Colin Powell

colin luther powell (5 nisan 1937 – 18 ekim 2021), amerikalı asker ve siyasetçi. 1989-93 arasında abd genelkurmay başkanı, 2001-05 yılları arasında da dışişleri bakanı olarak görev yaptı. abd tarihinde bu görevlere getirilen ilk siyah kökenlidir.

hayatı 
colin powell doğmadan önce, afrika ve i̇skoç kökenli ailesi, jamaika'dan birleşik devletler'e göç etmişti. powell, new york'un harlem ve south bronx kesimlerinde büyüdü. powell, eğitimini new york devlet okullarında yaptı. new york şehri kolejinde (ccny) lisans düzeyinde jeoloji eğitimi aldı. mezuniyetinden sonra yedek subay eğitim birliği'ne (reserve officers' training corps - rotc) girdi ve asteğmen olarak rütbe aldı. orduya girerek 1962-63 arasında güney vietnam ordusu'nda danışman olarak ve 1968-69 yıllarında da amerikan kuvvetlerinde vietnam savaşı'nda görev yaptı. daha sonra washington'daki george washington üniversitesi'nden işletme üzerine master derecesini aldı.

1972'de beyaz saray'da görev aldı. kısa bir süre sonra yönetim ve bütçe dairesi'nin müdür yardımcısı frank carlucci'nin danışmanları arasına girdi. i̇zleyen dönemde pentagon'da ve başka yerlerde çeşitli görevler üstlendi; bu arada 1975-76 arasında ulusal harp akademisi'nde kurmaylık eğitiminden geçti. 1983'te savunma sekreteri caspar weinberger'ın baş askeri danışmanı oldu. 1987'de başkan ronald reagan'ın ulusal güvenlik işlerinden sorumlu danışmanlığını yürüten carlucci'nin yardımcısı olarak ulusal güvenlik konseyi'nin kurmay kadrosuna katıldı. aynı yılın sonlarında reagan tarafından carlucci'nin yerine danışmanlığa atandı. aralık 1987’den ocak 1989’a kadar başkanın ulusal güvenlik i̇lişkileri danışmanlığını yaptı.

1989 başlarında kara kuvvetleri komutanlığı'nın başına getirildi. nisan 1989'da orgeneralliğe yükselen powell, ağustos 1989'da başkan george h. w. bush tarafından genelkurmay başkanlığına denk düşen birleşik kurmay başkanları kurulu'nun başkanlığına (chairman of the joint chiefs of staff) atandı. 1 ekim 1989'dan 30 eylül 1993'e kadar savunma bakanlığı'nın en yüksek askeri pozisyonu olan genelkurmay başkanlığı’nı yapan powell, bu süre zarfında 28 tane krizi yönetti.

bu görevi sırasında general manuel noriega'nın devrildiği panama'ya yönelik abd işgalinin (1989) ve körfez savaşı'yla ilgili çöl kalkanı ve çöl fırtınası harekâtlarının (1991) planlanmasında önemli rol oynadı. bütün bu askerî harekâtlara rağmen uluslararası krizlerde askeri müdahaleyi nadiren ilk seçenek olarak savunması nedeniyle "the reluctant warrior" (gönülsüz savaşçı) lakabını aldı.

35 senelik profesyonel asker olan powell, bu süre zarfında, sayısız kumanda ve kurmay pozisyonunda bulundu ve 4-yıldız general oldu. bu süre zarfında 28 tane krizi yönetti.

emekliliğini müteakiben, 1995 senesinde my american journey adlı çok satan otobiyografisini çıkardı. ek olarak, birleşik devletler'de ve diğer ülkelerde konuşmacı olarak kariyer yaptı. emekliliği döneminde şirketler, üniversiteler ve diğer çeşitli kuruluşlarda yaptığı konuşmalardan toplam 27 milyon dolar kazandı.

dışişleri bakanlığı
1995'te cumhuriyetçi parti'ye yakın olduğunu açıklayan colin powell, 2000 abd başkanlık seçimleri öncesinde cumhuriyetçi parti önseçimlerinde john mccain'i destekledi. ancak önce önseçimleri kazanan ardında da başkan seçilen george w. bush tarafından 16 aralık 2000'de dışişleri bakanlığı'na aday olarak gösterildi ve abd senatosu tarafından oybirliğiyle onaylanmasının ardından, 20 ocak 2001'de 65. dışişleri bakanı olarak yemin etti.

powell'ın 4 yıllık görevinin en kapsamlı bölümü 11 eylül saldırılarından sonra olan kısmı oldu. amerika birleşik devletleri'nin 11 eylül olaylarından sonra başlattığı terörizmle savaş ortamında, oluşturulan koalisyonun istikrarının korunması için diğer ülkelerle ilişkilerin yürütülmesi gibi ağır bir görevi üstlendi. önceleri irak lideri saddam hüseyin rejiminin askeri yöntemlerle yıkılmasına karşı çıkan powell, daha sonra bush yönetiminin kararlığına uymak zorunda kaldı. irak savaşı öncesinde abd'nin öncülük ettiği çok-uluslu koalisyona uluslararası destek toplanması konusunda başrolü oynadı. 5 şubat 2003 tarihinde bm güvenlik konseyi'nde irak'ın kitle imha silahlarını ispatlamak amacıyla bir sunum yaptı. ancak 11 eylül saldırıları'ndan sonraki süreçte, başta donald rumsfeld ve paul wolfowitz olmak üzere pek çok konuda bush yönetimiyle ters düştü.

15 kasım 2004'te dışişleri bakanlığı görevinden istifa etti, ancak yerine atanan condoleezza rice'ın abd senatosu'ndan onay aldığı 26 ocak 2005'e kadar görevine devam etti. eylül 2005'te bir televizyon röportajında, 2003'ün şubat ayında güvenlik konseyi'nde, irak'ı kitle imha silahları üretmekle suçladığı konuşmasının, yaşamında bir leke olarak kalacağını belirtti.

ölümü
18 ekim 2021'de, multipl miyelom tedavisi gören powell, walter reed ulusal askeri tıp merkezi'nde 84 yaşında covid-19'dan kaynaklanan komplikasyonlar nedeniyle öldü. i̇ki doz aşı olmuştu, ancak miyelomu bağışıklık sistemini tehlikeye attı. arlington ulusal mezarlığı'na gömüldü.

kaynakça 

|-

|-

|-

|-

arlington ulusal mezarlığı'na defnedilenler
1937 doğumlular
2021 yılında ölenler
amerikalı diplomatlar
mor kalp nişanı sahipleri
george w. bush'un başkanlığı
amerika birleşik devletleri genelkurmay başkanları
amerikalı generaller
amerika birleşik devletleri'nde covid-19 pandemisinden ölenler
amerikalı siyasetçiler