FIFA 10

fifa 10 (kuzey amerika'da fifa soccer 10 olarak da bilinir) electronic arts'ın futbol video oyunları serisi olan fifa 'nın 17. oyunudur. ea canada tarafından geliştirilip, ea sports etiketi altında dünya çapında electronic arts tarafından satışa sunuldu. oyun; 30 eylül 2009'da avustralya'da, 2 ekim 2009'da avrupa'da, 20 ekim 2009'da kuzey amerika'da; playstation 3, xbox 360, playstation 2, windows, wii,nintendo ds ve playstation portable platformları  için raflardaki yerini aldı. oyunun ios, ipod touch, android, webos ve cep telefonları versiyonları ise tüm dünyada eş zamanlı olarak 2 ekim 2009'da yayımlandı.

resmî sloganları "how big can football get?" ve "let's fifa 10" olarak belirlenen oyunda; hızlı maç, lig, turnuva gibi birçok seçenek bulunmaktadır. fifa 10; çevrimdışı olarak yapay zeka ve ikinci bir oyun kumandası yardımıyla başkasıyla ya da internet bağlantısı sayesinde çevrimiçi olarak diğer oyuncularla oynanabilmektedir.

serinin önceki oyunu ''fifa 09a göre oldukça köklü değişiklikler sunan oyun, oyuncular ve oyun eleştirmenleri tarafından büyük beğeni topladı ve gamerankings adlı video oyun puanları derleme sitesinden 100 üzerinden 90,25 gibi bir ortalama puan alarak, tüm platformlar içinde gelmiş geçmiş en iyi 4. futbol oyunu olarak gösterildi. fifa 10; çıktığı ilk hafta avrupa'da 1,7 milyon kopya satarak, en hızlı satış yapan spor oyunu oldu. toplamda ise; satışa sunulduğu ekim ayından itibaren yaklaşık olarak 10 milyon kopya sattı.

 gelişimi 
ea canada tarafından 2009'un başlarında vancouver'da geliştirilmeye başlanan oyunun yapımında yaklaşık 60 kişi çalışmaktaydı. oyuncu ve takım profilleri için çalışan kişiler eklendiğinde ise bu sayı 1.000'i bulmaktaydı. playstation 3 ve xbox360 versiyonlarının geliştirme ekibinin başında david rutter, wii'ninkinin başında kaz makita, diğer versiyonların başında ise paul hossack bulunmaktaydı.

öncelikli olarak oynanabilirliğini geliştirilen oyun, bu yönüyle eleştirmenlerden büyük övgü topladı. yapımda kullanılan motion capture sayesinde oyun fizikleri daha gerçekçi bir hal aldı. yapımcılar, oyunun resmî sitesindeki forumda oyuncuların yaptığı önerileri ve geri bildirimleri dikkate alarak, mümkün olduğunca iyi bir oyun yapmaya çalıştıklarını belirtti.

oyunun demo versiyonu, xbox 360, playstation 3 ve pc platformları için avrupa'da 10 eylül, avustralya'da 11 eylül, kuzey amerika'da 17 eylül 2009'da görücüye çıktı. chelsea, barcelona, juventus, bayern münih, marseille ve chicago fire takımlarının kontrol edilebildiği demonun xbox 360 versiyonunda wembley stadyumu, playstation 3 versiyonunda ise hayalî bir yer olan fiwc stadyumu yer alıyordu. demo, oyunculara 3 dakikalık hazırlık maçı yapmakla birlikte, oyun içinde çekilen video veya ekran görüntülerini ea football world'e yükleme imkânı tanımaktaydı.

 oynanış 
 giriş 
oyun, wayne rooney'nin frank lampard'ı çalımlayıp, şut çekmesiyle sonuçlanan bir açılış video ile başlamaktadır. videonun ardından "arena modu" denilen ve oyuncuların kontrolündeki bir futbolcu ile, yapay zekanın kontrolündeki kalecinin bulunduğu bir bölüm açılır. arena modu'nda oyuncular, ana menüdeyken antrenman yapabilmektedirler. arena modu'nun ardından gelen ana menüde; oyun modları, takımların kişiselleştirilebildiği kısım, oyunla ilgili yeniliklerin yer aldığı kısım gibi birçok bölüm bulunmaktadır.

 modlar 
oyunda; hızlı maç ve çevrimiçi maç seçeneklerinin yanı sıra menejerlik, virtual pro, turnuva ve lig modları bulunmaktadır.

 menajerlik modu 

fifa 10da yer alan menajerlik modu; oyuncuların, oyundaki herhangi bir kulübü kontrol etmelerine olanak sağlayan moddur. ea, modla ilgili olarak, oyunun önceki serilerine göre yaklaşık 50 noktada önemli geliştirmeler yaptığını açıkladı.

menajerlik modu'na eklenen "total football experience" adlı özellik sayesine oyuncular; transferler ve maç sonuçları gibi dünyada gelişen futbol haberlerini yakından takip etme imkânına sahip oldu. yeni eklenen yardımcı antrenör sayesinde, istenildiği takdirde takımın diziliş ve taktikleri, maçların önemine göre otomatik olarak ayarlanılabilir hale geldi. örneğin; takımın sonraki maçı zayıf bir rakibe karşıysa; takımın antrenörü, normalde yedek kulübesindeki oyunculara ilk on birde şans tanımaktadır. oyunda yer alan hazırlık maçları sayesinde ise, takımın kadro ve taktiğini, daha sezon başlamadan hazırlamak mümkün oldu.

fifa 10 ile birlikte yapay zeka tarafından oynatılan maçların sonuçları önceki oyunların aksine rastgele değil, takımların güçlerine göre belirlenmeye başladı. bunun yanında yapay zekanın kontrol ettiği takımlar, artık kadrolarını oyuncuların formları, yorgunlukları ve maçların önemine göre değiştirebilme olanağına sahip oldu.

oyunda yer alan hayalî stadyumların isimleri, menajerlik modu'nda seçilen takımın gerçek ismi olarak değiştirilebilmekte, bu sayede oyun daha da gerçekçi olabilmektedir.

kulüplerin finanslarının küçük bir kısmı sponsor gelirlerine, büyük bir kısmı ise kulüp başkanının tutumuna bağlıdır. her kulübün; oyuncuların haftalık ücretlerinin karşılandığı maaş bütçesi ile transfer harcamaları ve kulübün diğer giderlerinin karşılandığı transfer bütçesi bulunmaktadır. oyunda, finansın zorluğunu ayarlayabilme seçeneği de yer almaktadır.

fifa 10 ile birlikte transferler daha gerçekçi hale geldi. oyuncu transferlerinde ödenen paranın yanında, kulübün itibarı, avrupa liglerinde oynayıp oynamaması, aynı pozisyonda forma giyen oyuncuların çokluğu gibi faktörler de etkili olmaktadır.

oyuncu gelişmelerinde de yenilikler olmuş ve fifa 08 ile fifa 09da yer alan özellikleri elle arttırma yöntemi son bulmuştur. yeni sistemle birlikte oyuncuların özellikleri, oynadıkları maçlar ve gösterdikleri performanslar sonucunda gelişme göstermektedir. menajerlik modu'na eklenen "live season" özelliği sayesinde ise oyuncu özellikleri gerçek hayattaki performanslarına göre değişmektedir.

yapay zeka tarafından yaratılan oyuncuların isimleri ise artık daha gerçekçi olmaktadır. örneğin; brezilyalı bir futbolcu, i̇ngilizce bir isme sahip olmayacaktır.

 virtual pro 

"virtual pro"; oyunculara, kendi futbolcularını yaratma ve onları çevrimiçi ve çevrimdışı oyunlarda kontrol etme imkânı sunan oyun modudur. oyuncular, easports.com veya easportsfootball.co.uk sitelerinden kendi yüzlerini oyuna aktarabilmekle birlikte, isterlerse ekledikleri yüzleri kullanıcı resmi olarak kullanabilmektedirler. virtual pro sayesinde oyuncular, yarattıkları oyuncuların özelliklerini geliştirme ve onlara yeni özellikler ekleme gibi imkânlara sahip olmuşlardır.

 ultimate team 
ea sports, 1 aralık 2009'da fifa 09 'da da yer alan ultimate team modunun, oyunun playstation 3 ve xbox 360 versiyonları için şubat 2010'da piyasa sürüleceğini açıkladı. ultimate team modu, oyuncuların sıfırdan bir takım kurup, katılınan maçlar ve turnuvalarda kazanılan puanlara göre takımı geliştirmesine olanak sağlayamaktaydı. eklenti, 25 şubat 2010'da, playstation network ve xbox live üzerinden, 4,99 dolar'dan satışa sunuldu.

 spikerler 
oyunda i̇ngilizce, i̇talyanca, i̇sveççe, felemenkçe, i̇spanyolca (i̇spanya ve meksika versiyonu olmak üzere 2 tane), rusça, çekçe, macarca, portekizce ve lehçe olmak üzere toplam 10 dilde spiker bulunmaktadır. fifa 10 'un i̇ngilizce spikerliğini martin tyler ve andy gray, i̇talyanca'sını giuseppe bergomi ve fabio caressa, i̇sveççe'sini glenn hysén ve henrik strömblad, felemenkçe'sini youri mulder ve evert ten napel, i̇spanyolca'sını paco gonzález ve manolo lama (i̇spanya) ile enrique “el perro” bermúdez ve ricardo peláez (meksika), rusça'sını yuri rozanov ve vasiliy soloviev, çekçe'sini bosák jaromír ve petr svěcený, macarca'sını richard faragó ve istván b. hajdú, portekizce'sini david carvalho ve hélder conduto, lehçe'sini ise włodzimierz szaranowicz ve dariusz szpakowski yapmaktadır.

 stadyumlar 
oyunda yer alan stadyumların listesi 27 ağustos 2009'da açıklandı. oyunda; allianz arena, camp nou, emirates stadyumu, anfield, old trafford, stamford bridge ve giuseppe meazza stadyumu gibi avrupa'nın büyük stadyumlarıyla birlikte, 8'i antrenman sahası, 28'i hayalî olmak üzere toplam 58 stadyum yer almaktadır. real madrid kulübüne ev sahipliği yapan santiago bernabéu stadyumu ise sadece oyunun çıktığı gün, indirilebilir içerik olarak sunulmuştur. oyunda yer alan stadyumlar için açık, bulutlu, yağmurlu, karlı hava şartları mevcuttur.

oyundaki hayalî stadyumların isimleri, oyuncuların isteği doğrultusunda değiştirilebilmektedir.

 kapaklar 
fifa 10 'un farklı bölgelerde yayınlanan versiyonları, farklı kapak tasarımlarına sahiptir. birleşik krallık ve i̇rlanda versiyonlarının kapaklarında theo walcott, frank lampard ve wayne rooney; avustralya kapağında wayne rooney ve tim cahill, yeni zelanda kapağında wayne rooney ve frank lampard; almanya kapağında bastian schweinsteiger ve wayne rooney; i̇talya kapağında ronaldinho ve giorgio chiellini; fransa kapağında steve mandanda, karim benzema ve guillaume hoarau; i̇spanya kapağında karim benzema ve xavi; polonya kapağında wayne rooney ve robert lewandowski; portekiz kapağında frank lampard ve simão; rusya kapağında sergey semak; macaristan kapağında wayne rooney ve balázs dzsudzsák; ve kuzey amerika kapağında frank lampard, cuauhtémoc blanco ve sacha kljestan yer almaktadır.

 ligler ve takımlar 
oyunda 31 lig ve 500'ün üzerinde takımla birlikte, 41 millî takım bulunmaktadır. fifa serilerinde ilk kez yer alan rossiyskaya premyer-liga, oyunun playstation 3 ve xbox 360 versiyonlarında bulunmamaktadır. diğer fifa serilerinden farklı olarak, hollanda millî futbol takımı ilk kez tamamiyle lisanslı olarak oyunda yer almaktadır. liglerde yaşanan takım değişiklikleri sebebiyle, oyunda fifa 09 'da bulunmayan 46 takım ile daha önce hiçbir fifa oyununda yer almamış 25 takım bulunmaktadır. fifa 10'daki ligler aşağıdaki gibidir:

 ligler 

  almanya bundesliga
 2. bundesliga
  amerika birleşik devletleri major league soccer
  avustralya hyundai a-ligi
  avusturya bundesliga (avusturya)
  belçika pro league
  brezilya série a
  çek cumhuriyeti 1. liga

  danimarka superliga
  fransa ligue 1
 ligue 2
  güney kore kore ligi
  hollanda eredivisie
  i̇ngiltere premier league
 efl championship
 efl league one
 efl league two
  i̇rlanda league of ireland

  i̇skoçya scottish premier league
  i̇spanya la liga
 la liga 2
  i̇sveç allsvenskan
  i̇sviçre super league
  i̇talya serie a
 serie b
  meksika liga mx

  norveç eliteserien
  polonya ekstraklasa
  portekiz primeira liga
  rusya rossiyskaya premyer-liga 
  türkiye süper lig

 diğer takımlar 
oyunda, oyundaki liglerde oynamayan 10 takım ile 2 tane de karma takım vardır:

 millî takımlar 
oyunda 41 millî takım yer almaktadır:

 soundtrack 
34 şarkıdan oluşan fifa 10 'un  soundtrack albümü, ea sports tarafından 31 temmuz 2009'da yayımlandı. oyunun şarkılar; 22 farklı ülke sanatçısı tarafından seslendirildi. aşağıdaki liste, oyunun xbox 360 ve playstation 3 versiyonlarının içerdiği şarkıları göstermektedir. "miss you", "favela rock", "head straight", "birthday bash" ve "science of fear"; oyunda bulundukları halde, soundtrack albümünde yer almamaktadır.

 adiam dymott - "miss you"
 afrobots - "favela rock"
 alex metric - "head straight"
 the answering machine - "it's over! it's over! it's over!"
 auletta - "meine stadt"
 balkan beat box feat. tomer yosef ve saz - "ramallah tel aviv"
 blk jks - "lakeside"
 bomba estéreo - "fuego"
 buraka som sistema feat. pongolove - "kalemba (wegue - wegue)"
 the bpa feat. ashley beedle - "should i stay or should i blow"
 casiokids - "fot i hose"
 children collide - "skeleton dance"
 crookers feat. the very best, two fingers ve marina gasolina - "birthday bash"
 cut off your hands - "happy as can be"
 dananananaykroyd - "black wax"
 datarock - "give it up"
 the enemy - "be somebody"
 fabri fibra - "donna famosa"
 fidel nadal - "international love"
 los fabulosos cadillacs - "la luz del ritmo"

 macaco - "hacen falta dos"
 major lazer feat. mr. lexx and santigold - "hold the line"
 márcio local - "soul do samba"
 matt & kim - "daylight (troublemaker remix feat. de la soul)"
 metric - "gold guns girls"
 mexican institute of sound - "alocatel"
 nneka feat. wesley williams - "kangpe"
 passion pit - "moth's wings"
 peter bjorn and john - "nothing to worry about"
 pint shot riot - "not thinking straight"
 playing for change - "war (no more trouble)"
 rocky dawuni - "download the revolution"
 röyksopp - "it's what i want"
 soshy - "dorothy"
 the temper trap - "science of fear"
 tommy sparks - "she's got me dancing"
 the whitest boy alive - "1517"
 wyclef jean - "mvp kompa"
 zap mama - "vibrations"

 diğer sürümleri 
ana platform olarak playstation 3 ve xbox360 için çıkan ''fifa 10un microsoft windows, wii, playstation 2, nintendo ds, playstation portable, iphone os, ipod touch, android, webos ve cep telefonları versiyonları da piyasaya sürüldü.

 windows 

oyunun windows sürümü, playstation 3 ve xbox 360 sürümlerine nazaran daha kötü, hatta özensiz bulundu. özellikle virtual pro modunun olmaması, grafiklerin fifa 09 'la aynı olması ve konsollara göre zayıf kalması, oyunun windows sürümünün eksiklikleri olmuştur. manejer modu'nun windows sürümünde diğer sürümlere oranla daha gelişmiş olması, taraftarların gollere daha gerçekçi tepkiler vermesi, be a pro adlı kamera açısının oyuna eklenmesi 
se; eleştirmenlere göre oyunun artılarındandır.

 wii 
oyunun wii sürümü tamamıyla yenilenmiş olarak oyuncuların karşısına çıktı. diğer wii oyunlarında da olduğu gibi wii remote, fifa 10un oynanışında da önemli yer tutmaktadır.

 playstation 2 fifa 10 'un playstation 2 sürümü; artık playstation 2 kullanımının azalması ve konsol oyunlarına olan ilginin düşmesine rağmen, oyunda önceki oyunlara nazaran hemen hemen hiçbir yenilik olmamasıyla eleştirilmiş, ancak yeni eklenen ve menajer modu 'nun değişik bir sürümü olan season mode, yenilenen be a pro moduyla çok az da olsa beğenilmiştir.

 nintendo ds 

 playstation portable 

 mobil platformlar 
fifa 2010'un ios, android, webos ve j2me destekleyen (s40 ve s60 gibi) telefonlar için yayınlanmış bir sürümdür.

 reklam 

 tepkiler 

 satış rakamları 
electronic arts'a göre fifa 10; çıktığı ilk hafta avrupa'da 1,7 milyon kopya satarak, en hızlı satış yapan spor oyunu oldu. bu sayede serinin önceki oyunu fifa 09 'dan %48 daha fazla kopya satarak, grand theft auto iv 'ü geride bıraktı. oyun, piyasaya sürüldüğü ekim ayından beri yaklaşık olarak 10 milyon kopya sattı.

 eleştiriler fifa 10, metacritic'ten %91, gamerankings'ten %90.54 ile yüksek sayılabilecek ortalamalar aldı.

oyunun ilk incelemesi, playstation official magazine tarafından yapıldı. dergi, oyuna 10 üzerinden 9 puan verdi.

 ödüller 

 sponsorluk fifa 10, fourfourtwo dergisiyle birlikte efl league one takımlarından swindon town'ın sponsorluğunu yapmaktadır. fifa 10 logosu, takımın deplasman formasının ön tarafında, iç saha formasının ise arka tarafında yer almaktadır. bu, fifa 07 'nin 2007-08 sezonunda accrington stanley'e yaptığı sponsorluktan sonra fifanın yaptığı ikinci sponsorluk anlaşması olmuştur.

kaynakça

dış bağlantılar 
 fifa 10 resmî sitesi 
 resmî fifa 10 forumu 

10
playstation 2 oyunları
playstation 3 oyunları
playstation portable oyunları
wii oyunları
xbox 360 oyunları
nintendo ds oyunları
microsoft windows oyunları
i̇os oyunları
cep telefonu oyunları
kanada'da geliştirilen video oyunları
electronic arts oyunları
ea sports oyunları
2009 video oyunları
elektronik spor oyunları
android oyunları
webos oyunları
java oyunları