19 Temmuz



olaylar 
 1870 - fransa, prusya'ya savaş ilan etti.
 1877 - 93 harbi: gazi osman paşa önderliğinde, 145 gün sürecek olan plevne savunması başladı.
 1912 - yaklaşık 190 kg ağırlığında bir meteor, navajo county-arizona semalarında infilak etti ve parçalar kentin üzerine yağdı.
 1920 - komünist enternasyonal'in i̇kinci kongresi başladı. kongre'de; örgütsel ilkeler, strateji ve komünist enternasyonal'in taktiklerinin temelleri atıldı.
 1933 - denizli-çivril'deki 5,7 büyüklüğündeki depremde 20 kişi öldü.
 1939 - filmlerin denetimine dair sansür nizamnamesi yürürlüğe girdi.
 1939 - i̇thal izinlerinin ve ihracat primlerinin verilmesi amacıyla takas limited şirketi'nin kurulmasına dair kararname çıktı.
 1940 - ii. dünya savaşı: i̇talyan hafif kruvazörü battı: 121 kişi öldü.
 1943 - ii. dünya savaşı sırasında adolf hitler, benito mussolini liderliğindeki i̇talyan heyeti ile  feltre görüşmesini gerçekleştirdi.
 1949 - laos bağımsızlığını ilan etti.
 1954 - elvis presley, ilk albümü that's all right mama'yı çıkardı.
 1967 - boeing 727 tipi bir yolcu uçağı ile cessna 310 tipi bir uçak, kuzey karolina'nın hendersonville şehri üzerinde havada çarpıştı: 82 kişi öldü.
 1979 - sandinista gerillaları, nikaragua'daki abd destekli somoza hükûmeti'ni devirdi.
 1980 - yaz olimpiyatları, moskova'da başladı. sovyetler'in afganistan'ı işgalini protesto eden pek çok ülke olimpiyatlara katılmadı.
 1983 - refah partisi kuruldu.
 1985 - i̇talya'da, val di stava barajı çöktü: 268 kişi öldü.
 1987 - mehmet terzi, san francisco maratonu'nu kazandı.
 1989 - dc-10 tipi bir abd yolcu uçağı, sioux city-iowa'ya acil iniş yaptığı sırada düştü: 296 yolcudan 112'si öldü.
 1990 - new york federal mahkemesi, karun hazinesi'nin türkiye'ye iadesi için açılan davada türkiye lehine karar verdi. metropolitan museum of art yetkililerinin 363 parçalık hazineyi türkiye'ye iade etmek istemesi üzerine anlaşmaya varıldı ve hazine, ekim 1993'te ankara'ya getirildi.
 1993 - i̇ski̇ genel müdürü ergun göknel, yolsuzluk iddiasıyla görevden alındı.
 1993 - pkk, van'ın bahçesaray ilçesi sündüz yaylası'nda, uzun namlulu silahlarla ateş açtı; 15 çocuk ile 9 kadın yaşamını yitirdi.
 1996 - yaz olimpiyatları, atlanta-georgia'da başladı.
 2002 - eski anayasa mahkemesi başkanı yekta güngör özden, cumhuriyetçi demokrasi partisi'ni (cdp) kurdu.
 2009 - türkiye'de tüm lokanta, meyhane vb. kapalı alanlarda sigara yasağı uygulaması başladı.
 2013 - suriye'de, pyd tarafından ele geçirilen yerleşim yeri, özerk bölge ilan edildi ve rojava devrimi olarak kabul edildi. artık orada pyd öncülüğünde kürdistan özerk otonom bölgesi gerçekleşmiştir.

doğumlar 
 810 - buhârî, buharalı fars bir muhaddistir (ö. 869)
 1223 - i. baybars, mısır ve suriye'de hüküm sürmüş kıpçak asıllı memlûk devleti sultanıdır (ö. 1277)
 1809 - friedrich gustav jakob henle, alman hekim (ö. 1885)
 1811 - vinzenz lachner, alman bestekâr, orkestra şefi ve müzik eğitimcisi (ö. 1893)
 1814 - samuel colt, amerikalı silah üreticisi (ö. 1862)
 1819 - gottfried keller, i̇sviçreli şair ve siyasetçi (ö. 1890)
 1822 - augusta, iii. george'un torunu olan i̇ngiliz kraliyet ailesi'nin bir üyesiydi (ö. 1916)
 1834 - edgar degas, fransız empresyonist ressam ve heykeltıraş (ö. 1917)
 1846 - edward charles pickering, amerikalı gök bilimci, fizikçi (ö. 1919)
 1868 - florence foster jenkins, abd'li amatör soprano (ö. 1944)
 1876 - joseph fielding smith, jr., i̇sa mesih'in son zaman azizler kilisesi'nin 10. başkanıdır (ö. 1972)
 1881 - friedrich dessauer, alman fizikçidir (ö. 1963)
 1883 - max fleischer, amerikalı mucit, film yönetmeni ve yapımcı (ö. 1972)
 1890 - ii. georgios, yunanistan kralı (ö. 1947)

 1891 - eugen müller, ii. dünya savaşı sırasında wehrmacht'ta görev yapan nazi generali (ö. 1951)
 1893 - vladimir mayakovsky, rus şair (ö. 1930)
 1894 - percy spencer, amerikan mühendis ve mucittir (ö. 1970)
 1896 - a.j. cronin, i̇skoç romancı (ö. 1981)
 1898 - herbert marcuse, alman filozof (ö. 1979)
 1900 - arno breker, alman heykeltıraş (ö. 1991)
 1908 - ernest buckler, kanadalı roman ve öykü yazarı (ö. 1984)
 1917 - fulbert youlou, kongolu siyasetçi (ö. 1972)
 1919 - patricia medina, i̇ngiliz asıllı amerikalı oyuncu (ö. 2012)
 1920 - robert mann, amerikalı keman sanatçısı, besteci ve orkestra şefi (ö. 2018)
 1921 - rosalyn sussman yalow, amerikalı hekim ve 1977 nobel fizyoloji veya tıp ödülü (roger guillemin ve andrew schally ile birlikte) sahibi bilim insanı (ö. 2011)
 1922 - george mcgovern, amerikalı tarihçi, yazar, abd temsilcisi, senatör (ö. 2012)
 1924 - pat hingle, amerikalı oyuncu (ö. 2009)
 1925 - michael pfeiffer, alman futbolcu ve teknik direktör (ö. 2018)
 1929 - gaston glock, avusturyalı mühendis
 1929 - orville turnquest, emekli bahamalı politikacı
 1934 - francisco de sá carneiro, portekizli siyasetçi ve avukat (ö. 1980)
 1936 - norman manea, rumen yazar ve entelektüel
 1943 - han sai por, singapurlu heykeltıraş
 1945 - george dzundza, alman asıllı amerikalı oyuncu
 1947 - brian may, i̇ngiliz müzisyen (queen grubu)
 1948 - argentina menis, rumen atlet
 1949 - kgalema motlanthe, güney afrikalı siyasetçi
 1951 - selahattin taşdöğen, türk oyuncu
 1952 - allen collins, amerikalı gitaristi (ö. 1990)
 1953 - rené houseman, arjantinli futbolcu (ö. 2018)
 1959 - juan josé campanella, arjantinli televizyon ve film yönetmeni, yazar ve yapımcı
 1960 - atom egoyan, ermeni asıllı kanadalı film yönetmeni
 1961 - hideo nakata, japon film yönetmeni
 1967 - yaël abecassis, i̇srailli oyuncu ve model
 1968 - pavel kuka, çek futbolcu
 1968 - midori, amerikalı pornografik film oyuncusu
 1968 - robb flynn, amerikalı gitarist
 1970 - nicola ferguson sturgeon, i̇skoç siyasetçi
 1971 - vitaliy kliçko, ukraynalı boksör ve dünya ağırsiklet boks şampiyonu
 1973 - aílton gonçalves da silva, brezilyalı futbolcu
 1976 - benedict cumberbatch, i̇ngiliz oyuncu
 1976 - eric prydz, i̇sveçli dj ve prodüktör
 1978 - niki gudex, avustralyalı dağ bisikletçisi
 1978 - jonathan zebina, fransız millî futbolcu
 1979 - luke young, i̇ngiliz eski futbolcu
 1980 - xavier malisse, belçikalı tenis oyuncusu
 1980 - alice renavand, fransız balerin
 1982 - i̇pek özkök, türk oyuncu ve manken
 1982 - jared padalecki, amerikalı oyuncu
 1983 - vjekoslav tomić, hırvat futbolcu
 1984 - adam morrison, amerikalı profesyonel basketbolcu
 1985 - tobias werner, alman futbolcu
 1986 - deniz celiloğlu, türk oyuncu
 1986 - steffen weinhold, alman hentbolcu
 1988 - kevin großkreutz, alman eski profesyonel futbolcu
 1989 - norberto murara neto, brezilyalı futbolcu
 1990 - alina buchschacher, i̇sviçreli model
 1990 - ebru ünlü, türk oyuncu
 1991 - eray i̇şcan, türk futbolcu
 1994  
julia furdea, avusturyalı model
michael frey, i̇sviçreli futbolcu
 1995 - manuel akanji, i̇sviçreli futbolcu
 1995 - jannik kohlbacher, alman hentbolcu
 1996 - oh hayoung, güney koreli oyuncu

ölümler 
 379 - makrina, bir rahibe ve bir manastırın kurucusu (d. 327)
 931 - uda, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 59. imparatoru (d. 867)
 998 - damian dalassenos, bizanslı aristokrat (d. 940)
 1374 - francesco petrarca, i̇talyan şair (d. 1304)
 1543 - mary boleyn, i̇ngiliz ünlü boleyn ailesi'nin kızlarından biri (d. 1499)
 1597 - gunilla bielke, i̇sveç kralı iii. johan'ın ikinci eşi olarak i̇sveç kraliçesi (d. 1568)
 1814 - matthew flinders, birleşik krallık kraliyet donanması albayı, denizcisi ve kartograf (d. 1774)
 1823 - agustín de iturbide, meksika bağımsızlık savaşı sırasında başarılı siyasetçi (d. 1783)
 1838 - pierre louis dulong, fransız fizikçi (d. 1785)
 1850 - margaret fuller, amerikalı gazeteci ve kadın hakları savunucusu (d. 1810)
 1868 - okita sōji, bakumatsu dönemi savaşçısı, shinsengumi’nin birinci bölük komutanı ve kendō ustası (d. 1844)
 1873 - samuel wilberforce, i̇ngiliz piskopos (d. 1805)
 1891 - pedro antonio de alarcón, i̇spanyol romancı (d. 1833)
 1909 - derviş vahdeti, osmanlı gazeteci, yazar ve din adamı (aleyhine düşüncede olanlar için: i̇ngiliz ajanı) (d. 1869)
 1929 - fausto zonaro, i̇talyan ressam (d. 1854)
 1935 - ludovico m. nesbitt, i̇talyan maden mühendisi kâşif ve yazar (d. 1891)
 1935 - şükrü aydındağ, türk asker ve siyaset adamı (d. 1883)
 1943 - yekaterina budanova, sovyet pilot (d. 1916)
 1947 - aung san, birmanyalı milliyetçi önder (d. 1915)
 1956 - lightner witmer, amerikalı psikolog (d. 1867)
 1965 - syngman rhee, güney kore'nin ilk cumhurbaşkanı (d. 1875)
 1966 - suphi ziya özbekkan, türk besteci (d. 1887)
 1970 - banat batırova, başkurt milletvekili (d. 1904)
 1980 - nihat erim, türk akademisyen, siyasetçi ve türkiye'nin 13. başbakanı (suikast) (d. 1912)
 1981 - aleksandr kotikov, sovyet tümgeneral (d. 1902)
 1990 - zeyyat mandalinci, türk siyasetçi (d. 1915)
 1992 - gülcan tunççekiç, türk balerin (d. 1942)
 2004 - zenko suzuki, japonya başbakanı (d. 1911)
 2006 - jack warden, amerikalı oyuncu (d. 1920)
 2009 - frank mccourt, i̇rlanda asıllı amerikalı yazar ve pulitzer ödülü sahibi (d. 1930)
 2010 - daiki sato, japon eski futbolcu (d. 1988)
 2011 - remo gaspari, i̇talyan siyasetçi (d. 1920)
 2012 - ömer süleyman, mısırlı politikacı, diplomat ve ordu generali (d. 1936)
 2013 - leyla erbil, türk yazar (d. 1931)
 2013 - mel smith, i̇ngiliz oyuncu, komedyen ve yazar (d. 1952)
 2013 - bert trautmann, alman futbolcu ve teknik direktör (d. 1923)
 2013 - phil woosnam, galli eski futbolcu ve teknik direktör (d. 1932)
 2014 - rubem alves, brezilyalı teolog, filozof, eğitimci, yazar ve psikanalist (d. 1933)
 2014 - skye mccole bartusiak, amerikalı oyuncu ve model (d. 1992)
 2014 - james garner, amerikalı sinema sanatçısı (d. 1928)
 2015 - van alexander, amerikalı caz müzisyeni ve bestecisi (d. 1915)
 2015 - galina prozumenşçikova, sovyet yüzücü (d. 1948)
 2016 - garry marshall, amerikalı oyuncu ve yapımcı (d. 1934)
 2017 - maría amuchástegui, arjantinli televizyoncu (d. 1953)
 2017 - miguel blesa, i̇spanyol banker iş insanı (d. 1947)
 2017 - blaoui houari, cezayirli müzisyen, şarkıcı, söz yazarı ve orkestra şefi (d. 1926)
 2017 - harun kolçak, türk pop şarkıcısı (d. 1955)
 2017 - barbara weldens, fransız kadın şarkıcı ve söz yazarı (d. 1982)
 2018 - jon schnepp, amerikalı televizyon yapımcısı, yönetmeni, seslendirme sanatçısı, editör, yazar, çizer, animatör (d. 1967)
 2018 - denis ten, kazak buz patenci (d. 1993)
 2019 - inger berggren, i̇sveçli şarkıcı (d. 1934)
 2019 - rutger hauer, hollandalı oyuncu (d. 1944)
 2019 - ágnes heller, macar filozof (d. 1929)
 2019 - jeremy kemp, i̇ngiliz oyuncu (d. 1935)
 2019 - césar pelli, arjantin asıllı amerikalı mimar (d. 1926)
 2019 - yao lee, çinli şarkıcı (d. 1922)
 2020 - sulţān hāshim aīmad al-īāīī, iraklı eski asker ve siyasetçi (d. 1942)
 2020 - biri biri, gambiyalı eski millî futbolcu (d. 1948)
 2020 - oreste casalini, i̇talyan ressam ve heykeltıraş (d. 1962)
 2020 - sapardi djoko damono, endonezyalı şair ve çevirmen (d. 1940)
 2020 - juan marsé, i̇spanyol romancı, senarist ve gazeteci (d. 1933)
 2020 - shukrullo, özbek şair (d. 1921)
 2020 - nikolay tanayev, kırgız siyasetçi ve eski başbakan (d. 1945)
 2021 - tolis voskopoulos, yunan şarkıcı, oyuncu ve besteci (d. 1940)
 2021 - mary ward, avustralyalı eski aktris ve radyo sunucusu (d. 1915)
 2022 - michael henderson, amerikalı bas gitarist ve şarkıcı-söz yazarıdır (d. 1951)
 2022 - ruslana pisanka, ukraynalı aktris, sunucu ve görüntü yönetmeni (d. 1965)

tatiller ve özel günler 
 dünya fenerbahçeliler günü
 yalova'nın düşman işgalinden kurtuluşu.

0719
19