mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Alköy, Posof

alköy, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
eski adı ali'dir. 1595 tarihli defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı mufassal defterinde al (ال) biçiminde kaydedilmiştir. "ali kilisesi'nde ibadet etti" biçimindeki gürcüce bir halk deyişinde de köyün adı ali  olarak geçer. gürcüce "ali" (ალი) "alev" anlamına gelir. gürcistan'da haşuri bölgesinde kalesi olan eski bir kent de ali (ალი) adını taşımaktadır. 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde ise, âl (آل) olarak geçer. köyün adı daha geç tarihte alköy'e dönüşmüştür.

ali veya al köyü, tarihsel gürcistan'ın güneybatı topraklarını oluşturan mesheti bölgesinin köylerinden biridir. osmanlılar köyü 16. yüzyılın ortasında, birleşik gürcistan krallığı'nın ardından bu bölgeye hakim olan samtshe-saatabago'dan ele geçirdi. 1595 tarihli osmanlı mufassal deftere göre ali, gürcülerden ele geçirildiği için gürcistan vilayeti olarak adlandırılmış olan eyaletin sınırları içindeki poshov livasının kuzay nahiyesine bağlıydı. köyün nüfusu, osmanlı devleti'nin müslüman olmayan köylülerden aldığı ispençe vergisi veren 29 haneden oluşuyordu. hane reislerinin çoğunun i̇vane, elia, kakala, levana, laşkara, vardzel, bejan, gogiça gibi adlar taşıması, ali'nin bir gürcü köyü olduğunu göstermektedir.

ali köyü, uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonar, 93 harbi'nde rusların eline geçti. rus idaresinin al (ал) olarak kaydettiği köy, ardahan sancağının (okrug) poshov kazasına (uçastok) bağlıydı. bu kazada yer alan sakire nahiyesinin 12 köyünden biriydi. 1886 yılında yapılan tespite göre köyde tamamı türklerden oluşan 352 kişi yaşıyordu. köyün nüfusu 1896’da 441 kişiye, 1906’da da 543 kişiye yükselmişti.

al köyü, rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında,sovyet rusya'nın gürcistan'ı işgali sırasında, ankara hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine gürcüler bölgeden çekildi. 16 mart 1921'de, "sovyet rusya ile ankara hükümeti arasında imzalanan moskova antlaşması'yla da poshov bölgesinde yer alan ali köyü türkiye'ye bırakıldı.

ali veya al köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde, kars vilayetinin poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımıdan aynı idari konuma sahip olan köyün nüfusu 590 kişiden oluşuyordu. 1950 genel nüfus sayımında alköy olarak kaydedilmiş olan yerleşmenin nüfusu 659 kişiye çıkmıştı.

alköy'de eski bir manastırın varlığı bilinmektedir. ali manastırı olarak bilinen manastır 10. veya 11. yüzyılda kurulmuştur. 1870'lere kadar sağlam bir şekilde korunmuş olan manastırın 11-12. ve 13-14. yüzyıl yazılı kaynaklarında aziz giorgi adına inşa edildiği belirtilmiştir. kubbeli bir yapı olan ana kilisesi, 1920'lerde ortadan kaldırılmıştır. köyün sakinleri söz konusu kilisesin, köyün merkezinde düzlenmiş olan alanda bulunduğunu belirmiştir.

coğrafya 
alköy, ardahan il merkezine 87 km, posof ilçe merkezine 6 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri
Abra ve Yutpa

abra ve yutpa - türk ve altay mitolojisinde adları geçen yeraltı yılanları. abura/apra ve "yutma/utma" olarak da tanınırlar.

özellikleri 
yeraltındaki büyük deniz (tengiz)’de yaşayan ve ejdere benzeyen devasa iki yılandır. timsaha benzer görünümleri vardır. bu canavarların ikisinin adı birlikte anılır. çatal kuyruklu ve dört ayaklıdırlar. gözleri parlak bakır renklidir. ayakları kızıldır. i̇nanılmaz büyüklüktedir, görenlerin yüreğine korku basar. yeşil baldırlı, ak göğüslü, kayık gibi yassı çenelidirler. erlik’in sarayını korurlar, onun hizmetkarı olarak bilinirler. çok güçlü çeneleri vardır. bazı metinlere göreyse toybadım irmağı'nın kıyılarında yaşayan korkunç canavarlardır. bir yağna’yı (fili) tek lokmada yutabilirler. ker abra, ker yutpa, ker arat ve ker doydu olarak dört yer altı canlısından bazen birlikte bahsedilir. bazen de bu dördünün aynı varlık olduğu düşünülür.

altay şamanlığında yeşil bir kumaştan yapılmış ve örgülerle süslenmiş abra'nın tasviri, şamanın giysisine asılır. abra'nın başı puhu tüyleri (ülberk) ile süslenir. gözü, parlak bakır düğmelerden, ayakları da genellikle kırmızı kumaşlardan seçilmiş yamalardan yapılır. bunlara, örülmüş dokuz püskül eklenir. şaman giysisinde, cübbenin bir yanında yer alan, yeraltı canavarı olarak algılanan yılanı temsil edecek biçimde çatal kuyruklu ve dört ayaklı olarak tasarımlanan, kötü ruhlardan koruduğuna inanılan, siyah kumaştan şeritler yutpayı temsil eder.

etimoloji 
 abra: (ab/ap/av) kökünden türemiştir. abramak fiili, deniz taşıtlarını yönetmek demektir. sözcüğün denizle olan bağlantısı açıktır. aparmak kapmak, alıp götürmek anlamlarını içerir. ayrıca ağırlık içeriği kelime kökünde mevcuttur. suda yüzen canlı veya denizleri yöneten demektir.
 yutpa: (yut/yud/ut/ud) kökünden türemiştir. yutmak, yemek anlamlarını içerir.

kaynakça 
 çoban, ramazan volkan. türk mitolojisinde kötülük tanrısı erlik’in i̇nanıştaki yeri, tasviri ve kökeni

dipnotlar

ayrıca bakınız 
türk mitolojik figürlerinin listesi

türk mitolojisi
efsanevi yaratıklar
ejderhalar
altay mitolojisi
Arılı, Posof

arılı, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün eski adı zedastminda'dır. gürcüce bir yer adı olan zedatsimda (ზედაწმინდა), 1595 tarihli defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı mufassal defterinde zedavan zminda (زدوان ذمندە) biçiminde kaydedilmiştir. gürcüce "zeda" (ზედა) "yukarı", "tsminda" (წმინდა) ise "aziz" anlamına gelir. gürcüce bu tür yer adlarının ilk kelimesinin, stepanzminda'da olduğu gibi özel ad olması gerekir. bu yer adı yanlış veya eksik yazılmış olabilir. 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde ise, zidaziminda (زیدەزیمندە) olarak geçer. bu yer adı 1935 yılında  zedezumende halini almıştır. arılı'nın 2 km kuzeyindeki "marsolat" mahallesinin adı da buğdaysı meyve anlamındaki gürcüce "martsvala" (მარცვალა) kelimesinden  türemiş olan "martsvalatubani"den (მარცვალათუბანი) gelir.

zedatsminda köyü, tarihsel gürcistan'ın güneybatı topraklarını oluşturan mesheti bölgesinin köylerinden biridir. osmanlılar köyü 16. yüzyılın ortasında, birleşik gürcistan krallığı'nın ardından bu bölgeye hakim olan samtshe-saatabago'dan ele geçirdi. 1595 tarihli osmanlı mufassal deftere göre zedatsminda, gürcülerden ele geçirildiği için gürcistan vilayeti olarak adlandırılmış olan eyaletin sınırları içindeki poshov livasının güney nahiyesine bağlıydı. bu defterde köy boş olarak kaydedilmiştir.

zedatsminda, uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonar, 93 harbi'nde rusların eline geçti. rus idaresinin zedatsminda (зедацминда)  olarak kaydettiği köy, ardahan sancağının (okrug) poshov kazasına (uçastok) kazasına bağlıydı. bu kazada yer alan badela nahiyesinin 13 köyünden biriydi. 1886 yılında yapılan tespite göre köyde, tamamı türklerden oluşan 112 kişi yaşıyordu. köyün nüfusu 1896’da 114 kişiye, 1906’da da 163 kişiye yükselmişti.

zedatsminda, rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, sovyet rusya'nın gürcistan'ı işgali sırasında, ankara hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine gürcüler ardahan ve artvin bölgelerinden çekildi. 16 mart 1921'de, sovyet rusya ile ankara hükümeti arasında imzalanan moskova antlaşması'yla da zedatsminda köyü türkiye'ye bırakıldı.

zedatsminda köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde "zidaziminda" adıyla, kars vilayetinin poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımıdan aynı idari konuma sahipti ve köyde 359 kişi yaşıyordu. 1950 genel nüfus sayımında "zedesümde" olarak kaydedilmiş olan köyün nüfusu 436 kişiden oluşuyordu. zedatsminda / zidaziminda / zedesümde adı, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla arılı olarak değiştirilmiştir. bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte "arılı (zedezümde)" biçiminde resmî kayıtlarda kullanılmıştır.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 94 km, posof ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri
Armutveren, Posof

armutveren, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

köyün eski adı papala'dır.  nitekim 1595 tarihli defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı mufassal defterinde de papala (پاپالا) olarak yazılmıştır. köy gürcülerden ele geçirildiği ve henüz adı değiştirilmediği için bu yer adı gürcüce papala'dan (ფაფალა) türkçeye girmiş olmalıdır. 1877-1878 osmanlı-rus savaşı'nın ardından ardahan bölgesine sahip olan ruslar da köyün adını papala (папало) olarak kaydetmiştir.

papala, tarihsel gürcistan'ı oluşturan mesheti bölgesinin yerleşim yerlerinden biriydi. osmanlılar köyü, birleşik gürcistan krallığı'ın ardından bu bölgeye hakim olan samtshe atabeyliği'nden 16. yüzyılın ortasında ele geçirdi. 1595 tarihli defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı mufassal defterine göre, gürcistan vilayeti içinde, poshov livasının güney nahiyesine bağlıydı. bu tarihte köyde 17 hane yaşıyordu. her hane, osmanlı devleti'nin hristiyan köylülerden aldığı ispenç vergisi vermekle yükümlü kılınmıştı. hane reislerinin çoğu elia, basila, gogiça, i̇oana, koçia, maharebel gibi gürcü adları taşıyordu. köyde buğday, arpa, çavdar, keten tohumu, yonca tarımı ve arıcılık yapılıyor, domuz ve koyun besleniyordu. köye kayıtlı üç yayla bulunuyordu. köyde 1834 yılında 7 hane, 1878'de 18 hane tespit edilmiştir.

papala, uzun süre osmanlı yönetimi altında kaldıktan sonra, 1877-1878 osmanlı-rus savaşı’nın ardından rusya i̇mparatorluğu’nun eline geçti. rus idaresinde ardahan sancağının (okrug) poshov kazasına (uçastok) bağlıydı. bu kaza içinde badela nahiyesinin köylerinden biriydi. 1886 yılında köyün nüfusu 187 kişiden oluşuyordu. rus idaresinde papala köyünün nüfusu, 1896’da 217 kişiye, 1906’da da 253 kişiye yükselmişti. bu tespitlerde nüfusun tamamı "türk" olarak kaydedilmiştir.

papala, rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, sovyet rusya'nın gürcistan'ı işgali sırasında, ankara hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine gürcüler ardahan ve artvin bölgelerinden çekildi. 16 mart 1921'de, sovyet rusya ile ankara hükümeti arasında imzalanan moskova antlaşması'yla da papala köyü türkiye'ye bırakıldı.

papala, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde "papola" (پاپولا) adıyla, kars vilayetinin poshof kazasının cilvana nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımıda "papula" olarak kaydedilmiş olan papala,  aynı idari konuma sahipti ve köyde 301 kişi yaşıyordu. türkçe kaynaklarda farklı biçimlerde yazılmış olan papala adı, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla armutveren olarak değiştirilmiştir. bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte resmî kayıtlarda "armutveren (papola)" biçiminde bir süre daha kullanılmıştır.

coğrafya 
armutveren köyü, ardahan il merkezine 95 km, posof ilçe merkezine 14 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri
Asmakonak, Posof

asmakonak, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

köyün eski adı samhula'dır.  gürcüce bir yer adı olan samhula (სამხულა), gürcüce “sami” (სამი: üç) ve “hula” (ხულა: ambar) kelimelerinden türemiş bir yer adıdır ve “üç ambarlar” anlamına gelir. bu yer adı, 1595 tarihli defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı mufassal defterinde de samhula (سامخولا) olarak kaydedilmiştir. 1877-1878 osmanlı-rus savaşı'nın ardından ardahan bölgesine sahip olan ruslar ise köyün adını samhlia (самхлиа) olarak kaydetmiştir. köyün adı zaman içinde türkçe kaynaklarda sanhulye'ye (سانخولیە) dönüşmüştür.

samhula, tarihsel gürcistan'ı oluşturan mesheti bölgesinin yerleşim yerlerinden biriydi. osmanlılar köyü, birleşik gürcistan krallığı'nın ardından bu bölgeye hakim olan samtshe atabeyliği'nden 16. yüzyılın ortasında ele geçirdi. 1595 tarihli defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı mufassal defterine göre, gürcistan vilayeti içinde, poshov livasının kuzay nahiyesine bağlıydı. bu tarihte köyde 13 hane yaşıyordu. her hane, osmanlı devleti'nin hristiyan köylülerden aldığı ispenç vergisi vermekle yükümlü kılınmıştı. hane reislerinin çoğu gogiça, meraba, matsatsa, davit, badura gibi gürcü adları taşıyordu. köyde buğday, arpa, çavdar, keten tohumu, yonca tarımı ve arıcılık yapılıyor, domuz besleniyordu. "küçük kır" ve "büyük kır" adıyla köyün üzerine iki tarla ve ayrıca iki yayla yazılıydı. samhula'da bu tarihte bir adet değirmen bulunuyordu.

samhula, uzun süre osmanlı yönetimi altında kaldıktan sonra, 1877-1878 osmanlı-rus savaşı’nın ardından rusya i̇mparatorluğu’nun eline geçti. rus idaresinde ardahan sancağının (okrug) poshov kazasına (uçastok) bağlıydı. bu kaza içinde digur nahiyesinin köylerinden biriydi. 1886 yılında köyün nüfusu 174 kişiden oluşuyordu. rus idaresinde samhula köyünün nüfusu, 1896’da 202 kişiye, 1906’da da 231 kişiye yükselmişti. bu tespitlerde nüfusun tamamı "türk" olarak kaydedilmiştir.

samhula, rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, sovyet rusya'nın gürcistan'ı işgali sırasında, ankara hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine gürcüler ardahan ve artvin bölgelerinden çekildi. 16 mart 1921'de, sovyet rusya ile ankara hükümeti arasında imzalanan moskova antlaşması'yla da samhula köyü türkiye'ye bırakıldı.

samhula, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde "sanhulye" (سانخولیە)  adıyla, kars vilayetinin poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımıda "sanhuliye" olarak kaydedilmiş olan samhula,  aynı idari konuma sahipti ve köyde 397 kişi yaşıyordu. türkçe kaynaklarda farklı biçimlerde yazılmış olan samhula adı, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla asmakonak olarak değiştirilmiştir. bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte resmî kayıtlarda "asmakonak (sanhulya)" biçiminde bir süre daha kullanılmıştır.

coğrafya 
asmakonak köyü, ardahan il merkezine 85 km, posof ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri
Balgözü, Posof

balgözü, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

balgözü köyünün eski adı çildireti'dir. "kuzey yurdu" anlamındaki gürcüce çrdileti'den (ჩრდილეთი) değişime uğramış olan bu yer adı, 1886 rus nüfus sayımında ve 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde çildiret (чилдирет / چیلدیرەت) olarak geçer. bugünkü gürcistan'da da çrdileti (ჩრდილეთი) adını taşıyan bir köy bulunmaktadır.

çildireti, tarihsel gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan samtshe'de yer alır. osmanlılar bu bölgeyi, birleşik gürcistan krallığı'ın ardından mesheti'ye hakim olan samtshe atabeyliği'nden 16. yüzyılın ortasında ele geçirdi. bu bölge ve köy uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1877-1878 osmanlı-rus savaşı'nın ardından imzalanan berlin antlaşması'yla osmanlı devleti tarafından rusya'ya bırakıldı. rus idaresinde ardahan sancağının poshov kazasına bağlı olan köyde kürtler yaşıyordu ve kürt nüfusu 79 kişiden oluşuyordu.

çidireti köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde kars vilayeti sınırları içinde yer alan poshof kazasının damal nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında ise, "çidiret" olarak kaydedilmiş olan yerleşme, posof kazasının cilvana nahiyesinin köylerinden biriydi. bu tarihte köyün nüfusu 184 kişiden oluşuyordu.

çildireti adı, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla balgöze olarak değiştirilmiştir. nitekim köy, 1955 genel nüfus sayımında "çıdıret" adıyla, 1960 genel nüfus sayımında ise "balgöze" adıyla kaydedilmiştir. köyde 1955 yılında 289 kişi, 1960 yılında ise 350 kişi yaşıyordu.<ref>{{web kaynağı |url=https://www.sehirhafizasi.sakarya.edu.tr/wp-content/uploads/2018/05/1960-n%c3%bcfus-say%c3%acm%c3%ac.pdf |başlık=genel nüfus sayımı, ankara, 1963, s. 319. |erişimtarihi=10 mart 2022 |arşiv-url=https://web.archive.org/web/20200218091504/https://www.sehirhafizasi.sakarya.edu.tr/wp-content/uploads/2018/05/1960-n%c3%bcfus-say%c3%acm%c3%ac.pdf |arşiv-tarihi=18 şubat 2020 |ölüurl=hayır }}</ref> adının değiştirilmesine rağmen, köyün eski adı yeni adıyla birlikte "balgöze (çıldıret'')" biçiminde bir süre daha resmî kayıtlarda kullanılmıştır. balgöze adı daha sonra balgözü biçimine dönüşmüştür.

coğrafya 
balgözü köyü, ardahan il merkezine 102 km, posof ilçe merkezine 21 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri
Çayırçimen, Posof

çayırçimen, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

çayırçimen köyünün eski adı türkçe kaynaklarda lamyan olarak geçer. rus idaresi ise köyü 1886 yılında lamian / lomian (ламиан / ломиан) adıyla kaydetmiştir. "lomian" gürcüce aslan" anlamındaki "lomi" (ლომი) kelimesinden türemiş olabilir. lomiani (ლომიანი) ise "aslanlı" anlamına gelir. ancak köyün adının gürcüce "ırmak kumu" anlamına gelen "lami" (ლამი) kelimesinden türemiş olması daha muhtemel görünmektedir. lamiani (ლამიანი) de "kumlu" anlamına gelir.

lamiani veya lomiani, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel samtshe'de yer alır. nitekim osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında bu bölgeyi gürcülerden ele geçirmiştir. 1595 tarihli ve defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı mufassal defterinde komşu köy şuatskali (bugün gönülaçan) yer aldığı halde  poshov livasının güney nahiyesi köyleri arasında lomiani geçmemektedir.

osmanlı devleti, doksanüç harbi'nin ardından imzalanan berlin antlaşması'yla ardahan bölgesini rusya'ya bırakınca, lomiani köyü de osmanlı egemenlik alanının dışında kaldı. rus idaresinin 1886 yılında yaptığı nüfus tespitinde lomian köyü ardahan sancağının poshov kazasına (uçastok) bağlıydı. köyün nüfusu "türk" olarak kaydedilmiş olan 81 kişiden oluşuyordu.

lomiani, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre bağımsız gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. kızıl ordu'nun gürcistan'ı işgali sürerken ankara hükümeti ile sovyet rusya arasında, 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca lomiani türkiye'ye bırakıldı.

lamiani, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde lamyan (لامیان) olarak kaydedilmiştir. bu tarihte lamyan, kars vilayetinin poshof kazasının cilvana nahiyesine bağlıydı. köy 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 164 kişiden oluşuyordu. lomiani veya lamyan türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla çayırçimen olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında çayırçimen köyünün nüfusu 272 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 42 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 98 km, posof ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri
Demirdöver, Posof

demirdöver, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

eski adı varzna'dır. bu yer adı gürcüce vardzna'dan (ვარძნა) olduğu gibi türkçeye girmiştir. 1595 tarihli osmanlı mufassal defterinde de köyün adı varzna (وازنە) biçiminde kaydedilmiştir. vardzna, gürcistan'daki vardzia ile aynı kökten türemiş olabilir. köyün adı daha geç tarihte türkçe kaynaklarda varzina biçiminde yazılmıştır.

vardzna, orta çağda gürcistan'ın güneybatı bölümünü oluşturan bölgelerden biri olan samtshe'nin bir köyüydü. osmanlılar bu köyü 16. yüzyılın ortasında, birleşik gürcistan krallığı'ından sonra bu bölgeye hakim olan samtshe atabeyliği'nden (1268-1625) ele geçirdi. 1595 tarihli osmanlı mufassal defterinde yer alması, vardzna'nın eski bir yerleşme olduğunu göstermektedir. bu tarihte köy poshov livasının güney nahiyesine bağlıydı. nüfusu 10 haneden oluşuyordu. osmanlı idaresinin müslüman olmayan köylülerden aldığı ispenç vergisi veren bu hane reisleri demetre, i̇ason, papuna, gabriela, mahara, badura, enuka, laşkara, i̇na gibi adlarla kaydedilmiştir. bu erkek adları o tarihte vardzna'nın hristiyan bir gürcü köyü olduğunu göstermektedir.

vardzna, uzun süre osmanlı hakimiyetinde kaldıktan sonra, 93 harbi'inde (1877-1878) rusların eline geçti. rus idaresinin de vardzna (вардзна) olarak kaydettiği köy, ardahan sancağının (okrug) poshov kazasına (uçastok)
bağlıydı. 1886 yılı tespitine göre köyün nüfusu 142 kişiden oluşuyordu. nüfusun tamamının "türk" olarak kaydedilmiş olması, demografik yapının değişmesi veya hristiyan gürcülerin müslüman olduktan sonra asimile olmasıyla açıklanabilir. nitekim birinci dünya savaşı sırasında ardahan bölgesini dolaşan gürcü araştırmacı konstantine martvileli vardzna'da 20 hanede 250 müslüman gürcünün yaşadığını yazmıştır.

vardzna, birinci dünya savaşı sonuna doğru bölgede rus idaresinin sona ermesinin ardından gürcistan demokratik cumhuriyeti sınırları içinde kaldı. kızıl ordu'nun gürcistan'ı işgali sırasında ankara hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine gürcü askerlerinin ardahan bölgesinen çekilmesiyle köy fiilen türkiye'ye katıldı. 16 mart 1921'de, sovyet rusya ile ankara hükümeti arasında imzalanan moskova antlaşması'yla da vardzna türkiye'ye bırakıldı. 1928 tarihli osmanlıca köy listesine varzna (وارزنا) olarak kaydedilmiş olan köy, kars vilayetinin poshof kazadının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 nüfus sayımı sırasında da aynı idari konuma sahipti ve köyde 679 kişi yaşıyordu. vardzna ya da varzna, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla demirdöver olarak değiştirilmiştir. bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte "demirdöver (varzina)" biçiminde resmî kayıtlarda kullanılmıştır.

vardzna'da bir köy kilisesi bulunuyordu. bu kilise tamamın yıkılmış, yapı taşları köyün değişik yerlerine dağılmıştır.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 108 km, posof ilçe merkezine 27 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri
Derindere, Posof

derindere, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

derindere bu yerleşimin bilinen en eski adıdır. ancak erken dönem kayıtlarda köyün adı geçmemektedir. derindere 19. yüzyılda ortaya çıkmış olabilir. 93 harbi'nin ardından imzalanan berlin antlaşması'ya ardahan bölgesine hakim olan ruslar, 1886 nüfus tespiti sırasında köyü darindara (дариндара) olarak kaydetmiştir. bu sırada köy, ardahan sancağının poshov kazasına bağlıydı. köyün nüfusu, "kürt" olarak kaydedilmiş 153 kişiden oluşuyordu.

derindere, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre bağımsız gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. kızıl ordu'nun gürcistan'ı işgali sürerken ankara hükümeti ile sovyet rusya arasında, 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca derindere türkiye'ye bırakıldı.

bu yerleşim 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde derin dere (دەرین دەرە) olarak kaydedilmiştir. bu sırada köy kars vilayetinin poshof kazasının damal nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında ise köy cilvana nahiyesine bağlanmıştı. bu tarihte köyün nüfusu 225 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımında çayırçimen köyünün nüfusu 446 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 29 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 108 km, posof ilçe merkezine 27 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri
Erim, Posof

erim, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün eski adı erema veya i̇rema'dır. gürcüce bir yer adı olan erema (ერემა), 1595 tarihli osmanlı tahrir defterinde i̇remi (ایرمی) biçiminde kaydedilmiştir. erema veya i̇rema (ირემა) adının osmanlı tahrir defterinde geçtiği gibi "geyik" anlamına gelen gürcüce "iremi"den (ირემი)değişime uğradığı tahmin edilmektedir. türkçede köyün adı zaman içinde değişime uğramış ve erim (ۀریم) biçimini almıştır.

erema'daki kiliseden kalma gürcüce yazıtlı taştan kullanılan gürcü alfabesi, köyün erken orta çağda da bir yerleşme olduğunu göstermektedir. gürcü krallıkları ve gürcü prensliği samtshe-saatabago idaresinde kalan köy, 16. yüzyılın ortasında osmanlıların eline geçti. 1595 tarihli osmanlı kaydına göre bu tarihte köy boştu. bununla birlikte erema, i̇remi adıyla çıldır eyaleti içinde ahısha livasının ude nahiyesinde bir köy olarak kaydedilmiştir. sonraki dönemde yeniden meskun hale gelen köyde 1878 yılında 8 hane yaşıyordu.

uzun süre osmanlı egemenliğinde kalan erema'yı 93 harbi'nde ruslar ele geçirdi. rusların erema (эрема) olarak kaydettiği köyde 1886 yılında 88 kişi yaşıyordu. rus idaresinde erema, ardahan sancağının (okrug) poshov kazasına (uçastok) bağlı badela nahiyesinin köylerinden biriydi birinci dünya savaşı’ndan sonra rus idaresinin son bulmasıyla bir süre bağımsız gürcistan’ın sınırları içinde kalan erema, kızıl ordu’nun gürcistan’ı işgali sürerken sovyet rusya ile ankara hükümeti arasında 16 mart 1921’de imzalanan moskova antlaşması’yla türkiye’ye bırakıldı. 1928 yılında erim adıyla kaydedilmiş olan erema, kars vilayetinin poshov kazasına bağlı cilvana nahiyesinde yer alıyordu.

erim köyünde bir kilise ve bir kale bulunuyordu. kilise yıkılmış ve taşlarıyla sınırda nöbetçi kulesi inşa edilmiştir. kiliseden geriye haç kaidesi kalmıştır. kiliseye ait bir taşta asomtavruli  harflerle gürcüce  bir yazıtın varlığı, erema kilisesi'nin erken ortaçağda inşa edildiğini göstermektedir. köyün 400 metre kuzeydoğusunda yer alan erema kalesi'nden geriye duvar bölümleri kalmıştır.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 103 km, posof ilçe merkezine 22 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri
Gümüşkavak, Posof

gümüşkavak, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

gümüşkavak köyünün türkçe kaynaklarda eski adı zindar'dır. nitekim 1595 tarihli osmanlı mufassal defterinde de zindar (زیندار) biçiminde geçer. bununla birlikte söz konusu defterde gürcüce adı zeindari (ზეინდარი) olarak verilmiştir.

zindar köyü, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel samtshe bölgesinde yer alıyordu. osmanlılar bu yerleşimi 16. yüzyılın ortasında gürcülerden ele geçirdi. 1595 tarihli ve defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı mufassal defterine göre köy, gürcistan vilayeti içinde poshov livasının güney nahiyesine bağlıydı. nüfusu 11 hristiyan haneden oluşuyordu. i̇spenç vergisi vermekle yükümlü erkekler i̇oseb, gogiça, enuka, eliazar, i̇asa, maharebel, elia, basila gibi gürcü adları taşıyordu. köyde buğday, arpa, çavdar ve yonca tarımı ile arıcılık yapılıyor, domuz ve koyun besleniyordu.

zindar köyü, 93 harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan berlin antlaşması'ya osmanlı devleti tarafından rusya'ya bırakıldı. rus idaresinin zeindara (зеиндара) adıyla kaydettiği köy, ardahan sancağının poshov kazasına bağlıydı. 1886 yılında nüfusu, "türk" olarak kaydedilmiş 108 kişiden oluşuyordu. 1595 yılıyla kıyaslandığında köyün demografik yapısının değişmiş olduğu görülmektedir.

zeindara, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre bağımsız gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. kızıl ordu'nun gürcistan'ı işgali sürerken ankara hükümeti ile sovyet rusya arasında, 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca zeindara türkiye'ye bırakıldı.

zeindara, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde de zindar (زیندار) olarak kaydedilmiştir. bu tarihte zindar, kars vilayetinin poshof kazasının cilvana nahiyesine bağlıydı. köy 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 373 kişiden oluşuyordu. zindar veya zeindara türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla gümüşkavak olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında çayırçimen köyünün nüfusu 515 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 200 kişi okuma yazma biliyordu.

gümüşkavak köyünde köyün hristiyanlık döneminden kalma bir kilisenin kalıntısı bulunmaktadır. zeindari kilisesi, köyün 700 metre batısında, tek nefli bir yapıdır.   kilisenin çevresinde başka yapıların temelleri tespit edilmiştir.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 88 km, posof ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri
Günbatan, Posof

günbatan, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

günbatan köyünün eski adı türkçe kaynaklarda banarhiv (بنارخیو) / banarhev  olarak geçer. bu yer adının balnarhevi'den (ბალნარხევი) değişime uğradığı tahmin edilmektedir. "balnari" (ბალნარი) kirazlı / kirazlık, "hevi" (ხევი) vadi / dere anlamına gelir. bu gürcüce yer adı "kirazlı dere" biçiminde çevrilebilir.

banarhev, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel samtshe'de yer alır. nitekim osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında bu bölgeyi gürcülerden ele geçirmiştir. 1595 tarihli ve defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı mufassal defterinde komşu bazı köyler yer aldığı halde  poshov livasının güney nahiyesi köyleri arasında banarhev geçmemektedir.

osmanlı devleti, doksanüç harbi'nin ardından imzalanan berlin antlaşması'yla ardahan bölgesini rusya'ya bırakınca, banarhev köyü de osmanlı egemenlik alanının dışında kaldı. rus idaresinin 1886 yılında yaptığı nüfus tespitinde banarhev (банархев) köyü ardahan sancağının poshov kazasına (uçastok) bağlıydı. köyün nüfusu "türk" olarak kaydedilmiş olan 145 kişiden oluşuyordu.

banarhev, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre bağımsız gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. kızıl ordu'nun gürcistan'ı işgali sürerken ankara hükümeti ile sovyet rusya arasında, 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca banarhev türkiye'ye bırakıldı.

banarhev, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde kars vilayetinin poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. köy 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 240 kişiden oluşuyordu. baharhev türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla günbatan olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında çayırçimen köyünün nüfusu 396 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 103 kişi okuma yazma biliyordu.

banarhev'in hristiyanlık dönemine ait kilisesi, köyün güneyindeki mezarlıkta yer alır. yıkılmış olan bu kiliseden geriye, iki  metre yüksekliğinde iki duvar parçası kalmıştır.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 95 km, posof ilçe merkezine 14 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri
Gürarmut, Posof

gürarmut, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

türkçe eski adı koliskal veya kveliskal'dır. 1928 tarihli osmanlıca köy listesine de koliskal / kveliskal (قولیسقال) olarak girmiştir. bu ad, gürcüce kvelisskali'den (ყველისწყალი) gelir. bu yer adı, kvelistsihe'nin kol kalesi olması gibi türkçe yazılışı sırasında değişime uğramış, ancak diğerinden farklı olarak "dere, su" anlamındaki "skali" (წყალი) kelimesi türkçeye çevrilmemiş, aksine korunmuştur. kvelisskali, "peynir deresi" anlamına gelir.

kvelistskali, orta çağda gürcistan'ın güneybatı bölümünü oluşturan bölgelerden biri olan samtshe'nin bir köyüydü. osmanlılar bu köyü 16. yüzyılın ortasında, birleşik gürcistan krallığı'ından sonra bu bölgeye hakim olan samtshe atabeyliği'nden (1268-1625) ele geçirdi. tarihsel gürcü coğrafyasında, bir yer adı olarak "kveli" yaygın biçimde kullanılıyordu. bu ad türkçeye "kol" veya osmanlıcanın okunuşuna bağlı olarak kvel (قول) olarak girmiştir. 1595 tarihli osmanlı mufassal defterinde "kol manastırı", "kol" ve "zeda kol" (yukarı kol) olmak üzere üç yerleşme kaydedilmiştir. ne var ki bu defterde, hemen yakınındaki çorçevani (bugün kopuzlu) geçtiği halde, kvelistskali köyü kaydına rastlanmamaktadır. bugün gürarmut köyünün bir mahallesi olan ve adı gürcüce bayır anlamındaki "kapani"den (კაპანი) gelen kapan/kaban (قبان) bu defterde çorçevani köyünün tarlası olarak görünmektedir.

nitekim 93 harbi'nde ardahan bölgesini de ele geçiren ruslar bugünkü gürarmut köyünün adını kolis-tshali (колис-цхали) kaydetmiştir. rus idaresinde kvelisskali ardahan sancağının (okrug) poshov kazasına (uçastok)
bağlıydı. 1886 yılı tespitine göre köyün nüfusu 91 kişiden oluşuyordu. kvelisskali, birinci dünya savaşı sonuna doğru bölgede rus idaresinin sona ermesinin ardından gürcistan demokratik cumhuriyeti sınırları içinde kaldı. kızıl ordu'nun gürcistan'ı işgali sırasında ankara hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine gürcü askerlerinin ardahan bölgesinen çekilmesiyle köy fiilen türkiye'ye katıldı. 16 mart 1921'de, sovyet rusya ile ankara hükümeti arasında imzalanan moskova antlaşması'yla da kvelisskali türkiye'ye bırakıldı.

1928 tarihli osmanlıca köy listesine koliskal / kveliskal olarak kaydedilmiş olan yerleşme, kars vilayetinin poshof kazadının merkez nahiyesine bağlı bir köydü. 1935 nüfus sayımı sırasında da aynı idari konuma sahipti ve köyde 284 kişi yaşıyordu. kvelisskali veya koliskal, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla gürarmut olarak değiştirilmiştir. bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte  "gürarmut (koliskal)" biçiminde resmî kayıtlarda kullanılmıştır.

coğrafya 

gürarmut köyü, ardahan kentine 91 km, posof kasabasına 10 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri
İncedere, Posof

i̇ncedere, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

i̇ncedere köyün eski adı çuanteli'dir. 1595 tarihli osmanlı mufassal defterine göre bir gürcü köyü olan çuanteli (ჭუანთელი), bu defterde çuantel / çvantel (چوانتل) adıyla kaydedilmiştir. bu tarihte poshov livasının güney nahiyesine bağlı olan köyde 25 hane (125 kişi) yaşıyordu. köyde vergi vermekle yükümlü erkekler batata, tevdore, gogiça, laşkara, elisa, papuna, bidzina, datuna, elia gibi gürcü adları taşıyordu. bir hane reisi yeni müslüman olmuştu ve kendisine ahmed adı verilmişti.

çuanteli, uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1877-1878 osmanlı-rus savaşı'nın ardından rusların eline geçti. rus idaresince çuantel (чуантел) olarak kaydedilmiştir. 1886 yılında ardahan okrugu'nun poshov kazasına (uçastok) bağlı olan köyde, "türk" olarak kaydedilmiş 231 kişi yaşıyordu. i. dünya savaşı'nın ardından çuanteli, demokratik gürcistan cumhuriyeti sınırları içinde bulunuyordu. nitekim sovyet rusya, 1920 yılında moskova antlaşması'yla ardahan okrugu'nu bağımsız gürcistan'ın sınırları içinde tanımıştı. ertesi yıl kızıl ordu'nun gürcistan'ı işgali sırasında sovyet rusya ile ankara hükümeti arasında imzalanan moskova antlaşması'ya çuanteli türkiye'ye bırakıldı.

çuanteli, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde cuvantel (جووانتەل) olarak kaydedilmişti. bu sırada köy poshof kazasının cilvana nahiyesine bağlıydı. köyün adı 1935 yılında “civantel” biçiminde yazılmış, nüfusu da 456 kişiye yükselmişti. türkçe kaynaklarda farklı biçimlerde yazılmış olan çuanteli "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla köyün adı i̇ncedere olarak değiştirilmiştir.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 91 km, posof ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri
Kaleönü, Posof

kaleönü, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
eski adı agara'dır. agara (აგარა) gürcüce yaygın bir yer adıdır ve eski gürcücede "köy", "kasaba" gibi anlamlara gelir. türkçe kaynaklarda agara (اكرە) ve ağara (آغارە) olarak geçer.

agara, tarihsel gürcistan'ı oluşturan samtshe bölgesinde, potshovi vadisinde yer alan bir yerleşmedir. erken ve geç orta çağda gürcü krallıkları yönetiminde bulunuyordu. osmanlılar köyü, 16. yüzyılın ortasında, gürcü atabeglerin yönetimindeki samtshe atabeyliği'nden ele geçirdi. defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı ve 1595 tarihli osmanlı mufassal defterine göre agara, gürcistan vilayeti içinde, poshov livasının güney nahiyesine bağlı bir köydü. osmanlı idaresinin gürcüce yazılışına uygun biçimde agara (اكرە) olarak kaydettiği köyün nüfusu 17 haneden oluşuyordu. her hane, osmanlı devleti'nin hristiyan köylülerden tahsil ettiği ispenç vergisi vermekle yükümlü kılınmıştı. vergi vermekle yükümülü hane reislerinin çoğunluğu revaza, giorgi, batata, i̇vane, gogiça, grigola, sargis gibi gürcü adları taşıyordu. agara'da buğday, arpa, çavdar, keten tohumu, yonca tarımı ve arıcılık yapılıyor, domuz ve koyun besleniyordu. köyün bir adet değirmeni vardı.

agara, üç yüzyılı aşkın bir süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 harbi'nin ardından çarlık rusya'sının eline geçti. rus idaresinin de agara (агара) olarak kaydettiği köy, ardahan sancağını (okrug) poshov kazasında (uçastok), tsurtskabi nahiyesinde yere alıyordu. 1886 yılında yapılan tespite göre agara'nın nüfusu 210 kişiden oluşuyordu. köyün nüfusu 1896’da 255 kişi, 1906’da da 234 kişi olarak tespit edilmiştir. bu tespitlerde köyün nüfusu "türk" olarak kaydedilmiştir. bu da osmanlı döneminde agara'nın demografik yapısının değiştiğini göstermektedir.

agara, rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, sovyet rusya'nın gürcistan'ı işgali sırasında, ankara hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine gürcüler ardahan ve artvin bölgelerinden çekildi. 16 mart 1921'de, "sovyet rusya ile ankara hükümeti arasında imzalanan moskova antlaşması'yla da agara köyü türkiye'ye bırakıldı.

agara köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde kars vilayetinin poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımıdan aynı idari konuma sahipti ve köyde 332 kişi yaşıyordu. agara veya ağara adı, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla kaleönü olarak değiştirilmiştir. bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte "kaleönü (ağara)" biçiminde resmî kayıtlarda bir süre daha kullanılmıştır.

kaleönü köyünde eski bir kilisenin varlığı bilinmektedir. 1888 yılında yıkık durumda olan agara kilisesi, daha sonra tamamen ortadan kaldırılmıştır. ayrıca gürcü gazeteci ve etnograf i̇vane gvaramadze, 1882 yılında, agara'da şuri ve gardamkide adlı kalelerin varlığından söz etmiştir. ancak bugün bu kalelerin yerini tespit etmek mümkün değildir. köyün hemen batısında ise, kveli kalesi yer alır.

coğrafya 
kaleonü köyü, ardahan il merkezine 95 km, posof ilçe merkezine 23 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri
Kayınlı, Posof

kayınlı, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

kayınlı köyünün eski adı türkçe kaynaklarda şuğlaver (شوغلاوەر)  olarak geçer. ancak daha sonra köyün adı türkçe "şulgavur" biçiminde yazılmıştır. köyün eski adı gürcüce kaynaklarda şuğlauri (შუღლაური) olarak geçer. bu yer adı gürcüce bir sülale adı olan şuğladze'yle ilişkili olabilir. gürcüce "şuğli" (შუღლი) husumet anlamına gelir.

şuğlauri, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel samtshe'de yer alır. nitekim osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında bu bölgeyi gürcülerden ele geçirmiştir. 1595 tarihli ve defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı mufassal defterinde komşu bazı köyler yer aldığı halde  poshov livasının güney nahiyesi köyleri arasında şuğlaver geçmemektedir.

osmanlı devleti, doksanüç harbi'nin ardından imzalanan berlin antlaşması'yla ardahan bölgesini rusya'ya bırakınca, şuğlaver köyü de osmanlı egemenlik alanının dışında kaldı. rus idaresinin 1886 yılında yaptığı nüfus tespitinde köyün adı, gürcücesine uygun biçimde şuğlauri (шуглаури) biçiminde kaydedilmiştir. bu sırada köy ardahan sancağının poshov kazasına (uçastok) bağlıydı. nüfusu "türk" olarak kaydedilmiş olan 126 kişiden oluşuyordu.

şuğlauri, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre bağımsız gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. kızıl ordu'nun gürcistan'ı işgali sürerken ankara hükümeti ile sovyet rusya arasında, 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca şuğlauri türkiye'ye bırakıldı.

şuğlaver, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde kars vilayetinin poshof kazasının cilvana nahiyesine bağlıydı. köy 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 224 kişiden oluşuyordu. şuğlaver türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla kayınlı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında kayınlı köyünün nüfusu 312 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 121 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 97 km, posof ilçe merkezine 16 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri
Kırköy, Posof

kırköy, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

kırköy köyünün eski adı türkçe kaynaklarda ker (قەر)  olarak geçer. ancak daha sonra köyün adı türkçe "kır" biçiminde yazılmıştır. bu yer adının gürcüce "keri"den geldiği tahmin edilmektedir. gürcüce "keri" (ქერი) arpa anlamına gelir.

ker köyü, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel samtshe'de yer alır. nitekim osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında bu bölgeyi gürcülerden ele geçirmiştir. bununla birlikte 1595 tarihli ve defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı mufassal defterinde komşu bazı köyler yer aldığı halde poshov livasının güney nahiyesi köyleri arasında ker / keri geçmemektedir.

osmanlı devleti, doksanüç harbi'nin ardından imzalanan berlin antlaşması'yla ardahan bölgesini rusya'ya bırakınca, ker köyü de osmanlı egemenlik alanının dışında kaldı. rus idaresinin 1886 yılında yaptığı nüfus tespitinde köyün adı, gürcücesine uygun biçimde ker (кер) biçiminde kaydedilmiştir. bu sırada köy ardahan sancağının poshov kazasına (uçastok) bağlıydı. nüfusu "türk" olarak kaydedilmiş olan 45 kişiden oluşuyordu.

keri, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre bağımsız gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. kızıl ordu'nun gürcistan'ı işgali sürerken ankara hükümeti ile sovyet rusya arasında, 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca keri türkiye'ye bırakıldı.

keri, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde kars vilayetinin poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olan köyün adı sehven "kırk" olarak yazılmıştır. bu tarihte köyün nüfusu 133 kişiden oluşuyordu. köyün adı 1955 genel nüfus sayımında "kır", 1960 genel nüfus sayımında ise "kırköy" olarak yazılmıştır. 1965 genel nüfus sayımında kırköy'ün nüfusu 237 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 65 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 83 km, posof ilçe merkezine 11 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri
Kopuzlu, Posof

kopuzlu, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

kopuzlu köyünün eski adı çorçevan / çorçovan'dır. 1595 tarihli osmanlı mufassal defterinde de çorçevan / çorçovan (چورچوان) olarak geçer. gürcüce kaynaklarda çorçovani (ჩორჩოვანი) biçiminde yazılmıştır. gürcüce "çorço" (ჩორჩო) dört köşeli, "vani" (ვანი) ev, mesken anlamına gelir. bu defterde ayrıca ahasiha livasına bağlı çaçarak nahiyesinde çorço  (چورچو) adını taşıyan bir köy bulunuyordu.

çorçevan, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel samtshe'de yer alıyodur. nitekim osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında bu bölgeyi gürcülerden ele geçirmiştir. bu yerleşim 1595 tarihli ve defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı mufassal defterine göre poshov livasının güney nahiyesine bağlıydı. bu tarihte köy tamamen boşalmıştı.

osmanlı devleti, doksanüç harbi'nin ardından imzalanan berlin antlaşması'yla ardahan bölgesini rusya'ya bırakınca, çorçovan köyü de osmanlı egemenlik alanının dışında kaldı. rus idaresinin 1886 yılında yaptığı nüfus tespitinde köyün adı çorçovan (чорчован) biçiminde kaydedilmiştir. bu sırada köy ardahan sancağının poshov kazasına (uçastok) bağlıydı. nüfusu "türk" olarak kaydedilmiş olan 91 kişiden oluşuyordu. 1595 tarihinde köyün mezrası olarak kaydedilmiş olan karan'da, 1889 yılında 4 hane yaşıyordu.

çorçovan, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre bağımsız gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. kızıl ordu'nun gürcistan'ı işgali sürerken ankara hükümeti ile sovyet rusya arasında, 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca çorçovan türkiye'ye bırakıldı.

çorçovan köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde "çorçovan" (چورچووان) adıyla kars vilayetinin poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "çorçuvan" olarak yazılmış olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 227 kişiden oluşuyordu. çorçovan / çorçuvan türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla kopuzlu olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında kopuzlu köyünün nüfusu 239 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 64 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 

köy, ardahan il merkezine 94 km, posof ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri
Kurşunçavuş, Posof

kurşunçavuş, ardahan ilinin posof ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

kurşunçavuş köyünün eski adı seca veya secav'dır. gürcüce kaynaklarda seca (სეჯა) ve secavi (სეჯავი) olarak geçer. 1595 tarihli osmanlı mufassal defterinde de seca / sica (سیجا) veya secav (سجاو) olarak kaydedilmiştir.

seca, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel samtshe'de yer alıyodur. nitekim osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında bu bölgeyi gürcülerden ele geçirmiştir. bu yerleşim 1595 tarihli ve defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı mufassal defterine göre poshov livasının güney nahiyesine bağlıydı. bu tarihte köy tamamen boşalmıştı. bu defterde aynı idari konuma sahip bir başka köy secav (سجاو) olarak kaydedilmiştir. bu köyün nüfusu 7 hristiyan haneden oluşuyordu. i̇spenç vergisi vermekle yükümlü hane reisleri elia, ağdgomel, simona, narika, basila gibi gürcü adları taşıyordu. bugünkü kurşunçavuş köyünün bu defterde secav olarak kaydedildiği tahmin edilmektedir. 

osmanlı devleti, doksanüç harbi'nin ardından imzalanan berlin antlaşması'yla ardahan bölgesini rusya'ya bırakınca, secav köyü de osmanlı egemenlik alanının dışında kaldı. bu yerleşim rus idaresinin 1886 yılında yaptığı nüfus tespitinde seca (седжа) olarak kaydetmiştir. bu sırada köy ardahan sancağının poshov kazasına (uçastok) bağlıydı ve nüfusu "türk" olarak kaydedilmiş olan 66 kişiden oluşuyordu.

seca veya secavi, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre bağımsız gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. kızıl ordu'nun gürcistan'ı işgali sürerken ankara hükümeti ile sovyet rusya arasında, 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca seca türkiye'ye bırakıldı.

secavi, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde "seca" (سەجە) kars vilayetinin poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. köy 1940 genel nüfus sayımında "sece" olarak yazılmış olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 171 kişiden oluşuyordu. seca, secavi veya sece türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla kurşunçavuş olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında kurşunçavuş köyünün nüfusu 271 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 35 kişi okuma yazma biliyordu.

kurşunçavuş'ta, köyün hristiyan döneminden kalma bir kilise bulunuyordu. bu yapı tamamen ortadan kalkmıştır.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 94 km, posof ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

posof belde ve köyleri