Talas, Kayseri

talas, kayseri ilinin merkez ilçelerinden biridir.

tarihçe 
talas'ın tarihi mö 1500'lere kadar uzanmaktadır. i̇lçe, (mö 1500'lerde) mazaklar, (mö 510’larda) kapadokyalılar, (mö 312'de) kayrus, (mö 335'te) i̇skender'in istilası, (mö 37'den 1107'ye) romalılar, 1070'te alpaslan’ın hâkim olduğu talas ismi ilk kez moutalaske olarak aziz sabastan bahsederken geçmiştir.
[14]malazgirt zaferi sonrası orta asya’dan büyük akınlarla kitleler halinde gelen türkler, anadolu’yu yurt edinmeye başlamışlardır. türk göçleri sonrasında anadolu’ya gelen topluluklar iç bölgelere yoğun olarak iskân edilmişlerdir. i̇skân edilen toplulukların yöreye yerleştirilen bir kısmının bugünkü kırgızistan’da yer alan talas dolaylarından geldikleri ve göç ettikleri yerdeki şehir adlarını da yerleştikleri yerlere taşıdıkları kuvvetle muhtemeldir. köken olarak, orta asya'daki talas'ın fiziki olarak ve yer adları bakımından şehrimizle pek çok benzer özelliği vardır. kiçi talas - kiçi köy, uluğ talas - yukarı talas vs. bu benzerliklerden sadece birkaç tanesidir. ancak xix. yüzyılda kayseriyi ziyaret eden “edmund naumann” isimli seyyah, talas adının latince kökenli kutsal savaş anlamına gelen “mutalaste” adından dönüştüğünü öne sürmüştür. bazı kaynaklarda bu ad “mutalaske” olarak da geçmektedir.

 1071-1168 danişmentliler i̇daresi
 1077-1307 anadolu selçuklular i̇daresi
 1243'te moğol i̇stilası
 1312-1388 i̇lhanlılar i̇daresi
 1388-1446 kadı burhanettin dönemi
 1446-1467 karahanlılar
 1467+ osmanlılar (al-i osman, al-i dulkadiriye, ramazanoğulları, mısır memluku etrakı (1835))

1510'da safevi hükümdarı şah i̇smail’in baskısına maruz kalan ermenilerden bir kısmı talas çevresine yerleşmiş, talas osmanlı'nın son dönemlerine dek 1915'e kadar anadolu'daki önemli ermeni yerleşimlerinden biri olmuştur. türkiye cumhuriyeti'nin kuruluşunu müteakiben bu yöredeki rumlar, türkiye - yunanistan nüfus mübadelesi esnasında tarsus ve silifke üzerinden gemilerle yunanistan’a sevk edilmiştir. bugün ilçede ermeni ve rum nüfusu bulunmamaktadır.

coğrafyası 

i̇lçe, kayseri’nin güneydoğusunda olup 7 km mesafede olan erciyes dağı'nın eteğinde yer alır. i̇lçe'nin denizden yüksekliği 1100 metredir. engebeli bir coğrafi yapıya sahiptir.

akarsu ve gölü yoktur. aşağı talas ortalama 1100 metre rakıma sahip bir vadi, yukarı talas ise 1191 metre rakımlı bir plato görünümündedir. i̇lçenin güneydoğusunda 1870 metre yükseklikte ali dağı bulunmaktadır. ali dağı, erciyes dağı'nın püskürtmesi sonucu oluşan volkanik bir dağdır. i̇lçede  kışları soğuk ve kar yağışlı yazları ise sıcak ve kurak geçer. yağmur genellikle ilkbahar ve sonbahar mevsiminde yağar. i̇lçede orman bulunmamaktadır, bitki örtüsü olarak çayır, mera ve otlaklarla kaplıdır. i̇lçenin cebir, çömlekçi ve kepez köylerinde yaylalar bulunmaktadır.

i̇klim

sıcaklık 
talas'ta sıcaklık mart ayından itibaren yükselmeye başlar. temmuz ve ağustos aylarında en yüksek değerine ulaşır. bu aylarda sıcaklık 39-40 °c kadar ulaşır. karasal iklimin etkisi ile gece sıcaklık 10 °c civarına düşebilir. eylül ayından itibaren sıcaklık devamlı düşüş gösterir. bu düşüş şubat sonlarına kadar devam eder. yıllar arasinda farklı bir sıcaklik farkı görülmez. kış mevsimi siddetli soğuk ve kuru geçer. kış mevsimi ortalama sıcaklık –1, -2 °c kadardır. nisan ayında bile kar yağışlar görülebilir.

yağış 
i̇lçenin iklimi karasal iklim özelligi gösterdiği için yağışlar genellikle kışın kar  ve ilkbaharda yağmur şeklinde düşer. son on yılın yıllık yağış ortalamasına bakıldığında, metrekareye 359.7 mm yağış düştüğü görülmektedir. bu rakamlara bakıldığında türkiye ortalaması olan (500–600 mm) yağış miktarından bile düşük olduğu görülmektedir.

nüfus

i̇dari yapı 
1907 öncesi kayseri livasına bağlı bir kasaba iken 1907’de belde teşkilatı kurulmuş ve 1911 de kayseri’ye bağlı bir bucak olmuştur. 1987’de 3392 sayılı kanunla i̇lçe olmuştur. i̇lçe’nin 5 kasaba belediyesi ile 16 köyü mevcuttur. (23.07.2004 tarih ve 25531 sayılı resmi gazete’de yayınlanan 5216 sayılı büyükşehir belediye kanunu gereğince talas ilçesi merkez ilçe olmuş ve 4 köy mahalleye dönüşmüştür. bunlar cebir, akçakaya, çatakdere ve yazılı. şu anda 12 köyü bulunmaktadır.)

2000 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre merkez nüfusu 34.879, köylerin nüfusu 20.630 olup, toplam nüfus 55.509’dur. yıllık nüfus artış hızı şehir merkezinde binde 27.15, köylerde ise -7.86 olup, toplamda ise 12.67 nüfus artışı görülmektedir. 
 
kayseri'ye yakın olması ve yüksek yer şekillerinden dolayı sayfiye olarak ünlüdür.

türk kurtuluş savaşı'nda esir edilen yunan ordusu başkomutanı trikupis'i ve maiyetini de bir süre misafir eden ilçenin ermeni nüfusu tehcirden önce bölgede önemli bir ticaret merkezi olduğu bilinmektedir.

ekonomi 
i̇lçede küçük çaplı mobilya atölyeleri, hazır giyim üzerine kurulmuş tekstil fabrikası bulunmaktadır. erciyes üniversitesi'nin konumu dolasıyla öğrenci yoğunluğu bulunmaktadır.

ayrıca zincidere 1. komando tugayı buradadır.

kaynakça 

[{{https://www.talas.bel.tr/tr/rota-talas/tarihce[14]}}

ayrıca bakınız 
 kayseri'nin mahalleleri
 talas amerikan okulu

dış bağlantılar 

 kayseri valiliği sitesi