Gün Doğmadan

gün doğmadan (), bir trende yolları kesişen iki gencin bir gecelik tutkulu aşkını anlatan bir romantik dram türündeki 1995 yılı yapımı film.

konusu 

fransız yüksek lisans öğrencisi celine (julie delpy) ile amerikan jesse (ethan hawke), budapeşte - viyana treninde bir çiftin kavgası ile tesadüfen tanışırlar. jesse, celine'e,  ertesi gün uçağa bineceğini ancak parası olmadığından sabaha kadar viyana caddelerinde dolaşacağını söyler ve celine'in kendisine eşlik etmesini ister. viyana'da trenden inerler ve 14 saat boyunca hayatlarını derinden etkileyecek bir beraberliğe adım atarlar. sabaha kadar süren eğlenceli  ve romantik dakikaların yanı sıra, yaşlarının getirdiği zorluklardan, yaşadıkları sorunlara kadar birçok konuda duygu ve düşüncelerini paylaşırlar.

filme ilişkin 

 yönetmen richard linklater, filmi çekme fikrinin, bir gece philadelphia'da tanıştığı ve uzun süre yollarda yürüyüp sohbet ettiği amy sayesinde geliştiğini söylemiştir.
 filmin afişindeki sözler: 
 "hayatınızın en romantik anları  sadece bir gece sürebilir mi?"
 "...aşk, tamamen bir sürpriz olarak çıkıp gelebildiğinde.
 jesse'nin plakçıda şöyle bir bakıp kenara koyduğu (en yukarıdaki mavi plak) the kinks grubunun sleepwalkers albümüdür.
 filmin büyük başarı elde etmesi üzerine birçok benzer film çekildi ancak hiçbiri gün doğmadan kadar sevilmedi ve izlenmedi, tek bir film dışında... richard linklater 9 yıl sonra, senaryosunda ethan hawke ve julie delpy'nin de katkısının bulunduğu gün batmadan'ı (orijinal ismi before sunset çekerek, ilk filmin gerçek zamanlı olarak 9 yıl sonrasına gitti. hayranları tarafından merakla beklenen film ilkinden daha büyük başarı elde etti. i̇kinci filmin sonu, hayranları tarafından "yoksa bir 9 yıl daha beklemek mi gerekecek?" şeklinde yorumlandı.
 richard linklater, hayranlarının tahmin ettiği gibi gün batmadan'dan tam 9 yıl sonra devam filmi niteliğindeki gece yarısından önce'yi (orijinal ismiyle before midnight) çekerek 2013 yılında serinin üçüncü filmini tamamlamış oldu. ethan hawke ve julie delpy yine bu filmde de başrolleri paylaştı.
 film abd'de 5,535,405 $ hasılata ulaşmıştır.

çekim ve mantık hataları 

 jesse ve celine tanışıp konuşmaya başladıklarındaki ve konuşmanın ilerleyen kısımlarındaki tren görüntüleri birbirinden farklıdır.
 jesse, celine'e uçağının 9.30'da kalkacağını söylemiştir, ancak vedalaşma sahnesinde tren istasyonunun saati 11.30'u gösterir.
 sokak şairi, şiiri yazdığı sayfayı defterden koparmıştır. ancak sayfayı jesse'ye verdiğinde ve sonraki sahnede, celine'in elindeyken sayfanın dörde katlanmış olduğu görülür.
 hız treninde insanların çığlıkları duyulmaktadır, ancak trenin içinde kimse yoktur.

alıntılar 

 celine: ben şuna inanıyorum: eğer bir çeşit tanrı varsa, bu bizim içimizde olamazdı, ne senin ne de benim, ama sadece şu aramızdaki küçük mesafede olurdu. eğer bu dünyada büyü diye bir şey varsa, bu başka birinin seninle paylaştıklarını anlama çabası olmalıdır. biliyorum, bunu başarmak neredeyse imkânsız, kim umursar ki? ama cevap çaba göstermek olmalıdır.
 jesse: bazen iyi bir baba ve iyi bir eş olmak üzerine hayal kurarım. ve bazen gerçekten bunları yakından hissediyorum. ancak diğer zamanlar bu çok aptalca geliyor, öyle ki tüm hayatımı tüketecek gibi. ve bu sadece yükümlülükten kaynaklanan bir korkuyla ya da benim sevgiyi taşıyamayacak olmamla ilgili değil, çünkü yapabilirim. düşünüyorum da bu sadece, eğer kendime karşı gerçekten dürüstsem, bir şeylerde iyi olduğumu bilip ölmeyi tercih edebilmemle ilgili. bu yüzden güzel bir ilişki yaşamaktansa, bazı şeylerde üstün olayım.
 jesse: mutlu çiftler tanıyorum ama eminim ki birbirlerine yalan söylüyorlar.
 celine: bazen uzaklara baktığımda gözlerini üzerimde hissetmek hoşuma gidiyor.
 celine: ne istiyorum biliyor musun? jesse: ne?celine: öpülmek.jesse: pekâlâ, bunu yapabilirim.
 celine: dünyada kayıp, bilinmeyen kişiler fikrini hep sevmişimdir. ben küçükken, ailen veya arkadaşlarından öldüğünü bilen yoksa gerçekten ölmüş gibi olmadığını düşünürdüm. i̇nsanlar senin için en iyisini veya en kötüsünü düşünebilir.
 daha fazlası için bakınız

ödüller

ayrıca bakınız 
 gün batmadan / before sunset (2004)

notlar ve kaynaklar

dış bağlantılar 
 

amerika birleşik devletleri romantik dram filmleri
1990'larda romantik dram filmleri
film ödülü sahipleri
amerika birleşik devletleri bağımsız filmleri
avusturya bağımsız filmleri
i̇sviçre bağımsız filmleri
avusturya dramatik filmleri
columbia pictures filmleri
richard linklater'ın yönettiği filmler
konusu viyana'da geçen filmler
viyana'da çekilmiş filmler
i̇sviçre dramatik filmleri
castle rock entertainment filmleri
1994'te geçen filmler
1990'larda i̇ngilizce filmler
1995 çıkışlı dramatik filmler
1990'larda almanca filmler
1990'larda fransızca filmler