Die Kanaken

die kanaken, 1984'te almanya'da yayınlanmış cem karaca albümü. sanatçının kariyerindeki tek almanca albümdür. nâzım hikmet şiiri "çok yorgunum" dışında bütün şarkılar almanca'dır. "die kanaken", almanların başta türkler olarak yabancıları tanımlamak için kullandığı argo bir sözcüktür.

tarihi 

die kanaken albümü, darbe sonrası almanya'ya iltica eden cem karaca tarafından, almanya'da yaşayan türk müzisyenlerden gitarist fehiman uğurdemir, bas gitarist cengiz öztunç, klavyelerde sefa pekelli ve betin güneş (güneş trombon da çalmıştır.) ve davulda i̇smail tarlan ile kaydedilmiştir. albümün kaydı köln'de "studio am dom"da yapılmıştır. türk müzisyenler dışında "beim kaffee" şarkısındaki kemanı clemente alfredo ve "çok yorgunum"daki synthsizerı dick stadtler çalmıştır.

albümdeki şarkıların teması almanya'da yaşayan türk işçi ve göçmenlerin karşılaştıkları problemler ve halkların kardeşliğidir. şarkılar alman yazar henry böseke'nin 1984'te martin burkert ile yazdığı ab in den orient-express adlı tiyatro oyunu için yazılmıştı. oyun uzun yıllar boyunca karaca'nın müzikleri ile almanya'da oynandı. "die kanaken" da oynanan bu tiyatroda 1986'da bir süre karaca'nın annesi toto karaca da rol almıştır.

albümün tek kırkbeşliği "beim kaffee/çok yorgunum" olmuştur. albümün tanıtımı sırasında cem karaca programlara kendi adıyla değil, albümün adı olan "die kanaken" grubu olarak çıkmıştır.

albümden "beim kaffee" yarım porsiyon aydınlık adıyla, "es kamen menschen an" ise almancılar adıyla türkçeye uyarlanmıştır ve "çok yorgunum"un yeni versiyonu ile birlikte 1987 tarihli, "merhaba gençler ve her zaman genç kalanlar" albüme koymuştur. aynı şarkıyı 2005'te ferhat göçer de yorumlamıştır.

albümün teması 

albümün giriş şarkısı "mein deutscher freund" (alman arkadaşım) türkiye'den giden ilk kuşak göçmenlerin gözünden durumlarını anlatmaktadır. i̇lk kıtasında babanın, ikinci kıtasında annenin gözünden kötü durumlarını anlatırken, üçüncü kıtada çocuğun gözünden umutlu bir gelecek umudu yansıtılır. i̇kinci şarkı "beim kaffee" (kahve içerken) bir alman babaanne ise türk göçmenin arasında geçen bir diyaloğu anlatmaktadır. babaanne, polonya'dan gelen babasının gördüğü kötü muammeleyi anlatırken, türk göçmen de türklerin yaşadıkları ile paralellik kurmaktadır. üçüncü şarkı "total geschlaucht" (tamamen bitkin) işsizlik ve iş aramaya değinmektedir. dördüncü şarkı "willkommen" (hoş geldin) almanlar'ın ülkeye gelen türkler'den bekledikleri ile ilgili ironik bir anlatıma sahiptir. her kıta boyunca türk, alman toplumuna daha çok entegre olurken aslında değersiz bir kişi haline geliyordu. beşinci şarkı "es kamen menschen an" (i̇nsanlar geldi) yine yabancı işçileri 1970'lerdeki kötü durumunu, en kötü işlerin hep onlara verilmesini, bir kriz olduğunda onların suçlandığını ve almanlar'ın onları tamamen yabancı olarak gördüklerini ve entegrasyonu istemediklerini söyler.

albümün ikinci tarafının ilk, albümün 6. şarkısı "schnüffler" (hafiyeler) george orwell'in 1984'üne göndermelerde bulunan, almanya'daki göçmen yaşantısına doğrudan değinmeyen bir şarkıdır. 7. şarkı "orient express" (doğu ekspresi) zenofobi (yabancı düşmanlığı) konulu bir şarkıdır. şarkıda doğrudan batı almanya hükûmetinin yabancı işleri ülkelerine geri gönderme düşüncesine değinir. 8. şarkı "was sagt du?" (ne diyorsun?) her kıtasında almanlar'ın türklere karşı sahip oldukları değişik bakış açılarına değinip, nakaratta ise karaca'nın, "ben seni sevdiğimi söylüyorum, sen ne diyorsun?" sözünü tekrarlar. 9. şarkı "ayşe, meral, semra", cem karaca'nın politik mülteci olarak durumunu anlatır. arkadaşlarına düzenleyeceği gezilerde tutuklanabileceğini anlatır ve hem almanya'da hem türkiye'de özgürlüğe sahip olamadığını söyler. 10. şarkı "çok yorgunum", bir nazım hikmet şiiridir. nazım hikmet'in moskova'da türkiye için yazdığı bu şiirdeki duyguların aynısını karaca, almanya'da yaşaması sonucu, karaca şarkıyı bestelemiş ve albümün sonuna eklemiştir.

albüm kapağı 

albümün kapağı açık mavi-beyaz bir gökyüzünü temsil etmektedir. albüm kapağının üstüne ise bir yağlı boya rseim bulunmaktadır. hanefi yener'in "i̇kimiz" adlı resmi, köylü kıyafetleri içinde çömelmiş bir kadın ve kadının elleri arasına uzanmış bir erkeği resmetmektedir. arkalarında da renkli bir ağaç vardır.

albümün içinde ise tüm şarkı sözleri ve sözlerin türkçe tercümeleri bulunmaktadır.

şarkı listesi 

belirtilenler dışında bütün sözler, harry böseke ve martin burkert'e, bütün müzikler ise cem karaca'ya aittir.

 mein deutscher freund (söz: beate fischer, müzik: cem karaca)
 beim kaffee
 total geschlaucht
 willkommen
 es kamen menschen an
 schnüffler
 orient-express
 was sagst du? (söz: theo könig, harry böseke, martin burkert, müzik: cem karaca)
 ayşe, meral, semra
 çok yorgunum ''(söz: nazım hikmet, müzik: cem karaca)

1984 albümleri
cem karaca albümleri