Camarón de la Isla

el camarón de la isla (gerçek adı: josé monje cruz, 5 aralık 1950 san fernando, i̇spanya - 2 temmuz 1992, baldonado, i̇spanya), i̇spanyol flamenko şarkıcısı

"camaron" (karides) sahne ve sanat hayatında kullandığı adıdır. bu adı ona amcası jose, sarışın ve açık tenli olması dolayısıyla takmıştır.

altı yaşında hanlarda, otobüs duraklarında, meyhanelerde para için rancapino ile şarkı söylemeye başladı. on altı yaşındayken, festival del cante jonto'da ilk ödülünü aldı. daha sonra miguel de los reyes ile birlikte madrid'e yerleşti ve 1968'den itibaren tablao torres bermejas'de on iki yıl boyunca sanatçılık yaptı. burada 1969 - 1977 yılları arasında birlikte 10 albüme imza attığı dünyaca ünlü flamenko gitaristi paco de lucia ile tanıştı. bu süre boyunca ikili yoğun bir şekilde konser ve turlar düzenledi. 1977 yılından sonra paco'nun solo konser ve sanatsal faaliyetlere yönelmesi ile, camaron, paco'nun öğrencilerinden tomatito ile çalışmalarına sürdürdü.

1976 yılında 25 yaşındayken, 16 yaşındaki la línea de la concepción'lu çingene kökenli "la chispa" (kıvılcım) lâkaplı dolores montoya ile evlendi. çiftin dört çocuğu oldu.

çoğu otorite tarafından, modern zamanların en popüler ve güçlü cantorü olarak gösterilir. birçok gelenekçi flamenkocu tarafından eleştirilse de şarkılarında elektronik bas gitar kullanarak nuevo flamenco (yeni flamenko) olarak tanımlanan flamenko tarzını yarattı.

1992 yılında, akciğer kanserinden hayata veda etti. cenaze törenine yüz binin üzerinde katılım olmuştur. 
oldukça yanık, feryat eden, acısını dinleyene hissettiren, arap nağmeleri ve gırtlak oyunlarını yoğun şekilde kullanan, büyük bir sestir.

2005 yılında yönetmen jaime chávarri tarafından, sanatçının hayatını konu alan "camaron" adlı film çekilmiş ve i̇spanya'da gösterime girmiştir. filmde camaron'u ünlü i̇spanyol aktör óscar jaenada, la chispa'yı ise yine ünlü i̇spanyol televizyon sanatçısı verónica sánchez canlandırmıştır. filmin senaryosu camaronun gerçek hayatına uygun olarak, dul eşinden alınan bilgilerle yazılmıştır.

2006 yılında, i̇saki lacuesta tarafından yönetilen "la leyenda del tiempo" (zamanın efsanesi) adlı film de bir japon kadının camaron ile aynı şekilde şarkı söyleyebilmek için camaron'un doğduğu yere gelişini anlatır.

diskografi 
 al verte las flores lloran (1969)
 cada vez que nos miramos (1970)
 son tus ojos dos estrellas (1971)
 canastera (1972) 
 caminito de totana (1973) 
 soy caminante (1974) 
 arte y majestad (1975) 
 rosa maría (1976) 
 castilo de arena (1977) 
 la leyenda del tiempo (1979) 
 como el agua (1981) 
 calle real (1983) 
 viviré (1984) 
 te lo dice camarón (1986) 
 flamenco vivo (1987) 
 soy gitano (1989) 
 autorretrato (1990) 
 potro de rabia y miel (1992)

diğer albümleri 
 camarón nuestro (1994) 
 antología (1996) 
 1. fundamentos 
 2. grandeza 
 3. apoteosis 
 parís 1987 (1999) 
 antología inédita (2000) 
 venta de vargas (2005) 
 reencuentro (2008)

birlikte çalıştığı şarkıcılara göre diskografi

paco de lucía ile 
 al verte las flores lloran (1969) 
 cada vez que nos miramos (1970) 
 son tus ojos dos estrellas (1971) 
 canastera (1972) 
 caminito de totana (1973) 
 soy caminante (1974) 
 arte y majestad (1975) 
 rosa maría (1976) 
 castillo de arena (1977) 
 camaron en la venta de vargas(2006)

paco de lucía & tomatito ile 
 como el agua (1981) 
 calle real (1983) 
 viviré (1984) 
 potro de rabia y miel (1992)

tomatito ile 
 te lo dice camarón (1986) 
 flamenco vivo (1987) 
 camarón nuestro (1994) 
 paris 1987 (1999)

diğerleri 
 la leyenda del tiempo (1979) (solo albüm)
 soy gitano (1989) (royal philharmonic orchestra ve tomitito)

1950 doğumlular
cádiz (il) doğumlular
1992 yılında ölenler
i̇spanya çingeneleri
i̇spanyol erkek şarkıcılar
flamenko şarkıcıları
latin grammy ödülü sahipleri
akciğer kanserinden ölenler
20. yüzyıl erkek şarkıcıları