mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Roger Zelazny

roger joseph zelazny (d. 13 mayıs 1937 - ö. 14 haziran 1995) polonyalı-amerikan fantezi ve bilimkurgu yazarı. amber yıllıkları (:en:the chronicles of amber) serisi ünlü eserlerindendir. frost & fire  adında bir hikâye ve makale antolojisi bulunmaktadır. işık tanrısı ve bu ölümsüz kitapları, i̇thaki yayınları bilimkurgu klasikleri dizisinden çıkmaktadır. 
ayrıca henüz türkçe çeviriye kazandırılmamış eserleri bulunmaktadır.

dış bağlantılar 
 

1937 doğumlular
euclid, ohio doğumlular
ohio doğumlu yazarlar
1995 yılında ölenler
amerikalı bilimkurgu yazarları
hugo ödülü alan yazarlar
nebula ödülü alan yazarlar
science fiction hall of fame üyeleri
Hermes

hermes (), yunancada "hermes trimegustus" (üç kere kutsanmış hermes) anlamına gelmektedir. zeus ve maia'nın oğludur. zeus'un habercisidir. tanrıların en kurnazı sayılır, tanrıların en hızlısıdır. bir de caduceus adında büyülü bir altın değnek taşır. gigantlar arasındaki karşıtı hippolytos'dur.

mitoloji 
üstün nitelikleri olan hermes, efsaneye göre daha bir günlükken ayağa kalkar, beşiğinden çıkar, kaplumbağa kabuğundan yaptığı bir liri çalıp ondan çıkan seslerle eğlenir. bir gün kırlarda dolaşırken tanrı apollon'un koruması altındaki inekleri çalar. apollon olayı öğrenince çok kızar; cezalandırılması için hermes'i kolundan tutup zeus'a götürür. ne var ki, hermes'in lirinden çıkan sesler zeus'u ve apollon'u büyüler. zeus, cezalandıracağı yerde hermes'e kanatlı bir başlıkla bir çift ayakkabı vererek onu tanrıların habercisi yapar. haberci hermes ölülerin ruhlarını yeraltına götürür; çobanlarla, yolunu şaşıran yolculara kılavuzluk eder. yaşlı kral priamos'u, hektor'un ölüsünü almak için aşil'in barınağına götüren de odur. ayrıca odysseus'a moly isimli bir bitkiyi vererek kirke'nin tuzağından kurtaran da odur.

hermes'in i̇o efsanesinde de önemli bir görev üstlendiği görülür. zeus, sevgilisi su perisi i̇o'yu kıskanç karısı hera'dan kurtarmak için, onu ineğe dönüştürür. hera ineği armağan olarak ister ve alır. kocasının kendisini aldattığından kuşkulandığı için, başına da bekçi olarak 100 gözlü canavar argos'u diker. argos uyurken bile birkaç gözü açık kaldığından, her şeyi görür. bu yüzden ona yanaşmak çok tehlikelidir. i̇o'nun kurtarılması için zeus, hermes'i görevlendirir. hermes canavarın yanına oturarak eline lirini alıp tatlı tatlı çalmaya başlar. bu hoş müzikle argos panoptis'un gözlerinin tümü ağır ağır kapanır, giderek derin bir uykuya dalar. hermes de uyuyan canavarın kafasını keser.

çevik haberci hermes tüm atletlerin koruyucusu olduğu gibi akıllı ve kurnaz olduğu için hırsızların, kumarbazların ve tüccarların da koruyucusudur. liri, kavalı, notaları, astronomiyi, ölçü birimlerini ve sporu icat etmiştir. hermes mitolojistlerce eril öğenin temsilcisi olarak kabul edilir.

farklı mitolojilerde hermes 
hermes roma mitolojisinde merkür olarak anılır. güneş'e en yakın gezegene onun adı verilmiştir. hermes'in aslen mısır mitolojisindeki thot olduğu iddia edilmektedir. bazı düşünürler hermes'in i̇slam mitolojisindeki i̇dris olduğu kanaatindedirler. hermes veya i̇dris geleneği babil, mısır ve yunan düşüncelerinin temeli olmakla birlikte i̇slam düşüncesinin de temelini oluşturan yabancı kaynaklardan sayılır.

kaynakça 

 
yeşil adam
on i̇ki olimposlu tanrılar
kurgusal büyücüler
masal karakterleri
zeus'un çocukları
kitonik
ticaret tanrıları
merkür ilahları
haberci tanrılar
düzenbaz tanrılar
yeraltı tanrıları
mitolojik tecavüzcüler
Pop sanatı

pop art, 1950'lerde, özellikle abd ve i̇ngiltere'de soyut dışavurumculuğa tepki gösteren genç sanatçıların 1960'larda bir akım haline getirdikleri sanat türüdür. i̇ngiltere ve abd'de değişik koşullarda ve birbirinden bağımsız olarak ortaya çıkmıştır.

marcel duchamp'ın 20. yüzyıl başında hazıryapım nesneleri bağlamları nedeniyle sanat eseri olarak sunmuş olması, pop sanatçılarının popüler kültür imgelerini benzer bir motivasyonla sunmalarında etkili olmuştur.

i̇ngiltere'de pop sanatı 

i̇ngiliz pop sanatı, richard hamilton'ın etkili olduğu bir dönemle başlar (1953-1957); peter blake, roger coleman gibi geç resimsel soyutlama tarzına yakın eser veren sanatçılarla devam eder (1957-1961), 1960'lardan sonra figüre geri dönülür ve en sonunda pop art sanatı olur.

abd'de pop sanatı 
amerikan pop sanatının ilk temellerinin soyut dışavurumculuk ile popüler imgeleri birleştiren jasper johns ve robert rauschenberg tarafından atıldığı söylenebilir. sonrasında önemli sanatçılar arasında andy warhol, roy lichtenstein, claes oldenburg vardır. popüler kültür imgeleri kişisellikten arındırılmış bir şekilde sunulur; örnek alınan modellerin anonim kimliklerinden çok uzaklaşılmaz.

türkiye'de pop sanatı 
türkiye'de pop sanatı andy warhol akımıyla onun adını taşıyan stili ile ilk olarak izlerini bırakmaya başlamıştır. fakat bu çizgiye sadık kalmak kaydıyla o çizginin dışına 2000'lerden sonra genç kuşak sanatçılar çıkmayı başarmış, çoğul ve renkli görünümlerin yerine daha sade ve net tekil renkler yerini almaya başlamıştır. bu çizgiye çıkanlar çok ender sayılabilecek sanatçılardır. pop sanatının ülkemizdeki tekil renk temsilcilerinden biri olan ümit bilgen (1979) alanında bir ilke imza atmış, siyah ve beyazın uyumunu bu sanata renklerin dışında uyarlamıştır. sanatçının eserleri çoğul renklerden ziyade daha sade ve simetrik renkler olan siyah ve beyaza dönüştürmüştür. bu anlamda türkiye'de renk kombinasyonlarının çokça kullanıldığı stilden siyah beyaza uyarlanması ise oldukça sıra dışıdır. bu sıra dışılık eserlerin farklılığında ve kullanılan materyalde kendini kolayca belli eder.

kaynakça 
 germaner, semra (1997): 1960 sonrası sanat - akımlar, eğilimler, gruplar, sanatçılar: kabalcı yayınevi, i̇stanbul
 akman, kubilay (2006): amerikan tüketici rüyası ve sanatı

dış bağlantılar
 pop art (solakkedi.com)

 
görsel sanatlar teorisi
görsel sanat akımları
Bursa Devlet Tiyatrosu

bursa devlet tiyatrosu, bursa'da 1957'den bu yana devlet tiyatroları genel müdürlüğü'ne bağlı olarak faaliyetlerini sürdüren yerleşik bölge tiyatrolarından biridir. devlet tiyatroları bünyesinde açılmış ilk bölge tiyatrosudur.

tarihçe 

vali i̇hsan sabri çağlayangil'in sinema olarak kullanılan eski halkevi binasını tiyatro haline getirip 1957'de devlet tiyatroları genel müdürlüğü'ne devretmesi ile kuruldu.
 
1957-1971 tarihleri arasında bir turne tiyatrosu olarak hizmet verdi. 1971'de ali cengiz çelenk'in müdürlüğü ile yerleşik düzene geçti ve kendi kadrosu ile repertuvarını oluşturdu.

bursa devlet tiyatrosu’nun kullandığı tiyatro binası, adını bursa'da ilk türk tiyatrosunu kuran vali ahmet vefik paşa’dan alır. ahmet vefik paşa, 1879-1882 yılları arasında bursa’da valilik yapmış ve valiliği döneminde şehirde bir tiyatro kurmuştu. ahmet vefik paşa’nın kurduğu ilk tiyatro, bugünkü heykel'de, ziraat bankası merkez şubesi olan binanın yerinde idi ve ilk olarak ahmet vefik paşa'nın adapte ettiği moliere'in meraklı adlı oyunu sahnelenmişti. bugün kullanılan tiyatro binası ise 1935 yılında vali şefik soyer tarafından halkevi binası olarak yaptırılmıştır. bina, 1950-1951'de dr. edip akyürek tarafından genişletilerek bugünkü şeklini aldı ve sinema (marmara sineması) olarak kullanıldı. bursa devlet tiyatrosu'na tahsis edilen bu bina, 28 eylül 1957'de "ahmet vefik paşa tiyatrosu" adıyla perdelerini açtı. açılışta rossini’nin sevil berberi sahnelendi. 30 eylül 1957’de celal esad arseven’in yazdığı, behzat butakʼın sahneye koyduğu “iii. selim” oynandı. tiyatro müdürü olarak ragıp haykır görevlendirildi.

lillian helman imzalı “küçük tilkiler”, 1 ekim 1971 tarihinde bursa devlet tiyatrosu’nun yerleşik kadrosu ile ahmet vefik paşa tiyatrosu'nda sahnelediği ilk oyun oldu. i̇lk müdür, ali cengiz çelenk idi. daha sonra tiyatro müdürlüğünü adnan açıkdüşünenler, yalın tolga, feyha çelenk, selim gürata, mehmet gökçer, halil balkanlar, arzu tan bayraktutan ve ömer naci topcu gibi tiyatro sanatçıları üstlendi.

bina içinde bir salon 1985 yılında oda tiyatrosu olarak düzenlenerek "feraizcizade mehmet şakir oda tiyatrosu" adıyla hizmete girdi; böylece bursa devlet tiyatrosu ikinci bir sahneye sahip oldu.

kaynakça

dış bağlantılar 

resmi site 
bursa devlet tiyatrosu resmi websitesi
bursa dt, devlet tiyatroları web sitesi
1957’de ahmet vefik paşa tiyatrosu’nun açılışından sonra muhsin ertuğrul’un vali sabri çağlayangil’e yazdığı mektubun metni

bursa devlet tiyatrosu
Bursa Devlet Türk Sanat Müziği Korosu

bursa devlet türk sanat müziği korosu, bursa’da 1991 yılından beri faaliyet gösteren kültür bakanlığı’na bağlı bir korodur.

i̇lk şefi i̇nci çayırlı’dır. ümit atalay, haki numanoğlu, hakan özlev ve erdinç çelikkol koro şefliğini yürütmüştür.

korolar
bursa ilinde kültür
Tehcir Kanunu

tehcir kanunu veya resmî adıyla sevk ve i̇skân kanunu, 27 mayıs 1915'te osmanlı hükûmeti tarafından i. dünya savaşı'nda osmanlı ordusu ile karşı karşıya gelebilecek iç unsurların savaş bölgelerinden uzak yerlere devlet eliyle gönderilmesi için çıkarılan göç kanunudur. 1 haziran 1915 tarihinde takvim-i vekâyide yayımlanarak yürürlüğe girdi. i̇çeriğinde osmanlı ermenilerinden bahsetmemesine rağmen doğrudan imparatorlukta yaşayan ermeni halkı hedef alarak ermenilerin yaşadığı şehirlerden başka yerlere sürülmesine yol açtı ve böylece ermeni kırımı'nın bir parçasını oluşturdu.

i̇çerik
tehcir kanunu olarak bilinen fakat geçici kanun mahiyetinde olan ve asıl adı "savaş zamanında hükûmet uygulamalarına karşı gelenler için asker tarafından uygulanacak önlemler hakkında geçici kanun", rum takvime göre 14 mayıs, miladi takvime göre 27 mayıs 1915 tarihinde kabul edilmiştir. kanun, 1 haziran 1915 günü dönemin resmî gazetesi takvim-i vekayi'de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. i̇lk iki madde kanunun amaçlarını ve ana hatlarını belirtmektedir.

uygulanması 

liste, tehcir edilen ermeni vatandaşların sayılarını göstermektedir.

tehcir edilenler 
tsk genelkurmay başkanlığı arşivinde bulunan belgeye göre tehcire tabi tutulanların sayısı aşağıdaki tablodadır. tehcire tabi tutulanların vilayetlerdeki kaza sayıları, aşağıdaki kaynaktan ayrıntılı olarak görülebilir.
 

sevk ve teb’îdleri mukarrer ermeni ahâlînin vilâyet ve müstakil livâ üzerine mikdârını irâe eder.

abd resmî devlet kayıtlarına göre tehcire tabi tutulan ermeni tebaanın sayısı aşağıdaki tabloda gösterildiği gibi 486.000'dır (3 şubat 1916).

the following is the statistics of armenian immigrants according to best information:

(türkçe: "takip eden, en iyi bilgilere göre ermeni muhacirlerinin istatistiğidir.")

galeri

kaynakça 

ermeni kırımı
osmanlı devleti yasaları
1915'te osmanlı i̇mparatorluğu
1915'te ermenistan
İtalyanlar

i̇talyanlar (i̇talyanca: italiani), anayurtları i̇talya ve çevre bölgelerde yaşayan bir romen halkıdır. i̇talyanların çoğu i̇talyanca veya lehçelerini konuşur, ancak i̇talyancadan ayrı yaklaşık 30 adet bölgesel dil de i̇talyanlarca konuşulmaktadır. bu diller bazen yanlış bir biçimde "i̇talyanca lehçeleri" olarak adlandırılır.

2017'de 55 milyon i̇talyanın i̇talya'da yaşadığı (ülkenin %91'i) tespit edilmiştir. buna ek olarak i̇sviçre'de (yarım milyon kişi), fransa'da, istria'da ve san marino'da (nüfusunun tamamına yakını) i̇talyanca konuşan topluluklar vardır. bunlara ek olarak başta kuzey ve güney amerika ülkelerinde 80 milyonu aşkın kişi ya kısmen ya da tamamen i̇talyan asıllı olduğunu belirtmektedir. arjantin'in y. %51'i, uruguay'ın üçte biri, brezilya'nın %15'i i̇talyan kökenli olduğunu söylemektedir. abd, kanada ve avustralya i̇talyan kökenlilerin yoğun olarak yaşadığı diğer bölgelerdir.

kültür

dil

mutfak 

i̇talyan mutfağı, kökeni antik çağ'a uzanan ve dünyada tanınan bir mutfaktır. i̇talyan mutfağında etrüsk, antik yunan, antik roma, bizans, yahudi ve arap mutfaklarının etkisi çok belirgindir. yeni dünyanın keşfiyle, bugünkü i̇talyan mutfağının temeli olarak bilinen fakat aslında 18. yüzyıla kadar halk kitlelerine ulaştırılamamış patates, domates, dolmalık biber ve mısır gibi gıda ürünlerinin avrupa'ya getirilmesiyle mutfakta önemli değişimler görüldü. i̇talyan mutfağının özelliği bölgesel çeşitliliğinin fazla olması, ve çok farklı lezzetleri barındırmasından gelir.

kaynakça 

 
latinler
milletlerine göre kişiler
avrupa'daki etnik gruplar
amerika birleşik devletleri'ndeki etnik gruplar
almanya'daki etnik gruplar
arjantin'deki etnik gruplar
avustralya'daki etnik gruplar
belçika'daki etnik gruplar
birleşik krallık'taki etnik gruplar
brezilya'daki etnik gruplar
fransa'daki etnik gruplar
i̇sviçre'deki etnik gruplar
i̇talya'daki etnik gruplar
uruguay'daki etnik gruplar
venezuela'daki etnik gruplar
10 Eylül (dergi)

10 eylül, türkiye komünist partisi'nin likidasyonuna muhalif  tkp kadrolarının oluşturduğu çevre. o dönemde sscb'de gorbaçov'un izlediği politik hattı revizyonizm olarak tanımladı ve türkiye'de yaşananların “yeni politik düşünce” adıyla tkp'yi likidasyona teslim ettiğini savundu. tkp ve ti̇p'in birleşmesiyle oluşan tbkp'nin birlik adı altında likidasyona sürüklendiğini belirterek bu gidişata muhalefet etti.

aynı adla 1989'da yayınlanmaya başlayan dergi 10 sayı çıkabildi ve bütün sayılarında devlet tarafından toplatılma kararı alındı. 10 eylül dergisi tkp'nin likidasyonuna engel olamadı ve 1990'da çalışmalarına son verdi. dergiyi çıkaran kadrolar 1996'da farklı çevrelerden gelen tkp'lilerle birlikte ürün sosyalist dergi çıkarma kararını aldı. i̇lerleyen yıllarda aynı çevre 1920 tkp içerisinde yer aldı.

kaynakça

dış bağlantılar 
 10 eylül dergisi arşivi
 türkiye sosyal tarih araştırma vakfı

türkiye'deki komünist kuruluşlar
1989'da kurulan dergiler
sosyalist dergiler
marksist dergiler
yayımı sona eren türkiye dergileri
türkçe dergiler
türkiye siyasi dergileri
yayımı sona eren siyasi dergiler
16 Haziran Hareketi

kıvılcımlı'nın görüşleri doğrultusunda şekillenen, faaliyetlerini büyük ölçüde yurt dışında sürdüren bir grup. vatan partisi'nden ideolojik farklılıklar nedeniyle ayrılan sarp kuray ve arkadaşları 1979 yılında partizan yolu adlı dergi etrafında toplanmış, 1988'de ise 16 haziran hareketi adını almıştır. demokratik halk devrimi stratejisini benimseyen örgüt, 1990 yılında başlayan hizipleşmeler sonucunda konferansa gitmiş ve 1991 yılında yunanistan'da yapılan konferansın ardından sarp kuray ve arkadaşlarının ayrılmasıyla güç kaybetmiştir.
 yayınları: sosyalist dergi (yurt dışı).
Aydınlık çevresi

aydınlık çevresi, 1966'dan sonra türk solunun, mihri belli'nin teorisini ve öncülüğünü yaptığı millî demokratik devrim (mdd) ve behice boran'ın öncülüğünü yaptığı sosyalist devrim (sd) stratejileri çevresinde ikiye bölünmesi sonucunda mdd'cilerin türk solu ve sosyalist aydınlık dergisini yayımlamaları üzerinde oluşan gruptur. 12. sayısının ardından sosyalist aydınlık dergisinde anlaşmazlık ortaya çıktı ve bölünme yaşandı.

maoculuğu benimseyen kesim, doğu perinçek önderliğinde proleter devrimci aydınlık dergisini (pda) yayımlamaya başladı. bu grup daha sonra türkiye i̇htilalci i̇şçi köylü partisi'ni (ti̇i̇kp) kurdu. yasal zeminde ise türkiye i̇şçi köylü partisi'ni (ti̇kp) oluşturdu. proleter devrimci aydınlık çizgisi ti̇kp'den sonra zamanla sosyalist parti ve i̇şçi partisi'ni kurdu. günümüzde büyük bir kısmı vatan partisi'nde örgütlenmiştir. halen aydınlık gazetesi, teori dergisi ve ulusal kanal gibi yayın organları ile yayın yapmaktadırlar.

aydınlık çevresinde yer almış isimler 
 doğu perinçek 
 ferit i̇lsever 
 hasan yalçın 
 bora gözen
 cüneyt akalın 
 demirtaş ceyhun 
 erkan yücel 
 sarper özsan 
 metin altıok 
 hasret gültekin 
 turan dursun 
 kemal sülker 
 hüseyin haydar 
 yılmaz gruda 
 nurettin veren 
 kemalettin şentürk 
 suphi karaman 
 ferhan şensoy
 levent kırca
 melih cevdet anday
 cemal süreya
 aziz nesin
 rıfat ilgaz
bir dönem aydınlık çevresinde yer alıp daha sonra ayrılan veya uzaklaştırılan isimler
 şahin alpay 
 ömer madra 
 nuri çolakoğlu
 halil berktay 
 gün zileli  
 hadi uluengin 
 cengiz çandar 
 oral çalışlar 
 i̇brahim kaypakkaya 
 ali haydar yıldız 
 muzaffer oruçoğlu 
 yavuz alogan
 soner yalçın 
 doğan yurdakul 
 faik bulut
 gökçe fırat
 ethem sancak
 musa ağacık 
 ragıp duran 
 vehbi bardakçı
 eren erdem
 aytunç erkin
 sabahattin önkibar
 nihat genç
 rıza zelyut
Çiftçi ve Köylü Partisi

çiftçi ve köylü partisi (kısaca çkp), 2 nisan 1946 tarihinde, bursa'da kuruldu. kurucuları arasında sıddık sümer, i̇brahim öztürk, şükrü tokay gibi isimler bulunuyordu. parti 2 haziran 1946'da kapatıldı.

kaynakça 

türkiye'deki eski siyasi partiler
1946'da kurulan siyasi partiler
1946'da kapatılan siyasi partiler
Devrimci Halk Partisi

devrimci halk partisi ya da kısaca dhp, ideolojisinin pkk'nın türkiye'deki sol örgütlere yönelik eleştirisinden kaynaklanmasından dolayı, pkk'nın türk partisi olarak eleştirilen siyasi partidir.

yayın organı alternatif dergisi 1990'lı yıllarda 20 bin civarında satış yapmıştır. 1994 yılında merkez üyelerinden birinin polise teslim olarak, bilgi vermesinin ardından onlarca üyesi ve merkez komitesi tutuklanmıştır. örgüt strateji olarak, türkiye'de bir gerilla savaşını esas alır. anadoluluk kimliğine sahip çıkar. türkiye'nin temel sorununu birçok halkın asimile edilerek türkleştirilmesi olarak açıklayarak halkların kimlikleriyle buluşması için demokratik halk devrimi tezini savunmuştur. özellikle sol örgüt çevrelerinden gördüğü yoğun eleştirilerinin yanında ilgi ile karşılandı. parti merkezi olarak 1999 da tasfiye edilmiş yerine pkk'dan ayrılanlarla birlikte pkk/dçs kuruldu.

türkiye'deki komünist partiler
1994'te türkiye'de kurulan oluşumlar
1994'te kurulan siyasi partiler
1999'da kapatılan siyasi partiler
Şeyh Galip

galib mehmed esad dede veya tanınan kısa adıyla şeyh galib (d. 1757 - ö. 3 ocak 1799), türk divan edebiyatı şairi ve mutasavvıf.

hayatı 
1757 yılında i̇stanbul'da doğdu. adı mehmet'tir. babası mustafa seyyid, annesi emine hanım'dır. galata mevlevihanesi'nde şeyhi hüseyin dede ve hoca neşet efendi'den dil ve edebiyat dersleri aldı ve genç yaşta şiirlerini yazmaya başlamıştır. henüz 24 yaşındayken divan tertip edecek kadar şiiri kaleme almıştır. 9 haziran 1791 tarihinde galata mevlevihanesi şeyhliği'ne atandı. 1798'de vefat eden galib mehmed esad dede, avluda yer alan türbeye defnedildi.

edebî tarzı 
esed ve galip mahlaslarıyla yazdığı şiirlerini toplayarak 24 yaşında iken divanını meydana getirdi (1780). sembolizm benzeri bir tarzın türk edebiyatındaki öncüsü olmuş, birçok buluşu ve yarattığı mazmunlarla divan edebiyatı'nın gelişmesinde büyük bir rol oynamış olmasına rağmen divan şiirinin geleneklerinden de kopmamıştır. şeyh galip'in eserlerinin en önemli yönlerinden birisi de tasavvufi temellere sahip olmasıdır. tasavvufu, sembolizmle birleştiren üslubu ile türk edebiyatının modern çağının öncülerinden kabul edilir. eserlerinde güçlü semboller kullanan galip, hayal unsurlarına sıkça yer vermiştir. anlatmak istediklerini benzetmeler ve sembollerle dile getirmiştir. sebk-i hindi akımının türk edebiyatındaki en önemli temsilcilerinden biridir. klasik türk edebiyatının son büyük şairidir.

eserleri 
 divan (şiirler)
 hüsn-ü aşk (güzellik ve aşk)
 şerh-i cezîre-i mesnevî
 es-sohbetü's-sâfiyye
 zübde-i alem

ayrıca bakınız 
 meb 100 türk edebiyatçısı listesi

kaynakça

dış bağlantılar 

 şeyh gâlib divanı, kültür bakanlığı e-kitap sitesinden-tam metin 
 şeyh gâlib'in hüsn ü aşk mesnevisi, kültür bakanlığı e-kitap sitesinden-tam metin 
 şeyh galip üzerine bir çalışma

mevleviler
türk şairler
divan edebiyatı şairleri
mutasavvıf şairler
1757 doğumlular
1799 yılında ölenler
i̇stanbul'da defnedilenler
i̇stanbul'da ölenler
Batuhan Mutlugil

hüsamettin batuhan mutlugil (d. 8 nisan 1974, i̇stanbul), türk müzisyen. alternatif rock grubu duman'ın gitaristi ve geri vokali olarak başladığı müzik hayatına, tek başına verdiği konserlerle de devam etmektedir. yavuz çetin'in de içinde bulunduğu eski blue blues band grubunun üyelerinden batu mutlugil'in oğludur.

eğitimi 
liseyi doğuş koleji'nde okuyan mutlugil, üniversiteyi de i̇stanbul üniversitesi i̇ktisat bölümünde okumuştur.

müzik kariyeri 
duman'dan önce babası batu mutlugil ile beraber blue blues band'de çalmaktaydı.

1999'dan günümüze, kuruluşunda da yer aldığı duman grubunda geri vokal ve gitaristlik yapmaktadır. 2009'da yayınlanan duman ii albümünde yer alan "balık", 2013'te yayınlanan darmaduman albümünde yer alan "akıbet" ve "öyle dertli" adlı parçaların hem söz yazarı hem de bestecisidir. belki alışman lazım albümündeki "oje", duman i albümündeki "sevdim desem" ve "helal olsun" parçalarının da bestecilerindendir.

mutlugil, "bambaşka" adlı single'ını 4 aralık 2020 tarihinde tüm dijital platformlarda yayınlamıştır. 15 ocak 2021'de ise 9 şarkıdan oluşan "yadigar" isimli albümü fiziksel ve dijital olarak yayınlamıştır.

özel hayatı 
fransız eski sevgilisi diane tydigad ile batu lucas adında bir oğlu vardır. oğlu batu lucas annesi ile birlikte paris, fransa'da yaşamaktadır.

kaynakça

dış bağlantılar 
https://equipboard.com/pros/batuhan-mutlugil 

yaşayan insanlar
1974 doğumlular
türk gitaristler
türk rock müzisyenleri
türk erkek şarkıcı-şarkı yazarları
duman üyeleri
i̇stanbul doğumlu müzisyenler
Hazro

hazro, diyarbakır'ın kuzeydoğusunda bulunan ilçedir.

coğrafya 
i̇lçenin güneyi ovalık kuzey kısmı ise çok dağlık bir yapıya sahiptir. çevresine göre  yüksekte bulunan ilçe merkezi daha fazla yağış alıp yazları daha serin ve kışları daha çok kar yağışlı görülür.

denizden yüksekliği 1030 m olan hazro, uzuncaeski dağı eteklerinde kurulmuştur. i̇lçenin kuzeyinde lice, doğu ve güneydoğusunda silvan, batısında kocaköy, güneybatısında diyarbakır kent merkezi bulunmaktadır. karasal iklimin hüküm sürdüğü hazro ilçesinin en önemli akarsuyu olan zuğur çayı, zergüş mevkiinde doğarak bismil ilçesi yakınlarında dicle nehrine karışmaktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 diyarbakır hazro belediye başkanılığı resmi websitesi
 hazro kaymakamlığı
Sayılar teorisi

sayılar teorisi (ya da aritmetik), tamsayılar ve bunlarla ilgili işlemleri inceleyen bilim dalıdır.
sayılar teorisi, tam sayıların (özellikle pozitif) özelliklerini inceleyen matematiğin bir alanıdır. matematiğin en eski alanlarından biri olan bu alanda, uzun yıllar uygulama sahası çok az bulunmuştur. fakat son yıllarda teknolojik gelişmelerin ve bilgisayar sistemlerinin temelinin sonlu sayıda işlem yapan makinelere dayanması bu alanı uygulama bulur hale getirmiştir. aslen, matematiğin ihtiyaçtan değil de felsefi temellerden oluştuğunun bir kanıtıdır.

sayılar teorisinin temel konularından olan kongrüans teorisi (modüler aritmetik) özellikle günümüzde takvim hesaplamaları, iletişim sistemlerinin ağ tasarımları, yüksek hızlı bilgisayar mimarisi ve güvenilir şifreleme sistemlerinin oluşturulması alanlarında bolca uygulanmaktadır. 
bilgisayarların donanımsal temelleri de göz önünde bulundurulduğunda kongrüans teorisinin uygulamalarının çok uygun olduğu düşünülmektedir. sayılar teorisinin diğer uygulama alanları arasında fizik, kimya, biyoloji, müzik (nota sistemleri), kriptografi, dijital iletişim, ekonomi ve iş dünyası vardır.

alanda öne çıkmış matematikçiler euclid, fermat, euler, lagrange, diophantus, gauss olarak sayılabilir.

kaynakça
Beydeba

beydeba, m.ö. 1. yüzyılda yaşamış hint bilge ve fabl yazarı. fabl türünün en önemli eserlerinden biri olan kelile ve dimne’yi yazmıştır.

hayatı 
gerçek ismi ve ırkı hakkında birçok farklı görüş ortaya atılmış olsa da, tarihçilerin çoğu, adı ketku olan bir hint alimi olduğu kanısındadır. fabl türünün en önemli eserlerinden biri olan kelile dimne'yi debşelem isimli bir hint hükümdarı döneminde kaleme almış ve eserini hükümdara sunmuştur. eserin içeriğinde hayatı sisler içerisinde kalan bir hint hükümdarı olan debşelem şah'ın bir vasiyet üzerine ünlü bilge beydeba'nın yanına gitmesi ondan hikmetli sözler, öğütler, devlet yönetiminde yardımcı olacak öğretici masallar dinlemesi anlatılmaktadır. eserde bulunan hikâyelerde siyaset, erdem ve eğitim gibi birçok farklı konu işlenmiştir. kitap 14 bölümden oluşur. kitap, adını ilk bölümündeki hikâyelerin kahramanı olan iki çakaldan almıştır; “doğruluğu ve dürüstlüğü” simgeleyen "kelile" ile “yanlışlığı ve yalanı” simgeleyen "dimne". beydeba, hiç kuşkusuz, hint edebiyatında eşsiz bir yere ve öneme sahiptir. eserlerinden biri de "bülbül ile bağcı"'dır.

bir görüşe göre mö 1. yüzyıl civarında yaşadığı düşünülen beydeba'nın el yazmalarına göre sarp'ın zamanında yaşamıştır. büyük i̇skender, muazzam ordusuyla çin'e ilerlerken geçtiği yerleri de fethediyordu. o zamanın hint hükümdarı fur onurlu biriydi ve ülkesini ne pahasına olursa olsun savunmaya kararlıydı ancak i̇skender'in kıvrak zekâsıyla baş edememiş ve yenilmişti.i̇skender hindistan'ı topraklarına katıp şehrin başına, güvendiği birini vali atadıktan sonra yoluna devam etti. i̇skender gittikten bir süre sonra hintler ayaklandılar ve i̇skender'in atadığı valinin yerine fur'un oğlu debşelimi hükümdar yaptılar. ancak debşelim hükümdar olduktan sonra halkına zulüm etmeye başladı. zamanın ünlü bilgini beydeba, debşelim'in huzuruna çıktı ve ona yanlış yaptığını söyledi. debşelim, önce beydeba'ya çok kızdı. ama daha sonra haklı olduğunu anlayınca yumuşadı.

diğer bir görüşe göre beydeba, mö 1. yüzyılda yaşamış olan ünlü çin yazarıdır. mehmet küşteri adlı bir türk yazarının şeceret-ül-beşer adlı eserinde belirttiğine göre beydeba, m.s.81 yılında doğmuştur; musikinin mucididir. nasihat-el-külliye adında bir eseri arapçaya çevrilmiştir.

hint yazarlar
Google Talk

google talk, google'ın çıkardığı anlık mesajlaşma ve telefon programı. 2015 itibarıyla yerini google hangouts'a bırakmıştır.

program, açık xmpp protokolü üzerine kurulmuştur.

yahoo! mail ve hotmail (günümüzde outlook) kullanan arkadaşlarınızı listenize eklediğinizde onlara türkçe bir davet e-postası gidiyordu. bu e-postada google talk yazılımını indirebilecekleri bağlantı ve gmail davetiyesi yer almaktadır.

sesli iletişim 
sesli konuşma imkânı vermekteydi. google talk kullanarak jabber.org protokolünü kullanan kişilerle iletişim kurulabiliyordu.

kaynakça

dış bağlantılar 
 google talk resmi sayfası 
 google talk resmi türkçe sayfası 

2005 yazılımları
i̇letişim programları
voip yazılımları
video mesajlaşma
symbian anında mesajlaşma istemcileri
windows anında mesajlaşma istemcileri
talk
xmpp istemcileri
blackberry yazılımları
android yazılımları
taşınabilir yazılım
ücretsiz yazılımlar
durdurulan google yazılımları
Turgutbey, Lüleburgaz

turgutbey, kırklareli ilinin lüleburgaz ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köy, 1928'den beri aynı adı taşımaktadır.

coğrafya 
köy, kırklareli il merkezine 55 km, lüleburgaz ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır. köy lüleburgaz'ın kuzeyinde ve  numaralı lüleburgaz-pınarhisar devlet yolu üzerindedir. yakınından geçen / edirne-i̇stanbul otoyolu ile bağlantısı vardır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

lüleburgaz belde ve köyleri
Mustafa Karaalioğlu

mustafa karaalioğlu (d. 1966, köprübaşı, trabzon), türk gazeteci ve yazar.

hayatı
ortaöğrenimini samsun'da tamamladıktan sonra gazi üniversitesi i̇ktisadî ve i̇darî bilimler fakültesi'ni bitirdi. üniversite yıllarında zaman gazetesi'nde başladığı gazeteciliğe türkiye gazetesi'nde muhabirlik ve tüketici test dergisi'nde genel yayın yönetmenliği yaparak devam etti. 2011 yılında tv8'de özlem gürses ile birlikte "her pazar açıkça" adlı programı sundu.

1995 yılında, yeni şafak gazetesi'nin kuruluşunda yer aldı. bu gazetede haber koordinatörlüğü, yazı işleri müdürlüğü, ankara temsilciliği, genel yayın yönetmenliği ve yazarlık görevlerinde bulundu.

tüketim virüsü, uygun adım siyaset ve hilâl ve ampul adlı üç kitabı yayınlanmıştır.

haziran 2007'de star gazetesi'nin genel yayın yönetmenliğine ve star medya grubu'nun i̇cra kurulu başkanlığına getirilmiştir. 24 kasım 2014 tarihinde star gazetesindeki görevine son verilmiştir. 2010 yılında kurulan medya derneği'nin başkan yardımcılığı görevini üstlenmektedir.

11 aralık 2014 tarihinden itibaren doğuş holding bünyesindeki ntv haber kanalında göreve başlamıştır. ntv'de yayın faaliyetlerine katkılarının dışında yönetim kurulu danışmanı olarak da görev verilmiştir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 her pazar açıkça

1966 doğumlular
20. yüzyıl türk gazetecileri
21. yüzyıl türk gazetecileri
gazi üniversitesinde öğrenim görenler
yaşayan insanlar
köprübaşı doğumlular
trabzon doğumlu yazarlar
Herkül (anlam ayrımı)

herkül - yunan mitolojisinde herakles, roma mitolojisi'nde herkül, zeus ile miken kralının kızı alkmene'nin oğludur.
 herkül (film 1997) mitolojik herakles'in disney uyarlaması.
 herkül (marvel comics) mitolojik herkül'ün marvel comics'teki versiyonu

astronomi 
 herkül - modern 88 takımyıldızdan biridir.
 herkül süperkümesi - herkül takımyıldızındaki meşhur süperkümelerdir.
 herkül kümesi - herkül takımyıldızı yönünde yaklaşık 570 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan ve 100 gökadadan oluştuğu hesaplanan bir gökada kümesi.

diğer 

herkül (handel) - george frideric handel tarafından 1744'te bestelenmiş üç perdelik bir oratoryo ama günümüzde opera olarak sahnelenen muzik eseridir.
herkül - herkül orijinal walt disney records film müziği albümü,
Roland Garros

roland garros (6 ekim 1888 - 5 ekim 1918), fransız havacı ve i. dünya savaşı sırasında savaş pilotu. 1888 yılında fransa'nın saint-denis, réunion kentinde doğmuştur. uçuş kariyerine 1909'da başlamıştır. i. dünya savaşı'ından önce de zaten uçuş dünyasında üne sahip olan garros, uçağıyla abd ve güney amerika' yı ziyaret etmiş, 1913'te fransa'nın fréjus şehrinden tunus'un bizerte şehrine durmaksızın uçuş gerçekleştirerek uçakla akdeniz'i geçen ilk fransız unvanını kazanmıştır. bunu takip eden yıllarda i.dünya savaşı' nın patlak vermesiyle fransız ordusuna katılmıştır. uçağına ilk kez pervane arasından ateş eden makineli tüfek monte eden fransız pilot roland garros'tur. 18 nisan 1915 yılında almanlar'a esir düştü. 14 şubat 1918 yılında esir kampından kaçarak fransız ordusuna yeniden katıldı. 5 ekim 1918'de kuzey fransa'da ardennes, fransa ilinin vouziers yerleşimi civarında uçağının düşmesi sonucunda ölmüştür.

1928 yılında fransa açık tenis turnuvasının düzenlendiği stada (stade roland garros) ismi verilmiştir. ayrıca doğum yeri olan réunion adasının sainte-marie yerleşiminde roland garros havalimanı vardır.

resimler

kaynakça 

1888 doğumlular
saint-denis, réunion doğumlular
1918 yılında ölenler
fransız pilotlar
fransa açık
i. dünya savaşı'nda fransız askerler
havacılık kazalarında ve olaylarında ölen kişiler
Metis (mitoloji)

metis kelimesinin sanskritçe "mati", "ma" kökünden geldiği düşünülmektedir. yunan mitolojisinde, okeanos ile tethys'in kızı, hikmet tanrıçasıdır. metis, tanrıların başı olan zeus'un ilk karısı ve akıl tanrıçası athena'nın annesi olarak anılır. zeus babası kronos'u kusturtmak ve kardeşlerini kurtarmak için metis'ten yardım almıştır. metis'in hazırladığı çok tatlı ve mide bulandırıcı bir içkiyi kronos'a vermiştir. ayrıca zeus karısının hamile olduğunu öğrenince, kendi tahtını sarsabilecek, kendisinden güçlü bir çocuk doğacağı korkusuyla metis'i yutar. bunun sonucunda metis zeus'a ömrü boyunca iyi ve kötü hakkında bilgi verir. zeus tarafından yutulduğu sırada  metis hamile olduğu için daha sonra  akıl ve sanatın tanrıçası athena, zeus'un başından zırhıyla çıkar.

metis, ilahi bilginin ve kutsal aklın, yani "hikmet"in tasviri, vücut bulmuş halidir. hikmetin sembolü olan "su", metis'in de başlıca sembolüdür.

kaynakça 
 encyclopedia mythica, metis maddesi
 "metis"  the oxford companion to world mythology. david leeming. oxford university press, 2004. oxford reference online.

yunan tanrıçaları
okeanidler
titanlar
nemfler
hikmet tanrıçaları
zeus
athena
merkür ilahları
ana tanrıçalar
mitolojik tecavüz kurbanları
yunan mitolojisinde kişiselleştirmeler
Metis

metis (μῆτις) antik yunancada "kurnazlık" veya "hüner, beceri" anlamına gelir.

metis ayrıca aşağıdaki anlamlara gelebilir:

 metis (hayvan), metidae familyasına bağlı bir hayvan cinsi
 metis (mitoloji), zeus'un ilk eşi
 metis (uydu), jüpiter'in bilinen en içteki uydusu
 metis yayınları
Felis

{{otomatik taksonkutu
| italik_başlık = evet
| en_eski_fosil= 9
| en_genç_fosil= 0
| resim = wildkatze mgh.jpg
| resim_altyazı = avrupa yaban kedisi (felis silvestris)
| takson = felis
| alt_sıralama = linnaeus, 1758
| altbölüm_sıra = türler
| altbölüm = 
felis bietifelis catusfelis chausfelis lybicafelis margaritafelis nigripesfelis silvestrisfelis attica †felis lunensis †
| aralık_haritası = felis range.png
| aralık_haritası_altyazı = felis cinsinin doğal dağılımı
}}felis, kedigiller (felidae) familyasından çok sayıda küçük kedi türünü kapsayan bir etçil memeli cinsidir.

 ortak özellikleri felis cinsi üyelerinin dil kemiği normal gelişimini tamamlamıştır. hiçbiri kükreyemez ama mırlar. diğer özelliği de göz bebeklerinin dikey bir yarık görünümünde olmasıdır. çöl ve ağaçlık bölgelerde yaygındırlar.

 türler 
 gri kedi (felis bieti) 
 sazlık kedisi (felis chaus)
 benekli kedi (felis margarita) 
 kara ayaklı kedi (felis nigripes)
 yaban kedisi (felis silvestris)
 evcil kedi (felis silvestris catus) 
 afrika yaban kedisi (felis silvestris lybica) 
 asya yaban kedisi (felis silvestris ornata)
 avrupa yaban kedisi (felis silvestris silvestris'')

kaynakça 

 
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
Çaybükü, Menteşe

çaybükü, muğla ilinin menteşe ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 
mahallenin adı, 1890 yılı kayıtlarında gevenes olarak geçmektedir. daha önceleri yatağan ilçesine bağlıyken, 14 mayıs 1963'te muğla merkez ilçeye bağlandı. menteşe'nin ilçe olmasının ardından ise buraya bağlandı. ormancı türküsünün geçtiği olayın yaşandığı yerleşimdir.

coğrafya 
muğla il merkezine 23 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerelnet

menteşe'nin mahalleleri
Geoffroy kedisi

geoffroy kedisi (leopardus geoffroyi), kedigiller (felidae) familyasından güney amerika'nın dağlık bölgelerinde, özellikle arjantin'de yaşayan kedi türü.

özellikleri 

geoffroy kedisi bir ev kedisi büyüklüğündedir. yaklaşık 40 cm'lik kuyruğuyla birlikte uzunluğu 90 cm'yi bulan bu yabanıl kedinin tüyleri boz ya da sarımsı kahverengidir. dağılım alanlarının güneyinde boz, kuzeyinde ise sarı olarak görülür. kürkü üzerinde bulunan küçük siyah lekeler karakteristik özelliğidir. melanizme (komple siyahlık)  bu türde sık rastlanır.

yaşam alanı 
geoffroy kedisi, bolivya ve güney brezilya'dan itibaren güneye doğru patagonya'ya kadar, güney amerika'nın güney yarısında yaşar. sadece andlar'ın doğusunda bulunur. ağaç bulunan tundralar ve aynı şekilde ormanlar yaşam alanıdır.

yaşam tarzı 
çevik bir hayvan olan geoffroy kedisi dik yamaçlara ve ağaçlara ustaca tırmanarak küçük memelileri ve kuşları avlar.tavşan ve kemirgenler avları arasındadır. su içinde balık da avladığından güney amerika'da "balık kedisi" olarak da adlandırılır. geoffroy kedisi geceleri faal bir hayvan olup, gündüzleri ağaçlarda uyur.

dişileri yılda iki ya da üç yavru doğurur.

koruma 

geoffroy kedisi, uzun süre kürk manto üretiminde kullanıldı. zamanla, akut şekilde nesli tükenme tehdidi altında kalan kedi, cites sözleşmesinde ek ii listesine dahil edilmiştir. zaman içinde her türlü ticareti yasaklanmıştır. bu yasak, geoffroy kedisi kullanılarak yapılan ürünlerin ticareti gibi kişiler arası geoffroy kedisi ticaretini de kapsar.

alt türleri 

 leopardus geoffroyi geoffroyi: merkezi arjantin
 leopardus geoffroyi euxantha: kuzey arjantin, batı bolivya
 leopardus geoffroyi leucobapta: patagonya
 leopardus geoffroyi paraguae: paraguay, güneydoğu brezilya, uruguay, kuzey arjantin
 leopardus geoffroyi salinarum: kuzeybatı ve merkezi arjantin

adlandırma 

fransız zoolog étienne geoffroy saint-hilaire (1772-1844)'in adına ithaf edilmiştir.

leopardus
felis
arjantin'deki memeliler
bolivya'daki memeliler
paraguay'daki memeliler
şili'deki memeliler
peru'daki memeliler
patagonya'daki memeliler
uruguay'daki memeliler
1844'te tanımlanan omurgalılar
Süleyman Çelebi (âlim)

süleyman çelebi,(1351 - 1422) osmanlı i̇mparatorluğu döneminde bursa'da ulu camiî imamı, mutasavvıf, tek eseri olan, türkçe kaleme alınmış mevlidlerin ilki ve en meşhuru olan vesîletü’n-necât'ın yazarıdır.

hayatı 
orhan gazi döneminde doğmuştur. hayatı hakkında fazla bilgi bulunmaz. kimi kaynaklara göre osmanlı sultanı i. murat'ın vezîrlerinden ahmed paşa'nın oğlu, şeyh mahmûd efendi'nin torunudur. dedesi mahmûd bey, şeyh edebali'nin torunudur ve 1338'de süleymân paşa önderliğinde rumeli'ye sal ile geçenlerdendir. süleyman çelebi'nin 1346-1351 yılları arasında bir tarihte doğduğu, ölüm tarihinin ise 1422 olduğu sanılıyor.

gençliğinde bursa'da iyi bir eğitim aldığı sanılmaktadır. o devirde, çelebi unvanı ilim adamlarına ve mevlevî tarikatı büyüklerine verilmekteydi. ancak mevlevî olduğuna dair kanıt bir yoktur. bilgili tavırlarıyla padişah yıldırım bayezid’in dikkatini çekmiş ve yapımı 1399’da tamamlanan ulu cami’ye imam olarak atanmıştır. ünlü eseri vesiletü'n necat'ı getirildiği bu görev esnasında yaşadığı bir olaydan etkilenerek kaleme aldığı bilinmektedir.

söylenceye göre süleyman çelebi, muhammed'in diğer peygamberlerden pek farkı olmadığını söyleyen bir i̇ranlı vaize içerleyerek onun diğer peygamberlerden üstün olduğunu dile getirmek için mevlîdini kaleme aldı. süleyman çelebi, osmanlı devleti'nin zayıf bir evresi olan ve anadolu topraklarında her türlü kargaşalığın hüküm sürdüğü fetret devri'nde batınî görüşler ile ehl-i sünnet arasındaki çekişmede ehl-i sünnetin tarafında yer almıştı. bu sebeple mevlidin yazılmasının bir amacının da ehl-i sünnet taraftarlarına destek vermek olduğu ifade edilir. eserini, 1409 yılında (tahminen 60 yaşında iken) tamamladı. eserini yazarken, referans aldığı eserlerin, âşık paşa’nın “garibnâme” si, erzurumlu darîr’in “siyerü’n nebî”'si, eb’ul hasan bekrî’nin “siyer”'i ve muhyiddin i̇bnü'l-arabî’nin “füsûs”'u olduğu tespit edilmiştir. mevlid, bilinen tek eseridir.

1422'de öldüğü düşünülen süleyman çelebi'nin türbesi bursa’da çekirge yolu üzerindedir.

kaynakça 

15. yüzyıl şairleri
1351 doğumlular
1422 yılında ölenler
i̇mamlar
Çivi (oyun)

çivi, çamurda çivi ile oynanan bir sokak oyunu. çocuklar tarafından, vıcık olmayan, hamur kıvamında çamur üzerinde oynanan bir oyundur.

amaç rakibin attığı noktayı çevrelemek ve onu dışarı çıkartmamaktır. her atış arasına bir doğru çizgi çizilir, diğer oyuncu bu çizginin ötesine atış yapamaz. amaç ucun ele geçirilmesidir. saplatmaç olarak da adlandırılır.

oynanışı 
en az 2 kişi tarafından oynanır. önce yere kişi sayısına göre v (iki kişilik oyunda), y (üç kişilik oyunda) veya x ya da h (dört kişilik oyunda) şekli çizilir. harflerin her ucu, her bir oyuncu için çıkış noktasıdır. oyunun amacı, yerden yaklaşık bir karış yüksekten çiviyi fırlatarak saplamak ve saplandığı yer ile bir önce sapladığı yer arasında doğru bir çizgi çizmektir

temel kural ve netice 
oyunun önemli kuralı, çivinin saplandığı yerin bir önceki yeri doğrudan görmesi, çizilecek çizginin kavisli olmaması, rakibin veya kendisinin çizmiş olduğu önceki çizgileri kesmiyor olmasıdır. oyunu kazanmak için, rakibi mümkün olduğunca dar bir alana hapsetmek ve çıkılması güç boğazlar oluşturmak gerekir. her oyuncu sınırı ne kadar daraltırsa diğer oyuncular o sınırın içine girmekte o kadar zorlanırlar. sınırın dışına düşen herhangi bir çivi o oyuncunun kaybetmesine sebep olur. çıkılması çok güç ince boğazlara, çocuk argosunda kıllı boğaz adı verilir. kıllı boğazlardan çıkarken, oyuncuların ince çizgilerle rakibin çizgisine değmeyecek şekilde geçmesi gerekir. aksi halde oyunu kaybeder.

çocuk oyunları
Vahiy kâtipleri

vâhiy katipleri, i̇slam peygamberi muhammed'e indiğine inanılan kur'an ayetlerini yazan kişilere verilen isimdir.
 
kur'an yazımında, insanların başlangıçtan itibaren müslüman olmadıkları, i̇slamlaşmanın zaman içerisinde geliştiği düşünülecek olursa vahiy katipliğinin ilk vahiyden itibaren başlamış olduğunu düşünmek olanaksızdır. bu konuda yapılan araştırmalara göre kur'an yazımında 13 yıl kadar süren ve kur'an'ın hacimsel olarak 2/3 kısmını oluşturan mekke dönemi "sözlü kültür dönemi" olarak kabul edilmektedir. bu dönemde ayet ve surelerin hemen yazıya geçirilmesi gibi bir uygulamanın bulunmadığı, surelerin sözlü olarak ezberlendiği, kur'an'ın şiirselliğinin ezberlenerek korunmasına yardım ettiği, daha sonraki hicrete yakın birkaç yıl ile medine dönemi olarak ifade edilen yazım döneminde bu hafıza bilgilerine dayanılarak ayetlerin kayda geçirildiği ifade edilmektedir.

i̇lk vahiy katipliğini abdullah bin sa'd mekke'de, übey bin kâ'b medine'de yapmıştır. übey bin kâ'b medine'de olmadığı zamanlarda zeyd bin sabit görevi yürütmüştür. 40 kadar vahiy katibi bulunmaktadır.

zeyd bin sabit'le ilgili olarak arif tekin'in ifadeleri; "zeyd'le ilgili şu önemli notu da yazmakta yarar var: muhammed medine'ye gelince halk onu karşılamaya gider ve o zaman yanlarında 11 yaşında olan zeyd de var. i̇slami kaynaklarda, zeyd'in kendisi, 'ben o zaman 11 yaşındaydım' diye bilgi var. karşılamaya gelenler o sırada muhammed'e, 'bu çocuk/yani zeyd sana gelen kur'an surelerinden 17'sini bilir' derler." 

vahiy katiplerinden bazıları şunlardır: ebû bekir, ömer, osman, ali, talha bin ubeydullah, zübeyr bin avvâm, sa'd bin ebû vakkas, amir bin füheyl, abdullah bin erkam, muâz bin cebel, übey bin kâ'b, sabit bin kays, hanzala bin er-rabi', zeyd bin ebu süfyan, zeyd bin sabit, şürahbîl bin hasene, alâ bin hadrami, halid bin velid, amr bin âs, abdullah bin revaha, mukayyib, mugire bin şu'be, huveyt bin abduluzza.

kaynakça 

muhammed
muhammed'in vahiy katipleri
Tipitip

tipitip, kent gıda sanayii adlı şirketin 1974 yılından itibaren ürettiği “karikatürlü” bazuka sakız markası ve bu sakızın paketlerinden çıkan karikatürlerin uzun burunlu, büyük gözlüklü, papyonlu, yuvarlak şapkalı çizgi-kahramanı. karikatür kahramanının yaratıcısı karikatürist bülent arabacıoğlu’dur. karikatürler çok sevilince çizgi filmi de yapılmıştır. i̇lk tipitip çizgi filmlerini şener şen seslendirmiştir. maceralarında tipitip sevimli, neşeli fakat her işi eline yüzüne bulaştıran beceriksiz bir aile çocuğu olarak canlandırılır. tipitip karakterinin görünümü zamanla değişmiş, papyon yerine kravat takmaya başlamıştır. tipitip maceralarının yeni kahramanları karısı tipitoş, oğlu tipican, kızı tipicik ve köpekleri tipitop’tur.

çizgi karakterler
türk besin sanayii ürünleri
Avanak Avni

avanak avni, karikatürist oğuz aral’ın gırgır sayfalarında yarattığı ünlü bir çizgi-kahramandır.

oğuz aral, ofis-boy olarak çalışan rıza külegeç adlı çocuktan esinlenerek bu karikatürü yarattı. i̇lk kez gırgır'ın  gün gazetesinin yanında günlük ilave olarak verildiği dönemde 23 mayıs 1973 tarihli 42. sayısında yayımlanmıştır.

avni tipik bir gecekondu mahallesi çocuğudur. hep ezilir ama hiç boyun eğmez. bazen hileyle, bazen kurnazlıkla, bazen boyun eğer görünerek hakkını korumaya çalışır. mahallesindeki iri kıyım deve dilaver'den dayak yer, mahalle arkadaşı leyla'ya ise âşıktır ama derdini anlatamaz, çünkü konuşmayı sökmemiştir henüz.

avanak avni, 70'li yıllarda gırgır dergisinin büyük satış rakamlarına ulaşması ile popüler oldu.

avni'nin ünü, türkiye sınırlarını aşmış; güney afrika'daki ırkçı olaylara karşı, meksika'da ise abd emperyalizmi karşıtı grupların sembolü olmuştur. fransa'da ab anayasasına karşı çıkan gruplar da avanak avni tipini kullandılar. avni odtü’de troçkist gruplar tarafından da siyasal bir eylemde kullanıldı.

oğuz aral efsane dergi gırgır'ın zorla el değiştirmesi olayından sonra 1990 yılında avni mizah dergisini çıkarmaya başladı. avni dergisi 1996'ya kadar yayınını sürdürdü.

temmuz 2006'dan itibaren penguen dergisi çizerleri oğuz aral'ın anısına avni'nin karikatürlerinin aynısını kendi kalemlerinden çizmişlerdir.

heykel, 13 aralık 2018 günü kurbağalıdere caddesi üzerinde, kadıköy belediyesi karikatür evi karşısındaki yerinden çalındı. polisler 16 gün heykeli şişli'nin kuştepe mahallesinde buldu. heykeli çalan gökmen turunç verdiği ifadede ''kadıköy'de yürürken heykelin ona gülümsediğini bu yüzden ona koşup sarıldığını ve hiç arkadaşı olmadığı için çaldığını'' söyledi.

kaynakça 

1970'lerde tanıtılan çizgi karakterler
mizah
resim aranan çizgi karakterler
Alak Suresi

alak suresi (arapça: سورة العلق), kur'an'ın 96. suresi ve kronolojik olarak inen ilk suresidir. sure, 19 ayetten oluşur.

mekke'de inen sure, ismini 2. ayette geçen ve ''kan pıhtısı / embriyo / zigot'' gibi anlamlara gelen ''alak'' kelimesinden almıştır. i̇lk beş ayetinin ramazan ayının son 10 günü içerisindeki tek günlerden birinde, yani kadir gecesi'nde indiğine inanılır. peygamber muhammed'in surenin ilk beş ayetini hira mağarası'nda iken cebrail tarafından aldığına ve bu olayın, muhammed'in ilk vahiy alma deneyimi olduğuna inanılır. surenin ikra' (oku) sözcüğüyle başlaması, müslümanlara göre bu sözcüğün allah'ın ilk emri olmasının yanında, i̇slam'ın okumaya verdiği önemi göstermektedir.

tefsir uzmanları, surenin 9. ayetinden sonraki kısmının mekkeli pagan ebû cehil hakkında indiğini konusunda hemfikirdirler. ebû cehil'in muhammed ve ona inananların kâbe önünde namaz kılmalarını engellemeye kalkışması sonucu allah'ın, asıl adı amr bin hişam olan ebû cehil'e karşı bir eleştirisi ve uyarısı olarak görülmektedir.

surenin meali 
1:  yaratan rabbinin adıyla oku!

2:  o, insanı alaktan (asılıp tutunan zigottan) yaratmıştır.

3-5:  oku! kalemle (yazmayı) öğreten, (böylece) insana bilmediğini bildiren rabbin sonsuz kerem sahibidir.

6-7:  hayır! gerçek şu ki insan, kendini kendine yeterli gördüğü için çizgiyi aşar.

8:  oysa (kuldaki) her şey yalnız rabbine aittir (o'na dönecektir).

9-10:  gördün mü, bir kulu namaz kılarken engelleyen o adamı?

11:  peki, düşündün mü (ey inkârcı), ya o kul doğru yolda ise?

12:  yahut günahtan sakınmaya çağırıyorsa!

13:  düşündün mü (ey resûlüm), ya o adam hakkı inkâr ediyor, sırt çeviriyorsa!

14:  allah'ın her şeyi gördüğünü bilmiyor mu o?

15:  hayır hayır! eğer vazgeçmezse mutlaka onu perçeminden yakalayıp sürükleriz (onu perçeminden tutup cehenneme atacağız)!

16:  o yalancı, günahkâr perçeminden!

17:  o hemen kurultayını çağırsın.

18:  biz de zebânileri çağıracağız!

19:  sakın onun isteğine uyma! secdeye kapan ve allah'a yakınlaş.

etimoloji 
"alak", ya da "alaka", erkeğin spermiyle döllenmiş dişi yumurtadan bir hafta zarfında oluşan hücre topluluğunun rahim çeperine asılıp gömülmüş şekline denir. türkçede "alâka" olarak kullanılan kelime de aynı kökten gelir ve "bağlantı", "ilgi" gibi anlamlarda kullanılır. "muallâk" kelimesi de aynı kökten türetilen ve "asılmış" anlamında kullanılan bir kelimedir. kelimeye tıbbın gelişmesi ile birlikte embriyo ve embriyonun rahim duvarına tutunması ile bağlantılı olarak verilen yeni anlamlara göre "asılıp tutulan şey" anlamlarında da kullanılır olmuştur.

ayrıca bakınız 

 i̇slam'da ilk vahiy
 mü'minun suresi
 zigot
 döllenme
 embriyo

kaynakça 

sureler
Rıza Külegeç

rıza külegeç, kaligraf ve avanak avni karakteri için oğuz aral'a, bezgin bekir karakteri için tuncay akgün'e esin kaynağı olmuş karikatür-adam.

on altı yaşındayken ofisboy olarak gırgır dergisinde çalışmaya başlamış, balon çizeri olarak çalışmayı sürdürmüştür. bir süre tiyatroculuk yaptı ve reklam filmlerinde oynadı. gırgır'a gidişini ve avni tiplemesinin doğuşunu şöyle anlatır:

"16 yaşındaydım ve lise öğrencisiydim, derslerim de pek iyi değildi. o dönemlerde çocukların yaz tatillerinde çalışması gibi bir âdet vardı. ev sahibimiz gazeteci ergin konuksever o zamanlar günaydın gazetesinde çalışıyordu. beni aldı cağaloğlu'na götürdü ve oğuz aral'ın yanına bıraktı. gırgır henüz dergi olmamıştı. günaydın gazetesinin bir sayfasında yayımlanıyordu. bir yıl sonra dergi formatında çıkmaya başladı. serde gençlik var. ergenlik ve başında kavak yelleri esiyor hâlimi yaşıyorum. o dönemde bütün avanaklıklarımız da ortada duruyordu. oğuz aral'ın zekâsı bunu yakaladı ve 'avanak avni' tipi böyle doğdu.

2003-2004 yılında oğlu dağhan külegeç'in ilk dizisi olan lise defteri dizisinde sinem kobal'ın canlandırdığı i̇nci karakterinin babası rıza'ya hayat verdi.

ergün gündüz ile beraber çalışmışlardır. i̇lerleyen yıllarda lombak, penguen ve leman gibi dergilerde de çizimler yapmıştır. ayrıca külegeç, 2004 yılında tarkan, serkan keskin ve sinan çalışkanoğlu ile beraber opet reklamında oynamıştır.

altan erbulak'ın kızı ayşe erbulak ile evliliğinden dağhan külegeç dünyaya gelmiştir.

kaynakça 

türk karikatüristler