mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Sahra

sahra ya da büyük sahra, afrika'nın kuzeyinde yer alan, kıtanın ortası ile kuzeyini ayıran 9.000.000 km² büyüklüğünde bir çöl. dünyanın en büyük sıcak çölüdür. antarktika ve arktik'in ardından en büyük üçüncü çöldür. yaklaşık olarak afrika kıtasının %30’u kadardır.

etimoloji
"sahra" kelimesi arapça'da "çöl" demektir. ancak özel bir ada dönüşmüş durumdadır.

özellikler
2,5 milyon yaşındadır. yüzölçümü büyüklüğü amerika birleşik devletleri'ni kaplayacak kadardır. atlas okyanusu kıyılarından kızıldeniz kıyılarına kadar uzanır.

erg adı da verilen kum çölü, genel kanının tersine bütün çölün yalnızca beşte birini kaplar. onun dışında kalan yerler kaya ve molozlardan oluşur. sahra'da tibesti ve ahaggar gibi, yükseklikleri 3.265 m'yi bulan dağlar da vardır. buraları görece daha çok yağış alan ve göçebelerin yazın konaklamalarına elverişli yerlerdir. buna karşılık sahra'nın bazı yerlerine arka arkaya 10 yıl yağmur düşmediği olur. yağışlar, mineralleri yıkayıp götürmediği ve bitkiler onları tüketmemiş olduğu için, çölün zemini mineral besinler açısından çok zengindir. bunun için, uzun süreli kuraklığı atlatmayı beceren tohum taneleri kısa ve güçlü sağanaklar biçiminde yağan ilk yağmurlarda hemen kök salıp çiçek açar ve birkaç gün içinde olgunlaşır. mineral bakımında zengin bu tabaka rüzgarlarla dünyanın dört bir yanına dağılarak buradaki toprakları da zenginleştirir. örneğin aslında toprağı mineral bakımında çok fakir olan amazon bölgesi bu mineral takviyesi ile bitkiler için gerekli besini sağlar.

sahra'nın batı kıyılarının iklimi iç kesimlerinden farklıdır. bu sahalar nemli tropikal hava kütlesinin etkisi altındadır. sahra çölünün batı kıyısının yıllık sıcaklık ortalaması 18 °c olup iç kesimlerden 5 °c daha düşüktür. yine bu sahalarda karalardan denize doğru esen rüzgarlar ile üstte bulunan su kütlesi akıntılarla uzaklaşır ve altta bulunan soğuk su yüzeye çıkar. ekvatora doğru yönelen bu soğuk su akımına humboldt ve benguela soğuk su akıntısı denir. i̇şte bu soğuk su akıntısı bir taraftan söz konusu bölgelerde sislerin oluşumunu sağlarken diğer taraftan havanın serinlemesine yardımcı olur.

sahra çölü'nde ilk kez 18 şubat 1979 tarihinde kar yağmıştır.

çöle 2016'da ve 2018'de kar yağdı.

sahra'daki ülkeler
sayılan ülkelerin tamamı sahra'da yer almaktadır: cezayir, çad, mısır, libya, fas, moritanya, mali, nijer,sudan, tunus, batı sahra

galeri

ayrıca bakınız 
 büyük yeşil duvar projesi

kaynakça

kitaplar
 brett, michael; prentess, elizabeth (1996). the berbers. blackwell publishers.
 bulliet, richard w. (1975). the camel and the wheel. harvard university press. republished: columbia university press, 1990.
 gearon, eamonn (2011). the sahara: a cultural history. signal books (uk), oxford university press (us).
 julien, charles-andre (1970). history of north africa: from the arab conquest to 1830. praeger.
Unicode Consortium

unicode consortium (türkçeleştirilmiş: evrensel kod konsorsiyumu), kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olup, evrensel kod standardının geliştirilmesi, genişletilmesi, kullanımını yaygınlaştırılmasını ve yazının modern yazılım ortamında sunulmasını amaçlamaktadır. konsorsiyumdaki üyeler, bilişim şirketlerinin de dahil olduğu geniş bir kitleyi temsil etmektedir. konsorsiyumun bütçesi, üyelerin finansal destekleri ile oluşturulmaktadır. evrensel kod konsorsiyumuna üyelik dünyanın her yerinde evrensel kod standardını destekleyen, gelişmesinde ve uygulanmasında çalışmak isteyen her birey ve kuruma açıktır.

kaliforniya merkezli kâr amacı gütmeyen kuruluşlar
uluslararası kâr amacı gütmeyen kuruluşlar
amerika birleşik devletleri merkezli standart kuruluşları
İrrasyonel sayılar

i̇rrasyonel sayılar, rasyonel sayılar kümesine dahil olmayan gerçek sayılardır. payı ve paydası birer tam sayı olan bir kesir olarak ifade edilemeyen bu sayılara  (pi sayısı),  (e sabiti),  (2'nin karekökü) ve  (3'ün karekökü) örnek verilebilir.  veya  ile gösterilir. bu sayıların ondalık açılımı, kendini tekrar etmeden, sonsuza kadar sürer. bu açılım irrasyonel sayıların hemen hemen hepsinde (örneğin pi sayısında, ) düzensizdir; ancak bir düzen de gösterebilir, örneğin bütün sayıların sırayla yazılmasıyla edilecek 0,12345678910111213... sayısı irrasyoneldir. i̇rrasyonel sayıların ilk gerçek değerini archimedes kullanmıştır.

bir dik üçgenin dik kenarları aynı uzunluktaysa ve rasyonel sayı ile ifade edilebiliyorsa, hipotenüs her zaman irrasyoneldir. dik kenar  ise, hipotenüs  olacaktır.

örnekler

  irrasyonel sayıdır

  irrasyonel sayıdır

  irrasyonel sayıdır

  irrasyonel sayıdır

  irrasyonel sayı değildir çünkü rasyonel karşılığı vardır 

  irrasyonel sayı değildir çünkü rasyonel karşılığı vardır

kaynakça

ayrıca bakınız
 karekök 3
Leyla Açba

leyla gülefşan açba-ançabadze (10 ağustos 1898 - 6 kasım 1931), osmanlı saraylı.

prenses leyla açba-ançabadze i̇stanbul'un horhor semtinde bulunan açba köşkünde abhaz-gürcü prensesi mahşeref emuhvari'nin kızı olarak dünyaya geldi. ailesi kafkasya aristokrasisine mensup bir hanedandı.

çok iyi bir eğitim alan prenses açba, fransızca, i̇ngilizce konuşmanın yanı sıra musikişinas olup, sultan ii. abdülhamit'in harem bandosunda arp çalıyordu.

osmanlı hanedanı ile teyzesi peyveste hanım ve kuzini fatma pesend hanım tarafından akraba idi. bu yüzden 1919 senesinde sultan vi. mehmet'in ilk eşi emine nazikeda kadınefendi'nin nedimesi oldu. kadınefendi'ye osmanlı hanedanı'nın 1924 yılında sürgüne gönderilmesine kadar hizmet etti.

efendisinden ayrıldıktan sonra sivas'taki halasının yanına yerleşti ve hatıralarını yazdı. veremden sivas'ta hayatını kaybetti.

prenses açba hatıralarını yazan ilk osmanlı nedimesidir.

prenses leyla açba'nın kuzeni ise ilk kadın ressam olan prenses mihri açba'dır, tarihe adı mihri müşfik olarak geçmiştir.

bibliyografya 

 açba-ançabadze, leyla, prenses: harem hatıraları, i̇stanbul 2004
 aredba, rumeysa: sultan vahdeddinin san remo günleri, i̇stanbul 2009

1898 doğumlular
1931 yılında ölenler
osmanlı hanedanı
osmanlı gürcüleri
osmanlı abhazları
türkiye'de veremden ölenler
20. yüzyılda osmanlılar
nedimeler
sivas'ta ölenler
Nurullah Genç

nurullah genç, (d. 9 eylül 1960, horasan, erzurum) türk şair, iktisatçı.
 
1983 yılında atatürk üniversitesi i̇ktisadi ve i̇dari bilimler fakültesi işletme bölümünü bitirdi. aynı üniversitede yüksek lisansını tamamladı. yine aynı üniversiteden doktor, doçent ve profesör unvanlarını aldı.

şu anda i̇stanbul ticaret üniversitesi ticari bilimler fakültesi'nde öğretim üyesidir. aynı okulda "liderlik analizi", "işletme yönetimi", "yönetim ve organizasyon", "uluslararası işletmecilik" derslerini vermektedir.

yıllardır işletme yönetimi ile ilgili olarak pek çok işletmeye danışmanlık yapan ve eğitimler gerçekleştiren genç, proje uygulama ve stratejik planlama konularında da hizmet vermektedir.

29 aralık 2012 itibarıyla sermaye piyasası kurulu'nda yönetim kurulu üyeliği görevine başlayan genç, 2015 milletvekili seçimleri öncesinde aynı yılın şubat ayında görevinden istifa etmiştir.

ödülleri
 1990 türkiye diyanet vakfı n'at-ı şerif büyük ödülü sahibi (yağmur şiiri ile).
 1987 kültür ve turizm bakanlığı roman teşvik ödülü sahibi (tutkular keder oldu romanı ile).
 1996 doğu anadolu gazeteciler cemiyeti kültür hizmet ödülü sahibi.
 1998 tuzla belediyesi gül şiirleri armağanı ödülü sahibi(gül ve ben isimli eseri ile ile).
 1999 türkiye yazarlar birliği yılın şairi ödülü sahibi(hüznün lalesidir dünya eseriyle).

şiir kitapları 
 çiçekler üşümesin
 nuyageva
 yankı ve hüzün
 aşkım i̇syandır benim
 siyah gözlerine beni de götür
 yanılgı saatleri
 yağmur
 rüveyda yıldırım
 denizin son martıları
 aşk ölümcül bir hülyadır
 hüznün lalesidir dünya
 gül ve ben
 yürüyelim seninle i̇stanbul'da
 müptelâdır gemiler benim denizlerime
 sensiz kalan bu şehri yakmayı çok istedim
 birkaç deli güvercin
 çanakkale:her şey yanıp gül oldu
 ateş semazenleri
 ölüm noktürnü
 harflerin simyası
 birkaç deli güvercin

romanları 
 tutkular keder oldu
 yollar dönüşe gider
 i̇ntizar 
omuzlarımda dünya (otobiyografisi)

mesleki eserleri 
 zirveye götüren yol:yönetim
 yönetim el kitabı
 başarı bedel i̇ster
 yönetim ve organizasyon
 kalite liderliği
 ortaklık kültürü

kaynakça 

i̇stanbul ticaret üniversitesi öğretim üyeleri
1960 doğumlular
yaşayan insanlar
20. yüzyıl türk şairleri
21. yüzyıl türk şairleri
türk muhafazakârlar
türk sünniler
Vedat Günyol Deneme Ödülü

ünlü deneme yazarı vedat günyol anısına düzenlenen deneme ödülü. i̇mev (i̇stanbul marmara eğitim vakfı), marmara eğitim kurumları ve maltepe üniversitesi tarafından kurulmuştur.

i̇lki 2005 yılında nermi uygur'a verilmiştir.

kaynakça 

türkiye'de verilen edebiyat ödülleri
deneme ödülü
Aheron

akheron veya akheront, antik mitolojide yeraltı dünyasının, cehennemin ırmağıdır. aynı zamanda akherus bataklığından çıkan ve i̇onia (yunan) denizine dökülen katranlı bir nehre de verilen addır.

yunan mitolojisinde acheron bir cehennem; (hades), acı nehridir. keder ırmağıdır, hades'deki 5 ırmaktan birisidir. diğerleri: cocytus (iniltiler nehri), styx (nefretin nehri), pyriphlegethon (ateşin nehri) ve lethe'dir (unutmanın nehri).

daha sonraki dönemdeki efsanelere göre acheron, titanlar zeus ile savaşırken, titanlara su taşırdı; ve bu yüzden zeus ve olympiyanlar kazandığında onu bir nehre dönüştürdüler.

kharoon ölülerin ruhunu, geleneklere uygun biçimde gömülmüş olmaları şartıyla, acheron'un çamurlu akıntısı üzerinden diğer kıyıya ulaştırır. aksi takdirde bu ruhlar yakınarak kıyının kenarında dolanıp dururlar ve onların bu yakınmaları ırmağın adında yansır. bu ırmağın diğer tarafına canlı olarak geçen yalnızca herakles ve orpheus olmuştur.

ovidius, ırmağın tanrısını askalaphos'un babası olarak anar.

kaynakça

ayrıca bakınız 
 kharoon
 yunan mitolojisi

yunan tanrıları
deniz ve nehir tanrıları
yunanistan'daki nehirler
hades'teki nehirler
yunan mitolojisinde yerler
epir mitolojisi
preveze
Gaspard Monge

gaspard monge, comte de péluse (d. 9 mayıs 1746, beaune - ö. 28 temmuz 1818, paris), fransız matematikçi. tasarı geometrisini büyük oranda kendisi kurdu. metrik sistemin hayata geçirilmesine yardım etti. soyut matematikte diferansiyel geometrinin babası olarak kabul edilebilir. école polytechnique' in kurulmasında yer alan kişilerden biri idi.

kaynakça

1746 doğumlular
côte-d'or doğumlular
1818 yılında ölenler
fransız matematikçiler
fransız bilimler akademisi üyeleri
panthéon'na defnedilenler
diferansiyel geometriciler
Tüylü huş

tüylü huş (betula pubescens), huşgiller (betulaceae) familyasından 25 m'ye kadar boylanabilen sık dallı, beyaz gövdeli bir huş türü.

morfolojik özellikleri 
dalları yukarı doğru sarkık değildir. yeni sürgünler tüylüdür. yapraklar önce tüylüdür. elips ve yumurta biçiminde, 3–5 cm uzunlukta, ucu fazla sivri değildir. yaprak kenarları katlı dişlidir. yaprak sapı tüylüdür. yapraklarında betula pendula gibi reçine bezeleri bulunmadığından, bunların yaprakları yapışkan değildir. erkek çiçekler silindirik, 4–6 cm uzunlukta, dişi çiçekler 2,5 cm uzunluktadır. meyve yumurta biçiminde ve küçük kanatlıdır.

ekolojik özellikleri 
verimli ve nemli toprakları sever. sulak ve bataklık çevrelerinde yetişebildiği gibi nispeten kumlu topraklarda da yetişebilir. soğuğa dayanıklıdır.

yayılışı 
türkiye'de kuzeydoğu anadolu'da doğal olarak bulunur.

pubecens
türkiye'deki odunsu taksonlar
i̇zlanda'daki biyota
Jean-Baptiste Joseph Fourier

jean baptiste joseph fourier (21 mart 1768, auxerre, fransa - 16 mayıs 1830, paris), fransız matematikçi ve fizikçi.

bir terzinin oğlu olarak dünyaya gelen jean babtiste joseph fourier, henüz dokuz yaşındayken hem annesini ve hem de babasını yitirince auxerre'deki askeri okula gönderildi. fourier kendisini bu okulda çok iyi bir şekilde yetiştirdi. on iki yaşındayken yazdığı dini yazıları, paris kiliselerinde okunuyor ve benimseniyordu. güç beğenen, titiz, inatçı, hırçın, sert bir karakteri vardı. fourier, saint-benoit manastırına gitti. subay olmayı istemesine karşın terzi oğluna subaylık diploması verilmediğinden, askeri papaz olmayı seçmişti. eski arkadaşları fourier'yi auxerre'e çağırdılar ve onu matematik öğretmeni olması yönünde ikna ettiler. 1789'da ihtilal patlak verdiğinde yirmi bir yaşında idi ve denklemlerin sayısal çözümüne ait bir çalışmayı akademiye sunuyordu.

fourier, école normale'in matematik kürsüsüne öğretmen olarak atandı. fourier, 1787 ile 1794 yıllarını orta dereceli okullarda öğretmenlik yaparak geçirdi. fransız devrimi sırasında önemli görevler aldı. 1794'te bir ara hapse girdi. hapisten çıktıktan sonra, école normale'de ve école polytechnique'te matematik öğretmenliği yaptı. denklemler kuramı ve uygulamalı matematikte bazı araştırmalarda bulundu. fourier serilerini ve fourier analizini oluşturdu.

1798 yılında napolyon mısır'a giderken, fourier'yi de yanına aldı ve onu bilim heyetinin başına atadı. yukarı mısır'da araştırma yapma, kayıtları, yazıları inceleme ve tapınaklarda araştırma yapmalarını istedi. 1801 yılında mısır'dan fransa'ya dönen fourier'ye napolyon tarafından yöneticilik görevleri verildi. 1803 yılında baron unvanını aldı. isı taşınımının matematiksel esasları üzerine araştırmalar yaptı. en önemli çalışması "isının analitik kuramı" adlı yapıtıdır. bu yapıtı 1807 yılında akademiye sundu. eser çok tartışıldı ve beğenilmedi. 1812 yılındaki ödül için başka bir çalışma sunması istendi. fourier bu ödülü aldı. fakat daha önce sunduğu çalışmasının dönmesine çok kırıldı. onun tartışmasız olan eseri, halen yaşayan fourier analizidir. 1807 yılında kaleme aldığı eseri nihayet 1822 yılında yayımlandı. fourier'nin ısı iletimi konusundaki araştırmalarının, fizik ve matematiğin gelişimine büyük katkıları olmuştur.

i̇ktidarların sürekli el değiştirmesi ve karşılıklı ihtilaller fourier'yi güç durumlara soktu. bu çalkantılı dönemlerden sonra eşyalarını rehine verecek kadar kötü durumlara düştü. i̇statistik bürosuna müdür olarak atandı. 1816 yılında akademiye üye seçilmesine hükûmet karşı koydu. ancak ertesi yıl üye seçilebildi.

16 mayıs 1830'da bir kalp hastalığından (bazılarına göre de damar çatlamasından) öldü.

ayrıca bakınız 
 fourier serileri
 fourier analizi
 fourier dönüşümü
 ayrık fourier dönüşümü

kaynakça 
 https://web.archive.org/web/20051228085504/http://fenedebiyat.atauni.edu.tr/bolumler/matematik/matematikcilers/fouier.htm

1768 doğumlular
1830 yılında ölenler
 
fransız akademisi üyeleri
fransız bilimler akademisi üyeleri
i̇sveç kraliyet bilimler akademisi üyeleri
fransız fizikçiler
fransız matematikçiler
Hatmehit

mısır mitolojisinde, hatmehit bir balık-tanrıçadır. nil deltasında, özellikle mendes çevresindeki insanlar ona tapınırlardı.

osiris kültü ortaya çıktığında, mendes civarında yaşayan insanlar onu osiris'in eşi, horus'un annesi olarak kabul etmişti. daha sonraki dönemlerde ise, osiris'in karısı ve horus'un annesi olan tanrıça i̇sis içinde eriyip ayrı bir tanrıça olarak bu özelliklerini kaybetti.

mısır tanrıçaları
Pavlus Hristiyanlığı

pavlik kiliseler veya elçisel kiliseler, hristiyan misyoner pavlus'un i̇kinci misyon gezisi ve sonrasında kurduğu kiliseler. aralarında hristiyanlığın ilk yedi kilisesi yer almakta olup bunların yedisi de anadolu'dadır.

i̇nanca göre pavlik kilise; hristiyan müjdeci, peygamber ve tanrı tarafından elçi atanan tarsuslu pavlus'un, kudüs ve antakya merkezlerinden yola çıkarak, anadolu, doğu avrupa ve roma'ya yaptığı geziler sırasında hristiyanlığı insanlığa vaaz etmesi sonucu kurulan kiliselerdir. aslında hristiyan tarihinde bu kiliselere elçisel kiliseler denmektedir. elçisel kiliseler mevcut kiliselere temel teşkil etmiştir.

hristiyan terminolojisi
pavlus
yeni ahit tarihi
1. yüzyılda hristiyanlık
Pakhet

pakhet, mısır mitolojisinde çöl tanrıçasıdır. beni hasan civarında ona tapılırdı. form olarak; birbirine benzeyen bast ve sekhmet tanrıçalarının, birleşmiş, kaynaşmış bir versiyonudur. orta hanedan döneminde ortaya çıkmıştır. ve beni hasan'daki speos artemidos tapınağının etrafı kedi mezarlarıyla çevrilidir.

mısır tanrıçaları
bereket tanrıçaları
avcılık tanrıçaları
hava ve gök tanrıçaları
güneş tanrıçaları
savaş tanrıçaları
Mısır Çarşısı

mısır çarşısı, eminönü'nde yeni camii'nin arkasında ve çiçek pazarı'nın yanındadır. i̇stanbul'un en eski kapalı çarşılarından biridir. aktarlarıyla meşhur bu çarşıda hâlen tabii ilaçlar, baharat, çiçek tohumları, nadir bitki kök ve kabukları gibi eski geleneğine uygun ürünlerin yanı sıra; kuruyemiş, şarküteri ürünleri, değişik gıda maddeleri satılmaktadır. mısır çarşısı pazar günleri de açıktır.

tarihçe 
bizans zamanında makro envalos adında bir çarşının aynı yerde bulunduğu rivâyet edilmektedir. bugünkü yapı, 1660 yılında turhan sultan tarafından hassa baş mimarı kâzım ağa'ya yaptırılmıştır. önceleri yeni çarşı ya da vâlide çarşısı olarak anılan ve rivâyete göre mısır'dan alınan vergilerle inşâ edilen çarşı, 18. yüzyıldan sonra bugün bilinen adıyla anılmaya başlanmıştır. 1691 ve 1940'ta iki büyük yangın tehlikesini atlatmıştır. çarşı, son olarak 1940-1943 yılları arasında i̇stanbul belediyesi tarafından restore edilmiştir.

mîmâri 
yeni cami'nin yanında yer alan l şeklindeki yapının altı kapısı bulunmaktadır. bunlardan biri haseki kapısı'dır. bunun üstündeki kısım iki katlı olup üst katta zamanında mahkeme olup esnafın kendi arasında ve halkla sorunları çözülürmüş.

galeri

i̇ç bağlantılar 
 mısır çarşısı patlaması

kaynakça 

osmanlı döneminde i̇stanbul
fatih'teki yapılar
i̇stanbul'daki çarşılar
haliç
1660'larda osmanlı i̇mparatorluğu'nda kurulan oluşumlar
1660'ta tamamlanan yapılar
rüstempaşa
Titus Burckhardt

titus burckhardt (sidi i̇brahim - 1908-1984). doğu ve batı gelenekleri üzerine yazan i̇sviçreli yazar. rene guenon ve frithjof schuon gibi tradisyonalist ekol içinde yer alan yazarlardan biri ve ünlü sanat tarihçisi jacob burckhardt'ın yeğeni ve heykeltıraş carl burckhardt'ın oğlu olan ve 1.dünya savaşı sıralarında ilk okul yıllarını basle'de frithjof schuon ile birlikte geçiren burckhardt gençken fas'ta yaşayıp geleneksel sanat, düşünce ve kültür üzerine tetkiklerde bulundu. uzun yıllar kutsal kentlerle ilgili sanat kitapları basan bir avrupa yayınevinin sanat müdürlüğünü yaptı. son yıllarında antik ve tarihi fez şehrinin restorasyon çalışmalarında danışman olarak bulundu.

burckhardt tüm zamanlar ve coğrafyalarda yer alan geleneksel toplumların kalbini teşkil eden evrensel hakikatlar, sanatlar ve bilimler ile ilgili anlayışı yeniden ihya etmek amacıyla çok geniş bir sahada kitap ve makaleler kaleme aldı. tasavvuf, geleneksel kozmoloji, simya, hinduizm, budizm, taoizm ve i̇slam estetiği, geleneksel kent mimarisi burckhardt'ın kitap ve makalelerinde ele aldığı konulardan birkaçını oluşturmaktadır. burckhardt aynı zamanda i̇slam düşüncesine ilişkin çok sayıda önemli eserleri arapça'dan batı dillerine tercüme edip yorumlamıştır.

i̇ngilizce'deki eserleri 
 sacred art in east and west
 alchemy, science of the cosmos, science of the soul
 an introduction to sufi doctrine
 siena, city of the virgin
 famous illuminated manuscripts
 art of islam: language and meaning
 fez, city of islam
 mirror of the intellect: essays on traditional science and sacred art
 chartes and the birth of the cathedral
 moorish culture in spain
 letters of a sufi master 
 the wisdom of the prophets (i̇bn arabi tarafından kaleme alınan fusus'ül-hikem'in kısmi tercümesi)
 universal man (abdülkerim el-cili'nin "i̇nsan-ı kâmil" adlı eserinin kısmi tercümesi)

ayrıca bakınız 
 abdülkerim el-cili
 tradisyonalizm
 i̇slam sanatı
 simya

dış bağlantılar 
 sidi i̇brahim 
 william stoddart on titus burckhardt (pdf) 
 world wisdom books (pdf)

makaleler 

 mor'a doğru makale-titus burckhardt: islama sanatında kalıcı değerler

1908 doğumlular
1984 yılında ölenler
20. yüzyıl i̇sviçreli yazarları
tradisyonalistler
Gandalf

gandalf, j. r. r. tolkien'in kurgusal orta dünya evreninin önemli bir kesitini anlattığı yüzüklerin efendisi adlı fantastik üçlemesindeki önemli karakterlerden biridir.

gandalf, bir istari ya da orta dünya büyücüsüdür. ölümsüz topraklar'da gandalf, olórin adlı bir maia ruhuydu ve rüyaların efendisi irmo'nun bahçelerinde (lorien) yaşıyor ve sık sık merhametli nienna'yı ziyaret ediyordu.

güneşin üçüncü çağının 1000. yılında istari ya da orta dünya'ya gönderilen 5 büyücüden biri olmak üzere seçildi. batı dillerinde gri gandalf, elf dilinde mithrandir ya da "gri gezgin", cüce dilinde tharkûn ve harad dilinde de incánus adıyla tanınıyordu. dış görünüşü, büyük bir pelerin ile sivri uçlu bir şapka giymiş ve elinde bir asa taşıyan, sakallı yaşlı bir adam biçimindeydi.

gri liman'a vardığında cirdan ona, narya ya da "ateş yüzüğü"nü verdi. bu yüzük soğumuş, korkmuş bedenlerin ruhunu tutuşturur ve cesaretlendirirdi. i̇ki bin yıldan uzun bir süre boyunca gandalf, orta dünya'da etkisini arttıran kötü güçler ile savaştı.

2941 yılında, ejderha smaug'un öldürülmesiyle sonuçlanan yalnız dağ seferi'nin ilham kaynağı oldu. bu sefer sırasında gandalf glamdring adlı kılıcı, bilbo baggins ise tek yüzük'ü buldu.

3018 yılında frodo baggins'in yanına gelen gandalf, yüzük seferi'ni başlattı. rivendell'de yüzük kardeşliği'nin lideri olarak seçildi ve kardeşliği pek çok tehlikeden kurtararak yollarına devam etmelerini sağladı. bu sırada khazad-dûm köprüsü savaşı'nda, moria'nın balrog'u ile yaptığı ölümcül mücadelede kayboldu. fakat büyücünün ruhu, hiçbir silahtan zarar görmeyen ve ışık saçan ak gandalf olarak dirildi. böylece ak saruman'ın unvanı elinden alınmış oldu.

gandalf bir balrog öldürmesi bakımından orta dünyada farklı bir yere sahiptir.

yüzük savaşında, gölgeyele (shadowfax) adlı atını süren ak gandalf her yerdeydi: rohan kralı théoden'in ilham kaynağı, isengard'da saruman'ın sonunun hazırlayıcısı ve minas tirith kapılarında cadı kralın durdurucusu hep o oldu. yüzük taşıyıcısı tek yüzüğü yok ederken, gandalf mordor'un kara kapısı önünde batı ordusunun komutanları ile birlikteydi.

savaştan sonra gandalf, aragorn ile gondor'un yeniden birleşmesini sağladı ve 3021 yılında yüzük koruyucularının son yolculuğuna katılarak ölümsüz topraklara döndü.

büyücü ırkının en önemli temsilcisidir.

fin mitolojisindeki väinämöinen adlı sihirli güçleri olan bir şaman ve ozandan ve i̇skandinav mitolojisindeki tanrı odin'den esinlenilerek tasarlanmıştır.

yüzüklerin efendisi'nin sinema filminde bu karakteri sir ian mckellen canlandırmıştır.

kaynakça 

orta dünya büyücüleri
hobbit karakterleri
yüzüklerin efendisi karakterleri
1937'de tanıtılan kurgusal karakterler
kurgusal erkek karakterler
j.r.r.tolkien karakterleri
Yuriy Yehanurov

yuri i̇vanoviç yehanurov () (d. 23 ağustos 1948) ukraynalı siyasetçi, ukrayna eski başbakanı. 2005-2006 yılları arası görev yaptı.

23 ağustos 1948'de saha-yakutistan'da uçursk bölgesi'nin belkaçi köyü'nde doğdu. 1963'ten bu yana ukrayna'da yaşamaktadır.

1963 senesinde buratya cumhuriyeti'nin biçursk bölgesi'ndeki 8 yıllık buyskuyu mektebi'ni bitirdikten sonra kiev i̇nşaat teknik okulu'nda ve kiev kamu yönetimi enstitüsü'nde okudu. 2002'den bu yana ekonomi doktoru adayı, taras şevçenko milli üniversite'sinde profesör. 1977'de "onur nişanı" ile ödüllendirilmiştir.

y. yehanurov'un i̇nşaat endüstrisi'nde büyük deneyim sahibidir. ekhanurov'un iş yaşamı 1967 senesinde çelik - beton panel fabrikası "kievgorstory no:4"te ustalıktan fabrika müdürlüğüne terfisi ile başlamıştır.

1977 - 1978 seneleri arasında yehanurov inşaat panelleri fabrikasında sorumlu başkan yardımcılığı yapmıştır.

30 yaşındayken kiev i̇nşaat kompleksi'nin sorumlu başkanlığına getirilmiştir. 1985 - 1988 seneleri arasında inşaat panelleri fabrikasının başkanlığını yapmıtır. bu üç sene boyunca da kiev şehir i̇nşaat başkanlığı'nın ekonomik işlerden sorumlu üyesi idi.

yuri yehanurov ukrayna'nın bağımsızlığından sonra devlet politikasının, özellikle de ekonomik açıdan şekillenmesinde idari sorumluluklar aldı. 1991 ile 1998 seneleri arasında ukrayna devlet ekonomi kurulu'nda, ukrayna duması'nda, kiev vali yardımcılığı'nda, ukrayna ekonomi bakanlığı yardımcılığı'nda, ukrayna devlet varlıkları fonu'nda, ekonomi bakanlığı'nda ve ki̇t başkanlında çalıştı.

yuri yehanurov ukrayna'da özelleştirme çalışmalarının ve ukrayna devlet varlıkları fonu'nun başında bulundu. onun yönetiminde az yapılan özelleştirme küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin gelişimine katkıda bulunmuştur.

1998'de yehanurov jitomir bölgesinden ukrayna yüksek radası'na seçilmiştir. 1999 - 2001 yılları arasında yuşçenko'nun hükûmetinde birinci başbakan yardımcısı olarak bulunmuştur.

yuşçenko'nun hükûmetinin sona ermesinden sonra 2001'in haziran - kasım ayları arasında ukrayna cumhurbaşkanı sözcü yardımcısı olmuştur. kasım 2001 ile nisan 2002 arasında ise ukrayna cumhurbaşkanı tarafında idari reformlar konusunda tam yetkili kılınmıştır.

2002 yılında bizim ukrayna blokunun zaferinden sonra yüksek rada'nın endüstri ve şirketlerden sorumlu komitede başkanlık yapmıştır. mart 2005'te yehanurov bizim ukrayna milli birliği partisi'nin yönetim kurulu başkanlığına seçilmiştir.

küçük ve orta büyüklükteki işletmelerinin gelişimi amaçlayan birçok sivil toplum kuruluşlarına liderlik etmektedir. ayrıca ukrayna'nın küçük, orta ve özelleştirilmekte olan işletmeler birliğinde başkan ve ukrayna i̇şadamları derneği'nin uzman koordinatördür.

1 nisan 2005 tarihinde ukrayna cumhurbaşkanı viktor yuşçenko yuri yehanurov'u dnipro bölgesi valisi, 8 eylül 2005'te de ukrayna başbakan vekili olarak atadı. 22 eylül 2005'te 450 sandalyeli ukrayna parlamentosu'nun 289 lehte oyu ile yehanurov'un başbakanlığı onaylandı.

yehanurov evlidir ve bir oğlu vardır.

kaynakça 

1948 doğumlular
ukrayna başbakanları
yaşayan insanlar
ukrayna ekonomi bakanları
ukrayna savunma bakanları
Richard Axel

richard axel (d. 2 temmuz 1946, new york), 2004 nobel tıp ödülü sahibi amerikalı bilim insanı.

kokunun nasıl tanınıp hatırlandığının ortaya çıkarılmasına yönelik çalışmaları ve sinir sistemine ait önemli bir gen bulmaları nedeniyle linda b. buck ile birlikte 2004 nobel tıp ve fizyoloji ödülünü kazanmıştır. columbia üniversitesi howard hughes tıp merkezi'nde çalışmalarını sürdürmektedir.

kaynakça

dış bağlantılar

1946 doğumlular
20. yüzyıl amerikalı bilim insanları
21. yüzyıl amerikalı bilim insanları
amerikalı nörologlar
nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahipleri
yahudi asıllı amerikalılar
yaşayan insanlar
Linda B. Buck

linda brown buck (29 ocak 1947, seattle- ...) 2004 nobel tıp ödülü sahibi amerikalı bilim insanıdır.

kokunun nasıl tanınıp hatırlandığının ortaya çıkarılmasına yönelik çalışmaları ve sinir sistemine ait önemli bir gen bulmaları nedeniyle richard axel ile birlikte nobel fizyoloji veya tıp ödülü layık görülmüştür. fred hunchiston kanser araştırma merkezi'nde çalışmalarını sürdürmektedir.

kaynakça

dış bağlantılar
nobel citation  
webpage at the fred hutchinson cancer research center 
webpage at howard hughes medical institute  
bbc  
curriculum vitae of linda buck 
women-nobel-prize-science-slideshow   

1947 doğumlular
seattle, washington doğumlular
amerikalı nörologlar
20. yüzyıl amerikalı bilim insanları
21. yüzyıl amerikalı bilim insanları
nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahipleri
yaşayan insanlar
Kupa

kupa şu anlamlara gelebilir
 kupa (ödül)- altın, gümüş, bronz veya kristalden yapılmış, yarışma ödülü olarak verilen ayaklı kap (i̇talyanca kökenli sözcük)
 cam veya seramikten yapılmış, kulplu, büyük bardak (rumca kökenli sözcük)
 kapalı ve yalnız arkada oturulacak yeri olan, genellikle atların çektiği dört tekerlekli araba (fransızca kökenli sözcük)
 i̇ki kapılı bir tür spor otomobil
 i̇ri kulaklı bir çeşit av köpeği
 katlanmamış, dürülmemiş (giyecek için)
 i̇skambil kâğıtlarının dört grubundan benekleri kırmızı, kalp (yürek) biçiminde olanı (i̇talyanca kökenli sözcük)
 bir takımyıldızın adı, kupa takımyıldızı (fransızca coupe, i̇ngilizce crater)
 kupa nehri, hırvatistan ve slovenya sınırını oluşturan nehir.
 kupa çekmek (bardak çekmek): anadoluda eski bir halk tedavi yöntemi. ağrı gidermek amacıyla hastanın sırtına yapıştırılan bardakların içindeki oksijen pamuk yakılarak tüketilir ve oluşan vakum sırt derisini bardakların içine doğru emer.

kaynakça 
 tdk büyük türkçe sözlük
Koy

koy, göl, deniz veya okyanusların karaların içine doğru yaptığı görece sığ girintidir.

körfez 
bir körfez, okyanus, göl veya başka bir körfez gibi daha büyük bir ana su kütlesine doğrudan bağlanan, girintili, kıyı su kütlesidir. bazen küçük körfez (bight), geniş boğaz olarak da bilinir.

büyük bir koy genellikle körfez veya deniz olarak adlandırılır. bir körfez, dairesel girişi ve dar girişi olan daha küçük bir koy türüdür.

 bir fiyort, buzul aktivitesi ile şekillendirilmiş özellikle dik bir koydur.
 koylar iç içe olabilir; örneğin, james bay kuzeydoğu kanada'da hudson bay bir koludur. bengal körfezi ve hudson körfezi gibi bazı büyük koylar çeşitli deniz jeolojisine sahiptir.
 bir körfezi çevreleyen arazi genellikle rüzgarların gücünü azaltır ve dalgaları engeller.
 koylar, diğer kıyı şeritleri kadar çeşitli kıyı şeridi özelliklerine sahip olabilir. bazı durumlarda, koyların "genellikle geniş, düz ön teraslı dik bir üst kıyı ile karakterize edilen" plajları  vardır.

 koylar, balıkçılık için güvenli yerler sağladıkları için insan yerleşimi tarihinde önemliydi. daha sonra deniz ticaretin in gelişmesinde önemli hale geldi. çünkü sağladıkları güvenli demirleme, liman olarak seçimlerini teşvik etti.
 küçük koylar fırtınalı havalarda deniz taşıtlarına sığınak olurlar. 
 koy oluşumunda ise direnci düşük çabuk çözülen kayaçlar (kum,kil) etkilidir.
 koylar genellikle düşük enerjili dalgalar ve genellikle kumsal plajlara sahip alanlardır.

oluşumu 
koyları oluşturabilecek çeşitli yollar vardır.büyük koylar kıta kayması sonucu oluşmuşlardır.süper kıta olarak gondvana kavisli ve girintili fay hatları boyunca dağıldı,kıtalar birbirinden ayrıldı ve dünyanın en büyük koyları oluşmuştur.
bunlar; gine körfezi,basra körfezi,alaska körfezi,meksika körfezi ve dünyanın en büyük körfezi bengal körfezidir.
koyları oluşturan diğer yollar buzul ve nehir erozyonlarıdır. buzulların oluşturduğu koylar fiyort olarak bilinir.çoğu koy ise dalga, akıntı ve kıyı erozyonu tarafından oluşturulmaktadır.yumuşak kayaçlar erozyonun gücünü artırır.sert kayaçlar var ise burun oluşumuna olanak sağlar.
ayrıca kaliforniya körfezi jeolojik süreç tarafından oluşturulan koya örnektir.

ayrıca bakınız 

 liman (doğal oluşum)
 haliç
 buhta
 havan
 burun
 quba
 lagün
 ria
 koy platformu
 büyük pelerinler

video galeri

kaynakça 
 easterbrook, don (1999). surface processes and landforms (2. bas.). prentice hall
 "landforms, erosion, and longshore drift". 2001. retrieved 9 october, 2012.
 schwartz, m. (2005). "encyclopedia of coastal science". springer. isbn 978-1-4020-1903-6 p399
 benedet, l., klein, a., and hsu, j. (2004). "practical insights and applications of empirical bay shape equations". icce.
 carreck, rosalind, ed. (1982). the family encyclopedia of natural history. the hamlyn publishing group. p. 202. isbn 978-0-11-202257-2.

 
okyanus bilimi terminolojisi
kıyı coğrafyası
kıyı ve okyanus şekilleri
su kütleleri
Cantor paradoksu

cantor, tamsayılar kümesinin kardinalitesinin reel sayılar kümesinin kardinalitesinden büyük olduğunu, paradokslu olarak söyleyecek olursak, reel sayılar sonsuz kümesinin, tam sayılar sonsuz kümesinden büyük olduğunu ispat etmiştir.

daha genel olarak, verilen bir a kümesinin bütün alt kümelerinin kümesi kuvvet kümesi olmak üzere, bütün kümelerin kümesi (bu kümeye b diyelim) kendi kendisinin kuvvet kümesidir. kuvvet kümeleri, her zaman onun elde edildiği kümelerden büyüktür. paradoks verilen bir a kümesinin alt kümeler kümesinin kardinalitesi daima a kümesinin kardinalitesinden büyüktür diye ifade edilmektedir. paradoksu daha iyi anlayabilmek için bir kümenin kardinalitesi daima kuvvet kümesinin kardinalitesinden küçüktür şeklinde ifade edilen cantor teoremini göz önüne almak gerekir.

eğer bütün kümeler kümesi b ise bu takdirde b alt kümesinin kardinalitesi b kümesininkinden büyüktür; bununla beraber b kümesi ile b'nin alt kümesi aynı olduğundan dolayı kardinaliteleri aynı olmalıdır.

kümeler teorisi
paradokslar
Hibernate

hibernate, java platformunda yazılmış bir orm (object/relational mapping) aracıdır. orm, nesne odaklı (object oriented) dillerdeki nesnelerin, ilişkisel veri tabanlarındaki (relational databases) kayıtlara nasıl karşılık geldiğini yürüten bir teknolojidir. nhibernate adında .net çatısı için yeniden yazılmış bir türevi bulunur.

hibernate gibi orm araçlarıyla, bir nesneyi veri tabanına kaydetmek, yeni halini güncellemek ve sorgulama yapmak düz sql bağlantılarına göre çok kolaydır.

örneğin, jdbc ile veri tabanına bir kayıt eklemek için şuna benzer bir kod yazılır:

stmt.executeupdate( "insert into kahve values ('colombian', 101, 7.99, 0, 0)"); 

burada, "kahve" tablosuna bir kayıt eklenmekte. böyle bir işlemi hibernate ile yapmak için:

session.saveorupdate(kahve);

kahve, bildiğimiz düz bir java nesnesidir (pojo).

hibernate gibi orm araçlarının en önemli faydası, kod yazımını kısaltmak veya kolaylaştırmaktan öte, yazılım bakımını kolaylaştırmasıdır. veri tabanı temelli uygulamalarda, kodun 1/3´ü veri tabanı erişimine yöneliktir. veri tabanındaki bir kolonunun tipinin değişmesi, yeni bir kolon eklenmesi gibi değişiklikler, bütün veri erişim kodunu tekrar gözden geçirmeyi gerektirir. hibernate ile bu gözden geçirmeden çok yüksek oranda tasarruf edilir. hibernate kullanılan yazılımlarda, veri tabanındaki değişikliklerde yapılması gereken sadece nesnelerle tabloların birbirine nasıl eşleştirildiğinin (mapping) gözden geçirilmesidir.

hibernate, son 3 sene içinde, kurumsal java uygulamalarında fiilen standart haline gelmiştir. ejb 2.0 sürümündeki entity beanler, yeni ejb 3.0 sürümünde hibernate´e yakın bir api hâline gelmiştir.

dış bağlantılar 
hibernate.org

java ortamı
java ee
çapraz platform yazılımları
Betty Blue

betty blue 1986 yapımı bir fransız filmidir. özgün adı fransızca 37°2 le matin olup "sabah 37,2 °c" anlamına gelir. jean-jacques beineix'in philippe djian'ın aynı isimli romanından sinemaya uyarladığı filmin başrolünü béatrice dalle ve jean-hugues anglade paylaşmıştır.

1980'lerde gerilim filmleri
fransız romanlarından uyarlanan filmler
jean-jacques beineix'in yönettiği filmler
konusu fransa'da geçen filmler
gabriel yared'in müziğini yaptığı filmler
fransa romantik dram filmleri
1980'lerde erotik dram filmleri
1986 çıkışlı dramatik filmler
1980'lerde fransızca filmler
Karabasan (çizgi roman)

karabasan, 2003 yılında hakan tacal (yazar) ve yıldıray çınar (çizer) tarafından yaratılan fantastik çizgi roman karakteri. çapa çizgi roman grubu yaratılarından birisidir.

"karabasan" çizgi roman serisi, senaryosunu özgür gümüşsoy'un yazdığı, grafik tasarım ve çizimlerini i̇lker güneş'in üstlendiği bir türk çizgi roman serisidir. seri, birinci dünya savaşı sırasında osmanlı devleti'nin arap coğrafyasında yaşadıklarını konu alır. i̇lk yayınlandığı yıl türkiye'de oldukça ses getiren bir seri olmuştur.

"kehanet" adlı ilk macerası, arkabahçe yayıncılık tarafından sınırlı seri olarak dört sayı yayımlandı ve daha sonra cilt hâline getirildi. fantastik-korku kategorisine girer. i̇kinci sayı kapağının dünyaca ünlü sanatçı bill sienkiewicz tarafından çinilenmiştir. ayrıca ünlü levanten yazar giovanni scognamillo bu ilk macerada kendisinden alınan izinle bir karakter olarak boy gösterdi.

karakterler

mustafa / karabasan: geçmişini hatırlamayan 20'li yaşlarda bir genç. muskayı aldıktan sonra belli zamanlarda istemsiz olarak karabasan diye adlandırdıkları varlığa dönüşüyor.

dilek:i̇lk maceradan (kehanet) sokakta iblislerin saldırısından kaçarken mustafa ile karşılaşan ve daha sonra onu evinde ağırlayan genç üniversite öğrencisi. 

gizem: dilek'in kardeşi

yönetmen: gizli bir yeraltı teşkilatının yöneticisi. gerçek ismi bilinmiyor.

sir lawrance: ilk maceranın kötü adamı. arkeoloji profesörü bir i̇ngiliz.

konu

mustafa adlı genç bir adamın metafizik bir "apor" olayı (düşten fizikî cisim getirme) sonucu küçükken kaybettiği muskasını tekrar ele geçirir. bu muska geceleri onun gerçekötesi bir yaratığa dönüşmesine neden olan bir anahtardır. bu yaratık insan biçiminde karanlık vücudu ve uzun siyah saçları ile mustafa'yı andırmakla birlikte mustafa değildir. halk söylencelerinde karabasan diye anılan, gece insanların uykularını bölen, onların üzerlerine çıkıp nefes alamayacakları bir baskı uygulayan, karanlık bir imge ile benzeşmesinden dolayı dilek ve gizem tarafından bu isim verilmiştir. karabasan kendini "uykunun sonu" olarak tanıtır.

karabasan, akışkan, biçim değiştirebilen bir maddeden oluşmuş (kâbusların maddesi), maddeler üzerinde telekinetik gücü olan bir varlıktır. günah ve suçu hissedebildiği, insanların vicdan dediği kavramın cisimleşen/yoğunlaşan hâli olduğu söylenebilir.

yayımlanan hikâyeler 
 kehanet, 4 sayılık mini seriarkabahçe yayıncılık, 2003
 ölümün küçük salonu, "strip" dergisi içinde kısa hikâye, rodeo kitap, 2004
 önce botlarını bağla, "tam macera" dergisinin 2.sayısı içinde kısa hikâye, kamra yayıncılık, mayıs 2007

dış bağlantılar 

 karabasan resmî sitesi

2003'te tanıtılan çizgi romanlar
fantastik çizgi romanlar
2003'te tanıtılan çizgi karakterler
türk çizgi romanı
İman Ltd.

i̇man ltd., yazar hakan tacal ve çizer yıldıray çınar tarafından yaratılan çizgi roman.

mor bulut gezegeni isimli hayali bir ortamda geçen çizgi romanın ilk macerası "cennetteki sonsuz hayat" rodeo strip dergisinin ilk altı sayısında yayımlandı. giriş sayfasında şu tanıtım yazısı yer alır:

"gemide birçok farklı hayat varolma savaşı veriyor. buraya hala gemi diyorlar ama ortada yıkılmış bir yerleşim alanı ve dağılmış bir uzay gemisinden başka bir şey yok. hemen bir kilometre üstlerinde asılı kalmış mor bir ölüm bulutu bu sefil coğrafyada bir arada ve birbirleri ile hayatta kalmaya çalışan bütün o garip yaratıklara ve gruplara meskenlik eden yıkıntıları bir yorgan gibi örtüyor. değişime uğramışlar, hilkat garibeleri, eski bir savaştan kalma askerler , yamyam insan klanları... ve hepsine hizmet veren bir dükkân; i̇man limited."

adem adlı maymunsu mutant tarafından yönetilen i̇man limited her yerden toplanan malların biriktiği ve satıldığı bir dükkândır. dükkânın genel işleri ve koruması ise k.y. ve teneke isimli iki personeli tarafından sağlanmaktadır.

karakterler 
k.y. : dükkânın iki koruyucusundan biri. genelde dış işlere bakıyor.

teneke : dükkânın diğer koruyucusu ve bir cyborg.

adem : dükkânın sahibi olan maymun-adam.

yayımlanan öyküler 
 cennette sonsuz hayat_ rodeo strip dergisi 1-6.sayılar (kasım 2004- mayıs 2005)
 non omnis moritur_ rodeo strip dergisi 10.sayı (ekim 2005)
 k'noog'un i̇ntikamı_ rodeo strip  13 ve 14 sayılar (nisan 2006)

bkz. pırılkız

2005'te tanıtılan çizgi romanlar
türk çizgi romanı
aksiyon çizgi romanları
bilimkurgu çizgi romanları
Pırılkız

pırılkız, yazar hakan tacal ve çizer mahmud a. asrar tarafından yaratılan çizgi roman karakteridir. pırılkız'ın ilk macerası "ilk iş günü" rodeo strip dergisinin ilk altı sayısında yayımlandı. (2004-2005)

kurgu bir evren olan mor bulut gezegeni nde i̇man limited ile birlikte varolmaktadır.

karakter geçmişi 
pırılkız, gezegeni kaplayan ölümcül mor bulutun üzerinde kurulmuş olan işık şehrinde alt sınıfa ait sıradan bir genç kızken, şehrin maskotu olarak özel güçlerle donatılmış "bayan mucize" elim bir kazada ölünce yerine geçmek için özel formülle süper güçlere sahip bir maskota dönüştürülür. kendini otomatik bir sefa aleminde kaybeden işık şehri sakinleri için sadece bir eğlencedir. oysaki olaylar onu bir maskottan fazla bir şey olmaya zorlayacaktır.

yayımlanan öyküler 
 i̇lk i̇ş günü_ rodeo strip dergisi 1-6.sayılar (kasım 2004- mayıs 2005)
 bul ve kaybet_ rodeo strip dergisi 11.sayı (ocak 2006)
 k'noog'un i̇ntikamı_ rodeo strip  14.sayı (nisan 2006)

ayrıca bakınız 
 çapa çizgi roman grubu
 rodeo strip

kaynakça 

2004'te tanıtılan çizgi romanlar
2004'te tanıtılan çizgi karakterler
süper kahramanlar
türk çizgi romanı
Biyocoğrafya

biyocoğrafya, bitki ve hayvan türlerinin dağılımını ve bu dağılımın nedenlerini inceleyen fiziki coğrafyanın alt bilim dalıdır.

biocoğrafya kelimesi; bio (canlı) ve geography (coğrafya) kelimelerinin birleşmesiyle oluşturulmuştur. bitki coğrafyası (fitocoğrafya) ve hayvan coğrafyası (zoocoğrafya) olarak iki alana ayrılır. hayvanlar fazla hareketli olduğundan araştırılmaları biraz daha zordur, bu nedenle bitki coğrafyası daha fazla gelişmiştir.

bitki ve hayvan topluluklarının özelliklerini, dağılışlarını ve insan yaşamı üzerine etkilerini inceler. biyoloji, botanik, zooloji, ekoloji, jeoloji, jeomorfoloji, klimatoloji, genetik, pedoloji  ve tıp canlılar biliminin yardımcı bilim dallarıdır. biyocoğrafya; 1.tarihsel biyocoğrafya, 2.ekolojik biyocoğrafya ve 3.analitik biyocoğrafya olmak üzer üç alt alana ayrılır.

canlıların yaşamlarını sürdürdüğü biyosfer (canlıküre); atmosfer, litosfer ve hidrosferin  canlı yaşayan kesimlerinden oluşur. ekosistemde yaşayan canlı ve cansız varlıkların karşılıklı ilişkileri, canlıların dağılışını ve yaşama biçimlerini etkiler. yeryüzündeki canlıların dağılımında iklim, jeomorfoloji, toprak tipleri, su özellikleri önemlidir. sağlıklı ekosistemlerde canlı türleri yoğun bulunur.

bitkilerle doğal faktörler arasında bağlantı olduğunu ilk aristo (m.ö 384-322) açıklamıştır. buruni'nin (973-1051) bitki ve hayvanlarla ilgili eserleri vardır. abdullah bin ahmed el-baytar, (1197-1248) 1400 bitki hakkında bilgi verdiği bir kitap yazmıştır. i̇bn battuta (1304-1368) yaptığı gezilerde gördüğü hayvan ve bitkilerle ilgili bilgiler toplamıştır. coğrafi keşiflerin  biyocoğrafyanın gelişmesine önemli katkıları olmuştur. evliya çelebi'nin (1611-1683) seyahatnâmesinde bitki örtüsü ve tarım ürünleri hakkında bilgiler vermiştir. comte de buffon ve carl linnaeus biyocoğrafyaya katkı yapan bilim adamlarındandır.

alexander von humboldt yaptığı çalışmalarla biyocoğrafyanın temellerini atmıştır.alfred russel wallace "hayvanların coğrafi dağılımı" kitabıyla günümüzde de kullanılan hayvan coğrafyası bölgelerini tespit etmiştir.

biyocoğrafya araştırmaları yürütülebilmesi için yeryüzü, özellikle kıtalar ve adalar, öbür bölgelerden değişik ama kendi sınırları içinde ortak özellikte bitki ve hayvan varlığını barındıran belirli bölgelere ayrılmıştır.

bitki coğrafyası (fitocoğrafik) bölgeler (floristik âlemler) 
 holarktik
 paleotropikal
 neotropikal
 kap (güney afrika)
 avustralya
 antarktik

hayvan coğrafyası (zoocoğrafik) bölgeler 
 palearktik
 nearktik
 hintmalay (oryantal)
 afrotropikal (etiyopya)
 neotropikal
 avustralasya (avustralya)

kaynakça
Silvikültür

silvikültür, planlı ormancılık yaklaşımına dayalı biçimde yeni ormanların kurulması, bu ormanlarla birlikte tabii olarak yetişmiş  ormanların gençleştirilmesi ve bakımı ile, orman alanlarının ekosistemin ve toplumun çok yönlü ihtiyaçlarını  karşılayacak biçimde devamlılık ilkesi doğrultusunda en verimli biçimde işletilmesine imkân verecek biçimde varlıklarının  devam ettirilmesi ile uğraşan bir bilim dalı.

 
orman yönetimi
Sanal sayılar

sanal sayılar, ikinci dereceden üssü (karesi) 0'dan küçük olan sayılardır. örneğin  bir sanal sayıdır, çünkü karesi olan  sıfırdan küçüktür. sanal sayılar sanal birim olan   ile birlikte kullanılarak reel sayılar gibi yazılabilir.  sayısı karesi -1 olan sayıdır ve şu şekilde tanımlanır: .

ayrıca bakınız 
 karmaşık sayılar

kaynakça

temel matematik
Yüksek basınç

yüksek basınç veya antisiklon, 1013 milibardan yüksek basınç alanlarına denir. güneşin doğması satıh (yer) ısısının yükselmesine neden olur. farklı alanlarda (şehirler ve fabrikalar, sık ormanlar, ekili araziler, su rezervleri, otlu bölgeler, yaz – kış arasındaki farklı ısı kaynakları vs) farklı ısı yükselmesi nedeniyle havanın genleşmesi ve yükseldikçe basıncın düşmesiyle moleküllerin arası büyür, yoğunluğu azalır, yukarı (gökyüzüne) doğru hava hareket eder. bu hareket havadaki bulut ve basıncı etkileyen diğer nesneleri kendisiyle birlikte sürükler. yüksek basıncın genel anlamı havanın düzeleceğini gösterir.

yüksek basıncın görüldüğü yerlerde hava genellikle açıktır ve yağış görülmez. basınç farkına bağlı olarak rüzgarlar yüksek basınç alanlarından alçak basınç alanlarına doğru eser.

dünyadaki sürekli yüksek basınç alanları dünyanın en büyük çöl alanlarıdır.
 dinamik yüksek basınç
 termik yüksek basınç

kaynakça 

 
kasırgalar meteorolojisi
meteoroloji kavram ve fenomenleri
Alçak basınç

1013 milibardan (mb) düşük olan basınçlara alçak basınç (siklon) yüksek olanlara ise yüksek basınç (antisiklon) denir.
 alçak basınç alanlarında hava genellikle kapalıdır ve yağış oluşma ihtimali fazladır.
 alçak basınç alanlarında hava genellikle yükselici bir hareket gösterir.
 alçak basınç alanlarında hava çevreden merkeze doğru hareket eder. bu durum yüksek basınç alanlarında tam tersidir.
 dünyanın günlük hareketine bağlı olarak 60 kuzey ve güney enlemlerinde dinamik alçak basınç alanları oluşur.
 90 derece termik yüksek basınç alanlarından 60 derece alçak basınç alanlarına doğru esen rüzgarlara kutup rüzgarları denir.
 30 derece dinamik yüksek basınç alanlarından 60 derece dinamik yüksek basınç alanlarına doğru esen rüzgarlara da batı rüzgarları denir.
 ekvator ise sıcaklığa bağlı olarak yıl boyunca termik alçak basınç alanıdır.
ayrıca güneş doğmadan önce veya güneş battıktan sonra satıh (yer) ısısı yavaş yavaş azalır kara parçaları soğumaya başlar. soğuk havanın yoğunluğu arttığından hava çökmeye neden olur. farklı alanlarda (şehirler ve fabrikalar, sık ormanlar, ekili araziler, su rezervleri, otlu bölgeler, yaz–kış arasındaki farklı ısı kaynakları vs.) ısı farklı olacağından sisin kalınlığı yer yer çok yoğun veya daha ince olabilir bu da görüşü etkileyebilir. güneş doğup; sis, duman, pus, yoğun bulutlar nedeniyle ısısını yeryüzüne ulaştıramadığı zaman satıh ısısı havadaki ısıdan düşük olmaya devem eder. farklı bölgelerden gelen soğuk hava akımları da alçak basınca neden olabilir.

kuzey yarımkürede rüzgâr, alçak basınç merkezi etrafından saat yönünün tersine döner.

kaynakça 
 pooley, dorothy, ve robert seaman. the air pilot's manual 2: aviation law & meteorology. 10. baskı. shoreham, west sussex: pooley's air pilot publishing, 2011.

meteoroloji kavram ve fenomenleri
siklon türleri
atmosfer dinamiği
girdaplar
Sabit basınç

sabit basınç, yüksek basınç ile alçak basınç arasında kalan ve her iki basıncın bir birilerini etkilemeden önce durakladıkları ve güç topladıkları bir geçiş hattıdır. sabit basınçta hareket yoktur harekete hazırlık vardır. sabah; alçak basınçtan yüksek basınca geçerken, akşam; yüksek basınçtan alçak basınca geçerken hava durağanlaşır. özellikle kışın bacalardan çıkan dumanlar anılan saatlerde hareket etmeyip askıda kalırlar. bu sabit basınç için belirgin örnektir. bazen bulut tabakası yoğun olduğu zaman güneş yeryüzünü ısıtamaz böylesi durumlarda sabit basınç değişimleri uzun saatler alabilir.

meteoroloji
aerodinamik (havacılık)
Gama (anlam ayrımı)

gama yunan alfabesinin üçüncü harfi.
 gama ışını, ışınetkin atomların 3 ana tip enerji salınım şeklinden birisi (alfa, beta ve gama).
 her yıl 21 mart tarihinde güneşin yeryüzünden bakıldığında izlenebildiği özel nokta.
 bir ham filmin kontrast toleransının ölçüsü. yüksek bir gama, yüksek kontrastı ifade eder.
 kayalarda dinamit yuvası açmakta kullanılan demir araç.