25 Ağustos



olaylar 
 1499 - küçük davut paşa komutasındaki osmanlı donanması ile venedik cumhuriyeti donanması arasında meydana gelen sapienza deniz muharebesi, osmanlı'nın zaferiyle sonuçlandı.
 1554 - osmanlı ve portekiz arasında maskat deniz muharebesi gerçekleşti.
 1758 - yedi yıl savaşları: prusya kralı ii. frederick, rus ordusunu yendi.
 1768 - james cook, ilk yolculuğuna başladı.
 1825 - uruguay, brezilya'dan bağımsızlığını ilan etti.
 1830 - belçika devrimi başladı.
 1925 - mustafa kemal paşa, sivil elbisesi ve "panama şapka" ile i̇nebolu türkocağı'nda ünlü şapka nutku'nu verdi. "şapka giyilmesine i̇lişkin kanun" da 25 kasım 1925'te kabul edildi.
 1933 - i̇talya ile sovyetler birliği saldırmazlık antlaşması imzaladı.
 1933 - sichuan-çin'de deprem: 9000 kişi öldü.
 1936 - aralarında stalin'in eski arkadaşları grigori zinovyev ve lev kamenev'in de bulunduğu sovyetler birliği'nin önde gelen yöneticilerinden 16 kişi kurşuna dizildi.
 1940 - nazi almanyası'na ait savaş uçakları, londra'yı bombalamaya başladı.
 1941 - guderian'ın 2. panzer grubu, desna nehri'ni geçerek kiev yönünde taarruzu sonucunda, kiev muharebesi başlamış oldu.
 1944 - paris, alman işgalinden kurtuldu.
 1954 - bir askeri uçak eskişehir üzerinde düştü; pilotla birlikte 10 kişi öldü.
 1954 - volkan dergisi yazarı nihat yazar, atatürk'e hakaretten 2 yıl 2 ay hapis cezasına çarptırıldı.
 1965 - türk sinematek derneği kuruldu.
 1967 - türkiye öğretmenler sendikası'nın (tös) 3 gün süren 1. olağanüstü kongresi'nde, fakir baykurt genel başkan seçildi.
 1968 - koç grubu, 'diners club' kredi kartı ile alışverişi türkiye'ye getirdi.
 1970 - 18 şeker fabrikasında 21 bin işçi grevde.
 1971 - i̇stanbul'da, fransızca yayımlanan le journal d'orient gazetesi kapandı. gazete, 54 yıldan beri yayımlanıyordu.
 1971 - özel yüksek okulların devletleştirilmesini öngören tasarı yasalaştı.
 1974 - sakarya'da sabri altay adında bir kişi, başka bir kadınla evlenmek için karısını başına dört kurşun sıkarak öldürdü. 12 eylül döneminde idam edildi.
 1981 - voyager 2, satürn'ün yakınından geçti.
 1991 - belarus, sscb'den bağımsızlığını ilan etti.
 1991 - linus torvalds, linux'un ilk sürümünü duyurdu.
 1997 - kasparov, ibm tarafından geliştirilen ve satranç oynayabilen deep blue adlı bilgisayara karşı 2-1 yenildi. bu bir dünya satranç şampiyonunun, bilgisayara yenildiği ilk karşılaşma oldu.
 1999 - kadınların 58, erkeklerin 60 yaşında ve 7000 gün prim ödeme koşuluyla emekli olabilecekleri yasalaştı.
 2000 - uefa kupası şampiyonu galatasaray, şampiyonlar ligi şampiyonu real madrid'i 2-1 yenerek uefa süper kupası'nı kazandı.
 2010 - çin'de, içinde 91 kişinin bulunduğu henan havayolları'na ait brezilya yapımı ebmraer 190 tipi yolcu uçağı, ülkenin kuzeydoğusunda düştü. 43 yolcunun yaşamını yitirdiği kazada, 53 yolcu kurtuldu.

doğumlar 
 1530 - iv. i̇van, rus çarı (korkunç i̇van adıyla tanınan) (ö. 1584)
 1707 - i. luis, 15 ocak 1724'ten aynı yıl ağustos ayında ölümüne kadar i̇spanya kralı (ö. 1724)
 1744 - johann gottfried herder, alman filozof, dinbilimci, şair ve edebiyatçı (ö. 1803)
 1767 - louis de saint-just, fransız siyasetçi ve fransız i̇htilali'nin liderlerinden (ö. 1794)
 1785 - adam wilhelm moltke, danimarka başbakanı (ö. 1864)
 1786 - i. ludwig, bavyera kralı (ö. 1868)
 1793 - martin rathke, alman embriyolog ve anatomici (ö. 1860)
 1819 - allan pinkerton, amerikalı özel dedektif (ö. 1884)
 1837 - bret harte, amerikalı yazar ve şair (ö. 1902)
 1841 - emil theodor kocher, i̇sviçreli doktor ve tıbbi araştırmacı (ö. 1917)
 1845 - ii. ludwig, 10 mart 1864 - 13 haziran 1886 yılları arasında bavyera krallığını yöneten 4. hükümdarı (ö. 1886)
 1850 - charles robert richet, fransız fizyoloji (ö. 1935)
 1862 - louis barthou, fransız siyasetçi (ö. 1934)
 1882 - seán t. o'kelly, i̇rlandalı siyasetçi (ö. 1966)
 1898 - helmut hasse, alman matematikçi (ö. 1979)
 1900 - hans adolf krebs, alman tıbbi ve biyokimyacı (ö. 1981)
 1905 - faustina kowalska, polonyalı latin katolik rahibe, mistik ve aziz (ö. 1938)
 1911 - võ nguyên giáp, vietnamlı asker ve vietnam savaşı'nda komünist kuzey vietnam birlikleri'nin komutanı (ö. 2013)
 1912 - erich honecker, alman politikacı (ö. 1994)
 1913 - walt kelly, amerikalı animatör ve karikatürist (ö. 1973)
 1916 - frederick chapman robbins, amerikalı mikrobiyolog ve nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahibi (ö. 2003)
 1916 - van johnson, amerikalı oyuncu (ö. 2008)
 1918 - leonard bernstein, amerikalı besteci ve orkestra şefi ("west side story", batı yakasının hikâyesi filminin de müziğini yapan) (ö. 1990)
 1919 - george corley wallace, abd'de dört dönem alabama eyalet valiliği yapan demokrat partili siyaset adamı (ö. 1998)
 1921 - monty hall, kanada doğumlu yapımcı, oyuncu, şarkıcı ve spor yorumcusu (ö. 2017)
 1923 - álvaro mutis, kolombiyalı yazar, şair, köşe yazarı, yayıncı ve film yapımcısı (ö. 2013)
 1928 - kayo dottley, eski amerikan futbolu oyuncusu (ö. 2018)
 1928 - herbert kroemer, alman fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi
 1929 - bernard dorin, fransız diplomat (ö. 2019)
 1929 - salleh abas, malezyalı siyasetçi ve hukukçu
 1930 - sean connery, i̇skoç sinema oyuncusu ve en i̇yi yardımcı erkek oyuncu akademi ödülü sahibi (ö. 2020)
 1931 - mustafa kayabek, türk şair ve yazar (ö. 2015)
 1933 - tom skerritt, emmy ödüllü, amerikalı karakter oyuncusu
 1934 - haşimi rafsancani, i̇ranlı devlet adamı ve i̇ran'ın 4. cumhurbaşkanı (ö. 2017)
 1936 - hugh hudson, i̇ngiliz yönetmen ve en i̇yi film akademi ödülü sahibi (ö. 2023)
 1938 - david canary, amerikalı oyuncu (ö. 2015)
 1938 - frederick forsyth, i̇ngiliz yazar
 1940 - wilhelm von homburg, alman güreşçi, boksör ve aktör (ö. 2004)
 1941 - ali eşref dervişyan, i̇ranlı hikâye yazarı, eğitimci ve akademisyen
 1944 - jacques demers, kanadalı senatör ve buz hokeyi koçu
 1944 - pat martino, amerikalı caz müzisyeni
 1949 - martin amis, i̇ngiliz yazar
 1949 - john savage, amerikalı oyuncu
 1950 - ayhan sicimoğlu, türk müzisyen ve gezgin
 1951 - rob halford, i̇ngiliz şarkıcı ve söz yazarı
 1952 - kurban berdiyev, türkmen futbolcu ve fk rostov teknik direktör
 1954 - elvis costello, i̇ngiliz şarkı sözü yazarı
 1956 - takeshi okada, japon eski millî futbolcu
 1958 - tim burton, amerikalı film yönetmeni
 1961 - billy ray cyrus, amerikalı aktör ve şarkıcı
 1961 - joanne whalley, i̇ngiliz oyuncu ve şarkıcı
 1962 - vivian campbell, i̇rlandalı gitarist
 1962 - teslime nesrin, bangladeşli yazar ve eski doktor
 1963 - miro cerar, sloven avukat ve siyasetçi
 1966 - derek sherinian, amerikalı müzisyen
 1967 - giovanni perricelli, i̇talyan atlet
 1967 - mireya luis, kübalı voleybolcu
 1967 - jeff tweedy, en i̇yi grammy ödüllü şarkı yazarı, müzisyen ve plak yapımcısı
 1968 - rafet el roman, türk şarkıcı, besteci, söz yazarı ve oyuncu
 1969 - esin moralıoğlu, türk manken, fotomodel, sinema ve dizi oyuncusu
 1970 - claudia schiffer, alman model ve oyuncu
 1972 - gülben ergen, türk şarkıcı, sunucu ve dizi oyuncusu
 1972 - tuncay güney, türk casus, gazeteci ve televizyoncu
 1973 - fatih akın, türk film yönetmeni
 1974 - ege göktuna, türk müzisyen, hukukçu ve akademisyen
 1976 - alexander skarsgård, i̇sveçli aktör
 1977 - jonathan togo, amerikalı aktör
 1979 - şebnem bozoklu, türk oyuncu
 1979 - hüseyin el-casmi, birleşik arap emirlikleri doğumlu arap şarkıcı
 1979 - marlon harewood, i̇ngiliz futbolcu
 1981 - rachel bilson, amerikalı aktris
 1981 - seçkin özdemir, türk oyuncu, sunucu ve dj
 1987 - seray altay, türk voleybolcu
 1987 - blake lively, amerikalı kadın sinema oyuncusu
 1987 - amy macdonald, i̇skoç şarkıcı ve söz yazarı
 1989 - hiram mier, meksikalı millî futbolcu
 1990 - aras bulut i̇ynemli, türk dizi oyuncusu
 1991 - luke ayling, i̇ngiliz futbolcu 
 1992 - ricardo rodríguez, i̇sviçreli millî futbolcu
 1993 - büşra develi, türk oyuncu
 1994 - cenk şeker, türk futbolcu
 1995 - shinnosuke hatanaka, japon futbolcu 
 1996 - rikiya uehara, japon futbolcu 
 1998 - china anne mcclain, amerikalı genç şarkıcı ve söz yazarı

ölümler 
 mö 79 - gaius plinius secundus, naturalis historia'yı yazmasıyla tanınan yazar, doğa bilimci, roma i̇mparatorluğu komutanı ve filozof (d. mö 23)
 383 - gratian, batı roma i̇mparatoru (d. 359)
 1258 - georgios mouzalon, ii. theodoros (h. 1254-1258) döneminde i̇znik i̇mparatorluğu'nun yüksek kademeli yöneticisi (d. 1220)
 1270 - ix. louis, capet hanedanı üyesi olan 9. fransa kralı (d. 1214)
 1603 - ahmed el-mansur, 1578 ile 1603 yılları arasında fas'ı yöneten altıncı ve saadi yöneticisi (d. 1549)
 1688 - henry morgan, galli denizci (d. 1635)
 1699 - v. christian, 1670-1699 yılları arasında danimarka ve norveç kralı olarak hüküm sürdü (d. 1646)
 1774 - niccolò jommelli, i̇talyan besteci (d. 1714)
 1776 - david hume, i̇skoç filozof ve tarihçi (d. 1711)
 1794 - leopold august abel, alman kemancı ve besteci (d. 1718)
 1819 - james watt, modern buhar makinesinin geliştiricisi olan i̇skoç mucit ve mühendis (d. 1736)
 1822 - william herschel, almanya doğumlu i̇ngiliz astronom (d. 1738)
 1836 - william elford leach, i̇ngiliz etnomolog, zoolog ve ansiklopedist (d. 1791)
 1845 - antoine risso, nissart doğa bilimci (d. 1777)
 1867 - michael faraday, i̇ngiliz bilim insanı (d. 1791)
 1900 - friedrich nietzsche, alman filozof (d. 1844)
 1904 - henri fantin-latour, fransız ressam (d. 1836)
 1908 - henri becquerel, fransız fizikçi (d. 1852)
 1921 - nikolay gumilyov, rus şair (d. 1886)
 1925 - franz conrad von hötzendorf, avusturyalı feldmareşal (d. 1852)
 1935 - mack swain, amerikalı tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1876)
 1936 - grigori zinoviyev, ukraynalı devrimci ve sovyet komünist lider (d. 1883)
 1936 - lev kamenev, sovyet komünist lider (d. 1883)
 1942 - george, kral v. george ve kraliçe mary'nin dördüncü oğlu britanya kraliyet ailesinin üyesi (d. 1902)
 1943 - paul freiherr von eltz-rübenach, nazi almanyasında ulaştırma bakanı (d. 1875)
 1956 - alfred kinsey, amerikalı biyolog, entomoloji ve zooloji profesörü (d. 1894)
 1963 - suphi kaner, türk sinema oyuncusu, yönetmen, senarist ve yapımcı (intihar) (d. 1933)
 1965 - zihni derin, türk ziraatçı ve eğitimci (d. 1880)
 1967 - paul muni, amerikalı aktör ve en i̇yi erkek oyuncu akademi ödülü sahibi (d. 1895)
 1967 - george lincoln rockwell, amerikan nazi partisi'nin kurucusu (d. 1918)
 1973 - dezső pattantyús-ábrahám, macar politikacı (d. 1875)
 1976 - eyvind johnson, i̇sveçli yazar ve nobel edebiyat ödülü sahibi (d. 1900)
 1977 - károly kós, macar mimar, yazar, çizer ve politikacı (d. 1883)
 1979 - stan kenton, amerikalı caz müzisyeni, besteci ve orkestra şefi (d. 1911)
 1982 - abdülbaki gölpınarlı, türk edebiyat tarihçisi ve çevirmen (d. 1900)
 1984 - truman capote, amerikalı yazar (d. 1924)
 1984 - viktor çukarin, sovyet jimnastikçi (d. 1921)
 1992 - nisa serezli, türk sinema, tiyatro oyuncusu ve seslendirme sanatçısı (d. 1924)
 1993 - ali avni çelebi, türk ressam (d. 1904)
 1998 - lewis f. powell jr., 1971'den 1987'ye kadar abd yüksek mahkeme yargıcı olarak görev yapmış olan amerikalı hukukçu (d. 1907)
 2001 - aaliyah, amerikalı şarkıcı ve oyuncu (d. 1979)
 2001 - üzeyir garih, türk iş insanı ve yazar (d. 1929)
 2006 - silva gabudikyan, ermeni şair (d. 1919)
 2006 - joseph stefano, amerikalı senarist (sapık filminin senaristi) (d. 1922)
 2008 - kevin duckworth, amerikalı basketbol oyuncusu (d. 1964)
 2009 - edward kennedy, amerikalı siyasetçi ve başkan john f. kennedy'nin kardeşi (d. 1932)
 2010 - deniz gönenç sümer, türk tiyatro sanatçısı (d. 1984)
 2011 - sevinç aktansel, türk oyuncu (d. 1937)
 2012 - neil armstrong, amerikalı astronot (ay'a ayak basan ilk insan) (d. 1930)
 2013 - gilmar, brezilyalı eski millî futbolcu (d. 1930)
 2016 - james cronin, amerikalı nükleer fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi (d. 1931)
 2016 - maria eugénia, portekizli dizi ve sinema oyuncusu (d. 1927)
 2016 - marvin kaplan, amerikalı oyuncu (d. 1927)
 2016 - sonia rykiel, fransız moda tasarımcısı (d. 1930)
 2017 - mesut mertcan, türk sunucu ve haberci (d. 1946)
 2018 - dieudonné bogmis, kamerunlu katolik piskopos ve din adamı (d. 1955)
 2018 - john mccain, amerikalı asker ve siyasetçi (d. 1936)
 2018 - lindsay kemp, i̇ngiliz dansçı, aktör, dans hocası, mim sanatçısı ve koreograf (d. 1938)
 2019 - gül çiray akbaş, türk orta mesafe koşucusu (d. 1939)
 2019 - mona lisa, filipinli oyuncu (d. 1922)
 2019 - ferdinand piëch, otomobil mühendisi ve otomotiv yöneticisi (d. 1937)
 2020 - mónica jiménez, şilili kadın siyasetçi (d. 1940)
 2021 - metin çekmez, türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1945)

tatiller ve özel günler 

0825
25