Belçika Devrimi

belçika devrimi, hollanda birleşik krallığı'nın güney eyaletlerini içine alan vebelçika krallığı'nın kurulmasıyla sonuçlanan çatışmalar dizisidir.

nüfusun büyük bölümünün katolik olduğu güney eyaletlerinde egemen dil fransızcaydı. kral i. willem'in baskıcı yönetimi, ülkede görülen yüksek işsizlik oranı ve çalışan sınıfların içinde bulunduğu düzensiz ortam belçika devrimi'ni hazırlayan etmenler arasında gösterilmektedir.

25 ağustos 1829 tarihinde brüksel'de birkaç ayaklanma çıkmış ve mağazalar yağmalanmaya başlamıştır. zamanla yayılan gösteriler fabrikaların işgaliyle sürerken, kral william bölgeye askerî güç göndermiş; ancak güney eyaletlerinin yönetimi devrimcilerin elinde kalmıştır.

ulusal bir kongrenin toplanmasıyla süren belçika devrimi 1830 londra konferansı'nda alınan bağımsız bir krallık kurulması kararıyla tamamlanmıştır.

hollanda birleşik krallığı 
napolyon'un 1815'te waterloo muharebesi'ndeki yenilgisinden sonra, viyana kongresi, orange-nassau evi için bir krallık yarattı, böylece hollanda'nın birleşik i̇llerini eski avusturya hollandası ile birleştirerek kuzeyde güçlü bir tampon devlet yarattı. ; bu eyaletlerin de eklenmesiyle hollanda yükselen bir güç haline geldi. viyana'daki diplomatik pazarlığın seyrinin bir göstergesi, napolyon'a karşı mücadelesinden dolayı prusya'yı eski habsburg bölgesiyle ödüllendirmek için yapılan ilk teklifti. hollanda, napolyon tarafından yönetilirken ele geçirilen yeni hollanda krallığı, bu güney eyaletleriyle (modern belçika) telafi edildi.

devrimin nedenleri 
devrim, temel olarak dinsel farklılık (bugünkü belçika'da katolik, bugünün hollanda'sında protestan) ve güneye tanınan genel bir özerklik eksikliği gibi faktörlerin bir kombinasyonundan kaynaklandı.

diğer önemli faktörler

bugünün belçikalılarının genel kurul'da yetersiz temsil edilmesi (koltukların %50'si için nüfusun %62'si)

çoğu kurum kuzey'de bulunuyordu ve kamu yükleri eşit olmayan bir şekilde dağıtılmıştı. dört bakandan sadece biri belçikalıydı. yönetimde belçikalıların dört katı kadar hollandalı vardı. hollandalılar, krallığın ekonomik, siyasi ve sosyal kurumları üzerinde genel egemenliğe sahipti;

kuzeyin (güneyden daha yüksek olan) kamu borcu da güney tarafından desteklenmek zorundaydı. orijinal borçlar başlangıçta birleşik eyaletler için 1,25 milyar lonca ve güney için yalnızca 100 milyondu.

i. william'ın eğitim alanındaki eylemleri (okulların inşası, öğretmenlerin niteliklerinin kontrolü ve yeni kurumların oluşturulması, üç devlet üniversitesinin oluşturulması), onu katolik görüşü rahatsız eden devletin tam kontrolü altına soktu.

milislerin zorunlu askere alınmasıyla belçika'ya dayatılan birlik orantılı olarak yüksekken, subaylar arasında belçikalıların oranı düşüktü, yüksek personel esas olarak fransız veya i̇ngiliz ordusunun eski subaylarından oluşuyordu. altı subaydan sadece biri güney'den olacak. bu nedenle, belçikalı askerlerin çoğu, aslen güney hollandalı olmayan subaylar tarafından komuta ediliyordu. dahası, hollanda dili 1823/24'te hollanda birleşik krallığı ordusunun tek dili haline geldi ve bu, frankofon seçkinler ve roman lehçelerini konuşan valon halkı için ek bir şikayetti.

basın özgürlüğünün ve toplanma özgürlüğünün tatmin edici olmayan kullanımı, belçikalı entelektüeller tarafından güney'i kuzey'den kontrol etmenin bir yolu olarak görüldü.

belçikalı tüccar ve sanayiciler, 1827'den beri izlenen serbest ticaret politikasından şikayetçiydiler. fransa'nın ayrılması, güney sanayisinin cirosunun büyük bir bölümünü kaybetmesine neden olmuştu. öte yandan, doğu hint adaları kolonisi uzun bir isyan dönemi yaşıyordu ve i̇ngiliz ürünleri belçika üretimi ile rekabet ediyordu. kıta ablukasının sona ermesiyle birlikte, kıta, kuzey tarafından takdir edilen, hala esas olarak tarımsal olan, ancak güney'in üretimlerini hariç tutan ucuz i̇ngiliz ürünleri tarafından işgal edildi.

1823'teki bir dil reformu, felemenkçeyi flaman eyaletlerinde resmi dil haline getirmeyi amaçlıyordu. bu reform, ister flandre'den ister valonya'dan gelsinler, o zamanlar çoğunlukla fransızca konuşan üst sınıfların yanı sıra o sırada standart hollandaca konuşmayan, ancak kendileri flamanca konuşanların güçlü muhalefetiyle karşılandı. 4 haziran 1830'da bu reform kaldırıldı.

kuzey hollanda'daki muhafazakarlar hükûmete yalnızca eski (protestan) devlet kilisesi'nin takipçilerini ataması için baskı yaparken, belçikalı muhafazakarlar katolikliği belçika'da devlet dini olarak yeniden kurmak istediler. krallık boyunca iki devlet dininin bir arada var olması her iki taraf için de kabul edilemezdi. 1821 yılına kadar hükûmet, devlet aygıtının protestan karakterini korumak için memurlar atayarak temel yasa'ya karşı katolik muhalefetini kullandı. william i'in kendisi, hükümdarın kilisenin başı olduğu alman lutheran geleneğinin bir destekçisiydi. papa'nın katolik kilisesi üzerindeki otoritesine meydan okumak istedi. piskoposların atanmasını etkileyebilmek istiyordu.

"operada gece" 
katolik partizanlar, ayrıntıları hızla gazetelerde yer alan fransa'daki temmuz devrimi'nin gelişimini heyecanla izlediler. 25 ağustos 1830'da, brüksel'deki théâtre royal de la monnaie'de, daniel auber'in duygusal ve vatansever bir opera seti olan la muette de portici'nin (portici'nin sessiz kızı) i. william'ın doğum günü şerefine özel bir performansının ardından bir ayaklanma çıktı. masaniello'nun 17. yüzyılda napoli'nin i̇spanyol efendilerine karşı ayaklanmasına karşı. adolphe nourrit'in tenor rolünde oynadığı "amour sacré de la patrie" (anavatan'ın kutsal aşkı) düetinin ardından birçok seyirci tiyatroyu terk ederek çoktan başlamış olan ayaklanmalara katıldı. kalabalık vatansever sloganlar atarak sokaklara döküldü. i̇syancılar hızla hükûmet binalarını ele geçirdi. sonraki günlerde, bir sokak kavgası sırasında bir standarda ayakkabı bağcıklarıyla bağlanan ve güçlere karşı bir karşı taarruza liderlik etmek için kullanılan brüksel bağımsızlık hareketinin yeni oluşturulan bayrağı etrafında toplanan çaresiz ve çileden çıkmış brüksel proletaryasında bir patlama görüldü.

william, isyanları bastırmak için iki oğlu veliaht prens william ve prens frederik'i gönderdi. william'dan brüksel burghers tarafından bir toplantı için asker olmadan kasabaya tek başına gelmesi istendi; risklere rağmen bunu yaptı: 390  brüksel'de monarşiyi temsil eden nazik ve ılımlı veliaht prens william, 1 eylül'de estates-general tarafından kuzey ve güneyin idari olarak ayrılmasının tek uygulanabilir çözüm olduğuna ikna oldu. kriz. babası, prens william'ın önerdiği barınma şartlarını reddetti. kral i. william, kurulu düzeni zorla geri getirmeye çalıştı, ancak prens frederik komutasındaki 8.000 hollandalı asker, kanlı sokak çatışmalarında (23-26 eylül) brüksel'i geri alamadılar. ordu, maastricht, venlo ve antwerp kalelerine çekildi ve kuzey antwerp komutanı ateşkesi ihlal ettiğini iddia ederek kasabayı bombaladığında, tüm güney eyaletleri kızdı. 26 eylül'de bir anayasa hazırlamak üzere ulusal kongre çağrıldığında ve charles latour rogier altında geçici hükûmet kurulduğunda, ihlali bastırmak için herhangi bir fırsat kaybedildi. geçici hükûmet daha sonra 4 ekim 1830'da bir bağımsızlık bildirgesi yayınladı.

avrupalı güçler ve bağımsız bir belçika 
20 aralık 1830'da 1830 londra konferansı beş büyük avrupa gücünü bir araya getirdi: avusturya, birleşik krallık, fransa, prusya ve rusya. i̇lk başta, avrupalı güçler belçika'nın bağımsızlık çığlığı konusunda bölünmüştü. napolyon savaşları, büyük avrupa güçlerinin hafızalarında hala tazeydi, bu nedenle, yakın zamanda kurulan temmuz monarşisi altındaki fransızlar belçika'nın bağımsızlığını desteklediğinde, diğer avrupalı güçler şaşırtıcı bir şekilde hollanda eyaletlerinin devam eden birliğini desteklediler. rusya, prusya, avusturya ve birleşik krallık, fransızların sonunda bağımsız bir belçika'yı ilhak edeceğinden korkarak hollanda'yı destekledi (özellikle i̇ngilizler: belçika için flahaut bölme planı). ancak sonunda, kısmen bazı sınırlarındaki isyanlar nedeniyle, avrupalı güçlerin hiçbiri hollanda hükûmetine yardım etmek için asker göndermedi (ruslar, polonya'daki kasım ayaklanması tarafından işgal edildi ve prusya savaşa borçluydu). i̇ngiltere, fransa, hollanda ve prusya arasında yeni bir belçika tampon devleti kurarak fransa'yı coğrafi olarak izole etmenin faydalarını görmeye başlayacaktı. bu nedenle, i̇ngiltere sonunda belçika'nın kuruluşuna sponsor olacaktı.

kral leopold'un katılımı 
kasım 1830'da, yeni devlet için bir anayasa oluşturmak üzere belçika ulusal kongresi kuruldu. kongre, belçika'nın popüler, anayasal bir monarşi olmasına karar verdi. 7 şubat 1831'de belçika anayasası ilan edildi. ancak henüz gerçek bir hükümdar tahta çıkmadı.

kongre, orange-nassau'nun hollanda yönetici evinden herhangi bir adayı değerlendirmeyi reddetti. sonunda kongre, tamamı fransız olan üç adaydan oluşan bir kısa liste hazırladı. bunun kendisi siyasi muhalefeti ateşledi ve erken bir aşamada düşünülen ancak fransız muhalefeti nedeniyle düşen saxe-coburg'lu leopold yeniden önerildi. 22 nisan 1831'de marlborough house'daki bir belçikalı delegasyon, leopold'a tahtı resmen teklif etmesi için çağrıda bulundu. i̇lk başta gönülsüzce sonunda teklifi kabul etti ve brüksel'e giderken halkın coşkulu karşılamasından sonra, belçika kralı i. leopold 21 temmuz 1831'de kral olarak yemin etti.

21 temmuz genellikle devrimin sonunu ve belçika krallığı'nın başlangıcını belirtmek için kullanılır. her yıl belçika ulusal günü olarak kutlanmaktadır.

bağımsızlık sonrası 
kral william, londra'da hazırlanan anlaşmadan memnun değildi ve belçika'nın bağımsızlık iddiasını kabul etmedi: bu, krallığını böldü ve hazinesini büyük ölçüde etkiledi. 2–12 ağustos 1831 tarihleri arasında, hollandalı prenslerin komutasındaki hollanda ordusu sözde "on gün harekatı" ile belçika'yı işgal etti ve hasselt ve leuven yakınlarında derme çatma bir belçika kuvvetini yendi. yalnızca mareşal gérard komutasındaki bir fransız ordusunun ortaya çıkması, hollandalıların ilerlemelerini durdurmasına neden oldu. i̇lk muzaffer sefer hollandalılara sonraki müzakerelerde avantajlı bir konum sağlarken, hollandalılar antwerp kalesi'ni ellerinde tutmaya devam etmelerine ve aralık 1832'de fransız kuvvetleri onları zorla çıkarana kadar ara sıra şehri bombalamalarına rağmen süresiz bir ateşkesi kabul etmek zorunda kaldılar. londra antlaşması'nın baskısı altında teslim olmak zorunda kaldığı ve limburg ve lüksemburg'un dışında temelde 1790 olan bir sınırı gönülsüzce  nisan 1839'da bir belçika devletini tanımak zorunda kaldı.

1839 londra antlaşması 
19 nisan 1839'da avrupalı güçler (hollanda dahil) tarafından imzalanan londra antlaşması, belçika'yı batı flandre, doğu flandre, brabant, antwerp, hainaut, namur ve liège ile lüksemburg'un yarısını içeren bağımsız ve tarafsız bir ülke olarak tanıdı. ve limburg. ancak hollanda ordusu maastricht'i tuttu ve sonuç olarak hollanda, limburg'un doğu yarısını ve büyük kömür yataklarını elinde tuttu.

oranjizm 
1830 gibi erken bir tarihte, belçika ve hollanda'nın yeniden birleşmesi için flanders ve brüksel'de etkin olan oranjism (hollanda kraliyet rengi turuncudan sonra) adı verilen bir hareket başladı. ancak liège gibi sanayi şehirlerinin de güçlü bir oranjist fraksiyonu vardı hareket, yetkililerin şiddetle onaylamamasıyla karşılaştı. 1831 ile 1834 yılları arasında oranjistlere yönelik 32 şiddet olayına basında yer verildi ve 1834'te adalet bakanı lebeau, oranjizm'in kamusal alanda ifade edilmesini yasakladı ve ağır cezalar verdi.

kaynakça 

 
devrim
hollanda'nın savaşları
1830'da belçika
19. yüzyıl devrimleri