12 Şubat



olaylar 

 1502 - vasco da gama, lizbon'dan hindistan'a doğru ikinci yolculuğuna çıktı.
 1541 - santiago, (şili) pedro de valdivia tarafından kuruldu.
 1818 - şili, i̇spanya'dan bağımsızlığını ilan etti.
 1859 - mülkiye mektebi, sadrazam âli paşa ve hükûmet üyelerinin katılımıyla açıldı.
 1870 - utah'ta kadınlar, oy kullanma haklarını elde ettiler.
 1879 - new york'un madison square garden kapalı spor salonunda, kuzey amerika kıtasındaki ilk yapay buz pateni pisti açıldı.
 1912 - 6 yaşındaki çin i̇mparatoru puyi, tahttan indirildi. böylelikle iki bin senelik çin i̇mparatorluğu ve 267 yıllık mançu hanedanı son bulmuş oldu.
 1912 - çin'de gregoryen takvimi kullanımı başladı.
 1919 - trabzon muhâfaza-i hukuk-ı milliye cemiyeti kuruldu.
 1920 - türk kurtuluş savaşı: türk silahlı kuvvetleri, fransa hakimiyeti altındaki kahramanmaraş'ı aldı.
 1929 - stalin tarafından sürgün edilen eski savaş komiseri troçki, "i̇lyiç" adlı bir şileple i̇stanbul'a geldi.
 1934 - avusturya'da iç savaş başladı.
 1937 - atatürk'ün selanik'te doğduğu ev, selanik belediyesince sahibinden satın alınarak, atatürk'ün emrine tahsis edildi.
 1951 - 17 yaşındaki süreyya i̇sfendiyari bahtiyari, i̇ran şahı muhammed rıza pehlevi ile tahran'daki gülistan sarayı'nda evlendi.
 1956 - karikatürist turhan selçuk, uluslararası "bordighera mizah şenliği"'nde platin palmiye ödülü'nü aldı.
 1961 - sscb, venüs gezegenine venera 1 uzay aracını gönderdi.
 1971 - türk otomobil fabrikası a.ş.'nin (tofaş) bursa'daki otomobil fabrikası, cumhurbaşkanı cevdet sunay ve başbakan süleyman demirel'in de katıldığı bir törenle açıldı. fabrika, fiat lisansıyla "murat 124" tipi otomobillerin üretimine başladı.
 1975 - türkiye emekçi partisi, mihri belli tarafından kuruldu.
 1988 - dr. ziya özel'in "zakkumla" kanser tedavisi iddiasının, trt tarafından "haber" olarak verilmesi yankı uyandırdı.
 1990 - hükûmetin açıkladığı tütün fiyatlarını protesto eden üreticiler, akhisar'da sokağa döküldü, 200 kişi gözaltına alındı.
 1990 - super mario bros. 3 adlı video oyunu abd'de piyasaya sürüldü.
 1993 - birleşik krallık'ta 10 yaşındaki iki çocuk, 2 yaşındaki james bulger'i kaçırarak öldürdü.
 1994 - kış olimpiyat oyunları, lillehammer'da (norveç) başladı.
 1994 - tuzla tren istasyonunda çöp kutusuna yerleştirilen saatli bomba patladı: 5'i yedek subay, biri sivil 6 kişi öldü; aralarında sivillerin de bulunduğu 29 kişi yaralandı.
 2001 - near shoemaker adlı uzay aracı, 433 eros adı verilen asteroidin yüzeyine indi.
 2002 - i̇ran havayollarına ait tupolev tu-154 tipi bir yolcu uçağı, inişe geçtiği sırada hürremabad'da (i̇ran) düştü: 119 kişi öldü.
 2002 - yugoslavya'nın eski devlet başkanı slobodan milošević'in yargılanmasına, bm savaş suçları mahkemesinde başlandı. milošević, bu süreç sona ermeden öldü.
 2010 - kış olimpiyatları, vancouver'da (kanada) başladı.

doğumlar 

 41 - britannicus, roma i̇mparatoru claudius ve üçüncü karısı roma i̇mparatoriçesi messalina'nın oğlu (ö. 55)
 1218 - kujō yoritsune, kamakura şogunluğunun dördüncü şogunu (ö. 1256)
 1536 - leonardo donato, venedik cumhuriyeti'nin 90'ıncı dükası (ö. 1612)
 1644 - jakob ammann, anabaptist önder ve amişliğin kurucusu (ö. ?)
 1756 - joseph chinard, fransız heykeltıraş (ö. 1813)
 1768 - ii. franz, roma-cermen i̇mparatoru (ö. 1835)
 1800 - john edward gray, britanyalı zoolog (ö. 1875)
 1809 - abraham lincoln, amerikalı hukukçu, siyasetçi ve abd'nin 16. başkanı (ö. 1865)
 1809 - charles robert darwin, i̇ngiliz doğa bilimci (ö. 1882)
 1814 - jenny von westphalen, karl marx'ın eşi (ö. 1881)
 1841 - gijsbert van tienhoven, hollandalı politikacı (ö. 1914)
 1847 - albert gould, avustralyalı politikacı ve avukat (ö. 1936)
 1855 - fannie barrier williams, amerikalı toplumsal reformcu, hatip ve kadın örgütçü (ö. 1944)
 1856 - eduard von böhm-ermolli, avusturya-macaristan i̇mparatorluğu mareşali (ö. 1941)
 1861 - lou andreas-salomé, rus asıllı psikanalist ve yazar (ö. 1937)
 1870 - jonas smilgevičius, litvanyalı ekonomist, yatırımcı ve politikacı (ö. 1942)
 1874 - auguste perret, fransız mimar (ö. 1954)
 1877 - louis renault, renault şirketini kuran fransız iş insanı (ö. 1944)
 1881 - anna pavlova, rus balerin (ö. 1931)
 1885 - james scott, afroamerikan besteci (ö. 1938)
 1888 - hans von sponeck, alman general, jimnastikçi ve futbol oyuncusu (ö. 1944)
 1891 - robert patterson, amerika birleşik devletleri 55. savaş bakanı (ö. 1952)
 1892 - theodor plievier, alman yazar (ö. 1955)
 1893 - omar bradley, amerikalı asker (ö. 1981)
 1893 - steingrímur steinþórsson, i̇zlanda başbakanı (ö. 1966)
 1893 - giovanni muzio, i̇talyan mimar ve akademisyen (ö. 1982)
 1895 - onn cafer, malay siyaset adamı (ö. 1962)
 1900 - vasili çuykov, sovyetler birliği mareşali (ö. 1982)
 1904 - rudolf platte, alman tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu ve rejisör
 1915 - lorne greene, amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1987)
 1926 - irene camber, i̇talyan eskrimci
 1927 - aristeo benavídez, arjantinli kayak sporcusu (ö. 2019)
 1927 - niyazi sayın, türk neyzen, ebru sanatçısı ve fotoğrafçı
 1931 - francisco mañosa, filipinli mimar
 1932 - rami garipov, başkurt ulusal şair, yazar ve oyun yazar (ö. 1977)
 1933 - constantin costa-gavras, yunan sinema yönetmeni
 1933 - elmira hüseynova, sovyet azerbaycanlı heykeltıraş ve ressam (ö. 1995)
 1934 - bill russell, amerikalı basketbolcu
 1936 - oktay arayıcı, türk oyun ve senaryo yazarı (ö. 1985)
 1939 - ray manzarek, amerikalı klavyeci (the doors) (ö. 2013)
 1940 - pablo hernández, kolombiyalı bisiklet sporcusu (ö. 2021)
 1941 - aydın engin, türk gazeteci, oyun yazarı, senarist ve politikacı
 1941 - selçuk uluergüven, türk sinema, tiyatro ve dizi oyuncusu (ö. 2014)
 1942 - ehud barak, i̇srail başbakanı
 1946 - ajda pekkan, türk şarkıcı ve sinema oyuncusu
 1953 - nabil shaban, i̇ngiliz oyuncu
 1955 - arsenio hall, amerikalı tv program yapımcısı
 1964 - adnan aybaba, türk millî yelkenci ve futbol yorumcusu
 1968 - christopher mccandless, amerikalı gezgin (ö. 1992)
 1968 - josh brolin, amerikalı film ve televizyon oyuncusu
 1969 - darren aronofsky, amerikalı film yönetmeni ve senarist
 1969 - alemayehu atomsa, etiyopyalı politikacı (ö. 2014)
 1975 - regla torres, kübalı voleybolcu
 1976 - silvia saint, çek pornografik film oyuncusu
 1977 - lerzan mutlu, türk şarkıcı ve sunucu
 1979 - jesse spencer, avustralyalı oyuncu
 1980 - christina ricci, amerikalı oyuncu
 1982 - bobi wine sahne adıyla tanınan robert kyagulanyi ssentamu, ugandalı politikacı, şarkıcı, aktör ve iş insanı
 1988 - claudio acosta, arjantinli futbolcu
 1990 - michelle bartsch-hackley, amerikalı voleybolcu 
 1991 - earvin ngapeth, fransız voleybolcu
 1993 - jennifer stone, amerikalı aktris

ölümler 
 901 - ii. antonios, 893 ile 12 şubat 901 tarihleri arası rum ortodoks patriği (d.?)
 1554 - jane grey, i̇ngiltere kraliçesi (d. 1536)
 1554 - guilford dudley, northumberland dükü john dudley'in oğlu (d. 1535)
 1627 - i. karl, lihtenştayn prensi (d. 1569)
 1673 - johann philipp von schönborn, alman din adamı (d. 1605)
 1713 - cihandar şah, babür i̇mparatorluğu'nun sekizinci şahı (d. 1661)
 1730 - luca carlevarijs, i̇talyan ressam ve gravür sanatçısı (d. 1663)
 1759 - i. muhammed, hüseyni hanedanının ve tunus beyliğinin üçüncü beyi (d. 1710)
 1771 - adolf frederick, i̇sveç kralı (d. 1710)
 1798 - ii. stanisław august poniatowski, polonya'nın son kralı (d. 1732)
 1799 - lazzaro spallanzani, i̇talyan biyolog ve katolik rahip (d. 1729)
 1804 - immanuel kant, alman düşünür (d. 1724)
 1856 - giuseppe donizetti, i̇talyan müzisyen ve ilk türk bandosu mızıka-yı hümâyun'u kuran (d. 1788)
 1860 - johann georg christian lehmann, alman botanikçi (d. 1792)
 1870 - jacob de kempenaer, hollanda'nın ikinci başbakanı (d. 1793)
 1885 - anthony w. gardiner, liberyalı hukukçu ve siyasetçi (d. 1820)
 1894 - hans von bülow, alman piyanist ve besteci (d. 1830)
 1896 - ambroise thomas, fransız opera bestecisi (d. 1811)
 1899 - âdile sultan, türk divan edebiyatı şairi (d. 1826)
 1912 - ‎gerhard armauer hansen‎‎, norveçli doktor ‎(d. 1841)
 1916 - richard dedekind, alman matematikçi (d. 1831)
 1933 - henri duparc, fransız besteci (d. 1848)
 1934 - cenap şahabettin, türk şair, yazar ve doktor (d. 1870)
 1935 - kai donner, fin dilbilimci, etnograf ve siyasetçi (d. 1888)
 1939 - søren sørensen, danimarkalı biyokimyacı (d. 1868)
 1942 - grant wood, amerikalı ressam (d. 1891)
 1949 - hasan el-benna, mısırlı siyasi ve dini lider (müslüman kardeşler hareketinin kurucusu) (d. 1906)
 1954 - dziga vertov, rus film yönetmeni ve sinema kuramcısı (d. 1896)
 1969 - vahi öz, türk tiyatro ve sinema sanatçısı (türk sinemasının "horoz nuri"si) (d. 1911)
 1974 - willy meller, alman heykeltıraş (d. 1887)
 1976 - sal mineo, amerikalı oyuncu (d. 1939)
 1976 - john lewis, i̇ngiliz marksist düşünür (d. 1889)
 1979 - jean renoir, fransız sinema yönetmeni (d. 1894)
 1983 - eubie blake, amerikalı piyanist ve besteci (d. 1887)
 1984 - julio cortázar, arjantinli yazar (d. 1914)
 1984 - mahmut sami ramazanoğlu, erenköy cemaati lideri (d. 1892)
 1996 - bob shaw, kuzey i̇rlandalı bilimkurgu yazarı (d. 1931)
 1989 - thomas bernhard, avusturyalı yazar (d. 1931)
 2000 - charles schulz, amerikalı karikatürist ve çizgi roman çizeri (snoopy) (d. 1922)
 2001 - nezih demirkent, türk gazeteci ve türkiye gazeteciler cemiyeti başkanı (d. 1930)
 2007 - yavuz sabuncu, türk akademisyen ve anayasa hukukçusu (d. 1948)
 2010 - nodar kumaritaşvili, gürcü kızakçı (d. 1988)
 2011 - betty garrett, amerikalı şarkıcı, komedyen ve sinema oyuncusu (d. 1919)
 2011 - kenneth mars, amerikalı oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1935)
 2012 - zina bethune, amerikalı oyuncu, dansçı ve koreograf (d. 1945)
 2012 - david kelly, i̇rlandalı aktör (d. 1929)
 2013 - tekin akmansoy, türk tiyatro ve sinema sanatçısı (d. 1924)
 2014 - sid caesar, amerikalı oyuncu ve komedyen (d. 1922)
 2014 - maggie estep, amerikalı şair ve şarkıcı (d. 1963)
 2015 - david carr, amerikalı köşe yazarı ve gazeteci (d. 1956)
 2015 - movita castaneda, amerikalı oyuncu (d. 1916)
 2015 - gary owens, amerikalı radyocu ve seslendirme sanatçısı (d. 1934)
 2015 - steve strange, galli pop şarkıcısı (d. 1956)
 2016 - dominique d'onofrio, i̇talya doğumlu belçikalı teknik direktör ve eski futbolcu (d. 1953)
 2017 - herminio bautista, filipinli tanınmış komedyen, yönetmen, oyuncu ve siyasetçi (d. 1934)
 2017 - jay bontatibus, amerikalı aktör (d. 1964)
 2017 - barbara carroll, amerikalı caz piyanisti ve şarkıcısı (d. 1925)
 2017 - damian, i̇ngiliz pop şarkıcısı (d. 1964)
 2017 - alwin lopez "al" jarreau, amerikalı caz müziği şarkıcısı (d. 1940)
 2017 - quentin moses, amerikan futbolu oyuncusu (d. 1983)
 2017 - krystyna sienkiewicz, polonyalı kadın şarkıcı ve oyuncu (d. 1935)
 2018 - marty allen, amerikalı oyuncu, komedyen, aktivist ve yazar (d. 1922)
 2018 - fethiye mazali, tunuslu eğitimci ve siyasetçi (d. 1927)
 2018 - françoise xenakis, fransız gazeteci, senarist ve roman yazarı (d. 1930)
 2019 - rolf böhme, alman siyasetçi (d. 1934)
 2019 - lyndon larouche, amerikalı aktivist, siyasetçi ve yazar (d. 1922)
 2019 - olli lindholm, fin şarkıcı ve gitarist (d. 1964)
 2019 - pedro morales, porto rikolu erkek profesyonel güreşçi (d. 1942)
 2019 - marisa solinas, i̇talyan oyuncu, şarkıcı ve söz yazarı (d. 1939)
 2020 - christie blatchford, kanadalı köşe yazarı, gazeteci, savaş muhabiri ve yayıncı (d. 1951)
 2021 - maurizio mattei, i̇talyan futbol hakemi ve spor yöneticisi (d. 1942)
 2021 - christopher pennock, amerikalı aktör (d. 1944)
 2021 - lynn stalmaster, amerikalı teknik yönetmen (d. 1927)
 2022 - zinaida kiriyenko, sovyet-rus aktris ve şarkıcı (d. 1933)
 2022 - ivan reitman, kanadalı film yönetmeni ve yapımcısıdır (d. 1946)
 2022 - antoni vadell ferrer, i̇spanyol roma katolik piskopos (d. 1972)
 2022 - karl voino, eston siyasetçi (d. 1923)
 2023 - nilay aydoğan, türk basketbolcu (d. 1992)
 2023 - nadia haşim, ürdünlü matematikçi, gazeteci ve siyasetçi (d. ?)
 2023 - suat türker, türk futbolcudur (d. 1976)

tatiller ve özel günler 
 kahramanmaraş'ın fransız işgalinden kurtuluşu (1920)

0212
12