F(x) (müzik grubu)

f(x) (; ) ağustos 2015'te gruptan ayrılana kadar victoria, amber, luna, krystal ve daha önce sulli'den oluşan güney koreli bir kız grubudur. sm entertainment tarafından kurulan f(x), eylül 2009'da dijital single "la cha ta"nın yayınlanmasıyla resmi olarak çıkış yaptı.

i̇lk stüdyo albümleri pinocchio (2011) ve iki ep'leri nu abo ve electric shock, güney kore'nin gaon digital chart'ında üç bir-numaralı single'ı üretti. beğenilen ikinci stüdyo albümleri pink tape (2013), abd müzik kanalı fuse'un "2013'ün en i̇yi 41 albümü"ndeki tek k-pop albümü, koreli eleştirmenlerin "tüm zamanların en i̇yi 100 klasik albümü" listesinde yer alan tek idol albümüydü ve billboard tarafından "2010'ların en i̇yi k-pop albümü" seçildi. grubun üçüncü ve dördüncü albümleri red light (2014) ve 4 walls (2015) ticari olarak başarılı oldu ve müzik eleştirmenleri tarafından iyi karşılandı. 2016 yılında sm station single'ı "all mine"ın yayınlanmasının ardından, grup grup tanıtımlarını durdurdu ve üyeler bireysel müzik, oyunculuk ve modellik kariyerlerine başladı. ağustos 2019'da f(x) resmen üç parçalı (victoria olmadan) olarak yeniden bir araya geldi ve tokyo'daki üç gecelik sm town live 2019 konserinde sahne aldı.

deneysel tarzları ve eklektik, elektropop şarkılarıyla ile tanınan f(x), uluslararası alanda tanınan ilk birkaç k-pop grubundan biridir ve sxsw'de sahne alan ilk k-pop grubudur. 2017'de billboard, f(x)'i "geçtiğimiz on yılın en i̇yi 10 k-pop kız grubu" listesinde yedinci sırada yer aldı.

i̇sim 
f(x), matematikten bir fonksiyonun gösterimidir; bu, sonuçları x'in değerine bağlı olarak değişen formül gibi, üyelerin çeşitli yeteneklerine ve çekiciliğine dayanarak çeşitli faaliyetler gerçekleştirecekleri anlamına gelir. ek olarak, "f" çiçeği () sembolize eder ve "x", birlikte ele alındığında, "kadınları andıran çiçeği" sembolize eden dişi kromozom xx üzerindeki "x" i sembolize eder.

geçmiş

çıkış öncesi 
krystal, 2000 yılında kore'ye yaptığı bir aile ziyareti sırasında sm entertainment tarafından kız kardeşi jessica (girls' generation'ın eski üyesi) ile birlikte keşfedildi. daha sonra shinhwa'nın "wedding march" ("너의 곁에서 2") şarkısının müzik videosunda küçük bir rolde yer aldı. sulli, 2005 yılında sbs'nin ballad of seodong'da silla'nın genç prensesi seonhwa olarak ilk televizyon görünümünü yapan bir çocuk oyuncuydu. luna, 2006 yılında reality televizyon programı truth game'de göründükten sonra sm tarafından işe alındı. victoria, birinciliği kazandıktan sonra eylül 2007'de pekin'deki bir dans yarışmasında keşfedildi. 2008'de amber, los angeles, kaliforniya'daki s.m. global auditions'a seçmelerine katıldı ve seçilen iki kişiden biri oldu.

2009-2010: i̇lk çıkış ve nu abo 

f(x) ilk olarak 24 ağustos 2009'da yayınlanan bir tanıtım klibinde beş üyeli dans odaklı bir pop grubu olarak tanıtıldı. i̇lk single'ları "la cha ta" 1 eylül'de yayınlandı ve ertesi gün gangnam'daki samseong moda merkezi'nde bir gösteri düzenlendi. şarkısının ilk performansı mbc’nin müzik programı show! music core'da 5 eylül'de yapıldı. i̇lk çıkışlarından kısa bir süre sonra, f (x), lg chocolate cep telefonunun tanıtımlarında girls' generation ile birlikte yer aldı. her iki grup da "chocolate love" şarkısının versiyonlarını yayınladı; f(x)'in 8 ekim'de yayınlanan bir elektropop versiyonuydu. ayrıca 9 kasım'da ilk fiziksel single'ları "chu~♡"yu yayınladılar. bir ay sonra grup, seul'deki olimpik eskrim spor salonu'ndaki girls' generation'ın into the new world konserinde özel konuklar olarak yer aldı.

2010 yılının başında, f(x), lg cyon cep telefonunu tanıtmak için çinli erkek grubu m.i.c. ile işbirliği yaptı ve "lollipop" şarkının çince versiyonunu yayınladı. nisan ayında belgesel gerçeklik programları hello f(x)'te yer aldılar. 4 mayıs'ta grup ilk ep'leri nu abo'yu yayınladı. çıkış single'ı "nu abo" kore'de ticari bir başarıydı ve gaon chart'ta bir numaralı single oldu. haziran ayında, amber ayak bileği yaralanması nedeniyle ara verirken, kalan üyeler yılın geri kalanında onsuz grup faaliyetlerine devam etti. "mr boogie" single'ını ep'lerinden ikinci single'ı olarak tanıttılar ve smtown live '10 world tour'a katıldılar ve ikinci belgesel gerçeklik şovları olan f(x)'s koala'''yı çektiler. 2010 yılının sonlarına doğru f(x)'in albümlerinin japon plak şirketi avex entertainment altında japonya, tayvan, çin ve hong kong'da dağıtılacağı açıklandı. amber, 2011 yılının başlarında gruba geri döndü.

 2011-2012: pinocchio, hot summer ve electric shock 

f(x) ilk uzun metrajlı stüdyo albümleri pinocchio'yu nisan 2011'de çıkış single'ı "pinocchio (danger)" ile yayınladı. single, gaon dijital single listesinde bir numaraya yükseldi ve grup sekiz müzik şovu galibiyeti almaya devam etti. 14 haziran'da pinocchio, hot summer adı altında yeniden piyasaya sürüldü. albüm, başlık parçası "hot summer" (thomas troelsen ve remee tarafından üretilen bir monrose şarkısının yeniden yapımı) ve daha önce yayınlanmış üç dijital single'ı içeriyordu: "la cha ta", "chu~♡" ve "is it ok?". "hot summer", gaon dijital single listesinde 2 numaraya kadar yükseldi ve yayınlandığı hafta 375.000'den fazla kez indirildi. şarkı, güney kore'de 2011'in en başarılı single'larından biri haline geldi ve yıl sonuna kadar 2.909.384 kopya sattı. ağustos ayında grup, bust-a-move oyunu için "garagabana" adlı bir şarkı yayınladı ve aralık ayında 2011 winter smtown - the warmest gift albümünün bir parçası olarak "1, 2, 3" adlı i̇ngilizce bir şarkı yayınladılar.

grup, ikinci ep'leri electric shock'u 10 haziran 2012'de yayınladı. eleştirel beğeni topladı ve "electric shock" adlı başlık parçasıyla dokuz müzik şovu ödülü kazandılar. kasım ayında grup, hong kong'daki 2012 mnet asya müzik ödülleri'nde "electric shock" ile "en i̇yi dans performansı - kadın grubu" ödülünü kazandı. ocak 2013'te, ep'den iki şarkı, "electric shock" ve "jet", 10. kore müzik ödülleri'nde "en i̇yi dans ve elektronik şarkı" dalında aday gösterildi ve "electric shock" ödülü kazandı.

 2013-2014: pink tape, eleştirel beğeni ve red light 

2013 yılında f(x), altın disk ödülleri ve seul müzik ödülleri'nde digital bonsang ödülünün yanı sıra melon müzik ödülleri'nde 'mbc müzik yıldızı ödülü'ne layık görüldü. mart ayında austin, teksas'taki sxsw'de sahne alan ilk k-pop sanatçıları oldular. abd'ye yaptıkları ziyaret sırasında grup, aktris anna kendrick ile funny or die için bir komedi skeci için işbirliği yaptı. 29 temmuz'da grup, çıkış single'ı "rum pum pum pum" ile ikinci stüdyo albümleri pink tape'i yayınladı ve "f(x) music spoiler - play! pink tape'' adlı naver music aracılığıyla gösteri düzenlediler. albüm hem kore'de hem de abd'de başarılı oldu ve billboard'un k-pop hot 100, world albums charts ve gaon albums chart'ta bir numaraya yükseldi. fuse'un '2013'ün en i̇yi 41 albümü'nde yer alan tek kore albümüydü. albümden bir parça olan airplane, billboard'un "2013'ün en i̇yi 20 k-pop şarkısı" listesinde üçüncü sırada yer aldı.

24-25 aralık 2013'te f(x) ve exo, kintex ve ilsan'da gerçekleştirilen "smtown week: christmas wonderland" başlıklı konser düzenlediler. f(x), exo ile özel performanslar dışında pink tape albümünden iki şarkı olan "step" ve "여우 같은 내 친구 (no more)"u ilk kez sahnede söylediler ve önceki hit şarkıları olan "la cha ta", "nu abo", "pinocchio (danger)" ve "electric shock"ı sahnelediler.

grup, çin eğlence programlarında teresa teng'in klasik popüler çince şarkısı "甜蜜蜜 (tian mi mi)"yi çince, korece ve i̇ngilizce olarak cover'ladılar.

grup, 2014 yılında 20. kore eğlence sanatları ödülleri'nde 'grup sanatçısı' ödülünü, 28. altın disk ödülleri'nde 'disk bonsang' ödülünü ve çin'deki yin yue feng yun bang ödülleri'nde 'en i̇yi denizaşırı sanatçı performansı' ödülünü kazandı. 7 temmuz'da, aynı adı taşıyan elektronik başlık parçasıyla üçüncü stüdyo albümleri red light'ı yayınladılar. müzik videosu bir gün içinde youtube'da 2 milyon izelnme aldı ve yine yurtdışında iyi karşılandı. albüm yayınlandıktan kısa bir süre sonra, sulli'nin sağlık nedenleriyle grupla performans sergileyemediği ve geçici bir ara vereceği açıklandı.

 2015-2016: sulli'nin ayrılışı, 4 walls, ilk konser turu ve ara 
22 temmuz 2015'te f(x), oricon'un haftalık listesine 23 numaradan giriş yapan summer special pinocchio / hot summer adlı bir japon fiziksel single albümü yayınladı. tekli, "pinocchio (danger)" ve "hot summer"ın japonca versiyonlarını içeriyor ve ayrıca bonus olarak iki şarkının japonca müzik videolarını içeren dvd'li albüm piyasaya sürüldü. osaka'daki "summer special pinocchio / hot summer hayran buluşması"na sadece amber, luna ve krystal katıldı. victoria sağlık durumu, çin'deki etkinlikleri ve i̇ngiltere'deki film çekimleri yüzünden katılamadı. ağustos ayında, sulli'nin oyunculuğa odaklanmak için gruptan resmen ayrıldığı açıklandı. kalan dört üye grup olarak devam etti ve ekim ayında dördüncü stüdyo albümleri 4 walls'u yayınladı. albüm, piyasaya sürüldüğü ilk haftada 66.000 kopya sattı ve eleştirmenler tarafından iyi karşılandı. albümün yayınlanmasını teşvik etmek için grup, f(x)=1cm adlı bir web reality programında rol aldı. aralık ayında, s.m entertainment'ın noel projesi winter garden'ın bir parçası olarak "12:25 (wish list)" single'ını yayınladılar. 2015 yıl sonunda mnet asya müzik ödülleri'nde f(x), pet shop boys ile sahne aldı ve 'global fans choice' ödülünü kazandı.

ocak 2016'da grup, 2016 altın disk ödülleri'nde disc bonsang ödülünü kazandı ve şubat ayında japonya'da altı konserle devam eden seul'deki ilk konser turnesi dimension 4 – docking station'a başladı. 31 ocak'ta resmi fan kulübü adı meu'yu açıkladılar. bu isim hayranlara, f(x) üyeleri tarafından verildi. me (ben) ve you-u (sen) anlamlarının dışında "meu", matematikte bir sembol olan "μ"nun sesletimidir. ayrıca "μ", modern yunan alfabesinin 12'nci harfidir.

22 temmuz 2016'da f(x), sm station projesi aracılığıyla "all mine" adlı yeni bir single yayınladı. şarkıya amber tarafından yönetilen ve düzenlenen bir müzik videosu eşlik etti. 2 kasım 2016'da f(x), "4 walls"un japonca versiyonu da dahil olmak üzere ikinci japonca fiziksel single albümleri 4 walls / cowboy'u ve aynı gün grubun yokohama'daki encore konserinde canlı olarak seslendirilen "cowboy" adlı yeni bir şarkıyı yayınladı. 16 ekim'de, "electric shock" müzik videosu youtube'da 100 milyon görüntülemeyi aştı ve f (x) üçüncü koreli kız grubu ve bu dönüm noktasına ulaşan altıncı koreli grup oldu.

2016'dan itibaren f(x) grup promosyonlarını durdurdu ve üyeler bireysel müzik, oyunculuk ve modellik kariyerlerine başladı.

 2019-2020: birleşme ve sm'den ayrılma
19 ocak 2018'de krystal ile yaptığı röportajda, üyelerin sık sık geri dönüş yapmayı tartıştıklarını ancak zamanlamanın hiçbir zaman işe yaramadığını belirtti.

ağustos 2019'da f(x) resmen yeniden bir araya geldi ve tokyo'daki üç gecelik sm town live 2019 konserinde üç parçalı (victoria olmadan) olarak birlikte sahne aldı.

1 eylül 2019'da amber, sosyal medya hesapları aracılığıyla sm entertainment ile olan sözleşmesini yenilemediğini açıkladı. 5 eylül'de sm entertainment, luna'nın şirketle olan sözleşmesini yenilemediğini paylaştı; victoria ayrıca instagram'da sm'den ayrıldığını duyurdu, ancak sm bunun yerine victoria'nın onlarla olan sözleşmesinin hala tartışılmakta olduğunu bildirdi. victoria'nın sonunda sm'de bir miktar kapasitede kaldığı bildirildi.

12 ekim 2020'de krystal'ın sm'den resmen ayrıldığı ve h& entertainment ile özel bir sözleşme imzaladığı açıklandı.

9 nisan 2021'de sm, victoria'nın onlarla olan sözleşmesinin sona erdiğini açıkladı.

23 nisan 2021'de, ilk çıkışından günümüze faaliyetlerinin bir inceleme videosu sırasında luna, grubun henüz dağılmadığını belirterek, f(x)'in geçmiş zamanda atıfta bulunulması konusundaki kafa karışıklığını dile getirdi.

 etki 
mini albümlere daha fazla odaklanan bir endüstride, f(x)'in diskografisi tam uzunlukta stüdyo albümlerine daha fazla eğildi ve grup olarak geçirdikleri süre boyunca uluslararası alanda beğeni toplayan dört albüm yayınladı. 2015 yılında, amerikan müzik dergisi spin, 4 walls'u incelerken, f(x)'i o zamanlar "dünyanın yaşayan en büyük pop grubu" olarak nitelendirdi. 2017'de billboard, "son on yılın en i̇yi 10 k-pop kız grubu" listesinde f(x) listesinde yedi numaraya yerleşti.

"rum pum pum pum" ve "4 walls", billboard'un "2010'ların en büyük 100 k-pop şarkısı" personel listesinde sırasıyla 33 ve 9 numaralarda yer aldı. billboard ayrıca, "ice cream cake"in f(x)'ten red velvet'e yaşayan en iyi idol grubu olarak bir baton geçişini temsil ettiğini, yani f(x)'in unvanın eski sahibi olduğunu belirtti.

 diskografi 

 pinocchio (2011)
 pink tape (2013)
 red light (2014)
 4 walls'' (2015)

filmografi

filmler

televizyon serileri

turları

solo konserler 

 dimension 4 - docking station (2016) (f(x))
 gone rouge tour (2018) (amber liu)
 the fragrance of luna (2019) (luna)
 tour x (2020) (amber liu)

smtown konserleri 
sm town live '10 world tour (2010-2011)
sm town live world tour iii (2012-2013)
sm town week: "christmas wonderland" (exo ile) (2013)
sm town live world tour iv (2014-2015)
sm town live world tour v (2016)
sm town live world tour vi (2017-2018)
smtown special stage in hong kong (2017)
smtown live 2018 in osaka (2018)
smtown live special stage in santiago (2019)
smtown live 2019 in tokyo (2019)

destekleyici hareketler 
girls' generation the 1st asia tour: into the new world
super junior the 3rd asia tour: super show 3
shinee the 1st concert: shinee world
super junior the world tour: super show 4
k-pop girls in love concert
most amazing mnet live in 2011
mbc music wave in google k-pop concert
dmz peace concert
yeosu expo pop festival
k-pop night out at sxsw
m! countdown : kcon music festival
hong kong dome festival
best of best in guangzhou
london korean film festival: imagine your korea
avex a-nation stadium festival
tencent k-pop live concert
sbs's inkigayo in jeju - 2015 k-pop jeju festival
17th korea-china music festival
iqiyi all-star carnival
18th huading awards
kcon 2016 france

ödüller ve adaylıklar

kaynakça 

sm entertainment sanatçıları
güney koreli dans müziği grupları
güney koreli kadın şarkıcılar
k-pop sanatçıları
korece şarkı söyleyen şarkıcılar
güney koreli idol grupları

güney koreli kadın grupları
avex
elektropop
2009'da kurulan müzik grupları
k-pop müzik grupları
mnet asya müzik ödülü sahipleri
altın disk ödülü sahipleri
f(x) (müzik grubu)
melon müzik ödülü sahipleri