mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Evrimin kanıtları

evrimin kanıtları ve canlıların ortak atadan geldiği, bilim insanlarının uzun yıllar boyunca çeşitli alanlar ve disiplinlerde canlıların akrabalık derecesi ve ortak kökenine dair çalışmalarda ortaya çıkarılmış olup bu kanıtlar, evrimsel süreçlerin meydana geldiğini göstererek evrimin bir olgu olarak gerçekliğini doğrulamış ve dünya üzerindeki yaşamın türlülük ve çeşitliliğine neden olan doğal süreçler hakkında bir bilgi zenginliği sağlamıştır. bu kanıtlar, yaşamın zaman içinde nasıl ve neden değiştiğini açıklayan ve bilimsel bir kuram olan modern evrimsel sentezi desteklemektedir. evrimsel biyologlar, test edilebilir varsayımlarda bulunup hipotezleri test ederek ve nedenlerini açıklayan ve gösteren kuramlar geliştirerek ortak atayı belgelerler.

organizmaların dna dizilerinin karşılaştırması, filogenetik olarak birbirlerine yakın olan organizmaların filogenetik olarak birbirlerine uzak olan organizmalara kıyasla gen dizilerinde daha yüksek derecelerde benzerlikler gösterdiklerini ortaya koymuştur. ortak ataya dair daha fazla kanıt, psödogenler gibi kalıcı bir dejenerasyona uğrayarak işlevlerini yitirmiş genlerin çalışmayan evrimsel akrabaları olan ve organizmaların yakın akrabalarında da bulunan dna bölgelerindeki gen kalıntılarından gelir.

evrimsel süreçler hem doğada hem de laboratuvar ortamında birçok defa gözlemlenmiş olup yakın zamanda gerçekleşen yeni türleşme olayları da tespit edilmiştir. canlı türlerinde yeni özelliklerin gelişimi ve ortaya çıkması rastlantısal oluşan mutasyonlar aracılığıyla açıklanmıştır. tür içi ve türler arası düzeyde oluşan evrim gerçeği, deneysel olarak da kanıtlanmış olup türleşme süreçleri doğada da gözlemlenmektedir.

fosiller canlıların jeolojik devirlerdeki evrimsel gelişmelerini gösterdiği için önemli olup paleontologlar yaşamın evrimsel tarihi hakkında bilgi edinmek için fosilleri inceler. modern türler arasındaki benzerlik derecesi canlı organizmaların yapılarının, genomlarının ve embriyo gelişimlerinin karşılaştırılmasıyla tespit edilir. evrime dair ek veriler, biyocoğrafya alanındaki bitki ve hayvanlar ile onların coğrafi dağılım kurallarının incelenmesiyle elde edilir. tüm bu veriler toplanarak tek bir resim halinde evrimsel hayat ağacını oluşturur.

ayrıca bakınız 
yaşamın evrimsel tarihi
evrim zaman çizelgesi

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 

 
 
 
 darwin, charles 24 november 1859. on the origin of species by means of natural selection or the preservation of favoured races in the struggle for life. london: john murray, albemarle street. 502 pages. reprinted: gramercy (22 may 1995). 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

biyolojik evrim
evrimsel biyoloji
Burgess Şeyli

britanya kolumbiyası, kanada kayalık dağları'nda bulunan burgess şeyl oluşumu (), dünyanın en ünlü fosil alanlarından biri olup türünün en iyi örneğidir. bu fosil alanı, fosillerin özellikle yumuşak parçalarının olağanüstü derecede korunmuş olması ile ünlüdür. 505 milyon yıl öncesi orta kambriyen devrine ait olan ve eski yumuşak parça izleri içeren eski fosil yataklarından biri olup bu fosiller, tüm fosil kayıtlarının en zenginlerindendir.

bu fosillerin bulunduğu alan, kanada'da britanya kolumbiyası'ndaki burgess dağı bölgesi olup burada bulunan kaya birimleri siyah şeyl içerir ve yoho milli parkı, field kasabası yakınlarında birçok bölgelerde ortaya çıkarlar.

günümüzden 505 milyon yıl önce yaşanmış, kambriyen patlaması olarak da bilinen biyoçeşitlilik artışının en önemli fosil örneklerini içeren burgess şeyl'in önemi tren yolu yapımı sırasında ilk defa 1800`lerin sonunda ortaya çıkarılan fosil örneklerle keşfedilmiştir. bulunan fosiller, bugün soyu tükenmiş olan trilobitlere ait olup smitsonian enstitüsü`nün o dönemki sekreteri charles d. walcott tarafından 1909 yılında keşfetmiştir. 1910 ve 1924 yılları arasında bölgeden 65 binden fazla yumuşak vücutlu canlılara ait fosil örnekleri toplanmış ve soyu tükenen bu fosil canlılardan bazıları günümüzdeki okyanus canlılarına hiç mi hiç benzememektedirler. karalarda henüz yaşamın olmadığı, dolayısıyla kara bitkileri ve hayvanlarının henüz evrimleşmediği bir dönemde yaşayan bu canlıların, ılık ve sığ bir denizde, geniş bir karbonat resifinin yakınlarında yaşamış oldukları düşünülmektedir.

ünlü paleontolog stephen jay gould, burgess şeyli`nde görülen kambriyen patlama ile canlıların çeşitliliğinin hızlı artışını kesintili denge kuramı ile açıklamıştır. burgess şeyli, fosil örneklerin okyanuslarda yaşamın olduğu bir dönemden kaldıkları, canlıların iç organlarına kadar muazzam bir şekilde korunmuş oldukları ve evrimin doğasını anlamamızda önemli ipuçlarını ortaya çıkardıkları için paleontologlar ve evrim bilimciler açısından önem taşır.

bugün yoho ulusal parkı içinde yer alan bu bölge unesco`nun dünya kültürel mirası listesinde bulunmaktadır. bu alandaki fosillerin tümüne burgess şeyli(killi bir tür taş) denilmektedir.

bulunan bazı cinsler

kaynakça 

 
evrimsel biyoloji
kambriyen jeolojisi
yoho millî parkı
Terapsit

terapsitler (therapsida), memelileri ve soyu tükenmiş akrabalarını içeren, gelişmiş bir sinapsit kladıdır. başka bir deyişle terapsitler, sinapsida'nın hayatta kalan tek sınıfı olan memelilerin tümünü ve onların soyu tükenmiş akrabalarını içeren sphenacodont grubudur. ancak bu isim, daha çok memeli olmayan terapsitler için kullanılır.

günümüzde memelilere özgü olarak bilinen çoğu özelliklerin kökeni (laktasyon, kıl, dik duruş) terapsitlere dayanır. therapsida'ya atfedilen en eski fosil, tetraceratops insignis'tir (orta permiyen döneminden). terapsitler, 275 milyon yıl önce yaşamış pelikozorlardan (özellikle sphenacodontlardan) evrimleşmiş ve eski egemen kara omurgalıları olan pelikozorların yerini almışlardır. permiyen-triyas yok oluşundan hemen önce (260 myö) ortaya çıkan sinodontlardan (gelişmiş bir terapsit grubu) erken memeliler (mammaliaformes, 220 myö) türemiştir. memeliler dışındaki hayatta kalmış en son terapsit grubu olan haramiyida'nın nesli kretase-tersiyer yok oluşunda tükenmiştir.

karakteristik özellikleri 

terapsitlerin şakak kemiğindeki fenestra penceresi, pelikozorlara oranla daha büyüktür. terapsitlerin çeneleri daha karmaşık ve güçlü olup öndeki kesici dişler kesme işlemine  dair farklılaşma gösterir. yanlarda yer alan köpek dişleri ise delme ve parçalama işlemleri için kullanılırken besinleri kesme ve çiğnemek için azı dişleri bulunur. ayakları vücutlarının altında, sürüngenler ve pelikozorların –sürüngen benzeri– yayılan bacaklarında olduğundan daha dikey olarak konumlandırılmıştır.

keşfedilişleri 
i̇lk terapsit fosilleri 1838 yılında rusya'da ve 1845 yılında (dicynodon) güney afrika'da bulunmuştur. i̇lk araştırmacılar arasında richard owen (1804-1892) yer alır. 1876 yılında owen, erken mezozoik dönem kara sürüngenlerinin hem amfibilere hem de memelilere benzerlik gösterenlerinu, british museum, güney afrika sürüngenler kataloğunda anomodontia (memeli benzeri sürüngenler, therapsida) olarak tanımlamıştır.

sınıflandırma 

üst âlem: eukaryota
âlem: animalia
alt âlem: eumetazoa
cladus: bilateria
cladus: nephrozoa
cladus: deuterostomia
şube: chordata
cladus: chordata craniata
alt şube: vertebrata
ara şube: gnathostomata
üst sınıf: tetrapoda
sınıf: synapsida
takım: therapsida
alt takımlar: †anomodontia - †biarmosuchia - cynodontia - †dinocephalia - †eotitanosuchia - theriodontia

filogeni

ayrıca bakınız 

memelilerin evrimi
yaşamın evrimsel tarihi
evrim zaman çizelgesi

galeri

açıklayıcı notlar

dipnotlar

kitap 
 benton, m.j. (2004). vertebrate paleontology. 3rd ed. blackwell science ltd
 carroll, r.l. (1988). vertebrate paleontology & evolution. w.h. freeman & company, ny
 kemp, t.s. (2005). the origin and evolution of mammals. oxford university press
 romer, a.s. (1966). vertebrate paleontology. university of chicago press, 1933; 3rd ed.

dış bağlantılar 
 
 
 "therapsida: mammals and extinct relatives" tree of life 
 "therapsida: overview" palaeos 

 
permiyen devri sinapsitleri
kretase devri omurgalıları
1905'te tanımlanan fosil taksonları
memelilerin evrimi
geçiş fosilleri
Seks turizmi

seks turizmi, fahişelerin cinsel ilişkiye girmeleri için çalıştırıp seyahat ettikleri sektördür. 
birleşmiş milletlerin kuruluşu, dünya turizm organizasyonunun seks turizmi için belirttiği husus, turizm sektöründe organize olan veya sektörün dışından gelen fakat şebekeyi kullanan yapılaşmaların birinci amacı durakladığı yerlerde yaşayan insanlarla para karşılığı cinsel ilişkiye girmektir.
seks turizmi para karşılığı yapılan cinsel ilişki çeşitlerinin, çocuk seks turizmi ve kadın seks turizmi olacak şekilde farklı çeşitleri vardır. seks turistlerinin çekiciliği gittikleri ülkelerde servis maliyetlerinin düşük olmasıdır.

duraklar 
seks turistleri birkaç ülkeyi tercih etmektedir. bu ülkeler arasında brezilya, kosta rika, küba, dominik cumhuriyeti, kenya, hollanda, filipinler ve tayland yer almaktadır.

kadın seks turizmi 

seks turizminde kadının kullanılmasıdır. kadın seks turizminin temel durakları, güney avrupa (genellikle i̇talya, portekiz, yunanistan, türkiye, hırvatistan, karadağ ve i̇spanya), karayipler (başta jamaika, barbados ve dominik cumhuriyeti), afrika'nın bir kısmı (tunus, gambiya ve kenya) ve asya'nın bir kısmı (endonezya ve tayland). diğer duraklar fas, el salvador, kolombiya, ekvador, peru ve fiji

çocuk seks turizmi 

çocuk seks turizmi, dünya genelinde milyar dolarlık endüstriye sahip ve 2 milyon çocuğun çalıştırıldığı çok fazla ülkede suç olan sektördür. sektörün kökünü kurutmak için birçok ülkenin çocuk istismarına karşı çıkardığı yasal önlemler bulunmaktadır. örneğin; tayland us protect act adında yasa bulunmaktadır.
bazı insanlar çocuk seksi yapmak üzere başka ülkelere gitmektedir. çocuk seks turizmi yoksulluğa da bağlanmaktadır. 
tayland, kamboçya, hindistan, brezilya ve meksika kimlikli çocuklar, ilişkiye girmek için zorlanıldığı yaygın ülkelerdir. tayland'da çocukların zorla fahişelik yaptırıldığı oranının 40% olduğu tahmin edilmektedir. kamboçya'da 18 yaşından küçük fahişe oranının bütün fahişelerin üçte biri olduğu tahmin edilmektedir. hindistan'da federal polisi "ülkede 1.2 milyon çocuk fahişe olduğuna inanılmaktadır" açıklamasını yaptı. brezilya, tayland'dan sonra en fazla çocuk seks trafiğine sahip ülke olduğu açıklandı.

dokümantasyon 
film yapımcılarının seks turizmini konu alan filmleri vardır. 
 falang: behind bangkok's smile jordon clark (2005), tayland'ta
 cbc dizisi the lens bölümü "selling sex in heaven" (2005), filipinler'de
 channel 4 cutting edge bölüm "the child sex trade" (2003), romanya ve i̇talya'da
 channel4, talking points seks turizmi
 channel 4 my boyfriend, the sex tourist (2007), dünya genelindeki seks turizmi konusuna sahip

dünyadaki fahişelik düzenlemeleri

kaynakça

fuhuş
türlerine göre turizm
Denton

denton, amerika birleşik devletleri'nde teksas eyaletinin denton bölgesindeki bir şehirdir. 2010 sayımlarına göre nüfusu 119.454'tür ve bölgenin en büyük on birinci şehridir. coğrafî olarak oklahoma-teksas sınırının 61 kilometre güneyinde ve dallas'ın 63 kilometre kuzeydoğusunda yer alır.

şehir, kuzey teksas'ın en büyük üniversitesi olan kuzey teksas üniversitesi ile kurulduğu 1994 yılından beri tek cinsiyetli eğitim yapan teksas kadınlar üniversitesi'ne ev sahipliği yapmaktadır.

kaynakça 
 i̇ngilizce vikipedi maddesi 11.11.2011 tarihinde erişilmiştir.

teksas'taki şehirler
Evrimsel algoritma

evrimsel algoritma (ea), yapay zeka oluşturmada evrimsel bilgisayımın bir alt kümesi olup meta bulucu optimizasyon algoritması tabanında jenere edilmiş popülasyondur. evrimsel algoritma, biyolojik evrimden esinlenerek üreme, mutasyon, rekombinasyon ve doğal seçilime benzer mekanizmalar kullanır. optimizasyon problemlerinin aday çözümleri bir popülasyondaki bireyleri temsil eder ve seçilim değeri fonksiyonları çözümlerin içinde "yaşadığı" çevreyi belirler (buna dair ayrıca maliyet fonksiyonuna da bakınız). popülasyonun evrimi yukarıdaki operatörlerin tekrarlanan uygulaması sonrasında gerçekleşir. yapay evrim (ye), başlı başına farklı evrimsel algoritmalar içeren bir süreci anlatmaktadır; ea'ların her biri, ye'e katılım yapan ayrı bir bileşendir.

evrimsel algoritmalar, genellikle her türlü sorunlar için, temelinde yatan seçilim değeri yüzeyi hakkında ideal bir şekilde herhangi bir varsayım yapmadığı için yaklaşık çözümler sunar ve bu, mühendislik, sanat, biyoloji, ekonomi, pazarlama, genetik, yöneylem araştırması, robotik, sosyal bilimler, fizik, siyaset ve kimya gibi çeşitli alanlarda başarılı bir şekilde genel olarak gösterilmiştir.

matematiksel optimizasyonlarda kullanımlarının dışında evrimsel bilgisayım ve algoritma aynı zamanda, biyolojik evrim ve doğal seleksiyon ile ilgili teorilerini doğrulamak için, özellikle yapay yaşam alanında çalışmalarda deneysel bir çerçeve içinde kullanılmıştır. biyolojik evrim modellemesinde uygulanan evrimsel algoritma teknikleri mikroevrimsel süreçlerin araştırılmasında genellikle sınırlı olmakla birlikte, tierra ve avida gibi bazı bilgisayar simülasyonları makroevrimsel dinamik modeline teşebbüs ederler.

kaynakça
Moleküler saat

moleküler saat, moleküler saat hipotezi (msh) temelinde, jeolojik geçmişte iki türün veya diğer taksonların birbirinden ne zaman ayrıldıklarını tespit etmek için fosil sabitleri ve moleküler değişim oranlarının moleküler evrimde kullanıldığı bir tekniktir. moleküler saat, türleşme ya da radyasyon olarak adlandırılan olayların ortaya çıkma zamanlarını tahmin etmek için kullanılır. bu tür hesaplamalar için kullanılan moleküler veriler, dna'larda genellikle nükleotid dizileri veya proteinlerdeki amino asit dizileridir. moleküler saate, bazen gen saati, genetik saat ya da evrimsel saat dendiği de olur.

"moleküler saat" diye bir kavramın olabileceği ilk kez 1962 yılında, farklı soylar arasında hemoglobindeki amino asit sayılarının fosil bulgularla saptanan zaman ile aşağı yukarı doğru orantılı olarak değiştiğini, yani iki tür birbirinden ne kadar uzun süre önce ayrılmışsa hemoglobin amino asitlerinin de o derece farklılaştığını fark eden emile zuckerkandl ve linus pauling tarafından düşünülmüştür. emile zuckerkandl ve linus pauling, belirlenen herhangi bir proteinin evrimsel değişim hızının zaman içinde ve farklı soylar üzerinde yaklaşık olarak sabit olabileceği düşüncesini bir hipotez altında ileri sürerken bu gözlemlerinde genelleme yapmışlar ve mutasyon oranlarının her protein için sabit olduğunu var saymışlardır. 1967 yılında allan wilson ve vincent sarich ise, özellikle hominini evriminde (insanın ilk ataları) bu hipotezi uygulamaya çalışmışlardır.

ayrıca bakınız 
y kromozom adem'i
moleküler evrim

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 
  
  
 

biyolojik evrim
evrimsel biyoloji
moleküler evrim
moleküler genetik
filogenetik
Nursun Erel

nursun erel, (d. ankara) türk gazeteci ve yazar.

türkiye’de önemli siyasi haberlere imza atmış kadın gazetecilerden biridir.

hayatı 
1978 yılında ankara üniversitesi siyasal bilgiler fakültesi basın yayın yüksek okulu radyo ve televizyon bölümünden mezun olmuştur. gazetecilik mesleğine anadolu ajansı'nda başlamıştır. daha sonra tercüman, cumhuriyet ve milliyet gazetelerinde, ayrıca kanal d televizyonunda siyasi habercilik yapmıştır. nokta dergisi ve the new anatolian gazetesi'nde türkiye ve dünyadan önemli isimlerle yaptığı kapsamlı röportajları yayınlanmıştır. cumhuriyet kitap ekinde yeni yayınlanan kitaplarla ilgili değerlendirmeleri yayınlanmakta ve muhalif.com.tr adlı internet gazetesinde makaleleri yayınlanmaktadır.

tansu çiller’in başbakanlığı sırasında cumhuriyet gazetesi'nde yayınladığı haberlerle türk basınının da ilgi odağı olmuş, çiller’e sert muhalefet yapan gazeteciler arasında yer almıştır.

trt 1 radyosunda 6 yıl süreyle bağımsız yorumculuk yapmış olan erel’in, "tansu çiller’in siyaset romanı" ve "hamamböceği sendromu" adlı iki basılmış kitabı bulunmaktadır. gazeteciler cemiyeti'nde yönetim kurulu üyesidir. 2021 yılı itibarıyla muhalif.com.tr ve yurtseverlik.com adlı internet gazetelerinde düzenli yazıları yayınlanmaktadır. 

türk gazeteciler
Warangal

warangal (telugu: వరంగల్, ya da orugallu veya ekasila), hindistan’ın andhra pradesh eyaletinin warangal ilinde yer alan kenttir. 2011 verilerine göre nüfusu yaklaşık 620.000 dir.

coğrafya ve i̇klim 
şehrin ortalama yüksekliği 302 metredir.

i̇klim 
andhra pradesh’in yarı kurak telangana bölgesinde yer alan warangal, genel olarak sıcak ve kurak bir iklime sahiptir. yazlar mart ayında başlar ve mayıs ayında 42 c’ye ulaşan sıcaklık ortalamasıyla etkisi doruğa ulaşır. hazirandan eylüle kadarki dönemde  550 mm’lik yağış ortalamasıyla muson iklimi kendisini hissettirir. kurak ve ılıman kış kasım ayının sonlarında başlar ve şubat ayının başlarına kadar devam eder.

ekonomi 
warangal tarım ağırlıklı bir ekonomiye sahiptir. warangal şehri yakınlarındaki enumamula köyünde büyük bir tahıl pazarı bulunmaktadır. pirinç, yerel üretim yaygınlığı ve ticareti bakımından en önemli tarım ürünüdür. diğer bir tarım ürünü olan pamuk da 1990’lı yılların başlarına kadar üretimi yapılan en önemli ürünlerden biriydi, fakat su taşkınlarının tarlaları yok etmesiyle bu sektör zora girdi.

ayrıca warangal’da bulunan ulusal teknoloji enstitüsü’ndeki stpi (software technology parks of india), şehirde teknoloji sektöründe faaliyet gösteren en önemli merkezdir.

kaynakça 

andhra pradeş
Feyyaz Gölcüklü

feyyaz gölcüklü (1926 - 15 eylül 2011, alsancak, konak, i̇zmir), türk hukukçu.

ankara üniversitesi hukuk fakültesi'nden mezun oldu. 1974-1976 yılları arası ankara üniversitesi siyasal bilgiler fakültesi dekanlığı yaptı. 1977-1998 yılları arası avrupa i̇nsan hakları mahkemesi'nde türkiye'yi temsilen yargıç olarak bulundu. 12 eylül darbesi sonrası kurulan danışma meclisi'nde üye olarak görev yaptı.

85 yaşında i̇zmir'de öldü. kabri muğla'da şehir eski mezarlığı'ndadır.

eserleri 
l'interrogatoire en matière pénale (1952) 
ceza davasında şahıs hürriyeti  (1958)
türkiye'de çocuk suçluluğu hakkında bir araştırma (1962)
türk ceza sistemi - hürriyeti bağlayıcı cezalar (1966)
haberleşme hukuku (1970)
avrupa i̇nsan hakları sözleşmesi ve uygulaması (1994)

kaynakça 

1926 doğumlular
2011 yılında ölenler
ankara üniversitesi hukuk fakültesinde öğrenim görenler
ankara üniversitesi öğretim üyeleri
ankara üniversitesi siyasal bilgiler fakültesi dekanları
avrupa i̇nsan hakları mahkemesi yargıçları
türk hukukçular
tbmm 1981 danışma meclisi millî güvenlik konseyince seçilen üyesi
Alibeyköy Stadyumu

alibeyköy stadyumu, i̇stanbul'un eyüpsultan ilçesindeki futbol stadyumu. i̇stanbul süper amatör ligi'nde mücadele eden alibeyköyspor takımının iç saha maçlarına ev sahipliği yapmaktadır. 3.500 seyirci kapasitesine sahip stadyumun zemini sentetik çimdir.

kaynakça 

alibeyköyspor
i̇stanbul ilindeki stadyumlar
eyüpsultan'daki yapılar
Evrimsel nörobilim

evrimsel nörobilim, sinir sisteminin yapısal ve işlevsel olarak evrimi ile doğal tarihini anlamaya yönelik çalışmaların yapıldığı disiplinlerarası bir alandır. bu alan, kavram ve bulgularını nörobilim ve evrimsel biyolojiden alır. tarihsel olarak en deneysel çalışma karşılaştırmalı nöroanatomi alanında yapılmıştır. seçilim deneyleri ve deneysel evrim yaklaşımları sıklıkla kullanılmaktadır.

nörobilim
nörobilim
Deneysel evrim

deneysel evrim, evrimsel ve deneysel biyoloji alanlarında hipotezler ile evrim teorilerinin kontrollü deneyler yoluyla denendiği çalışma alanıdır. popülasyonların yeni çevresel şartlara adaptasyon sağlaması halinde evrim, laboratuvar ortamında da gözlemlenebilmektedir. moleküler biyolojinin modern araçları kullanılarak; mutasyon, seçilim ve adaptasyonlar ile bunların gelişimine dair bulgular elde etmek mümkün olmaktadır. adaptasyonun gerçekleşmesi için pek çok jenerasyona ihtiyaç duyulduğundan, evrimsel deneyler genellikle bakteri, virüs ve maya gibi mikroorganizmalarla gerçekleştirilmektedir.

kaynakça 
 buckling a.; craig maclean r.; brockhurst m.; colegrave n.; şubat 2009, "the beagle in a bottle", nature 11.11.2011 tarihinde erişildi. 
 elena s.; lenski r.; haziran 2003, "evolution experiments with microorganisms: the dynamics and genetic bases of adaptation", nature reviews genetics 11.11.2011 tarihinde erişildi. 

evrimsel biyoloji
biyoloji deneyleri
Metabolik asidoz

metabolik asidoz, böbrekler yoluyla atılması gereken asit iyonlarının birikmesi veya aşırı bikarbonat iyonunun kaybedilmesi durumudur.

ortaya çıkış nedenleri
böbrek yetmezliği, diyare, kalp durması,  diabetik ketoasidoz, salisilat zehirlenmeleri, ileostomi, metabolik asidoz yapan en önemli sebeplerdir.

belirti ve bulgular
merkezi sinir sistemi depresyonuna bağlı olarak apati, oryantasyon bozukluğu, durgunluk, deliryum, koma görülebilir. hastalarda kussmaul solunumu, dehidratasyon, bulantı, kusma, baş ağrısı vardır. 
kan ph’ı 7,35'den düşüktür. 
pco2 normal veya azalmış, 
plazma  bikarbonatı 22 meq/lt altındadır.
i̇drar ph’ı 5’ten düşüktür.

tedavi 
hasta sıvı alması için cesaretlendirilir.
bikarbonat eksikliği varsa giderilir.
eğer ketoasidoz varsa glukoz veya insülin, potasyum klorür iv yolla verilir.
sıvı elektrolit dengesizliğini düzeltmek için gerekli sıvılar verilir.
eğer böbrek yetmezliği varsa hastanın düşük proteinli ve yüksek karbonhidratlı besinler alması sağlanır.
dehidratasyonun belirti ve bulguları kontrol edilir.
i̇drarın ph ve yoğunluğu izlenir.
glikoz, potasyum ve diğer elektrolit değerleri incelenmelidir.

metabolik bozukluklar
Asidoz

asidoz, vücudun ph değerini düşürme eğilimi olan herhangi bir hastalıktır.

etkileri 
ph 7.20 altına düştüğünde depresif etkiler kendini gösterir ve daha sonrasında hipotansiyon ortaya çıkar.

ayrıca bakınız 
alkaloz

metabolik bozukluklar
tıbbi acil durumlar
yoğun bakım
Alkaloz

alkaloz, vücudun ph değerini artırma eğilimi olan herhangi bir hastalıktır.

etkileri 
ph 7.60 üzerinde ise sistemik vasküler rezistans artar. koroner vazospazm ve nöromusküler irritabilite oluşur.

ayrıca bakınız 
asidoz

metabolik bozukluklar
tıbbi acil durumlar
yoğun bakım
Dedemin İnsanları

dedemin i̇nsanları, yönetmenliğini çağan irmak'ın yaptığı 2011 yapımı türk melodram sinema filmi. başrollerini çetin tekindor ve hümeyra'ın paylaştığı film, 25 kasım 2011 tarihinde türkiye'deki sinemalarda gösterime girmiştir.

konu 
çağan irmak'ın kendi çocukluğunu konu aldığı filmde mübadele sonucu girit adasından türkiye 'nin i̇zmir şehrine göçen dedesi ile geçirdiği son yaz mevsimini anlatır. filmde 12 eylül 1980 i̇htilali 'nden sonra yaşanan olaylara dayanamayıp intihara sürüklenen dedesinin hüzün verici hikâyesine yer verilmiştir.

oyuncular 

 çetin tekindor - mehmet bey
 yiğit özşener - i̇brahim
 gökçe bahadır - nurdan
 sacide taşaner - nadire
 hümeyra - peruzat
 zafer algöz - belediye başkanı
 mert fırat - hasan
 ezgi mola - fatma
 durukan çelikkaya - ozan
 mehmet ali kaptanlar - ercan
 eirini inglesi - eleonora
 ushan çakır - genç ozan
 ünal silver - deli bayram
 serkan genç - berat
 yiğit arı - haktan
 kosta kortidis - cemal
 ferda işıl
 aysan sümercan
 ayhan pekbilgin
 hakan arıkan
 ezgi bakışkan
 kaya akkaya
 mihriban er

dış bağlantılar 
 imdb'de dedemin i̇nsanları 
 dedemin i̇nsanları filmi resmî sitesi
 facebook dedemin i̇nsanları sayfası
 
 
 beyazperde'de dedemin i̇nsanları
 

12 eylül darbesi ile ilgili filmler
1970'lerde geçen filmler
1980'lerde geçen filmler
2010'larda romantik dram filmleri
2011 çıkışlı türk filmleri
türk aile filmleri
çağan irmak'ın senaryosunu yazdığı filmler
çağan irmak'ın yönettiği filmler
i̇zmir'de çekilmiş filmler
konusu i̇zmir'de geçen filmler
konusu girit'te geçen filmler
türk romantik dram filmleri
türk politik dram filmleri
warner bros. filmleri
2010'larda politik dram filmleri
2010'larda türkçe filmler
2011 çıkışlı komedi filmleri
2011 çıkışlı dramatik filmler
ay yapım filmleri
Nihat Atacan

nihat atacan (d. 23 ocak 1942, eskişehir), türk eski futbolcu, teknik direktör. eskişehirspor'a yakınlığıyla tanınır. daha sonra teknik direktörlük döneminde malatyaspor'la elde ettiği başarılardan dolayı bu takımla da özdeşleşmiştir. eskişehirspor'un 70'li yıllarda süper lig'in zirvesine oynadığı zamanlarda eskişehirspor taraftarlarının en çok kullandıkları slogan olan "fethi-nihat-ender filelere gönder." sloganındaki nihat'dır.

futbolculuk kariyeri

kulüp kariyeri 
futbola eskişehir'de mahalle arasında başladı ve futbola hobby olarak sürdürdü. ardından 1962-63 sezonunda amatör seviyede eskişehir ticari i̇limler akademisi'nin futbol takımında oynamaya başladı. bu ekiple 1963 yılında türkiye akademiler arası düzenlenen futbol şampiyonasını kazandı. bu başarının ardından kurulan eskişehirspor'da kurucu kadroya dahil edildi. ardından tüm futbol kariyerini eskişehirspor forması altında geçirdi.

millî takım kariyeri 
1 kez türkiye u-21 millî takımına çağrılan nihat atacan, 1 kez türkiye u-21 millî takım formasını giymiştir.

teknik direktörlük kariyeri 
70'lerden beri türkiye'de türkiye 2. futbol ligi ve türkiye 1. futbol ligi'de antrenörlük yaptı. candan dumanlı'nın görevinden istifa etmesinin ardından 1980 ekim'inde eskişehirspor'un teknik direktörlüğüne getirildi.

1983-84 sezonunda o zamanlar alt kademe liglerde mücadele eden malatyaspor'u çalıştırmaya başladı. 1983-84 sezonunda sezonunda malatyaspor'u türkiye 2. futbol ligi şampiyonu yaparak türkiye 1. futbol ligi'ne yükselmesini sağladı.

başarıları

teknik direktör olarak 
malatyaspor
 türkiye 2. futbol ligi: 1983-84

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 
 
 

1942 doğumlular
eskişehir doğumlu futbolcular
türk erkek futbolcular
resim aranan futbolcular
eskişehirspor futbolcuları
süper lig futbolcuları
türk teknik direktörler
eskişehirspor teknik direktörleri
malatyaspor teknik direktörleri
balıkesirspor teknik direktörleri
sakaryaspor teknik direktörleri
denizlispor teknik direktörleri
göztepe sk teknik direktörleri
süper lig teknik direktörleri
1. lig teknik direktörleri
1. lig şampiyonluğu kazanan teknik direktörler
yaşayan insanlar
türkiye 21 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
forvet futbolcular
eyüpspor teknik direktörleri
Ana muhalefet partisi lideri

ana muhalefet partisi lideri, genellikle hükümette olmayan en büyük siyasi parti lideri tarafından taşınan bir unvandır ve tipik olarak parlâmenter sistemi kullanan ülkelerde kullanılır. ana muhalefet lideri genellikle mevcut başbakan, başbakan yardımcısı, başbakanlık veya başbakanlık görevinde bulunan bir alternatif olarak görülür; westminster sisteminde, ana muhalefet lideri, gölge kabine veya muhalefet ön sırası olarak bilinen rakip bir alternatif hükümetin başını çeker. aynı terim, alt devlet, il veya diğer bölgesel ve yerel meclislerde hükümette olmayan en büyük siyasi parti liderine de atıfta bulunmak için kullanılır.

birçok i̇ngiliz milletler topluluğu ülkesinde, ana muhalefet lideri için tam unvan, "devletinin en sadık muhalefet lideri"dir.

ülkelere göre

türkiye 

türkiye cumhuriyeti'nde ana muhalefet partisi lideri, türkiye devlet protokolünde 4. sırada yer alır. türkiye cumhuriyeti'nin şu anki ana muhalefet partisi lideri cumhuriyet halk partisi (chp) genel başkanı kemal kılıçdaroğlu'dur.

kuzey kıbrıs türk cumhuriyeti 

kuzey kıbrıs türk cumhuriyeti'nde ana muhalefet partisi lideri, kktc devlet protokolünde 9. sırada yer alır. kuzey kıbrıs türk cumhuriyeti'nin şu ankiana muhalefet partisi lideri cumhuriyetçi türk partisi (ctp) genel başkanı tufan erhürman'dır.

ana muhalefet partisi liderleri
westminster modeli
unvanlar
Miley Stewart

miley ray stewart, disney channel'da yayınlanan hannah montana isimli dizide miley cyrus'ın canlandırdığı kurgusal karakter. karakter hannah montana dizisi dışında hannah montana: the movie adlı filmde de yer alır. miley stewart dizide çifte yaşam süren bir genç kızdır. miley normal bir gençken, ikinci karakteri "hannah montana" dünyaca ünlü bir pop stardır.

karakterin orijinal adı chloe stewart olarak belirlense de daha sonra miley stewart olarak değiştirilmiştir.

miley crowley corners, tennessee'de 23 kasım 1992'de doğmuştur. (cyrus'ın gerçek doğum tarihi) ebeveynleri robby ve susan stewart, ağabeyi ise jackson'dır. miley pek çok evcil hayvana sahiptir: luanne adında bir domuzu, leslie adında bir hamsterı, blue jeans adında bir atı vardır.

hannah montana 

hannah montana miley stewart'ın alt kişiliğidir. karakterin orijinal adı molly cingle olarak düşünülse de daha sonra bu değiştirilerek hannah montana'da karar kılınmıştır. hannah kimliği bilinmeyen dünyaca ünlü bir pop yıldızıdır. hannah'ın pek çok hayranı onun gerçekte normal bir genç kız olduğunu ve miley ile aynı kişi olduğunu bilmemektedir.

hannah montana'yı miley stewart'dan ayıran en büyük özellik montana'nın sarı bir peruk takması, stewart'ın ise esmer olmasıdır. bunun dışında montana genelde abartılı giyinen, makyaj yapan ve büyük güneş gözlükleri takan bir karakterdir.

kaynakça 

hannah montana karakterleri
kurgusal amerikalılar
kurgusal televizyoncular
kurgusal kadın karakterler
Kevork Acemyan

kevork açemyan (erm. գեւորգ աճեմյան) - ermeni siyasetçi. asala örgütünün kurucularındandır.

1932 yılında suriye'de doğdu. genç yaşlarında beyrut'a gitmiş buradaki amerikan üniversitesi'nde eğitim görmüş, orada kitap dükkânı açmıştır. 1960'lı yıllarda ermeni mülteci edebiyatının önemli temsilcilerinden biri olarak dikkat çekti. eserleri ermenice ve i̇ngilizce yazılmış, abd, sscb ve lübnan'da yayınlanmıştır.

asala terör örgütünün kurulmasında önemli katkısı olmuştur. örgütün siyasi çizgisinin geliştirilmesinde büyük gayretler göstermiştir. acemyan'ın en ünlü romanlarından biri lübnan'daki ermeni gençlerinden bahseden "ardgohi jaranqordnera"dır.

1978 - 1989 yılları arasında "spürk" dergisinin editörü olmuştur. dergide gürgen yanıkyan hakkında yazdığı yazılarlarla, nahçıvan ve karabağ'daki ermenileri isyana ve ayaklanmaya davet etmiştir. birinci ermeni kongresi'nin organizasyon kurulu üyesi olmuştur.
1998 yılında lyon'da ölmüştür.

kaynakça

20. yüzyıl ermeni yazarları
1932 doğumlular
1998 yılında ölenler
asala üyeleri
Simon Simonyan

simon simonyan (ermeni: սիմոն սիմոնյան, 11 mart 1914, ayıntab - 11 mart 1986, beyrut), ermeni yazar, öğretmen.

11 mart 1914 yılında osmanlı i̇mparatorluğu'na bağlı ayıntab şehrinde doğdu. genç yaşlarda lübnan'da bulunan "kilikya ermeni katalikosluğu"nun faaliyetlerine katılmış, ayrıca lübnan'daki ermeni okullarında ders vermiştir. ermeni diline ve tarihine dair birkaç ders kitabı yazmıştır. 1950’lerde yazdığı ermeni tarihi kitabı hayots badmutyun kudüs’te ders kitabı olarak okutulmuştur. 1958 yılında "spruk" (սփիւռք) dergisini kurmuş uzun süre onun editörlüğünü yapmıştır. 
bir süre sevan yayınevinin yöneticiliğini yaptı. i̇ki sayı çıkan sevan dergisinin de yönetimini üstlenmiştir.

simonyan'ın geleneksel ermeni partileri ile ilişkileri gergindi, çünkü o farklı siyasi çizginin taraftarıydı. 1960 yılları arasında sscb'ye gitti. burada ermeni milliyetçiliğinin gelişmesi yönünde çalışmalara katıldı.

asala'nın siyasi çizgisinin geliştirilmesinde büyük katkıları oldu. 11 mart 1986 yılında 72 yaşında beyrut'ta öldü.

kaynakça

dış bağlantılar
 list of syrian armenians 

1914 doğumlular
gaziantep doğumlu yazarlar
osmanlı ermenileri
ermeni asıllı lübnanlılar
20. yüzyıl ermeni yazarları
1986 yılında ölenler
beyrut'ta ölenler
ermeni kırımı'ndan kurtulanlar
Zori Balayan

zori balayan (ermenice: զորի բալայան, 10 şubat 1935, hankendi), ermeni yazar, gazeteci, gezgin ve hekimdir.

hayatı 
10 şubat 1935'te azerbaycan ssc'nin hankendi şehrinde doğdu. 1957 yılında ortaokuldan, 1963 yılında ise ryazan devlet üniversitesi'nden mezun oldu. 1963-1973 yılları arasında kamçatka'da hekimlik icra etmiştir.

1975 yılından itibaren "literaturnaya gazeta"nın şahsî muhabiri olarak çalıştı. 1989 yılında sscb meclisine milletvekili olarak girdi.

siyasî fikirleri 
zori balayan'ın 1980'li yılların başlarında yazdığı ocak adlı makalesi ile meşhur oldu. bu eser 1981 yılında kitap olarak neşrolundu. bu kitapta karabağ'ın ve nahçıvan'ın eski ermeni toprağı olduğunu iddia ediyor. ayrıca, kitapta "türkler -azerbaycanlılar da gruba dahil olmak üzere- rusya ve ermenistan'ın düşmanıdır" diyen i̇ngiliz gazeteci thomas de waal'a göre azerbaycan'da karmaşa yaratmayı amaçlamıştır. sabir rüstemhanlı, mirza i̇brahimov ve azerbaycan'ın diğer ileri gelen edipleri, ülke basınında balayan'ın iddialarına karşılık makaleler neşrettiler.

daha sonra balayan, karabağ ayrılıkçılarına iştirak etti ve ''miatsum'' hareketinin liderlerinden biri oldu.  balayan, 1988'de silva kaputikyan ile beraber moskova'da mihail gorbaçov ile bir araya geldi ve ondan "karabağ meselesi"ni ermeniler lehine halletmesini istedi.

kaynakça 

yaşayan insanlar
1935 doğumlular
hankendi doğumlular
ermeni hekimler
20. yüzyıl ermeni yazarları
21. yüzyıl ermeni yazarları
ermeni gazeteciler
ermeni milliyetçileri
artsah kahramanları
Yüce

yüce, yüksek, büyük, ulu, ulvi anlamlarına gelen bir sıfattır. ayrıca hem erkek hem de kızlara verilen bir addır. "yüce" ayrıca şu anlamlara da gelebilir:

felsefe
yüce (felsefe), genel anlamda insan ölçülerini aşan ve bu nedenle çok büyük olan, aşkın olan anlamında bir kavramdır.
hukuk
 yüce divan, görevlerinden doğan ya da görevlerini yaptıkları sırada işledikleri suçlarından dolayı cumhurbaşkanı, bakanlar kurulu üyeleri, yargıtay, danıştay başkan ve üyelerini yargılayan üst mahkeme.

yer adları
 yüce, dereli, giresun ili dereli ilçesine bağlı köydür.
 yüce, mazıdağı, mardin ili mazıdağı ilçesine bağlı köydür.

soyadı yüce olanlar
 abdullah yüce, türk müziği sanatçısı, şair, oyuncu.
 i̇hsan yüce, türk, sinema ve tiyatro oyuncusu, senarist, yönetmen ve şair.
 kâmran yüce, türk şair, tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu, seslendirme sanatçısı.
 seren yüce, türk film yönetmeni.

ayrıca bakınız
 yücel
The Buddy Holly Story, Vol. 2

the buddy holly story, vol. 2, buddy holly'nin şarkılarından oluşan ve şarkıcının ölümünden sonra yayınlanan the buddy holly story adlı albümün devamı niteliğinde olan derleme albüm.

şarkı listesi 
1. yüzü

2. yüzü

kaynakça 

buddy holly albümleri
1960 albümleri
i̇ngilizce albümler
coral records albümleri
Foča katliamları

foča katliamları, sırp askeri güçleri ve polisi tarafından 7 nisan 1992 ile ocak 1994 tarihleri arasında, bosna-hersek'in foča bölgesinde (gacko ve kalinovik kasabaları da dahildir) bosnalı sivilleri hedef alan katliam. foča'dan 2704 kişi katliamlar sırasında öldürülmüştür veya halen kayıptır. 1992 yılında bavyera yüksek mahkemesi, novislav đajić'e açılmış olan bir davada katliamların soykırım suçu teşkil ettiğini belirtti.

eski yugoslavya uluslararası ceza mahkemesi, pek çok hükmünde katliamların insanlığa karşı suç olduğunı belirtti. toplu cinayetler dışında, bölgedeki sırp olmayan sivillere etnik temizlik ve toplu tecavüzler yapıldı, boşnak malları ve kültürel miraslarına zarar verildi. tüm boşnaklar bölge dışına atıldı. bunun yanı sıra sırplar genellikle tecavüz kampları olarak adlandırılan, yüzlerce kadına tecavüz edilen kamplar kurdu.

sırp askerleri ve polisi boşnak sivillerinin evlerini yaktı, bir araya toplanan siviller bazı olaylarda öldürüldü, bazılarında ise kadın ve erkekler ayırılarak toplama kamplarına gönderildi. bölgede 13 cami yıkıldı ve 22,500 müslüman bölgeden kaçtı. katliamların sonunda bölgede sadece 10 müslüman kalmıştı.

kaynakça 

1992'de çatışmalar
1993'te çatışmalar
1994'te çatışmalar
bosna soykırımı
sırp savaş suçları
etnik temizlik
foča
Willem Einthoven

willem einthoven (d. 21 mayıs 1860, semarang – ö. 29 eylül 1927, leiden) hollandalı doktor ve fizyolog. i̇lk pratik elektrokardiyogramı (ecg ya da ekg) 1903 senesinde icat etmiştir. daha sonra bu sebeple 1924 senesinde nobel fizyoloji veya tıp ödülü'nü kazanmıştır.

kaynakça 

1860 doğumlular
1927 yılında ölenler
hollandalı fizyologlar
hollandalı mucitler
hollandalı nobel ödülü sahipleri
nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahipleri
Bimodal dağılım

bimodal dağılım, istatistik biliminde sürekli olasılık dağılımı olup iki tepe değer arasında bir frekans dağılım eğrisini niteler. bu tepe değerler olasılık yoğunluk fonksiyonunda, şekil 1'de gösterildiği gibi, farklı zirveler olarak görünür.

bimodal dağılım gösteren değişkenlere dair bazı örnekler, belirli gayzer patlamaları arasındaki zaman, galaksilerin renk boyutlarında görülen geçişkenlik şeması, afrika’da bulunan örücü oecophylla karıncalardaki işçi karıncaların büyüklük dağılımı, hodgkin lenfoma hastalığının sıklığı, amerikalı yetişkinlerde antibiyotik bir ilaç olan izoniazidin etkisini yitirme hızı ve nova patlamalarının mutlak büyüklükleridir.

popülasyon genetiğindeki kullanımında ise, bir toplumsal özellik için frekans dağılım eğrisi bimodal ise bu genellikle, kantitatif olarak ayrılan iki farklı fenotipin kanıtı olur.

diğer olasılık dağılımları aşağıda gösterilmiştir:

sadece maksimum veya minumum gibi tek bir değere sahip unimodal dağılım (tek tepeli), 
tam iki maksimum değere sahip bimodal dağılım (çift tepeli),
birden çok maksimum değerlere sahip multimodal dağılım (çok tepeli).

ayrıca bakınız 
sıklık dağılımı
tepe değeri (istatistik)

kaynakça 

olasılık dağılımları
Marie-Josée Croze

marie-josée croze (; d. 23 şubat 1970, montreal, québec), kanadalı oyuncu.

marie-josée croze montreal la veillée prospero okulunun tiyatro bölümünde güzel sanatlar okudu. 1993 yılında la florida filmiyle beyazperdeye adım attı. daha sonra televizyon dizilerinde çalışmaya başladı. 2000 yılında çekilen denis villeneuve maelstrom filmiyle ulusal jutra ve genie en iyi kadın oyuncu ödülünü kazandı. 2010 yapımı fransa-kanada ortak yapımı	
a view of love filmindeki üstün oyunculuğuyla beğeni topladı.

filmografi

film

 la postière (1992): fille du bordel
 la florida (1993): carmen
 hla identique (1998): marie
 maelström (2000): bibiane champagne
 ascension (2002): pregnant woman (lead)
 ararat (2002): celia
 des chiens dans la neige (2002): lucie
 battlefield earth: a saga of the year 3000 (2002): mara
 nothing (2003): sara
 barbarların i̇stilâsı (2003): nathalie
 mensonges et trahisons et plus si affinités... (2004): muriel
 ordo (2004): louise sandoli
 taking lives (2004): medical examiner
 münih (2005): jeanette the dutch assassin
 the girl from the chartreuse (original title: la petite chartreuse) (2005): pascale blanchot
 ne le dis à personne (tell no one) (2006): margot beck
 la mémoire des autres (2006): constance
 les oiseaux du ciel (2006): tango
 kelebek ve dalgıç (2007): henriette roi
 jacquou le croquant (2007): la mère de jacquou
 deux jours à tuer (2008): cécile
 le nouveau protocole (2008): (post-production)
 vivre! (2009)
 je l'aimais (2009): mathilde
 un balcon sur la mer (2009)
 hidden diary (2009): louise
 korkoro (2009): öğretmen matmazel lundi
 murder on the orient express (2010)
 another silence (2011)
 la certosa di parma (2012)
 collision (2013)
 calvary (2014)
 an eye for beauty (2014)
 every thing will be fine (2015)
 2 nights till morning (2015): caroline
 au nom de ma fille (2016)
 the confessions (2016)
 iqaluit (2016)
 milf (2018): sonia
 clifton hill (2019): mrs. moulin

televizyon

 chambres en ville (1989): noémie vanasse
 le choix (1991; tv film) 
 montréal p.q. (1992) 
 zelda (1993; tv film): nanny
 the hunger (2 bölüm, 1997): woman / mimi
 le masque (1997): nadine mallette
 captive (1998; tv film): juliette laurier
 murder most likely (1999): marie cartier
 largo winch (1 bölüm, 2003)
 birdsong (2012)
 jack ryan (2018): sandrine arnaud

dış bağlantılar

1970 doğumlular
montreal doğumlu kadın oyuncular
kanadalı kadın sinema oyuncuları
kanadalı kadın dizi oyuncuları
cannes film festivali en i̇yi kadın oyuncu ödülü sahipleri
yaşayan insanlar
Durum cayrosu

durum cayrosu veya durum göstergesi (ai), pilota uçağın dünya'ya göre oryantasyonu konusunda bilgi veren uçuş göstergesi. sunî ufuk olarak da bilinir. ai kısaltması, i̇ngilizce attitude indicator kavramının akronimidir. durum cayrosu en basit haliyle; yeri sembolize eden koyu kısım, gökyüzünü sembolize eden açık renk kısım ve bunların birleşimi (suni ufuk) üzerinde bulunan bir uçak maketinden meydana gelir. pilota uçağın yatışı ve yunuslaması konusunda bilgi verir.

görerek uçuş (vfr) koşullarında da pilota yardımcı olan durum cayrosu, alet uçuşu (ifr) koşullarında pilotun uçağın durumu ile ilgili bilgi alacağı başlıca alettir.

kaynakça 

aviyonik
uçuş göstergeleri
Juan Martín del Potro

juan martín del potro () (d. 23 eylül 1988), arjantinli profesyonel tenisçi.

2009 amerika açık yarı finalinde rafael nadal'ı, finalinde ise roger federer'i  3-6, 7-6(5), 4-6, 7-6(4), 6-2'lik setlerle mağlup ederek ilk grand slam'ini kazandı. aynı grand slam turnuvası içinde nadal ve federer'in ikisini de yenebilen ilk tenisçi oldu.

kariyeri 
en verimli yılı 2009'dan sonra sağ el bileğinde sakatlık bulunan del potro ameliyat olmuştur. 2010'u neredeyse maç yapmadan geçiren potro 2011'in başında kortlara dönmüştür. 2013'te eski formunu yakalamayı başaran potro, 2013 wimbledon yarı finalinde djokovic'e 5 set sonunda mağlup olmuştur. 2014'e turnuva kazanarak başlayan potro, 1 ay sonra sol el bileğinde yaşadığı sorunlar nedeniyle ameliyat olmak zorunda kalmıştır. böylece 2014 sezonunu da erkenden kapatmıştır. 2015'e tenis oynamayı çok özlediğini belirterek sakatlığı tam anlamıyla geçmeden ve güçsüz bileğiyle kortlara kısa da olsa dönüş yapmıştır ve ağrıları yüzünden sol el bileğinden ikinci kez toplamda ise 3. kez ameliyat masasına yatmıştır. 2015 yılını da kapatan del potro 17 şubat 2016 tarihinde kortlara dönmüştür.

kaynakça

1988 doğumlular
arjantinli erkek tenisçiler
yaşayan insanlar
amerika açık şampiyonları
2012 yaz olimpiyatları tenisçileri
2016 yaz olimpiyatları tenisçileri
arjantinli olimpiyat tenisçileri
gümüş olimpiyat madalyalı arjantinli sporcular
bronz olimpiyat madalyalı arjantinli sporcular
2016 yaz olimpiyatları'nda madalya kazananlar
2012 yaz olimpiyatları'nda madalya kazananlar
TOPIO

topio ("tosy ping pong playing robot") (türkçe: ping pong oynayan robot) iki ayaklı insansı bir robottur. i̇nsanlara karşı masa tenisi oynayabilecek şekilde tasarlanmıştır. vietnam'da tosy adlı bir robotik firması tarafından 2005 yılından bu yana geliştirilmiştir. halka 28 kasım 2007 tarihinde tokyo uluslararası robot fuarı'nda (irex) gösterilmiştir.   topio 3.0 (topio'nun son versiyonu) yaklaşık 1.88 m. boyunda ve 120 kg. ağırlığındadır. her topio oyun oynarken, kendi beceri düzeyini artırmak ve sürekli olarak iyileştirmek için gelişmiş bir yapay zeka sistemi kullanır.

kaynakça

dış bağlantılar 

 
 topio video - youtube

i̇nsansı robotlar
Jean Dujardin

jean dujardin (d. 1972, paris), fransız oyuncu.
 
1995 yılında ilk kez tiyatroyla başladığı sanat yaşamı tek kişilik gösterisi, nous c nous adlı yapıtla olmuştur. sinemaya ise 1999 yılında un gars, une fille ile loulou adlı filmlerle adım attı. 2010 yapımı a view of love filmiyle başarılı bir performans sergiledi. 84. akademi ödüllerinde the artist (2011) filmi en i̇yi film akademi ödülü'nü kazandı, ayrıca filmdeki george valentin karakteri ile en i̇yi erkek oyuncu akademi ödülü'ne layık görülmüştür.

dujardin, 2011 yılında sessiz filmi the artist'de film yıldızı george valentin olarak rol aldı ve oss 117: kahire, spies nest yönetmeni michel hazanavicius ve bu filmdeki ortak yıldızı bérénice bejo ile bir araya geldi. filmin prömiyeri en i̇yi erkek oyuncu ödülü'nü aldığı 2011 cannes film festivali'nde yapıldı. performansı çok eleştirmenlerin beğenisini kazandı.

15 ocak 2012'de dujardin en i̇yi erkek oyuncu dalında altın küre ödülü kazandı. daha sonra en i̇yi erkek oyuncu dalında screen actors guild'i ve en i̇yi erkek oyuncu dalında bafta'yı kazandı. ayrıca en iyi oyuncu dalında césar ödülüne aday gösterildi, ancak ödülü  omar sy aldı. dujardin 84. akademi ödülleri'nde en i̇yi erkek oyuncu ödülünü kazandı. aslında oscar'a aday gösterilen dördüncü fransız oyuncu ve en i̇yi erkek oyuncu kazanan ilk oyuncudur.

şubat 2012'de dujardin, ortak yıldız ve arkadaşı gilles lellouche ile les infidèles'de ortaya çıktı. haziran 2012'de 175 kişi ile birlikte sinema sanatları ve bilimleri akademisi'ne davet edildi. dujardin 2013'te cécile de france ve tim roth ile éric rochant's möbius'da rol aldı.

1972 doğumlular
fransız erkek sinema oyuncuları
paris doğumlu erkek oyuncular
fransız komedyenler
cannes film festivali en i̇yi erkek oyuncu ödülü sahipleri
bafta en i̇yi erkek oyuncu ödülü sahipleri
en i̇yi erkek oyuncu bağımsız ruh ödülü sahipleri
ekran oyuncuları derneği ödülü sahipleri
en i̇yi erkek oyuncu akademi ödülü sahipleri
en i̇yi erkek müzikal veya komedi filmi oyuncusu altın küre ödülü sahipleri
altın küre ödülü sahipleri
bafta ödülü sahipleri
en i̇yi erkek oyuncu sag ödülü sahipleri
yaşayan insanlar
bağımsız ruh ödülü sahipleri
başrolde erkek oyuncu tarafından üstün performans ekran oyuncuları derneği ödülü sahipleri
Handikap ilkesi

handikap ilkesi, ilk olarak biyolog amotz zahavito tarafından 1975 yılında önerilen bir hipotez olup birbirlerini yanıltma veya blöfle bir şeyi elde etmek amacında olan hayvanlar arasında evrimin "dürüst" ve güvenilir iletişim sinyallerinin de oluşmasına yardımcı olduğunu açıklar. bu anlamda handikap ilkesi, güven verici sinyallerin ve buna dair işaretlerin, gönderen birey için çok kıymetli olması gerektiğini ve belli bir özelliğe daha az sahip olan bir canlı bireyin buna gücü yetmeyeceği şekilde gönderen için pahalıya mal olması gerektiğini öne sürer.

bu teoriye göre, örneğin cinsel seçilim söz konusu olduğunda, daha gelişmiş biyolojik uyum gücüne sahip hayvanlar, bu sosyal durumlarını göstermek için, bu durumlarını etkin şekilde düşüren ve sabotaj eden davranışlar veya morfolojik özellikler geliştirmek yoluyla buna dair işaret verir ve dikkat çekerler. handikap ilkesinin ana fikri, cinsel yolla seçilen özelliklerin, basitçe bir kaynağı boş yere harcayarak bu şekilde bir israf edebilme yeteneğine sahip olduğunu gösteren sinyallerin yollandığı gösteriş amaçlı tüketim gibi işlediğidir. alıcı, gönderilen bu sinyallerin aranılan nitelikli özelliklere ve uyum gücüne sahip bir birey tarafından gönderildiğini anlar çünkü daha düşük niteliklere sahip bir birey bu tür abartılı ve boşuna ziyan edilen sinyalleri hayatı pahasına geliştirmeyi göze alamaz.

bu fenomenin genel geçerliliği hakkında bazı tartışma ve anlaşmazlıklar mevcut olup zahavi'nin bu handikapların biyolojideki kapsam ve önemine dair görüşleri ana akımın dışında kalır. bununla birlikte, handikap fikri, bu alandaki pek çok araştırmacının teorinin hayvanlar arasındaki iletişimin bazı yönlerini açıkladığına inandıkları için çok etkili olmuştur.

diğer örnekler 

amotz ve avishag zahavi’nin handikap i̇lkesi adlı eserinde de incelenen arabistan yedikardeşleri kuşlarının  (turdoides striata)  davranışları bu açıdan ilginçlik taşır. gruplar halinde yaşayan bu kuşlar akraba olmayanlarla bile yiyeceklerini paylaşır, kamusal fayda için kendilerini feda eder, tüm çocuklara ortaklaşa bakar ve karşılıksız özveriye dayalı davranışlar geliştirerek adeta birer fazilet abidesi gibi davranırlar. arabistan yedikardeşlerinde en “faziletli” olanlar dişiler tarafından en cazip kabul edildikleri için bireysel düzlemde biyolojik avantaj elde ettikleri gibi, bu süreç sonunda toplumsal bir fayda da sağlanır. bireysel ve toplumsal çıkarları böylesine ince bir ustalıkla birleştiren bu kuşlar, daha ziyede rekabetçiliğe ve bencilliğe vurgu yaptığı düşünülen seçilim mekanizmalarının başka yönleri olduğunu da göstermektedir.

kaynakça

dış bağlantılar   
"dürüst sinyalleşimlerin teorisi"

seçilim
biyolojik evrim
evrimsel biyoloji
etoloji
hayvan cinselliği