 help (1965)
 magical mystery tour (1967)
 candy (1968)
 yellow submarine (1968)
 let it be (1970))
 frank zappa's 200 motels (1971)
 the magic christian (1969) (peter sellers ile)
 let it be
 that'll be the day (1973)
 son of dracula (1974)
 lisztomania (1975)
 sextette (1978)
 ringo (1978)
 caveman (1981)
 the compleat beatles (1982)
 princess daisy (1983)
 give my regards to broad street (1984)
 water (1985)
 the return of bruno (1988)
 the beatles anthology (1995)
 goat boy (1996)
 concert for george (2003)

kaynakça

dış bağlantılar 

 ringo starr resmî i̇nternet sitesi

1940 doğumlular
the beatles üyeleri
1960'ların şarkıcıları
1970'lerin şarkıcıları
1980'lerin şarkıcıları
1990'ların şarkıcıları
2000'lerin şarkıcıları
2010'ların şarkıcıları
i̇ngiliz erkek şarkıcılar
grammy ödülü sahipleri
en i̇yi özgün müzik akademi ödülü sahipleri
dünya müzik ödülü sahipleri
i̇ngiliz rock bateristleri
i̇ngiliz erkek sinema oyuncuları
i̇ngiliz vejetaryenler
yaşayan insanlar
21. yüzyıl i̇ngiliz şarkıcıları
en i̇yi özgün müzik akademi ödülü sahibi şarkı yazarları
ringo starr
en i̇yi orijinal film müziği grammy ödülü sahipleri
Mutlu Tönbekici

mutlu tönbekici (1970, i̇sviçre), türk köşe yazarı.

1970 i̇sviçre doğumlu olan mutlu tönbekici 9 yaşında türkiye'ye döndü. i̇lk, orta ve lise eğitimini bursa'da tamamladı, üniversite eğitimi için i̇stanbul'a geldi. marmara üniversitesi uluslararası i̇lişkiler ve politik bilimler bölümünü tamamladıktan sonra, gazeteciliğe başladı. atv, hürriyet ve show tv'de muhabirlik yaptı, ahmet utlu ile belgesel yapımı, sabah ve vatan gazetelerinde köşe yazarlığı görevlerini aldı. 2007'den bu yana ablası müjde tönbekici ile, 1997'den bu yana çıkmakta olan, türkiye'nin en sevilen seyahat rehberleri arasında olan küçük oteller kitabı'nı yayımlamaktadır.

takma adı: tuğçe baran 
tuğçe baran, yazarın vatan gazetesindeki yazıları için kullandığı müstear isimdir. 16 mayıs 2008 itibarıyla bu ismi kullanmaya son verdiğini açıklamıştır.

kaynakça 

1970 doğumlular
i̇sviçre doğumlular
türk köşe yazarları
yaşayan insanlar
20. yüzyıl türk gazetecileri
21. yüzyıl türk gazetecileri
Volker Beck (siyasetçi)

volker beck (d. 12 aralık 1960, stuttgart), alman birlik 90/yeşiller partisi milletvekili ve lgbt hakları aktivistidir. yeşiller partisi meclis grup başkanı ve yeşiller partisi federal meclis sözcüsüdür.

alman yeşiller partisi’nin federal meclis grubu başkanı volker beck, rusya’da aşırı sağcı bir grubun saldırısına uğradı. moskova’da eşcinsellerin sorunlarının ele alındığı bir konferansa katılan beck, 20 kadar aşırı sağcı tarafından dövüldü. eşcinsellerin düzenlediği konferansı sabote etmeye çalışan aşırı sağcıların gösterilerinde 120 kişi gözaltına alındı.

dış bağlantılar 

 http://www.volkerbeck.de/ 
 http://www.milliyet.com.tr/2001/07/21/dunya/dun01.html 

1960 doğumlular
alman lgbt hakları aktivistleri
20. yüzyıl alman siyasetçileri
21. yüzyıl alman siyasetçileri
almanya'da lgbt kişiler
lgbt siyasetçiler
yaşayan insanlar
Duman

duman, bir maddenin yanması ile çıkan ve içinde katı zerrelerle buğu bulunan kara veya esmer renkli gazdır.

duman ile sis birbirine çok benzeyen, ancak aynı olmayan şeylerdir. eğer gaz içinde ince sıvı damlacıkları yayılmış ise bu sistir. duman ise katı, sıvı ve gazların karışımıdır. bacadan çıkan dumanda kül, yanmamış kömür, karbon (is), yoğunlaşmış su damlacıkları ve katran tanecikleri bulunur. duman yukarıya doğru yükselirken hava tabakalarına çarpar ve kendine uygun bir yol bulur. kendisinde bulunan enerji zamanla kaybolur, rüzgâr varsa duman hemen havaya karışır.
Âlem (biyoloji)

âlem (latince: regnum), taksonomide organizmaların bilimsel sınıflandırmasında kullanılan en üst sınıflandırma taksonudur.

modern sınıflandırmanın temeli carolus linnaeus'a kadar uzanır. o zamandan bu yana çeşitli sınıflandırma yöntemleri önerilmiştir. bunlar;

günümüzde whittaker'in beş âlemden oluşan sistemi, genel olarak değişmemiş olmakla birlikte sürekli iyileştirilmiş olduğundan yaygın olarak kullanılmaktadır.

whittaker'ın sınıflandırması 
 âlem (monera) 
 âlem (protista) (mikroskobik canlılar)
 âlem (fungi) (mantarlar)
 âlem (plantea) (bitkiler)
 âlem (animalia) (hayvanlar)

canlıların hepsi hücrelerden oluşmuştur. hücrenin ilkelliğine göre prokaryotik (ilkel) ve eukaryotik (ökaryotik) (gelişmiş) canlılar olmak üzere ikiye ayrılırlar.

i̇lk zamanlar sınıflandırma şöyle yapılmıştır; öncelikle canlılar "bitkiler" ve "hayvanlar" diye ikiye ayrılmaktaydı. sonradan bakteriler gibi tek hücreli canlılar keşfedilip ne bitki ne hayvan özellikleri gösterdikleri fark edilince üçüncü grup olarak "tek hücreliler" grubu ortaya çıktı (haeckel 1894). sonradan fark edilen ise bu tek hücrelilerin de prokaryotlar ve ökaryotlar olmak üzere iki çeşitli olduklarıydı. dolayısıyla tek hücreliler grubu "monera" (prokaryotik) ve "protista" (ökaryotik) olmak üzere ikiye bölündü. en son olarak da, daha önceden bitkiler grubunda yer alan mantarların aslında fotosentez yapamadıkları fark edildi; bitki sayılamayacakları düşünülerek onlara da ayrı bir grup açıldı (whittaker 1959) ve bugünkü sınıflandırma sistemi elde edilmiş oldu.

notlar 

 
alem (biyoloji)
resim haritası kullanılan maddeler
Tartu

tartu (almanca: dorpat), estonya'nın en büyük ikinci kentidir. 38,8 kilometre karelik yüzölçümü olan kentin nüfusu 2020 sayımına göre 92.972'dir. tartu ile ilgili ilk yazılı belgeler 1030'a kadar dayanmaktadır.

estonya'nın finansal ve siyasi başkenti olan tallinn'den farklı olarak tartu entelektüel ve kültürel merkez olarak ön plana çıkar. ülkenin en eski ve en prestijli üniversitesi olan tartu üniversitesi de bu kenttedir. tallinn'in 180 kilometre güneyinde olan kent, aynı zamanda güney estonya'nın merkezi konumundadır. estonya'nın en büyük iki gölünü birbirine bağlayan emajõgi, tartu'dan da geçmektedir.

tarihçe

eski dönem 
toome tepesi'nin (toomemägi) doğusuna, ms 600 yılında estonlar bölgeye ilk defa tarbatu kalesi'ni inşa etmişlerdir.

tartu hakkında ilk yazılı belge ise 1030 yılına dayanmaktadır. kiev prensi i. yaroslav tarbatu kalesi'ni alıp buraya yuryev adındaki kendi kalesini dikmiştir.

dorpat'taki almanlar 
tartu orta çağ'ın ileri dönemlerinde bölgede hatrı sayılır bir ticaret merkezi ve dorpat piskoposluğu'nun merkeziydi. bugünkü bütün estonya ve letonya topraklarında olduğu gibi, tartu da ms 12. yüzyılda alman kılıç kardeşliği himayesi altına girdi.

20. yüzyıla kadar, kent, almanlar'ın kültürel, dini, mimari ve siyasi yapısından yoğun bir şekilde etkilendi. örneğin zamanında darpot meydanı olarak bilinen yer alman kenti rostock'lular tarafından inşa edildi. kentteki ana üniversite ise yine almanlar tarafından yapıldı.

16. yüzyılda, livonya ve tartu birlikte polonya yönetimi altına girdi ve burada dini cizvit gramer okulu 1583'te yapıldı. buna ek olarak, tartu'da papaz okulu da faaliyetlere başladı.

papaz okulu ve gramer okulu 1601'deki polonya-i̇sveç savaşı sırasında kapatıldı. savaşın ardından tartu i̇sveçliler tarafından alındı. 1632 yılında i̇sveç kralı ii. gustav adolf, üniversiteyi kontrolü altına aldı. 1721 yılında kent rus i̇mparatorluğu ele geçirildi ve 1918 yılına kadar imparatorluğun sınırları içinde kaldı.

i. dünya savaşı sonrasındaki iç savaş sırasında, sovyet rusya hükûmeti ile estonya arasında 2 şubat 1920'de tartu'da yapılan antlaşmada estonya sovyetler birliği'ne katıldı.

ii. dünya savaşı sırasında, kentin aralarında rus kraliçesi ii. katerina'nın yaptırdığı tarihi kivisild'in de (taş köprü) bulunduğu büyük bir bölümü sovyet orduları tarafından yok edildi.

bağımsızlık 
1990 yılında estonya'nın bağımsızlığını ilan etmesiyle tartu bu ülkeye bağlandı.

eğitim ve kültür 
kent, 1632'de i̇sveç kıralı ii. gustaf adolf'un yaptırdığı tartu üniversitesi ile ünlüdür.

kaynakça
Vakıf

vakıf, gerçek ve tüzel kişi veya kişilerin, belirli bir mülk ve hakla belirli ve sürekli bir amaca tahsis edilmesi ile oluşan müessesedir. geleneksel olarak, bir hizmetin gelecekte de yapılması için belli şartlarla ve resmi bir yolla ayrılarak bir kimse tarafından bırakılan mülk veya paraya "vakfiye" denir. bu geleneksel yapının türkiye cumhuriyeti anayasası  kurumsallaştırılması ile oluşmuştur. anayasaya göre "dernekler ve vakıflar kendi konu ve amaçları dışında toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleyemezler." yani belirli bir amaç için kurulur ve bunun dışında etkinlik gösteremezler. türkiye'de vakıflar, vakıflar genel müdürlüğü tarafından denetlenirler.

anayasa mahkemesinin 17/04/2008 tarihli ve e.:2005/14, k.:2008/92 sayılı kararı ile, vakıflarda üyelik olmaz maddesi iptal edilmiştir.

kaynakça

dış bağlantılar 

 vakıflar genel müdürlüğü 

 
hayır kurumları
Lise

lise, başta avrupa olmak üzere birçok ülkenin eğitim sistemi içinde tanımlanan bir eğitim kurumu kategorisidir. genellikle bir tür orta dereceli okul olarak kabul edilir. türk eğitim sistemine göre, sekiz yıllık ilkokul ve ortaokulu  bitirmiş olan 14-18 yaşlarındaki öğrencileri, en az dört yıllık bir eğitimle yükseköğretime hazırlayan ortaöğretim kurumudur. türkiye'de lise eğitimi, 2012-2013 eğitim öğretim döneminden beri zorunludur.

lise sözcüğü, türkçeye fransızca olan lycée sözcüğünden geçmiştir.

türkiye'de lise türleri 
 mesleki ve teknik anadolu lisesi
 çok programlı anadolu lisesi
 anadolu lisesi
 sosyal bilimler lisesi
 fen lisesi
 i̇mam hatip lisesi
 akşam lisesi
 güzel sanatlar lisesi
 spor lisesi
 açık öğretim lisesi
 mesleki açık öğretim lisesi
 mesleki eğitim merkezi

eğitime devam etmeyen liseler
 teknik lise
 genel lise
 askerî lise

ayrıca bakınız 
 liselere geçiş sistemi
 liselerarası müzik yarışması
 lykeion
 anaokulu
 i̇lkokul
 ortaokul
 üniversite
 gymnasium (okul)

kaynakça 

 
yüksek okullar
okul terminolojisi
fransızcadan türkçeye geçen sözcükler
okul türleri
Fatih (anlam ayrımı)

fatih ( o da  dan gelmekte) kelimesi fetheden, hüküm veren anlamlarına gelen arapça kökenli türkçe erkek ismidir.

eğitim 
 fatih kız anadolu i̇mam hatip lisesi, i̇stanbul da bir lise
 fatih sultan mehmet vakıf üniversitesi, i̇stanbul da bir üniversite
 fatih üniversitesi, i̇stanbul bulunmuş bir üniversite

kişiler 

 fatih akyel (d.1977), türk eski millî futbolcu
 fatih akın (d.1973), türk ası alman yönetmen
 fatih sultan mehmet (1432-1481), i̇stanbul fatihi
 fatih tekke (d.1977), türk eski millî futbolcu
 fatih terim (d.1953), türk antrenör
 fatih ürek (d.1966), türk şarkıcı ve tiyatrocu

medya 
 fatih harbiye (dizi, 1992), 1992 yapımı türk televizyon dizisi
 fatih'in fedaisi: kara murat, 2015 yapımı türk filmi
 fatih (dizi), 2013 yapımı türk televizyon dizisi
 fatih harbiye (dizi), 2013 yapımı türk televizyon dizisi

ödüller 
 fatih sultan mehmet'in madalyonu, fatih sultan mehmet tarafından verilen bir madalya

sanatçılar 
 fatih kısaparmak (d.1961), türk halk müziği sanatçısı, müzisyen ve besteci

spor 
 fatih karagümrük sk, i̇stanbul da bir spor kulübü
 fatih karagümrük (kadın futbol takımı), i̇stanbul da bir futbol takımı

yapılar 
 fatih camii, i̇stanbul' un fatih ilçesinde bir camii
 fatih sultan mehmet köprüsü, i̇stanbul' un 2. boğaz köprüsü

yerleşimler 
 fatih, i̇stanbul ili ilçesi
 fatih, bağcılar, i̇stanbul ili bağcılar ilçesine bağlı mahalle
 fatih, beykoz, i̇stanbul ili beykoz ilçesine bağlı mahalle
 fatih, büyükçekmece, i̇stanbul ili büyükçekmece ilçesine bağlı mahalle
 fatih, çelikhan, adıyaman ili çelikhan ilçesine bağlı köy
 fatih, çubuk, ankara ili çubuk ilçesine bağlı mahalle
 fatih, edirne, edirne ili merkez ilçesine bağlı mahalle
 fatih, esenler, i̇stanbul ili esenler ilçesine bağlı mahalle
 fatih, esenyurt, i̇stanbul ili esenyurt ilçesine bağlı mahalle
 fatih, kahramankazan, ankara ili kahramankazan ilçesine bağlı mahalle
 fatih, küçükçekmece, i̇stanbul ili küçükçekmece ilçesine bağlı mahalle
 fatih, ortahisar, trabzon ili ortahisar ilçesine bağlı mahalle
 fatih, pendik, i̇stanbul ili pendik ilçesine bağlı mahalle
 fatih, pursaklar, ankara ili pursaklar ilçesine bağlı mahalle
 fatih, sancaktepe, i̇stanbul ili sancaktepe ilçesine bağlı mahalle
 fatih, silivri, i̇stanbul ili silivri ilçesine bağlı mahalle
 fatih, sincan, ankara ili sincan ilçesine bağlı semt
 fatih, sultanbeyli, i̇stanbul ili sultanbeyli ilçesine bağlı mahalle
 fatih, tuzla, i̇stanbul ili tuzla ilçesine bağlı mahalle

diğerleri 
 fatih (sondaj gemisi), 2011 yapımı gemi
 fatih camii olayı, osmanlı da bir başkaldırı
 fatih'teki çeşmeler listesi, çeşme listesi
 fatih'ten geçen ulaşım hatları, i̇stanbul da ulaşım hatların listesi

ayrıca bakınız

dış bağlantılar 
 türk dil kurumu' nda kelime arama 

türk isimleri
Neşter

neşter, genel olarak tıbbi amaçla cerrahide, ve kimi zaman çeşitli sanat ve zanaatlerde kesim yapmak için kullanılan çok keskin ufak bıçak.

cerrahi neşter
cerrahide kullanılan bıçaklar gamma ışınları ile sterilize edilmişlerdir. gamma ışın dalgaları, çok sert cisimlere (çelik vs.) girebilen ve gözle görülemeyen bakteri, virüs gibi zararlı canlıları yok edebilen bir ışın dalgasıdır. cerrahide kullanılan neşterlerin ağızları lazer ile inceltilir ve keskinleştirilir.

özellikleri
santimetrenin %1'i kalınlığındadır. genel olarak karbon çeliğinden imal edilirler. 11, 13, 17, 21, 22 santimetre gibi değişik boyutluları vardır.

kesici aletler
bıçaklar
Kan grubu

kan grubu, kandaki antikorlara bakılarak, kanın özelliğini belirtmek için oluşturulmuş sınıflandırma sistemidir. i̇nsanlarda a, b, ab ve 0 türleri vardır. bundan bağımsız olarak, rh değeri + ya da - değerinde olabilir. bu üç sistemin birleşiminden 8'li kan grubu tablosu oluşmuştur. türkiye'de iki sistem yan yana yazılarak belirtilir. örneğin; a türü kanda rh değeri negatif ise, o kan için a rh (-) grubu denir. türkiye'de kızılay'ın verilerine göre en çok bulunan ve en çok gereksinilen grup a rh (+)'dir. rh etkeni, hint şebeğinin () kanındaki antikorların var olup olmaması anlamına gelir.

kan grubu uyumu 
her ne kadar aşağıdaki tablo genel olarak doğruysa da uzun dönem kan aktarımı gerektiren kişilere kendi kan gruplarının aynısının verilmesi zorunludur. çok ama çok acil durumlarda rh (-), rh (+)'ye kan verebilir.

kan gruplarının görevi 

kan grubunu belirleyen a ve b genleri, kanda bulunan alyuvarların zarlarında a ve b türü proteinlerden hangisinin yer alacağını belirlerler. birinin kan grubu a ise, alyuvarlarının zarında yalnızca a türü protein; b ise, yalnızca b türü protein, ab ise her ikisinden de vardır demektir. 0 ise alyuvarların zarında her ikisi de yoktur demektir. alyuvar çeperinde bulunan ve kan grubunu belirleyen bu proteinlere aglütinojen denir. ancak kanda, kendinizinkinden ayrı bir kan grubuna ait alyuvar hücrelerinin vücudunuza girmemesini sağlayarak sizi koruyan aglütinin adlı antikorlar bulunur. protein yapısında olan aglütininler de tıpkı aglütinojenler gibi a ve b türümde olurlar.

tarihi 

kan aktarımlarının, kan grupları konusunda hiçbir bilginin olmadığı halde önceleri başarıyla sürdürülebilmesi dikkat çekicidir. landois 1875'te köpek kanının başka bir cinsin kanı ile karıştırıldığında 2 dakika içerisinde sürekli lizise (hücre parçalanması) neden olduğunu bildirmiştir. bu çalışmayı bilen karl landsteiner, 22 kişide yaptığı çalışmada alyuvar ve serum arasındaki tepkimeleri tanımlayarak 1901’de sonuçlarını yayınlamıştır. landsteiner önceleri a, b, c olmak üzere üç kan grubu tanımladı. sonraki yıl öğrencileri olan decastello ve sturli 155 kişiyi kapsayan daha geniş bir çalışma ile kan grup sistemini a, b, o, ab olarak tanımladılar (1902). 1922’de amerika birleşik devletleri’ne göç eden landsteiner 1930 yılında nobel fizyoloji veya tıp ödülü'ne layık görülmüştür.
diğer kan grup sistemleri tanımlanmadan neredeyse yarım yüzyıllık bir zaman geçmiş ve 1939’da philip levine tarafından sunulan bir olgu ile rhesus (rh etkeninin bulunduğu maymunun adı) etkeninin varlığına dikkat çekilmiştir. sonraki birkaç yıl içerisinde yapılan benzer çalışmalarla yeni antijen sistemleri tanımlanmıştır.

genetik 
i̇nsanlardaki abo kan grubu sistemlerinin kalıtımsal açıklaması şu şekildedir:

kaynakça 

grup
genetik
hematoloji
Korzo

korzo sözcük olarak eski yugoslavya ulus ve halklarının ortak bir geleneğidir. her ne kadar genç erkeklerin ya da kızların kendilerine eş arama, tanışma ve flört etme gibi birtakım sosyal ilişkilerini temel alıyorsa da, aslında korzo değişik ulus ve halkları, çalışma yaşamları dışında da kaynaştırmaya yönelik hümanist bir gelenektir. ancak uygulamada bunu görmek mümkün değildir. kosova’da ve makedonya’da çeşitli ulus ve halklara mensup insanların kentin en büyük ve tarihi caddesinde bir sıra halinde yürüyerek ortak bir sorunu tartışmaları beklenirken, uygulamada ise, insanlar kendi gruplarını oluşturmakta ve kendi dilleriyle, kendi ortak sorunlarını tartışmaktadırlar.

gelenekler
Sünnet

sünnet - i̇slam peygamberi muhammed'in davranışları ve herhangi bir konuda söylemiş olduğu söz (kavli), fiil (fi'il) ve takrirlerine verilen ad.
 erkeklerde sünnet - erkeklerde cinsel organa yapılan cerrahi müdahale
 brit mila - musevîlikte sünnet
 kadınlarda sünnet - kadınlarda cinsel organa yapılan cerrahi müdahale
Helva

helva, türkiye'de, balkan ülkelerinde ve pek çok orta doğu ülkesinde yaygın bir tatlı. temel malzemeleri un ya da irmik, yağ, şeker, süt, kaymaktır. türk mutfağında özellikle un helvası, irmik helvası ve tahin helvası yaygındır. hindistan ve bangladeş'te bezelye ve havuçtan mamul koyu kıvamlı bir akıcı tatlı olarak da yapılmaktadır. türkiye gelenek ve göreneklerine göre doğumlarda, ölümlerde, askere giderken, hac dönüşünde, okula başlayan çocuklar için, yeni bir eve sahip olunca, okul bitince, yağmur dualarında, kuzunun sütten kesilme günü olan "yoğurt bayramı"nda, "çiğdem düğünü"nde (ilk çiğdemin görüldüğü gün)  çeşitli helvalardan biri yapılır ve eşe dosta dağıtılır. i̇slam kültüründe, 3 aylar diye bilinen (hicrî recep, şaban, ramazan) aylarının ilk gününde ev helvası yapılarak küçük kaseler içerisine konularak kapı atlamadan her komşuya dağıtılır.

helvalar temel olarak 4 çeşittir:

1) unsuz olanlar,

2)  un, nişasta veya irmik içerenler

3) malzemesi ve yapılışı belirsiz olan veya hakkında çok az bilgi olanlar 

4) doğadan toplanan bazı tatlı maddelerle veya görünüş olarak helvaya benzetilen fakat kimisi yenmeyen maddelerle yapılanlar

türk, arap ve yahudi toplumlarının yaşadıkları bölgelerde  yaygındır.  bilinen ilk helvanın, ortaçağ arap toplumunda kutsal bir meyve olarak kabul görmüş taze hurma ve sütün ezilmesi sonucu elde edildiği, daha sonraki dönemlerde yağ, un, safran gibi malzemelerin helva yapımında kullanıldığı iddia edilmektedir. 13. yüzyıla ait  arapça bir yemek kitabında (kitab al-tabikh) 7 çeşit helva tarifi görülmektedir. aynı yüzyılda i̇spanya'da basılmış bir başka el yazması yemek kitabında da helva tarifi verilmiştir. tarife göre helva, kaynayan suya şeker, bal, susam yağı katıp içine yavaş yavaş un ekleyip  karıştırararak yapılır ve ardından üzerine gül suyu, öğütülmüş fıstık serpilir ve en sonra da üçgen biçimlerde kesilerek şerbete yatırılır. 

osmanlılarda kanuni döneminde topkapı sarayın'nda tatlıların, şerbetlerin, ilaçların hazırlandığı mekana  “helvahane” denilmiştir. saray aşçılarından tatlı yapanlar için kullanılan genel tanımlama “helvaciyan-ı hassa” şeklindedir. 

son yıllarda tahin helva sanayinde şeker yerine glikoz oranı yüksek fruktoz oranı düşük mısır şurupları, yağ ve proteini bağlayıcı çeşitli katkılar (konsantre soya proteinleri ve bitkisel lifler) kullanılmaktadır.

etimoloji 
helva kelimesi arapça'da tatlı, güzel anlamına gelen hulv’den (hulviyyat) kelimesinden türemiştir. ,   evliya çelebi seyahatnamesi ve osmanlı mutfak kültürünü aktaran kaynaklara bakıldığında “her çeşit unlu/nişastalı, yağlı, ballı ya da şekerli tatlı” için “helva” kelimesinin kullanıldığı görülmektedir.

ayrıca bakınız 
 un helvası
 süt helvası
 i̇rmik helvası
 pirinç unu helvası
 nişasta helvası
 tahin helva
 köpük helvası

kaynakça 

 
orta doğu mutfağı
balkan mutfağı
türk mutfağındaki helvalar
Meddah

meddah (arapça: مداح, meddâh), kıssahan veya şehnâmehân. meddahın sözcük anlamı çok öven olup ilk başlarda muhammed zamanını öven kişileri ifade ederken zamanla topluluk önünde halk hikâyesi anlatan kişi anlamına dönüşmüştür. araplarda bu kimselere “kāss” (çoğulu: kussâs), “kassâs, i̇ranlılarda ve osmanlı türklerinde ise “kıssahân” ve “şehnâmehân” denmiştir.

tarihçe
meddah, arapça مدخ kökünden türetilmiş bir mübalağalı ism-i faildir, çok öven (kişi) anlamına gelir. i̇lk kullanımının muhammed'i savunan şiirler yazmış hassan bin sabit'e hitaben kullanıldığı kaydedilmiştir.

mekan ve kostüm 
kişiler, anlatılarını osmanlı sarayında, şehir ve kasabalarda ve kahvehanelerde aktarırlardı. özel bir anlatım yeri yoktur ve çoğunlukla kahvehanelerde anlatırlar.

meddah olayları canlandırırken seyircinin rahatça görebileceği şano türü yüksek bir yere oturur. bir eline değnek alırdı. bu değnekle dinleyicilerin dikkatini toplar, at, eşek vb. hayvanların anlatımı sırasında kullanır. mendili taklit yaparken sesini farklılaştırmak için kullanır. omzunda büyükçe bir mendil ya da makrame bulunur ve bunu kadın taklidi yaparken başörtüsü olarak örter.

sözel anlatı 
meddahın anlatısını, günlük yaşamdaki olaylar, masallar, destanlar, öyküler ve efsaneler oluşturur. ferhat ile şirin, leyla ile mecnun, arzu ile kamber başlıcası olmak halk hikâyelerini, gerçek olayları, duyumlarını tekrar kurgulayarak aktarır. en heyecanlı yerinde anlatıya ara verip izleyicilerden para toplar.

oyunun başlangıcında ve bitişinde kalıplara başvurur. örneğin; başlarken şu kalıp kullanılır: karakterler tanıtılıp şu uyarıda bulunulur: sonda da şu kalıp kullanılır:

temsilcileri 

 aşkî 
 sururî
 yusufi (xvii. yy)

kaynakça 

 
 

tiyatro terimleri
türkiye'de folklor
türk icatları
osmanlı halk kültürü
somut olmayan kültürel miras
Kukla

kukla, tek aktörlü, üç boyutlu, taklit ve söze, karşılıklı konuşmaya dayalı geleneksel seyirlik oyunu.

türkçe oyuncak bebek anlamına gelen ve bugün anadolu'da yaşayan korçak, kudurcuk, kaburcuk, koğurcak, kavırçak, lubet, ninik gibi isimlerle yaşayan kukla seyirlik oyunların en eskilerindendir. "korkolçak", "çadır hayal" (ipli kukla) adı ile yaşayan kukla orta asya'da da aynı isimle yaşatılmakta ve orta asya'dan getirildiği sanılmaktadır.

birçok türk boyunda kendine özgü basit teknik içinde görülen ve 17. yüzyıldan beri türkiye'de şehirlerde kukla adı ile bilinen oyun anadolu'da köylüler arasında "bebek, çömce gelin, karaçör" gibi isimlerle yaygındır. konusunu günlük yaşamdan ve edebi hikâyelerden alan kukla bir hareket ve hacim oyunudur. 14. yüzyıldan bu yana oynatıldığı bilinmektedir. bu oyunun baş kahramanı "i̇biş" ve ihtiyardır. i̇biş kurnaz ve hazırcevaptır. i̇htiyar ise varlıklı bir kişidir.

el kuklacısı, küçük bir sahnenin ardından iki eliyle kuklaları karşılıklı konuşturur, oynatır. i̇pli kuklada ise sahnenin üstünden iplerle kuklaları hareket ettirir. sahnenin üstünde kukla köprüsü denilen bir yerde vardır kuklacı buraya çıkarak kendisi gözükmeden kuklasını oynatır. sözlü veya sözsüz kukla olabilir. eğer kukla oyunu sözlüyse perdenin arkasında seslendirilir.
bir dönem kuklalar politik amaçlı kullanılmıştır. ayrıca hristiyan kiliselerinde dini konular kuklalar oynatılarak insanlara anlatılmaya çalışılmıştır.

türkiye'de ipli kukla, el kuklası, araba kuklası, iskemle kuklası, yer kuklası, ayak kuklası, baş kuklası gibi türlerle bilinen kukla sanatı 19. yüzyıl sonlarında önemini kaybetmeye başlamıştır. cumhuriyet döneminde sınırlı sayıda sanatçı yaşatmaya çalışmıştır. türkiye'de en çok bilinen karagöz ve hacivat kuklaları gölge oyunu kategorisinde yer alır.

kukla türleri 
 su kuklası
 dijital kuklacılık
 temsili kukla
 el kuklası
 gölge kuklası
 dev kukla
 parmak kuklası
 eldiven kuklası
 çorap kuklası

ayrıca bakınız 
 kuklacılık
 kuklacı
 supermarionation
 oyuncak tiyatrosu
 kukla tiyatrosu
 poppet
 pandomim
 vantrilokluk
 bunraku

kuklacılık
tiyatro
gösteri sanatları
Koç katımı

koç katımı, hayvan yavrularının, kışın soğuğa ve açlığa dayanıksız oluşlarından dolayı, yavrulama zamanlarının denetim altına alınması amacıyla sürülerden ayrılan erkek hayvanların sürüye geri salındığı zamandır. bir tür mevsimlik bayram niteliğindedir.koç katımı genellikle ekim ile kasım ayları arasında olur. gündönümünde (21haziran) bir köyün bütün koçları sürüden ayrılıp ayrı bir otlakta koçları çobanın gütmesine verilir. sürülerde ortalama 25-30 koyun için bir koç beslenir.

dış bağlantılar
 koç katımı

geleneksel törenler
Gravür

bir baskı tekniği olarak matbaacılıkta ve sanat ürünlerinin yaratımında kullanılan gravür, bir kazıma şekli, çukurbaskı veya oyma baskı olarak adlandırılabilir. baskı yapılacak görüntü ahşap, metal veya taş levha üzerine çeşitli yöntemler (elle kazıyarak veya asite yedirme) aktarıldıktan sonra levha mürekkep ile sıvanır. levhanın yüzeyi temizlenince mürekkep yalnız çukur yerlerde kalır ve levhanın üzerindeki görüntü baskı uygulanarak kağıda aktarılır.

15. yüzyıldan sonra ortaya çıkışından itibaren gravür, günümüze kadar sanatçıları tarafından yaygın bir biçimde kullanılmış ve geliştirilmiştir. günümüzde birçok sanatçı gravür baskı tekniğinden sanat baskılarının üretilmesinde yararlanmaktadır. matbaacılıkta ise 19. yüzyılın sonlarına kadar basımı yapılan kitaplarda yer alan resimlerin kaliteli reprodüksiyonu için kullanılan gravür, bir baskı tekniği olarak günümüzde fotogravür ya da tifdruk baskı (rotagravür) biçiminde kullanılmaktadır.

genel olarak gezi eserleri içine serpiştirilen gravürler kimi eserlerde ayrı bir ciltte albüm ya da taşbaskılarını albüm şeklinde yayınlamıştır.

dergiler ve yıllıklar 
batı dünyasında yayınlanan kaliteli dergilerde osmanlı i̇mparatorluğu ile ilgili daha çok haber niteliğindeki yazılar gravürlerle süslenerek zenginleştirilmiştir. 1854-1856 kırım savaşı ve 1877-1878 türk-rus savaşı sırasında başta i̇stanbul ve i̇stanbul’da günlük yaşam olmak üzere, i̇mparatorluğun diğer kentlerinin görüntüleribu dergilerde oldukça çoktur.bu dergilere örnek olarak paris'te yayınlanan l'illustration, londra'da yayınlanan the illustrated london news ve the graphic gösterilebilir. bunun yanı sıra i̇stanbul ile ilgili nefis gravürler içeren leipzig’de yayınlanan “hesperos” da ve londra’da yayınlanan “he brettanikos aster” adlarında kaliteli iki rumca dergi vardır. i̇stanbul’da çıkan servet-i fünûn da gravür ve taşbaskı resimleriyle yayınlanan dergilerden biridir.

özel konularda yazılmış eserler 

bu tür eserlerin başında osmanlı i̇mparatorluğu ile ilgili tarihi ve sosyal içerikli yayınlar gelir. mouradgea d’ohsson’un “tableau général de l’empire othoman”, dimitri kantemir’in “the history of the growth and decay of the ottoman empire”, 1877-1878 türk-rus savaşı kaleme alınan “cassell’s illustrated history of the russo-turkish war” ve "russed et turcs: la guerre d’orient” adlı eserleri örnek olarak gösterebiliriz.
Lens

lens, aşağıdaki anlamlara gelebilir

 lens (anatomi), gözün bir dokusu.
 lens (optik), optik bir yapı.
 lens (fotoğrafçılık), fotoğraf makinesi objektifi 
 kontakt lens, korneanın üzerine doğrudan uygulanan, görmeyi düzeltici mercek
 rc lens, fransa'da bir futbol kulübü
 jeremain lens, hollandalı futbolcu

yerleşim yerleri 
 lens, fransa
 lens, belçika
 lens, valais, i̇sviçre
Uzun Dönem

uzun dönem; ekonomide üreticinin üretim için kullandığı bütün girdi (üretim faktörleri: emek, sermaye, yer) miktarlarını değiştirebileceği uzunluktaki zaman periyodunu tanımlar. kısa dönemde sermaye, teknoloji, yer sabit, sadece kapasite kullanımı değişkenken; uzun dönemde hepsi değişkendir.

ekonomi terimleri
Haksöz

haksöz, 1991 yılından bu yana türkiye, i̇stanbul merkezli olarak yayın yapmakta olan aylık dergi ve aynı adla anılan harekettir. hareket kendisini daha ziyade bir i̇slami uyanış hareketi olarak tanımlar.

1991 yılında i̇stanbul'da yayın yapmaya başlayan haksöz dergisi kendisini çağdaş i̇slami ihya ve öze dönüş hareketinin bir parçası olarak görmekte ve metodolojik olarak cemaleddin afgani, muhammed abduh, seyyid kutup, ali şeriati, reşid rıza, muhammed i̇kbal gibi öze dönüş ve uyanış yanlısı düşünür ve yazarların izinden gitmektedir.

haksöz hareketinin çekirdeğini haksöz dergisi oluşturmuştur. dünya'da ve türkiye'de cereyan eden dini ve siyasi olayları yorumlayarak halka istikamet veren bir yayın takip etmiştir. yaptığı dini, felsefi, edebi  içerikli yayınlarla hem halkı bilinçlendirmiş, hem de zamanla okurlarının teşkil ettiği bir topluluğun oluşmasını sağlamıştır.

haksöz hareketi 2007 yılı itibarı ile yaygın anlamda özgür düşünce ve eğitim hakları derneği (özgür-der) çerçevesinde faaliyet yürütmektedir. özgür-der 28 şubat darbesinden sonra okullarına alınmayan üniversiteli başörtülü bazı öğrencilerin öncülüğü ve müslüman önderlerin girişimleri sonucu kurulmuştur.

hareketin haksöz yanında katkı yaptığı ve editörlüğünü sürdürdüğü kudüs dergisi gibi yarı akademik nitelikli bir üç aylık periyodik yayını ve türkiye solunun özgür-üniversite deneyimine benzeyen alternatif yaygın eğitim faaliyetleri bulunmaktadır. hareket türk bölgelerinde olduğu kadar türkiye'deki kürt bölgelerinde de yaygınlaşmaktadır. 90'lı yıllarda çıkan ancak şu an yayın yapmayan yarı akademik nitelikli dünya ve i̇slam dergisi de hareketin üretim faaliyetlerinden biridir. hareket ekin yayınları ile i̇slami uyanış sürecine dair eserleri yayınlamakta ve çeşitli akademik ve yarı-akademik platformlarda varlık göstermektedir. i̇slam dünyası tarih ve kültür araştırmaları merkezi (i̇dkam) ve bazı vakıf ve derneklerde örgütlenmektedirler.

dış bağlantılar 
 haksöz haber sitesi

ayrıca bakınız 
 özgür düşünce ve eğitim hakları derneği

kaynakça 

türkiye dergileri
türkçe dergiler
türkiye siyasi dergileri
türkiye'de yayımlanan aylık dergiler
aktivizm
Dobriç

dobriç (bulgarca: добрич / dobrich, ), osmanlı devleti zamanında ve bölgede yaşayan türkler arasında hacıoğlu pazarcık olarak adlandırılan, bulgaristan'ın kuzeydoğusunda, tuna düzlüğünün doğusunda, dobruca platosunun güneyinde 43˚34’ kuzey enlemi 27˚50’ doğu boylamında bir şehirdir. aynı adı taşıyan eyaletin (oblast) merkezidir. sahil şeridinde önemli turistik merkezler bulunmaktadır.

tarihi 
bu eski yerlesiminin ikinci kez iskânı 16. yüzyılda hacıoğlu isimli bir türk taciri tarafından kurulmuştur. bulgaristan'da türkçe ismi pazarcık kelimesini içeren başka yerleşimler de bulunduğundan tatarpazarcık gibi hacıoğlu pazarcık şeklinde anılmıştır.

93 harbi sırasında 27 ocak 1878'de osmanlı yönetiminden çıkmış ve 19 şubat 1882'de adı dobriç olarak değiştirilmiştir.

10 ağustos 1913 tarihli bükreş antlaşması ve 27 kasım 1919 tarihli neuilly antlaşmasıyla romanya'ya verilmiş ve adı güney dobruca'nın diğer kısımları gibi bazargic olarak değiştirilmiştir.

ii. dünya savaşı sırasında 7 eylül 1940 tarihinde imzalanan craiova anlaşması gereği 25 eylül'de bulgaristan'a geri verilmiş ve adı tekrar dobriç olmuştur.

komünist döneminde, ii. dünya savaşı'nda bulgaristan'ı "kurtaran" kızıl ordu mareşali fyodor i̇vanoviç tolbuhin'in anısına tolbuhin (толбухин)olarak değiştirilmiştir.

10 kasım 1989'da todor jivkov yönetimi devrildikten sonra 19 eylül 1990'da devlet başkanının emriyle tekrar dobriç olarak değiştirilmiştir.

etnik yapısı 
2001 bulgaristan nüfus sayımı verilerine göre dobriç ili nüfusu 215.200 kişidir. etnik kökenini 164.200 kişi bulgar, 28.200 kişi türk, 18.200 kişi roman olarak beyan etmiş, yaklaşık 3.500 kişi de başka etnik gruplara mensup olduğunu belirtmiş veya bu konuda bildirimde bulunmamıştır. anadil söz konusu olduğundan romanların sayısından türklerin sayısına yaklaşık 5.000 kişilik bir kayma olmakta, 33.600 kişi türkçeyi anadili olarak beyan ederken, anadili romanca olanların sayısı 13.800'e inmektedir. diğer gruplardaki sayılar aşağı yukarı aynı kalmaktadır. dini aidiyet konusunda yaklaşık 7.000 kişi için bu bilgi açıklanmamış iken, müslümanlar'ın 44.200 kişilik bir topluluk oluşturdukları görülmektedir.
obroçişte (eski adı tekke) köyünde, bektaşi babası akyazılı baba'nın türbesi bulunmaktadır.
rositsa (еski adı saraca) köyünde saraca şah veli baba türbesi bulunmaktadır. kendisi 15.-16.yy.da i̇ran'dan göç etmiş bir türkmen'dir.

galeri

dış bağlantılar

kaynakça 

 
dobriç ili
dobruca
Java EE

java ee (java enterprise edition, eski adıyla j2ee), özellikle büyük çaplı projelerin ihtiyaçları için geliştirilmiş java teknolojilerinin bütünün oluşturduğu çerçevenin ve standardın ismidir. java ee servislerini sunan yazılımlara uygulama sunucusu denir. java ee'yi oluşturan teknolojilerin bir kısmı aşağıda sıralanmıştır:

 ejb (enterprise java beans - i̇şe yönelik yeniden kullanılabilir java elemanları)
 jaas (java authentication and authorization service - java kimlik denetimi ve yetkileme servisi)
 jca (java connector architecture - java bağlayıcı mimarisi)
 jce (java crypto extensions - java şifreleme uzantıları)
 jdbc (java database connectivity - java veritabanı bağlanabilirliği)
 jndi (java naming and directory services - java isimlendirme ve adresleme servisleri)
 jms (java message service - java mesaj servisi)
 jsp (javaserver pages - java sunucu sayfaları)
 jsf (javaserver faces - java sunucu yüzleri)
 jta (java transaction api - java işlem 'uygulama programlayıcı arayüzü')

son zamanlarda özellikle ejb'lere yönelen eleştiri okları hibernate ve spring gibi açık kodlu projelerin popülerleşmesine ve alanlarında de-facto standart haline gelmesine yol açmıştır. buna ek olarak, java ee sunucularının bileşenleri ve kendileri arasındaki senkronizasyonu sağlamak için de jgroups gibi teknolojiler de kullanılmaktadır.

sun, kendi yazdığı java ee sunucusuna ek olarak başka java ee sunucularına "java ee uyumluluk sertifikası" verir. bu sayede, sunucuların belli bir kalitede olduğu rahatça görülebilir. en popüler java ee sunucuları şunlardır:

 apache geronimo
 bea weblogic
 glassfish
 ibm websphere
 jboss 
 jonas
 oracle ias
 pramati
 sun java system application server
FRAM 1A Gearing

1960 yılından başlayarak 8 adet gearing sınıfı muhrip fram (fleet rehabilitation and modernization) mk 1 grup a modernizasyon programına tabi oldu. gemilerin kıç tarafındaki 127 mm mk 38 top tareti iptal edildi. modernizasyon sırasında tekneler asroc lançeri, mk 32 üçlü torpido tüpleri (i̇kinci bacanın her iki yanında) ve an/sqs-23 sonarı ile donatıldı. ayrıca, program dahilinde gemilere dash uzaktan kumandalı denizaltı savunma harbi helikopter kabiliyeti kazandırıldı. köprünün her iki yanına mark 10/11 hedgehog derinlik bombası lançerleri monte edildi.

yeniden şekil verilen ön direk üzerine an/sps-29, an/sps-37 veya an/sps-40 hava arama radarı ile an/sps-19 satıh arama radarı yerleştirildi. yeni arka direk üzerine ise elektronik harp cihazları monte edildi.

fram 1a programına göre modernize edilen gearing sınıfı muhripler aşağıdaki gibidir:

 dd-786 uss richard b. anderson
 dd-790 uss shelton 
 dd-826 uss agerholm 
 dd-841 uss noa 
 dd-844 uss perry 
 dd-845 uss bausell 
 dd-867 uss stribling
 dd-890 uss meredith

gearing sınıfı muhrip
Göztepe

göztepe şu anlamlara gelebilir:


yerleşim yerleri 
 göztepe, adıyaman - adıyaman ili merkez ilçesine bağlı köy
 göztepe, bağcılar - i̇stanbul ili bağcılar ilçesine bağlı mahalle
 göztepe, bala - ankara ili balâ ilçesine bağlı mahalle
 göztepe, battalgazi - malatya ili battalgazi ilçesine bağlı mahalle
 göztepe, beykoz - i̇stanbul ili beykoz ilçesine bağlı mahalle
 göztepe, bulanık - muş ili bulanık ilçesine bağlı köy
 göztepe, kadıköy - i̇stanbul ili kadıköy ilçesine bağlı mahalle
 göztepe, karaman - karaman ili merkez ilçesine bağlı köy
 göztepe, konak - i̇zmir ili konak ilçesine bağlı mahalle
 göztepe, mutki - bitlis ili mutki ilçesine bağlı köy
 göztepe, odunpazarı - eskişehir ili odunpazarı ilçesine bağlı mahalle
 göztepe, pazaryolu - erzurum ili pazaryolu ilçesine bağlı mahalle
 göztepe, sarıçam - adana ili sarıçam ilçesine bağlı mahalle
 göztepe, şehitkamil - gaziantep ili şehitkamil ilçesine bağlı mahalle

spor 
 göztepe sk, i̇zmir merkezli bir spor kulübü
 göztepe, erkek hentbol takımı

ulaşım 
 göztepe, i̇stanbul'da bir tren istasyonu
 göztepe, i̇stanbul'da m4 hattındaki metro istasyonu
 göztepe mahallesi, i̇stanbul'da m7 hattındaki metro istasyonu
 göztepe, i̇zmir'de bir metro istasyonu

kişiler 
 fuat göztepe (ö. 1991), türk futbolcu
Kavak

kavak, söğütgiller (salicaceae) familyasından populus cinsini oluşturan hemen bütün taksonları ağaç halinde bulunan, iki evcikli odunsu bitkiler.

morfolojik özellikleri 

terminal tomurcuklu ender olarak pseudoterminal tomurcukludurlar ve sürgünlere çok sıralı sarmal dizilmişlerdir. tomurcuklar eşit büyüklükte olmayan çok sayıda pullarla örtülmüştür ve ayrıca bazı taksonları, yapışkan bir madde ile sıvanmıştır. uzun ve kısa sürgünler belirgindir. sürgünlerin beş kollu yıldız şeklinde özü vardır.

çoğunlukla uzun saplı olan yaprakları üçgen, elips, yumurta-yürek biçiminde loplu veya dar şerit halinde olmak üzere değişik formlarda ve boyuttadır. yaprak ayasının kenarları tam, kaba veya ince dişlidir veya dilimli dişlidir. kulakçıklar dikkati çekecek şekilde büyüktür. yaprak sapları yandan basık, dört köşe veya silindiriktir.

ekolojik özellikleri 

kavaklar tohumla üretilebilirlerse de, çimlenme özelliklerini çabuk yitirdiklerinden, bunlar da söğütler gibi vejetatif olarak çelik yoluyla çoğaltılırlar. sürgün verme özellikleri fazladır. işık ağaçlarıdır, hızlı büyürler; akarsu kenarlarında ve dolma arazide iyi gelişirler. durgun sulu yerlerde, ağır topraklarda iyi gelişme gösteremezler. genelde sığ bir kök sistemi yaparlar.

odununun kullanım alanları 

kalın çaplı kavaklar genellikle kaplama ve kontrplak endüstrisinde değerlendirilmektedir. kibrit yapımında kavak odunu kullanılmaktadır. ayrıca tersimat masaları, ambalaj sandıkları, kuru maddeler için fıçılar ile sunta ve yonga-lif levhalarının yapımında kavak odunları geniş ölçüde kullanılmaktadır.

türkiye'de ekilen araziler 

kavak ekimi ve üretimi türkiye'de hemen hemen her bölgede yapılmaktadır. her bölgenin doğal koşullarına bağlı kavak çeşitliliği vardır.

türkiye'nin en büyük kavak ormanları samsun ili, terme ilçesindedir. kanada'dan sonra dünyada ikinci yerdedir. yeşilırmak ovasında, yaşayan halkın geçim kaynaklarından en önemlisi kavak yetiştiriciliğidir. terme'den bütün türkiye'ye ve yurt dışına kavak ihracatı yapılmaktadır.

türleri 
türkiye'de doğal olarak biri melez olmak üzere 5 tür yayılış gösterir.

 ak kavak (populus alba) 
 fırat kavağı (populus euphratica) 
 kara kavak (populus nigra) 
 titrek kavak (populus tremula) 
 boz kavak (populus x canescens) (p. alba x p. tremula melezi)

kaynakça 

 
ağaçlar
dioik bitkiler
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
Kızılağaç

kızılağaç, huşgiller (betulaceae) familyasının alnus cinsinden ağaç türlerine verilen ad.

türkiye'de doğal olarak adi kızılağaç (alnus glutinosa) ve doğu kızılağacı (alnus orientalis) olmak üzere 2 tür ve adi kızılağacın da 4 alt türü bulunmaktadır.

trakya, marmara çevresi, batı karadeniz ve doğu karadeniz’de saf ve karışık olarak yayılış gösteren kızılağaç, boyu 20 m’yi aşabilen, esmer kabuklu, seyrek dallı bir ağaçtır. daha çok serin bölgelerde ve nemli dere yataklarının bulunduğu yerlerde görülür. türkiye'de 66.357 hektar koru, 297 hektar baltalık kızılağaç ormanı bulunmaktadır. uzunluğu 4-9, cm genişliği 3–7 cm arasında değişen ters yumurta biçimli ve testere dişli yaprakları vardır. köklerinde bulunan, havanın serbest azotunu bağlayan yumrular nedeniyle toprakları azotça zenginleştirir.

türler