II. Ioannes Paulus

ii. ioannes paulus, türkçe ii. yuhanna pavlus, kaynaklardaki yaygın adıyla ii. jean paul, ya da doğum adıyla karol józef wojtyła (18 mayıs 1920 - 2 nisan 2005), katolik kilisesi'nin polonya kökenli ilk papası.

2 nisan 2005 tarihinde ölen ii. ioannes paulus, tarihte en çok konuşan, en kalabalık insan gruplarına seslenen papa olarak da anılır. yurt dışı seyahatlerinde kendisini dinleme imkânı bulan kitleler bir yana papa, sadece 2000 yılında roma'da yapılan 'jübile' (papa'nın genel af yılı) etkinliklerinde 8 milyon kişiye seslenme imkânı buldu. 27 nisan 2014'te dönemin papası olan i. franciscus tarafından roma'da aziz petrus bazilikası'nda yapılan büyük bir ayin ve merasimle katolik kilisesi azizi olarak ilan edilmiştir.

gençliği
polonya wadowice'de 18 mayıs 1920'de dünyaya geldi. 1938'de leh dili ve edebiyatı okumak üzere jagiełło üniversitesi'ne kaydoldu. ancak polonya'nın alman orduları tarafından işgali üniversitenin kapanmasıyla sonuçlandı. güçlü, kuvvetli, erkek çalışana gereksinim duyulduğu için 1940-1944 yılları arası bir restoranda haberci olarak çalıştı. almanya'ya sınır dışı olmamak için kireç ocağında ve solvay kimyasal fabrikasında işçi olarak çalıştı. babası, polonya ordusunda eski bir avusturya-macaristan astsubayı idi ve 1941 yılında bir kalp krizi sonucu öldü. wojtyla, 1941'de babasını kaybettikten sonra dine ilgi duymaya başladı. savaş devam ederken ekim 1942'de, kraków'da bulunan piskopos sarayı'nın kapısını çaldı ve rahiplik için çalışmak istediğini söyledi. kısa bir süre sonra, krakov başpiskoposu kardinal adam stefan sapieha tarafından yürütülen bir gizli yeraltı seminer dersleri almaya başladı. 29 şubat 1944 tarihinde, wojtyła'ya bir alman kamyonu çarptı. alman wehrmacht subayları onu bir hastaneye gönderdi. orada ciddi bir sarsıntı ve omuz yaralanması sonrasında iyileşmesi iki hafta sürdü. 6 ağustos 1944 kara pazar olarak bilinen bir günde, gestapo'da son varşova ayaklanmasına benzer bir ayaklanmada, alman birlikleri üzerinde arama yaparken wojtyła, 10 tyniecka sokaktaki amcasının evinin bodrum katında gizlendi. sonra başpiskopos sarayına kaçtı. almanlar bölgeyi terk edene kadar burada kaldı. 17 ocak 1945 gecesi, almanlar şehirden kaçtılar. bu sırada wojtyła, częstochowa'da bir nazi çalışma kampından kaçan edith zierer adlı 14 yaşındaki bir yahudi mülteci kız çocuğuna yardımcı oldu. b'nai b'rith ve diğer yetkililer, wojtyła'nın nazilerden birçok polonyalı yahudiyi koruyarak yardımcı olduğunu söylediler. 1945'te nazi işgalinin sona ermesiyle tekrar i̇lahiyat fakültesi'ne yazıldı ve kasım 1946'da rahip unvanı aldı.
 
4 temmuz 1958'de dönemin papa'sı xii. pius tarafından ombi piskoposluğu ve kraków yardımcı piskoposluğu görevine atandı. 30 aralık 1963'te kraków başpiskoposu oldu, 26 haziran 1967'de papa vi. paulus tarafından kardinallik unvanıyla taltif edildi.

papalık görevi süresinde 129 ülkeyi ziyaret ederek tarihte en çok seyahat eden liderlerden birisiydi. pek çok dili akıcı olarak biliyordu. ana dili olan lehçede olduğu kadar i̇talyanca, fransızca, almanca, i̇ngilizce, i̇spanyolca, portekizce, rusça, hırvatça, antik yunanca ve latincede de akıcı bir konuşmaya sahipti.

papalık 
vi. paulus'un ölümünün ardından vatikan'daki papalık seçimi, 26 ağustos 1978'de papalığa i. ioannes paulus'un geçmesiyle sonuçlandı. ancak yeni papa, bu görevde sadece 33 gün kalabildi. papa i. ioannes paulus, 28 eylül 1978'de vatikan'a göre eceliyle öldü. başka bir iddiaya göre ise bir iç hesaplaşma neticesinde zehirlenerek öldürülmüştü.
 
16 ekim 1978'de papa seçilen wojtyła, bu yeni görevde kendisi için seçtiği ismi, selefinden esinlenerek belirledi. ii. ioannes paulus adını alarak papalık tahtına geçti ve 455 yıl sonra vatikan dışından gelen ilk papa oldu.
 
ii. ioannes paulus'un, berlin duvarı'nın yıkılışı, iki almanya'nın birleşmesi, doğu bloku ile varşova paktı'nın çöküş süreci ve sscb'nin dağılması sürecinde büyük rol oynadığı biliniyor.

papa ii. ioannes paulus 2 nisan 2005 tarihinde 84 yaşında öldü.

suikast 

ii. ioannes paulus'ün hayatında, mehmet ali ağca'nın 13 mayıs 1981'deki suikast girişimi de önemli bir dönüm noktası oldu. suikast girişimiyle elinden ve karnından yaralanan ii. ioannes paulus olaydan sağ çıkmasına rağmen eski sağlığına kavuşamadı. olaydan sonra kendisini ölümden kurtaranın meryem olduğuna inanıp meryem kültünün hararetli savunuculuğunu yaptı.

eserleri 
resmi genelge, öğreti risalesi ve belge yayınlama konusunda da tarihi bir rekora imza atan papa, resmi nitelik taşımayan beş de eser yayımladı:

 'varcare la soglia della speranza' (umudun eşiğini aşmak, 1994)
 'dono e mistero: nel cinquantesimo anniversario del mio sacerdozio' (lütuf ve gizem: rahipliğimin ellinci yıldönümünde, 1996)
 'trittico romano' (roma üçlüğü, 2003, şiir denemeleri)
 'alzatevi, andiamo!' (kalkın gidiyoruz!, 2004)
 'memoria e identita' (bellek ve kimlik, 2005)

ayrıca bakınız 
 bojinka planı

kaynakça 

 

 
1920 doğumlular
2005 yılında ölenler
20. yüzyıl piskoposları
21. yüzyıl piskoposları
20. yüzyıl papaları
21. yüzyıl papaları
polonyalı papalar
charlemagne ödülü sahipleri
açlık karşıtı aktivistleri
irak savaşı karşıtı aktivistler
soğuk savaş'ta liderler
esperantistler
aziz petrus bazilikası'nda defnedilenler
lublin katolik üniversitesi öğretim üyeleri
kraków başpiskoposları
polonyalı kardinaller
teistik evrim
kalp yetmezliğinden ölenler
sepsisten ölenler
vatikan'da ölenler
papalar
hristiyan aziz ve azizeleri
katolik aziz ve azizeleri
polonyalı aziz ve azizeler
21. yüzyıl hristiyan aziz ve azizeleri‎
20. yüzyıl hristiyan aziz ve azizeleri‎
time yılın kişisi