Manne Siegbahn

karl manne georg siegbahn frs  (3 aralık 1886 - 26 eylül 1978) x-ışını spektroskopisi alanında yaptığı buluşlar ve araştırmalar için 1924 yılında " nobel fizik ödülü " kazanan i̇sveçli fizikçidir. aynı ödülü 1981 yılında  oğlu "kai m. siegbahn" ,"arthur l. schawlow" ve "nicolaas bloembergen" ile paylaşmıştır. şu ana kadar 4 kez baba ve oğul bu ödülü kazandı. diğer baba-oğullar : william bragg ve lawrence bragg (1915); niels bohr (1922) ve aage niels bohr (1975); joseph john thomson (1906) ve george paget thomson (1937)

biyografisi 
3 aralık 1886'da örebro, i̇sviçrede doğan, karl manne georg siegbahn'ın babası demiryolu istasyonunda çalışan nils reinhold georg siegbahn, annesi emma sofia mathilda zetterbergdir. 1914 yılında evlendiği karin högbom ile iki çocuk sahibi olmuşlardır. 25 şubat 1915'te doğan ilk oğulları diplomat, fas büyükelçisi bo lennart georg siegbahn 7 ocak 2008'de ölmüştür. kendisi gibi bir fizikçi olan ikinci oğulları kai m. siegbahn 20 nisan 1918'de doğmuştur. 1981 yılında nobel fizik ödülünü kazanan kai m. siegbahn 20 temmuz 2007'de ölmüştür.

eğitim & öğretimi 
1906 yılında lise eğitimini tamamlayan siegbahn, i̇sviçre-lund üniversitesi'nde lisans eğitimine başladı. aynı üniversiteden 1911 yılında 'doktora' derecesi almıştır. 1907 ile 1911 yılları arasında profesör jr rydbergın asistanlığını yapmıştır. 1915 yılında prf. jr rydberg'ın denetiminde profesör yardımcısı olarak fizik eğitimleri vermeye başlamıştır. 1920 yılında prf. jr rydberg'ın ölümüyle profesör olarak atanmıştır.1923 yılında uppsala üniversitesi fizik profesörü oldu.

(1908-1912) yılları arasında elektrik ve manyetizma sorunlarla ilgili araştırmalar yapmıştır. 1912 den 1937'ye kadar araştırma ve çalışmalarını ağırlıklı olarak x-ışını spektroskopisi üzerinde yapmıştır.

1937 yılında  i̇sveç kraliyet bilimler akademisi 'ne deneysel fizik araştırma profesörü olarak atandı. (1924-1925) döneminde kanada ve amerika birleşik devletleri , rockefeller vakfı'nın daveti üzerine, columbia, yale, harvard, cornell, chicago, berkeley, pasadena, montreal üniversitelerinde dersler vermiştir.
freiburg üniversitesi (1931), bukarest üniversitesi (1942), oslo üniversitesi (1946), paris üniversitesi (1952) ve stockholm teknik bilimler fakultesi (1957)ne fahri doktor seçilmiştir.

ödül ve başarıları

nobel fizik ödülü 
manne siegbahn 1916 yılında, yeni bir dalga boyu grubu, 'm' serisi x-ışınlarını keşfetti. ayrıca x-ışınları dalga boylarını belirlemek için yeni cihazlar ve teknikler geliştirdi. x-ışını kırınımı için bragg denkleminin doğruluğunu geliştirdi. bu keşfiyle 1924 yılında nobel fizik ödülü kazandı ve 1925 yılında da x-ışınlarının prizmalardan kırılarak  geçebildiğini gösterdi.

manne siegbahn "x-ışını spektroskopisi alanındaki buluşları ve araştırmaları için" 1924 yılı nobel ödülü'ne layık görülmüştür. 1924 yılında kazandığı ödülü 1925 yılında almıştır. 1924 yılında seçimler sırasında, fizik nobel komitesi o yılki adayların hiçbirinin alfred nobel'in vasiyetnamesinde belirtilen kriterleri taşımadığına karar verdi. nobel vakfı'nın kanunlarına göre, nobel ödülü böyle bir durumda bir sonraki yıla kadar rezerve edilir ve sonraki yıl verilirdi. manne siegbahn bu nedenle 1925 yılında, bir yıl sonra 1924 nobel ödülünü aldı.

kitapları 
 die elektrische energieströmung (supply of electrical energy) (1913 )
 elektricitet, materia, energi (electricity, matter, energy) (1921 )  asin: b00088q5cq
 spektroskopie der röntgenstrahlen (spectroscopy of x-rays) (1923 ) asin: b002aaqwfa
 naturlagarna och de hela talen (laws of nature and whole numbers) (1927 )
diğer eserleri

kaynakça

dış bağlantılar 
 royal society of edinburgh resmi sitesi
 royal society  resmi sitesi
  lund üniversitesi resmi sitesi
 stockholm üniversitesi resmi sitesi
  fransız fizik akademisi resmi sitesi
 msi laboratuvarı sitesi 
 tam biografisi

ayrıca bakınız 
 nobel fizik ödülü sahipleri listesi

1886 doğumlular
örebro doğumlular
1978 yılında ölenler
i̇sviçreli fizikçiler
nobel fizik ödülü sahipleri
fransız bilimler akademisi üyeleri
royal society üyeleri
deneysel fizikçiler
stockholm'de ölenler
i̇sveçli nobel ödülü sahipleri
i̇sveç doğumlular
royal society'nin yabancı üyeleri
sscb bilimler akademisi'nin yabancı üyeleri
lund üniversitesinde öğrenim görenler
spektroskopistler