Sezer Sezin

sezer sezin (25 ekim 1929, i̇stanbul - 20 temmuz 2017, i̇stanbul), türk sinema  ve tiyatro oyuncusu. 1940'lı ve 1960'lı yıllar arasında sinemada aktif olarak çalıştı. sinemaya yapımcı olarak da hizmet etti.

biyografisi 
25 ekim 1929 tarihinde i̇stanbul'un eyüpsultan semtinde mesrure sezer adıyla dünyaya geldi. i̇lkokul ve ortaokulu bu semtte tamamladı. ortaokuldan sonra eğitimine devam etmedi. küçük yaşta tiyatroya ilgi duymaya başladı ve bale dersleri aldı. i̇lk sahneye çıkışı 1940 yılında eminönü halkevi tiyatrosu'nda kral oidipus adlı oyunla oldu, bu oyunda kralın kızını oynadığında daha 11 yaşındaydı.

sezer sezin sinemaya 1944'te "hürriyet apartmanı" filmiyle başladı. ertesi yıl rol aldığı "yayla kartalı" (1945) ve "köroğlu" (1945) filmlerinde de yine küçük rollerde oynuyordu. aynı yıl balkanların en büyük revüsü olarak lanse edilen "atilla revüsü"nün "bale grubu"'na katıldı, 1946 yılında da vedat örfi bengü ile ortak olarak sezer tiyatrosu'nu kurdu. bir yıl süre ile turneye çıkan tiyatro 1947'de kapandı.

sezin sinemada asıl çıkışını damga (1948) filmiyle yaptı. seyfi havaeri'nin yönettiği filmde başrolü memduh ün'le paylaşıyordu. zaten filmi yapan şirket erman film'in kuruluşunda sezer sezin de yer almıştı. onun kitleler tarafından tanınmasını sağlayan film ise lütfi akad'ın yönettiği 1949 tarihli vurun kahpeye olmuştu. her ikisini de yine lütfi akad'ın yönettiği tahir ile zühre (1952) ve arzu ile kamber (1952) adlı filmlerin çekimleri için 6 ay süreyle bulundukları bağdat'ta başrolü paylaştığı kenan artun ile yakınlaştılar ve dönüşte 1952 yılında evlendiler.

lütfi akad, atıf yılmaz, semih evin, memduh ün gibi türk sinemasının önemli yönetmenleri çıkış yaptıkları filmlerini sezer sezin'le çektiler. 1955 yılında "film dostları derneği" tarafından kendisine “yılın en başarılı kadın oyuncusu” ödülü verildi. 1956’da oyuncu ve senarist olan eşi kenan artun ve i̇lham filmer ile ortaklaşa "türk eksport film" adıyla bir film yapım şirketi kurdu. bu şirket 3 film üretti. bunlardan 1959 tarihli "kıbrıs'ın belası kızıl eoka" türk sinemasının kıbrıs sorununa değinen ilk filmi oldu, ancak yunanistan'la türkiye arasındaki politik yumuşama filmin erkenden vizyondan kaldırılmasıyla sonuçlandı.

1960 yılında metin erksan'ın yönettiği şoför nebahat filminde canlandırdığı erkeksi karakter onunla özdeşleşti, film çok tutulunca 1964 ve 1965 yıllarında 2 devam filmi yapıldı. uzun bir süre kendisine sezer sezin yerine "şoför nebahat" dendi. bir röportajında "şoför nebahat" tiplemesinin attilâ i̇lhan'a ait olduğunu söylemişti. sinemada hep güçlü kadınları canlandırdı. 1963 yılında  i̇stanbul'da çekilen i̇talya, fransa ve türkiye ortak yapımı l'immortelle (ölümsüz kadın) adlı filmde oynadı. 1962'de çekilen üç tekerlekli bisiklet filmi ile 1965 yılında "i̇zmir film festivali"'nde "en başarılı kadın oyuncu" ödülünü kazandı.

1965’te ikinci evliliğini yaptığı üner i̇lsever'le birlikte kadıköy i̇l tiyatrosu'nu kurdular. 1967 yılında sinemayı bıraktı. 1970'lerin ortalarında tiyatroyu da bırakarak deri ticaretine atıldı.

sezer sezin, 1984 yılında 21. antalya altın portakal film festivali'nde "onur ödülü" ve 1993'te 12. i̇stanbul film festivali'nde "jüri onur ödülü" almıştır. 2008 uluslararası bursa i̇pek yolu film festivali’nde de kendisine "sinema onur ödülü" verilmiştir.

sinemayı bıraktıktan tam 40 yıl sonra 2007 yılında  safa önal'ın yazıp yönettiği hicran sokağı adlı dramda konuk oyuncu olarak yeniden kamera karşısına geçti.

20 temmuz 2017 tarihinde sezer sezin hayata veda etti. cenazesi feriköy mezarlığı'nda defnedildi.

filmografisi 
 1944: hürriyet apartmanı (küçük rol)
 1945: köroğlu (küçük rol)
 1945: yayla kartalı (küçük rol)
 1948: damga (asuman)
 1949: vurun kahpeye (aliye)
 1950: allah kerim 1950: lüküs hayat (sadiye)
 1952: arzu ile kamber (arzu)
 1952: tahir ile zühre (zühre)
 1954: kaçak 1955: dağları bekliyen kız (zeynep)
 1956: kalbimin şarkısı (perihan)
 1956: ölmüş bir kadının evrakı metrukesi 1958: altın kafes 1958: meyhanecinin kızı (zehra)
 1958: meçhul kahramanlar (ayşe)
 1959: ana kucağı (selmin)
 1959: kıbrıs'ın belası kızıl eoka (kıbrıs sorununa değinen ilk türk filmi)
 1959: vatan uğruna 1960: dişi kurt (zeynep)
 1960: şoför nebahat (nebahat)
 1961: rüzgâr zehra (rüzgâr zehra)
 1962: üç tekerlekli bisiklet (hacer)
 1963: l'immortelle (ölümsüz kadın) - türk kadın (türkiye, i̇talya, fransa ortak yapımı. yönetmen: alain robbe-grillet) film i̇stanbul'da çekildi
 1964: cehennem arkadaşları 1964: şahane züğürtler 1964: şoför nebahat ve kızı (nebahat)
 1965: kanlı meydan 1965: şoför nebahat bizde kabahat (nebahat)
 1966: asker anası 1966: sırat köprüsü (saadet)
 1967: turist zehra (zehra)
 2007: hicran sokağı'' (nuriye - konuk oyuncu)

tiyatro oyunları 
sezer tiyatrosu'nda (sonra sezer sezin tiyatrosu) oynanan bazı oyunlar:
 ya beni öpersin
 nazırın karısı
 yanlış adres
 karımla olmuyor (1972-1973 sezonu) yönetmen:mücap ofluoğlu

ödüller 
 1984: 21. altın portakal film festivali - yaşam boyu onur ödülü

kaynakça

dış bağlantılar 
 beyazperde'de sezer sezin 
 imdb'de sezer sezin 
 sinemalar.com'da sezer sezin 
 sinematürk'da sezer sezin 
 tsa'de sezer sezin 

1929 doğumlular
2017 yılında ölenler
eyüpsultan doğumlular
türk kadın sinema oyuncuları
türk kadın tiyatro oyuncuları
feriköy mezarlığı'na defnedilenler