Terry Eagleton

terence "terry" eagleton (d. 22 şubat 1943, i̇ngiltere), i̇rlanda asıllı i̇ngiliz akademisyen ve yazar. edebiyat ve kültür teorileri uzmanı. özellikle marksist edebiyat kuramı üzerine çalışmaları ile tanınır. şu anda manchester üniversitesi'nde görevlidir.

eagleton'ı özgün bir edebiyat kuramcısı olarak düşünmek mümkündür. marksizm'e dayalı materyalist bir eleştiri teorisi oluşturmaya çalışmıştır. kurduğu marksist teori birçok eleştirmenin çalışmalarının kuvvetli ve etkili yönlerinin sentezinden oluşmaktadır. genelde modernite ve modernizm üzerine eğilmektedir. postmodernizme temel olarak itiraz etse de, yine de tümden yadsımamaktadır.

eagleton doktorasını cambridge üniversitesi, trinity koleji'nde yaptı. marksist edebiyat eleştirmeni raymond williams'ın öğrencisiydi. kariyerine 19. ve 20. yy edebiyatları üzerine çalışarak başladı. sonradan williams'ın marksist edebiyat kuramına yöneldi. oxford üniversitesi'nin wadham, linacre ve st. catherine's kolejleri'nde görev aldı. 1960'larda slant etrafında toplanan sol eğilimli bir katolik gruba katıldı ve birkaç teolojik makale ve bir de kitap yazdı, towards a new left theology (yeni bir sol teolojiye doğru). bu eserin türkçe çevirisi bulunmamaktadır.

daha yakın bir zamanda eagleton kültürel çalışmaları daha geleneksel edebiyat teorisiyle birleştirdi. son zamanlardaki yayınları teolojik alanlara tekrar ilgi duyduğunu gösteriyor. eagleton üzerindeki önemli bir diğer etki de psikanaliz oldu ve i̇ngiltere'de slavoj žižek çalışmalarının önemli bir savunucusudur.

halen new statesman, red pepper ve the guardian gibi önde gelen i̇ngiliz yayınlarında politik olaylar üzerine yorum yazıları yayınlanmaktadır.

kitapları

edebiyat olayı (the event of literature) 
yazarın yurtdışında mayıs ayında yayınlanan en son kitabı. türkçeye de hızlıca sel yayıncılık tarafından çevrilmiş. "edebiyat diye bir kategoriden bahsedebilir miyiz? gerçeklik ile kurmaca nerede birbirinden ayrılır? çeşitli edebiyat kuramları metnin ne demek olduğu ve ne işe yaradığı konusunda bize ne söylüyor? kavram ile “şeyler”, söz ile eylem arasındaki ilişki nedir? kültür kuramları ile politik durumun bir ilgisi var mı? edebiyat bir strateji midir? terry eagleton daha önceki kitaplarında da öne sürdüğü soruları yeni bir perspektifle ele alırken, edebiyatın kültür içindeki yerine, geçerliliğine, işlevine ve sınırlarına dair net bir bakış açısı sağlıyor."

the meaning of life (hayatın anlamı) 

eagleton, okura hayatın "ona göre" anlamını vermeden önce "hayatın anlamı nedir?" sorusunu irdeliyor. bunu da diğer eserlerinde yaptığı gibi kullanılan terimleri açıklamaya çalışarak gerçekleştiriyor. hayatın anlamını da bireysel ve kolektif mutluluk ve tatminin doğal uyumunda bulduğunu söylemek mümkün.(ayrıntı yayınları'ndan çıkan bir çevirisi vardır)

how to read a poem (bir şiir nasıl okunur) 
özellikle edebiyat eleştirisine giriş amaçlı yazdığı bu kitabında genel terminolojiyi açıkladıktan sonra bir şiirin "yakın okuma"sının geleneksel olarak nasıl yapılması gerektiğini örnekleriyle gösteriyor. (agora kitaplığı, i̇stanbul, 2011. isbn 9786051031323

holy terror (kutsal terör) 
bu eserin türkçe çevirisi bulunmamaktadır.  
kuramdan sonra 

bu kitabında eagleton, günümüz kültür ve edebiyat teorilerini eleştirmektedir. ama edebiyat ve kültür üzerine disiplinlerarası çalışmaları tamamen işe yaramaz olarak görmemektedir. hatta eagleton bu tür bir birleşmenin geniş anlamda birçok önemli konunun irdelenmesinde etkili olduğunu ileri sürmektedir. eleştirisi daha çok postmodernizm ve teorisyenleri üzerinde yoğunlaşmaktadır. (isbn 975-04-0278-2, nisan 2004, literatür yayıncılık, i̇nceleme).

azizler ve alimler 

eagleton'ın tek romanıdır. senaryolaştırılıp wittgenstein filmine uyarlanmıştır. (isbn 975-8829-12-2, kasım 2003, agora kitaplığı, roman & eski tükenen baskı: isbn 975-539-023-5 temmuz 1992, ayrıntı yayınları).

edebiyat kuramı (kitap) 
eagleton'ın en çok tanınan eseridir. modern anlamda metin incelemesinin 19. yüzyıl romantiklerinden son birkaç on yılın postmodernistlerine kadar izini sürer. düşünceleri marksist gelenekten gelmektedir ve yapıbozumculuk gibi daha yakın döneme ait teorileri eleştirel olarak incelemektedir. (isbn 975-539-412-5, 2004, ayrıntı yayınları, i̇nceleme)

eleştiri ve i̇deoloji 
(1985, i̇letişim yayınları, i̇nceleme) 
estetiğin i̇deolojisi (isbn 975-6557-17-6, 2004, doruk yayınları, i̇nceleme)

kapı bekçisi 
çocukluğunda kilisede kapı bekçiliği yaptığı günlerden başlayıp üniversite yıllarını da içeren anılarını aktardığı kapı bekçisi eagleton'ın marksist düşüncelerinin teorik bir ilgiden çok daha öteye gittiğini göstermektedir. kitabın adı kilisedeki onu çok etkileyen görevinden gelmektedir. bu görev kızlarını manastıra kapanmadan önce son kez gören ailelere manastırın dışına kadar eşlik etmektir. bu anılarını oldukça hüzünlü olarak değerlendirir. (isbn 975-8509-35-7, nisan 2002, bilge kültür sanat, anı)

i̇deoloji (kitap) 
(isbn 975-539-147-9, nisan 2005, ayrıntı yayınları, i̇nceleme)

kültür yorumları 
(isbn 975-539-446-x, şubat 2005, ayrıntı yayınları, i̇nceleme)

postmodernizmin yanılsamaları 
(isbn 975-539-221-1, 1999, ayrıntı yayınları, i̇nceleme)

william shakespeare (kitap) 
(isbn 975-518-114-8, mayıs 2005, boğaziçi üniversitesi yayınevi, i̇nceleme)

the english novel (i̇ngiliz romanı) 
(i̇ngiliz romanı, mart 2012, sözcükler yayınları.)

saint oscar and other plays (aziz oscar ve diğer oyunları) 
i̇rlandalı oyun yazarı oscar wilde'ın hayatından esinlenerek yazdığı aziz oscar ilk olarak i̇rlanda'da greenday tiyatro grubu tarafından sahnelenmiştir. (türkçeye çevirilmemiştir.)

marxist literary theory (marksist edebiyat kuramı) 
(türkçeye çevirilmemiştir.)

towards a new left theology (yeni bir sol teolojiye doğru) 
(türkçeye çevirilmemiştir.)

scholars and rebels 
(türkçeye çevirilmemiştir.): kitaba entelektüel tanımlamalarıyla başlayan eagleton, 19. yüzyılda i̇rlanda'daki aydın sayılabilecek grupları incelemektedir.

the truth about the (o)irish (i̇rlandalılar hakkında gerçekler) 
türkçeye çevirilmemiş olan bu kitabı i̇rlandalılar ve i̇rlanda kültürü hakkında alfabetik maddelerden oluşmaktadır. özellikle şehir efsanaleri tadında yazdığı bu esprili kitabında birçok kişinin varsaydığı, efsane olarak kabul ettiği kültürel özellikleri kendine özgü üslubuyla hicvedip analitik bir gözle gerçekleri ortaya koymaya çalışmıştır.

why marx was right (book) 
(yale university press, ne haven & london, 2011)
marx neden haklıydı (kitap)
(isbn 978-605-5541-35-4, mayıs 2011, yordam kitap, kuram-siyaset)

marksizm ve edebiyat eleştirisi
(isbn 978-975-0510-90-8, eylül 2012, i̇letişim yayınları, i̇nceleme)

dış bağlantılar 

 guardian gazetesinden kısa biyografi  
 'din asla pes etmez'  terry eagleton'la röportaj

1943 doğumlular
britanyalı hristiyanlar
i̇ngiliz akademisyenler
i̇ngiliz profesörler
edebiyat teorisyenleri
marksist teorisyenler
postmodernizm
britanyalı edebiyat eleştirmenleri
yaşayan insanlar