mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Uzunyayla

uzunyayla, türkiye'de, i̇ç anadolu bölgesi'nin yukarı kızılırmak bölümü'nde bulunan yüksek düzlük alan. genel olarak seyhan nehri'nin kolu zamantı irmağı çevresindeki düzlüklerden oluşur. arazi, genel olarak 1.500 m'den yüksek, düzlüklere gömülmüş vadi tabanlarında da 1.500 m'nin altında olan düzlükler biçimindedir.

özellikleri 
gemerek-şarkışla sınırından başlayan uzunyayla, kangal ilçesinin büyük bir kesimini de içine aldıktan sonra gürün yöresinden malatya sınırına dek uzanır. uzunyayla; gürün, çetinkaya, ulaş, şarkışla ve gemerek arasında 1.500-2.100 metrelik yükselti kuşağına yayılan bir yüksek platolar topluluğudur. güneyden aras sistemine, kuzeyden dağ sistemine bağlı sıralarla deniz etkilerine kapanan uzunyayla’da hem i̇ç anadolu hem de doğu anadolu karasal iklimi özellikleri görülmektedir. yaylanın batı kesimlerinde yazları sıcak, kışları çok soğuk geçen yayla iklimi ağırlık kazanırken, kangal-gürün yörelerinde doğu anadolu’nun yüksek bölgelerine özgün; yazları daha serin, kışları çok soğuk geçen yayla iklimi egemen olmaya başlar. yüzyıllarca süren kesimler ve bilinçsiz kullanım sonucunda, buralardaki meşe ve ardıç ormanları yok olmuştur. şiddetli aşınımla toprak tabakası taşındığından çayırlar da pek azdır. ayrıca soğuk iklim, yayla bitkilerini de sınırlamaktadır.

uzunyayla’nın kızılırmak, kangal ve tecer vadilerine bakan yamaçlarında yükselti yavaş yavaş azaldığından bu kesimler genellikle kuru tarıma açılmış durumdadır.

kışları çok sert geçer. ekim ayından haziran başına değin don olayı yaşanır. bozkır (ot) bitkileriyle kaplı olan uzunyayla'da küçükbaş hayvan ve at yetiştirilir. yerleşmeler vadi tabanlarındaki köylerde toplanmıştır.

buğday ve arpa tarımı yapılmaktadır.

kaynakça 

sivas ilinin yaylaları
VI. Gustaf Adolf

vi. gustaf adolf (oscar fredrik wilhelm olaf gustaf adolf bernadotte; 11 kasım 1882 – 15 eylül 1973) 29 ekim 1950'den ölümüne kadar i̇sveç kralı idi. kral v. gustaf ve eşi baden prensesi victoria'nın en büyük oğluydu ve babasının hükümdarlığında geçen 43 yıl boyunca i̇sveç veliaht prensi idi. 90 yaşındaki ölümünden kısa bir süre önce, i̇sveç monarşisinin son itibari siyasi güçlerini ortadan kaldıran anayasa değişikliklerini onayladı. özellikle eski i̇talyan kültürleriyle ilgilenen, ömür boyu amatör bir arkeologdu.

doğum
stockholm kraliyet sarayı'nda doğdu ve doğumunda scania dükü unvanı oluşturuldu. bernadotte ailesinin bir üyesi olmasıyla birlikte aynı zamanda anne tarafından vasa hanedanı'nın soyundan da geliyordu. annesi victoria tarafından görevden alınmış holstein-gottorp hanedanı'ndan olan i̇sveç kralı iv. gustav adolf'un soyundan gelmekteydi.

veliaht prens (1907–1950)
gustaf adolf, 8 aralık 1907'de dedesi kral ii. oscar'ın ölümü üzerine i̇sveç veliaht prensi oldu.

1938'de virjinya cincinnati derneği'nin onursal üyesi seçildi.

hayatı 
i̇sveç kralı v. gustaf'ın oğluydu. 1902'de orduya girdi, 1932'de generalliğe yükseldi. uppsala üniversitesi'nde öğrenim gördüğü yıllarda başlayan arkeoloji ilgisi yaşamı boyunca sürdü. 1920'lerde yunanistan, i̇talya ve kıbrıs'ta arkeolojik araştırma gezilerine katıldı. i̇sveç'teki eski anıtlar üzerine makaleler yazdı. dünyada asya çanak çömleklerinden oluşan en büyük özel koleksiyonlardan birine sahip olan gustaf, çin porselenleri konusunda otorite sayılırdı. 88 yaşındayken, i̇talya'nın acquarossa kentindeki etrüsk harabelerinde sürdürülen kazı çalışmalarına katıldı.

1920'de ölen ilk karısı connaught prensesi margaret'ten beş çocuğu oldu. en büyük oğlu västerbotten dükü gustaf adolf'u varis ilan etti. 1923'te lady louise mountbatten'la ikinci evliliğini yaptı.

babasi v. gustav'ın ölümü ile ekim 1950'de tahta çıktı. veliaht gustaf adolf'un 1947'de ölmesi üzerine, torunu karl gustaf veliaht oldu. 1965'te riksdag (parlamento) kralların hükümdarlığa başlama yaşını 25'e yükseltti. öte yandan 1971'de çıkarılan yasayla kralın yetkilerinin çoğu elinden alındı. krallık büyük ölçüde sembolik bir makam haline geldi.

1973'te gustaf'ın ölümünün ardından, 1971'de yapılan yasalar yürürlüğe girdi. yeni kral için krallık sembolik bir makam oldu. gustaf'ın yerine torunu xvi. karl gustaf i̇sveç kralı oldu.

armaları 
doğduğunda i̇sveç ve norveç prensi olarak skäne dükü unvanı verilmiş. bu dükalık arması temelinde olan bir arma verilmiş ve 1882-1905 döneminde kullanılmıştır. norveç, 1905'te birlikten ayrılınca sadece i̇sveç prensi olmuş ve 1905-1950 döneminde skäne dükü için yeni bir arma kullanılmıştır. 1950'de i̇sveç tahtına geçince i̇sveç krallığı armasını kullanmaya başlamıştır.

kaynakça 

|-

1882 doğumlular
1973 yılında ölenler
bernadotte hanedanı
i̇sveç kralları
i̇sveç'te defnedilenler
i̇talya cumhuriyeti liyakat nişanı sahipleri
i̇spanya altın post nişanı şövalyeleri
hollanda aslanı nişanı sahipleri
IV. Hadrianus

papa iv. hadrianus (i̇talyanca: adriano iv; i̇ngilizce:adrian iv; fransızca:adrien iv), asıl adı nicholas breakspear (d. 1100 hertfordshire, i̇ngiltere krallığı - ö. 1 eylül 1159 anagni, papalık devletleri, kutsal roma cermen i̇mparatorluğu); 4 aralık 1154 – 1 eylül 1159) döneminde papa. tarihteki tek i̇ngiliz asıllı papa.

hayatı 
genellikle nicholas breakspear'in breakspear çiftliği'nde doğduğu düşünülmektedir.. fransa'da avignon yakınlarındaki st. ruf rahiplerine katıldı. yaklaşık 1150'de papa iii. eugenius tarafından i̇talya'da albano kardinal piskoposluğuna atandı. eugenius, 1152'de hadrianus'u kilise hiyerarşisini yeniden düzenleme göreviyle papalık elçisi sıfatıyla i̇skandinavya'ya gönderdi. hadrianus'un bu görevindeki başarısı sayesinde, 1154'te i̇talya'ya döndüğünde iv.anastasius'un ölümü üzerine 4 aralık 1154 tarihinde papa ilan edildi.

roma'da bir ayaklanmaya öncülük eden radikal din reformcusu arnaldo da brescia'yı tutsak alarak ona teslim eden i. friedrich'e (barbarossa) 1155'te kutsal roma-germen imparatoru olarak taç giydirdi.

papalığın i̇talya'nın güneyindeki normanlara yönelik politikasının friedrich'i öfkelendirmesi hadrianus'un imparatorla arasının açılmasına neden oldu. bu anlaşmazlık papa alexander ile friedrich arasında daha sonra patlak veren mücadelenin temelini oluşturdu. hadrianus, sicilya krallığına getirilen (1154) i. guglielmo'yu (kötü) tanımayı reddedince sicilyalılar benevento'daki papalık mülklerine karşı başarısız bir saldırıya giriştiler ve campania'nın güneyinde bir savaş başlattılar. buna karşılık papa da guglielmo'yu aforoz etti.

hadrianus daha sonra benevento'ya yürüdü. bu sırada canterbury başpiskoposunun katibi salisbury'li john'u kabul etti. ona, i̇rlanda'yı i̇ngiltere kralı ii. henry'ye verdiği sanılan ve i̇rlanda bağışı olarak bilinen laudabiliter (övgüye değer) fermanını verdi. papayı temsil etmediği öne sürülerek tepkiyle karşılanan ferman daha sonra geri alındı. gerçekliği zaten kuşkulu olan laudabiliter, ayrıca i̇ngiltere kralına i̇rlanda üzerinde kalıtsal bir hak da tanımamaktaydı.

haziran 1156'da sicilyalılarla barış yapılınca hadrianus, guglielmo'yu krallığa atamaya razı oldu. guglielmo'nun bunun karşılığında papanın vasallığını kabul etmesi friedrich'i daha da öfkelendirdi.

kaynakça

dış bağlantılar 

 arthur ua clerigh (1913) "pope adrian iv" catholic encyclopedia (1913) cilt 1   
 "adrian (popes)#iv" maddesi encyclopedia britannica (1911)  1911 encyclopædia britannica/adrian (popes) - wikisource, the free online library   
  mandell creighton  (1885-1900)  "adrian iv" dictionary of national biography, 1885-1900, volume 01''   
  tull, george f. (2009) "the english pope", the english pope by george f. tull 
  

   

1100 doğumlular
hertfordshire doğumlular
1159 yılında ölenler
12. yüzyılda i̇ngilizler
12. yüzyıl papaları
Sol Parti (Almanya)

sol parti (almanca: die linke), almanya'da demokratik sosyalist ve sol popülist bir siyasi partidir. parti 2007 yılında doğu almanya'yı 1989'a kadar yöneten almanya sosyalist birlik partisi'nin ardılı olan demokratik sosyalizm partisi (pds) ve almanya sosyal demokrat partisi'nden (spd) ayrılan emek ve sosyal adalet - seçim alternatifi'nin (wasg) birleşmesiyle kuruldu.

2012 ortalarından beri partinin liderleri katja kipping ve bernd riexinger'dir. parti 2013 seçimlerinde aldığı %8.6 oyla almanya federal meclisi'ndeki 631 koltuktan 64'ünü doldurmuştur. ana muhalefet partisidir. uluslararası alanda avrupa solu partisi'ne üyedir ve avrupa parlamentosu'ndaki avrupa birleşik solu - i̇skandinav yeşil solu grubundaki en büyük partidir.

parti, alman federal meclisi'ndeki en sol partidir, alman hükûmet yetkilileri ve farklı uluslararası medya kuruluşları tarafından aşırı sol olarak görülmektedir.

partinin resmi rakamlarına göre aralık 2013 itibarıyla parti 63.784 kayıtlı üyeye sahiptir ve bu, partiyi almanya'daki en büyük 4. parti konumuna getirmektedir.

seçim sonuçları

federal meclis (bundestag)

avrupa parlamentosu

kaynakça 

almanya'daki siyasi partiler
2007'de kurulan siyasi partiler
sosyalist partiler
anti militarizm
antifaşizm
avrupa'daki demokratik sosyalist partiler
sol popülizm
berlin merkezli kuruluşlar
almanya'daki sosyalist partiler
Tess Gerritsen

dr. tess gerritsen (d. 1953, san diego, kaliforniya), çin asıllı amerikalı doktor ve yazardır.

stanford üniversitesi'nde antropoloji konusunda lisans yaptı, kaliforniya üniversitesi’nden de tıp diploması aldı. stajını hawaii’de tamamladıktan sonra, doğum iznine ayrıldığı sırada ilk romanı geceyarısından sonra gelen telefonu yazdı. romantik gerilim olarak tanımlanan bu kitabı aynı türde sekiz roman daha izledi. new york times'ın en çok satan kitap olarak tanıttığı hasat ile tıbbî gerilim romanları yazmaya başladı. ondan sonra yazdığı her tıbbî gerilim romanı da çok satanlar listesinin müdavimleri arasında yerini aldı. gece nöbeti, kan gölü, yörünge, çırak ve cerrah bunlar arasında yer almaktadır.
tess gerritsen yazmaya odaklanmak için dahiliye uzmanı olarak sürdürdüğü başarılı hekimlik kariyerini bıraktı. new york times'ın en çok satanlar listesinde birinci sırada yer bulmuş ilk tıbbi gerilim romanı hasat'la dünya çapında başarı kazandı. yazar maine'da yaşıyor.

yazdığı 'rizzoli and isles' serisiyle dünyada 33 ülkede çevrilerek büyük başarıya imza atmıştır. ayrıca bu kitap serisi halen devam eden "rizzoli and isles" dizisine de öncelik etmiştir. dizi altıncı sezonunu tamamlamıştır. dizi tnt'de yayınlanmaktadır.
 kitapları 
 hasat - harvest (1996) 
 gece nöbeti - life support (1997)
 kan gölü - bloodstream (1998)
 yörünge - gravity (1999)
 kemik bahçesi - the bone garden (2007)
 ateşin şarkısı - playing with fire (2015)
 gece gelen - the shape of night (2019)

 romantik gerilim 
 gece yarısından sonra - call after midnight (1987) 
 bıçak sırtı - under the knife (1990) 
 asla arkana bakma - never say die (1992)
 proje: ölümcül virüs - whistleblower (1992)
 masumiyetin i̇çin savaş - presumed guilty (1993)
 karanlığın ayak i̇zleri - in their footsteps (1995)
 peggy sue got murdered (1995)
 gölgesizlerin tutkulu dansı - thief of hearts (1995)
 aşk ölümden uyanıştır - keeper of the bride (1996)
 ruhundaki zehirle yüzleş - girl missing (2014) (bu kitap daha önce peggy sue got murdered olarak yayınlanmıştır.)

 rizzoli - isles serisi 
 #1 cerrah - the surgeon (2001)
 #2 çırak - the apprentice (2002)
 #3 günahkar - the sinner (2003)
 #4 i̇kiz bedenler - body double (2004)
 #5 rehine - vanish (2005)
 #6 mefisto kulübü - the mephisto club (2006)
 #7 ruh koleksiyoncusu - the keepsake (us) / keeping the dead (uk)  (2008)
 #8 buz gibi soğuk - ice cold (us) / the killing place (uk) (2010)
 #9 sessiz kız - the silent girl - (2011)
 #10 sona kalan - last to die - (2012)
 #11 diriliş    -  die again (2014)

 #12 bir sırrım var  - i know a secret (2018)
 #13 dinle beni - listen to me (2022)

ödülleri 
 cerrah romanı ile 2002 yılında rita ödülü kazandı.
 vanish romanı ile 2006 yılında edwards ve macavity ödüllerine aday gösterildi.

kaynakça

dış bağlantılar 
 tessgerritsen.com
 bütün kitapları 

1953 doğumlular
20. yüzyıl amerikalı yazarları
21. yüzyıl amerikalı yazarları
çin asıllı amerikalılar
kaliforniya doğumlular
yaşayan insanlar
Alcidae

alcidae charadriiformes takımına bağlı bir kuş familyasıdır.

özellikler 
sıkı, siyah-beyaz tüyleri, karada dik pozisyonlu duruşu ve kutuplar çevresindeki dağılımı ile alcidae, büyük ölçüde penguenlere benzer. ancak penguenlerle yakın akrabalıkları yoktur. benzerlik sadece aynı yöne yönelen evrimden kaynaklanır.

alcidae, penguenlerden farklı olarak, nesli tükenmiş alca impennis (eski adıyla: pinguinus impennis) türü haricinde uçabilmeleridir. çok iyi yüzücü ve dalıcıdırlar ancak karada sıklıkla hantaldırlar. kısa oluşu sebebiyle kanatlarını uçuş sırasında çok hızlı çırpmak zorundadır. alcidae özellikle denizde yaşar. 100 metreyi bulan dalışları sırasında kanatlarını kürek olarak kullanırlar.
 
tüm tüyleri aynı anda yenilenir. bu yüzden kuşlar geçici olarak uçuş kabiliyetinden yoksundur.

taksonomi
alcidae  familyasına bağlı cinsler:
 aethia - merrem, 1788 
 alca - linnaeus, 1758 
 alle - link, 1806 
 brachyramphus - brandt, 1837 
 cepphus - pallas, 1769 
 cerorhinca - bonaparte, 1828 
 fratercula - brisson, 1760 
 pinguinus - bonnaterre, 1791 
 ptychoramphus - brandt, 1837 
 synthliboramphus - brandt, 1837 
 uria - brisson, 1760

ekoloji

yaşam döngüsü 
sadece kuluçka zamanı uzun süre karada kalırlar. kuluçka periyodu boyunca dalıcımartıların çoğu devasa koloniler halinde dik kayalık sahillerde ve blok yığınlarda yaşarlar. kuluçka 1-2 yumurtadan oluşur.

evrim ve beslenme 
alcidae fosilleri ilk defa 15 milyon yıl öncesine, miosen devrine dayanır. bazı zoologlar familyada eosen devirden, daha eski fosilleri hesaba katarlar. en fazla ve en eski bulgular kuzey pasifik kökenlidir. atlantik'e taşınma ilk başta güney enlemlerde gerçekleşir. arktik okyanus'tan yolun ilk  geçit vermesi, sibirya ile alaska arasındaki kara köprüsünün kalkması ile olur.

diğer deniz kuşlarından farklı olarak familyaya ait cinslerin daha az türü vardır. bu durum familyanın daha küçük dağılım göstermesiyle bağlantılıdır. alcidae  kuzey yarımküre'nin serin denizlerinde yaşar. sıcak denizlerde, kril denen planktonik canlılarla beraber dalıcımartıların ana besinini oluşturan balıklar, başarılı bir ava engel olan hızlara ulaşırlar. bu familyanın en güneyde görülen türleri sadece, kaliforniya ve meksika'da soğuk su katmanlarının yukarı tırmanması sebebiyle hayatta kalırlar.

dış bağlantılar 
 norveç, kuş adası turu (alm.)

kaynakça 

charadriiformes
Autobotlar

autobotlar, transformers evreninde iyi robotların dahil olduğu kahramanlara verilen isimdir. cybertron'da milyonlarca yıl önce başlayan, ve daha sonra dünya'da devam eden savaşta da insan ırkını koruyan grubun lideri birçok yayınlanmış seride optimus prime'dır.

genelde isimlerinden de anlaşıldığı gibi, kara taşıtlarına dönüşen autobot'lara serinin ilerleyen bölümlerinde, dinozorlara dönüşen dinobotlar ve bir araya geldiklerinde, superion isimli dev robotu oluşturan uçma özelliğine sahip aerialbot'larda katılmıştır.
autobotların en bilinen karakterleri optimus prime ve bumblebee'dir. filmde ise şu karakterler bulunmaktadır;
 optimus prime
 bumblebee
 sideswipe
 ratchet
 i̇ronhide
 jazz
 dino (mirage)
 skids
 mudflap
 sentinel prime
 drift (deadlock)
 hound
 jet fire
 zeta prime
 grimlock (dinobot)
 air raid
 silverbolt
 skydive
 fireflight
 slingshot
 cliffjumper (bumblebee brothers)
 crosshairs

 
kurgusal robotlar
dünya dışı süper kahramanlar
kurgusal savaşçı ırklar
XI. Pius

papa xi. pius, asıl adı ambrogio damiano achille ratti (d. 31 mayıs 1857, desio, lombardi-venetia, avusturya i̇mparatorluğu [günümüzde i̇talya] - ö. 10 şubat 1939, roma),  6 şubat 1922–10 şubat 1939 tarihleri arasında papa idi.

yaşamı 
1879'da papaz olduktan sonra vatikan kütüphanesi'nde araştırmacı, paleograf ve yönetici olarak çalıştı. 1921'de papa xv. benedictus tarafından milano başpiskoposluğuna ve kardinalliğe getirildi.

6 şubat 1922'de papa seçildi. kısa süre sonra benito mussolini i̇talya'da iktidara geldi. 11 şubat 1929'da bağımsız vatikan kent devletinin varlığına izin veren laterano antlaşması imzalandı. bunun karşılığında papalık da i̇talya krallığı'nın kuruluşunu tanıdı, dünyadaki askeri ve diplomatik anlaşmazlıklarda yansız kalacağını ilân etti. pius bundan sonra, papaların dış politikaya, egemen bir devletin başı olarak değil, kilisenin başı olarak müdahale edebileceğini kabul etti. öte yandan bir konkordatoyla i̇talya'da din adamlarının evlenebilmelerine izin verildi; buna karşılık katolik öğrenciler için din eğitimi zorunlu kılındı ve katoliklik i̇talya'nın tek dini kabul edildi.

pius bu dönemde çağdaş siyasi gerçekleri ve kilisenin çıkarlarını çok iyi değerlendirerek başarılı sonuçlar elde etti. kardinal gasparri (1922-1930) ve kardinal pacelli (1930-1939) gibi yardımcılarının katkısıyla letonya (1922), polonya (1925), romanya ve litvanya (1927), prusya (1929), avusturya ve almanya (1933) gibi ülkelerle katolikliği güçlendiren konkordatolar imzaladı. ama ii. dünya savaşı bu anlaşmaların çoğunu yürürlükten kaldıracaktı. pius alman katoliklerinin karşılaştığı güçlükleri hafifletebilmek amacıyla 1933'te kurulan nazi hükûmetiyle kısa süreli bir anlaşma yaptı. 1933-1936 arasında nazi yönetimini hedef alan pek çok protesto kaleme aldı. nazilerin ırkçı uygulamalarının 1938'de i̇talya'ya sıçraması üzerine faşist rejime karşı tutumunu önemli ölçüde değiştirdi.

pius, papalık hristiyan arkeolojisi enstitüsü (1925) ve papalık bilim akademisi (1936) gibi yükseköğretim kurumları ve araştırma merkezleri oluşturdu. i̇şçi sınıfına yönelik katolik eylem örgütünü destekledi. denizaşırı misyonlara eski papalara göre çok daha fazla önem verdi; onun papalığı döneminde misyonerlerin sayısı iki katına çıktı. 1926'da ilk çinli piskoposları kutsadı. tarihçileri ve ayin uzmanlarını doğu hristiyanlığını incelemeye yöneltti. doğu kilisesi yasalarının düzene sokulması işini başlattı. 1930'da güney hindistan'daki malankara katoliklerinin roma'yla birleşmesini sağladı.

kaynakça

dış bağlantılar 

 "vatican" websitesinde "pius xi" maddesi  
 "british pathe" haber film şirketinin "papa pius xi" hakkındaki haberler arşiv filmleri pope pius xi - british pathé 

   

1857 doğumlular
1939 yılında ölenler
 
20. yüzyıl piskoposları
20. yüzyıl papaları
i̇talyan papalar
i̇talyan antikomünistler
i̇talyan kütüphaneciler
i̇talyan dağcılar
roma'da ölenler
aziz petrus bazilikası'nda defnedilenler
milano başpiskoposları
desio doğumlular
papalar
beyaz kartal onur nişanı sahipleri (polonya)
ateizm eleştirmenleri
Çınar, Kadirli

çınar, osmaniye ilinin kadirli ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.

coğrafya 
köy; osmaniye il merkezine 51 km, kadirli ilçe merkezine 6 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 

kadirli belde ve köyleri
Güneyyaka

güneyyaka, gündoğmuş - antalya ili gündoğmuş ilçesine bağlı mahalle
 güneyyaka, bozdoğan - aydın ili bozdoğan ilçesine bağlı mahalle
 güneyyaka, söke - aydın ili söke ilçesine bağlı mahalle
 güneyyaka, beytüşşebap - şırnak ili beytüşşebap ilçesine bağlı köy
Güre

güre şu anlamlara gelebilir:
 güre, bozdoğan, aydın ili bozdoğan ilçesine bağlı mahalle
 güre, edremit, balıkesir ili edremit ilçesine bağlı mahalle
 güre, uşak, uşak ili merkez ilçesine bağlı köy
 güre kaplıcası, edremit'in güre ilçesinde bulunan kaplıca
Kazandere

kazandere, bozdoğan - aydın ili bozdoğan ilçesine bağlı mahalle
 kazandere, tortum - erzurum ili tortum ilçesine bağlı mahalle
 kazandere, başiskele - kocaeli ili başiskele ilçesine bağlı mahalle
 kazandere, süleymanpaşa - tekirdağ ili süleymanpaşa ilçesine bağlı mahalle
David Brewster

sir david brewster (11 aralık 1781 - 10 şubat 1868), i̇skoç bilim insanı, mucit ve yazar.

yaşamı 
david brewster, jedburgh'da doğdu. babası tanınmış bir öğretim görevlisiydi. 12 yaşında edinburgh üniversitesi'ne rahiplik için öğrenim görmek üzere gitti. bununla beraber bilime karşı çok güçlü bir ilgi ve eğilimi vardı, bu eğilim yakın dostu sir walter scott tarafından teşvik edildi. okul eğitimini tamamladıktan sonra, 1799 yılında henry brougham, onu işığın kırınımı çalışmasında kendisine asistanlık yapması için ikna etti. bu çalışmalarının sonuçları londra kraliyet felsefe kulübü dergisi ve çeşitli bilimsel dergilerde yayınlandı. bir ışık çalışmasında görme yeteneğinin büyük kısmını kaybetmiştir.

optik alanında yaptığı çalışmaları 
en önemli çalışmaları arasında fotoelastisite etkisini keşfi gelir. bu başarısından ötürü, william whewell kendisini "modern-denel ve johannes kepler optiğinin babası" olarak adlandırmıştır."

optik bir fenomen olarak kabul edilen optik-polarizasyon açısı olarak da adlandırılan brewster açısı'nın tespiti üzerine yaptığı çalışmaları ile tanınan brewster, kaleydoskopun da mucididir.

ayrıca bakınz
brewster açısı

kaynakça

1781 doğumlular
jedburgh doğumlular
1868 yılında ölenler
optik fizikçiler
i̇skoç mucitler
i̇skoç yazarlar
edinburgh üniversitesinde öğrenim görenler
i̇rlanda kraliyet bilimler akademisi üyeleri
royal society üyeleri
fransız bilimler akademisi üyeleri
st petersburg bilimler akademisi'nin şeref üyeleri
ansiklopedistler
oyuncak mucitleri
bilimsel alet yapımcıları
royal medal sahipleri
i̇skoç fizikçiler
i̇skoç filozoflar
i̇skoç astronomlar
i̇skoç matematikçiler
i̇skoç eğitimciler
YTÜ Gemi İnşaat ve Gemi Makinaları Mühendisliği Bölümü

ytü gemi i̇nşaat ve gemi makinaları mühendisliği bölümü 1968 yılında, yüksek teknik okulun bünyesindeki makina bölümü içerisinde gemi makinaları opsiyonu olarak eğitime başlamış ve 1970-71 eğitim ve öğretim yılından itibaren yüksek mühendislik eğitimi için master kısmı açılmıştır.

1983 yılından itibaren ösym kanalıyla bölüme öğrenci alınmaya başlanmıştır. daha sonra bölümün adı gemi i̇nşaatı ve gemi makinaları mühendisliği bölümü olarak değişmiştir. bölüm; gemi makinaları, gemi i̇nşaatı ve gemi hidromekaniği adı altında üç anabilim dalından oluşmaktadır.

kaynakça 

gemi i̇nşaat ve gemi makinaları mühendisliği bölümü
PMHT

pmht (i̇ng. probabilistic multiple hypothesis tracking) hedef izleme kuramında hedef izleme yöntemlerinden bir tanesidir.

gürültülü (i̇ng. clutter) ortamda hedef takibi oldukça zordur. geleneksel yöntemler, kapılama (i̇ng. gating) ve en yakın komşu ilişkisinin (i̇ng. nearest neighbour association) bir kombinasyonunundan oluşan basit tekniklerle doğru ölçümlerin ne olduğunu bulmaya çalışırlar. gürültü yoğunlukları arttıkça bu geleneksel algoritmalar çalışmaz hale gelirler. bu problemin çözümü için mht (i̇ng. multi hypothesis tracking) önerilmiştir. bu yaklaşım hemen hemen bütün olası ölçüm kombinasyonlarını en uygun olanı bulmak için değerlendirir. bu yöntem kısa bir sürede çok karmaşık hale gelir ve tüm olası izleri saklayabilmek için oldukça büyük bir belleğe ihtiyaç duyar. bu karmaşıklıktan kurtulmak için pmht algoritması geliştirilmiştir. pmht algoritmasında veriler gruplar halinde işlenir. pdaf’da olduğu gibi pmht zor atamalar yazmaz ve tüm kombinasyonları değerlendirmez. bunun yerine her ölçümü her iz ile ilişki olasılığına bağlı olarak ilişkilendirir.

pmht algoritması haricindeki algoritmalar her bir tarama zamanında bir hedef birden fazla ölçüm ile ilişkilendirlemez kuralına bağlı olması sebebiyle yarı-optimaldir (i̇ng. sub-optimal). pmht algoritmasında böyle bir sınırlamanın olmaması, yani bir hedef için birden fazla ölçüm alınabilir olması, bu algoritmayı hem optimal hem de çoklu sensör durumunda doğal bir bileştirici (i̇ng. fusion) yapmaktadır.

pmht diğer algoritmalar ile karşılaştırıldığında pmht’nin işlem yükü lineer olarak artmaktadır. pmht de ölçümlerden hedeflere ilişkiler bağımsız olaylardır.

i̇stihbarat yöntemleri
Ademir

ademir marques de menezes (8 kasım 1922 - 11 mayıs 1996), brezilya doğumlu futbolcuydu. daha çok ademir olarak tanınırdı.

1950 fifa dünya kupası'nda zizinho ve jair ile beraber oluşturdukları forvet üçlüsü ile attığı 9 golle turnuvanın gol kralı oldu ve altın ayakkabı ödülünü kazandı. çeşitli futbol ototritelerine göre brezilya millî futbol takımında oynamış en önemli santraforlardan biri sayılır.

futbol kariyeri 
kulüp kariyeri, sport club do recife ile başlamış, daha sonra vasco da gama takımına gitmiştir. vasco da gama takımı için 1942-1945 ve 1948-1956 yılları arası olmak üzere iki ayrı dönem oynamıştır. aradaki süreyi fluminense takımında geçirmiştir. toplamda, vasco takımında oynadığı 429 karşılaşmada 301 gol atmış, 5 kez rio eyalet ligi şampiyonluğu (1945, 1949, 1950, 1952, 1956) kazanmıştır. ayrıca 1946 yılında fluminense ile de şampiyonluk kazanmıştır. bu ligde 1949 yılında 30 gol ve 1950 yılında 25 gol atarak, gol kralı olmuştur. ademir, 1956 yılında futbolu bırakmıştır. daha sonra yorumculuk, antrenörlük de yapmıştır.

dış bağlantılar 
 

1922 doğumlular
1996 yılında ölenler
brezilyalı futbolcular
brezilyalı teknik direktörler
brezilya millî futbol takımı futbolcuları
forvet futbolcular
cr vasco da gama futbolcuları
1949 güney amerika şampiyonası futbolcuları
1950 fifa dünya kupası futbolcuları
copa américa kazanan futbolcular
cr vasco da gama teknik direktörleri
Doğal kaynak

doğal kaynaklar, oluşumunda insanların etkisinin olmadığı ve doğal ortam içerisindeki  belirli şartlara bağlı olarak oluşan doğal zenginliklerdir. hava, su, toprak, bitki örtüsü, hayvanlar ve madenler dünya'nın doğal kaynaklarını oluşturur. doğal hayatı koruma derneği'nin açıklamalarına göre; insanlık tarihinde hiç olmadığı kadar hızlı ve büyük miktarlarda tüketilen doğal kaynaklar, son 40 yılda birkaç kat daha artarak tahribata uğramıştır. özellikle oksijen, su, bitki örtüsü, petrol gibi kaynakların büyük bir hızla azalması, canlıların yaşam alanlarını kısıtlamakta, çevresel felaketlere yol açabilecek iklim değişiklikleri yaratmaktadır (küresel ısınma). örneğin içilebilir su, hayatın ana maddesi olmakla kalmayıp; insanların can damarlarından biri olan elektrik enerjisi üretiminde ilk sırada gelmektedir.

kaynakça 

 
tedarik zinciri yönetimi
S. Robson Walton

samuel robson walton (d. 1945, tulsa, oklahoma), amerikalı iş adamı. walmart'ın kurucusu sam walton'un en büyük oğlu.

columbia üniversitesi'nden 1969 yılında mezun oldu. babasının ölümünden 2 gün sonra walmart'ın başkanlık koltuğuna oturdu. forbes'a göre net değeri 19,7 milyar amerikan dolarıdır.

1945 doğumlular
oklahoma doğumlu iş insanları
20. yüzyıl amerikalı iş insanları
21. yüzyıl amerikalı iş insanları
columbia üniversitesinde öğrenim görenler
yaşayan insanlar
James "Bud" Walton

james lawrence "bud" walton (d. 20 aralık 1921 - ö. 20 mart 1995), walton ailesinin en genci ve sam walton'un kardeşidir. walmart'ın kurucu başkanları arasındadır. bu zincirin ilk mağazasını versailles, missouri'de açmıştır. walton gençlik yıllarında bir çiftlikte çalışmıştır.

1921 doğumlular
arkansas doğumlu iş insanları
1995 yılında ölenler
james
ii. dünya savaşı'nda amerikalı askerler
Saint Lawrence Nehri

saint lawrence nehri ya da aziz lawrence nehri (i̇ngilizce: saint lawrence river; fransızca: fleuve saint-laurent), güneybatı-kuzeydoğu istikameti yönünde akan ve kuzey amerika kıtasının orta bölgelerinden geçen büyük bir nehirdir. nehir, büyük göller'i atlas okyanusu'na bağlar. kanada'nın eyaletleri olan québec ve ontario boyunca ilerleyen nehir, aynı zamanda iki eyaletin sınırının bir bölümünü de oluşturur. nehir, güneyde ontario (kanada) ile new york (abd) arasında doğal uluslararası sınırı da belirler.

ayrıca bakınız
dünyanın en uzun nehirleri
 howe adası
VBS.tv

vbs, vice magazin 'in yaratıcılarının amerika birleşik devletleri'nde kurduğu bir online tv kanalıdır. orijinal içerikli programlarını, ücretsiz olarak 24 saat boyunca yayınlamaktalar. hem abd'inde, hem de diğer ülkelerdeki pop, underground ve kültür haberlerine ve tüm dünyadan müzik haberlerine yer vermektedirler.

en i̇yi yönetmen dalında oscar adayı spike jonze  kanalın sanat yönetmenliğini üstleniyor. vbs, çok çeşitlilik gösteren destekçileriyle orijinal konular işliyor. kanalın sloganı ise "sizi televizyonun ölümcül etkisinden kurtarıyoruz" (rescuing you from television's deathlike grip)

vbs, video streaming konusunda brightcove şirketi ile ortak çalışıyor.

amerika birleşik devletleri merkezli şirketler
eğlence web siteleri
mtv
vice media
seç-izle servisleri
2007'de kurulan şirketler
2007'de kurulan internet içerikleri
Abud Efendi Yalısı

abud efendi yalısı, kandilli'de yer alan yalılardandır. mimar garabed balyan tarafından yapılmıştır. yalının ilk sahibi altunizade necip bey olmuştur ve 1835-1855 yılları arasına inşa edilmiştir. 1858'de fransız baron vandeuvre yalıya yerleşmiş ve yaklaşık 40 yıl burada yaşamışlardır. 1900 yılında memleketlerine dönünce mehmet abud efendi yalıyı satın almıştır. abud ailesinin ikameti 1981 yılına dek sürmüş ve o tarihte yalıyı salat yağlarının sahibi i̇smail özdoyuran almıştır ve halen oturmaktadırlar. abud yalısı fox tv'de yayınlanan ve avşar film yapımcılığını üstlendiği "lale devri" dizisindeki zümrüt taşkıran'ın yalısı olarak televizyonda görünmüştür. ancak senaryo gereğiyle taşınılmıştır.

balyan ailesinin eserleri
üsküdar'daki yalılar
Yalnız Kalpler

lonely hearts, 2006 yılı abd yapımı, martha beck ve raymond fernandez isimli 1940'lı yıllara ait iki seri katilin öyküsünü anlatan film.

konusu 
raymond fernandez bekar ya da dul olan kadınları tavlayarak onların parasına el koyan bir nevi hırsızdır. günün birinde martha beck ile aynı şekilde tanışır. ancak martha ondan daha baskın çıkar ve onun çalışma şeklini anlar. bir yandan aşk yaşarlarken bir yandan da beraber çalışmaya başlarlar. ne var ki martha'nın aşırı kıskançlığı raymond'un yanaştığı kadınlar üzerinde ölümlere yol açan sonuçlara varır.

bu arada peşlerine dedektif robinson ve dedektif hildebrandt düşer. onlar cinayetlerini sürdürüken dedektiflerde ipuçlarından faydalanarak onlara ulaşmaya çalışırlar.

oyuncular 
 john travolta - elmer c. robinson
 james gandolfini - charles hildebrandt
 salma hayek - martha beck
 jared leto - raymond martinez fernandez
 bailee madison - rainelle
 laura dern - rene
 scott caan - dedektif reilly

2007 çıkışlı filmler
2000'lerde macera filmleri
mychael danna'nin müziğini yaptığı filmler
amerika birleşik devletleri macera filmleri
cinayet filmleri
nu image filmleri
amerika birleşik devletleri seri katil filmleri
gerçek olaylara dayanan polisiye filmler
amerika birleşik devletleri neo-noir filmleri
2000'lerde i̇ngilizce filmler
Amerikan Devrimi

amerikan devrimi, 18. yüzyılın ikinci yarısında on üç koloni'nin britanya i̇mparatorluğu'ndan bağımsızlığını kazanarak amerika birleşik devletleri adını aldığı dönemi içine alır. amerika kıtasına ilk göç eden virjinya kolonisinden sonra 1772 yılına kadar kolonilerin sayısı 13’ü buldu. kolonilerde yönetim biçimi, baştaki valinin ya yerel olarak seçilmesine ya da kraliyetçe veya doğrudan krallıkça atanması esasına dayanır. yasama organı da atanmış veya seçilmiş kişilerden oluşmaktadır.

bu dönemde koloniler britanya i̇mparatorluğu'na karşı ayaklandı ve 1773 ile 1783 yılları arasında amerikan bağımsızlık savaşı'nı başlattılar. 1776'da amerikan bağımsızlık bildirgesi yayımlandı ve 19 ekim 1781'de de savaş alanında zafer elde edildi. fransa yeni ulus amerikalılara para ve mühimmat sağlanmasında önemli bir rol oynamış, britanya'ya karşı bir koalisyon örgütlemiş ve savaşı sona erdiren yorktown'daki muharebede belirleyici bir rol oynayan bir ordu ve filo göndermiştir. öte yandan amerikalılar kraliyet ve aristokrasiye karşı ayaklanmışlardı ve fransa'yı bir model olarak almadılar.

amerikan devrimi amerikan halkını saran yeni cumhuriyetçi idealler gibi bir dizi entelektüel ve sosyal değişikliği de içinde barındırıyordu. bazı eyaletlerde demokrasinin devlet idaresindeki rolü hakkında ateşli tartışmalar yaşanıyordu. cumhuriyetçiliğe kayış ve giderek yayılan demokrasi geleneksel sosyal hiyerarşide karışıklıklara neden oldu ve amerikan siyasi değerlerinin temelini oluşturan siyasi ahlâkı yarattı. devrim dönemi fransa'nın amerika'daki kolonilere yönelik askerî tehdidinin sona erdiği 1763 yılında başladı. britanya kolonilerin savunulması için yapılan harcamalarının büyük bir bölümünün yine koloniler tarafından ödenilmesi gerektiğine karar vererek kolonicilerin hiç de hoş karşılamadığı vergiler dayattı.

parlamento, 1765 yılında pul yasasını kabul etti ve bu yasa, kağıt almak için vergi pullarının satın alınmasının gerektiriyordu. bu durum kolonilerde büyük tepkilere yol açtı. ayrıca kolonilerin britanya parlamentosunda temsilcisi olmadığından birçok kolonici hareketi yasa dışı kabul etti. boston'daki protestolardan sonra britanya buraya savaş birlikleri gönderdi. buna karşılık olarak kendi milislerini seferber etti ve 1775'te savaş başladı. nüfusun yüzde 15-20 kadarı britanya'ya sadık olsa da savaş boyunca vatanseverler savaş boyunca genellikle toprakların yüzde 80-90 kadarını ellerinde bulundurmuşlardır. öte yandan britanya, yalnızca birkaç kıyı şehrini kontrol etmekteydi.

1776 yılında 13 koloninin temsilcileri oy birliğiyle amerika birleşik devletleri'ni kuran bir bağımsızlık bildirgesi kabul ettiler. 1778'de amerikalılar fransa ile asker ve donanma gücünü dengeleyen bir ittifak kurdular. 1777'de saratoga'da ve 19 ekim 1781'de de yorktown'da iki britanya ordusu esir alındı ve bunların sonucunda 1783'te paris antlaşması ile barış sağlandı. birleşik devletler'in kuzeyinde britanya kanadası, güneyinde i̇spanyol floridası ve batısında da mississipi nehri bulunuyordu.

kaynakça 

amerikan devrimi
Hedef izleme

hedef izleme, temel görevi belli bir hedefin kinematik parametrelerini veya durumunu tahmin etmek olan hedef izleme sistemi sensör, donanım ve yazılımdan oluşmaktadır.

i̇zleme parametleri 

i̇zlenecek hedefe ait olan izleme parametleri duruma göre değişkenlik gösterse de genellikle konum, hız, ivme ve dönme açısı üzerinde durulmaktadır. i̇zleme sistemlerinde bulunan sensörler – radar, sonar, lazer tarayıcılar, kızılötesi sensörler, kameralar vb. kullanım alanına göre oldukça farklılık göstermektedir.

teknoloji
Sultani

sultani, ilk kez ii. mehmed döneminde bastırılmış yaklaşık 3,45 gram ağırlığında klasik osmanlı altın parasıdır. halk arasında "altın" olarak da bilinmektedir. osmanlı i̇mparatorluğu'nda uzun süre ayarı ve ağırlığı değiştirilmeden ii. mahmud dönemine kadar kullanıldı.

dış bağlantılar 
 osmanlı paraları (ottoman coins)

osmanlı paraları
altın sikkeleri
Brassica rapa

brassica rapa yaprak bitkisi, kok bitkisi ve yag tohumu olarak yetistirilen bir kültür bitkisidir.

kulturlenmis cesitleri sunlardir:

 bok choy (chinensis grubu)
 mizuna (nipposinica grubu)
 aburana (nippo-oleifera grubu)
 çiçekli lahana (parachinensis grubu)
 çin lahanası (pekinensis grubu)
 şalgam (rapa grubu)
 rapini (ruvo grubu)
 tatsoi

rapa
yapraklı sebzeler
yenilebilir kökler
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
Nicolás Guillén

nicolás guillén (d. 10 temmuz 1902 – ö. 16 temmuz 1989), kübalı sosyalist, şair.

havana üniversitesi'nde hukuk okumasına rağmen edebiyatçılık yapmıştır.

yapıtları 
 motivos de son (1930)
 songoro cosongo (1931)
 west indies ltd. (1934)
 cantos para soldados y sones para turistas (askerler i̇çin şarkılar ve turistler i̇çin 
ezgiler, 1937)
 espana: poema en cuatro angustias y una esperanza (i̇spanya: dört tasalı ve bir umutlu şiir, 
1937)
 el son entero (1947)
 la paloma de vuelo popular (halktan yana uçan güvercin, 1958)
 elegias (ağıtlar, 1958)
 tengo (benim var, 1964)
 poemas de amor (aşk şiirleri, 1964)
 el gran zoo (büyük hayvanat bahçesi, 1967)
 la  rueda dentada (testere dişli tekerlek, 1971)
 antologia clave (temel antoloji, 1971)
 summa poética (şiirsel sentez, 1976)
 por el mar de las antillas anda un barco de papel (1977)

şiirleri 
 aşk dilenen gece
 atalar
 bolivyalı küçük asker
 bulmacalar
 ders çalışma
 karayip 
 kurşuna dizilme
 ne renk? 
 nerden çıkarıyorsun asker
 ölü asker
 şekerkamışı 
 senatör mccarthy'nin ölümü üzerine
 ter ve kırbaç
 varış

1902 doğumlular
1989 yılında ölenler
kübalı şairler
lenin barış ödülü sahipleri
havana'da ölenler
Şarapnel

el bombası, top mermisi, roket ve benzeri patlayıcılarda kullanılan, patlamayla birlikte büyük bir hızla etrafa dağılan metal parçacıkları.

i̇ngiliz topçu subayı henry shrapnel tarafından geliştirilen bir cephane türüdür. i̇çinde yüzlerce, binlerce küçük kurşun bilye olan ve zamanlamalı bir fünye aracılığıyla havadayken ateşlenen, barut yüklü, ince çeperli top mermisidir. patladığında saçma gibi dağılır ve fazla sayıda can kaybına neden olur.

ayrıca bakınız
 patlayıcıların patlama hızlarının listesi

bombalar
patlayıcı maddeler
Manyetometre

magnometre, (manyetometre) manyetik alanın yoğunluğunu ölçmeye yarayan bir araçtır. magnometre, ortamdaki demir cevheri oranına göre çalışır.

manyetometrelerin önemli kullanım alanlarından biri de dünyamızın manyetik alanının ölçülmesidir. dünyanın manyetik alanındaki düzensizliği ile bir manyetometre demir, bakır cevheri gibi metal yeraltı kaynaklarının nerede olduğunu tespit edilebilir.

manyetometre ile günlük hayatta en fazla karşılaştığımız alanlardan biri de güvenliktir. havaalanları, emniyet kontrol noktaları, alış-veriş merkezleri yani toplu alanlara giriş yapanların üzerinde silah vb. metal olmadığı taranır. eğer kontrol noktasından giriş yapan kişinin üzerinde manyetik bir nesne varsa, kontrol noktasından geçerken manyetik cisim alanda bozulmaya yol açar ve bozulma tespit edildiğinde alarm çalar.

manyetometre’nin çalışma prensibi ile define avcıları yer altında gizlenmiş olan değerli cevherleri bulabilmektedir.

ayrıca yer altına gizlenmiş mayınları bulmaya yarayan mayın dedektörleri manyetometre’ye bir örnektir.

dış bağlantılar 
 dan's homegrown proton precession magnetometer page (i̇ngilizce)
 usgs geomagnetism program

elektrik ve elektronik ölçü aletleri
manyetizma
Eğrekkaya Barajı

eğrekkaya barajı, ankara' ya 70 km, kızılcahamam'a 3 km uzaklıkta hamam çayı ve salın çay'larını depolamak,akyar barajından aktarılan su ile birleştirerek ankara’nın su ihtiyacını karşılamak üzere 1985-1992 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.

toprak gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 3.407.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 100,00 m., normal su kotunda göl hacmi 113,00 hm³, normal su kotunda göl alanı 3,94 km²'dir. baraj 90 hm³'lük su sağlar.

eğrekkaya barajı'nda çok çeşitli tatlısu balıkları avlanmaktadır.

ayrıca bakınız 
 türkiye'deki barajlar listesi

kaynakça

dış bağlantılar 
 

ankara ilindeki barajlar
Verhoyansk

verhoyansk (rusça: верхоянск), saha cumhuriyeti'nde bir kasaba.

coğrafi ve nüfus 
2005 yılının verilerine göre nüfusu 1354'tür.

sıcaklık 

en soğuk sıcaklık: * - 75 °c (gayriresmî)

en soğuk sıcaklık: * - 67,8 °c (resmî, 1892 yılında)

en yüksek sıcaklık:* 38,0 °c (resmî, 2020 yılında)

ocak ayının ortalama sıcaklığı: * - 48,9 °c

temmuz ayının ortalama sıcaklığı: * + 15,3 °c

yılın ortalama sıcaklığı: * - 15,7 °c

yakutistan'daki şehirler
arktika'daki yerleşim birimleri
Dev kalamar

dev kalamar, architeuthis cinsinden kalamarların ortak adı. bir zamanlar efsanevi yaratıklar olduğu sanılan dev kalamarlar, derin okyanuslarda yaşayıp, çok büyük boyutlara ulaşabilen "architeuthidae" familyasına ait deniz yumuşakçalarıdır. erkek kalamarların boyu 10 metreye kadar ulaşabilirken, dişiler için bu oran 13 metreye kadar çıkmaktadır. 25 metre uzunluğa ulaşan örnekler olduğunu öne sürenler olsa dahi, bu tip bir varsayımı destekleyecek herhangi bir bilimsel kanıt bulunmamaktadır.

özellikleri 

sahip oldukları uzunluklarının önemli bir kısmını kafalarına bağlı 2 adet kola borçlu olan kalamarlar, doğadaki en büyük rakipleri olan kaşalot balinaları ile karşılaştırıldığında ağırlık olarak oldukça zayıf kalmaktadır. ölçülen en yüksek ağırlık dişilerde 275 kg., erkeklerde ise 150 kg. kadardır. dünya üzerindeki en büyük gözlerden birine sahip olan dev kalamarın bir gözünün çapı 30 cm'yi bulmaktadır. beslenirken avını yakalamak için kullandığı kollarının üzerinde yüzlerce vantuz bulunur. avını hem bu vantuzların emici kuvveti hem de bu vantuzların etrafına dizili küçük dişler sayesinde yakalayarak ağzına doğru çeker. doğal ortamdaki tek düşmanları kaşalot balinaları olan dev kalamarlar vücutlarındaki amonyak fazlalığı nedeni ile eti insanlar tarafından makbul görülmemektedir.

türler 

dev kalamarların türlerini gösteren en geniş liste aşağıdaki maddelerden oluşmaktadır.

 architeuthis dux, "atlantik dev kalamarı"
 architeuthis hartingii
 architeuthis japonica
 architeuthis kirkii
 architeuthis martensi, "kuzey pasifik dev kalamarı"
 architeuthis physeteris
 architeuthis sanctipauli, "güney dev kalamarı"
 architeuthis stockii

güncel 

30 eylül 2004 tarihinde japonya milli bilim müzesine ait bir grup bilim insanı tarihte ilk kez yaşayan yetişkin bir dev kalamar ait fotoğrafları tokyo'nun 970 km güneyinde bir kaşalot balinası takibi sırasında elde etmişlerdir. 2 yıla aşkın bir süre devam eden proje, bir yeme asılı kamera'nın çektiği 500 fotoğraf ile başarıya ulaşmış, yakalanan 5.5 metrelik örneğin, dna testi sonucunda dev kalamar olduğu teyit edilmiştir.

4 aralık 2006 tarihinde ise yine aynı bilim insanı grubu tarafından yetişkin canlı bir kalamar video kaydı ile görüntülenmiş, görüntülenen örneğin ise 3.5 metre boyunda bir dişi hayvan olduğu ve daha sonra tekneye alınma esnasında öldüğü kayıtlarda belirtilmiştir.

dış bağlantılar 
 

kafadan bacaklılar
Kanije

nagykanizsa veya kanije (, , , osmanlı türkçesi: büyük kanije, kanije), güney batı macaristan'da bulunan bir şehirdir. 2015 yılı itibarıyla, şehir nüfusu 48.241'dir. budapeşte-zagrep kara yolu ve demiryolu buradan geçer.

tarihçe 
şehrin adı olan nagykanizsa, "büyük kanije" anlamına gelir ve kanije adı, ilk olarak 1245 tarihli bir belgede yer almıştır. kanije kalesi 13. yüzyıl sonu ya da 14. yüzyıl başlarında inşa edildi. kale adını arazinin sahibi olan kanizsai ailesinden almaktadır. kanizsai ailesi hakimiyetinde kale genişletildi. burayı yöneten aile buraya bir kale yapmış ve sonrasında kale etrafında yerleşim başlamıştır. 1532 yılında kanizsai ailesinin son erkek varisi de ölünce, i. jános tarafından toprakların mülkiyet hakkı tek varis olarak kalan orsolya kanizsai'ye verildi. orsolya' nın tamás nádasdy ile evlenmesiyle kale ve topraklar onun denetimine geçti. 1566 yılında zigetvar' ın osmanlı denetimine geçmesiyle kalenin önemi daha da arttı. osmanlı tehdidi üzerine kale habsburg krallığına bırakıldı. habsburglar tarafından kalenin komutanlığına györgy thury getirildi. györgy thury' nin 1571 yılında osmanlı kuvvetlerince pusuya düşürülerek öldürülmesinden sonra kaleye saldırılmış ancak osmanlı kuvvetleri kayıplar vererek çekilmek zorunda kaldı. 1600 yılında sadrazam damat i̇brahim paşa tarafından 40 günlük kuşatma sonrasında, savunucularının teslim olmasıyla kanije kalesi osmanlı egemenliğine geçti.

kanije kalesi, osmanlı i̇mparatorluğu'nun en geniş topraklara sahip olduğu zamanda osmanlı i̇mparatorluğu'nun en batıdaki kalesi olmuştur. 1601'de avusturya arşidükü olan prens ferdinand komutasındaki  habsburg kuvvetlerince kuşatılmış ancak tiryaki hasan paşa'nın ünlü kanije savunması ile osmanlı egemenliğinde kalmıştır. önceleri zigetvar'da bulunan eyalet merkezinin buraya taşınmasıyla kanije eyaleti'nin merkezi oldu. kale, 1664 yılında da hırvat soylusu miklós zrínyi tarafından kuşatılmış ancak ele geçirilememiştir.  1690'da habsburg ordusu tarafından ele geçirilmiş ve 90 yıllık osmanlı egemenliği son bulmuştur. osmanlılar bölgeden çekilince şehir stratejik önemini kaybetmiş ve kanije kalesi viyana'dan gelen bir karar ile 1702 yılında yıkılmıştır.

kardeş şehirler

not
Hidrojen sülfür

hidrojen sülfür, renksiz, çürük yumurta kokusunda zehirleyici bir gazdır. 1796'da c. louis berthallet tarafından bileşiği meydana getiren elementler tâyin edildi. formülü h2s şeklindedir.

çok şiddetli zehir olan hidrojen sülfürün 10-5'lik bir konsantrasyonda da kokusu hissedilebilir. sıvılaştırılmış hidrojen sülfür elektriği iletmez. kaynama noktası -60,75 °c, erime noktası ise -83,70 °c'dir. havadan 1.19 defâ daha ağırdır. kaynama noktasında yoğunluğu 0,993'tür. suda ve alkolde oldukça çözünür. yanıcıdır ve % 4,5-45,5 oranında hidrojen sülfür içeren hava patlayıcıdır.

hidrojen sülfür az miktarda petrolde, kaplıcalarda ve tabiî gaz kuyularında bulunur. elementlerinden de elde edilen hidrojen sülfür laboratuvarlarda demir sülfür üzerine hidrojen klorür etki ettirmekle elde edilir. saf hidrojen sülfür elde etmek için kalsiyum veya baryum, sülfür reaksiyona sokularak oluşturulur.

2015 yılında, çok yüksek basınç altında (150 gpa (1.5 milyon atm)) hidrojen sülfürün −70 °c (203 °k)'de süper-iletkenlik gösterdiği keşfedildi. hidrojen sülfür bugüne kadar bulunmuş en yüksek süperiletken dönüşüm sıcaklığına sahiptir.

kaynakça

asitler
çevreyi kirleten maddeler
hidrojen bileşikleri
Dijital haklar yönetimi

dijital haklar yönetimi (i̇ngilizce: digital rights management kısaca drm), dijital medyaların (film, müzik, oyun gibi) günümüzde çok kolay bir şekilde kopyalanabilir olması sebebiyle lisans haklarını kontrol etmek amacıyla geliştirilmiş erişim kontrol sistemleri için kullanılan genel isim.

donanım üreticileri, oyun ve yazılım şirketleri, müzik şirketleri ve yayımcılar tarafından satış sonrasında korsanla mücadele etmek için kullanılmaktadır.

son zamanlarda, bu yöntem çeşitli nedenlerden dolayı tepki çekmektedir. bunun en önemli nedenlerinden biri de genellikle bu tür kısıtlamalardan sadece ilgili medyayı yasal yollarla temin eden kullanıcıların etkilenmesi ve buna rağmen korsanın önüne geçmekteki başarısızlığıdır. zaten teknik olarak drm sisteminin tam anlamıyla başarılı olmasının imkansızlığı ortada olmasına rağmen, dijital medyayı dağıtan şirketler bu yöntemi kullanmaya devam edebilmektedir. bu konu hakkında bazı protestolar olmasına karşın, henüz katılımın yüksek olduğu bir protesto veya boykota rastlanılmamıştır. bazı kullanıcılar, satın aldıkları medyayı; internete bağlı cihazı olmadan kullanamaması, bilgisayarının işletim sisteminin yeniden kurulumundan ve donanım değişiminden sonra medyanın yeniden kullanımının engellenmesi, oyun konsolları (örn. ps3 ve xbox 360) ve çeşitli medya oynatıcılardaki (örn. ipod) kısıtlama ve uyumsuzluklardan dolayı, yasa dışı olmasına rağmen kopya korumasını iptal eden yama veya programları kullanabilmektedir.

kaynakça
4 Yüz

grup 4 yüz, 16 nisan 2007 tarihinde gülnur gökçe, didem ergüven, onur kırış ve i̇lkay sipahi'nin kurmuş olduğu bir r&b-pop müzik grubudur.

hakkında 
4 yüz, 2007 yılında 4 yüz adını verdikleri ilk albümlerini yayımlamış ve ilk çıkışlarını dandini şarkısı ile yapmıştır.  2008 yılında uzay heparı'nın anısına yapılan uzay heparı-sonsuza albümünde cahit berkay'ın bağlaması eşliğinde masum değiliz şarkısını seslendirdi. 4 yüz ve +enerji adını taşıyan iki stüdyo albümü kaydeden grup, 2009 yılında golden stag festivaline katıldı. aynı yıl içerisinde i̇yi düşün taşın adlı ilk singlelerini yayımladılar. 2010 yılından itibaren müzik kariyerlerine kendi isimleriyle devam etme kararı alarak dağıldıktan sonra 2017 yılında bir araya gelip 10. yıla özel olarak vah vah adlı şarkılarına klip çektiler.

2020 yılında pandemi sürecinde hayranlarına moral vermek amacıyla ev ortamında kız kıza, dandini ve ne senle ne sensiz şarkılarına klip çekip yayınlayan grup, 2022 yılında geri döndüler.

27 mayıs 2022'de çiki çiki isimli single çıkardı. aynı yıl içerisinde hadi bakalım coverini, 2023 yılında lunapark adlı şarkılarını yayımladılar.

diskografi 

 4 yüz (20 nisan 2007)
 dandini
 kız kıza
 vah vah
 yalvartma
 seni sildim
 salla
 karşındayım
 çat pat
 ne senle ne sensiz
 son perde
+enerji (14 mart 2008)
 aşk yok
 sessizce
 uçalım mı
 kimin yüzünden
 haberin olsun
 deli gönlüm
 i̇syanım var
 ben affetmem
 aşk tadında
 çocuk
 i̇yi düşün taşın (2009) (single)
 çiki çiki (2022) (single)
 hadi bakalım (2022) (single)

 lunapark (2023) (single)
 cumhuriyet marşı (100.yıl) (2023) (single)

kaynakça 

türk pop müzik grupları
2007'de kurulan müzik grupları
resim aranan müzisyenler
ritim ve blues grupları