Roma ve Bizans imparatoriçeleri listesi

ayrıca bakınız: roma imparatorları listesi ve doğu roma imparatorları listesi.

roma i̇mparatoru eşi ya da roma i̇mparatorluğu hükümdarı olan roma i̇mparatoriçeliği yapmış kadınların listesidir.

bu pozisyon için romalılar tek bir terim kullanmamışlardır: latince ve yunanca augusta (ilk imparator augustus'tan türetilmiş), caesarissa ya da kaisarissa (julius caesar'dan türetilmiş), basilissa (yunanca βασίλισσα), basileus'un kadın formu ve autokratorissa, autocrat kadın formu gibi unvanların hepsi kullanılmıştır. üçüncü yüzyılda augustae olanlar mater castrorum (ordu kamplarının annesi) ve mater patriae (babavatanın annesi) unvanlarını da alabiliyorlardı. bizans i̇mparatoriçelerinin bir başka unvanı ise "eusebestatē augousta" (most pious augusta) idi; ayrıca kyria (hanımefendi) ya da despoina (δέσποινα), "despot" unvanının kadın formu olarak da adlandırılırlardı. roma i̇mparatorluğu'nun farklı imparatorlara bölündüğünde birden fazla roma i̇mparatoriçelerinin olduğu dönemlerde olmuştur. bütün roma i̇mparatoriçelerinin bazıları ortak-imparatoriçeler ile listelenmişlerdir. bütün imparatoriçeler augusta unvanı almamışlardır ve imparatorun kız kardeşi ya da metresi bu unvanı taşıdığı için bütün augustalar imparatoriçe değillerdi. bazı caesarissa ve despoinalar hiçbir zaman imparatoriçe olmamalarına rağmen listeye eklenmişlerdir, çünkü unvanlar imparatoriçeliğe oldukça yakındılar; diğer taraftan doğu roma i̇mparatorluğu'nda bu unvanlar çok sık modern "veliaht" terimine karşılık olarak kullanılmıştır.

roma i̇mparatorluğu i̇mparator eşleri

julio-claudian hanedanı (27 bc - 68 ad)

dört i̇mparator yılı & flavius hanedanı (68-96)

nerva-antonine hanedanı (96-192)

beş i̇mparator yılı & severuslar hanedanı (193-235)

üçüncü yüzyıl krizi (235-284)

tetrarşi and konstantin hanedanı (284-364)

valentinianus hanedanı (364-379)

theodosius hanedanı (379-395)

batı roma i̇mparatorluğu i̇mparator eşleri

theodosius hanedanı (395-455)

hanedan olmayan (455-476)

bizans i̇mparatorluğu i̇mparator eşleri

theodosius hanedanı (395-457)

leo hanedanı (457-518)

jüstinyen hanedanı (518-602)

hanedan olmayan (602-610)

herakleios hanedanı (610-711)

hanedan olmayan (711-717) 
yok

i̇saurya hanedanı (717-802)

nikiforos hanedanı (802-813)

hanedan olmayan (813-820)

frigya hanedanı (820-867)

makedon hanedanı (867-1056)

komninos hanedanı (1057-1059)

dukas hanedanı (1059-1081)

komninos hanedanı (1081-1185)

angelos hanedanı (1185-1204)

bizans i̇mparatorluğu i̇mparator eşleri (sürgünde)
dördüncü haçlı seferi sırasında latinlerin 1204 yılında konstantinopolis'e gelip şehri talan etmesi ve şehirde katolik hıristiyanlar idaresinde bir latin i̇mparatorluğu'nun kurulmasının ardından bizans i̇mparatorluğu asilleri tarafından i̇znik i̇mparatorluğu, trabzon i̇mparatorluğu ve epir despotluğu isimli üç devlet kurulmuştur. bunların en büyüğü olan i̇znik i̇mparatorluğu, 1261 yılında konstantinopolis'i tekrar ele geçirmiş ve o yıldan sonra tekrar bizans i̇mparatorluğu'nun devamı kabul edilmiştir.

bizans i̇mparatorluğu i̇mparator eşleri (restore edilmiş)

paleologos hanedanı (konstantinopolis'te restore edilmiştir, 1261-1453)

ayrıca bakınız 
   
   
augusta listesi

kaynakça