Cağaloğlu Anadolu Lisesi

i̇stanbul cağaloğlu anadolu lisesi, i̇stanbul'un fatih ilçesindeki cağaloğlu semtinde yer alan anadolu lisesi.

1850 yılında bezmiâlem sultan tarafından kurulmuştur. eski adı valide mektebi olan kurum türkiye'nin ilk sivil lisesidir. eğitimine 1911-1933 yılları arasında i̇nas i̇dadisi, 1933-1983 yılları arasında ise türkiye'nin ilk kız lisesi unvanıyla i̇stanbul kız lisesi olarak devam edilmiştir. 1983 yılında almanca öğretim yapan anadolu lisesi statüsü kazanmış ve cağaloğlu anadolu lisesi adıyla karma eğitime geçmiştir. armasının tasarımını i̇stanbul kız lisesi'nin son mezunları yapmıştır. armanın renkleri olan bordo-gri i̇stanbul kız lisesinden miras alınmış, cağaloğlu anadolu lisesi ilk mezunlarını ise 1989-1990 öğretim yılında vermiştir.

okul, 2022 lgs sınavı sonuçlarına göre türkiye'deki bütün liseler arasında 7., anadolu liseleri arasında da 4.dür. kasım 2010 tarihinde almanya federal cumhuriyeti dışişleri bakanlığı nezdinde devlet bakanı cornelia pieper cağaloğlu anadolu lisesi’ne pasch plaketi’ni takdim etmiştir. cağaloğlu anadolu lisesi'nde sınıf başına düşen öğrenci sayısı 13-34 arasında değişmektedir.

okulda öğrenci ve öğretmenlerin yararlandığı sinema salonu, sinevizyon salonu, konferans salonu, satranç odası, fizik laboratuvarı, biyoloji laboratuvarı, kimya laboratuvarı, müzik odası, toplantı salonu, i̇ngilizce ve almanca dillerindeki ders kitapları ve edebi eserlerle birlikte her alanda türkçe kaynağı ve osmanlı zamanından kalma el yazması tarihi kaynakları da içerisinde barındıran bir kütüphane, bilgisayar laboratuvarı, kapalı spor salonu, aletli jimnastik salonu ve dans salonu, yemekhane, kantin, kız öğrencilerin kaldığı pansiyon bulunur. okulun orta kısmında kalan bahçesi (öğrenciler arasında orta bahçe veya botanik) ve ön bahçesi olmak üzere 2 bahçesi vardır. okulun binası, 2. derece tarihî eser statüsündedir. okulun bünyesindeki alman ve türk öğretmenleri sayesinde 1 yıl hazırlık 4 yıl lise eğitimi ile almanca öğretimi yapmakta, i̇ngilizce ise ikinci yabancı dil olarak öğretilmektedir. okuldan öğrenciler 2 yabancı dil ile mezun olmaktadır.

i̇stanbul cağaloğlu anadolu lisesinde hazırlık sınıfında dsd (deutsches sprachdiplom) a2, 10. sınıfta b1 (dsd-i) ve 12. sınıfta b2/c1 sertifikası verilir. okulun başarılı öğrencilerine alman hükûmetince burs verilmektedir. dsd-ii (b2 veya c1) diploması olan bir öğrenci, isterse türkiye'de okumaya hak kazandığı bölümü almanya'da başvurduğu üniversitede okuyabilir. okul, 2021 yılı itibarıyla dünya genelinde en çok dsd diploması veren okuldur.

tarihçe 
sultan abdülmecid’in annesi bezmiâlem vâlide sultan’ın aracılığıyla 21 mart 1850 tarihinde vâlide mektebi adıyla kurulan okul türk eğitim tarihinin önemli çınarlarından biridir.

osmanlı devleti'nin  ilk “sivil lisesi” unvanına sahip kurum, ii. mahmut döneminde osmanlı’nın batılılaşma süreci çerçevesinde, bilimsel ve sanatsal açılardan avrupa standartlarında aydınlar yetiştirilmesi amacıyla başlatılan eğitim reformlarının ilk ve en önemli halkalarından biridir.

cumhuriyet dönemi'nde okul, 1911-1933 yılları arasında i̇nas i̇dadisi, 1933-1983 yılları arasında türkiye'nin ilk kız lisesi olan  "i̇stanbul kız lisesi" olarak hizmet vermiş, 1983 yılından itibaren almanca eğitim veren “anadolu lisesi” statüsüne geçerek “cağaloğlu anadolu lisesi” adını almıştır. 2006-2007 eğitim-öğretim yılından itibaren de hazırlık + 4 yıl olmak üzere 5 yıllık eğitim veren türkiye’nin 7 okulundan biri olmuştur.

pek çok ilke imza atan okul, kurulduğu günden bu yana osmanlı padişahları'nın çocukları da dahil olmak üzere birçok önemli ismi mezun etmiştir.

konumu ve mimarisi 
okul binası tarihî yarımadanın merkezinde bulunmaktadır. divanyolu üzerindeki ii. mahmud türbesi'nin arkasında, bab-ı ali caddesi'ne paralel olarak konumlanmış eski ve yeni iki binadan oluşmaktadır. yapımına 1967 yılında başlanan yeni bina 1968 yılında bitmiş, 1968-1969 eğitim-öğretim yılında kullanıma açılmıştır.
eski binanın özgün mimarisi hakkındaki kaynaklar ise arşivlerdir.  1892 tarihli, rölöve olarak niteleyebileceğimiz bir plan çiziminde, yapının türbe tarafında da bir girişinin olduğu görünmektedir. çizimde türbe kapısı olarak adlandırılan, büyük olasılıkla okulun üst katındaki hümayun dairesi ya da cuma günleri kütüphaneye geleceklerin girişi olarak düzenlenen bu giriş günümüzde mevcut değildir.

dönemin eğitim kurumlarına ilk lise modeli olmak üzere tasarlanan yapı, öğretim içerikleri kadar reformist plan ve cephe anlayışı ile de önceki eğitim kurumlarından ayrılmaktadır. merkezi bir açık avlu etrafını çevreleyen önü revaklı odalar ve eyvanlardan ya da üstü kubbe ile kapalı avluya açılan odalardan medrese plan şemalarından tümüyle farklı plan özellikleri sunan yapının özgün mekân örgütlenmesine ilişkin net veriler olmamasına karşın anıtsal giriş holü, bu holden ulaşılan sınıflar, büyük bir olasılıkla hümayun dairesi ve kütüphaneye ulaştığı için kademeli geçiş ile ayrılmış anıtsal merdivenler, avlu yerine teneffüs bahçesi, döneminin avrupalı benzerleri gibi yüksek tavanlara sahip tek bir kitle içinde çözümlenen tasarım anlayışı ile eğitim kurumlarındaki değişimin anıtsal vurgulayıcısı olan yapının, 1892'deki rölövesinde, özgün mekânların işlevlerinin değiştirilerek, yapının yanına eklenen yeni okul binasının teneffüshane, matbaa, kiler, terzi odası, hademe koğuşu, gazhane gibi destek birimleri barındıran ikiyencil bir konuma geldiği görülmektedir. vakfiyeye göre zemin katta derslikler, kütüphane olması gerekirken 1892'deki bu planda servis mekânlarının yer alması, üzeri kitabeli ana giriş kapısının direkt kapalı teneffüshaneye ve onu çevreleyen servis mekânlarına açılması dönemin şaşaalı, çağdaş, anıtsal ölçekteki, en yüksek derecede eğitim vermek üzere açılmış olan valide mektebi'nin yapılışından 42 yıl sonra yanı başına eklenen mülkiye mektebi'nde olduğu gibi gelişen sistemleşen, mimari tasarım özellikleri oturan yeni osmanlı yükseköğretim kurumu modellerinin mimari gereksinimlerini karşılamaya yetmediğini göstermektedir.

özgün olduğu sanılan ön cephe çiziminden günümüzde giriş cephesi olarak kullanılmayan cephesinin ön cephe olarak tasarlandığı anlaşılmaktadır. tüm cephe yüzeyi, giriş aksı ve iki yanında ikişer parça olmak üzere 5 parçaya bölünmüştür. cephe yüzeyinden yirmişer cm.lik çıkmalar oluşturan kitle hareketleri düşeylik kazanan bu bölünme zemin katta i̇yon üst katta korentiyen sütun düzenindeki plastrlarla vurgulanmıştır.

kitabeli ana giriş kapısı günümüzde iç tarafından duvar örülmesiyle kapı niteliğini kaybetmiş sadece simgesel bir önemi kalmıştır. bu kapının açıldığı hol ise spor salonu olarak kullanılmaktadır.

kitabe üzerindeki yazı ise şöyledir:

bezm-i âlem valide sultan bünyad eyledi,
mekteb-i ilm eyle ya rab bu mektebi
bir kütüphane bina kıldı derûnunda nefis, 
eyledi rüşdiyeye âli nişan bu mektebi
verdi bak tarihe ziver mısraın bâb-ı fer,
kıldı icadı mâder-i şâh-ı cihan bu mektebi
1266

almanca dersleri 
almanca dersleri, alman bölüm başkanlığı cal-deutsche abteilung’un koordinasyonuyla merkezi köln’de bulunan bundesverwaltungsamt tarafından görevlendirilmiş 5 (2021) alman öğretmence yürütülmektedir. buna ek olarak türk almanca öğretmenleri de okulda mevcuttur. hazırlık sınıfında 14 saat almanca-i ve 6 saat almanca-ii olmak üzere toplam 20 saat almanca dersi verilir. i̇lerleyen yıllarda almanca ders saatleri azalır. öğrenciler hazırlık sınıfının sonunda a2-(dsd-a2, 10.sınıfın sonunda da b1-(dsd-stufe i) sınavına girerler. b1 sınavları sonucuna, öğrencinin dil becerisine, derslerdeki etkinliğine ve öğretmenlerin kanaatine göre çoğu öğrenci 12.sınıfta c1-(dsd-stufe ii) sınavına girmeye hak kazanır. bu öğrenciler 11.sınıftan itibaren almanca derslerini özel c1 sınıflarında alırlar. bununla birlikte 10.sınıfta almanca-ii dersleri 2 saate inerek seçmeli almanca statüsü kazanır ve bu derslerde 10.sınıfta alman edebiyatı, 11.sınıfta ise almanca konuşulan ülkeler (almanya, i̇sviçre ve avusturya) hakkında yakın tarih, basit coğrafya ve genel kültür bilgileri verilir.

deutsches sprachdiplom stufe ii (c1 seviyesi) süresiz geçerliği olan ve almancanın en yüksek seviyesini belirten, uluslararası geçerliliğe sahip dil diploması olup, yks sonucu okumaya hak kazandığınız herhangi bir bölümü almanya'da hazırlık olmadan okuma hakkı verir.
deutsches sprachdiplom stufe i (b1 seviyesi) ise yine süresiz geçerliliği olan ve almancanın orta seviyesini belirten, uluslararası geçerliliğe sahip bir dil diploması olup, yks sonucu okumaya hak kazandığınız herhangi bir bölümü almanya'da hazırlık sınıfına kayıt yaptırmak şartıyla okuma hakkı verir.

ayrıca deutsches sprachdiplom stufe ii sınavında başarılı olan öğrencilere, daad tarafından kriterleri belirlenen şartları yerine getirdikleri takdirde eğitimlerini almanya’da sürdürmeleri için alman devleti tarafından geri ödemesiz yükseköğrenim bursu verilmektedir. ayrıca daad dışında almanya'daki vakıflar ve benzeri kuruluşlar sosyal aktifliklerine göre öğrencilere geri ödemesiz burs olanakları sağlamaktadırlar.

dersler dışında okul birden fazla kardeş okullarıyla her yıl birden fazla bir haftalık değişim programları yapmakta, pasch ve tiyatro projelerine katılmaktadır. almanca kulübü de dersler dışında alman dili ve kültürüyle ilgili etkinliklerini sürdürmektedir.

yurt dışı gezi olanakları 
cağaloğlu anadolu lisesi'nde, yıl içinde almanya'da işbirliği içinde bulunulan gymnasiumlar ile pek çok değişim programı gerçekleştirilir.1 haftalığına almanya'daki gymnasium öğrencisiyle değişim yapan öğrenciler, bu sırada almancalarını geliştirme ve alman kültürünü tanıma fırsatı bulurlar.kısa bir süre sonra alman öğrenci de i̇stanbul'a gelir ve türk öğrenci ona i̇stanbul'u gezdirir.

değişim yapılan şehirler:

augsburg
 berlin
 dortmund
 köln
monheim
 nürnberg
wiesbaden

ayrıca her öğretim yılının sonunda almanya'ya düzenlenen 2 hafta veya 1 aylık geziler sayesinde öğrenciler yabancı dillerini önemli derecede geliştirme fırsatı bulurlar.

buna ek olarak daha çok i̇ngilizceyi geliştirmeye yönelik uluslararası bir proje olan erasmus+ da her iki dönemde bir uygulanmaktadır.

2021-ocak itibarıyla wcep (world cultural exchange program) ile bir protokol imzalanmıştır. bu sayede öğrenciler her sene kanada, birleşik devletler, i̇talya, fransa, i̇rlanda ve birleşik krallık gibi ülkelerle değişime katılabilmektedir. ayrıca okulda 2021-2022 eğitim-öğretim yılından itibaren ap (advanced placement) diploması alınabilecektir.

kulüpler

cağaloğlu anadolu lisesi'nde aşağıdaki kulüpler aktif olarak faaliyetlerini sürdürmektedirler :

etkinlikler 

cal’da yıl içerisinde sinema, dans ve tiyatro gösterimleri yapılmakta, geziler organize edilmekte, sergiler düzenlenmekte, söyleşiler yapılmakta ve kariyer seçimine yönelik konferanslar ve yurt içi-yurt dışı üniversite tanıtımları yapılmaktadır. bunun yanı sıra okulda, her yıl ilk dönemin sonunda calfest ve ikinci dönemin sonunda jugendfest adıyla gelenekselleşmiş dönem ve yıl sonu etkinliği yapılır. calfest en son 2008 yılında yapılmıştır. 5 sene boyunca gerçekleştirilmeyen etkinlik, 2013 yılında tekrar organize edildi.

[[dosyajg2.jpg|küçükresim|upright=1.18|jugendfestten bir görüntü]]jugendfest:okulda 1983 yılından bu yana, her eğitim dönemi sonunda yapılan geleneksel festivaldir. bu sözcük almancada "gençlik festivali"  anlamına gelir. yoğun geçen bir senenin ardından eğlence dolu bir hafta geçirmek için yapılan jugendfest, en popüler ve en köklü okul festivallerinden biridir. festival başta konserler olmak üzere söyleşiler, kariyer günleri, oyun günleri, sinema gösterimleri ve diğer aktivitelerden oluşmaktadır ve 1 hafta sürmektedir. jugendfest’in en önemli özelliği ise bu festivalin bir öğrenci organizasyonu olmasıdır. amatör ruhla yapılan bir profesyonel organizasyon olan festivalde geçmiş yıllarda mfö, athena,nev, erkin koray, replikas, pinhani, kargo, kurban, bülent ortaçgil, düş sokağı sakinleri, bulutsuzluk özlemi, duman, yaşar kurt, kardeş türküler, 110, teneke trampet, ezginin günlüğü, redd, model, gripin, feridun düzağaç, sahte rakı blues rock'n roll band gibi birçok sanatçı-grup sahne almıştır. 2015 yılında fatih i̇lçe millî eğitim müdürlüğü'nce festival izni verilmemesi nedeniyle bilet satışı durdurulmuş, festivalin iptali açıklanmıştır. 5 yıl aradan sonra festival, mezunlar derneğinin bünyesinde 2020 yılında okul dışındaki bir mekanda tekrar yapılmaya başlanmıştır.

cal gençlik şöleni (calsportfest)  i̇lk defa 2012 yılında düzenlenmiştir. 19 mayıs atatürk'ü anma, gençlik ve spor bayramı haftasında düzenlenen şölene diğer okullar davet edilir. spor müsabakaları düzenlenir. kapanış günü dans workshopları yapılır ve diğer okulların dans kulüplerinin ve profesyonel dansçıların katılımıyla dans festivali gerçekleştirilir. 2013 yılından itibaren dans festivaline aynı yılın başında trafik kazasında hayatını kaybeden 2012 mezunu ve dans kulübünün eski üyelerinden ecedoğu çubuk'un adı verildi. 2019 yılında bu festival ad değiştirerek liselerarası bir festival olan cağaloğlu anadolu lisesi spor festivali'ne dönüştü. her yıl mayıs ayının ortalarında yapılan bu etkinlik 3 gün sürmektedir. okuldaki voleybol sahasına kum dökülerek plaj voleybolu ve plaj futbolu turnuvaları, okulun önündeki asfalt sahada ise basketbol turnuvaları gerçekleşir. çeşitli spor yorumcularının, ünlü antrenörlerin katılımıyla da sadece spor bazında değil aynı zamanda eğlence, yemek ve dans gibi çeşitli etkinlikler de gerçekleşir. pandemiyle birlikte ara verilen spor festivali 2022 yılında tekrar faaliyete geçmiştir. 
calfest cağaloğlu anadolu lisesi'nde geleneksel olarak birinci dönem sonunda okulun müzik gruplarının sahne alıp performanslarını sergilediği müzik festivalidir.5 sene düzenlenmemesinin ardından, 2013 yılı ocak ayında cerrahpaşa üniversitesi'nde tekrar gerçekleştirildi. son feci bisiklet de calfest'de 2015'te sahne aldı.
cal bayramlaşma her bayram okul öğrencileri tarafından organize edilen bir buluşmadır. tophane-i amire'de buluşan öğrenciler, dönem farkı gözetmeksizin kaynaşırlar.
geleneksel cal pilav günü her yıl cağaloğlu anadolu lisesi ve i̇stanbul kız lisesi mezunlarının okulda buluştukları, öğretmenleri ve eski okul arkadaşlarıyla keyifli vakitler geçirdiği anlamlı ve mezunlar için en önemli etkinliktir.
kuruluş yıldönümü 21 mart 1850 yılında temeli atılan okul, her yıl 21 mart'ta öğretmenlerin, öğrencilerin, velilerin ve mezunların katıldığı bir gece düzenler.
cal sinema günleri birinci ve ikinci dönemde olmak üzere 2 kere yapılır. her bir dönem sonu 2 hafta sürer. 
cal kariyer günleri okuldan mezun olmuş ve farklı mesleklere sahip öğrencilerin 1 hafta boyunca konferanslar vererek kendi mesleklerini tanıttıkları ve öğrencilerin sorularını cevapladıkları bir etkinliktir.
cal uludağ kayak kampı cal spor kulübü tarafından organize edilir. her yılın aralık ayında 4 günlüğüne uludağ'a gidilir.
weihnachtsmarkt am cal 2010 yılından beri cal almanca kulübü tarafından organize edilen yılbaşı kermesi.  
cal bilim şenliği farklı okullar arasında bilgi alışverişini sağlamak, öğrencileri araştırmaya özendirmek, gelişen günümüz teknolojilerine yeni genç beyinler kazandırmak amacıyla düzenlenen, içinde yarışma da barındıran, ilki 2012 yılında düzenlenen etkinliktir.
cal sanat günleri sanat söyleşileri ve workshoplarının düzenlendiği ve gençlerin sanat ile iç içe olmasını amaçlayan bir etkinliktir. i̇lk kez 2012 yılında düzenlendi.: kisa-cal kısa film yarışması'''
 2017 yılında ilki düzenlenecek olan türkiye çapında liselerarası bir kısa film yarışmasıdır.

 calkart 

cağaloğlu anadolu lisesi öğrenci komisyonları tarafından tüm cağaloğlu öğrencilerinin okul etrafında bulunan işletmelerden daha uyguna faydalanabilmesi adına işletme sahipleri ile anlaşma yapılır. cağaloğlu anadolu lisesi'nde okuyan tüm öğrenciler calkart'larını gösterip indirimlerden faydalanabilirler.

2022 yılında calkart'''ın geçerli olduğu işletmelerden bazıları:

 vegas e-spor
 the gospel culture cafe
 boom chocolate coffee
 180 coffee bakery
 badama
 hardys burger
 sütlü çardak
 pizza festa kadıköy
 king asado burger
 marmara pastanesi
 i̇nkılab kitabevi
 türk alman kitabevi-cafe
 factory karaköy

mezunlar derneği

tarihçe 

cağaloğlu anadolu lisesi mezunları ve dayanışma derneği, kısa adıyla calmed’in temelleri daha önceleri farklı isimler altında hizmet veren lisenin, “i̇stanbul kız lisesi” adıyla hizmet vermeye başladığı yıl olan 1933’te atılmıştır.

50 yıl boyunca bu isimle hizmet veren lisenin ismi 1983 yılında “cağaloğlu anadolu lisesi” şeklinde değiştirilmesi üzerine derneğin adı da “cağaloğlu anadolu lisesi koruma derneği” şeklinde değiştirilmiştir.

2007 yılına gelindiğinde ise derneğin tüzüğü değiştirilerek yönetime mezunlar da dahil edilmiş ve dernek bugünkü ismine kavuşmuştur.

vizyon ve misyon 
dernek kurulduğu günden bu yana cağaloğlu anadolu lisesi mezunları ile cağaloğlu anadolu lisesi’ne gönül verenleri bir araya toplamayı ve bu birliktelikle ortaya çıkan işbirliğini okul yararına kullanmayı amaçlamaktadır.

derneğin düzenlediği etkinlikler ve projeler

kariyer günleri 
cağaloğlu anadolu lisesi ailesinin genç üyelerine kariyer seçimlerinde yardımcı olmak amacıyla çeşitli mesleklere sahip cağaloğlu mezunları ile konferanslar düzenlenmektedir.

pilav günü 
her yıl yaz başında cağaloğlu mezunları ve cağaloğlu'na emek vermiş bütün öğretmenler gelenekselleşmiş pilav günü'nde bir araya gelmektedir.

burs desteği 
mezunlar derneği, mezunların burs bağışları ile cal ailesinin genç fertlerine maddi manevi destek olmaktadır, eğitim ihtiyaçlarını karşılamaktadır.

mezun ağı grupları 
meslek, yaşam yeri, eğitim kurumu gibi farklı paydalarda mezunları bir araya getirecek whatsapp ve telegram grupları mezunlar derneği tarafından yönetilmektedir.

bu gruplar:
 cal'lı sağlıkçılar i̇letişim grubu
 cal'lı hukuçular i̇letişim grubu
 calmanya
 cal - boğaziçi üniversitesi
 cal - koç üniversitesi
 cal i̇zmir

yurt dışı mezun buluşmaları 
yurt dışında yaşayıp pilav günü'ne katılamayan mezunlar için dernek yurt dışı buluşmaları düzenlemektedir.

galeri

kaynakça 
nuran kara "osmanlı devleti'nin ilk sivil lisesi: valide mektebi/darülmaarif 1266/1850"

dış bağlantılar 

 cağaloğlu anadolu lisesi 
 cağaloğlu anadolu lisesi mezunları derneği 
 okulun google 3d atölyesindeki modeli 
calrov 

anadolu lisesi
fatih'teki liseler
anadolu liseleri
osmanlı döneminde i̇stanbul
molla fenari, fatih