Bülbülü Öldürmek (film)

bülbülü öldürmek 1962 abd yapımı dramatik filmdir. özgün adı to kill a mockingbird olan filmin türkiye'de uğursuz kuş adıyla da gösterildiğine dair kayıtlar vardır.

harper lee'nin 1960'ta yazdığı, pulitzer ödüllü aynı adlı çok satan otobiyografik romanından senaryosunu horton foote'un uyarlayıp yazdığı filmi robert mulligan yönetmiş, önemli rollerinde gregory peck, john megna ve frank overton oynamışlardır. müzikleri elmer bernstein'e ait olan filmin yapımcısı alan j. pakula'dır. film özgün müziği ile altın küre ödülü kazanmıştı.

büyük ekonomik buhran yılları olan 1930'larda abd'nin güney eyaletlerinden alabama'da, ırza geçme suçundan tutuklu siyah bir adamın savunmasını üstlenen, onu savunurken de önyargılı ve hoşgörüsüz kasaba halkına karşı duran ilkeli ve cesur bir avukatın öyküsünün anlatıldığı bu siyah beyaz film uyarlandığı roman kadar ses getirmişti.

film sekiz dalda birden aday gösterildiği akademi ödülleri'nden "en iyi erkek oyuncu", "en iyi sanat yönetimi" ve "en iyi uyarlama senaryo" dallarında olmak üzere üçünü kazanmıştı. ayrıca cannes film festivali'nde robert mulligan'a "gary cooper ödülü" verilmişti.

"bülbülü öldürmek" abd'de "kültürel, tarihi ve estetik olarak önemli" filmler arasına seçilmiş ve kongre kütüphanesi'nin "ulusal film arşivi"nde muhafaza edilmesine karar verilmiştir.

"bülbülü öldürmek", "amerikan barolar birliği dergisi" nin ağustos 2008 sayısında yayımladığı "en i̇yi 25 mahkeme filmi" anketinde birinci sırada yer almıştır. onu 12 kızgın adam (1957) ve kuzenim vinny (1992) filmleri izlemektedir.

özet 
abd'nin güney eyaletlerinden alabama'da bir kasabada, büyük ekonomik bunalımın yaşandığı 1930'larda ırkçılığın en doruk noktasında olduğu bir zamanda, beyaz bir kadının ırzına geçtiği iddiası ile tutuklanan siyahi gencin savunmasını, avukat atticus finch (gregory peck) üstlenir. irkçı ve önyargılı kasaba halkı davadan çekilmesi için avukata baskı yapar, ancak ilkeli ve idealist bir avukat olan atticus savunmayı sürdürmeye kararlıdır.

oyuncu kadrosu

film hakkında notlar 
 1963 yılında filme tam 3 oscar verildi. bunlar "en iyi erkek oyuncu" (gregory peck), "en iyi sanat yönetimi" (alexander golitzen, henry bumstead ve oliver emert) ve "en iyi uyarlama senaryo" (horton foote) dallarında idi. ayrıca film 5 dalda da oscar'a aday gösterildi. bunlar da "en iyi film", "en iyi yönetmen", "en iyi yardımcı kadın oyuncu", "en iyi görüntü yönetimi" ve "en iyi müzik" dallarında idi. film başka birçok yarışmada toplam 11 ödüle ve 12 adaylığa daha layık görüldü.
 filmin senaryosu, harper lee'nin 1960'ta yayınladığı aynı adlı romanından uyarlanmıştır. roman pulitzer ödülü kazanmıştı.
 kitap 60'lı ve 70'li yıllarda türkiye'de yabancı dille eğitim yapan okulların i̇ngilizce müfredat programlarında sürekli olarak yer aldı, hâlâ da bazılarında okutulmaktadır.
 filmdeki "dill" karakteri (filmde john megna canlandırıyor) harper lee'nin çocukluk arkadaşı olan truman capote'den esinlenilerek yaratılmıştır.
 bu film robert duvall'in ilk filmidir.
 bülbülü öldürmek, her zaman imdb'nin "en iyi 250 film" listesine girmekte ve sıralamada sürekli olarak üst sıralarda yer almaktadır.
 "amerikan film enstitüsü" 2007'de filmi "tüm zamanların en önemli filmleri" listesinde 25. sırada ilan etmiştir.
 filmin yapımcısı alan j. pakula yapımcılığından çok yönetmenliği ile tanınmıştır. yönettiği filmlerden sophie's choice (sophie'nin seçimi) (1982), all the president's men (1976), the parallax view (1974) ve klute (fahişe) (1971) en çok bilinenleridir.
 filmin müziği çok çalışkan ve verimli bir besteci/müzisyen olan elmer bernstein tarafından yapılmıştır. bernstein 1951-2004 yılları arasında 238 filmin müziğini besteledi, 47 kadar filmin soundtrack'ını hazırladı.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

amerika birleşik devletleri ulusal film arşivi filmleri
film ödülü sahipleri
amerika birleşik devletleri tarihî filmleri
amerika birleşik devletleri romanlarından uyarlanan filmler
mahkeme salonu dramaları
konusu alabama'da geçen filmler
horton foote'un senaryosunu yazdığı filmler
robert mulligan'ın yönettiği filmler
russell harlan'ın görüntülediği filmler
elmer bernstein'ın müziğini yaptığı filmler
irkçılık ile ilgili filmler
universal pictures filmleri
amerika birleşik devletleri polisiye dram filmleri
amerika birleşik devletleri yapımı siyah-beyaz filmler
amerika birleşik devletleri aile filmleri
1960'larda i̇ngilizce filmler
avukatlar ile ilgili filmler
1962 çıkışlı dramatik filmler
amerika birleşik devletleri dramatik hukuk filmleri