Herbert Marcuse

herbert marcuse (19 temmuz 1898, berlin –  29 temmuz 1979, almanya) alman - amerikan filozof, sosyolog, politik felsefeci, frankfurt okulu'nun eleştirel teorisi'ne yaptığı katkılarla tanınmaktadır.

frankfurt okulu mensuplarından biri olan marcuse, marksist kuramı, 1920'den başlayarak değişen tarihsel koşullarla uyumlu hale getirmenin mücadelesini vermiştir. bu amaçla, eleştirel marksizmin kendi versiyonunu öne süren ve 1960'lı yıllardan başlayarak uluslararası bir ün kazanan marcuse, amerika birleşik devletleri'yle avrupa'daki yeni sol hareketin destekçisi ve savunucusu olmuştur. o, söz konusu eleştirinin ardından, estetik ve biyolojik değerlerin yüceltildiği bir toplum düzeni arayışına girmiştir. geleceğin toplumuna ilişkin görüşleriyle özgürlükçü bir komünist olarak nitelenen marcuse, özgür, güzel, aydınlık, cinsel içgüdülerin bastırılmadığı, herkesin yeteneğine göre özgürce çalıştığı, çalışmanın bir oyun haline getirildiği, devletin baskıcı görevine gerek duyulmayan bir toplum düzenini özlemiştir.

marcuse'ün çalışmasının temeli, baskının bütün sistemlerini kapsayan, iddia ve tartışmayı denetim altına alan bütün muhalefet şekillerini ortadan kaldıran gelişmiş sanayi toplumun -yani "baskıcı hoşgörü'nün- ortaya konulmasıdır. bu "tek boyutlu toplum" a karşı marcuse, sadece ütopik bir geleceği kabul etmedi, aynı zamanda üçüncü dünyadaki öğrenciler, etnik azınlıklar, kadın ve işçiler gibi gruplara güvenen geleneksel çalışan sınıfa devrimci bir güç olarak baktı. marcuse' ün önemli çalışmaları şunlardır: reason and revolution (us ve devrim, 1941), eros and civilization (eros ve medeniyet, 1958) ve one dimensional man (tek boyutlu i̇nsan, 1964).

bibliyografya

kitaplar
 hegel's ontology and theory of historicity (1932) orijinal dili almanca
 a study on authority (1936) orijinal dili almanca
 reason and revolution|reason and revolution: hegel and the rise of social theory (1941). isbn 978-1-57392-718-5
 eros and civilization|eros and civilization: a philosophical inquiry into freud (1955). isbn 978-0-415-18663-6
 soviet marxism: a critical analysis (1958)
 one-dimensional man (1964).
 a critique of pure tolerance] (1965) robert paul wolff and barrington moore, jr ile beraber.
 negations: essays in critical theory (1968)
 an essay on liberation (1969)
 counterrevolution and revolt (1972) isbn 978-0-8070-1533-9
 the aesthetic dimension|the aesthetic dimension: toward a critique of marxist aesthetics (1978) isbn 978-0-8070-1519-3
 five lectures (1969)

makaleler
 repressive tolerance (1965)
 on the problem of the dialectic (1932–1972)
 liberation (1969)

türkçe'ye çevrilmiş yayınları
tek boyutlu i̇nsan, çev. aziz yardımlı, i̇dea yayınları, isbn 9789753970136.
eros ve uygarlık, çev. aziz yardımlı, i̇dea yayınları, isbn 9789753971874.
us ve devrim, çev. aziz yardımlı, i̇dea yayınları, isbn 9789753970037.
karşıdevrim ve i̇syan, çev. volkan ersoy - gürol koca, ayrıntı yayınları, isbn 9789755391977.
özgürlük üzerine bir deneme, çev. soner soysal, ayrıntı yayınları, isbn 9789755397603.
olumsuzlamalar, çev. akın karaca vd., ayrıntı yayınları, isbn  9786053144816.
estetik boyut, çev. aziz yardımlı, i̇dea yayınları, isbn 9789753970549.

dış bağlantılar
 comprehensive 'official' herbert marcuse website
 international herbert marcuse society website 
 "herbert marcuse (on-line) archive" 
 herbert marcuse archive
 "marcuse: professor behind 1960s rebellion"
 "illuminations: the critical theory project" 
 douglas kellner, "herbert marcuse" 
 bernard stiegler, "spirit, capitalism, and superego" 
 "herbert marcuse biography indonesian" 
 azurmendi, j. 1969: pentsalaria eta eragina jakin, 35: 3-16.

kaynakça

1898 doğumlular
berlin doğumlular
1979 yılında ölenler
20. yüzyıl filozofları
amerikalı filozoflar
amerikalı sosyologlar
amerikalı ateistler
yahudi asıllı amerikalılar
alman filozoflar
alman sosyologlar
yahudi asıllı almanlar
ateist filozoflar
devrim teorisyenleri
yahudi filozoflar
özgürlükçü sosyalistler