Death Has a Shadow

"death has a shadow" (), family guy animasyon televizyon dizisi family guy'ın pilot bölümüdür. i̇lk olarak amerika birleşik devletleri'nin fox kanalında 'da super bowl xxxiii'ün hemen ardından yayımlanmıştır. bölüm, dizinin yaratıcısı seth macfarlane'in fox'a sunumunu yaptığı the life of larry () isimli çalışmasını temel alır ve orijinal family guy pilot bölümünün iyileştirilmiş grafiklere sahip yeniden yapılmış bölümüdür. bölümde peter, bir bekârlığa veda partisine katılır ve orada içkiyi fazla kaçırır. ertesi gün akşamdan kalma olarak işe giden peter, iş yerinde uyuyakalır ve bunun sonucunda işinden olur. i̇şini kaybettiğini karısı lois'den saklamak isteyen peter devlet yardımına başvurur ancak beklediğinden daha fazla para yardımı alır. lois bir süre sonra peter'ın işini kaybettiğini öğrenir ve bunun üzerine peter, bir uçan balona binerek super bowl amerikan futbolu karşılaşmasına gider ve parayı oradaki izleyicilerin üzerine atar. peter ardından devlet yardımında sahtecilik yaptığı gerekçesiyle göz altına alınır ve ailesinin kendisini kurtarmasını bekler.

family guy'ın temeli, macfarlane'in tez filmi the life of larry'e dayanır. macfarlane, bu kısa filmi 1995 yılında rhode island tasarım okulu'nda öğrenciyken yaptı. 1996 yılında larry & steve adındaki devam filmini yapan macfarlane'in bu eseri, 1997 yılında cartoon network'ün world premiere toons isimli programında yayımlandı. her iki kısa film de fox yönetiminin dikkatini çekti ve kanal, macfarlane ile 1999 yılında iletişim kurarak kendisinden bu kısa filmlerin temel alındığı family guy isimli bir televizyon programını yapmasını ister. macfarlane'in kendisinin yaptığı çizimlerin yaptığı ve 50.000$'lık bir bütçeye sahip pilot bölümün yapımının ardından macfarlane ile fox, dizinin geri kalan bölümlerinin yapılması için anlaşma imzalar.

bölüme yönelik eleştirel karşılamalar büyük oranda olumlu oldu. nielsen reytinglerine göre bölüm, birleşik devletler'de yayımlandığı ilk gece 22.01 milyon evde izlendi. "death has a shadow", seth macfarlane tarafından yazıldı ve peter shin tarafından yönetildi. bölüm, pat summerall'ın yanı sıra diğer bazı konuk oyunculara yer verdi. dizinin 10. sezonunda yer alan ve 'de yayımlanan "back to the pilot" () isimli bölümde brian ve stewie, zamanda geriye giderek "death has a shadow" bölümüne geri dönüş yaparlar.

özet
lois akşam yemeğini hazırlarken, stewie bir süredir üzerinde çalıştığı zihin kontrol cihazı üzerinde son rötuşları yapmaktadır. bunu gören lois, yemek masasında "oyuncaklara" yer olmadığı gerekçesiyle cihazı stewie'nin elinden alır. daha sonra peter, lois'den arkadaşının düzenlediği bekârlığa veda partisine gitmek için izin ister. lois, orada içki içmemesi karşılığında peter'a izin verir. ancak peter, karısına verdiği tutmaz ve partide içki içer. ertesi gün akşamdan kalma bir şekilde işe giden peter, emniyet müfettişi olarak çalıştığı oyuncak fabrikasında uyuyakalır. peter'ın uyuduğu sırada oyuncakların üretildiği makine, kasap bıçağı, benzin bidonu, elektrik sigortası, jilet, kirpi ve içinde çatal bulunan tost makinesi gibi bazı "oyuncakları" üretir. bu ürünlerin çocukların eline ulaşmasının ardından peter'ın çalıştığı şirket, basında kendisine kötü bir yer bulur ve bunun üzerine peter, patronu mr. weed tarafından kovulur.

akşam yeneği sırasında peter, işinden kovulduğu haberini çocukları ile paylaşır ancak bu haberi lois'den saklamaya karar verir. peter, bir mısır gevreği şirketinin maskotu olmak ve aksırık koruması gibi işlerde çalışmayı dener ancak başarılı olamaz. brian, gerçeği karısından saklamaması konusunda ısrar eder ancak peter'ın yapabildiği tek şey, karısına onun ne kadar şişman olduğunu söylemek olur. brian, peter'ın ailesinin geleceğini sigorta altına alabilmek için daha fazla uğraşmasını söyler. brian'ın söylediklerinden peter'ın aklında kalan tek şey, "sigorta" kelimesi olur ve bunun üzerine sosyal sigortalar kurumu benzeri bir kuruma giderek devlet yardımına başvurur. kurumdaki bir görevlinin yaptığı hata üzerine peter, haftalık 150.000$ değerinde bir çek alır ve peter, bunun üzerine karısına işinde terfi ettiğini söyler ve parasını, davut heykelini kiralamak, meg'e estetik ameliyat yaptırmak ve hatta evini kara şövalyeden korumak için hendekle çevirmek gibi pek çok gereksiz şey üzerinde harcar.

ne yazık ki lois, postacının getirdiği haftalık çeklerden birini görür ve kendisini kandırdığı için peter'a kızar. peter, bunun üzerine brian ile birlikte bir uçan balona biner ve o yıl 23.sü düzenlenen amerikan futbolu karşılaşmasına giderek parayı oradaki seyircilerin üzerine dağıtır. i̇kili daha sonra kendilerini hapishanede bulur.

bir süre sonra lois, kötü haberi alır ve mahkemeye gider. kendisine yalan söylediği için peter'a halen kızgındır. peter, parayı kabul etmek yerine hatayı bildirmemiş olduğu için özür diledikten sonra hâkim, peter'a 24 ay hapis cezası verir. lois, brian, chris ve meg, bu haber üzerine duydukları şaşkınlığı "ah, hayır!" diyerek dile getirir ancak hemen o sırada kool aid man (abd'de popüler olan bir karakter) duruşma salonunun duvarlarını yıkarak içeri girer ve "ah, evet!" der. lois, kocasına aslında onun kötü biri olmadığını, onu halen sevdiğini ve her ne olursa olsun onun yanında olacağını syler. hâkim lois'e katıır ve lois'i de kocası ile birlikte hapishaneye gönderir. stewie, bir bebek olmanın etkisiyle, onlardan ne kadar nefret ediyor olursa olsun ailesinin yanında olması gerektiğinin farkına varır ve zihin kontrol cihazını çıkararak hâkimin verdiği kararı değiştirmesini ve onun serbest bırakılarak eski işine yeniden başlamasını sağlar.

peter, tüm bu olanlardan bir ders çıkardığını ve yaptıklarını bir daha asla yapmayacağını söyler ve bir dahaki sefere azınlık yardımı, cinsel taciz davaları ve engelli yardımını deneyeceğini söyler.

geçmiş

macfarlane, 1995 yılında rhode island tasarım okulu'nda (rito) aldığı animasyon dersleri sırasında, family guy fikrine sahip olmuştur. üniversitede the life of larry () ismindeki tez filmini yapan macfarlane'in bu filmi, daha sonra rito'daki profesörü tarafından hanna-barbera'ya gönderilir ve bunun sonucunda macfarlane, şirket tarafından işe alınır. 1996 yılında macfarlane, the life of larry'nin devam filmi olan larry and steve'i yapar. bu kısa filmde, orta yaşlı bir karakter  olan larry ve onun entelektüel köpeği steve yer alır. film, 1997 yılında cartoon network'ün world premiere toons isimli programında gösterildi.

1997 yılında macfarlane, larry kısa filmlerini madtv için bir kısa film dizisi şeklinde değiştirmek istedi ancak bir animasyon oluşturmaya yetecek kadar bütçe ayrılmadığı için bu plan hayata geçmedi. çalışmalar devam ettikçe program televizyonun en çok izlendiği zamanda () yayımlanacak bir programa dönüştü ve larry ve steve karakterleri, peter ve brian karakterlerinin temelini oluşturdu. o yıl içerisinde hanna-barbera'da görevli bir yönetici, hanna-barbera'yı yeniden "prime-time"a taşımak amacıyla macfarlane'i alternatif komedyenler mike darnell ve leslie collins ile tanıştırdı. beklediğini bulamayan macfarlane, fox'ta görevli collins ile iletişime geçti ve collins, family guy adındaki bir çizgi dizinin oluşturulması için şirketin yöneticileri ile bir toplantı ayarladı.

fox, macfarlane'e 15 dakikalık bir kısa film oluşturmayı teklif etti ve ona 50.000$'lık bir bütçe verdi. pilot bölüm yayımlandıktan sonra dizinin diğer bölümlerinin yapılmasına yeşil ışık verildi. dizide yer alan mekanlar, macfarlane'in 1980'lerde çocukken izlediği the fonz and the happy days gang ve rubik, the amazing cube gibi cumartesi sabahı çizgi filmlerinden esinlenilerek çizildi.

yapım

family guy pilot bölümü için çalışmalar 1998 yılında başladı ve bölümün oluşturulması ve yapımı altı ay sürdü.. o dönemde yaşadıklarını the new york times'a verdiği bir röportajında macfarlane şu sözlerle anlattı:

pilot bölümün tamamlanmasının ardından dizi yayımlandı. "death has a shadow", family guy'ın yayımlanan ilk bölümü oldu. bölüm, dizinin yaratıcısı macfarlane tarafından yazıldı ve peter shin'in yönettiği ilk bölüm oldu. bölüm, lori alan'ın seslendirdiği diane simmons karakteri, carlos alazraqui'nin seslendirdiği mr. weed karakteri, mike henry'nin seslendirdiği cleveland brown, billy west, fred tatasciore, joey slotnick, phil lamarr, wally wingert ve karikatürist butch hartman'ın konuk oyunculuklarına sahne oldu. bölüm, 'da super bowl xxxiii'ten sonra yayımlandı.

"death has a shadow" için fox için oluşturulan ilk pilot bölümde bazı değişiklikler yapıldı. dizide lois kızıl saçlara sahipken pilot bölümün ilk sürümünde lois sarışındı. orijinal pilot bölümde lois, peter'ın işini kaybettiğini öğrenir ancak peter, kendisine yeni bir iş bulamaz ve devlet yardımına da başvurmaz. peter'ın devlet yardımına başvurması ve ardından istemeyerek de olsa zengin olması fikri, dizinin yönetici yapımcısı david zuckerman'a ait. zuckerman, bu fikri, bölüme daha fazla konu eklemek için önerdi. macfarlane'in 1995 tez filmi the life of larry'de yer alan bazı espriler de bu bölüme eklendi. bu esprilerden birisi, griffin ailesinin philadelphia filmini izlerken, otuz yaşına gelmiş peter'ın hayatında ilk kez osurduğu kesittir.
 
macfarlane, programın dört ana karakterin seslendirme oyuncusu olarak göreve alındı: peter griffin, brian griffin, stewie griffin ve glenn quagmire. macfarlane, karakterleri kendisinin seslendirmesini istedi, zira kendisinin oluşturduğu bu karakterleri canlandırmanın, başka birisinin bunu yapmayı denemesinden daha kolay olacağına inanıyordu. macfarlane, rhode island tasarım okulu'nda öğrenciyken kulak misafiri olduğu bir güvenlik görevlisinin sesinden esinlenerek peter'ın sesini oluşturdu. stewie'nin sesi i̇ngiliz oyuncu rex harrison'dan esinlenilerek oluşturulurken, özellikle onun 1964 tarihli müzikal my fair lady'den esinlenildi. macfarlane, brian'ı seslendirirken kendi normal konuşma sesini kullanır. quagmire'ın sesi 1950'lerde yayımlanan ve hızlı konuşan bir adamın seslendirdiği bir radyo reklamından esinlenilerek oluşturuldu. macfarlane ayrıca diğer bazı karakterlerin seslendirmelerini de yapar. bu karakterler arasında haber muhabiri tom tucker ve lois'in babası carter pewterschmidt yer alır.

alex borstein, lois griffin, tricia takanawa, loretta brown, ve lois'in annesi barbara pewterschmidt'in seslendirmelerini yapmaktadır. borstein'den, madtv için çalışırken dizinin orijinal pilot bölümü için seslendirme yapması istendi. borstein, o güne kadar macfarlane ile tanışmamış ya da onun hiçbir eseri ile karşılaşmamıştı. borstein o dönemde los angeles'taki bir sahne gösterisinde oyunculuk yaptı ve gösteride kuzenlerinden birisinin sesinden ilham aldığı kızıl saçlı bir anneyi canlandırdı. ses ilk başlarda daha yavaştı ancak macfarlane bu sesi duyduğunda, "biraz daha az rahatsız edici şekilde değiştir... ve biraz daha hızlı konuş, yoksa her bir bölüm dört saat sürecek." yorumunda bulundu. seth green, chris griffin ve neil goldman karakterlerini seslendirmekle görevlendirildi. green, seçmeler sırasında kuzuların sessizliği filmindeki "buffalo bill" karakterinin taklidini yaptı. chris'in sesinin nasıl olacağına karar verirken kendisine en büyük ilhamı, "buffalo bill" eğer mcdonald's'taki anons sistemi üzerinden konuşma yapsaydı onun sesinin nasıl olacağını düşünmesi verdi. lacey chabert, meg griffin karakterini seslendirmekle görevlendirildi. chabert, meg griffin'in seslendirmesinin dizinin ilk 15 bölümü için yaptı ancak iki taraf arasında yapılan sözleşme gereği ismi dizinin açılışında ya da kapanışında geçmedi. chabert, okul ödevleri ve party of five'daki rôlü gerekçesiyle dizi ekibinden ayrıldı, ve yerine mila kunis görevlendirildi.

kültürel referanslar
bölümün son sahnelerinde griffin ailesi tv gafları adındaki bir programı izlerken görünmektedir. bu program, 1984 yılındaki abc ve nbc kanallarında yayımlanan televizyon dizileri tv's bloopers and practical jokes'a bir gönderme niteliğindedir. mahkeme salonundaki sahnenin sonlarındaki kool-aid man'in bir duvardan içeri girdiği sahne, daha sonra dizinin ilerleyen bölümlerinde farklı biçimlerde yeniden kullanılmıştır.

karşılama

bölüm, televizyon eleştirmenlerinden genel anlamda olumlu yorumlar aldı. 2008 yılındaki incelemesinde ign'den ahsan haque, bölüme 10 üzerinden 8.9 puan verdi ve bölümün hikâyesinden övgüyle bahsetti. haque, "uzun süredir devam eden klasikleşmiş bir diziye güçlü bir başlangıç yaptı. bu bölümü yıllar sonra yeniden izlediğimde, diğer birçok televizyon programının aksine bana garip gelen sadece birkaç sahne vardı. programın mükemmel olduğu noktalar derhal göze çarpıyordu." yorumunda bulundu. 2009 yılında site, "death has a shadow" bölümünü "[family guy'ın] güçlü bir başlamasını sağladı" yorumunda bulundu.

the tv critic'ten robin pierson bölüm hakkında hem iyi hem kötü yorumlarda bulundu ve bölüme 100 üzerinden 67 puan verdi. piersen, incelemesinde, "televizyondaki en yoğun pilot bölümlerden birisi." yorumuna yer verdi ve bölümün eğlendirici olduğunu ancak bölümdeki espri sayısının fazlalığının, bazı esprilerin kalitesinin düşük olmasına neden olduğunu düşündüğünü belirtti. peter'ı homer simpson ile karşılaştıran pierson, programı da the simpsons ve king of the hill dizileri ile karşılaştırdı. pierson ayrıca bazı esprilerin komik olmadığını söylerken, bölümdeki gerçek dışı bazı sahnelerin varlığından övgüyle bahsetti. i̇ncelemesinin sonunda family guy'farklı bir tür komedi çizgi dizisi olduğunu, diğer çizgi dizilerin yapmaya cesaret edemediği esprileri içerdiğini ve programın ilerleyen bölümlerinde gerçekten çok komik olabileceğini düşündüğünü söyledi.

daha olumsuz bir eleştiri ise ew.com yazarı ken tucker'dan geldi. tucker, animasyonun amatörce olduğunu ve hanna-barbera'nın animasyonlarının, family guy'ınkilerin yanında birer sanat eseri gibi durduğunu belirtti ve aklı başında olan izleyicilerin family guy'ı izleyerek yarım saatlerini öldürmektense o yarım saati kosova'ya yapılan hava saldırıları üzerinde tartışarak geçirmelerini umduğunu sözlerine ekledi.. pilot bölüm daha televizyonlarda yayımlanmadan önce bile parents television council tarafından olumsuz bulundu. web sitesinin yaratıcısı l. brent bozell iii, family guy'ın sınırları zorlayacağını düşündüğünü söyledi.

kaynakça

dış bağlantılar
 

pilot bölümleri
family guy (1. sezon) bölümleri
1999 televizyon bölümleri