27 Aralık



olaylar 

 537 - ayasofya'nın yeniden inşası, bizans i̇mparatoru i. justinianus'un kişisel gözetiminde tamamlandı. ii. theodosius tarafından yaptırılan ikinci ayasofya, 532 yılındaki nika ayaklanması sırasında yanmıştı.
 1831 - i̇ngiliz doğa bilimci charles darwin'in içinde olduğu "beagle" adlı keşif gemisi yola koyuldu.
 1845 - eter ilk kez abd'nin georgia eyaletinin jefferson şehrinde, doğum hekimliğinde anestetik olarak kullanıldı.
 1901 - japon kimyager takamike ve amerikalı fizikçi abel, adrenalin hormonunu buldu.
 1907 - paris'te i̇kinci jön türk kongresi yapıldı. sonuç bildirgesinde sultan abdülhamit yönetimi eleştirildi.
 1919 - samsun'da ateşlediği kurtuluş mücadelesinin ardından erzurum ve sivas kongrelerini toplayan mustafa kemal paşa, heyet-i temsiliye üyeleriyle sivas'tan ankara'ya geldi.
 1921 - mersin'in tarsus ilçesi fransız işgalinden kurtuldu.
 1928 - i̇stanbul belediyesi, eski harflerle yazılı tabelalarını değiştirmeyen dükkân sahiplerini cezalandırdı.
 1934 - türk opera tarihinin iki önemli eserinin (taş bebek ve bay önder) prömiyeri ankara halkevi'nde yapıldı.
 1936 - şair nâzım hikmet gözaltına alındı.
 1939 - erzincan depremi: türkiye'nin erzincan ilinde richter ölçeğine göre 8 büyüklüğünde bir deprem oldu; 32.962 kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 100 bin kişi yaralandı.
 1944 - çapakçur bölgesinin adı bingöl olarak değiştirildi.
 1945 - 28 devletin üzerinde anlaştığı ilkeler doğrultusunda dünya bankası kuruldu.
 1949 - 300 yıl süren hollanda egemenliğinden sonra kraliçe juliana, endonezya'nın bağımsızlığını tanıdı.
 1949 - türkiye-amerika birleşik devletleri arasında kültür antlaşması imzalandı.
 1965 - birleşik krallık'ın kuzey denizindeki petrol çıkarma platformu devrildi: 4 kişi öldü, 9 kişi kayboldu.
 1967 - kıbrıs türk toplumu, ada'da "kıbrıs geçici türk yönetimi"ni kurdu. başkanlığa fazıl küçük getirildi.
 1968 - aya ilk insanlı uçuşu gerçekleştiren apollo 8 dünyaya döndü.
 1975 - hindistan bihar'da, maden ocağında patlama: 372 kişi öldü.
 1977 - devrimci i̇şçi sendikaları konfederasyonu (di̇sk) genel başkanlığına abdullah baştürk seçildi.
 1977 - sultanahmet'teki i̇stanbul i̇ktisadi ve ticari i̇limler akademisi yakıldı, ankara'da hacettepe üniversitesi bir yıl süreyle kapatıldı.
 1978 - i̇spanya, 40 yıl süren diktatörlük rejiminin ardından demokrasiye geçti.
 1979 - özel eğitimli bir sovyet birliğinin kabil havaalanı'nı ele geçirmesinin ardından, kabil'deki afgan hükûmeti devrildi. afganistan devlet başkanı hafızullah amin görevinden uzaklaştırıldı ve öldürüldü. 10 yıldan fazla sürecek iç savaş başladı. afganistan'ın başına babrak karmal getirildi.
 1979 - kenan evren liderliğindeki türk silahlı kuvvetleri komuta kademesi, cumhurbaşkanı fahri korutürk'e uyarı mektubu verdi.
 1980 - i̇stanbul'da di̇sk genel başkanı abdullah baştürk ve genel sekreter fehmi işıklar'la beraber 68 sendikalı tutuklandı.
 1981 - hacettepe üniversitesi öğretim üyelerinden doç. dr. bedrettin cömert'in katil sanığı rıfat yıldırım, berlin'de yakalandı.
 1985 - i̇srail hava yolları el al'ın roma fiumicino – leonardo da vinci havalimanı ve viyana uluslararası havalimanındaki bürolarına, ebu nidal örgütü tarafından saldırı düzenlendi. roma havaalanı'ndaki saldırıda; 16 kişi öldü, 99 kişi yaralandı, 5 örgüt üyesinden 3'ü ölü olarak ele geçirildi. viyana havaalanındaki saldırıda ise 3 kişi öldü, 39 kişi yaralandı, 3 örgüt üyesinden 1'i ölü olarak ele geçirildi.
 1987 - ankara kültür merkezi, atatürk'ün ankara'ya gelişinin 68. yıldönümünde, cumhurbaşkanı kenan evren tarafından açıldı.
 1999 - yargıtay 4. hukuk dairesi, başörtüsünün yükseköğretim kurumlarında serbest sayılan kıyafet kapsamında düşünülemeyeceğine karar verdi.
 2002 - çeçenistan'ın moskova yanlısı hükûmet karargahı'na bombalı kamyonla intihar saldırısı düzenlendi: 72 kişi öldü.
 2004 - muhalefet lideri viktor yuşçenko, ukrayna seçimlerini kazandı.
 2007 - türkiye'de ülke çapındaki pilot okullarda sbs denemeleri yapıldı.
 2008 - i̇srail, gazze kenti civarına hava saldırısı düzenledi: 230 kişi öldü, 400'den fazla kişi yaralandı.

doğumlar 

 1459 - i. john albert, polonya kralı (ö. 1501)
 1571 - johannes kepler, alman astronom (ö. 1630)
 1734 - nicolaas laurens burman, hollandalı botanikçi (ö. 1793)
 1773 - george cayley, i̇ngiliz mühendis, mucit ve havacı (ö. 1857)
 1776 - nikolay kamenski, rus general (ö. 1811)
 1793 - alexander gordon laing, i̇skoç kâşif (ö. 1826)
 1794 - christian albrecht bluhme, danimarka başbakanı (ö. 1866)
 1797 - mirza esedullah han galib, babür dönemi şairi (ö. 1869)
 1821 - jane wilde, i̇rlandalı şair, çevirmen (ö. 1896)
 1822 - louis pasteur, fransız kimyacı ve bakteriyolog (ö. 1895)
 1856 - andré gedalge, fransız besteci ve öğretmen (ö. 1926)
 1860 - david hendricks bergey, amerikalı bakteriyolog (ö. 1937)
 1861 - auguste vaillant, fransız anarşist (ö. 1894)
 1867 - léon delacroix, belçikalı devlet adamı (ö. 1929)
 1867 - samed ağa ağamalıoğlu, sovyet devlet adamı ve sosyalist devrimci (ö. 1930)
 1869 - alwin mittasch, alman kimyager, bilim tarihçisi (ö. 1953)
 1875 - sisowath monivong, kamboçya kralı (ö. 1941)
 1876 - ōtani kōzui, japon budist rahip ve tarihçi (ö. 1948)
 1890 - tibor szamuely, macar komünist politikacı (ö. 1919)
 1891 - aleksander ładoś, polonyalı diplomat, konsolosluk memuru, gazeteci ve politikacı (ö. 1963)
 1891 - george j. mead, amerikalı uçak mühendisi (ö. 1949)
 1896 - carl zuckmayer, alman oyun yazarı (ö. 1977)
 1898 - inejiro asanuma, japon politikacı (ö. 1960)
 1899 - giorgi leonidze, gürcü şair ve yazar (ö. 1966)
 1901 - marlene dietrich, alman sinema oyuncusu (ö. 1992)
 1902 - kemalettin tuğcu, türk öykücü (ö. 1996)
 1907 - asaf halet çelebi, türk şair (ö. 1958)
 1910 - charles olson, amerikan şairidir (ö. 1970)
 1915 - gyula zsengellér, macar futbolcu (ö. 1999)
 1919 - cahide sonku, türk sinema ve tiyatro oyuncusu (türk sinemasının ilk kadın film yönetmeni ve ilk kadın yıldızı) (ö. 1981)
 1922 - derek piggott, i̇ngiliz havacı ve pilot (ö. 2019)
 1923 - andrey babayev, azeri besteci (ö. 1964)
 1924 - jean bartik, amerikalı bilgisayar mühendisi (ö. 2011)
 1925 - michel piccoli, fransız sinema oyuncusu (ö. 2020)
 1925 - moşe arens, i̇srailli siyasetçi (ö. 2019)
 1929 - elizabeth edgar, yeni zelandalı botanikçi (ö. 2019)
 1931 - scotty moore, amerikalı gitarist (ö. 2016)
 1934 - larisa latınina, sovyet jimnastikçi
 1934 - akşit göktürk, türk edebiyat eleştirmeni, çevirmen, yazar ve dil bilimci (ö. 1988)
 1935 - muhammed abid el-cabirî, faslı i̇slam düşünürü (ö. 2010)
 1943 - cokie roberts, amerikalı gazeteci, siyaset yorumcusu, sunucu ve yazar (ö. 2019)
 1943 - peter sinfield, i̇ngiliz şair ve söz yazarı
 1944 - yalçın gülhan, türk oyuncu (ö. 2019)
 1947 - osman pamukoğlu, türk asker, yazar ve siyasetçi
 1948 - gerard depardieu, fransız sinema oyuncusu
 1950 - haris alexiou, yunan şarkıcı
 1950 - roberto bettega, i̇talyan eski millî futbolcu
 1951 - ernesto zedillo, meksikalı ekonomist ve politikacı
 1952 - david knopfler, britanyalı-i̇skoç müzisyen ve şarkıcı
 1956 - karen hughes, amerikalı siyasetçi
 1960 - mark humphrey, kanadalı oyuncu
 1961 - guido westerwelle, alman hukukçu, diplomat ve siyasetçi (ö. 2016)
 1963 - gaspar noé, arjantinli yönetmen
 1964 - theresa randle, amerikalı oyuncu
 1965 - salman khan, hint oyuncu, sunucusu ve model
 1966 - bill goldberg, amerikalı futbolcu
 1966 - eva larue, amerikalı oyuncu
 1969 - chyna, amerikalı profesyonel güreşçi (ö. 2016)
 1969 - jean-christophe boullion, fransız araba yarışı sürücüsü
 1971 - guthrie govan, i̇ngiliz müzisyen
 1971 - mustafa kamal, pakistanlı siyasetçi
 1974 - masi oka, amerikalı oyuncu ve dijital efekt uzmanı
 1974 - fumiko orikasa, japon kadın seslendirme sanatçısı ve şarkıcı
 1975 - heather o'rourke, amerikalı oyuncu (ö. 1988)
 1976 - curro torres, alman asıllı i̇spanyol defans oyuncusu
 1978 - pelin batu, türk sinema oyuncusu ve tarihçi
 1979 - ann van elsen, belçikalı manken
 1979 - david dunn, i̇ngiliz futbolcu
 1980 - antonio cesaro, i̇sviçreli profesyonel güreşçi
 1980 - dahntay jones, amerikalı profesyonel basketbol oyuncusu
 1981 - emilie de ravin, avustralyalı oyuncu
 1984 - nagihan karadere, türk atlet
 1984 - pleasure p, amerikalı r&b şarkıcısı
 1986 - shelly-ann fraser, jamaikalı sprinter
 1988 - hera hilmar, i̇zlandalı oyuncu
 1988 - ok taecyeon, güney koreli aktör, rapçi, şarkıcı ve girişimci
 1988 - hayley williams, amerikalı müzisyen ve söz yazarı
 1990 - milos raonic, kanadalı tenisçi
 1991 - abdul rahim sebah, ganalı futbolcu
 1993 - pierre-yves polomat, fransız futbolcu 
 1995 - timothée chalamet, amerikalı-fransız oyuncu
 1995 - elif gökalp, türk sunucu
 2005 - kristina pimenova, rus çocuk model ve aktris

ölümler 
 683 - gaozong, çin'in tang hanedanı'nın üçüncü imparatoru (d. 628)
 1641 - francis van aarssens, birleşik hollanda cumhuriyetli diplomat ve devlet adamıydı (d. 1572)
 1771 - henri pitot, fransız hidrolik mühendisidir (d. 1695)
 1805 - isabelle de charrière, hollandalı yazar, tiyatro oyun yazarı ve besteci (d. 1740)
 1834 - charles lamb, i̇ngiliz deneme yazarı (d. 1775)
 1849 - jacques-laurent agasse, i̇sviçreli ressam (d. 1767)
 1891 - alexander chodzko, polonyalı şair, araştırmacı, diplomat (d. 1804)
 1894 - ii. francis, i̇ki sicilya'nın son kralı (d. 1836)
 1914 - charles martin hall, amerikalı kimyacı (d. 1863)
 1915 - remy de gourmont, fransız şair (d. 1858)
 1923 - gustave eiffel, fransız mühendis ve mimar (d. 1832)
 1924 - léon bakst, rus sanatçı (d. 1856)
 1925 - anna kuliscioff, yahudi-rus devrimci, feminist, anarşist, i̇talya'da tıp eğitimi yapan ilk kadınlardan (d. 1857)
 1936 - mehmet âkif ersoy, türk şair (d. 1873)
 1938 - émile vandervelde, belçikalı sosyaldemokrat, siyasetçi, i̇kinci sosyalist enternasyonal' ı başkanı (d. 1866)
 1941 - mustafa çokay, türkistan alaş orda hükûmetinin üyesi, gazeteci ve yazar (d. 1890)
 1953 - şükrü saracoğlu, türk siyasetçi ve başbakan (fenerbahçe'nin eski başkanı) (d. 1886)
 1958 - mustafa merlika-kruja, arnavutluk başbakanı (d. 1887)
 1966 - guillermo stábile, arjantinli futbolcu (d. 1905)
 1968 - nugent slaughter, amerikalı müzisyen (d. 1888)
 1972 - lester pearson, 1963-1968 arasında başbakanlık yapan kanadalı siyasetçi ve diplomat (d. 1897)
 1974 - vladimir fock, sovyet fizikçi (ö. 1898)
 1978 - huari bumedyen, cezayir devlet başkanı (d. 1932)
 1978 - bob luman, amerikalı country ve rockabilly şarkıcısı ve söz yazarı (d. 1937)
 1979 - hafızullah emin, afganistan'daki sosyalist rejimin ikinci devlet başkanı (d. 1929)
 1988 - reha yurdakul, türk sinema oyuncusu (d. 1926)
 1988 - hal ashby, amerikalı sinema yönetmeni (d. 1929)
 2002 - george roy hill, amerikalı yönetmen ve en i̇yi yönetmen akademi ödülü sahibi (d. 1921)
 2003 - alan bates, i̇ngiliz oyuncu (d. 1934)
 2007 - benazir butto, pakistanlı politik lider (d. 1953)
 2008 - robert graham, meksika doğumlu amerikalı heykeltıraş (d. 1938)
 2011 - meral menderes, türk ilk kadın opera sanatçısı ve soprano (d. 1933)
 2012 - norman schwarzkopf, amerikalı komutan (d. 1934)
 2012 - noriko sengoku, japon film ve televizyon oyuncusu (d. 1922)
 2014 - tomaž šalamun, sloven şair (d. 1941)
 2014 - karel poma, belçikalı bürokrat (d. 1920)
 2015 - hüseyin başaran, türk spor spikeri (d. 1958)
 2015 - aidan higgins, i̇rlandalı yazar (d. 1927)
 2015 - alfredo pacheco, el salvadorlu millî futbolcu (d. 1982)
 2016 - carrie fisher, amerikalı aktris, senarist ve yazar (d. 1956)
 2016 - claude gensac, fransız sinema ve tiyatro oyuncusu (d. 1927)
 2016 - ratnasiri wickremanayake, sri lanka'nın eski başbakanı (d. 1933)
 2017 - ben barres, amerikalı bilim insanı ve nörobiyolog (d. 1954)
 2017 - fernando birri, arjantinli film yapımcısı, yönetmeni, senarist ve eleştirmen (d. 1925)
 2017 - thomas hunter, amerikalı oyuncu ve senarist (d. 1932)
 2018 - juan bautista agüero, paraguaylı eski millî futbolcu (d. 1935)
 2018 - miúcha, brezilyalı şarkıcı ve besteci (d. 1937)
 2018 - richard arvin overton, dünyada en uzun yaşayan insanlar arasında yer alan amerikalı eski asker (d. 1906)
 2018 - tadeusz pieronek, polonyalı yardımcı piskopos, akademisyen ve hukuk profesörü (d. 1934)
 2019 - takehiko endo, japon siyasetçi ve eski bakan (d. 1938)
 2019 - don imus, amerikalı radyo seslendirme sanatçısı, yazar, oyuncu ve komedyen (d. 1940)
 2020 - mustafa kandıralı, türk klarnetçi (d. 1930)
 2020 - mohamed el ouafa, faslı diplomat ve siyasetçi (d. 1948)
 2021 - defao, demokratik kongolu şarkıcı ve söz yazarı (d. 1958)
 2021 - keri hulme, yeni zelandalı romancı, şair ve kısa öykü yazarı (d. 1947)
 2022 - jo mersa marley, jamaikalı reggae müzisyeni ve şarkıcısı (d. 1991)
 2022 - harry sheppard, amerikalı caz vibrafoncusu ve müzisyeni (d. 1928)

tatiller ve özel günler 

1227
27