Hüseyin Gezer

hüseyin gezer (1920 - 27 aralık 2013), türk heykeltıraş.

1920 yılında mersin'in mut ilçesinin kıravga köyü'nde doğdu.

i̇lkokulu mut'ta, ortaokulu silifke'de okuduktan sonra, balıkesir necatibey öğretmen okulu'nu bitirdi (1940). 1 yıl öğretmenlik yaptıktan sonra, askerlik hizmetini tamamladı. dönemin milli eğitim bakanı hasan âli yücel'in emriyle, mecburi hizmeti ertelenerek güzel sanatlar akademisi heykel bölümü'ne girmesi sağlandı (1944). belling'in öğrencisi oldu ve 1948'de okulu bitirdi.

burslu olarak paris'e gitti ve burada julian akademisi'nde prof. gimond'un atölyesinde çalıştı. yurda dönünce, güzel sanatlar akademisi heykel bölümü'ne asistan olarak girdi (1950). modlaj öğretmenliği, atölye öğretmenliği, müdür yardımcılığı, müdürlük (daha sonra başkanlık), ayrıca 1969-1976 yılları arasında resim ve heykel müzesi müdürlüğü yaptı. okulla ilgili kanun uyarınca "profesör" unvanını aldı.

1950 ile 1960 yılları arasında heykelde ora ve kompozisyon prensiplerinn matematiksel prensiplerine eğilmiştir. bu devrede yapmış olduğu efe'nin aşkı, çocuk ve ana kompozisyonları bu etki altındaki işleridir.

anıt çalışmaları ise yatay ve dikeylerin hakim olduğu bu statik düzenin zıddına bir kuruluştadır. bunlarda daha çok diyagonallerin ördiği, dinamik vir düzen ağır basar. yapıtlarında, genellikle ana çatı ve onu oluşturan elmanların birbirleriyle plastik ilişkileri net olarak kendilerini hissettirirler.

anıtta kaideyi, heykeli üzerinde taşıyan bir eleman olarak gören uyuglamaya, antalya anıtını gerçekleştirerek ilk defa o karşı çıkmıştır. ve kaidenin de anıtın ritmine, plastik düzeneine ve ifadesine katılan bir eleman olarak kllanılması görüşünü savunmştur.

hüseyin gezer’in i̇stanbul resim ve heykel müzesi ile yurdumuzun çeşitli yörelerinde anıtsal nitelikte özgün yapıtları bulunmaktadır.

bunlardan; antalya'da bulunan ulusal yükseliş anıtı, türkiye büyük millet meclisi'nde bulunan tbmm atatürk anıtı, karabük demir çelik fabrikaları “atatürk anıtı”, ordu “atatürk anıtı”, hacettepe üniversitesi “bayraklaşan atatürk anıtı”, i̇stanbul avcılar’da bulunan “atlı atatürk anıtı”, ankara i̇çişleri bakanlığı “polis şehitleri anıtı”, adana “atatürk ve 5 ocak anıtı”, isparta “atatürk gül ve halı anıtı”, avustralya'daki kanberra atatürk anıtı özellik taşıyan çalışmaları arasındadır.

hüseyin gezer'in ayrıca; "cumhuriyet dönemi türk heykeli" (hüseyin gezer, türkiye i̇ş bankası kültür yayınları) ve "50 yılın türk resim ve heykeli" (nurullah berk-hüseyin gezer, türkiye i̇ş bankası kültür yayınları) adlı iki adet yazılı eseri bulunmaktadır. hüseyin gezer, 2013 yılında  i̇stanbul’da ölmüştür.

türkiye büyük millet meclisi - tbmm atatürk anıtı 
anıtta atatürkçülüğün iki temel ilkesi yorumlanmaktadır: özgürlük ve bağımsızlık.

anıtta bu iki ilke sembolize edilirken, klasik geleneklere bağımlı kalınmış, bağımsızlık bayrak, özgürlük ise atatürk'e özgü akıcılık niteliğini simgeleyen ışık yani meş'ale ile betimlenmiştir.

anıt, bütünleştiği tbmm mimarisine hakim olan yatay ve dikey geometrik görüntüye uygun olarak düzenlenmiştir. bununla birlikte, çevresine dinamik bir ses katmak amacı ile formlarda diyagonal ve eğik hatlar tercih edilmiştir. bu hatlarda ayrıca atatürkçülüğün atılımcı ve azimli karakteri görünmektedir.

millet meclisi vakfı tarafından açılan iki aşamalı yarışma sonucunda heykeltraş prof. hüseyin gezer'in eseri büyük jüri tarafından birinciliğe layık görülmüştür.

anıtın kaidesi mimar i̇mran gezer tarafından projelendirilmiş ve kutlutaş holding a.ş. tarafından tbmm'ye ve atatürk'e armağan olarak yapılmıştır.

antalya ulusal yükseliş anıtı 
bugünkü cumhuriyet meydanı'ndaki “ulusal yükseliş anıtı” 1964 yılında açılmıştır. heykeltıraş prof. dr. hüseyin gezer tarafından yapılan ve bedeli antalya halkından toplanan bağışlarla karşılanan bu heykel, anıt heykelciliğine, kaide ile figürler arasında bir bütünlük kurması, kaidenin de anıtın anlatımına katılması yönünden bir yenilik getirmiştir. altı metre yüksekliğindeki heyekele, 12 ton bronz malzeme kullanılmıştır.

atatürk anıtı yaptırma derneği başkanı muharrem önal bey'in mimar tarık akıltopu ile anıt için açtığı iki aşamalı yarışmaya 28 proje katıldı. yarışma sonunda, katılanlar arasındaki 5 projenin heykeltıraşları ikinci bir yarışmaya davet edildiler. sonuçta ise; prof.dr. hüseyin gezer'in projesi birinci seçildi bir yandan heykel yapılırken, diğer yandan dikileceği yer arandı. cumhuriyet meydanı uygun yer olarak saptanınca, kaide projesi uygulamasını antalyalı mimar tarık akıltopu üstlendi. kaidedeki granit taşlar, korkuteli yolu üzerindeki yenice'den getirilmiştir. anıtın kaidesi betonarme kabuk olup, içi boştur. bronz heykelin ağırlığını 4 adet betonarme kolon taşımaktadır. kaidedeki dik yüzeylere i̇stiklal savaşı'nın çeşitli evrelerinin adı yazılmaya çalışılmış, ancak tamamlanamamıştır.

antalya ulusal yükseliş anıtı'nın vermek istediği mesaj şöyledir: yerden birden bire yükseliveren kaidenin en uç noktasında yer alan figürler, kurtuluşu, birlik ve beraberliğimizi, yüce atatürk'ün önderliğinde, bir dizi zaferle kurulan modern türk devletini temsil eder. anıt kaidesinde yer alan tarihler 19 mayıs 1919'dan başlayarak yeni türkiye devletinin kuruluş sürecini başlatan zaferler, devletin kuruluşunda atılan adımlar, yeni türk devletine modern kimliğini veren devrimler zeminden başlayarak hızla yükselen anıtın basamaklarını meydana getirir. ayrıca altta bulunan, üzerinde çeşitli olayların ve inkılap tarihlerinin yer aldığı basamaklar hürriyet için verilen çabayı; üstte atatürk'ün bindiği şahlanan "gemsiz" at bağımsız yükselmeyi simgeler. atatürk'ün yanında yer alan kız-erkek figürleri gençliğin ülkenin bekçiliğini ve onlara verilen güven anlamını taşır. türkiye'nin en anlamlı anıtlarından biridir.

en önemli atatürk anıtlarının listesi

eserleri 

başlıca eserleri şunlardır: 
 türbanlı kadın
 çıplak kadın
 çocuk ve ana
 efe'nin aşkı
 köprülü mehmet paşa büstü
 atlılar
 yahya kemal başı
 yahya kemal heykeli (1968) (beşiktaş yahya kemal parkı'nda)
 atatürk başı büstü (kanberra'daki atatürk anıtı'nda sergilenmektedir)
 geyve, karabük, akhisar, balıkesir, antalya, polatlı, atatürk anıtları
 mut karacaoğlan heykeli
 polis şehitleri anıtı (ankara)
 50. yıl atatürk büstleri (yarışma 2 birincilik ödülü)
 bilkent üniversitesi girişinde yer alan meşale tutan atatürk büstü

müzelerdeki bazı eserleri

resim galerisi

katıldığı yarışmalar ve aldığı ödüller 
1951                anıtkabir heykelleri yarışması – hürriyet kulesi rölyefi’ne katılım. 2.’lik ödülü

1963                antalya anıtı yarışması (2 aşamalı) – 1.’lik ödülü

1965                ankara fen fakültesi atatürk anıt yarışması 2.’lik ve 3.’lük ödülleri, mansiyon

1966                dumlupınar anıtı 3. ‘lük ödülü

1973                kültür bakanlığı’nca açılan 2 atatürk büstü yarışması, her ikisinde de 1.’lik ödülü

1975                türkiye büyük millet meclisi anıtı (2 aşamalı yarışması) yüksek mimar i̇mran gezer ile birlikte 1.’lik ödülü

1988                i̇stanbul duatepe’ye yapılacak fatih anıtı yarışması (i̇stanbul belediyesi) 1.’lik ödülü

kaynakça 

1920 doğumlular
mut doğumlular
2013 yılında ölenler
türk heykeltıraşlar
sedat simavi ödülü sahipleri
karacaahmet mezarlığı'na defnedilenler
türk profesörler
20. yüzyıl heykeltıraşları
21. yüzyıl heykeltıraşları
i̇stanbul devlet güzel sanatlar akademisinde öğrenim görenler
académie julian'da öğrenim görenler
türk öğretmenler