Großdeutschland Tümeni

großdeutschland tümeni (türkçe anlamı: büyük almanya tümeni), ii. dünya savaşı'nda 1942'ye kadar piyade daha sonrasında mekanize piyade ve panzer tümeni olarak görev yapmış, waffen-ss ile wehrmacht'ın oluşturduğu alman ordusunun en seçkin iki tümeninden birisidir. diğeri ise 1. ss panzer tümeni "leibstandarte ss adolf hitler" idi. özel bir isme sahip olması nedeniyle rejim muhafızı waffen ss tümenleri ile karıştırılmış olmasına karşın birlik muvazzaf alman ordusu olan wehrmacht'a bağlıydı. kuruluş olarak nazi ideolojisi ile bir ilişkisi olmamasına karşın savaş suçu işlediğine dair iddialar vardır.

kuruluş
reich şansölyelerinin makamlarının muhafızlığını yapmak ve iç karışıklılar döneminde berlin'de hem komünistlere, hem de nasyonal sosyalistlere karşı bir müdahale birliği bulunmasının gerekmesi üzerine 1921 yılında wachregiment berlin ismi altında kuruldu. gerek görevlerinin diğer ordu birliklerinden farklı olması, gerekse yabancı ülke temsilcilerinin yaptığı ziyaretlerde tören kıtası olarak yer almaları hasebiyle muvazzaf alman ordusunun (reichswehr) en seçkin birliği haline geldi. eğitimleri ağırdı ve birliğe yalnızca en iyi askerler alınıyordu.bunun dışında güçlü bir vücut yapısı da gerekliydi.

1933 yılında hitler'in iktidara gelişiyle şansölye muhafızlığı görevindeki tekel konumları sarsıldı. çünkü hitler'in muhafızlığını nasyonal sosyalist alman i̇şçi partisi'ne (nsdap) bağlı olan leibstandarte ss adolf hitler birliği yapıyordu. hitler waffen-ss ile wehrmacht'ın devlet liderinin muhafızlığı için ihtilafa düşeceğini fark etti ve bu mühim ihtilafı bizzat müdahale ederek engelledi.bu müdahale sonucu hitler'i ss muhafızları koruyacaktı lakin, wachregiment'in vazifesi de berlin'in ve devlet başkanlığının muhafızlığı olarak genişletildi ve 1938 yılında da führer begleit brigade (führer refakat tugayı) ismini aldı..bu ordu ile waffen ss'in son anlaşmazlığı olmayacaktı.

1939 yılına gelinince bizzat hitler tarafından birliğin ismi büyük nazi ülküsü olan lebensraum'a (yaşam alanı) atfen infanterie-regiment großdeutschland (büyük almanya piyade tugayı) ismini aldı.

ii. dünya savaşı'nın başlaması ile birlikte hitler'in talimatı üzerine fransa seferine katılmaları emredildi.bu andan itibaren berlin'de kısa dinlenme ziyaretleri dışında bir daha bulunmayacaklardı.

harekâtlar 
1940'ta lüksemburg ve belçika'nın, ardından da fransa'nın işgalinde yer aldı.görevleri her zaman cephenin en önemli bölgelerinde çarpışmaktı. daima en zor bölgelerde bulundu ve bundan dolayı panzer birliklerinin gölgesi altında kalan piyade'nin idolü ve gururu haline geldi. balkanların işgalinde yugoslavya'ya karşı savaştı ve ardından operasyon barbarossa'ya merkez ordular grubu bünyesinde katılmak için polonya'ya intikal etti. rusya içlerinde 9 ay boyunca çetin rus direnişine karşı savaştı ve sık sık şiddetli muharebelere tutuştu. bu sırada kadrolarının ağır zayiatları sebebiyle takviye edildi.

1 nisan 1942'de sovyetler birliğin de savaşırken, birlik yüksek savaş becerisi ve yararlılıklarından ötürü motorize tümen seviyesine yükseltildi ve bünyesine infanterie-regiment großdeutschland 2 (büyük almanya piyade tugayı 2) katıldı.ayrıca 1 panzer taburu ve 1 hücum topu taburu ile uçaksavar, i̇stihkam ve topçu birlikleri ile güçlendirildi. eski tugay mensupları bu yeni yetmeleri pek hazzetmedi ve iki tugay arasında karşılıklı hoşgörüsüzlük ve aşağılayıcı lakap takmalar baş gösterdi.

1942 yılında asker sayısı artan,yeni silahlarla donanan tümen, alman yaz taarruzlarında (fall blau) başarıyla savaştı ve volga nehrine kadar ilerledi.voronezh'in alınmasın da görev aldı, stalingrad muharebelerine katıldı. 1942'nin ekim ayında granadier (mekanize) branşına geçirildi. ocak-şubat 1943'te 2. ss panzer kolordusu birlikleriyle beraber von manstein'ın ordular grubunun emrinde harkiv savaşlarına katıldı ve 1 tiger i bölüğü ile takviye edildi.haziran 1943'te panzer-granadier division großdeutschland (mekanize piyade tümeni büyük almanya) ismini aldı ve operasyon citadel harekâtında kursk savaşına alman ordusunun en iyi tümenleri ile beraber katıldı. bu muharebelerde ağır zayiat verdi ve alman birliklerinin geri çekilişinde savunma görevlerinde bulundu.

kursk taarruzunun iptal edilmesi üzerine geri çekilen tümen savunma muharebelerine girişti. karachev bölgesinde şiddetli muharebelere girdi, belgorod muharebesi sırasında belgorod savunmasını üstlendi. sovyet step cephesi kuvvetleri tarafından kentin üç yönden kuşatılması üzerine geri çekildi. dinyeper nehri çevresinde hareketli savunma savaşına girmiş, bu dönemde tümene die feuerwehr (ateş birliği) lakabı takılmıştır.

1944 yılında birliğin bazı bölükleri normandiya çıkarması'nı engellemek için kuzey fransaya gönderilmiş, tümenin ana kuvvetide romanya'ya intikal etti.1944 yılının ilkbaharında romanya'ya taarruz eden kızıl ordu birlikleriyle şiddetli savaşlara girdi (1. târgu frumos muharebesi), ağır zayiat vermesine karşın kendinden sayıca çok üstün rus kuvvetlerine de çok ağır zayiat verdirdi. burada (romanya) birliğin uyguladığı taktikler gelecekte nato'nun askeri komisyonlarınca etüt edilecektir. temmuz ayında birlik rusların taarruza geçtiği doğu prusya'ya gönderildi.kasım 1944'te birlik brandenburg tümeni (alman özel kuvvet askerlerinin oluşturduğu birlik) ile beraber panzer kolordusu büyük almanya (panzerkorps großdeutschland) adı altında birleştirildi. mart 1945'te mevcudu 4000 askere kadar düştü.birlik 25 nisan'da pillau bölgesinde rus kuvvetlerince kuşatılıp imha edildi, askerlerinin çoğu almanya'ya kaçarken kalanlar ruslara esir düştü.

birliğin evrimi
 1923 wachregiment berlin (berlin muhafız alayı)
 1925 kommando der wachtruppe (muhafız birlikleri komutanlığı)
 1934 wachtruppe berlin (berlin muhafız birllikleri)
 1936 wachregiment berlin (berlin muhafız alayı)
 1939 infanterie-regiment "großdeutschland" (piyade alayı büyük almanya)
 1942 infanterie-regiment großdeutschland 1 und 2 (piyade alayı büyük almanya 1 ve 2)
 1942 infanterie-division großdeutschland(mot.) (piyade tümeni büyük almanya(mot.=motorize))
 1943 panzergrenadier-division großdeutschland (mekanize piyade tümeni büyük almanya)
 1944 panzerkorps "großdeutschland" (panzer kolordusu büyük almanya) (brandenburg tümeni ve großdeutschland tümeninden oluşuyor)

i̇sminin kökeni
großdeutschland yani büyük almanya kelimesi pangermanistlerin 19. yüzyıl ortalarında bismarck'ın politikaları ile paralel bir şekilde oluşan almanya'nın birleşmesi idealinin daha da ileri götürülerek avrupa'daki tüm almanların birleşerek bir ülke olmasının siyasal anlam kazanmış simge kelimesiydi. weimar cumhuriyeti döneminde tüm sağ-muhafazakâr partilerin komünizme karşı savaş hariç ortak paydalarını oluşturuyordu. prusya'dan miras kalan bu ülkü tüm alman subayları tarafından destekleniyordu. hitler lebensraum'u kabul ettiremediği wehrmacht'ı, büyük almanya idealini kullanarak ikna etti ve bunu propagandada sıklıkla kullandı. lebensraum'un, büyük almanya idealinin biraz genişletilmiş bir versiyonundan başka bir şey olmadığını belirtiyordu. ordunun en seçkin tümenine vereceği bir isimle bu ideali subayların ve erlerin zihnine iyice yerleştirmek ve onları şevklendirmek için mükemmel bir hareket olacaktı.

komutanları

ayrıca bakınız 

 heer

ii. dünya savaşı'nda almanya'nın tümenleri
1945'te feshedilen askerî birimler