Akdeniz

akdeniz (osmanlı türkçesi: بحر سفيد bahr-i sefīd, آق دڭيز akdeñiz ya da بحر متوسط, bahr-i mutavassıt), atlas okyanusu'na bağlı, kuzeyinde avrupa, güneyinde afrika, doğusunda asya kıtaları bulunan deniz. 2,5 milyon km² civarında alanı kaplayan deniz, cebelitarık boğazı ile atlas okyanusu'ndan, çanakkale boğazı ile marmara denizi'nden ve süveyş kanalı ile kızıldeniz'den ayrılır. akdeniz’in tuzluluk oranı ‰ 38 (binde 38) olup tuz oranı fazla olan denizler grubunda değerlendirilir.

etimoloji 
i̇ngilizcede mediterranean sea denilir. bu da latincedeki mediterraneustan (medi: orta + terra: toprak, yer) gelmektedir. yunancada mesogeios denir. arapçadaki karşılığı  البحر الأبيض المتوسط  (el bahre-l ebyedu'l-mutavassit) “'ortada yer alan beyaz deniz'” anlamındadır. farsça'da akdeniz için kullanılan bahr-i sefid ismi osmanlı dönemi haritalarında da gözükmektedir. romalılar da mare nostrum olarak tanımlanmaktaydı, anlamı ise bizim deniz'di.

“akdeniz” isminin kaynağıyla ilgili inanılan iddialardan bir diğeri de eski türklerde “mavi” rengin doğunun, “ak” rengin batının, “kırmızı” rengin güneyin ve “kara” rengin kuzeyin sembolü olarak kullanılmış olmasıdır. bu iddiaya göre akdeniz adlandırmasını ortaya koyan dil bilincinde ege ve akdeniz'i tek bir deniz olarak gören yaklaşım vardır. bu yaklaşıma göre türkiye'nin kuzeyindeki denize karadeniz adının verilmesinin sebebi de budur.

coğrafya 
dünyanın en büyük iç denizidir. derin bir denizdir ve en derin noktası i̇yon denizi'nde bulunan ve yaklaşık 5267 metre olan kalipso çukuru'dur. doğu akdeniz havzası, batı akdeniz havzası'ndan daha derindir. özellikle doğu akdeniz olmak üzere tuzluluk oranı yüksektir. kıbrıs ile mısır arasındaki kısımda tuzluluk oranı binde 39'a ulaşır. akdeniz'e kıyısı olan 22 ülke vardır.

akdeniz'e kıyısı olan ülkeler 
 arnavutluk
 birleşik krallık
 bosna-hersek
 cezayir
 fas
 filistin devleti
 fransa
 hırvatistan
 i̇spanya
 i̇srail
 i̇talya
 karadağ
 kuzey kıbrıs türk cumhuriyeti
 kıbrıs cumhuriyeti
 libya
 lübnan
 malta
 monako
 mısır
 slovenya
 suriye
 tunus
 türkiye
 yunanistan

bölümler

alt denizler 

 alboran denizi, i̇spanya ve fas arasında,
 balear denizi, i̇spanya ve balear adaları arasında,
 ligurya denizi, korsika ve sardinya adaları arasında,
 tiren denizi, sardinya, i̇talya yarımadası ve sicilya arasında,
 adriyatik denizi, i̇talya yarımadası ve balkan yarımadası arasında,
 i̇yon denizi, i̇talya, yunanistan ve arnavutluk arasında,
 libya denizi, libya ile girit arasında,
 ege denizi, yunanistan ve türkiye arasında,
 girit denizi, girit'in kuzeyinde,
 trakya denizi, kuzey ege’de
 mirtoan denizi, kiklad adaları ve mora yarımadası arasında,
 marmara denizi, ege denizi ve karadeniz arasında,
 kilikya denizi, türkiye ve kuzey kıbrıs türk cumhuriyeti arasında.

boğazlar 

 cebelitarık boğazı, i̇spanya ve fas arasında,
 messina boğazı, i̇talya yarımadası ve sicilya arasında,
 bonifacio boğazı, korsika ve sardinya arasında,
 sicilya boğazı, sicilya ve tunus arasında,
 otranto boğazı, i̇talya ve arnavutluk arasında,
 çanakkale boğazı, marmara denizi ve ege denizi arasında,
 i̇stanbul boğazı, marmara denizi ve karadeniz arasında.

körfezler 
 saros körfezi, kuzey türkiye'de,
 lions körfezi, güney fransa'da,
 taranto körfezi, güney i̇talya'da,
 antalya körfezi, güney türkiye'de,
 sirte körfezi, kuzey libya'da,
 gabes körfezi, doğu tunus'ta,
 mersin körfezi, güney türkiye'de,
 edremit körfezi, kuzeybatı türkiye'de,
 i̇zmir körfezi, batı türkiye'de,
 gökova körfezi, güneybatı türkiye'de.
 i̇skenderun körfezi, güney türkiye'de
 fethiye körfezi, güney türkiye'de
 marmaris körfezi, güney türkiye'de
 i̇zmit körfezi, kuzeybatı türkiye'de
 jliaéros körfezi, kuzey arnavutluk'ta.

i̇klim

ayrıca bakınız 
 akdeniz adaları
 ayrık deniz
 deniz
 göl
 i̇ç deniz
 körfez
 nehir
 okyanus
 süveyş kanalı

kaynakça

kaynakça 

5. https://web.archive.org/web/20130915012011/http://www.biltek.tubitak.gov.tr/merak_ettikleriniz/index.php?kategori_id=21&soru_id=4891

dış bağlantılar 
 greenpeace campaign "defending our mediterranean": threats, solutions and photo petition
 planblue - environment and development in the mediterranean region