Simpsonlar

simpsonlar (), matt groening tarafından fox için yaratılan animasyon televizyon durum komedisidir. dizi, homer, marge, bart, lisa ve maggie'den oluşan orta sınıf bir amerikan ailesinin satirik bir parodisidir. şov, springfield adlı kurgusal bir şehirde geçmekte ve amerikan kültürünü, toplumunu, televizyonunu ve farklı insanlık hâllerini hicvetmektedir.

aile, groening tarafından yapımcı olan james l. brooks ile önce bir dakikalık kısa animasyon serisi olarak tasarlandı. groening, disfonksiyonel bir aile oluşturdu ve ailedeki karakterlere kendi ailesindeki üyelerin adını verirken, kendi adının yerine ise bart adını kullandı. kısa gösteriler, 19 nisan 1987'de the tracey ullman showun bir parçası oldu. üç sezon yayımlandıktan sonra skeç yarım saatlik altın saatler şovu olarak geliştirildi ve bir sezonda (1989-1990) i̇lk 30 reyting listesinde yer alan ilk fox dizisi olarak kanalın ilk hitlerinden oldu. uzun metrajlı film olan simpsonlar: sinema filmi, 26 ile 27 temmuz 2007 tarihlerinde dünya genelinde sinemalarda gösterildi ve dünya çapında 527 milyon dolarlık hasılat elde etti.

simpsonlar, ilk yayımlandığı günden itibaren 25 primetime emmy ödülü, 26 annie ödülü ve bir peabody ödülü dahil olmak üzere onlarca ödül kazandı. time dergisinin 31 aralık 1999 tarihli sayısında dizi, 20. yüzyılın en iyi televizyon dizisi olarak adlandırıldı ve 14 ocak 2000'de simpson ailesi, hollywood bulvarı'nda bir yıldız ile ödüllendirildi. simpsonlar, en uzun süredir yayımda olan amerikan sit-comu, en uzun süredir yayımda olan amerikan animasyon programı ve 2009'da gunsmokeu geçerek en uzun süredir yayımda olan altın saatler eğlence dizisidir. birçok yetişkin odaklı animasyon durum komedisi, simpsonlarca etkilenirken, homer'ın ünlemi "d'oh!", i̇ngilizce sözlüğe eklendi.

kökenleri 
groening, simpsonlar fikrini james l. brooks'un ofis lobisinde beklerken düşündü. brooks, groening'den bir kısa canlandırma serisi için fikir üretmesini istemişti. groening de başta kendisinin life in hell adlı karikatür bandı serisini önermeye niyetlenmişti ama life in hellin canlandırılması için hayatının eserinin yayım haklarının feshedilmesi gerektiğini anlayınca başka bir yol seçti ve kendi yorumu bir bozuk işlevli aile versiyonu geliştirdi. karakterlere kendi ailesindeki üyelerin isimlerini verirken, kendi adı yerine "bart"ı seçti.

simpson ailesi, ilk kez 19 nisan 1987 tarihinde kısa gösteriler olarak the tracey ullman showda yayınlandı. groening, figürlerin prodüksiyon aşamasında düzeltileceği varsayımıyla, animatörlere sadece temel eskizleri gönderdi. ancak animatörler, bu çizimleri olduğu gibi kopyaladılar ki, bu da karakterlerin ilk bölümlerdeki üstünkörü görünümlerine yol açtı. klasky csupo şirketinin ilk işlerinden biri, simpsonlar'ın başlamasına da yol açacak şekilde, the tracey ullman show için kısa animasyon dizileri oluşturmaktı. animasyon, ilk sezonun animatörleri olan wesley archer, david silverman ve bill kopp tarafından klasky csupo bünyesinde üretildi. renklendirici georgi deluse, karakterlerin rengini sarı yapmaya karar veren kişiydi.

1989'da, bir prodüksiyon şirketleri ekibi simpsonları fox broadcasting company için yarım saatlik bir dizi olarak uyarladı. ekip, klasky csupo animasyon şirketini de içeriyordu. jim brooks, fox kanalıyla yaptığı sözleşmede kanalın şovun içeriğine müdahale etmemesi koşulunu kabul ettirdi. groening, şovu yaratmadaki amacının, izleyicinin izledikleri "popüler süprüntüye" bir alternatif sunmak olduğunu belirtti. yarım saatlik dizi, bir yılbaşı özel programı olarak "simpsons roasting on an open fire" adlı bölümü ile 17 aralık 1989 tarihinde yayına başladı. "some enchanted evening" üretilen ilk uzun bölümdü fakat ilk sezonun son bölümü olarak mayıs 1990'a kadar animasyon problemleri nedeniyle yayımlanmadı. 1992'de tracey ullman, dizinin başarısının kaynağının kendi şovu olduğunu iddia ederek fox'a dava açtı. davada, simpsonlar'ın elde ettiği kârın bir bölümünü alması gerektiği iddiası mahkemeler tarafından reddedildi.

yapım

yönetici yapımcılar 

dizinin sezonlarına göre yönetici yapımcılar:
 1–2. sezon: matt groening, james l. brooks, & sam simon
 3–4. sezon: al jean & mike reiss
 5–6. sezon: david mirkin
 7–8. sezon: bill oakley & josh weinstein
 9–12. sezon: mike scully
 13. sezon–günümüz: al jean
matt groening ve james l. brooks, şovun tüm tarihi boyunca dizide yönetici yapımcı olarak yer aldı ve yaratıcı danışmanlık görevini de üstlendiler. simpsonların yönetmeni brad bird tarafından şovun "adsız kahramanı" olarak adlandırılan sam simon, şovun ilk dört sezonunda yaratıcı danışman olarak şovda yer aldı. 
groening, brooks ve gracie films ile sık sık anlaşmazlık içindeydi ve 1993 yılında şovdan ayrıldı. ayrılmadan önce, 1993'ten beri şovda yer almamasına rağmen, her yıl şovun kârından bir pay almak ve jenerikte yönetici yapımcı olarak yer alması için anlaşma yaptı. aslında tüm sezonların yapımcılığını idare eden ve baş yazarı olan şov "idarecisi" (show runner) pozisyonu bundan daha kapsamlı bir posizyondur.

senaryo 

programın ilk yazı ekibi john swartzwelder, jon vitti, george meyer, jeff martin, al jean, mike reiss, jay kogen ve wallace wolodarsky'den oluştu. sonraki simpsonlarda her aralık ayının başında bölüm fikirlerini veren on altı senaristten oluşan bir yazı ekibi vardır. her bölümün ana yazarları, bölümün ilk taslağını yazar. grup, tekrar yazma oturumları, şakaların eklenmesi ya da silinmesi, sahnelerin eklenmesi ve şovun dublaj ekibinin tekrar okumalar için çağırarak bölümünün en son senaryosunu geliştirir. 2004 yılına kadar birinci sezondan itibaren şovu geliştiren george meyer, 2004'e kadar bu oturumlarda başkanı oldu. emektar senarist jon vitti'ye göre, senaryo listesinde diğer yazarların da yer almasına rağmen meyer, yer aldığı bölümdeki en iyi replikleri yazmıştır. her bölümün yapımı altı ay aldığından, şov nadiren güncel olaylar hakkında yorum yapar. fakat bölümler zaman zaman olimpiyatlar ya da super bowl gibi planlanmış etkinliklere değinmektedir.

altmış bölümün jeneriğinde adı geçen john swartzwelder, simpsonlardaki en üretken yazardır. en çok tanınan eski yazarlardan biri, 1990'ların başlarında birçok bölüme katkıda bulunmuş olan ve sonra talk şov late night'ıın sunucusu olarak david letterman'ın yerini alan conan o'brien'dır. i̇ngiliz komedyen ricky gervais, "homer simpson, this is your wife" bölümünü yazarak, hem yazar hem de konuk oyuncu olarak şovda yer alan ilk kişi oldu. superbad filminin senaristleri seth rogen ve evan goldberg, "homer the whopper" bölümünü yazdılar ve bölümde rogen bir karakteri seslendirdi.

2007'nin sonunda, simpsonların senaristleri writers guild of america ile birlikte grev yaptı. dizinin yazarları, 1998'de sendikaya katılmıştılar.

seslendirme 

simpsonların oyuncu kadrosunda altı ana rol sahibi vardır. homer simpson, abraham simpson, palyaço krusty, barney gumble ile diğer yetişkin erkek karakterlerin dublajını dan castellaneta yapmaktadır. julie kavner, birçok küçük karakterin yanı sıra marge simpson ile patty ve selma karakterlerine ses vermektedir. castellaneta ve kavner, the tracey ullman showun bir parçasıydılar ve karakterlerin seslendirmesi onlara verildi böylece yeni seslendirme sanatçılarına gerek kalmamış oldu. nancy cartwright dizide bart simpson, ralph wiggum ve diğer çocuk karakterlerin seslendirmesini yapmaktadır. lisa simpson'a dublaj yapan yeardley smith, zaman zaman bölümlük karakterlerin dublajını da yapmasına rağmen şovda sadece bir karaktere düzenli olarak ses veren tek ekip üyesidir. yapımcılar, bart ve lisa rollerinin dublajı için oyuncu seçimleri yapmaya karar verdiler. smith ilk başlarda bart rolü için seçmelere katıldı fakat kadro yönetmeni bonita pietila, smith'in sesinin çok tiz olduğunu düşündü. smith'e bart yerine lisa rolü verildi. nancy cartwright, önce lisa rolü için seçmelere katıldı. cartwright, lisa'yı kısaca "orta çocuk" olarak tanımladı ayrıca o zamanlarda karakterin pek kişiliği olmadığına hükmetti ve lisa yerine "sinsi, başarısız, okuldan nefret eden, saygısız, [ve] zeki" olarak yorumladığı bart rolüyle daha çok ilgilendi. matt groening, ona ana rol için deneme fırsatı verdi ve cartwright'ın okumasını duyduğunda, derhal ana rolü ona verdi. cartwright, şovda çalışmadan önce profesyonel olarak seslendirme eğitimi almış olan dizinin tek oyuncusudur. diziye adını veren aile üyelerinden birini seslendirmeyen fakat erkek kasaba halkının çoğunu seslendiren iki aktör mevcuttur: ikinci sezondan itibaren dizinin düzenli seslendirme kadrosunda yer alan hank azaria, moe, moe, chief wiggum ve apu gibi düzenli çıkan karakterleri seslendirirken mr. burns, smithers, principal skinner, ned flanders, reverend lovejoy ve dr. hibbert karakterlerini harry shearer seslendirmektedir. shearer'dan başka her ana kadro üyesi en i̇yi dublaj performansı dalında bir primetime emmy ödülü kazandı.<ref>{{haber kaynağı|url=http://goldderby.latimes.com/awards_goldderby/2006/07/shearer_snubbed.html|başlık=shearer snubbed again! blame that mr. burns?|erişimtarihi=2007-08-10|tarih=2006-07-20|yazar=o'niel, tom|yayımcı=the envelope|arşiv-url=https://web.archive.org/web/20071222051429/http://goldderby.latimes.com/awards_goldderby/2006/07/shearer_snubbed.html|arşiv-tarihi=22 aralık 2007|ölüurl=hayır}}</ref> shearer ise 2009'daki ödüllerde ilgili kategoride aday gösterildi. ancak, bu sorun kısa sürede çözüldü ve 1998 ile 2004 yılları arasında oyunculara bölüm başına 125.000 dolar ödendi. şovun geliri dvd satışları ve dizinin başka yayımcılara satılması ile giderek artmaya başladı ve nisan 2004'te ana ekip, senaryon okumalarını durdurup bölüm başına 360.000 dolar arası ödeme talep etti.

dizinin aynı seslendirmenler ile 30. sezona kadar devam edeceği kesinleşmiştir.

 canlandırma 
 simpsonlar, birleşik devletler'deki stüdyolar ile uluslararası birçok farklı stüdyo tarafından canlandırılmaktadır. the tracey ullman showdaki kısa animasyonların gösterimi sırasında, animasyon abd içindeki klasky csupo'da üretildi. dizinin çıkışıyla iş yükünün artmasından dolayı fox, güney kore'de yer alan birçok uluslararası stüdyoya prodüksiyon ihalesi verdi. bunlar: akom, anivision, rough draft studios, u.s. animation, inc. ve toonzone entertainment.. abd animasyon stüdyosu film roman'daki artistler resimli taslağı çizdiler, yeni karakterleri, geri planları, dekor parçalarını tasarladılar ve karakter ile geriplan konumlamalarını çizdiler; bunlardan animatikler (taslak animasyonlar) yaptılar. yapılacak iş ülke dışına havale edilmeden önce, gerekebilecek değişiklikleri belirlemek için bu animatikler gracie films'deki yazarlar tarafından gözden geçirildi. ülke dışı stüdyoları ara kareleri çizip, çinileme ve renklendirmeyi yapıp animasyonu kaydettikten sonra, abd'deki fox'a teslim edilmek üzere, üç-dört ay sonra bitmiş işi geri yolladılar.

i̇lk üç sezonda, klasky csupo, simpsonları abd'de canlandırmaktaydı. 1992'de, şovun yapım şirketi gracie films, şovun ilke içi prodüksiyonunu, 2008'e kadar animasyonu yapacak olan film roman'a devretti. on dördüncü sezonda prodüksiyon, geleneksel sel animation'dan dijital mürekkep ile boyaya geçti. dijital renk ile denenen ilk bölüm, 1995'teki "radioactive man" oldu. animatörler, on ikinci sezonun "tennis the menace" bölümünün prodüksiyonunda dijital mürekkep ve boya kullandılar fakat grace films, iki sezon sonrasına kadar düzenli olarak dijital mürekkep ve boya kullanımını bekletti. tamamlanmış olan "tennis the menace" ise bitmiş haliyle yayımlandı.

 konular simpsonlar, sayıltı olarak bir durum komedisinin standart düzenini kullanmaktadır. dizi, tipik bir amerikan kasabasında yaşayan bir ailenin ve aile üyelerinin yaşamı üzerine kurulmuştur. fakat dizinin kapsamı, animasyon özelliğinden dolayı, düzenli bir durum komedisinden daha geniştir. springfield kasabası, karakterlerin, modern toplumun sorunlarıyla karşı karşıya kalabildikleri bir toplumu temsil etmektedir. homer'ın bir nükleer santralde çalışıyor olmasını kullanarak şov, çevre sorunları hakkında yorum yapabilmektedir. bart ve lisa'nın springfield i̇lköğretim okulu'ndaki yaşamlarına aracılığyla şovun yazarları, eğitim alanındaki tartışmalı konuları betimlemektedir. kasaba, çocuk televizyon programlarından yerel haberlere kadar geniş bir medya kanallar yelpazesine sahiptir, bu da yapımcılara kendileri ve eğlence endüstrisi hakkında şaka yapmalarına imkânını verir.

bazı yorumcular, şovun politik olduğunu ve solcu tarafgirliğe müsait olduğunu söylemektedir. al jean, bir röportajında "biz [şov], sol eğilimliyiz." diyerek yorumları kabul etti. yazarlar, çoğu zaman solcu ideallere olan beğenilerini açığa vurmakla beraber şov, siyasi yelpazenin her tarafına yönelik şakalar yapmaktadır. dizi, devlet ve büyük şirketleri, işçileri istismar eden duyarsız varlıklar olarak sunmaktadır. yani, yazarlar çoğu zaman otorite figürlerini, aşağılayıcı ve olumsuz bir şekilde göstermektedir. simpsonlarda politikacılar yolsuzdur, reverend lovejoy gibi din adamları, kiliselerinin üyelerine karşı kayıtsızdır ve yerel polis gücü ehliyetsizdir. din, tekrarlanan bir konu olarak dizide yer almaktadır. kriz zamanlarında aile genelde tanrı'ya döner ve dizi, büyük dinlerin çoğuna değinmiştir.

groundskeeper willie'nin fransızca karşılığı, fransa'nın irak işgali teklifinin karşısında yer alışından sonra 2003 yılında national reviewin köşe yazarı jonah goldberg tarafından "cheese-eating surrender monkeys" olarak kullanıldı. tabir, diğer gazeteciler arasında kısa süre yayıldı. "cromulent" kelimesi i̇ngilizce webter's new millenium sözlüğü'nde kullanılmaktadır. "bart the genius" bölümünde bart'ın uydurduğu bir scrabble kelimesi olan "kwyjibo", melisa adındaki internet solucanını yaratan kişi tarafından takma adlarından biri olarak kullanıldı. "i, for one, welcome our new insect overlords", kent brockman tarafından "deep space homer" bölümünde kullanıldı ve ardından çok yaygın bir tabir olarak kullanılmaya başlandı. brockman'in söyleyiş varyantları, genellikle espri amacıyla alay etmek için kullanılır. new scientist dergisi gibi medyada kullanılmaktadır. şov tarafından popüler hâle getirildiği inanılan "meh" terimi, 2008 yılında collins english dictionary'e eklendi.

 televizyon simpsonlar, 1970'lerdeki wait till your father gets home programından itibaren başarılı olan ilk altın saatler animasyon programıdır. 1980'lerin büyük bir bölümünde uzmanlar, animasyon şovlarını çocuklara uygun olarak düşündüler ve bir animasyon şova, primetime televizyonuna uygun bir nitelik vermek oldukça zordu. simpsonlar, bu algıyı değiştirdi. kore'deki animasyon stüdyolarının kullanımı, renklendirmeyi ve bölümlerin çekimini daha ucuza getirdi. simpsonların elde ettiği başarı ve düşük prodüksiyon maliyeti, diğer televizyon kanallarının başka animasyon dizilerini denemesini sağladı. bu gelişim, south park, family guy, king of the hill, futurama ve the critic gibi 1990'larda hızla artış gösteren yeni primetime animasyon programların önünü açtı. "simpsonlar, altın saatlerde yayımlanan animasyonlar için uzun uzun yıllar boyunca orada olmayan bir izleyici kitlesi oluşturdu." dedi family guyın yaratıcısı seth macfarlane: "bana kalırsa, onlar esasen tekerleği yeniden icat ettiler." south park, simpsonlara olan hürmetini "simpsons already did it" bölümüyle gösterdi.simpsonlar ayrıca 9 ocak 2000 tarihinde kendisinden sonra gösterilen malcolm in the middle gibi canlı-aksiyon programları da etkiledi.{{web kaynağı | url = http://www.medialifemagazine.com/news2000/jan00/news30107.html | başlık = 'malcolm in the middle': trite fox fare with a first-rate time slot | erişimtarihi = 2006-07-03 | yayımcı = media life magazine | yazar = wallenstein, andrew | arşivurl = https://web.archive.org/web/20111021091903/http://www.medialifemagazine.com/news2000/jan00/news30107.html | arşivtarihi = 21 ekim 2011 | ölüurl = evet }}</ref> malcolm in the middleda diğer sitcom'larda kullanılan gülme efekti kullanılmadı. ricky gervais, gülme efekti kullanmayan britanya komedi dizisi the officein üzerinde simpsonlar'ın önemli bir etkisi olduğunu belirtti.

 yayın bilgileri ve başarıları 

 i̇lk başarıları simpsonlar, bir sezonda en çok izlenen 30 şov arasında yer alan fox kanalının ilk televizyon dizisiydi. sonraki sezonlarda homer'a odaklanılsa da bart, ilk üç sezonun çoğunda baş karakterdi. 1990 yılında, bart, kısa sürede "bartmania" olarak adlandırılarak, televizyondaki en popüler karakterlerden biri hâline geldi.turner, s. 120–121 hafızalarda kalan en yaygın simpsonlar karakteridir. 1990'ların başında, bart'ın üzerinde yer aldığı milyonlarca tişört satıldı ; bir milyon kadarı ise birkaç günde satıldı.<ref name="shirts">{{dergi kaynağı|url=http://www.people.com/people/archive/article/0,,20114134,00.html|başlık=bart simpson–defiant, saw-topped and cheeky—the brat terrible gave underachievers a good name|erişimtarihi=2009-04-15|tarih=1990-12-31|yayımcı=people|cilt=34|sayı=26|arşiv-url=https://web.archive.org/web/20090206050228/http://www.people.com/people/archive/article/0,,20114134,00.html|arşiv-tarihi=6 şubat 2009|ölüurl=hayır}} bart'ın kötü rol modeli olduğuna inanılmasıyla, bart'ın ve "i'm bart simpson. who the hell are you?" ve "underachiever ('and proud of it, man!')" gibi yazıların üzerinde yer aldığı tişörtler, birçok amerika halk okulunda yasaklandı. simpsonlarla ilgili ticari ürünler oldukça iyi sattı ve satışa çıktığı ilk 14 ay içinde 2 milyar dolar hasılat elde etti. bu popülaritenin sebebi, bart'ın ana konuda yer almadığı bölümlerin olması rağmen şovun reklamlarında simpson ailesinin genelde en çok reklamı yapılan karakter olmasıydı.

dizinin başarı elde etmesinin ardından, 1990 yazının sonunda fox kanalı, pazar akşamları 08:00 est'de yayımlanan simpsonları perşembe akşamı 08:00 est'ye aldı. böylece simpsonlar, aynı saatte nbc'de yayımlanan ve dönemin bir numaralı şovu olan the cosby showa rakip hâle geldi. yaz boyunca birçok yeni satış yerleri, rakip zannedilen "bill vs. bart" hakkında öyküler yayımladı.brooks, james l.; groening, matt; jrean, al; reiss, mike; silverman, david. (2002). commentary for "bart gets an f", in the simpsons: the complete eighth season [dvd]. 20th century fox. "bart gets an f" (ikinci sezon, 1990), the cosby showa karşı yayımlanan ilk bölümdü ve 18,5 izlenme oranı elde eden the cosby showdan sonra sekizinci olarak daha düşük bir nielsen rating'i aldı. i̇zlenme oranı, evlerde açık olan televizyonlarında diziyi izleyenlerin sayısını göstermektedir fakat nielsen media research, bölümün 33,6 milyon kişi tarafından seyredilerek aktüel izleyicilerde haftanın bir numaralı programı olduğunu tahmin etti. aynı zamanda, fox kanalının tarihindeki en çok izlenen bölümü oldu ve hâlâ, simpsonlar'ın tüm bölümleri arasında en yüksek izlenme oranını elde eden bölümdür.simpsonlar, birçok eleştirmen tarafından övgü almakta ve eleştirmenler, diziyi "yayımlanan en saygısız ve en rahatsız etmekten çekinmeyen şov" olarak tanımlamaktadırlar. tucker ayrıca şovu "popüler kültür fenomeni, bütün aileye hitap eden bir prime-time çizgi filmi" olarak tanımladı. 2009'da, simpsonlar, 435 bölümlük the adventures of ozzie and harrieti geçti ve guinness dünya rekorları tarafından tescillenen dünyanın en uzun süreli sitcomu dalında şu an dünya rekorunu elinde bulundurmaktadır. ekim 2004'te, scooby-doo kısaca, en yüksek bölüm sayısına sahip amerikan çizgi filmi alanında simpsonları geçti. fakat, kanal yöneticileri, 371 bölümlük scooby-dooyu nisan 2005'te tekrar yayımdan kaldırdılar ve simpsonlar, on yedinci sezon sonunda 378 bölüm ile rekoru geri aldı. mayıs 2007'de, simpsonlar, on sekizinci sezon sonunda 400. bölüme ulaştı. simpsonlar, amerikan çizgi filmlerinde en fazla bölüm sayısı rekoruna sahip iken, diğer çizgi filmler simpsonlar'ı geçti. örneğin: japon anime dizisi sazae-san, 2,000 bölüme yaklaştı.

2007 yılı, simpsonların yirminci yıl dönümü olarak belirlendi. yirminci sezona (2008-2009) göre, dizi, en uzun süre yayımda olan amerikan primetime televizyon dizisi alanında gunsmoke ile eşit durumdadır. fakat, gunsmokeun 635 olan bölüm sayısına simpsonların normal yayın akışına göre yetişebilmesi ancak yirmi dokuzuncu sezonda gerçekleşebilir.

2009'da, fox, "best. 20 years. ever." sloganıyla simpsonların prömiyerinin yirminci yıldönümünü tüm yıl kutlayacak. "bart the genius" bölümünün yayımlanmasıyla başlayan şovun yirminci yılı 14 ocak 2010'da sona erecek. bu kutlamaların bir parçası, şov için bir poster tasarlamayı amaçlayan "unleash your yellow" yarışmasıdır. 26 şubat 2009'da. fox, şovu yeniledi ve şovu yirmi ikinci sezona kadar götürecek olan iki sezon için sipariş verdi.

 ödülleri simpsonlar, ilk yayımlandıkları günden itibaren 25 primetime emmy ödülü, 26 annie ödülü ve bir peabody ödülü dahil olmak üzere onlarca ödül kazandı. 1998'de 20. yüzyılın sanat ve eğlence alanlarındaki mükemmel başarılarını kutlayan bir sayısında time dergisi, simpsonlar''ı, yüzyılın en iyi televizyon dizisi olarak adlandırdı.<ref name="century">{{haber kaynağı|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,993039,00.html|başlık=the best of the century|erişimtarihi=2007-06-03|tarih=1999-12-31|yayımcı=time|arşiv-url=https://web.archive.org/web/20120115104342/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,993039,00.html|arşiv-tarihi=15 ocak 2012|ölüurl=hayır}}</ref> aynı sayısında time, bart simpson'ı, yüzyılın en nüfuzlu 100 kişisinin yer aldığı liste olan time 100'' listesine dahil etti.<ref name="timebart">{{web kaynağı | url = http://www.time.com/time/time100/artists/profile/simpson.html | başlık = bart simpson | erişimtarihi = 2006-07-03 | yayımcı = time | tarih = 1998-06-08 | yazar = corliss, richard | arşivurl = https://web.archive.org/web/20110705160142/http://www.time.com/time/time100/artists/profile/simpson.html | arşivtarihi = 5 temmuz 2011 | ölüurl = hayır }}</ref> bart, listede yer alan tek kurgusal karakterdi. 14 ocak 2000'de, simpsonlar, hollywood bulvarı'nda bir yıldız ile ödüllendirildi. ayrıca 2000 yılında, entertainment weekly dergisi televizyon eleştirmeni ken tucker, simpsonları, 1990'ların en iyi televizyon şovu olarak adlandırdı. ayrıca, birleşik krallık'ta yayım yapan televizyon kanalı channel 4'un izleyicileri, simpsonları yapılan iki oylamada birinci yaptı: 2001'in en i̇yi 100 çocuk şovu ve 2005'in en i̇yi 100 çizgi filmi ; homer simpson da 2001'in en i̇yi 100 tv karakteri dalında birinci sırada yer aldı. homer ayrıca entertainment weekly'''nin "en i̇yi 50 tv i̇konu" listesinde dokuzuncu sırada yer aldı.<ref>{{haber kaynağı|url=http://www.ew.com/ew/gallery/0,,20152957_20152958_20159773_41,00.html|başlık=the 50 greatest tv icons|erişimtarihi=2007-11-15|yayımcı=entertainment weekly|arşiv-url=https://web.archive.org/web/20140709073128/http://www.ew.com/ew/gallery/0,,20152957_20152958_20159773_41,00.html|arşiv-tarihi=9 temmuz 2014|ölüurl=hayır}}</ref> 2002'de, simpsonlar'', tv guide'ın tüm zamanların en i̇yi 50 tv şovu'nda 8. olarak seçildi.<ref name="tvguide">{{haber kaynağı|başlık=tv guide's 50 greatest tv shows of all time|yayımcı=tv guide|tarih=2002-05-04}}</ref> 2007'de, time''ın "tüm zamanların en i̇yi 100 tv şovu" listesinde yer aldı.<ref>{{haber kaynağı|url=http://www.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1651341_1659196_1652657,00.html|başlık=the 100 best tv shows of all-time — the simpsons|erişimtarihi=2007-01-10|yayımcı=time|arşiv-url=https://web.archive.org/web/20110123125246/http://www.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1651341_1659196_1652657,00.html|arşiv-tarihi=23 ocak 2011|ölüurl=hayır}}</ref> 2008'de, entertainment weekly''nin "son 25 yılın en zirvedeki 100 şovu"nda ilk sırada yer aldı<ref>{{haber kaynağı|url=http://www.ew.com/ew/gallery/0,,20207076_20207079_20209139_24,00.html|başlık=100 new tv classics: the top 25–1. the simpsons|erişimtarihi=2008-09-14|yazar=jennifer armstrong, whitney pastorek, dan snierson, tim stack and alynda wheat|yıl=2008|yayımcı=entertainment weekly|arşiv-url=https://web.archive.org/web/20090216174230/http://www.ew.com/ew/gallery/0,,20207076_20207079_20209139_24,00.html|arşiv-tarihi=16 şubat 2009|ölüurl=hayır}}</ref> ve empire'', diziyi tüm zamanların en iyi televizyon şovu olarak adlandırdı.<ref>{{haber kaynağı|url=http://www.empireonline.com/50greatesttv/default.asp?tv=1|başlık=the 50 greatest tv shows of all time–01–the simpsons|erişimtarihi=27 eylül 2008|yıl=2008|yayımcı=empire |arşiv-url=https://web.archive.org/web/20100106112356/http://www.empireonline.com/50greatesttv/default.asp?tv=1|arşiv-tarihi=6 ocak 2010|ölüurl=hayır}}</ref>

 eleştiriler ve tartışmalar 

bart, yaramazlığından ötürü bir ceza almadığı isyankâr doğası ile bazı aileler ve muhafazakârlar tarafından çocuklar için kötü rol modeli olarak karakterize edildi. okullarda eğitimciler, bart'ın "başarısız olması ve bundan gurur duyması"ndaki tutumundan ve eğitimi hakkındaki olumsuz davranışından dolayı bart'ın "öğrenmeye tehdit" olduğunu iddia ettiler. başkaları, bart'ı "bencil, agresif ve kötü ruhlu" olarak tanımladı. 1991'deki bir röportajında bill cosby, bart'ı "kızgın, şaşkın, engellenmiş" olarak yorumlayarak bart'ın çocuklar için kötü bir rol modeli olduğunu belirtti. matt groening cevap olarak şunları söyledi: "bart'ı anlamak, peki. çoğu insan, normal olmak için mücadele etmekte; o, normalin sıkıcı olduğunu düşünmekte ve diğerlerinin yapmaya cesaret etmeyi istedikleri şeyleri yapmakta." 27 ocak 1998 tarihinde, sonraki abd başkanı george h. w. bush, "biz, amerikan ailesini simpsonlardan daha çok waltonlara benzeterek yükselteceğiz" dedi. senaristler, üç gün sonra "stark raving dad"in tekrarından önce yayımlanan bir bölümün kısa bir parçası şeklindeki kısımda bart'a "hey, biz aynen waltonlar gibiyiz. depression'a bir son için de dua ediyoruz." dedirterek bıyık altında gülen bir cevap verdiler.

şovun çeşitli bölümleri, hararetli tartışmalara neden olmaktadır. simpsonlar, "bart vs. australia" (altıncı sezon, 1995) bölümünde avustralya'yı; "blame it on lisa" (on üçüncü sezon, 2002) bölümünde brezilya'yı ziyaret etti ve her iki bölüm, ziyaret edilen ülkelerde olumsuz reaksiyonlar aldı ve hararetli tartışmalara yol açtı. sonraki olayda, rio de janeiro'nun turist yönetim kurulu, fox'u, bölümün şehri, sokak suçların olduğu, fare ve sıçanların istilasına uğradığı, gecekonduların ve adam kaçırmanın yaygın olduğunu bir yer olarak tasvir ettiğini iddia ederek yasal olarak tehdit etti. matt groening, the criticin çaprazlaması olan "a star is burns" (altıncı sezon, 1995) bölümünün ateşli ve sözlü bir eleştirmeniydi. bunun the critic için sadece bir reklam olduğunu ve insanların yanlışlıkla şovu kendisiyle bağdaştırabileceğini düşündü. bölümün yayımlanmasını engellemede başarısız olunca, jenerikteki adını kaldırdı ve endişelerini belirtti, james l. brooks'u açıkça eleştirdi, bölümün simpsonlar evrenini kirlettiğini söyledi. brooks ise cevap olarak "matt'e çok öfkeliyim, [...] fikrini açıklamasına izin verildi fakat bunu basında alenen yayımlamasıyla ileri gitti." dedi. "the principal and the pauper" (dokuzuncu sezon, 1999), simpsonların en hararetli tartışmalara neden olan bölümlerinden biridir. birçok hayran ve eleştirmen tarafından ilk sezondan beridir tekrarlanan bir karakter olan müdür seymour skinner'in bir sahtekâr çıkması, olumsuz karşılandı. bölüm, matt groening ve karaktere dublaj yapan harry shearer tarafından dan eleştiri aldı. 2001'de verdiği bir röportajından shearer, senaryoyu okuduktan sonra senaristlere şunu dedi: "bu çok yanlış. seyircinin sekiz ya da dokuz yıl boyunca yatırım yaptığı birini iyi bir neden olmadan çöpe atıyorsunuz. bu keyfidir ve haksızlıktır, izleyiciye saygısızlıktır."

 kalitenin düşüşü hakkında eleştiriler 

i̇lk simpsonlar bölümleri, eleştirmen tarafındandan nüktedanlığı, realizmi ve zekasından dolayı övgü aldı. 1990'ların sonunda, şovun tonu ve vurgusu değişmeye başladı. bazı eleştirmenler şovu "yorgun" olarak yorumlamaya başladı. 2000 yılı ile, uzun süredir dizinin takipçisi olan bazı hayranlar, şov ile hayal kırıklığına uğradılar ve deli dolu tuhaf davranışlardaki vurgunun bitişi olarak algıladıkları karakterden-yayımlanan konudan sapıldığına işaret ettiler. yazar douglas coupland, "saçmalık" olarak dizideki kalitenin düşüşü iddialarını "simpsonlar, on dört yılda topu düşürmediler; onu şimdi düşürmeleri zor görünüyor." diyerek yorum yaptı. dokuzuncu sezonda on ikinci sezona kadar şovun yürütücüsü olan mike scully, eleştirilerin konusu oldu.turner, s. 42 slateden chris suellentrop "scully'nin yönetimi altındaki simpsonlar, iyi bir çizgi film oldu [...] bölümler, eskiden homer ile marge, gün batımına doğru bisiklet sürerken biterdi, şimdi homer, marge'nin boynuna sakinleştirici bir dart atmasıyla bitmektedir. şovun stili eğlenceli ama yıllardır insanın içine dokunmuyor." diye yazdı. 2007'de dizinin uzunluğunun başından sonuna kadar aynı kalitede nasıl sürdürüldüğü sorulduğunda, scully şöyle cevap verdi: "sizin kalite standartlarınızı düşürerek. bir defa bunu yaparsanız sonsuza kadar ilerleyebilirsiniz."

2003 yılında, şovun 300. bölümü "barting over"ın kutlanmasıyla, usa today'', the simpsons archieve hayran sitesinin webmasterı tarafından seçilen en iyi on bölüm<ref>{{web kaynağı | url = http://www.usatoday.com/life/television/news/2003-02-06-fan-favorites_x.htm | başlık = 10 fan favorites | erişimtarihi = 2006-07-03 | yayımcı = usa today | tarih = 6 şubat 2003 | yazar = paakkinen, jouni | arşivurl = https://web.archive.org/web/20120715062814/http://www.usatoday.com/life/television/news/2003-02-06-fan-favorites_x.htm | arşivtarihi = 15 temmuz 2012 | ölüurl = hayır }}</ref> ile simpsonların senaristleri tarafından seçilen en iyi 15 listesini içeren simpsonlar ile ilişkili bir çift liste yayımladı. hayran listesindeki en yeni bölüm 1997'de yayımlanan "homer's phobia" olurken, senaristlerin seçtiği en yeni bölüm 2000'de yayımlanan "behind the laughter" oldu. 2004 yılında, harry shearer, şovun kalitesindeki düşüşü olarak ne anladığı belirtti: "son üç sezonu kötüler arasında sayıyorum dolayısı ile dördüncü sezon şimdi bana çok iyi görünüyor." dan castellaneta cevap olarak "katılmıyorum [...] bence harry'nin yorumu, şovun ilk üç ya da dört sezonunda olduğu gibi değil biraz daha çılgın ya da delişmen olduğuna dairdir. bence, canlı kalmak için [şov] organik olarak değişmektedir."simpsonlar, geniş bir izleyici kitlesi elde etmeyi ve yeni hayranlar oluşturmayı başardı. i̇lk sezon, amerika birleşik devletleri'nde bölüm başına ortalama 13.4 milyon izleyiciye sahip olurken on dokuzuncu sezonun ortalaması 7.7 milyon izleyici oldu. nisan 2006'daki bir röportajında matt groening, "dürüst olmak gerekirse, ufukta bir son görmüyorum. bence şovun finansal sorunlar yaşayabileceği ihtimal fakat şimdilik sorun yok; şov, yaratıcı olarak, bence, olabileceğinden daha iyi. animasyon, inanılmaz hayalperest ve detaylı; hikâyeler, önceden yapmadıklarımızı yapıyor. bu nedenle vazgeçmek için hiç neden yok." dedi.

 diğer medya 
 çizgi romanlar simpsonlar ile ilgili pek çok çizgi roman yıllarca yayımlandı. 1993'ten itibaren dokuz çizgi roman, bongo comics tarafından piyasaya çıkarıldı. i̇lk bant-karikatürler, şovun kardeş dergisi simpsons illustratedte, 1991'deki simpsonlara dayandı. bant-karikatürler, popüler oldu ve dört farkı hikâyeden oluşan simpsons comics and stories başlıklı tek basımlık çizgi romanlar, dizinin hayranları için 1993 yılında yayımlandı. ve buna bağlı olarak simpsonların yaratıcısı matt groening ile arkadaşı bill morrison, mike rote, steve vance ve cindy vance, yayın şirketi bongo comics'i kurdular. simpsons comicsin sayıları, bart simpson's threehouse of horror ile bart simpson koleksiyonu hâline getirildi ve birleşik devletler'de, harper collins tarafından geleneksel karton kapaklı olarak tekrar basıldı.

 film 

27 temmuz 2007'de gösterime giren animasyon film simpsonlar: sinema filmi, 20th century fox, gracie films ve film roman tarafından üretildi. film, simpsonların uzun süreli yapımcısı david silverman tarafından yönetildi ve filmin senaryosu, matt groening, james l. brooks, al jean, george meyer, mike reiss, john swartzwelder, jon vitti, david mirkin, mike scully, matt selman ve ian maxtone-graham gibi simpsonların yazarlarından bir ekip tarafından yazıldı. dizinin sona ermesinden sonra filmin prodüksiyonunun gerçekleşeceğine dair iddiaların var olmasına karşın dizinin yazımına devam edilirken filmin yapımı gerçekleşti. uzun metrajlı olası simpsonlar filminin tartışması, dizinin ilk sezonlarından itibaren gündemdeydi. james l. brooks esasen "kamp krusty" adlı bölümün hikâyesini bir filme uygun olacağını düşünüyordu fakat senaryoyu, uzun metrajlı filme dönüştürmeye çalışırkenki zorluklarla karşı karşıya kaldı. uzun bir süre boyunca uygun bir hikâyenin yokluğu ve senarist ekibinin tamamen meşgul oluşu gibi zorluklar nedeniyle proje iptal edildi.

 müzik 

dizide yer almış olan orijinal müzik koleksiyonları songs in the key of springfield, go simpsonic with the simpsons ve the simpsons: testify adlarında albüm olarak yayımlandı. birçok şarkı, single ya da albüm yayını olarak kaydedildi ve şovda hiç yer almadı. the simpsons sing the blues, eylül 1990 tarihinde piyasaya çıktı ve billboard 200 listesinde 3 numaraya kadar yükselerek başarılı oldu ve recording industry association of america tarafından 2x platin plak ile ödüllendirildi. albümden çıkan ilk single, pop rap şarkısı "do the bartman", nancy cartwright tarafından yorumlandı ve 20 kasım 1990'da piyasaya çıktı. şarkı, tanıtım yazısında yer almasa da michael jackson tarafından yazıldı.

 the simpsons ride 

2007 yılında bir simülatör sürüş olan the simpsons ride'ın, universal studios orlando ve universal studios hollywood'da uygulanacağı resmî olarak açıklandı. 15 mayıs 2008 tarihinde florida'da ve 19 mayıs 2008 tarihinde hollywood'da resmen açıldı. sürüşte, müşteriler, palyaço krusty tarafından inşa edilen krustyland adındaki bir çizgi tema parkıyla tanıştırılmaktadır. fakat figüran bob, krusty ve simpson ailesinden öç almak için hapishaneden kaçmaktadır. the simpsons ride, simpsonlardan 24 düzenli karakteri içinde barındırdı ve pamela hayden, russi taylor ile kelsey grammer'in yanı sıra dizinin düzenli kast ekibi karakterlere ses verdiler. harry shearer, sürüşte yer almaya karar vermediği için shearer'ın normalde dublaj yaptığı karakterlerin hiçbirine burada dublaj yapılmadı.

 video oyunları 

video oyunu endüstrisi, simpsonlar karakterlerini ve springfield dünyasını oyunlara adapte etmede hızlı davrandı. i̇lk oyunlardan bazıları konami'nin arcade oyunu the simpsons (1991) ve acclaim entertainment'in the simpsons: bart vs. the space mutants (1991) oyunlarıdır. the simpsons road rage (2001), the simpsons hit & run (2003) ve the simpsons game (2007) ise modern video oyunlardır. i̇ki simpsonlar pinball makinesi üretildi: ilki kısaca ilk sezondan sonra oluşturuldu ve diğeri ise hâlâ satın alınabilmekte. 2010 yılında, ios için the simpsons arcade adlı bir oyun yayınladılar. ea tarafından üretilen bir başka mobil oyun olan tapped out, 2012'de ios kullanıcıları için, ardından 2013'te android ve kindle kullanıcıları için piyasaya sürüldü. i̇ki adet simpsonlar pinball makinesi üretildi: biri ilk sezondan sonra kısa bir süre sonra mevcuttu ve diğeri 2007'de, her ikisi de şu an üretim dışı.

 ticari ürünler simpsonların popüler oluşu, diziyi bir milyon dolarlık ticaret endüstrisi hâline getirdi. ailenin adı ve yardımcı karakterler, tişörtlerden posterlere kadar her şeyde yer aldı. simpsonlar, what would homer do? ile simpsons jeopardy gibi oyunların yanı sıra clue, scrabble, monopoly, operation ile the game of life gibi çok fazla bilinen oyunların özel basımlarına ilham verdi. i̇skambil ve the simpsons trading card game gibi birçok kart oyunu yayımlandı. bölüm kılavuzu gibi pek çok resmî ya da gayri resmî simpsonlar kitabı piyasaya sürüldü. şovun çoğu bölümü, yıl bitimlerinde dvd ve vhs olarak yayımlandı. 2001 yılında ilk sezonun dvd'leri satışa çıktığında, chapella's showun ilk sezonunun daha sonradan bu satışa yetişmesine rağmen, kısa sürede tarihteki en çok satan televizyon dvd'si oldu. özellikle ilk sezondan on birinci sezona kadar olan sezonlar abd'de (1. bölge), avrupa'da (2. bölge) ve avustralya, yeni zelanda ile latin amerika'da (4. bölge) piyasaya çıktı.

2003 yılında, dünya genelinde yaklaşık 500 firma, simpsonlardaki karakterleri, kendi reklamında kullanmak için lisans aldı. simpsonlar: sinema filminin promosyonu olarak on iki 7-eleven şubesi, kwik-e-mart'a dönüştürüldü ve simpsonlarla ilgili ürünleri sattı. bunlar, "buzz cola", "krusty-0" kahvaltılık yiyecek, yağda kızarmış şekerli pembe çörek ile "squishees" gibi ürünlerdir.

9 nisan 2009'da, birleşik devletler posta servisi, şovun yirminci yıl dönümünü kutlamak için homer, marge, bart, lisa ve maggie'den oluşan 44 sentlik beş farklı posta serisini tanıttı. simpsonlar'', posta pulu üzerinde yer alan, yayımda olan ilk televizyon dizisi oldu. posta pulları, matt groening tarafından tasarlandı, 7 mayıs 2009'da satışa çıktı ve yaklaşık bir milyar bastırılacak.

kaynakça

notlar

konuyla ilgili yayınlar

dış bağlantılar 
 fox.com'daki simpsonlar resmî websitesi 
 
 wikia.com'da simpsonlar wikisi 
 the simpsons archive 
 the simpsons, televizyon ansiklopedisi.

 
peabody ödülü sahipleri
amerika birleşik devletleri animasyon televizyon dizileri
1989'da başlayan amerika birleşik devletleri televizyon dizileri
amerika birleşik devletleri komedi dizileri
amerika birleşik devletleri durum komedisi televizyon dizileri
amerika birleşik devletleri'nde kültür
i̇ngilizce televizyon dizileri
medya imtiyazları
antropomorfik karakter içeren animasyon televizyon dizileri
matt groening eserleri
kurguda vejetaryenlik