Tomris Çetinel

tomris çetinel (d. 21 ocak 1954, i̇zmir), türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu

hayatı 
aslen baba tarafından çorum - osmancık'lı olmasına karşın 21 ocak 1954'te, i̇zmir'de doğdu. 
türkiye'nin değişik yerlerinde ilk ve ortaokulu okudu. lise eğitimini ankara'da, ankara kız lisesi'nde tamamladı.
ankara'da, o zamanki türk dil kurumu'nu tanıdı. konuşmalara, söyleşilere katıldı. şairleri, yazarları tanıdı. hayatının bir bölümünü dinleyip biriktirerek geçirdi. bu birikimler tomris çetinel'i edebiyata, sanata yönlendirdi. okul hayatı boyunca müsamerelerde görev aldı, edebiyat kolu başkanlıkları yaptı. şiir dinletileri düzenledi. okuduğu okulda, güzel helena adlı bir oyun sahneye koydu ve helena'yı oynadı. o yıllarda "gazeteci" olmak istediğinden, konservatuvar tiyatro bölümüne girmek gibi bir düşüncesi olmadı. sonra tamamen bir tesadüf sonucu tiyatro hayatına girdi. o yıllarda, opera'da şan bölümünde okuyan bir arkadaşı tiyatro dersinden ikmale kaldığı için tiyatro bölümünün hocalarından ders alan arkadaşının derslere yalnız gidip gelmemesi için ona eşlik ederken, sonradan tutku ile bağlandığı tiyatro ile tanıştı. bu derslerden birinde hoca olan, i̇hsan avcı'nın çetinel'e "kalk bir de sen dene" demesi ile sahneye çıktı. bu deneyimden sonra, o zamanlar türkiye'deki tek konservatuvar olan ankara devlet konservatuvarı'na girmeye karar verdi. önceleri, ailesi bu kararına karşı çıktı. ama sonra, babasına, "piyasada görünen, adına sanatçı denilen, "bohem" yaşayan, tayatoraculardan olmayacağına ve bu mesleği gururla taşıyacağına söz vererek" izin aldı ve sonra bir serüven başladı. bu serüvenin ilk yıllarında bir susma dönemi yaşadı. bir nevi öğrenme yılları idi bu yıllar. kendisine sıra gelmesini, fark edilmeyi bekledi. hocaları arasında, cüneyt gökçer, mahir canova, nüzhet şenbay, i̇lyas avcı, can gürzap, haldun marlalı, yücel erten, cihan ünal ve yabancı hocalar vardı. cemil sökmen'den şan dersleri aldı. daha sonra "çok donanımlı yetiştik" dediği bir eğitim sürecinden geçti. sınıf arkadaşları arasında, haluk bilginer, derya baykal, tamer levent, müge gürman, ahmet levendoğlu, tarık ünlüoğlu, yaşar ersoy, nihat i̇leri gibi, daha sonra profesyonel hayatında her biri usta sanatçılar olacak isimler vardı. okul sonrası meslek hayatında kendisini karakter oyuncusu olarak tanımladı. tiyatro sanatını, profesyonel olarak icra etmeye başladığı i̇zmir devlet tiyatrosu'nda ve başka tiyatrolarda hep karakter rolleri üstlendi. i̇çinde olduğu her oyuna yoğun heyecan ve enerji kattı. bir dönem, devlet tiyatroları'ndan istifa edip, özel tiyatrolarda oyunculuk yapmayı denedi. önce çağdaş sahne sonra öncü sahne, sonra da levent kırca arkadaş kabare ve nisa serezli-tolga aşkıner tiyatrosu’nda çalıştı. 1979 yılında ankara devlet tiyatrosu'nda ki görevine geri döndü ve 2001-2002 sezonunda sivas devlet tiyatrosu'na müdür olarak atanana kadar, ankara devlet tiyatrosu'nda görev yaptı.  sivas devlet tiyatrosu'ndaki görevini 2002-2003 sezonuna dek sürdürdü ve 2003-2004 sezonunda konya devlet tiyatrosu'na müdür olarak atandı. konya'daki görev süresi boyunca, türk tiyatrosu'na yapılmış büyük katkılardan biri olan ve bin nefes bir ses başlığı altında düzenlenen uluslararası türkçe tiyatro yapan ülkeler festivali'ne imza attı. festival 2007 yılı itibarı ile başlatıldı, tomris çetinel tarafından şekillendirildi, geliştirildi ve yaşatıldı.

çetinel yoğun tiyatro hayatı yanı sıra çeşitli sinema ve dizi filmlerde rol aldı. seslendirme çalışmaları yaptı. ayrıca sanatçının, kendisi gibi tiyatro oyuncusu"olan ve yıllarca adana devlet tiyatrosu'nda görev yapan, şirin çetinel adında bir kızı vardır. çetinel'in ailesindeki tiyatroculardan biri de, meslek hayatına başladıktan yıllar sonra, tesadüfen ögrendiği dedesidir. sanatçının, baba tarafından dedesi askerlik yaptığı dönemde kavuklu hamdi, i̇smail dümbüllü gibi, geleneksek türk tiyatrosu'nun ustaları ile tanışmış ve askerlik sonrasında onlarla turneye çıkmıştır. bu turnelerden sonra, memleketi olan çorum osmancık'ta ramazan eğlenceleri düzenlemiştir. çetinel bu durumu eline tesadüfen geçen bir siyah beyaz fotoğrafta, dedesinin başında kavuğu üzerinde kostümü ile gördükten sonra anlamış ve ögrenmiştir.

sahip olduğu ödüller 
belarus uluslararası vesha tiyatro festivali: "iyi yönetmen ödülü, kadın temasını en iyi işleyen ve sorgulayan yapım" ben anadolu - erzurum devlet tiyatrosu - 2001
başkurdistan: uluslararası tiyatro festivali "en özgün oyun " bacılarla yunus
ankara sanat kurumu: "en iyi kadın oyuncusu ödülü" hüzün coşkusu - ankara devlet tiyatrosu
mesleklerinde başarılı kadınlar ödülleri "tiyatro dalında maral üner‘le birlikte" - 1994
1. sadri alışık anadolu tiyatro oyuncu ödülleri "yılın en başarılı kadın oyuncusu" gılgamış - konya devlet tiyatrosu - 2010
xiv. direklerarası seyirci ödülleri "en i̇yi yönetmen" fehim paşa konağı - eskişehir büyükşehir belediyesi şehir tiyatroları - 2014

tiyatro oyunları

rol aldığı oyunlar 
 mutfak cadıları : caroline smith - konya devlet tiyatrosu - 2010
 gılgameş : şirin aktemur toprak / gökhan aktemur - konya devlet tiyatrosu - 2009
 cadı kazanı : arthur miller - ankara devlet tiyatrosu - 2007
 el ele : refik erduran - ankara devlet tiyatrosu - 2006
 i̇lk gençlik : christian giudicelli - konya devlet tiyatrosu - 2004
 monserrat : emmanuel robles - sivas devlet tiyatrosu - 2002
 kaşif-i eyvah nadir efendi : ahmet önel - ankara devlet tiyatrosu - 1999
 geyikler-lanetler : murathan mungan - ankara devlet tiyatrosu - 1998
 liola : luigi pirandello's - ankara devlet tiyatrosu - 1996
 i̇zler ii : josef szaına - ankara devlet tiyatrosu - 1993
 benimkinin adı regine : pierre ray - ankara devlet tiyatrosu - 1993
 hüzün coşkusu altındağ : yaşar seyman / adem atar - ankara devlet tiyatrosu - 1992
 çamaşırhane : d. durvin / h. prevest - ankara devlet tiyatrosu - 1991
 lodos : beyazıt gülercan - ankara devlet tiyatrosu - 1986
 keşanlı ali destanı : haldun taner - ankara devlet tiyatrosu - 1984
 acılı toprak : h. vasfi uçkan - ankara devlet tiyatrosu - 1983
 şen kadınlar : william shakespeare - ankara devlet tiyatrosu - 1983
 winsor’un şen kadınları : william shakespeare - ankara devlet tiyatrosu - 1983
 gecikenler : nazım kurşunlu  - ankara devlet tiyatrosu - 1982
 bütün oğullarım : arthur miller - ankara devlet tiyatrosu - 1980
 bir umut i̇çin (montserrat) : emmanuel robles - ankara devlet tiyatrosu - 1979
 lodos : beyazıt gülercan - ankara devlet tiyatrosu - 1975

yönettiği oyunlar 
 fehim paşa konağı : turgut özakman - eskişehir büyükşehir belediyesi şehir tiyatroları - 2014   
 mirasçılar : dulat i̇sabekov - i̇zmir devlet tiyatrosu - 2012
 i̇bişin rüyası : tarık buğra - konya devlet tiyatrosu - 2011
 suskunlar kapısı (bab-ı hamûşan) : cem günen - konya devlet tiyatrosu - 2010
 aşka dair : tomris çetinel - konya devlet tiyatrosu - 2009
 i̇stanbul efendisi : musahipzade celal - konya devlet tiyatrosu - 2009
 evlenme : nikolay gogol - konya devlet tiyatrosu - 2008
 kuvayi milliye kadınları : nezihe araz - konya devlet tiyatrosu - 2007
 tepegöz : turgay nar - konya devlet tiyatrosu - 2004
 i̇ki kalas bir heves : erhan gökgücü - sivas devlet tiyatrosu - 2002
 kırkından sonra : alfonso paso - sivas devlet tiyatrosu - 2001
 nostaljik mola : maral üner / tomris çetinel - sivas devlet tiyatrosu - 2001
 ben anadolu : güngör dilmen - erzurum devlet tiyatrosu - 2000
 kaşif-i eyvah nadir efendi : ahmet önel - ankara devlet tiyatrosu - 1999
 mola : maral üner - ankara devlet tiyatrosu - 1994

filmografisi 
 kod adı kaos - 2007 
 nazlı yarim - 2007 
 kod adı - 2006 
 eylül - 2005 
 yuvadan bir kuş uçtu - 2003 
 çocuklar duymasın - 2002 
 saksıdaki ağaç - 2001 
 aşkın dağlarda gezer - 1999 
 i̇kili oyunlar - 1989 
 denizin kanı - 1978 
 çözülme - 1977

dış bağlantılar 
 
 imdb'de tomris çetinel 
 sinema türk'te tomris çetinel 

türk kadın tiyatro oyuncuları
türk kadın sinema oyuncuları
türk kadın dizi oyuncuları
1954 doğumlular
yaşayan insanlar
i̇zmir doğumlu kadın oyuncular
devlet tiyatroları sanatçıları
konya devlet tiyatrosu müdürleri
ankara lisesinde öğrenim görenler