Staphylinidae

staphylinidae, staphylinoidea üstfamilyasına bağlı bir hayvan familyasıdır. yılda yaklaşık 600 kadar yeni türü kaydediliyor. fosillerine 200 milyon yıl önce trias döneminden beri rastlanıyor.

özellikler
ufak böceklerdir. en irileri 3 cm gelir. larva tipi capodeid larvadır. cepkeni hatırlatan elitralarının (kın kanatlarının) son 3-4 abdomen segmenti açıkta kalacak kadar kısa olması familyanın tipik ayırt edici özelliğidir. üst kanatlarının kısalması alt kanatlarının korunmasını azaltmamış, aksine abdomenin daha etkin hareket etmesine izin vermiştir. bu da uyumu ve türleşmeyi güçlendirmiştir.

taksonomi
staphylinidae familyasına bağlı taksonlar (2022):

altfamilyalar:
 aleocharinae - fleming, 1821 	 
 apateticinae - fauvel, 1895 	 
 dasycerinae - reitter, 1887 	 
 empelinae - newton and thayer, 1992 	 
 euaesthetinae - c. g. thomson, 1859 	 
 glypholomatinae - jeannel, 1962 	 
 habrocerinae - mulsant and rey, 1877 	 
 leptotyphlinae - fauvel, 1874 	 
 megalopsidiinae - leng, 1920 	 
 micropeplinae - leach, 1815 	 
 microsilphinae - crowson, 1950 	 
 neophoninae - fauvel, 1905 	 
 olisthaerinae - c. g. thomson, 1858 	 
 omaliinae - macleay, 1825 	 
 osoriinae - erichson, 1839 	 
 oxyporinae - fleming, 1821 	 
 oxytelinae - fleming, 1821 	 
 paederinae - fleming, 1821 	 
 phloeocharinae - erichson, 1839 	 
 piestinae - erichson, 1839 	 
 proteininae - erichson, 1839 	 
 protopselaphinae - newton and thayer, 1995 	 
 pselaphinae - latreille, 1802 	 
 pseudopsinae - ganglbauer, 1895 	 
 scaphidiinae - latreille, 1807 	 
 solieriinae - newton and thayer, 1992 	 
 staphylininae - latreille, 1802 	 
 steninae - macleay, 1825 	 
 tachyporinae - macleay, 1825 	 
 trichophyinae - c. g. thomson, 1858 	 
 trigonurinae - reiche, 1865

cinsler:
 belonuchus -  bordmann, 1837 	 
 cafius - stephens, 1829 	 
 creophilus -  	 
 cryptobium -  	 
 ctenandropus -  	 
 diochus -  	 
 gabrius -  	 
 hadrotes - le conte, 1861 	 
 holocorynus -  	 
 homoeotarsus - gemminger and harold, 1868 	 
 lathrobium -  	 
 leptacinus -  	 
 leurocorynus -  	 
 lithocharis -  	 
 medon -  	 
 nesomedon -  	 
 ophiomedon -  	 
 phacophallus -  	 
 philonthus - stephens, 1829 	 
 philothalpus -  	 
 phlaeopora -  	 
 psephidonus - gistel 	 
 quedius -  	 
 stenus - latreille 	 
 stiliderus -  	 
 sunius -  	 
 thinopinus - le conte, 1852 	 
 thyreocephalus -  	 
 xanthocorynus -  	 
 xantholinus - serville, 1825

dağılım ve habitat 
dünya çapında yaygın olan familya üyeleri, her türlü ekosistemde bulunur. genellikle gübre ve leşlerde, taş altlarında ve çürümekte olan mantar ve yaprak gibi malzemelerde bulunurlar. çoğu toprak yüzeyinde yaşarken, leptotyphlinae alt familyası toprağın derinliklerinde bulunır. kuş ve memelilerin yuvalarında yaşayanlar buradaki akar vs diğer omurgasızları avlarlar. karınca ve termit yuvalarında da görülürler. bunlar mimikri ile karıncalara şaşılacak kadar benzerler.

2010 rakamlarına göre türkiye'de 22 alt familyada toplanan 250 cinse ait 1600 tür ve alt tür bulunur. bu rakamın % 32'sine denk gelen 511 tür ve alt tür endemik olup yalnızca türkiye'de bulunurlar. staphylinidae uzmanı olan dr. sinan anlaş'ın belirttiğine göre türkiye'deki araştırmalar batı palearktik bölgenin diğer kısımlarındaki çalışmalara nazaran daha az ve yetersizdir. araştırmaların fazlalığına bağlı olarak bu sayıda artış bekleniyor.

ekoloji

besin kaynağı 
çoğu serbest yırtıcılardır. diğer omurgasızları avlarlar. belirli bir besine özelleşme göstermediklerinden tür sayısı böylesine fazladır. omalinae alt familyasının üyeleri çiçeklerle beslenir. gyrophaena gibi bazıları da mantarla beslenir.

etkenler
çok iyi uçucudurlar. akşamları sürü halinde uçarken insanların gözüne girerler. gözü yaşartacak kadar can yakıcı olan bu durum, böceğin saldırıya uğradığını sanarak tahriş edici sıvıyı salmasından kaynaklanır. ciddi bir durum yaratmayan bu tatsızlık dışında insanlara belirgin bir zararları yoktur.

galeri

konuyla ilgili yayınlar 
  serdar tezcan & sinan anlaş (2009), notes on rove beetles (coleoptera: staphylinidae) collected by light traps from integrated cherry orchards in izmir province of turkey, türk. entomol. derg., 2009, 33 (1): 3-11
   sinan anlaş & armin rose (2009), some additional notes about staphylininae (coleoptera:staphylinidae) fauna of turkey, mun. ent. zool. vol. 4, no. 2, june 2009
  memiş kesdek, erol yıldırım, sinan anlaş, and serdar tezcan (2009), contribution to the knowledge of staphylinidae fauna of turkey (coleoptera), mun. ent. zool. vol. 4, no. 2, june 2009
   sinan anlaş & ethem çevik (2008), faunistic studies on paederinae (coleoptera:staphylinidae) in manisa province, turkey, mun. ent. zool. vol. 3, no. 2, june 2008

dış bağlantılar

kaynakça 

staphylinoidea