Rahşan Ecevit

zekiye rahşan ecevit (evlilik öncesi soyadı aral; 17 aralık 1923, bursa - 17 ocak 2020, ankara), türk ressam, yazar ve siyasetçidir. demokratik sol parti ile demokratik sol halk partisinin kurucusu ve ilk başkanıdır. önerisiyle 2000 senesinde çıkarılan af yasası, rahşan affı olarak bilinir.

yaşamı
selanik'ten şebinkarahisar'a göç etmiş, daha sonra i̇stanbul'a yerleşmiş bir ailede dünyaya geldi. babası namık zeki aral, annesi zahide aral'dır. arnavutköy amerikan kız koleji mezunudur. 1946'da bülent ecevit ile evlendi. 1985'te, bülent ecevit'in siyasi yasaklı olduğu dönemde kurulan demokratik sol partinin (dsp) kurucusu ve genel başkanı oldu. genel başkanlık görevini bülent ecevit'in siyasi yasağının kalktığı 1987'ye kadar sürdürdü.

türkiye cumhuriyeti'nin 75. yılı olması sebebiyle 1998'de düşünce suçları ve adi suçlar için af önerdi. uzun süren af tartışmalarında af karşıtlarını, "bunlar tuzu kuru olanlardır. oysa allah'ın hangi kulu için ne yazdığını kimse bilemez." diyerek eleştirdi, afta ısrarcı oldu. 22 aralık 2000'de dsp, mhp ve anap koalisyonu tarafından yasa çıkarıldı. devlete karşı işlenen suçların dışındaki suçlara erteleme ve şartlı salıverme getiren "şartla salıverme ve erteleme yasası", kamuoyunda rahşan affı olarak nitelendirildi. bu yasanın kapsamı anayasa mahkemesinin ilgili kararıyla genişletildi, kanunu yapanların öngöremediği sonuçlar ortaya çıktı ve bazı hukuki uygulamalar kamuoyunda tepkilere neden oldu. bu afla birlikte cezaevlerindeki mahkûm sayısı yetmiş binden kırk bine düştü. ancak mahkûm sayısı 3 yılda 20 binden fazla artarak yeniden 64 bine çıktı. bazı kaynaklarda, 67 binden fazla mahkûm sayısının çıkarılan afla 49 bine kadar düştüğü, 3 yıl sonra 64 bini geçtiği yazılmıştır. bazı hukukçular, aftan yararlanıp serbest kalan mahkûmların %60'tan fazlasının tekrar suç işleyerek hapse girdiğini belirtmiştir.

2001 yılında tepkilerin artması üzerine, "benim düşündüğüm af katillerin affı değil, garibanların affıydı." dedi.

yıllar sonra kendisiyle yapılan bir röportajda ise af için şöyle konuştu:"o bir af değildi. şartla salıverme ve ceza ertelemesiydi. ben sade bir vatandaş olarak affı terör suçluları, azılı katiller veya ırz düşmanları için değil ancak yoksulluğun, açlığın ve toplum düzenindeki aşırı adaletsizliğin suça ittiği kimseler için istemiştim. benimkisi sadece bir temenniydi. ama tbmm’ye intikal edince işin yüzü değişti. tasarı azılı katilleri bile kapsayacak biçimde yasalaştı."

2005 yılında yaptığı bir açıklamada, müslüman bir kimse olarak türkiye'de "hurafelerden uzak" bir i̇slam'ı yaşamak istediğini, yabancı protestanların misyonerlik faaliyetlerinden ve apartman kiliselerin çoğalmasından rahatsızlık duyduğunu ve "müslümanlığın gerilemesine" razı olamayacağını dile getirdi. 2006 yılında yabancıların toprak alımlarını eleştirirken gap bölgesini yahudilerin "kapattığını" ifade etti.

kurucusu olduğu dsp'den 4 haziran 2009 tarihinde istifa etti. 17 ocak 2010 tarihinde kurucusu olduğu demokratik sol halk partisinin 2. genel başkanlığına seçildi. 22 mayıs 2010 tarihindeki 33. cumhuriyet halk partisi olağan kurultayı'na bağımsız milletvekili emrehan halıcı ile katılarak tek başına genel başkan adayı olan ve kazanan kemal kılıçdaroğlu'na ve chp'ye desteğini açıkladı.

yazdığı pülümür'de aşk adlı roman, 2002 yılında tiyatroya uyarlanmıştır. ecevit, çok iyi derecede i̇ngilizce bilmekteydi.

ölümü ve hatırası 

ecevit, 17 ocak 2020’de tedavi gördüğü gülhane eğitim ve araştırma hastanesinde çoklu organ yetmezliği nedeniyle 96 yaşında öldü. 19 ocak 2020’de kocatepe camisi'nde düzenlenen cenaze töreninin ardından vasiyeti üzerine devlet mezarlığına defnedileceklerin eşlerinin de buraya defnedilebilmesine olanak sağlayan 7218 sayılı kanun uyarınca eşi bülent ecevit’in devlet mezarlığı’ndaki mezarının yanına defnedildi.

2021'de i̇zmir'in güzelbahçe ilçesindeki bir parka eşiyle birlikte adı verildi ve heykeli dikildi.

ayrıca bakınız 
 türk siyasetinde kadınların yeri

kaynakça 

1923 doğumlular
bursa doğumlu siyasetçiler
robert lisesinde öğrenim görenler
türk kadın siyasetçiler
türk müslümanlar
türk kadın ressamlar
kadın yazarlar
20. yüzyıl türk yazarları
21. yüzyıl türk yazarları
20. yüzyıl türk ressamları
21. yüzyıl türk ressamları
20. yüzyıl türk siyasetçileri
21. yüzyıl türk siyasetçileri
cumhuriyet halk partisi mensubu siyasetçiler
demokratik sol parti genel başkanları
demokratik sol halk partisi mensubu siyasetçiler
türkiye başbakanlarının eşleri
ecevit ailesi
2020 yılında ölenler
ankara ilinde hastalıktan ölenler
çoklu organ yetmezliğinden ölenler
devlet mezarlığı'na defnedilenler