Montgisard Muharebesi

montgisard muharebesi, eyyubiler ile kudüs krallığı arasında 25 kasım 1177 tarihinde yapılan savaşın adıdır. cüzzam hastası olan 16 yaşındaki kudüs kralı iv. baudouin sayıca daha az olan hristiyan ordusu ile selahattin eyyubi'yi yenmiştir. ağır bir yenilgi alan müslüman ordusundan sadece çok az sayıda asker hayatta kalacaktır.

arka planı 
1177 yılında kudüs kralı iv. baudouin, o sırada bölgeye gelen alsace’lı philip ile birlikte bizans i̇mparatorluğu'nun da desteğini alarak mısır topraklarına saldırma planları yapar. ancak bu planları başarısız olur. bu sırada selahaddin eyyubi kudüs'ü almak üzere hazırlıklar yapmaktadır. selahaddin'in planlarından haberdar olan baudouin şehrin savunmasını uygun bir yerde yapmak için sadece 375 şövalyeyle aşkelon'a doğru yola çıkar. burada baudouin karşısına çıkan yaklaşık 26 bin kişilik eyyubi ordusu tarafından durdurulur. baudouin'in beraberinde halep’deki mahkûmiyetten yeni kurtulmuş olan trablus kontu iii. raymond bulunmaktadır. selahaddin'in ezeli düşmanı olan raymond, 16 yaşındaki cüzzamlı kral baudouin ağır hasta olduğu için ordunun komutasını alır. raymond’un yanı sıra haçlı ordusunda tapınak şövalyeleri önderi eudes de st. amand, i̇belinli baudouin, kardeşi balian, sidonlu reginald ve urfalı iii. joscelin bulunmaktaydı. aşkelon'daki baudouin’e yardım etmeye çalışan diğer bir tapınak şövalyesi grubu gazze’de kuşatma altında olduğundan dolayı yardıma gelemez.

muharebe 
selahaddin kudüs'e doğru yürüyüşüne devam eder. baudouin'in sayıca az ordusuyla onu engelleme girişiminde bulunamayacağını düşünür. ramla, lydda ve arsuf'a saldırır, ordusunun yağma ve talan için dağılmasına izin verir. ancak kudüs kralını engellemesi için geride bıraktığı güçlerin yetersiz geldiğinden ve bu kuvvetleri yenen baudouin'in kendisine doğru ilerlediğinden habersizdir. sahil boyunca ilerleyen haçlılar, ramla bölgesinde montgisard’da eyyubileri yakalarlar. selahaddin beklemediği bir anda saldırıya uğrar. ordusu dağınık, uzun yürüyüşten dolayı yorgun ve savaşa hazırlıksızdır. haçlılar hazırlıksız eyyubi ordusuna cepheden saldırarak büyük zayiat verdirir. ordusunun neredeyse tamamını kaybeden selahaddin kendi canını zorlukla kurtarır. gece boyunca selahaddin’i takip eden baudouin sonrasında aşkelon'a çekilir. özel muhafızları olan memluk askerleri haricinde silahlı kuvveti kalmayan selahaddin uzun ve yorucu bir yolculuk sonucu mısır'a dönebilir. ordusunun ise sadece onda biri kurtulacaktır.

sonrası 
mısır ve suriye’deki egemenliğinin kaybolmasından korkan selahaddin, haçlıların yenildiği haberini yayar. muharebeyi ölümsüzleştirmek isteyen baudouin ise muharebenin geçtiği yere bir manastır inşa ettirir. zaferin kazanılmasına rağmen haçlıların kayıpları az değildir. 1100 haçlı asker hayatını kaybederken, 750 asker de yaralanmıştır. selahaddin, yenilgisi nedeniyle muhasara altındaki harim'e yardım gönderemez. 1179 yılına gelindiğinde selahaddin, ordusunu yeniden kurabilmiş ve saldırılarına başlamıştır. aynı yıl marj ayyun muharebesinde kudüs krallığını yenecektir. 1187 yılındaki hıttin muharebesiyle eyyubiler belirleyici bir galibiyet kazanacak ve kudüs ele geçirilecektir.

popüler kültüre etkileri 
 2005 yapımı cennetin krallığı adlı filmde muharebe gösterilmese de iv. baudouin’in 16 yaşında selahaddin’i yenmesine atıf yapılır.
 2007 yılı i̇sveç yapımı arn – tempelriddaren (arn – tapınak şövalyesi) adlı filmde arn magnusson adlı tapınak şövalyesi montgisard’daki muharebede yer alır.

kaynakça

konuyla ilgili yazılan eserler 
 lane-poole, stanley (1906). saladin and the fall of the kingdom of jerusalem. heroes of the nations. london: g. p. putnam's sons  
 lyons, m. c.; jackson, d.e.p. (1982). saladin: the politics of the holy war. cambridge university press. isbn 978-0-521-31739-9 
 baha ad-din ibn shaddad, the rare and excellent history of saladin, ed. d. s. richards, ashgate, 2002
 willemi tyrensis archiepiscopi chronicon, ed. r. b. c. huygens. turnholt, 1986
 bernard hamilton, the leper king and his heirs, cambridge university press, 2000
 
 r. c. smail, crusading warfare, 1097-1193. cambridge university press, 1956

haçlı seferleri'nde muharebeler
eyyubiler'in muharebeleri
1177
1100'lerde çatışmalar
12. yüzyılda haçlı seferleri