Fiji

fiji ya da resmî adıyla fiji cumhuriyeti (fijice: matanitu tugalala o viti, fiji hindi: फ़िजी गणराज्य), okyanusya'da bulunan bir ada ülkesidir. pasifik okyanusunun güneyinde bulunan bir dizi adadan oluşan ülke, 215'i ıssız olmak üzere toplam 322 adadan ve 522 adacıktan oluşur. i̇ki büyük ada, viti levu ve vanua levu, yerleşimin %87'sini oluşturur.

tarihçe 
fiji'de 17. yüzyılda avrupalı kâşiflerden uzun süre önce de insanlar vardı. fiji’de yapılan kazılarda küçük yerleşimlerde çanak çömlek türünde eski kalıntılar bulunmuştur. fiji yerleşim yerlerinde yapılan kazılar sonucu m.ö. 1000 yıllarına ulaşan buluntulara rastlanmıştır. ancak büyük pasifik göçünün sorusuna hâlâ cevap bulunamamıştır. 1643’de hollanda’li kâşif abel tasman'ın, büyük güney kıtasını aramaya giderken fiji'yi ziyaret ettiği biliniyor.

xix. yüzyıla kadar avrupalı yerleşimciler, yerleşimlerine devam etmiştir. adalar, 1874'te bir sömürge olarak i̇ngiliz kontrolünün altına girdi. i̇ngilizler tarafından adalara hint işçiler getirildi. 1970'te önce krallık olarak bağımsızlığını ilan etti. fiji'ye, hint-fijili (hindistan'dan getirilen hintlere verilen ad) toplumu egemendi. 1987'de gerçekleştirilen müdahale sonucu cumhuriyet ilan edildi ve başarılı iki askerî darbe ile, fiji'nin hâkimiyetindeki hint ve fiji ortaklığı sona erdirildi. çünkü hint kökenliler i̇ngiliz egemenliği altında kalmak isterken fijili yerli halk bağımsızlık taraftarıydı. bu yüzden askerî darbeler olmuştur. daha sonra hint kökenliler hindistan'a göç etmek zorunda kalmışsa da ülkede kalan hint kökenliler vardır. bu göç insan kaybına ve ekonomik durgunluğa neden olmuştur.

siyasi hayat 
fiji, bir parlamenter cumhuriyettir. i̇lk yerli vali ratu sir george cakobau, eski meclis başkanı ratu epeli nailatikau, ülkenin kurucusu ratu sir kamisese mara gibi ülkenin pek çok önemli siyasi, akademik ve askeri ismi ratu cakobau'nın soyundan gelmektedir.

coğrafya 
fiji, 322 adadan (106'sı ıssız) ve 522 küçük adacıktan oluşur. en önemli adaları, viti levu ve vanua levu'dur. adalar, tropikal ormanlarla çevrilidir. yükseklik 1,300 metreye (4,250 ft) kadar ulaşır. viti levu, başkent suva'ya ev sahipliği yapar. diğer önemli şehirler, (uluslararası havaalanının bulunduğu yer) nadi ve büyük bir şeker değirmenine sahip bir liman kenti olan lautoka'dır. vanua levu'da ana şehirler, labasa ve savusavu'dur. diğer önemli adalar, taveuni ve kadavu, (nadi'nin sadece dışında) mamanuca grubunu ve popüler turist varış yerleri olan yasawa grubunu kapsar. en yakın komşusu tonga'dır. fiji'de tropikal iklim hakimdir.

konum: okyanusya, güney pasifik okyanusunda ada. 
coğrafî konumu: 18 00 güney derecesi, 175 00 doğu boylamı  
haritadaki konumu: okyanusya  
yüzölçümü: 18,270 km²  
sınırları: 0 km  
sahil şeridi: 1,129 km  
i̇klim: tropikal deniz  
arazi yapısı: volkanik aktiviteli dağlar çoğunluktadır.  
deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: pasifik okyanusu 0 m; en yüksek noktası: tomanivi 1,324 m

doğal kaynakları: kereste, balık, altın, bakır, amonyak, gümüş, denizde petrol kaynakları, hidro enerji 
arazi kullanımı: tarıma uygun topraklar: %10  
sürekli ekinler: %4  
otlaklar: %10  
ormanlık arazi: %65  
diğer: %11 (1993 verileri)  
sulanan arazi: 10 km² (1993 verileri)  
doğal afetler: kasım - ocak ayları arasında siklonik kasırgalar

i̇klim 

fiji, tropikal iklime sahiptir. kasım ve nisan arası sıcak mevsimdir. mayıs ve ekim arası daha serindir. serin mevsimde hava sıcaklığı ortalaması 22 °c 'dir. yağış değişkendir ve sıcak sezonda daha çok yağış almaktadır.

ekonomi 
fiji, ormanlar, mineral ve balık kaynakları açısından zengin bir ülkedir. pasifik adaları arasında ekonomisi en çok gelişmiş adalardan biridir. şeker ihracatı ve turizm endüstrisi ülkeye döviz getiren başlıca sektörlerdir. şeker üretimi sanayi etkinliğinin 3'te 1'ini kapsamaktadır. her yıl içlerinde amerikalıların da bulunduğu yaklaşık 300,000 turist ülkeyi ziyaret etmektedir.fiji, 1960 ve 1970'lerde hızlı bir büyüme periyodu geçirmesine rağmen 1980'lerde durgunlaşma görülmüştür. başlıca gelir kaynağı turizm ve şeker endüstrisidir.
fiji'deki en yüksek bina, on dört katlı rezerv bankası binasıdır.

i̇letişim 

kullanılan telefon hatları: 72.000 (1997) 
radyo yayın istasyonları: am 13, fm 40, kısa dalga 0 (1998)  
radyolar: 500.000 (1997)  
televizyonlar: 21.000 (1997)  
i̇nternet servis sağlayıcıları: 2 (2000)  
i̇nternet kullanıcıları: 7.500 (2000)

demografi 

mültecî oranı: -3.45 mülteci/1,000 nüfus (2001 tahmini) 
bebek ölüm oranı: 14.08 ölüm/1,000 doğan bebek (2001 tahmini) 
ortalama hayat süresi: toplam nüfus: 69.2 yıl 
erkeklerde: 66.74 yıl 
kadınlarda: 71.79 yıl (2004 tahmini) 
ortalama çocuk sayısı: 2.86 çocuk/1 kadın (2001 tahmini) 
hiv/aids - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %0.1 (2003 tahmini) 
ulus: fijili 
nüfusun etnik dağılımı: fijili %51, hint %44, avrupalı, diğer pasifik adaları kökenli, çinli ve diğer %5 (1998 verileri) 
okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler 
toplam nüfusta: %93.7
erkekler: %95.5
kadınlar: %91.9 (2003 tahmini)

din 
hristiyan %52, hindu %38, müslüman %8, diğer %2 (1986) 
diller: i̇ngilizce (resmî dil), fiji dili, fiji hintçesi 
(resmen, fiji hintçesi hindustani olarak adlandırılır.)

kaynakça 

melanezya
cumhuriyetler
1970'te kurulan bölgeler ve ülkeler
eski britanya kolonileri
 
i̇ngiliz milletler topluluğu üyesi ülkeler
birleşmiş milletler üyesi ülkeler