Attila (opera)

attila, i̇talyan opera bestecisi giuseppe verdi'nin bestelediği bir prolog ve üç perdeden oluşan bir opera eseridir. i̇talyanca libretto "temistocle solera" tarafından, 1809'da "zacharias werner" tarafından hazırlanmış olan almanca "könig der hunnen"  isimli bir tiyatro oyunundan uyarlanarak hazırlanmıştır. bu opera eserinin prömiyer temsili 17 mart 1846'da venedik fenice tiyatrosu'nda verilmiştir.

roller 

{| class="wikitable"
!rol
!ses tipi
!prömiyerde roller, 17 mart 1846(orkestra şefi: eugenio cavallini)
|-
|attila, hunlar krali
|bas
|ignazio marini
|-
|uldino, attila'nin bir breton asıllı kölesi
|tenör
|ettore profili
|-
|odabella, aquileia valisinin kızı
|soprano
|sophie löwe
|-
|ezio, romalı bir general
|bariton
|natale costantini
|-
| foresto, aquileialı bir şövalye
| tenör
| carlo guasco
|-
| leone, papa i. leo.] 
| bas
| giuseppe romanelli
|-
|colspan="3"|hunların subayları, yüksek idarecileri ve askerleri, rahibeleri, aquileia'ılar, romalı askerler, romalı halk'
|}

 konu özeti  

zaman: 5. yüzyıl ortaları
mekân: aquileia; adriyatik denizi kıyısında sığ ve batak bir göl; roma civarı

 prolog 1. sahne: yakıp yıkılmış aquileia şehrinde:attila ve muzaffer hun ordusu, savaş esiri oldukları için öldürülmemiş bir grup romalı kadını görünce şaşırırlar. kadınların lideri olan odabella, hunlu kadınların niçin evde kaldıklarını sorar.  (arya:allor che ı forti corrono). attila kadının cesaretinden etkilenir ve ona kendisinden ne türlü bir lütuf istediğini sorar. odebella da ondan kılıcını ister. kadının niyeti bu kılıçla attila'nın kendi elleriyle öldürdüğü babasının öcünü almaktır. (arya:da te questo or m'è cöncesso). roma elçisi ezio attila'nın huzuruna kabul edilmek diler. bu görüşmede ezio attila'ya roma i̇mparatorluğu'nu kendisiyle bölüşmesini ve bu bölüşme sonunda i̇talya'nın kendi elinde kalmasını teklif eder.<arya:avrai tu l'universo, resti l'i̇talia a me. attila bu teklifi onu küçük görür edayla reddeder ve ezio'ya ülkesine ihanet eden bir vatan haini olduğunu bildirir. .
 2. sahne: sığ ve bataklık bir sahil gölü. geleceğin venedik şehri mevkii:foresto ve muharebeden kendini kurtaran diğer romalılar bir kayık ile gelirler. foresto esir olmuş odabella'yı düşünür (arya:ella in poter del barbaro). ama sonradan bu bataklıkta barınmaya uygun yeni bir şehir inşa etmeye koyulurlar (arya: cara patria già madre e reina).

 i. perde 1. sahne: attila'nın çadırlı ordugahı yakınında bir koruluk:odabella ölmüş olduklarına inandığı babası ve foresto'nun yasını tutmaktadır. (arya:oh! nel fuggente nuvolo). ama birden foresto oraya gelir. odabella, kendini savunan bir tavır takınıp tüm ihaneti inkâr eder bir şekilde, ona i̇ncil´deki judith hikâyesini hatırlatır.  çift tekrar birlikte olurlar. (arya: oh, t'inebria nell'amplesso).2. sahne:attila'nın çadırı::

attila uyanır ve uldino'ya o gece gördüğü rüyayı anlatır bu rüyasında yaşlı bir adam onu roma'nın kapılarında durdurmuş ve geri dönmesi için onu ikaz etmiştir. (arya:(mentre gonfiarsi l'anima parea). attila gün ışığında yine cesaretini toplamıştır ve ordusuna roma'ya doğru yürüyüşe geçmelerini emreder. (arya:altre quel limite, t'attendo, o spettro)  ancak, veni creator spiritus ilahisini söyleyen bir beyazlar giyinmiş genç kız grubunun yaklaştığı görülür.  attila bu grubun başında olan roma piskoposu papa leo´nun rüyasında gördüğü yaşlı adam olduğunu tanır. attila korku içinde yere yığılır.

 ii. perde ezio'nun kampı:ezio attila ile bir barış antlaşması imzalandıktan sonra roma'ya  geri çağrılmıştır. ezio roma'nın geçmiş zaferleri ile şimdiki çocuk imparator olan valentin'i altındaki durumunu karşılaştırır. (arya:dagl'immortalı vertici) atilla'nın şerefine verilmekte olan bir ziyafet davetlileri arasında kıyafet değiştirmiş foresto'yu tanır. ona attila'ya karşı güçlerini birleştirmeyi teklif eder. bu teklifi kabul edilir (arya:e' gettata la mia sorte ) foresto's planı uldino'nun eli ile attila'nın bu ziyafette zehirlenmesidir. ama attila'dan kendi intikamını kendisi almak isteyen odebella bu komplonun başarısız kalmasına neden olur. odebella'ya minettar olan atilla odabella'nın karısı olacağını ilan eder. komplosu ortaya çıkan foresto'yi da odabella'nın gözetimine verir.

 iii. perde orman:uldino, odabella ve atilla'nın düğün planları hakkında foresto'ya bilgi verir. foresto, odabella'nın apaçık ihaneti karşısında acıya boğulur. (arya:che non avrebbe il misero)  ezio, hunları tuzağa düşürecek bir planla gelir. odabella foresto'nun yanına geldiğinde foresto onu ihaneti yüzünden suçlar ancak odabella ona kendine güvenmesi için yalvarır. attila üçünü bir arada bulur ve kendisine ihanet edildiğini anlar. romalı askerler yaklaşırlarken odabella kendisine atilla tarafından verilen kılıçla attila'yı kılıç darbeleri ile öldürür. üç komplocu romalı  halkın intikamının alındığını bağırarak ilan ederler.

 seçilmiş müziksel parçalar 
 prolog 
 prelud odabello - kavatina - santo di patria indefinito amor attila ve ezio - duet - tardo per gli anni e tremulo foresto - kavatina - ella in poter del barbaro i. perde 
 odabello - omanza - oh nel fuggente nuvolo,
 attila - arya - mentre gonfiarsi l'anima ii. perde 
 ezio - arya - dagli immortali vertici iii. perde 
 foresto - romanza - che non avrebbe il misero,

 seçilmiş ses ve video kayıtları  

 ayrıca bakınız 

 opera
 giuseppe verdi
 attila

 kaynakça 

 i̇ngilizce wikipedia attila_(opera) maddesi  . (erişim:11.02.2014)

 dış bağlantılar 

 budden, julian (1984),the operas of verdi, volume 1: from oberto to rigoletto''. londra: cassell. isbn 0-304-31058-1 
 imslp websitesinde "attila_(verdi,_giuseppe) maddeside partitür notaları  attila (verdi, giuseppe) - imslp/petrucci music library: free public domain sheet music  (erişim:11.02.2014)
 "operadis-opera-discography" websitesinde "clveatti.htm" maddesinde diskografi   (erişim:11.02.2014)
 "youtube" websitesinde "attila verdi cheryl studer samuel ramey" tüm opera videosu  opera "attila" verdi (complete 1:54hrs) cheryl studer and samuel  ramey a.o. (info) - youtube  (erişim:11.02.2014)
 "librettidopera" websitesi "attila" librettosu metni      (erişim:11.02.2014)
 "aria-database" veritabanı websitesinde verdi, "attila" operası aryaları  aria database - search the database   ] . (erişim:11.02.2014)

i̇talyanca operalar
giuseppe verdi operaları
1846 operaları
attila'nın kültürel tasvirleri