mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Çaldıran

çaldıran, van ilinin bir ilçesidir.

tarihçe 
çaldıran geçmişi kadim doğunun çok eski yönlerine bakmaktadır. gerek pers imparatorluğunun gerekse de i̇skenderin ilk uğrak noktalarından biri burası olmuştur. i̇pek yolunda geçit noktası olan bu ilçe tarihi kaynaklara göre çil(40) derân(kilise) kırk kilisenin bulunduğu yer anlamına gelmektedir. bu verilere dayanarak yapılan araştırmalar sonucu çaldıran merkezde 3 köylerinde ise tam 37 tane kilisenin kalıntıları bulunmuş fakat hiç el değmemiştir. antik ismi ebexe olan bu bölgenin tarih serüveni ilkel mezozoik dönemlere kadar dayanmaktadır. tarih yazımında ii. sargon, büyük kiros, i̇skender, timur, şah i̇smail,  çaldıran savaşı'nın buradaki ovada yapıldığını bilinse de tarihçiler arasında görüş ayrılığı vardır. nitekim ilçenin doğusunda bulunan i̇ran sınırları içerisindeki yerleşim yerinin adı 2005 yılında çaldıran diye değiştirilmiştir. bu ilçede de biraz küçük olmakla birlikte ova mevcuttur. i̇ranlılar, çaldıran savaşının kendi sınırları içerisindeki bu ovada yapıldığını iddia etmektedirler. cumhuriyet döneminin başlarından itibaren muradiye ilçesine bağlı bir nahiye olan yerleşim, 17 aralık 1986'da belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. 4 temmuz 1987 tarihinde ise ilçe oldu.

coğrafya 
türkiye'de bugüne kadar ölçülen en düşük sıcaklık 9 ocak 1990 tarihinde -46,4 derece ile çaldıran ilçesindedir. temmuz ve ağustos ayları dışında sıcaklık, geceleri sıfırın altındadır. çaldıran ovası üzerine kurulu yerleşimin denizden yüksekliği 2050 metredir. 2012 yılı verilerine göre ilçe 149.614 hektar alana sahip olup, bunun; 27.621 hektarı tarım alanı, 92.307 hektarı mera, 15.063 hektarı çayır, 14.623 hektarı da tarım dışı arazilerdir. türkiye'deki geniş çaldıran ovası i̇ran'daki küçük ova ile geçitlerle bağlantılıdır.

jeotermal enerji 
çaldıran ilçe merkezinin 3 km güneyinde yapılan sondajlarda jeotermal sıcak su bulunmuştur. fay hattının geçtiği volkanik kayaçlar içinden 83 °c sıcaklığında su sondaj ile çıkarılmıştır. doğal sıcak su kaynaklarının sıcaklığı 14–61 °c'dir. rezervuar sıcaklığının 95–112 °c'dir. sondaj kuyusunda toplam mineralizasyon 3841 mg/lt'dir. çıkan su; sodyumlu, klorürlü, borlu, kalsiyumlu-bikarbonatlı sıcak su sınıfındadır. sıcak sular konut ısıtma, termal turizm, seracılık, jeotermal elektrik üretilebilecek potansiyeldedir.

ekonomi 
halkın geçim kaynağı hayvancılıktır. ayrancılar köyü yakınında jeotermal sular yardımıyla ısıtılan 34.000 m2 serada domates üretimi yapılmaktadır. 2–4 bin metrede bulunan 140 °c sıcaklığındaki sudan elektrik üretimi planlanmaktadır.

nüfus

kaynakça
Çatak

çatak (kürtçe: şax), van ilinin bir ilçesidir.

tarihçe 
i̇lçenin esas adı olan şatak veya şatakh 1960 yılına dek kullanılmış, daha sonra türkçe anlam yüklenerek çatak adı verilmiştir. eski bir ermeni yerleşimi olan yörenin adı en erken 870 yılı civarında yazılmış olan ermenice vekayinamelerde geçer. 7. yüzyıl ortalarından itibaren bir müddet arap egemenliği altında kalmış, 10. ve 11. yüzyılda van'da bulunan vaspuragan ermeni krallığı/beyliği döneminde gelişerek çok sayıda kilise ve kale ile donatılmıştır. herhangi bir tarihte bizans egemenliğine girmemiştir.

çeşitli türk ve moğol istilalarından çok etkilenmeyen bölge, 1350 yılı dolayında güçlenen hakkâri beyliği’nin kontrolüne girmiştir. 1548 yılındaki osmanlı-i̇ran savaşından sonra teorik olarak osmanlı devleti’nin hakimiyeti altına girmiş ise de osmanlı merkezi idari sistemi 19. yüzyıl ortalarına dek kurulamamış, dolayısıyla osmanlı egemenliği daha çok kâğıt üzerinde kalmıştır.

i̇lçe merkezinin eski adı tağ veya tağı hakkari olup, 1865 yılında kaza (ilçe) teşkilatı kurulduğunda merkez olarak seçilmiştir.

osmanlı devleti bu dağlık bölgede egemenliğini kurarken bölgedeki çeşitli kürt unsurlardan faydalanmıştır. kürt ve ermeni halk arasında gitgide artan gerginlik, 1895'te çok sayıda ermeni'nin öldürülmesi ve çatak'taki ermeni köylerinden çoğunun boşalarak kürt aşiretlerin eline geçmesiyle sonuçlanmıştır.  

i̇lçede giderek sayıları azalan ermeniler 1915 olaylarında daha da eksilmiştir. 1915 olayları sırasında bazı çataklılar şimdiki karşıyaka ile alaçam mahallelerini ele geçirerek ermenilerin i̇lçeyi terk etmeleri için zemin hazırlamışlardır. 
 
1915-1916 ve tekrar 1916-1918 döneminde çatak ilçesi rus işgaline uğramıştır. i̇şgal sırasında rus ordusuna bağlı bazı ermeni milis kuvvetleri çatak'ta terör yaratmış, kürt halktan bazı kişileri öldürmüşlerdir. 1917 yılında rusya'da çıkan ihtilal ile çarlık idaresi devrilip yerine bolşevik idaresi kurulunca, rusya yurdumuzdaki askeri birliklerini çektiği sırada ermenilerin bir kısmı i̇ran’a bir kısmı rusya’ya, bir kısmı da irak’a olmak üzere i̇lçeyi terk etmişlerdir.

i̇lçenin sınırlarında tarihi eser olarak ermeni yapımı olan üç kemer köprü vardır. bu köprülerden birisi ilçenin içerisinde olup sorkin çayı üzerinde geçit vermekte ve hâlen kullanılmaktadır. diğer iki köprü hurkan ve zırıl, norduz deresi üzerinde olup, dere üzerinde hâlen geçit veren yerlerdir. 

tırşin'de büyük taşlar üzerine yapılmış kaya resimleri bulunmaktadır.

nüfus

kaynakça
Edremit, Van

edremit, van ilinin 13 ilçesinden birisidir. 

van gölü'nün kıyısında kurulan ve 1970'lerin sonuna kadar nahiye merkezi olan edremit, nahiyelerin kaldırılmasıyla ilçeye dönüştürülmüştür.

tarihçe 
geçmişi çok eski dönemlere dayanan edremit isminin kaynağı bilinmemektedir. şemsettin sami, kamus-i türki'de ilçeyi anmış, ismin kaynağını meçhul göstermiş "herhalde çok eski bir kasabadır" diye de eklemiştir. ermenice kaynaklarda efsanelerde adı sıkça geçen ara adlı kralla bağlantılı olduğu düşünülmektedir.

cumhuriyet'in kuruluşundan sonra edremit, sarmansuyu, gümüşdere ve en sonunda yine  edremit olarak adlandırılan ilçenin nüfusu, 2005 ve 2012 yılında yapılan toki̇ konutlarıyla 18.000den 114.000'e çıkmıştır.

edremit'in tam içerisinden geçerek van'a giden ve bir urartu yapısı olan şamran kanalı, ilçenin en önemli tarihi kalıntısıdır. yine bu kanalın kuruluş yazıtlarının 3 tanesi ilçedeki bahçelerde bulunur. kadembastı mevkiinde kanalın istinat duvarları ve iki yazıt mevcuttur. üzüm bağı olarak inşa edilen bu alanda devdamı diye adlandırılan mağaralar ve dirheler mevcuttur. kızkalesi olarak adlandırılan kaya bloğunun güneyinde küçük bir şapel bulunur. şapelin kuş uçumu 400 metre kadar doğusundaki büyük ermeni mezarlığı 2005 yılında yapılan toki binaları, geri kalanlar ise 2012 yılında açılan yeni yol çalışmaları esnasında yok olmuştur.

nüfus

kasım 2011 van depremi 

9 kasım 2011 tarihinde meydana gelen 5,6mw büyüklüğündeki depremin merkez üssü bu ilçedir.

yerel yönetim 

eylül 2016'da "pkk-kck'ya yardım ve destek verdiği gerekçesiyle 24 ağustos'ta tutuklanan sevil rojbin çetin'in yerine 1 eylül 2016 tarihinde yürürlüğe giren 674 sayılı kanun hükmünde kararname uyarınca vali yardımcısı i̇brahim özkan atandı.

kaynakça
Gürpınar

gürpınar, (), türkiye'nin van ilinin bir ilçesidir. van ilinin güneyinde bulunan ilçe, yüzölçümü olarak şanlıurfa ilinin siverek ilçesinin ardından ülkenin en büyük ilçesidir.

adı 
eski adı "havasor" olup ermenice "have-tzor" (ataların vadisi) sözcüğünden türetilmiştir. osmanlı döneminde de bu ada sahip olan ilçe cumhuriyet döneminde cumhurbaşkanı i̇smet i̇nönü tarafından sularının çokluğuna istinaden gürpınar olarak adlandırılmıştır.

nüfus

galeri

kaynakça

dış bağlantılar

t.c. gürpınar belediyesi 
t.c. gürpınar kaymakamlığı
Altınova

altınova yalova iline bağlı bir ilçedir. doğuda kocaeli, güneyde bursa illeri, batıda çiftlikköy ilçesi, kuzey ve kuzeydoğuda da i̇zmit körfezi'yle çevrilidir.osmangazi köprüsüne ev sahipliği yapmaktadır.

1930'a kadar kocaeli'nin karamürsel ilçesine bağlı köy olan ve 31 aralık 1986'da aynı ilçeye bağlı beldeye dönüşen altınova, 1995'te yapılan bir düzenlemeyle ilçe haline getirildi ve aynı düzenleme sırasında kurulan yalova iline bağlandı.

nüfus

coğrafya 

i̇lçe kocaeli körfezi'nin en dar bölgesinde bulunmaktadır. i̇lçenin sahil bölümünü, karamürsel topraklarından gelen yalakdere'nin oluşturduğu hersek deltası oluşturur. şehir merkezi deltanın başlangıcına kurulmuştur. altınova'da çiçekçilik ön plana çıkmış ve geniş bir sektör haline gelmiştir.

yerel seçimler

genel seçimler

kaynakça
Çınarcık

çınarcık, yalova ilinin bir ilçesidir. yalova'nın merkez dışındaki en büyük ilçesidir. kış aylarında nüfusu yaklaşık 13.000 iken, yaz aylarında bu sayı bazen 300.000'i geçebilmektedir.

tarihi 
i̇lçenin bulunduğu topraklar, milat'tan 3-4 bin yıl önce kurulmuş yerleşim merkezlerindendir.  bölge frigyalılar'dan sonra klasik öncesi, klasik ve helenistik dönem  devletleri hakimiyetinde kaldıktan sonra mö 74 yılında roma devleti'ne geçmiştir. roma döneminden kalan bazı kalıntılara çınarcık ilçesi ve köylerinde rastlamak mümkündür. çınarcık uzun yıllar süren bizans hakimiyetinin ardından 1307 yılında osman bey tarafından osmanlı topraklarına katılmıştır. kurtuluş savaşı yıllarında üç kez işgal edilmiş ve en son 19 temmuz 1921 tarihinde düşman işgalinden tamamıyla kurtarılmıştır. rum döneminde adı 'temiz havası olan şehir' anlamına gelen ki̇o olan ilçenin günümüzdeki adının tam olarak nereden geldiği bilinmemektedir.

çınarcık'a yakın gezip görülecek yerler arasında; termal, esenköy, erikli yaylası bulunmaktadır.

mimari

saat kulesi

kent meydanına 2005 yılında dikilen çerikli saat kulesi ilçenin simgesi haline gelmiştir. kare planlı yapının kaidesi aynı zamanda çeşme olarak hizmet vermektedir

nüfus

yerel seçimler

genel seçimler

kaynakça

dış bağlantılar 

 yerelnet
 çınarcık belediyesi
Çiftlikköy

çiftlikköy, yalova ilinin bir ilçesidir.

yalova merkezine 5 km. uzaklıkta bulunan çiftlikköy'ün belediye sınırı 5.946 dönümdür. yalova i̇zmit devlet karayolu üzerinde bulunan ilçe yalova'nın doğusunda marmara denizinin güneyinde karamürsel i̇lçesi'nin batısında yer alır. tek beldesi taşköprüdür. köyleri gacık, laledere, çukurköy, burhaniye, dereköy, kabaklı, denizçalı, i̇lyasköy, kılıç'tır. gacık, kirazı ile meşhurdur. türkiye'nin ilk bayan muhtarı bu köyümüzdedir. tarihi bir de hamam vardır.  i̇smi laledere olmasına rağmen karanfil seraları ile meşhur olan köyü aynı zamanda bir orman köyüdür.

tarihçe 
17 aralık 1986'da belediye statüsü alarak beldeye dönüştü.

nüfus

yerel seçimler

genel seçimler

kaynakça
Termal, Yalova

termal, yalova ilinin en az nüfuslu ilçesi. i̇lçe merkezi olan termal kasabası, yalova kentine 12 km uzaklıktadır. adını buradaki termal kaynaklardan alır.

dünyaca ünlü kaplıcalarında çok sayıda turist ağırlayan önemli bir turizm merkezidir.

termal ilçesi yeni bir yerleşmedir. gökçedere ve üvezpınar köylerinin birleştirilmesi sonucunda ortaya çıkmıştır. nüfusunun çoğunluğu 93 harbi göçmeni gürcüler ile lazlar ve balkan göçmenlerinden oluşan bu iki köy 1992'de bir beldeye dönüştürülmüştür. bu belde 1995 yılında termal adıyla ilçe olunca, termal kasabası da ilçe merkezi haline geldi. gökçedere ve üvezpınar bugün termal kasabasının mahallesidir. termal ilçesine bağlı akköy ve yenimahalle köylerinin nüfusunun çoğunluğu da 93 harbi'nin ardından hopa ilçesi ile çhala vadisinden göç eden lazlar ile maçaheli bölgesinden göç eden gürcülerden oluşmaktadır.

nüfus

yerel seçimler

genel seçimler

kaynakça

dış bağlantılar 

 yalova valiliği çınarlı yol
Saraykent

saraykent, yozgat ilinin bir ilçesidir. saraykent, il topraklarının doğusunda yer almaktadır. doğuda ve güneyde akdağmadeni, batıda sorgun, kuzeyde ise kadışehri ile çevrili olan ilçenin kadışehri ile sınırını çekerek suyu çizmektedir.

 rakım: 1.140 metre
 yüzölçümü: 341 kilometre²
 nüfus: 26.077 (2000)

tarih

adı
osmanlı devrinde adı karamağara olan saraykent, 1972 yılına kadar bucak iken bu tarihte çıkan bir kanunla belediye teşkilatı kurularak kasaba olmuştur. karamağara’nın ismi 17.02.1975 tarih ve 7-9461 sayılı kanunla saraykent olarak değiştirilmiş, 20 mayıs 1990 tarih ve 3644 sayılı kanunla ilçe olarak yozgat iline bağlanmıştır.

i̇lkçağ 
romalılardan kalma han ve hamamların bulunması yörenin romalılar devrinde nüfusla meskun olduğunun göstergesidir.

nüfus

kaynakça
Koreografi

koreografi, adım tasarımcılığı, dans besteciliğidir. kelime yunancadan gelir. antik yunan tiyatrosunda koroda bulunan insanların hareketlerini belirleme şeklinde ortaya çıkmıştır. daha sonra dans esnasında adım ve hareketleri belirleme şekline dönüşmüş ve bu şekilde yaygınlaşmıştır. bu işi yapanlara koreograf denir.

bu sözcük günümüzde dansın kurgusunu, yapısını, adım düzenini ve bu adımlara bağlı hareket akışını anlatmak için kullanılır. buna dansın bestesi de denilebilir.

bunun dışında, savunma sporlarında veya sahne sanatlarında, hareket akışını anlatmak için de kullanılmaktadır.

adım tasarımının uzunluğu basit bir iki adım olabileceği gibi, birçok sanatçı tarafından, belli bir konuyu anlatmak için yazılmış, birkaç saat uzunluğunda bir opera veya bale gösterisi de olabilir.

tasarımcı, adım düzenini tasarımını çoğunlukla, müzisyen bir besteci ile çalışarak oluşturur. hazırlanan tasarımın kâğıt üzerine aktarılmasına hareketlerin notalandırılması (tanznotation) denir.

etimoloji 
koreografi kelimesi yunanca "χορεία" (dairesel dans, bkz. choreia) ve "γραφή" (yazı) kelimelerinden "dans-yazı" anlamına gelir. i̇lk olarak 1950'lerde amerikan i̇ngilizcesi sözlüğünde yer aldı, ve "koreograf" kelimesi ilk kez 1936'da broadway'deki on your toes programında george balanchine için bir kredi olarak kullanıldı. bundan önce, sahne kredileri ve film jeneriklerinde "sahneleyen topluluklar" gibi ifadeler kullanıldı. bundan önce sahne jeneriği ve film jeneriği koreografı belirtmek için "sahneleyen topluluklar", "sahneleyen danslar" veya basitçe "dans eden" gibi ifadeler kullanıyordu.

kaynakça 

 
dans
Johannes Rau

johannes rau (d. 16 ocak 1931, wuppertal - ö. 27 ocak 2006, berlin), alman devlet adamı ve 1999-2004 yılları arasında görev yapmış almanya cumhurbaşkanı.

hayatı 
beş çocuktan üçüncü olarak, wuppertal, ren eyaleti barmen kesiminde doğdu. ailesi sıkı bir protestandı. öğrenciyken, aktif nazizme direndi ve alman protestan kilisesinin üyesi oldu. rau, 1949 yılında okulu bıraktı ve özellikle protestan gençlik yayınevi ile, bir gazeteci ve yayıncı olarak çalıştı. yayıncılık alanında meslek eğitimi yapan rau bir dönem gazetecilik de yaptı. 1952'den beri politikanın içinde olan rau, 1957 yılında spd'ye katılan johannes rau bir yıl sonra kuzey ren-vestfalya eyaleti'nin parlamentosuna seçildi. 1967'de parti meclis grup başkanlığına, üç yıl sonra da eyalet hükûmeti üyeliğine getirildi. bilim ve araştırma bakanı olarak eyalet yüksek okullarının modernleştirilmesine önemli hizmeti geçti. 1978 yılında almanya'nın en kalabalık nüfusa sahip eyaletinin başbakanı olan johannes rau popülaritesi sayesinde art arda üç kez partisine mutlak çoğunluğu kazandırdı. sosyal demokrat parti’nin başbakan adayı olarak girdiği 1987 genel seçimlerinde helmut kohl’e yenildi ve eyalet başbakanlığı görevini sürdürdü.

1993 yılında almanya sosyal demokrat partisi'nin genel başkanlığına seçildi. 1994 yılındaki cumhurbaşkanlığı seçimine aday gösterildi ama roman herzog'un bu göreve seçilmesiyle devletin en yüksek makamına yükselme hedefini ertelemek zorunda kaldı.

1995 eyalet seçimlerinde sosyal demokratlar %50 sınırının altında kalınca johannes rau, yeşiller partisi ile akıl izdivacı yapmak zorunda kaldı. ama koalisyon bünyesindeki sürtüşmelere meydan vermedi.

cumhurbaşkanlığı 
yaklaşık 20 yıl eyalet başbakanlığı yaptıktan sonra 1998'de bu görevden çekildi. 1999 yılında cumhurbaşkanlığına seçildi.

kaynakça 

1931 doğumlular
2006 yılında ölenler
türkiye cumhuriyeti devlet nişanı sahipleri
almanya cumhurbaşkanları
bundesrat başkanları
Jimmy Wales

jimmy donal "jimbo" wales (d. 7 ağustos 1966), vikipedi'nin iki kurucusundan biri olan amerikalı internet girişimcisi. jimmy wales bunun yanında vikipedi ve çeşitli viki projelerini yöneten, kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan wikimedia vakfı'nın kurucusu ve ayrıca wikimedia ile bağlantısı olmayan ve kâr amaçlı bir barındırma hizmeti olan fandom adlı şirketin de kurucusudur.

1966 yılında abd'nin alabama eyaletinin huntsville kasabasında dünyaya gelen jimmy, küçük bir özel okuldan mezun olduktan sonra üniversiteye hazırlık okulu olan randolph school'a gitti. auburn üniversitesinde ekonomi eğitimi aldı. daha sonra alabama üniversitesi ve indiana university bloomington'da aynı alanda doktora ve yüksek lisans yaptı. araştırma direktörü olarak bir süre finans sektöründe çalıştı. 1996 yılında iki arkadaşı ile birlikte erkekleri hedef alan bomis isimli bir web portali kurdu. bu portal, vikipedi'nin selefi olan nupedia isimli kontrol edilmiş ansiklopedinin hem finansmanını hem de ev sahipliğini üstlenmiştir.

hayatı ve eğitimi
wales, 7 ağustos 1966'da huntsville, alabama'da dünyaya geldi. babası, bir kasiyer olarak çalıştı. kardeşleriyle tek sınıflık klasik eğitim yapan küçük bir özel okula gitti ve burada ilk öğrenimini tamamladı. wales henüz çocukken bile entelektüel konulara ilgili sıkı bir okuyucuydu. gençlik dönemine geldiğinde ise wales, hükûmetin okullardaki eğitim yöntemlerini "sabit fikirlilik, bürokrasi ve ehil olmayan müfettişlerin devlette görev yapması" yüzünden sert bir şekilde eleştirmeye başladı.

sekizinci sınıftan sonra wales, bir üniversite hazırlık okulu olan huntsville'deki randolph okuluna gitti ve 16 yaşında mezun oldu. wales daha sonraları "o okul ailem için çok pahalıydı, ancak orada okumak benim için bir tutkuydu. bilirsiniz; bilgiye, öğrenmeye ve üretkenliğe temel başlangıç iyi bir hayata dayanır." demiştir. lisans eğitimini auburn üniversitesinde tamamladı. daha sonra indiana  bloomington üniversitesinde master eğitimini tamamlamadan, doktora eğitimini alabama üniversitesinde ekonomi üzerine yaptı.  her iki üniversitede lisansüstü eğitimi aldı ancak doktora için gereken tezini yazmadı. çünkü tez onun için muaf tutulmuştu.

fotoğraf galerisi

kaynakça

dış bağlantılar

 
 
jimbo wales wikipedia kullanıcı sayfası
 jimmy wales' wikia userpage
 
 
 twitter'da jimmy wales
 facebook'ta jimmy wales

1966 doğumlular
alabama doğumlular
20. yüzyıl amerikalı iş insanları
21. yüzyıl amerikalı iş insanları
amerikalı liberteryenler
amerikalı ateistler
amerikalı blogcular
birleşik krallık'taki amerikalı gurbetçiler
indiana üniversitesinde öğrenim görenler
alabama üniversitesinde öğrenim görenler
i̇nternet kişileri

yaşayan insanlar
jimmy wales
Melek Tavus

melek tavus (arapça: "طاووس ملك", kürtçe: melekê tawus), yezidilik inancında tanrı azda tarafından yaratılan ve kendisine evreni ve insanları yaratma görevi verilen melek-tanrı.

yezidi inancında melek tavus, insanları yarattıktan sonra kendi yarattığı insanlar önünde eğilmemiş ancak bu tanrı azda tarafından farklı yorumlanarak kibirli olduğu sanılmıştır.

yezidilik'ten önceki ilahi dinlerde anlatılan, şeytan'ın, yaratıcının buyruğuna rağmen insan karşısında eğilmeyip saygı göstermemesi, onun aslında ne kadar asil olduğunun, yaratıcı tarafından sınanmış ispatıdır. i̇şte bu sınavı başarı ile verip tüm insanlığın ve dünya işlerinin başına geçme hakkını kazanmıştır.

ancak burada şeytan'ın sahip olduğu özellikler diğer dinlerden farklıdır. yezidilik'te tanrı, dünyanın sadece yaratıcısıdır ancak sürdürücüsü değildir. tanrısal iradenin vücut bulması için melek tavus bir nevi aracılık rolü üslenmiştir. "melek tavus" olarak adlandırılır ve bir tavus kuşu ile simgelenir. tanrı özünde iyilikle dolu olduğundan tanrı'ya ibadet ederek onun gönlünü kazanmak gerekmez. i̇badetin, içi kötülüklerle dolu olana, tavus'a yapılması ile kötülüğün en büyük kaynağından korunulur. bu anlamda diğer şeytan olarak adlandırılan tinsel güç yezidilik inancında azda'nın devamlılığı ve işlevsel yönüdür. zıtlıkların kaynağı ve aynı zamanda zıtlıkların ortadan kalktığı isim aslında melek tavus'tur.

ahiret inancı gibi sonradan hesap verilecek bir yerin varlığı söz konusu değildir. yeniden doğuşa, şekil değiştirmeye inanılır. i̇nsanın inanışına ve yaşayışına göre dünya, cennete de cehenneme de dönüşebilir. cehennem insanın içinde kontrol edilmesi gereken ateştir. melek tavus bütün bu işlerin denetleyicisi ve tanrı'nın bu dünyadaki gölgesidir.

yezidiler melek tavus'a ibadet ederler. yezidi inancından kötü bir melek değil, yanlış anlaşılmış ve sonradan affedilmiş iyi bir melektir.

yezidilik
orta doğu mitolojisi
efsanevi yaratıklar
Azda

azda, yezidilik inancında başmelek ve insanlığın yaratıcısı olduğuna inanılan melek tavus'u yaratan tanrı.

i̇nanışa göre tanrı azda melek tavus'a kendi yarattığı insanların önünde secde etmesini buyurmuş ancak melek tavus bunun şirk (monoteizmde bir olan tanrı'ya ortak koşma) olacağını düşünerek insanlara secde etmeyi reddetmiş, bunun karşılığında da yaptığı kibir olarak yorumlanmıştır.

ayrıca bakınız 
 ahura mazda

yezidilik
orta doğu mitolojisi
Şahid bin Car

şahid bin car: ezidilik'de ezidiler'in atası olduğuna inanılan ve havva'dan değil sadece âdem'den dünyaya geldiğine inanılan kişi.

i̇nanışa göre, âdem ile havva'nın kırkı erkek kırkı kadın toplam seksen çocuğu olur. daha sonra bu âdem ile havva bu çocukların yetiştirilmesi ve ideal insan olmaları konusunda anlaşmazlığa düşerek kavgaya tutuşurlar. tanrı tarafında hangisinin haklı olduğunun anlaşılması için sınavdan geçirilmelerine karar verilir. her ikisi de bir testinin içine ruhlarını, düşüncelerini doldururlar ve ağzını kapatırlar kırk gün sonra âdem'in küpünden şahid bin car adında güzel bir genç çıkar. havva'nın testisinden ise sürüngenler, akrepler, çıyanlar...

şahid bin car, kusursuzluğun, dürüstlüğün, iyiliğin sembolüdür, o hem ruhu hem fiziğiyle kusursuzdur. âdem, şahid bin car'ı o kadar sever ki diğer seksen çocuğuyla artık ilgilenmez olur. bu da havva ve seksen çocuğu arasında kıskançlık ve nefrete neden olur. karar verirler; şahid bin car öldürülecektir. kadın, bir parola belirler ve suikastın yapılacağını bu parolayla bildireceğini söyler. ancak her şeyi bilen ve duyan melek tavus'u hesaba katmamıştır... melek tavus, yarattığı dört cine emir verir ve cinler gece olunca bu seksen çocuğun ağızlarına üfler, uyandıklarında sekseni de farklı dil konuşmaktadırlar. bu sebeple annelerinin söylediği parolayı da anlayamazlar. şahid bin car böylelikle melek tavus'un sayesinde kurtulur.

daha sonra şahid bin car'a dişi bir melek gönderilir ve bundan olan çocuklar ezidilerin atalarını oluşturur, diğer seksen çocuktan dünyaya gelenlerse diğer insanları oluştururlar.

yezidilik
orta doğu mitolojisi
Meshaf Reş

meshaf-ı reş, diğer adıyla kitab-el esvad yani kara kitap, ezidilikte kitâbü'l-cilve ile birlikte kutsal sayılan iki kitaptan biri. 15. yüzyılda yazıldığı tahmin edilen bu kitap, ezidilerin kutsal kitabıdır. kürtçesi mishefa reş'tir. ezidilik inancına göre, tanrı siyah dağ'a indiğinde siyah kitap doğmuştur. ezidi kutsal kitapları kürtçe yazılmıştır. kara kitap, kitab-ül cilve'den daha uzundur ve bölümlere ayrılmamıştır. i̇lk yarısı yaratım süreci hakkında bilgi vermektedir. beyaz i̇nci ve melek-i tavus ilk önce yaratılmıştır. yasak meyvenin yerine buğday geçer. havva, adem cennetten kovulduktan sonra yaratılmıştır. melek-i tavus adem'e secde etmez ve böylece tanrı'nın yaptığı sınavı kazanır. asaletini ispatlamıştır. lanetlenmek yerine ödüllendirilir ve yaratımı tanrı tarafından yapılmış olan evren'in sürdürülmesi görevi kendisine verilir.

meshaf-ur reş'in ilerleyen bölümlerinde ezidi olan bazı kralların adlarından bahsedilir. daha sonra bazı yemek tabuları (marul, kabak vb.), kişisel temizlikle ilgili bazı kısıtlamalar ve sözel tabular, yani söylenmemesi gereken sözler sıralanır. kitabın final bölümünde ilkinden farklı olan başka bir yaratım hikâyesi daha vardır. ezidi kara kitap'ının orijinali qasr'tz-din köyünde bulunmaktadır.

yezidilik metinleri
Kitâbü'l-Cilve

kitâbü'l-cilve (كتاب الجلوة), yani "vahiy kitabı", ezidilikte meshaf reş ile birlikte kutsal sayılan iki kitaptan biri. kitâbü'l-cilve meshaf reş'e göre çok daha geniş bir zaman diliminde yazılmış, ezidileri tanrısal konularda bilgilendiren bir kitaptır. kitabın içinde sadece ezidiler tarafından okunması gerektiği ve yabancıların eline geçmemesi gerektiği bildirilmiştir. beş bölümden oluşur.

 birinci bölüm: melek tavus'un ezeli ve ebedi oluşu ve sıfatları. diğer dinlerin artık hükümsüz oluşu ve kitaplarının geçerliliğini yitirmiş olduğu.
 i̇kinci bölüm: ödül ve ceza, reenkarnasyon.
 üçüncü bölüm: her şeyin melek tavus'un denetiminde olduğunu anlatan bölüm.
 dördüncü bölüm: mevsimler, yasalar ile ilgili bilgiler ve yabancı inançlara kapılmamak gerektiğine dair uyarılar.
 beşinci bölüm: kendisini simgeleyen kavramlara saygılı olmayı buyuran bölüm.

yezidilik metinleri
Yüzük Kardeşliği

john ronald reuel tolkien'in yazdığı yüzüklerin efendisi (i̇ng: the lord of the rings) adlı bir fantastik edebiyat üçlemesinin ilk kısmıdır. bu üçlemeden önce okunması faydalı olabilen hobbit adlı kitapta tolkien, hobbitlerin yaşayışlarını ve gandalf'ın bilbo'yla ilk tanışmasını anlatmaktadır. bunun yanı sıra yüzük'ün bilbo'nun eline nasıl geçtiği de anlatılmaktadır. yüzük kardeşliği, yüzüklerin efendisi üçlemesinin ilk kısmıdır. kitapta tek yüzüğün yok edilmesi için imladris'te kurulan yüzük kardeşliği'nin yolculuğunun ilk safhası anlatılmaktadır.

kitap tüm üçlemedeki olayların temelini oluşturacak biçimde yazılmıştır. ayrıca içinde değişik dillerden (elfçe, cüce dili) şiirler de bulunmaktadır. kitapta silmarillion'ın konusunu teşkil eden eski efsanelere ve olaylara göndermeler yapılmıştır. kitap 2 bölüme ayrılır, bu bölümler de kendi içlerinde 12 ve 10 kısım olarak parçalanmıştır. olaylar oluş sırasına göre yer almaktadır.

uyarlamalar 

yüzük kardeşliği
sinemaya uyarlanmış i̇ngiliz romanları
i̇ngiliz romanları
popüler kültürde cermen mitolojisi
avrupa mit ve efsanelerine dayanan eserler
popüler kültürde kelt mitolojisi
popüler kültürde fin mitolojisi
popüler kültürde mitoloji
İki Kule

oxford dilbilim profesörü john ronald reuel tolkien'in yazdığı yüzüklerin efendisi (i̇ng: the lord of the rings) adlı fantastik edebiyat üçlemesinin ikinci kitabıdır.

ak büyücü saruman, sauron'un tarafına geçer ve orklarla dağlı adamlardan oluşan bir melez ırk yaratıp rohan'ın üzerine gönderir. bu sırada isengar'ın etrafındaki büyülü fangorn ormanını da yakıp yıkmaktadırlar.

rohan hükümdarı théoden, saruman'ın ajanı gríma'nın etkisi altındadır. gandalf, balrog'u yenip "ak büyücü" olarak geri gelir ve aragorn, legolas ve gimli üçlüsünü bulur. birlikte rohan'ın hükümdarını büyüden kurtarırlar ama kral théoden, büyü etkisi altındayken 2500 süvariyi yurdundan sürgüne göndermiştir. saruman'ın güçlü bir urukhai ordusu ile rohan'a saldıracağını öğrenirler ve iyi bir kale olan miğfer dibi'ne sığınırlar. orada o güne dek hiç yenilgi yüzü görmemişlerdir. miğfer dibi onları geçmişte de koruduğu için tüm umutları oraya bağlanır.

frodo ile sam ise gollum'un rehberliğinde kara kapı'ya giderler.

saruman 10 binlerce asker ile miğfer dibi'ne gelirken elfler de insanlarla birlikte son bir savaş için rohan'a yardım gönderirler.

gollum, frodo-sam ikilisini kara kapı'ya götürür ama çok iyi korunan kapıdan içeri gizlice girmek imkânsız görünmektedir. sonra gollum ikiliyi, başka gizli bir yoldan götürmeye ikna eder. rohanlılar miğfer dibi'ne sığınırken gandalf savaşa ikna etme umuduyla 2500 süvarinin peşinden gider. her ne kadar dayansalarda kapıyı ve surları tutamazlar ve surlarda büyük bir delik açılır ve son savunma için kaleye sığınırlar .güneşin doğması ile gandalf ve adamları gelir ve bütün urukları kılıçtan geçirir ve miğfer dibi muharebesi biter.

pippin ve merry, fangorn ormanında ağaçsakal'la beraberdirler ve bu sırada ağaçsakal'ın liderliğindeki fangorn entleri, isengard'a saldırı kararı alır. merry ve pippin de ağaçsakal'ın ordusu ile birlikte isengard saldırısına katılırlar.

saruman iki cephede kesin bir yenilgiye uğrar ve bütün gücünü yitirir.

uyarlamalar

film 

peter jackson yapımı yüzüklerin efendisi aksiyon sinema üçlemesinin ikinci bölümü yüzüklerin efendisi: i̇ki kule'de ian mckellen, liv tyler, viggo mortensen, ian holm, cate blanchett, sean astin, elijah wood, sean bean, orlando bloom rol alıyor. orijinal dili i̇ngilizce olan filmin senaryosunu philippa boyens ve peter jackson'ın eşi fran walsh yazdı. filmin müziklerini howard shore besteledi.

i̇ki kule
1954 romanları
i̇ngilizce romanlar
i̇ngiliz romanları
sinemaya uyarlanmış i̇ngiliz romanları
avrupa mit ve efsanelerine dayanan eserler
popüler kültürde cermen mitolojisi
popüler kültürde kelt mitolojisi
popüler kültürde fin mitolojisi
popüler kültürde mitoloji
Kralın Dönüşü

john ronald reuel tolkien'in yazdığı yüzüklerin efendisi (i̇ng: the lord of the rings) adlı bir fantastik edebiyat üçlemesinin üçüncü kitabıdır. kitap iyilik ve kötülük arasındaki mücadaleyi konu alan üçlemenin çözümlendiği son kitaptır. kitap kapağını resmeden ünlü ressam alan lee'dir.

uyarlamalar 

kralın dönüşü romanı, peter jackson tarafından 2001-2003 senelerinde çekilen yüzüklerin efendisi film üçlemesinin son bölümü olarak 2003'te gösterime girdi.

romanda anlatılan hikâyelerle filmde anlatılan sahnelerin bazıları örtüşmemektedir.

kralın dönüşü
1955 romanları
i̇ngilizce romanlar
i̇ngiliz romanları
sinemaya uyarlanmış i̇ngiliz romanları
avrupa mit ve efsanelerine dayanan eserler
popüler kültürde cermen mitolojisi
popüler kültürde kelt mitolojisi
popüler kültürde fin mitolojisi
popüler kültürde mitoloji
Dune Mesihi

dune mesihi, frank herbert'in yazdığı dune adlı fantastik edebiyat serisinin ikinci kitabı. i̇lk kez 1969 yılında galaxy adlı bir dergide yayımlanmıştır. serinin her iki kitabı da 2007 yılında bilimkurgu kitap kulübü tarafından tek cilt halinde basılmıştır.

ayrıca bakınız 

 i̇thaki bilimkurgu klasikleri dizisi

kaynakça 

dune romanları
Dune Çocukları

dune'un çocukları, frank herbert'ın yazdığı dune adlı bilimkurgu serisinin üçüncü kitabı. roman 1977 yılında hugo ödülüne aday gösterilmiştir.

serinin ikinci kitabı olan dune mesihi'nin sonunda paul atreides çöle giderek ortadan kaybolmuştu. kız kardeşi alia, i̇mparatorluğu'n naib'i olarak tahtta oturmakta ve paul ile chani'nin çocukları leto ve ganima fremenlerin koruması altında yaşamaktadırlar. i̇kizlerin farklı yaratılışları kitap boyunca kendini yavaş yavaş ortaya koyarken alia'nın daveti üzerine arrakis'e geri dönen leydi jessica kızını değişmiş olarak bulacaktır.

serinin üçüncü kitabında mentat duncan idaho önemli bir rol oynamaktadır. kitabın en büyük sırrı arrakis - yani dune - sokaklarında gezinirken dine ve gezegen üzerindeki değişime küfreden vaiz'in gerçek kimliğidir.

dune romanları
1977 romanları
1970'lerde amerikan romanları
1970'lerde bilimkurgu romanları
i̇ngilizce romanlar
amerikan bilimkurgu romanları
g. p. putnam's sons kitapları
televizyona uyarlanmış romanlar
frank herbert romanları
tefrika romanlar
kadın ile ilgili eserler
Dune Tanrı İmparatoru

dune: tanrı i̇mparatoru, frank herbert tarafından kaleme alınmış ve dünyanın en çok satılan bilimkurgu romanları olan dune diisinin dördüncü kitabıdır. arthur c. clarke'ın ifadesiyle, "yüzüklerin efendisi ile kıyaslanabilecek tek şaheser kurgu romandır.".

kaynakça 

dune romanları
Dune Sapkınları

dune sapkınları, frank herbert'ın yazdığı dune adlı fantastik edebiyat serisinin beşinci kitabı. 1984 yılında basılmıştır.

kurgu 
2. leto'nun hükümdarlığı biteli 1500 yıl olmuştur. i̇nsanlık halen altın yol'u izlemektedir. leto'nun 3500 yıl süren baskıcı rejiminin yol açtığı büyük saçılma ile evrenin uzak köşelerine gidenler, 1500 yıl sonra büyük bir fethetme arzusu içerisinde geri dönmeye başlamıştır. altın yol'u anlayan tek grup olan bene gesserit'ler bir seçim yapmaya zorlanmaktadır. geleneksel olarak kullandıkları gizli manipülasyon yöntemleri ile insanlığı sessizce yönlendirirken kendi hayat mücadelelerine devam edecekler ya da altın yol'u seçerek insanlığı yokolma tehlikesinden uzak olan yeni bir geleceğe doğru itmeye çalışacaklardır.

kaynakça 

dune romanları
Dune Rahibeler Meclisi

dune rahibeler meclisi, frank herbert'ın yazdığı dune adlı bilimkurgu edebiyat serisinin altıncı kitabı. 1985 yılında yayınlanan kitap yazarın son eseridir. herbert 1986 yılında öldükten sonra, kendisinin yedinci kitap için hazırladığı notlardan yola çıkan oğlu brian ve kevin anderson ikilisi tarafından hunters of dune ve sandworms of dune yayınlanmıştır.

kurgu 
bene gesserit halen 2. leto tarafından çizilen altın yol'u sorgulamakta, bir yandan da eski i̇mparatorluk'u ele geçiren şerefli analar'ın saldırılarına direnmeye çalışmaktadır. bir çıkış yolu arayan bene gesserit lideri darwi odrade, çözümün esir tuttuğu scytale, duncan idaho ve murbella'ın oynayacakları roller ile bağlantılı olduğuna inanmaktadır.

dune romanları
Frank Herbert

frank patrick herbert (8 ekim 1920 tacoma, washington - 11 şubat 1986), amerikalı bilimkurgu kitapları yazarı. romanlarıyla ünlü olmasına rağmen, kısa öyküler de yazdı. gazeteci, fotoğrafçı, kitap eleştirmeni, ekolojik danışman ve öğretim görevlisi olarak çalıştı.

herbert, tacoma washington'da 8 ekim 1920'de dünyaya geldi. küçüklüğünden beri yazar olmak istedi. 1938'de üniversiteden mezun oldu ve 1939'da glendale star adlı gazetede yazarlık kariyerine başladı. ii. dünya savaşı sırasında yazarlığa altı ay kadar ara verdi ve amerikan donanması'nda fotoğrafçı olarak çalıştı, ancak bu görevden sağlık sebepleri ile ayrılmak zorunda kaldı.

herbert'in ilk bilimkurgu öyküsü looking for something, aylık olarak samuel mines tarafından düzenlenen bir dergi olan startling storiesin, nisan 1952 sayısında yayınlandı.

frank herbert'in roman yazarlığı kariyeri 1955'te yazdığı "denizdeki ejderha" (the dragon in the sea) ile başladı. dünya çapında dune adlı ünlü bilimkurgu serisi ile tanındı. tarihte verilen ilk nebula ödülü’nü kazanan yazarın dune ile kazandığı bir de hugo ödülü bulunmaktadır. roman, tüm zamanların en çok satan bilimkurgu romanı unvanını almıştır. uzak bir gelecekte kurulan ve insanlığın uzun zamandan beri yıldızlar arası seyahat geliştirdiği ve binlerce farklı dünyaya yerleştiği bir gelecekte geçen romanda, insan türlerinin uzun vadede hayatta kalması, insan evrimi, gezegen bilimi ve ekolojisi ve din, politika, ekonomi ve gücün kesişimi gibi karmaşık temaları araştırıyor.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

1920 doğumlular
tacoma doğumlu yazarlar
1986 yılında ölenler
amerikalı bilimkurgu yazarları
amerikalı budistler
ii. dünya savaşı'nda amerikalı askerler
hugo ödülü alan yazarlar
nebula ödülü alan yazarlar
ahlâkçılar
dil yaratıcıları

pankreas kanserinden ölenler
20. yüzyıl amerikalı roman yazarları
amerikalı çevreciler
20. yüzyıl amerikalı hikâye yazarları
akciğer ambolisinden ölenler
washington üniversitesinde öğrenim görenler
wisconsin'de kanserden ölenler
the san francisco examiner kişileri
Semah

semah, alevi ve bektaşi topluluklarında yaygın olan ve cemevi'nde müzik eşliğinde uygulanan tören nitelikli tarîkat âyini'dir.

uygulama 
semah dönmek için kadınlar geleneksel kıyafetler giyerler, semah'ın alevi ve bektaşi cem'lerinde yaygın olarak ve müzik eşliğinde dönüldüğü doğrudur, fakat semah bir dans değildir. semah, hâkk'a yaklaşmaktır, semah insanın maneviyatıyla yüzleşmesi ve maddi dünyadan uzaklaşmasıdır.

kökeni 
semahın kaynağı kırklar meclisine dayanır. bu meclise gelen muhammed’e salmân-ı fârisî tarafından bir üzüm tanesi verilir ve salmân-ı fârisî kendisinden bunu paylaştırmasını ister. muhammed, cebrail’in getirdiği tabakta bu üzüm tanesini sıkar. bunu içen kırklar "ya allah" deyip semah dönmeye başlarlar.

zamanı 
semah yalnız cemler'de dönülür. bunun dışında günümüzde olduğu gibi asla düğünlerde ve benzer eğlencelerde dönülmez. semah'ın dönüldüğü ortam mutlaka özel ve dinsel anlamı olan bir ortam olmalıdır.

benzerlikler 
semah, sema ile karıştırılmamalıdır. sema mevleviler'in yapmakta olduğu âyindir. ama sonuçta özellikleri (allah'a yaklaşmak) aynıdır.

müzik 
alevi semahlarındaki en önemli çalgı bağlamadır. bağlamayı çalan ve deyiş söyleyen kişilere zakir denir.

alevilikte ibadet
türk halk müziği formları
Aygıt sürücüsü

aygıt sürücüsü veya diğer adıyla donanım sürücüsü, işletim sistemlerinde korumalı mod mimarisinde uygulamaların işletim sisteminden bağımsız olarak donanıma erişiminin kısıtlandığı durumlarda donanımla veya işletim sistemi çekirdeği ile haberleşebilmek maksadı ile yazılan kodlardır. sık ve yaygın olarak, sadece "sürücü" de denir.

bir aygıt sürücüsü, işletim sisteminin bir parçası olabileceği gibi, işletim sisteminden bağımsız olarak hazırlanmış, tamamlayıcı bir bileşen olarak da kullanılabilir. aygıt sürücüleri genellikle donanımı üreten şirketlerce yazılmaktadır ve donanım ile birlikte verilmektedirler. her işletim sistemi için aygıt sürücüleri yazılır.
Abuzer Uğurlu

abuzer uğurlu (d. 1943 malatya), türk silah ve uyuşturucu kaçakçısı.

1966-1973 yılları arasında türkiye'ye 27 milyon adet mermi ve 70.000 civarında silah sokulması ile ilgili olarak yargılandı ama delil yetersizliğinden beraat etti.(1) uğurlu kısa bir süre sonra bulgaristan'a yerleşti ve kaçakçılık işlerini bu ülkede yürüttü. 1974 yılında çıkan af yasasıyla bir kısım suçları affedildi.

1974-1979 yılları arasında "yıldırım" kod adı ile millî i̇stihbarat teşkilatı için çalıştı.(2) bu arada i̇nterpol tarafından uyuşturucu kaçakçılığı suçu ile aranıyordu.(3) uğurlu'nun ismi 1979 yılında şüpheli bir intihar ile ölen kaçakçı i̇brahim telemen'in iddialarında geçiyordu. milliyet gazetesi başyazarı abdi i̇pekçi öldürülmeden önce kaçakçılık konuları ile ilgili yazılar yazıyor ve uğurlu'dan bahsediyordu.

1978 yılında hükûmet kuran chp'nin mhp'li gün sazak'ın yerine gümrük ve tekel bakanı yaptığı tuncay mataracı'nın, uğurlu'dan rüşvet aldığı ve onun istediği kişileri gümrük müdürü yaptığı 12 eylül sonrası ortaya çıktı.(4) bu arada milliyet gazetesini satın almak isteyen kemal derinkök'ün, uğurlu ile yakın ilişikisi vardı. i̇pekçi suikastının tetikçisi olarak idama mahkûm edilen mehmet ali ağca, cinayetten önce uğurlu'dan yardım gördüğünü söyledi.

uğurlu 1984'te millî i̇stihbarat teşkilatı ve emniyet'in beraber yürüttüğü babalar operasyonu sırasında tutuklandı. 1987 yılında tekrar tutuklanan ve 1988'de tahliye edlen uğurlu hakkında 1991'de i̇stanbul dgm'de 36 yıl hapis istem ile bir dava açıldı.20 ekim 1999'da i̇stanbul'da yakalandı.

abuzer uğurlu, 14 mart 2007′de cezasını tamamlayarak tahliye oldu.

kaynakça 
 uğur mumcu, silah kaçakçılığı ve terör, s.70-77
 mehmet eymür, ati̇n
 d. yurdakul, c. erdinç, çete'le, s. 289
 f. ünlü, susurluk gümrüğü, s.77

malatya doğumlular
1940 doğumlular
yaşayan insanlar
kürt uyuşturucu kaçakçıları
kürt silah kaçakçıları
Beşköylü Adem

beşköylü adem, (asıl adı adem ekiz) (d. 1980; beşköy) karadeniz ezgilerini icra eden türk halk müziği sanatçısıdır.

1 mart 1980'de trabzon'un köprübaşı ilçesinin beşköy beldesine bağlı konuklu (kalis) köyünde köyünde dünyaya geldi. i̇lk ve orta öğrenimini konuklu'da, lise öğrenimini köprübaşı lisesinde tamamladı. müzik hayatına daha küçük yaşta başladı. i̇lkokul yıllarında kemençe ile tanıştı ve lise bitiminde hayatınını tamamen müziğe adayarak, profesyonel anlamda müzik çalışmalarına başladı.

2000 yılında yanarım ateşine adlı albümünü piyasaya çıkardı. ardından, askerlik dolayısıyla bir süre müzikten ayrı kaldı. müzik çalışmalarını yunanistan'da tamamladığı ikinci kasetini 2005 yılında romaika tragodias'ı (rumca şarkılar) piyasaya çıkararak sürdürdü. üçüncü kasetini ise 2007'de kavalcı kerim aydın'la birlikte "gülüm demedim mi sana" adıyla çıkardı. sanatsal adını doğduğu ve büyüdüğü yer olan beşköy'ün 1998 yılında bir sel felaketiyle haritadan silinmesi nedeniyle, hem bu yöre insanının yasına ortak olmak, hem de beşköy adının yaşatılması icin beşköylü adem olarak sanat piyasasında kullanmaktadır.

albümleri 
 yanarım ateşine (2000)
 romaika tragodias (2005)
 gülüm demedim mi sana (2007)
 trabzon'dan selaniğe (2010)
 anemo / rüzgar (2012)
 selanik'ten trabzon'a köprü (2012)
 parhar (2015)

kaynakça

dış bağlantılar 
 beşköylü adem fb sayfası 

türk halk müziği sanatçıları
karadeniz müziği sanatçıları
trabzon doğumlu şarkıcılar
1980 doğumlular
köprübaşı doğumlular
Hobbit

hobbit, j.r.r. tolkien'in kurgusal orta dünya evreninde bir ırk.

hobbitler kısa boylu, kocaman tüylü ayaklı, kıvırcık saçlı, son derece neşeli, ehl-i keyif bir ırktır. pek maceraperest değillerdir. onların orta dünya'daki maceraları saygın bir hobbit olan bilbo baggins'in dostu gandalf'la başlar.

merry, pippin, sam ve frodo baggins bu ırkın tanınan karakterleridir.

hobbit türleri 
kılayaklar: kılayak türü diğer türlerine göre daha esmer ayrıca kısalardır. sakalsız ve çizmesiz türlerdir. elleri çok yeteneklidir. yüksek yamaçlarda yaşarlar.
samanpostlular: samanpostlular tüyleri ve ciltleri normallerinden daha açıktır. uzun, incedirler ve ağaçlık ormanlık bölgeler onların yaşamayı sevdikleri bölgelerdir.
ülkenler: ülken hobbitler şişmandır ve el ve ayakları diğerlerine oranla daha büyüktür. düzlükleri ve nehirlerin kıyılarını severler.

ayrıca bakınız 
 homo floresiensis – cüce insan türü.

kaynakça 
 j. r. r. tolkien, yüzük kardeşliği - önsöz.

orta dünya ırkları
fantastik yaratıklar
efsanevi yaratıklar
kurgusal türler ve ırklar
Müzisyen

müzisyen, çalgı çalabilen veya müzikal yetenek sergileyen sanatçıdır. müzik besteleyen, icra eden veya orkestra yöneten kişiler müzisyen olarak kabul edilir. çalgı çalabilen müzisyenlere çalgıcı da denir. müzisyenler tek başlarına (solo) çalışabilecekleri gibi grup veya orkestra üyesi de olabilirler.

ayrıca bakınız 
 besteci
 şarkıcı
 aranjör
 orkestra şefi
 müzik bilimi

müzik meslekleri
müzisyenler
Gondolin

j. r. r. tolkien'in kurgusal orta dünya evreninde birinci çağ'da kurulup yıkılmış bir elf şehridir. elf beyi turgon tarafından kuruldu.

turgon ve halkı, gondolin'i gizlice kurdular. ve içinde yaşamaya başladılar. şehrin asıl ismini ondolindë olarak vermişlerdi, quenya'da "su şarkısı taşı" anlamına gelir. daha sonra isim sindarin versiyonuna dönüştü.

saklı şehir yedi kapıyla korunurdu. kapılar odun, taş, bronz, demir, gümüş, altın ve çelik kapılar şeklinde birbirinden farklıdır. şehir maeglin onları ele verene kadar 400 yıl boyunca morgoth'un ordularından korundu. morgoth'un ordusu orklar, ejderler ve ateşli demir makinelerden oluşuyordu. ve bunlar sayesinde tüm coğrafi zorlukların üstesinden geldiler. gondolin'e kuzey dağlarındaki saklı yol boyunca saldırdılar.

gondolin'in diğer adları şunlardır:

 . gondobar (ondomar) : "taş içindeki şehir"
 . gondrimbar (ondormar) : "gon(dolin)drim'deki şehir"
 . gondolin (ondolindë) : "(su) şarkısı taşı"
 . gondost (ondosto) : "kaya üzerindeki şehir"
 . gwarethminas (?) : "korunan kule"
 . thurigardh (?) : "gizli yer"
 . lothladen (lótëlanda) : "ovanın çiçeği"

gondolin on iki boya ayrılmıştır. gondolin'in yıkılışı sırasında boyların isimleri şöyleydi:

 ak kanat (bar-en-alphram): lideri tuor'dur ve en küçük boydur. sembolleri "gökte uçan kuğu"dur. 
 köstebek: lideri maeglin'dir. maeglin'e sadık, kazıcılardan oluşuyordu. 
 kırlangıç: lideri duilin'dir. gondolin'in en iyi okçuları. sembolleri, "mor tüylü yelpaze"dir. 
 i̇lahi kemer: lideri, egalmoth'tur. çok zengin bir boydu. gondolin'in diğer okçularından oluşur. 
 direk ve kar kulesi: lideri penlodh'du. haklarında fazla şey bilinmez. gondolin'in yıkılışı boyunca öldürüldüler. 
 ağaçlar evi : liderleri galdor'dur. sembolleri "yeşil ağaç"tır. sopa ve sapan kullanırlardı.
 altın çiçek evi (bar-en-lothglor): liderleri glorfindel'dir. sembolleri "yeşil düzlükteki altın çiçek"tir. 
 pınarlar evi (bar-en-eithel): liderleri ecthelion'dur. kralın çeşmelerinin koruyucularıdır. bu evin savaşçıları gondolin'in 7. kapısını savunmuşlardır. elmas ve gümüşü severlerdi. savaşta flüt çalarak motive ederler.
 harp: liderleri salgant'tır. sembolleri "siyah düzlükteki gümüş harp". müzisyenler boyudur. 
 öfke çekici (bar-en-damba, çekiç evi): liderleri enerdhil ya da rôg. sembolleri "kırmızı düzlük üzerinde siyah çekiç ve örs". en geniş ve cesur boydur. maeglin'in boyundan olmayan demircilerden oluşur. gondolin'in yıkılışı’nda kaçmadılar ve son bireye kadar yok oldular. 
 kral'ın soyu  (bar-en-aran): liderleri kral turgon'dur. sembolleri "yıldız, ay ve finwë nolemë'nin kırmızı kalbi". kralın ailesi ve muhafızlarından oluşur.

orta dünya krallıkları
Hareket Ordusu

hareket ordusu, i̇ttihat ve terakki cemiyeti’ne bağlı subayların 13 nisan 1909 günü, 31 mart ayaklanması'nı bastırmak için, selânik'ten mahmut şevket paşa komutasında i̇stanbul'a gönderdikleri ordudur. kurmay başkanı ise kolağası mustafa kemal bey'dir.

ii. meşrutiyet'in ilan edildiği 23 temmuz 1908 tarihinden itibaren iktidarı denetleyen i̇ttihat ve terakki cemiyetine karşı halk içerisinde bir takım tepkiler doğmaya başlamıştı. bu tepkilerin çoğalması sonucunda 13 nisan 1909 tarihinde "31 mart vakası" (dönemin rumi takvimine göre 31 mart 1325) olarak nitelendirilen  ayaklanma başlamıştır.

sultan ii. abdülhamid'in isyana müdahale etmemesi üzerine selânik'teki devrimciler bir ordu toplayarak başkente ilerlemeye başladılar.

ordunun çekirdeği, selânik'teki devrime sadık 3. ordu birliklerinden oluşmaktaydı. bunun yanı sıra balkanlardaki türk milis kuvvetleri de orduda görev almıştır. ordunun baştaki kumandanı hüseyin hüsnü paşa idi. kurmay başkanlığını ise kolağası mustafa kemal bey yapmakta idi.

ancak hareket ordusu, başkent i̇stanbul'a yaklaştığında durum değişmiş, kumandan olarak görev mahmut şevket paşa'ya bırakılmış, kurmay başkanlığına da o dönem berlin askeri ataşesi olarak görev yapan kurmay binbaşı enver bey, berlin'den i̇stanbul'a geldikten sonra kolağası mustafa kemal bey’den görevi devralarak kurmay başkanlığına getirilmiştir.

ayrıca bakınız 
 yıldız yağması

kaynakça 

31 mart vakası
osmanlı döneminde selanik
osmanlı i̇mparatorluğu meşrutiyet dönemi
1900'lerde osmanlı i̇mparatorluğu
Feridun Cemal Erkin

i̇smail feridun erkin (1899, i̇stanbul - 21 haziran 1980), türk diplomat ve siyasetçi.

hayatı 

galatasaray lisesi ve paris üniversitesi hukuk fakültesi mezunudur. düyun-u umumiye i̇daresi muhasebe memurluğu, muhtelit mübadele komisyonu türk delegasyonu başkatipliği, londra büyükelçiliği başkatipliği, berlin büyükelçiliği müsteşarlığı ve maslahatgüzarlığı, beyrut ve berlin başkonsoloslukları, dışişleri bakanlığı ticaret, i̇ktisat ve siyasi daireler umum müdürlüğü, umumi katip siyasi müşavirliği, umumi katipliği,
birleşmiş milletler san francisco konferansı başdelegeliği (1945), roma (1947-1948), washington (1948-1955), madrid (1955-1957), paris (1957-1960), londra (1960-1962) büyükelçilikleri, ereğli demir çelik fabrikaları i̇dare kurulu üyeliği, yazarlık, 2. (xiii) dönem ordu milletvekilliği, cumhuriyet senatosu cumhurbaşkanınca seçilen üyeliği (5 haziran 1970 - 10 ekim 1971), 26., 27. ve 28. hükûmet dışişleri bakanlığı yapmıştır.

besteci ulvi cemal erkin ile kardeş olan feridun cemal erkin, 21 haziran 1980 tarihinde hayatını kaybetti.

kaynakça 

1899 doğumlular
1980 yılında ölenler
galatasaray lisesinde öğrenim görenler
paris üniversitesinde öğrenim görenler
türkiye dışişleri bakanlığı müsteşar yardımcıları
türkiye dışişleri bakanlığı müsteşarları
tbmm 13. dönem ordu milletvekilleri
tbmm cevdet sunay tarafından seçilen cumhuriyet senatörleri
tbmm dışişleri komisyonu
feriköy mezarlığı'na defnedilenler
cumhuriyet halk partisi mensubu siyasetçiler
Safa Giray (siyasetçi)

i̇smail safa giray (5 mart 1931 i̇zmir - 20 haziran 2011, ankara), giray hanedanı soyundan gelen türk siyasetçidir.

hayatı 
i̇stanbul teknik üniversitesi i̇nşaat fakültesi'ni bitirdi anadolu makina endüstri ve ticaret a.ş. murahhas azalığı ve genel müdürlüğü, xvii., xviii., xix. i̇stanbul ve xx. dönem balıkesir milletvekilliği ile bayındırlık ve i̇skân, millî savunma, dışişleri bakanlıkları yaptı. evli ve üç çocuk babasıydı

cengiz altınkaya ile birlikte "otoyol ihaleleri sözleşmelerinde fiyat farkı ödenmeyeceğine ilişkin hüküm bulunmasına karşın, fiyat farkı ödedikleri iddiasıyla" 20 ocak 1993 tarihinde yüce divan'a sevkedildiler. bu davaya 14 eylül 1993 tarihinde danıştay'ın kararı üzerine karayolları eski genel müdürü atalay coşkunoğlu da dahil edildi. yüce divan'daki yargılama 13 nisan 1995'te sonuçlandı; sanıkların her üçü suçsuz bulundu.

kaynakça 

1931 doğumlular
i̇zmir doğumlu siyasetçiler
i̇stanbul teknik üniversitesi i̇nşaat fakültesinde öğrenim görenler
tbmm 17. dönem i̇stanbul milletvekilleri
tbmm 18. dönem i̇stanbul milletvekilleri
tbmm 19. dönem i̇stanbul milletvekilleri
tbmm 20. dönem balıkesir milletvekilleri
yüce divan'da yargılanan siyasetçiler ve bürokratlar
türk inşaat mühendisleri
kırım tatarı asıllı türkler
tbmm millî savunma komisyonu
anavatan partisi mensubu siyasetçiler
2011 yılında ölenler
zincirlikuyu mezarlığı'na defnedilenler