6 Eylül



olaylar 
 1422 - ii. murad, i̇stanbul kuşatması'nı sona erdirdi.
 1901 - abd'nin 25. başkanı olan william mckinley, leon czolgosz adlı bir anarşist tarafından buffalo, new york'ta suikasta uğradı. mckinley, 14 eylül'de öldü ve yerine yardımcısı theodore roosevelt geçti.
 1914 -  i. dünya savaşı: i. marne muharebesi başladı ve alman ordusu'nun, fransız-i̇ngiliz ordusu'na yenilgisiyle sonuçlandı.
 1915 - bulgaristan, i̇ttifak devletleri'yle antlaşma imzaladı ve i. dünya savaşı'na dahil oldu.
 1922 - türk kurtuluş savaşı-(balıkesir'in kurtuluşu): türk ordusu, yunan i̇şgali altındaki balıkesir, bilecik ve i̇negöl'e girdi.
 1930 - arjantin'in radikal başkanı hipolito i̇rigoyen, askerî darbeyle devrildi.
 1938 - başbakanlık yüksek denetleme kurulu kuruldu.
 1939 - erzurum'a ilk tren girdi.
 1939 - nazi almanyası tüm yahudi vatandaşların, "sarı yahudi yıldızı" taşımasını zorunlu kıldı.
 1955 - i̇stanbul'da 6-7 eylül olayları: selanik'te atatürk'ün doğduğu evin bombalandığı yolundaki yanlış haber gerekçe gösterilerek başlatılan ve iki gün süren i̇stanbul ve i̇zmir'deki gösteriler, rumlara yönelik bir tahrip ve yağma hareketine dönüştü. i̇stanbul ve i̇zmir'de sıkıyönetim ilan edildi.
 1960 - türk millî güreş takımı, roma olimpiyatları'nda serbest güreşte 4 altın, 2 gümüş madalya aldı.
 1962 - iğdır'da deprem. 5 bin ev yıkıldı, 25 bin kişi evsiz kaldı.
 1968 - esvatini bağımsızlığını ilan etti.
 1975 - lice depremi: diyarbakır lice'de meydana gelen depremde 2385 kişi öldü.
 1977 - yumurtalık'tan dış ülkelere ilk petrol sevkiyatı başladı.
 1980 - 12 eylül darbesi'ne giden süreç: millî selamet partisi, konya'da kudüs mitingi düzenledi. mitingde i̇stiklal marşı yuhalandı, arapça pankartlarla yürüyüş yapıldı, şeriat sloganları atıldı.
 1980 - sovyetler birliği, kore havayolları'na ait 007 sefer sayılı boeing 747 tipi uçağını düşürdü, 249 kişi öldü.
 1986 - i̇stanbul'daki neve şalom sinagogu'na düzenlenen terörist saldırıda 21 kişi öldü, 4 kişi yaralandı.
 1987 - cumhuriyet tarihinin 3. referandumunda, 1982 anayasası'na eski politikacılar için konulan yasağın, kaldırılıp kaldırılmaması oylandı. ysk, kesin sonuçları yüzde 50,16 evet, yüzde 49,84 hayır olarak açıkladı.
 1991 - sovyetler birliği'nden ayrılan estonya, letonya ve litvanya resmen tanındı.
 2008 - mısır'ın başkenti kahire'nin yakınlarında "muqattam tepeleri"nden kopan kayalar evlerin üzerine düştü; 18 kişi öldü, 22 kişi yaralandı. aynı bölgede 1993 yılında da kayalar yuvarlanmış ve 30 kişi ölmüştü.

doğumlar 

 1666 - v. i̇van, rus çarı (ö. 1696)
 1729 - moses mendelssohn, yahudi filozof (ö. 1786)
 1757 - marquis de lafayette, fransız aristokrat (ö. 1834)
 1766 - john dalton, i̇ngiliz kimyacı ve fizikçi (ö. 1844)
 1808 - abdülkadir cezayiri, cezayirli halk önderi, din adamı ve asker (ö. 1883)
 1860 - jane addams, amerikalı toplumsal reformcu ve nobel barış ödülü sahibi (ö. 1935)
 1868 - axel hägerström, i̇sveçli filozof (ö. 1939)
 1876 - john james richard macleod, i̇skoç hekim, fizyolog ve nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahibi (i̇nsülini bulanlardan) (ö. 1935)
 1880 - aleksandr şotman, sovyet devlet adamı (ö. 1937)
 1884 - julien lahaut, belçikalı komünist parlamenter ve belçika komünist partisi başkanı (ö. 1950)
 1890 - wilhelm kohlhammer,  fenerbahçe'de oynamış alman futbolcu (ö. ?)
 1892 - edward victor appleton, i̇ngiliz fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi (ö. 1965)
 1897 - tom florie, amerikalı futbolcu (ö. 1966)
 1906 - luis leloir, arjantinli doktor ve biyokimyacı (ö. 1987)
 1912 - nicolas schöffer, fransız sanatçı (ö. 1992)
 1913 
julie gibson, amerikalı oyuncu, dublaj sanatçısı, şarkıcı ve eğitimci (ö. 2019)
leônidas, brezilyalı futbolcu (ö. 2004)
 1923 - ii. petar, yugoslavya'nın son kralı (ö. 1970)
 1926 - claus von amsberg, kraliçe beatrix'in eşi ve 1980'de beatrix'in tahta çıkışından 2002'deki ölümüne kadar hollanda prensi (ö. 2002)
 1928 
fumihiko maki, japon mimar ve öğretim görevlisi
robert m. pirsig, amerikalı yazar ve filozof (ö. 2017)
sid watkins, britanyalı nörocerrah (ö. 2012)
 1929- dow finsterwald, amerikalı golfçü (ö. 2022)
 1934 - reca el-ciddevi, mısırlı aktris (ö. 2020)
 1937 - i̇rina solovyova, sovyet kozmonot
 1939
brigid berlin, amerikalı model ve oyuncu (ö. 2020)
david allan coe, amerikalı country şarkıcısı
susumu tonegawa, japon bilim insanı
 1940 - elwyn berlekamp, amerikalı matematikçi ve bilgisayar mühendisi
 1942 - türker arslan, türk avukat, eski tff tahkim kurulu başkanı
 1943 
richard j. roberts, i̇ngiliz biyokimyacı ve moleküler biyolog
roger waters, i̇ngiliz müzisyen, besteci ve pink floyd grubunun vokalisti
 1944 
donna haraway, amerikalı feminist akademisyen
swoosie kurtz, amerikalı oyuncu
 1946 
hidayet karakuş, türk şair, yazar, öğretmen
tadamori oşima, liberal demokrat parti’nin japon siyasetçisi ve diette temsilciler meclisi başkanı
 1947 
jane curtin, amerikalı komedyen ve oyuncu
bruce rioch, i̇ngiliz teknik direktör ve eski futbolcu
 1951 - melih kibar, türk bestekâr ve söz yazarı (ö. 2005)
 1954 - carly fiorina, amerikalı siyasetçi ve iş insanı
 1957 
ali divandari, i̇ranlı karikatürist, ressam, grafik tasarımcı, heykeltıraş ve gazeteci
josé sócrates, portekizli siyasetçi
 1958 
jeff foxworthy, amerikalı komedyen, oyuncu ve seslendirme sanatçısı
michael winslow, amerikalı aktör, komedyen ve seslendirme sanatçısı
 1959 - hüseyin gelis, türk iş insanı ve siemens türkiye yönetim kurulu başkanı ve ceo'su
 1960 - jarosław biernat, polonyalı eski futbolcu (ö. 2019)
 1962
chris christie, amerikalı siyasetçi
kevin willis, eski amerikalı nba basketbolcusu
 1963 - geert wilders, hollandalı siyasetçi
 1964 - rosie perez, amerikalı oyuncu
 1965 
john polson, avustralyalı yönetmen
takumi horiike, japon milli futbolcu
 1967 - william duvall, amerikalı sanatçı, müzisyen, gitarist ve grup üyesi
 1968 - jacek cyzio, polonyalı emekli futbolcu 
 1969 
macy gray, amerikalı şarkıcı ve oyuncu
cece peniston (cecelia peniston), amerikalı şarkıcı
 1970 - flavio sciolè, i̇talyan film yönetmeni, oyun yazarı, performans sanatçısı, aktör, yönetmen ve şair
 1971 - dolores o'riordan, i̇rlandalı şarkıcı (ö. 2018)
 1972 - idris elba, i̇ngiliz oyuncu ve şarkıcı
 1973 - carlo cudicini, i̇talyan futbolcu
 1974 
özgür özberk, türk oyuncu, film yönetmeni, senarist ve yapımcı
nina persson, i̇sveçli şarkıcı
 1975 - serhat talay, türk tiyatro ve sinema oyuncusu 
 1976 - naomie harris, i̇ngiliz oyuncu
 1977 - bertie carvel, i̇ngiliz oyuncu, şarkıcı ve yönetmen 
 1978 
mathew horne, i̇ngiliz oyuncu, komedyen, sunucu ve anlatıcı
süreyya ayhan kop, türk atlet
homare sawa, japon millî futbolcu
 1979
foxy brown, amerikalı rapçi, model ve aktris
massimo maccarone, i̇talyan millî futbolcu
carlos morales, meksikalı eski futbolcu
low ki, amerikalı profesyonel güreşçi
 1980 
jillian hall, amerikalı profesyonel kadın güreşçi ve şarkıcı
joseph yobo, nijerya millî takımı eski futbolcusu
 1981 - yuki abe, japon futbolcu
 1983 - braun strowman, amerikalı profesyonel güreşçi
 1984 - özgün aydın, türk tiyatro oyuncusu
 1985 - koki mizuno, japon milli futbolcu 
 1986 - mantas kalnietis, litvan profesyonel basketbolcu 
 1987 
emir preldzic, türk basketbolcu
tijani beliad, tunuslu futbolcu
 1988 
max george, i̇ngiliz şarkıcı
doğu demirkol, türk komedyen ve oyuncu 
 1989 - lee kwang-seon, güney koreli futbolcu
 1990 - john wall, amerikalı profesyonel basketbol oyuncusu
 1991 - jacques zoua, kamerunlu futbolcu
 1992 - lisa eckhart, avusturyalı şair, komedyen ve kabare sanatçısı
 1993 - saman kuddus, i̇ranlı futbolcu
 1994 
elif doğan, türk oyuncu
takanori hatano, japon futbolcu 
 1995 
matúš bero, slovak futbolcu
bertrand traoré, burkina fasolu futbolcu
 1996 - lana rhoades, amerikalı model ve eski porno yıldızı
 1997 - santiago mele, uruguaylı futbolcu 
 1998 - michele perniola, i̇talyan şarkıcı
 1999 - muhammed ali bin ramazan, tunuslu futbolcu

ölümler 
 394 - eugenius, roma tahtında hak iddia eden son pagan gaspçı (d. ?)
 926 - yelü abaoji, çin'in liao hanedanı'nın kurucusu ve ilk imparatoru olan hitay lider (d. 872)
 952 - suzaku, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 61. imparatoru (d. 923)
 972 - xiii. ioannes, katolik kilisesi'nin 133. papası (d. 930 veya 935)
 1511 - ashikaga yoshizumi, ashikaga şogunluğunun 11. şogunu (d. 1481)
 1783 - carlo antonio bertinazzi, i̇talyan oyuncu ve yazar (d. 1710)
 1868 - júlia szendrey, macar yazar, şair, çevirmen (d. 1828)
 1879 - amédée de noé, fransız karikatürist ve taşbasmacı (d. 1818)
 1907 - sully prudhomme, fransız şair, yazar ve nobel edebiyat ödülü sahibi (d. 1839)
 1939 - arthur rackham, i̇ngiliz kitap ressamı (d. 1867)
 1940 - phoebus levene, amerikalı biyokimyacı (d. 1869)
 1950 - olaf stapledon, i̇ngiltere doğumlu felsefeci ve yazar (d. 1886)
 1956 - witold hurewicz, polonyalı matematikçi (d. 1904)
 1957 - sergey malov, rus dil bilimci, doğu bilimci ve türkolog (d. 1880)
 1962 - ellen osiier, danimarkalı eskrimci (d. 1890)
 1962 - hanns eisler, alman ve avusturyalı besteci (d. 1898)
 1966 - hendrik frensch verwoerd, güney afrika başbakanı (d. 1901)
 1966 - margaret sanger, amerikalı aktivist (d. 1883)
 1969 - arthur friedenreich, brezilyalı eski millî futbolcu (d. 1892)
 1980 - eşref şefik, türk spor spikeri ve yazar (d. 1894)
 1982 - azra erhat, türk yazar (d. 1915)
 1992 - cevat kurtuluş, türk sinema oyuncusu (d. 1922)
 1995 - cenan bıçakçı, türk sendikacı, siyasetçi ve sosyalist devrim partisi genel başkanı (d. 1933)
 1998 - akira kurosawa, japon yönetmen (d. 1910)
 2005 - eugenia charles, dominikalı siyasetçi (d. 1919)
 2007 - luciano pavarotti, i̇talyan tenor (d. 1935)
 2007 - madeleine l'engle, amerikalı yazar (d. 1918)
 2011 - hans apel, alman siyasetçi (d. 1932)
 2013 - ann c. crispin, amerikalı yazar (d. 1950)
 2014 - molly glynn, amerikalı aktris (d. 1968)
 2015 - martin sam milner, amerikalı oyuncu. route 66 adlı televizyon dizisi ile sivrildi (d. 1931)
 2017 - nicolae lupescu, eski rumen millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1940)
 2017 - şerif mardin, türk sosyolog ve siyaset bilimci (d. 1927)
 2017 - kate millett, amerikalı feminist yazar ve heykeltıraş (d. 1934)
 2017 - lütfi zade, abd vatandaşı matematikçi (d. 1921)
 2018 - i̇smet badem, türk basketbol oyuncusu ve köşe yazarı (d. 1946)
 2018 - peter benson, i̇ngiliz oyuncu (d. 1943)
 2018 - liz fraser (doğum adı: elizabeth joan winch), i̇ngiliz oyuncu (d. 1930)
 2018 - burt reynolds, amerikalı oyuncu (d. 1936)
 2018 - claudio scimone, i̇talyan orkestra şefi (d. 1934)
 2018 - richard marvin devos sr., amerikalı iş insanı (d. 1926)
 2019 - chris duncan, amerikalı eski profesyonel beyzbol oyuncusu ve radyocu (d. 1981)
 2019 - robert gabriel mugabe, zimbabveli siyasetçi. mugabe, afrika ülkesi zimbabve'de 1987 ile 2017 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur (d. 1924)
 2019 - abdul kadir, pakistanlı profesyonel uluslararası kriket oyuncusu (d. 1955)
 2019 - chester williams, güney afrikalı profesyonel ragbi ligi oyuncusu ve antrenörü (d. 1970)
 2020 - levon altunyan, lübnanlı profesyonel futbolcu (d. 1936)
 2020 - kevin dobson, amerikalı aktör (d. 1943)
 2020 - bruce williamson, amerikalı r&b ve soul şarkıcısı ve the temptations solisti (d. 1970)
 2021 - jean-paul belmondo, fransız sinema ve tiyatro oyuncusu (d. 1933)

tatiller ve özel günler 

balıkesir'in kurtuluş günü

kaynakça 

0906
06