mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Sukahara Bokuden

sukahara bokuden (塚原 卜伝  d. 1489 - ö. 1571), sengoku dönemi başlarının meşhur bir kılıç ustasıydı. çoğu kişi tarafından kenseyi (kılıç azizi) olarak benimsenmişti.

bokuden, kendisini evlat edinmiş olan babasından tenşin şoden katori şinto-ryu öğrenmiş ve bu yeteneklerini muşa şugyo’ya (savaşçıların kendilerini dünyadan soyutlayarak çalışmaları) katılarak, japonya’yı baştan başa gezerek ve döneminin en yetenekli ve bilgili kılıç ustalarıyla çalışarak geliştirmiştir. daha sonraları kaşima bölgesine ait kaşima no taçi ve i̇çi no taçi gibi dövüş sanatına benzeyen yerel savaş sanatlarını sistematize etmiştir. kaşima tapınağı tanrısı, takemikazuçi no kami’den aldığı ilahi ilhamla, kendi savaş sanatını kaşima şhinto-riyu olarak adlandırdı. ayrıca kısa bir dönem için sistemini, mutekatsu-riyu (eller olmadan kazanmak) olarak tanımlandı.

sukahara bokuden, klasik maceraperest bir şovalyeydi. zengin bir asilzade olarak japonya’nın sayfiye bölgelerini dolaştı, çoğu zaman bir sanatçı havasıyla macera aradı. genellikle de aradığını buldu.

bir anekdota göre, bokuden’ e görgüsüz bir zorba meydan okumuştu. kendisine sitilini sorduğunda bokuden, “kılıçsızlık sitili” olarak cevapladı. zorba kendisine güldü ve bokuden’e kılıçsız bir dövüş için meydan okudu. bokuden, bu adamla kılıcı olmadan dövüşmeyi kabul etti fakat diğer kişileri rahatsız etmemek amacıyla bir adanın yanında dövüşmeyi önerdi. zorba kabul etti, ama bottan adanın kıyısına atlar atlamaz kılıcını çekti, bokudan botu geriye doğru itti ve zorbayı adada zor durumda bırakarak oradan ayrıldı. bokuden bunu; “işte bu benim kılıçsız okulum” olarak açıkladı.

kaynakça 

1489 doğumlular
1571 yılında ölenler
japon kılıç ustaları
samuraylar
Yirmilik altın

yirmilik altın, ii. mahmud'un 26. saltanat yılında (1833) basılan altın sikkedir. i. mahmud devrinden basılan altın gibi buna da "mahmudiyye" denmiştir. 1,5 dirhem ağırlığında ve 23 ayardı. nısfiyeleri yani yarımları da vardı. bunların kenarlarında çiçekli su bulunurdu.

yirmilik altın yabancılarla yapılan alışverişlerde esas kabul edilirdi. eski ceza kanunu'nda nakit ceza hükümleri de bununla belirtilirdi.

altın sikkeleri
osmanlı paraları
Yeniçeri kazanı

yeniçeri kazanı, yeniçerilerin yemeklerinin pişirildiği hünkar hacı bektaş-i veli tarafından okunarak kutsanan kazan. yeniçerilerce bu kazanlar değerli görüldüğü gibi ayaklanmalarında da sembolik bir rol üstlenirdi ve beraberlerinde atmeydanı'na kadar götürürlerdi. bu eylem 'kazan kaldırmak' deyimine de kaynaklık etmiştir.

ocak ve kazan türkmen inancına göre kutsaldır. başta bektaş-i, ahi ocakları olmak üzere yeniçeri
ocaklarında daima kazan kaynar ve ateş sönmez. kazandan başta mensuplar olmak üzere tüm fakir fukara karnını doyurur. ocağa gelen kanun kaçağı dahi olsa kendi istemedikten sonra ocaktan dışarı çıkarılmaz ve orada yatar, kalkar karnını doyurur.

kaynakça

yeniçeri ocağı
tarih terimleri
Cedid Rumî

ii. mahmud 1815-1826 (hicri 1231-1242) yılları arasında basılmış altın paradır. halk arasında yazılı mahmudiye olarak da bilinir. çifte cedid rumi (4,50 - 4,70 g) ve tek cedid rumi (2,34 - 2,50 g) olarak iki farklı ağırlıkta basılmıştır.

dış bağlantılar 
 osmanlı paraları (ottoman coins) 

osmanlı i̇mparatorluğu ekonomisi
osmanlı paraları
Rumi Altın

ii. mahmud zamanında i̇stanbul ve mısır'da 4 ayrı ağırlıkta darbedilmiş altın paradır. ağırlıkları aşağıdaki gibidir :
 rumi çifte altın : 4,70-4,80 g
 rumi tek altın : 2,35 g
 rumi altın nısfiyesi (yarım) : 1,15 g
 rumi altın rubiyesi (çeyrek) : 0,40 g

dış bağlantılar 
 osmanlı paraları (ottoman coins)
 cumhuriyet altını (repuclic gold)

osmanlı paraları
altın sikkeleri
Topaklı, Avanos

topaklı, nevşehir ilinin avanos ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır. 14 haziran 1972'de beldeye dönüşen kasabanın belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi.

coğrafya 
köy; nevşehir il merkezine 60 km, avanos ilçe merkezine 50 km uzaklıktadır.

nüfus

yönetim

belediye başkanlığı

kaynakça

dış bağlantılar 
 

avanos belde ve köyleri
6360 sayılı yasaya göre kaldırılan belediyeler
BG

bg
 bg: beygir gücü teriminin kısa yazımı.
 bg: i̇ngilizce'de 'background' (arka plan) kelimesinin kısaltması.
 bg, bulgaristan'ın uluslararası plaka kodu

bg

 bg: bulgaristan'ın uluslararası trafik kodu ve iso 3166-1'e (ülke kodu standardı) göre alan adı uzantısı.

bg
 .bg, bulgaristan'ın i̇nternet alan adı
 <bg> (background), html'de arka plan etiketi.
Afrika pençeli kurbağası

afrika pençeli kurbağası (xenopus laevis), pipidae familyasından güney afrika'da yaşayan bir kurbağa türü.

yassı bir kafaya sahip olan bu türün büyüklüğü 12 cm'ye kadar olabilir. i̇smini, arka ayaklarında bulunan üç kısa tırnak-pençe görünümlü yapıdan almaktadır. bu tırnakları büyük olasılıkla, avcı diğer canlılardan saklanmak için kendisini toprağa gömmek için kullanmaktadır.

her ne kadar x. laevis, model organizmalarda olması istenen özelliklerden biri olan kısa nesil süresine (generation time) ve basit genetik yapıya sahip olmasa da, gelişim biyolojisi için önemli bir model organizmadır. x. laevisin cinsel erginliğe ulaşması 1-2 yıl sürer ve aynı cinsten diğer türlerin birçoğu gibi tetraploittir. xenopus'un tetraploid olması, knock-out (gen susturumu, gen şutlaması) gibi genetik bir takım tekniklerin bu canlı üzerinde uygulanmasını güç ya da imkânsız kılmaktadır. yine de tüm dezavantajlarına rağmen, bu kadar yaygın kullanılmasına sebep olan bir takım avantajları da vardır. örneğin, büyük ve işlemesi kolay yumurta ve embryoları vardır. bu işleme kolaylığı, amfibi (i̇ki yaşayışlı) embriyolarına gelişim biyolojisi tarihi boyunca olduğu kadar günümüzde de önemli bir yer sağlamaktadır. roger wolcott sperry x. laevisi, görme sisteminin gelişimini açıklayan ünlü deneylerinde kullanmıştır.

aşağıda, 4 günlük bir kurbağa embriyosunun, hematoksilin ve eosin boyaması sonucu renklendirilmiş histolojik bir kesiti görülüyor.

dış bağlantılar 
 xenbase hücre ve gelişim biyolojisi kapsamında xenopus laevis ve x. tropicalis ile ilgili bir veritabanı web sitesi.

asgari endişe altındaki hayvanlar
tırnaklı kurbağalar
Cistus laurifolius

defne yapraklı laden (cistus laurifolius), ladengiller (cistaceae) familyasından 1,5–2 m boylarında küçük bir çalı türü.

sürgünler tüylü ve yapışkandır. yapraklar 3–7 cm. uzunluğunda, mızrak gibi, kenarları ondülelidir. dipten itibaren üçlü damarlanma gösterir. yaprağın üst yüzü çıplak, koyu yeşil ve yapışkan, alt yüzü gri, tüylü ve yapışkandır. çiçekler beyaz, taç yaprak dipten sarımsı renktedir. çanak yaprak sayısı öteki türlerden ayrı olarak 5 değil 3 dür.

akdeniz yöresinde yayılış gösterir. karaçam ormanlarında çok görülür. özellikle yangın alanlarını hemen kaplar. 900–1200 m yükseltilere değin çıkar. sahilden içlere doğru en çok sokulan türdür. kızılcahamam yörelerinde bile izlenir. çoğunlukla akdeniz, i̇ç anadolu bölgesi, trakya, batı anadolu’da yaygındır.

cistus
Arkaik

arkaik sözcüğü geçmişle ilgili bir sıfattır. birkaç anlamda kullanılabilir:
 tarih ve arkeolojide, erken bir dönemi veya 'klasik dönem' öncesi bir arkeolojik kültürü tanımlar.
 arkaik yunanistan (yaklaşık mö 800 - mö 500).

"arkaik" terimi, arkeolojik olmayan biçimde daha genel olarak artık kullanılmayan, eski bir şeyi tanımlarken kullanılır:
 dil biliminde arkaizmi ifade eder.
 arkaik (edebiyat)

ayrıca bakınız 
 antik
Ojos del Salado

ojos del salado, 6893 metre yüksekliğiyle dünyanın en yüksek volkanı ve güney amerika'nın en yüksek ikinci dağıdır. şili ve arjantin sınırında olan ojos del salado, atacama çölü'ndeki konumu sebebiyle  ender olarak karlarla kaplıdır.

dağa ilk tırmanış 1937 yılında polonyalı bir bilimsel gezi grubuyla gerçekleştirilmişitir.

herhangi bir patlama raporu kaydı olmadığından, sönmüş volkan olarak kabul edilir. buna rağmen hâlâ gaz hareketliliği vardır. bu şekilde 1937, 1956 ve 14 kasım 1994'te su ve kükürt buharlarının da açığa çıktığı hareketlilikler tespit edilmiştir.

ojos del salado, 20. yüzyılda yapılan bazı ölçümlerde aconcagua'dan yüksek çıkarak, kıtanın en yüksek dağı olarak tespit edilse de, yeni gps temeline dayanan ölçümler bu sonucu onaylamazlar. hatta ojos del salado, 1994 yılında yapılan bir ölçümde monte pissis dağı 6.882 m çıkınca, güney amerika'nın 3. en yüksek dağı konumuna gelmiştir. ancak takip eden yıllarda bu ölçümün yanlış olduğu tespit edildiğinden, bugün ojos del salado'nun bu dağdan, 80–100 m daha yüksek olduğu bilgisi kesinleşmiştir (yeni ölçüm 6.795 m).

zirvesi, sıra dışı yüksekliği ve ısısı dolayısıyla sadece tecrübeli dağcıların tırmanmasına olanak verir. zirvede  tespit edilen kurban alanları sebebiyle, burasının, i̇nkaların kurban rituellerini yerine getirdikleri yer olduğu tahmin edilmektedir.

ojos del salado bir dünya rekoruna da sahne olmuştur. alman matthias jeschke 4 mart 2005 tarihinde toyota landcruiser 90 v6 aracıyla 6.358 metreye ulaşarak, "bir araçla çıkılan en yüksek rakım" rekorunu kırmıştır.

ayrıca bakınız 
 llullaillaco

kaynakça

dış bağlantılar 

 bilimsel gezi raporu, dr. roland hogenschurz  
 trekking chile  
 araçla yükseklik rekoru  - homepage

andlar
şili'deki stratovolkanlar
arjantin'deki yanardağlar
arjantin-şili sınırı
catamarca eyaleti
atacama çölü
güney amerika'daki uluslararası dağlar
altıbinlikler
Rayquaza

rayquaza, ejderha ve uçan tip bir pokémon'dur. karaların hakimi groudon ve okyanuslara hükmeden kyogre adındaki efsanevi karşıt pokémon'lar arasında asırlarca süren çarpışmayı dengelemek için yaratıldığına inanılır. skypillar adlı gizemli bir yerde yaşar. groudon ve kyogre savaşmaya başladığı an; rayquaza'nın bu savaşa son vermek için savaşılan bölgeye gideceği, ve bu iki güçlü yaratığın kontrolünü elinde bulunduran kırmızı ve mavi kürelerin gücünü yok edeceği söylenir. rayquaza, 8.jenerasyona kadar istatistiksel olarak -mega evrimler dahilinde- var olmuş en güçlü  pokémon'dur. mega evrim, birçok pokémon'a ultra güç getirse de, sadece rayquaza mega evrim geçirirken saldırı güçünü arttıracak başka bir item daha tutabilir.

pokemon ruby, pokémon sapphire (ayrıca omega ruby ve alpha sapphire) ve de pokémon emerald versiyonlarda bulunur. hiçbir bilinen evrimi yoktur. göklerin sahibi olan bu pokémon, salamence ile birlikte, doğal olarak fly saldırısını öğrenebilen tek türdür.

kaynakça 
kurgusal ejderhalar
üçüncü nesil pokémonlar
pokémon türleri
Vesa Ranta

vesa ranta ( d. 1973) eski sentenced bateristidir. şimdilerde ise the man-eating tree ile çalışmaktadır.

oulu'da yaşmakta ve bir fotoğraf şirketinde çalışmaktadır. 1973 doğumlu olan vesa ranta evli ve bir çocuğu vardır.

dış bağlantılar 

 vesa ranta'nın internet sitesi

fin bateristler
sentenced
1973 doğumlular
yaşayan insanlar
Som Kupon

1992-1994 yılları arasında özbekistan'da kullanılmış olan para birimi. 1994 yılında bu para birimi yerine som kullanılmaya başlanmıştır.

bu para biriminde 1-10.000 aralığında banknotlar kullanılmıştır. 1994 yılında yeni para birimine geçişte sınırlı miktarda som kupon'un yeni som ile değiştirilmesi, birikimlerini som kupon olarak değerlendirenler için önemli kayıplara yol açmıştır.

para birimleri
özbekistan ekonomisi
Hokand tengesi

hokand tengesi, 1876 yılına kadar hokand hanlığı'nda kullanılan para birimidir.

o dönemde, gümüş tenge'ler ile birlikte pul olarak adlandırılan bakır ve tille olarak adlandırılan altın paralar da kullanılmıştır.

1876 yılında hanlığın rus i̇mparatorluğu denetimine girmesi ile hokand tengesi, yerini rus rublesi'ne bırakmıştır.

para birimleri
özbekistan ekonomisi
Harezm tengesi

harezm tengesi, 1873 yılına kadar hive hanlığı'nda kullanılmış olan para birimidir.

10 falus (on tenge kuruşu) değerinde olan harezm tengesi 1873 yılında rus i̇mparatorluğu'nun bölgeyi işgali ile yerini rus rublesi'ne bırakmıştır.

1918 yılından 1924 yılında harezm sovyet halk cumhuriyeti'nin kuruluşunda kadar hanlığın bağımsız olduğu bir dönemde bu para birimi yeniden kullanılmıştır. 1924 yılında 1 ruble, 5 tenge olarak değerlendirilmiştir.

banknotlar

1918

1919 

para birimleri
harezmşahlar
özbekistan ekonomisi
Zivildienst

almanya cumhuriyeti tarafından her vatandaşa uygulanan "sivil görev" adındaki öğrenim süreci, askerlik yerine "sivil görev" yapabilir, herhangi bir dernek, vakıf bünyesinde (kendiniz seçerek) çalışabilirsiniz. bu şekilde askerlik görevini yerine getirmiş olursunuz. federal alman cumhuriyeti'nin zorunlu er bulundurmama durumundan dolayı "sivil görev" oldukça rağbet görmektedir.

almanya'da siyaset
almanya askeriyesi
İgbolar

i̇bolar, nijerya'nın güneydoğusunda yaşayan halk.

nijer-kongo dil ailesine ait kva dillerinden birisini konuşan i̇bolar'ın nüfusu 21 milyon civarındadır. çoğunlukla tarım ve ticaretle iştigâl eden i̇bolar, çok eşlidirler ve kabileler halinde yaşarlar. atalarının ruhlarına ve tabiat güçlerine tapar, kâhinlere ihtiram ederler. sömürge döneminde bir kısmı hristiyanlığı kabul eden   i̇bolar, i̇ngilizlerden bağımsızlığın elde edilmesinde büyük rol oynamışlardır. 1966'da ülkenin kuzeyinde yaşayan fulbeler ve hausalarla çatışmış, biafra cumhuriyeti'ni ilân etmeleri neticesinde çıkan iç savaşta binlercesi ölmüştür.

ayrıca bakınız 
 i̇bo yahudileri
Abbey Tiyatrosu

abbey tiyatrosu veya i̇rlanda millî tiyatrosu (i̇ngilizce: abbey theatre, veya national theatre of ireland), i̇rlanda'nın başkenti dublin'de bulunmaktadır. abbey kapılarını halka ilk 27 aralık 1904 tarihinde açtı. açılışından kısa süre sonra, andré antoine'ın théâtre libre'i ile konstantin stanislavski'in moskova sanat tiyatrosu'nun yanı sıra, modern öncü kuruluşlar arasında girdi.

william butler yeats, lady gregory, j.m. synge, padraic colum ve george fitzmaurice, august strindberg, henrik i̇bsen, george bernard shaw gibi yazarların oyunlarına yer verilen abbey tiyatrosu, synge'in babayiğit (playboy of the western world, 1907) adlı oyunu sahneleyince, şiddetli tepkilerle karşılaştı. 1909'da ilk yöneticisi yeats'in yerine lennox robinson'un getirilmesiyle, saint john ervine, lennox robinson, t.c. murray, vb. yazarların oyunlarıyla, gerçekçiliğe yöneldi. daha sonra brendan behan, brian friel, paul vincent carroll, vb. yazarların oyunlarına yer verilen tiyatro, sara allgood, barry fitzgerald, cyril cusack ve kızları, siobhan mckenna gibi çok sayıda oyuncunun (sonradan londra ve new york sahnelerinde, hatta sinemada ün kazandılar) yeitşmesini sağladı.

orijinal binanın 1951'de çıkan yangın sebebiyle yıkılmasına rağmen yakın tarihe kadar sahne performanslarının sergilenmesine devam edilmektedir.

kaynakça 
 https://www.britannica.com/topic/abbey-theatre

dış bağlantılar 
 

i̇rlanda'daki tiyatrolar
Akrabalık

akrabalık, bireyleri, kan bağları, evlilik ya da evlat edinme yoluyla birbirine bağlayan bir ilişkidir.

akrabalık ilişkilerinde, tanım gereği evlilik ve aile söz konusu olsa da, bu kurumlardan çok daha geniş kapsamlıdır. çağcıl toplumların büyük bölümünde dolaysız ailenin kapsamını aşan pek az toplumsal yükümlülük olsa da, öteki pek çok kültürde akrabalık, toplum yaşamının çoğu yönü için esastır.

akrabalık sistemleri, soy ve evlilik yoluyla kurulmuş ve kültürel olarak kabul edilmiş temel bir toplumsal ilişkiler ağıdır. dünyada çeşitli akrabalık sistemleri vardır. bu sistemler akrabaların birbirlerine karşı konumlarını, rol ve statülerini ve bunlara bağlı olarak karşılıklı sorumluluk ve beklentilerini belirler. antroploglar altı farklı akrabalık sisteminin var olduğunu öne sürerler.
bunlar;
hawai sistemi, eskimo sistemi, sudan sistemi, omaha sistemi, crow sistemi, iroquis sistemi.

etimoloji 
akraba kelimesi arapça olup karip (yakın) kelimesiyle aynı kökten türemiştir. 'yakınlar' demektir.

ayrıca bakınız 
 aile
 türkçede akrabalık terimleri
Artrit

artrit, eklemlerde vücut tarafından üretilen bir iltihaptır. bu iltihap mikrobik değildir, vücut tarafından üretilir. artrit tek bir hastalık değildir, 100’den fazla farklı hastalık artrit ile ilişkilidir. bazı formları çok ağır seyreder, bazıları ise dönem dönem kendini gösteren hafif şiddete olan artritlerdir. dirsek eklemlerinde zorlanmaya bağlı olarak kas liflerindeki yırtık (lateral epikondilit) gibi basit romatizmal hastalıklardan, romatoid artrit (ra) spondiloartrit (spa) gibi tüm vücudu etkileyen ağır hastalıklara kadar farklı hastalık grupları bunun içinde yer alır. sistematik lupus eritematozus gibi artritle ilişkili ancak vücudun akciğer, kalp ve böbrekler gibi hayati organlarını etkileyebilen romatizmal hastalıklar da artritle olan ilişkileri nedeniyle bu grupta yer almaktadır.

oluşumu 

genellikle eklem ağrısının nedeni, eklem yüzlerini kaplayan zarların (sinovya) mikrobik olmayan iltihabıdır (inflamasyon). i̇nflamasyonu olan eklem ağrılıdır, şiştir ve genellikle üzerinde kızarıklık bulunur, sıcaktır. eklem kıkırdağının çeşitli sebeplerden dolayı hasara uğraması (romatoid artrit, osteoartrit’te olduğu gibi) eklemi oluşturan kemiklerin birbirine sürtmesi, ağrıya ve şekil bozukluğuna neden olmaktadır. eklemi oluşturan kemikler arasında bulunan boşluk kemiklerin rahatça hareket etmesini sağlamaktadır. bu boşluğu saran eklem kapsülü elastik yapıdadır ancak eklemi oluşturan kemiklerin birbirlerinden ayrılmalarını engelleyecek kadar güçlüdür. bu kapsülün iç yüzünü döşeyen ve sinovyum adı verilen zardan salgılanan eklem sıvısı eklemin kayganlığını ve dokularının beslenmesini sağlar. artritin pek çok türünde sinovyum iltihaplanır, kalınlaşır ve normalden fazla eklem sıvısı üretmeye başlar. bu da artrite eklem kıkırdağı ve hemen altındaki kemiğe zarar veren temel sorundur.

artritin ne sebeplerle ortaya çıktığı tam olarak bilinmemektedir. genetik ve çevresel faktörlerin oluşumunda önemli bir rol oynadığı düşünülmektedir. yine de bazı artritlerin tedavisi mümkündür. tedavinin temelinde doğru teşhis ve tanının erken konmasında yatmaktadır. bu uygulanan tedavilerin hemen hemen tamamı, artritin başlangıç döneminde uygulandıklarında daha etkili olmaktadır. ailevi akdeniz ateşi(fmf) hastalığı da ayak bileklerinde kızarıklık ve şişme ile birlikte ağrıya yol açabilir. bu hastalık romatizma ile karıştırılabilmekte ve yanlış tedavi uygulanabilmektedir (sürekli antibiyotik tedavisi gibi). bu nedenle doktorunuzu fmf olabileceği yolunda uyarmanız ve gerekli tahlilleri yaptırmanız hastalığın tanısına yardımcı olacaktır.
Nil Burak (albüm)

nil burak, nil burak'ın ilk albümüdür.

parçalar 

 canıma değsin - söz: ülkü aker / düzenleme: norayr demirci
 bir eski şarkı - söz: ülkü aker / düzenleme: norayr demirci
 ben anlamam - söz: ülkü aker / düzenleme: norayr demirci
 danış kalbine - söz: ülkü aker / müzik: selçuk sun / düzenleme: norayr demirci
 tatlı tatlı - söz-müzik: tuğrul dağcı / düzenleme: atilla özdemiroğlu
 olmaz olmaz deme - söz: ülkü aker / müzik: selmi andak / düzenleme: norayr demirci
 sus - söz-müzik-düzenleme: şanar yurdatapan
 seni i̇yi tanırım - söz: ülkü aker / düzenleme: norayr demirci
 nereden aklına esti  - söz: ülkü aker / düzenleme: norayr demirci
 birisine birisine - söz: ülkü aker / düzenleme: norayr demirci

nil burak albümleri
1977 albümleri
pop albümleri
Nothing Else Matters

"nothing else matters", amerikalı heavy metal grubu metallica'nın siyah albüm ya da metallica olarak adlandırılan albümlerindeki 8. parça. grup üylerinden james hetfield ve lars ulrich tarafından bestelenen bu balad, grubun en çok bilinen parçalarından biridir.

dış bağlantılar 
 parçanın gitar tabı 
 şarkı sözleri

metallica şarkıları
1991 şarkıları
bob rock'ın yapımcısı olduğu şarkılar
james hetfield tarafından yazılan şarkılar
lars ulrich tarafından yazılan şarkılar
1990'larda i̇ngilizce şarkılar
Juno (mitoloji)

juno veya iuno (latince: ivno), roma mitolojisinde baş tanrı jüpiter'in kız kardeşi ve eşi, aile ve doğum başta olmak üzere birçok alanda tezahürü ve ilgisi bulunan, eski ve güçlü bir tanrıçaydı. yunan mitolojisindeki hera'nın roma mitolojisindeki dengi olarak da tanımlanabilir; aynı hera gibi onun da kutsal ve sembolik hayvanı tavus kuşudur ve yine hera gibi başında taç ile tasvir edilirdi. etrüsk mitolojisindeki tanrıça uni'nin ismini latince bu tanrıçanın ismi olan iunodan alır. tanrıların kralı jüpiter'in karısı ve tanrıların kraliçesidir. aynı jüpiter gibi şimşek gönderebilir. en önemli roma tanrılarından mars'ın da annesidir. roma tarihi boyunca çeşitli dönemlerdeki olaylar juno'ya atfeledilir veya çeşitli olaylarda yer aldığı iddia edilirdi.

juno yaratıcı gücü ve hayatı, gençliği sembolize eder, doğum ile ilişkilidir. ayrıca jüpiter ve minerva ile birlikte capitol üçlemesini oluştururdu. juno'nun ayların başına rastlayan, tanrıçanın farklı yönlerine, tezahürlerine adanmış birçok kült günü mevcuttur; 1 şubatta juno sospita, 1 martta juno lucina ["(o ki) ışığa/aydınlığa getiren (kadın)"] -ki bu kutlamaya veya bayrama matronalia denirdi-, 1 haziranda juno moneta ["(o ki) uyaran (kadın)"], 1 ekimde juno sororia olarak kutlanır. diğer mitik figürlerle ilişkilendirilmiş bazı kült günleri ise ayların birinci gününe rastlamazdı. juno'nun en rağbet gören ve yaygın olan tezahürü juno regina yani "kraliçe juno" idi. juno moneta tezahürü ile roma i̇mparatorluğunun ekonomisini korurken, juno lucina olarak, doğum ve aile ile ilgili yönlerini vurgular, "çocukları ışığa (veya aydınlığa) getirir"di. ayrıca pomona yani meyve tanrıçası olarak da literatürde yer almıştır.

kaynakça ve notlar 
 robert schilling (1987). "juno" maddesi; 7. cilt; encyclopedia of religion. thomson gale. second edition. 
 "juno." encyclopedia mythica from encyclopedia mythica online. <https://web.archive.org/web/20070818230829/http://www.pantheon.org/articles/j/juno.html> [url erişim tarihi: 7 eylül 2007].

roma tanrıçaları
roma mitolojisi
Jüpiter (mitoloji)

jüpiter (iuppiter), tanrıların en güçlülerinden birisi olan zeus ile denktir. satürn ile ops'un en genç çocuğudur. bir tanrı olan atlas'a evreni taşıma görevini o vermiştir. ayrıca romalıların büyük bir sevgiyle taptıkları yüce tanrılarından biridir. etrüsk mitolojisinde ise tinia olarak bilinir. juno'nun eşi olup juno, minerva, mars ile büyük tanrıları oluşturur. ayrıca pollux'un babasıdır.

kültür

hava ve gök tanrıları
yıldırım tanrıları
roma tanrıları
mitolojik krallar
aineias karakterleri
roma mitolojisi
zeus
mitolojik tecavüzcüler
jüpiter ilahları
adalet tanrıları
Mars (mitoloji)

mars, roma mitolojisindeki savaş tanrısıdır. juno ile jüpiter'in oğludur. mars sözcüğünün herhangi bir hint-avrupalı türevi olmadığına göre, büyük ihtimalle etrüsk ziraat tanrısı maris'in latinize edilmiş bir biçimidir. başlarda romalı bereket ve bitki tanrısı, çiftlik hayvanlarının, ekin alanlarının koruyucusuyken daha sonraları savaşla özdeşleştirilmiştir; sonunda yunan mitolojisindeki ares'in roma mitolojisindeki dengi olmuştur.

mars roma'nın kurucusu romulus'un efsanevi babasıydı ve bu nedenle romalılar atalarının mars olduğuna inanırdı. romada erkek tanrılar arasında en güçlü ikinci konumdadır. asil görünüşlü ve asla yenilmeyen bir tanrıdır. romalılar yunanistan'ı fethedince ares'le bir tutulmuştur.

dış bağlantılar 

 warburg institute iconographic database, 700 civarında mars resmi

roma tanrıları
savaş tanrıları
dişi kurt (roma mitolojisi)
mitolojik tecavüzcüler
Kollajen Fibril

kollajen fibriller; bağ dokusunun tüm çeşitlerinde değişik miktarlarda yer alan, kollojenden yapılmış fibrillerdir. en çok fibroblastlar tarafından sentezlenir. bununla beraber, osteoblast, odontoblast, kondroblastlar tarafından da sentezlenirler. belirli bir uzunluğu yoktur, gerilme ve çekilmelere karşı çok dayanıklıdır. bu özelliklerinden dolayı tendon, ligament, kemik, diş ve deride görülürler. kaynatıldığında eriyerek yapışkan bir madde olan jelatine dönüşür. dericilik sanayinde deriye dayanıklılık kazandırdığından bazı işlemlerden geçirilerek kullanılır.

29 tip kollajen fibril bulunur. kolljen tip1, tip2, tip3, tip4 ve tip 5. vücutta en fazla bulunanı tip 1 olup toplamın %30 kadarını oluşturur; osteoblast ve odontoblastlar tarafından sentezlenir. kemik ve tendonlarda bulunur. tip 2, kondroblastlar tarafından üretilip kıkırdak dokuya özgüldür. tip 3 embriyonal safhada birçok tabakada bulunurken gelişim esnasında kollajen tip1'e dönüşür. fibroblastlar tarafından sentezlenir ve ergin dönemde kan damarları ve bağırsak duvarlarında bulunur. tip 4, bazal lamina yapı elemanıdır ve epitel ve endotel hücreleri tarafından üretilir. tip 5'i neyin ürettiği bilinmemekle birlikte embriyonik zar ve kan damarlarında bulunur.

ayrıca bakınız 

 kollajen
 elastik fibriller
 retiküler fibriller

bağ doku
İnterlökin

i̇nterlökin, ilk kez görüldükleri beyaz kan hücreleri lenfositlerince ekspresse edilen gizli sinyalleme molekülleri olan sitokinlerin bir grubudur. adı, lenfositlerden lökin ve haberleşme anlamında inter-den gelir.

keşfedildikleri günden beri çeşitli vücut hücrelerince üretildikleri bilinmektedir. bağışıklık sisteminin geniş kısmı interlökinlere bağlıdır ve nadir bulunan hastalıklarda bazıları tanımlanmışlardır.

bazıları eklem enflamasyonunu tetiklemede önemli rol oynarlar. i̇nterlökin ailesi makrofajlar ve t-lenfositlerden salınır. b-lenfositlerini olgunlaşmak ve farklılaşmak için uyarır. i̇mmünglobulin metabolizmasını b-lenfosit üzerinden hızlandırır.

liste 
i̇nterlökinlerin listesi şöyledir:

dış bağlantılar 
 hgnc - www.gene.ucl.ac.uk
 www.exactantigen.com

kaynakça 

sitokinler
Metrekare

metrekare si'dan türetilen alan birimidir ve m² (unicode'de 33a1) ile gösterilir. 1 metrekarelik alan, kenarları 1 metre uzunluğundaki bir karenin alanına eşittir. si temelli birim olam metre, ışığın vakumda 1/299.792.458 saniyede katettiği mesafeye denk gelir. uzunluk birimleri arasındaki derece farkı onlara karşılık gelen alan birimleri arasında aynı derece farkının iki katının oluşmasına sebep olur. ayrıca metrekare alanları çarpımıdır.

si önekler ekleyip çıkarma, üskatları ve askatlarını oluşturur. bununla beraber birim olarak ikiye katlanma, onların uygun liner birimlerinden ikiye katlanma arasındaki büyüklük sırası farklıdır. örneğin bir kilometre, metrenin bin kat uzunluğuna eşitken bir kilometrekare, bir metrekarenin bir milyon katı kadar alana eşittir.

metrekarenin si önek uygulamalı katları 
metrekare, metrenin tüm si öneklerini kullanabilir.

dönüşümler 
bir metrekare eşittir:
 0,000 001 kilometrekare (km²)
 10000 santimetrekare (cm²)
 0,000 1 hektar (ha)
 0,01 ar (a)
 1 santiar (ca)
 0,000 247 105 381 acre
 1,195 990 yardakare
 10,763 911 ayakkare
 1550,003 1 inçkare

ayrıca bakınız

dış bağlantılar 
 birimler.com alan birimleri dönüştürücü

alan birimleri
si'dan türetilen birimler
emlak terimleri
Puerto Montt

puerto montt, şili'nin güneyinde, x. los lagos bölgesinin başkenti ve en büyük şehridir. şehrin nüfusu 2017 sayımına göre 245.902 dir. şehrin alanı yaklaşık 1.673 km²dir. bölgenin %16,39 nüfusu bu şehir de yaşar.

coğrafya 
puerto montt, başkent santiago'nun yaklaşık 1100 km güneyinde kalır. 30 km doğusunda 2003 m yüksekliğinde calbuco volkanı bulunur. bu volkan şili'nin en aktif volkanlarından biri olup, en son 22 nisan 2015'te püskürmüştür.

sıcaklıklar kışın ortalama temmuz'da, 6 °c ile yazın ocak'ta 14,5 °c arasında değişkenlik gösterir. bölge yağmur açısından zengin olup, yıllık ortalama yağış miktarı 1.700 mm dir.

tarihçe 

puerto montt, vicente pérez rosales tarafından 12 şubat 1853 yılında, 1848 yılında zamanın devlet başkanı manuel montt torres desteği ile almanya'dan gelmeye başlayan göçmenlerin, bölgeye ve şili devletine politik entegrasyonu gayesi ile kurulmuştur.

1884 yılında şehrin nüfusu 4000 kadardı. bu nüfusun çoğunluğu kendilerine ait protestan kiliseleri ve okulları olan almanlardı.

22 mayıs 1960 tarihinde şehir, kuvvetli büyük şili depremi sonrası ağır şekilde hasar görmüştür.

görülmeye değer yerleri 
puerto montt çevresindeki göller bölgesi görülmeye değer. şehir, el sanatları pazarını ve liman bölgesinde ise balık spesyalitelerini ziyaretçilerine sunar. şehir aynı zamanda patagonya veya chiloe adası'na yapılan gezilerin çıkış noktası ya da ara istasyonunu oluşturur. yine trekking sevenler için sevilen bir çıkış noktasıdır.

puerto montt'un hemen önünde küçük ama görmeye değer tenglo adası vardır. şehrin kuzeyinde tamamıyla şili'nin içerisinde bulunan en büyük göl, llanquihue bulunur.

ekonomi 
ekonomik hayatın ağırlıklı noktası ticaret ve ulaşımdır. bunun yanında balıkçılık, deniz ürünlerini işleme ve ormanlardan gelen kerestelerin gemilerle taşınması önemli rol oynar.

havaalanı ve şehrin limanı şili'ni güneyi (patagonya) için lojistik çıkış noktası oluşturur. bunun dışında chiloe için birincil geçiş noktası yine puerto montt'tur. gerçekte, panamerikan yolu burada sona erer. daha güneye carretera austral yolu devam eder.

dış bağlantılar 
 resmi şehir web sitesi 

los lagos bölgesi'ndeki şehirler
şili'deki liman kentleri
1853'te kurulan yerleşim birimleri
Fehriye Erdal

fehriye erdal (d. 25 şubat 1977), devrimci halk kurtuluş partisi-cephesi militanı. sabancı suikastı'nın faili üç saldırgandan biridir.

sabancı suikastı 

fehriye erdal, hüseyin kocadağ'ın aracılığıyla sabancı center'da temizlik işçisi olarak işe alınmıştı. i̇şe başladıktan 5 ay sonra suikastı birlikte gerçekleştirdiği mustafa duyar ile i̇smail akkol'un binaya izinsiz olarak girebilmelerini sağladı. aslında sakıp sabancı'yı öldürmeyi hedefleyen grup, özdemir sabancı'yı ve beraber toplantı yapmakta olduğu sabancı holdinge bağlı bir şirket olan toyotasa'nın genel müdürü haluk görgün ile sekreteri nilgün hasefe'yi öldürdü.

i̇ddialara göre cinayet sonrasında bir tir'ın kasasında türkiye'yi terk eden fehriye erdal, önce yunanistan'a, daha sonra da belçika'ya kaçtı. burada knokke kentinde kaldığı apartman dairesinde 1999 senesinde yangın çıkması sonucunda sahte pasaportla yakalandı. yargılanmasının sonunda 1 yıla yakın ceza evinde kaldıktan sonra serbest bırakıldı.

2000 yazında hapishaneden çıkıp ev hapsinde tutulmuş ancak mart 2006 itibarıyla tekrar kayıplara karışmıştır. eylül 2007'de belçika'da sonuçlanan mahkeme kararı ile türkiye'de işlediği suçlardan dolayı yargılanması kararı verildi. ancak tutuklu kaldığı evden kaçmayı başarmış ve bir sonraki mahkemede beraatine karar verilmiş ve €1250 ağır para cezasına çarptırılmıştır. 5 aralık 2016 tarihinde de belçika mahkemesi tarafından 30 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı.

20 şubat 2017 günü belçika brügge ağır ceza mahkemesi, gıyabında yargılanan sabancı suikastı faillerinden olan fehriye erdal'a, türkiye'de işlediği suçlardan dolayı 15 yıl hapis cezası ve 10 yıl sivil ve siyasi haklardan mahrumiyet cezası vermiştir.

terör örgütü üyesi olarak aranması 
fehriye erdal, türkiye cumhuriyeti i̇çişleri bakanlığı tarafından yayımlanan ve şubat 2018'de güncellenen "en çok aranan teröristler listesi" mavi kategorisinde ilk kez yer aldı. listede erdal'ın 1977 adana doğumlu olduğu ve dhkp-c üyesi olduğu bilgileri bulunmaktadır. bakanlık bu kategoride yer alan erdal için 3 milyon liraya kadar para ödülü verileceğini açıkladı. 9 mayıs 2019'da belçika federal polisi, "en çok arananlar" listesini yenileyerek fehriye erdal'ın adını da ekledi. listede, erdal'ın yerini bilenlerin arayabilmesi için yurt içi ve yurt dışında ücretsiz telefon numaraları ile elektronik posta adresleri yer aldı ve firari suçlu erdal hakkında ihbarda bulunacak kişiler için gizlilik garantisi de verildi.

kaynakça 

1977 doğumlular
adana doğumlular
yaşayan insanlar
türk suikastçılar
türkiye tarafından aranan kaçaklar
devrimci halk kurtuluş partisi-cephesi üyeleri
terörizm suçlamasıyla aranan kaçaklar
belçika tarafından aranan kaçaklar
cinayet suçlamasıyla aranan kaçaklar
Aşil tendonu

aşil tendonu, bacağın baldır kaslarının büyük tendonu, ayak bileğinin arkasında topuğa tutunur. aşil tendonu iltihabına aşil tendiniti denilmektedir. baldırın arka bölümündeki kas grubunun topuk kemiğine birleşmesini sağlayan yapıya akhilleus'un öyküsünden esinlenilerek aşil tendonu adı verilmiştir. aşil tendonunun kopmasına tıpta "aşil tendon rüptürü" denmektedir ve ameliyat sonucu tendon tamiri yapılabilmektedir. 6 ile 10 hafta kadar uzun bacak alçısı uygulanmakta ve fizik tedavi sonucunda tendon iyileştirilmektedir. uzun zaman alan tedavi süreci nedeniyle spor aktivilerine ve normal hayat aktivitelerine dönüş geç olmaktadır. ruanda soykırımında hutular, tutsiler'i öldürmekten yorulup kaçmalarını önlemek için aşil tendonlarını kesmişlerdir.

i̇nsan anatomisi
tendonlar
alt ekstremite
CRP

c-reaktif protein, sıkça kullanılan kısaltması ile crp, iltihabi reaksiyonlar sırasında kanda miktarı artan ve karaciğer ile yağ hücreleri tarafından üretilen akut faz reaktanları adı verilen proteinlerden biridir.

kanda crp seviyesi pek çok durumda yükselebildiğinden, tek hastalığa özgül bir laboratuvar bulgusu değildir ve tanı koyma amaçlı kullanılmaz. bu tahlilin sonuçları klinik şüpheleri destekleyici olarak veya tanısı konulmuş çeşitli hastalıkların seyrini takipte kullanılır.

çok basitleştirirsek, yüksek crp seviyelerinin vücutta akut iltihabi bir reaksiyon veya bir enfeksiyon olduğuna, crp seviyelerinin azalmasının da iltihabi reaksiyonun veya enfeksiyonun azalmaya başladığına işaret ettiğini söylemek mümkündür.

crp ne zaman ölçülür? 
crp seviyesi aşağıda bazıları listelenen pek çok durumda yükselebilir.

 bağ dokusu hastalıkları
 kanser
 enfeksiyon
 i̇ltihabi bağırsak hastalıkları
 lupus
 romatoid artrit
 psoriatik artrit
 tüberküloz

crp özellikle romatoid artrit gibi bağ dokusu hastalıklarında hastalığın alevlenmelerinin takibi açısından oldukça faydalıdır. fakat sistemin lupus eritematozus gibi hastalıkların alevlenmesinde crp yükselmez. sle de crp yüksekliği varsa serozit veya enfeksiyon düşünülmelidir.

normal değerler 
ortalama sağlıklı bir kişide crp seviyesinin 4.9 mg/l’nin altında olması beklenir. normal değerler deneyin yapıldığı laboratuvardan laboratuvara farklılık gösterebilir.

benzer testler 
akut iltihabi reaksiyonların bir göstergesi de eritrosit sedimentasyon hızıdır. eritrosit sedimentasyon hızı çoğunlukla sedimentasyon veya esr diye kısaltılarak kullanılır ve genellikle 3 değerle raporlanır (30 dakika, 1 saat, 2 saat gibi).

crp sedimentasyona göre daha erken pozitifleşir ve daha çabuk kaybolur. tedavi başarılı olduysa crp’nin erken dönemde negatifleşir ancak sedimentasyon hızının normale dönmesi biraz daha zaman alacağından doktorlar çoğu zaman crp ile birlikte sedimentasyon değerini de görmek ister.

kalp hastalığında crp 
özel metotlarla ölçülen bir crp türevi de yüksek hassasiyete sahip (high sensitivity- ya da hs-crp) c-reaktif proteindir.

hs-crp genellikle koroner arter hastalığı olan veya koroner arter hastalığından şüphelenilen kişilerde ölçülür ve yüksek hs-crp klasik risk faktörlerine ek bir risk faktörü olarak hastanın kalp hastalığı riski açısından sınıflandırılmasına yardım eder.

amerikan kalp derneği‘nin önerileri doğrultusunda hastaları hs-crp seviyelerine göre koroner arter hastalığı riski açısından aşağıdaki şekilde derecelendirmek mümkündür.

kaynakça 

i̇nsan proteinleri
akut faz proteinleri
kan testleri
yoğun bakım
i̇mmünolojik testler
Servikal spondiloz

servikal spondiloz, eklem aşınması ve yırtılmasının neden olduğu boyun ağrısı.

lateral darlıkta sinir kökü bulguları verir. normal servikal omurilik çapı 16–17 mm'dir. 13 mm ise minimum sınırdır. 13 mm'den küçük çaplar omurilik darlığının başlangıcı sayılmaktadır.

servikal spondilozda lordoz önce düzleşir, sonra kifoza döner. bu, omurun tersine dönmesi anlamına gelmektedir.

i̇skelet hastalıkları
Otoantikorlar

otoantikorlar, vücudun bağışıklık sistemi tarafından mikroplar ya da virüsler yerine vücudun kendi hücrelerine karşı geliştirilen antikorlardır.

otoanktikor üretimi ile ilgili hastalıklar 
 sistemik lupus eritematozus

ayrıca bakınız 
 antikor
 bağışıklık sistemi

bağışıklık sistemi
antikorlar
Skolyoz

skolyoz, omurganın göğüs (thoracic) veya bel (lumbar) bölgelerinde görülebilen, yana doğru eğriliğidir. tek başına olabileceği gibi, kifoz (arkadan öne doğru anormal bir eğrilik) ile beraber de görülebilir (kifoskolyoz).

hastalık, kız çocuklarında çok daha sık görülür. özellikle 30 dereceyi geçen skolyozlar adolesan kızlarda erkeklere oranla on kat fazla görülmektedir. türkiye'de 2,5 milyon  skolyoz hastası mevcuttur.

nedenleri 
skolyoz çok çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilmektedir. mesela engelli çocuklarda ya da çocukluk çağında felç geçirenlerde görülmektedir. ancak sıklıkla  karşılaşılan skolyozlar, daha çok 10’lu yaşlarda ortaya çıkan ve nedeni hala tam olarak bilinmeyen (idiyopatik) grupta görülen skolyozlar ile anne karnındaki etmenler nedeniyle ortaya çıkan ve doğuştan itibaren bulgu veren doğumsal (konjenital) skolyozlardır. birincinin nedenini tam olarak bilinmemektedir. konjenital skolyoza ise gebelik sırasında geçirilen enfeksiyonlar, şeker hastalığı, bazı vitamin eksikliklerinin neden olduğu düşünülmektedir.
 doğuştan olabilir (konjenital). bu durum genellikle omurgadaki bir kusura veya birbirine kaynamış kaburgalara bağlıdır. 
 polio (çocuk felci), beyin felci veya kas distrofisi (erimesi) gibi durumlara bağlı olarak kasların felci sonucunda oluşabilir. 
 i̇diyopatik (nedeni bilinmeyen) olabilir. daha önce düzgün olan bir omurgada, bilinmeyen bir nedenle ortaya çıkabilir.

bulguları 

 omurganın yana doğru eğriliği 
 omuz ve kalçaların simetrik durmaması 
 birinci eğriliği karşılayıcı ikinci bir eğri varlığı
 sırt ve/veya bel ağrısı 
 yorgunluk 
 nefes darlığı
 bir omzun (sağ-sol) öne ilerlemesi

testler 
fizik muayene sırasında, hasta öne doğru eğildiğinde eğrilik daha belirgin gözükür. farklı pozisyonlarda omurga röntgenleri ve skolyozometre (omurganın eğrilik miktarını ölçen bir alet) ölçümleri, skolyozun miktarını belirleyebilmek için yapılabilecek testlerdir.

türleri 
skolyoz hastalığı üç sınıfa ayrılır. bunlar;

 non strüktürel 
 geçici strüktürel 
 strüktürel skolyoz

tedavisi 
skolyoz hastalığı eğer çocukluk çağlarda görüldü ise tedavisi gelişim tamamlanmadan yapılmalıdır. kemiklerin düzgün gelişmesi için mutlaka takviye ilaçlar ve fizik tedavi uygulanmalıdır. özellikle 0-5 yaş arasındaki çocuklarda düzgün bir fizik tedavi önemli rol oynar. yetişkin yaşlarda meydana gelen skolyoz hastalığında tedavi biraz daha zordur. hastalığın ortaya çıkması kişinin yaşı ile birlikte gelişir. bu da tedavinin daha da özenli yapılmasını gerektirir. yetişkinlerde de çocuklarda olduğu gibi fizik tedavi korse ve ilaçlar ilk seçenektir. cerrahi yöntem vardır. fakat riskleri nedeni ile tercih edilmez. fakat eğirilik 40 dereceye ulaşmış ise operasyon ile tedavi edilir.

ayrıca bakınız 
 kifoz
 lordoz
 konjenital skolyoz

kaynakça

dış bağlantılar 
 scoliosis.org
skolyoz.net

i̇nsan anatomisi
ortopedi
kas iskelet hastalıkları
omurga
Kuzu Kuzu

kuzu kuzu, pop müzik sanatçısı tarkan'ın 2001 yılı tarihli karma albümündeki 3. parça ve albümden çıkardığı ilk teklisi. kuzu kuzu tekli albüm sadece türkiye'de yayımlandı. parçanın müziği ve sözü sanatçının kendisine aittir. hitt müzikten çıkan ilk albümdür. çıktığı zaman bir tekli için inanılması güç olan 500.000'den fazla satışa ulaştı. "kuzu kuzu" türkiye'de tüm zamanların en çok satan ve tüm zamanların en hızlı satılmış tekli albümü oldu. 1. klibi 21 mayıs 2001 tarihinde gösterime girdiğinde türkiye'de listelere zirveden giriş yapan üst kalitedeki kuzu kuzu şarkısı, çok farklı olan bu müzik için yurt dışında ilk başta şarkı çok hareketli bulunmadı ve şarkı sözleri anlaşılmadığı için yurt dışında listelerde üst sıralara yükselmedi. yabancı hayranlar sonradan şarkıdaki dans havasını fark etmiş, çok farklı hareketli bir parça olduğunu vurguladılar ve sözlerin kendi dillerindeki anlamlarını araştırmaları ile şarkıdaki kaliteyi daha da beğendiler. tarkan dünyaya yine türkçe öğretmeye başladı. kuzu kuzu akustik olarak 2. klip yayımlandı. "kuzu kuzu" şarkısı türk popunda yeni bir çağ, büyük farklılık olarak yorumlandı.

video klip

klip yönetmeni metin arolat olup, flow motion tekniği kullanılmıştır. klibin post prodüksiyonu i̇maj'da yapılmış, burak yalman tarafından montajlanmıştır.

şarkı listesi
 "kuzu kuzu" (orijinal versiyon) (3:50)
 "kuzu kuzu" (dkevrim mix) (5:43)
 "kuzu kuzu" (kıvanch k. mix) (8:36)
 "kuzu kuzu" (ozinga mix) (8:43)
 "kuzu kuzu" (akustik versiyon) (3:40)

listeler

kaynakça

dış bağlantılar 
 tarkan resmi web sitesi
 tarkan'ın tüm şarkılarını dinle
 i̇stanbul plak

tarkan albümleri
tarkan şarkıları
pop albümleri
2001 albümleri
tarkan tarafından yazılan şarkılar
Tupungato (volkan)

tupungato, arjantin ve şili sınırında bir yanardağ. 6.550 m yüksekliğindeki tupungato, aconcagua'nın yaklaşık 100 km güneyinde kalır. yeryüzünün en yüksek faal volkanlarından biridir. son püskürmesi 1986 yılında olmuştur.

dış bağlantılar 
 peakware (ing.)

şili'deki stratovolkanlar
arjantin'deki yanardağlar
andlar
altıbinlikler
Aconcagua

aconcagua, 6.962,97 m yükseklik ile güney amerika'nın en yüksek dağı. aynı zamanda asya kıtası dışında bulunan en yüksek dağdır.

arjantin andları'nda, mendoza eyaletinde, şili sınırının yakınlarında bulunur. on kilometreye kadar uzanan 5 buzulu vardır. adının nereden geldiği kesin belli değildir. tahminler arauca aconca-hue ya da ackon cahuak (quechua dili) kelimelerinden türediği yönünde olup, "taş bekçi" anlamındadır.

buraya ilk bahsi edilen bilimsel gezi, 1897 yılında, ingiliz edward fitzgerald tarafından yapılmıştır. i̇sviçreli matthias zurbriggen, 14 ocak 1897 tarihinde zirveye tırmanan ilk kişi olmuştur. birkaç gün sonra gezi grubundan iki kişi daha kendisini takip etmiştir. zirve yapan ilk arjantinli ise 8 mart 1934 tarihinde asker nicolás plantamura 'dır. i̇lk kadın ise 7 mart 1940'ta fransız adriana banca'dır. 2004 yılında ise ilk defa aconcagua'nın zirvesine rubia adında bir köpek çıkmıştır.

dağa tırmanmak için en ideal zaman kasım ile mart arasındaki mevsimdir. dağ bütün dünyadaki dağ tırmanıcıları arasında çok sevilen bir dağdır. dağın eteklerinde, sezon boyunca millî park rehberlerinin bulunduğu, çok iyi donatılmış iki kamp üssü vardır. tırmanışa geçmeden önce mendoza'daki aconcagua-park idaresinden izin belgesi satın alma mecburiyeti vardır.

dağın kuzey kanadı, dağcılar tarafından tırmanması kolay olarak kabul edilir. normal rota, kamp üssü "plaza de mulas"dan çıkan tırmanış rotasıdır. bu rota tırmanma teknikleri kullanmadan da yapılabilir. sıradışı yüksekliği yine de tırmanışı tehlikeli kılar. zirvedeki atmosfer basıncı, deniz seviyesini %40 ı kadardır. bu yüzden ara mesafelerde yüksek kamplar kurulmuştur. bu yüksekliklerde oksijen tüpü kullanmak olağan değildir.

i̇kinci sıklıkta kullanılan ve daha zorlu olan rota "yanlış polonya rotası" kamp üssü "plaza argentina" dan çıkarak "glaciar de los polacos" (polonyalı buzulu)'un kuzey başlangıcına kadar gider. buzul, düz ve parçalanma olmayan bir yerden geçildikten sonra 25-30 derece eğimli bir yamaç geçilir, ve yaklaşık 6400 m de kamp üssü "plaza de mulas" gelen normal yola ulaşılr.

aconcagua'nın güney kanadı oldukça zordur.güney duvarı, pared sur tırmanışı en zor olan rotadır.

ayrıca bakınız 
 ojos del salado

kaynakça

dış bağlantılar 
 trekking chile – kapsamlı trekking ve dağcılık bilgileri

arjantin'deki dağlar
altıbinlikler
andlar
yedi zirveler
Feza Gürsey Bilim Merkezi

feza gürsey bilim merkezi (fgbm), ankara'nın altındağ ilçesi altınpark bünyesinde faaliyet gösteren, öğrencilerin eğlenceli bir ortamda bilimin temel prensiplerini öğrenmesi için kurulmuş bir tesistir. türkiye'nin ilk bilim merkezinden birisidir (diğerleri, şişli belediyesi bilim merkezi, i̇tü bilim merkezi).

fgbm ankara büyükşehir belediyesi tarafından 23 nisan 1993 tarihinde kurulmuştur. i̇çinde 48 parça deney ve sergi birimi bulunur.

ankara'da bir bilim merkezi kurma fikri, resmî bir ziyaret nedeni ile kanada'da bulunan ankara büyükşehir belediyesi yetkililerinin toronto'daki dünyanın en büyük bilim merkezlerinden birisi olan ontorio science centre (osc) ziyareti üzerine doğmuştur. osc ile yapılan anlaşma sonucu anahtar teslim şeklinde bilim merkezi yapılmıştır. deney setleri, merkez kurulurken ontario science center'dan alınmıştır. deney ve sergi birimlerinin seçimini odtü öğretim üyelerinden oluşan bir komisyon yapmıştır. bu seçimde, türkiye'deki ders programı göz önünde tutulmuştur.

fgbm, adını ünlü türk fizikçi feza gürsey'den alınır. başlangıçta adının ankara bilim merkezi olması düşünülen merkeze, 13 nisan 1992'de gürsey'in hayatını kaybetmesi üzerine bu isim verilmiştir.

fgbm'nin işletmesini ankara büyükşehir belediyesine ait anfa ankara altınpark i̇şletmeleri limited şirketi yapmaktadır.

ocak 1995’te millî eğitim bakanlığı talim ve terbiye kurulu başkanlığı tarafından fgbm'de bulunan deney ve sergi birimleri incelenmiş, ilköğretim ve lise öğrencileri için tavsiye edilmiştir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 fgbm (feza gürsey bilim merkezi) web sitesi

altındağ'daki müzeler
türkiye'deki eğitim ve öğretim kurumları
ankara'daki bilim müzeleri
1993'te kurulan müzeler
1993'te türkiye'de kurulan oluşumlar
Rubia

rubia, golden retriever cinsi, 2 yaşında bir dişi köpek. 19 ocak 2004 tarihinde, arjantin andlar'ında bulunan amerika'nın en yüksek dağı aconcagua'nın 6.959 metre irtifadaki zirvesine çıkarak bu alanda dünya rekorunu kırdı.

rubia'ya sahibi marc ortega ile onun arkadaşı carlos valverde eşlik etti. her ikisi de cep (centre excursionista parets, parets del vallès, barcelona) üyesidir. birçok televizyon kanalı, i̇spanyol köpeğin sportif başarısından bahsedip zirve görüntülerini gösterdi.

dış bağlantılar 
 centre excursionista parets

ünlü köpekler
Hemostaz

hemostaz, kendi kendine olabilecek bir kanamayı önleyen veya herhangi bir nedenle başlayan bir kanamayı durduran süreçlerin tümü.
damar bütünlüğünün bozulmasına bağlı olarak meydana gelen kanamanın durmasıdır.

pıhtılaşma sistemi
Nefes darlığı

dispne ya da nefes darlığı kişinin güçlükle nefes alıp vermesi halidir, yani nefes almada zorlanma demektir. birçok hastalıkta görülebilen yaygın bir semptomdur. en sık görüldüğü tıbbi durumlardan bazıları; anemi, yoğun egzersiz, kardiovasküler hastalıklar, hipertiroidi, obezite.

nefes darlığının, kökeni somatik veya ruhsal olabilir. solunum ritminin azalması veya çoğalması da, nefes darlığıyla birlikte ortaya çıkan rahatsızlıklardır. pulmoner hipertansiyon gibi rahatsızlıkların belirtisi olabilir.

akciğer hastalıkları

obstriktif akciğer hastalıkları 
 astım
 bronşit
 koah 
 kistik fibroz
 amfizem
 alerji nedeniyle larinks ödemi olması
 hookworm hastalığı (ankilostomiyazis)

akciğer parankimi ve plevra hastalıkları

enfeksiyonlar 
 şarbon (etkeni: bacillus anthracis)
 pnömoni

non-enfeksiyöz 
 atelektazi
 i̇nterstisyel akciğer hastalığı
 akciğer kanseri
 plevral efüzyon
 pnömokonyoz
 pnömotoraks
 pulmoner ödem
 sarkoidoz

pulmoner vasküler hastalıklar 
 pulmoner emboli
 pulmoner hipertansiyon
 superior vena cava sendromu

azalmış solunuma neden olan diğer durumlar

havayolu obstrüksiyonları 
 larinks veya farinks kanseri
 pulmoner aspirasyon
 epiglottitis

diyafram bozuklukları 
 frenik sinir lezyonları
 polikistik karaciğer hastalığı
 diyafram tümörleri

göğüs hacmini azaltan durumlar 
 kırık kaburga
 obesite
 hamilelik
 pektus ekskavatum
 skolyoz

kardiyovasküler sistem bozuklukları 
 kardiyomiyopati
 konjenital kalp hastalığı
 crest sendromu
 kalp yetmezliği
 i̇skemik kalp hastalığı
 malign hipertansiyon
 perikard bozulukları:
 kardiyak tamponad
 konstriktif perikadit
 perikardiyal efüzyon
 pulmoner ödem
 pulmoner emboli
 valvuler kalp hastalıkları

kan ve metazbolizma bozuklukları 
 anemi
 hipotiroidi
 metabolik asidoz
 sepsis
 lösemi

solunumu etkileten kas ve sinirleri etkileyen bozukluklar 
 amyotrofik lateral skleroz
 guillain-barré sendromu
 multipl skleroz
 miyastenia gravis
 eaton-lambert sendromu

psikolojik durumlar 
 anksiyete bozuklukları
 panik atak
 obsesif kompulsif bozukluk
 hipokondriya

i̇laçlar 
 fentanil

covid-19 
covid-19 hastalığının yaygın görülen semptomlarından birisi de nefes darlığıdır. ciddi bir belirti olmakla beraber, kişinin covid-19 pandemisi sebebiyle bu semptomu göstermesi halinde bir sağlık kuruluşuna başvurması hayati önem taşır.

ayrıca bakınız 
 takipne
 ortopne

kaynakça

dış bağlantılar 
 nefes darlığı

pulmonoloji
semptomlar
tıp terimleri