Wilhelmina (Hollanda kraliçesi)

wilhelmina (wilhelmina helena pauline maria van oranje-nassau; 31 ağustos 1880 – 28 kasım 1962), 1890'dan 1948'deki feragatına kadar hollanda kraliçesi idi. yaklaşık 58 yıl, diğer hollanda hükümdarlarından daha uzun süre, hüküm sürdü. hükümdarlığı, birinci ve i̇kinci dünya savaşlarını, 1933 hollanda ekonomik krizini ve hollanda'nın büyük bir sömürge gücü olarak gerilemesini gördü.

gençliği
hollanda prensesi wilhelmina helena pauline maria, orange-nassau  prensesi, lahey, hollanda 31 ağustos 1880 tarihinde doğdu. kral iii. willem ve adelheid emma wilhelmina'nın tek çocuğuydu. iii. willem'in ilk eşinden (sophie'dan) üç oğlu vardı.

wilhelmina dört yaşındayken, alexander öldü ve veliaht oldu. bu olaydan hemen sonra prenses wilhelmina hollanda kraliçesi oldu. asıl kral iii. willem, 23 kasım 1890 tarihinde öldü ve annesi emma, kral naibi oldu.

1895 yılında, kraliçe wilhelmina'ya ziyarete gelen kraliçe victoria, ziyaret defterine şu notu yazmıştır: "genç kraliçe ... hala gevşek takılan saçlarınız var. i̇nce, zarif, çok akıllı ve çok sevimli bir kız gibi bir izlenim bırakıyorsunuz. i̇yi derecede i̇ngilizce konuşuyor ve sevimli tavırlarınız ile nasıl davranması gerektiğinizi biliyorsunuz."

evlilik ve veraset

wilhelmina 6 eylül 1898 tahta çıktı. 7 şubat 1901 tarihinde,wilhelmina  "mecklenburg-schwerin" dükü henry ile lahey'de evlendi. wilhelmina 1901 ve 1906 yılında düşükler yaşadı ve 1902 yılında bir çocuğu ölü doğdu. bu dönemde, wilhelmina varisi olası onun ilk kuzeni william ernest, saxe-weimar-eisenach grandük oldu. 30 nisan 1909 tarihinde çocuksuz bir evlilik sekiz yıl sonra juliana'nın doğumuyla büyük bir rahatlama yaşadı.

saltanatı
20 yaşında, kraliçe wilhelmina, transvaal'de güç durumda olan cumhurbaşkanı paul kruger'ı kurtarmak için güney afrika'ya hollanda bir savaş gemisi gönderdiği zaman, bu nitelikleriyle erken yaşta hükümdarlık vasıflarını ortaya çıkardı.

kraliçe wilhelmina de iş konularında keskin bir anlayışı vardı ve yaptığı yatırımlar onu çok zengin bir kadın, kızı kraliçe juliana tarafından ve torunu kraliçe beatrix tarafından muhafaza edilmesi sağlandı.

i. dünya savaşı

wilhelmina  küçük ama iyi eğitimli ve donanımlı bir ordu istedi. wilhelmina  bir "asker kraliçesi" seçildi. her ne kadar kadın olduğu için başkomutan vasfında görülmese de her fırsatta orduyu yönetti.

sivil huzursuzluk rusya'daki 1917 bolşevik devriminden etkilendi. bu bakış, savaştan sonra hollanda'nın sivil huzursuzluğunu arttırdı. sosyalist lider pieter jelles troelstra, mevcut hükûmeti ve monarşiyi ortadan kaldırmak istiyordu. şiddetli bir devrim yerine işçiler tarafından desteklenen seçimlerle parlamento denetimini kazanmayı umuyordu. bununla birlikte genç kraliçe popülaritesini mevcut hükûmete olan güveni geri kazanılmasına yardımcı oldu. wilhelmina açık bir faytonla, kalabalık içinde kızıyla birlikte binerek bir kitle gösterisinde bulundu. i. dünya savaşı sonunda kaiser wilhelm'e, kraliçe wilhelmina ile yaptığı aile bağlarının da etkisiyle kendisine siyasi sığınma hakkı verildi.

savaşlar sonrasında

1920'lerde ve 1930'larda, hollanda endüstriyel bir güç olarak ortaya çıkmaya başladı. 1934 yılında, wilhelmina'nın annesi kraliçe emma ve eşi prens hendrik öldü. interbellum,  ve en önemlisi 1930'ların ekonomik krizinde, aynı zamanda wilhelmina'nın kişisel gücünün doruğa ulaştığı dönemdi; sadık bir monarşist  başbakan olan, hendrik colijn  ardışık hükûmetler döneminde, wilhelmina boğuştuğu devlet sorunlarının birçoğunda görev almıştır.

kızı prenses juliana'yı alman bir aristokrat olan prens bernhard ile evlendirdi. kraliçe başlangıçta nazi rejiminin destekçisi olduğu iddia edildi, ancak bu konuda hiçbir kesin kanıt hiç bulunamadı. ancak daha sonra prens bernhard'ın reiter-ss (ss süvari kolordusu) üyesi olduğu ortaya çıktı. daha sonra 1939 yılında hükûmet, nazi rejimi kaçan alman yahudileri için bir mülteci kampı kurulmasını önerdi. kamp, westerbork köyünden yaklaşık 10 km uzağa kuruldu.

ii. dünya savaşı 
10 mayıs 1940 tarihinde hollanda naziler tarafından işgal edildi. kraliçe ve ailesi lahey’den kaçarak onları kuzey denizi'ne götürecek olan birleşik krallık’a ait olan hms hereward gemisine bindi ve 13 mayıs’ta birleşik krallık’a ulaştı. kraliçe’nin hollanda’yı terk ettiği zaman hollanda’nın zeeland eyaleti işgal edilmemişti. zeeland bölgesinin işgal edilmemiş bölgesinde bulunan hollanda silahlı kuvvetleri 15 mayıs’ta nazilere teslim oldu. i̇ngiltere’de bulunduğu süre boyunca sürgündeki hollanda hükûmeti’nin sorumluluğunu kabul etti. londra yaşadığı süre boyunca bbc servis ağını kullanarak hollanda halkını desteklemek amacıyla radio oranje'ta konuşmalar yaparak hollanda direnişinin sembolü haline geldi. hollanda'nın 1945 yılında kurtarılmasının ardından tekrar hollanda'ya döndü.

ölümü

kraliçe  wilhelmina 28 kasım 1962 tarihinde 82 yaşındayken het loo'da öldü ve 8 aralık'ta, delft  nieuwe kerk hollanda kraliyet ailesi mezarlığına gömüldü. wilhelmina ölümünden önce kızına taht devretmemiş olsaydı, kraliçe wilhelmina 72 yıl boyunca hüküm sürmüş olurdu ve avrupa'nın ikinci en uzun saltanatı (fransa kralı xiv. louis sonra) olurdu.

kaynakça

dış bağlantılar 
queen wilhelmina (1880-1962) at the dutch royal house website
queen wilhelmina state park  near mena, arkansas

   
 
     

1880 doğumlular
1962 yılında ölenler
19. yüzyıl hükümdarları
hollanda hükümdarları
çocuk hükümdarlar
ii. dünya savaşı siyasi liderleri