Lance Armstrong

lance edward armstrong (d. 18 eylül 1971), amerikalı eski yol bisikleti yarışçısıdır. bisiklet sporunun en önemli organizasyonu olan prestijli fransa bisiklet turu'nu, 1999-2005 yılları arasında art arda yedi kez kazanarak gelmiş geçmiş en büyük bisikletçilerden biri olarak kabul görmüş, ancak daha sonra, yapılan doping suçlamasıyla abd anti-doping ajansı tarafından 2012 yılında, 1 ağustos 1998'den bu yana, 1999 ile 2005 yılları arasındaki yedi tour de france şampiyonluğu da dahil olmak üzere elde ettiği bütün başarıları elinden alınmış ve ömür boyu spordan men cezası almıştır.

kariyeri 
18 eylül 1971 plano (teksas) doğumlu olan armstrong, profesyonel kariyerine triatlet olarak başlarken, 1991 yılında bisiklet sporuyla ilgilenmeye başladı. bir yıl sonra 1992 barcelona olimpiyatları'nda yol yarışına katılan amerikalı sporcu, yarışı 14. sırada bitirdi ve aynı yıl profesyonelliğe geçiş yaptı. aynı yıl clásica de san sebastián'da ilk profesyonel yarış galibiyetine imza attı.

1993-95 yılları arasında team motorola ile yarışmaya devam eden armstrong, dünyanın en önemli profesyonel bisiklet yarışı fransa turu'nda iki etap birinciliği kazandı. 1996'da ülkesindeki en önemli bisiklet yarışı olan tour dupont'u kazandı. ancak fransa turu'nu tamamlayamadı ve ülkesindeki atlanta olimpiyatları'nda büyük hayal kırıklığı yaşadı.

2 ekim 1996'da armstrong'un üçüncü aşama testis kanseri olduğu ve hastalığın beynine sıçradığı açıklanırken, yaşama şansının yüzde 40 olduğu belirtildi. ancak armstrong, indiana universitesi'nde aylarca süren kemoterapi tedavisi sonrasında kanseri yenerek yaşama dönmeyi başardı. 1998'de us postal takımı ile anlaşma imzaladı ve çok sevdiği bisiklet parkuruna geri döndü. çıktığı ilk büyük yarış olan i̇spanya bisiklet turu'nda (vuelta) genel klasmanda dördüncü olarak büyük bir başarı yakaladı.

arsmtrong'un asıl dönüşü 1999'da fransa turu'nda gerçekleşti. amerikalı pedal, 1999'da zafere ulaştığı fransa'da üst üste altı sezon daha sarı mayoyla champs elysee bulvarı'nda zafer turu atmayı başardı. lance armstrong 1999-2005 arasında elde ettiği yedi şampiyonlukla, tüm zamanlar rekorunu beş birincilikle paylaşan merckx, hinault, indurain ve anquetil gibi efsaneleri geride bıraktı.

doping 
2005'teki şampiyonluğunun ardından sporu bırakan armstrong, hakkında çıkan doping söylentilerini de kesin bir dille yalanladı. haziran 2006'da hakkındaki doping soruşturmasında da adı temize çıktı. 24 agustos 2012 tarihinde abd anti-doping ajansı (usada), doping yaptığı gerekçesiyle lance armstrong'un 1 ağustos 1998'den bu yana elde ettiği bütün başarılarla, 1999 ile 2005 yılları arasındaki yedi fransa bisiklet turu şampiyonluğunu elinden aldı ve sporcuyu ömür boyu pistlerden men etti. aynı şekilde avustralya olimpiyat komitesi de armstrong'tan 2000 yaz olimpiyatları'nda kazandığı bronz madalyayı iade etmesini istedi. armstrong olimpiyat madalyasını daha sonra iade etti.

yıllarca alenen inkârlardan sonra, ocak 2013'te oprah winfrey ile yaptığı röportajda armstrong, rotayı tersine çevirdi ve doping konusunda "sınırlı bir itirafta bulundu". röportajda yanlış yaptığını kabul ederken, 2009 veya 2010'da doping yaptığının "kesinlikle doğru olmadığını" söyledi ve "çizgiyi en son 2005'te aştığını" belirtti. ayrıca takım arkadaşlarına doping yapmaları için baskı yaptığını da reddetti. eylül 2013'te uci'nin yeni başkanı brian cookson tarafından dopingi hakkında ifade vermesi istendi. armstrong, cookson'un gerçekleşmesinin pek olası olmadığını söylediği tam bir af çıkana kadar ve gelmedikçe ifade vermeyi reddetti.

kişisel hayatı 
üç çocuğu bulunduğu eşi kristin'den 2004'te boşanan armstrong, amerikalı rock şarkıcısı sheryl crow'la birlikteliğini iki yıl sürdürdü. çift, kısa süren bir nişanlılık döneminden sonra 2006 başında ayrıldığını açıkladı. "yaşama çevrilen pedal" adlı anı kitabının yazarıdır.*goa yayınları-2008

livestrong vakfı'nın kurucusudur. kanser hastalarına destek olan vakfın orijinal adı: lance armstrong vakfı 'dır. kanserle savaş konusunda takdir toplayan işlere imza attı. dünyaca ünlü bisiklet üreticisi trek, 2012 yılında armstrong'un kurucusu olduğu vakıfa atfen, üretmiş olduğu fx modeline "livestrong" adını verdi.

başlıca sonuçları 

1991
 1.  yol yarışı, abd gençler yol şampiyonası
1992
 1.  genel fitchburg-longsjo classic
1. etap 2
 1. etap 6 settimana bergamasca
 1. etap 4a vuelta a galicia
 1. etap 2 trittico premondiale
 1. first union grand prix
 2. züri-metzgete
1993
 1.  yol yarışı, uci yol dünya şampiyonası
 1.  yol yarışı, abd yol şampiyonası
 1. etap 8 fransa bisiklet turu
 1.  genel kmart west virginia classic
1. prologue & etap 1
 1.  genel tour of america
 1. trofeo laigueglia
 1. thrift drug classic
 2. genel tour du pont
1. etap 5
 3. genel tour of sweden
1. etap 3
1994
 1. thrift drug classic
 1. etap 7 tour du pont
 2. liège-bastogne-liège
 2. clásica de san sebastián
1995
 1. etap 18 fransa bisiklet turu
 1. clásica de san sebastián
 1. etap 5 paris-nice
 1.  genel tour du pont
1.  dağlar klasmanı
1. etaplar 4, 5 & 9
 1.  genel kmart west virginia classic
1. etap 4
1996
 1.  genel tour du pont
1. etaplar 2, 3b, 5, 6 & 12
 1. la flèche wallonne
 2. genel paris-nice
 2. liège-bastogne-liège
1998
 1.  genel tour de luxembourg
1. etap 1
 1.  genel rheinland-pfalz rundfahrt
 1. cascade cycling classic
 1. sprint 56k criterium

 4. genel i̇spanya bisiklet turu
 4. yol yarışı, uci yol dünya şampiyonası
1999
 1.  genel fransa bisiklet turu
1. prologue, etaplar 8, 9 & 19
 1. prologue critérium du dauphiné libéré
 1. etap 4 route du sud
 1. etap 4 (itt) circuit de la sarthe
 1. raboronde heerlen
 2. amstel gold race
2000
 1.  genel fransa bisiklet turu
1. etap 19 (itt)
 1. grand prix des nations
 1. grand prix eddy merckx
 1. etap 3 (itt) critérium du dauphiné libéré
 3.  zamana karşı, olimpiyat oyunları
2001
 1.  genel fransa bisiklet turu
1. etaplar 10, 11, 13 & 18
 1.  genel tour de suisse
1. etaplar 1 & 8
 2. amstel gold race
2002
 1.  genel fransa bisiklet turu
1. prologue, etaplar 11, 12 & 19
 1.  genel critérium du dauphiné libéré
1. etap 6
 1.  genel grand prix du midi libre
 1. profronde van stiphout
2003
 1.  genel fransa bisiklet turu
1. etaplar 4 (ttt) & 15
 1.  genel critérium du dauphiné libéré
1. etap 3 (itt)
2004
 1.  genel fransa bisiklet turu
1. etaplar 4 (ttt), 13, 15, 16 (itt), 17 & 19 (itt)
 1.  genel tour de georgia
1. etaplar 3 & 4
 1. etap 5 tour du languedoc-roussillon
 1. etap 4 (itt) volta ao algarve
 1. profronde van stiphout
2005
 1.  genel fransa bisiklet turu
1. etaplar 4 (ttt) & 20 (itt)
 1.  puan klasmanı critérium du dauphiné libéré
2008
 2. leadville trail 100 mountain bike race
 1. 12 hours of snowmass
 1. bireysel zamana karşı tour de gruene
 1. ttt tour de gruene
2009
 1. nevada city classic
 1. colorado pro cross-country championships
 1. leadville trail 100 mountain bike race
 2. genel tour of the gila
 3. genel fransa bisiklet turu
1. etap 4 (ttt)
2010
 2. genel tour de suisse
 3. genel tour de luxembourg
 7. genel vuelta a murcia

triathlon & ironman
2011
 5. xterra usa championships
2012
 1. ironman 70.3 hawaii
 1. ironman 70.3 florida
 3. ironman 70.3 st. croix
 7. ironman 70.3 texas
 2. ironman 70.3 panama
 2. power of four mountain bike race

grand tour genel klasman sonuçları 

geçersiz sonuçlar üstü çizildi.

filmografi 
 road to paris (2001), belgesel
 dodgeball: a true underdog story (2004), cameo (kendi) görünümü
 you, me and dupree (2006), cameo (kendi) görünümü
 the armstrong lie (2013), belgesel
 stop at nothing-the lance armstrong story (2014), belgesel
 the program (2015), biyografik drama filmi
 tour de pharmacy (2017), kendisi gibi görünüyor, anonim bir kaynağın parodisi gibi davranıyor
 lance (2020), belgesel

kaynakça 

1971 doğumlular
amerikalı erkek bisikletçiler
amerikalı agnostikler
yaşayan insanlar
laureus dünya spor ödülü sahipleri
fransa bisiklet turuna katılan bisikletçiler