mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi

niğde ömer halisdemir üniversitesi, türkiye'nin niğde ilinde bulunan bir devlet üniversitesi. 3 temmuz 1992 tarih ve 3837 sayılı kanunun ek 22. maddesine göre 11 temmuz 1992 tarihinde niğde üniversitesi adıyla kuruldu. ağustos 2016'da üniversiteye ömer halisdemir'in adı verildi.

niğde ömer halisdemir üniversitesi, bünyesindeki 12 fakülte, 3 yüksekokul, 6 meslek yüksekokulu, 4 enstitü ve 1 konservatuvarıyla, 960 akademik ve 507 idari personel ile 28 binin üzerinde öğrenciye eğitim-öğretim vermektedir.

akademik birimler

fakülteler 
 mühendislik fakültesi
 fen-edebiyat fakültesi
 i̇ktisadi ve i̇dari bilimler fakültesi
 eğitim fakültesi
 mimarlık fakültesi
 tarım bilimleri ve teknolojileri fakültesi
 i̇letişim fakültesi
 i̇slami i̇limler fakültesi
 tıp fakültesi
 diş hekimliği fakültesi
güzel sanatlar fakültesi
bor sağlık bilimleri fakültesi

enstitüler 
 sosyal bilimler enstitüsü
 fen bilimleri enstitüsü
 eğitim bilimleri enstitüsü
sağlık bilimleri enstitüsü

yüksekokullar 
 beden eğitimi ve spor yüksekokulu
 zübeyde hanım sağlık yüksekokulu
 yabancı diller yüksekokulu

konservatuvar 
 türk musikisi devlet konservatuvarı

meslek yüksekokulları 
 sosyal bilimler meslek yüksekokulu
 bor meslek yüksekokulu
 zübeyde hanım sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu
 teknik bilimler meslek yüksekokulu
 ulukışla meslek yüksekokulu
 bor halil zöhre ataman meslek yüksekokulu

rektörlüğe bağlı birimler 
 enformatik bölüm başkanlığı
 yabancı diller bölümü
 türk dili bölüm başkanlığı
 atatürk i̇lkeleri ve i̇nkılap tarihi bölüm başkanlığı
 basın ve halkla i̇lişkiler müdürlüğü
 güzel sanatlar bölümü başkanlığı

öğrenci yaşamı

barınma 
öğrencilerin barınma hizmetlerinin büyük bir bölümü kredi yurtlar kurumuna ait öğrenci yurtları kanalıyla yürütülmektedir. kredi yurtlar kurumunun, kumluca mevkiinde 2626 yatak kapasiteli (kız-erkek) niğde yurt müdürlüğü, merkez yerleşke sınırları dahilinde 580 yatak kapasiteli (kız-erkek) milli piyango yurt müdürlüğü ve bor i̇lçesinde 664 yatak kapasiteli (kız-erkek) bor yurt müdürlüğü olmak üzere toplam 3870 yatak kapasiteli 3 adet öğrenci yurdu bulunmaktadır. ayrıca niğde ve borda yaklaşık 1100 öğrenci kapasiteli (560 kız – 540 erkek) 7 adet özel öğrenci yurdu hizmet vermektedir. öğrencilerin önemli bir kısmı da ev kiralamak suretiyle barınma ihtiyaçlarını karşılamaktadırlar.

spor 
merkez kampüs içerisinde 11440 metrekarelik bir alanda 5000 kişiye hizmet verebilecek çok amaçlı spor tesisleri yer almaktadır. tesiste futbol(futsal), basketbol, voleybol, hentbol ve tenis sporları yapılabilmektedir. tesisler haftanın yedi günü 08:00-21:00 saatleri arasında hizmet vermektedir.
beden eğitimi ve spor yüksekokulu bünyesinde bulunan 20 kişilik 116 m²'lik fitness salonu haftanın altı günü karma ve bayan olarak hizmet vermektedir.

yemekhane 
merkez kampüs içerisinde öğrenci ve personelin faydalanabileceği bir yemekhane yer almaktadır.

dış ilişkileri 
kafkasya üniversiteler birliği'nin üyesidir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

 
1992'de kurulan üniversiteler
türkiye'deki devlet üniversiteleri
kafkasya üniversiteler birliği
Güney Georgia ve Güney Sandwich Adaları

güney georgia ve güney sandwich adaları, güney atlantik'te bulunan birleşik krallık'a bağlı adalar. güney georgia falkland adaları'nın yaklaşık 1300 km doğu-güneydoğusunda yer alırken güney sandwich adaları, güney georgia'nın yaklaşık 640 km güneydoğusunda bulunmaktadır.

tarihçe 
1775'te kaptan james cook, güney georgia'nın i̇ngiliz tacı'na bağlı olduğunu ileri sürdü ve ada 1908'de birleşik krallık'a katıldı. 1927'de arjantin, güney georgia üzerinde hak iddia etti. falkland adaları'nın bağımlılığı 1985'e kadar devam etti, adalar aynı zamanda falkland adaları'nın valisi de olan bir komisyoner tarafından yönetilen bir britanya denizaşırı toprak alanıdır. 1993'te birleşik krallık hükûmeti, adaları çevreleyen sulardaki yargılama yetkisini 12 deniz milinden 200 deniz miline çıkardığını açıkladı, buna karşılık arjantin hükûmeti de bölgenin suları için balıkçılık ruhsatı vermeye başladı. antarctic survey adalarda bilimsel araştırmalar yaptırmaktadır; 1982'deki kısa bir arjantin işgalinin ardından yerleştirilen küçük britanya garnizonunun yakın zamanda ayrılması planlanmaktadır. ekonomi balıkçılık ve çevre-turizmi güdümlüdür. güney georgia'yı ziyaret başvuruları, ziyaretçilere bir enformasyon bülteni sunan komisyoner'e yazılı olarak yapılmaktadır. 16 yaşından büyük her şahıs 50 sterlin ayakbastı parası ödemek zorundadır. grytviken'da bir balina avcılığı müzesi mevcuttur. isles koyu fok ve kuş gözlemciliği için pek çok fırsat sunar.

ekonomi 
ekonomi balıkçılık ve çevre turizmi güdümlüdür. güney georgia'yı ziyaret başvuruları, ziyaretçilere bir enformasyon bülteni sunan komisyoner'e yazılı olarak yapılmaktadır. grytviken'da bir balina avcılığı müzesi mevcuttur. isles koyu fok ve kuş gözlemciliği için pek çok fırsat sunar.

i̇letişim 
bütün telefon, faks ve e-posta iletişimleri uluslararası uydu sistemleri vasıtasıyla kullanılmaktadır. halka açık telefon ve faks imkânları yoktur. güney georgia'yla yapılacak telefon görüşmelerinin uluslararası operatör tarafından kaydının alınması gerekir. güney georgia pulları kullanılarak posta gönderilebilir, fakat postanın ulaşması iki aya kadar uzayabilir.

galeri

kaynakça
Réunion

réunion (fransızca: la réunion ), hint okyanusu'nda bulunan bir ada ve avrupa ülkesi fransa'nın denizaşırı ili.

ada, mauritius ve rodrigues adaları ile birlikte mascarene adaları'nın bir parçası konumundadır.

1794 yılına kadar ada île bourbon adı ile anılırken, napolyon döneminde île bonaparte ismi verilmiştir. napolyon döneminin ardından 1848'e kadar yine île bourbon adı verilmiştir.

ada denizaşırı il statüsü ile fransa toprağı statüsündedir ve avrupa birliği'nin bir parçasıdır. ancak mauritius da, réunion adası üzerinde hak iddia etmektedir.

coğrafya 
réunion adası 21 derece 09'52.83" güney ve 55 derece 33'33.26" doğu koordinatlarında yer almaktadır. réunion'da iki volkanik dağ yer alır. bunlardan birisi piton des neiges (3069 m.=10069 ft.), diğeri ise piton de la fournaise'dir. bu dağ dünyanın en aktif volkanlarından birisidir ve bu dağa en yakın yerleşim birimi cap blanc isimli küçük vilayettir. piton des neiges'e en yakın yerleşim birimi ise casabona'dır, hatta neredeyse dağ şehirle bütünleşmiştir. başkenti saint-denis'dir. başkentin nüfusu yaklaşık 16.000'dir. réunion'un komşuları şu ülkelerdir:
 mauritius
 madagaskar ve fransız sömürgesi olan tromelin adası.

genel özellikler 
 tam adı: la réunion (okunuşu: reünyon) 
 yüzölçümü: 2512 km² 
 başkenti: saint-denis
 para birimi: euro
 dili: fransızca (resmi) ve créole réunionnais
 nüfusu: 859.959 kişi (ocak 2020)
 ortalama ömür: 73,18 yıl (2002 tahmini) 
 okur yazarlık oranı: %79 (1982 tahmini) 
 kişi başına düşen millî gelir: 4800 $ (2001 tahmini)

kaynakça
Tohum

tohum, koruyucu bir dış kaplama içine alınmış bir embriyonik bitkidir. tohum oluşumu, açık tohumlular ve kapalı tohumlular bitkileri dahil olmak üzere tohumlu bitkilerde üreme sürecinin bir parçasıdır.

tohumlar olgunlaşmış yumurta hücresinin, polen tarafından döllenme ve ana bitki içindeki bir miktar büyümenin ürünüdür. embriyo, zigot'tan ve tohum taslağının bütünleşmesinden elde edilen tohum kabuğundan geliştirilmiştir.

kendilerini çoğaltmak için suya bağlı yöntemler kullanan ve tohumları olmayan eğrelti otları, yosunlar ve ciğerotları gibi daha ilkel bitkilere nispetle tohumlar, gymnosperm ve anjiyosperm bitkilerinin üremesinde ve başarısında önemli bir gelişme olmuştur. tohumlu bitkiler artık hem sıcak hem de soğuk iklimlerde ormanlardan otlaklara kadar karada biyolojik nişlere baskındır.

tohum, döllenmeden sonra tohum taslağının gelişmesiyle meydana gelir. bir tohumda içten dışa doğru embriyo, besin dokusu ve tohum kabuğu olmak üzere üç kısım bulunur.

canlı taslağı (embriyo) 
embriyo kesesindeki yumurta hücresinin döllenmesiyle oluşan yapıya zigot denir. zigotun gelişerek oluşturduğu yapıya ise embriyo denir. tohumun canlı olan kısmıdır.

kısımları:
 embriyodaki ilk yaprakçıklara kotiledon yani çenek denir. açık tohumlu bitkilerin embriysunda ikiden fazla çenek bulunur. bunlara polikotiledonlu bitkiler denir. kapalı tohumlu bitkiler ise tek çenekli yani monokotiledon ve çift çenekli yani dikotiledon olarak ikiye ayrılırlar.

kotiledonlar, besin depo etmekten ve çimlenmeden sonra toprak üstüne çıkarak fotosentezden sorumludurlar.

 embriyonik gövde bölgesine plumula denir. embriyodan gelişen bu meristematik yapı olgun bitkide gövdeyi oluşturmuş olur.
 embriyonik kök bölgesine radikula denir. embriyodan gelişen bu meristematik yapı ise olgun bitkide kökleri oluşturmuş olur.
 kotiledonlar ile radikula arasında kalan bölgeye hipokotil denir.
 kotiledonların üstünde kalan bölgeye ise epikotil denir.

besin dokusu 
bitkinin erişkin olmadan önceki beslenme yeridir.

sebze tohumları 

sebzelerin üretiminde sebze tohumlarına ihtiyaç vardır. kaliteli sebzeler için kaliteli tohumların alınması ve kullanılması gerekmektedir. aynı zamanda üreticiler kendi tohumlarını da üretebilirler. meyve ve sebzelerin kaliteli olanları toplanmayıp bekletilirse ve zamanı gelince toplanırsa tohum olması için işlemler yapılmış olur. sonrasında bu toplanılanlar güneşte kurutulur ve nem olmayan yerlerde saklanır. bazı sebze tohumları bu şekilde elde edilebilir.

tohum kabuğu 
yapısında süberin, lignin, kütin gibi maddeler bulundurur. bu maddeler sayesinde sert bir hal almıştır. su ve gazlara karşı geçirgenliği azdır. böylece çimlenme oluncaya kadar aşırı su kaybı ve diğer zararlı etkenlere karşı korunma sağlanmış olur.

kaynakça
Fatma Mernissi

fatma mernissi (1940, fez - 30 kasım 2015, rabat), faslı feminist yazar. sorbonne'da ve daha sonra öğretim görevlisi olarak çalışacağı brandeis üniversitesi'nde siyaset bilimi eğitimi gördü.

mernissi i̇slam düşüncesinin tarihi gelişimi ve modern tezahürlerinin analizini yaparak i̇slam'da kadının rolünü araştırdı. muhammed'den aktarılan rivayetleri derinlemesine araştırarak ona atfedilen bazı hadislerin sahihliğini (geçerliliğini) reddetti. kadının ikincil konumunun sebebini kur'an'da değil i̇slamiyet'te gördü.

mernissi'nin ilk kitabı "the veil and the male elite: a feminist interpretation of islam", peygamberlerin hamınlarının rolünün tarihi bir tetkikidir.

eserleri 

 the veil and the male elite: a feminist interpretation of islam 
 islam and democracy: fear of the modern world (1992) 
 forgotten queens of islam 
 scheherazade is not a moroccan 
 islam, gender and social change

mernissi şu anda rabat mohamed v üniversitesinde okutman ve aynı şehirdeki university institute for scientific research'de araştırmacı olarak çalışmaktadır.

ayrıca bakınız 
 i̇slami feminizm
 feminist teoloji
 emine vedud
 kasım emin

dış bağlantılar 

 fatima mernissi'nin internet sayfası
 fatima mernissi'nin kitapları
 mernissi'nin "islam ve demokrasi" kitabının martin kramer tarafından yapılan değerlendirilmesi

1940 doğumlular
faslı yazarlar
faslı feministler
müslüman feministler
erasmus ödülü sahipleri
feminist yazarlar
2015 yılında ölenler
Resul Tosun

resul tosun (1956, artova -) türk siyasetçi ve gazeteci. 22. dönem ak parti tokat milletvekilidir. 

medine i̇slâm üniversitesi ve i̇stanbul üniversitesi i̇lahiyat fakültesi mezunudur, marmara üniversitesi sosyal bilimler enstitüsünde master yapmıştır. mesleği gazeteci yazarlıktır. yörünge dergisi ve sena dergisi sahibi ve genel yayın yönetmenidir. millî gazete'de fıkıh köşesi yazarlığı ile gazeteciliğe başlamıştır. yeni şafak gazetesi yazarı ve yöneticisi, adım holding ve telif hakları ajansı kurucu üyesi, tokat şeyhülislam mustafa sabri efendi vakfı mütevelli heyeti üyesi, birlik vakfı dış i̇lişkiler enstitüsü kurucu üyesi, sanatçılar derneği üyesi, türkiye yazarlar birliği üyesidir. hala star gazetesinde yazmaktadır. evli, üç çocukludur, i̇ngilizce ve arapça bilir.

ak parti adıyaman milletvekili fehmi hüsrev kutlu'nun 2003 yılında gündeme giren beyanatları paralelinde, meclis alanının cumhurbaşkanlığı muhafız alayına bağlı tbmm muhafız taburu tarafından korunmasından ve türk silahlı kuvvetlerine ait karargâh ve kurumların ankara içindeki konumlarından rahatsızlık duyduğuna ilişkin açıklamaları ve genelkurmay başkanlığının bu bağlamdaki tepkisi ile gündeme gelmiştir.

kaynakça 

1956 doğumlular
yaşayan insanlar
i̇stanbul üniversitesi i̇lahiyat fakültesinde öğrenim görenler
tbmm 22. dönem tokat milletvekilleri
resim aranan siyasetçiler
artova doğumlular
millî gazete kişileri
yeni şafak kişileri
star (gazete) kişileri
Mora

mora şu anlamlara gelebilir;
 mora yarımadası, yunanistan'da bir yarımada
 mora, çeşitli avrupa ülkelerinden geçen bir nehir
 mora, yunanistan'da bir coğrafi bölge
 mora, osmanlı'nın bir eyaleti
 mora despotluğu, 14. ve 15. yüzyıllarda doğu roma'ya bağlı bölge
 mora, portekiz'in alentejo bölgesinde bir belediye (por.: concelho)
 mora, volkan konak'ın bir albümü
 mora (hayvan), moridae familyasına bağlı bir cins
Basil

basil, çomak ya da çubuk biçimli bakteri türlerinin genel adıdır.

terimin kökeni 
terim türkçeye fransızcadaki "bacille" sözcüğünden geçmiştir ve asıl kökeni ise latincede "küçük çubuk" anlamına gelen "bacillum" sözcüğüdür. "bacillum" ise yine latince olan ve "sopa" anlamına gelen "baculum" sözcüğünün bir türevidir.

basil, bir bakteriyoloji terimi olarak, ilk kez 1853 yılında bakteriyoloji biliminin kurucusu olarak nitelendirilen alman botanikçi ferdinand julius cohn (1828-1898) tarafından kullanılmıştır. ferdinand julius cohn gözlemlediği bazı bakterileri benzedikleri şekilden dolayı bu biçimde adlandırmıştır.

i̇ngilizcede basil 
mikrobiyoloji ile ilgili i̇ngilizce metinlerdeki cümleler içinde "bacillus" (italik değil, baş harfi küçük) ve "bacilli" (baş harfi küçük) sözcüklerinin yer aldığı görülür:
 "bacillus", türkçedeki "basil" teriminin i̇ngilizcedeki direkt karşılığıdır ve tekildir;
 "bacilli" ise "bacillus" sözcüğünün çoğuludur ve türkçede "basiller" olarak geçer.
i̇ngilizce metinlerdeki cümleler içinde geçen "bacillus" (italik, baş harfi büyük) ve "bacilli" (baş harfi büyük) ise, sırasıyla, bir bakteri cinsi olan bacillus'''u ve bu cinsin üyesi olduğu bakteri sınıfı bacilli'yi tanımlar:
 bu iki terim türkçe metinler içinde de aynen kullanılır; okunuşları ise "basillus" ve "basilli" şeklindedir.

 basil türleri 
 bacillus anthracis - şarbon basili
 mycobacterium tuberculosis - verem basili ya da koch basili
 mycobacterium leprae - cüzzam basili
 bacillus cereus 
 bacillus coagulans bacillus natto bacillus subtilis bacillus thuringiensis bacillus myocoides bacillus megaterium bacillus sphaericus bacillus pumilus bacillus circulans bacillus coagulans bacillus licheniformis bacillus macerans''

kaynakça 

 etimoloji sözlüğü 
 biyoloji tarihi

bakteriler
fransızcadan türkçeye geçen sözcükler
Drama, Yunanistan

drama veya dırama (), yunanistan'da doğu makedonya bölgesinin en büyük şehri ve aynı adı taşıyan ilin (nomos) merkezidir. 2011 tarihiyle nüfusu 58.944'tür.

tarihçe 
makedonlar tarafından kurulan şehir uzun süre roma hakimiyetinde kalmış ardından bizans'a bağlanmış kısa bir süre de bulgarlar'ın eline geçmiştir. ardından bir süre yine bizans hakimiyetinde kalmış ardından sırplar tarafından ele geçirilmiştir.

1371'de osmanlı egemenliğine girmiş ve 551 yıl osmanlı egemenliğinde kalmıştır. komşu kasaba kavala'da çıkan tüberküloz salgını nedeniyle kavalalı mehmed ali paşa ve ailesi uzunca bir süre burada yaşamıştır. i̇lk nesil mısır prenslerinden i̇brahim paşa, tosun paşa ve i̇skender kamil paşa, prenseslerden de tevhide hanım ve hatice nazlı hanım, drama'nın nusretli köyünde doğmuşlardır. şehrin meşhur ismi, mora i̇syanı'nda osmanlı ordusuna kumanda eden ve kavalalı ailesine mensup dramalı mahmut paşa'dır.

kaynakça
Dedeağaç

dedeağaç (yunanca: αλεξανδρούπολη alexandroúpoli, 1974'e kadar katarevusa yunancası ile ἀλεξανδρούπολις alexandroúpolis, bulgarca дедеагач dedeagaç, osmanlı türkçesi: دده آغاج dede ağaç), yunanistan'da batı trakya'da evros ilinde (nomos) bir liman kenti olup aynı zamanda bu ilin merkezidir. 2001 nüfusu 48.885'dir. evros ilinin en büyük şehridir.

i̇psala gümrük kapısı'ndan 30 dakika (40 km)  kadar uzaklıkta yer alan yerleşim biriminde küçük bir havaalanı ve bir sağlık bilimleri fakültesi bulunur.

kentin en işlek caddesi "dimokratias"tır. cadde üzerinde birçok kafe, banka ve alışveriş dükkânı bulunmaktadır.

kuruluşu 
çağdaş dönemde dedeağaç şehri, "dedeağaç" adıyla bir balıkçı köyü olarak osmanlı i̇mparatorluğu döneminde xix. yüzyılda kurulmuştur. kuruluşu sebebiyle, dedeağaç'ın adı bulgarca, makedonca gibi birçok civar dilinde dedeagaç şeklindedir. 1920'ye dek yunancada da şehrin adı dedeagaç (δεδεαγάτς) şeklinde olmuştur. 1920 yılında yunanistan kralı aleksandros'un şehri ziyareti sonrasında şehrin yunanca adı aleksandrupoli (αλεξανδρούπολη) olarak değiştirilmiştir. kral i. aleksandros trakya’nın yunanlar tarafından işgal edilen yerlerini gezerken 8 temmuz 1920’de uğradığı dedeağaç’ta, dedeağaç isminin yunancada aleksandropolis (aleksandros’un şehri) olarak değiştirildiği ilan edildi.

kentin mö 340 - 339 yılları arasında i̇skender tarafından kurulduğu görüşü kaynaklandırılmaya muhtaçtır. mö 340'ta  ii. philippos topraklarını genişletmek amacı ile  byzantion'a gitti. babası i̇skender'i  henüz 16 yaşında iken kral naibi olarak yerine bırakmıştır. bu sırada yerel kabileler ayaklanmıştır. i̇skender ordusuyla gidip bu ayaklanmayı başarıyla bastırdı. kabilelerden aldığı bu toprakların üzerine kendi isminde bir kent kurmuştur.

edirne vilayet matbaası müdürü şevket dağdeviren'in yazdığı 1892 tarihli salnameye göre;

dedeağaç sancağı, dedeağaç, enez ve sofulu kazalarıyla ferecik ve mekri nahiyelerinden oluşur. sancağın toplamda 3 kazası, 12 nahiyesi ve 168 köyü vardır. dedeağaç kazası ise dedeağaç kasabası, şahinler, doğanca, hisar ve semadirek nahiyeleriyle 41 köyden oluşur. dedeağaç kasabası 427 ev ve 2101 nüfuslu bir ticaret merkezidir.

nüfus

kaynakça 

dedeağaç
Yenice Vardar

vardar yenicesi ( yanniça,  enidje vardar,  pazar,  yenice-i vardar), yunanistan'ın pella vilayetinde, vardar nehri kıyısında, 2001 itibarıyla nüfusu 26.296 olan bir şehirdir.

osmanlı döneminde yenice-i vardar 
yenice-i vardar, 1387 yılında, sultan i. murat döneminde türkler tarafından alınmış ve 1912'deki i. balkan savaşı'na kadar 525 yıl türkler'in hâkimiyetinde kalmıştır. kayılara komşu kâzânın adıdır. osmanlı i̇mparatorluğu döneminde balkanlar'ın en önemli merkezlerindendi ve idarî açıdan selanik vilayeti'ne bağlıydı. gazi evrenos bey'in türbesi ve yaptırdığı cami yenice'dedir, restorasyon ihtiyacı olmakla birlikte bugüne kadar sağlam kalmıştır.

dış bağlantılar 
 the ottoman conquest of thrace, aspects of historical geography - yüksek lisans tezi, yazar: georgios c. liakopoulos

yunanistan'daki şehirler
Yanya

yanya (yunanca: ιωάννινα i̇oannina), 70.203 nüfus (2001) ile yunanistan'ın epir bölgesinin en büyük şehri ve aynı adı taşıyan ilin (nomos) merkezidir. kuruluş yılı i̇s 510 yılıdır. john'un koruması altında kurulduğundan dolayı, yunancada "yahya'nın şehri" anlamındaki i̇oannina adı verilmiştir.

şehir, ii. murat devrinde (1421-1451) 9 ekim 1431'de fethedildi ve balkan savaşı sırasında kentin kalesini kuşatan yunan ordusuna uzun süre direnmesine karşın 6 mart 1913 tarihinde türk yönetiminden çıktı. osmanlı i̇mparatorluğu döneminde balkanlar'ın en önemli merkezlerinden biriydi. osmanlılarca inşa edilmiş kale, pek çok türk evi, muğla'ya şaşırtıcı ölçüde benzeyen sokaklar ve tepedelenli ali paşa'nın sarayı yanya'nın başlıca ilginç noktalarıdır. fethiye camii ve aslan paşa camii hâlen ayakta olup aslan paşa camii etnografya müzesi olarak kullanılmaktadır. velipaşa camii'nin minaresi yıkılmıştır. şehir 1913 yılında osmanlıların elinden çıkmıştır. gümüş işçiliği ile ünlü yanya kenti kuzey yunanistan'ın en önemli kenti ve bağlantı noktasıdır. selanik-gomoniçe otobanıyla birlikte ulaşım kolaylaşmıştır.

yanya'nın arnavutluk sınırına yakınlığından dolayı şehirde önemli bir arnavut nüfusu vardır.

yanya'nın önemli eğitim kurumları arasında yanya üniversitesi bulunmaktadır.

mevcut ulusal havalimanından atina ve selanik kentlerine uçuşlar mevcuttur. bunun dışında gumeniçe limanına yakınlığı kente ulaşılabilirliği artırmaktadır.

i̇klim

görülecek yerler

pamvotis göl adası
yanya'nın en dikkat çeken cazibe merkezlerinden birisi, yanya adası denilen pamvotis gölüdür.
ada anakaradan feribotla kısa mesafededir ve adaya mevsime göre değişen sıklıkta gidip gelen küçük motorlu teknelerle ulaşılabilinir. tepedelenli ali paşa'nın son günlerini sultan'dan af bekleyerek geçirdiği aziz panteleimon manastırı, artık onun döneminin günlük eserleri ve kalıntıları barındıran bir müzedir.

adada şu altı manastır vardır: st nicholas (ntiliou) veya strategopoulou (11. yüzyıl), st nicholas manastırı (spanou) veya philanthropinon (1292), st john the baptist (1506), eleousis (1570) manastırı ), st panteleimon (17. yüzyıl) ve mesih'in başkalaşımı (1851). strategopoulou ve philanthropinon manastırları kolej olarak da kullanılmıştır. aleksios spanos, keşişler proklos ve comnenos ve apsarades kardeşler theophanis ve nektarios orada ders vermişlerdir. okul, şehirdeki yeni kolejler yerini aldığı 1758 yılına kadar faaliyetine devam etti.

adanın dolambaçlı sokaklarında aynı zamanda birçok hediyelik eşya dükkanı, taverna, kilise ve pastane bulunur.

galeri

dış bağlantılar 
 yanya turist rehberi (i̇ngilizce)
 yanya üniversitesi (i̇ngilizce ve yunanca)
 yanya havalimanı

kaynakça
Webmaster

webmaster (türkçesi: ağ yöneticisi), web sitesi geliştiren kişi anlamında kullanılan bir terimdir. i̇ngilizcedeki master kelimesi bu terimde uzman anlamında kullanılmaktadır. webmaster'lar, yazılım, grafik, animasyon, sunucu taraflı işlemler vb görevlerde uzman olan kişilerin oluşturduğu ekipte koordinasyon sağlama görevi alabilirler.

webmaster'ların çalışma biçimleri farklı koşullara göre değişmektedir. kimi bir firmada tam zamanlı bir çalışan olarak, bir projede proje bazlı görev alarak veya dışarıdan freelance iş alarak çalışmaktadır.

maddi kazanç için değil, gönüllü olarak bu işi yapanlar kendilerine webservant derler.

kullanılan i̇nternet programlama dilleri 
 asp: microsoft'un geliştirdiği bir teknolojidir.
 .net: microsoft'un geliştirdiği bir teknolojidir.
 ajax: bütün işlemleri tek bir sayfa içinde döndürür.
 css: stil dosyalarını içinde barındırır sayfa renk yazı fontu ve bunun gibi verileri buradan alır ve sayfaya uygular ayrı bir programlama dilidir.
 php: web programlama dilidir. 
 javascript: bir betik (script) dilidir.
 html: web işaretleme dilidir.
 coldfusion: bir web programlama dilidir.
 python: güçlü programlama çatılarınıda barındıran bir programlama dilidir.
 jquery: jquery ekibi tarafından gelişimi sürdürülen bir açık kaynak javascript kütüphanesidir.

i̇nternet terimleri
meslekler
Varsağı

varsağı, özel bir ezgiyle söylenen koşmaya denir. i̇lk olarak güney anadolu’da yaşayan varsak türkmenleri tarafından söylendiği için bu adla anılır. güney anadolu'da maraş'tan mersin'e kadar uzayan bölgede yaşayan varsak türkleri, selçuklu hanedanı zamanında anadolu'ya yerleşmişlerdi. varsağı, varsak türkleri'nin kendilerine özgü bir ezgiyle söyledikleri türkü biçimidir.

semâiye benzer, hece ölçüsünün en çok sekizli kalıbıyla yazılır. 4+4 duraklı veya duraksız olur. kafiye şeması şöyledir: xaxa bbba ccca semâiden ezgi yönüyle ayrılır. varsağı yiğitçe bir havayla okunur. çoğunlukla "bre", "hey", "hey gidi", gibi ünlemler yer alır. bu ünlemlerin bulunmadığı varsağılar ise genellikle ezgisiyle fark edilebilir.

özellikleri 

 güney anadolu’da yaşayan varsak türkmenlerine ait halk şairleri tarafından söylenen şiirlerdir.
 özel bir bestesi vardır.
 sekizli hece ölçüsü ile söylenmektedirler.
 varsağıda hayattan ve talihten şikayet gibi konular da işlenebilmektedir.
 şiirin sonuna doğru mahlas kullanılır.
 yaygın olmayan bir nazım şeklidir.
 karacaoğlan, bu türün temsilcilerindendir.

örnek 

 bre ağalar bre beyler bre ağalar 
 ölmeden bir dem sürelim
 gözümüze kara toprak
 dolmadan bir dem sürelim

 aman hey allahım aman
 ne aman bilir ne zaman
 üstümüzde çayır çemen
 bitmeden bir dem sürelim

 bana felek derler felek
 ne aman bilir ne dilek
 âhir ömrümüze helâk
 etmeden bir dem sürelim

 karacaoğlan der cânân
 güzelim sözüme inan
 bu ayrılık bize heman
 ermeden bir dem sürelim

kaynakça 

biçimlerine göre halk edebiyatı
Osmanağa Camii

osmanağa camii ya da osman ağa camii, kadı mehmet efendi mescidi harap olunca yerine 1. sultan ahmet’in babussaade ağası osman ağa tarafından 1612 yılında yaptırılmıştır. zamanla bu camii de harap olunca, 1811 yılında 2. sultan mahmut tarafından yenilenmiş, fakat 1878’de kadıköy'de meydana gelen yangın sonunda bu da yanmış, aynı yılda bugünkü camii inşa edilmiştir. camii bahçesindeki çınar ağacı 1880 yılında caminin imamı mehmet asım efendi tarafından dikilmiştir.

kaynakça

galeri 

kadıköy'deki camiler
i̇stanbul'daki osmanlı camileri
1612'de tamamlanan yapılar
1610'larda tamamlanan camiler
osmanağa
Hibrit (otomobil)

hibrit (melez) otomobillerin amacı benzin sarfiyatını azaltmaktır. bunu sağlamak için sıkışık trafikte, düşük hızlarda benzin motoru yerine elektrik motorunu kullanmakta ve bu sayede kısmen 0 emisyon salınımı sağlamaktadırlar. elektrik motorunun çalışması için gerekli enerji, benzin motoru çalıştırıldığı zamanlarda ya da frenleme sırasında akülere şarj edilmektedir. dolayısıyla bu araçların elektriğe bağlanarak şarj edilmesi gibi bir gereksinim yoktur.

i̇stenildiğinde benzinli istenildiğinde elektrik motoruyla ilerleyebilen ilk aracı 27 yaşındayken ferdinand porsche yapmıştır. 1902 yılında “mixte-wagen” adını verdiği aracı tanıtmıştır. viyanalı bir fayton üreticisi olan ludwig lohner ile birlikte çalışan porsche 4 silindirli bir daimler motoruna aküler, bir jeneratör ve elektrik motorları eklemiştir. bu haliyle mixte benzinli motor stop edildiğinde bile akülerin çalıştırdığı elektrikli motorla ilerlemeye devam edebilmekteydi.

hibrid arabaların yaklaşık 10 yıl içerisinde, benzin motorlu arabaların yerini alacağı düşünülmektedir. toyota'nın toyota prius modeli, honda'nın honda insight ile başladığı günümüzde honda civic hybrid ile devam eden serileri hibrit otomobillere örnek olarak verilebilir. toyota'nın lüks araba şirketini temsil eden lexus'un 2005 yılı içerisinde piyasaya sunduğu lexus rx 400h modeli de melez otomobiller arasında yerini almıştır.

bunun yanı sıra, dodge'un ram pick-up'ını melez olarak üreteceğini açıklamasıyla bu tarzda bir ilk olacak gibi gözükmektedir. bunu takiben, general motors; chevrolet'ye ait silverado modelini ve gmc'ye ait sierra modelini tarihinde ilk kez "gm" markasını kullanarak tanıtması beklenmektedir.

suv sektöründe ise, ilk önce kendini belli eden ford'un escape modeli olmuştur.

2005 yılına yetiştirilmesi beklenen araba modelleri arasında, gmc yukon, chevrolet tahoe, mercedes s serisi ve toyota camry gibi sektörün zirvesine doğru oynayan otomobiller de bulunmaktadır.
Karanfil (baharat)

karanfil ile ilgili birden fazla anlam vardır. karanfil baharatı syzygium aromaticum ağacından elde edilirken, karanfil çiçekleri dianthus petraeus bitkisinden elde edilirler.

i̇lk olarak moluk adalarında bulunmuştur. karanfil ağacı dört mevsim yeşil kalır ve 10–20 m uzunluğa erişebilir. karanfil çiçeklerine karanfil baharatı (syzygium aromaticum) ile benzer kokuya sahip olduğu için bu ad verilmiştir.

anavatanı endonezya olup, tüm dünya mutfaklarında baharat olarak kullanılır. adı fransızca clou (çivi) dan gelir; çünkü tomurcuklar irili ufaklı çivileri andırırlar. karanfiller, öncelikle zengibar, endonezya
ve madagaskar'da hasat edilir. aynı zamanda hindistan ve sri lanka'da yetiştirilir.
çiçek tohumları başlangıçta soluk renklidir ve dereceli olarak yeşile dönüşürler. karanfiller boy uzunluğu 1.5–2.0 cm iken hasat edilirler. karanfil ağacının çiçek tomurcuklarından elde edilen baharat, odunumsu, siyah renkli ve güzel kokuludur. acımsı ve ekşi bir tada sahiptir. hindistan'da yemeklerde çokça kullanılır. avrupa'da daha çok turşu ve reçellere çeşni katmak amacıyla, bazen de tatlılarda kullanılır.

tarihçe 

milattan önce 3. yüzyılda çin imparatorları ve aristokrasisi, bütün ziyaretçilerine ağız kokuları için karanfil ikram etmeden görüşmezlerdi. eski romalılar'da karanfili baharat olarak kullanıyorlardı. romalı plinus'un, "bir yıl geçmiyor ki, hindistan, roma i̇mparatorluğunu 50 milyon sesterce kurutuyor" sözünü i̇lk ve orta çağ batı uygarlıklarında karanfilin yüksek fiyatına kanıt olarak gösterebiliriz. 17. ve 18. yüzıl i̇ngiltere'sinde karanfil, yüksek fiyatı sebebiyle altın ile eşdeğerdi. (sesterce, eski roma'nın madeni parasıdır. roma cumhuriyeti döneminde küçük gümüş madeni para iken; roma imparatorluğu döneminde büyük bronz madeni para şeklini almıştır.) 15. yüzyıldan itibaren karanfil, avrupa'da yeniden tanındı. hollandalılar, karanfil ticaretinde kartel oluşturarak, hayli zenginleştiler.amsterdam ve rotterdam hala büyük karanfil pazarlarından sayılmaktadır.

kalitesini öğrenmek 

yüzdürme testi, karanfilin kalitesini öğrenmek için kolay bir yoldur. kaliteli karanfil suya atılınca ya dibe iner ya da suda başı yukarıda dikey şekilde asılı kalır. adi karanfil ise, su üzerinde yatay bir biçimde yüzer.

kullanımı 

karanfil, öğütülerek baharat olarak kullanılmakla birlikte, ağızda bir süre tutularak kullanılabilir. çiğnendiğinde nefesi taze ve temiz tutar. karanfil, güzel kokusu sebebiyle ağız kokusuna karşı kullanılır. i̇çerdiği "eugenol" maddesinin etkisi ile hafif ve orta şiddette diş ve dişeti ağrılarına karşı lokal uyuşturucu olarak kullanım alanı bulunur. anti bakteriyel etkisi vardır.

faydaları 
karanfilin sağlık açısından yararları arasında sindirimin iyileştirilmesi, bakteri ile mücadele, karaciğeri korumak, akciğer kanseri ile savaşmak, kan şekerini düzenlemek, bağışıklık sistemini geliştirmek, iltihapla mücadele, ağız sağlığını desteklemek, solunum yolu enfeksiyonu tedavi etmek, baş ağrısını iyileştirmek, stresi azaltmak, yaraları tedavi etmek, desteklemek, akne tedavisi, genç cildi teşvik etmek ve mide ülserlerini önlemek vardır.

kaynakça 

baharat bitkileri
Karanfil

karanfil aşağıdaki anlamlara gelebilir:

 karanfil (çiçek), otsu bir bitki
 karanfil (baharat), syzygium aromaticum ağacından elde edilen bir baharat
 karanfil yaprakbükeni
 karanfil devrimi, portekiz'de 25 nisan 1974 günü şiddet kullanılmadan gerçekleştirilen askerî darbe
 fatma karanfil, tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
 karanfil, buca
 karanfil, karkamış
 karanfilköy, beşiktaş
 karanfil sokak
 karanfiller, çine
Kükürt Emisyonu Azaltma Protokolü

kükürt emisyonunun veya akışın en az %30 azaltılmasına dair uzun menzilli sınırlar ötesi hava kirliliği sözleşmesi protokolü

i̇mzaya açılış tarihi: 8 temmuz 1985
amacı: kükürt emisyonunun veya sınırlar ötesi akışın 1993 yılına kadar %30 oranında azaltılması.

(not: bu protokol "hava kirliliği-kükürt 85" olarak kısaltılmıştır.)

kükürt emisyonlarının daha da azaltılmasına dair uzun menzilli sınırlar ötesi hava kirliliği sözleşmesi protokolü

i̇mzaya açılış tarihi: 14 haziran 1994
amacı: kükürt emisyonunun veya sınırlar ötesi akışın daha da azaltılması.

(not: bu protokol "hava kirliliği-kükürt 94" olarak kısaltılmıştır.)

kaynakça 
t.c. başbakanlık avrupa birliği genel sekreterliği
i̇ngilizce vikipedi kükürt emisyonlarının azaltılması protokolü makalesi 

çevre antlaşmaları
Barbizon

barbizon, île-de-france bölgesi, seine-et-marne i̇li, melun arrondissement, perthes kantonunda bulunan komündür.

paris'e bir saat uzaklıktadır. barbizon ressam grubunun resimlerinin bir kısmını içeren ufak bir müzesi vardır. ayrıca kasabada hoş bir otel ve birkaç lokanta bulunur.

 
seine-et-marne'daki belediyeler
Termit reaksiyonu

termit reaksiyonu alüminyum'un başka bir metal oksidi ile (özelikle demir oksit) girdiği reaksiyondur. bu maddelerin karışımına da termit adı verilir. ortalama 2370 °c (4200 f)'de gerçekleşen reaksiyon sonucunda alüminyum oksit, diğer metalin element hali ve çok büyük miktarda ısı açığa çıkar.

demir oksit'ten yapılan termitin en efektif karışımı kütlece %25.3 alüminyum ve %74.7 demir oksitten oluşur. bu karışım termit adı altında kaynak işlemi için ısı üretiminde kullanılmaktadır. reaksiyon şu şekildedir:

fe2o3 + 2al → al2o3 + 2fe; δh = -851.5kj/mol

tarihçe 
termit 1893 yılında alman kimyacı dr. hans goldschmidt tarafından bulunmuştur. o yüzden reaksiyon bazen "goldschmidt reaksiyonu" veya "goldschmidt işlemi" olarak adlandırılır.

termit ile yapılan bombalar, ii. dünya savaşı'nda yangın çıkartmak için kullanılan napalmlerin yerine kullanılmıştır.

2006'da brainiac adlı bilim programının testine göre termite dayanan tek metal titanyum'dur.
termit buzu patlatabilir.

mythbusters adlı program 450 kg termiti bir jip'in üzerine yerleştirmiştir. jip'i 2 ye bölmeye çalışan ekip bir terslikten dolayı ön cama ulaşamamıştır.

ayrıca bakınız
 termit (bomba)

dış bağlantılar 
 bir termit reaksiyonu (.wmv video) 
 termit'in tarihçesi 

yangın silahları
kaynak
alüminyum
kimyasal reaksiyonlar
İmam (anlam ayrımı)

i̇mam (arapça: ) şu anlamlarda kullanılır:

 cemaate namaz kıldıran kimse: i̇mam (i̇slâm) 
 müslümanlıkta mezhep kuran kimse: i̇mam (i̇slâm) 
 muhammed'den sonra onun vekillik görevini üslenen halîfelere verilen unvan: i̇mam (i̇slâm)
 bâzı küçük i̇slâm devletlerinde devlet başkanı (i̇mam (politika))
 en önde bulunan kimse, önder (i̇mam (politika)).
 halk edebiyatında bir nazım türünü ifâde eder: duvaz
 sütçü i̇mam, kahramanmaraş'ın kurtuluş mücadelesini başlatan türk lideri.

filmler 
 i̇mamın gazabı, yavuz yalınkılıç'ın yönettiği 1967 tarihli türk filmi.
 the i̇mam, i̇smail güneş'in yönettiği 2005 tarihli türk filmi.

ayrıca bakınız 
 i̇mam-hatip lisesi
Müezzin

müezzin, camilerde ezan okuyan, sala getiren, namazlarda selam ve tesbih dualarını okuyan kişidir. ezancı da denilir. 
müezzinlik makamı, i̇slam peygamberi muhammed zamanından beri vardır. i̇lk müezzin bilal-i habeşi'dir. müezzin olacak kişinin kur'an okuyabilmesi ve güzel sesli olması genel olarak kabul edilir.

müezzinler, türk camilerinde, türk devleti tarafından devlet memuru kadrosu ile atansalar da, namaza başlamadan önce cemaatten bir kişi müezzin olabilir. genelde küçük camilerde böyledir. müezzin imamın olmadığı zaman imamete geçer.

müezzin, ezan okurken kıbleye döner. i̇badet sırasında, müezzin bazı camilerde bulunan, müezzin mahfili denilen özel bir platform üzerinde bulunur. müezzin, namaz aralarındaki duaları buradan sesli bir şekilde okur. güzel sesin önemli olduğu müezzinlik, zamanla sanatlaşmıştır. ezanın makam ile okunması, müezzinlerin güzel sesli olmaları gerektiği düşünülmesi, müezzinliği sanat haline getirmiştir.

kaynakça 

namaz
Avukat

avukat, hukuk fakültesi mezunu, avukatlık stajı yapmış, avukatlık mesleğini serbest veya bir kuruma bağlı olarak icra eden kişidir. avukatın eş anlamlıları aklavcı ve vekil sözcükleridir. avukatların faaliyette bulunması için baroya kaydolmaları zorunludur (kurum avukatları baroya bağlı çalışmak zorunda değildir). genellikle çalıştıkları şehirde bulunan baroya kayıtlı olarak faaliyet gösterirler. avukat, uyuşmazlıkların doğumundan başlayarak, mahkeme aşaması ve hakkın teslimine kadar olan süreçte kişileri temsil eder. avukat sadece iş ve dava takibi yapmaz, aynı zamanda hukuki konularda hukuk danışmanı, zabıt kâtibi, hakemlik, arabuluculuk, mübaşir, arzuhâlci, halk noteri görevlerini de yerine getirebilir.

avukatlar, bir hukuk diplomasına ve avukatlık ruhsatına sahiptirler. i̇nsanlar yasa ile ilgili bir sorun yaşarlarsa ilgili avukatlara danışırlar. kişi, başkasına dava açmak için bir avukattan yardım alabilir. kural olarak davalarda kişileri temsilen bir avukatın bulunması şart değilse de, zorunlu müdafilik gibi kanunla öngörülen bazı durumlarda kişilerin bir avukatı olmadan dava sürdürülemez. avukat mahkemeler başta olmak üzere tüm devlet kurumları ve tahkimler karşısında müvekkilinin haklarını savunmakla yükümlüdür. kişi suçla itham edildiğinde, bu suç iddiasını bertaraf etmek amacıyla da avukatlar devreye girer. 

avukatlar farklı ortamlarda çalışabilir. örneğin devlet kurumlarında memur olarak, özel şirketler bünyesinde işçi olarak, başka bir avukata bağlı olarak çalışabilirler veya başka avukatlarla bir araya gelerek avukatlık ortaklığı kurabilirler.

avukatlık meslek tekeli 
tüm dünya ülkelerinde avukatlık mesleğinin nasıl yapılacağına dair bir avukatlık kanunu mevcuttur. genel olarak her ülkede bir şehirde veya eyalette baroya kayıtlı avukatlara avukatlık mesleğiyle ilgili tekel hakkı tanımaktadır. tercihe bağlı olarak o ülkedeki avukatlar tüm ülkede veya eyalette avukatlık yapabilmektedir. buna uluslararası avukatlık meslek tekeli denilmektedir. her ülkenin avukatlık sistemi tercihine bağlı olarak istisnaen bazı dava ve işler yabancı ülkelerde faaliyet gösteren avukatlar tarafından da yapılabilmektedir.

ayrıca bakınız 

 türkiye'de avukatlık
 hukuk bürosu
 yargıç
 savcı

kaynakça 

 
fransızcadan türkçeye geçen sözcükler
hukuk meslekleri
hukuk etiği
kolluk
otorite unvanları
Tuna

tuna, almanya'nın güneyinde kara orman bölgesinde donaueschingen kasabasında brigach ve breg nehirlerinin birleşmesiyle meydana gelen nehir.

tuna nehri havzası, 801.463 km2 toplam alanıyla volga nehri'nden sonra avrupa'nın en büyük ikinci nehir havzasıdır. nehir 11 ülkeyi katederek karadeniz'e dökülmektedir. tuna nehri havzası, 19 ülkeden 80 milyondan fazla insan tarafından paylaşılmakta olup, bu özelliği onu dünyanın en uluslararası nehir havzası yapmaktadır.

eğim durumuna göre tuna nehri havzası; üst, orta ve aşağı havzalar olmak üzere üç alt bölgeye ayrılmaktadır. üst havzası almanya'daki kaynağından, slovakya'dan bratislava'ya kadar uzanır. orta havza üç alt bölgeden en büyüğü olup, bratislava’ dan sırbistan ve romanya sınırındaki demirkapı barajına kadar uzanmaktadır. romanya ve bulgaristan arasındaki ovalar, platolar ve dağlar tuna nehrinin alt havzasını oluşturmaktadır. karadeniz'e ulaşmadan önce nehir 3 ana kola ayrılmakta ve 6.750 km² lik tuna deltası'nı şekillendirmektedir.

tuna deltasından nehrin yukarısına doğru 2.411 km boyunca gemilerle nehirde yol almak mümkün olup, bu da toplam nehir uzunluğunun % 87’ sine tekabül etmektedir. tuna nehri üzerinde, kelheim ve karadeniz arasında gemiler için 78 adet liman bulunmaktadır.

tuna nehrine doğuş yeri kara orman’dan karadeniz arasında 27 büyük, 300 den fazla küçük dere mansaplanmaktadır. bunlar arasında tisa 966 km ile en uzun kolu oluşturmakta ve en büyük havza alanına sahiptir. ayrıca 500 km den uzun kolları; prut (950 km), drava (893 km), sava (861 km), olt (615 km), siret (559 km) ve inn (515 km) nehirleri oluşturmaktadır.

tuna nehri havzasını oluşturan ülkelere göre alan dağılımı şöyledir: romanya (%29), macaristan (%11,6), sırbistan (%10,2), avusturya (%10), almanya (%7), bulgaristan (%5,9), slovakya (%5,9), bosna-hersek (%4,6), hırvatistan (%4,4), ukrayna (%3,8), çekya, (%2,9), slovenya (%2), moldova (%1,6), karadağ (0,9), i̇sviçre (%0,2), ve diğer (<%0,1 arnavutluk, makedonya, i̇talya ve polonya)

tuna nehri'nin isimleri

kısımları 

tuna nehri üç bölüm olarak incelenir. bunlar;
yukarı tuna, nehrin kaynağından devin geçiti'ne kadar olan kısımdır.
orta tuna, yukarı tuna bölümünün sonundan başlayarak, sırbistan-romanya sınırındaki demir geçit'e son bulur.
aşağı tuna, bu kısım demir geçit'ten karadeniz kıyısındaki rumen şehri sulina'ya kadardır.

adalar 

tuna nehrindeki bazı önemli adalar;
adakale, geçmişte türk nüfusun yaşadığı ama şimdi baraj suları altında kalan ada
csepel adası, tuna'nın en büyük adası.
siga island, liberland’ın başkenti.

kanallar 
nehir birçok kanal vasıtası ile su yolu taşımacılığı için daha uygun hale getirilmiştir. başlıca kanallar;
ren-ana-tuna kanalı ()
tuna-karadeniz kanalı ()
tuna-tisza-tuna kanalı ()

kültür 

sultanlar yolu trekking parkuru tuna nehri boyunca oluşturulan uzun menzilli kültür rotasıdır. sultanlar yolu tuna nehri kıyılarında viyanadan başlayarak sırbistanda smeredevo şehrine kadar tuna boyunu takip eder. smederevoda tuna nehrinden ayrılarak i̇stanbulda sonuçlanır.

resimler

ayrıca bakınız
dünyanın en uzun nehirleri

kaynakça
Virjin Adaları

virjin adaları, atlas okyanusu ile karayip denizi arasında bulunan, küçük antiller bölgesine dâhil edilen adalar topluğudur.

etimoloji 
kristof kolomb bölgeyi ilk keşfetmesinin ardından bölgeye aziz ursula ve 11 bin bakireye ithafen kısaca virjin adaları (i̇spanyolca: santa úrsula y las once mil vírgenes) ismini vermiştir.

i̇darî yapılanma 
virjin adaları, siyasi olarak britanya virjin adaları, abd virjin adaları ve i̇spanyol virjin adaları olarak üçe bölünmüş durumdadır. i̇spanyol virjin adaları olarak adlandırılan adalar a.b.d.'ye bağlı, içişlerinde bağımsız özerk bölge olan porto riko'ya ait olup bu nedenle porto riko virjin adaları olarak da anılmaktadır.

virjin adaları üzerindeki üç siyasi yapılanma:
  britanya virjin adaları - birleşik krallık'a bağlı olup britanya denizaşırı toprakları statüsündedir
  abd virjin adaları - amerika birleşik devletleri'ne bağlı olup, a.b.d.'nin tüzel yapısı olmayan bir bölgesidir
  i̇spanyol virjin adaları - a.b.d.'ye bağlı olup, içişlerinde bağımsız özerk bölgesi olan porto riko'ya bağlıdır.

tarihçe 
adaların ilk yerleşimcilerinin aravak yerli halk grubuna dâhil edilen ve güney amerika'dan ms 300 civarında adalara yerleşen tainolar olduğu tahmin edilmektedir. adalar ms 1000 civarında karayipler yerli halk grubu tarafından işgal edildi. kolomb, yeni dünya'ya yaptığı ikinci yolculuk sırasında 14 kasım 1493'te adaları keşfederek yanaşır. adalar, i̇spanya adına ilhak edilse de üzerinde herhangi bir yerleşim kurulmadı. kolomb adaların en büyüğüne santa ursula (türkçe: aziz ursula) ismini verirken diğer adalara 'las once mil virgines' (türkçe: 11 bin bakire) adını vererek bölgeyi santa úrsula y las once mil vírgenes olarak isimlendirmiştir.

adalar ilerleyen yıllarda korsan faaliyetleri ile kaçakçılık için bir üs olarak kullanılmasının yanı sıra karayipler ve latin amerika'da bulunan i̇spanyol kolonilerine saldırmak için bir üs olarak da kullanılmıştır. bu süreçte adada yaşanan yerli halk, sömürgeciler ve sömürgeciler tarafından adaya getirilen hastalıklarla yok edilmeye başlanmıştır.

17. yüzyılda britanya ve danimarka (danimarka batı hint adaları) himayesinde bulunan adaların tortola, anegadave virjin gordo adaları kısa bir süre hollanda kontrolüne geçmiş ancak 1672 yılında söz konusu adalar britanya tarafından ilhak edilmesi sonucu britanya virjin adaları oluşturulmuştur. vieques, culebra ve bakire geçiti'nin doğusunda kalan küçük adalar i̇spanya-amerika savaşı'na kadar i̇spanya hakimiyetinde kalsa da söz konusu savaşın sonucunda i̇spanyol virjin adaları, a.b.d. toprakları hâline geldi. a.b.d., 1917'de danimarka kontrolündeki adaları da $25 milyona satın alarak, 31 mart 1917 tarihi itibarıyla bölgeye abd virjin adaları ismini vermiştir.

kaynakça

dış bağlantılar 

 bvi.gov: britanya virjin adaları resmî hükûmet sitesi 
 u.s. office of insular affairs: abd virjin adaları resmî hükûmet sitesi 
 digital library of the caribbean: university of the virgin islands information
Wallis ve Futuna

wallis ve futuna adaları ya da resmî kullanımı ile wallis ve futuna adaları bölgesi(fransızca: territoire des îles wallis et futuna) fransa'nın denizaşırı bölgelerinden biridir. konum itibarıyla pasifik okyanusu'nda, fiji adaları'nın kuzeyinde bulunan ada, birbirinden yaklaşık 200 km uzak olan iki ana ada grubundan oluşmaktadır. adanın başkenti uvea adasında bulunan mata-utu şehridir.

coğrafya 
fransa'nın bu bölgesi iki ana ada grubundan oluşmaktadır. bunlardan biri kuzeydoğuda bulunan ana adası uvea ile wallis adaları, diğeri ise güneybatıda bulunan ana adaları futuna ve alofi ile horne adaları'dır. bu iki adalar topluluğu arasındaki mesafe yaklaşık olarak 200 km'dir. güney pasikik okyanusu'nda takribi olarak yeni zelanda ile hawaii adaları arasında konuşlanmıştır. adalar topluluğunun üç ana adası olan futuna, alofi ve uvea volkanik adalardır ve sık ormanlarla kaplıdır. ama enerji konusunda yaşanan sıkıntılar nedeniyle son dönemlerde ağaç kesimleri hız kazanmıştır. adaların bazı bölgeleri, yaşanan tatlı su sıkıntısından dolayı yaşanmaya elverişli değildir.
tüm adalarda tropik iklim hakimdir. kasım ile nisan ayları arasında hava çok sıcak ve yağmurlu, mayıs ve ekim ayları arasında ise serin ve kurak geçer. adada yıllık yağış ortalamaları 2.500 ila 3.000 mm arasındadır. bölgedeki nem oranı %80 civarı olup, yıllık ortalama sıcaklığı ise 26,6 °c'dır.
adalar topluluğunun en yüksek noktası 765 metre ile singavi tepesidir.

nüfus 
adalar topluluğunda yaşayan nüfusun yaklaşık üçte ikisi wallis adası'nda ikamet etmektedir. geri kalan üçte birlik nüfus ise futuna adası'nda yaşamaktadır. yaşayanların çok büyük bir bölümü polinezyalı olmakla beraber, küçük bir grup ise bu adayı fetheden fransızların soyundan gelmektedir. adada yaşayan nüfustan daha fazla kişi yeni kaledonya'ya göç etmiş durumdadır. ada halkı fransızcanın yanı sıra wallis ya da futuna dillerini konuşmaktadır. ama halkın yaklaşık olarak %10'u fransızcayı ana dil (birinci dil) olarak konuşmaktadır. okuma yazma oranının düşük olduğu adalar topluluğunda 15 yaşını geçen nüfusun sadece yarısı okuma yazma bilmektedir. 2008 yılındaki nüfus sayımına göre adada toplam nüfus 2003 yılına göre %2'lik bir düşüş göstererek, 13.484 olarak tespit edilmiştir.

tarih 
futuna ve alofi adaları 1616 yılında hollandalı kaşifler jacob le maire ve willem cornelisz schouten tarafından bulunmuş ve onlar tarafından horne adaları olarak adlandırılmıştır. i̇ngiliz gezgin samuel wallis tarafından bulunan ve onun adı verilen wallis adaları ise bu olaydan yaklaşık 150 yıl sonra keşfedilmiştir. 1842 yılında fransa adaların kendi aidiyetinde olduğu açıkladı ve 1888 yılında da adaları işgal etti.
27 aralık 1959 yılında yapılan bir referandumda ada halkının yaklaşık %95'inin evet oyu kullanmasıyla, ada tamamen fransa cumhuriyeti'ne bağlı bir bölge haline geldi. 1961 yılında wallis ve fortuna, fransa'nın denizaşırı bölgesi olarak tanımlandı. bununla birlikte adada yaşayanlara fransa vatandaşlığı verildi.

kaynakça

dış bağlantılar 
 wallis ve futuna adaları

 
okyanusya'daki bağımlı topraklar
okyanusya'daki eski koloniler
1961'de kurulan bölgeler ve ülkeler