Takip (film, 1998)

takip, christopher nolan'ın yazıp yönettiği 1998 yapımı i̇ngiliz neo-noir suç dram filmi. film londra sokaklarında yabancıları takip eden ve başarısız olduğu zaman mesafeyi korumak için suçlu yer altı dünyasına çekilen genç bir adamın hikâyesini anlatıyor.

christopher nolan'ın ilk yönetmenlik denemesi olan film, yapımı için mümkün olduğunca ucuz olacak şekilde tasarlanmıştır. sahneler ağır prova edildi, yapımın azami gideri tasarruf için gerekli 16 mm. film boyutu kullanıldı ve nolan bunları kendi maaşından ödedi. pahalı uzman aydınlatma donanımları için para yetmediğinden nolan genellikle mevcut ışığı kullanıyordu. yazım, yönetmenlik ve görüntüleme ile birlikte, nolan ayrıca kurgu ve üretime de yardımcı oldu.

konu 
mücadeleci bir, işsiz genç yazar (jenerikte "genç adam" olarak geçmektedir) ilk romanına ilham bulmak için görünüşte, londra sokaklarında yabancıları takip etmektedir. başlangıçta kendisine dair, kimi takip etmeliyim, ne kadar takip etmeliyim şeklinde sıkı kurallar koyar. fakat sonra bütün bunlardan vazgeçer ve güzel görünüşlü, siyah takım elbiseli, yakışıklı bir adama odaklanır. takım elbiseli adam takip edildiğini fark eder ve genç adamla çabucak yüzleşerek kendini ''cobb'' olarak tanıtır. cobb bir seri hırsız olduğunu açıklar ve genç adam'ı çeşitli hırsızlıklarda kendisine eşlik etmesi için davet eder. adam insanların evine girmekte ve kişisel eşyaları arasında şarap içmektedir.

genç adam, cobb'un yaşam tarzından heyecanlanır. kendisi de hırsızlığa teşebbüs eder. cobb, kendisini teşvik etmekte ve ona rehber olmaktadır. cobb'un önerisiyle, saçlarını kısa keser ve karanlık bir takım elbise giyip görünümünü değiştirir. ayrıca cobb sarışın bir kadınla çıkmaktadır ve kadını genç adam üzerinde kullanmaktadır. artık iyice cobb'un etkisinde kalan genç adam onun dediklerini yapmakta ve kendini karanlık bir suç dünyasında bulmaktadır.

oyuncular 
 jeremy theobald, genç adam [bill / daniel ("danny") lloyd]
 alex haw, cobb
 lucy russell, sarışın
 john nolan, polis
 dick bradsell, kel adam
 gillian el-kadi, ev sahibi
 jennifer angel, garson
 nicolas carlotti, barmen

yapım 
film siyah-beyaz olarak londra da çekildi. nolan film için, lineer olmayan konu yapısı kullanılmıştır. nolan bunu, akıl defteri, batman başlıyor ve prestij filmlerinde de kullanmıştır. nolan bu tür bir hikâye anlatımı için ''kara film karakterler hakkında izleyicilerin doğasında belirsizlik yansıtıyor'' demiştir.

film yapımının imkanlı olması için ucuz olarak yazıldı ve tasarlandı. fakat nolan düşük bütçesine rağmen filmin 6 bin dolarlık yapım maliyetini ''aşırı'' olarak tanımlamıştır. az para, sınırlı teçhizat ve oyuncuların ve ekibin hafta için tam gün çalışmasıyla filmin yapımı tam bir yıl sürdü. 

çekimler üç ya da dört ay boyunca cumartesi günleri gerçekleşti. nolan her gün on beş dakika çekim yaptı. filmin çekimleri uzman aydınlatmalar kullanılmadan, büyük ölçüde gerçek ışık kullanılarak gerçekleştirildi. film 16 mm siyah-beyaz film boyutu kullanma kararı ile daha kolay hale geldi. nolan ayrıca çekim yeri olarak arkadaşının ve ailesinin evini kullandı.

eleştiriler 
film ortalama düzeyde olsa da olumlu eleştiriler aldı. metacritic'de şu ana kadarki 11 eleştirmen yorumundan 7'si olumlu yönde oldu ve film ortalama 60 puan elde etti. rotten tomatoes'da ise 23 yorumdan %78 başarı elde etti ve 10 üzerinden 7.1 puan aldı. sitenin eleştirmenlerin ortak kanısı kısmına ''aşırı kısa ama verimli, takip nolan'ın filizlenen yönetmenlik yeteneğini temsil ediyor.'' yazıldı.  

los angeles times yorumcusu kevin thomas filmin özellikle ''gergin bir neo-noir'' olmasından etkilendiğini söyleyerek psikolojik gizem olarak ikna edici ama derinden değil dedi. the new yorker ise filmin hitchcock klasiklerini yansıttığını ama ''zayıf ve ortalama'' olduğunu yazdı.takip filmi tüm zamanların en iyi bütçesiz filmlerinden biri olarak kabul edilmiştir.

başarılar 
film uluslararası film festivallerinde birkaç ödül ve adaylık elde etti.britanya bağımsız film ödülleri'nde en iyi yapım başarısı dalında ödülü human traffic filmine kaptırdı ve adaylıkta kaldı. dinard britanya film festivali'nde ise nolan altın hitchcock'u gene human traffic filminin yönetmeni justin kerrigan'a kaptırsa da gümüş hitchcock'u kazanmayı başardı. newport uluslararası film festivali'nde nolan en iyi yönetmen ödülüne layık görüldü ve jüri özel ödülünde adaylık elde etti. nolan film ile en önemli ödüllerinden birini ise rotterdam uluslararası film festivali'nde iki ayrı film ile paylaştığı kaplan ödülü ile aldı. diğer önemli ödülü ise san francisco uluslararası film festivali'nde en iyi ilk uzun metraj dalında skyy ödülü ile aldı. nolan'ın bu filmle elde ettiği ödül ve adaylıklar slamdance film festival'indeki jüri büyük ödülü adaylığı ve kazandığı siyah & beyaz ödülüyle sonra erdi.

yayın 
filmin blu-ray ve dvd için restore edilmiş hali, yeni 5.1 ses miksajı ile criterion tarafından 11 aralık 2012'de yayınlandı. hem blu-ray hem de dvd'de yönetmenle yapılmış bir söyleşinin yanı sıra filmin, kronolojik olarak kurgulanmış alternatif versiyonu bulunmaktadır. filmin özgün gösterim tarihi ise 5 kasım 1999'da i̇ngiltere'deydi.filmin ilk gösterimi 12 eylül 1998'de kanada'da toronto uluslararası film festivali çerçevesinde yapıldı. 2 nisan 1999'da abd new york'ta gösterime girdi. 19 ocak 2002 tarihinde !f i̇stanbul uluslararası bağımsız filmler festivali'nde gösterildi.

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 film hakkında scott foundas tarafından kaleme alınmış makale https://www.criterion.com/current/author/508-scott-foundas

1990'larda gerilim filmleri
1998 çıkışlı filmler
birleşik krallık yapımı siyah-beyaz filmler
birleşik krallık bağımsız filmleri
christopher nolan'ın yönettiği filmler
christopher nolan'ın yapımcısı olduğu filmler
konusu londra'da geçen filmler
neo-noir filmler
christopher nolan'ın senaryosunu yazdığı filmler
syncopy filmleri
birleşik krallık gizem filmleri
birleşik krallık polisiye gerilim filmleri
1990'larda bağımsız filmler
1990'larda i̇ngilizce filmler
doğrusal olmayan anlatı içeren birleşik krallık filmleri
1990'larda ilk yönetmenlik denemesi filmler