Dr. Garipaşk

dr. garipaşk (i̇ngilizce orijinal adı: dr. strangelove or: how i learned to stop worrying and love the bomb / dr. garipaşk veya: nasıl kaygılanmayı bırakıp bombayı sevmeyi öğrendim), stanley kubrick'in 1964 tarihli politik hiciv türünde filmi. peter george'un "kırmızı alarm" isimli  romanından uyarlanmıştır.

peter sellers'ın 3 farklı rolde göründüğü film, sellers'ın (devam eden boşanma davası nedeniyle) ayrılamadığı birleşik krallık'ta shepperton stüdyoları'nda (londra) çekilmiştir. kubrick'in ikinci döneminin ilk ürünü filmidir.

kubrick, bu ironili filmde, tamamen fantezi bir konuyu işlemekte, amerikan haber alma ve genelkurmay noktalarında bulunan bir dizi önemli kişinin içine düştüğü yanlışlıklar zinciri sonucunda dünyanın bir nükleer savaşa nasıl sürüklendiğini anlatmaktadır. kubrick'in kendi senaryosuna dayanarak yaptığı film, çılgın bir güldürü atmosferinin gerisinde, çağdaş insanın gündelik yaşamında demokles'in kılıcı gibi duran sürekli ve büyük bir korkuyu, kaygıyı dile getirmektedir: bir atom savaşının getireceği kıyamet günü korkusu. kubrick'in üslubu keskin ve acımasız bir mizah içermektedir; buna karşın film, düşünen birey için de bir o kadar ürkütücüdür.

"dr. garipaşk", 1989 yılında kongre kütüphanesi tarafından "kültürel, tarihi ve estetik olarak önemli" filmler arasına seçilerek abd ulusal film arşivi'nde muhafaza edilmesine karar verilmiştir.

konusu 

amerikalı general ripper, emrindeki bombardıman filosuna sovyetler birliği'ndeki pek çok hedefe aynı anda nükleer saldırı düzenleme emri verir. astlarını, bu emri yukarıdan aldığına ikna eder. üsteki i̇ngiliz değişim subayı yüzbaşı mandrake ise ripper'ın yalan söylediğini anlar ve onu caydırmaya çalışır.

abd başkanı, saldırıdan haberdar olur ancak uçakları geri çağırmakta kullanılacak gizli kodu sadece ripper bilmektedir. başkan, üst düzey komutanlar, bakanlar ve abd adına çalışan eski nazi bilim insanı dr. garipaşk'tan oluşan bir heyet ile görüşen sscb büyükelçisi, rusların bir kıyamet cihazı icat ettiğini ve bombalanmaları durumunda pek çok nükleer füzenin abd'yi otomatik olarak vuracağını haber verir. abd başkanı direkt hattan sovyet başbakanı ile görüşür ve saldırıyı kendilerinin planlamadığını, uçakları vurabileceklerini söyler.

dr. garipaşk, nükleer bir kıyamet sonrasında, yüzey radyasyonu nedeniyle, en az bir asır yeraltında yaşamaları gerektiğini söyler ve savaş sonrasında insan ırkını yeniden oluşturmak için bir grup seçilmiş erkeğe birçok kadın eş tahsis etmelerini tavsiye eder.

üstteki askerler general ripper'ın emirlerine uyarak üssü, işgal eden diğer amerikan askerlerine karşı (onları tebdili kıyafet içerisindeki düşmanlar sanarak) savunurlar. üs, bir süre direnişten sonra, yeniden amerikan ordusunun kontrolüne geçer. general ripper -geri çağırma kodunu vermemek için- beylik tabancası ile intihar eder. mandrake, ripper'in not defterindeki karalamaları inceleyerek kodu bulur.

bombardıman uçaklarının bir kısmı sovyetler tarafından düşürülür, diğer uçaklar geri çağrılır, ancak bir uçağa ulaşılamaz. sovyetler'in vurduğu ve düştü sandığı bu uçak, yaralı olarak görevine devam eder ve uçak komutanı binbaşı kong, inisiyatifini kullanarak yakındaki bir hedefi bombalamayı başarır. film nükleer patlamalar ile son bulur.

oyuncular 

 peter sellers: yüzbaşı mandrake / amerikan başkanı / dr. strangelove
 george c. scott: general buck turgidson (genelkurmay başkanı)
 sterling hayden: general jack d. ripper
 keenan wynn: albay "bat" guano
 jack creley: ulusal güvenlik danışmanı
 slim pickens: binbaşı t. j. "king" kong, b-52 bombardıman uçağının komutanı ve pilotu
 peter bull: sovyet büyükelçisi alexei de sadeski
 james earl jones: b-52'nin bombardıman uçağı teğmen lothar zogg
 tracy reed: general turgidson'un sekreteri ve metresi
 shane rimmer: b-52'nin yardımcı pilotu yüzbaşı ace owens

kaynakça

dış bağlantılar
 
 
 

soğuk savaş filmleri
columbia pictures filmleri
stanley kubrick'in yönettiği filmler
amerika birleşik devletleri ulusal film arşivi filmleri
britanyalı romanlarından uyarlanan filmler
havacılıkla ilgili filmler
çılgın bilim insanı filmleri
kurgusal alman asıllı amerikalılar
kurgusal amerika birleşik devletleri devlet başkanları
alternatif tarih filmleri
stanley kubrick'in yapımcısı olduğu filmler
amerika birleşik devletleri siyasi hiciv filmleri
amerika birleşik devletleri kara komedi filmleri
amerika birleşik devletleri yapımı siyah-beyaz filmler
birleşik krallık kara komedi filmleri
birleşik krallık yapımı siyah-beyaz filmler
konusu arktika'da geçen filmler
bafta en i̇yi film ödülü kazananlar
1960'larda i̇ngilizce filmler
1964 çıkışlı komedi filmleri
askerî mizah filmleri
uyarlama filmler
en i̇yi dramatik sunum hugo ödülü kazanan eserler