mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Lys Assia

rosa mina schärer ya da sahne adı ile lys assia (d. 3 mart 1924; rupperswil, aargau- ö. 24 mart 2018), i̇sviçreli şarkıcı, eurovision şarkı yarışması tarihinin ilk birincisi.

eurovision şarkı yarışması'nın ilk birincisi olan lys assia, i̇sviçre'yi 1956'da "refrain" adlı şarkısıyla ve 1957'de "l'enfant que j'étais" ile, 1958'de "giorgio" ile temsil etmiştir.

yaşam öyküsü 
3 mart 1924'te 11 çocuklu bir ailenin kızı olarak dünyaya geldi ve zürih'te yetişti. 1940'ta şarkıcılığa başlayan sanatçı, 1950'lerde orta avrupa'da tanındı ve şarkıcılığının yanı sıra çeşitli filmlerde de rol aldı. onu üne kavuşturan ilk şarkısı "o mein papa" (1950) idi. 1956'da iki ayrı devletten eurovision'da kendilerini temsil etmesi için davet aldı: i̇sviçre ve almanya. alman ulusal elemelerinde söylediği "ein kleiner goldner ring" adlı almanca şarkı elemeleri geçemedi ancak "refrain" adlı fransızca şarkı hem i̇sviçre elemelerini geçti hem de uluslararası yarışmanın birincisi oldu. 1957 ve 1958'de de i̇sviçre'yi eurosivion'da temsil etti. 1957'de seslendirdiği "l'enfant que j'etais" adlı şarkı sekizinci, 1958'de seslendirdiği "giorgio" adlı şarkı ikinci oldu.

şarkıcının bilinen bazı diğer şarkıları şunlardır: "arrivederci roma" (1956), "was kann schöner sein" (1957), "come prima" (1958) "wenn die glocken hell erklingen" (1959). "moon river" ve "für immer" (1961), "schwarze perlen" (1962), "fühl' dich bei mir wie zuhause" (1964).

bir süre şarkıcılığı bıraktı ve danimarkalı eşi ile birlikte otel yönetti. 1990'larda yeniden şarkıcılığa döndü. 2007 yılında 83 yaşında iken alman televizyonunun grand prix der volksmusic adlı şarkı yarışmasında "sag mir wo wohnen die engel" adlı şarkıyı 18 yaşındaki düet partneri beatrice egli ile söyledi ve 12. oldu. aynı yıl i̇sviçre dergisi annnabelle için "yaşla gelen güzellik" başlığı altında yayımlanmak üzere verdiği çıplak pozlarla gündeme geldi.

eurovision yarışması ile ilgisini hep sürdürdü; 2003 yılında kıbrıs'tan milyonlarca izleyiciye seslendi ve yarışmacılara şans diledi. 2005 yılında eurovision'un 50. yılı kutlamalarında sahneye çıktı. lys assia, 2012 eurovision şarkı yarışması'nda ülkesini tekrar temsil etmek üzere ulusal seçim etkinliğine katıldı. i̇sviçre halkının oylaması sonucunda lys assia oyların %5,46 'sını alarak 8. oldu. onun yerine %17,87 oy alarak 1. olan sinplus, "unbreakable" adlı şarkıyla i̇sviçre'yi temsil etmeye hak kazandı. i̇sviçreli şarkıcı lys assia 24 mart 2018'de öldü.

dış bağlantılar 
 resmî sitesi

kaynakça 

1924 doğumlular
aargau (kanton) doğumlular
2018 yılında ölenler
i̇sviçreli kadın şarkıcılar
1956 eurovision şarkı yarışması yarışmacıları
1957 eurovision şarkı yarışması yarışmacıları
1958 eurovision şarkı yarışması yarışmacıları
eurovision şarkı yarışması birincileri
i̇sviçre'nin eurovision şarkı yarışması yarışmacıları
schlager
i̇sviçre'de ölenler
20. yüzyıl kadın şarkıcıları
Tarihsel simülasyon

tarihsel simulasyon, bankacılıkta riske maruz değer (rmd) hesaplamasında kullanılan yöntemlerden biridir. geçmiş n güne ait günlük rmd rakamları ve belirli bir güven aralığı kullanılarak bu güven aralığına tekabül eden rmd rakamını bugünkü rmd rakamı olarak almamızı sağlayan basit bir yöntemdir.

basel'de de belirtildiği üzere rmd hesapları %99 güven aralığında ve 1 yıllık (250 işgünü) veri kullanılarak yapılır. örneğin: geçmiş 250 güne ait rmd rakamları küçükten büyüğe (veya büyükten küçüğe) sıralanır. 250x%99 = 247 şeklinde hesaplanır. yani küçükten büyüğe doğru sıralanmış bu rakamlardan 247 inci sıradaki rmd rakamı bugünün rmd rakamı olarak hesaplanır.

finans terimleri
Türkiye'nin dağları

türkiye alp-himalaya orojenez kuşağında yer alan dağlık bir ülkedir. ortalama yükseltisi 1.132 m’dir. 1.500 m’nin üzerindeki dağlık alanlar geniş alan kaplar. ülkenin 2/3’ünü kaplayan dağlar araziye dengeli dağılmıştır. dağlar ülke topoğrafyasının engebeli olmasının temel nedenidir.  türkiye’de üç farklı şekilde oluşmuş dağlar bulunur: kırılma (faylanma), kıvrılma ve volkanizma.

kıvrım dağları 
kıvrım dağları iki kuşak halinde uzanmaktadır: kuzeyde karadeniz dağları ve güneyde toros dağları. bu dağlar anadolu’yu, kuzey ve güneyinde tetis okyanusu kıyılarında çökelen tortulların kıvrılması ile oluşmuştur. orojenik hareketler sırasında kıvrımlar arasına magma karışmıştır. günümüzde doğu karadeniz dağları'nda görülen granit kütleler bu magmanın eseridir. kıvrım dağları yükselirken akarsular da vadilerini derine doğru gömmeye ve dağları boğaz vadilerle geçmeye başlamışlardır.

karadeniz dağları, sahile paralel üç sıra halinde uzanır. birinci sırayı küre dağları, canik dağları ve doğu karadeniz dağları oluşturur.  i̇kinci sıra; batıda bolu dağı, ilgaz dağları,  doğuda yıldız dağları, kızıldağ, çimen dağları, kop dağları, yalnızçam dağları.  üçüncü sıra temsilcisi batı karadeniz’de yalnızca köroğlu dağları’dır. çoğu dağ grubunun zirveleri 2.000 m’yi geçer. 3,932 m ile kaçkar dağı ve 3,063 m ile çakırgöl dağı en yüksek zirvelerdir.

toros dağları anadolu’yu güneyden çevreler.  teke yarımadası’nda kd-gb doğrultulu dağlar, antalya körfezi doğusunda kb-gd istikametindedir. en yüksek zirve tortul kökenli kıvrım dağı olan buzul dağları üzerindeki uludoruk tepesi’nde 4.136 m’dir. diğer yüksek dağlar şunlardır: cilo-sat dağları 4.136 m, aladağlar 3.756 m, bolkar dağları 3.524 m, bey dağları 3.086 m. manavgat, göksu, seyhan, ceyhan, fırat ve dicle nehirleri toros dağları'nı derin ve dar vadilerle yararak denize ulaşırlar.

tektonik dağlar 
çoğunlukla batı anadolu’da düşey yönlü tektonik hareketlere bağlı olarak oluşan dağlardır. faylanmaya bağlı gerilim ve sıkışma neticesinde ege kıyılarında horst-graben sistemi oluşmuştur.  kaz dağları, madra dağı, yunt dağı, spil dağı, bozdağlar, aydın dağları, menteşe dağları, palandöken dağları, nur dağları ve kars-aras dağları bu dağlara örnektir.

volkanik dağlar 
türkiye’de volkanik alanlar oldukça geniştir. anadolu’nun en yüksek dağı ağrı dağı (5137 m) ve küçükağrı dağı (3896 m) tersiyer ve kuaterner zamanlarında farklı püskürmelerin eseridir. doğu anadolu’daki süphan dağı (4058 m), nemrut dağı (3050 m), tendürek dağı (3533 m) volkanik dağlardır. i̇ç anadolu’daki erciyes dağı  (3.916 m), melendiz dağı (3.936 m), hasan dağı (3.258 m), karacadağ (2.271 m) kuaterner püskürmeleriyle oluşan volkanik dağlarıdır. güneydoğuda karaca dağ (1952 m) volkanik kökenlidir. manisa kula çevresinde 68 adet genç volkanik koni bulunur.

ayrıca bakınız 
türkiye'deki dağlar listesi

kaynakça
Karayaka, Erbaa

karayaka, tokat ilinin erbaa ilçesine bağlı bir beldedir.

tarihçe 
16. yüzyıl osmanlı tahrir defterlerinde kasabanın resmi adı ziğdi olarak geçmektedir. yerleşim, 1892 yılında erbaa'nın tokat sancağı'na bağlanması üzerine nahiyeye (bucak) dönüştürüldü.

coğrafya 
erbaa ilçesinin kuzeyinde, karınca dağları'nın kelkit vadisi'ne bakan yamacında kurulan belde; tokat il merkezine 97 km, erbaa ilçe merkezine ise 7 km uzaklıktadır. karayaka ile erbaa arasında akan kelkit çayı iki yerleşim merkezini ortadan ayıran sınırdır. kasaba doğuda salkımören köyü ile, batıda kale köyü ile, güneyde ise çatılı köyü ve erbaa ilçe merkezi ile komşudur.

nüfus

yönetim

belediye başkanlığı

kaynakça

dış bağlantılar 
 karayaka belediyesi 
 

erbaa belde ve köyleri
George Carlin

george denis patrick carlin (12 mayıs 1937 – 22 haziran 2008), komedi albümleri sayesinde 5 kez grammy ödülü kazanmış i̇rlandalı asıllı amerikalı komedyen, oyuncu ve yazardır.

carlin, 'saygısızca' diye nitelendirilen tutumu ve dil, psikoloji ve din gibi alanlardaki tabu konulara ilişkin fikirleriyle tanınır. carlin'in yedi kirli kelime komedi rutini, 1978'de amerikan yargıtayı'nın f.c.c. v. pacifica foundation davasına yansımış ve 5'e 4 oyla carlin'in oyunu televizyonlarda yasaklanmıştır.

birçok kişi tarafından lenny bruce'un yerini aldığı düşünülen carlin, comedy central'ın yayınladığı tüm zamanların en iyi 100 komedyeni listesinde richard pryor'un ardından 'tüm zamanların en iyi ikinci stand-up komedyeni' ilan edilmiştir.  ölümünden dört gün sonra john f. kennedy merkezi tarafından carlin'e "amerikan komedisi için mark twain ödülü" verilmiştir.

ölümü 
22 haziran 2008'de göğüs ağrıları şikâyetiyle gittiği santa monica st. john hastanesine kaldırılan carlin, aynı gün saat 5.55'te kalp yetmezliğinden ölmüştür. cenazesi yakıldı ve külleri, new york'ta takıldığı çeşitli gece kulüplerinin önüne ve new hampshire'daki spofford gölü'ne serpildi.

dış bağlantılar 
 
 
 george carlin radyosu

kaynakça 

cenazesi yakılarak icra olunan kişiler
1937 doğumlular
2008 yılında ölenler
amerikalı stand-up komedyenler
amerikalı erkek sinema oyuncuları
amerikalı erkek dizi oyuncuları
amerikalı yazarlar
amerikalı ateistler
i̇fade özgürlüğü aktivistleri
21. yüzyılda amerikalı erkek oyuncular
kaliforniya doğumlu yazarlar
grammy ödülü sahipleri
mark twain ödülü sahipleri
en i̇yi komedi albümü grammy ödülü sahipleri
Everybody Else Is Doing It, So Why Can't We?

everybody else is doing it, so why can't we?, 1993'te piyasaya çıkan, the cranberries'in ilk albümüdür. albümdeki bütün parçalar, grubun solisti dolores o'riordan tarafından yazılmıştır. besteler ise o'riordan ve noel hogan'ın ortak eseridir.

albümdeki parçalar 
 i still do
 dreams
 sunday
 pretty
 waltzing back
 not sorry
 linger
 wanted
 still can't
 i will always
 how
 put me down

albüm, 2002'de everybody else is doing it, so why can't we? (the complete sessions 1991-1993) adıyla tekrar yayınlanmış, albüme bir de yeni parçalar eklenmiştir:
 reason, 
 them, 
 what you were, 
 liar, 
 pretty (pret a porter movie remix, 
 how (radical mix).

kaynakça 

1993 albümleri
the cranberries albümleri
çıkış albümleri
island records albümleri
yapımcısı stephen street olan albümler
El-Hudeyde

el-hudeyde (), yemen'in aynı adlı ilin merkezi olan liman şehri. ülkenin başlıca dış ticaret limanıdır. bir milyonun üzerinde nüfusuyla ülkenin dördüncü büyük kentidir.

kardeş şehirler 
  - marbat, umman

yemen'deki şehirler
el hudeyde ili
bilgi kutusu bulunmayan yerleşim yerleri
Muhammed Cangören

muhammed cangören (d. 1 temmuz 1951, afganistan), afganistan türkmeni tiyatro oyuncusu.

hayatı 
ortaokulda tiyatroya başlamış ve 1969 yılında afganistan televizyonlarında çalışmaya başlamıştır. 25-30 civarında televizyon filmi bulunmaktadır. 1982 yılında türkiye'ye gelen oyuncu önce gaziantep'te çocuk tiyatroları yapmıştır. türkçeyi de bu yıllarda öğrendi. daha sonra 1998 yılında i̇kinci bahar dizisinde rol alarak dizi serüvenini başlatmıştır. ayrıca üvey baba dizisinde de hanım ağa'nın adamı olan nedim karakterini canlandırmıştır. 2002 yılında berivan dizisinde kara duran karakterini canlandırmıştır.

2003 yılında kurtlar vadisi'nde abuzer kömürcü adlı karakter ile halkın beğenisini toplamıştır. daha önce oynadığı karakterlerin haricinde en çok "kurtlar vadisi"ndeki rolü ile bilinmektedir. pek çok seyirci adını bilmediği halde ona karşı bu oyunu ile büyük ilgi duymuştur. "deli deli olma (2009)" isimli filmde, "allahyar" karakterini canlandırmıştır.

2010 yılında osman sınav'ın "sakarya fırat" adlı dizisinde, "sıtkı seyitoğlu" karakterini başarıyla canlandırmıştır.

ayrıca 30 kasım 2012'de vizyona giren ben affleck'in yönetmen ve oyuncu olarak yer aldığı operasyon: argo filminde dükkanının fotoğrafının çekilmesine çok sinirlenen bir i̇ranlı esnafı canlandırmıştır. filmde farsça konuşmuştur.

2020 ile 2021 yıllarında, eşkıya dünyaya hükümdar olmaz dizisindeki hamdi baba karakterini canlandırdı.

filmografisi 
 yalı çapkını (2023)
 kendi yolumda (2022)
 eşkıya dünyaya hükümdar olmaz (2020-2021) beşir hamdi korkmaz
 ya i̇stiklal ya ölüm (2020) hüseyin kazım kadri
 kızım gibi kokuyorsun (2019)
 i am you (2019) 
 halef (2018) şıh
 eski köye yeni adet (2018)
 çukur (2018-2020) reşit fazlullah
 cumali ceber 2 (2018) 
 atçalı kel mehmet (2017) 
 vezir parmağı (2016)
 toz (2016)
 kaçış (2016) kurbağacı
 ateş (2016)
 yav he he (2015)
 bir sevda i̇şi (2015) mulla
 bir gece (2015) levent
 o hayat benim (2015-2016) affan
  yedi güzel adam (2014) mahsun dede
 qüfür (2013) bekir
 en uzun yüzyıl (2013)
 osmanlı'da derin devlet (2013) şah tahmasp
 operasyon: argo (2012) 
 kirli oyunlar (2011) ii. abdülhamit
 hayat devam ediyor (2011-2012) hacı emin fırat
 sultanın sırrı (2010)
 7 avlu (2010) eyüp
 sakarya fırat (2009-2011) sıtkı seyitoğlu
 kış masalı (2009)
 deli deli olma (2009)
 ay lav you (2009) papaz hanna
 kara köpekler havlarken (2008) büyükbaba
 jack hunter cennet tapınağı (2008) ali
 sıla (2006) zinar
 sarı yıldız (2006)
 saklı yüzler (2006)
 rıza (2006)
 kaybolan yıllar (2006) hasan
 eve giden yol 1914 (2006) (kör halil)
 şöhret (2006) galip özer
 sevgilime göz kulak ol (2005)
 cemalim (2005)
 beşinci boyut (2005) baba
 haziran gecesi (2004) gülağa
 kurtlar vadisi (2003-2004) abuzer kömürcü
 berivan (2002) kara kahya
 üzgünüm leyla (2002)
 üvey baba (2002)
 vasiyet (2001)
 hiçbiryerde (2001) seyhmus
 bizim otel (2001)
 üvey baba (2000) nedim
 melekler evi (2000)
 i̇kinci bahar (1998) bekir ağa

kaynakça

dış bağlantılar 
 

yaşayan insanlar
1951 doğumlular
türkiye'deki afgan göçmenler
afgan asıllı türkler
türk erkek dizi oyuncuları
türk erkek sinema oyuncuları
türk erkek tiyatro oyuncuları
21. yüzyılda türk erkek oyuncular
Surfing In The Air

christine guldbrandsen'in 19.11.2003'te çıkan ilk albümü.30.000 adet satan albüm christine guldbrandsen'e üç haftada altın plak kazandırmıştır.

albümün i̇çindeki şarkılar 
 surfing in the air
 invisible friend
 in your embrace
 fly away
 my secret
 the search
 the far end
 the ring

2003 albümleri
İcra kurulu başkanı

i̇cra kurulu başkanı veya yürütme kurulu başkanı ya da i̇ngilizceden çevirisi ile yönetim ofisleri şefi (, ceo), bir şirket, örgüt ya da acentenin en üst dereceli yöneticisidir.

nispeten az hissedarı olan şirketlerde () geleneksel olarak coo, aynı zamanda yönetim kurulu başkanıdır. özellikle bir kişi başkan ve ceo unvanlarını elinde tutarken başka biri de başkanlık görevinde ya da bir şirketin günlük işlerini yürütmekle sorumlu yöneticisi ( - 'coo') olur. abd'de ceo, birleşik krallık'ta ise yönetici müdür () terimi tercih edilir. bu yönetimin altındaki yönetici, abd'de i̇cra kurulu başkan yardımcısı (), birleşik krallık'ta ise yetkili müdür (executive director) diye adlandırılır. halka açık şirketlerde ceo ve başkanlık görevleri birbirlerinden ayrılabilir.

sorumlulukları 
şirketin yasal yapısına bağlı olarak, yönetim kurulu veya başka bir yetkili merci tarafından belirlenir. bu sorumluluklar son derece kapsayıcı veya sınırlandırılmış olabilir ve genellikle yetkili bir heyete bağlı olurlar. çoğu zaman bu yetkiler; şirketin stratejisini ve siyasi tutumunu belirleme, liderlik, yöneticilik, şirketin iletişimi ve alınan kararları uygulama gibi alanları kapsar. i̇cra kurulu başkanı iletişimden sorumlu olarak basına ve şirketin çalışanlarına gerekli açıklamaları yapar. lider olarak yönetim kuruluna gerekli tavsiyeleri verir, çalışanları motive eder ve şirket içindeki değişiklikleri yönetir. bir yönetici olarak da şirketin günlük operasyonlarını yönetir. bu özellikler i̇cra kurulu başkanının şirketin tüm sektörlerdeki birimleri ve iş alanları - faaliyetler, reklam, finans, insan kaynakları da dahil olmak üzere- üzerinde hayati kararları verme yetkisi olduğunu gösterir. i̇cra kurulu başkanı şirketin sahibi olmak zorunda değildir.

özellikleri 
carola frydman'ın bir çalışmasına göre, 1936'dan 2000'lerin başına kadar olan süreçte mba yapmış olan i̇cra kurulu başkanlarının oranında çok ciddi bir artış olmuştur. 1960 yılında %10 civarında olan oran 2000'lerin başına geldiğimizde %50'ye kadar yükselmiştir. 2016 yılında s&p'nin açıkladığı en büyük 500 şirketten 20'sinin i̇cra kurulu başkanı kadındır. bu yaklaşık olarak genelin %4'lük kısmına tekabül eder.

ayrıca bakınız 
 genel müdür

kaynakça 

 
i̇şletme meslekleri
Kırklareli Fen Lisesi

kırklareli fen lisesi,kırklareli valiliği i̇l milli eğitim müdürlüğü’nün 31.07.2002 tarih ve 12593 sayılı teklif yazıları ve milli eğitim bakanlığı’nın 12.08.2002 tarih ve 08424 sayılı yazı onayı ile türkiye odalar ve borsalar birliği anadolu otelcilik ve turizm meslek lisesi binasında 2002- 2003 öğretim yılında açılmıştır.

2004- 2005 öğretim yılında fahri kasapoğlu i̇lköğretim okulu ek binasına taşınmıştır. 2005- 2006 öğretim yılında ise kapatılan sağlık meslek lisesi binasına taşınmıştır. hâlen burada eğitim ve öğretime devam etmektedir. 8 derslikli, c tipi fizik, kimya, biyoloji, bilgisayar laboratuvarlı okulda 231 kitaplı bir kütüphane bulunmaktadır. okulun ayrıca çok güzel düze

nlenmiş bir bahçesi bulunmaktadır.

konum ve ulaşım
kırklareli fen lisesi, kırklareli'nin oldukça merkezî bir bölgesinde konumlanmıştır. kırklareli'nin tek sinemasına; devlet hastanesi ve sağlık ocağına, market ve kırtasiyelere çok yakında olan okulda öğrenciler genellikle yatılı kalır. fakat gündüzlü öğrenciler de servisle ulaşımlarını sağlamaktadırlar.

eğitim ve öğretim
kırklareli fen lisesi'nde eğitim-öğretim tam gündür. tüm fen liselerinde olduğu gibi, fen ve matematik derslerinin ağırlığı %50'den fazladır. yatılı kalan öğrenciler için, toplam 3 saat süren 3 etüt mevcuttur. bu etütlerde öğrenciler, her türlü konuda nöbetçi öğretmenlere danışabilirler.
resim (2)
müzik (2)    

beden eğitimi (2)
tarih (2)
coğrafya (2)
psikoloji (2)
sosyoloji (2)
mantık (2)
girişimcilik (1)
bilgi kuramı  (1)
astronomi ve uzay bilimleri (2)
proje hazırlama (1)
bilgi ve i̇letişim teknolojisi (2)
demokrasi ve i̇nsan hakları (1)
sosyal etkinlik (2)
almanca (2)

fen liseleri
kırklareli ilinde bulunan liseler
Joachim Fest

joachim clemens fest (türkçe: yoakim klemens fest) (d. 8 aralık 1926, berlin - ö. 11 eylül 2006, kronberg im taunus) nazi almanyası üzerindeki yazı ve yorumları özellikle adolf hitler konulu biyografi çalışması, hitler'in sığınağındaki son günleri, albert speer ve alman direnişi hakkındaki kitaplarıyla bilinen alman tarihçi, gazeteci, eleştirmen ve editördü. alman tarihçiler arasındaki nazi dönemi tartışmalarının öncü kişisiydi.

ayrıca bakınız 
 çöküş (film)

1926 doğumlular
2006 yılında ölenler
20. yüzyıl alman yazarları
21. yüzyıl alman yazarları
20. yüzyıl alman gazetecileri
21. yüzyıl alman gazetecileri
20. yüzyıl alman tarihçileri
alman roma katolikleri
berlin doğumlu yazarlar
ii. dünya savaşı'nda nazi almanyası'nın askerleri
Joseph von Hammer-Purgstall

joseph von hammer-purgstall (9 haziran 1774, graz – 23 kasım 1856, viyana), avusturyalı tarihçi, diplomat ve doğu bilimleri uzmanı. tarihçi, geschichte des osmanischen dichtkunst adlı eserinin iç kapağına ismini yûsuf hammer purgstall olarak işlemiştir.

1774 yılında avusturya'nın graz kentinde doğmuştur. 15 yaşındayken viyana'daki i̇mparatorluk doğu dilleri akademisinde öğrenim görmeye başladı ve beş yıl boyunca diplomatik tercüman eğitimi gördü. bu süre zarfında türkçe, arapça, farsça dillerinin yanı sıra i̇talyanca, fransızca, latince ve yunanca da öğrendi. dil öğrenmeye yatkın bir kişilikti. 1799 yılında ilk kez i̇stanbul'a geldi. bu dönemde doğu tarihi ve edebiyatıyla ilgilenmiş doğu akdeniz'de fransız'lar aleyhine i̇ngilizlerin açtığı seferlere katılmıştır. mısır'a gidip arapça öğrenmiş, 1807'de avusturya'ya dönmüştür. ülkesinde saray müşavirliği yapmış, imparatorluk akademisinde başkan seçilmiştir. 1835'te politikayı bırakıp kendine tamamen tarih çalışmalarına vermiştir. osmanlı'da 1851'de kurulan encümen-i daniş'e seçilen bilim adamlarındandır.

doğu dillerine ve kültürüne ait önemli eserleri almancaya kazandırarak büyük yankılar uyandıran ünlü tarihçinin kabrinde yazan ismi "yusuf bin hammer"dir. kabir taşını kendisi çizmiş ve i̇stanbul'daki ulemaların mezar taşlarından etkilenmiştir. mezar taşının üstünde yazanlar "hüvelbaki" diye başlar, "rahman olan allah'ın merhametine sığınan üç dilin tercümanı müverrih yusuf bin hammer" diye biter.

kaynakça

dış bağlantılar

 joseph von hammer-purgstall,  online books by joseph hammer-purgstall (hammer-purgstall, joseph, freiherr von, 1774-1856) "upenn online-books library" tarafından hazırlanan "online" kitapları bibliyografyasi    
 joseph von hammer-purgstall, (1834-1835) geschichte des osmanischen reiches    veya    
 türkçe çeviri: abdüllatif türker, dündar alikılıç, i̇rfan bülbül, (2000)  osmanlı i̇mparatorluğu tarihi ìstanbul: söğüt yayınları   isbn 9786050043181
 osmanlıca çeviri: mehmed atâ bey (1917) osmanlı devleti tarihi, toronto universitesi tıpkıbasım. hammer tarihi osmanlıca tercümesi  
 fransızca çeviri:j .-j. hellert (1835-1845) histoire de l'empire ottoman, depuis son origine jusqu'à nos jours. paris:bellizard 18 cilt gallica tıpkıbasım. hammer tarihi fransızca tercümesi 

1774 doğumlular
graz doğumlular
1856 yılında ölenler
avusturyalı kâşifler
avusturyalı tarihçiler
avusturyalı diplomatlar
académie des inscriptions et belles-lettres üyeleri
doğubilimciler
Yeni Amerikan Yüzyılı Projesi

yeni amerikan yüzyılı projesi (i̇ngilizce: project for the new american century ın kısaltması ile pnac), 1997 ile 2006 arasında etkinlik gösteren washington merkezli bir beyin takımı (i̇ng. think tank) idi. kâr amacı gütmeyen bir eğitim kuruluşu olarak iki muhafazakâr düşünür olan william kristol ve robert kagan tarafından kurulmuştur. pnac'ın amacı "amerika'nın global liderliğini desteklemek" olarak beyan edilmişti." pnac için temel varsayım "amerikan liderliği hem amerika hem dünya için iyidir" ve "askeri güç ve ahlakî kuvvet için reagancı bir politika" görüşleriydi. pnac, amerika birleşik devletleri başkanı george w. bush yönetimindeki üst düzey idareciler üzerinde nüfuz sahibi olmuş, bush yönetiminin askerî ve dış politikalarının geliştirilmesine etki etmiştir, özellikle millî güvenlik ve irak savaşı konularında.

pnac, 2006 sonunda kapandı. kuruluşun eski direktörü gary schmitt abd'nin daha müdahaleci olması gerektiğine dair görüşlerini kabul ettirmiş oldukları için artık varlıklarına gerek kalmadığını, ama görüşlerinin tamamen hakimiyet kazanmadığını, gelecekte nasıl uygulamaya konulacağının belirsiz olduğunu belirtmiştir.

ayrıca bakınız 
 büyük orta doğu projesi
 sykes-picot anlaşması

kaynakça 

amerika birleşik devletleri merkezli düşünce kuruluşları
washington, dc merkezli kâr amacı gütmeyen kuruluşlar
yeni muhafazakârlık
1997'de kurulan kuruluşlar
2006'da feshedilmiş oluşumlar
Richard Perle

richard perle (d. 1941, new york), amerikalı politik danışman. abd eski savunma bakanlığı müsteşar yardımcısı.

kamuoyunda 'karanlıklar prensi' adıyla ün yapmıştır. başkan ronald reagan döneminde amerika birleşik devletleri savunma bakanlığı müsteşar yardımcısı olarak, 1997-2004 arasında da savunma bakanlığı'na bağlı resmi bir kuruluş olan savunma politikaları kurulu tavsiye komitesi (defense policy board advisory committee) bünyesinde (2001-2004 arasında komite başkanı sıfatıyla) görev yapmıştır. neocon felsefenin uluslararası alanda en önemli isimlerinden biri kabul edilir. 1970'li yıllarda bizzat senatör henry jackson'un yanında çalışmış ve yetişmiştir.

1941 doğumlular
new york doğumlular
yahudi asıllı amerikalılar
amerikalı yahudiler
londra ekonomi okulunda öğrenim görenler
güney kaliforniya üniversitesinde öğrenim görenler
princeton üniversitesinde öğrenim görenler
irak savaşı'nda kişiler
ronald reagan'ın danışmanları
bilderberg toplantıları
cumhuriyetçi parti (amerika birleşik devletleri) mensubu siyasetçiler
i̇srail lobisi
yeni muhafazakârlık
amerika birleşik devletleri savunma bakanlığı
yaşayan insanlar
R. James Woolsey, Jr.

robert james woolsey jr (d. 21 eylül 1941), 1993-1995 yılları arasındaki cia direktörüdür.

yeni amerikan yüzyılı projesi (project for the new american century) lobi (think-tank) kuruluşunun kurucu üyelerinden (1997'den günümüze), demokrat ağırlıklı stratejik ve uluslararası araştırmalar merkezi (center for strategic and international studies) lobi (think-tank) vekillerindendir. ayrıca dev güvenlik danışmanlığı şirketi booz allen and hamilton'un global stratejik güvenlikten sorumlu yönetim kurulu başkan yardımcılığını yapmaktadır.

dış bağlantılar 
 biyografik bilgi 
 turning oil into salt r. james woolsey & anne korin
 sourcewatch profil 
 world war iv  james r. woolsey

1941 doğumlular
tulsa doğumlular
amerikalı bürokratlar
oxford üniversitesinde öğrenim görenler
stanford üniversitesinde öğrenim görenler
central intelligence agency kişileri
yaşayan insanlar
yale law school'da öğrenim görenler
bilgi kutusu bulunmayan kişiler
William Kristol

william kristol, 1952 doğumlu amerikalı siyasetçi.

abd neocon hareketinin kurucularından irving kristol'un oğlu olup, kendisi de neoconların en öndegelen isimlerindendir. başkan bill clinton'un abd sağlık reformu paketi girişimini 'öldüren' isim olarak bilinir. uluslararası medya kralı rupert murdoch destekli neocon yayın organı the weekly standard'ın yazı işleri müdürü ve başyazarıdır. başkan george w. bush'un konuşma metinlerinde danışmanlığını yapmıştır ve yapmaktadır.

1952 doğumlular
yahudi asıllı amerikalılar
harvard üniversitesinde öğrenim görenler
the new york times
virginia doğumlular
resim aranan siyasetçiler
yaşayan insanlar
İstihkâm sınıfı

i̇stihkâm veya askerî mühendislik, savaşan birliklerin saldırısını kolaylaştıran, savunma gücünü artıran, yapı işleriyle uğraşan teknik askerî sınıftır. günümüzün ve geleceğin muharebeleri her seviyede ve sürekli bir biçimde manevra yapmayı, üstün hareket kabiliyetine sahip kuvvetlerin bir bütün hâlinde eğitilmesini, başarılı bir şekilde bütünleştirilerek kullanılmasını ve karşılaşılan her türlü engelden süratle geçilmesini gerektirmektedir. i̇lgi ve etki alanları genişleyen muharebe sahasının belki de en zor ve karmaşık görevlerinden olan “geçit açma harekâtı'nın başarılı bir şekilde uygulanması harekâtın sonucunu belirlemektedir.

i̇stihkâmcılar, harekât alanının tamamında istihkâm faaliyetlerini yönetmek suretiyle, karma sınıf ve silah timinin ayrılmaz bir parçası olarak görevi yürütürler. i̇stihkâmcılar, muharebede dost birliklerin hareket kabiliyetini artırma, düşmanın hareket kabiliyetini engelleme, beka görevleri icra etme ve muharebe destek kuvvetlerine istihkâm desteği sağlama gibi türlü görevleri yerine getirirler. saldırı harekâtında istihkâmcılar normal olarak manevrayı desteklemek için, gayretlerini aşağıda belirtilen faaliyetler üzerinde yoğunlaştırırlar.

ayrıca istihkâmcılar, savaş anında cepheye ilk giden ve en son dönen birliklerdir.

engellerden gedik ve geçitler açarlar veya bunları kaldırırlar.
tahkimli mevzilere taarruzda yardım ederler.
taarruz eden dost kuvvetlerin yanlarını korumak için engeller tesis ederler.
düşmanın hareket kabiliyetini engellemek maksadıyla; mayın (antipersonel mayın ihtiva etmeyecek şekilde) harekâtı ile engelleme ve esirgeme harekâtı icra eder.

bazı ülkelerde, i̇stihkâmcılar, sel kontrolü ve nehir navigasyon işleri gibi barış zamanında askerî olmayan inşaat görevlerini de yerine getirebilirler, ancak bu tür faaliyetler askerî mühendislik kapsamına girmez.

genel istihkâmcılık kapsamında; ana ikmal yollarının inşa bakım ve onarımı, arazi etüdü ve istihkâm keşfi, lojistik destek tesisleri inşa bakım ve onarımı, bölge hasar kontrolü, yangınla mücadele, hava alanları ve helikopter iniş yerlerinin inşa, bakım ve onarımı, inşaat emlak işleri, mayın ve engellerin kaldırılması, çevre koruma faaliyetleri, afet ve acil durum harekâtı, köprülerin inşa bakım ve onarımı ile üs bölgesi istihkâmcılığı faaliyetlerini yürütür.

i̇stihkâmcı genel bir ifadeyle muharebe alanı mühendisidir. engeller tasarlama, taktiksel noktalarda siperler kazma vb. bütün işleri üstlenir. orta çağ'da mancınık ve koçbaşlarını tasarlar ve kullanım inceliklerini belirlerlerdi. 3 boyutlu çizim (teknik resim) geliştirilmesiyle birlikte istihkâm kuramında önemli atılımlar yaşanmıştır. fransız matematikçi gaspard monge tasarı geometri ve teknik resmi geliştirmesiyle birlikte kendini istihkâm kuramına adamıştır.

ayrıca bakınız 

 topçu birlik
 süvari birlik
 komando
 deniz piyadesi
 piyade
 hava indirme birliği
 motorize piyade
 özel kuvvetler

kaynakça

 
türlerine göre askerî kuvvetler
Objektif (anlam ayrımı)

objektif, aşağıdaki anlamlara gelebilir:

 objektif (fotoğrafçılık), fotoğraflanacak konunun odak noktasında film emülsiyonuna veya sensöre, ışığın iletilerek görüntünün oluşmasını sağlayan, mercek veya mercekler topluluğudur. 
 objektif (müzik grubu)
 objektif (program)
Ayşe Hatun Önal

ayşe hatun önal (d. 29 temmuz 1978, adana), türk şarkıcı ve eski manken.

1999'da miss turkey'de türkiye güzeli seçilerek mankenliğe başladı. uzun yıllar mankenlik ve sunuculuk yaptıktan sonra şarkıcılığa başladı.

2003'te yayımladığı sonunda ep'sinde yer alan "çeksene elini" şarkısıyla tanındı. 2008'de ilk albümü sustuysamı yayımlayarak çeşitli ödüller elde etti. albümdeki "kalbe ben" şarkısı billboard türkçe top 20'de dokuz numaraya kadar ilerledi. 2014'te "çak bir selam" ve 2015'te "güm güm" single'ları türkiye'de hit olarak listelerde üst sıralara yükseldi. bu hitler daha sonradan 2017 çıkışlı ikinci stüdyo albümü selam dengesizde de yer aldı.

şarkılarını elektronik müzik altyapılarını kullanarak hazırlayan ayşe hatun önal, pek çok şarkısının sözlerini kendisi yazıp besteledi.bugüne kadar çeşitli ödül ve adaylıklar elde etti.

hayatı ve kariyeri 
adana'da doğdu ve adana borsa lisesi'den mezun olduktan sonra anadolu üniversitesi halkla i̇lişkiler bölümünü kazandı.

i̇ş hayatına, üniversite yıllarında özel bir şirketin halkla ilişkiler sorumlusu olarak başlangıç yapan önal, ikinci sınıftan sonra hayallerini gerçekleştirmek arzusuyla eğitimine son verdi.

1999 yılında kanal d'nin düzenlediği miss turkey yarışmasında türkiye birinci güzeli seçildi ve mankenlik hayatına başladı. uzun süre mankenlik yaptıktan sonra can gürzap'tan diksiyon dersleri alarak özel bir kanalda sunuculuk yaptı.

2003 yılında sonunda adlı universal müzik etiketi taşıyan ep albümünü yayınladı. murad küçük yönetmenliğinde ilk klibini "çeksene elini"ye çekti. şarkı sözleri, elektronik altyapısı ve standartların üstündeki klibiyle bir hayli dikkat çekti. klibi çektikten kısa bir süre sonra plak şirketinin kapanmasıyla ara verdi. 5 yıllık bir aradan sonra, nisan 2008'de sony bmg'den ilk albümü sustuysamı yayınladı. albümün ilk videosunda yine murad küçük'le çalıştı ve ilk tekli "kalbe ben" oldu. şubat 2017'de ikinci stüdyo albümü selam dengesizi piyasaya sürdü; albüme daha önceden çıkan "çak bir selam" (2014) ve "güm güm" (2015) hitlerinin yanı sıra "şeytan tüyü" (2016) ve "sirenler" (2016) single'larını da dahil etti. 2019 yılı ekim ayında beşinci single çalışması ‘efsane’yi tüm dijital platformlarda yayınladı.

ayşe hatun önal'ın sesi altodur.

diskografi 

sustuysam (2008)
selam dengesiz (2017)

filmografi 
 mumya firarda (2002)
 her şey aşktan (2015)

ödülleri ve adaylıkları

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 

yaşayan insanlar
1978 doğumlular
 
adana doğumlu şarkıcılar
türk kadın modeller
türk dans müzisyenleri
türk elektronik müzik şarkıcıları
türk kadın pop şarkıcıları
türk kadın şarkıcı-şarkı yazarları
miss turkey birincileri
21. yüzyılda türk kadın şarkıcılar
2000'lerin şarkıcıları
2010'ların şarkıcıları
2020'lerin şarkıcıları
universal müzik sanatçıları
epic records sanatçıları
sony bmg sanatçıları
dmc sanatçıları
radyo boğaziçi müzik ödülü sahipleri
sony müzik sanatçıları
Kadeş

hitit i̇mparatorluğu (kırmızı), mısır i̇mparatorluğu (yeşil) ile sınır komşusu.

kadeş, (antik mısır dilinde: kode / bugün telen-nebi mind), suriye'nin humus şehrinde, asi nehri kıyısında antik kent. eski mısır kaynaklarından ilk kez iii. tutmosis'in (hd mö 1504-1450) filistin'deki megiddo'da kadeş prensi önderliğindeki bir ayaklanmayı bastırması dolayısıyla sözü edilir.

kadeş, hitit egemenliğine girinceye (milattan önce yaklaşık 1370) değin mısır'ın ileri karakollarından biriydi. 13. yüzyıl boyunca suriye'ye doğru mısır yayılmasının izlediği yol üzerinde stratejik konumunu korudu. mısır firavunu i. seti kenti ele geçirdi. kadeş daha sonra ii. ramses ile hitit kralı ii. muvatalli arasındaki ünlü savaşa (milattan önce 1286; bazı kaynaklara göre milattan önce 1299) sahne oldu. ii. ramses'in savaşı kazandığını ilan etmesine karşın, savaş gerçekte iki devlet arasında silah bırakışmasıyla sonuçlanmıştı. deniz halklarının istilası (mö y. 1200) üzerine kadeş tarihten silindi.

kaynakça

ayrıca
 kadeş savaşı
 kadeş antlaşması

suriye'deki arkeolojik sitler
amarna mektupları
kenan kentleri
Hippopotamus

hippopotamus, su aygırı olarak da bilinen hippopotamus amphibius ve hem yakın zamanlarda hem de tarih öncesi zamanlardan kalma birkaç soyu tükenmiş türden oluşan çift toynaklı memelilerin bir cinsidir. cüce su aygırı (choeropsis liberiensis) ve bir dizi soyu tükenmiş cinsi de içeren hippopotamidae familyasına aittir.

türler 
hippoptamus cinsinin türleri şunları içerir:

mevcut ve yeni yok olmuş türler 

 hippopotamus amphibius, su aygırı
 †hippopotamus lemerlei, lemerle'nin cüce su aygırı hippopotamus
 †hippopotamus madagascariensis, madagaskar cüce su aygırı

fosil türler 

 †hippopotamus aethiopicus
 †hippopotamus antiquus
 †hippopotamus behemoth
 †hippopotamus creutzburgi, girit cüce su aygırı
 †hippopotamus gorgops
 †hippopotamus kaisensis
 †hippopotamus laloumena, madagaskar su aygırı
 †hippopotamus major
 †hippopotamus melitensis, malta su aygırı
 †hippopotamus minor, kıbrıs cüce su aygırı (sinonim phanourios minor)
 †hippopotamus pentlandi, sicilya su aygırı
 †hippopotamus sirensis

dış bağlantılar

kaynakça 
 

carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
memeliler cinsleri
su aygırıgiller
Aydın (balina)

aydın, 1992 yılında türkiye'nin sinop kıyılarını ziyaret edip halkın kalbini fethetmiş olan bir beyaz balina. aydın'ın talihi kısa süre içinde sadece türkiye'de değil, tüm dünyada medyaya yansıyıp, pek çok insanı meşgul eden bir konu olmuştur.

aydın ile ilk karşılaşanlar 
25 ocak 1992 günü, gerze’nin gürzüvet (yenikent) mevkiinde, ilk mehmet i̇zmirli görmüştü onu ve - yunus dese, yunus değil – kocaman, sırtında yüzgeci olmayan beyaz bir balıkla burun buruna gelince çok korkmuştu. ağlarını bırakıp kaçarak kıyıya varmış, balıkçılara gördüğü canavarı anlatmıştı.

belediye başkanı doktor durmuş çetin’e de haber verilmiş; balıkçı rıza eyice, yanına balıkçı “yat kemal’i (kemal özdemir) ve yılmaz akçaoğlu’nu da alarak motorla bu koca beyaz balığın yanına gitmişlerdi. i̇demli’de (kuruçay’da) yanına varınca, yemesi için tirsi balığı ata ata kıyıya kadar takip ettirmişler ve gerze limanı’na sokmuşlardı.

i̇nsanlardan ürkmeyen, onların verdikleri balıkları havada taklalar atarak yakalayan bu sevimli balinaya gerze limanı’nda yaşayan, herkesin sevdiği ’aydın’ adlı zeká engelli şişman birinin adı verilmişti.

geliş hikayesi 
aydın; ukrayna’nın sivastopol limanı’ndan gelmiş beluga türü (delphinapterus leucas) beyaz balinaydı. beluga, rusça’da beyaz anlamına gelen “bielo”dan gelmektedir. rus büyükelçiliği’nin açıklamasına göre, rusya bilimler akademisi’ne bağlı “hayvanlar evolüsyon ve morfolojisi enstitüsü”nün araştırma havuzundan kaçmıştı. asıl adı tishka’ydi ve sekiz yaşındaydı. i̇ngilizlere göre de, canlı “mayın taşıyıcısı” olarak yetiştirildiği kazachi koyu’ndaki askeri tesisten firar etmişti; oradaki rütbesi de “çavuş”tu.

sivastopol’e, rusya ile japonya arasından, kuzey buz denizi’ndeki bering boğazı’ndan getirilmişti. 19 eylül 1991’de; muazzam bir yağış ve sel sonrasında dolfinaryumun (yunusevinin) parçalanmış kafesinden kurtularak, yine beluga türü başka bir balina karadeniz’de özgür kalmıştı. arkadaşı büyük ihtimalle yolda ölmüş, ondan hiç haber alınamamıştı. büyük firar sonucunda yalnız kalan aydın ise neler yaptığı belirsiz aylardan sonra, 275 mil güneydeki gerze kıyılarına ulaşmıştı. ukrayna, balinanın geri verilmesini istiyordu. i̇ngiltere prensi charles, balinanın hür yaşaması için kampanyaya katıldı. paul mccartney, gerze’de konser verme hazırlığına başladı. ama mahkeme aydın’ın ukrayna’ya iadesine karar verdi.

i̇kinci gelişi ve vedası 
aydın, yakalanmasından 8 gün sonra teslim edildiği ukraynalıların elinden kaçarak yeniden gerze’ye geldi. bir gün burada kalan aydın, ortadan kayboldu. aylar sonra aydın, 18 temmuz’da gerze’de yapılan festival günü ortaya çıktı. yazar yalçın bayer o günü şöyle anlatılıyor; " festival töreni sırasında limana giren aydın, hünerlerini sergileyerek halka bayram havası yaşattı. rıhtım boyunca yavaş yavaş ilerleyerek tüm gerzelilerin kendisine dokunmasına izin verdi. bu, belki de aydın’ın gerze’ye vedasıydı."

ancak o günden sonra bir daha aydın’ın izine rastlanmadı.

dış bağlantılar 
 www.ergir.com/bezay balina aydın

kaynakça 

ünlü memeliler
arktika balinaları
Gaula (Trøndelag)

gaula nehri, norveç'in sør-trøndelag eyâletinde bulunan gauldal vadisi'nden akan bir nehirdir. 153 kilometre uzunluğundaki nehir kjølifjellet dağı yakınlarındaki holtålen'den başlar.

2005 yılında gaula nehri 37.5 ton ile norveç'in en çok somon balığı avlanan nehri olmuştur.
balık avcılığın da yanlış teknikler kullanılmasından dolayı bu nehirde bu konu ile ilgli 2009 yılında yeni düzenlemeler getirilmiştir.

kaynakça 

norveç'teki nehirler
Salamis Adası

salamine (külür, kelür veya kolori olarak da bilinir; modern yunanca: σαλαμίνα salamína, antik çağ/katarevusa: σαλαμίς salamís), atina'nın bulunduğu yarımadaya kuzeyden güneye paralel uzanan ve özellikle antik çağda atina limanının güvenliği açısından stratejik öneme sahip olan ada.

salamine, saronik körfezi'nde en büyük yunan adası olup, pire liamanı'ndan yaklaşık 1 deniz mili uzaklıkta ve atina'nın yaklaşık 16 km batısındadır. kabaca hilal şeklinden dolayı ada bölgede simit olarak bilinir. başşehir, salamis veya salamina,salamis körfezi da hilâl şeklinin  batı yüzünde yayılır ve saronik körfezine açılır. adanın ana limanı paloukia, pire'ye göre ikinci büyüklükte olup, adanın batı tarafında yer alır.

kaynakça
Kontak lens

kontak lens, göz bozukluklarında, özellikle ileri derece miyoplarda göz camının çok fazla kalınlaşmasından dolayı kullanımı tercih edilen optik mercek. esnek bir maddeden yapılmış olup çok yakından bakılmadıkça göz üzerindeki varlığı belli olmaz. 1887 yılında fransa'da üretilen ilk lensler camdan yapılıyordu.

kaynakça

ayrıca bakınız 
mercek tasarımları listesi
 august müller
biyonik kontakt lens
düzeltici lens
acuvue
gözlük

alman icatları
1965 tanıtımları
düzeltici lensler
optometri
19. yüzyıl icatları
Karakalpakça

karakalpakça (qaraqalpaq tili / қарақалпақ тили), türk dillerinin kıpçak grubuna bağlı bir dildir. aynı gruba mensup olduğu kazakça ile aralarında karşılıklı anlaşılabilirlik vardır.

alfabe 

karakalpakça için özbek-latin alfabesi de kullanılır.

kazak alfabesiyle farkları 
kazak alfabesinde bulunan "ii" harfi karakalpak kirilinde görünmemektedir. ayrıca karakalpaklar'ın özbek latinine geçme eğilimleri vardır. karakalpakça'da "ii" yerine "ии" vardır.

özellikler 
 y>j (c) olayı bu lehçede de görülebilir. жазыўшы (jazıwşı)- yazar, yazıcı
 eski türkçe'deki "ğ"'lerin y'ye dönüştüğü söylenebilir. mesela eski türkçe mastar eki olan "-ığ" karakalpakça'da "-ıw" şeklindedir.
 özbekçe'den arapça-farsça kelimeler almıştır.
 çoğul eklerinde kazakçadaki gibi -lar, -ler'in dışında -dar, -der, -tar, -ter şekilleri yoktur. yani karakalpakçada bu ek sadece -lar, -ler şeklindedir. örneğin kazakça'da "kendilerinin" anlamındaki "өздерінің (özderiniñ)" karakalpakça'da "өзлериниң (özleriniñ)" şeklindedir.
 bazı değişmeler kazakçadan farklı olarak olmamıştır. mesela kazakça'da "söylesetin" "konuşacak" anlamdadır. mesela "söylesetin adam", "konuşacak, söyleşecek adam". bu kelimedeki -tin kısmı eski türkçe'deki -tuğın şeklindeki ekten gelir. karakalpakçadaysa bu ek değişmemiştir ve tek şekillidir: "söylesetuğın"
 karakalpakça'da ş>s değişmesi de vardır: söyleş->söyles- gibi...
 karakalpakça'da ç>ş değişmesi de görülür: qança>qanşa...

ayrıca vikipedi'nin karakalpakça sürümü de bulunmaktadır.

1 - bir
2 - eki
3 - üş
4 - tört
5 - bes
6 - altı
7 - jeti
8 - segiz
9 - toğız
10 - on
20 - jigirma
30 - otız
40 - qırıq
50 - eliw
60 - alpıs
70 - jetpis
80 - seksen
90 - toqsan
100 - jüz
1000 - mıñ

kaynakça

dış bağlantılar 
 karakalpak vikipedi

karakalpakça
kıpçak grubu
özbekistan'daki diller
MÖ 240



olaylar 
 yunan bilgin eratosthenes (mö 276 – mö 194) dünyanın çevresini ölçmenin bir yolunu bularak ilk yaklaşık değeri verdi.
 paralı askerler savaşı başladı.
 ankyra muharebesi gerçekleşti.

doğumlar

ölümler
MÖ 585



olaylar 
 28 mayıs - yunan filozof ve bilim insanı thales'in tahmin ettiği gibi bir güneş tutulması meydana geldiğinde alyattis ile siyaksares, halys nehri muharebesi'nde çarpışıyorlardı. tutulma sayesinde ateşkes sağlandı. bu tarihin tam olarak bilinmesi diğer birçok olayın tarihinin de hesaplanabilmesini sağlamıştır.

doğumlar

ölümler 
 jimmu, veya kamuyamato ivarebiko, japon mitolojisinde japonya'nın ilk kurucusu ve ilk imparatoru (d. mö 660)
MÖ 620'ler

mö 620'ler mö 629 ile mö 620 yılları arasını kapsayan dönemdir.

olaylar 
 mö 627 - dıraç kenti kuruldu.
 mö 622 - drakon, antik yunanistan'daki ilk hukuki metinleri hazırladı.

kişiler 
 yuan taotu, çinli devlet adamı
 thales, yunan filozof
Î

î, î harfi furlanca, rumence, kürtçe ve bir dizi başka dilde alfabede bulunan müstakil bir harf ve  türkçe, fransızca, i̇talyanca, galce ve bir dizi  başka dilde "i" harfinin bir varyantı olarak bulunmaktadır. türkçede "i" harfinin düzeltme işaretli hâlidir.

değişik dillerde kullanımı

fransızca 
fransızcanın eski imlasında bulunan "is" difon'unun([aɪ], [ɪf], [fə], [əʊ] gibi iki fonemin bileşimi olan ses) harflerinden s harfinin telaffuzdan düşmesinden dolayı "is" harflerinin yerine günümüzde "î" harfi alır ve . örneğin isle kelimesi bu dönüşüme uğrayıp île(türkçe:ada) olmuştur.

kürtçe 
kürtçe alfabesinde yalın i harfi /ɪ/ sesini temsil ederken î harfi /iː/ sesini temsil etmektedir.

rumence 
rumen alfabesinin 14. harfidir ve  sesini temsil eder. î harfi, â harfi ile aynı sesi verir, ancak romanya'daki yazı reformundan beri kelimelerin sadece başında ve sonunda yazılırken, kelimenin ortasında istisnalar dışında â harfi kullanılır.

türkçe
dilimizde genellikle arapça ve farsça orijinli kelimelerin imlasında kullanılır. "i̇" harfinin üstüne gelerek uzun okunmasını sağlar. kökeni türkçe olan kelimelerde bugün uzun ünlü yoktur. günümüz imlâsında, nispet ekinin belirtme hali ve iyelik ekiyle karışmasını önlemek için kullanılır. mesela:

türk askeri ve askerî okul

i̇slam dini ve dinî bilgiler

fizik ilmi ve i̇lmî tartışmalar

nispet eki alan kelimelere başka ekler gelse de nispet î'si olduğu gibi kalır. mesela:

millîleştirmek, millîlik, resmîleştirmek, resmîlik vb.

nispet ekinin yerine modern türkçe'de zaman zaman -sel/-sal ekleri de getirilebilir:

 dinsel / dinî
 manasal / manevî
maddesel / maddî
kimyasal / kimyevî
ruhsal / ruhî
cinsel / cinsî
tarihsel / tarihî

bazı kelimelere î harfi gelmez. örneğin, millet isimlerinde "î" harfi kullanılmaz. "ermeni" olarak yazılması gereken kelime, "ermenî" olarak yazılmamalıdır.

özel isimlerde de î harfi kullanılmaz: niyazi, recai, zekai, sezai.

bunun dışında 5 tane kelimede anlam karışıklığını önlemek için kullanılmaktadır:

 emîr 
 kabîl
 metîn
 rahîm
 zahîr

matematikte kullanımı 
bir sürü yerde birim vektörü î ile gösterilir.

klavye kullanımı 
türkçe q klavyede î yapabilmek ",  ve  (veya )" tuşlarına birlikte basılır.

kaynakça 

 tdk resmî sitesi

i
furlan
düzeltme imli harfler
Tatar (anlam ayrımı)

tatar kelimesi (etimoloji)
 tatarlar
 tatar, çorum - çorum ili merkez ilçesine bağlı köy
 tatar, tomarza - kayseri ili tomarza ilçesine bağlı mahalle
 tatar, suşehri - sivas ili suşehri ilçesine bağlı köy
 tatar, sivaslı - uşak ili sivaslı ilçesine bağlı belde
Târîh-i Cevdet

tarih-i cevdet (), osmanlı devlet adamı ahmet cevdet paşa'nın yazdığı; ilk ciltleri 1854 yılında, tamamı 1884'te yayımlanmış 12 ciltlik  osmanlı tarihi kitabıdır.

eser, osmanlı devleti'nin 1774-1825 seneleri arasındaki tarihini anlatır. son dönem osmanlıca metinlerin en önemli örneklerinden kabul edilir.

30 senelik bir çalışmanın ürünü olan tarih-i cevdet, encümen-i daniş'in bir osmanlı tarihi yazılmasına karar vermesi üzerine kaleme alındı. encümen-i daniş'in fahri üyesi olan osmanlı tarihçisi joseph von hammer 1827-1832 yılları arasında 10 ciltlik "osmanlı i̇mparatorluğu tarihi" kitabını yayımlamış; bu yapıtta imparatorluğun kuruluşundan 1774 yılına kadarki tarihini anlatmıştı. 1774'ten 1825'e kadar olan dönemin anlatılması görevi ahmet cevdet paşa'ya verildi.

tarih'in yazılması için padişahın iradesi 9 muharrem 1270'te (12 ekim 1853) alındı. cevdet paşa, ilk 3 cildi aynı anda ele alıp 1854'te aynı anda sundu. padişahın bu çalışmadan memnun kalması üzerine yazarın müderrislik derecesi musile-i süleymaniye derecesine yükseltildi ve  1855'te devletin resmi tarihçisi olarak göevlendirildi. eseri yazmaya devam eden cevdet paşa, 6. cildin ilk üçte birini tamamen antik çağ'dan fransız i̇htilali'ne kadarki avrupa tarihine ayırdı ve ihtilalin osmanlı devleti'ne etkileri üzerinde durdu. yazara hukuk tarihine ilişkin mecelle adlı kitabı hazırlama görevi verilmesi, tarih-i cevdet'in son 6 cildinin yazılmasını geciktirdi. eser, 1884'te tamamlanabildi.

cevdet paşa, eseri kaleme alırken vak'anüvis tarihleri, mecmua, layiha, sefaretname ve arşiv belgelerini dikkatle incelemiş, olaylara tanık olanların görüşlerine başvurmuş ve bütün bunları sağlam bir eleştiri süzgecinden geçirdikten sonra kullanmıştır. resmi belgeler, fermanlar, antlaşma metinleri her cildin sonuna eklemiştir.

kaynakça 

osmanlı tarihi kaynak eserleri
19. yüzyıl kitapları
tarih kitapları
Karayaka

karayaka - türkiye'den yerli koyun ırkıdır. et ve süt üreten çift amaçlı bir cinsdir. yün halılarda kullanılır. karayaka uzun, ince kuyruklu bir cins olarak sınıflandırılmıştır.

özellikleri
karayaka genellikle siyah gözleri, başı ve bacakları olan beyazdır. nadiren kahverengi veya siyah hayvanlar görülür. çoğu zaman, koç boynuzlu ve dişi yoklanır (boynuzsuz).

ortalama olarak, koyunlar omuzlarda 61,1 cm (24,1 inç) ve 67,4 cm (26,5 inç) uzunluğundadır. ayrıca, koyunlar 35 ila 40 kg (77 ila 88 lb) ağırlığındadır ve 130 ila 140 günlük laktasyon döneminde 40 ila 45 kg (88 ila 99 lb) süt üretir. bir çalışmada, koyunların 21 ila 28 cm (8.3 ila 11.0 inç) zımba uzunluğu ve 39 ila 43 mikron çapında yaklaşık 1.8 ila 2.4 kg (4.0 ila 5.3 lb) polar ürettiği bulunmuştur. 
 http://afs.okstate.edu/breeds/sheep/karayaka/#content 
 http://www.fao.org/3/ah224e/ah224e05.htm 

koyun ırkları
Ka (Mısır mitolojisi)

ka, antik mısır inanışına göre insanın görünmeyen bedenidir. antik mısır ölüm tasvirlerinde ölüm, çoğu zaman, ka’nın, fiziksel bedeni kuş kılığında terk etmesiyle temsil edilir.

ka antik mısır’a ait resim tasvirlerinde çoğunlukla insan başlı bir kuşla temsil edilir. ka’nın hiyeroglif yazıdaki karşılığı ise “u” biçiminde açılmış iki gergin koldur. ka’nın fiziksel bedenden ayrı bir beden olduğu konusunda araştırmacılar arasında bir uzlaşma mevcutsa da, bu görünmez bedenin günümüzde insanın süptil bedeni için kullanılan terimlerden hangisinin karşılığı olduğu konusunda bir uzlaşma bulunmamaktadır. ka, teozoflar için astral bedendir, kimi metapsişikçiler için “duble”dir, kimi spiritüalistlere göre de, perispridir.

antik mısır metinlerinde ka hakkında şöyle denilmektedir:

“ka fiziksel bedenden bağımsızdır, ölümsüzdür. ka, varlığın muhafaza edici ve yaratıcı unsurudur. her varlığın ka’sı kendine özgüdür. varlık geliştikçe ka’sı da gelişir, ama khu’su asla değişmez. varlık yeryüzünde ölünce ka’sına geçer. ölüm sonrasında ka, istediği yerde bulunabilir. ka, khu ve ba bir bütün oluştururlar.”

ayrıca bakınız 
 perispri
 astral beden

dış bağlantılar 
 
 ka'nın ve fiziksel beden ayrılışının temsili

kaynakça 
 mısır'da ölüm sonrası fikri, ege meta yayınları
 dictionary of mysticism, nevill drury

mısır mitolojisi
Paramour Pink

1698 yılında kral iii. william'ın da desteğiyle ilk kez sadece bilimsel gözlem amaçlı bir okyanus yolculuğu için denize açılan gemi.

i̇ngiliz astronom edmond halley (1656-1742) yönetiminde iki yıl denizde kalarak dünyanın manyetik eğiminin ölçülmesi, dünya haritasının çıkarılması ve durduğu limanların enlem ve boylamlarının belirlenmesi gibi bilimsel amaçlara hizmet etmiştir. yolculuk tayfalardan bazılarının isyanı nedeniyle başarısızlıkla sonuçlanınca, geriye dönmek zorunda kalmıştır.

kaynakça 

gemi tipleri