16 Mayıs



olaylar 
 1204 - dördüncü haçlı seferi sırasında, konstantinopolis'i alıp latin i̇mparatorluğu'nu kuran i. baudouin, ilk latin i̇mparatoru olarak taç giydi.
 1717 - voltaire adıyla bilinen yazar françois-marie arouet, din ve krallık karşıtı yazılarından ötürü bastille hapishanesi'ne gönderildi.
 1770 - versailles sarayı'ında, xvi. louis ile marie antoinette evlendi.
 1836 - şair ve yazar edgar allan poe, 13 yaşındaki kuzeni virginia ile evlendi.
 1888 - gramofonun mucidi emile berliner, philadelphia'da geliştirdiği bu aletin tanıtımını yaptı.
 1919 - mustafa kemal paşa, türk kurtuluş savaşı'nı başlatmak üzere i̇stanbul'dan samsun'a doğru yola çıktı.
 1926 - vahidettin (vi. mehmet), i̇talya'nın san remo kentinde kalp yetmezliği sebebi ile öldü.
 1929 - akademi ödülleri, ilk olarak hollywood, kaliforniya'da verilmeye başlandı. 1. akademi ödülleri töreninde, abd yapımı sessiz film kanatlar (wings), en i̇yi film akademi ödülü'nü aldı.
 1943 - varşova gettosu'ndaki yahudi topluluğunun, nazi işgaline karşı başlattığı varşova gettosu ayaklanması olarak adlandırılan direnişi kırıldı. hayatta kalanlar, treblinka toplama ve yok etme kampına gönderilmeye başlandı. alman kayıtlarına göre 56 bin kişi öldürüldü.
 1952 - birleşik krallık'ta kadınlara eşit ücret yasalaştı.
 1957 - ibm'in, yeni geliştirdiği bilgisayarın ağırlığı 21 tondu.
 1960 - sovyet lider nikita khrushchev, sovyetler birliği toprakları üzerinde uçurulan amerikan u-2 casus uçakları için, abd başkanı dwight d. eisenhower'dan özür dilemesini istedi.
 1961 - tiyatro sanatçısı cüneyt gökçer, kral learı oynamak üzere moskova'ya gitti.
 1969 - sovyet uzay aracı "venera 5", venüs gezegenine iniş yaptı.
 1974 - josip broz tito, yugoslavya sosyalist federal cumhuriyeti başkanlığı'na yeniden seçildi. tito, bu defa ömür boyu devlet başkanı olarak seçilmiştir.
 1975 - japon dağcı junko tabei, everest'in zirvesine tırmanan ilk kadın dağcı olma unvanını kazandı.
 1975 - sikkim, referandum sonucunda 22. eyalet olarak hindistan'a bağlandı.
 1979 - türkiye'de 12 eylül 1980 darbesi'ne giden süreç (1979- 12 eylül 1980), piyangotepe katliamı: ankara piyangotepe'de genellikle solcuların gittiği bir kahvehane, sağ görüşlü ali bülent orkan ve diğer militanlar tarafından basıldı. 7 kişi öldürüldü, 2 kişi yaralandı.
 1983 - 12 eylül döneminin ardından, demokrasiye geçişte ilk siyasi parti olan milliyetçi demokrasi partisi kuruldu.
 1984 - yayımcı i̇lhan erdost'un mamak cezaevi'nde dövülerek öldürülmesinden hükümlü astsubay şükrü bağ'ın, 10 yıl 8 aylık mahkûmiyet kararı kesinleşti.
 1988 - abd federal sağlık yetkilisi, nikotinin bağımlılık yapıcı özelliklerinin, eroin ve kokaininkine çok benzediğini bildirdi.
 1992 - tarihi galata köprüsü, köprü altındaki bir lokantada çıkan yangın sonucunda çökerek kullanılamaz hale geldi. köprü, 1875'te i̇ngilizler tarafından 105 bin altın karşılığı yapılmıştı.
 1993 - dyp genel başkanı ve başbakan süleyman demirel, 244 oyla türkiye'nin dokuzuncu cumhurbaşkanı oldu.
 1996 - dyp genel başkanı tansu çiller, örtülü ödenekle ilgili açıklamada bulunamayacağını ve bunun bir devlet sırrı olduğunu söyledi.
 2000 - süleyman demirel'in cumhurbaşkanlığı süresinin bitmesi ve ahmet necdet sezer'in cumhurbaşkanlığı görevine başlaması.
 2001 - bordo berelilere ait uçak malatya'da düştü, 34 asker hayatını kaybetti.
 2010 - i̇ran ile batılı ülkeler arasında uranyum takasını öngören; türkiye, brezilya ve i̇ran'ın ortak formülü üzerinde mutabakat, 18 saatlik görüşmeler sonunda sağlandı. mutabakatın sağlanması sonucu, başbakan erdoğan tahran'a gitti.
 2010 - bursaspor, turkcell süper ligde 4 büyüklerden sonra şampiyon olan ilk takım oldu.

 doğumlar 
 1611 - xi. innocentius, katolik kilisesi'nin dini lideri (ö. 1689)
 1821 - pafnutiy lvoviç çebışov, rus matematikçi (ö. 1894)
 1861 - vi. mehmed, osmanlı i̇mparatorluğu son padişahı (ö. 1926)
 1883 - celâl bayar, türk siyasetçi ve türkiye'nin 3. cumhurbaşkanı (ö. 1986)
 1893 - álvaro melián lafinur, şair ve eleştirmen (ö. 1958)
 1894 - walter yust, amerikalı gazeteci ve yayıncı (ö. 1960)
 1898 - kenji mizoguchi, japon yönetmen (ö. 1956)
 1905 - henry fonda, amerikalı sinema oyuncusu ve en i̇yi erkek oyuncu akademi ödülü sahibi (ö. 1982)
 1906 - arturo uslar pietri, venezuelalı yazar, entelektüel, gazeteci, diplomat, politikacı ve devlet adamı (ö. 2001)
 1909 - margaret sullavan, amerikalı sahne ve sinema oyuncusu (ö. 1960)
 1910 - olga  berggolts, sovyet şair (ö. 1975)
 1915 - illa meery, rus asıllı fransız şarkıcı ve sinema oyuncusu (ö. 2010)
 1915 - mario monicelli, i̇talyan sinema yönetmeni, senarist ve oyuncu (ö. 2010)
 1916 - ephraim katzir, i̇srail devleti'nin 4. cumhurbaşkanı (ö. 2009)
 1917 - juan rulfo, meksikalı yazar (ö. 1986)
 1919 - liberace, amerikalı müzisyen (ö. 1987)
 1920 - andré salvat, fransız rütbeli asker (ö. 2017)
 1923 - merton miller, amerikalı ekonomist ve nobel ekonomi ödülü sahibi (ö. 2000)
 1924 - dawda jawara, gambiyalı veteriner hekim ve siyasetçi (ö. 2019)
 1925 - nancy roman, amerikalı kadın astronom ve bilim insanı (ö. 2018)
 1925 - nílton santos, brezilyalı eski millî futbolcudur (ö. 2013)
 1929 - john conyers, amerikalı siyasetçi (ö. 2019)
 1929 - adrienne rich, amerikalı şair (ö. 2012)
 1931 - vujadin boškov, yugoslav eski millî futbolcu ve teknik direktördür (ö. 2014)
 1937 - yvonne craig, amerikalı oyuncu (ö. 2015)
 1938 - ivan sutherland, amerikalı bilgisayar bilimcisi
 1938 - marco aurelio denegri, perulu entelektüel, edebiyat eleştirmeni, yazar, yapımcı ve seksolog (ö. 2018)
 1940 - ole ernst, danimarkalı oyuncu (ö. 2013)
 1944 - antal nagy, macar millî futbolcudur
 1944 - danny trejo, amerikalı oyuncu
 1946 - robert fripp, i̇ngiliz gitarist ve bestekârdır
 1950 - j. georg bednorz, alman fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi
 1953 - pierce brosnan, i̇rlandalı sinema oyuncusu
 1953 - richard page, amerikalı müzisyen
 1955 - olga korbut, beyaz rus eski bir jimnastikçi
 1955 - debra winger, abd'li bir oyuncu
 1957 - joan benoit, emekli amerikan maraton koşucusudur
 1959 - mare winningham, amerikalı oyuncudur
 1961 - the godfather, amerikalı yarı emekli profesyonel güreşçi
 1965 - krist novoselic, amerikalı rock müzisyeni
 1965 - vincent regan, galli sinema oyuncusu
 1966 - janet jackson, amerikalı şarkıcı
 1966 - metin şentürk, türk şarkıcı
 1969 - david boreanaz, amerikalı oyuncu
 1969 - tracey claire fisher, bilinen adı: tracey gold, amerikalı oyuncu
 1970 - gabriela sabatini, arjantinli tenisçi
 1971 - i̇lknur bozkurt, türk oyuncu, şarkıcı ve sunucu
 1973 - tori spelling, amerikalı oyuncu ve yazar
 1974 - laura pausini, i̇talya'nın popüler şarkıcısı
 1975 - tony kakko, sonata arctica vokalisti fin müzisyen ve söz yazarı
 1977 - melanie lynskey, yeni zelandalı aktris
 1977 - emilíana torrini, i̇zlandalı şarkıcı
 1978 - lionel scaloni, arjantinli eski futbolcu
 1978 - james sturgess, i̇ngiliz aktör ve müzisyen
 1978 - okan yılmaz, türk eski millî futbolcu ve teknik direktör
 1981 - ricardo costa, portekizli eski defans oyuncusu
 1981 - joseph morgan, i̇ngiliz aktör ve yönetmen
 1981 - sergei novitski, rus buz patenci
 1981 - ali özen, türk taekwondocu
 1981 - jim sturgess, i̇ngiliz oyuncu
 1982 - joo ji hoon, güney koreli model ve aktör
 1982 - łukasz kubot, polonyalı profesyonel tenis oyuncusu
 1982 - tiya sircar, hint asıllı amerikalı oyuncu
 1983 - nancy ajram, lübnanlı şarkıcı ve iş insanı
 1985 - ricardo jesus, brezilyalı futbolcu
 1985 - henrique pacheco lima, brezilyalı futbolcu
 1985 - minoru suganuma, japon eski futbolcu
 1985 - elias mendes trindade, brezilyalı millî futbolcu
 1985 - stanislav yanevski, bulgar oyuncu
 1986 - eleni artimata, kıbrıs rumu kısa mesafe koşucusu
 1986 - matías cabrera, uruguaylı futbolcu
 1986 - megan fox, amerikalı oyuncu
 1987 - can bonomo, türk şarkıcı, besteci ve söz yazarı
 1987 - olena homrova, ukraynalı eskrimci
 1989 - behati prinsloo, namibyalı manken
 1989 - felipe augusto de almeida monteiro, brezilyalı futbolcu
 1990 - deniz akdeniz, avustralyalı aktör
 1990 - ognjen kuzmić, sırp profesyonel basketbolcu
 1990 - gizem memiç, türk model ve güzellik kraliçesi unvanı sahibi
 1990 - thomas brodie-sangster, i̇ngiliz oyuncu
 1991 - amido baldé, portekizli futbolcu
 1991 - grigor dimitrov, bulgar profesyonel tenis oyuncusu
 1991 - gueïda fofana, fransız eski futbolcu
 1991 - gina gerson, rusyalı pornografik film oyuncusu
 1991 - guzmán pereira, uruguaylı futbolcu
 1991 - eglė šikšniūtė, litvanyalı profesyonel basketbolcu
 1991 - ashley wagner, amerikalı buz patenci
 1992 - kervens belfort, haitili futbolcu
 1992 - hayato nakama, japon futbolcu
 1993 - ricardo esgaio, portekizli futbolcu
 1993 - lee ji-eun daha çok bilinen sahne adıyla iu güney koreli şarkıcı, söz yazarı, dansçı ve oyuncu
 1993 - atticus mitchell, kanadalı oyuncu
 1994 - selim gündüz, türk asıllı alman futbolcu
 1994 - miles heizer, amerikalı oyuncu
 1994 - bryan rabello, şilili futbolcu
 1996 - josé mauri, i̇talyan futbolcu

 ölümler 
 290 - sima yan, jin hanedanı'nın ilk imparatorudur (d. 236)
 1182 - i̇oannis komnenos vatacis, bizanlı askerî ve siyasi karakteridir (d. 1132)
 1669 - pietro da cortona, i̇talyan barok ressam ve mimardı (d. 1596)
 1703 - charles perrault, fransız yazar (d. 1628)
 1798 - joseph hilarius eckhel, avusturyalı cizvit rahip ve nümismat (d. 1737)
 1818 - matthew gregory lewis, i̇ngiliz romancı ve oyun yazarı (d. 1775)
 1830 - joseph fourier, fransız bilimci (d. 1768)
 1857 - vasili tropinin, rus romantik ressam (d. 1776)
 1861 - john stevens henslow, i̇ngiliz botanikçi ve jeolog (d. 1796)
 1862 - jan baptist van der hulst, flaman ressam ve litografi sanatçısı (d. 1790)
 1891 - ion c. brătianu, 1876-1888 arasında görev yapmış romanya başbakanıdır (d. 1821)
 1910 - henri-edmond cross, fransız noktacı ressam (d. 1856)
 1920 - mariya boçkaryova,' bir rus askeriydi (d. 1889)
 1920 - levi p. morton, amerikalı siyasetçi (d. 1824)
 1926 - vi. mehmet (vahidettin), osmanlı'nın 36. ve son padişahı (d. 1861)
 1936 - leonidas paraskevopulos, yunan kıdemli subay ve siyasetçi (d. 1860)
 1942 - bronisław malinowski, polonyalı antropolog ve bilim insanı (d. 1884)
 1943 - james ewing, amerikalı patolog, ewing sarkomunu keşfeden kişi (d. 1885)
 1947 - frederick gowland hopkins, i̇ngiliz biyokimyacı (d. 1861)
 1952 - memduh şevket esendal, türk yazar (d. 1883)
 1953 - django reinhardt, belçikalı caz gitaristi ve besteci (d. 1910)
 1957 - eliot ness, amerikalı federal ajan (d. 1903)
 1961 - ralf törngren, fin politikacı (d. 1899)
 1984 - andy kaufman, amerikalı komedyen ve oyuncu (d. 1949)
 1984 - ercüment behzat lav, türk şair, oyuncu ve radyocu (d. 1903)
 1984 - irwin shaw, amerikalı yazar (d. 1913)
 1985 - margaret hamilton, amerikalı sinema ve tiyatro oyuncusu (d. 1902)
 1989 - seyyan hanım (seyyan oskay), türk tango şarkıcısı (d. 1913)
 1990 - sammy davis, jr., amerikalı siyahi dansçı, şarkıcı, müzisyen, komedyen ve oyuncu (d. 1925)
 1997 - önder somer, türk sinema oyuncusu (d. 1937)
 1998 - sevim tanürek, türk müziği sanatçısı (d. 1934)
 2007 - gohar gasparyan, ermeni-mısırlı opera şarkıcısı (d. 1924)
 2008 - robert mondavi, amerikan şarap yapımcısı (d. 1913)
 2010 - ronnie james dio, amerikalı heavy metal vokalisti (d. 1942)
 2010 - hank jones, amerikalı caz müzik piyanisti (d. 1918)
 2013 - heinrich rohrer, i̇sviçreli bilim insanı ve nobel fizik ödülü sahibi (d. 1933)
 2014 - ferit mevlüt aslanoğlu, türk siyasetçi (d. 1952)
 2015 - moshe levinger, i̇srailli siyonist ve ortodoks din adamı (d. 1935)
 2015 - dean potter, amerikalı serbest tırmanış sporcusu (d. 1972)
 2016 - romaldo giurgola, i̇talyan kökenli, sonradan önceleri abd'de sonraları da avustralya'da çalışmalar yürütmüş mimar, öğretim görevlisi ve yazar (d. 1920)
 2017 - alain casabona, fransız romancı ve kısa hikâye yazarı (d. 1950)
 2017 - outi ojala, finlandiyalı sol i̇ttifak üyesi siyasetçi (d. 1946)
 2017 - doug somers, amerikalı profesyonel güreşçi (d. 1951)
 2017 - rosa nell speer, amerikalı gospel müziği şarkıcısı ve piyanist (d. 1922)
 2018 - ferenc bréda, rumen deneme yazarı, şair, edebiyat eleşirmeni, tarihçi, çevirmen ve teatrolog (d. 1956)
 2018 - joseph campanella, amerikalı oyuncu (d. 1924)
 2018 - yuriko hoshi, japon oyuncu (d. 1943)
 2018 - gérard jouannest, fransız piyanist ve besteci (d. 1933)
 2018 - eloísa mafalda, brezilyalı oyuncu (d. 1924)
 2018 - salih mirzabeyoğlu, kürt asıllı türk şair ve yazar (i̇slami büyük doğu akıncıları cephesi (i̇bda/c) örgütü lideri) (d. 1950)
 2018 - lucian pintilie, rumen film yönetmeni ve senarist (d. 1933)
 2019 - piet blauw, hollandalı siyasetçi ve girişimci (d. 1937)
 2019 - david cervinski, avustralyalı eski futbolcu (d. 1970)
 2019 - bob hawke, 1983-1991 yılları arasında hizmet veren, avustralya başbakanı olan eski avustralyalı politikacı (d. 1929)
 2019 - peer mascini, hollandalı aktör (d. 1941)
 2019 - ashley massaro, amerikalı eski profesyonel güreşçi ve model (d. 1979)
 2019 - ieoh ming pei, çin asıllı amerikalı mimar ve pritzker mimarlık ödülü sahibi (d. 1917)
 2020 - mário chermont, brezilyalı politikacı ve avukat (d. 1937)
 2020 - wilson roosevelt jerman, beyaz saray'da 11 farklı abd başkanına hizmet eden amerikalı uşak (d. 1929)
 2020 - pilar pellicer, meksikalı aktris (d. 1938)
 2020 - lynn shelton, amerikalı film yönetmeni, yapımcısı ve senarist (d. 1965)
 2020 - arthur summons, avustralyalı emekli ragbi birliği oyuncusu ve antrenör (d. 1935)
 2021 - nadia al-iraqia, iraklı aktris (d. 1963)
 2021 - bruno covas, brezilyalı avukat, ekonomist ve siyasetçi (d. 1980)
 2021 - chetan karki, nepalli söz yazarı, senarist ve film yönetmeni (d. 1938)
 2022 - john aylward, amerikalı aktör (d. 1946)
 2022 - seyyid abdullah fateminia, i̇ranlı şii din adamı, islam ahlakı profesörü, hatip, i̇slam tarihçisi ve arşivci (d. 1946)
 2022 - fevzi mansuri, cezayirli millî futbolcudur (d. 1956)
 2022 - albin molnár, macar yelkenci (d. 1935)

tatiller ve özel günler 

0516
16