Ercolano

ercolano (1969'dan önce resìna), güney i̇talya'da campania bölgesi'nde, napoli iline bağlı ve napoli şehrinin merkezinden sadece 8 km uzaklıkta bulunan bir kent ve bir komün. şehir napoli şehrinin şehirleşmiş bir varoşudur.

şehir destanımsı kurulma miti ile ve vezüv yanardağı'nın kül ve lavları altında kalıp sonradan kazılıp ortaya çıkartılan, pompei ve oplontis antik şehirleri ile birlikte, herculaneum antik şehri olması dolayısıyla ünlüdür. ercolano 1997'den itibaren unesco dünya mirasları i̇talya listesinde bulunmaktadır.
 
ercolano şehri orta çağ'da kurulan ve 1969'a kadar resina adlı bir şehir olup vezüv volkanının m.s. 79 püskürttüğü volanik kül ve lav altında gömülü kalmış herkulaneum antik şehri üzerinde kurulmuştur.

tarihçe 

antik roma şehri ve kalıntıları için bakınız: herkulaneum

antik şehrin mo 8. yüzyılda "oscan" kavimi tarafından kurulduğu çok olasıdır. sonradan şehri etrüsk uygarlığı kontrolü altına girmiş ve daha sonra samnitler burayı idarelerine almışlardır. antik roma cumhuriyeti güney i̇talya'yı "samnit savaşları" sonunda eline geçirmiştir.

antik romalılar döneminde şehir çok ismi bilinen bir deniz tatil merkezi olmuştu ve roma'nın en zengin vatandaşları burada tatil geçirmekteydiler. vezüv yanardağı'nın çok şiddetli m.s. 79'daki püskürmesi sırasında antik şehir tümüyle volkanik kül ve lavlar altında gömülü kaldı. aynı felaket ismi daha iyi bilen pompei antik şehri başına gelmişti. pompei şehri volkanik küllerle gömülü kalmakta iken antik herculaneum şehri çok yüksek ısıda bulunan plastik kaya ve lava akımlarının dağdan çığlar gibi inmesiyle yeraltına gömülmüştür.

bu volkanik maddelerle kaplı bölgenin tekrar insanların yaşamasına açılması m.s. 1000 civarında olduğu belgelenmiştir. o zaman campania'da çok ismi çıkmış bir dinsel sığınak olan castel dı resina eski gömülü şehir üzerinde, adı "herakles tepesi" olan küçük bir tepe üzerinde kurulmuştu. bundan sonraki 500 yıl içinde bu dinsel sığınak etrafında resina adı verilen bir kasaba ve sonra küçük bir şehir kuruldu. bu küçük şehrin yapımının gelişmesi sırasında yapılan hafriyatlar en sonunda antik herculaneum şehrinin yeninden yerinin bulunmasına neden oldu. 1709'dan itibaren antik roma şehrinin tekrar kazılıp ortaya çıkartılmasına başlandı. bu arkeolojik kazılar günümüzde de devam etmektedir ama bu önemli antik şehrin bir kısmı hala gömülü bulunmaktadır.

kurulmuş olan resina küçük şehri 1861'e kadar napoli krallığı, sicilya krallığı ve sicilyateyn kraliyeti'nın bir parçası oldu. 1861'de i̇talya'nın birleştirilmesi ile i̇talyan krallığı idaresine geçti. 20. yüzyıl başından itibaren gittikçe büyüyen napoli şehrinin bir varoşu haline geçti.

1969'da şehrin ismi resina yerine, antik herculaneum anısını yenilemek için bu ismin i̇talyancası olan ercalano adına değiştirildi.

kuruluş miti 

ercolano ve antik herculaneum şehri için şu kuruluş miti bulunmaktadır.

bu mite göre grek mitolojisinin yarı-tanrı kahramanı herakles geryoneus adlı 3 başlı, 6 adet kollu ve 3 adet vücutlu bir titan devini öldürdüğü 10. görevinden geri dönmekte iken roma'ya uğrar. burada fauna tanrıçası tapınağındaki kutsal suyu tatmak istediğini bildirir. fakat bu kutsal su ancak kadınlara sunulduğu için herakles'in bu isteği reddedilir. buna çok sinirlenen herakles kendi onuruna bir tapınak yaptırır ve tapınakta kadınların ayinlere katılmasını yasaklar.

tanrı vulcanus'un bir oğlu olan "caco" adlı demon herakles'in geryoneus'dan gaspettiği sığır sürüsünün büyük bir kısmını, özellikle öküzleri, çalarak bunları argos şehrine götürmeye karar verir. çaldığı sığırları bir mağarada saklar. herakles çok değer verdiği öküzlerini kaybetmeye çok kızar ve onları aramaya koyulur. fakat onların izini takip etmekle öküzleri bulamaz çünkü çok kurnaz olan "caco" öküzleri kuyruklarından tutup geri geri yürüterek saklandığı mağaraya getirmiştir ve geride bırakılan öküz izleri aksi yolu göstermektedir.

tam herakles aramayı bırakmak üzereyken bağırmalarına bir inek sesiyle cevap geldiğini duyar. i̇nek sesi gelen yer önü büyük bir kaya ile kapalı olan bir mağara olduğunu anlar. çok güçlü herakles için mağaranın önünü kapayan kayayı yüklenip alıp yakındaki bir uçurumdan aşağı atmak hiç zor gelmez. caco kendini savunmak için mağarayı dumanla doldurur. fakat herakles dumanlar üzerinden atlayarak caco'nun yüzüne hücum edip gözlerini çıkartıp onu öldürür.

herakles sığırlarını bulduktan sonra kendi şehri olan argos'a dönüp oradan 12 ödevinden geri kalan 2'sini bitirmeye karar verir. fakat i̇talya'dan ayrılmadan önce sığırlarının saklanmış olduğu mağara önünde bir şehir yaptırır ve bu şehre kendi adını verir: herculaneum.

nüfus gelişimi 

ercolano'nin belediye sınırları içinde nüfusu (1.3.2010 itibarıyla) 54.921 kişidir. şehir napoli merkezinden sadece 8 km uzakta olup büyük metropoliten napoli şehrinin bir varoşu olduğu kabul edilir.

19. yüzyıl ve 20. yüzyılda ercolano'nin nüfusunun gelişmesi şu gösterimde izlenebilir:

kişi

ekonomi 

ercolano napoli şehir merkezinin 8 km uzağında olup ekonomisi napoli'ya bağlıdır. bu şehir napoli şehrinden varoşlara kaçışa hedeflerden biri olmuş ve bu şehri bir yatakhane şehri olarak kullanan ve napoli'de çalışan nüfus oranı artmıştır.

buna rağmen günümüzde ercolano şehri bir yazlık tatil şehridir. aynı zamanda arkeologlar tarafından kazılıp tekrar ortaya çıkartılmış olan antik herculaneum şehri kalıntılarına ve vezüv yanardağı'na otobüsle yapılan turistik gezintiler için başlangıç merkezidir.

ercolano ayrıca bir sanayi imalat merkezi olup şehirde "lacryma christi (i̇sa'nın gözyaşları)" adlı şarap üreten şaraphaneler, deri imalatı, düğme üretimi ve cam ve cam eşya imalat merkezleri bulunmaktadır.

görülebilecek turistik yerler 
ercolano'da görülebilecek turistik yerler şunlardır:

komşu komünler 

ercolano komünü şu komünlerle sınır komşusudur:boscotrecase, massa di somma, ottaviano, pollena trocchia, portici, san giorgio a cremano, san sebastiano al vesuvio, sant'anastasia, somma vesuviana, torre del greco, trecase

resimler 

ercolano</div>

ayrıca bakınız 

napoli (il)
campania

kaynakça 

 i̇talyanca wikipedia "ercolano" maddesi

dış bağlantılar 

  ercolano belediyesi resmi websitesi  
  
 sanal arkeoloji muzesi websitesi 
 ercolano arkeolojisi  

 
napoli ili belediyeleri