2002 FIFA Dünya Kupası

2002 fifa dünya kupası veya 2002 dünya kupası (17. dünya kupası), finalleri 31 mayıs ve 30 haziran 2002 tarihleri arasında güney kore ve japonya'da gerçekleşmiştir. kupayı düzenleyen ülkeler fifa tarafından mayıs 1996'da seçilmiştir. i̇ki ülkenin beraber düzenlediği ilk dünya kupasıdır. ayrıca ilk kez asya kıtasında düzenlenen bu dünya kupası'nı ilk kez finalde karşılaştığı almanya'yı 2-0 yenen brezilya kaldırmıştır. kupada oynanan 64 karşılaşmanın yalnızca 16'sı berabere bitti. bunlardan 3 maç uzatmaya giderken, 2 maçın sonucunu penaltılar belirledi. kupa uzatmalarda altın gol sisteminin uygulandığı son turnuvadır.

turnuvaya 48 yıl aradan sonra tekrar katılan şenol güneş yönetimindeki türkiye ise hâlen tarihinin en yüksek başarısı olan dünya üçüncülüğü derecesini bu kupada ev sahibi güney kore'yi 3-2 ile geçerek elde etti. 1998 dünya kupası şampiyonu olarak turnuvaya direkt olarak katılan ve açılış maçında senegal'e 1-0 yenilen fransa ise tek bir galibiyet bile alamadan grup maçlarında yine kendisi gibi favoriler arasındaki arjantin ve portekiz'le birlikte elendi. futbolun önemli ülkeleri olarak gösterilen i̇talya ve i̇spanya, hollandalı teknik direktör guus hiddink'in yönetimindeki güney kore'ye elendiler.

stadyumlar

güney kore

japonya 

 gwangju dünya kupası stadyumu, gwangju - 42.880 (dünya kupası'ndan sonra adı değişti. guus hiddink stadyumu oldu.)

takım kadroları

katılan ülkeler 

2002 dünya kupası'na ev sahibi güney kore, japonya ve son şampiyon fransa eleme oynamadan katılmıştır. parantez içindeki numaralar ülkelerin dünya kupası öncesi fifa sıralamasındaki yerini belirtir.

hakemler 

afrika
  gamal al-ghandour
  coffi codjia
  mourad daami
  mohamed guezzaz
  falla n'doye

asya
  ali bujsaim
  toru kamikawa
  kim young-joo
  lu jun
  saad mane

avrupa
  pierluigi collina
  hugh dallas
  anders frisk
  terje hauge
  antonio lópez nieto
  urs meier
  vítor melo pereira
  markus merk
  ľuboš micheľ
  kim milton nielsen
  graham poll
  kyros vassaras
  gilles veissière
  jan wegereef

kuzey, orta amerika ve karayipler
  carlos batres
  brian hall
  william mattus
  peter prendergast
  felipe ramos

okyanusya
  mark shield

güney amerika
  ubaldo aquino
  byron moreno
  rené ortubé
  óscar ruiz
  ángel sánchez
  carlos simon

gruplar 
a, b, c, d gruplarının maçları güney kore'de, e, f, g, h gruplarının maçları japonya'da oynandı.

tüm başlama saatleri yerel saatledir. (utc+09.00)

a grubu

b grubu

c grubu

d grubu

e grubu

f grubu

g grubu

h grubu

eleme aşaması 

eleme aşaması turnuvanın grup aşamasını geçen on altı takımın katıldığı bir tek maçlı eleme turnuvasıydı. her tur, o tura dahil olan takımların yarısının elendiği dört turdan oluşmaktaydı. bu turlar sırasıyla son 16, çeyrek finaller, yarı finaller ve final'di. ayrıca üçüncülüğün ve dördüncülüğün belirlendiği bir play-off maçı vardı.

eşleşmeler

son 16

çeyrek finaller

yarı finaller

üçüncülük maçı

final

kazanan

ödüller 
dünya kupası tarihinde resmî olarak ilk defa turnuvanın en değerli oyuncuları seçimi japonya ve güney kore'nin ortaklaşa düzenlediği bu kupada gerçekleştirilmiştir.

seyirciler ve yayınlanma 

uzak doğu'da yapıldığı için özellikle avrupa ve amerika'da son derece ters saatlere denk düşen maçların buna rağmen tahminlerin üzerinde bir seyirci kitlesi tarafından izlenmesi, kupaya olan yoğun ilginin bir göstergesi oldu. 2002 fifa dünya kupası final maçlarını 2.705.197 biletli seyirci izledi. böylece 64 maçın yapıldığı turnuvayı maç başına ortalama 42.269 seyirci izledi. bu kupada açık havada maç izlemeleri de artmıştır. maçlara gösterilen ilginin aktığı yerlerden biri de fifa'nın resmî internet sitesi oldu. kupanın başladığı günden itibaren sitenin 2002 fifa dünya kupası bağlantısına 1 milyar 452 milyon sayfa görüntülemesi yapıldı. tv'deki maç izlenme oranlarında rekoru i̇talya-güney kore maçını %89'luk bir izlenme payı ve 42.6 izlenme oranı ile 23.6 milyon seyirciye ulaşmış i̇talya elde etti. i̇spanya-i̇rlanda maçı ise 26.6 izlenme oranı ve %81 izlenme payı alarak 10.5 milyon i̇spanyol tarafından izlendi. almanya-paraguay maçını yayınlayan ard kanalı 25.4 izlenme oranı, %88 izlenme payına ulaştı. i̇ngiltere'de turnuva maçlarını yayınlayan bbc'nin ulaştığı en yüksek izlenme oranı i̇ngiltere-danimarka maçında 28.2 ile sağlandı ve toplamda 15.6 milyon bbc seyircisi bu maçı izledi. ev sahibi japonya'nın kupadan elendiği türkiye maçı 27 izlenme oranı, %82,2 izlenme payı aldı ve 33 milyon japon tarafından izlendi. araştırmalar, güney kore'de bayan seyircilerin oranının daha yüksek olduğunu göstermiştir. portekiz-güney kore ile güney kore-i̇talya maçlarını izleyen yetişkin seyircilerin %55'i bayandı.

i̇statistikler 

brezilya yalnızca "en çok gol atan takımlar" sıralamasında değil, ama "maç başına gol ortalaması", "kaleyi bulan şut", "asist" ve hatta "en fazla ofsayt" gibi hemen tüm pozitif klasmanlarda takım hâlinde başı çekerek aldığı sonuçların hiç de tesadüf olmadığını kanıtladı. şampiyonada kendisine en çok faul yapılan futbolcu, 31 faulle türk yıldıray baştürk oldu. onu 24 faulle güney koreli park ji sung ve yirmi ikişer faulle senegalli el hadji diouf ile i̇rlandalı damien duff izledi. turnuvanın en çok faul yapan oyuncuları ise on dokuzar faulle brezilyalı cafu ile alman dietmar hamann olurken takım bazında en çok faulü de yapan (133) almanya, aynı zamanda en çok faule de (138) maruz kalan takım oldu. turnuva boyunca en çok top çalan futbolcu 57 kezle güney koreli song chong-gug olurken onu, 55 kezle alman torsten frings ve 52 kezle de alman dietmar hamann takip etti. ancak, top çalmada takım olarak en başarılı ülke 355 kez çalmayla türkiye olurken onu, 338 kez top çalan almanya ile 319 kez top çalan güney kore izledi. turnuvanın oynadığı maç sayısı ve yediği gole göre en başarılı kalecisi, 7 maçta 3 gol yiyen alman oliver kahn olmuştur. kahn, 3 golde birini grup maçlarında i̇rlandalı robbie keane'den, kalan ikisini de final maçında turnuvanın gol kralı olan ronaldo'dan yemiştir. onu, 7 maçta yediği 4 golle brezilyalı marcos ile 5 maçta yediği 3 golle i̇ngiliz david seaman izlemektedir. turnuva boyunca en çok şut kurtaran kaleci ise 7 maçta 34 kurtarışla türk rüştü reçber olurken onu, 7 maçta 25 kurtarışla güney koreli lee woon-jae ile 22 kurtarışla oliver kahn takip etmiştir.

şampiyona boyunca atılan 158 golden, ilk yarılarda atılan gol sayısı 69 olurken kalan 89 gol ise ikinci yarılarda atıldı. 3 maç uzatmaya kalırken, 2 maçın da sonucunu penaltılar belirledi. kupada dünya kupası tarihinde atılan en hızlı gol rekoru da hakan şükür tarafından türkiye-güney kore üçüncülük maçının 11. saniyesinde kaydedildi. fransa, çin halk cumhuriyeti ve suudi arabistan kupanın gol atamayan takımları oldular.

gol krallığı 
turnuvanın en değerli futbolcusu seçilen ronaldo, uzun süren ağır bir sakatlık döneminin ardından katıldığı bu kupada gol kralı oldu.
8 gol
  ronaldo

5 gol
  rivaldo
  miroslav klose

4 gol
  jon dahl tomasson
  christian vieri

3 gol

  marc wilmots
  michael ballack
  robbie keane

  pauleta
  papa bouba diop
  fernando morientes

  raúl
  henrik larsson
  i̇lhan mansız

2 gol

  ronaldinho
  rónald gómez
  michael owen
  junichi inamoto
  jared borgetti

  nelson cuevas
  henri camara
  ahn jung-hwan
  fernando hierro

  ümit davala
  hasan şaş
  brian mcbride
  landon donovan

1 gol

  gabriel batistuta
  hernán crespo
  wesley sonck
  peter van der heyden
  johan walem
  edmílson
  júnior
  roberto carlos
  samuel eto'o
  patrick mboma
  winston parks
  paulo wanchope
  mauricio wright
  ivica olić
  milan rapaić
  dennis rommedahl
  agustín delgado
  edison méndez
  david beckham
  sol campbell
  rio ferdinand
  emile heskey
  oliver bierhoff
  marco bode
  carsten jancker
  thomas linke
  oliver neuville

  bernd schneider
  gary breen
  damien duff
  matt holland
  alessandro del piero
  hiroaki morishima
  hidetoshi nakata
  takayuki suzuki
  hwang sun-hong
  lee eul-yong
  park ji-sung
  seol ki-hyeon
  song chong-gug
  yoo sang-chul
  cuauhtémoc blanco
  gerardo torrado
  julius aghahowa
  francisco arce
  jorge campos
  roque santa cruz
  paweł kryszałowicz
  emmanuel olisadebe
  marcin żewłakow
  beto
  rui costa
  vladimir besçastnih

  valeriy karpin
  dmitriy sıçev
  yegor titov
  salif diao
  khalilou fadiga
  milenko ačimovič
  sebastjan cimirotič
  quinton fortune
  benni mccarthy
  teboho mokoena
  siyabonga nomvethe
  lucas radebe
  gaizka mendieta
  juan carlos valerón
  niclas alexandersson
  anders svensson
  rauf buzayen
  emre belözoğlu
  bülent korkmaz
  hakan şükür
  clint mathis
  john o'brien
  diego forlán
  richard morales
  álvaro recoba
  darío rodríguez

kendi kalesine
  jorge costa (abd adına)
  carles puyol (paraguay adına)
  jeff agoos (portekiz adına)

turnuva sıralaması

kaynakça 
 (2002). futbolun zirvesi: dünya kupaları, boyut yayın grubu, i̇stanbul. isbn 975-521-656-1
 wolf-dieter poschmann: fußball wm 2002. sportverlag, juli 2002, isbn 3-328-00950-7.
 sven simon: fußball-wm 2002 südkorea/japan. copress-verlag, 2002, isbn 3-7679-0514-0.
 süddeutsche zeitung wm-bibliothek: 2002 japan/südkorea. 2005, isbn 3-86615-152-7.

dipnotlar

dış bağlantılar 

 2002 fifa dünya kupası 
 2002 fifa dünya kupası i̇statistikleri
 rsssf archive of finals 
 rsssf archive of qualifying rounds 
 world cup 2002 news
 http://www.planetworldcup.com/cups/2002/wc02index.html 

 
fifa dünya kupası turnuvaları