mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Çankırı Ulu Camii

çankırı büyük camii veya sultan süleyman camii, mimar sinan dönemi yapılarından olup, kanuni sultan süleyman'ın emri ile sadık kalfa tarafından inşa edilmiştir.

kitabesi 
sülüs hat'la yazılı kitabesinde;

"buyurdu yapmağa isna yılında bunu sultan süleyman tali-ül hayr münadi görecek hayretle hatmin didi tarihi ya cami-ul hayr"

dörtlüğü yazılıdır. 1522 yılında başlayan inşaatın 1558 yılında tamamlandığı bilinmekle birlikte neden bu kadar uzun sürdüğü konusunda bilgi bulunmamaktadır.

mimarisi 

kare planlı olan cami üzerinde ortada bir büyük tam kubbe ile bu kubbenin dört tarafında birer yarım kubbe bulunmaktadır. bu kubbeler dört paye ve duvarlar arasındaki kemerlere oturmaktadır. duvarları ve minaresi kesme taş, kubbe üstleri kurşunla kaplıdır. cami'nin içi rokoko üslubu ile süslenmiş, bunların araları hat örnekleriyle bezenmiştir. mihrab istalaktidlidir. minberi taştan yapılmıştır. kürsüsü köşeli ve gövdesi yuvarlaktır. kapı söveleri mermer olup kemerleri kilit taşı, içleri oluklu konsol halinde çıkarılmıştır. son cemaat yeri, dört sütuna dayanan üç kubbe ile örtülü ve iki tarafında istalaktidli mihrap nişleri bulunmaktadır.

restorasyonlar 
merkez i̇lçe mimar sinan mahallesinde bulunan cami 1992 yılında vakıflar genel müdürlüğü tarafından restore ettirilmiştir.
2012 yılında tekrar vakıflar genel müdürlüğü tarafında restore çalışmaları başlamış ve 2016 yılında restorasyon çalışmaları sona ermiş, ibadete açılmıştır.

çankırı'daki camiler
buyuk camii
türkiye'deki osmanlı camileri
1558'de tamamlanan yapılar
Analeptik

analeptik, organizmanın çeşitli organlarına gücünü ve işlevini yeniden kazandıran uyarıcı bir maddedir.

analeptik çeşitleri 
solunum analeptikleri, solunumun ritmini ve genliğini normale döndürür. başlıcaları teofilin, lobelin, niketamit ve kafeindir.

dolaşım analeptikleri, zayıflamış kalbin kasılma gücünü ve atardamar gerilimini artırır. bu amaçla kullanılan ilaçlar, kafur, neosinefrin, haptaminol ve benzerleridir.

psikoanaleptikler
Randy Rhoads

randall william rhoads (d. 6 aralık 1956 - ö. 19 mart 1982), amerikalı rock müzik müzisyeni, besteci ve gitaristtir.

rhoads; heavy metal dünyasında, blues ve hard rock tekniklerinin yanında gitar sololarına barok çağı klasik müziği katan ilk gitaristlerdendir. çoğu bestesinde klasik müziğin tınılarını duymak mümkündür.

hayatı 
rhoads, 6 aralık 1956'da kaliforniya'nın santa monica kentindeki st. john's hastanesinde doğmuştur. müzik öğretmeni olan annesi delores rhoads'un teşvikiyle 7 yaşında gitar dersleri almaya başlamış, 14 yaşında annesinin müzik okulunda gitar öğretmenliğine başlamıştır. gitarın yanı sıra; keman, saksafon, piyano, trompet gibi müzik aletleri de çalmıştır.

black sabbath grubundan ayrılan ozzy osbourne, başlayacağı solo kariyeri için kendisine uygun bir gitarist ararken randy rhoads ile tanışmıştır. odaya bir les paul gitar ve fender çalışma amfisiyle giren rhoads, daha parmak egzersizleri yapmaya başlamıştır ki, ozzy onu seçtiğini söylemiştir. daha sonra bu anı, "tanrının hayatıma girişi" olarak tanımlamıştır. birlikte sadece iki albüm çıkarmışlardır: blizzard of ozz (1980) ve diary of a madman (1981).

ölümü 
19 mart 1982 akşamı tur otobüsü, tennesse'den florida'ya yol alırken, orlando yolu üzerinde klimayı tamir etmek için, leesburg'da bir otobüs garajında mola verilmiştir. otobüs şoförü olan andrew aycock, aynı zamanda bir pilottur. sabaha doğru andrew aycock, makyöz rachel youngblood ve randy rhoads, çiftlikte duran ufak uçağa binip havalanmıştır. uçuş sırasında uçak, içinde diğer insanların uyuduğu tur otobüsünü sıyırmıştır. otobüs devrilmiş, uçak ise evin yanındaki garaja girmiştir. uçaktakiler olay yerinde can vermiştir. otobüstekiler olayı yaralanmadan atlatmıştır. daha sonra yapılan incelemelerde şoförün/pilotun kanında kokaine rastlanmıştır. rhoads'un sonuçları negatif çıkmıştır. çünkü alkol ve uyuşturucu kullanmamıştır. randy rhoads; uçağa binmekten nefret eden biridir. özel hava yolu firmalarının uçaklarına bile binmemiştir.

ekipmanı 
randy'nin kendi ismi ile anılan jackson marka modelleri vardır. kendi tasarımı olan bu gitar bir tarafı kesik bir v'ye benzemektedir. sahnede bu gitarın yanında "sandoval flying v - polka dot", "gibson les paul - beyaz" ve "fender usa stratocaster" gibi gitarlar da kullanmıştır. gitarlarında genelde seymour duncan ve dimarzio manyetikler yer almıştır.

marshall marka jmp-100 ve 1959rr model amfiler kullanmıştır. onun haricinde kullandığı efektler "mxr distortion+", "mxr 10 band eq", "vox 847 wah wah", "mxr stereo chorus/flanger", "mxr analog delay", "roland space echo", "roland fv-100 volume" ve "zeus rr pedalboard" olmuştur.

diskografi

quiet riot ile 
 quiet riot (1977)
 quiet riot ii (1978)

ozzy osbourne ile 
 blizzard of ozz (1980)
 diary of a madman (1981)
 tribute (1987)

1956 doğumlular
1982 yılında ölenler
amerikalı rock gitaristleri
Anatoksin

anatoksin veya toksoit, ısı ve formülle değişime uğrayarak tüm toksin gücünü yitiren ve zararsız antijen niteliğini bütünüyle koruyarak bağışıklık yaratabilen mikrop toksini.

g.ramon'un difteride bulup incelediği difteri anatoksini, başlangıçta difteriye tutulabilecek olan, yani pozitif schick tepkisi gösteren çocuklarda bağışıklık yaratmak için kullanıldı. bugün bütün çocukların difteri ve tetanos anatoksiniyle aşılanması zorunludur; aşılama kesin ve güvenilir bir sonuç verir.

alkaloidler
Puslu Kıtalar Atlası

puslu kıtalar atlası, i̇hsan oktay anar'ın yayımlanmış ilk romanıdır. mayıs 2014'te 50. baskısı yapılan kitap, ilk kez ocak 1995 tarihinde i̇letişim yayınları tarafından basıldı. yayımlandığı andan itibaren hem içerik hem biçim olarak ilgi gördü. birçok yeni baskısı yapıldı ve eleştirmenler tarafından olumlu değerlendirmelere tabi tutuldu.

kitap, ilk basım tarihinden yaklaşık 20 yıl sonra, ünlü karikatürist i̇lban ertem'in beş yıllık emeği sonucunda çizdiği çizimleriyle i̇letişim yayınları tarafından çizgi roman olarak da yayımlandı.

kitap hakkında bilgiler 
roman, başta fransızca, almanca ve macarca olmak üzere yirmiden fazla dile tercüme edildi. fantastik kurgu türünde yazılan bu kitap, ayrıca felsefe, tarih, metafizik gibi konuları aynı anda işlemektedir.

1995 yılında çıkan bu eser, eleştirmenlerden tam not almış; türk edebiyatında denenmemiş birçok şey denenmiştir. ayrıca yazarı i̇hsan oktay anar'a birçok ödül de kazandırmıştır. roman osmanlı i̇mparatorluğu'na farklı bir bakış açısıyla bakar: osmanlı tarihinin sadece savaşlardan, fetihlerden ibaret olmadığını, topraklarında birçok milletten, kültürden ve dinden kocaman bir halkın yaşadığını anlatır. romanın kurgusu, bazı eleştirmenler tarafından dünya edebiyatında bile görülmemiş olan kurgu olarak nitelendirilir.

romanın içerisinde konuları birbirinden tamamen farklı olan küçük küçük hikâyecikler bulunur; bu hikâyeler zamanla tek bir noktada birleşir ve büyük resmi ortaya çıkarır. romanın kara mizah yönü de bulunmaktadır. dili oldukça akıcı olmakla birlikte, içerisinde eski dönemlerden kalma çok sayıda türkçe sözcük yer almaktadır.

ünlü türk şair ve yazar hulki aktunç, i̇hsan oktay anar'ın bu eserinin tarihi bir roman olmadığını, aksine başlı başına bir roman olduğunu belirtir. çünkü romanda tarih ön planda değildir. satır aralarında felsefe, din, bilim, tıp ve askerlik gibi birçok farklı alana hitap eder.

konu 
kitap, 18. yüzyılın osmanlı i̇stanbul'unda (kostantiniyye) geçmektedir. uzun i̇hsan efendi adlı bir adam, tüm dünyayı dolaşıp bir atlas hazırlamak isteğine sahiptir. ancak gel gör ki bu adam, sabahtan akşama kadar evinde oturur, günün çoğunluğunu ölü gibi uyuyarak geçirir, nadiren dışarı çıkar. böylelikle düşlerine sığınır.

kitaptaki karakterler

başarıları 
geçtiğimiz yıllarda bazı deneyimli yazarların, akademisyenlerin, edebiyatçıların, yayıncıların ve eleştirmenlerin oluşturduğu 100 kişilik bir ekiple "türk edebiyatının en i̇yi 100 romanı" belirlenmişti. yaşar kemal'in "i̇nce memed" serisi bu listede 1. sırada bulunmaya layık görüldü.

i̇hsan oktay anar'ın puslu kıtalar atlası romanı ise bu listede 10. sırada yer alarak ilk 10 kitap arasına girmeyi başarmıştır.

kaynakça

dış bağlantılar 

 blog.milliyet.com.tr, "puslu kıtalar atlası (i̇hsan oktay anar) inceleme"

1995 romanları
i̇hsan oktay anar romanları
tarihî romanlar
türkçe romanlar
çağdaş türk romanları
konusu osmanlı i̇mparatorluğu'nda geçen romanlar
Michaela Schaffrath

michaela schaffrath (d. 6 aralık 1970, eschweiler) oynadığı porno filmlerle tanınan kadın oyuncu.

biyografi 
duvarcı bir baba ve ev kadını bir annenin kızı olarak batı almanya`da dünyaya geldi. okulu bitirdikten sonra 10 yıl sakat çocuklarla ilgili hemşirelik yaptı.

7 ekim 1994 yılında axel ulreich ile evlendi. eşinden 2 erkek çocuğu oldu. 17 mart 2011'de eşinden ayrıldı.

1999'da avrupalı porno yönetmeni harry s. morgan, schaffrath ve kocasının da oynadığı amatör bir porno film çekti. daha sonra profesyonel olan schaffrath, gina wild adıyla 8 filmde daha oynadı.

2000 yılında yaşadığı bir hastalık yüzünden bir süre seks kariyerine ara verdi ve 2001 yazında porno sektörüne geri döndü 2002 yılında kariyerine devam etmeye başladı. schaffrath şu anda 44 yaşında olmasına rağmen pornoyu bırakmadı ve onu çok sevdiğini açıkladı. şu an pornoyu bırakmak gibi bir niyeti olmayan schaffrath abd'de kariyerine devam etmektedir.

filmografisi

porno 
 gina wild - 150 minuten special (2002)
 gina wild - jetzt wird es schmutzig 6 - im rausch des orgasmus (2002)
 gina wild - in der hitze der nacht (2002)
 gina wild - jetzt wird es schmutzig 5 - ich will euch alle (2003)
 teeny exzesse 59: kerle, fötzchen, sensationen (2003)
 the very best of gina wild (2004)
 gina wild - jetzt wird es schmutzig 4 - durchgefickt (2005)
 gina wild - jetzt wird es schmutzig 3 - orgasmus pur (2005)
 gina wild - jetzt wird es schmutzig 2 - ich will kommen (2005)
 gina wild - jetzt wird es schmutzig (2008)
 joker 6: die sperma-klinik (2012)
 maximum perversum - junge fotzen, hart gedehnt (2013)
 the sexy women(2014)
 sensational lady(2014)
 sexmania(2015)
 schöne manner hat man nie für sich allein(2015)
 schöne männer hat man nie für sich allein 2 (2015)
 crazy race 2 - warum die mauer wirklich fiel (2015)
 clever! - die show, die wissen schafft  (2015)
 wahre liebe  (2015)
 apprentass  (2015)
 der tote taucher im wald (2015)
 taff  (2015)
 anal kommando  (2015)
 tv total  (2015)
 déjà vu (2015)

dış bağlantılar 
 imdb sayfası

1970 doğumlular
kuzey ren-vestfalya doğumlular
alman kadın pornografik film oyuncuları‎
yaşayan insanlar
ActionScript

actionscript, flash geliştiricilerinin sunum seviyesi mantığını tasarlamak için kullandıkları nesne yönelimli programlama dilidir. actionscript ecmascript üzerine inşa edilmiştir, ecmascript javascript'in esasını oluşturduğu için birçok geliştirici için actionscript'i anlamak kolaydır. actionscript flash içerik yazarlığı esnasında kullanılan özel aksiyonları destekleyen bazı ek ecmascript özellikleri de içermektedir

kod yazımı

actionscript 2.0 
aşağıdaki kod, 0 derinliğine, [0,0] koordinatlarına, 100 piksel genişliğinde ve yüksekliğinde yazı kutusu oluşturmaktadır.
sonra text parametresine "merhaba, dünya" yazısını atayarak gösterimini sağlamaktadır.
createtextfield("merhaba_txt", 0, 0, 0, 100, 100);
merhaba_txt.text = "merhaba, dünya";

actionscript 2.0 ile sınıf mantığında kod yazılacak olursa, dosya adının, sınıf adıyla (merhaba.as) aynı olması gerekir.
class com.example.merhaba extends movieclip
{
    public function merhaba() {}
    public function onload() :void
    {
        var merhaba_txt:textfield = this.createtextfield("merhaba_txt", 0, 0, 0, 100, 100.);
        merhaba_txt.text = "merhaba, dünya";
    }
}

actionscript 3.0 
actionscript 3.0 ile actionscript 2.0 yazım şekli benzerdir. fakat farklı olan objelerin api'leridir.
aşağıdaki kodu önceki actionscript 2.0 kodlarıyla karşılaştırın:
var merhaba_txt:textfield = new textfield();
merhaba_txt.text = "merhaba dünya";
this.addchild(merhaba_txt);

actionscript 3.0 kod yazımı biraz daha kapsamlı ve geniş olabilir. fakat anlaşılması kolaydır. ayrıca önceki actionscript sürümlerine oranla daha hızlı çalışır.

merhaba.as adındaki dosya içinde yer alan kodlar:
package com.example
{
	import flash.text.textfield;
	import flash.display.sprite;

	public class merhaba extends sprite
	{
		public function merhaba()
		{
			var merhaba_txt:textfield = new textfield();
			merhaba_txt.text = "merhaba dünya";
			addchild(merhaba_txt);
		}
	}
}

dış bağlantılar 
 adobe firmasının web sitesi

nesne yönelimli programlama dilleri
Androjen

androjen, her iki cinste de bulunan ve çoğunluğu böbrek üstü bezinin korteksindeki zona reticularis'ten salgılanan maddeye denir.

doğal cinsellik hormonu olan testosteron, karbon 17 atomuna bağlı bir hidroksil köküyle belirgindir. bu madde, çok etkin androjenlerin sentez yoluyla yapımına başlangıç oldu. sonra ağız yoluyla alındıklarında bile etki gösteren androjenler yapıldı (metiltestoteron)

yumurtalıklar da tıpkı erbezleri gibi testosteron yapıcı organlardır. ama, kadında başlıca testosteron kaynağı, böbreksütü bezi kökenli delta-4-androstenedioldur.

annenin gebelik sırasında ürettiği ya da aldığı aşırı miktarda androjen (genellikle sentez projestatif stroit hormonlar), dişi bir dölütün (xx karyotipte) dış cinsel organlarının gelişmesini erkekleştirebilir. ergenlikten başlayarak, testosteron boyca büyümeyi, eklem kıkırdaklarının kaynaşmasını ve cinsel olgunlaşmayı etkiler. erişkinde testosteron libidoyu sürdürür ve normal bir sperma yapımı için gereklidir. erişkin erkekte testosteron salgısı günde 4–8 mg dolayındadır. metobolizmaya karışan testosteronun yarısı karaciğerde parçalanarak etkisiz metabolitlere çevrilir. (17-ketosteroidler); öbür yarısı hedef organlarca, yani alıcılarca (bu hormonun seçmeli olarak etkilediği hücreler, dokular ve organlar) kullanılır. testosteron orada 5-alfa-indirgemesine uğrar ve birçok dokuda birden etki gösterebilen dihidrotestosterona dönüşür. erkeklerde kan dolaşında en fazla bulunan ve bu gruba giren en önemli hormon testosterondur. steroid yapısındaki bu hormonun kökeni testislerin interstisyel dokusundaki leydig hücreleridir. androjen seviyesindeki değişimler erkeklerde olduğu kadar dişilerde de reprodüktif fonksiyonları (örneğin, ovulasyon oranı) etkilemektedir. ovaryum dışında adrenal korteksten de androjen izole edilmiştir.

androjenlerin etkisi 
androjenler erkek cinsel alıcılar (prostat, atmık kanalları) ve dişi cinsel alıcılar üzerinde etki gösterir (klitorisin, büyük dudakların büyümesi). androjenlerin etkisi aynı şekilde cinsel olmayan organların üzerinde de görülür: kollarda, ellerde ve yüzde kılların uzaması, ama saçlı deride, saçların dökülmesine yol tersine etki; kas sisteminde proteinlerin sentezlenmesi ve bünyeye katılması için uyarı; kan yapımını etkileme; kemiklerden kalsiyum, ve fosfor atılmasını önleme; hangi yaşta olursa olsun ses tonunun kalınlaşması; kadınlarda libidonun artması.androjenler spermatogenezis, eklenti üreme bezleri fonksiyonları ve sekonder cinsiyet karakterinin devamlılığından sorumludur. bu hormon her iki cinsiyette de östrojen üretimi için ön maddedir.

kullanım alanları 
androjenle östrojen birlikte kullanılırsa menopoz sonrası dönemde bir parça yararlı olabilir, ama tedavi uzun sürerse aşırı kullanma ve sesin kalınlaşması tehlikesini de birlikte getirir.testosteron birincil hipogonadizm hallerinde (yüksek üriner gonadotrofinlerle birlikte) ikame tedavisi sağlar. androjenler özümletici ve ferahlatıcı etkilerinden dolayı meme kanseri tedavisinde de bazen kullanılır.
Miguel de Cervantes

miguel de cervantes saavedra (29 eylül 1547 - 22 nisan 1616), i̇spanyol romancı, şair ve oyun yazarıdır. modern avrupa'nın ilk romanı olarak kabul edilen başyapıtı don kişot, batı edebiyatının klasikleri arasında yer alır ve bugüne kadar yazılmış en iyi kurgusal eserlerden biri sayılır.

genç yaşta başladığı edebiyat hayatında denemeleri ve tiyatro eserleri ile kısa sürede tanınan bir yazar olmuştur. ayrıca i̇spanyol edebiyatında roman geleneğinin başlatıcısı olarak kabul edilir.

15 eylül 1569'da madrid'de bir yaralama iddiasıyla miguel de cervantes adlı biri hakkında tutuklama kararı çıkarıldı. verilen cezaya göre sağ eli kesilecek ve 10 yıl sürgünde kalacaktı. bir ad benzerliği söz konusu değilse bu olay cervantes'in i̇talya'ya gidişinin nedeni olabilir. 1570'te ii. selim kıbrıs'ı ele geçirince papa v. pius osmanlılara karşı birlik çağrısında bulundu. çağrıya yalnızca i̇spanya ve venedik karşılık verdi. cervantes roma'daki i̇spanyol birliğine katıldı. 7 ekim 1571'de osmanlı donanmasıyla lepanto (i̇nebahtı) körfezinde yapılan i̇nebahtı deniz savaşı'na katılan marquesa adlı kadırgada bulunan cervantes, iki kez göğsünden yaralandı ve bir top güllesiyle sol elini kullanamaz hale geldi.

26 eylül 1575'te akdeniz'de cezayir korsanları tarafından esir alınan cervantes, 1575-1580 yılları arasında cezayir'de yaşadı.

yaşamının sonlarına doğru ünlü eseri don quijote (don kişot)'u hapishanede kaleme almıştır ve bu eseri sayesinde tüm dünyada tanınmıştır. eserde yazarın kendi hayatıyla alay ettiği ve kahramanla aralarında çokça benzerlikler olduğu görülür. don kişot dünyanın en çok okunan eserlerinden biridir ve 38 dile çevrilmiştir. bu eser hâlâ dünyanın en çok okunan romanları arasındadır.

2015 yılında cervantes ve eşi catalina de salazar'a ait olduğu iddia edilen mezar yerleri trinitarian manastırı'nda bulundu.

kaynakça 

1547 doğumlular
alcalá de henares doğumlular
 
16. yüzyıl i̇spanyol yazarları
17. yüzyıl i̇spanyol yazarları
i̇spanyol şairler
i̇spanyol oyun yazarları
rönesans'ta kişiler
1616 yılında ölenler
madrid'de ölenler
barok yazarlar
Krom

metalik bir element olan krom'un atom numarası 24, atom ağırlığı 51,996'dır. i̇smi yunanca renk anlamına gelen "krıma"dan gelmektedir. parlak ve yansıtıcı özelliğe sahiptir.

tarihi 
johann gottlob lehmann, 1762 yılında rusya'da, ural dağları'nda kromun izine rastladı ve 1797'de louis nicolas vauquelin bu cehveri çözümlemeyi başarınca elemente renk konusundaki kuvvetinden dolayı bu adı verdi.

osmanlı'da krom 
anadolu'da krom ilk kez 1848'de harmancık yakınlarındaki kozluca köyü civarında lawrence smith tarafından keşfedildi. 1850'de yüzbaşı mehmet efendi, dağardı kazası'nda ikinci bir krom madeni keşfetti. i̇lerleyen yıllarda ek krom madenleri keşfedilmeye devam edildi. 19. yüzyılın ortalarında osmanlı dünyada krom üreten tek devletti.

özellikleri 

krom çok sert olması ve erime noktasının 1857 °c olması nedeniyle, metallere sertlik sağlanması ve zırhlı araç yapımı için kullanılır. en önemli kullanım alanı nikel ile beraber paslanmaz çeliklerdedir. oluşturdugu kromoksit tabakası çelik yüzeyini film tabakası gibi kaplar ve kimyasal korozyona karşı dayanıklılık sağlar.

krom doğada +3 yüklüdür, indirgenme reaksiyonuyla +6 değerlik alır. toz formdaki krom, deri tabaklamada uzun yıllardır kullanılmaktadır. deriye uzun süre dayanma özelliği kazandırır. ayrıca 118 elementten 24. sıradadır. latincesi chromium'dur ve simgesi cr'dir.

krom kandaki şekerin hücrelere aktarılmasına yardımcı olur. krom yer fıstığı, yumurta sarısı, peynir, üzüm suyu, maya, istiridyede bulunur. kemiklere de faydası vardır.

krom sanayi ortamında iş parçalarının hareket ettiği yataklar içerisinde aşınmasını da engellemektedir. bir piston ve piston yatağının krom kaplama işlemi yapıldıktan sonra çalışması ile ömrü ortalama 4 - 8 ay arası artmaktadır. (tabii ki parçadan parçaya değişir) yani kısaca krom korozyonu da engellemekte ve kayganlığı sağlamaktadır.

bilim adamları tarafından yapılan araştırmalar sonucunda cr+6 iyonu ve bileşiklerinin kanser yaptığı yönündeki bilgilere ulaşıldı ve iarc (international agency for research on cancer) tarafından grup 1 (i̇nsanlar için kanserojen) olarak sınıflandırıldı.

ayrıca bakınız 
 krom izotopları

kaynakça

 
elementler
besinsel mineraller
i̇ş sağlığı ve güvenliği
geçiş metalleri
Augustus (unvan)

augustus, zamanla latince'de "majesteleri" anlamını kazanmış bir kelimedir. dişi hâli augusta'dır.

roma imparatoru caesar divi filius augustus'un onuruna, sonraki pek çok roma imparatoru, isimlerinin başına bunu bir ünvan olarak eklediler. tıpkı jül sezar'ın (julius caesar) isminin 2.000 yıl boyunca kayzer unvanına esin kaynağı olması gibi, augustus ismi de bir ünvana dönüşmüştür. bu nedenle çoğu roma imparatorunun isminin önünde imperator caesar augustus tamlaması görülür.

roma i̇mparatorluğu
soyluluk unvanları
erkek unvanları
Stel

stel veya stela, dikilmiş, yüksekliği eninden uzun yekpare bir taştan oluşan bir yapıttır. sözcük yunanca stele yani "(dikili) duran blok"tan gelir. ahşap olanlarına da rastlanmıştır. stelin farklı şekillerde kullanılan farklı tipleri vardır. örneğin özellikle antik yunan'da rastlanan mezar taşı mahiyetinde steller vardır. bunlara mezar steli de denir. amarna'da ise sınırı işaretleyen akhenaten steli bulunur; steller sınır işaretleri olarak da kullanışmılardır. bunların dışında askeri zaferleri anan steller de mevcuttur. mezopotamya'da da salt anıt mahiyetinde, çoğunlukla kral buyruklarının yazılı olduğu steller bulunmuştur.

steller antik yakın doğu, yunanistan ve mısır ve bunlardan bağımsız olarak çin, bazı budist kültürleri ve mezoamerikan uygarlıklarda bulunmuştur. antik mısır ve orta amerika'dan kalan büyük sayılarda steller bu uygarlıklar hakkındaki en büyük ve önemli bilgi kaynaklarından biridir. stellerin üzerindeki yazı ve çizimler o zamana ve uygarlığa dair önemli bilgiler verir.

başlıca steller 

 aksum steli
 hammurabi kanunnamesi
 gwanggaeto steli
 i̇srail steli
 meşa steli
 akhenaten steli
 plaermo taşı
 raimondi steli
Guy Goma

guy goma (d. 1969), 8 mayıs 2006'da i̇ngiliz haber kanalı bbc'ye bir internet dergisi editörünün yerine yanlışlıkla canlı yayın konuğu olarak çıkartılan kongolu taksi şoförü. canlı yayın başlarken, sunucunun kendisini yanlış takdimi sırasındaki yüz ifadesi ve sonra durumu idare etmeye çalışması ile beğenilmiş ve ardından birçok teklif almıştır.

dış bağlantılar 
 bbc haber
 video 
 transcript of the interview
 the wrong guy website (collection of articles and latest news) 
 guy goma auctions his shirt

video 
 second bbc interview
 channel 4 interview 
 gmtv interview
 availability.tv viral advert

audio 
 story from npr all things considered program, may 15, 2006

1969 doğumlular
i̇ngiliz halk kahramanları
i̇ngiliz televizyon kişilikleri
yaşayan insanlar
Son Mektup (şarkı)

son mektup, bestesi yıldırım gürses'e, güftesi ise aydın ünsal'a ait olan klasik türk müziği şarkısı. bazı kaynaklarda "anla artık anla beni" diye de isimlendirilir. nihavend makamındaki şarkının usulü ise sofyandır.

yıldırım gürses'e ait olan bu beste daha sonra galatasaray tribünleri tezahüratlarında kullanılmıştır. bunlardan en önemli iki tanesi taçsız kral metin oktay ve kupa bizim müzemizde (sana göre tesadüftü)'dir. yıldırım gürses, metin oktay'a ithafen, "metin'cim sen bizim sadece galatasaray değil, türk futbolundaki gururumuzsun. senin oynadığın o güzel futbolla, benim son mektup bestem galatasaray tribünlerinde birleşti. benim müzikteki senin de futboldaki başarın kuşaklar boyu devam etsin inşallah, saygılarla" diyerek konu hakkındaki görüşlerini ifade etmiştir.

kaynakça 
 sarıyla kırmızıyla alnımızın akıyla, tek büyük galatasaray albümü

klasik türk müziği şarkıları
türkçe şarkılar
PSV

psv ya da tam adıyla philips sport vereniging (türkçe: philips spor birliği), 31 ağustos 1913'te philips işçileri tarafından kurulan bir spor kulübüdür. ama kulüp en fazla başarıyı futbol şubesinde yakalamıştır. hollanda'da ajax ve feyenoord ile birlikte hollanda'nın en başarılı 3 takımdan biri olan psv, en son 2017-18 sezonunda lig şampiyonu olmuştur. 1988'de de uefa şampiyonlar ligi'ni kazanarak avrupa'nın en büyüğü olma başarısını göstermiştir.

psv yetiştirdiği oyuncuları büyük paralar karşılığı avrupa'nın ünlü kulüplerine satmasıyla bilinir.

başarılar

yerel 
 eredivisie (24): (1928-29, 1934-35, 1950-51, 1962-63, 1974-75, 1975-76, 1977-78, 1986-87, 1986-87, 1987-88, 1988-89, 1990-91, 1991-92, 1996-97, 1999-2000, 2000-01, 2002-03, 2004-05, 2005-06, 2006-07, 2007-08, 2014-15, 2015-16, 2017-18)
 knvb beker (11): (1949-50, 1973-74, 1975-76, 1987-88, 1988-89, 1989-90, 1995-96, 2004-05, 2011-12, 2021-22, 2022-23)
 hollanda süper kupası (13) (rekor): (1992, 1996, 1997, 1998, 2000, 2001, 2003, 2008, 2012, 2015, 2016, 2021, 2022)

avrupa 

 uefa şampiyonlar ligi (1): (1987-88) 
 uefa avrupa ligi (uefa kupası) (1): (1977-78)

güncel kadro

kullanılmayan forma numaraları
12 - 12'nci adam(taraftarlar için)

99 - phoxy (maskot)

kaynakça

dış bağlantılar 
 resmî site

 
uefa kupası şampiyonları
hollanda'daki futbol kulüpleri
eindhoven'de spor
1913'te kurulan futbol kulüpleri
uefa şampiyonlar ligi şampiyonları
Aydın Karabulut

aydın karabulut, (d. 25 ocak 1988, almanya), almanya'da yetişmiş türk futbolcudur.

futbolculuk kariyeri

kulüp takımları kariyeri 

karabulut, almanya'nın başkenti berlin'de dünyaya geldi. küçük yaşta hertha berlin altyapısında futbola başladı. burada kendini göstererek genç millî futbol takımına kadar yükseldi. 2005-06 sezonu ortasında beşiktaş'a transfer oldu. ancak teknik direktör jean tigana'nın isteği ile ilk sezonunun büyük bölümünü paf takım ile geçirdi. 2008-2009 sezonunun ara transfer döneminde yusuf şimşek karşılığında bursaspor'a gönderilmiş,ancak bursaspor'da oynamak istemediğini belirterek 1.000.000 euro karşılığında beşiktaş'a geri dönmüştür. ama haziran transfer döneminde  ankaraspor'un oyuncusu erhan güven ile takas edilmiştir.ankarasporun küme düşmesiyle futbolculara 15 günlük transfer döneminde ankaragücü'ne geçmiştir. 2010 yılında bucaspora 1 yıllığına kiralanmıştır.

2010-11 sezonunu kardemir karabükspor'da geçirdikten sonra 2011-12 sezonun başında 1. lig'in yeni ekiplerinden göztepe'ye transfer olmuştur.

göztepe'de bir başarılı sezon geçiren aydın, elazığspor'un dikkatini çekmiştir. elazığspor tarafından denenmelere alınmış bu deneme antrenman ve maçlarında gösterdiği olumlu performanstan dolayı bu takımda kalmıştır.

6 eylül 2013'te sivasspor'a transfer oldu. 2014-15 sezonu öncesi transfer döneminde bursaspor ile 2 yıllık sözleşme imzalamıştır.

2017-18 sezonu başında bonservis bedeli olmadan antalyaspor'a transfer oldu.

millî takım 
8 kez u-18, 5 kez de u-19 olmak üzere toplam 13 kez millî formayı giymiş ve bu maçlarda 2 gol atmıştır. ümit millî takımında ise 4 gol ve 6 asist yapmıştır. aydın karabulut a millî seviyede herhangi bir resmî karşılaşmaya çıkmamıştır. buna karşın 2014 yılında dönemin a millî takım hocası fatih terim yönetiminde kosova'ya karşı oynanan özel maçta oynama şansı bulmuştur. bu maçta türkiye adına oynayan oyuncular arasında turgut doğan şahin ile beraber başka hiç a millî takım forması giymemiş iki isimden biridir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 
 kicker dergisi resmî i̇nternet sitesi - futbolcu aydın karabulut profili
 

1988 doğumlular
berlin doğumlu futbolcular
türk erkek futbolcular
mke ankaragücü gsk futbolcuları
kardemir karabükspor futbolcuları
ankaraspor futbolcuları
beşiktaş jk futbolcuları
göztepe sk futbolcuları
elazığspor futbolcuları
bursaspor futbolcuları
sivasspor futbolcuları
gençlerbirliği sk futbolcuları
antalyaspor futbolcuları
hertha bsc futbolcuları
süper lig futbolcuları
yaşayan insanlar
1. lig futbolcuları
türkiye millî futbol takımı futbolcuları
türkiye 21 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
türkiye 19 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
türkiye 18 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
kanat futbolcuları
kocaelispor futbolcuları
2. lig futbolcuları
Atatürk Oratoryosu

op. 13 atatürk oratoryosu, nevit kodallı tarafından, cahit külebi'nin atatürk kurtuluş savaşında adlı eserine dayandırılarak soprano, tenor, bariton, koro ve büyük orkestra için bestelenmiş bir destan oratoryosudur.

cumhuriyet dönemi'nin en önemli müzik yaratıları arasında yer alır.  ankara devlet konservatuvarı'da edebiyat öğretmeni olan külebi, öğrencisi nevit kodallı’nın isteği üzerine librettoyu 1950’de yazmış; kodallı  paris’te öğrencilik döneminin sonunda kendisine ulaşan metni bestelemeyi 1951 sonunda tamamlamıştır. i̇ki sanatçı da eseri “atatürk'e, birlikte savaşanlara ve çocuklarına” ithaf etmiştir.

eser, ilk olarak 9 kasım 1953'te ankara devlet operası solistleri ve hans herner yönetimindeki cumhurbaşkanlığı senfoni orkestrası tarafından ankara'da seslendirilmiştir. bu seslendirmenin tarihi, atatürk'ün naaşının, ankara etnografya müzesi'nden, anıtkabir'e nakledilmesinden bir gün önceye denk gelmektedir. oratoryo daha sonra pek çok türk operası tarafından icra edilmiştir.

konusu 
konusu i. dünya savaşı'nın hemen bitiminde büyük yabancı güçlerin türkiye'yi istilası ile başlar. atatürk'ün önderliği ve kumandası altında milletçe türk kurtuluş savaşı'nın kazanılması, istilacı güçlerin ülkeden kovulması, yeni türkiye cumhuriyeti'nin kurulması ve çağdaşlaşması anlatılır.

epilog ve prolog ile birlikte 13 parçadan oluşur. prolog, türkiye'nin güzelliklerini dile getirir ve derin bir yurt sevgisini anlatır. ii. ve iii. parçada i. dünya savaşı sonu yurdun bitkin hali, düşmanlarca her yerinin istilası ve acılar dile getirilir. iv. parça halkın kendilerini kurtarması için padişahlara seslenişidir. v. parça halkın çanakkale savaşı zaferlerinin galip kumandanı mustafa kemal paşa'ya kendilerini kurtarması için türkülerle seslenişidir. kuşun kanadında türküler kemal paşa'nın gönlüne varır. vi. parça, i̇stiklal savaşı'nı başlatmak üzere samsun'a çıkış, coşkuyla karşılanma anlatılır. vii. parça, sivas ve erzurum kongreleri ile kurtuluş savaşı'nın başlamasını anlatır. viii. parça, ulusun kendine ve kemal paşa'ya güvenini yansıtan bir yiğitlemedir. ix. parça, birinci ve i̇kinci i̇nönü meydan savaşlarını dile getirir. x. parça, türk ordularının savaştaki yüksek moralini, kahramanlıklarını anlatır. xi. parça, büyük taarruz ile başlayan büyük meydan savaşı sonucu zafere kavuşmayı, yurdun kurtuluşunu dile getirir. xii. parça, atatürk’e duyulan şükran ve  devrimlerle türk milletinin yükselişini anlatır. xiii. parça (epilog), türk ulusunun her an her yerde onu hatırladığını, sonsuza dek yaşayacağını anlatır.

kaynakça

dış bağlantılar 
1953 ankara devlet opera ve balesi atatürk oratoryosu kataloğu, devlet opera ve balesi arşivi, erişim tarihi:18.12.2014

oratoryolar
Mississauga

mississauga (okunuşu misisavga) kanada'nin altıncı en büyük şehridir ve toronto'nun batısında yer alır.
 kuzey amerika'nın en büyük banliyösüdür.
 kanada'nın en büyük havalimanı olan toronto lester b. pearson uluslararası havalimanı (yyz), toronto'nun batısında, mississauga sınırları içerisindedir.
 ontario gölü'nün kıyısında olup birkaç önemli limana sahiptir.
 otoyol 401, 403, 407, 410, queen elizabeth way ve otoyol 427 sayesinde karayoluyla toronto, niagara şelalesi çevresindeki şehir olan niagara falls, brampton, ottawa, montreal gibi büyük şehirlere birkaç saat içerisinde ulaşmak mümkündür. kanada'nın bütün şehirlerine de bu yollardan ulaşılabilir.
mississauga, toronto'dan bağımsız bir toplu taşıma sistemine sahiptir. mississauga transit yaklaşık 200 adet orion otobüsten oluşur. renkleri turuncu-beyazdır. şehrin ana otobüs terminali, kanada'nin en büyük alışveriş merkezi olan square one'dadır.

dış bağlantılar 

  

 
bilgi kutusu bulunmayan yerleşim yerleri
Başar Başarır

başar başarır, (d. ocak 1970, i̇stanbul), türk yazar. öykü ve roman yazmaktadır.

hayatı 
başar başarır, 1970 yılında i̇stanbul’da doğdu. i̇stanbul erkek lisesi'nin ardından boğaziçi üniversitesi'nin makine mühendisliği bölümünden mezun oldu. ardından i̇ngiliz hükûmetinden aldığı bir bursla yüksek lisansını londra şehir üniversitesi'nin sosyoloji bölümünde, dijital iletişim üzerine yaptı. bir dönem cnn türk’te program müdürü olarak çalıştı. i̇stanbul bilgi üniversitesi ve galatasaray üniversitesi'nde siyasal iletişim hakkında ders verdi. 2011 yılından 2020 yılına kadar d-smart'ın içerikten sorumlu yöneticiliğini yaptı.

2004 sait faik hikâye armağanı'nı getirin o günleri yakalım bu öyküleri başlıklı eseriyle alan başarır, 2014'te teklifinizle i̇lgilenmiyorum başlıklı eseriyle cumhuriyet gazetesi tarafından düzenlenen yunus nadi ödülü'ne öykü dalında layık görüldü. başar başarır, 2017 yılında yunus nadi roman ödülü’nü sibop başlıklı romanı ile kazandı.

başar başarır evli ve bir kız çocuğu babasıdır.

eserleri 
   dünyanın bütün fıstıkları, 2023, can yayınları, roman
 dolunay i̇ki gece sürer, 2021, can yayınları, roman
 sibop, 2017, can yayınları, roman
 havaalanında satılmayan kitaplar, 2015, can yayınları, toplu öyküler iibize umut gerek, 2014, can yayınları, toplu öyküler i
 teklifinizle i̇lgilenmiyorum, 2013, can yayınları, öykü
 düzenboz, 2012, geniş kitaplık
 bozuk para 1 lira, yıllar sonra geri dönen sevgili, 2005, doğan kitap
 çıktığınız hevesle i̇niniz, 2004, doğan kitap, öykü
 getirin o günleri yakalım bu öyküleri, 2003, doğan kitap, öykü
 nedir hayat, 2000, dost yayınevi, öykü
 eski şehrin ayazı, 1996, era, öykü
 kent kitabı, 1992, armoni yayıncılık, öykü

ödüller 
2004 sait faik hikâye armağanı (getirin o günleri yakalım bu öyküleri)
2014 yunus nadi öykü ödülü (teklifinizle i̇lgilenmiyorum)
2017 yunus nadi roman ödülü (sibop)

kaynakça 

1970 doğumlular
20. yüzyıl türk yazarları
21. yüzyıl türk yazarları
resim aranan yazarlar
sait faik hikâye armağanı sahipleri
yaşayan insanlar
boğaziçi üniversitesi mühendislik fakültesinde öğrenim görenler
türk televizyon yapımcıları
i̇stanbul doğumlu yazarlar
yunus nadi ödülü sahipleri
Mehmed Kayalar

mehmed kayalar (1914, selanik - 1 haziran 1994, çiftlikköy), türk emekli subay, nur cemaatinin bilinen isimlerinden. said nursi'yi hayatında iki kere görmesine rağmen 12 murisinden biri.

ailesi ve soyu 

babası mahmut efendi, annesi hüsnü şah hanımdır. mehmed kayalar 6-7 yaşlarına kadar kayalar'da kaldıktan sonra türk-yunan devletleri arasındaki mubadele anlaşmasına göre ailesi ve akrabaları ile birlikte erzincan'a yerleştirilirler.

üç çocuğundan mehdi ve mahmut beyler babalarından evvel vefat ederler. büyük oğlu ahmet mefhar bey ise 2003 yılında i̇stanbul'da öldü.

eğitimi ve askerliği 

i̇lk tahsilini erzincan’da diğer öğrenimlerini ise çeşitli askeri okullarda tamamlar.

1 mart 1937 tarihinde askeri harp okulu’nu bitirerek orduya katılır. konya, susurluk, kemalpaşa, uşak, bingöl ve diyarbakır illerinde görev yapar.

diyarbakır görevi 

said nursi şark görevine kendi yerine onu diyarbakır'a görevlendirdi.

55'ler olayı 

mehmet kayalar, 1960 ihtilalinde selanik doğumlu olmasına rağmen 27 mayıs 1960 ihtilalinde kürtçülük iddiasıyla  55'ler olayında  sivas kampına sürgün edilir. sivas kampında , ihtilalin i̇çişleri bakanı olan muharrem i̇hsan kızıloğlu kampı denetlemeye geldiğinde herkes ayağa kalkar ama mehmet kayalar ve birkaç arkadaşı ayağa kalkmaz. m. i̇hsan kızıloğlu, kayalar’ın önünde durarak hakaret etmek ister ancak kayalar onun hakaretine fırsat vermeden, “senin soy ismindeki kızıllık, yüzünden görülmektedir. i̇smin kızıllığı senin yüzüne aksetmiş” dedi. kayalar daha sonra “55 ağa” içerisinde yer alarak çanakkale’ye sürüldü. orada milli birlik komitesi’ne yazdığı mektupta kısaca, “27 mayıs’tan beri geçen 11 aylık zamanda maruz kaldığım acıklı muameleler, hapis ve neyfiyemdeki sıkıntılar ve bazı garazkâr neşriyatla üzerime tevcih edilen iftiraların hakikatsizliğini ifade etmek için şahsıma ait bu maruzatımı zikretmeye mecbur kaldım... hatta bugün şarkta kürtçülük damarını kırdığımız ve aleyhinde bulunduğumuz için bu menfi fikri taşıyan kürtler bize düşman kesilmişlerdir.

dini yönü 

mehmed kayalar 1942 yılında risale-i nur eserleri ile ve 1950’de said nursî ile tanışır. i̇kinci görüşmesinde emekli olmaya karar verir. önyüzbaşı rütbesinde iken 1952 yılında emekli olur.

risale-i nur’un ilk te’lifi albay hulusi bey ve i̇brahim hulusi yahyagil ile başlar. neşri şarkta ve anadolu’da yüzbaşı mehmed kayalar ile devam eder.

mehmed kayalar emekli olduktan sonra diyarbakır’da ikamet edip yöre insanlarına uzun yıllar risale-i nur ve kur’an dan tefsir, hadis, fıkıh dersleri verdi.

1 haziran 1994'te çiftlikköy'de ölmüştür.

1914 doğumlular
1994 yılında ölenler
selanik doğumlular
Stel Ormanı

stel ormanı (碑林; pinyin: bēilín), ayrıca xi'an stel ormanı müzesi veya xi'an beilin müzesi olarak da bilinir, çin xi'an'da bulunan steller ve taş heykellerin bulunduğu bir müzedir. i̇smi ormanı anımsatan büyük stel koleksiyonundan gelmektedir.

tarih 
stel ormanı song hanedanı (1087) devrinde, tang hanedanı zamanında yapılmış olan kaichengshijing steli'nin korunması için yapılmıştır.

steller 
yaklaşık 3000 stelden oluşur ve çin'de bulunan en büyük stel müzesidir. koleksiyonun büyük çoğunluğu tang hanedanı stellerinden oluşur. stellerin mürekkep baskıları satılmaktadır.

 caoquan steli (曹全碑, han hanedanı)
 simafang steli (司马芳碑, jin hanedanı)
 kaichengshijing steli (开成石经碑, tang hanedanı)
 nesturi steli (大秦景教流行中国碑, tang hanedanı)

taş heykeller 
 zao anıtmezarı'nın altı atı (tang hanedanı)

dış bağlantılar 
 nesturi gazel dikilitaşı  (vikikaynak, çince)

çin'deki müzeler
din müzeleri
çin'de sanat
xi'an
orman
çin'deki müzeler taslakları‎
Küçük Vahşi Kaz Pagodası

küçük vahşi kaz pagodası veya küçük kaz pagodası (çince 小雁塔, pinyin xiǎoyàn tǎ), çin'in xi'an şehrinde bulunan iki önemli pagodadan biridir. diğeri büyük vahşi kaz pagodası'dır.

küçük kaz pagodası 707-709 yılları arasında tang hanedanlığı zamanında i̇mparator gaozong tarafından yaptırılmıştır. pagoda 1556 yılında olan shaanxi depremine kadar 45 metre boyundaydı. deprem sonucunda 43,4 metre yüksekliğine inmiştir. hindistanlı hacılar hindistan'dan pagodaya kutsal budist yazmaları getirmişlerdir.

xi'an
çin pagodaları
tang hanedanın sanatı
8. yüzyılda tamamlanan dinî yapılar
Büyük Vahşi Kaz Pagodası

büyük vahşi kaz pagodası veya dev vahşi kaz pagodası (çince 大雁塔, pinyin dàyàn tǎ), çin xi'an'ın güneyinde yer alır. pagoda 652 yılında tang hanedanlığı zamanında yapılmıştır ve o tarihlerde beş katı vardı. pagoda çin'e rahip xuanzang tarafından hindistan'dan getirilen budist sutraları ve heykelcikleri saklamak için yapılmıştı.

8. yüzyılın başında, i̇mparatoriçe wu zetian'ın yönetiminde pagodaya beş tane daha kat eklenmiştir. savaşlar pagodaya zarar vererek şu anki yedi katlı seviyesine düşürmüştür. 64 metre yüksekliğindedir ve en üstünden xi'an şehrine önemli bir seyir sunar.

çevresi 
pagoda'nın etrafında büyük anaç zarafet tapınağı; da ci'en bulunmaktadır. tapınak aslen 589'da yapılmıştır ve 647'de daha sonra tang i̇mparatoru gaozong olan li zhi tarafından yeniden yaptırılmıştır. büyük anaç zarafet tapınağı annesi i̇mparatoriçe wende adına yaptırılmıştır. xuanzang'ın heykeli tapınak alanının önünde durmaktadır.

ek resimler

ayrıca bakınız 
 küçük vahşi kaz pagodası

xi'an
çin pagodaları
tang hanedanın sanatı
7. yüzyılda tamamlanan kuleler
7. yüzyılda tamamlanan dinî yapılar
652'de kurulan oluşumlar
8. yüzyılda tamamlanan dinî yapılar
704
Anerji

anerji, bir antijene karşı tepki göstermeme durumudur. hem alerjinin ortadan kalkması (alerjene karşı duyarlılığın kaybolması) hem de geç kalmış bir aşırı duyarlılık tepkisinin olumsuzlaşması (tüberküline karşı deri tepkisinin olumsuzlaşması) için kullanılır.

anerjinin klasik örneklerin birinden tedavi almamış hodgkin lenfomadır.

bağışıklık sistemi
Doğal çevre

doğal çevre veya doğal dünya, yalnızca doğal yollarla meydana gelmiş canlı ve cansız tüm varlıkları kapsar. doğal çevre terimi çoğunlukla dünya ve dünya'nın bazı bölgeleri için kullanılır. bu kavram, insanlığın hayatta kalmasını ve ekonomik faaliyetlerini etkileyen tüm canlı türlerinin, iklimin, hava durumunun ve doğal kaynakların etkileşimini kapsamaktadır. doğal çevre kavramı, aşağıdaki bileşenlerine göre incelenebilir:

 bitki örtüsü, mikroorganizmalar, toprak, kayalar, atmosfer ve sınırları içinde gerçekleşen bütün doğa olayları dahil olmak üzere, modern kitlesel insan müdahalesi olmaksızın kendi başına birer doğal sistem olarak varlığını sürdürebilen ekolojik birimler.
 hava, su ve iklim gibi kesin sınırları olmayan; enerji, radyasyon, elektrik yükü ve manyetizma gibi modern insan faaliyetlerinden kaynaklanmayan evrensel doğal kaynaklar ve fiziksel olaylar.

doğal çevrenin zıttı beşerî çevredir. beşerî çevre, insanların kent ortamları ve tarım arazileri gibi alanları en baştan dönüştürdüğü yerlerdir ve bu yerler insan eliyle doğal çevreye kıyasla büyük ölçüde daha basit birer beşerî çevreye dönüştürülmüştür. bir kerpiç kulübe yapmak ya da çölde bir fotovoltaik sistem inşa etmek doğayı çok az etkiliyor gibi görünen işlerde bile, doğa insan eliyle değiştirildiği için beşerî çevre altında sınıflandırılır. birçok hayvan türü, kendilerine daha uygun bir yaşam ortamı yaratmak için birtakım yapılar meydana getirse de, insan olmadıklarından kunduz barajları ve termit höyükleri gibi yapıların doğal olduğu düşünülür.

dünya üzerinde tamamıyla doğal ortamlar bulunmamaktadır ve doğallık genellikle bir uçta %100'den, bir diğer uçta %0'a kadar bir süreklilik içinde değişir. i̇nsanlığın, iklim değişikliği, biyoçeşitlilik kaybı, hava ve suda bulunan plastikler ve çeşitli kimyasallardan kaynaklanan kirlilik de dahil olmak üzere, antroposen döneminde gerçekleştirdiği tüm bu büyük çevresel değişiklikler, dünya'daki doğal ortamları derinden etkiledi. daha iyi bir ifadeyle, bir çevresel ortamın farklı yönleri veya bileşenleri, ayrı ayrı değerlendirilebilir ve bunların doğallık derecelerinin tek tip olmadığı görülebilir. örneğin, bir tarım alanındaki toprağın mineralojik bileşimi ve yapısı, bozulmamış bir ormanın toprağına benzerdir ancak yapıları birbirinden oldukça farklıdır.

bileşim

jeolojik hareketler

yeryüzü suları

okyanus 

okyanuslar büyük ölçekteki deniz sularıdır. dünya yüzeyinin yaklaşık %71'ini (362 milyon km²'lik bir alan) okyanus ve denizler oluşturur.

nehir

dere

göl

gölet

atmosfer, iklim ve hava

canlılık

ekosistem

biyom

biyojeokimyasal döngü

doğa

siyasi hareket

galeri

ayrıca bakınız 

 çevresel sorunların listesi
 doğa tarihi
 doğal peyzaj
 gaia hipotezi
 jeoloji mühendisliği
 sürdürülebilir tarım
 sürdürülebilirlik

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar

dış bağlantılar 

 
 unep - united nations environment programme 
 bbc - science and nature 
 science.gov – environment & environmental quality

 
habitat
dünya
Zeytingiller

zeytingiller (oleaceae), lamiales (eskiden ligustrales) takımından kışın yaprağını döken veya her dem yeşil ağaç veya çalı türlerini içeren bitki familyasıdır.
zeytin familyası olarak da bilinen oleaceae, çiçek açan çalılar, ağaçlar ve lamiales düzenindeki birkaç liana'nın taksonomik familya'sıdır şu anda 28 cins olup bunlardan birinin yakın zamanda soyu tükenmiştir. mevcut genera, 2012'de yeniden dirilen "cartrema"yı içerir. oleaceae'deki türlerin sayısının 700 civarında olduğu tahmin edilir. çiçekleri genellikle çok sayıdadır ve oldukça kokuludur. ailenin, güney kutup dairesine yakınından (i̇ngilizce:subarctic) afrika, avustralya ve güney amerika'nın en güney bölgelerine kadar uzanan altkozmopolit dağılımı vardır. familyanın önemli üyeleri arasında zeytin, ash, yasemin ve privet, forsythia, fringetrees ve leylak vardır.

ortak özellikleri 

yaprakların dizilişi çoğunlukla karşılıklı, ender olarak almaşıktır. sade veya tüysü yaprak şeklindedir; kulakçıkları yoktur.

çiçekler erselik veya bir evciklidir. çanak yapraklar 4 loplu veya parçalı, ender olarak 5-16 lopludur. stamen sayısı 2-5 dir. yumurtalık üst durumlu ve iki gözlüdür. meyve üzümsü, çekirdekli sulu, kapsül veya kapalı meyvedir.

cinsleri
aşağıdaki listede oleaceae familyasına bağlı olan 27 cins sıralanmaktadır. bazı yazarlar linocierayı tanımlanmış kabul etse de listeye dahil değildir.

oymak myxopyreae
 myxopyrum blume
 dimetra kerr
 nyctanthes l.
oymak forsythieae
 abeliophyllum nakai 
 forsythia vahl –  altınçanak
oymak fontanesieae* 
 fontanesia labill.
oymak jasmineae
 chrysojasminum banfi
 menodora humb. & bonpl.
 jasminum l. – yasemin
oymak oleeae
altoymak ligustrinae
 syringa l. – leylak
 ligustrum l. – kurtbağrı 
altoymak schreberinae
 comoranthus knobl.
 schrebera roxb.
altoymak fraxininae
 fraxinus l. – dişbudak 
altoymak oleinae
 cartrema raf.
 chionanthus l. 
 forestiera poir. 
 haenianthus griseb.
 hesperelaea  a.gray
 nestegis raf.
 noronhia stadman ex thouars
 notelaea vent.
 olea l. 
 osmanthus lour.
 phillyrea l. – akçakesme
 picconia d.c.
 priogymnanthus p.s.green

dış bağlantılar

kaynakça
Şalom (gazete)

şalom, türk yahudi toplumuna yönelik yayın yapan, tamamını gönüllü yazar, köşe yazarı ve çizerlerin oluşturduğu, i̇stanbul'da yayınlanan haftalık gazete.

gazete 1947 yılında gazeteci avram leyon tarafından kuruldu. şalom gazetesinin ilk baskısı cumhuriyet bayramı etkinlikleri kapsamında 29 ekim 1947'de çıktı. gazetenin isim hakkı 1984 yılında gözlem gazetecilik basın ve yayın a. ş.'ne devredildi. haftalık tirajı yaklaşık 5.000 civarında olan şalom gazetesi, çarşamba günleri yayınlanır.

i̇çeriğinde; toplum ve cemaat haberleri, dış haberler, yaşam, kültür, sanat, eğitim, çevre, teknoloji ve sağlık konularında yazı ve haberler ile yahudi dini ve geleneklerine ilişkin bilgiler, köşe yazıları ve karikatürler yer alır.

gazete kuruluşunu takip eden uzun yıllar boyunca latin harfleriyle ladino dilinde yayınlandı. gazetenin o dönemde esas amacı bu dili türkçeden çok daha iyi bilen ve konuşan i̇stanbul'daki yahudi toplumuna dünya yahudiliği ile ilgili haberleri verebilmek, ayrıca i̇stanbul yahudi cemaati bünyesindeki haberleri topluma duyurmaktı. fakat 1984 yılında tabloid boyutta altı ya da sekiz sayfa halinde okurla buluşan şalom gazetesi, türkçenin ana dil olarak ladinonun yerini almasından dolayı, ladino dilinde bir sayfası hariç türkçe yayınlanmaya başladı.

şu anda ulusal gazetelerin ebadında yirmi ile yirmi dört sayfa arasında yayınlanan gazete, sefarad yahudileriinin beş yüzyılı aşkın bir süredir kullandıkları ladino dilini yaşatmak amacıyla bir sayfasını bu dilde yayınlamaktadır. bunun nedeni türk yahudi toplumunda ladino dilini konuşanların genellikle 65 yaşının üstündekilerin oluşturması ve genç kuşaklara artık aktarılmamasından dolayı ciddi bir yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olması. şalom gazetesi bu yönüyle dünyada tek olma özelliğini sürdürmektedir. bunun yanı sıra, her ay, tamamı ladino dilinde olan, 24 sayfalık el-amaneser eki yayınlanır. bunun dışında aktüel, kültür, sanat ağırlıklı, şalom-dergi, şalomist, panorama gibi aylık ekleri bulunur.

genel yayın yönetmeni i̇vo molinas, yayın koordinatörü virna banastey gümüşgerdan. baş yazarlığını i̇vo molinas ile birlikte yakup barokas sürdürüyor.

ayrıca bakınız 
 rav i̇zak alaluf

kaynakça

dış bağlantılar 
 şalom gazetesi 
 şalom gazetesi 

türkiye'de yayımlanan haftalık gazeteler
i̇stanbul gazeteleri
yahudi gazeteleri
ladino gazeteler
türkçe gazeteler
i̇stanbul'da musevilik
1947'de kurulan yayınlar
türkiye gazeteleri