Heinrich Brüning

heinrich brüning (26 kasım 1885, münster, almanya - 30 mart 1970, norwich, vermont, abd), adolf hitler'in iktidara gelişinden kısa süre önce, mart 1930 - mayıs 1932 arasında şansölye ve dışişleri bakanı olan alman politikacı. ülkenin ekonomik sorunlarını çözmeyi başaramamış, reichstag'ı (parlamento) görmezlikten gelerek ve ülkeyi başkanlık kararnameleri ile yöneterek nasyonal sosyalist yönetime doğru gidişi hızlandırmıştır.

biyografi 

katolik olan brüning, muvazzaf subay olarak katıldığı i. dünya savaşı'ndan sonra hristiyan sendikalarında yöneticilik yaptı.1924'ten sonra katolik merkez partisi'nin reichstag'daki grubunda yer aldı, reichstag'da ekonomi ve maliye uzmanı olarak tanındı. 1929'da partinin önderi konumuna geldi.

sosyal demokrat hermann müller'in koalisyon hükûmeti düşünce, brüning 28 mart 1930'da reichstag'da çoğunluğa dayanmayan, daha tutucu bir kabine oluşturdu. ağır bir ekonomik çöküntünün gerekli kıldığı doğrultuda, vergilerin artırılması, kamu harcamalarının azaltılması, yabancı tarım ürünlerine yüksek güümrük duvarları uygulanması, ücretler ve işsizlik sigortası ödentilerinde kesinti yapılması ve versailles antlaşması (1919) ile almanya'ya yüklenen savaş borçlarının ödenmesi yönünde bir politika izledi.

16 temmuz 1930'da tasarılarının büyük bölümü reichstag'dan geri dönünce brüning, anayasanın 48. maddesine dayanarak ülkeyi olağanüstü başkanlık kararnameleri ile yönetmeye başladı. bu davranışı ile, weimar cumhuriyeti'nin kuruluşundan beri yürütmenin sorumluluğu ilkesi ilk kez çiğnenmiş oluyordu. brüning, eylül 1930'da yenilenen seçimlerden sonra komünist ve daha önemlisi nazi ağırlığının önemli ölçüde arttığı reichstag'ı da feshetti. bu sağa kayışı pekiştirmek için daha milliyetçi bir dış politika izlemeye başladı.

ekim 1931'de şansölyeliğin yanı sıra dışişleri bakanlığını da üzerine aldı. 1932 ilkbaharında cumhurbaşkanı paul von hindenburg'un yeniden seçilmesini sağladı. bu sırada, başkanın ölümünden sonra bir meşruti monarşi kurulmasını tasarlamış olmalıydı. ama bu tasarılarından hiçbir sonuç çıkmadı. 30 mayıs 1932'de hindenburg'un çevresindekilerin entrikaları sonucunda istifa etmek zorunda kaldı. tasfiye edilmesinin öncelikli nedeni, elbe nehrinin doğusunda iflas eden bazı büyük toprak mülklerini dağıtma tasarısıydı. kendisi de doğulu bir toprak sahibi olan hindenburg bu planı bir tür bolşeviklik sayarak brüning'i istifaya zorladı. brüning bundan sonra bir daha siyasete dönmedi.

heinrich brüning'in tutuklanmak üzere olduğu ihbar edilince 1934 yılında almanya'dan kaçtı. 1939 yılında harvard üniversitesi'nde siyaset bilimi profesörü oldu. hitler'in savaş planları ve daha sonra sovyetlerin genişlemesi konusu hakkında amerikan halkını uyardı.

ii. dünya savaşı bittikten sonra, 1951'de almanya'ya geri döndü. batı almanya'da köln'e yerleşti. 1953 yılında emekli olana kadar köln üniversitesi'nde ders verdi. konrad adenauer'in siyasete duyduğu rahatsızlığı arasında 1955 yılında abd'ye döndü.

heinrich brüning'in anılarının son derece tartışmalı içeriği nedeniyle 1970'te ölümünden sonrasına kadar yayınlanmadı. anılarının parçaları tarihsel kayıtlarına dayanarak değil, güvenilmez olduğu düşünülür.

abd'nin vermont, norwich kentinde 30 mart 1970'te öldü ve memleketi münster'de gömüldü.

kaynakça 

1885 doğumlular
1970 yılında ölenler
20. yüzyıl alman siyasetçileri
weimar cumhuriyeti'nde kişiler
renanya-palatina'da defnedilenler