mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Iotapianus

m. f. ru. iotapianus (ö. 249), jotapian olarak da bilinen ve roma i̇mparatorluğu'nun doğu eyaletlerinde, 249 yılı civarında i̇mparator arap philip'e karşı imparatorluk iddiası ile ayaklanan isyancı.

jotapianus, nadir bulunan sikkelerinden ve  aurelius victor (caesares xxix.2), ile zosimus (i.20.2 ve i.21.2), ve polemius silvius'un (laterculus) eserlerinden bilinir.

hayatı

kökeni 

iotapianus, ortadoğu'nun yerli aristokratlarına mensuptur. i̇sminin  kommagene kraliçeleri iotape i ve iotape ii ile olan benzerliğine istinaden, iotapianus'un imparator vespasian zamanında romalıların etkisiyle güçlerini yitiren kommagene kraliyet ailesine mensup olma olasılığı yüksektir.

aurelius victor, iotapianus'un kökeninin bir alexander'dan geldiğini iddia ettiğini yazar. bazı kaynaklara bu kişinin alexander severus olabileceğini düşünür çünkü kommegene kralı antiochus i theos geçmişte kökeninin büyük i̇skender'e (alexander the great) dayandığını iddia etmişti.

i̇syanı ve ölümü 
iotapianus, philip'in saltantının sonuna doğru roma eyaleti suriye'de , philip'in kardeşi ve rector orientis priscus'un emriyle arttırılan vergilere bir tepki olarak başlayan isyana liderlik etmiştir.  yine bir ihtimale göre arap philip, hükümdarlığının yerli halk tarafından pek benimsenmediği arabistan'ı diğer doğu eyaletlerine karşı kayırmış olabilir.

iotapianus, antakya'yı başkenti yapmıştı ancak isyan sona erdi ve kendi askerleri tarafından büyük ihtimalle imparator decius zamanında öldürüldü.

sikkeleri 

iotapianus tarafından bastırılan sikkeler bulunmuştur. tüm sikkeler antoniniani'dir, hepsinin kaba bir formu vardır ve hepsinin arka yüzünde bulunan victoria avg ibaresi, philip'in birliklerine karşı bir isyan zaferini kutlar (roma i̇mparatorluk sikkeleri, 4.3). iotapianu'un aynı zamanda hiçbiri günümüze ulaşmayan aurei'ler bastırdığı iddia edilir.

sikkeleri, adı hakkında yegane kaynaktır.m. f. rv., açılımı marcus fulvius rufus olabilir. bundan başka, iotapianus'un herhangi bir büyük darphaneyi kontrol edemediğinin ispatı olan sikkelerinin tarzı, isyan kısa ve sadece küçük topraklara sıçradığını gösterir.

kaynakça 

 meckler, michael ve christian körner, "jotapianus", s.v. "philip the arab and rival claimants of the later 240s" ( arap philip ve 240 sonlarının taht iddiacıları), in dir (1999). 

249 yılında ölenler
fulvii
3. yüzyıl romalı gaspçıları
i̇syancılar
Kilimli (anlam ayrımı)

kilimli şu anlamlara gelebilir;
 kilimli, sason, batman ili sason ilçesine bağlı köy
 kilimli, çaldıran, van ili çaldıran ilçesine bağlı mahalle
 kilimli, narman, erzurum ili narman ilçesine bağlı mahalle
 kilimli, kızıltepe, mardin ili kızıltepe ilçesine bağlı mahalle
 kilimli, zonguldak ili ilçesi
Karaağaçlı

karaağaçlı aşağıdaki anlamlara gelebilir:

yerleşim yerleri 
 karaağaçlı, germencik - aydın ili germencik ilçesine bağlı mahalle
 karaağaçlı, güney - denizli ili güney ilçesine bağlı mahalle
 karaağaçlı, şehzadeler - manisa ili şehzadeler ilçesine bağlı mahalle
 karaağaçlı, muş - muş ili merkez ilçesine bağlı belde
 karaağaçlı, divriği - sivas ili divriği ilçesine bağlı köy
 karaağaçlı, tonya - trabzon ili tonya ilçesine bağlı mahalle
Küçükbakkalköy

küçükbakkalköy, i̇stanbul ilinin ataşehir ilçesine bağlı olan bir mahalledir. romanların da yaşadığı eski bir mahalleydi.

i̇lk yerleşim yerleri 1940'lı yıllarda başlamış olup hızla ilerlemiştir. günümüzde yeni uydu kent projeleri ile hızla büyümektedir. ankara asfaltı'nın yukarısında kalan bölge çevre yolu ve minibüs yoluna kolay ulaşımı sayesinde tercih edilmektedir. i̇lköğretim kurumlarıyla, metin sabancı spastik çocukları i̇yileştirme merkezi ve taçspor tesisleriyle sosyal alanda da hızla ilerlemektedir. ayrıca marriott oteller zinciri, türkiye'deki ilk otelini küçükbakkalköy'e açmıştır.

ataşehir'in mahalleleri
Preveze (anlam ayrımı)

preveze, şu anlamlara gelebilir:

yerler 
 preveze, yunanistan'ın ili
preveze, yunanistan'da bir şehir

diğer 
 preveze deniz savaşı, osmanlı donanması ile haçlı donanması arasında gerçekleşmiş savaş
 preveze sınıfı, denizaltı sınıfı
 tcg preveze (s-340), türk denizaltısı
 tcg preveze (s-345), türk denizaltısı
 tcg preveze (s-353), türk denizaltısı
Karakura

karakura (bazı yörelerde karavura), acıklı, kötücül bir ruhun adı. bazı inanışlara göre yeni doğum yapmış lohusa kadınları korkutan ve ciğerlerini alıp götürdüğüne inanılan ruh, hayali yaratık. i̇nsanlara korkulu kâbusları ve karabasanları gönderen odur. adıyla çocuklar korkutulur.

bir başka görüşe göre biçimsiz (şekilsiz) düşünülen bir varlık. eski çağlarda insanları uykuda yakalayıp korkuturmuş. sonra nefes almalarını engelleyerek ses çıkarmalarını önler, ciğerlerini alıp götürürmüş. bu varlıklar kedi gibi hafiften ve sakin sakin gezen canlı biçiminde betimleniyordu.

erzurum ve erzincan yöresindeki inanışlara göre bu tabiat üstü güç, albastı gibi lohusalara musallat olan, onları korkutarak, ciğerlerini söküp götüren bir varlıktır. konya civarında anlatıldığına göre, bu ruh, keçiye benzeyen fakat kedi büyüklüğünde olan, insanların üstüne çökerek onları boğmaya çalışan bir yaratık şeklinde düşünülür. gün ışığından korkar, güneş doğunca kımıldayamaz; ancak o zaman yakalanabilir. ona yemin ettirdikten sonra köle gibi kullanmak mümkün olurmuş. karakura yatağında ekmek kırıntısı olan insanları da çok severmiş. böyle yataklarda uyuyanlar karakura tarafından bastırılır, kâbus görür, sıkıntı çekerlermiş. ayrıca bu yaratık sivas yöresinde "elkişave" olarak da adlandırılır. sivas'ta da bu hikâye aynen bu şekilde anlatılır. alakura/alagura adıyla bilinen başka bir türüne de halk inançlarında rastlanır. karakura ayrıca karadeniz bölgesi halk anlatıları içerisinde de yer alır.

kaynakça

efsanevi yaratıklar
türkiye'de folklor
türk mitolojisi
Marcius Silbannacus

mar. silbannacus , roma i̇mparatorluğu'nda  arap philip döneminde (244-249) ya da aemilianus'un düşüşü ve  valerian'ın yükşelişi arasındaki bir dönemde imparatorluk iddiası ilan ayaklanmış esrarengiz isyancı.

silbannacus hakkında tek bilgi  güya lorraine'de bulunmuş ve şimdi british museum'da olan tek bir antoninianus sikkesinden gelir. bu sikkenin önyüzünde isyancının portresi veimp mar silbannacvs avg ibaresi, arka yüzünde victoria ve bir caduceus tutan bir mercury ile victoria avg ibaresi vardır.

silbannacus adında, kelt kökenli "-acus" son eki vardır; sikkenin bulunduğu yer, silbannacus'un germania superior'da askeri komutan olduğunu gösterir. bir olasılığa göre philip'e karşı isyan etmiş ve isyan eutropius'un (ix.4) galya'da decius döneminde bir bellum civile nin bastırıldığını aktarmasına istinaden i̇mparator decius'un zamanında bitmiş olabilir.

1996 yılında marti propvgt kısaltma ibaresi taşıyan ikinci bir antoninianus yayınlandı. tarzına istinaden, sikke roma'da basılmıştı; aemilianus sikkeleri üzerinde 253 yılından itibaren görülen kısaltmalara göre silbannacus, valerian'ın roma üzerine yürüyüşü sırasında hüküm sürüyor olabilir. bu durumda silbannacus'un bir subay olarak i̇mparatoru aemilianus tarafından valerian'a karşı yürüttüğü mücadele sırasında bir garnizon başında roma'da bırakıldığı şeklinde bir yorum çıkarmak mümkündür. aemilianus'un eylül 253'de öldürülmesi üzerine, silbannacus roma'da konuşlu birliklerin yardımı ile imparator olmayı denemiş ve böylece valerian ve gallienus tarafından ortadan kaldırılmadan hemen önce bir süreliğine darphaneyi ele geçirmiş olabilir.

kaynakça 
 körner, christian, "silbannacus", s.v. "rebellions during the reign of phillip the arab (244-249 a.d.): iotapianus, pacatianus, silbannacus, and sponsianus" (arap philip döneminde (244-249) isyanlar:iotapianus, pacatianus, silbannacus ve sponsianus), dir (1999). ,

dış bağlantılar 
 dirty old coins sitesinde silbannacus'un ilk sikkesinin resimleri ve tanımlaması 

3. yüzyıl romalı gaspçıları
i̇syancılar
doğum tarihi bilinmeyenler
3. yüzyılda ölenler
Jacqueline Bouvier (Simpsonlar)

jacqueline bouvier, animasyon televizyon dizisi simpsonlardaki kurgusal karakterdir.

marge simpson, patty ve selma bouvier'in anneleridir. ayrıca clancy bouvier'in eşidir. dizide julie kavner tarafından seslendirilmektedir. i̇kiz kızları selma ve patty gibi çok sigara içmekte ve konuşmaktadır. yüzünün güldüğü pek görülmemektedir.

simpsonlar karakterleri
Kızılcakışla, Şarkışla

kızılcakışla, sivas ilinin şarkışla ilçesine bağlı bir köydür. 1992-2014 yılları arası belde olan yerleşim birimi, 2014 yerel seçimlerinden sonra nüfus sayısının 2000'in altına düşmesinden dolayı tekrar köye dönüşmüştür.

tarihçe 
köy, 1907 yılından beri aynı adı taşımaktadır. 31 aralık 1991 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye çevrilen köyün belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi.

coğrafya 
köy; sivas il merkezine 93 km, şarkışla ilçesine 11 km uzaklıktadır.

köydeki belli başlı mevkiler 
geleni (halk arasında gelanı) çayırı: köy batıdan doğuya uzanan bir tepenin güney eteğinde kurulmuştur. tepenin bitiminde geniş bir alana yayılmış düz bir çayır alan bulunmaktadır. bu çayırlık aşana halk arasında gelanı çayırı denmektedir. bu çayırlık köyün büyükbaş havyanlarının otladığı bereketli bir alandır. i̇smi ise gelengi ya da geleni olarak bilinen çok sayıda yer sincabına ev sahipliği yapmasıdır.

kışla bayırı: köyün eteğine kurulduğu tepeye verilen isimdir. bu tepenin zirvesinde ağbaba türbesi bulunmaktadır. tarihte birçok savaşa konu olduğu için ismi kışla bayırı halini almıştır.

kavak özü: yerel halk tarafından gavözü olarak söylenir. birbirine paralel iki tepe arasında yer alan içinde berrak bir ırmağın geçtiği bir vadidir.

ağbaba türbesi

şarkışla yöresinde yedi evliyanın bulunduğuna ve bunların birbirleri ile kardeş olduklarına inanılır. bu kutlu kişilerin mezarlarının nerede olduğuna dair pek çok köyde farklı rivayetler bulunur. bir söylentiye göre beş kardeşin kızılcakışla köyünde "beşkardeşler" türbesinde yattığı diğer ikisinin ise karababa ve kürebaba olduğu bunlarınsa farklı köylerde yattıkları anlatılır. kızılcakışla yakınlarındaki en önemli yatırlardan birisi ağbaba olarak kabul görür. mezarı sivas-şarkışla-kayseri yolu üzerinden kızılcakışla yoluna girilerek ilerlendiğinde köye yakın bir konumda birkaç km sol tarafta kalmaktadır. günümüzde üstü açık, etrafı 1 metre yükseklikte çevrili mermerden yapılmış bir mezardır.

nüfus

berdi gölü

geçmişte hiç kurumadığı halde, günümüzde tarımsal sulama amacıyla civarda vurulan derin kuyulardan dolayı ağustos ayında gölün suyu kurumaktadır. gölde bulunan "berdi" bitkisinden 30 yıl öncesine kadar hasır yapıldığı bilinmektedir.

yönetim

belediye başkanlığı

kaynakça

dış bağlantılar 

 "şarkışla" adlı turna (berdi gölü)  - türkiye'nin turnaları

şarkışla belde ve köyleri
6360 sayılı yasaya göre kaldırılan belediyeler
Moe Szyslak

moe szyslak, simpsonlar çizgi dizisinde yer alan kurgusal karakter.

moe's tavern adlı bir bar işletmektedir. buranın müdavimleri öncelikle barney gumble, homer simpson, carl carlson, lenny leonard ve diğer kasaba halkıdır. moe'nun geçmişi bilinmemekle beraber polonya, i̇talya, hollanda veya arnavutluk kökenli olduğuna ait izler bazı bölümlerde geçmiştir. hank azaria seslendirmektedir. marge'a sapıklık derecesinde aşk duyar

simpsonlar karakterleri
kurgusal iş insanları
kurguda indiana
1989'da tanıtılan kurgusal karakterler
Kapaklı, Mutki

kapaklı, bitlis ilinin mutki ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün eski adı 1917 yılı kayıtlarında haçinan olarak geçmektedir.

coğrafya 
köy, bitlis il merkezine 52 km, mutki ilçe merkezine 32 km uzaklıktadır. köy, mutki'nin kuzeybatısında olup,  numaralı hasköy-mutki il yoluna, kavakbaşı köyü yakınında 13,2 km.'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

mutki belde ve köyleri
Rupel

rupel, belçika'da ırmak. anvers'in güneyinde ulaştığı escaut'un 12 km uzunluğundaki koludur.

dyle, nèthe ve demer ırmaklarının birleşmesiyle meydana gelen rupel'in kuzey kıyısında briket fabrikaları, çimento fabrikaları, tersaneler gibi ağır sanayi tesisleri kurulmuştur. güney kıyıda birkaç tersane dışında pek az sanayi tesisi vardır. gelgitin etkisinde olan rupel kanallaştırılmış 2.000 tonluk mavnaların ve küçük şileplerin girmesine elverişli hale gelmiştir. 600 tonluk gemilerin girmesine elverişli kollarla doğuda louvain'e ve maschelen'e doğru devam eder. albert kanalına doğrudan doğruya bağlanması tasarlanmıştır.

belçika'daki nehirler
Kıymık ve Tırmık

kıymık ve tırmık (the itchy & scratchy show) the simpsons çizgi dizisinde yer alan televizyon şovu.

kısa bölümler halinde krusty the klown tv show içerisinde yayınlanmaktadır. her bölümde bir kedi ve farenin birbirlerine türlü eziyetler yaşatması gösterilmektedir. bart simpson ve kasabanın diğer çocuklarının vazgeçemediği bu dizi zaman zaman şiddeti özendirmesi nedeni ile kasaba halkınca yayından kaldırılmak istenmiştir.

kurgusal kediler
kurgusal fareler
kurgusal televizyon programcılığı
simpsonlar karakterleri
kurgusal ikililer
kara mizah
1988'de tanıtılan kurgusal karakterler
Gürçayır, Şarkışla

gürçayır, sivas ilinin şarkışla ilçesine bağlı bir beldedir.

eski adı olan "çayırşıhı" (veya çayırşeyhi) ve daha eski bir isim olan "çağşığın / çayşığın" yörede yaygın olarak kullanılmaktadır.

tarihçe
1968 yılında belde oldu. "çayırşeyhi" adını taşıyan yerleşimin adı, 16 aralık 1987'de "gürçayır" olarak değiştirildi.

kasaba nüfusuna yerleşim genellikle buraya yakın yerleşim yerlerinden olmuştur. şarkışla'nın güneyindeki köyler, yozgat-çayıralan ve boğazlıyan köyleri, kayseri-pınarbaşı köylerinden gerçekleşen göçler buradaki nüfusun ana kitlesini oluşturur.

köyün adı
bir rivayete göre köyün bulunduğu yere ilk gelen kişi, yaşlı bir kervancıdır. kervancı yörenin otlak bir alan olduğunu görünce burada konaklamaya karar verir. günümüzdeki mezarlığın bulunduğu yere çadırını kurar ve kendine yurt edinir. çevrede yaşayanlar bu yaşlı ve yalnız insana saygı duyarlar, böylece zamanla çevrede manevi bir kimlik kazanır. kendisine çayırda yaşayan kutsal kişi anlamında "çayır şeyhi" denilmiştir. bu isim zamanla yöresel ağızda "çayırşıhı" şeklini almıştır. i̇lerleyen yıllarda yozgat ve çevresinde ün salmış olan çapanoğlu adındaki bir kişiden selam getirerek buraya yerleşenler olmuş. çapanoğlu da her yıl bu köye gelir vergi alıp dönermiş, hatta son gelişinde köyün ortasına çeşme yaptırmış ve o yıl yozgat'a dönmeyip köyde ölmüştür.

köyün adı 1987 yılında 7. cumhurbaşkanı kenan evren'in ziyareti esnasında kendisinin talimatı ile gürçayır olarak değiştirilmiştir. ayrıca bu ziyaretin ardından köydeki "çayırşeyhi i̇lkokulu"nun adı değiştirilerek kenan evren'in adı verilmiştir (2012 yılında ise "gürçayır i̇lköğretim okulu" haline getirilmiştir).

coğrafya 
sivas iline 88, şarkışla'ya 3 km, kayseri'ye 112 km. uzaklıktadır. sivas-kayseri kara yolu bu yerleşim yeri içerisinden geçmektedir. kasabanın kuzeybatısında dikili, batısında kayapınar, güneydoğusunda gümüştepe köyü, güneybatısında kızılcakışla kasabası, doğusunda şarkışla bulunmaktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerelnet

şarkışla belde ve köyleri
Cemel, Şarkışla

cemel, sivas ilinin şarkışla ilçesine bağlı bir beldedir.

coğrafya 
sivas iline 78 km, şarkışla ilçesine 6 km uzaklıktadır.

kızyandı efsanesi
yörede anlatılan ve 1975 yılında derlenmiş olan efsane aynı zamanda şarkışla'nın adının nereden geldiğine dair de bir rivayeti aktarmaktadır. şarkışla'nın henüz birkaç evden oluşan bir kışlak olduğu çağlarda "şarbey" yörenin en güçlü ve sözü geçen kişilerinden birisidir. babası tarafından kendisine otlaklar ve sürüler verilen beyin "durna" adındaki kızı bir gün dağda bir mandanın saldırısına uğrar. hayvanlarının bazılarını öldürüp atının da bacaklarını kıran mandayı kılıcıyla öldürür. mandanın sahibi olan delikanlı ise onun peşinden gelmiş ve öldürüldüğünü görmüştür. cansız hayvanı sırtına alır ve yürümeye başlar, ardından gelen genç kız da delikanlıya yardım olsun diye bir süre mandayı sırtına kendisi alarak taşır. bir pınarın başında oturur, bakışır birbirlerine sevdalanırlar. tekrar buluşmak üzere sözleşirler. ancak geri geldiğinde oğlanı bulamayan kız, sorar soruşturur ve karataş yakınlarında kanak deresinde atını sularken gelen selin onları alıp götürdüğünü, cesedinin bulunarak gömüldüğünü öğrenir. mezarının yerini arayarak (günümüzde ilçeye çok yakın bir konumda olan) cemel köyü yakınlarında bulur. bir dağın yamacında biçilmiş bir ekin tarlasının yanıbaşındaki mezarı kazar ve cesedin başını eline alır, ancak düşürür. yuvarlanan kafatası bir ekin yığının dibinde durur. kız oraya birkaç adımda koşarak ulaşır ve tekrar alır eline. ancak o esnada yazın aşırı sıcağında öğle vakti ekin yığını alev alır. köylüler ikisinin cesedini de aynı yere gömerler ve bir mezar yaparlar. birkaç yıl içinde başlarında ağaçlar büyür. şarkışla'nın adı da kızın babası olan şarbey'in adından gelmektedir. i̇lçe'nin kuzey tarafındaki turna dağı'nın adı ise babasının kendisine verdiği otlakların burada olması, sürülerini burada otlatması nedeniyle kızın adından kaynaklanmaktadır.

efsanenin yöreden derlendiği söylenen farklı bir anlatımına daha rastlanmıştır. şarkışla yöresindeki türkülerde kızyandı yaylası (veya kızanandı yaylası) adı geçmektedir.

kız-oğlan mezarı
cemel köyünün girişinde yan yana iki mezar bulunmaktadır. bunlara "kız-oğlan taşı" adı verilir. anlatılanlara göre zengin bir ailenin elif adlı bir kızı vardır. bu kız fakir bir delikanlıya gönül verir. aileleri evlenmelerine karşı çıkınca birlikte kaçarlar. kızın erkek kardeşleri peşlerine düşerler. yakalanacaklarını anlayan elif dua ederek allah'tan kendilerini taşa çevirmesini diler. orada taşa dönüşürler. şarkışla yöresinde derlenen benzer bir öykü daha vardır.

cemel köyünün girişinde yol kenarındaki bu taşlar belediyenin yol genişletme çalışmaları esnasında zarar görmüştür.
köy ahalisi taşların arka kısmını toprakla kapatarak mezar görünümü sağlamıştır.

nüfus

kaynakça

notlar

dış bağlantılar 
 kız yandı efsanesi, emin kuzucular (tam metin)
 

şarkışla belde ve köyleri
Kayadibi

kayadibi, feke - adana ili feke ilçesine bağlı mahalle
 kayadibi, adıyaman - adıyaman ili merkez ilçesine bağlı köy
 kayadibi, kahta - adıyaman ili kâhta ilçesine bağlı köy
 kayadibi, elmadağ - ankara ili elmadağ ilçesine bağlı mahalle
 kayadibi, antalya - antalya ili aksu ilçesine bağlı mahalle
 kayadibi, borçka - artvin ili borçka ilçesine bağlı köy
 kayadibi, şavşat - artvin ili şavşat ilçesine bağlı köy
 kayadibi, bartın - bartın ili merkez ilçesine bağlı köy
 kayadibi, kozluk - batman ili kozluk ilçesine bağlı köy
 kayadibi, yeşilova - burdur ili yeşilova ilçesine bağlı köy
 kayadibi, bulancak - giresun ili bulancak ilçesine bağlı köy
 kayadibi, köse - gümüşhane ili köse ilçesine bağlı köy
 kayadibi, yenice - karabük ili yenice ilçesine bağlı köy
 kayadibi, çatalzeytin - kastamonu ili çatalzeytin ilçesine bağlı köy
 kayadibi, küre - kastamonu ili küre ilçesine bağlı köy
 kayadibi, taşköprü - kastamonu ili taşköprü ilçesine bağlı köy
 kayadibi, yeşilhisar - kayseri ili yeşilhisar ilçesine bağlı mahalle
 kayadibi, nusaybin - mardin ili nusaybin ilçesine bağlı mahalle
 kayadibi, seydikemer - muğla ili seydikemer ilçesine bağlı mahalle
 kayadibi, ordu - ordu ili altınordu ilçesine bağlı mahalle
 kayadibi, sivas - sivas ili merkez ilçesine bağlı köy
 kayadibi, zara - sivas ili zara ilçesine bağlı köy
 kayadibi, yerköy - yozgat ili yerköy ilçesine bağlı köy
Priskos

priskos ya da latince yazım şekliyle priscus, ms 5. yüzyılda yaşamış romalı diplomat, bizanslı tarihçi ve retorik ustasıdır.

biyografi 
priskos'un 410-420 yılları arasında, tekirdağ'ın batısındaki barbaros mahallesine denk düşen panium'da doğduğu bilinmektedir. doğu roma i̇mparatoru ii. theodosius zamanında diplomat olan maximinus ile birlikte atilla'ya karşı yürütülen diplomatik görevde rol almıştır. hun devletinde diplomatik görevle seyahat ederken 8 yıl önce hunlara esir düşmüş, hun kültürüne göre giyinen yunan bir tüccarla karşılaşmıştır. tüccar özgür bırakılmasına rağmen hunlar arasında kalmayı seçtiğini söylemiştir. priskos, bizans ve barbar kavimler arasındaki yaşam kalitesi ve adalet farkını bu örnekle söylemiştir. roma'da bulunduktan bir süre sonra mısır'a gitmiştir. 472 yılında öldüğü düşünülmektedir.

eserleri 
priskos 8 ciltlik bizans tarihi kitabının da yazarıdır. kitap, atilla'dan zeno (imparator)'a kadar olan tarihi kapsamaktadır. priskos'un anlatımı çağdaşı olan diğer tarihçi ve elçilerin yazdıklarına kıyasla daha tarafsızdır ve atilla dönemi hakkında önemli bilgiler vermektedir.

hakkındaki eserler 
 grek seyyahı priskos'a göre avrupa hunları, yazar: ali ahmetbeyoğlu barkod: 9789754980967

kaynakça 

bizanslı tarihçiler
5. yüzyıl tarihçileri
5. yüzyılda bizanslılar
bizanslı diplomatlar
Gaius Julius Priscus

gaius iulius priscus, iii. gordian'ın saltanatı sırasında praetorian muhafız olarak görev yapmış olan askeri kişilik.

priscus, roma eyaleti suriye'de, bir ihtimale göre de şam'da, önemli bir yerel roma vatandaşı julius marinus'un oğlu olarak doğmuştur.

annesinin adı bilinmez ancak kardeşi marcus julius philippus, sonradan arap philip adıyla roma i̇mparatoru olmuştur. priscus büyük bir ihtimalle philip'ten daha yaşlıydı. birkaç kitabeye göre priscus,  mezopotamya prefect'i, makedonya procurator u, mısır'ın ikinci komutanıydı ve ayrıva i̇skenderiye'de hukuksal sorumluluklar üstlenmişti. priscus, 242 yılında iii. gordian'ın pers seferi sırasında praetorian muhafızı oldu ve praetorian'ların başı timesitheus 243'de öldüğünde, genç i̇mparatoru kendisini ve kardeşini onun yerine seçmeye ikna etti. bir yıl boyunca, priscus ve philip de facto (fiili olarak) iii. gordian'ın saltanat vekili oldular.

gordian'ın 244 yılında yağmacı askerlerce öldürülmesi üzerine, philippus yeni imparator oldu. kardeşi ve güvenilir bir müttefiki olarak  priscus, kardeşi roma'ya doğru hareket ettiğinde doğu'da kaldı. doğu eyaletlerinin yüksek yürütme gücünü ele aldı ve rector orientis unvanıyla yazıtlara geçti. saltanatı sert ve zalimceydi. kardeşinin talimatlarını dinleyerek ağır vergiler toplaması, aslında philip'in saltanatı sırasında ortaya çıkan dört ayaklanmadan birisi olan ve  iotapianus'un liderliğini yaptığı bir isyana neden oldu. görünüşe göre, priscus isyanı kontrol altına almayı başarmıştır.

i̇mparatorun kardeşi priscus'un, iotapianus'un isyanı bastırdıktan sonraki akıbeti bilinmez: ya doğal nedenlerle ya da isyanın bir sonucu olarak ölmüş olabilir.

kaynakça 

3. yüzyıl romalıları
üçüncü yüzyıl krizi
antik romalı cinayet kurbanları
praefectus praetoriolar
Licinianus

iulius valens licinianus, 250 yılında i̇mparator deicus'a karşı imparatorluk iddiası ile ayaklanmış isyancı.

senatör olan licinianus, görünüşe göre o sırada gotlar'la savaşan decius'a karşı başlattığı isyanına roma senatosu'ndan ve halkın bir kısmından destek sağlayabilmiştir. her halukarda, decius'un roma'yı koruması için bıraktığı valerian isyanı bastırırken çok az bir zorlukla karşılaşmıştır.

kaynakça 
 nathan, geoffrey ve robin mcmahon, "trajan decius (249-251 a.d.) and usurpers during his reign", (trajan decius ve saltanatındaki isyancılar) de imperatoribus romanis, 

250 yılında ölenler
3. yüzyıl romalı gaspçıları
i̇syancılar
Kedicik

kedicik, bazı bitki türlerinde görülen çiçek kurulu tipi. bir evcikli çiçeklerden oluşan çoğunlukla aşağıya doğru sarkan silindirik, tırtıl benzeri yapıda olurlar. genellikle söğütgiller (salicacea) kayıngiller (fagaceae) dutgiller (moraceae) ve huşgiller (betulaceae) familyalarının bütün türlerinde rastlanır.

bitki morfolojisi
Mehmet Çağçağ

mehmet çağçağ (d. 1959, şebinkarahisar, giresun), türk karikatürist.

hayatı 
1959 yılında şebinkarahisar'da doğdu. i̇lköğrenimini şebinkarahisar i̇stiklal i̇lköğretim okulunda tamamladı. resim çizmedeki yeteneğinden dolayı ortaokuldaki resim öğretmeni hakan taşkıran'ın yönlendirmesi ile mimar sinan üniversitesi güzel sanatlar fakültesinde resim eğitimi aldı. üniversite yıllarında karikatür çizmeye başlayan çağçağ'ın o yıllarda tirajları oldukça yüksek olan gırgır ve fırt dergilerinde karükatürleri yayınlandı. beş yıl oğuz aral ve kardeşi tekin aral ile beraber çalıştı. gecekondu, göç, apartman hayatı, kültürel çatışmalar, kentleşme gibi konularda çizimler yaptı. daha sonra bir grup çizer arkadaşıyla gırgır'dan ayrılarak limon dergisinin kuruluşunda yer aldı. çağçağ, limon - leman ekolünün yaratıcılarındandır. bugün türkiye'nin tirajı en yüksek mizah dergilerinden olan leman ve l-manyak'ta çizmeye devam etmektedir. ayrıca harala gürele başlığı altında güncel yaşamla ilgili leman dergisinde farklı çizimlerini insanlara yansıtmaktadır. çağçağ evli ve bir çocuk babasıdır. 1 mart 2009 tarihinde yayın hayatına başlayan gazete habertürk'te günlük karikatür çizmiştir.

çizdiği karakterler 
 bizim mahalle
 aptal cengaver
 apartman canavarı suphi
 daral-timsah
 kozzi
 harala gürele

dış bağlantılar 
 leman dergisi

1959 doğumlular
türk karikatüristler
şebinkarahisar doğumlular
yaşayan insanlar
Potasyum hidroksit

potasyum hidroksit ya da potasyum hidrat bir kimyasal bileşik. akkor derecede uçucu olan, 360 °c'de eriyen, suda ısı açığa çıkararak çözünen, beyaz renkte katı bir maddedir. alkalik bir baz olan potasyum hidroksidin geniş bir kullanım alanı vardır. endüstride arap sabunu üretiminde, pillerde elektrolit olarak ve gübre yapımında kullanılır.

potasyum hidroksit tarımda asidik toprakların ph derecesini dengelemek alkalik yapmak amacıyla sıkça kullanılır. ayrıca tarım ilaçlarının yapımında da kullanılır. bunun yanında tıpta, endüstriyel kimyada da kullanılır.

potasyum hidroksit endüstriyel kimyada geniş kullanım alanlarına sahiptir. geri dönüşümlü kâğıtların yapımında, sıvı sabun yapımında ve birçok temizlik ürününün üretiminde potasyum hidroksitten yararlanılır.

ayrıca veteriner hekimliğinde bazı hayvan ilaçlarının yapımında kullanılmaktadır. potasyum hidroksit co2 tutucudur, bu yüzden bileşikten bitkisel deneylerde yararlanılmaktadır.

kaynakça 

hidroksitler
hidroksit
Kalsiyum hidroksit

kalsiyum hidroksit, sönmemiş kirece su ilave edilmesiyle elde edilen kimyasal bileşiktir. kristal beyaz renkli toz halde bulunur. suda çözündüğünde hamurumsu görüntü veren bir alkalidir. geleneksel adı söndürülmüş kireç veya hidratik kireçtir.

eğer 512 dereceye kadar ısıtılırsa bozunarak kalsiyum oksit ve suya dönüşür.

kullanımı 
 su içerisindeki atıkları temizlemede ve toprağı nötralleştirmede kullanılır.
 ağartıcılarda, harç ve beton malzemelerinde
 tabaklama endüstrisinde 
 petrol arıtma endüstrisinde
 akvaryumlarda salyangoz, algler ve mercanlar gibi canlıların yaşaması için biyolojik denge oluşturmada,
 gıdalarda ve alkollü içeceklerde,
 petrol devşirmede kullanılır.
 diş hekimliğinde tedavi materyali olarak da kullanılır.

sağlık açısından riskleri 
kalsiyum hidroksit bileşiğinin vücutta fazla bulunması halinde bazı riskler ortaya çıkar, bunlar:
 solunum güçlüğü
 i̇ç kanama
 yüksek tansiyon

ayrıca bakınız 
 kireç

kaynakça

hidroksitler
hidroksit
yapı malzemeleri
toksikoloji
diş malzemeleri
Sodyum hidroksit

kostik ve kostik soda (naoh) olarak da bilinen sodyum hidroksit (kostik soda veya sud kostik de denir), naoh formülüne sahip bir inorganik bileşiktir. sodyum katyonları  ve hidroksit anyonları  içeren beyaz renkli katı bir iyonik bileşiktir.

sodyum hidroksit, 13.5 ph değeri ile bazik özelliklere sahiptir. suda kolaylıkla çözünür ve yumuşak kaygan ve sabun hissi veren bir çözelti oluşturur. i̇nsan dokusuna kaşındırıcı bir etkisi vardır, uzun süre deriyle teması kimyasal yanıklara sebep olur. sodyum hidroksit, laboratuvarda co2 gibi asidik gazları yakalamak için kullanılır. endüstride birçok kimyasal maddenin yapımında, yapay ipek, sabun, kâğıt, boya, deterjan endüstrisinde ve petrol rafinerilerinde kullanılır. ayrıca serigrafide pozitif20 ile beraber kullanılır. su ile tepkimeye girdiğinde yaklaşık 5 dakika içinde sıcaklığı 50 santigrat dereceye çıkar ve yaklaşık 15 dakika sıcak kalır.

ayrıca bakınız
asit ve baz

kaynakça

bazlar
e-numaralı katkı maddeleri
ev kimyasalları
fotoğraf kimyasalları
gıda asitlik düzenleyicileri
hidroksitler
i̇norganik bileşikler
kimya mühendisliği
kurutucu maddeler
sodyum bileşikleri
temizlik maddeleri
Ingenuus

ingenuus (ö. 260), pannonia eyâletinde kıdemli askeri komutan olarak görev yaptığı sırada i̇mparator valerian'ın ölümü üzerine 260 yılında (bazı kaynaklara göre 258 yılı) i̇mparatorluğunu ilan eden romalı isyancı.

i̇mparator gallienus'un küçük oğlu sezar cornelius licinius valerianus'un askeri eğitimi ile görevlendirildiyse de, genç adamın 258 yılında ölümü üzerine durumu tehlikeli bir hâl aldı. valerian'ın shapur i tarafından esir alınıp öldürülmesi üzerine imparatorluk için şansı olduğunu düşündüğü bir sırada 260 yılında gallienus'a karşı ayaklandı.

gallienus, hızlı bir şekilde hareket ederek galya'daki birliklerini geri çağırdı ve hızlı bir yürüyüşten sonra ingenuus ile mursa savaşı'nda karşılaştı. ingenuus'un birlikleri, imparator tarafından dikkat çekici bir askeri yenilik olarak istenen geliştirilmiş süvari unsurlarının hızlı hareket etme kabiliyetlerini, layıkı ile kullanan gallienus'un generali aureolus tarafından bozguna uğratıldı.

i̇syancı ingenuus, savaşta öldürüldü ya da esir olmaktansa intihar etmeyi seçti.

adını taşıyan herhangi bir sikke yoktur bu da isyanın bir darphaneyi ele geçiremeyecek kadar kısa olduğuna işaret eder. ingenuus'un adı, historia augusta'da bahsedilen otuz tiran arasında geçer.

kaynakça 
 william leadbetter , "ingenuus (m.ö. 260)", de imperatoribus romanis, 1998, 

260 yılında ölenler
otuz tiran (roma)
i̇syancılar
Projector

projector, dark tranquillity'nin 1999 yılında century media records etiketiyle çıkardığı albümdür. albüm kayıtları 1998'in eylül ayında başlamıştır.
bu albümle dark tranquillity birçok olumsuz eleştiri almıştır. death metalde pek kullanılmayan temiz vokaller ve elektronik ögeler bu albümde kullanılmıştır ve grup hayranları da dark tranquillity'nin müziğindeki "sertliğin" kaybolmaya başladığını düşünmüşlerdir.fakat ileriki yıllarda bu albüm grubun en iyi albümlerinden biri olarak görülmeye başlandı. şu an birçok death metal grubunun müziklerinde elektronik çalışmalar yaptıkları düşünülürse projector'un bu anlamda ne kadar önemli bir albüm olduğu fark edilecektir.

parça listesi 
 "freecard" – 4:31
 "therein" – 5:55
 "undo control" – 5:10
 "auctioned" – 6:06
 "to a bitter halt" – 4:48
 "the sun fired blanks" – 4:17
 "nether novas" – 6:14
 "day to end" – 3:08
 "dobermann" – 4:38
 "on your time" – 5:37
 "exposure" - 3:52 (bonus parça)

kadro 
 mikael stanne: vokal 
 niklas sundin: gitar 
 fredrik johansson: gitar 
 anders jivarp: davul 
 martin henriksson: bas

1999 albümleri
dark tranquillity albümleri
century media records albümleri
Yankının önlenmesi

yankının önlenmesi, bir sinema veya radyo stüdyosunda dışarıdaki sesin içeri girmemesi ve içerideki sesinde duvarlardan yansıma yapıp dönmesi sonucu ses kalitesinin düşmemesi için ortamın sesi soğurabilen malzemelerle kaplanmasıdır.

ses dalgalarının 17 metreden daha uzak bir yüzeye çarpıp yansıyarak tekrar duyulmasına yankı denir. sesin yansıma özelliğinden yararlanılarak uzaklıklar ölçülebilir. sesin yansıma özelliğinden denizdeki balık sürülerinin yerleri, okyanus derinlikleri, uçakların yüksekliği ve bazı maddelerdeki bozukluklar tespit edilebilir. 

yankı olayı dağ yamaçlarında, boş odalarda ve spor salonları gibi yerlerde gerçekleşir; yankı olayı küçük kapalı yerlerde (3–5 m mesafeden) fark edilmez. ses, açık havada, saniyede yaklaşık olarak 352 metre hızla yol alır. havada yol alan sesin hareketi, durgun bir suya atılan taşın, suyun yüzeyinde meydana getirdiği iç içe dairelerin hareketini andırır. ayrıca, belirli bir kaynaktan çıkan ses, tıpkı bir elektrik ampulünün ışığı gibi her yönde yayılır.

bu yayılma düzeninde ses dalgalarının karşısına herhangi yankı için uygun bir engel çıktığı zaman, engele çarpan ses yansıyacak ve geri dönecektir. söz konusu yansıma da, bir tekrar niteliğindeki yankıyı meydana getirir. bazı engeller yankıya sebep olmayabilirler. bazı maddeler sesi yansıtacakları yerde onu  emerler. bu durumda ses yansımaz. yankı da olmaz. fakat genellikle, düzgün yüzeyler, yüksek duvarlar, kayalıklar ya da bir evin cephesi kendine çarpan sesi yansıtır. yani yankının meydana gelmesine sebep olur.

sesin yankılanma şiddeti hava titreşmesinden dolayı enerji kaybederek ilerler. ses kaynağından başlayarak havanın titreşmesinden dolayı var olan enerjisinin azalıp biteceği noktaya kadar olan bölgeden sonra ses duyulmaz. sesin kaynağıyla sesin enerjisinin biteceği yere kadar olan bölgede yankıyı ileten bir cisim sayesinde yankı oluşursa o cisimden yansıyan ses azaltılabilir. bunun için sesi soğurucu yani ses emici köpük gibi bu iş için bir araya getirilen karışımlar kullanılabilir. böylece duvardan yansıyan ses en aza indirilebilir. ayrıca boş ve her tarafı kapalı elips bir odada sesin yansıması ses dalgasının elips bir şekilde olduğundan dolayı kör bir noktada duyulmaz ve eğer ses kaynağından çıkan sesi işitecek canlı bu noktaya gelirse ses kaynağından çıkan sesi duymaz. bu şekilde de yankılanma sıfıra indirilebilir.

ses teknolojileri
The Mind's I

the mind's i, dark tranquillity'nin 1997'de çıkan albümüdür.

parça listesi 
 "dreamlore degenerate" - 2:44
 "zodijackyl light" - 3:59
 "hedon" - 5:37
 "scythe, rage and roses" - 2:33
 "constant" - 3:02
 "dissolution factor red" - 2:07
 "insanity's crescendo" - 6:52
 "still moving sinews" - 4:41
 "atom heart 243.5" - 4:00
 "tidal tantrum" - 2:57
 "tongues" - 4:53
 "the mind's eye"- 3:11

1997 albümleri
dark tranquillity albümleri
Yaşlı Macrianus

fulvius macrianus (ö. 261), yaşlı macrianus olarak da bilinen ve i̇mparator valerian'ın generallerinden biri olan oldukça zengin bir roma isyancısıdır.

valerian'ın sasani i̇mparatoru shapur i tarafından 260 yılında esir alınarak idam edilmesi üzerine, valerian'ın oğlu gallienus tek başına imparator oldu. gallienus'un batıda olmasından dolayı doğudaki birlikler yaşlı macrianus'u imparator olarak selamladılar. macrianus, ilerlemiş yaşını ve fiziksel durumunu mazeret göstererek tacı reddetti.

valerian'ın praefect'i balista'nın desteği ve valerian'ın getirdiği hazinenin etkisiyle macrianus, oğulları genç macrianus ve quietus'un seçilmelerini sağladı.

quietus ve balista, yönetimlerini emniyete almak için doğuda kaldılar. büyük macrianus ve küçük macrianus, doğu ordusu ile birlikte asya'dan avrupa'ya hareket ettiyseler de, aureolus tarafından 261 yılında  trakya'da bozguna uğratıldılar. macrianus ve oğlu savaşta öldürüldüler. quietus, daha sonra odaenathus tarafından palmyra'da öldürüldü.

261 yılında ölenler
otuz tiran (roma)
i̇syancılar
Skydancer/Of Chaos and Eternal Night

skydancer/of chaos and eternal night, i̇sveçli melodik death metal grubu dark tranquillity'nin 19 eylül 2000 tarihinde çıkardığı derleme albümüdür. bu derleme albümü skydancer albümünün ve of chaos and eternal night ep'sinin birleştirilmesiyle oluşturulmuştur.

parça listesi 
 "nightfall by the shore of time"
 "crimson winds"	
 "a bolt of blazing gold"	
 "in tears bereaved"
 "skywards"
 "through ebony archways"
 "shadow duet"
 "my faeryland forgotten"	
 "alone"
 "of chaos and eternal night"
 "with the flaming shades of fall"
 "away, delight, away"
 "alone '94"

kadro 
 anders fridén - vokal (1-9)
 mikael stanne - vokal (10-13), gitar ve temiz arka vokaller (1-9, 13)
 niklas sundin - gitar, akustik gitar (1-9, 13)
 martin henriksson - bas, akustik gitar (1-9, 13)
 fredrik johansson - gitar (10-12)
 anders jivarp - davul
 anna-kaisa avehall - arka vokal(3, 6)
 stefan lindgren - mühendislik (1-9), vokal (7)
 dragan tanascovic - mühendislik (1-9, 13)
 fredrik nordström - mühendislik ve klavye (songs 10-12)
 kenneth johansson - fotoğraflar

2000 albümleri
dark tranquillity albümleri
derleme albümler
Otomobil dergisi

otomobil dergisi, konusu sadece otomobiller ve otomobil teknolojisi olan belirli periyotlarla yayımlanan dergilerdir.

otomobil dergileri 
 f1 racing - formula 1 dergisi
 auto info (otomobil dergisi)
 auto show 
 automobile magazine - sıkıcı otomobillere hayır sloganı ile abd'de yayımlanan dergi
 sports car international - spor otomobiller konusuna odaklanmış otomobil dergisi
 otohaber
 ototeklif
 autocar
 car
 car plus
 auto motor&sport
 tr tuning
 tuning türkiye
 top gear
 auto bild
Character

character, dark tranquillity'nin 2005'te century media records etiketiyle çıkan albümüdür.

şarkı listesi 

 "the new build" – 4:08
 "through smudged lenses" – 4:14
 "out of nothing" – 3:54
 "the endless feed" – 4:46
 "lost to apathy" – 4:38
 "mind matters" – 3:32
 "one thought" – 4:09
 "dry run" – 4:09
 "am i 1?" – 4:31
 "senses tied" – 4:05
 "my negation" – 6:29

kadro 

 mikael stanne – vokaller 
 martin henriksson – gitar 
 niklas sundin – gitar
 michael nicklasson – bas 
 anders jivarp – davul 
 martin brändström – klavye

2005 albümleri
dark tranquillity albümleri
century media records albümleri
Fevzipaşa

fevzipaşa şu anlamlara gelebilir;

yerleşim yerleri 
 fevzipaşa, seyhan, adana ili seyhan ilçesine bağlı mahalle
 fevzipaşa, didim, aydın ili didim ilçesine bağlı mahalle
 fevzipaşa, söke, aydın ili söke ilçesine bağlı mahalle
 fevzipaşa-vehbibey, ayvalık, balıkesir ili ayvalık ilçesine bağlı mahalle
 fevzipaşa, karacabey, bursa ili karacabey ilçesine bağlı mahalle
 fevzipaşa, orhaneli, bursa ili orhaneli ilçesine bağlı mahalle
 fevzipaşa, alpu, eskişehir ili alpu ilçesine bağlı mahalle
 fevzipaşa, i̇slahiye, gaziantep ili i̇slahiye ilçesine bağlı mahalle
 fevzipaşa, nizip, gaziantep ili nizip ilçesine bağlı mahalle
 fevzipaşa, reyhanlı, hatay ili reyhanlı ilçesine bağlı mahalle
 fevzipaşa, silivri, i̇stanbul ili silivri ilçesine bağlı mahalle
 fevzipaşa, bergama, i̇zmir ili bergama ilçesine bağlı mahalle
 fevzipaşa, foça, i̇zmir ili foça ilçesine bağlı mahalle
 fevzi paşa, konak, i̇zmir ili konak ilçesine bağlı mahalle
 fevzipaşa, dulkadiroğlu, kahramanmaraş ili dulkadiroğlu ilçesine bağlı mahalle
 fevzi paşa, karapınar, konya ili karapınar ilçesine bağlı mahalle
 fevzi paşa, çerkezköy, tekirdağ ili çerkezköy ilçesine bağlı mahalle
Genç Macrianus

titus fulvius iunius macrianus (ö. 261), genç macrianus olarak da bilinen ve doğu eyaletlerinde kardeşi ile birlikte  imparatorluğunu ilan etmiş isyancı. yaşlı macrianus olarak da bilinen fulvius macrianus'un oğludur.

genç macrianus'un annesi doğuştan soyludur ve adı, bir ihmile göre,  iunia'dır. historia augusta'ya göre, i̇mparator valerianus zamanında askeri tribune olarak görev yapmıştır.

macrianus, babası ve kardeşi quietus, 260 yılında ordusu bozguna uğratıldıktan sonra esir alınan i̇mparator valerianus ile birlikte sasani seferindeydiler. i̇mparatorluk hazinesini elinde tutan babasının yardımı ve valerianus'un praefect'i balista'nın etkisi ile macrianus, kardeşi ile birlikte ordu tarafından, o sırada batıda bulunan valerianus'un oğlu ve müşterek ve kanuni imparator gallienus'a karşı seçilerek i̇mparatorluğu ele geçirdi. i̇mparatorlar ve aynı zamanda kardeşler imparatorluğun doğusunda tanındılar ve roma şehri için hayati öneme sahip tahıl tedarik eyaleti mısır'ı alarak güçlendiler.

yaşlı ve genç macrianus, rakipleri gallienus'u ortadan kaldırmak için batıya hareket ettilerse de, 261 yılı sonbaharında aureolus tarafından bozguna uğratıldılar ve ardından kendi askerleri tarafından öldürüldüler.

kaynakça 
 körner, christian, "usurpers in the east: the macriani and ballista" (doğudaki i̇syancılar: macriani ve ballista), s.v. "usurpers under gallienus" (gallienus döneminde i̇syancılar) , de imperatoribus romanis, 

261 yılında ölenler
otuz tiran (roma)
i̇syancılar
Yalıköy, Fatsa

yalıköy, ekmek ve köftesiyle ünlü, ordu ili fatsa ilçesi'ne bağlı bir sahil kasabası.

eski samsun-ordu kara yolu üzerinde bulunmakla birlikte yapımı 2008'de karadeniz sahil yolu'nun tamamlanmasıyla bu kasaba yol dışında kalmıştır.

fatsa'nın mahalleleri
Baraba dili

baraba dili ya da baraba sıbırlar dili sibirya'da yaklaşık 8000 konuşanı bulunan bir türk dilidir. sıbırca'nın bir lehçesidir.

literatür
akhatov g. kh. batı sibirya tatarlarının lehçesi. - ufa, 1963.
akhatov g. kh. tatar lehçesi.- kazan', 1984.
bogoroditsky v.a. batı sibirya türk lehçelerinde ve diğer türk dillerindeki ilgili fenomenlerde görev başında ve kısa "u". kazan', 1933.
dmitrieva l. v. baraba tatarlar di̇li̇ (dünyanın dilleri: türk dilleri. — m., 1997. — s. 199—205)
dmitrieva l. v. notlar no yazyku barabintsev / voprosy grammatika i istorik vostochnykh yazykov. m.-l. 1958.
dmitrieva l.v. yazyk barabinskikh tatarları. (materyaller ve araştırmalar). l.. 1981.
dmitrieva l.v. yazyk barabinskikh tatarsya, yazyky narodov sssr. t. ii. türk dilleri. m. 1966.
radlov v.v. türk boylarının halk edebiyatı örnekleri. spb., 1872. ıv.
dmitrieva l.v. baraba tatarları // studia ve acta orientalia folklorunun metinleri, 1967. v-vi.
tumasheva d.g. baraba lehçesinin sibirya'nın türk dilleri ve tatar lehçeleri ile ilişkisi / sibirya aborjinlerinin kökeni ve dilleri. tomsk, 1969.

kaynakça 

sıbırlar
kıpçak grubu
sibirya tatarları
Mumya Evi

mumya evi. 2005 yılı avustralya ile abd yapımı bir gerilim-korku filmidir.

oyuncu kadrosu

kaynakça 

warner bros. filmleri
2000'lerde gerilim filmleri
1974'te geçen filmler
jaume collet-serra'nın yönettiği filmler
joel silver'ın yapımcısı olduğu filmler
john ottman'nin müziğini yaptığı filmler
amerika birleşik devletleri gençlik korku filmleri
amerika birleşik devletleri slasher filmleri
amerika birleşik devletleri seri katil filmleri
konusu müzede geçen filmler
2000'lerde i̇ngilizce filmler
2005 çıkışlı korku filmleri
Kırımçakça

kırımçakça veya kırımçak türkçesi kırım'da kırımçaklar tarafından konuşulan bir türk dilidir. türk dilleri arasında kıpçak grubundandır. genellikle kırım tatarcasının bir lehçesi (diyalekt, ağız) olarak kabul görür. uzun zaman müslümanlarla beraber yaşadıkları için kırımçakçada arapça ve farsça kelimeler çoktur. şu anda konuşan sayısı 785 civarındadır. konuşanların çoğunluğu yahudi olduğundan bu dile i̇branice ve aramice'den kelimeler girmiştir. yahudilerin yanı sıra bu dili konuşanlar arasında müslümanlar da vardır.

kıyaslama

kaynakça 

türk dilleri
yahudi dilleri
ölmek üzere olan türk dilleri
kırımçaklar
ukrayna'daki diller
Peçenekçe

peçenekçe, 12. yüzyılda yok olana kadar peçenekler tarafından konuşulmuş oğuz grubuna ait olduğu düşünülen ölü bir türk dilidir. karadeniz’in kuzeyi, macaristan ve balkanlar’da konuşulmuştur.

peçenekçe herhangi bir yazıt günümüze ulaşmamıştır ve dolayısıyla dili hakkındaki verimiz az sayıdadır.

kaynakça 

türk dilleri
peçenekler
oğuz grubu
ölü türk dilleri
türk dili tarihi
Eynuca

eynuca (kendilerince  ئەينۇ eynu) göçmen bir türk halkı olan eynular tarafından konuşulur. bu halk batı çin'de yaşar. karışık bir dildir. bir türk dili olduğunun ispatı olarak grameri türkçedir; ancak kelime haznesi çoğunlukla farsça sözcüklerden oluşur. 6.570 konuşanı olduğu bilinmektedir. bu dilin  aynuca ile uzaktan yakından alakası yoktur.

sayılar
äynu veya eynu dilinde sayılar farsçadan ödünç alınmıştır:

1 yäk, 2 du, 3 si, 4 čar, 5 pänǰ, 6 šäš, 7 häp(t), 8 häš(t), 9 noh, 10 dah, 20 bist, 30 si, 50 panjah, 70 haftad, 90 navad, 100 säd, 200 devist, 1000 hazar

kullanımı
eynuca konuşanlar çoğunlukla yaşlı erkekler arasındadır. i̇lginç olanı bir kadın veya dışardaki kişilerle eynuca konuşulmaz, uygur türkçesi konuşulur.

i̇lgili kitaplar 

lars johansson.  2001.  discoveries on the turkic linguistic map.  swedish research institute in istanbul publications 5.  stockholm:  svenska forskningsinstitutet i istanbul. page  available online

dipnot

dış bağlantılar 
   ethnologue.com sayfasında eynuca
 aynuca veya eynuca
 v. i̇. velikov sınıflandırmasına göre 
 discoveries on the turkic linguistic map

uygur grubu
farsça
çin'deki diller
İli Türkçesi

i̇li türkçesi, 1982 yılı verilerine göre i̇li vadisinde gulca şehri yakınında 120 konuşanı bulunan bir türk lehçesidir. çin'de ve olasılıkla kazakistan'da konuşulmaktadır. bu lehçeyi, i̇li kazak özerk i̇li bölgesinde ihtiyar kişiler konuşurlar.

sınıflandırma 
i̇li türkçesi, türk dilinin çağatay öbeğine benzerlik gösterse de  bazı özellikleri ile
kıpçak altkatman (dil) izlenimini uyandırır.

i̇li türkçesi dilindeki çağatay ve kıpçak özelliklerinin kıyaslaması aşağıdaki cetvelde gösterilmektedir:

coğrafi dağılım 
hiçbir ülkede resmî dil olarak konuşulmayan i̇li türkçesi, ilk defa 1980 yılında profesör franz hahn reinhard adındaki dilbilimci tarafından saptanmış ve son otuz haneli yaklaşık olarak 120 türk kökenli insanın i̇li kazak özerk i̇linde i̇li nehri ve yan kolları boyunca ve gulca kenti yakınlarında yaşadıkları bildirilmiştir. başka bir kaynakta 1991 yılında sayılarının iki yüz olduğu sanılmaktadır. büyük bir olasılıkla bu dil kazakistan'da konuşulmaktadır. söylentilere göre bundan 200 yıl önce fergana vadisinden (günümüz özbekistan ve kırgızistan) i̇li vadisine göç etmişlerdir.

sesler

sessiz harfler

sesli harfler

notlar

kaynakça 
 zhào xiāngrú ve reinhard f. hahn (1989). "the ili turk people and their language". central asiatic journal 33 (3/4): 261-285.
 reinhard f. hahn (1991). "an annotated sample of ili turki". acta orientalia academiae scientiorum hungaricae 45 (1): 31-53.
 reinhard f. hahn, "spoken uyghur", univ of washington presse, isbn 978-0-295-98651-7.

dış bağlantılar 
 ili turki  

türk dilleri
dil
kazakistan'daki diller
çin'deki diller
ölmek üzere olan türk dilleri
eklemeli diller
Destroyer (Yıldız Savaşları)

galaktik i̇mparatorluk'un dev kruvazörleri olan bu araçlar ikiz kenarlı üçgen şeklindedir. altı yerleştirilmiş topu; biri altta diğerleri üstte özel topu vardır. dört motoru, iki kalkan jeneratörü vardır.bu dev kruvazörlerin kontrolü sonradan imparatorluğa geçmiştir.
en güçlü savaş gemilerinden biridir. 

yıldız savaşları
kurgusal uzay araçları
Kümbet (anlam ayrımı)

kümbet sözcüğü ile şunlardan biri kastedilmiş olabilir:
kümbet - mimarî terim
döner kümbet
kümbet camii
 kubbe

yerleşim birimleri

türkiye 
 kümbet, ortaköy - aksaray ili ortaköy ilçesine bağlı köy
 kümbet, gölpazarı - bilecik ili gölpazarı ilçesine bağlı köy
 kümbet, karlıova - bingöl ili karlıova ilçesine bağlı köy
 kümbet, karakoçan - elâzığ ili karakoçan ilçesine bağlı köy
 kümbet, palandöken - erzurum ili palandöken ilçesine bağlı mahalle
 kümbet, i̇nönü - eskişehir ili i̇nönü ilçesine bağlı mahalle
 kümbet, seyitgazi - eskişehir ili seyitgazi ilçesine bağlı mahalle
 kümbet, dereli - giresun ili dereli ilçesine bağlı köy
 kümbet, arpaçay - kars ili arpaçay ilçesine bağlı köy
 kümbet, korkut - muş ili korkut ilçesine bağlı köy
 kümbet, kadirli - osmaniye ili kadirli ilçesine bağlı köy
 kümbet, şarkışla - sivas ili şarkışla ilçesine bağlı köy
 kümbet, yıldızeli - sivas ili yıldızeli ilçesine bağlı belde
 kümbet, zara - sivas ili zara ilçesine bağlı köy

i̇ran 
günbed-i kavus - gülistan eyaletine bağlı şehir.
Çulımca

çulımca (ös til, çulım tili, çulım tatar tili, melets tatar tili, çulım türkçesi, küerik) rusya'da sibirya'nın ortasında genellikle krasnoyarsk oblastı, novosibirsk oblastı ve tomsk oblastında konuşulan bir türk lehçesidir. bu lehçenin tüm konuşurları rusçayı da bilir. sovyetler birliği zamanında rusça konuşmaları için yapılan baskılar sonucunda çoğu çulım türkü, çulımcayı öğrenememiş, unutmuş ve böylece çulım türkçesinin konuşanları azalmıştır. çulımlar sibirya'da kızılyar (rusçası krasnoyarsk) bölgesi ve tom bölgesinde yaşarlar. kendi aralarında kendi dillerini ifade etmek için ös (yani öz, kendi) sözünü de kullanırlar.

2002 sayımına göre 656 kişilik çulım türkleri arasında dillerini konuşabilenlerin sayısı 270 kişidir. 2010 sayımına göre 355 kişilik nüfustan anadilini konuşabilen yalnızca 44 kişidir.unesco'ya göre dilleri ve kültürleri yok olma tehlikesindedir.

tanıtım
çulım türkçesinin şor türkçesi ve hakas türkçesi ile yakınlığı vardır. bazı kesimlerce hepsinin tek dil olarak kabul görmesine karşın çulım türkleri buna katılmamaktadır. çulım akarsuyu dolayında yaşadıklarından çulım türkleri denilmiştir.
unesco kızıl kitabında tükenmekte olan diller listesindedir ki 20 yıl içinde yok olacağı düşünülmektedir.  2008 yılında çekilen dilbilimciler amerikan belgesel filminin çekimleri sırasında, dilbilimci greg anderson ve k. david harrison  hopörlörlü 20 kayıt cihazı alıp çulım türkünün konuşmasından dijital kayda almıştır. en genç 54 akıcı konuşan kişi filmediliyordu.

çulım, rusyanın doğusunda sibiryanın merkezinde,  altay dağlarının kuzeyinde  çulım akarsuyu, ob akarsuyunun koludur.. bütün konuşmacılar cesaretli şekilde konuşurlar. çulım türkçesi konuşanların sovyet rusya tarafından cezaya uğradığını açıkça söylerler

kaynakça

dış bağlantılar 

 çulım türklerinin dili
 sovyet federasyonunda çulım türkleri hakkında bilgiler
  narodru.ru sayfasından bilgiler
 çulım türklerinin anadili mücadelesi 
'the linguists': raiders of the lost tongues ("i have always loved the chulym language.")
 
 

türk dilleri
türk dilleri taslakları
ölmek üzere olan türk dilleri
rusya'daki diller