Çekya millî futbol takımı

çek cumhuriyeti millî futbol takımı, çekoslovakya'dan ayrılarak yeni bir devlet kuran çekya'nın millî takımıdır.

çekoslovakya millî futbol takımı 1934 ve 1962'de fifa dünya kupası'nda final oynamış, 1976'da avrupa futbol şampiyonası'nı kazanmıştır. takım çekoslovakya'dan ayrıldıktan sonra ilk maçını 1994 yılında türkiye millî futbol takımı ile yapmıştır. çek cumhuriyeti millî takımı olarak 1996 yılındaki avrupa şampiyonası'nda final oynamış, 2004'teki şampiyonada ise yarı finalde elenmiştir.

tarihçe
1993 yılında doğu bloğu'nun dağılmasının ardından çekoslovakya, çek cumhuriyeti ve slovakya olarak ikiye ayrılınca çek cumhuriyeti millî futbol takımı oluşturuldu. dušan uhrin yönetimindeki bu takım i̇ngiltere'de düzenlenen 1996 avrupa futbol şampiyonası'nda almanya, i̇talya ve rusya ile aynı grupta yer aldı. pavel nedvěd'li, karel poborský'li, pavel kuka'lı, jiří němec'li ve miroslav kadlec'li çek cumhuriyeti, grup maçlarına 2-0'lık almanya yenilgisiyle başlamasına rağmen; i̇talya'yı 2-1 yenip, 88. dakikada šmicer'in golüyle rusya maçında 3-3'lük beraberliği yakalayan çek cumhuriyeti, grubu i̇talya ile aynı puanda bitirdi. i̇talya'nın +1 averajla önde olmasına rağmen bu turnuvada sıralamayı iki takımın kendi arasında oynadığı maç belirlediğinden ötürü çek cumhuriyeti, grup ikincisi olup çeyrek finale yükseldi. çeyrek finalde portekiz'i poborský'nin tek golüyle geçen çek cumhuriyeti, yarı finalde fransa'yı normal süresi ve uzatmaları golsüz tamamlanan maçta, penaltılarla saf dışı bıraktı. finalde, almanya karşısında 59. dakikada patrik berger'in golüyle öne geçmesine rağmen 73. ve 95. dakikalarda oliver bierhoff'un attığı gollerle maçı altın gol uygulaması uyarınca kaybetti.

çek cumhuriyeti'nin avrupa ikincisi olan kadrosu, 1997 fifa konfederasyonlar kupası'nda ise üçüncülüğü elde etti. 1998 fifa dünya kupası elemelerinde başarısız olan takımın teknik direktörü dušan uhrin gönderildikten sonra başa geçen jozef chovanec döneminde, elemelerde sadece 5 gol yiyerek katıldığı 2000 avrupa futbol şampiyonası'nda hollandave fransa karşısında aldığı iki mağlubiyete karşılık sadece danimarka karşısında kazanınca, grubu 3. sırada tamamlayarak kupadan elendi. kasım 2001'deki 2002 fifa dünya kupası elemeleri play-off maçında belçika'ya kaybedilmesi üzerine görevden alınan chovanec'in yerine göreve başlayan karel brückner yönetiminde yeniden yapılanmaya giden çek cumhuriyeti, pavel nedvěd, jan koller, tomáš rosický, milan baroš, marek jankulovski ve tomáš galásek gibi isimlerle 2002 ile 2003 yıllarında 19 maç devam eden bir yenilmezlik serisi yakaladı ve bu maçlarda 53 gol kaydetti. bu seri, 31 mart 2004'te i̇rlanda cumhuriyeti ile oynanan hazırlık maçında bozuldu. 2004 avrupa futbol şampiyonası'nda hollanda, almanya ve letonya'yı yenerek grup lideri olarak çeyrek finale çıktıktan sonra danimarka'yı 3-0'la geçti. yarı finalde ise turnuvayı şampiyon olarak bitirecek olan yunanistan karşısına çıkan çek cumhuriyeti, uzatmalara kalan maçın 105+1. dakikasında yediği golle, gümüş gol kuralı uyarınca maçı 1-0 kaybetti.

2006 fifa dünya kupası elemelerinde grubunu ikinci sırada bitiren çek cumhuriyeti, play-off maçında norveç'i eleyerek dünya kupası'na katılma hakkı elde etti. i̇talya, gana ve abd ile aynı grupta yer alan çek cumhuriyeti, abd'yi 3-0 yenmesine rağmen; aldığı 2-0'lık gana ve i̇talya yenilgilerinden ötürü kupadan elendi. bu kupanın bitmesiyle pavel nedvěd, karel poborský ve vratislav lokvenc millî takım kariyerine nokta koydu.

i̇sviçre ve avusturya ortak ortak olarak düzenlediği 2008 avrupa futbol şampiyonası finallerinde i̇sviçre, türkiye ve portekiz'le paylaştığı grupta ev sahibini 1-0 yenip portekiz'e 3-1 yenildikten sonra türkiye ile oynayacağı maçta kazanan gruptan çıkıp çeyrek finali görecek olmasına rağmen beraberlik durumunda averaja bakılmayıp uefa'nın koyduğu kurallara göre penaltılara gidilecekti. çek cumhuriyeti, türkiye karşısında koller ve plašil'in golleriyle 62. dakikada skoru 2-0'a getirse de, arda'nın 75. dakikada farkı bire indirmesi ve nihat kahveci'nin son üç dakikada iki gol kaydetmesiyle maçı 3-2 kaybetti. bu sonuç üzerine, 7 yıldan uzun bir süredir takımı çalıştıran brückner görevinden istifa etti ve sonradan yerine petr rada getirildi.

2010 dünya kupası elemelerinde slovakya, slovenya, kuzey i̇rlanda, polonya ve san marino ile aynı gruba düşen çek cumhuriyeti, slovakya'nın birinci bitirdiği grupta, ikinci sırayı alan slovenya'nın gerisinde kalarak üçüncü oldu ve elemeleri geçemedi. i̇lk maçlardaki istikrarsız performanstan dolayı, iç sahadaki 2-1'lik slovakya mağlubiyetinin ardından, federasyon tarafından teknik direktör petr rada'nın görevine son verilirken 6 futbolcu da cezalandırıldı. bunun üzerine takımın başına geçici bir süreyle ivan hašek getirildi. ekim 2009'da elemeleri geçme ihtimalinin ortadan kalkmasıyla görevinden istifa eden ivan hašek'in yerine michal bílek getirildi.

2012 avrupa futbol şampiyonası elemelerinde i̇spanya'nın 8'de 8 yaparak 24 puanla ilk sırayı aldığı grupta 14 puan toplayarak i̇skoçya'nın 1 adım önünde yer alarak finallere katılma hakkı elde etti. yunanistan, rusya ve ev sahibi polonya ile paylaştığı grupta 4-1'lik rusya mağlubiyeti alan çek cumhuriyeti, yunanistan'ı 2-1 mağlup edip ev sahibi polonya karşısında jiráček'in golüyle 1-0'lık galibiyet elde etti. böylelikle, a grubu'nda lider olarak çeyrek finale yükselen çek cumhuriyeti, avrupa şampiyonaları tarihinde ilk kez eksi gol averajıyla grup birincisi olan takım oldu. ancak, çeyrek finalde portekiz, cristiano ronaldo'nun golüyle çek cumhuriyeti'ni turnuva dışına itti.

2014 dünya kupası elemelerinde i̇talya, bulgaristan, ermenistan, danimarka ve malta ile yer aldığı grubu 10 maçta 4 galibiyet, 3 beraberlik ve 3 yenilgiyle 15 puan toplayıp üçüncü sırada bitiren çek cumhuriyeti, 22 puanlı i̇talya'nın birinci, 16 puanlı danimarka'nın da ikinci olduğu grubu 3. sırada tamamlayarak elemeleri geçemedi. çeklerin 10 eylül 2013 günü i̇talya'ya 2-1 kaybettikleri maçın ardından teknik direktör michal bilek görevinden ayrıldı ve takımı son iki maçta josef pešice yönetti.

kasım 2013'te takımın başına daha önce 2010 ile 2013 yılları arasında dört kez üst üste "çekya'da yılın teknik direktörü" seçilen pavel vrba getirildi.

2016 avrupa futbol şampiyonası elemelerinde hollanda, türkiye, i̇zlanda, letonya ve kazakistan ile aynı grupta mücadele eden çek cumhuriyeti, grubu birinci sırada tamamlayarak 2016 avrupa futbol şampiyonası'na katılma hakkı elde etti.

turnuva tarihi
 şampiyon   i̇kincilik   üçüncülük   dördüncülük    yükseldi   aynı ligde kaldı   düştü   finaller ev sahibi

fifa dünya kupası tarihi

avrupa futbol şampiyonası tarihi

uefa uluslar ligi tarihi

fifa konfederasyonlar kupası

teknik direktörler listesi
 dušan uhrin (1994-1997)
 jozef chovanec (1998-2001)
 karel brückner (2001-2008)
 petr rada (2008-2009)
 františek straka (2009)
 ivan hašek (2009)
 michal bílek (2009-2013)
 josef pešice (2013)
 pavel vrba (2014-)

takım kadrosu 
aşağıdaki oyuncular 20 haziran 2023'te karadağ ile yapılacak hazırlık maçına çağrıldı.

en fazla gol atanlar 
 güncelleme: 26 mart 2013

kaynakça

dış bağlantılar 

rsssf archive of results 1994-
rsssf archive of results 1903,1906–08,1939
rsssf archive of most capped players and highest goalscorers