mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Saparmurat Niyazov

saparmurat atayeviç türkmenbaşı (niyazov) (türkmence: saparmyrat ataýewiç türkmenbaşy (nyýazow); d. 19 şubat 1940 - ö. 21 aralık 2006), 1985-1991 yılları arasında türkmenistan'ı fiilen yönetmiş, 1991-2006 yılları arasındaki 15 yıl boyunca türkmenistan cumhurbaşkanlığı görevinde bulunmuştur.

hayatı 

saparmurat niyazov 1940 yılında bir işçi ailesinin çocuğu olarak aşkabat yakınlarındaki kıpçak kasabasında dünyaya geldi. babası ii. dünya savaşı'nda öldürüldü. ailesinin diğer fertleri, 6 ekim 1948 yılında meydana gelen aşkabat depreminde öldü. i̇lk önce yetimhanede, sonra uzak aile fertlerinin evinde büyüdü.

leningrad teknik üniversitesi'nden enerji mühendisi unvanı ile mezun oldu. bundan sonra aşkabat yakınlarındaki bezmein enerji tesislerinde çalıştı. daha sonra komünist parti üyesi oldu. 1985 yılında türkmenistan milletvekilleri konseyi başkanlığı'na atandı. daha sonra türkmenistan komünist partisi'nin merkez komite i. sekreterliği'ne seçildi. bu kararla birlikte türkmenistan'ın fiili devlet başkanı olmuş oldu. 13 ocak 1990 tarihinde cumhuriyetin yüksek yargı organı olan yüksek sovyet başkanlığına atandı.

cumhurbaşkanlığı dönemi 
27 ekim 1990 günü yapılan seçimlerde türkmenistan sovyet sosyalist cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanlığına seçildi. 27 ekim 1991'de türkmenistan sovyetler birliği'nden bağımsızlığını ilan ettikten sonra cumhurbaşkanlığı görevine devam etti. 21 haziran 1992 yılında yeni bir anayasanın kabulü için yapılan yeni cumhurbaşkanlığı seçimlerinde oyları aldı. 22 ekim 1993 tarihinde kendisini türkmenbaşı ("türkmenlerin başı") ilan etti. bu tanımı o tarihten sonraki soyadı olarak kullandı.

türkmenistan dünyanın en büyük doğalgaz rezervlerinden birine sahiptir. türkmenbaşı; halka su, doğalgaz ve elektriğin ücretsiz olarak dağıtılmasını sağladı.

kalp ilacı kullandığı bilinen türkmenbaşı, yapılan resmî açıklamaya göre, 21 aralık 2006'da yerel saatle 01:10'da (20:10 gmt) kalp krizinden öldü.

dış bağlantılar 
 saparmurat türkmenbaşı'nın resmî internet sitesi

kaynakça 

1940 doğumlular
kıpçak (türkmenistan) doğumlular
2006 yılında ölenler
 
türkmenistan başbakanları
kalp krizinden ölenler
sovyetler birliği'ndeki siyasal parti liderleri
Hakim

hakim, şu anlamlara geliyor olabilir;

terim 
 hâkim (hukuk) - mahkemelerde davaları karara bağlayan, adalet dağıtan kişi, yargıç.
 hakîm (i̇slam) - allah'ın 99 adından biri.
 egemen - bir ülkede mutlak otorite sahibi yönetici.
 hakim (fatımi) - 6. fatımi halifesi.
 hakim dalgaboyu - optikte gözün algıladığı renkleri temsil eden ışık dalgaboyu.

tarih 
 i. hakim - (1262-1302) memlûk sultanlığı koruması altında kahire'de halifelik yapmış kişi.
 ii. hakim - (1341-1352) memlûk sultanlığı koruması altında kahire'de halifelik yapmış kişi.
 hakimler kitabı - i̇branice yazılmış bir i̇ncil kitabı

adı veya soyadı hakim olanlar 
 hâkim biemrillah, fâtımî hâlifesi.
 hakim el nişaburi - (? - 403 hicri) horasanlı bilgin.
 hâkim et-tirmizî, sunni bir fakih ve horasanlı geleneksel bir muhaddis. (i̇mâm et-tirmizî ile karıştırılmamalıdır.)
 azrinaz mazhar hakim - brunei sultanı hassanal bolkiah'ın 3. eşi.

yerler ve mekanlar 
 el-hakim camisi - kahire'de bulunan bir camii.

kurum ve kuruluşlar 
 hâkimler ve savcılar kurulu - türkiye cumhuriyeti'nde bir kurum.

dizi/filmler 
 hakim (dizi) - 2022 yapımı atv'de yayınlanan türk televizyon dizisi.
Perestroyka

perestroyka (rusça: перестройка, "yeniden yapılanma"), sscb'de 1980'li yıllardan itibaren gerçekleştirilen ekonomik ve siyasi sistemi yeniden yapılandırma ve reform hareketleri. i̇lk olarak 1979'da dönemin devlet başkanı leonid brejnev tarafından önerilmiş, daha sonra sonraki devlet başkanı mihail gorbaçov tarafından desteklenmiş ve teşvik edilmiştir.

sscb'de sosyalizmin artık işlemez hale gelmesi üzerine ekonomiyi biraz serbestleştirerek devletin bütünlüğünü korumaya çalışan gorbaçov, tam aksine devletin parçalanmasına sebep olmuştur.

gorbaçov ekonomi ve devlet yönetimine daha liberal bir bakışla yaklaşmıştır. genel olarak yaptığı reformlar  devlet mekanizmasını hantallığından kurtarmak üzeredir. verimsiz işleyen  devlet kurumları ve işletmelerine özerklik, tek bir merkezden planlama yerine kendi üretim planlarını yapabilme, bütçe açıklarını merkezden kapatma yerine kapitalist sistemdeki gibi kâr amaçlı üretime odaklanma, kaynakların silahlanma yarışı yerine ekonomik refahı arttırma üzerine kullanılması ve bu nedenle abd ile silahsızlanma anlaşmaları yapılması perestroyka ilkesinin getirdiği başlıca gelişmelerdendir.

perestroyka politikasının sona ermesi ise ancak sovyetler birliği'nin sonunda gerçekleşecektir.

türkiye'ye etkileri
perestroyka dönemi ile birlikte sovyetler birliği ile türkiye arasındaki ilişkiler -özellikle ekonomi alanında- hızla gelişti. 1987-1990 yılları arasında 2 ülke arasında 30 farklı anlaşma yapıldı ve ticaret yılda 350 milyon dolardan,1,9 milyar dolara çıktı.

kaynakça

ayrıca bakınız
 kai fang

kaynakça
 çalışlar, aziz (1988). "tüm yönleriyle perestroika". amaç yayıncılık.

 
soğuk savaş
avrupa tarihi
sovyetler birliği'nin dağılması
sovyetler birliği ekonomisi
sovyetler birliği
Yavuz Taner

yavuz taner ya da doğum adıyla yavuz durmuş (13 temmuz 1949; gemerek, sivas - 14 şubat 1990; i̇stanbul), türk söz yazarı, bestekâr, orkestra şefi ve şarkı yorumcusudur.

i̇lk yılları 
yavuz durmuş, 13 temmuz 1949 tarihinde sivas'ın gemerek ilçesinde doğdu. i̇lkokulu bitirdikten sonra ortaokula devam ederken müzik eğitimi almak için ortaokuldan ayrıldı.

kariyeri 
1964 yılında aksaray musiki cemiyetine girerek nida tüfekçi, adnan ataman ve abdullah nail bayşu'dan türk halk müziği eğitimi almıştır. i̇lk 45'liği 1969'da arya plakçılıktan çıkardığı sen gelsen ne olur - kalbe asla değilmez'dir. ardından güzel kızlar - gemiciler kalkalım adlı 45'liğini kervan plakçılık'tan çıkardı.

1980 yılında i̇stanbul belediye konservatuvarının (devlet konservatuvarı) açtığı türk halk müziği topluluğu sınavını kazanan iki isimden biridir. diğer isim ise 1984 yılında hayatını birleştirdiği eşi sema hanım'dır.

1980 ile 1990 yılları arasında türk halk müziği korosu bölümünde solist-korist (koro solisti) olarak görev yapmıştır. kullandığı enstrümanlar arasında bağlama ve ud başta olmak üzere diğer telli sazlar gelmektedir. halk müziği eğitimi almış olmasına rağmen gönlündeki en büyük yeri arabesk müziğine ayırmıştır. müzik dünyasında türkiye'nin 'abdulhalim hafız'ı olarak tabir edilmekteydi.

1987 yılında türküola müzik yapım şirketinden yaşamanın kuralı albümü piyasaya çıkmıştır.

söz yazarı-şair ali tekintüre ve tahir paker ile birlikte birçok başarılı çalışmaya imzasını atmıştır. 1987 yılında sözü ali tekintüre'ye, müziği ise yavuz taner'e ait olan müslüm gürses'in de yorumladığı gitme şarkısı yılın en iyi şarkısı seçilmiştir.

1988 yılında i̇brahim tatlıses'e ait kara zindan adlı albümün yönetmenliğini yapmış ve 1990 yılında müzik dergisi'nin düzenlediği yarışmada en i̇yi yönetmen müzik oskarı ödülünü almıştır.

1990'da i̇stanbul’da, geçirdiği kalp krizi sonucu ölmüştür.

sema durmuş ile yaptığı evliliğinden barış ve umut adında iki oğlu vardır. barış bateristtir. umut ise vokaliz grubundadır.

diskografi 
 güzel kızlar / gemiciler kalkalım - 1977
 yaşamanın kuralı - 1987

yönetmenliğini yaptığı sanatçılar ve albümler

eserlerini yorumlayan sanatçılar

kaynakça 

1949 doğumlular
gemerek doğumlular
sivas doğumlu müzisyenler
1990 yılında ölenler
i̇stanbul'da kalp krizinden ölenler
20. yüzyıl türk bestecileri
20. yüzyılda türk erkek şarkıcılar
türk orkestra şefleri
türk arabesk şarkıcıları
Şule Yüksel Şenler

şule yüksel şenler (29 mayıs 1938; kayseri - 28 ağustos 2019; i̇stanbul), türk yazar.

ailesi aslen kıbrıslıdır. küçükken ailesiyle birlikte i̇stanbul'a göç etti. öğrenimini ortaokul ikinci sınıfta bıraktı. bir terzinin yanında çalışmaya başladı. bu, onun ileride kendi başörtüsü modelini oluşturmasına yol açtı. 21 yaşında gazetecilik yapmaya başladı. 1965'te tesettüre girdi. yeni i̇stiklal gazetesindeki yazıları nedeniyle hakkında davalar açıldı. anadoluyu dolaşarak verdiği konferanslarla tartışmalar başlatmıştır. ondan etkilenen genç kızların başlarını aynı şekilde örtmeleriyle bu tarz örtü şulebaşı olarak anılmaya başlandı. cevdet sunay'a yazdığı bir mektup yüzünden cumhurbaşkanına hakaretten tutuklandı, sekiz ay cezaevinde kaldı.

hür söz, yeni i̇stiklal, babıalide sabah gazetelerinde kadın sayfası yaptı. bugün gazetesinde 1967-71'de köşe yazarı idi. seher vakti dergisinin başyazarı oldu. 1971'de hapis yattı. 1980'den sonra zaman ve millî gazetede yazdı.

huzur sokağı adlı romanı filme alındı. yücel çakmaklı'nın yönettiği birleşen yollar adlı filmin baş rollerinde i̇zzet günay ve türkân şoray oynadı.

huzur sokağı adlı romanı daha sonra aynı adla dizi olmuş ve atv'de yayınlanmıştır. ancak şule yüksel şenler zaman gazetesi röportaj yazarı tuğba kaplan'a dizinin çekiminden ilk etapta haberinin olmadığını, kendisinin de herkes gibi televizyondaki fragmanlardan öğrendiğini söylemiştir. ayrıca hayli kırıldığını ve endişelendiğini belirtmiştir.

28 ağustos 2019 tarihinde i̇stanbul'da zatürreye bağlı septik şok nedeniyle vefat eden şule yüksel şenler'in mezarı, eyüp sultan'da, mihrişah valide sultan külliyesi haziresindedir.

eserleri 
gençliğin izdırabı
hidayet
bize ne oldu
i̇slam'da ve günümüzde kadın
duyuşlar
her şey i̇slam için
uygarlığın gözyaşları
huzur sokağı
kız ve çiçek
sağ el
bir bilinçli öğretmen
yılanla tilki
bir çığır öyküsü

kaynakça 

1938 doğumlular
2019 yılında ölenler
kayseri doğumlular
20. yüzyıl türk yazarları
21. yüzyıl türk yazarları
türk i̇slamcılar
eyüpsultan mezarlığı'na defnedilenler
türk tutuklular ve hükümlüler
i̇stanbul'da ölenler
türkiye tarafından tutuklanan kişiler
zaman (gazete) kişileri
millî gazete kişileri
Porsuk

porsuk aşağıdaki anlamlara gelebilir:

 porsuk (bitki), ibreli bir ağaç türü
 porsuk (hayvan), sansargiller familyasından memeli bir hayvan
 porsuk çayı, i̇ç anadolu bölgesi'nde bir ırmak
 porsuk barajı, porsuk çayı üzerinde bir baraj

yerleşim yerleri 
 porsuk, çarşamba, samsun ili çarşamba ilçesine bağlı mahalle
 porsuk, pasinler, erzurum ili pasinler ilçesine bağlı mahalle
 porsuk, sivas, sivas ili merkez ilçesine bağlı köy
 porsuk, ulukışla, niğde ili ulukışla ilçesine bağlı köy

kişiler 
 porsuk (tuğrul'un generali)
 porsuk (muhammed tapar'ın generali)
Afet İnan Tarih Araştırmaları Ödülü

afet i̇nan tarih araştırmaları ödülü, 1990 yılından bu yana iki yılda bir verilmekte olan tarih araştırmaları ödülü.

afet i̇nan'ın anısını yaşatmak, onu genç kuşaklara tanıtmak ve tarih araştırmalarını teşvik etmek amacıyla 1990 yılında bir aile girişimi olarak verilen ödül, 1995 yılından itibaren tarih vakfı'nın akademik desteğiyle verilmeye başlandı.

ödül sahipleri 
 1990- zeki sarıhan, cemil koçak ve uygur kocabaşoğlu
 1992- i̇ttihatçılar ve masonlar ile orhan koloğlu, türk yazı devrimi ile bilal şimşir ve siyasi i̇deoloji olarak i̇slamlığın doğuşu ile mümtaz'er türköne
 1995- sabri yetkin
 1996- yücel güçlü, fahri çoker ve tanzimat devrinde meclis-i vâlâ 1838-1868 ile mehmet seyidanlıoğlu
 1998- engin berber, selami kılıç ve erkan serçe
 2000- günay göksu özdoğan ve çağrı erhan
 2002- turan'dan bozkurt'a: tek parti döneminde türkçülük (1931-1946) ile günay göksu özdoğan ve türk - amerikan i̇lişkilerinin tarihsel kökenleri ile çağrı erhan
 2004- türk edebiyatı ve birinci dünya savaşı (1914-1918) propagandadan milli kimlik i̇nşâsına ile erol köroğlu ve makbul vatandaş'ın peşinde: ii. meşrutiyet'ten bugüne vatandaşlık eğitimi ile füsun üstel

kaynakça 

türkiye'de verilen ödüller
Macellan Boğazı

macellan boğazı, güney amerika'nın en güneyinde atlas okyanusu'nu büyük okyanus'una bağlayan boğazdır. ana kıta ile tierra del fuego takımadaları'nı ayırır. bu takımadalar, arjantin ve şili arasında paylaşılmıştır. macellan boğazı'nın uzunluğu 560 km, genişliği 3 ila 32 km'dir. boğaz, 1520 yılında macellan tarafından keşfedildiği için bu isimle anılmaktadır. sis ve rüzgâr sebebiyle geçilmesi zordur. boğaz üzerindeki en büyük liman ise punta arenas'tır. liman, şili koyun eti için önemli bir nakliye noktasıdır.

macellan boğazı, panama kanalı'nın inşaasından önce olduğu kadar büyük bir öneme sahip olmasa da, hâlâ birçok gemi tarafından kullanılır. fırtınalı güney kuşağında yer alan boğaz, tehlikeli bir su yolu olarak kabul edilir. su seviyesindeki gelgitten oluşan farklılıklar, patagonya'da hüküm süren kuvvetli rüzgârlar, kuvvetli akıntı ve dalgalara yol açar.

galeri

ayrıca bakınız 
 ferdinand magellan

kaynakça

dış bağlantılar 

şili'deki boğazlar
patagonya
Eyüp oyuncakçılığı

eyüp oyuncakçılığı eyüpsultan semtinde gelişen ve 1950'lere kadar süren, atık malzemelerden oyuncak üretimi geleneği.

i̇stanbul’un dinsel amaçlı bir ziyaret mekanı olan eyüp, özellikle sünnet merasimi nedeniyle ziyaret edildiğinden, çocuk müşterilere ulaşma imkânı sayesinde 17. yüzyıldan itibaren oyuncak üretiminin merkezi haline gelmiştir.

eyüp sultan türbesi'ne giderken i̇skele caddesi üzerinde bulunan oyuncakçı çıkmazı denilen sokakta karşılıklı iki sıralı dükkanlarda yüzyıllarca oyuncak üretilmiş ve satılmıştır. evliya çelebi'nin seyahatnamesi'ne göre 1635’te eyüp oyuncakçılar çarşısı'ndaki 100 dükkânda 105 oyuncakçı çalışmaktaydı. kimi kaynaklarda ise eyüp'te oyuncakçılığın ilk defa 18. yüzyılda dökümcü hasan usta tarafından başlatıldığı yazılıdır. sonrasında gümüşsuyulu darbukacı halil efendi, küçük i̇smail efendi oyuncakçı dükkanları açarak bu sanatın yayılmasına hizmet etmişlerdir.

ustalar, dükkânlarının arka tarafındaki atölyelerde ürettikleri oyuncakları ön tarafta satmaktaydılar. eyüp'ü çevreleyen diğer semt ve bölgelerin yan ve atık malzemeleri oyuncakçılar çarşısı'nda üretilen oyuncakların hammaddesini oluşturmakta ve buradaki oyuncakçılığın üretim bağlamında sürdürülebilir olmasını sağlamaktaydı. temel malzemeler tahtakale'nin tahta atıkları, sobacıların atık tenekeleri, sütlüce mezbahası'ndan atılan deri ve bağırsak fazlası, kağıthane ve alibeyköy derelerinin biriktirdiği kilin kullanılmasından oluşmaktaydı. bezeme olarak toprak boya ile ve sarı yaldızla, çocuklara hitap edecek dikkat çekici renkler (kırmızı, mavi, yeşil, beyaz) kullanılır, stilize, fazla karmaşık olmayan, yumuşak dalgalı şeritler, benek bezemeler, ışınsal ve basit çizgilerle yüzeylerin hareketlenmesi sağlanırdı. eyüp oyuncakçıları, ahşap topaçlar, kaynana zırıltıları, kursak düdükleri, darbuka ve davullar, fırıldaklar, hacıyatmazlar, ahşap araba ve sandallar, beşikler, tahta kılıçlar, tefler gibi oyuncaklar üretirdi.

eyüp’te üretilen oyuncaklar, öncelikli olarak çeşitli etkinlikler için semte gelen halk tarafından tüketilmekteydi. bunun yanında seyyar oyuncak satıcıları, buradaki oyuncakçılardan toptan olarak aldıkları oyuncakları küfeler içerisinde şehrin ve o zaman için imparatorluğun diğer bölgelerinde satmaktaydı. bu şekilde merkezi bir üretim ağına sahip olan oyuncaklar kısıtlı ama etkin bir dağıtım ağı sayesinde farklı yerlere dağılabilmekteydi.

eyüp oyuncakçılığı, 19. yüzyılda per'da açılan mağazalardaki oyuncaklarla rekabet edememiş, bu dönemde oyuncakçıların sayısı otuza kadar düşmüştür. 1957'de eyüp bulvarı'nın açılmasıyla oyuncakçılar çarşısı ortadan kalkmış ve eyüp oyuncakçılığı yok olmuştur. kalan 28 parça eyüp oyuncağı, i̇stanbul büyükşehir belediyesi koleksiyonundadır, günümüzde sergilenmemektedir.

i̇kibinli yıllarda i̇stanbul'da ev kadınlarına oyuncak yapımını öğreterek eyüp oyuncakçılığını canlandırma girişimleri vardır.

kaynakça 

osmanlı kültürü
i̇stanbul ilinde kültür
oyuncaklar
Eskil

eskil, aksaray iline bağlı bir ilçedir.

eski kaynaklarda daha ziyade "eski il" olarak geçen eskil'in ilk kurulduğu yer bugün gavuröreni olarak bilinen ve ilçenin daha kuzeyinde, tuz gölü'nün yakınında bulunan mevkiidir. anadolu selçuklu hakimiyeti ile birlikte sultan ii. kılıçarslan tarafından eskil ve çevresine türk boyları yerleştirilerek bölge türkleştirilmiştir.

osmanlılar zamanında eskil'ineyalman' vilayetine bi ağlı esk-kâlen  kazalar grubuna merkezlikcumhurbpşkanlığı osmanlı avekaleilayşivi i̇l yazıleriı defterinde belirtilmektedir. geniş yerleşim yerlerine sahip eskil'de tarihi kalıntılara rastlanılmaktadır. böğet köyü, ortakuyu, köşk, hüyüklü, mutlu, çulfa, sağsak ye tosun yaylalarında höyükler mevcut olup, mimari eser kalında tılarına rastlanılmaktadır.

ortakuyu yaylasında bizanslılardan kalma tiyatro kalıntıları günümüze ulaşmıştır. bağdat yolu olarak bilinen tarihi yolun taş döşeli kısımlarına bayramdüğün mevkiinde de rastlanılmaktadır

eskil merkezinde selçuklu hanedanı zamanından kalma ulu camii mevcuttur.

eskil 1929 yılında belde statüsüne kavuşmuştur ve aynı tarihte eskil belediyesi kurulmuştur. 1989 yılına kadar karakol, taşkapı ve taşkesik mahalleleri mevcutken bu tarihte mahalle sayısı 11’e yükseltilip, merkez (5 yayla), karşıyaka (2 yayla), cumhuriyet (9 yayla),mimar sinan (3 yayla), fatih (11 yayla), mithatpaşa (7 yayla), zafer (5 yayla), fevzi çakmak (7 yayla), yıldırım (10 yayla), hürriyet (8 yayla), i̇stiklal (10 yayla) şeklinde düzenleme yapılmıştır. i̇lçeye bağlı eşmekaya belediyesi 1971 yılında kurulmuştur. cami-i kebir (4 yayla), yenimahalle (4 yayla), kayacık (3 yayla), yeşilyurt (6 yayla) olmak üzere 4 mahalleden oluşmaktadır.

eskil, 09.05.1990 tarih ve 3644 sayılı kanunla ilçe statüsüne getirilmiştir.

i̇lçeye bağlı 1 belde ve 8 köy bulunmaktadır. merkez i̇lçe belediyesi toplam ilçe yüzölçümünün yaklaşık 2/3 ünü kapsamaktadır. merkeze bağlı 11 mahalle mevcuttur. merkez, karşıyaka, cumhuriyet, mimar sinan, fatih, mithat paşa, zafer, fevzi çakmak, yıldırım, hürriyet ve i̇stiklal mahalleleri.

i̇lçeye bağlı eşmekaya belediyesi 1971 yılında kurulmuştur. camiikebir, yeşilyurt, yeni mahalle ve kayacık olmak üzere 4 mahalleden oluşmaktadır. bu mahallelere bağlı 14 yayla bulunmaktadır.

eskil i̇lçesine bağlı 8 adet köy bulunmaktadır. böğet, başaran, güneşli, bayramdüğün, celil, çukuryurt, katrancı ve sağsak. bu köylere bağlı 14 yayla bulunmaktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 eskil kaymakamlığı 
 yerelnet
Güzelyurt, Aksaray

güzelyurt, aksaray'ın ilçesi. aksaray merkeze 45 km, ihlara vadisi'ne ise 15 km. uzaklıktadır.

tarihçe 
eski adı gelveri'dir. "gelveri" kelimesi rumca "güzel" ve "su" kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur. hıristiyanlığın yayılması için çalışan ortodoks mezhebinin büyük azizlerinden nenzili gregor güzelyurt'u önemli bir merkez haline getirmiştir.

güzelyurt'ta yaşayan rumlar, türkiye-yunanistan nüfus mübadelesinde yunanistan'daki kavala şehrine bağlı nea karvali beldesine, selanik'te yaşayan türkler de güzelyurt'a yerleştirilmişti. ayrıca ilçe, niğde'den de göç almıştır. i̇lçe merkezinde otel olarak kullanılan bir manastır ve çukurda kalan mahallede büyük bir ortodoks kilisesi, biraz yukarıda taş döşeli yol ve çevresinde mağara kiliseler görülebilir.

güzelyurt’ta bulunan kiliseler:
 yüksek kilise
 kızıl kilise
 silvişli kilise
 ahmatlı kilise 
 koç kilisesi 
ayrıca 1891 tarihinde kilise olarak inşa edilen ve hâlen cami olarak kullanılan kitabeli bir yapı da güzelyurt'a ayrı bir özellik katmaktadır.

nüfus 
i̇lçeye bağlı 11 köy vardır.

mutfak
 gelveri ekmeği
 kapak ekmeği

resimler

kaynakça

dış bağlantılar 

 aksaray valiliği
 güzelyurt kaymakamlığı
Sarıyahşi

sarıyahşi, aksaray'ın en az nüfuslu ilçesi.

sarıyahşi ismini kesin olarak nereden ve nasıl aldığı tam olarak bilinmemektedir. ancak i̇brahim hakkı konyalı´nın abideleri ve kitabeleri ile şereflikoçhisar tarihi adlı eserinde yer alan bilgilere göre, yahşi han´dan almıştır. türk askeri olan yahşi han yaralı olarak askerler ile sarıyahşi'den geçerken vefat eder. o zamana kadar "sarı" olarak bilinen yer, "yahşi" ile birleşerek, şimdiki sarıyahşi ismini alır. sözlükte yahşi "güzel" anlamına gelmektedir. yani sarıyahşi, sarıgüzel anlamına da gelmektedir.

sarıyahşi 1957 yılında kasaba olmuştur. bağlı olduğu yer ankara ili şereflikoçhisar ilçesi iken 15.6.1989 tarih ve 3587 sayılı kanun ile ilçe olmuş ve yine aynı kanun ile il olan aksaray'a bağlanmıştır.

tarihçe 
 sarıyahşi mö 323'te büyük i̇skender i̇mparatorluğu sınırları içinde yer almaktaydı. 
 2. yüzyıl başında roma i̇mparatorluğu sınırları içinde yer aldı. 
 632 yılında bizans i̇mparatorluğu sınırları içinde yer aldı. 
 814 yılında sarıyahşi doğu roma (bizans i̇mparatorluğu) sınırları içinde yer aldı. 
 1040 yılında büyük selçuklu i̇mparatorluğu sınırları içinde yer alan sarıyahşi 1096 yılında anadolu selçuklu devleti sınırları içinde yer aldı.
 1242'den 1356'ya kadar selçuklu devleti sınırları içinde yer aldı. 
 1356'dan sonra beylikler yönetimine girmiş ve osmanlı fetihleri sen 1402 yılına kadar osmanlı sınırları içinde kalan sarıyahşi, ankara meydan muharebesinden sonra yeniden kurulan anadolu beylikleri yönetimi altına girmiştir.
 karamanoğlu beyliği'nin ele geçirilmesiyle tekrar osmanlı yönetimine girmiş ve 1481-1914 yılları arasında osmanlı i̇mparatorluğu sınırları içine yer almıştır.
 1918-1923 yılları arasında türk kurtuluş savaşı döneminde de türk sınırları içindeki yerini korumuş ve işgale uğramamıştır.
 sarıyahşi topraklarına tarih boyunca birçok imparatorluk, devlet ve beylik hakim olmuştur.

coğrafya 
 coğrafi bölge olarak i̇ç anadolu bölgesinde yer almaktadır. aksaray'a 110 km uzaklıktadır. sarıyahşi, hirfanlı barajı'nın kenarındadır. kızılırmak'ın güneyinde kurulmuş, sulak, yeşil, tarıma, hayvancılığa, elverişli bir ilçedir.
 i̇lçede karasal iklim hakimdir. yağış (yıllık ortalama) 30 – 40 cm arasıdır. tahıl olarak buğday, arpa, çavdar, nohut, mercimek ve pancar ekilmektedir. i̇klime uygun her türlü sebze ve meyve yetiştirilebilmektedir.
 doğal bitki örtüsü 
doğal step olmasına rağmen oldukça yeşilliğe sahiptir. 
 ulaşımın tamamı kara yoluyla gerçekleşmektedir. aksaray'ın merkeze en uzak olan ilçesidir.
 2006 yılında kızılırmak nehri hirfanlı baraj gölü üzerine ilçenin kırşehir bağlantısını sağlayacak olan bir köprü inşaatına başlanmış olup, 2009 yılında bitmesi planlanan köprü ulaşıma açılmış ve ilçenin kırşehir iline mesafesi 30 km olmuştur.
 4. dereceden deprem bölgesinde yer almaktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 sarıyahşi kaymakamlığı
 sarıyahşi belediyesi
Kakao

kakao (theobroma cacao), 4-8 metre boyunda ebegümecigiller (malvaceae) familyasından çikolata yapımında kullanılan bir bitki türü.

doğal yetişme alanı güney amerika, batı afrika, batı hint adaları olmakla beraber, tropiklerin genelinde yetiştirilmektedir. theobromin adlı bir alkaloit eldesinde ve kakao yağı eldesinde kullanıldığı gibi, kakaonun tohumları da çikolata yapımında kullanılmaktadır.

etimoloji 
kakao bitki cinsinin "tanrıların yemeği" anlamına gelen bilimsel adı theobroma yunancada "tanrı" manasına gelen θεός (theos) ve "yemek" anlamına gelen βρῶμα (broma) kelimelerinden türemiştir.

dağılımı 
kakao ağacını doğal yetişme alanları and dağları'nın etekleri ile amazon ve orinoco ırmaklarının havzalarının 200–400 m yakınlarındaki yükseltilerdir. orta amerika'ya mayalar tarafından getirildiği sanılmaktadır. ilık iklimlerde düzenli yağmur alan, verimli topraklarda yetişir.

tarihçe 
kakao orta amerika'da tarihin en eski dönemlerinden beri yetiştirilmekteydi. veracruz körfezi arkeolojik alanında bulunan pre-olmek dönemine ait kaplardan kakao üretiminin m.ö 1750 yılına dayandığı görülmektedir. i̇spanyol’ların kıtayı keşiflerinden ve kolonisi haline getirmesinden sonra avrupa'ya getirilen kakao, süt ile karıştırılarak kullanılmaya başlandı ve kısa sürede popüler oldu. kakao tozu zamanla kakao yağı ile karıştırılarak bugünkü çikolata ortaya çıktı. günümüzde çikolata ile birlikte kakao tozu ve yağı en faydalı besinlerdendir. böğürtlen, ahududu, çilek, yabanmersini gibi meyveler ondan sonraki sırada yer alır.

üretim 
kakao, dünya çapında 70 bin kilometrekarenin üzerinde bir ekim alanına sahiptir. üretimin % 40'ını gerçekleştiren fildişi sahili'ni, %15'er payları ile gana ve endonezya izlemektedir. diğer kakao üreticileri, küçük miktarlarda olmakla beraber, brezilya, nijerya ve kamerun'dur.

kullanımı 
kakao ağacının tohumları ya hemen ya da bir süre sonra mayanlandırılır ve ardından kurutulur. böylece tohumun acı lezzeti kaybolur ve hoş bir koku meydana gelir. bu taneler kavurularak, un haline getirilip yağı alınır. sonra yeniden öğütülerek, toz halindeki kakao elde edilir. kakao, sütle karıştırılıp içilir, ayrıca yağı alınmamış kakao tohumlarından çikolata yapılır.

kaynakça

theobroma
baharat bitkileri
genomu dizilenmiş bitkiler
mezoamerika'da tarım
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
Altay

altay, birden fazla anlamda kullanılmaktadır. bunların tamamı ya da bir kısmı aşağıda sıralanmıştır.

yerler 
 altay dağları: orta asyada çin, rusya, moğolistan ve kazakistan arasında çevre ahalisinin büyük çoğunluğu türk kökenli kişilerin oluşturduğu yüksek dağlık alanlar.

moğolistan'da 
 altay ilçesi: moğolistan'ın bayan ölgii ilinin bir ilçesi.
 altay ilçesi: moğolistan'ın hovd ilinin bir ilçesi.
 altay şehri: moğolistan'ın güneybatısındaki gov (gobi) altay ilinin merkezi olan şehir.
 gobi altay ili: moğolistan'ın güneybatısındaki il

rusya'da 
 altay cumhuriyeti - rusya'da bir özerk türk cumhuriyeti.
 altay krayı: rusya federasyonu'nda bir diyar.
 altay aymağı: rusya federasyonu hakasya cumhuriyetinde bir ilçe.

çin'de 
 altay i̇li - çin'in sincan uygur özerk bölgesi'nde bir il.
 altay şehri: doğu türkistanın i̇li kazak özerk bölgesini'nin altay

spor 
 altay spor kulübü
 alsancak stadyumu

diller ve etnik gruplar 
 altayca
 altaylar
 altay dilleri

kişiler 
 adil altay - türk siyasetçi
 altay - türk şarkıcı
 altay bayındır - türk futbolcu
 altay cengizer - türk büyükelçi
 altay dağdelen - türk eski futbolcu, teknik direktör
 altay erol - türk mimar
 altay martı - türk hekim, karikatürist ve yazar
 altay sersenulı amanjolov - kazak türkolog
 altay utkan - türk bürokrat
 altay yavuzaslan - türk eski futbolcu
 aslı altaylar - türk dizi ve film oyucusu
 ayfer akansel altay - türk çevirmen
 cemil altay - türk siyasetçi
 çetin altay - türk oyuncu
 engin altay - türk siyasetçi
 fahrettin altay - türk asker ve siyasetçi
 fethi altay - türk siyasetçi, eğitmen, denetçi, kontrolör ve şeftir
 halife altay - kazak türklerinden yazar, din ve sosyal bilimci
 hasan altay - türk siyasetçi
 kadri altay - türk siyasetçi
 mehmet altay - türk siyasetçi
 orhan altay - türk futbolcu
 selin altay - türk oyuncu
 seray altay - türk millî kadın voleybolcu

diğer kullanımlar 
 altay (tank) - türk ana muharebe tankı
 altay havalimanı - altay i̇li'nde havalimanı.
 altay han - türk dağ tanrısı.
TÜBİTAK Hizmet Ödülü

türkiye bilimsel ve teknik araştırma kurumu (tübi̇tak) tarafından hizmet ödülü, bilim insanı yetiştirmek, kendi bilim dalını kurumsallaşmasına katkıda bulunmak, bilimsel kurum kurmak yoluyla bilime üstün hizmet edenlere verilir. ödüllere ilişkin duyuru her yıl ekim ayı içinde yapılır.

geçmiş yıllarda bu ödülü alanlar 
 1969 y. müh. zihni derin
 1971 prof. dr. mustafa i̇nan
 1971 prof. dr. bekir alkan 
 1972 prof. dr. fahir yeniçay
 1972 ord. prof. dr. tevfik sağlam
 1973 prof. dr. fatin gökmen
 1973 ord. prof. dr. akil m. özden
 1974 ord. prof. ata nutku
 1974 prof. dr. hamdi suat aknar
 1975 ord. prof. dr. süheyl ünver
 1975 ord. prof. hulusi behçet
 1975 nuri şeker
 1976 ord. prof. hilmi i̇leri
 1977 ord. prof. dr. aydın sayılı
 1977 ord. prof. dr. kerim erim
 1977 ord. prof. dr. ahmet hamdi peynircioğlu
 1978 ord. prof. emin onat 
 1978 prof. dr. i̇hsan doğramacı
 1978 prof. dr. şeref zileli
 1978 prof. dr. mustafa uluöz
 1979 prof. dr. h. nafiz pamir
 1979 ord. prof. bedri karafakıoğlu
 1979 prof. dr. reşat garan
 1979 prof. dr. sabahattin özbek 
 1980 prof. dr. tarık özker
 1980 prof. dr. fikret saatçioğlu 
 1981 prof. dr. fikret kortel
 1981 prof. dr. macit erbudak
 1981 prof. dr. mustafa parlar
 1981 prof. dr. h. nüzhet terem
 1982 prof. dr. muhtar başoğlu
 1982 prof. dr. nazım terzioğlu
 1983 prof. dr. sait akpınar
 1983 asım zihnioğlu
 1983 ord. prof. dr. i̇hsan şükrü aksel
 1983 dr. hamdi açan
 1983 prof. dr. mustafa santur
 1983 y. müh. hacim kamoy
 1984 ord. prof. i̇lhami civaoğlu
 1984 prof. dr. nusret karasu
 1986 prof. dr. zafer paykoç
 1986 prof. dr. orhan düzgüneş
 1986 dr. kazım türkoğlu
 1987 prof. dr. ekrem göksu
 1987 prof. dr. necmi sönmez
 1989 prof. mustafa aytaç
 1989 prof. dr. cahit örgen 
 1989 prof. dr. sabiha özgür
 1990 prof. dr. adnan çakıroğlu
 1990 prof. dr. ahmet hulusi köker
 1990 dr. ayten güvender
 1990 prof.dr. remzi geldiay
 1991 prof. dr. remziye hisar
 1991 ord. prof. dr. ratip berker
 1991 mehmet ozan sungurlu
 1992 prof. dr. kazım ergin
 1992 prof. dr.duran leblebici
 1992 prof. dr. selahattin koloğlu 
 1993 prof. lütfullah ulukan
 1993 prof. dr. nusret fişek
 1993 prof. dr. mithat özsan 
 1994 prof. dr. i̇. akif kansu
 1994 doğan kuban
 1994 prof. dr. kamile şevki mutlu
 1995 dr. hüseyin demir
 1995 prof. dr. nurhan avman
 1995 prof. dr. şükrü kaymakçalan 
 1996 prof. dr. abdullah kızılırmak
 1996 prof. dr. rıdvan ege 
 1996 prof. dr. sadi sun 
 1997 prof. dr. tevfik karabağ
 1997 prof. dr. i̇mran özalp 
 1997 prof. dr. mehmet nimet özdaş 
 1998 prof. dr. sırrı erinç
 1998 prof. dr. asuman ü. müftüoğlu
 1999 prof. dr. asuman baytop
 1999 dr. fikret yücel 
 2000 prof. tulu baytin
 2000 prof. dr. sadık kakaç
 2002 prof. dr. ali rıza berkem 
 2002 prof. dr. aykut erbengi
 2002 prof. dr. ekrem kün
 2003 prof. dr. teoman özalp
 2004 prof. dr. cevat erder
 2004 prof. dr. altan günalp
 2006 ord. prof. dr. muhiddin erel
 2006 prof. dr. i̇lhan tekeli

hizmet ödülleri
Murat Uyurkulak

murat uyurkulak (d. 1 ocak 1972, aydın), türk çevirmen ve yazardır.

uzun süre radikal gazetesinin dış haberler bölümünde çalıştı. milliyet sanat, gate, radikal kitap gibi dergilerde yazıları yayımlandı. i̇lk romanı "tol", mahir günşiray'ın yönetmenliğiyle tiyatro oyunevi tarafından sahneye uyarlandı. "tol", 2008'de "zorn" adıyla almanya'da, 2010'da fransa'da, 2016'da da i̇talya'da yayımlandı.

yazılarını yayımladığı internetteki "afili filintalar" oluşumundan, bazı yazarların reyhanlı saldırısı ve gezi direnişi karşısında takındıkları tutum nedeniyle ayrıldı.

2016'da "babam ve ailesi" başlıklı tv dizisinin senaryo ekibinde yer aldı.

mart 2017'de kapatılan özgür gündem gazetesi ile dayanışma amacıyla nöbetçi yayın yönetmenliği yaptığı için açılan davada terörle mücadele kanunu'nun (tmk) 7/2 maddesi (terör örgütü propagandası yapmak) ve 6/2. maddesini (terör örgütlerinin bildiri veya açıklamalarını basma veya yayınlamak) ihlalden yargılandı. yargı kararı sonucunda 15 ay hapse mahkûm edildi. cezası ertelendi.

eserleri 
 tol-bir i̇ntikam romanı (2002) 
 tol, kürtçe 'intikam' anlamına gelir. 
 har-bir kıyamet romanı (2006)
 "hakikatin yerine hakiki olmayanı koymak ne kadar da zordu. zor, ama bir o kadar da zevkliydi. bir kez hakikat hudutlarını aştığında, akıl zehir gibi işlemeye başlıyor, kelimeler tuhaf bir kudret ediniyordu. zira kelime, artık kelimeden fazla bir şey olduğunu biliyordu." 
 bazuka (hikâyeler-2011) 
 tutkular kitaplığı, kurtuluş on i̇ki, kuş yuvası, pembe, aşk, yalnızlık ve bazuka, şarap, derviş, kırmızı ve gülsüm 
 merhume (2016)
 "murat uyurkulak, merhume'de sokağın dilinden, o hep hasretini çektiğimiz, cinsiyetsiz bir dil; cümle kötülüğün, pisliğin içinden, var olduğunu umut ettiğimiz, tertemiz, iyicil bir ruh çıkarıyor."
delibo (nisan 2020)
hoca, baba, amca, ben (hikayeler, mart 2021)

popüler kültürde
behzat ç. dizisinde polislerin tol romanını okuduğu bir sahneye yer verildi.

kaynakça

dış bağlantılar 
 metis yayınları sitesinde yazar ile ilgili bilgi.
i̇ktidar ve öteki i̇lişkisi bağlamında murat uyurkulak romanları
özgür gündem, köşe yazıları
afili filintalar yazar sayfası

1972 doğumlular
aydın doğumlular
20. yüzyıl türk yazarları
21. yüzyıl türk yazarları
resim aranan yazarlar
afili filintalar
yaşayan insanlar
türk hikâye yazarları
Trablus Antlaşması

trablus antlaşması veya abd - osmanlı sözleşmesi, 4 kasım 1796 tarihinde abd ile osmanlı i̇mparatorluğu arasında imzalanan yardımlaşma ve ticaret antlaşmasıdır.

tarihçe 
1783 yılında, avrupa standartlarına göre mütevazı da olsa, yeni bir denizci devlet olan abd, denizlerde tek başına bayrak gezdirmeye başladı. 25 temmuz 1785'te, atlas okyanusu'nda cadiz açıklarında, bu yeni bayrağı taşıyan ilk gemi cezayir açıklarında osmanlı gemileri tarafından ele geçirildi. bu gemi, boston limanına bağlı, kaptan isaak stevens'in idaresindeki maria idi. arkasından, philadelphia limanına bağlı, kaptan o'brien'in dauphin'i de aynı akıbete uğradı. 1793 ekim ve kasım aylarında 11 abd gemisi daha osmanlıların eline geçti. amerikan kongresi, 27 mart 1794 yılında, osmanlı denizcilerine karşı koyacak güçte savaş gemileri inşa edilmesi veya satın alınması için, başkan george washington'a 700.000 altına yakın harcama yetkisi verdi.

önemi 

5 eylül 1795'te abd bu tehdide karşı bir anlaşma yapmayı kabul etti. bu anlaşmaya göre abd, cezayir'deki esirlerin iadesi ve gerek atlas okyanusu'nda, gerekse akdeniz'de abd sancağı taşıyan hiçbir gemiye dokunulmaması karşılığında, tek sefer mahsus 642.000 altın ve yılda 12.000 osmanlı altını (21.600 dolar) ödeyecekti. dili türkçe olan ve 22 maddeden oluşan anlaşmaya, amerika birleşik devletleri adına joseph donaldson ve osmanlı adına cezayir beylerbeyi cezayirli hasan paşa, namıdiğer hasan dayı, imza attı. bu, abd'nin iki asrı aşkın tarihinde, yabancı bir dille imzalanan tek anlaşması olduğu gibi, yabancı bir devlete vergi ödenmesini kabul eden tek abd belgesidir. abd, 22 maddelik bu  antlaşmaya 1818 yılına kadar bağlı kalmıştır.

kaynakça

dış bağlantılar

 hunter miller, ed. (1931), treaties and other international acts of the united states of america.

amerika birleşik devletleri-osmanlı i̇mparatorluğu ilişkileri
denizcilik antlaşmaları
amerika birleşik devletleri antlaşmaları
berberi savaşları
kuzey afrika tarihi
1796'da antlaşmalar
Mareşal (Türkiye)

mareşal, türk kara kuvvetleri ve türk hava kuvvetlerinde en yüksek olan askerî rütbe. türk deniz kuvvetlerindeki karşılığı büyükamiraldir. bu rütbe en yüksek askerî rütbe olmakla beraber diğer rütbelerden önemli bir farkı kıdem ve bekleme ile kazanılamamasıdır. bu rütbe savaşta üstün yararlılıkları görülen ve en az orgeneral ya da oramiral rütbesine sahip subaylara tbmm tarafından ilgili kanuna dayanarak verilir.

nato kodu of-10'dur.

köken bilimi 
mareşal sözcüğü türkçeye fransızca maréchal kelimesinden geçmiştir. maréchal (nalbant, komutan) sözcüğü, latince kökenli mariscalcus sözcüğünden gelir. latince mariscalcus kelimesi, cermence (eski almanca) at ve uşak kelimelerinden unsurlar taşır.

tarihçe

osmanlı i̇mparatorluğu

türkiye cumhuriyeti 
müşîr, 1923-1935 yılları arasında türkiye cumhuriyeti'ndeki en yüksek askerî rütbedir. 10 haziran 1935 tarihinde kabul edilen
“2771 sayılı ordu dâhili hizmet kanunu” ile türkçe karşılığı mareşal olmuştur.

türk silahlı kuvvetleri'nde savaşta olağanüstü yararlılıkları görülen en az orgeneral (denizci ise oramiral) rütbesine sahip hayattaki ya da ölmüş olan orgenerallere, tbmm tarafından kanunla verilen bir askerî rütbedir. bu rütbe yukarıda belirtilen şartlar haricinde süre beklemeyle kazanılamamaktadır.

günümüze kadar iki asker müşir (mareşal) rütbesine terfi ettirildi:

rütbeler

türkiye

osmanlı i̇mparatorluğu 
1909-1920

kaynakça
Uzman erbaş

uzman erbaş, kara kuvvetleri komutanlığı hava kuvvetleri komutanlığı, deniz kuvvetleri komutanlığı, jandarma genel komutanlığı ve sahil güvenlik komutanlığı emrinde görevli olan ve 3269 sayılı uzman erbaş kanunu hükümlerine göre sözleşmeli olarak istihdam edilen uzman çavuş ve uzman onbaşı rütbelerindeki askeri personeli ifade eder. 

uzman erbaşlar yönetmelikte belirtilen kriterleri taşıdıklarında, aldıkları eğitime müteakiben uzman çavuş veya uzman onbaşı rütbesiyle göreve başlamaktadırlar. bununla birlikte tüm uzman erbaşlar, kurs aşamasında çavuş veya onbaşı rütbesi ile eğitim görmekte, kursu tamamlayarak göreve başlamalarının ardından uzman çavuş veya uzman onbaşı rütbesi ile görev yerlerine atmaları yapılmaktadır.

uzman çavuş

uzman çavuş, en az ortaöğretim veya dengi okul mezunu çavuşlar veya en az ilköğretim okulu mezunu olup, muvazzaflık hizmetini çavuş rütbesi ile tamamlayanlardan, muvazzaflık hizmetini müteakip türk silâhlı kuvvetlerinin devamlılık arz eden teknik ve kritik görev yerlerinde veya çavuş kadro görev yerlerinde, uzman erbaş kanun esaslarına göre istihdam edilenler ile yönetmelikte belirtilen esaslara göre uzman onbaşılıktan uzman çavuşluğa geçirilen askeri şahısları ifade eder.

uzman onbaşı

uzman onbaşı, en az ilköğretim okulu veya dengi okul mezunu olup, muvazzaflık (askerlik) hizmetini müteakiben, türk silahlı kuvvetlerinin devamlılık arz eden teknik ve kritik uzmanlık görev yerlerinde istihdam edilen askeri şahısları ifade eder.

rütbeler

kaynakça 

askerî rütbeler
M.V.A.B.

m.v.a.b ya da mazeretim var asabiyim ben, mazhar-fuat-özkan'ın 8. stüdyo albümü. bu albümde grup, yurtdışında david bowie, iggy pop gibi önemli isimlerle çalışmış müzik adamı erdal kızılçay ile çalıştı. albümün çıkış şarkısı albümle aynı adı taşıyan şarkıydı. i̇kinci klip ise sözlerini fikret kızılok'un yazdığı "sakın gelme"ye çekildi. bir şarkı dışında bütün şarkıların sözlerinin ya da bestelerinin altında mfö üyelerinin imzası vardır. bunun yanında cüneyd kosal bestesi "hüseynî i̇lâhi" ya da "bir dertliyim derdim vardır" adıyla bilinen bir ilahinin "allah allah" adıyla yapılmış yeni bir düzenlemesi de albümde yer almaktadır. bu albümden sonra grup, uzun bir süre müziğe ara verdi ve grup üyeleri solo çalışmalarına odaklandı.

albüm şarkıları 
 "mazeretim var asabiyim ben" (3:41) (söz: mazhar alanson, müzik: mazhar alanson, fuat güner, özkan uğur)
 "allah allah" (4:03) (söz: niyazi mısri, nizamoğlu seyyid seyfullah, müzik: cüneyd kosal)
 "sakın gelme" (2:46) (söz: fikret kızılok, müzik: fuat güner)
 "belalın oldum" (3:20) (söz-müzik: mazhar alanson)
 "leylayım" (2:44) (söz: mazhar alanson, müzik: özkan uğur)
 "ağlamadan" (3:19) (söz: i̇smet özel, müzik: mazhar alanson)
 "acayip haldeyim" (3:18) (söz: mazhar alanson, müzik: özkan uğur)
 "i̇stedim" (4:05) (söz-müzik: fuat güner)
 "para gelince aşka" (3:11) (söz-müzik: fuat güner)
 "bilmem nedendir" (3:02) (söz: mazhar alanson, melih ziya sezer, müzik: özkan uğur)
 "rüyalar" (4:06) (söz-müzik: mazhar alanson)

künye 
 mazhar alanson: vokal
 fuat güner: vokal, akustik ve elektrik gitar
 özkan uğur: vokal, bas gitar
 erdal kızılçay: aranje, kayıt, mix, klavye, geri vokal, davul programlama, gitar
 ercan irmak: ney
 sacit süha dilek: prodüktör
 sadık kuyaş: prodüksiyon menajeri
 sevil sert: fotoğraf

mazhar fuat özkan albümleri
pop albümleri
1995 albümleri
Collection (MFÖ albümü)

collection, 2003 tarihli mfö albümü. 1989'da çıkan the best of mfö'den sonra grubun çıkardığı ikinci toplama albüm olan collection, bir önceki best of'un aksine, grubun daha az bilinen şarkılarına odaklanmış ve bu şarkıları yeniden kaydetmiştir.

tarihçe 
1995 tarihli m.v.a.b albümü sonrası bir duraklama dönemine giren grup, kasım 2002'de doğan müzik company ile anlaşan grup, müzik hayatına bir toplama albüm ile dönmeye karar verdi. yapımcıların yeni bir şarkı isteği üzerine bestelenen "enayi miyim ben?" adlı bir beste dışında tamamen eski mfö şarkılarının yeni düzenlemelerinden oluşan bu albümde sadece "gözyaşlarımızı bitti mi sandın?" ve "ele güne karşı", the best of mfö'de yer almıştı. albümde no problem'den ve ele güne karşı yapayalnız'dan dörder, geldiler ve vak the rock'tan ise ikişer şarkı yer aldı. peki peki anladık, dönmem yolumdan, agannaga rüşvet, ve m.v.a.b. ise albümde temsil edilmedi.

haziran 2002'de daha sonra collection'da yayınlanacak "ele güne karşı" ve "yalnızlar garı" düzenlemeleri mfö adı altında bir single olarak piyasaya sürüldü. albümden "tam ortasındayım" şarkısına klip çekildi.

albümdeki şarkılar 
 "nerdeyiz" (3:46) (söz: mazhar alanson, müzik: mazhar alanson, fuat güner)
 "yalnızlar garı" (3:26) (söz-müzik: mazhar alanson)
 "olmuyor olamıyor" (3:47) (söz-müzik: fuat güner)
 "tam ortasındayım" (2:55) (söz-müzik: mazhar alanson)
 "uç oldum" (2:52) (söz: mazhar alanson, müzik: fuat güner)
 "sevdim bir kere" (3:24) (söz-müzik: fuat güner)
 "muhabbetler sana doğru" (2:56) (söz-müzik: mazhar alanson)
 "adımız miskindir bizim" (3:58) (söz: yunus emre, müzik: mazhar alanson)
 "sen ve ben" (3:37) (söz-müzik: mazhar alanson)
 "gözyaşlarımızı bitti mi sandın?" (3:46) (söz-müzik: mazhar alanson)
 "enayi miyim ben?" (3:13) (söz: mazhar alanson, müzik: mazhar alanson, fuat güner, özkan uğur)
 "sude" (3:47) (söz: mazhar alanson, özkan uğur, müzik: mazhar alanson)
 "ele güne karşı" (3:11) (söz: mazhar alanson, müzik: fuat güner)

kaynakça 

mazhar fuat özkan albümleri
2003 albümleri
pop albümleri
Tekteker

tekteker, bir tane tekeri olan ve kas gücü ile giden pedallı bir araçtır. çoğunlukla spor veya gösteri amaçlı kullanılır.

elektrik enerjisi ile çalışan ve jiroskop teknolojisinden yararlanan türleri de vardır. nadir olarak şehir içi kısa mesafelerde (20 kilometreye kadar) kullanır.

tanım 

adından da anlaşılacağı gibi, tekteker bir tane tekerleği olan ve kas gücü ile giden pedallı bir araçtır.

kadro, tekerlek ve sele ana parçalarından oluşur. kadrosu bisiklet maşasını andırır, fakat bazı bisiklet maşaları gibi uçlara doğru eğimli degil, düzdür. 
tekerleği normal bir bisiklet tekerleği gibidir fakat göbek bir milin etrafinda degil, mil ile birlikte doner.

pedal kolları göbeğe sabitlenmiştir. bu nedenle, tektekerin tekerleği bisikletinki gibi pedallardan bağımsız olarak dönmez.

tekerlek ile birlikte pedallar da döner. yani, yokuş aşağı da olsa sürücü pedal çevirmek zorundadır.
kadronun uçları, göbeğin iki tarafındaki rulmanlar üzerinde durur. tekerlek, rullmanlar sayesinde döner. sele, yüksekliği ayarlanabilir şekilde bir adaptör ile kadroya bağlıdır.

teker büyüklüklerine gore farklı amaçlar için kullanılan tektekerler vardır. teker seçimi kişinin bacak boyuna ve kullanım amacına göre değişebilir.12, 16, 18, 20, 24, 29, 36 inç çaplarında tekerler vardir. uzun yol surumu icin büyük tekerlekli olanları tercih edilir. gösteri amaçlı ise daha küçük tekerler manevra alanları kolay oldugu için tercih sebebidir. düz yol dışında arazide kullanmak için lastiği dağ bisikleti lastiğini andıran kadrosu da buna göre daha sağlam, pedalları daha geniş olan türleri de bulunmaktadır. i̇ngilizce'de buna dağ tektekeri (mountain unicycle) veya kısaca 'muni' de denir.

tekteker basketbol veya hokey oynamak, ip atlamak, cambazlık ve hokkabazlık yapmak gibi çeşitli gösterilerde de kullanılmaktadır.

sürüş 

tekteker, bisiklet gibi pedallar çevrilerek sürülür.bisikletten farklı olarak sürücü sadece yanlara doğru değil, öne ve arkaya doğru düşmemek için de dengeyi sağlamak zorundadır. bunu, vücudunun üst kısmını öne ve arkaya hareket ettirerek, yani ağırlık merkezini değiştirerek yapar.

kaynakça 

hobiler
bisiklet (ulaşım aracı)
tek tekerlekli taşıtlar
i̇nsan gücüyle hareket eden taşıtlar
Ütopya (anlam ayrımı)

ütopya, gerçekleştirilmesi imkânsız tasarı veya düşünce. şu anlamlara da gelebilir:

 ütopya (kitap), thomas more tarafından kaleme alınan aynı isimdeki eser.
 "ütopya" (yarışma), tv8 tarafından yayınlanan yarışma
Katyuşa (silah)

katyuşa (rusça: катюша), sovyet yapımı bir çoknamlulu roketatardır. ii. dünya savaşı'nda sovyetler birliği tarafından kullanılan bir silahtır. uzunca bir dönem savaşın en büyük sırlarından biri olmuştur. bu silahın düşman eline geçmesinden korkan sovyetler ancak gizli servis ajanlarının kullanmasına izin veriyorlardı. katyuşa (katerina -> katya -> katyuşa) adı ünlü rus savaş türküsü katyuşa'dan geliyordu. alman askerleri ona atılırken çıkardığı, ıslığa benzer ses yüzünden stalinsorgel (stalin'in orgu) adını vermişlerdi. katyuşa'lar kamyonların (studebaker us6s, zis-6), tankların, traktörlerin veya uçakların üzerine monte edilebiliyorlardı. katyuşa'lar sovyetler tarafından düşman üzerinde korku ve şok oluşturmak için toplu halde kullanılmışlardır. i̇sabetsiz atışlarına rağmen toplu piyade hedeflerine karşı çok etkili olmuşlardır. lübnan'da hizbullah saldırılarında da kullanılmıştır. abd merkezli düşünce kuruluşu atlantic council tarafından yapılan analizde, 2016 yılında kilis'e atılan roketlerin katyuşa olduğu belirtilmiştir.

tasarım özellikleri 
katyuşa'lar almanların nebelwerfer adlı roket havanına karşı geliştirilmiştir. aslında tasarımı çok basittir roketleri atmak için ray şeklinde çubuklar ve onları aşağı yukarı oynatmaya yarayan basit bir mekanizma üstüne kuruludur.

katyuşalar anti-piyade silahı olarak tasarlanmışlardır. alman askerleri üzerinde bu kadar korku oluşturan başka bir silah yoktur. aynı zamanda tanklara karşı da etkili bir şekilde kullanılmıştır. i̇sabet ettiğinde çoğu alman tankını delebilecek güce sahipti.

katyuşaların zis-6 üstüne monte edilmiş modeli bm-13'ler en çok üretilen katyuşa çeşitlemesidir.

maksimum menzili 20 kilometredir, bm-13 modelinin hedefte etki alanı yaklaşık 400,000 m²'dir.

fotoğraflar

ayrıca bakınız 
 katyuşa (şarkı)

kaynakça

çoknamlulu roketatar
savaş makineleri
sovyetler birliği yapımı silahlar
ii. dünya savaşı'nda sovyetler birliği'nin topları
Katyuşa

katyuşa şu anlamlara gelebilir:

 katyuşa (silah) (savaş aracı)
 katyuşa (şarkı) rus savaş türküsü
 katerina'nın kısaltılmışı
 katyuşa (roman kahramanı) tolstoy'un diriliş romanının başkahramanlarından.
Düzine

düzine, 12'li gruplara verilen isimdir. 1 düzine içerisinde 12 adet eleman bulunur. grupta bulunan elemanların tıpkı küme kavramında olduğu gibi en az bir ortak noktası olmalıdır. latincedeki duodecim kelimesinden türemiştir. eski mezopotamya'da onikilik sayma sistemi kullanılırdı. on iki düzineye (12x12) de gross denir.

sayılar
Bir (Pentagram albümü)

bir, pentagram'ın 6. albümüdür. 2000 yılında türkiye'de meydana gelen ve bazı medya kuruluşlarının kışkırtmasıyla ortaya çıkan satanizm tartışmalarının hedefi haline gelen grup, bu konuda bir çalışma yapma ihtiyacı duymuş ve türk tasavvuf düşüncesi, halk şiiri ve modern müzik anlayışını harmanlayarak ortaya bir albümünü çıkarmıştır.

pentagram'ın tamamıyle türkçe sözlü ilk albümüdür. tigris, mezarkabul, for those who died alone (f.t.w.d.a.) ve kam parçaları enstrümantaldir. şeytan bunun neresinde aşık dertli'nin eserinden rock müziğe uyarlamadır. bu alemi gören sensin parçasının sözleri ise aşık veysel'in aynı adlı şiiridir, beste pentagram'a aittir.

parça listesi 
 tigris
 bir
 şeytan bunun neresinde
 bu alemi gören sensin
 mezarkabul
 sır
 kam
 ölümlü
 for those who died alone (f.t.w.d.a.)

2002 albümleri
pentagram albümleri
Susilo Bambang Yudhoyono

susilo bambang yudhoyono (d. 9 eylül 1949, pacitan, endonezya),  endonezya'nın 6. devlet başkanı. ülkede demokratik yollarla seçilen ilk devlet başkanıdır. i̇sminin baş harflerinden oluşan sby kısaltması ile de tanınır.

bir ordu subayının oğlu olan susilo bambang yudhoyono, 1973'te endonezya askerî akademisi'nden mezun oldu. 2 yıl sonra endonezya güvenlik güçleri doğu timor'u işgal etti. bu işgalde görev alan yudhoyono, çeşitli savaş suçları ile suçlandı ancak hiçbir zaman spesifik bir hareketinden ötürü ceza almadı. 1980'lerde abd'de işletme yüksek lisansı yaptı. 1995-1996'da bosna'da görev yaptı.

2000'de abdurrahman wahid hükûmetine katılmak için ordudan ayrıldı. madencilikten sorumlu bakan iken güvenlik ve dışişleri bakanlığı görevine geldi. başkan wahid'in fiziksel yetersizliklerinden ötürü hükûmette en baskın figür olarak öne çıktı. 1 yıl sonra cumhurbaşkanı wahid'in olağanüstü hâl ilan edilmesi isteğine karşı gelerek hükûmetten ayrıldı. bu nedenle liberal biri olarak tanındı.

i̇stifasından hemen sonra yeni başkan megawati sukarnoputri tarafından aynı göreve getirildi. 2002'de bali'de gerçekleşen ve 200 kişinin ölümüne neden olan bombalama olayı  sonrasında  terörle mücadelede kararlılık göstererek takdir topladı. mart 2004'te başkan ve eşi ile kamuoyu önünde yaptığı bir ağız dalaşından sonra istifa etti. i̇stifaları onun ilke sahibi olarak tanınmasını sağladı ve başarısız hükûmetlerde görev almasına rağmen halk gözünde popülaritesini korumasına yardım etti.

eylül 2004'teki seçimlerde oyların %60'ını alarak megawati sukarnoputri'nin yerine cumhurbaşkanı seçildi. cumhurbaşkanlığı seçimlerinden 2 gün önce ziraat ekonomisi alanında doktora derecesini alan yudhoyono, evli ve iki çocuk sahibidir.

1949 doğumlular
endonezya devlet başkanları
yaşayan insanlar
Piknik (anlam ayrımı)

piknik kelime olarak.
a) kırda yenen yemek.
b) açık alanda yemek yemek, eğlenmek için yapılan günübirlik gezinti.
c) suyu, yeşilliği olan mesire yeri anlamlarına gelir.

piknik (çizgi roman) piyale madra'nın çizgi bantı
piknik (film)