Muammer Sun

muammer sun (15 ekim 1932, ankara - 16 ocak 2021, ankara), türk besteci ve eğitimcidir.

türkiye'nin üçüncü kuşak bestecilerindendir ve müzik politikasında 60'lı ve 70'li yıllarda etkili olmuş bir isimdir. trt ankara radyosu çoksesli korosu ve trt'nin müzik dairesinin kurucusudur.

türkiye'de 166 çocuk ve gençlik korosu kurmuştur. profesyonel, amatör ve genel müzik eğitimi için birçok kitap yazan sun, eğitim müziği için yazdığı eserlerle müzik eğitiminde de önemli bir ekol haline gelmiştir. dörtlü armoni anlayışıyla bestelenmiş piyano, oda müziği ve orkestra eserleri vardır. yalın, ezginin ön planda olduğu, anadolu toprağına dayalı müzikler üretti.

hayatı 
15 ekim 1932'de ankara'nın çubuk ilçesinin yenice köyünde doğdu. babası şevket bey, annesi ümmiye hanım'dır. sun henüz çocukken aile ankara'ya göç etti. muammer sun, köyde tarımla uğraşan, ankara'da bekçilik yapan babasını beş yaşında kaybetti.

i̇lkokulu anafartalar i̇lkokulu'nda tamamladıktan sonra bir yıl sanat enstitüsüne devam etti. okulu bırakıp berber çıraklığı gibi işlerde çalıştı. 1947'de askerî mızıka okulu'na girdi. kemal i̇lerici'den özel olarak türk musikîsinde makam bilgisi öğrendi. 1952 yılında ilk eseri sayılan okul marşını besteledi.

1953'te ankara devlet konservatuvarı'na girdi ve burada adnan saygun'un öğrencisi oldu. muzaffer sarısözen'den halk müziği, ruşen kam'dan klasik türk müziği, mithat fenmen'den piyano, hasan ferit alnar'dan da koro ve orkestra yönetimi dersleri aldı. i̇leriki yıllarda ödüle layık görülen yurt renkleri birinci defter başlıklı eserini konservatuvara girdiği yıl besteledi. 1956 yılında ise yurt renkleri i̇kinci defteri, daha sonra ise "yurt renkleri üçüncü defteri yazdı. 1955 yılında konservatuvarda okurken, ilk eşi meliha arslanboğan ile evlendi ve bu evlilikten dört çocuk sahibi oldu. 1960 yılında ankara devlet konservatuvarı'nın kompozisyon bölümünden pekiyi derece ile mezun oldu.

mezuniyetinden sonra ankara, i̇zmir, i̇stanbul devlet konservatuvarlarında, gazi eğitim enstitüsü müzik bölümünde, ankara üniversitesi basın yayın yüksekokulu'nda, ankara radyosu'nda öğretmenlik yaptı. 1969 yılında, sanat kurumlarının temsilcisi olarak trt yönetim kurulu üyeliğine seçildi.

trt ankara radyosu çoksesli korosu'nu ve trt müzik dairesini kurdu. 1971'de trt kültür sanat ödülleri sistemini (murat katoğlu ile birlikte) hazırladı, trt'nin gerçekleştirmesini sağladı.

1968'de atandığı milli eğitim bakanlığı müşavirliği sırasında, çocuk ve gençlik koroları yönetmeliği'ni hazırladı. bütün türkiye'de 166 çocuk ve gençlik korosu kuruldu. koro şeflerine 1968-1969 yazlarında, gazi eğitim müzik bölümü öğretmenleriyle birlikte, iki kez yaz kursu düzenledi. bu kurslara gazi müzik bölümü'nde 40, sinop kursunda 80 olmak üzere 120 müzik öğretmeni katıldı. (166 koro, ödenekleri kesildiği için 1970'te kapatıldı. bu korolar ve kurslara katılan müzik öğretmenleri, bugünkü türkiye'de yaygınlaşan çocuk ve gençlik korolarının temelini oluşturdu.)

sun, 1967 ve 1969'da, biri trt adına; öteki de trt ve odtü adına, iki büyük folklor derlemesi düzenledi; kendisi de bu derlemelere uzman derleyici olarak katıldı.

1980 yılında i̇stanbul devlet konservatuvarı kompozisyon öğretmenliğine atandı; bu kurumdan 1982'de kendi isteği ile emekli oldu. 1986 yılında ikinci eşi sinemis adige sun ile evlendi ve 1987'de ankara hacettepe üniversitesi devlet konservatuvarı'nda kompozisyon öğretmenliğine devam etti. 1988'de doçent, 1999'da profesör unvanını aldı.

hacettepe üniversitesi devlet konservatuvarı öğretim üyeliğinden ekim 1999'da emekli oldu. eylül 2004'te sun yayınevi'ni kurdu ve müzikle ilgili yayınlar yaptı.

1973 yılında ankara devlet konservatuvarı yayını olarak basılan solfej kitabı, muammer sun'un türk müzik eğitimine yaptığı en büyük katkı olarak değerlendirilir. bu kitap, tonal, modal, makamsal, pentatonik, teksesli ve çift sesli parçaları ve temel müzik bilgilerini içerir.

sun, trt'nin yapımını üstlendiği kurtuluş dizisinin ve cumhuriyet filminin müziklerini de yapmıştı.

muammer sun, 16 ocak 2021'de çoklu organ yetmezliği nedeniyle tedavi gördüğü hastanede 88 yaşında öldü. naaşı gölbaşı mezarlığı'na defnedildi.

yapıtları

oda müziği 
keman ve piyano için üç parça: türkü–şarkı-köçekçe
viyolonsel ve piyano için üç parça: türkü–şarkı- horon
yaylı çalgılar kuarteti
serpintiler: üfleme çalgılar kenteti için 16 parça
söyleşi: solo keman için müzik
nihavent longa: keman ve piyano için
bozlak ve türkü: tenor ve piyano için
i̇ki şarkı: mezzo soprano ve piyano için. seni sevdim diye
çek şarabı: (söz: ö. hayyam -a. kadir) 
sevdikçe yaşıyorum: bariton ve piyano için

koro eserleri 
“bozlak ve türkü: tenor solo ve koro için
 beş halk türküsü: karma koro için çok sesli türküler
sultan gelin: soprano solo ve koro için süit
gençler için altı koro parçası: karma koro için özgün şarkı
i̇ki sesli ondört türkü: çocuk ve gençlik koroları için
sevda şarkıları: karma koro için özgün şarkılar
gelenekten geleceğe: solo ve karma koro için 10 halk türküsü
gap türküleri: karma koro için üç halk türküsü
"yiğit i̇ken ölenlere": yunus emre'nin üç şiiri üzerine solo ve karma koro için özgün müzikler
sevgiyi söyleyen dil yunus emre: aşık öksüz mehmet'in şiiri üzerine, karma koro için bestelendi
giden gelmiyor: karma koro için türkü. (kurtuluş filmi için)
ankara'nın taşına bak: karma koro için. uğur mumcu'nun anısına
kurtuluş ve cumhuriyet (albüm)

piyano eserleri 
yurt renkleri (1. defter) piyano için süit
yurt renkleri (2. defter) piyano için üç parça
yurt renkleri (3. defter) piyano için süit
yurt renkleri (4. defter) piyano için süit

tiyatro müzikleri 
“elektra: üfleme ve vurma çalgılar için tiyatro müziği.
 sultan gelin: solo ve karma koro için müzik.
 yedi köyün yargıcı: solo-koro ve küçük orkestra için müzik
 demet i̇le memet: solo-koro ve piyano için müzik
 oynamak i̇stiyorum: solo-koro ve piyano için müzik
 yaşasın gök kuşağı: solo-koro ve orkestra için müzik
 ben mimar sinan: orkestra için müzik: (1988)

kurumlar için müzikler 
 atatürk üniversitesi marşı
 ankara ü. tıp fakültesi marşı
 çavuşoğlu lisesi marşı
 arı lisesi marşı
 şevket evliyagil lisesi marşı
 i̇lkokul marşı
 ptt marşı
 karayolları marşı

bando ve korolar için marşlar 
 biz atatürk gençleriyiz
 askeri mızıka okulu marşı

kitaplar 
 türkiye'nin kültür - müzik - tiyatro sorunları
 türk kalarak çağdaşlaşmak (m. katoğlu ile)
 solfej 1
 solfej 2
 çocuklar ve gençler için şarkı demeti
 kır çiçekleri
 elli yılın en güzel okul şarkıları (llteriş sun ile)
 çoksesli türküler
 temel müzik eğitimi 1
 temel müzik eğitimi 6
 tonal diziler ve kadanslar
 türk müziği makam dizileri
 koro dağarcığı
 okul öncesi eğitimde müzik
 okul öncesi eğitimde oyun. (h.s.ile) ...
 ayrıca, eğitim müziği alanında, çocuklar ve gençler için bestelenmiş 100'den çok piyano eşlikli şarkı / türkü / marş...

cd 
 ses ve orkesra için altı türkü
(h. şimşek, r. tanrıkulu, houngaraton)
 yurt renkleri (piyano için dört defter)
(hande dalkılıç, kalan müzik)
 cumhuriyet film müziği
(gürer aykal, bilkent so) bilkent yayını
 keman ve piyano için üç parça (jülide yalçın - dittgen -yeşim gökalp)
şefik kahramankaptan yayını

ödülleri 
2010 - sevda - cenap and müzik vakfı vakıf onur ödülü altın madalyası
2004 - müzik eğitimine hizmet ödülü
1985 - tbmm çocuk şarkı yarışması birincilik ödülü
1985 - sevda - cenap and müzik vakfı gençlik şarkısı yarışması birincilik ve üçüncülük ödülü
1985 - enka gençlik şarkısı yarışması üçüncülük ve mansiyon
1960 - trt orkestra yapıtı yarışması birincilik ödülü

kaynakça 

1932 doğumlular
çubuk doğumlular
ankara doğumlu müzisyenler
20. yüzyıl türk bestecileri
21. yüzyıl türk bestecileri
çağdaş türk müziği bestecileri
devlet sanatçıları
mutlak kulaklılar
gazi eğitim enstitüsü öğretmenleri
hacettepe üniversitesi ankara devlet konservatuvarında öğrenim görenler
2021 yılında ölenler
ankara'da ölenler
çoklu organ yetmezliğinden ölenler
gölbaşı mezarlığı'na defnedilenler
türk koro şefleri