Yıldırım Önal

yıldırım önal (11 ekim 1931, i̇zmir - 10 ekim 1982, i̇zmir), türk tiyatro ve sinema oyuncusu, ve yönetmendir.

kendine özgü konuşma biçimi ve etkileyici sesiyle oluşturduğu üslupla dikkati çekmiştir.

hayatı 
1931 yılında i̇zmir'de doğdu. 1953'te ankara devlet konservatuvarı tiyatro bölümünü bitirdi. aynı yıl sahneye çıktığı devlet tiyatroları'nda, kısa bir ara dışında 1963'e değin oynadı. schiller'den maria stuart (1953), reşat nuri güntekin'den tanrıdağı ziyafeti (1954), turgut özakman'dan güneşte on kişi (1954), cevat fehmi başkut'tan harput'ta bir amerikalı (1955), shakespeare'den on i̇kinci gece (1955), gerhart hauptmann'dan rose bernd (1962) gibi oyunlarda rol aldı.özellikle edmund morris'in tahta çanaklar (1956), özakman'ın duvarların ötesi (1958) ve tennessee williams'ın arzu tramvayı'''ndaki (1960) tiplemeleriyle büyük övgü topladı.

sonraki yıllarda zaman zaman özel tiyatrolarda da çalıştı. arena tiyatrosu'nda oynadığı george bernard shaw'dan sezar ve kleopatra (1963) oyunuyla i̇lhan i̇skender armağanı'nı kazandı. 1966 yılında ertuğrul anadol ile birlikte “tiyatrom topluluğu” adlı tiyatro topluluğunu kurdu. 1970'lerin ortalarında bir kez daha devlet tiyatroları'na döndü. 1977'de trt'ye seslendirme yönetmeni oldu.

1970'lerde tiyatrodan koparak kendini sinema ve televizyon çalışmalarına verdi. 1973'te dinmeyen sızı filmindeki rolüyle antalya altın portakal film festivali'nde en i̇yi yardımcı erkek oyuncu ödülü'nü kazandı. 

1977 yılında trt'de seslendirme yönetmeni oldu.

önal, bir turne için gittiği i̇zmir'de beyin kanamasından öldü.

 ölümü ve hatırası 
yaşamının son yıllarında yaşadığı ekonomik sıkıntı yüzünden kazandığı altın portakal ödülü'nü alışveriş karşılığı mahalle bakkalına vermiş; bakkal, önal'ın ölümünden sonra ödülü kızına geri vermişti. bu olayın anısına 1999'dan beri her yıl, bir sinema emekçisine antalya altın portakal film festivali kapsamında yıldırım önal anı ödülü verilmektedir.

sanatçının foto-finiş dizi filmindeki "karım stella da beni terk ett''i" repliği ünlüdür.

tiyatro oyunları

rol aldığı tiyatro oyunları 
 1951: cyrano de bergerac (oyun): turan oflazoğlu - ankara devlet tiyatrosu
 1953: güzel helena: selehattin batu - ankara devlet tiyatrosu
 1953: lady frederick: w. somerset maugham - ankara devlet tiyatrosu
 1953: şemsiyeli adam: w. diner\w. morum - ankara devlet tiyatrosu
 1954: bir ümit i̇çin: emmanuel robles - ankara devlet tiyatrosu
 1954: güneşte on kişi: turgut özakman - ankara devlet tiyatrosu
 1954: onunikinci gece: william shakespeare - ankara devlet tiyatrosu
 1954: tanrı dağı ziyareti: reşat nuri güntekin - ankara devlet tiyatrosu
 1954: tanrılar ve i̇nsanlar (gılgameş): orhan asena - ankara devlet tiyatrosu
 1954: tilki (oyun): ben johnson - ankara devlet tiyatrosu
 1955: genç osman: edmond rostand - ankara devlet tiyatrosu
 1955: harput'ta bir amerikalı: cevat fehmi başkut - ankara devlet tiyatrosu
 1955: haydutlar: friedrich schiller - ankara devlet tiyatrosu
 1955: nora (bir bebek evi): henrik i̇bsen - ankara devlet tiyatrosu
 1955: oğuz ata: selahttin batu - ankara devlet tiyatrosu
 1956: iii. selim: celal esad arseven - ankara devlet tiyatrosu
 1956: korku (oyun): orhan asena - ankara devlet tiyatrosu
 1956: tahta çanaklar: edmund morris - ankara devlet tiyatrosu 
 1957: onunikinci gece: william shakespeare - ankara devlet tiyatrosu
 1957: sevmek (oyun): paul geraldy - ankara devlet tiyatrosu
 1958: duvarların ötesi: turgut özakman - ankara devlet tiyatrosu
 1959: arzu tranvayı: tennessee williams - ankara devlet tiyatrosu
 1959: günden geceye: eugene o'neill - ankara devlet tiyatrosu
 1960: babamızın evinde hayat: clarance day\howard lindsay\russel crouse - ankara devlet tiyatrosu
 1960: şair ruhu: eugene o'neill - ankara devlet tiyatrosu
 1961: bir donkişot: jean anouilh - ankara devlet tiyatrosu
 1961: kocaoğlan (oyun): orhan asena - ankara devlet tiyatrosu
 1961: kocaoğlan: orhan asena - ankara devlet tiyatrosu
 1962: foto finiş: peter ustinov - ankara devlet tiyatrosu
 1962: rose bernd: gerhart hauptmann - ankara devlet tiyatrosu
 1965: köşebaşı: ahmet kutsi tecer - ankara devlet tiyatrosu

yönettiği tiyatro oyunları 
 1960: babamızın evinde hayat: clarance day\howard lindsay\russel crouse - ankara devlet tiyatrosu

filmografisi 

 1964: hostes hanım
 1969: vatan ve namık kemal
 1971: aşk hikayesi
 1971: ayşegül
 1971: baba
 1971: bayan bacak ve tabanca bıçak
 1971: çıplaklar
 1971: mavi eşarp
 1971: şimdi silahlar konuşacak / pekos bill
 1971: sürgünden geliyorum
 1971: vahşi çiçek
 1972: asi kalpler
 1972: aşkların en güzeli
 1972: azat kuşu
 1972: baskın
 1972: bir garip yolcu
 1972: dinmeyen sızı
 1972: gece
 1972: i̇lk aşk
 1972: kahbe / bir kız böyle düştü
 1972: sahtekar
 1972: şehvet kurbanı
 1972: vahşi bir kız sevdim
 1972: yaralı kurt
 1973: ablam
 1973: gülerken ağlayanlar
 1973: gurbetçiler
 1973: i̇hanet
 1973: kızım
 1973: kurt yemini
 1973: lekeli kadın
 1973: talihsizler
 1973: teslim ol baba
 1974: ceza
 1974: düşmanlarım çatlasın
 1974: fedai
 1974: i̇stek
 1974: mağlup edilemeyenler
 1974: tek başına
 1974: zavallılar
 1974: zindan
 1974: zavallı: bodur cani
 1976: gurbetçiler dönüyor
 1981: milcan
 1982: yaşamak seninle güzel

ödüller 
 1973: 10. altın portakal film festivali - en i̇yi yardımcı erkek oyuncu - dinmeyen sızı

ayrıca bakınız 
 altın portakal yıldırım önal anı ödülü
 türk oyuncu film listeleri
 yeşilçam oyuncuları

kaynakça

dış bağlantılar 
 beyazperde'de yıldırım önal 
 
 sinemalar.com'da yıldırım önal 
 sinematürk'te yıldırım önal 
 tsa'de yıldırım önal 

türk erkek tiyatro oyuncuları
türk erkek sinema oyuncuları
1931 doğumlular
1982 yılında ölenler
beyin kanamasından ölenler
i̇zmir doğumlu erkek oyuncular
devlet tiyatroları sanatçıları