30 Haziran



olaylar 
 1859 - fransız akrobat charles blondin, niagara şelalesi'ni ip üstünde geçti.
 1882 - amerika birleşik devletleri'nin 20. başkanı james garfield'i öldüren charles j. guiteau, asılarak idam edildi.
 1905 - albert einstein, hareketli cisimlerin elektrodinamiği isimli makalesini yayımlayarak özel görelilik kuramını ortaya atmış oldu.
 1908 - tunguska olayı gerçekleşti.
 1912 - saskatchewan'da meydana gelen kasırga, 28 kişinin ölümüne yol açtı.
 1918 - göyçay muharebesi gerçekleşti.
 1921 - himaye-i etfal cemiyeti kuruldu.
 1924 - i̇stanbul posta dağıtıcıları, ücretlerini yetersiz bularak topluca istifa ettiler.
 1934 - adolf hitler'in rakipleri olan 85 üst düzey sturmabteilung elemanını, schutzstaffel subaylarına katlettirdiği uzun bıçaklar gecesi harekâtı başladı.
 1934 - demiryolu elazığ'a ulaştı.
 1936 - dünyada ilk kez i̇ngiltere’de kadınlar renkli mayolarla denize girdiler.
 1936 - tüm zamanların en çok satan romanlarından rüzgâr gibi geçti yayımlandı.
 1936 - etiyopya i̇mparatoru haile selassie, mussolini'nin ülkesini işgal etmesi üzerine, milletler cemiyeti'nde bir konuşma yaparak yardım talebinde bulundu.
 1938 - ‘'superman'’, çizgi roman kahramanları arasına girdi.
 1939 - hatay'ın türkiye'ye katılması oy birliğiyle onaylandı.
 1941 - ii. dünya savaşı: barbarossa harekâtı - nazi almanyası, ukrayna'nın lviv kentini aldı.
 1953 - chevrolet'nin corvette modeli, michigan eyaletinin flint şehrindeki tesislerde üretildi.
 1956 - i̇ki amerikan yolcu uçağı, arizona'da grand canyon üzerinde havada çarpıştı: 128 kişi öldü.
 1960 - belçika kongosu, belçika'dan bağımsızlığını kazandı.
 1965 - samsunspor kuruldu.
 1967 - yön dergisi yayımına son verdi.
 1969 - türkiye petrolleri anonim ortaklığı, batman'ın kuzey magrip bölgesinde petrol buldu.
 1970 - türkiye'de haşhaş ekimini sınırlayan kararname, resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe girdi.
 1971 - rus uzay aracı soyuz 11, hava depolarında meydana gelen arıza sebebiyle infilâk etti.
 1972 - casusluk iddiasıyla yargılanan nahit i̇mre idama mahkûm oldu.
 1973 - 117 yıldan beri rastlanmayan en uzun güneş tutulması, türkiye saatiyle 14.00'te başladı.
 1974 - sovyet balet mikhail baryshnikov, bolşoy balesi'yle birlikte bulunduğu kanada'da iltica etti.
 1979 - türkiye'de 12 eylül 1980 darbesi'ne giden süreç (1979- 12 eylül 1980): ankara'daki milliyetçi hareket partisi genel merkezi ve hemen yakınındaki polis karakolu otomatik silahlarla tarandı. mhp lideri alparslan türkeş, "türkiye'de akan her kanın, saldırıya uğrayan her yerin manevi faili ecevit'tir." dedi.
 1985 - kaçırıldıktan sonra beyrut'ta 17 gün tutulan yolcu uçağındaki 39 amerikalı rehine serbest bırakıldı.
 1990 - doğu almanya ile batı almanya, ekonomilerini birleştirme kararı aldı.
 1990 - türkiye yazarlar sendikası, i̇stanbul’da ‘düşünceye özgürlük’ yürüyüşü düzenledi.
 1997 - birleşik krallık, hong kong'un idaresini çin'e bıraktı.
 1997 - j. k. rowling'in kaleme aldığı harry potter serisinin ilk kitabı basıldı.
 2002 - brezilya, fifa dünya kupası'nı kazandı.
 2005 - i̇spanya'da eşcinsel evlilik yasallaştı.
 2019 - abd başkanı donald trump, kuzey kore'yi ziyaret eden ilk abd başkanı oldu.

 doğumlar 
 1470 - viii. charles, 1483 - 1498 arasında hüküm sürmüş olan fransa kralı (ö. 1498)
 1688 - ebu'l hasan ali, hüseyni hanedanının ve tunus beyliğinin ikinci beyidir (ö. 1756)
 1755 - paul barras, fransız devrimi sırasında direktuvar rejiminin üyesi ve ana yönetici lideri (ö. 1829)
 1789 - horace vernet, fransız ressam ve grafik sanatçısı (ö. 1863)
 1801 - frédéric bastiat, fransız ekonomist ve teorisyen (ö. 1850)
 1817 - henry elliot, i̇ngiliz diplomat (ö. 1907)
 1817 - joseph dalton hooker, i̇ngiliz botanikçi ve kâşiflerinden biridir (ö. 1911)
 1893 - walter ulbricht, doğu almanya cumhuriyeti lideri (ö. 1973)
 1899 - madge bellamy, amerikalı sinema ve tiyatro oyuncusu (ö. 1990)
 1903 - dhuru alhdimiri, hint zoolog
 1906 - anthony mann, amerikalı sinema yönetmeni ve oyuncu (ö. 1967)
 1911 - czesław miłosz, polonyalı şair ve deneme yazarı (ö. 2004)
 1914 - francisco da costa gomes, portekizli asker ve devlet adamıdır (ö. 2001)
 1917 - susan hayward, amerikalı oyuncu (ö. 1975)
 1917 - lena horne, amerikalı bir şarkıcı, oyuncu, dansçı ve medeni haklar aktivisti (ö. 2010)
 1921 - washington sycip, çin asıllı filipinli-amerikalı hesap uzmanı ve yöneticidir (ö. 2017)
 1925 - i̇brahim amini, i̇ranlı siyasetçi ve din adamı (ö. 2020)
 1926 - paul berg, amerikalı biyokimyacı ve nobel kimya ödülü sahibi (ö. 2023)
 1927 - shirley fry, amerikalı kadın tenis oyuncusu (ö. 2021)
 1927 - mario lanfranchi, i̇talyan yapımcı, yönetmen, senarist, aktör ve koleksiyoncu (ö. 2022)
 1928 - celal aliyev, azeri akademisyen, biyolog ve siyasetçi (ö. 2016)
 1928 - orhan boran, türk sunucu ve oyuncu (ö. 2012)
 1930 - tony lip, amerikalı oyuncu (ö. 2013)
 1933 - tomislav ivić, hırvat futbolcu ve teknik direktör (ö. 2011)
 1933 - orval tessier, kanadalı buz hokeyi oyuncusu ve antrenörüdür
 1936 - assia djebar, cezayirli romancı, çevirmen ve film yapımcısı (ö. 2015)
 1936 - dave van ronk, amerikalı gitarist, şarkıcı, söz yazarı (ö. 2002)
 1938 - allin vlasenko, sovyet-ukraynalı orkestra şefi (ö. 2021)
 1941 - otto sander, alman oyuncu (ö. 2013)
 1942 - friedrich von thun, avusturyalı oyuncu
 1942 - robert ballard, amerikalı deniz bilimci
 1942 - şener kökkaya, türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu ve yönetmen
 1943 - bernard kessedjian, fransız diplomat (ö. 2007)
 1951 - andré hazes, hollandalı şarkıcı ve oyuncu (ö. 2004)
 1954 - pierre charles, dominikalı siyasetçi (ö. 2004)
 1954 - serj sarkisyan, ermeni siyasetçi ve ermenistan devlet başkanı
 1955 - egils levits, letonyalı bir avukat, siyaset bilimci ve yargıç
 1956 - volker beck, doğu alman eski atlettir
 1959 - brendan perry, i̇ngiliz şarkıcı, müzisyen, söz yazarı ve yapımcı
 1959 - valeriy sereda, azeri sporcu
 1959 - vincent d'onofrio, amerikalı oyuncu ve yapımcı
 1960 - frank masley, amerikalı kızakçı
 1963 - olha brizhina, ukrayna'yı temsil etmiş eski atlet
 1963 - yngwie j. malmsteen, i̇sveçli gitarist
 1965 - mitch richmond, amerikalı eski profeyonel basketbolcu
 1965 - muhammet uzuner, türk oyuncu ve yönetmen
 1966 - alen markaryan, ermeni asıllı türk amigo ve spor yazarı
 1966 - mike tyson, amerikalı boksör
 1967 - güler duman, türk halk müziği sanatçısı
 1968 - phil anselmo, amerikalı şarkıcı, besteci ve yapımcı
 1968 - rafael moreno valle rosas, meksikalı eski siyasetçi ve bürokrat (ö. 2018)
 1969 - uta rohländer, alman atlet
 1970 - antonio chimenti, i̇talyan futbolcu ve teknik direktör
 1973 - arsen hambardzumyan, ermeni siyasetçi
 1973 - devrim saltoğlu, türk oyuncu
 1973 - frank rost, alman kaleci
 1973 - levent semerci, türk film yönetmeni
 1973 - şevket çoruh, türk oyuncu
 1974 - orhan baltacı, türk şarkıcı (doğuş adıyla tanınan)
 1975 - ralf schumacher, alman formula 1 pilotu
 1975 - rami shaban, i̇sveçli millî futbolcu
 1977 - tathiana garbin, i̇talyan tenisçi
 1980 - nourdin boukhari, fas ve hollanda vatandaşı futbolcu
 1981 - barbora špotáková, çek cirit atıcı
 1982 - aylin kontente, türk oyuncu
 1982 - büşra pekin, türk tiyatro ve dizi oyuncusu
 1982 - lizzy caplan, amerikalı oyuncu
 1983 - cheryl, i̇ngiliz şarkıcı
 1983 - ebru polat, türk şarkıcı
 1983 - katarzyna skowrońska, polonyalı voleybolcu
 1985 - cem atan, türk kökenli avusturyalı oyuncu
 1985 - cody rhodes, amerikalı güreşçi
 1985 - michael phelps, amerikalı yüzücü
 1985 - trevor ariza, amerikalı profesyonel basketbolcu
 1986 - alicia fox, amerikalı profesyonel güreşçi ve model
 1986 - fredy guarín, kolombiyalı futbolcudur
 1987 - uraz kaygılaroğlu, türk oyuncu
 1989 - asbel kiprop, kenyalı atlet
 1989 - candide öztürk, türk basketbolcu
 1990 - dario lezcano, paraguaylı millî futbolcu
 1990 - n, jellyfish entertainment altında çıkış yapmış oyuncu, şarkıcı ve sunucu
 1991 - margaret, polonyalı şarkıcı-söz yazarı ve stilist
 1994 - gianni rodríguez, uruguaylı futbolcu
 1997 - samed karakoç, türk futbolcu

 ölümler 
 350 - nepotianus, romalı isyancı (d. ?)
 1520 - ii. montezuma, 1502’den 1520’ye kadar tenoktitlan'ı (meksiko) yöneten aztek kralı (d. 1466)
 1607 - caesar baronius, i̇talyan kardinal, kilise tarihçisi ve katolik mezhep savunucusu (d. 1538)
 1649 - simon vouet, fransız ressam ve dekoratör (d. 1590)
 1882 - charles julius guiteau,' amerikalı bir yazar ve avukat (d. 1841)
 1917 - henry vaughan, amerikalı mimar (d. 1845)
 1919 - john strutt rayleigh, i̇ngiliz fizikçi (d. 1842)
 1921 - fedir şçus, mahnovşçina komutanı, ukraynalı anarko-komünist devrimci (d. 1893)
 1926 - lionel royer, fransız ressam (d. 1852)
 1934 - fritz gerlich, alman gazeteci ve arşivci (d. 1883)
 1934 - gregor strasser, nasyonal sosyalist alman i̇şçi partisi (nsdap)'nde politikacı (d. 1892)
 1934 - karl ernst, 1933 öncesinde berlin'de sa lideri ve gruppenführer (d. 1904)
 1934 - kurt von schleicher, alman asker ve weimar cumhuriyeti'nin son şansölyesi (d. 1882)
 1944 - hambartsum haçanyan, ermeni sinema oyuncusu (d. 1894)
 1946 - nikolay morozov, rus bilim insanı ve yeni kronoloji'nin kurucusu (d. 1854)
 1948 - prens sabahattin, türk siyasetçi ve düşünür (d. 1879)
 1952 - mauno pekkala, finlandiya başbakanı (d. 1890)
 1953 - vsevolod pudovkin, rus film yönetmeni (d. 1893)
 1963 - alexander rüstow, alman filozof (d. 1885)
 1966 - giuseppe farina, i̇talyan otomobil yarışçısı (d. 1906)
 1967 - yavuz abadan, türk hukukçu (d. 1905)
 1971 - georgi dobrovolski, sovyet kozmonot (d. 1928)
 1971 - viktor patsayev, sovyet kozmonot (d. 1933)
 1971 - vladislav volkov, sovyet kozmonot (d. 1935)
 1973 - nancy mitford, i̇ngiliz roman ve biyografi yazarı, gazeteci (d. 1904)
 1984 - lillian hellman, amerikalı oyun yazarı
 1995 - georgiy beregovoy, sovyet kozmonot (d. 1921)
 1996 - fuat bayramoğlu, türk diplomat, dışişleri ve cumhurbaşkanlığı genel sekreterlerinden (d. 1912)
 2001 - chet atkins, amerikalı gitarist ve müzik yapımcısı (d. 1924)
 2001 - joe henderson, amerikalı caz tenor saksafon sanatçısı (d. 1937)
 2004 - hüseyin baradan, türk sinema oyuncusu (d. 1932)
 2004 - rosalinde hurley, i̇ngiliz doktor, mikrobiyolog, patolog (d. 1929)
 2011 - vasfi uçaroğlu, türk baterist ve orkestra şefi (d. 1928)
 2012 - i̇zak şamir, i̇srailli politikacı (d. 1915)
 2017 - simone veil, fransız bakan ve siyasetçi (d. 1927)
 2018 - billy kinard, amerikalı amerikan futbolu oyuncusu ve antrenörü (d. 1933)
 2018 - fuat sezgin, türk akademisyen (d. 1924)
 2019 - borka pavićević, sırbistan drama yazarı, savaş karşıtı aktivist ve insan hakları aktivist (d. 1946)
 2019 - david binder, amerikalı savaş muhabiri ve gazeteci (d. 1931)
 2019 - david koloane, güney afrikalı politik yazar ve sanatçı (d. 1938)
 2019 - sebastián alarcón, şilili film yönetmeni ve senarist (d. 1949)
 2020 - tim brooks, amerikalı profesyonel güreşçi (d. 1947)
 2020 - dan hicks, amerikalı aktör (d. 1951)
 2020 - aleksandr kabanov, sovyet-rus sutopu oyuncusu ve antrenör (d. 1948)
 2020 - alfred kotey, ganalı profesyonel boksör (d. 1968)
 2021 - abass bonfoh, togolu siyaset adamı (d. 1948)
 2021 - raj kaushal, hint film yapımcısı, yönetmeni ve dublör (d. 1971)
 2021 - janet moreau, amerikalı olimpiyat atleti (d. 1927)
 2021 - barbara murphy, i̇rlandalı nefrolog (d. 1964)
 2022 - vladimir zelenko, ukraynalı-amerikalı fizikçi, yazar (d. 1973)

tatiller ve özel günler 
koruyucu aile günü (türkiye)

dünya emekliler günü

0630
30