Aysulu Tokombayeva

aysuluu asanbekovna tokombayeva (kırgızca: айсулуу асанбековна токомбаева / aysuluu asanbekovna tokombayeva) (d. 22 eylül 1947; frunze, kırgızistan ssc) , kırgız balerin.

çağdaş bale yöntemlerini kullanarak ulusal kırgız balesini oluşturmak için çalıştı; 1976'da sscb devlet ödülü'nü, 1981'de  sovyetler birliği halk sanatçısı ünvanını aldı. 1995 yılında  dönemin türkiye cumhuriyeti cumhurbaşkanının ve kültür bakanının daveti üzerine türkiye'ye gelerek ankara devlet konservatuvarı'nda bale öğretmeni olarak görev yaptı, birçok öğrenci yetiştirdi.

hayatı
1947 yılında bişkek'te doğdu. sanat eğitimine 1954 yılında, sovyetler birliği döneminde frunze'de (bugünkü bişkek, kırgızistan) şubin müzik okulunda başladı. 11 yaşındayken leningrad'taki vaganova bale okulu'ndan gelen bale öğretmenleri tarafından bale öğrencisi olmak üzere seçildi ve eğitimine leningrad vaganova devlet akademik koreografi okulunda devam etti.

1966'da okul bitimine müteakip, kırgızistan devlet lenin akademik opera ve balesi dansçısı olarak çalışmaya başladı. uzun yıllar ünlü kırgız balet cholponbek bazarbayev'in partneri olarak  dans etti. kırgız balesinin önde gelen eğiticisi ve koreografı  inga e. levchenko ile çalıştı. 1969 yılında, kırgız devlet balesi'nin moskova turnesi sırasında bolşoy tiyatrosu sahnesinde sergilediği giselle balesindeki rolüyle kariyeri yükselişe geçti. levchenko, hayatını anlattığı kitabında aysulu tokombayeva'dan şu satırlarda bahsetmiştir:

aysulu tokombayeva kendisini çağdaş bale yöntemlerini kullanarak ulusal kırgız balesini oluşturmaya adadı. ulusal bir tarz oluşturabilmek için sürecin başını çekti. oyunculukta gerçekçiliği benimsedi, kendisinden sonra gelen oyuncu kadrolarına öncülük etti. yaratıcı ve araştırmacı özelliği sonucu edindiği ilham kaynaklarını birleştirdi. ortaya getirdiği sanatsal ürünler kırgız ulusal dans sanatı için yeni bir soluk olarak değerlendirildi.

1975 yılında 28 yaşındayken cengiz aytmatov'un toprak ana romanından uyarlanan bale eserinde dolunay anne rolüyle kremlin ödülü'ne layık görüldü. 1981 yılında yine moskova turnesi sırasında cengiz aytmatov'un selvi boylum al yazmalım romanından uyarlanan asel isimli balede sahne aldı ve aynı yıl halk devlet sanatçısı ünvanına değer görüldü. yazar cengiz aytmatov aysulu tokombayeva'yı şu sözlerle methetmiştir: 

1995 yılında kuğu gölü balesi ile jübilesini gerçekleştirdi. aynı yıl türkiye'de dönemin cumhurbaşkanı süleyman demirel ve onun danışmanı olan  kültür bakanı namık kemal zeybek’in davetleri ve teşviki üzerine bale öğretmeni olarak görev yapmak üzere türkiye'ye geldi. hacettepe üniversitesi ankara devlet konservatuvarı bale anasanat dalında  bale öğretim üyesi olarak çalışmaya başladı.

elizabeth sleeman'ın oluşturduğu 2002 dünyanın başarılı kadınları katoloğunda 577'nci sayfada yer almış; 2009 yılında, kırgızistan faaliyet gösteren iyyık ata jurt (kutsal anavatan) gençler vakfı ile bilim dergisi şookum'un yaptığı yarışmada, eğitim alanındaki reformlar ve gençlere devlet kurumlarında istihdam imkanları yarattığı için ödüle değer görülmüştür.

kariyeri

prima dansçı olarak oynadığı eserler
pas de trois (p. çaykovski "kuğu gölü", 1966)
la sylphide (f. chopin "chopiniana, 1967)
cholpon (m. rauhverger "cholpon, 1967)
asel (v. vlasov, "asel", 1969)
aurora (çaykovski, "uyuyan güzel", 1969)
frigya (khachaturian "spartacus", 1969)
masha (p. çaykovski "fındıkkıran", 1971)
giselle (adolphe adam "giselle", 1973)
toprak ana "dolunay" (1974)
lady macbeth (k. molchanov "macbeth", 1980)
şehrazat (f. amirov "binbir gece", 1989)

kaynakça

1947 doğumlular
kırgız balerin ve baletler
yaşayan insanlar
bişkek doğumlular
sscb halk sanatçıları
sovyetler birliği devlet ödülü sahipleri