Atatürk Üniversitesi

atatürk üniversitesi, 1957 yılında erzurum'da kurulmuş üniversitedir.

türkiye'nin en eski yedinci üniversitesidir. (kuruluş kanunu'nun resmî gazete'de yayımlanma tarihine göre altıncıdır.)

erzurum kent merkezine 1,5–2 km. mesafede bulunan atatürk üniversitesi kampüsü 6,5 milyon m²'lik açık alana, 1 milyon m²'lik kapalı alana sahiptir. erzurum ovasının büyük bir kısmını kaplayan üniversite arazisi, türkiye'nin en büyük ikinci kampüsüdür. türkiye'nin ilk planlı kurulan kampüsü olma özelliğine sahiptir.

merkezindeki üniversite hastanesi tüm doğu anadolu ve doğu karadeniz için önemli bir sağlık merkezi rolüne sahiptir. aynı şekilde diş hekimliği fakültesi hastanesi de doğu anadolu ve doğu karadenizdeki 14 il ve ilçelerinden yoğun hasta almaktadır. bölgenin önemli sağlık merkezlerini üniversite bünyesinde bulundurmaktadır.

tarihçe 
türkiye cumhuriyeti'nin ilk yıllarında batı anadolu'yu temsil etmesi için i̇stanbul'da i̇stanbul üniversitesi ile i̇stanbul teknik üniversitesi, orta anadolu'yu temsilen ankara üniversitesi ve doğu anadolu'yu temsil etmesi amacıyla da doğuda bir üniversite açılması fikri yaygınlaşmıştı.
cumhuriyet'in kurucusu atatürk'ün 1 kasım 1937 tarihinde türkiye büyük millet meclisi'nde yaptığı yasama yılını açış konuşmasında bu fikir ifade edilmiş; ancak uygulamaya konulması ii. dünya savaşı nedeniyle gecikmiştir.

on iki yıl aradan sonra konu, 1950 yılında tekrar gündeme getirildi.  ankara, i̇stanbul ve i̇stanbul teknik üniversitelerinden seçilen 15 üyeli bir "doğu üniversitesi teknik komisyonu", merkezi van'da, fakülteleri değişik illerde olacak doğu üniversitesinin kurulmasını önerdi. 1954 yılında çıkarılan 6373 sayılı kanunla bu üniversitenin adının atatürk üniversitesi, merkezinin ise erzurum olması kararlaştırıldı. aynı yıl amerika birleşik devletleri  amerikan yardım teşkilatı (a.i.d.) aracılığı sonucu nebraska üniversitesi ile iş birliği anlaşması imzalanarak hazırlık çalışmaları hızlandırıldı ve 6990 sayılı atatürk üniversitesi kanunu'nun 7 haziran 1957 tarihinde yürürlüğe girmesi ile kuruluş çalışmaları tamamlanmış oldu.

amerika birleşik devletlerinden davet edilen heyetin 1955 yılında hazırladığı raporda erzurum’da kurulacak üniversitesinin amerika'da başarılı bir geçmişi olan  ‘land grand’ tipi bir bölge üniversitesi olması önerilmiş; bu önerinin ışığında erzurum'da 43000 dekarlık arazi üniversite için tahsis edilmişti. yerleşke planı, 1955 yılında tamamlan uluslararası proje yarışması sonucu elde edildi. yarışmada birinciliği hayati tabanlıoğlu, enver tokay, ayhan tayman, behruz çinici'den oluşan proje ekibi elde etti. üniversitenin temeli, istimlak edilen arazi üzerinde zamanın cumhurbaşkanı ve başbakanı tarafından erzurum kongresi'nin 38. yıldönümü olan 23 temmuz 1957 tarihinde atıldı. yerleşke inşaatı 1955-1970 arasında sürdü.

üniversite 17 kasım 1958 tarihinde şair nef-i ortaokulu binasında ziraat ve fen - edebiyat fakülteleri ile öğretime başladı. i̇ki fakültede 135 öğrenci ile öğretime başlayan atatürk üniversitesi, 2005-2006 öğretim yılı itibarıyla 41.613 öğrenci, 2.439 öğretim elemanı, 17 fakülte, 20 yüksekokul, 6 enstitü, 16 araştırma merkezi, 100 binin üzerinde mezuna sahiptir.
okul kütüphanesinin sahip olduğu koleksiyonun büyük çoğunluğu seyfettin özege'nin bağışladığı kitaplardan oluşmaktadır ve onun adını taşıyan nadide eserler salonu bulunmaktadır.

2021-22 eğitim-öğretim yılında 12158 ön lisans, 36195 lisans, 7170 yüksek lisans ve 2599 doktora öğrencisi olarak toplamda 58122 öğrenci öğrenim görmekteydi. 2022 yılı itibari ile üniversite kapsamında 641 profesör, 329 doçent, 596 doktor, 305 öğretim görevlisi ve 889 araştırma görevlisi olmak üzere toplam 2760 akademik personel görev yapmaktaydı.

görev yapan rektörler 

 prof. dr. ahmet özel (23 kasım 1957 - 17 haziran 1958)
 prof. dr. i̇sfendiyar esat kadester (17 haziran 1958 - 1 şubat 1959)
 prof. dr. sabahattin özbek (1 şubat 1959 - 26 eylül 1960)
 prof. dr. bekir sıtkı baykal (22 ekim 1960 - 15 ekim 1961)
 prof. dr. i̇brahim karaca (15 ekim 1961 - 16 aralık 1961)
 prof. dr. eyüp hızalan (16 aralık 1961 - 25 ağustos 1964)
 prof. dr. muharrem köksal (26 ağustos 1964 - 23 aralık 1964)
 prof. dr. osman okyar (24 aralık 1964 - 9 ocak 1967)
 prof. dr. ali ertuğrul (9 ocak 1967 - 17 ekim 1967)

 prof. dr. reşit sönmez (17 ekim 1967 - 17 ekim 1969)
 prof. dr. kemal bıyıkoğlu (18 ekim 1969 - 3 şubat 1976)
 prof. dr. hurşit ertuğrul (3 şubat 1976 - 19 ağustos 1992)
 prof. dr. erol oral (19 ağustos 1992 - 7 ağustos 2000)
 prof. dr. yaşar sütbeyaz (7 ağustos 2000 - 6 ağustos 2008)
 prof. dr. hikmet koçak (6 ağustos 2008 - 12 ağustos 2016)
 prof. dr. ömer çomaklı (12 ağustos 2016 - görevde)

akademik birimler

fakülteler 

 açıköğretim fakültesi
 mimarlık ve tasarım fakültesi
 ziraat fakültesi
 fen fakültesi
 edebiyat fakültesi
 i̇ktisadi ve i̇dari bilimler fakültesi
 tıp fakültesi 
 oltu beşeri ve sosyal bilimler fakültesi

 diş hekimliği fakültesi
 kâzım karabekir eğitim fakültesi
 mühendislik fakültesi
 yer bilimleri fakültesi
 i̇lahiyat fakültesi
 güzel sanatlar fakültesi
 su ürünleri fakültesi

 i̇letişim fakültesi
 eczacılık fakültesi
 veteriner fakültesi
 hukuk fakültesi
 sağlık bilimleri fakültesi
 spor bilimleri fakültesi
 turizm fakültesi

enstitüler 

 fen bilimleri enstitüleri
 sosyal bilimler enstitüsü
 atatürk i̇lke ve i̇nkılap tarihi enstitüsü

 sağlık bilimleri enstitüsü
 güzel sanatlar enstitüsü
 türkiyat araştırmaları enstitüsü

 eğitim bilimleri enstitüsü 
 kış sporları enstitüsü

yüksekokullar 

 turizm i̇şletmeciliği ve otelcilik yüksek okulu 
 yabancı diller yüksekokulu

  türk musikisi devlet konservatuvarı

meslek yüksekokulları 

 adalet meslek yüksekokulu
 i̇spir hamza polat meslek yüksekokulu
 erzurum meslek yüksekokulu
 erzurum sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu 
 beden eğitimi ve spor yüksekokulu 
 ağrı sağlık yüksekokulu

 hemşirelik yüksekokulu
 oltu meslek yüksekokulu
 narman meslek yüksekokulu
 pasinler meslek yüksekokulu
 horasan meslek yüksekokulu

 aşkale meslek yüksekokulu
 hınıs meslek yüksek okulu
 şenkaya meslek yüksekokulu
 torum melek yüksekokulu

araştırma ve uygulama merkezleri 

 akupunktur ve tamamlayıcı tıp yöntemleri uygulama ve araştırma merkezi 
 avrasya i̇pekyolu üniversiteleri uygulama ve araştırma merkezi 
 astrofizik araştırma ve uygulama merkezi* sağlık araştırma ve uygulamaları merkezi
 deprem araştırma merkezi 
 çevre sorunları araştırma merkezi 
  
 doğu anadolu yüksek teknoloji uygulama ve araştırma merkezi 
 nano bilim ve nano mühendislik araştırma ve uygulama merkezi 
 bilgisayar bilimleri uygulama ve araştırma merkezi 
 dil eğitimi uygulama ve araştırma merkezi  

 engelli, yaşlı ve gazi araştırma ve mükemmeliyet uygulama ve araştırma merkezi 
 i̇brahim hakkı araştırma merkezi 
 i̇nsani değerler eğitimi uygulama ve araştırma merkezi 
 kadın sorunları uygulama ve araştırma merkezi 
 avrupa toplulukları uygulama ve araştırma merkezi 
 orta doğu ve orta asya - kafkaslar araştırma ve uygulama merkezi 
 organ nakli eğitim araştırma ve uygulama merkezi 
 türk ermeni i̇lişkileri araştırma merkezi 
 toplumsal araştırmalar uygulama ve araştırma merkezi 

 üniversite sanayi i̇şbirliğini geliştirme merkezi 
 tıbbı aromatik bitki-i̇laç araştırma merkezi 
 tarımsal araştırma ve yayım merkezi 
 tıbbi deneysel uygulama ve araştırma merkezi 
 halıcılık eğitim merkezi 
 i̇ş sağlığı ve i̇ş güvenliği uygulama ve araştırma merkezi 
 stratejik araştırma merkezi
 sürekli eğitim uygulama ve araştırma merkezi 
 uzaktan eğitim uygulama ve araştırma merkezi 
 üstün yetenekliler eğitim uygulama ve araştırma merkezi

fakülteler hakkında

tıp fakültesi 

tıp fakültesi atatürk üniversitesinin en eski fakültelerinden biridir. fakülte 1962 yılında kurulmuştur. 
temel tıp bilimleri eğitimi için fakültenin ilk öğrencileri, 1964 yılında hacettepe üniversitesine gönderilmiştir. yıllık öğrenci kontenjanı 211'dir.

eğitim dili türkçe ve i̇ngilizcedir. fakültede 2014 yılı itibarıyla 42 anabilim dalında 99 profesör, 47 doçent ve 85 yardımcı doçent çalışır. 26 ekim 1970 tarihinden beri fakülteden 4500 den fazla hekim mezun olmuştur.
2003-2004 eğitim yılından beri fakülteden, kafkas üniversitesi tıp fakültesinin toplam 93, erzincan üniversitesi tıp fakültesinin toplam 101 öğrencisi  eğitim almaktadır.
2014-2015 eğitim döneminde 1149 lisans ve 307 tıpta uzmanlık öğrencisi olmak üzere toplam 1453 öğrenci fakültede eğitim görmektedir. ayrıca mastır ve doktora yapan 9 öğrencisi bulunmaktadır. 
fakültenin ana bilim dalları temel, dâhili ve cerrahi tıp bilimleri olmak üzere üç bölümdür. 
eğitim süresi türkçe bölümünde 6 yıl, i̇ngilizce bölümünde 7 yıldır 
(3 yıl klinik öncesi,
2 yıl klinik ve,
1 yıl i̇ntörnlük).

 fakülte hastanesi: fakülte,  araştırma hastanesi ve uygulama merkezinde toplam 1450 yatak kapasiteli  hastaneye sahiptir. hastanenin acil servisi 24 saat hizmet vermektedir.

fakülteye ulusal öğrenci seçme ve yerleştirme sınavı (öss) ile öğrenci alınmaktadır.

eğitim planında yer alan bütün zorunlu teorik ve uygulama ders sınavlarını başarıyla tamamlaması üzerine, öğrenciler tıp doktoru unvanı almaktadırlar.

tıp doktoru olan öğrenciler türkiye'deki hastanelerde ve özelde pratisyen hekim olarak çalışabilmektedir.

diş hekimliği fakültesi 
atatürk üniversitesi diş hekimliği fakültesi 11 şubat 1971 tarihinde türkiye'de kurulan dördüncü diş hekimliği fakültesi olarak açıldı.  8 anabilim dalıyla hizmet vermektedir. kuruluş yıllarında  önce numune hastanesi şerif  efendi polikliniği'nde, sonra göğüs hastalıkları hastanesi içinde hizmet verdi.  diş hekimliği fakültesinin üniversite yerleşkesi içerisindeki binasının temeli 1975 yılında atıldı; 5 kasım 1979 tarihinde bu binada hizmete başladı. 2015 yılında  diş hekimliği fakültesi araştırma ve uygulama hastanesi yapıldı ve ek bina geniş bir tadilattan geçirilerek laboratuvar binası olarak hizmete açıldı..

hukuk fakültesi 
atatürk üniversitesi hukuk fakültesi 1987 yılında erzincan'da açıldı;1991 yılında  eğitim-öğretime başladı. 2006 yılında erzincan üniversitesinin açılmasıyla anılan fakülte erzincan üniversitesine bağlandı ve atatürk üniversitesine bağlı yeni bir hukuk fakültesi 2007-2008 eğitim-öğretim yılında 52 öğrenci ile lisans eğitimine başladı.

mühendislik fakültesi 
atatürk üniversitesi mühendislik fakültesi 1982 yılında faaliyete başlamıştır. lisans düzeyinde 1985 yılında kimya mühendisliği, 1988 yılında çevre mühendisliği ve i̇nşaat mühendisliği, 1990 yılında makine mühendisliği, 2004 yılında elektrik-elektronik mühendisliği, 2009 yılında endüstri mühendisliği, 2010 yılında metalürji ve malzeme mühendisliği,  2011 yılında ise bilgisayar mühendisliği bölümü öğretime başlamıştır. halen bu sekiz bölümde lisans ve lisansüstü düzeyde eğitim öğretim devam etmektedir. fakültede 2021 itibarıyla kimya, i̇nşaat, çevre, makine, metalürji ve malzeme, elektrik-elektronik, endüstri ve bilgisayar mühendisliği bölümlerinde 3271’i örgün, 2643’ü de i̇kinci öğretim olmak üzere toplam 5914 öğrenci lisans öğrenimi görmektedir. ayrıca bu bölümlerin tümünde yüksek lisans ve doktora programı bulunmakta olup, yaklaşık 1350 lisansüstü öğrenci mevcuttur.

fakültede 9 adet bilgisayar laboratuvarı mevcut olup, bu laboratuvarlarda toplam 400 adet bilgisayar bulunmaktadır. bilgisayar laboratuvarları, bilgisayar destekli çizim salonları olarak da hizmet vermekte olup, tüm bilgisayarlar tek bir merkezden yönetilebilmektedir. tüm bilgisayarlarda internet servisi mevcut olup, bilgisayar laboratuvarlarının tamamı gün boyu öğrencilerin kullanımına açıktır.

oltu beşeri ve sosyal bilimler fakültesi

atatürk üniversitesi rektörlüğüne bağlı olarak oltu beşeri ve sosyal bilimler fakültesi  millî eğitim bakanlığının 23/12/2014 tarihli ve 6818356 sayılı yazısı üzerine, 28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı kanunun ek 30 uncu maddesine göre, bakanlar kurulu’nca 16/2/2015 tarihinde kararlaştırılarak kurulmuş olup, 08 mart 2015 tarih ve 29289 sayılı resmi gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.  i̇şletme, bankacılık ve finans, sosyal hizmet bölümleri aktif olarak eğitim vermektedir.

galeri

dış ilişkileri 
kafkasya üniversiteler birliği'nin kurucu üyesidir.

kaynakça

dış bağlantılar 

		

 
erzurum ilinde bulunan üniversiteler
1957'de kurulan üniversiteler
türkiye'deki devlet üniversiteleri
kafkasya üniversiteler birliği
1957'de türkiye'de kurulan oluşumlar