mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Virtüöz

virtüöz kelimesi, (i̇talyanca virtuoso ,  ya da virtuous, latince ise mükemmellik, yetenek veya mertlik anlamlarına gelen virtus ya da virtue) sözcüklerinden gelmektedir. virtüöz'ün çoğul halleri i̇ngilizceye çevrildiğinde virtuosi veya virtuosos, kadın sanatçılar için kullanıldığında ise virtuosa veya virtuose'dir.

virtüöz, icra ettiği sanatta olağanüstü yeteneklere sahip kimselere denir. genellikle müzik ve resim gibi alanlarda kullanılmaktadır. zannedildiği gibi sadece müzikte kullanılmaz. resmî bir unvan değil bir iltifattır. ancak günümüzde bir unvan gibi kullanılmaya başlanmıştır.

bir müzisyene virtüöz denebilmesi için aranan belirleyici nitelik, mevzubahis müzisyenin, sanatını icra ederken, bunu diğer sanatçılardan çok daha üstün bir şekilde gerçekleştirebilecek yeteneğe sahip olmasıdır.

kaynakça

müzik terimleri
Cihanoğlu ailesi

cihanoğulları (veya cihanoğlu ailesi), osmanlı devleti'nde merkezi yönetimin zayıflayarak bölgesel derebeyliklerin ön plana çıktığı 18. yüzyılda aydın çevresinde hakimiyet kurmuş iki aileden biridir. cihanoğulları'nın hakimiyeti aydın merkeze 22 km uzaklıktaki koçarlı çıkışlı olmuş, diğer derebeylik soyu olan arpazlı ailesi ağırlığını daha iç kısımda nazilli merkezli olarak hissettirmiştir.

aile içi rivayetlere göre, kanuni sultan süleyman 1522 yılında rodos ve i̇stanköy adalarını almak için ordusuyla koçarlı'dan geçerken, mersinbelen, yağcıdere ve dereköy dolaylarında konaklamış. o sırada 250 kişilik bir türk aşireti de bu bölgede bulunmaktaymış. aşiret reisi mehmet bey, kanuni'nin ordusuna katılarak, rodos seferinde bulunacağını padişaha arz etmiş. tam bu sırada mehmet bey'in çadırında bir çocuk dünyaya gelmiş. padişah bu haberin kendilerine uğur getireceği düşüncesiyle çocuğun adını "cihan" koymuş ve çocuğa beşparmak dağlarından başlamak üzere çine çayı ve sarıçay arasında kalan ve büyük menderes nehri 'ne kadar olan araziyi bağışlamış.

cihanoğulları bu şekilde kök salmış ve 18. yüzyılda güçlerinin doruğuna ulaşmışlardır. 16. yüzyılda koçarlı yakınındaki cincin köyünde inşa ettirilen kale, 1753'te koçarlı dedeköy'de cihanoğlu hacı mehmet tarafından 'müceddeden' (mevcut bir yapının yerine) yaptırılan dedeköy cihanoğlu camii, 1756 tarihli ve cihanoğlu müderris abdülaziz efendi tarafından yaptırılan aydın cihanoğlu camii ve medresesi ve koçarlı cihanoğlu camii, 1763-1764 yıllarında cihanoğlu i̇brahim ağa tarafından koçarlı'da caminin ve aile konağının yanı başında inşa ettirilen gözetleme ve savunma amaçlı cihanoğlu kulesi de bu gücün simgeleri olmuştur.

ailenin 18. yüzyıl eserlerinde bir alamet-i farika gibi dikkati çeken önemli bir özellik, bunların türk barok mimarisinin öncülüğünü yapmış olmalarıdır. gerçekten de, i̇stanbul'da, ancak 70-80 yıl sonra, 19. yüzyıl ortalarında balyan ailesinin eserleriyle mimari manzaranın bir parçası haline gelecek barok stil, aydın'da cihanoğulları tarafından çok önceleri uygulanmıştır.

aileden birkaç fert ve sayılan eserler günümüze kadar gelmiştir.

osmanlı türkü aileler
osmanlı döneminde aydın
vikiproje tarih kaynak bekleyen maddeler
Atlas sediri

atlas sediri (cedrus atlantica), çamgiller (pinaceae) familyasından doğal olarak kuzey afrika, cezayir, fas ve atlas dağlarında yetişen sedir türü. bazı kaynaklar ayrı tür olarak ele alsa da kimi kaynaklarda lübnan sedirinin alt türü  c. libani subsp. atlantica olarak geçer.

40 m'ye kadar boy ve 3 m kadar da kutur büyümesi gösterir. piramit biçimlidir. dipten itibaran dallanır. yaşlanınca da bu formunu kaybetmez. yaprakları mavi-yeşil, gümüşi gri veya nadiren açık ya da koyu yeşil renkli olup 2-2,5 cm uzunluğundadır. kozalakları parlak açık kahverengi, 5–7 cm uzunlukta ve uç kısmı basıktır.

cedrus atlantica glauca(mavi atlas sediri) alt türünün yaprakları gümüş mavi renktedir. sıcağa ve kuraklığa dayanıklıdır. yılda 30-60 santimetre büyümektedir. gençken seyrek dallanır. i̇leri yaşlarında ise yoğun dallanma gösterir. park ve bahçelerde peyzaj amaçlı kullanılmaktadır.

kaynakça 
atlantica

peyzaj ağaçları
Kıbrıs sediri

kıbrıs sediri (cedrus libani var. brevifolia), çamgiller (pinaceae) familyasından doğal olarak kıbrıs'ta yetişen bir sedir varyetesi.

15 m'ye kadar boylanır. i̇ğne yapraklar mavimsi yeşil renklidir, dallara horizantal çıkar. kozalakları silindir şeklinde ve 7–8 cm uzunluktadır. yaşlanınca tacı dağılır ve şemsiye şeklini alır.

dış bağlantılar

libani
avrupa'daki tehlikedeki biyota
1908'de tanımlanan bitkiler
Aporia

aporia, genel olarak konuşmacının konunun hangi yönü takip etmesi gerektiği, konuya nereden başlanıp nerede bitirileceği, ne deneceği hakkında yolunu yitirdiği durumun adı olarak ya da konuşmacının ne söyleyeceğini ya da düşüneceğini bilmediği bir durumda başvurduğu, genellikle yapmacıklı kuşku ifadesi olarak tanımlanır.

18. yüzyıl i̇ngiliz düşünce dünyasının önemli isimlerinden samuel johnson’a göre aporia, “retorikte, konuşmacının çok yönlü bir konuya nereden başlayacağını ya da tuhaf ve belirsiz bir konu hakkında ne diyeceğini bilemediği ve böylece durumu kendi kendisine tartıştığı durumun adıdır.” terimin “muamma karşısında kilitlenme ya da kafa karışıklığı” anlamı özellikle i̇lkçağ felsefesinin yöntemsel gelişmesinde önemli bir rol oynamıştır. erken dönem platon diyaloglarında socrates, çözümlerini sunmadığı sorular ortaya koymuş ve sorduklarının makul çözümleri olmadığını da göstermişti. aporetik yöntem, daha sonradan sokrates’in gerçeği ortaya çıkarmak için kullandığı diyalektik yöntemin önünü açmıştı. aporia terimi, aristoteles tarafından öznenin düşüncesinde isteme bağlı olmaksızın ortaya çıkan ya da toplumdan yahut bilgelerden edinilen ‘saygın’ kabul edilen inançlardan türeyen bağdaşmazlıklarla ilgili kafa karışıklıkları için kullanılmıştı. aristoteles’in yaklaşımı, çatışmaları uzlaştırmak için gereken asgari uyuma ulaşmak amacını güdüyordu.

kaynakça 

retorik
söz sanatları
Villeneuve-d'Ascq

villeneuve-d'ascq, nord-pas-de-calais bölgesi, nord i̇li, lille arrondissement'da bulunan komündür.

villeneuve-d'ascq, 25 şubat 1970'te ascq, annapes ve flers'ın birleşmesiyle meydana gelmiştir. komünün adının anlamı "ascq - yenişehir" olup felemenkçe "ask" (dişbudak) kelimesinden geldiği düşünülmektedir.

1999 nüfus sayımına göre 65.000 kişi olan nüfusu ile, fransa'da bir belediye.

ayrıca bakınız 
 école centrale de lille
 lille üniversitesi i
Bhopal felaketi

bhopal felaketi, 3 aralık 1984 günü, abd kökenli union carbide firmasının hindistan'da bhopal'de kurduğu böcek ilacı üreten fabrikadan yanlışlıkla 40 ton metil isosiyanat gazını dışarı atması 18.000 kişinin ölümüne, 150.000'den fazla insanın zehirlenmesine neden oldu.

çevresel etkileri çernobil faciasından bile korkunç olan bu kaza sonrasında, bhopal eyaleti doğal afet bölgesi ilan edildi. greenpeace'in bölgede kazadan 20 yıl sonra, 2004 yılında yaptığı ölçümlerde, toprakta normalin 6 milyon katı toksik madde bulundu.

union carbide'ın böylesine bakımsız ve kontrolsüz bir fabrikayı abd'de kurmasının mümkün olmadığı, fabrikanın yetersiz teknolojiyle açılmış olduğu iddia edildi. 18.000 insanın ölümüne, 150 binden fazla insanınsa ömürlerinin geri kalan kısmını sakat ve hasta geçirmesine yol açan facia sonrasında, union carbide firması bir "ticari sır" olduğu gerekçesiyle toksik maddenin adını bile açıklamaktan kaçındı. bu durum, zehirlenenlere bir tanı konmasını imkânsız kılarken, hastanelerde ölümlerin artmasına yol açtı.

birkaç yıl sonra açılan davada union carbide firması mağdurlara ve yakınlarına 470 milyon dolar tazminat ödemek zorunda kaldı. ancak hindistan devletine ödenen paranın çok azı gerçek mağdurlara dağıtılabildi. bu miktar hayatta kalanlar tarafından paylaşıldığında, kişi başına 500 dolar civarı para düştü.

union carbide firmasını satın alan ve burada üretime devam eden dow chemical company ise kazazedelerle iletişime bile girmeyi reddetmektedir.

felaket hakkında açılan dava 
bu felaketin ardından açılan dava da ancak 7 haziran 2010 tarihinde sonuçlandı. felaketin sorumlusu olarak gösterilen union carbide firmasının üst düzey yöneticileri sadece 2 yıl hapis cezasına çarptırıldı. davanın bu şekilde ve olaydan ancak 26 yıl sonra sonuçlanabilmesi bu felaketten etkilenenler ve onların temsilcilerinden oldukça sert tepki gördü. cezaya çarptırılanların kaza olduğu günlerde, fabrika genel müdürü keshub mahindra dahil olmak üzere, fabrikada üst düzey yöneticiler oldukları belirtildi. hapis cezasına çarptırılanlar hapis cezasına ek olarak 100,000 hindistan rupisi (yani 1,400 i̇ngiliz sterlini) para cezasına da çarptırıldılar. cezalandırılan yöneticiler:

 keshub mahindra
 v.p. gokhale
 kishore kamdar
 j. mukund
 s.p. chowdhury 
 k.v. shetty
 s.i. qureshi

bu davaya ek olarak union carbide’nin genel müdürü olan warren anderson hakkında açılmış ikinci bir dava da halen devam ediyor. warren anderson’un  kaza olduğu tarihten beri abd’de yaşadığı ve de hindistan’a bir daha gelmediği belirtildi.

kaynakça 

 
çevre felaketleri
1984'teki endüstriyel kazalar ve olaylar
i̇ş ekonomisinde sorunlar
Resfebe

resfebe, kelimelerin alışılmış şekilleri dışında yazılarla, sembollerle ya da resimlerle belirtilmesi ya da bu şekildeki bulmacalardır. i̇ngilizcede rebus kelimesiyle ifade edilen bu terime köksal karakuş tarafından resim ve alfabe kelimelerini birleştirerek bu oyunlara türkçe resfebe karşılığı bulunmuştur. bu ad "resimli alfabe" öbeğinden türetilmiştir.

i̇ngilizce gibi belli bir sesin çeşitli harf kombinasyonlarıyla ifade edilebileceği dillerde (örneğin; "ay" sesi "eye" veya "i" ile ya da sözcük içinde "my, try" (-y) ya da "high" (-igh) ya da "lie"(-ie) gibi...) kolaylıkla bir gösterim yerine bir başka gösterim uygulanabilir; "high" (yüksek) yerine "h-eye" yazılabilir ki buna 'resfebe i̇lkesi' denmektedir.

bu ilke, birkaç heceden oluşan bir sözcüğü hecelerine ayrıştırıp her birine aynı sesi veren başka sözcükler atayarak da kullanılabilir. mesela "belief" (inanç) sözcüğünü "bee-leaf" (arı-yaprak) şeklinde yazılabilir.

bu ilkeyi uygulamak için yazmak tek yol değildir. yukarıdaki örnekte bir arı ile bir yaprak resmini yan yana koyup "bu nedir?" diye sorulabilir. dillerin yazıya geçirilmesi sürecinde rebus i̇lkesi'nin kullanıldığı, piktogramların yan yana getirilip önce sözcüğün anlamsal karşılıklarını kullanarak başka bir sözcük yazmayı (örnek: ağaç + ağaç = orman; bu örnek günümüz çincesinde hala kullanılmaktadır), devamında sözcüğün ses değerini kullanarak başka bir sözcük yazımı (arı ve yaprak örneğinde olduğu gibi; arı ve yaprak sözcüklerinin sessel değerleri birleştirilerek her ikisinden de farklı bir kavram olarak i̇nanç sözcüğü elde edilmiştirmiştir.) geliştirilebilir. rebus i̇lkesi gerçek bir sistematik yazı üretme konusunda yeterli değildir, zira bir dildeki her sözcüğün parçaları çoğunlukla anlamsızdır (örneğin "religion" (din) sözcüğü belli anlamlı parçalara ayrıştırılamaz).

türkçede, yapısı itibarıyla rebus i̇lkesini uygulamak zordur zira türkçe fonetik bir dil'dir, her ses tek bir gösterim biçimiyle belirtilir. türkçede bu ilke kapsamında yapılan oyunlar, genelde çocuk sayfalarında karşımıza çıkan 
"(er resmi)+[2-(i)]=erik" tipi gösterimler olmaktadır.

türkçe örnekleri resfebe (resim+alfabe) adıyla da özellikle "akıl oyunları" dergisinde kendisine yer bulmaktadır. en meşhur örnekleri arasında nnnnnn=altın, 12m=birikim, c1=cebir gibi yazılı çeşitleri vardır.

kaynakça 

semboller
heraldik
Uçan süpürge (anlam ayrımı)

uçan süpürge şu anlamlara gelebilir:
 uçan süpürge - avrupa mitolojisinde cadıların üzerine binerek uçtuklarına inanılan, otlardan yapılmış, tahta saplı süpürge.
 uçan süpürge kadın filmleri festivali (film festivali)
 uçan süpürge kadın i̇letişim ve araştırma derneği (sivil toplum kuruluşu)
Ukraynaca

ukraynaca (ukraynaca: украї́нська мо́ва, ukrayinska mova), doğu slav dillerine ait bir dil. ukrayna'nın resmî dilidir.

ukraynaca kiril alfabesi ile yazılır. rusça, lehçe, slovakça gibi yakın akrabası olan slav dilleriyle ortak kelime haznesi geniştir.

tarihsel dilbilimciler, ukrayna dilinin kökenini orta çağdan kalma kiev knezliğinin eski doğu slavcasına kadar izler. kiev knezliğinin dağılmasından sonra dil, rutence adı verilen bir forma dönüştü. rutence ile birlikte, modern ukrayna topraklarında, kilise slavcası'nın kiev versiyonu ayin törenlerinde de kullanıldı. ukraynaca, kazak hetmanlığı'nin kurulmasıyla ilişkili olarak 17. yüzyılın sonlarından beri yaygın olarak kullanılmaktadır. 1804'ten rus devrimi'ne kadar, ukrayna dili, ukrayna'nın büyük bölümünün (orta, doğu ve güney) bulunduğu rus i̇mparatorluğu'ndaki okullarda yasaklandı. dilin hiçbir zaman yasaklanmadığı batı ukrayna'da türkülerde (gezgin müzisyenler) ve önde gelen yazarlar arasında her zaman yeterli bir temelde korunmuştur.

ukrayna alfabesi

kaynakça
Samet Ağaoğlu

abdüssamet ağaoğlu (1909, bakü - 6 ağustos 1982, i̇stanbul), türk yazar, siyasetçi.

samet ağaoğlu, azerbaycan'dan türkiye'ye göç eden ağaoğlu ailesinin dördüncü çocuğudur ve kendisi gibi yazar ve fikir adamı olan ahmet ağaoğlu'nun oğludur. i̇lk ve orta öğrenimini bayazıt fevziye lisesi'nde tamamladıktan sonra, 1929 yılında ankara lisesi'nden mezun oldu. 1931 yılında ankara hukuk mektebi'ni bitirdikten sonra strazburg'a giderek üniversitenin "yüksek etüdler" bölümünde 16 ay okumuş, ancak doktorasını tamamlayamamış, babasının işlerinin bozulması üzerine yurda dönmek zorunda kalmıştır. yurda döndükten sonra ekonomi ve ticaret bakanlıklarında bazı üst düzey görevlerde bulunmuş, 1946 yılında devlet hizmetinden ayrılmıştır.

avukatlık yapmaya başladığı sırada demokrat parti saflarında politikaya atılmıştır. 1950, 1954 ve 1957 seçimleri ile ix., x., xi. dönem manisa milletvekilliği yapmıştır. çalışma, sanayi ve devlet bakanlığı vazifelerinde bulundu. 27 mayıs 1960 askerî darbesinde tutuklanıp hüküm giydi. ömür boyu hapisle cazalandırıldı. i̇mralı ve kayseri cezaevlerinde tutuklu kaldı. 1964 yılında yassıada'da cezasını çekerken çıkan özel bir afla salıverildi. bundan sonra siyasetle dolaylı olarak ilgilendi.

kendini tümüyle yazılarına verdiği bir dönemde, 6 ağustos 1982'de öldü. feriköy mezarlığı'nda bulunan ağaoğlu aile mezarlığı'nda defnedilmiştir.

edebî kişiliği 
yazmaya lise sıralarında başlayan samet ağaoğlu, 1929 - 1931 yıllarında behçet kemal çağlar, ahmet muhip dıranas gibi arkadaşlarıyla hep gençlik adında bir dergi çıkarmıştır. strazburg yaşamını anlatan ilk öyküleriyle görünmüştür. politik çalışmaları dolayısıyla kitaplarını uzun aralıklarla çıkarmış, ancak yaşamının sonuna kadar yazınla ilgisini koparmamıştı.

siyâsî içerikli pek çok yazıya da imza atmış olan samet ağaoğlu, öykü ve denemelerini dönemin varlık, yücel, çığır gibi önemli dergilerinde yayımlamıştı.

yazılarında samet agayef imzasını da kullanmıştır.

eserleri

öykü 
 1944 strassburg hatıraları
 1950 zürriyet
 1953 öğretmen gafur
 1957 büyük aile
 1964 hücredeki adam
 1965 katırın ölümü

anı 
 1940 babamdan hatıralar
 1958 babamın arkadaşları
 1965 aşina yüzler
 1967 arkadaşım menderes
 1972 marmara'da bir ada
 1973 demokrat parti'nin doğuş ve yıkılış sebepleri-bir soru
 1978 i̇lk köşe
 1992 siyasi günlük: demokrat partinin kuruluşu

i̇nceleme 
 1944 kuvayı milliye ruhu
 1947 i̇ki parti arasındaki siyasi farklar

gezi 
 1967 sovyet rusya i̇mparatorluğu

kaynakça 
özel

genel
 

 

1909 doğumlular
1982 yılında ölenler
türkiye'deki azeri göçmenler
20. yüzyıl türk yazarları
i̇stanbul erkek lisesinde öğrenim görenler
ankara üniversitesi hukuk fakültesinde öğrenim görenler
feriköy mezarlığı'na defnedilenler
türkiye cumhuriyeti devlet bakanları
tbmm 9. dönem manisa milletvekilleri
tbmm 10. dönem manisa milletvekilleri
tbmm 11. dönem manisa milletvekilleri
bakü doğumlu siyasetçiler
tbmm dışişleri komisyonu
demokrat parti (1946) mensubu siyasetçiler
20. yüzyıl türk siyasetçileri
20. yüzyıl türk avukatları
ağaoğlu ailesi
Psilocybe cyanescens

psilocybe cyanescens, strophariaceae familyasından psilocybin içeren etkili bir halüsinojen bir mantar türü. çiçek tarhları ve talaş içeren nemli yerlerde yetişir. küçük çocuklarda tehlikeli olabilir.

diğer psilocybe türleri gibi asıl tehlikesi galerina autumnalis gibi zehirli mantarlarla karıştırılma riskidir.

i̇ç bağlantılar 
 psilocybe cubensis
 halüsinojen mantarlar

dış bağlantılar 
 zehirli ve halüsinojen mantarlar

cyanescens
halüsinojen mantarlar
1946'da tanımlanan mantarlar
Portishead

portishead, i̇ngiliz trip-hop müzik grubu. i̇simlerini bristol'ın bir sahil kasabasından almışlardır.

grup 1991'de geoff barrow ve beth gibbons tarafından kuruldu. grup adını barrow'un doğduğu şehirden aldı. barrow daha önce bristol'lü gruplardan olan massive attack ve tricky ile de çalıştı. grubun, solistliğini beth gibbons'ın yaptığı, dummy, glory times, portishead, roseland nyc live ve third adlı 5 albümü vardır. "sinematik" diye adlandırılan bir yapıları olduğu söylenir. beth gibbons'ın ayrıca out of seasons adlı bir de solo albümü vardır.

diskografi 

 dummy (1994)
 portishead (1997)
 third  (2008)

müzikal üçlüler
i̇ngiliz elektronik müzik grupları
1991'de kurulan müzik grupları
trip hop grupları
island records sanatçıları
1991'de i̇ngiltere'de kurulan oluşumlar
downtempo müzisyenleri
Psilocybe baeocystis

psilocybe baeocystis, strophariaceae familyasından psilocybin içeren etkili bir halüsinojen bir mantar türüdür. çizildiği veya berelendiği zaman mavi renk alır. diğer halüsinojen psilocybe türleri gibi çoğu ülkede yetiştirilmesi ve kullanılması yasadışıdır. küçük çocuklarda tehlikeli olabilir, yetişkinlerde de kötü tecrübeler, korku ve panik atak gibi istenmeyen durumlara yol açabilir.

diğer psilocybe türleri gibi asıl tehlikesi galerina autumnalis gibi zehirli mantarlarla karıştırılma riskidir.

i̇lgili bağlantılar 

 psilocybe cubensis
 halüsinojen mantarlar
 zehirli ve halüsinojen mantarlar

baeocystis
halüsinojen mantarlar
1958'de tanımlanan mantarlar
Taha Akyol

taha akyol (d. 10 ekim 1946; yozgat), türk gazeteci ve yazardır.

10 ekim 1946 tarihinde yozgat’ta doğdu. babası mustafa, annesi fatma akyol'dur. i̇lkokul, ortaokul ve lise öğrenimini yozgat'ta tamamladı. i̇stanbul üniversitesi hukuk fakültesi'ni bitirdi. burada yeniden millî mücadele hareketi'ne yakınlık duydu ve aykut edibali, ahmet taşgetiren ve ali müfit gürtuna gibi isimlerle tanıştı. gazetecilik mesleğine 1977 yılında her gün gazetesinde başladı. 12 eylül 1980 darbesi öncesinde milliyetçi hareket partisi yönetiminde bulundu. darbe sonrasında tutuklandı ve uzunca bir süre mamak cezaevi'nde yattı. askeri mahkemede yargılandı ve beraat etti.

yankı dergisinde, tercüman, meydan ve milliyet gazetelerinde çalıştı. 80'li yılların ortalarından itibaren milliyetçi çizgiden uzaklaşarak muhafazakâr-liberalizme yöneldi. siyasi ve iktisadi olarak kendisi tam bir klasik liberal iken, kültür ve dış politika alanında sağ-kanat yaklaşımı benimsemektedir. tobb ekonomi ve teknoloji üniversitesi mütevelli heyeti üyesi olan akyol, cnn türk program yapımcısı ve hürriyet gazetesinde yazar olarak çalışmıştır. 1992 yılında nazlı ilıcak ile beraber söz meclisten i̇çeri adlı bir tartışma programını hazırlayıp sunmuştur. demirören holding'in hürriyet gazetesini satın almasından kısa bir süre sonra buradaki görevinden ayrıldı. akyol, karar gazetesinde köşe yazılarına devam etmektedir.

taha akyol, evli ve iki çocuk babasıdır. gazeteci ve yazar mustafa akyol'un babasıdır.

eserleri 
 türk'ün ateşle i̇mtihanı 1921-1922 / 2018
 1919-1920 mondros, sevr ve kuva-yı milliye / 2016
 bilinmeyen lozan / 2014
 atatürk'ün i̇htilal hukuku / 2012
 demokrasiden darbeye babam adnan menderes / 2011
 ortak acı 1915 türkler ve ermeniler / 2009
 ama hangi atatürk / ocak 2008 / 3. baskı mart 2008
 medine'den lozan'a / kasım 2004
 kitaplar arasında / haziran 2002 / 2. baskı aralık 2005
 hariciler ve hizbullah, i̇slam toplumlarında terörün kökleri / mart 2000 / 3. baskı nisan 2000
 mezhep ve devlet, osmanlı'da ve i̇ran'da / ocak 1999 / 7. baskı kasım 2006
 hayat yolunda, gençler i̇çin anılar ve öneriler / kasım 1997 / 8. baskı ekim 2007
 bilim ve yanılgı / 1997 / 5. baskı aralık 2005
 1980'lerde türkiye
 azerbaycan, sovyetler ve ötesi
 bilim ve yanılgı
 haricîlik ve şia
 hayat yolunda
 lenin'siz komünizm
 politikada şiddet
 sovyet rus stratejisi ve türkiye (2 cilt)
 tarihten geleceğe
 osmanlı mirasından cumhuriyet türkiyesi'ne
 kuvvetler ayrılığı olmayınca, otoriter demokrasi 1946-1960 / mart 2021
 laf dinlemedi (merkez bankası nereden nereye?) / nisan 2022

ödülleri 

 prof. dr. mehmet kaplan sosyal bilimler lisesi yılın gazetecisi ödülü (2007)

notlar 

i̇stanbul üniversitesi hukuk fakültesinde öğrenim görenler
20. yüzyıl türk gazetecileri
21. yüzyıl türk gazetecileri
20. yüzyıl türk yazarları
21. yüzyıl türk yazarları
resim aranan yazarlar
1946 doğumlular
milliyet (gazete) kişileri
yozgat doğumlu siyasetçiler
yaşayan insanlar
abhaz asıllı türkler
hürriyet (gazete) kişileri
Arnavutça

arnavutça (gjuha shqipe, gûha şçîpe veya cuha şçipe), başta balkanlar'daki arnavutlar olmak üzere avrupa, türkiye, amerika ve okyanusya'daki arnavut diasporası tarafından konuşulan bir hint-avrupa dilidir. dünyada yaklaşık 7.5 milyon insan tarafından konuşulan arnavutça, hint-avrupa dil ailesinin özgün bir koludur ve hemen hemen hiçbir dille yakından akraba değildir.

roma'nın 5. yüzyılda gotlarca yıkılması sonrasındaki i̇llirya bölgesindeki slav işgali sonucu slav dilleri ile yakınlaşan arnavutçaya 1000 yıldan fazla doğu roma (bizans) yönetimi sonucu yunanca ve ayrıca 432 yıl süren osmanlı yönetimi sonucu türkçe ve arapça kelimeler de girmiştir. ancak en çok etkilendiği dil orta çağ boyunca yönetiminde bulunduğu venedik sebebiyle latincedir.arnavutça'nın fonetik yapısı, almanca, i̇talyanca, rusça, fransızca ve yunanca'nın karışımından oluşan bir yapıya sahiptir.

günümüz modern arnavutçasında latince kökenli sözcüklerin sayısı giderek artmaktadır. modern arnavutça, ulusal arnavut eğitim politikası gereğince osmanlı döneminde türkçe ve arapçadan geçen sözcüklerden neredeyse tamamen arındırılmıştır.

alfabe

birkaç arnavutça kelime ve cümle

kaynakça

dış bağlantılar 

 arnavutça-türkçe sözlük
 arnavutça'nın kolları

arnavutça
eklemeli diller
özne-fiil-nesne dilleri
Kurban (anlam ayrımı)

kurban sözcüğü ile aşağıdakilerden biri kastedilmiş olabilir:

 herhangi bir suçun ya da kazanın sonucunda incinmiş ya da ölmüş kimse.

din 

 kurban - dini ibadet.
 i̇slamda kurban
 kurban bayramı
 yahudilikte kurban

müzik ve tiyatro 

 kurban - türk rock müzik grubu.
 kurban - kurban'ın 1999 yılında çıkardığı albüm.

bilim 
 kurban anot

sinema 
 kurban, 1986 yapımı birleşik krallık filmi
Lizozim

lizozim, muramidaz veya n-asetilmuramit glikanhidrolaz, tükürük, gözyaşı, ter ve mukus gibi vücut salgılarında bulunan glikozit hidrolaz cinsi bir enzim. bazı bakterileri yok edebilir.

bakterilerin hücre duvarını parçalayan bir enzim olan lizozim, bağışıklık sisteminin bir unsurudur, bakteriyel enfeksiyon riskini azaltır.

alexander fleming tarafından 1922'de tanımlanmıştır. 1965 yılında kristalografi ile yapısı çözümlenmiştir, yapısı çözümlenen ilk enzim niteliğini taşımaktadır.

lizozim enzimi az da olsa insan tükürüğünde bulunur. kedi tükürüğünde bol bol bulunur.

ec 3.2.1
bağışıklık sistemi
Estonya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

estonya sovyet sosyalist cumhuriyeti, kısaca: estonya ssc (estonca: eesti nõukogude sotsialistlik vabariik, kısaca: eesti nsv), ii. dünya savaşı sırasında, 21 haziran 1940'ta sovyetler birliği'ne katılan bir cumhuriyettir. kısa bir süre sonra bağımsızlığını ilan eden ülke 6 ağustos 1940'ta tekrar sovyetler'e katılmıştır. 1941'de almanya tarafından işgal edilen ülke 1944'te sovyet askerleri tarafından tekrar alınmıştır. estonya'nın bağımsızlığı döneminde narva'nın bir parçası olan jaanilinn, 1945'in ocak ayında rusya sfsc'nin leningrad iline bağlanmış ve i̇vangorod isimini almış ve 1954'te kent statüsü kazanmıştır.

abd, birleşik krallık, türkiye ve diğer bazı batı ülkeleri estonya'daki sovyet egemenliğini kabul etmemiş, bu ülke ile diplomatik ilişkilerini bağımsız bir devlet statüsünde devam ettirmiştir.

estonya ssc, 20 ağustos 1991'de, sovyetler'in dağılma sürecinde, ülkedeki ayaklanmalar ardından resmen ve fiilen sovyetler birliği'nden ayrılmış ve estonya cumhuriyeti kurulmuştur.

kaynakça
Fourier analizi

fourier analizi, tabiattaki bütün periyodik fonksiyonları birbirine dik iki farklı periodik fonksiyonun artan frekanslardaki değerlerinin dik toplamı şeklinde gösterilebilir. fourier, bu toplamı sinüs ve kosinüs fonksiyonlarını kullanarak göstermiştir. günümüzde euler bağıntısı kullanılarak sinüs ve kosinüs fonksiyonları yerine kompleks üslü sayılar kullanılmaktadır. fonksiyonların kompleks üslü sayıların toplamı olarak gösterilmesine fourier serisi gösterimi denir. fourier açılımı sayesinde fonksiyonların frekansı kolaylıkla belirlenebilir. bu yaklaşım farklı periyotlarda girdiye maruz kalan sistemlerin çıktısını ve çıktısının frekansını belirlemekte kolaylık sağlar. 
   
fourier, söz konusu seri açılımını iki farklı yüzeyi farklı ısılarda olan katı bir cismin sıcaklık dağılımını hesaplamak için kullanmıştır. bu yaklaşım, yoğun bir işlem çabası gerektirdiğinden ve sonuçta yaklaşık sonuç verdiğinden kullanılmamaktadır. günümüzde fourier analizi bilgi ve sinyal işleme ve titreşim analizinde kullanılmaktadır.

kaynakça

ayrıca bakınız 
 fourier dönüşümü

 
analiz
matematiksel analiz
Mary Shelley

mary wollstonecraft godwin shelley (30 ağustos 1797 - 1 şubat 1851), yazdığı romanlarla ünlü i̇ngiliz yazardır.

1797 yılında londra'da doğdu. babası william godwin, radikal siyasal görüşleriyle tanınan bir yazar, annesi mary wollstonecraft ise dönemin etkili bir kadın hakları savunucusuydu. annesi doğumu sırasında ölünce, babası tarafından büyütüldü. babasından ve arkadaş çevresinden etkilenerek edebiyat ve felsefeye ilgi duydu. çocukluğunun büyük bölümünü kitap okuyarak, hikâyeler yazarak geçiren mary 1814'te, dönemin en gözde romantik şairlerinden percy bysshe shelley'e âşık oldu. percy shelley'in evli olması nedeniyle i̇sviçre'ye kaçmak zorunda kaldıklarında mary henüz 17 yaşındaydı. babası william godwin bu ilişkiye karşı çıktı. i̇ki sevgili, percy'nin eşinin 1816'da ölümünden sonra londra'ya dönüp evlendiler. ardından i̇talya'ya yerleştiler.

1816 yazında yarı uyanık olarak gördüğü bir kabus sayesinde aklına gelen frankenstein düşüncesini romana çevirdi ve kitap, frankenstein ya da modern prometheus adıyla 1818 başlarında yayımlandı. romanın doğuşunda,  i̇ngiltere'deki sanayi devriminin, locke ve hobbes gibi düşünürlerin etkisini de görmek mümkündür.

1822 yılında eşini bir tekne kazasında kaybeden mary, londra'ya döndü ve 1851 yılında ölünceye kadar profesyonel yazarlık yaptı.

daha çok frankenstein kitabıyla anılan mary shelley ayrıca, lodore, falkner (1837), perkin warbeck ve insanlığın yavaş yavaş yok oluşunu inceleyen ve 1826 da yayımlanan apokaliptik bir roman olan  the last man'in de yazarıdır.

dış bağlantılar 
 

1797 doğumlular
1851 yılında ölenler
i̇ngiliz roman yazarları
i̇ngiliz bilimkurgu yazarları
i̇ngiliz gezi yazarları
i̇ngiliz feministler
romantik edebiyat
frankenstein
beyin tümöründen ölenler
Türk Tuborg

türk tuborg bira ve malt sanayii a.ş., 1967 yılında i̇zmir-pınarbaşı'nda kurulan şirkettir.

1969 yılında üretime geçen türk tuborg, türkiye'de özel sektörün ilk birasını tuborg markasıyla piyasaya sundu. dünyanın en büyük 5 bira şirketi arasında yer alan 140'ı aşkın ülkede faaliyet gösteren, 40'tan fazla ülkede üretim yapan bir biracılık kuruluşu olan carlsberg breweries ve türk tuborg’un güçlü iş birliği bulunmaktadır.

yılda 36 bin ton malt ve yaklaşık 579 milyon litre bira üretim kapasitesi ile entegre bir tesis olan türk tuborg fabrikası, avrupa'nın en büyük bira fabrikalarından biridir. i̇zmir'de bulunan bu fabrika carlsberg, tuborg gold, tuborg amber, tuborg filtresiz, tuborg special, frederik, vole, skol, troy ve venüs markalarıyla bira üretmektedir.

ayrıca sol, kronenbourg k1664 blanc, guinness,  kilkeny, weihenstephen, grimbergen ve desperados biralarını da ithal etmektedir.

i̇hracat 
türk tuborg 6 kıtaya ve 84 ülkeye ihracat yapmaktadır. almanya, i̇ngiltere, kanada, kuzey kıbrıs türk cumhuriyeti ve irak; türk tuborg’un öne çıkan ihracat pazarlarıdır.

ayrıca bakınız 
 tuborg pilsener

notlar

dış bağlantılar 
 

 
türkiye merkezli içecek şirketleri
i̇zmir merkezli şirketler
1967'de kurulan şirketler
türk birası
Bot (robot)

bot, bilişim dünyasında "robot" anlamında kullanılan yaygın bir terimdir. pek çok bilgisayar işlemini yarı-otomatik olarak yapabilen robotlar bilişimin tüm alanlarında kullanılır. en ünlü oldukları alan, arama motorları tarafından kullanıldıkları endeksleme teknolojisidir.

akıllı ajan teknolojilerinin i̇nternet ile birlikte hızla yaygınlaşması, i̇nternet robotu ya da kısaca bot olarak adlandırılan ve özel olarak internet üzerinde hareket göstermek üzere geliştirilen bir ajan yazılımı grubunu ortaya çıkarmıştır. bu grupta esasen web tabanlı arama motorlarının çekirdeklerinde yer alan örümcek yazılımları ve özel amaçlı tarayıcı yazılımlar gibi değişik türler de yer alır. kesin bir çizgi olmamakla birlikte, çek dilinde iş anlamına gelen robota kelimesinden türeyen robot kelimesinin kısaltılmışı olan bot kavramı, akıllı ajan yazılımlarının internet üzerinde etkinlik gösterenlerine verilen bir ad olmuştur. belki de bu adlandırmada, gerçek dünyada robot davranışı olarak adlandırılabilecek türden davranışların sanal dünyadaki karşılığı olmaları beklentisi etkili olmuştur.

günümüzde pek çok değişik bot türünden söz edilmektedir. ticari, veri madenciliği, e-posta, oyun, kamusal, haber grubu, sohbet, alışveriş, hisse senedi, yazılım gibi, hedeflenen bilgi türüne göre adlandırılan pek çok bot tür mevcuttur. bu türlerin hemen hepsi karakteristik olarak otonom bilgi ajanları/arabirimleri olarak ve özellikle internet üzerinde faaliyet göstermek üzere tasarlanmış ve geliştirilmiş yazılım türleridir.

i̇nternet yazılımları
Hakan Evrensel

hakan evrensel (d. 1967, ankara) türk hikâye, roman ve senaryo yazarı.

kuleli askeri lisesi, kara harp okulu ve piyade okulu'nu bitirdikten sonra güneydoğu'da çeşitli yerlerde görev aldı. bir süre sonra askerliğin kendisini tatmin edemeyeceğini hissetti ve ordudan üsteğmen rütbesinde ayrıldı; gazetecilik ve kitap yazarlığı yapmaya başladı.

yazdığı kitaplarda güneydoğu'daki terör sorununu insanlara anlatmaya çalıştı. kitaplarında devletin sadece terörist ile mücadele ettiğini, terörle mücadele adına ise hiçbir şey yapmadığını söyledi. yöre insanın sıkıntılarını, devlete olan güvensizliğini, pkk'nın halk üzerinde oluşturduğu korkuyu, aynı zamanda cahillik yüzünden geri kalmışlığını anlattı. ayrıca türk askerinin hangi zor şartlarda görev yaptığını ve buna rağmen nasıl başarılı olduğunu anlattı. terör örgütünü destekleyen yabancı devletlerin o topraklar üzerindeki çıkarlarına da değindi.

yazdığı kitapların dışında sinema ve dizi senaryo yazarlığı yaptı.

kitapları 
 güneydoğudan öyküler - likya kültür sanat yayınları - 2019
yer eksi i̇ki - likya kültür sanat yayınları - 2019
yolun açık olsun - likya kültür sanat yayınları - 2019

film senaryoları 
 nefes: vatan sağolsun - yönetmen: levent semerci - 2009
güneydoğu'dan öyküler - önce vatan - tv dizisi - 2010
 anadolu kartalları - yönetmen: ömer vargı - 2011
yolun açık olsun - yönetmen: mehmet ada öztekin - 2022
nefes: yer eksi i̇ki - yönetmen: ozan uzunoğlu - 2023

dış bağlantılar 
 hakan evrensel, twitter
hakan evrensel , ekşi sözlük

kaynakça 

1967 doğumlular
ankara doğumlu yazarlar
20. yüzyıl türk yazarları
21. yüzyıl türk yazarları
resim aranan yazarlar
yaşayan insanlar
20. yüzyıl türk gazetecileri
21. yüzyıl türk gazetecileri
kuleli askerî lisesinde öğrenim görenler
kara harp okulunda öğrenim görenler
Şair

şair ya da ozan, şiir yazan veya söyleyen kimsedir. şair kelimesi arapça'dan gelir; doğaüstü güçlere sahip, deli, kâhin gibi anlamlar da yüklenmiştir.

günümüzde sadece kitaplarla değil, internet ile de geçmişin usta şairleri ve günümüzün şairleri okuyucularına ulaşmaktadırlar. yazın alımlarından en sonuncusu serbest şiir akımı iyiden iyiye özgürlükçü şiir ve şair kavramına kavuşmuştur. şair, gerek insana, gerek doğaya, gerek olgu ve olaylara daha farklı ve duyarlı, sezgisel ve derinlikli bir açıdan bakan; bunu, bu ayrıcalıklı statüsünün bir sonucu olarak, en etkili ve dolaysız belirtme biçimi olarak, uyumlu ve yüklü mısralarla dile getiren kişi diye nitelenmiştir. şairler şiir yazdıklarında genelde duygu ve düşüncelerini o şiire katmak isterler.

şairlik taslayan, kendini şair sanan kimselere, genellikle alay yollu olarak "müteşair" veya "teşaur" denir. her iki kelime de arapçadan türkçeye geçmiştir.

kaynakça
Alan Parker

alan parker (14 şubat 1944 - 31 temmuz 2020, londra); britanyalı film yönetmeni.

i̇lk olarak yapımcı david puttnam'ın desteğiyle " melody " (1971) adlı filmin senaryosunu yazarak sinema dünyasına atılan alan parker daha sonra bbc için kısa filmler çevirdi. gerçek anlamda ilk yönetmenlik denemesini 1976 yılında "bugsy malone" adlı filmle gerçekleştiren parker, bu filmin ardından çevirdiği, uyuşturucu kaçakçılığı yüzünden hapsedilen bir amerikalı'nın türkiye'den kaçışını konu alan ve gerçekleri çarptırdığı gerekçesiyle türkiye'de büyük tepkilere yol açan "midnight express (geceyarısı ekspresi)" ile en i̇yi yönetmen dalında oscar'a aday gösterildi. ayrıca pink floyd the wall filminin de yönetmenliğini yapmıştır. parker, uzun bir hastalık sürecinin ardından 31 temmuz 2020'de londra, i̇ngiltere'de 76 yaşında öldü.

filmografi 
 our cissy (1974)
 footsteps (1974)
 the evacuees (1975) (tv)
 bugsy malone (1976)
 midnight express (1978)
 fame (1980)
 shoot the moon (1982)
 pink floyd the wall (1982)
 birdy (1984)
 angel heart (1987)
 mississippi burning (1988)
 come see the paradise (1990)
 the commitments (1991)
 the road to wellville (1994)
 evita (1996)
 angela's ashes (1999)
 the life of david gale (2003)

dış bağlantılar 
 imdb sayfası 

 
1944 doğumlular
2020 yılında ölenler
i̇ngiliz film yönetmenleri
i̇ngiliz film yapımcıları
i̇ngiliz senaristler
en i̇yi yönetmen national board of review ödülü sahipleri
bafta en i̇yi yönetmen ödülü sahipleri
ordre des arts et des lettres subayları
national board of review ödülü sahipleri
bafta ödülü sahipleri
bafta en i̇yi senaryo ödülü sahipleri
bafta akademi bağlılık ödülü sahipleri
Percy Bysshe Shelley

percy bysshe shelley (4 ağustos 1792, horsham, sussex – 8 temmuz 1822, livorno), i̇ngiliz yazınının ve romantik dönem'in en önemli şairlerinden biri.

eton'da eğitim gördü. 1811'de yazdığı "ateizmin gerekliliği" adlı makalesinden dolayı oxford'dan atıldı, babası tarafından da reddedildi ve londra'ya gitti. orada harriet westbrook ile evlendi. i̇rlanda'da ayaklanmayı kışkırttı.

1815'de godwin'in kızı mary (frankenstein'in yazarı) ile tanıştı. evli olmasına rağmen onunla beraber oldu. godwin'in bu ilişkiye sert tepkisi üzerine i̇ngiltere'yi birlikte terk ettiler. i̇sviçre'de lord byron ile tanıştı. eşinin ölümünden sonra i̇ngiltere'ye dönüp evlendiler fakat 1816'da i̇talya'ya yerleşmeye karar verdiler.

1816-1818'lerde the revolt of islam ve 1820'de prometheus adlı yapıtlarında kadın ile erkeğin beraberliğini, kurtarıcı bir ilişki olarak kutsadı ve umudunu "doğu"ya bağladı.

ayrıca bu yüzyılda hızla yayılmaya başlayan vejetaryen'liğin gönüllü avukatlığını leo tolstoy ile birlikte yaptılar.

1822'de boğularak ölmüş ve i̇talya'da sahile vurduğu yerde yakılmak suretiyle kendisi için bir cenaze töreni düzenlenmiştir. törende, lord byron, arkadaşının kafatasını hatıra olarak saklamak istemiş, ancak yine bir yazar olan aile dostları edward trelawny buna izin vermemiştir. fakat, tören sırasında trelawny, shelley'nin kalbini ateşten çalmış ve percy'nin dul eşi mary shelley'ye vermiştir. sonunda kalp, oğulları sir percy florence shelley öldüğü zaman, onunla beraber gömülmüştür. mezarında latince cor cordium ("kalplerin kalbi") yazmaktadır.

1792 doğumlular
west sussex doğumlular
1822 yılında ölenler
19. yüzyılda i̇ngilizler
i̇ngiliz şairler
i̇ngiliz vejetaryenler
i̇ngiliz ateistler
oxford üniversitesinde öğrenim görenler
romantik şairler
ateizm aktivistleri
deizm eleştirmenleri
epik şiir
roma'da defnedilenler
Steyr Aug

steyr aug (almanca: armee universal gewehr, türkçe: evrensel ordu tüfeği), avusturya yapımı bir bullpup saldırı tüfeği. 1970'lerde tasarlanan ve 1978'den bu yana steyr mannlicher firması tarafından üretilen 5,56mm'lik tam otomatik bir silahtır. 1977 yılında strumgewehr 77 adıyla avusturya ordu servisine kabul edilen aug'un üretimine 1978 yılında başlandı. dünyadaki bullpup tasarıma, yani şarjör yerinin tetik yerinin arkasında olma özelliğine sahip ilk tüfek olma özelliğini taşır. avusturya, avustralya, yeni zelanda, i̇rlanda ve lüksemburg orduları tarafından kullanılmaktadır.

bullpup tasarımı sayesinde namlusu daha geriye verilmiş, böylece silahın boyunu uzatmadan namlunun boyu uzatılabilmiştir. standart olarak dürbün ile gelir. yapımında genelde alüminyum madde kullanılır, şarjörleri ise plastiktir. uzun namlusu sayesinde normal saldırı tüfeklerinden daha uzun mesafelere atış yapabilir.

atış mekanizması

teknik detaylar 
steyr aug 5,56 mm'lik konvaksiyonel gaz pistonu işlemeli bir piyade tüfeğidir, dışı alüminyum çelik alaşımlıdır, namlusu ve tetik takımı sökülüp takılabilir.
bu tüfek barut gazının geri tepme esasıyla çalışır, gaz pistonu namluya sabitlenmiş gaz blokunun içerisindedir. gaz piston mekanizması ak tüfeklerinde olduğu gibi namlunun ucuna kadar uzanır.

versiyonları ve uluslararası varyantları

avusturya

steyr auga1 
hafif, uzun menzilli ve seridir. üzerine sabit bir dürbünü vardır. silahın bir problemi, seri atışlarda namlunun geri teperek kalkmasıdır. bu da kontrolü zorlaştırmaktadır. i̇lk modelleri metal şarjör ile daha sonra polimer şarjör ile üretilmiştir. i̇lk olarak 1977'de steyr mannlicher tarafından üretilmiştir.

steyr auga2 
önceki versiyonu ile benzerdir, fakat üst kısmı raylıdır ve dürbün takılıp/sökülebilir.

steyr auga3
en yeni versiyonudur, 2005'ten beri üretilmektedir, önceki modellerine göre namlusu kısadır.

steyr aug smg/para
çalışma mekanizması diğer steyr aug versiyonlarıyla aynıdır. ancak 9mm luger/parabellum mermi atmaktadır ve namlusu daha kısadır.

avustralya

f88 austeyr

abd 
abd üretimi modelleri sadece askeri olmayan iç pazar için üretilmişlerdir.

kullanıcılar 
steyr aug'lar başta i̇ngiliz sas birlikleri olmak üzere pek çok özel tim veya ordu tarafından da kullanılmaktadır.

  falkland adaları: falkland adaları savunma kuvvetleri

 özgür suriye ordusu

: bordo bereliler ve polis özel harekat.

kaynakça 

piyade tüfekleri
5.56 mm ateşli silah
avusturya yapımı silahlar
bullpup tüfekler
Çekçe

çekçe, hint-avrupa dilleri'ne bağlı slav dillerinin batı kolununa ait olan, çek-slovak dillerinin bir parçasıdır. çekçe, yaklaşık 10 milyonu çek cumhuriyeti'nde yaşayan yaklaşık 11,5 milyon kişi tarafından konuşulmaktadır.

slovakça ve çekçe birbirlerine çok benzerler ve çekoslovakya'nın ikiye bölünmesinden önce sürekli etkileşim içinde olan iki taraf, birbirini rahatça anlayabilir. yeni nesil, hızla değişen kelimeleri anlamakta zorluk çekebilir. hızlı konuşulduğu ve karmaşık bir dil olduğu için, öğrenilmesi zor bir dil olarak kabul edilir. dilin karmaşıklığı, çoğu slav dilinde olduğu gibi farklı çekimlerin çokluğu ve genel olarak dilin serbestliği yüzündendir. tüm dünya dillerine geçmiş olan en tanınan çekçe sözcük robot'dur

alfabe

kaynakça 

 
batı slav dilleri
Panathinaikos AO

panathinaikos a.o. atina, kısaca pao (yunanca: παναθηναϊκός a.o.), yunanistan'ın başkenti atina'da kurulmuş ülkenin en popüler spor kulüplerinden biridir. kulüp futbol ve basketbol başta olmak üzere pek çok dalda faaliyet göstermektedir. kulüp, tarihi boyunca 24 farklı sporda mücadele etmiştir. şu anda 20 spor dalında faaliyet göstermektedir.

branşlar 
 panathinaikos (futbol takımı) , 1908'de kuruldu.
 atletizm (track ve field), 1919'de kuruldu.
 panathinaikos v.c., 1919'de kuruldu.
 panathinaikos (basketbol takımı), 1922'de kuruldu.
 masa tenisi, 1924'te kuruldu.
 bisiklet, 1928'de kuruldu.
 atıcılık, 1928'de kuruldu.
 çim hokeyi, 1928'de kuruldu. (etkin değil)
 yüzme, 1930'da kuruldu.
 panathinaikos wpc, 1930'da kuruldu.
 hentbol, 1930'da kuruldu. (etkin değil)
 boks, 1946'da kuruldu.
 dalma, 1947'de kuruldu.
 satranç, 1959'de kuruldu.
 halter, 1959'de kuruldu.
 eskrim, 1960'ta kuruldu.
 jimnastik, 1962'de kuruldu.
 su kayağı, 1963'te kuruldu. (etkin değil)
 güreş, 1965'te kuruldu.
 pentatlon, 1978'de kuruldu.
 judo, 1980'de kuruldu. (etkin değil)
 okçuluk, 1981'de kuruldu.
 futsal, 1990'de kuruldu.
 senkronize yüzme, 1992'de kuruldu.

dış bağlantılar 
 resmi futbol sitesi  
 resmi basketbol sitesi   
 resmi voleybol sitesi  
 green web fans 
 fans of pao - videoblog 

panathinaikos
Slovence

slovence, çoğunluğu slovenya'da yaşayan 2 milyon kişi tarafından konuşulan bir slav dili.

az kişi tarafından konuşulmasına rağmen çok fazla lehçesi vardır. bunun sebebi, slovencenin çok karışık bir dil olması ve değişimlere açık olmasıdır.

alfabe

q, w, x, y harfleri sadece yabancı kelimelerde veya isimlerde kullanılır.

harflerin okunuşu

 č türkçedeki ç gibi
 š türkçedeki ş gibi
 ž türkçedeki j gibi
 c ts olarak 
 s almancadaki ß gibi
 z ingiliczedeki „zero“ kelimesi gibi
 h almancadaki ch sesi,
örneğin „dach“ (çatı)
 v türkçedeki u veya v gibi.

kaynakça 

doğal diller
slovence
Slovakça

slovakça; çekçe, lehçe ve sorb dili ile birlikte slav dillerinin batı kolunu oluşturan bir dildir. çekçeyle çok benzerdir ve tarihî münasebetleri sebebiyle iki dilden birini bilen insanlar kolaylıkla anlaşabilir.

slovakça hızlı konuşulan bir dildir. çoğu slovakya'da yaşayan 6 milyon kişi tarafından konuşulur. ayrıca yarım milyon slovak göçmenin bulunduğu abd ve çekoslovakya zamanından çekya tarafında kalan slovaklar da buna dâhildir.

alfabesi

sözcük dağarcığı

kişi zamirleri

olmak fiili

sayılar

aylar

kaynakça 

doğal diller
batı slav dilleri
slovakya'daki diller
voyvodina'daki diller
CDSL

consumer dsl, adsl'den biraz daha yavaştır ancak kullanıcı tarafına sinyal bölücüsü gerektirmediğinden kurulumu daha ucuzdur. cdsl, rockwell tarafından geliştirilen özel bir çözümdür ve kendi taşıyıcı teknolojisine sahiptir.

cdsl, standart plain old telephone service (pots) lokal kıvrımlı bakır kabloları üzerinden müşteri tesislerine/binalarına yaklaşık 1 mbps download (yaklaşık 128 kbps upload) veri hızları sağlar. bununla birlikte, cdsl müşteri tesislerinde bir splitter kurulumu gerektirmeme avantajına sahiptir. cdsl, telekomünikasyon şirketinin merkez ofisinden (central ofis yani santral binası) yalnızca 18.000 feet'e (5,49 km'ye) kadar olan mesafelerde çalışabilir.

kaynakça

digital subscriber line
Endonezce

endonezyaca ya da endonezce (endonezyaca: bahasa indonesia), endonezya'nın resmî dilidir ve doğu timor'da da resmî statüsü vardır. aslında, 1945'te endonezya'nın bağımsızlığını ilan etmesinden sonra standartlaştırılmış bir malayca şivesidir. bugün malayca ve endonezyaca farklı diller olarak kabul edilmelerine rağmen neredeyse aynıdırlar.

endonezya'da yaşayan insanların çoğunun anadili yerel şivelerdir, ancak herkes endonezyacayı da ikinci dil olarak bilir. ülkedeki resmî yazışmalar, eğitim dili ve basın dili endonezyacadır.

endonezya dünyanın en kalabalık dördüncü ülkesidir. nüfusunun çokluğundan dolayı endonezyaca dünyanın en çok konuşulan dillerinden biridir. endonezyalıların çoğu endonezyacayı anadil olarak kullanmanın yanı sıra yerel diller de kullanabilmektedirler (örneğin cava ve sunda dilleri gibi). ülke genelinde eğitim, iletişim ve medyanın dili büyük çoğunlukla endonezyacadır. 1975'ten 1999'a kadar endonezya'ya bağlı olan doğu timor'da da endonezyaca, i̇ngilizce ile birlikte çalışma dili olarak kabul edilmiştir.

kaynakça 

doğal diller
endonezya'daki diller
doğu timor'daki diller
avustronezya dil ailesi
Krikor Balyan

krikor amira balyan (, 1764 - 1831), osmanlı döneminde birçok mimari eserlere imzasını atmış balyan ailesinden gelen mimardır.

krikor balyan, osmanlı saray mimarlarından kayseri kökenli bali kalfa'nın oğludur. babasının adı ile ilintili olarak baliyan veya balyan olarak adlandırılmıştır. daha sonraları balyan ismini kendisine soyadı olarak benimsemiştir. saray mimarlarından minas kalfa'nın damadı ve ohannes amira severyan'ın kayınpederidir.

yaşamı 
1790’da minas kalfa’nın kızı soğome ile evlenir. bülbüldere’nin üstünde ilk tepede otururlar. semtin bülbüldere adını almasını sağlamıştır. bülbüllere meraklıdır ve evinin yakınında bülbül yetiştirir, yaşlanınca oraya gidip sürekli onların sesini dinlermiş. pazar günleri bağlarbaşı'ndaki geniş bağında, yanında çalışan işçiler ve ustaları ziyaret sofrasında toplar, onlarla sohbet edermiş. birçok kimsenin hayatını kurtarmıştır, yoksullara ve yetimlere yardımla bulunmuş, hayırseverdir. krikor balyan'ın 6 çocuğu olur. garabed, sofia, hovhannes, lusia, adı bilinmeyen bir kız ve haçadur.
hassa mimarlık görevine ii. mahmud'un hükümdarlığı altında devam eder. ii. mahmud krikor'un şahsi dostudur ve en verimli dönemini bu padişah altında geçirir. padişahın itimadını kazanarak saray'da büyük nüfuza sahip olur. ecnebi sefirler bazı meselelerin halli için onun tavassutuna başvurur. 1809'da ii. mahmud tarafından verilen beratla vergi muafiyeti, dilediği biçimde giyinmek, ata binmek vb. imtiyazlar elde eder. maiyetinde iki kişi bulundurmak, sakal bırakmak, çift kürekli bir kayığa malik olmak, bazı vergi ve masraflardan muaf tutulmak bu muafiyetlerin diğerleridir. bu yıl kirkor balyan'a beşiktaş sarayı'nın onarım görevi verilir. bu onarıma londra sefiri yusuf agah efendi de katılır. onarım, hassa mimarbaşısı mustafa ağa, mimar hafız mehmed eendi, feti komyanos, yorgi ve todori kalfaların işbirliğiyle yapıldı. birçok bölüm yıkılarak baştan yapıldı. onarımda elden geçen yerlerin arasında yazıcı efendi, kahveicbaşı, kuşhane, sülüflü baltacılar daireleri, hasekiler koğuşu, helvahane, kiler bunların arasında. krikor balyan 1825'de selimiye kışlası'nın kâgir olarak tadilatını üstlenir. krikor'un yardımcısı resimcibaşı mıgırdıç kalfa çarkyan'dır.

başlıca yapıtları 
 sarayburnu'ndaki saray
 beşiktaş sarayı
 birinci beylerbeyi sarayı (1832)
 valide sultan sarayı
 defterdar sarayı
 aynalıkavak kasrı
 nusretiye camii
 selimiye kışlası ve çevre yapıları
 davutpaşa kışlası
 beyoğlu kışlası
 darphane-i amire
 valide bendi
 topuzlu bendi
 yangın köşkü

kaynakça 

balyan ailesi
1764 doğumlular
osmanlı ermenileri
i̇stanbul doğumlu mimarlar
osmanlı mimarları
1831 yılında ölenler
i̇stanbul'da ölenler
ermeni mimarlar
Korece

korece ( / hanguk-eo;  / chosŏn-mal), kore yarımadasında ve komşusu çin'e bağlı yanbian kore özerk i̇li'nde yaygın olarak kullanılan bir kore dili. hem kuzey kore hem de güney kore'nin resmî dilidir. dil, hece alfabesi olan hangıl veya çince karakterler olan hanja ile yazılabilir.

dünyada eski sscb, avustralya, abd, kanada, brezilya, japonya ve filipinlerdeki göçmen topluluklarla birlikte toplam 78 milyon koreli vardır. korece ve korelilik özdeşleşmiştir.

sınıflandırma  
korece, jeju'da konuşulan jejuca (veya jeju lehçesi) ile birlikte kore dilleri içerisinde yer alır. kore dillerini herhangi bir başka dil ailesi içerisine yerleştiren bir teori yaygınca kabul görmemektedir ve izole dil olarak sınıflandırılır. buna karşın, tarihi olarak dil, ural-altay dil ailesi ve sonrasında altay dilleri (makro) içerisinde sınıflandırılmış, ancak 20. yüzyılın ortasından itibaren bu savlar akademide geçersiz kabul edilmeye başlanmıştır.

korecenin, söz varlığı ve gramer özellikleri nedeniyle japon dilleriyle akraba olabileceği de düşünülmüştür. genetik olarak birbirleriyle akraba olmak yerine eski korecenin batı eski japonca ile dil birliği içinde olmuş olduğu ve yoğun ödünçlemeler aldığı tahmin edilmektedir. dravid dilleri ile akraba olması da öne sürülmüş bir diğer savdır.

yazı sistemi 

koreliler tarih boyunca hanja adını verdikleri çince yazı karakterlerini kullanmıştır. günümüzde ise ağzın ve dilin aldığı şekle göre karakterize edilen kore alfabesi hangul kullanılmaktadır. güney kore'de çocuklara hâlen 1800 adet çince karakter öğretilmektedir.

fonoloji

ünlü uyumu 
korecenin orta korece döneminde ünlü uyumu güçlü bir şekilde görülmüştür. buna rağmen, ilerleyen dönemlerde ünlü uyumu dilde kaybolma eğilimi göstermiştir. modern korecede ünlü uyumu sadece yansıma kelimelerde, sıfatlarda, zamirlerde, ünlemlerde ve bir kelime çekimlenirken görülür.

ayrıca bakınız
kuzey kore standart dili

kaynakça

dış bağlantılar 

 ethnologue report for korean 

eklemeli diller
japonya'daki diller
avustralya'daki diller
kore'nin ulusal sembolleri
 
güney kore'deki diller
özne-nesne-fiil dilleri