Kareem Abdul-Jabbar

kareem abdul-jabbar (d. ferdinand lewis alcindor jr.; 16 nisan 1947), abd'li eski profesyonel basketbolcu.

national basketball association takımlarından milwaukee bucks ve los angeles lakers'ta 20 sezon forma giymiştir. pivot pozisyonunda görev aldığı kariyeri boyunca nba yılın en i̇yi beşi takımına ve nba en i̇yi savunma takımı'na girmeyi başaran abdul-jabbar; altı kez nba en değerli oyuncu ödülü ve on dokuz defa nba all-star oyuncusu olmuştur. 6 şampiyonluk yüzüğüne sahip olmasının yanında yardımcı antrenörlük üstlendiği takım iki defa nba şampiyonu olmuştur. 1996 yılında nba tarihinin en i̇yi 50 oyuncusu unvanına layık görüldü. nba antrenörü pat riley ve basketbolcu isiah thomas ile julius erving, abdul-jabbar'ı tarihteki en iyi basketbol oyuncusu olarak tanımlar.

new york'ta forma giydiği lise basketbol takımında art arda 71 galibiyet elde etmesinin ardından ncaa turnuvasında üç kez şampiyon olarak en değerli oyuncu seçildiği ucla kolejinde forma giymiştir. 1969 nba seçmeleri'ne katılmıştır ve ilk sıradan sekiz sezon geçireceği bucks tarafından seçilmiştir. 1971 yılında ilk şampiyonluğunu kazanmasının ardından ismini kareem abdul-jabbar olarak değiştirmiştir. kendine has "çengel atışı" sayesinde ligin en çok sayı atan oyuncuları arasına girmiştir. 1975 yılında 14 sezon forma giyeceği ve beş şampiyonluk kazanacağı lakers'a takas edilmiştir. 20 yılı aşkın kariyerinde takımı 10 kez nba finaline ulaşmıştır.

1989 yılında 41 yaşındayken emekli olduğu zaman abul-jabbar, en çok sayı atma (38,387),  en fazla maçta forma giyme (1560) ve en uzun zaman oynama (57,446 dakika) rekorlarında sahipti. günümüzde nba tarihindeki en çok sayı atan 2. oyuncusudur. espn,  abdul-jabbar'ı 2007 yılında tüm zamanların en iyi pivotu olarak seçmiş, 2008 yılında "kolej basketbol tarihindeki en iyi basketbolcu" olarak adlandırmış ve 2016 yılında "nba tarihindeki en iyi ikinci basketbolcu" olarak adlandırılmıştır. basketbol kariyeri dışında abdul-jabbar, aktörlük yapmıştır ve satış rekoru kıran bir kitap yazmıştır. 2012 yılında o dönem abd dışişleri bakanlığı görevini sürdüren hillary clinton tarafından abd'nin resmi küresel kültür elçisi olmuştur.

i̇lk yılları 
ferdinand lewis alcindor jr., 16 nisan 1947 tarihinde cora lillian (mağaza fiyat denetleyicisi) ve ferdinand lewis alcindor sr. (transit polis memuru ve caz müzisyeni) çiftinin tek çocuğu olarak new york'ta doğdu. doğduğunda 5.75 kg ağırlığında ve 57 cm boyundaydı. roma katoliği olarak yetiştirildi ve manhattan eyaletinde bulunan katolik esaslara bağlı din eğitimi veren new york lisesi'ne (şimdiki adıyla power memorial academy) yazıldı.

erken yaşta basketbol rekorları kırmaya başlayan lewis alcindor, lise kariyerine başladığı zaman boyu 2 metreye ulaşmıştı. jack donohue'nin koçluk görevini üstlendiği power memorial takımını yönetti ve art arda 71 galibiyet elde etti. bu başarısından dolayı "güç kulesi" lakabını kazandı. toplamda 2,067 sayı atarak new york high school rekorunu kırdı. 11. sınıftayken takımı, ulusal liseler arası erkekler basketbol şampiyonasını kazandı ve ardından son sınıfı bitirerek lise eğitimini tamamladı.

kolej kariyeri 
lew alcindor, ncaa’in düzenlediği, "çaylaklık yılında oynamama" kuralı yüzünden ilk senesinde çaylak takımında forma giydi. 1967-1969 yılları arasında, koç john wooden'ın yönetimi altında, takımının yapılan 90 maçın 88'ini kazanarak ve sadece 2'sini kaybederek üç yıllık takım rekorunu kırmasını sağladı. oynadığı ilk kolej maçında 56 sayı atarak ucla okul rekorunu kırdı. kolej kariyeri boyunca üç kez all-american i̇lk takımında yer alan lew alcindor, üç kez ncaa turnuvası en seçkin oyuncu (1967, 1968, 1969), iki kez yılın kolej oyuncusu (1967,1968), ilk defa 1969 yılında naismith yılın kolej ligleri oyuncusu seçildi ve üç defa ncaa erkekler basketbol şampiyonluğu (1967, 1968, 1969) elde etti.

ayrıca 1967 ve 1968 yılında usbwa yılın kolej oyuncusu (sonradan oscar robertson trophy oldu) ödülüne layık görüldü. alcindor helms vakfı yılın oyuncusu ödülünü üç kez üst üste alan tek basketbol oyuncusu oldu. 1965-66 sezonunda ucla bruin takımı sezon öncesi 1. sıradaydı. fakat 17 kasım 1965 tarihinde alcindor tarafından yönetilen çaylak takımı pauley pavilion arenasında yapılan ilk maçta üniversite takımına 75-60 yenildi. alcindor bu maçta 31 sayı ve 21 ribaund ile oynadı. şutlarını genellikle smaç basarak attığından okul yönetimi tarafından 1967 sezonundan sonra kolej basketbol maçlarında smaç basmak yasaklandı. 1976-1977 sezonunda bu yasak devam etmiştir.  12 ocak 1967 tarihinde bir maç sırasında tom henderson tarafından alcindor'un sol korneası çizildi. bu sakatlığından dolayı stanford ve portland takımlarına karşı oynanacak iki maçı kaçırdı. profesyonel kariyeri sırasında tekrar korneası çizilmiştir. sonradan gözü zarar görmesini önleyebilmek amacıyla koruma gözlüğü takmaya başladı. 1968 yazında, ucla takımında oynadığı sırada, iki defa kelime-i şehadet getirerek sünni müslüman oldu. alcindor, abd'de afroamerikan'lara uygulanan ırçılığı protesto etmek amacıyla 1968 yaz olimpiyatları'nda abd'nin basketbol takımına katılmama kararı adı.

yüzyılın maçı 
29 ocak 1968 tarihinde alcindor ve ucla bruins, guy lewis'in koçluk görevini üstlendiği houston cougars takımı ile yüzleşti. bu maç televizyonlarda yayınlanan ilk normal sezon kolej basketbol maçı oldu ve maçın yapıldığı houston astrodom stadyumuna 52,693 katılım oldu. elvin hayes 39 sayı ve 15 ribaund ile oynadı-alcindor sakatlığına rağmen 15 sayı atabildi-ve houston, ucla'yı 71-69 yendi. yüzyılın maçı ismiyle anılan bu maçta ucla'nın 41 maçlık galibiyet serisi son buldu. alcindor iyileştiği zaman yapılan maçta ucla, houston takımını 101-69 yendi ve ulusal şampiyonluğu kazandı.

okul rekorları 
yıllar geçmesine rağmen birçok okul rekorunu hala elinde tutmaktadır:
 en yüksek kariyer ortalaması: 26.4;
 oynadığı maç sayısı: 943
 bir sezonda en çok sayı atması: 870 (1967);
 sezondaki en yüksek basket ortalaması: 29.0 (1967);
 sezondaki en çok serbest atış denemesi: 274 (1967);

profesyonel kariyeri

milwaukee bucks (1969-1974)

çaylak sezonu (1969-1970) 
nba kariyerine başlamadan önce harlem gezginleri, kendisine onlarla beraber oynaması karşılığında $1 milyon dolar (koşullar göz önünde bulunduruluğunda $6,5 milyon dolar) önermiş olsa da bu teklifi reddetti ve 1969 nba seçmeleri'nde milwaukee bucks tarafından 1. tur 1. sıradan draft edildi. 1969 yılında ayrıca american basketball association takımlarından new york nets takımı tarafından da 1. turda seçildi. fakat alcindor bu teklifi reddetti. milwaukee bucks'un $1.4 milyon dolar (koşullar göz önünde bulundurulduğunda $9 milyon dolar) teklifini kabul etmesinin ardından nets, alcindor'a  $3.25 milyon dolar (koşullar göz önünde bulundurulduğunda $21 milyon dolar) teklif etti. fakat alcindor "bir teklif savaşı, buna katılan insanları alçaltır; bu beni 'flesh peddler' gibi hissettirir ve böyle bir şey olmak istemem" diyerek bu teklifi reddetti.

alcindor’un önderliğinde bucks, nba eastern division’da 56-26’lık seri (bir önceki yıl 27-55'ti) ile 2. sıraya yerleşti. i̇lk yıl oldukça başarılı bir performans gösteren ve kısa bir sürede ünlü olan alcindor, sayı (ortalama 28.8) sıralamasında ikinci ve ribaund (ortalama 14.5) sıralamasında üçüncü sırada yer aldı. bu başarılarından dolayı nba yılın çaylağı ödülü'ne layık görüldü.

yükselişi ve ilk şampiyonluğu (1970-1974) 

sonraki sezon bucks, cincinnati royals takımından 31 yaşındaki guard oscar robertson'u kadrosuna ekledi. 1970-71 sezonunda 66 galibiyet ile tek sezonda en çok galibiyet alma rekorunu kıran milwaukee, art arda 20 maç kazanarak bir rekor daha kırdı. bu sezon 31.7 sayı ortalaması yakalayan alcindor, ilk defa nba en değerli oyuncu ödülü'ne layık görüldü. ayrıca toplam 2,596 sayı atarak bu sezon en çok sayı atan oyuncu oldu. playofflarda bucks, 12-2'lik seri (nba finalleri'nde baltimore bullets takımı ile oynadığı 4 maç da dahil) ile nba şampiyonu oldu. mayıs 1971 tarihinde, bucks nba şampiyonluğunu kazandığından bir gün sonra, ismini  kareem abdul-jabbar (arapça: كريم عبد الجبار, karīm abd al-jabbār‎‎) olarak değiştirdi. i̇sminin anlamı "cömert/soylu (kareem), allah'ın kulu (abdul-jabbar)" önceden ucla'da forma giyerken de müslümandır.

1971-72 sezonunda 34.8 sayı ortalaması ve toplam 2,822 sayı atarak skor şampiyonluğunu pekiştirerek ikinci defa nba en değerli oyuncu ödülü'ne layık görüldü. boston celtics ile 10 aralık 1971 tarihinde oynanan karşılaşmada attığı 55 sayı kendi kariyer rekoru oldu.  milwaukee de yine sezonu 1. olarak bitirdi. 1974 yılında nba'deki 5. yılında abdul-jabbar, üçüncü kez nba en değerli oyuncu ödülü'nü kazandı. aynı sezon 27.0 sayı ortalaması ile üçüncü, 14,5 ribaund ortalaması ile dördüncü, 283 blok ile ikinci ve  0.539 saha içi isabet oranı ile ikinci oldu. milwaukee'deki başarısına rağmen abdul-jabbar, kendi kültüründen fazla kişi olmaması nedeniyle takımından ayrılmak, los angeles lakers ya da new york knicks'e katılmak istediğini açıkladı.

los angeles lakers (1975-1989)

hakkında 
tüm zamanların en iyi oyuncularından biri kabul edilen abdul-jabbar; ucla'de 1965-89 yıllarında basketbol literatüründe 5 numara ile tabir edilen merkez pozisyonda oynadı. kariyeri boyunca 38.387 sayı kaydetti, ki bu sayı nba'de bir oyuncunun kariyeri boyunca ulaşabildiği en yüksek sayıdır. 6 defa "en değerli oyuncu" (mvp) olma başarısını göstermiş, nba'de 20 sezon geçirip 1989'da profesyonel basketboldan ayrıldıktan sonra basketbol antrenörlüğü, yazarlık ve oyunculuk yapmıştır.

ayrıca, bruce lee'den dövüş dersleri aldığı da bilinir.

1975 yılında los angeles lakers'a geçen yıldız oyuncu; takıma 1979'da magic johnson'ın da dâhil olmasıyla beraber nba'de iyice öne çıkmış ve 6 şampiyonluktan sonra profesyonel basketbol hayatına veda etmiştir.

mirası 
abdul-jabbar, kariyeri boyunca 38.387 sayı atarak nba tarihinde en çok sayı atan ikinci oyuncudur.

i̇statistikler 
 forma numarası - 33
 oynadığı maç sayısı - 1560 (nba tarihinde 2.)
 şut yüzdesi % - 55,9 (nba tarihinde 8.)
 serbest atış yüzdesi % - 72,1
 3'lük yüzdesi % - 5,6
 ribaunt - 17.440 (nba tarihinde 3.)
 maç başına ribaunt - 11,2 (nba tarihinde 24.)
 asist - 5660 (nba tarihinde 31.)
 maç başına asist - 3,6
 top çalma - 1160
 maç başına top çalma - 0,74
 blok - 3189 (nba tarihinde 3.) 
 maç başına blok - 2,57
 maç başına sayı - 24,6 (nba tarihinde 12.)

kareem abdul-jabbar'a ait nba rekorları 
 en fazla süre alan oyuncu (57.446 dk.)
 en fazla all-star seçilen oyuncu (19 kez)

kaynakça

dış bağlantılar 
 kareem abdul-jabbar resmî sitesi: kareemabduljabbar.com* kareem abdul-jabbar bloğu:
 biyografisi: stats.nba.com 
 nba kariyer istatistikleri (resmî): stats.nba.com 
 nba kariyer istatistikleri: basketball-reference.com
 
 resmi twitter hesabı: www.twitter.com/kaj33

 
 

1947 doğumlular
afrikalı amerikanlar
müslüman olanlar
başkanlık özgürlük madalyası sahipleri
afrikalı amerikan müslümanlar
los angeles lakers basketbolcuları
milwaukee bucks basketbolcuları
milwaukee bucks seçimleri
pivot basketbolcular
nba final serilerinde mvp seçilenler
forması emekli edilmiş nba basketbolcuları
kanser olan kişiler
yaşayan insanlar
20. yüzyılda amerikalı erkek oyuncular
afrikalı amerikalı basketbol antrenörleri
afrikalı amerikalı erkek oyuncular
kurgusal olmayan eserler veren amerikalı yazarlar
yoruba asıllı amerikalılar
new york (eyalet) doğumlu basketbolcular
eski roma katolikleri
los angeles clippers asistan koçları
los angeles lakers asistan koçları
new york doğumlu erkek oyuncular
basketball hall of fame basketbolcuları
nba all-star'ları
seattle supersonics asistan koçları
time kişileri
afrikalı amerikalı erkek basketbolcular
20. yüzyıl amerikalı erkek yazarları
20. yüzyıl kurgusal olmayan eserler veren amerikalı yazarları