22 Şubat



olaylar 
 1632 - galileo'nun, "i̇ki kainat sistemi üzerine konuşmalar" adlı eseri yayımlandı.
 1819 - i̇spanya, florida'yı amerika birleşik devletleri'ne 5 milyon dolara sattı.
 1848 - paris'te işçiler ayaklandı. i̇ki yıl boyunca avrupa'yı altüst edecek olan, işçi devrimleri çığırı açıldı.
 1855 - pennsylvania devlet üniversitesi kuruldu.
 1865 - tennessee, köleliği yürürlükten kaldıran yeni bir anayasayı kabul etti.
 1876 - johns hopkins üniversitesi, baltimore'da (maryland) kuruldu.
 1889 - abd başkanı grover cleveland, kuzey dakota, güney dakota, montana ve washington'ın abd eyaletlerine katıldığını açıklayan kanunu imzaladı.
 1933 - vagon-li şirketi'nde çalışan naci bey'e, telefonda türkçe konuşması nedeniyle; "şirketin resmi dilinin fransızca olduğu" bildirilerek ceza verildi. bu durum, vagon-li olayı'nın başlamasına neden oldu.
 1942 - halide edib adıvar, "sinekli bakkal" adlı romanıyla chp'nin "sanat mükafatı"nı kazandı.
 1942 - avusturyalı yazar stefan zweig, brezilya'nın petropolis kentinde eşiyle birlikte intihar etti.
 1943 - beyaz gül hareketi üyeleri, nazilerce idam edildi.
 1944 - abd savaş uçakları, hollanda kentleri nijmegen, arnhem, enschede ve deventer'i yanlışlıkla bombaladı; sadece nijmegen'de 800 kişi öldü.
 1948 - üniversitelerarası kurul toplandı. kurul'da ankara üniversitesi'ndeki "solcu profesörlerin" üniversiteden uzaklaştırılması kararı alındı.
 1948 - çekoslovakya devriminin başlangıcı.
 1950 - yüksek seçim kurulu kuruldu.
 1956 - elvis presley, "heartbreak hotel" adlı şarkısı ile müzik listelerine giriş yaptı.
 1958 - cemal abdünnasır, birleşik arap cumhuriyeti başkanı seçildi.
 1962 - 22 şubat 1962 ayaklanması: ankara'da harp okulu komutanı albay talat aydemir ve arkadaşları, hükûmet darbesi yapmak istediler, ancak kalkışma bastırıldı, katılan subaylar emekliye sevk edildi. bazı üst rütbeli subayların ise görev yerleri değiştirildi. hükûmet, verdiği söz doğrultusunda darbecileri 30 nisan'da affetti.
 1972 - amerika birleşik devletleri başkanı richard nixon, çin'i ziyaret etti. nixon, ülkenin birleşmiş milletler'e (bm) katılması için ısrar etti.
 1972 - uçakla gelen yolcuların gümrüksüz alışveriş edebilecekleri ilk "free shop" yeşilköy havaalanı'nda açıldı.
 1980 - afganistan'ın başkenti kâbil'de, sovyet karşıtı ayaklanmalar üzerine sıkıyönetim ilan edildi.
 1980 - danıştay, polis memurlarının örgütü pol-der'le ilgili kapatma kararını durdurdu. danıştay dernek kapatma ve yasaklama kararını i̇dare'nin alamayacağını belirtti.
 1986 - 12 eylül sonrasının ilk büyük mitingi i̇zmir'de yapıldı. türkiye i̇şçi sendikaları konfederasyonu (türk-i̇ş) tarafından düzenlenen mitinge, 50 bin işçi katıldı.
 1988 - adalet bakanı oltan sungurlu, cezaevlerinde tek tip elbise giyme zorunluluğunun kalktığını söyledi.
 1991 - irak kuvvetleri, kuveyt'teki petrol bölgelerini ateşe verdi.
 1994 - somali'deki görevini tamamlayan türk birliği, türkiye'ye döndü.
 1999 - tv 8 yayın hayatına başladı.
 2000 - diyarbakır'da olay çıkardığı gerekçesiyle yargılanan i̇talyan gazeteci dino giovanni frisullo, ifade vermek için geldiği türkiye'ye alınmayarak sınır dışı edildi.
 2002 - angola'nın isyancı lideri jonas savimbi, askeri birliklerce öldürüldü.
 2005 - korn grubunun kurucu iki üyesinden biri olan brian welch, dini nedenleri gerekçe göstererek gruptan ayrıldı.
 2008 - türk silahlı kuvvetleri'nin, irak'ın kuzeyinde üslenmiş pkk/kongra-gel mensuplarını etkisiz kılmak ve bölgedeki örgütsel altyapıyı kullanılmaz hale getirmek amacıyla 21 şubat 2008 günü saat 19.00'dan itibaren hava kuvvetleri ile desteklenen bir sınır ötesi kara harekâtı başlattığı açıklandı.
 2009 - çin'in kuzeyindeki bir kömür madeninde meydana gelen patlamada 73 madenci öldü, onlarcası da galerilerde mahsur kaldı.

doğumlar 
 272 - i. konstantin (büyük konstantin), roma imparatoru (ö. 337)
 1040 - rashi, yahudi din alimi (ö. 1105)
 1302 - kegen han, 5. yuan hanedanı ve çin i̇mparatoru (ö. 1323)
 1403 - vii. charles, valois hanedanı monarkı (ö. 1461)
 1514 - i. tahmasb, safevî devleti'nin ikinci şahı (ö. 1576)
 1732 - george washington, abd'nin ilk başkanı (ö. 1799)
 1771 - vincenzo camuccini, i̇talyan ressam (ö. 1844)
 1785 - jean charles athanase peltier, fransız fizikçi (ö. 1845)
 1788 - arthur schopenhauer, alman filozof (ö. 1860)
 1809 - karl heinzen, alman devrimci yazar (ö. 1880)
 1810 - frederic chopin, polonyalı piyanist ve besteci (ö. 1849)
 1821 - ludmilla assing, alman yazar (ö. 1880)
 1824 - pierre janssen, fransız astronom (ö. 1907)
 1840 - august bebel, alman sosyal demokrat ve almanya sosyal demokrat partisi'nin kurucularından (ö. 1913)
 1849 - nikolay yakovleviç sonin, rus matematikçi (ö. 1915)
 1857 - heinrich hertz, alman fizikçi (ö. 1894)
 1857 - robert baden-powell, britanyalı asker, izci lideri ve izciliğin kurucusu (ö. 1941)
 1863 - charles mclean andrews, amerikalı tarihçi (ö. 1943)
 1875 - ernst jaeckh, alman yazar ve akademisyen (ö. 1959)
 1879 - johannes nicolaus brønsted, danimarkalı fiziksel kimyacı (ö. 1947)
 1879 - norman lindsay, avustralyalı heykeltıraş, gravürcü, ressam, yazar, sanat eleştirmeni ve çizer (ö. 1969)
 1880 - james reese europe, amerkalı ragtime ve erken caz bestecisi, grup lideri ve aranjör (ö. 1919)
 1882 - eric gill, britanyalı heykeltıraş ve yazı karakteri tasarımcısı (ö. 1940)
 1886 - hugo ball, alman yazar ve şair (ö. 1927)
 1889 - r.g. collingwood, i̇ngiliz filozof ve tarihçi (ö. 1943)
 1891 - vlas çubar, bolşevik devrimci (ö. 1939)
 1891 - ekrem cemilpaşa, kürt siyaset adamı (ö. 1974)
 1895 - víctor raúl haya de la torre, perulu politikacı (ö. 1979)
 1897 - leonid govorov, yüksek sovyet üyesi ve savunma bakanı yardımcısı (ö. 1955)
 1898 - karl koller, nazi almanyası'nın luftwaffe genelkurmay başkanı (ö. 1951)
 1900 - luis buñuel, i̇spanyol yönetmen ve senarist (ö. 1983)
 1903 - frank ramsey, i̇ngiliz filozof, matematikçi ve ekonomist (ö. 1930)
 1908 - rómulo betancourt, venezuelalı siyasetçi (ö. 1981)
 1908 - john mills, i̇ngiliz bir oyuncu (ö. 2005)

 1909 - aleksandr peçerskiy, sobibor i̇mha kampından kitlesel kaçışın organizatörlerinden biri olan önder (ö. 1990)
 1914 - renato dulbecco, i̇talyan asıllı amerikalı biyolog (ö. 2012)
 1915 - suavi tedü, türk oyuncu, yönetmen ve senarist (ö. 1959)
 1918 - robert wadlow, tıp tarihinde tanınmış en uzun boylu insandır (ö. 1940)
 1921 - jean-bédel bokassa, orta afrika cumhuriyeti'nin başkanı (ö. 1996)
 1921 - giulietta masina, i̇talyan aktris (ö. 1994)
 1925 - edward gorey, amerikalı illüstratör, yazar ve şairdir (ö. 2000)
 1928 - bruce forsyth, i̇ngiliz televizyon sunucusu (ö. 2017)
 1929 - james hong, amerikalı oyuncu
 1930 - marni nixon, amerikalı soprano, oyuncu ve şarkıcı (ö. 2016)
 1932 - ted kennedy, abd massachusetts senatörü (ö. 2009)
 1933 - katharine, kent düşesi, britanya kraliyet ailesinin bir üyesidir
 1933 - sheila hancock, i̇ngiliz tanınmış aktrisir
 1936 - j. michael bishop, amerikan immünolog ve mikrobiyolog
 1937 - tommy aaron, amerikalı eski golfçü
 1937 - ege bagatur, türk siyasetçi (ö. 1990)
 1938 - taha yasin ramazan, iraklı siyasetçi (ö. 2007)
 1940 - chester walker, amerikalı profesyonel basketbolcudur
 1942 - paulo henrique amorim, brezilyalı gazeteci (ö. 2019)
 1942 - lige clarke, amerikalı lgbt hakları eylemcisi ve gazeteci (ö. 1975)
 1942 - christine keeler, eski i̇ngiliz model ve mankendir (ö. 2017)
 1943 - horst köhler, alman ekonomist ve politikacı (eski imf başkanı ve almanya cumhurbaşkanı)
 1943 - terry eagleton, i̇rlanda asıllı i̇ngiliz akademisyen, yazar ve edebiyat kuramcısı
 1943 - enyu todorov, bulgar güreşçi (ö. 2022)
 1944 - jonathan demme, amerikalı film yönetmeni, yapımcı ve senarist (ö. 2017)
 1944 - robert kardashian, ermeni asıllı amerikalı avukat (ö. 2003)
 1944 - tom okker, hollandalı tenisçi
 1946 - kresten bjerre, danimarkalı eski millî futbolcu ve teknik direktördür (ö. 2014)
 1949 - niki lauda, avusturyalı formula 1 pilotu (ö. 2019)
 1950 - julius erving, eski amerikan basketbol oyuncusu
 1950 - lenny kuhr, hollandalı şarkıcı ve söz yazarı
 1950 - miou-miou, fransız aktris
 1950 - genesis p-orridge, i̇ngiliz şarkıcı, söz yazarı, müzisyen, şair, performans sanatçısı ve okültist (ö. 2020)
 1950 - julie walters, i̇ngiliz oyuncu
 1951 - ellen greene, amerikalı şarkıcı ve oyuncu
 1958 - şaban dişli, türk siyasetçi
 1959 - kyle maclachlan, amerikalı oyuncu
 1962 - steve irwin, avustralyalı belgesel filmci ve timsah avcısı (ö. 2006)
 1963 - jan olde riekerink, hollandalı futbolcu ve teknik direktör
 1963 - vijay singh, fijili golfçü
 1964 - mesut akusta, türk oyuncu
 1968 - jeri ryan, amerikalı oyuncu
 1969 - joaquín cortés, i̇spanyol balet, flamenko dansçısı ve aktör
 1969 - brian laudrup, danımarkalı futbolcu
 1969 - marc wilmots, belçikalı eski millî futbolcu ve teknik direktör
 1972 - haim revivo, i̇srailli eski millî futbolcu
 1972 - duane swierczynski, amerikalı gazeteci ve yazar
 1973 - juninho paulista, brezilyalı millî futbolcu
 1973 - sandrine andré, belçikalı oyuncu
 1974 - james blunt, i̇ngiliz şarkıcı ve besteci
 1975 - drew barrymore, amerikalı sinema oyuncusu
 1976 - bülent seyran, türk tiyatro, sinema, dizi ve reklam oyuncusu
 1977 - hakan yakın, türk asıllı i̇sviçreli futbolcu
 1977 - tolga özkalfa, türk futbol hakemi
 1979 - brett emerton, avustralyalı eski millî futbolcu
 1980 - jeanette biedermann, alman aktris, şarkıcı ve söz yazarı
 1982 - jenna haze, amerikalı porno yıldızı
 1983 - alanzinho, brezilyalı futbolcu
 1984 - branislav ivanović, sırp futbolcu
 1985 - yorgo printezis, profesyonel yunan basketbolcu
 1986 - rajon rondo, amerikalı profesyonel basketbol oyuncusu
 1987 - han hyo-joo, güney koreli oyuncu
 1987 - sergio romero, arjantinli millî futbolcu
 1989 - franco vázquez, arjantinli futbolcu
 1990 - márkó futács, macar futbolcu 
 1991 - dilara tongar, türk basketbolcu
 1992 - li shanshan, çinli artistik jimnastikçi
 1994 - nam joo-hyuk, güney koreli model ve oyuncu

ölümler 

 970 - i. garcía sánchez, orta çağ pamplona kralı (925 – 970) (d. 919)
 1297 - cortonalı margherita, i̇talyan azize ve mistik (d. 1247)
 1371 - ii. david, i̇skoçya kralı (d. 1324)
 1512 - amerigo vespucci, i̇talyan tüccar ve kâşif (d. 1454)
 1636 - santorio santorio, i̇talyan hekim (d. 1561)
 1690 - charles le brun, fransız ressam (d. 1619)
 1727 - francesco gasparini, i̇talyan barok bestecisi (d. 1661)
 1797 - baron münchausen, alman yazar (d. 1720)
 1810 - charles brockden brown, amerikalı romancı ve gazete yazarı (d. 1771)
 1816 - adam ferguson, i̇skoç aydınlanmasının filozofu ve tarihçi (d. 1723)
 1827 - charles willson peale, amerikalı ressam, asker ve doğabilimci (d. 1741)
 1868 - emmanuele antonio cicogna, i̇talyan bibliyograf, rahip ve hukukçu (d. 1789)
 1875 - jean-baptiste-camille corot, fransız izlenimci ressam (d. 1796)
 1875 - charles lyell, i̇skoç jeolog (d. 1797)
 1890 - dimitri bakradze, gürcü tarihçi, arkeolog ve etnograf (d. 1826)
 1897 - charles blondin, fransız ip cambazı ve akrobat (d. 1824)
 1898 - heungseon daewongun, gojong döneminde joseon krallığı naibi (d. 1820)
 1913 - ferdinand de saussure, i̇sviçreli dil bilimci (d. 1857)
 1913 - ‎francisco i. madero‎‎, meksikalı siyasetçi, meksika devlet başkanı ve yazar (d. 1873)
 1919 - francisco pascasio moreno, arjantinli kaşif, antropolog ve jeolog (d. 1852)
 1920 - mardiros mınakyan, ermeni asıllı türk tiyatro oyuncusu ve yönetmeni (d. 1839)
 1923 - théophile delcassé, fransız devlet adamı (d. 1852)
 1939 - antonio machado, i̇spanyol şair (d. 1875)
 1942 - vera viktorovna timanova, rus piyanist (d. 1855)
 1942 - stefan zweig, avusturyalı yazar (intihar) (d. 1881)
 1943 - hans scholl, nazi almanyası'ndaki beyaz gül direniş hareketi'nin kurucu üyesi alman devrimci (d. 1918)
 1943 - sophie scholl, alman öğrenci ve direniş grubu üyesi (d. 1921)
 1944 - kasturba gandi, bir hindistanlı siyasi aktivistti (d. 1869)
 1945 - osip brik, rus avangart yazar ve edebiyat eleştirmeni (d. 1888)
 1975 - nejdet sançar, türk eğitimci ve yazar (d. 1910)
 1975 - mordechai namir, i̇srailli politikacı (d. 1897)
 1976 - michael polanyi, macar felsefeci (d. 1891)
 1980 - oskar kokoschka, avusturyalı ekspresyonist ressam, şair ve oyun yazarı (d. 1886)
 1985 - efrem zimbalist, rus keman virtüözü, besteci ve orkestra yönetmeni (d. 1889)
 1987 - andy warhol, amerikalı pop art sanatçısı (d. 1928)
 1988 - cavit çağla, türk besteci
 1992 - markos vafiadis, yunanistan komünist partisi kurucularından ve yunan i̇ç savaşı'ında demokratik ordu komutanlarından (d. 1906)
 2002 - chuck jones, amerikalı animatör, senarist, film yapımcısı ve film yönetmeni (d. 1912)
 2003 - daniel taradash, amerikalı senarist (d. 1913)
 2004 - roque máspoli, uruguaylı futbolcu ve teknik direktör (d. 1917)
 2005 - simone simon, fransız oyuncu (d. 1910)
 2006 - suzan kahramaner, türkiye'nin ilk kadın matematikçilerinden (d. 1913)
 2007 - dennis johnson, eski amerikalı profesyonel basketbolcu (d. 1954)
 2009 - turgut cansever, türk mimar ve yazar (d. 1921)
 2012 - yusuf kurçenli, türk film yönetmeni ve senarist (d. 1947)
 2013 - enver ören, türk akademisyen, iş insanı ve i̇hlas holding'in kurucusu (d. 1939)
 2014 - charlotte dawson, yeni zelanda doğumlu avustralyalı manken ve tv sunucusu (d. 1966)
 2015 - chris rainbow, i̇skoç rock şarkıcısı (d. 1946)
 2016 - cristiana corsi, i̇talyan tekvandocu (d. 1976)
 2016 - yolande fox, amerikalı model ve opera şarkıcısı (d. 1928)
 2016 - cara mccollum, amerikalı gazeteci, model (d. 1992)
 2016 - douglas slocombe, i̇ngiliz görüntü yönetmeni (d. 1913)
 2017 - kenneth arrow, amerikalı iktisatçı ve nobel ekonomi ödülü sahibi (d. 1921)
 2017 - ricardo domínguez, meksikalı boksör (d. 1985)
 2017 - fritz koenig, alman heykeltıraş (d. 1924)
 2017 - nikos koundouros, yunan film yönetmeni (d. 1926)
 2017 - aleksey petrenko, sovyet-rus tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1938)
 2018 - nanette fabray, amerikalı oyuncu ve komedyen (d. 1920)
 2018 - forges, i̇spanyol grafik sanatçısı, animatör ve çizer (d. 1942)
 2018 - lászló tahi tóth, kossuth ödülü sahibi macar tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1944)
 2018 - richard e. taylor, kanadalı fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi (d. 1929)
 2019 - jeff adachi, japon asıllı amerikalı siyasetçi, aktivist ve hukukçu (d. 1959)
 2019 - frank ballance, amerikalı siyasetçi ve hukukçu (d. 1942)
 2019 - victor j. banis, amerikalı yazar (d. 1937)
 2019 - clark james gable, amerikalı oyuncu, model ve yapımcı (d. 1988)
 2019 - brody stevens, amerikalı tanınmış stand-up komedyen ve oyuncu (d. 1970)
 2019 - morgan woodward, amerikalı oyuncu (d. 1925)
 2020 - krishna bose, hint kadın siyasetçi, eğitimci ve yazar (d. 1930)
 2020 - june dally-watkins, avustralyalı kadını, eğitimci ve model (d. 1927)
 2020 - maryan plakhetko, ukraynalı-sovyet eski profesyonel futbolcu (d. 1945)
 2020 - b. smith, amerikalı lokantacı, manken, yazar, iş insanı ve televizyon sunucusu (d. 1949)
 2021 - luca attanasio, i̇talyan diplomat (d. 1977)
 2021 - raymond cauchetier, fransız fotoğrafçı (d. 1920)
 2021 - hipólito chaiña contreras, perulu siyasetçi ve fizikçi (d. 1954)
 2021 - lawrence ferlinghetti, amerikalı şair ve ressam (d. 1919)
 2021 - yekaterina gradova, sovyet-rus aktris (d. 1946)
 2021 - anis el-nakkaş, lübnanlı gerilla savaşçısı (d. 1951)
 2022 - ivan dziuba, ukraynalı edebiyat eleştirmeni, sosyal aktivist ve siyasetçi (d. 1931)
 2022 - ahmet muvaffak falay, türk caz trompetçisi (d. 1930)
 2022 - kamil jalilov, azeri müzisyen (d. 1938)
 2022 - k. p. a. c. lalitha, hint aktris (d. 1948)
 2022 - mark lanegan, amerikalı müzisyen, vokalist (d. 1964)
 2023 - pascual babiloni, i̇spanyol profesyonel futbolcu (d. 1946)
 2023 - ahmed kurey, filistinli siyasetçi (d. 1937)

tatiller ve özel günler 
 dünya izci düşünce günü

0222
22