Terminal (film)

terminal, başrolünde tom hanks'in oynadığı politik komedi-drama türünde 2004 yapımı bir film. 1988'den 2006'ya kadar tam 18 yıl paris-charles de gaulle havalimanı'nda yaşayan mehran karimi nasseri'den esinlenilerek çekilmiştir.

film, amerika birleşik devletleri'ne girişi reddedilince new york'un john f. kennedy havaalanı terminalinde mahsur kalan ve aynı zamanda bir askeri darbe nedeniyle memleketine dönemeyen doğu avrupalı bir adamı konu alıyor.

spielberg, önceki filmi olan catch me if you can'ı bitirdikten sonra, daha sonra "bizi güldüren, ağlatan ve dünya hakkında iyi hissettirecek" bir film yapmak istediği için the terminal'i yönetmeye karar verdi.

yapım için tesislerini sağlamaya istekli uygun havalimanlarının bulunmaması nedeniyle, la/palmdale bölgesel havaalanında büyük bir hangarın içine, filmin çoğu montréal-mirabel uluslararası havaalanından çekilmiş dış mekan çekimleriyle bir çalışma setinin tamamı inşa edildi.

film, 18 haziran 2004'te kuzey amerika'da hafif olumlu eleştirilerle gösterime girdi ve ticari bir başarıydı ve dünya çapında 219 milyon dolar kazandı.

konusu 
steven spielberg'ün gerçek bir olaydan esinlendiği ilgi çekici bir öyküye sahip bir politik komedi olan film, doğu avrupa'daki krakozya adlı bir ülkeden new york'a gelen viktor navorski'nin (tom hanks) öyküsünü anlatıyor. amerika yolundayken ülkesinde askerî darbe olması üzerine viktor, john f. kennedy uluslararası havalimanı'na gelir, ancak pasaportunun artık geçerli olmadığını öğrenir ve havaalanında mahsur kalır. çünkü birleşik devletler artık bir iç savaşın patlak vermesinden sonra krakozhia'yı bağımsız bir ülke olarak tanımamaktadır ve viktor'un şu anda vatansız olduğu için ülkeye girmesine veya eve dönmesine izin verilmemektedir. bu nedenle amerika birleşik devletleri gümrük ve sınır muhafaza pasaportuna ve uçak biletine el koyar. havaalanının güvenlik müdürü frank dixon (stanley tucci) sorun çözülene kadar transit salonunda kalmasına izin vermekten başka bir seçenek göremez. viktor, yalnızca valizi ve elindeki fıstık kutusuyla terminale yerleşir. zamanla havaalanı görevlileri ile dost olur ve hatta amelia warren adlı bir hostesle (catherine zeta-jones) arasında duygusal bir bağ gelişir. terfi için düşünülen güvenlik müdürü frank dixon, viktor'un varlığını bir türlü kontrol edemediği bürokratik bir facia olarak görür ve bu sorundan bir an önce kurtulmanın çaresini bulmaya çalışır, viktor'dan kurtulmaya giderek daha fazla takıntılı hale gelir. viktor, i̇ngilizce öğrenmek için dergi ve gazete makaleleri okumaya başlar.

viktor'un amerika'ya gelme amacı ise babasının bir zamanlar çok sevdiği amerikalı bir müzik grubundan aldığı imzalı fotolardan eksik olanı tamamlamaktır. o sanatçıyı bulup imzalatmak için yolculuğa çıkmıştır.

dokuz ay sonra arkadaşları viktor'u krakozhia'daki savaşın sona erdiği haberiyle uyandırır ve yolculuk belgesine yeşil bir damga vurarak havaalanını terk etmesine izin verir. amelia ayrıca "arkadaşından" (aslında ilişkisi olduğu evli bir hükûmet görevlisinden) viktor'a hayalini gerçekleştirmek için bir günlük acil vize almasını istemiştir ancak viktor, amelia'nın adamla ilişkisini yenilediğini öğrenince hayal kırıklığına uğrar. ayrıca viktor, dixon'ın vizeyi imzalaması gerektiğini öğrenir. bu fırsatı değerlendiren dixon, viktor'un arkadaşlarının başına bela açmakla tehdit eder. bunun olmasına izin vermek istemeyen viktor, sonunda krakozhia'ya evine dönmeyi kabul eder.

dixon, polis memurlarına viktor'u tutuklamalarını emreder, ancak bunun yerine memurlar viktor'un havaalanını terk etmesine izin verirler. viktor taksiye binerken, amelia başka bir taksiyle gelir ve kısa süreliğine göz teması kurarlar. dixon, viktor'un taksisi gittikten sadece birkaç dakika sonra taksi durağına varır. memurlar yanına gelince dixon, ilgilenmeleri gereken yolcuları olduğunu söylemeden önce bir an için durur. viktor, new york'a benny golson'ın sahne aldığı otele gelir ve sonunda son imzayı alır. sonra bir taksiye binerek şoföre "eve gidiyorum" der.

krakozya 
krakozhia (кракозия veya кракожия), eski bir sovyet cumhuriyeti veya doğu bloku devletine çok benzeyen, film için yaratılmış kurgusal bir ülkedir. kendine özgü bir dili vardır. 2004 yılında iç savaş çıkar ve ülkede darbe olur. krakozya'nın kesin konumu, doğu avrupa ya da eski bir sovyet cumhuriyeti olma fikriyle kasıtlı olarak belirsiz bir şekilde tutulmaktadır. bununla birlikte, filmin sahnelerinden birinde, devam eden çatışmayla ilgili bir haber raporu sırasında havaalanının televizyon ekranlarından birinde krakozya'nın haritası kısaca gösteriliyor ve günümüz kuzey makedonya sınırları içinde olduğu görülüyor.

filmin bestecisi john williams krakozhia için bir milli marş yazmıştır.

tom hanks'ın karakteri, anadili olan krakozyaca olarak bulgar dilini konuşmakta, ancak rusça konuşan bir yolcunun gümrük ile ilgili sorununa yardım ettiği bir sahnede, hem bulgarca hem de rusça'ya benzeyen bir slav dili konuşmaktadır.

ödülleri

adaylıkları 
 2005 golden trailer awards (altın fragman ödülleri) - en iyi romantik film
 2005 motion picture sound editors, golden reel awards (altın makara ödülleri) - en iyi ses kurgusu

kazandıkları 
 2005 art directors guild (sanat yönetmenleri derneği) - yapım tasarımında mükemmellik ödülü
 2005 bmi film & tv awards (bmi film & tv ödülleri) - en iyi film müziği ödülü (john williams)

oyuncular 
 tom hanks .... viktor navorski, geçici olarak jfk havalimanı terminalinde yaşayan bir krokozya vatandaşı.
 catherine zeta-jones .... amelia warren, uçuş görevlisi
 stanley tucci .... frank dixon, jfk gümrük ve sınır muhafaza direktörü
 chi mcbride .... joe mulroy, kargo işleyicisi ve viktor'un bir arkadaşı
 diego luna .... enrique cruz, yemek hizmetlisi ve viktor'un bir arkadaşı
 barry shabaka henley .... thurman, dixon'ın asistanı
 kumar pallana .... gupta rajan, kapı görevlisi ve hindistan'da tutuklanmaktan kaçmak için amerika'da saklanan viktor'un bir arkadaşı
 zoë saldana .... dolores torres, bir göçmenlik görevlisi ve star trek hayranı. 
 eddie jones .... richard salchak, dixon'ın patronu
 jude ciccolella .... karl iverson, viktor'un inşaat müdürü
 corey reynolds .... waylin, güvenlik görevlisi
 guillermo díaz .... bobby alima
 rini bell .... nadia
 stephen mendel .... first class steward
 valery nikolaev .... milodragovich
 michael nouri .... max, amelia'nın evli erkek arkadaşı
 benny golson .... kendisi
 scott adsit .... taksi şoförü

yapımı
bazı eleştirmenler filmin, 1988'de mülteci kâğıtlarının çalınmasından dolayı 2006 yılına kadar charles de gaulle havalimanı'nın birinci terminali'nde yaşayan ve i̇ranlı bir mülteci olan mehran karimi nasseri'nin hikâyesinden esinlendiği belirtmiştir. the new york times gazetesi, eylül 2003'te steven spielberg'in nasseri'nin yaşam hikâyesini filmin temelini olarak aldığını kaydetti ve eylül 2004'te the guardian gazetesi de, nasseri'nin film yapımcılarından binlerce dolar aldığını belirtti. bununla birlikte, stüdyonun tanıtım materyallerinden hiçbiri, nasseri'nin hikâyesinin ilham kaynağı olduğundan bahsetmemektedir.

steven spielberg, üretim uzunluğu boyunca filme almasını sağlayacak gerçek bir havaalanı bulmak için dünyayı dolaştı, ancak bulamadı. terminal seti la/palmdale bölgesel havaalanında büyük bir hangarda yapılmıştır. rockwell international b-1b bombardıman uçağını inşa etmek için abd hava kuvvetleri fabrikası 42 kompleksinin bir parçası olan hangar kullanıldı. set, tam deprem yönetmeliğine göre inşa edildi ve düsseldorf uluslararası havalimanı'na dayanıyordu. hem fiili terminalin hem de yanlamasına olarak görülen kümenin şekli, bir uçak kanadının kesitidir. the roger ebert'in yaptığı incelemelerde belirttiği ve spielberg'in empire dergisinin bir özelliği tarafından onayladığı terminal için set tasarımı, jacques tati'nin klasik filmi play time'dan büyük ölçüde esin kaynağı oldu. hanks, viktor navorsky'nin karakterini, "rusça, türkçe, lehçe, yunanca, biraz i̇talyanca, biraz fransızca" konuşabilen bulgar göçmeni olan kayınpederi allan wilson'a dayandırdı. hanks, ayrıca peter budevski adlı bir bulgar çevirmen tarafından yardım aldı.

film setinde her şey gerçek hayatta olduğu gibi çalıştı. gerçek yiyecekler, dondurma ve kahveler uygun dükkanlarda vardı. yürüyen merdivenler iflas eden bir mağazadan satın alındı. konsolosluğun her birinde gerçek şirket sponsorluğunda gerçekleştirildi. birçok mağazada ve viktor, brookstone, la perla ve discovery channel mağazalarında bir iş istiyor, burger king'de yemek yiyor, new york city rehber kitaplarını borders'dan satın alıyor ve takım elibisesini hugo boss'tan satın alıyor. enrique ise, sbarro'daki dolores'e öneriyor.

çoğu dış çekim ve gerçek uçakların bulunduğu yerler montréal-mirabel uluslararası havalimanı'nda çekildi: orada, göç masalarına bakan asma katın ve arkalarından bagaj taşıyıcılarına bakan ilave iç çekimler de yapıldı.

boeing 747 uçağı, united airlines tarafından sağlandı. star alliance filme büyük sponsor oldu ve oyuncuların yanı sıra üniforma, ekipman ve figüranlar da sağladı. star alliance havayollarının ağır varlığına rağmen, delta air lines pilotu filmin son beş dakikasında viktor'u bir sahneye geçiriyor.

kaynakça

dış bağlantılar
 

2004 çıkışlı komedi-drama filmleri
2000'lerde romantik dram filmleri
2000'lerde i̇ngilizce filmler
2000'lerde fransızca filmler
bulgarca filmler
amerika birleşik devletleri havacılık filmleri
amerika birleşik devletleri komedi-drama filmleri
amerika birleşik devletleri romantik komedi filmleri
steven spielberg'in yönettiği filmler
steven spielberg'in yapımcısı olduğu filmler
walter f. parkes'ın yapımcısı olduğu filmler
jeff nathanson'un senaryosunu yazdığı filmler
john williams'ın müziğini yaptığı filmler
amblin entertainment filmleri
dreamworks filmleri
konusu havalimanında geçen filmler
konusu new york'ta geçen filmler
montreal'de çekilmiş filmler
film ödülü sahipleri
askerî darbeler ile ilgili filmler
star alliance
vatansızlık
2000'lerde rusça filmler