Facebook

facebook, insanların başka insanlarla iletişim kurmasını ve bilgi alışverişi yapmasını amaçlayan bir sosyal ağ. 4 şubat 2004 tarihinde harvard üniversitesi 2006 devresi öğrencisi mark zuckerberg tarafından kurulan facebook, öncelikle harvard öğrencileri için kurulmuştu. daha sonra boston civarındaki okulları da içine alan facebook, iki ay içerisinde ivy ligi okullarının tamamını kapsadı. i̇lk sene içerisinde de; amerika birleşik devletleri'ndeki tüm okullar facebook'ta mevcuttu. üyeler önceleri sadece söz konusu okulun e-posta adresiyle (.edu, .ac.uk vb.) üye olabiliyordu. daha sonrasında da ağ içine liseler ve bazı büyük şirketler de katıldı. 11 eylül 2006 tarihinde ise facebook tüm e-posta adreslerine, bazı yaş sınırlandırmalarıyla açıldı. kullanıcılar diledikleri ağlara; liseleri, çalışma yerleri ya da yaşadığı yerler itibarıyla katılım gösterebilmektedirler. ayrıca facebook, dünyanın en fazla ziyaret edilen sitelerinden biridir. google play store 5 milyar fazla kullanıcısı bulunmaktadır.

tarihçe 
2003 yılının sonlarına doğru mark zuckerberg tarafından yazılmaya başlanan facebook'un ilk olarak amacı, columbia üniversitesi başta olmak üzere çeşitli amerikan üniversitelerindeki öğrenciler arasındaki bağlantıyı güçlendirmekti. üniversitelere yayılmaya başladıktan sonra, finansman, medya gibi noktalara odaklanılarak facebook'un güçlendirilmesi amaçlandı. 2004 nisan ayında zuckerberg, dustin moskovitz ve eduardo saverin ile beraber thefacebookllc adı altında kurulan şirketle facebook'a kurumsal bir kimlik kazandırdı. peter thiel tarafından haziran 2004 tarihinde facebook'a 500.000 amerikan doları yatırım yapıldı. bunu mayıs 2005 tarihinde accel partners tarafından yapılan 13 milyon dolarlık yatırımın izlemesiyle birlikte site eylül 2006 tarihi itibarıyla e-posta doğrulaması şartıyla 13 yaş üstü herkesi üye olarak kabul etmeye başladı ve bugünkü halini aldı.

genel bilgi 
alexa istatistiklerine göre facebook, 31 ağustos 2014 itibarıyla dünyanın en fazla ziyaret edilen 2. sitesidir. bunun yanı sıra; mısır'ın en fazla ziyaret edilen sitesi, amerika birleşik devletleri, avustralya, türkiye, panama ve norveç'in 2. en fazla ziyaret edilen sitesi, kanada, güney afrika, birleşik krallık ve i̇sveç'in 3. en fazla ziyaret edilen sitesi, 2012 yılı itibarıyla da dünya çapında en çok ziyaret edilen sitedir.

facebook ismini "paper facebooks"tan alır. bu form, amerikan üniversitelerinde okulların öğrencilerine, öğretmenlerine ve çalışanlarına doldurttuğu, onları tanıtan bir formdur.

facebook'un şu anda 1 milyar 350 milyon kullanıcısı bulunmaktadır.

site, kullanıcılara ücretsizdir ve gelirini afişlerden, logo reklamlarından ve sponsor gruplarından almaktadır (nisan 2006'da gelirlerin haftalık 1.5 milyon dolar olduğu öne sürülmüştür). kullanıcılar profilleri fotoğrafları, ilgi alanları, gizli ya da açık mesajları ve arkadaş grupları sergilemektedir. profillerin gösterimi sadece arkadaşlara görünecek şekilde veya belli ağların dışındakilere açık olmayacak şekilde sınırlandırılabilir. techcrunch'a göre; abd'deki üniversitelerdeki öğrencilerin %85'inin facebook'ta bir hesabı bulunmakta ve bunların %60'ı her gün bağlanmaktadır. %85 her hafta, %93 her ay bağlananlar arasındadır. facebook sözcüsü chris hughes ise kullanıcıların her gün ortalama 19 dakika facebook'ta vakit geçirdiğini söylemektedir.

13 mart 2009 itibarıyla facebook'un yeni arayüzü tüm hesaplarda kullanılmaya başlamıştır. ancak bu arayüz, kullanıcılar arasında ikilik yaratmıştır. bazı kullanıcılar bu arayüzü çok başarılı bulurken, bazı kullanıcılar protesto etmektedir. facebook yöneticileri ise bu yeni arayüz için ısrar etmektedirler.

teknik açıdan ise facebook, web otoriteleri tarafından en başarılı web 2.0 uygulamalarından biri olarak gösterilmektedir.

2006 yılında, myspace'in news corporation'a satılmasıyla facebook'un da satılacağı söylentileri çıkmıştır. zuckerberg ise facebook'u satmak istemediğini belirtmiş ve söylentileri yalanlamıştır.

i̇lk teklifin viacom tarafından 975 milyon dolar olduğu öne sürülürken; eylül 2006'da yahoo, 1 milyar dolar teklifte bulunmuştur. ekim ayında ise; google, youtube'u satın aldıktan sonra, facebook için 2,3 milyar dolar teklifte bulunmuştur.

facebook yöneticilerinden peter thiel ise, facebook'un iç değerinin 8 milyar dolar olduğunu ve proje gelirlerinin 2015 yılı için 1 milyar dolar olduğunu söylemiştir.

24 ekim 2007'de microsoft, facebook'un %1,6'lık hissesini 240 milyon dolar ödeyerek satın almıştır. google ve diğer şirketler de benzeri bir yöntemle facebook hisselerine yönelmektedir.

2008 ağustos'unda, facebook'un aylık 100 milyon aktif kullanıcısı vardı. i̇nsanlar birbirini facebook'a çağırdı ve bu sayı 7 ayda iki katına çıktı. 2009 nisanı'nda ise bu sosyal ağın ulaştığı insan sayısı 200 milyondu. 2009 temmuz'unda ise 4 aydan kısa bir sürede facebook kullanıcı sayısı 50 milyon daha artarak 250 milyona ulaşmıştır.

23 temmuz 2009'da başlayan bir uygulamayla facebook'a, yahoo sitesi içerisinden ulaşma imkânı getirilmiştir.

facebook'un ağırlıklı olarak mavi olmasının nedeni ise kurucusu mark zuckerberg'in renk körü olmasıdır.

site fonksiyonları

fotoğraflar 
fotoğraflar uygulaması ile kullanıcılar kendi aralarında fotoğraflarını, kendilerini ve arkadaşlarını da üzerine etiketleyerek sunabilmektedir. bazı gizlilik sorunları nedeniyle facebook, fotoğrafların görüntülenmeleri üzerinde bazı sınırlamalar koymuştur. ağustos 2007 itibarıyla facebook'ta 31.31 milyar fotoğraf bulunmaktadır, bu da kişi başı 31 fotoğrafa denk gelmektedir. fotoğraflar herkes tarafından görülebilir, ancak gerekli ayarlamalar yapıldığı takdirde hiçbir kullanıcı tarafından da görülmeyebilir.

armağanlar 
armağanlar, facebook'un şubat 2007 tarihinde yaptığı bir uygulamadır. kullanıcılar birbirlerine küçük ikonlardan oluşan hediyeler gönderebilmektedir. bu ikonlar apple tasarımcısı susan kare tarafından tasarlanmaktadır ve kullanıcılar bu hediyeleri gizli ya da açıkça vermektedir. kullanıcılar isterse "hediyeler" kutusunu profillerinde de gösterebilir. kullanıcılar hesaplarının açılmasıyla ücretsiz bir hediye verme hakkına sahiptir; bundan sonraki hediyeler ise 1 dolar ile ücretlendirilmektedir. hediyelerin %50'si sevgililer gününde verilmektedir.

bunun yanı sıra, zachary allia tarafından geliştirilen "free gifts" uygulaması gibi uygulamalarla, ücretsiz olarak da hediye gönderilebilmektedir.

pazar yeri 
mayıs 2007 itibarıyla; facebook marketplace (facebook pazar yeri) uygulamasıyla; satılık eşyalar, kiralık/satılık ev, işler ve diğerleri olmak üzere bir market ortamı yaratmış ve burada kullanıcıların birbirleriyle alışveriş yapmasını sağlamıştır. bu hizmetleri ücretsizdir. facebook'un fotoğraflar uygulamasıyla kullanıcılar kendilerinin ve arkadaşlarının resimlerini paylaşmaktadır. bu hizmetten özellikle üniversite öğrencileri yararlanmaktadırlar. birçok öğrenci kitap ve okul eşyalarını facebook dolayısıyla satmaktadırlar. ayrıca kiralık daireler ve evler de facebook dolayısıyla markete konmuştur.

dürtmeler 
pokes (dürtmeler) uygulaması ile bir kullanıcının diğer bir kullanıcıyı dürterek diyalog kurmasını sağlamaktadır. bazen bu merhaba anlamına gelse de, aynı işi yapan x me ve superpoke gibi facebook uygulamaları da bulunmaktadır. bu uygulamalar, dürtme işlemini değişik varyasyonlarda yapılmasını sağlamaktadır.

etkinlikler 
etkinlikler uygulaması ise; kullanıcıların arkadaşlarını belli buluşma oluşturabilir ve diğer kullanıcılar da bu etkinlikler için rsvp'lerini bildirebilirler.

video 
facebook'un video uygulaması ise; kullanıcıların birbirlerine youtube ve benzeri sitelerdeki videoları göndermelerinin yanı sıra; özel mesajlar da dahil olmak üzere video kamerasıyla görüntü kaydederek bunu mesaj olarak göndermesini sağlamıştır. ayrıca 2015'ten itibaren videolar pop-out şeklinde izlenebilecek.

uygulamalar 
24 mayıs 2007 itibarıyla facebook, facebook platform adını verdiği altyapısı ile geliştiricilerin facebook ile etkileşimli uygulamalar yaratmasına olanak sağlamıştır. uygulamalar, facebook api  ile kolayca geliştirilebilir. 11 ekim 2007 itibarıyla facebook'ta 5500 üzerinde uygulama mevcuttur.

yabancı dil seçeneği 
30 ağustos 2008 tarihinden itibaren çeviriler uygulaması ile mevcut olan diğer diller almanca, çekçe, basitleştirilmiş çince, geleneksel çince, hong kong çincesi, danca, fince, fransızca, galce, felemenkçe, i̇spanyolca, i̇sveççe, i̇talyanca, japonca, katalanca, korece, lehçe, bokmål norveççesi, brezilya portekizcesi, türkçe, kürtçe ve rusça.

ayrıca her sene 19 eylül'de kutlanan "uluslararası korsan gibi konuş günü"nü kutlamak için 19 eylül 2008'de korsan i̇ngilizcesi seçeneği de mevcut oldu.

 9 ekim 2008'de beta halinde galiçyaca, macarca, nyorsk norveççesi, rumence, slovence ve tayca sürümleri mevcut oldu.
 4 eylül 2009'da beta halinde arnavutça sürümü eklendi.
 2 ekim 2009'da azerice sürümü eklendi.
 24 aralık 2009'da tam sürüm halinde kürtçe sürümü eklendi.

messenger 

facebook'un ios, android ve windows phone platformları için geliştirdiği messenger uygulaması, facebook kullanıcıları için tüm medya biçimlerinde sohbet ve paylaşım yapma olanağı sunmaktadır. facebook messenger'a sayfa sahipleri chat bot ekleyebilir. satın alma, otomatik cevap gibi işleri yapabilmektedir.

tepe yönetimi 

 mark zuckerberg kurucu ve ceo
 dustin moskovitz kurucu yardımcısı ve mühendislikten sorumlu başkan yardımcısı
 sheryl sandberg coo
 owen van natta finanstan sorumlu müdür (cfo), operasyon
 matt kohler başkan yardımcısı - strateji ve i̇şletme operasyonu
 chris hughes kurucu yardımcısı
 peter thiel yatırımcı
 chamath palihapitiya başkan yardımcısı - pazarlama ve operasyonlar
 gideon yu finanstan sorumlu müdür
 li ka-shing yatırımcı
 marc samwer yatırımcı
 alexander samwer yatırımcı
 eduardo saverin kurucu üye

i̇statistikler 
facebook'un kullanıcı sayısı ekim 2012 itibarıyla tüm dünyada 1 milyarı aşmıştır. artış hâlen devam etmektedir. aşağıda 2015 yılının mart ayı itibarıyla farklı ülkelerde facebook kullanıcı sayısı istatistiği bulunmaktadır.

ayrıca bakınız 
 diaspora (yazılım)
 2020 facebook reklam boykotları
gafam

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 
 

 
çevrimiçi oyun servisleri
android (işletim sistemi) cihazlar
i̇os yazılımları
symbian yazılımları
amerika birleşik devletleri merkezli internet şirketleri
web siteleri
blog barındırma hizmetleri
evrensel windows platform uygulamaları
sosyal ağlar
san francisco körfez bölgesi merkezli şirketler
web 2.0
sosyal medya
2004'te kurulan şirketler
2004'te kurulan internet içerikleri
2000'lerde geçici akımlar
2000'lerde geçici akımlar
amerika birleşik devletleri web siteleri
android yazılımları
bada yazılımları
blackberry yazılımları
nasdaq'daki şirketler
firefox os yazılımları
çokdilli web siteleri
amerika birleşik devletleri merkezli çok uluslu şirketler
fotoğraf paylaşım siteleri
sahipli çapraz platform yazılımları
sosyal bilgi işleme
sosyal ağ hizmetleri
öğrenci kültürü
2004'te kurulan teknoloji şirketleri
nasdaq-100 endeksindeki şirketler