Üç Silahşorlar

üç silahşorlar, alexandre dumas tarafından yazılmış olan tarihi macera romanı.

fransa’da xiii. louis döneminde kralın muhafız birliğinde görev yapan  athos, porthos ve aramis adlı üç silahşore katılmak üzere paris’e giden  d'artagnan romansı (dartanyan) adlı gencin maceralarını konu alır.  roman kahramanlarının, kralı düşürmek isteyen kardinal richelieu’nun komplolarından kralı korumak için giriştikleri maceralar anlatılır.

babası fransız devrim savaşları’nın önemli bir komutanı olan yazar, eseri ilk defa fransız devrimi’nden dört yıl önceki temmuz monarşisi sırasında mart-temmuz 1844’te  le siècle dergisinde tefrika etmiş; aynı yıl kitap olarak yayımlanmıştır. büyük ilgi gören roman , “birimiz hepimiz, hepimiz birimiz için!” sloganı ile ünlüdür.

yazarın başyapıtlarındandır ve dünya klasikleri arasına girmiştir. pek çok film, çizgi film, sahne uyarlaması yapılmıştır.

romanın kahramanı dartanyan’ın hikâyesi,  dumas’nın “yirmi yıl sonra”(1845) ve “bragelonne ve vikont: on yıl sonra” (1847-1850) adlı eserlerinde devam eder.

alexandre dumas'nın eserlerini, özellikle de "üç silahşorlar"'i yazarken tarihi oldukça saptırdığı, olaylara fazlasıyla hayâl gücünü kattığı söylenir. bu söylentiler kulağına kadar gelince dumas, "tarihe tecavüz ettiğimi söylediler ama çok güzel çocuklar doğdu" demişti.

konusu 

1625 yılı nisan ayında  meung kasabasında şen değirmenci hanı yakınında bir kavga çıkar. kavganın nedeni, gaskonyaiı olduğu belli dartanyan adında tuhaf görünüşlü genç adamdır. bu genç, şövalye olmayı hayal etmiş ama başaramamış olan babasının ona verdiği bir tavsiye mektubu ve uzun bir kılıçla, uyuz bir atın sırtında paris’e gitmek üzere yola çıkmış; bu kasabaya kadar gelmişti. genç, komik görünümü ile alay eden kasabalılarla dövüşür; hancı ve adamlarının sopalarla saldırması üzerine bayılır. hancı ile kardinal’in adamları cebinde kralın muhafız komutanı treville’e yazılmış mektubu bulup alırlar.

genç  ayıldığında handan ayrılır; paris’e ulaşır ve babasının dostu olan mösyö de treville’in karargahını bulur. ona başından geçenleri anlatır. karargahın avlusunda mektubu çalan adamı görüp peşine düşer ancak adamı yakalamak için koşarken iki kişiye çarpar, ardından bir mendil meselesi yüzünden üçüncü kişi ile tartışır; her biri birinden habersiz olarak onu düelloya davet eder.  bu kişiler ünlü silahşorlar athos, porthos ve aramis’tir. dartanyan, düello için üçüne ayrı ayrı saat vermiştir.

athos, düello yerine şahit olarak aramis ve porthos ile götürür. düello başlayacağı sırada kardinalin adamları ortaya çıkınca üç silahşor savunma vaziyet alır ve dartanyan da onlarla birlikte kardinalin adamları ile dövüşür. birlikte kardinalin adamlarını yenen dartanyan üç silahşorlar ile dost olup onlara katılır.

kardinalin kral ve kraliçenin aralarını bozmak için çalıştığını öğrenen mösyö de treville, buckhingam dükü’nden kraliçenin mücevherlerini almaları için onları londra’ya gönderir. birmingham dükü, kraliçeye aşıktır ve onunla gizlice buluştuğu sırada kraliçe, kendisine kralın hediyesi elmaslarını vermiştir. casusları sayesinde olaydan haberi olan kardinal, krala bir balo vermesini ve kaliçenin elmas kolyeyi takmasının söyler. dük’e verdiği için kolyeyi baloda takamayacak olan kraliçeyi çok zor duruma düşürmeyi planlamıştır. yolda başlarına gelen maceralar sonucu üç silahşorler londra’ya kadar gidemez ancak dartanyan, kendisine eşlik eden  uşağı ile birlikte londra’ya ulaşır; mücevherleri dükten alıp paris’e dönmeyi başarır. balo gecesi kraliçenin elmasları takmasıyla kardinal’in oyunu bozulur.

kralın emri ile dartanyan ve üç silahşorler la rochelle kuşatmasına katılırlar. bu sefere giderken, birmingham dükü’nün miladi adlı kadının suikastından korumaya çalışırlar. miladi yakalanıp tutsak edilir ancak babası gelip kızını kurtarır ve dükü öldürür.  dartanyan ve üç silahşorlar, kraliçenin hizmetkarı madam bonasiyö (bonacieux)’nün ortadan kaybolması üzerine  onu ararlar. d’artanyan’ın sevgilisi olan bonasiyö’nün bir manastırda tutulduğunu öğrenirler ama tesadüf eseri aynı manastırda bulunan miladi onu öldürür. sonunda miladi’yi yakalar ve yargılarlar. kadının aslında bir hırsız olduğu ve geçmişte bir kont ile evlendiği ortaya çıkar. kont, onun hırsız olduğunu öğrenince asılmasını emretmiş ancak kadın bir yolunu bulup kaçmıştır. kont ise adını athos olarak değiştirmiştir. kadın idam edilir.

paris’e döndüklerinde kardinalin özel hizmetlisi rochefort  dartanyan’ı tutuklar.  miladi’nin idamı ile ilgili sorgulanır ancak mahkemenin sonunda teğmenliğe  yükselir. savaş biter. la rochelle kenti geri alınır. silahşorların her biri kendi yolunda gider. aramis ile uşağı papaz olur. porthos zengin sevgilisi ile evlenir. athos bir süre dartanyan’la şövalyaliğe devam ettikten sonra küçük bir mirasa konar ve uşağı ile paris’ten ayrılır.

bazı uyarlamaları

film 
 üç silahşorlar, fred niblo'nun yönettiği 1921 tarihli sessiz uyarlama. özgün adı the three musketeers.
 üç silahşorlar, çetin i̇nanç'ın yönettiği 1972 tarihli türk filmi. yukarıdaki romandan uyarlanmıştır.
 üç silahşorlarin i̇ntikamı, çetin i̇nanç'ın yönettiği 1972 tarihli türk filmi. yukarıdaki romandan uyarlanmıştır.
 üç silahşorlar, richard lester'in yönettiği 1973 yapımı film.
 üç silahşorlar, stephen herek'in yönettiği 1993 yapımı film.
 üç silahşorlar, paul w.s. anderson'in yönettiği 2011 yapımı film.
 'wan-wan sanjushi (ワンワン三銃士), (fransızca: les trois mousquetaires, i̇spanyolca: dartacan y los tres mosqueperros)', (1981-82) fransızca
 'anime sanjuushi (アニメ三銃士), (fransızca: 'sous le signe des mousquetaires)', (1987-89) japonca/fransızca
 üç silahşorlar (dizi, 2013)

bale 
 üç silahşorlar, senaryo ve koreografisi armağan davran ve volkan ersoy tarafından hazırlanan,  giuseppe verdi'nin ve bujor hoinic'in müzikleri eşliğinde sahnelenen,  2 perdelik eser

kaynakça 

 
1844 romanları
19. yüzyıl fransız romanları
100 temel eser
sinemaya uyarlanmış fransız romanları
fransızca romanlar
kurguda fransa
tefrika romanlar
fransız macera romanları
fransız tarihî romanları
tiyatroya uyarlanmış fransız romanları
çizgi romana uyarlanmış romanlar
televizyona uyarlanmış romanlar
alexandre dumas romanları
17. yüzyılda geçen romanlar
armand jean du plessis de richelieu hakkındaki kültürel tasvirler
xiii. louis hakkındaki kültürel tasvirler