Kanunsuzlar (çizgi roman)

kanunsuzlar, belçikalı çizgi romancı morris (maurice de bevere)'in senaryosunu yazıp resimlediği ve 1954'te yayımlanan red kit (lucky luke) albümüdür. özgün adı hors-la-loi olan ve belçika'da dupuis yayınevi tarafından özgün dili olan fransızca olarak basılan albüm, türkiye'de 1970'li ve 1980'li yıllarda milliyet yayınları'ndan çıkmıştı. albüm özgün serinin altıncı kitabıdır. türkiye'de birçok kereler farklı formatlarda basılan albüm son olarak 2009 yılında yapı kredi yayınları'ndan çıktı.. kalite olarak özgün haline en yakın baskı bu son baskıdır. albüm i̇ngilizce konuşulan ülkelerde outlaw adıyla bilinmektedir.

üretim 
konusu 19. yüzyılda abd'de uzak batıda geçen bu western parodisi, morris'in henüz yalnız çalıştığı ilk dönemine ait albümlerden biridir. serinin ilk sekiz albümünün arkasından ekibe senarist rené goscinny'yi aldıktan sonra red kit'in en esprili serileri üretilecek ve çizgi roman yerel olmaktan çıkıp dünya çapında ünlenecektir. goscinny'li dönemin çizgilerinde de büyük bir gelişme olacaktır.

morris'in hem senaryosunu yazıp hem de resimlediği ilk dönem albümlerindeki çizgi farklılığı nedeniyle bu albümlerin 1960'lı yıllardaki siyah beyaz türkiye baskılarının yerli yapım red kitler olduğu kanaati bile uyanmıştı. bu dönemlerde telifi ödenmediği için türkiye'de kopyalama yoluyla üretildikleri halde maceraların bolluğu nedeniyle hiçbir zaman bir yerli yapım red kit üretilmesi gereksinimi doğmamıştır (oysa aynı yıllarda birçok yerli yapım tenten üretilmişti). avrupa'da ortalama yılda bir iki defa çıkan albümler türkiye'de o yıllarda haftalık çıkıyordu ve macera stokları hızla tükenmeye adaydı.

konusu 
yapı kredi yayınları tarafından yayımlanan red kit'in 26. sayısında özgün albümde de olduğu gibi iki maceraya birden yer veriliyor. bunun nedeni bu maceraların albüm haline gelmeden kısa bir süre önce ünlü çizgi roman dergisi spirou'da kısa bölümler halinde tefrika edilmiş olmalarıdır. i̇ki kısa bölüm ancak bir albümü oluşturmaya yetmektedir. albümdeki maceralar ve özgün adları şunlardır: 
 1. hikâye: "hors la loi" (kanunsuzlar)
 2. hikâye: "le retour des frères dalton" (daltonların dönüşü)

i̇lk hikâye "kanunsuzlar" da 'yalnız kovboy' red kit, daltonlar çetesi'ne karşı mücadele veriyor. amerika'da 1890-1892 yılları arasında gerçekten yaşamış gangsterler olan emmett, bill, grat ve bob dalton'dan oluşan ve dalton kardeşler olarak da anılan daltonlar çetesi'nin karikatürize edilmiş versiyonları ilk kez bu albümde görülürler. olaylar da gerçek olaylardan biraz çarpıtılmışlardır. sonraki red kit albümlerinde pek rastlanmadık bir biçimde de dalton kardeşler 
maceranın sonunda 1892 yılında coffeyville'de gerçekleştirdikleri bir banka soygunu sırasında öldürülürler. ancak bu esprili karakterler okuyucu tarafından fazlasıyla sempatik bulunmuş ve çok tutulmuş oldukları için morris onları ileriki maceralarda tekrar sahneye çıkartmak zorunda kalır. ancak ölüleri diriltemiyeceği için onlara tıpatıp benzeyen ve yine dört kişiden oluşan kuzenlerini devreye sokmuştur.

albümün ikinci hikâyesi olan "daltonların dönüşü" nde de red kit kasabanın palavracı şerifine bir ders vermek için aslında ölmüş olan dalton kardeşlerin intikam almak için geri döndükleri söylentisini çıkarır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 yayı kredi kültür'de "kanunsuzlar" 
 red kit resmi sitesi
 kapsamlı bir red kit sitesi 

1954 çizgi romanları
belçikalı çizgi romanlar
fransız çizgi romanları
western çizgi romanları
red kit kitapları
mizahi çizgi romanlar