20 Temmuz



olaylar 
 1402 - ankara savaşı: osmanlı i̇mparatorluğu sultanı yıldırım bayezid ile büyük timur i̇mparatorluğu sultanı timur arasında, ankara'nın çubuk ovası'nda yapılan savaş, timur'un zaferiyle sonuçlandı.
 1871 - britanya kolumbiyası, kanada federasyonu'na katıldı.
 1881 - amerika birleşik devletleri ordularına karşı savaşan son yerli kabile şefi olan sioux kabilesi lideri oturan boğa teslim oldu.
 1903 - ford ilk arabasını üretti.
 1916 - i. dünya savaşı: rus askerleri osmanlı i̇mparatorluğu'nun gümüşhane kentini işgal etti.
 1921 - new york ile san francisco arasında hava yolu ile posta servisi başladı.
 1936 - montrö boğazlar sözleşmesi imzalandı.
 1940 - danimarka, milletler cemiyeti'nden ayrıldı.
 1944 - ii. dünya savaşı: adolf hitler'e, alman ordusu'ndan bir albay'ın (claus von stauffenberg) önderliğinde, başarısız olarak sona eren bir suikast girişimi gerçekleştirildi.
 1948 - millet partisi kuruldu.
 1949 - i̇srail ve suriye, 19 ay süren savaşın ardından barış antlaşması imzaladı.
 1951 - ürdün kralı i. abdullah, cuma namazı sırasında bir filistinli tarafından öldürüldü.
 1964 - vietnam savaşı: vietkong askeri birlikleri, vietnam'ın güneyinde mekong deltası'ndaki cái bè bölgesi'ne saldırdı: 11 güney vietnam'lı askeri personel ile 30'u çocuk 40 sivili öldürdü.
 1965 - moskova'ya yaptığı ziyaretten dönen başbakan suat hayri ürgüplü, sovyetler birliği'nin türkiye'ye ekonomik yardımda bulunacağını açıkladı.
 1969 - tarihte ilk kez insanlı bir uzay aracı, ay'a ulaştı. apollo 11 ay yüzeyine indi. astronot neil armstrong da ay'a ilk ayak basan insan oldu.
 1973 - filistinli militanlar, amsterdam'dan japonya'ya giden japon hava yolları'na ait bir yolcu uçağını kaçırarak dubai'ye indirdiler.
 1974 - kıbrıs harekâtı: türk silahlı kuvvetleri'nin garanti anlaşması'nın iii. maddesine istinaden gerçekleştirdiği askerî harekâtın başlangıcı.
 1975 - ege ordusu kuruldu ve orgeneral turgut sunalp, ege ordusu komutanlığı'na getirildi.
 1976 - viking 1, 11 ay süren yolculuktan sonra mars'a kondu ve dünya'ya fotoğraflar aktarmaya başladı.
 1980 - birleşmiş milletler güvenlik konseyi, üye ülkelerin kudüs'ü, i̇srail'in başkenti olarak tanımamaları gerektiğine 14-0 oyla karar verdi.
 1984 - penthouse dergisi çıplak fotoğraflarını yayımlayınca, miss america yarışması yetkilileri, vanessa williams'tan tacını iade etmesini istedi.
 1994 - kuyruklu yıldız shoemaker levy 9'un parçaları, jüpiter'e çarptı.
 1996 - i̇spanya: eta bir havaalanına bomba attı; 35 kişi öldü.
 2001 - londra borsası halka açıldı.
 2001 - saadet partisi, necmettin erbakan tarafından kuruldu.
 2002 - lima'daki (peru) bir diskotekte çıkan yangında 25 kişi öldü.
 2005 - kanada, aynı cinsler arasında evliliğe izin veren dördüncü ülke oldu.
 2007 - i̇srail, gazze şeridi'nin hamas'ın eline geçmesinin ardından filistin devlet başkanı mahmud abbas'ı desteklemek amacıyla cezaevindeki filistin halk kurtuluş cephesi (fhkc) liderlerinden abdurrahim malluh'un da yer aldığı 255 el fetih yanlısı tutukluyu serbest bıraktı.
 2009 - ergenekon davasında emekli orgeneraller şener eruygur ve hurşit tolon'un da aralarında bulunduğu 56 sanığın yargılanmasına başlandı. kayıp yakınları ve i̇hd üyeleri, sanıkların kayıplar ve faili meçhul cinayetlerle ilgili de yargılanmasını istedi.
 2010 - di̇sk kurucu genel başkanı kemal türkler'in öldürülmesine ilişkin dava yeniden başladı. yargıtay'ın sanık ünal osmanağaoğlu hakkındaki beraat kararını bozmasının ardından başlayan dava, 1 aralık 2010'da zaman aşımı gerekçesiyle düşürüldü.
 2015 - suruç saldırısı: şanlıurfa'nın suruç ilçesinde düzenlenen bombalı intihar saldırısında 34 kişi öldü, 100'den fazla kişi yaralandı.
 2016 - türkiye'de askerî darbe girişimi sonrasında, millî güvenlik kurulu önerisi ve bakanlar kurulu kararı ile üç ay süreli olağanüstü hâl ilân edildi.
 2020 - yenilik partisi, öztürk yılmaz önderliğinde kuruldu.

doğumlar 
 mö 356 - büyük i̇skender, makedonya kralı ve tarihteki en büyük i̇mparatoru (ö. mö 323)
 1304 - francesco petrarch, i̇talyan hümanist ve şair (ö. 1374)
 1519 - ix. innocentius, papa (ö. 1591)
 1591 - anne hutchinson, i̇ngiliz bir püriten manevi danışman, dini reformcu (ö. 1643)
 1754 - destutt de tracy, fransız filozof ve ideoloji fikrinin öncü ismi (ö. 1836)
 1774 - auguste de marmont, fransız general ve asilzade (ö. 1852)
 1785 - ii. mahmut, osmanlı'nın 30. padişahı (ö. 1839)
 1804 - richard owen, i̇ngiliz karşılaştırmalı anatomist, paleontolog, biyolog ve zoologdur (ö. 1892)
 1822 - gregor mendel, avusturyalı bilim insanı ve rahip (ö. 1884)
 1830 - clements markham, i̇ngiliz coğrafyacı, kâşif ve yazar (ö. 1916)
 1847 - max liebermann, alman ressam ve grafik sanatçısı (ö. 1935)
 1852 - theo heemskerk, hollandalı devrimci-karşıtı politikacıydı (ö. 1932)
 1864 - erik axel karlfeldt, i̇sveçli şair ve nobel edebiyat ödülü sahibi (ö. 1931)
 1873 - alberto santos-dumont, brezilyalı havacı (ö. 1932)
 1895 - lászló moholy-nagy, macar ressam, desinatör, fotoğrafçı ve akademisyen (ö. 1946)
 1897 - tadeus reichstein, polonya doğumlu i̇sviçreli kimyager, 1950 yılı nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahiplerinden birisidir (ö. 1996)
 1901 - vehbi koç, türk sanayici ve iş insanı (ö. 1996)
 1914 - dobri dobrev, bulgar hayırsever (ö. 2018)
 1916 - temel karamahmut, türk sinema filmi yönetmeni, senarist ve oyuncu (ö. 1963)
 1919 - edmund hillary, yeni zelandalı dağcı ve kâşif (ö. 2008)
 1924 - lola albright, amerikalı oyuncu ve şarkıcı (ö. 2017)
 1924 - tatyana lioznova, rus film yönetmeni (ö. 2011)
 1925 - jacques delors, fransız iktisatçı ve siyasetçi
 1925 - frantz fanon, fransız düşünür (ö. 1961)
 1927 - lüdmila alekseyeva, rus yazar, tarihçi ve insan hakları aktivisti (ö. 2018)
 1932 - otto schily, alman politikacı
 1933 - cormac mccarthy, amerikalı yazar ve pulitzer ödülü sahibi (ö. 2023)
 1934 - aliki vuyuklaki, yunan aktris (ö. 1996)
 1935 - sleepy labeef, amerikalı gospel-rock müziği şarkıcısı, söz yazarı, besteci, müzisyen ve oyuncu (ö. 2019)
 1938 - aslan abaşidze, sovyetler birliği, gürcistan ve acara özerk cumhuriyeti vatandaşı siyaset adamı
 1938 - deniz baykal, türk avukat, siyasetçi ve chp eski genel başkanı
 1938 - natalie wood, amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1981)
 1942 - aysan sümercan, türk tiyatro ve sinema oyuncusu
 1943 - chris amon, yeni zelandalı otomobil yarışçısı (ö. 2016)
 1946 - randal kleiser, amerikalı film yapımcısı ve yönetmen
 1947 - gerd binnig, alman fizikçi
 1948 - carlos santana, meksikalı müzisyen
 1948 - ramiz azizbeyli, azeri oyuncu
 1954 - keith scott, kanadalı müzisyen
 1954 - salih zeki çolak, türk asker
 1957 - donna dixon, amerikalı oyuncu
 1963 - paula ivan, rumen eski atlet
 1964 - chris cornell, amerikalı müzisyen ve vokalist (ö. 2017)
 1964 - melda onur, türk gazeteci ve siyasetçi
 1967 - giorgi kvirikaşvili, gürcü siyasetçi
 1968 - kool g rap, amerikalı rapçi, şair, senarist, yazar ve prodüktör
 1968 - hami mandıralı, türk futbolcu
 1969 - josh holloway, amerikalı oyuncu
 1971 - sandra oh, kore asıllı kanadalı oyuncu
 1973 - omar epps, amerikalı aktör ve müzisyen
 1973 - haakon, kral v. harald ve kraliçe sonja'nın tek oğlu ve norveç tahtının varisi
 1975 - ray allen, amerikalı basketbolcu
 1975 - judy greer, amerikalı oyuncu
 1975 - yusuf şimşek, türk futbolcu ve teknik direktör
 1977 - kiki musampa, kongo asıllı hollandalı futbolcu
 1978 - willie solomon, amerikalı basketbolcu
 1979 - miklós fehér, macar futbolcu (ö. 2004)
 1980 - gisele bündchen, brezilyalı model
 1981 - hanna yablonskaya, ukraynalı oyun yazarı ve şair (ö. 2011)
 1988 - gazapizm, türk rapçi
 1988 - julianne hough, amerikalı dansçı, şarkıcı ve oyuncu
 1989 - yuliya gavrilova, rus eskrimci
 1990 - lars unnerstall, alman kaleci
 1991 - alec burks, amerikalı profesyonel basketbolcu
 1993 - steven adams, yeni zelandalı profesyonel basketbolcu
 1993 - lucas digne, fransız millî futbolcu
 1993 - atınç nukan, türk futbolcu
 1994 
yushi mizobuchi, japon futbolcu
koray kaçınoğlu, türk futbolcu
maia shibutani, amerikalı buz patenci
 1996 - ben simmons, avustralyalı profesyonel basketbol oyuncusu
 1999 - pop smoke, amerikalı rapçi ve şarkı sözü yazarıdır (ö. 2020)

ölümler 
 1031 - ii. robert, 996 yılından 1031'de ölümüne kadar fransa kralı (d. 972)
 1109 - eupraxia vsevolodovna, roma i̇mparatoru eşi (d. 1067)
 1156 - toba, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 74. imparatoru (d. 1103)
 1160 - petros lombardos, skolastik bir ilahiyatçı ve piskopos (d. 1095)
 1296 - celaleddin firuz halacı, delhi sultanı (1290-96) (d. 1220)
 1514 - györgy dózsa, macar savaşçı (d. 1470)
 1757 - johann christoph pepusch, alman besteci (d. 1667)
 1792 - muhammed bin abdülvehhâb, vehhabîlik'in kurucusu (d. 1703)
 1793 - bruni d'entrecasteaux, fransız denizci (d. 1737)
 1816 - gavrila derjavin, rus şair ve devlet adamı (d. 1743)
 1819 - john playfair, i̇skoç bilim insanı ve matematikçi (d. 1748)
 1866 - bernhard riemann, alman matematikçi (d. 1826)
 1903 - xiii. leo, katolik kilisesi'nin dini lideri (papa) (d. 1910)
 1908 - demetrius vikelas, yunan iş insanı ve yazar (d. 1835)
 1912 - andrew lang, i̇skoç asıllı, şiir, roman ve hikâye yazarı (d. 1844)
 1922 - andrey markov, rus matematikçi (d. 1856)
 1923 - pancho villa, meksikalı devrimci, asi ve general (d. 1878)
 1926 - feliks dzerjinski, sscb'li bolşevik önder ve ilk istihbarat servisi çeka'nın kurucusu (d. 1877)
 1927 - i. ferdinand, romanya kralı (d. 1865)
 1937 - guglielmo marconi, i̇talyan kâşif ve nobel fizik ödülü sahibi (d. 1874)
 1942 - germaine dulac, fransız sufrajet (d. 1882)
 1945 - paul valéry, fransız yazar ve şair (d. 1871)
 1951 - i. abdullah, ürdün kralı (d. 1882)
 1951 - wilhelm, son alman i̇mparatoru ii. wilhelm'in en büyük çocuğu ve varisi ve alman i̇mparatorluğu ve prusya krallığı'nın son veliaht prensi (d. 1882)
 1955 - joaquín pardavé, meksikalı sinema oyuncusu, yönetmen ve söz yazarı (d. 1900)
 1955 - kalust sarkis gülbenkyan, ermeni asıllı osmanlı devleti vatandaşı iş insanı (d. 1869)
 1959 - musahipzade celal, türk oyun yazarı (d. 1868)
 1967 - fikret muallâ, türk ressam (d. 1903)
 1973 - bruce lee, çin asıllı amerikalı aktör ve dövüş sanatları eğitmeni (d. 1940)
 1973 - robert smithson, amerikalı arazi sanatçısı (d. 1938)
 1982 - okot p'bitek, ugandalı şair ve toplum bilimci (d. 1931)
 1992 - mahmut türkmenoğlu, türk siyasetçi (d. 1933)
 1994 - paul delvaux, belçikalı gerçeküstücü ressam (d. 1897)
 1995 - ernest mandel, belçikalı marksist teorisyen (d. 1923)
 1996 - františek plánička, çekoslovak eski millî futbolcu (d. 1904)
 2004 - kamuran gürün, türk diplomat (d. 1924)
 2005 - hulki saner, türk senarist, yönetmen ve film yapımcısı (d. 1925)
 2006 - gérard oury, fransız film yönetmeni ve senarist (d. 1919)
 2009 - vedat okyar, türk futbolcu, spor yazarı ve yorumcu (d. 1945)
 2012 - aron dolgopolski, sovyet-i̇srailli dilbilimci (d. 1930)
 2013 - pierre fabre, fransız iş insanı ve kozmetikçi (d. 1926)
 2013 - helen thomas, amerikalı gazeteci ve muhabir (d. 1920)
 2014 - klaus schmidt, alman arkeolog (d. 1953)
 2015 - dieter moebius, alman-i̇sviçreli elektronik müzisyeni (d. 1944)
 2017 - chester bennington, amerikalı rock şarkıcısı ve linkin park solisti (d. 1976)
 2017 - marco aurélio garcia, brezilyalı siyasetçi ve akademisyen (d. 1941)
 2017 - andrea jürgens, alman müzisyeni ve şarkıcısı (d. 1967)
 2017 - claude rich, fransız oyuncu ve senarist (d. 1929)
 2017 - sezer sezin, türk sinema ve tiyatro oyuncusu (d. 1929)
 2018 - martin o’donoghue, i̇rlandalı ekonomist, akademisyen ve siyasetçidir (d. 1933)
 2019 - sheila dikshit, hint siyasetçi (d. 1938)
 2019 - ilaria occhini, i̇talyan oyuncu (d. 1934)
 2020 - muhammad aslam, pakistanlı siyasetçi ve hukukçu (d. 1947)
 2020 - michael jamal brooks, amerikalı talk-show sunucusu, youtube içerik oluşturucusu, yazar, podcast yayıncısı ve siyasi analist (d. 1983)
 2020 - viktor çijikov, rus çizer (d. 1935)
 2020 - ruth lewis, roma katolik rahibe (d. 1946)
 2020 - jorge villavicencio, guatemalalı cerrah ve politikacı (d. 1958)
 2021 - vita andersen, danimarkalı şair, yazar ve romancı (d. 1942)
 2021 - françoise arnoul, cezayir doğumlu fransız aktris (d. 1931)
 2021 - billy reid, i̇skoç profesyonel futbolcu (d. 1938)
 2021 - noureddine saâdi, cezayirli teknik direktör (d. 1950)
 2021 - bergen williams, amerikalı aktris (d. 1959)
 2022 - alan grant, i̇skoç çizgi roman yazarı (d. 1949)
 2022 - bernard labourdette, fransız profesyonel bisiklet yarışçısı (d. 1946)

tatiller ve özel günler 
 fırtına : gün dönümü fırtınası
 dünya satranç günü
 dayılar/amcalar günü (abd'de) (uncle day) (temmuz'un üçüncü cumartesi'si)

kaynakça 

0720
20