Hayvan Çiftliği

hayvan çiftliği (orijinal adıyla animal farm); george orwell'in mecazi bir dille yazılmış, fabl tarzındaki siyasi hiciv romanı. roman ilk olarak 1945'te birleşik krallık'ta yayımlandı. 1996'da ise geçmiş tarihler için verilen retro hugo ödülü'nü 1946 senesi için aldı.

roman, stalinizmin eleştirisidir. kendisini her türlü totalitarizme karşı bir demokratik sosyalist olarak tanımlayan orwell bu romanında sscb'nin kuruluşundan itibaren meydana gelen önemli olayları kara mizah yoluyla ve mecazi bir dille anlatır.

hayvan çiftliği çok yankı uyandırmış ve olumlu eleştiriler almıştır. bir stalinizm eleştirisi olmakla birlikte, ii. dünya savaşı yıllarında müttefiklerini kızdırmak istemeyen birleşik krallık'ta sansüre uğramıştır. romanın çizgi filmi çekilirken cia tarafından değiştirildiği iddia edilmektedir. roman 1999'da bu kez konusuna daha sadık bir senaryoyla filme çekilmiştir.

hayvan çiftliği, pink floyd'un animals albümüne ilham kaynağı olmuştur.

hayvan çiftliği türkiye'de ilk kez 1954 yılında o zamanki adı maarif vekâleti olan millî eğitim bakanlığı tarafından halide edib adıvar'ın türkçe çevirisiyle bastırtılmıştır. 1966 yılında kitabın ikinci baskısı yapılmıştır.

romanın i̇ngilizce baskısı 1970'li yıllarda türkiye'de yabancı dille eğitim yapan devlet okulları olan maarif kolejleri i̇ngilizce derslerinde okutulmuştur.

romandaki karakterler 
 koca reis (domuz): hayvanlara mutluluk ve barış dolu bir dünya vadeder, insanların çiftlikten kovulmasını ister. kitapta animalizm olarak adlandırılan komünizm fikrini çiftlikteki hayvanlara anlatıp devrimi göremeden ölmesi nedeniyle karl marx'ı temsil eder.
 snowball (domuz): hayvanlara okumayı öğretir, bir değirmen yapılması taraftarıdır. lev troçki'yi temsil eder.
 napolyon (domuz): köpekleri eğitir ve bir polis gücü haline getirir. snowball'un değirmen yapılması fikrine önce karşı çıkar, fakat snowball'u çiftlikten kovduktan sonra değirmenin yapımını ister. başa gelen her kötü olaydan snowball'u sorumlu tutar. sonunda eskisinden (çiftlik sahibi insanlarınkinden) daha baskıcı bir yönetim kurar. josef stalin'i temsil eder. kitapta animalizm olarak anılan marksizm ve leninizm'den kesin olarak dönüş yapar.
 bay jones (insan): çiftliğin eski sahibi. son rus çarı ii. nikolay'ı temsil eder. 
 bay frederick (insan): düzenli bakılan komşu çiftliğin sahibi. adolf hitler'e benzemektedir.
 bay pilkington (insan): winston churchill'e benzemektedir. 
 moses (kuzgun): din adamlarını temsil eder. bay jones'un evcil kuzgunuydu. devrim olur olmaz kaçmış ve sonra geri gelmiştir. hiçbir iş yapmaz ve hayvanlara gökte bir hayvan cenneti (balbadem diyarı) vadeder. domuzlar bunları yalanlasa da kuzgunun çiftlikte kalmasına ve içki içmesine izin verirler.
squealer (domuz): napolyon'un sözcülüğünü yapar; diğer hayvanları yapılan her değişikliğe kendince nedenler uydurarak ikna etmeye çalışır. vyaçeslav molotov'a benzer fakat aynı zamanda iktidar yanlısı medyayı çağrıştırır.
minimus: hayvan çiftliği'nin ikinci ve üçüncü ulusal marşlarını yazan şair. vladimir mayakovski'ye benzetilebilir.
genç domuzlar: çiftliğin yönetimini ele geçiren napolyon'dan şikayetçi olan, sonra susturulup ardından öldürülerek napolyon'un çiftlikteki tasfiyeleri sırasında öldürülen ilk dört hayvan. grigori zinovyev, lev kamenev, nikolay buharin ve aleksey rikov'e benzetilebilir.
koyunlar: başlangıçta söyledikleri "dört ayak iyi, iki ayak kötü" sloganının daha sonra "dört ayak iyi, iki ayak daha iyi" şekline dönüşmesinden dolayı koyunların toplumdaki sürü psikolojisine gönderme yapılarak rus halkını temsil ettiği söylenebilir.

türkçe çevirileri 
 can yayınları. çeviri: celal üster. 1. baskı: 2001
 i̇letişim yayınları. çeviri: müge günay. 1. baskı: 2021
 liman yayınları. çeviri: atilla yayla. 1. baskı: 2021
koridor yayınları. çeviri: aslı biçen 1. baskı: 2021
i̇z yayınları. çeviri: rasim özdenören 1. baskı: 2021
anonim yayınları. çeviri: şerif özüaydın 1. baskı: 2021
panama yayıncılık. çeviri: mehmetcan boz 1. baskı: 2021

sinema uyarlamaları 
george orwell'in "hayvan çitliği" adlı eseri iki kez sinemaya uyarlanmıştır.

kaynakça 

 
george orwell romanları
1945 romanları
1940'larda birleşik krallık romanları
1940'larda i̇ngilizce romanlar
birleşik krallık politik romanları
birleşik krallık taşlama romanları
birleşik krallık novellaları
alegorik romanlar
anahtarlı romanlar
distopya romanları
klasik romanlar
fabllar
sansürlenmiş kitaplar
yasaklanmış kitaplar
secker & warburg kitapları
çizgi romana uyarlanmış romanlar
radyoya uyarlanmış romanlar
sinemaya uyarlanmış i̇ngiliz romanları
televizyona uyarlanmış birleşik krallık romanları
tiyatroya uyarlanmış birleşik krallık romanları
en i̇yi kısa roman hugo ödülü kazanan eserler
konusu i̇ngiltere'de geçen romanlar
totalitarizm ile ilgili romanlar
devrimciler ile ilgili romanlar
hayvanlar ile ilgili romanlar
propaganda ile ilgili romanlar
edebiyatta domuzgiller
edebiyatta kediler
edebiyatta köpekler
edebiyatta sığırlar
siyasi edebiyat