17 Mart



olaylar 
 1756 - i̇rlanda'nın koruyucu azizlerinden, aziz patrick'in (385-461) adına kutlanan bir festival olan aziz patrick günü, ilk kez new york'ta da kutlandı.
 1776 - amerikan devrimi: george washington ve henry knox'un kente bakan tepelere topçu birliklerini konuşlandırmasının ardından i̇ngiliz güçleri, boston'u terk etmek zorunda kaldı.
 1816 - 38 tonluk 'elise' adlı buharlı tekne, kaptan pierre andriel yönetiminde, manş denizi'ni aşan ilk buharlı tekne oldu.
 1845 - küçük paketlerde kullanılan lastik bandın patenti alındı.
 1861 - i̇talya, ulusal birliğini kurdu.
 1891 - ahmed i̇hsan tokgöz, servet-i fünûn dergisini kurdu.
 1901 - van gogh'un resimleri paris'te bernheim-jeune galerisinde sergilenmeye başladı. 1890'da intihar eden sanatçı, yaşamı boyunca sadece bir tane resim satabilmişti.
 1915 - çanakkale savaşı: kraliyet donanması komutanı amiral sackville carden, görevinden ayrıldı.
 1920 - i̇ngilizler, eskişehir ve afyon'dan çekildiler.
 1921 - londra'da ilk doğum kontrol kliniği açıldı. kliniğe başvuranlara, düşük ücretle korunma araç gereçleri verildi.
 1926 - "demir sanayinin tesisine dair kanun" tbmm'de kabul edildi.
 1927 - i̇talya'da müzmin bekarların ağır vergi ödemeleri için kanun çıkarıldı.
 1941 - alman denizaltı kaptanı otto kretschmer'in denizaltısı batırıldı ve esir alındı.
 1944 - varlık vergisi'nin tasfiyesine ilişkin yasa yürürlüğe girdi.
 1948 - belçika, fransa, hollanda, birleşik krallık ve lüksemburg arasında, 50 yıl süreli brüksel antlaşması imzalandı ve batı avrupa birliği kuruldu.
 1954 - i̇spanya'yı kura sonucunda eleyen türkiye millî futbol takımı, fifa dünya kupası'na katılmaya hak kazandı.
 1961 - vicente calderón stadyumu'nun yapımına başlandı.
 1965 - 30 milyon dolarlık hacmi olan türk-i̇srail ticaret antlaşması imzalandı.
 1966 - abd donanması'na ait "alvin" adlı araştırma-kurtarma denizaltısı, i̇spanya kıyıları açıklarında abd'ye ait kayıp hidrojen bombası'nı buldu.
 1968 - ptt ile northern electric firmasının işbirliğiyle kurulan telefon fabrikasında yapılan ilk yerli telefon cihazları, 157 liradan satışa çıkarıldı.
 1969 - golda meir, i̇srail'in ilk kadın başbakanı oldu.
 1970 - my lai katliamı: abd ordusu, olayı örtbas etmeye çalıştıkları için 14 subay hakkında soruşturma başlattı.
 1972 - eti gıda san. ve tic. a.ş. eskişehir'de kuruldu.
 1980 - türkiye'de 12 eylül 1980 darbesi'ne giden süreç (1979- 12 eylül 1980): ankara sıkıyönetim komutanı, sıkıyönetim koordinasyon toplantısı'nda konuştu: "türk mimar mühendisler odası birliği bizce sabıkalı bir yerdir. adam öldürmekten 24 yıl ağır hapse mahkûm olan mahmut esat güven, burada iki tabanca ile birçok parlamentere ders verirken yakalanmıştır."
 1985 - i̇ki ünlü oyun yazarı arthur miller ve harold pinter, hapiste bulunan uluslararası yazarlar üyesi yazarları ziyaret etmek amacıyla türkiye'ye geldi.
 1995 - azerbaycan'da 15 mart'ta başlatılan ve türkiye'nin de adının karıştığı bir darbe girişimi bastırıldı. devlet başkanı haydar aliyev'i devirmek isteyen omon birlikleri'nin komutanı albay ruşen cevadov dahil olmak üzere, 400 kişi yaşamını yitirdi.
 1995 - michael jordan, basketbola geri dönme kararı aldı.
 2020 - 2020 avrupa futbol şampiyonası, koronavirüs pandemisi nedeniyle 2021'e ertelendi.

doğumlar 
 763 - harun reşit, abbâsîler'in 5. halifesi (ö. 809)
 1231 - shijō, japon i̇mparatoru (ö. 1242)
 1473 - iv. james, i̇skoç kralı (ö. 1513)
 1548 - honda tadakatsu, japon samuray ve daimyō (ö. 1610)
 1600 - aleksey trubetskoy, trubetskoy hanedanı'nın son üyelerinden biri (ö. 1680)
 1685 - jean-marc nattier, fransız ressam (ö. 1766)
 1709 - molla veli vidadî, azeri şair ve din adamı (ö. 1809)
 1733 - carsten niebuhr, alman matematikçi, haritacı ve kaşif (ö. 1815)
 1768 - kaʻahumanu, hawaiʻ i krallığı'nda konsort kraliçe (ö. 1832)
 1834 - gottlieb daimler, alman mühendis (ö. 1900)
 1849 - charles francis brush, amerikalı buluşçu, girişimci ve iş insanı (ö. 1929)
 1862 - charles laval, fransız ressam (ö. 1894)
 1865 - gabriel narutowicz, polonyalı politikacı (ö. 1922)
 1866 - alf victor guldberg, norveçli matematikçi (ö. 1936)
 1873 - margaret bondfield, i̇ngiliz politikacı (ö. 1953)
 1874 - stephen samuel wise, yahudi haham ve siyonist lider (ö. 1949)
 1875 - mike bernard, amerikalı ragtime müzisyeni (ö. 1936)
 1877 - otto gross, avusturyalı psikanalist (ö. 1920)
 1879 - sid grauman, amerikalı şovmen (ö. 1950)
 1881 - walter rudolf hess, i̇sviçreli fizyolog ve nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahibi (ö. 1973)
 1888 - paul ramadier, fransız başbakanı (ö. 1961)
 1888 - nugent slaughter, amerikalı müzisyen (ö. 1968)
 1896 - tacülmüluk, i̇ran kraliçesi (ö. 1982)
 1900 - alfred newman, amerikalı besteci, aranjör ve film müziği şefidir (ö. 1970)
 1900 - manuel plaza, şilili sporcu (ö. 1969)
 1902 - chaim gross, amerikalı bir heykeltıraş ve eğitimciydi (ö. 1991)
 1902 - bobby jones, amerikalı golfçü (ö. 1971)
 1907 - jean van houtte, belçikalı bir politikacı (ö. 1991)
 1915 - bill roycroft, avustralyalı olimpik binici şampiyonu (ö. 2011)
 1919 - nathaniel adams coles, amerikalı caz müzisyeni (ö. 1965)
 1920 - mucibur rahman, bangladeş'in ilk başbakanı ve devlet başkanı (ö. 1975)
 1921 - meir amit, i̇srailli politikacı ve general aynı zamanda üçüncü mossad direktörü (ö. 2009)
 1922 - patrick suppes, amerikalı bir filozoftur (ö. 2014)
 1925 - mansour rahbani, lübnanlı müzisyen ve besteci (ö. 2009)
 1926 - siegfried lenz, alman yazar (ö. 2014)
 1928 - neriman köksal, türk sinema oyuncusu (ö. 1999)
 1928 - jean panisse, fransız aktör (ö. 2021)
 1929 - peter ludwig berger, amerikalı sosyolog ve teolog (ö. 2017)
 1930 - james irwin, amerikalı astronot (ö. 1991)
 1933 - asa lanova, i̇sviçreli kadın bale dansçısı ve yazar (ö. 2017)
 1936 - ken mattingly, amerikalı astronottu
 1937 - ramdas agarwal, hint siyasetçi (ö. 2017)
 1938 - rudolf nureyev, sscb'li (daha sonra avusturyalı) bale dansçısı (ö. 1993)
 1939 - atilla dorsay, türk sinema eleştirmeni, yazar, gazeteci ve mimar
 1939 - bill graham, kanadalı siyasetçidir (ö. 2022)
 1939 - giovanni trapattoni, i̇talyan futbol adamı
 1940 - ruşen güneş, türk müzisyen
 1941 - paul kantner, amerikalı rock müzisyeni ve gitaristi ve aktivist (ö. 2016)
 1942 - john wayne gacy, amerika'nın en önemli seri katillerindendir (ö. 1994)
 1944 - pattie boyd, i̇ngiliz manken, fotoğrafçı
 1946 - georges j.f. kohler, alman biyolog ve nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahibi (ö. 1995)
 1946 - larry langford, amerikalı siyasetçi (ö. 2019)
 1948 - william gibson, amerikalı roman yazarı
 1949 - pat rice, kuzey i̇rlandalı eski millî futbolcu ve antrenör
 1950 - mehmet ali i̇rtemçelik, türk politikacı
 1951 - kurt russell, amerikalı oyuncu
 1952 - barry horne, britanyalı hayvan hakları savunucusudur (ö. 2001)
 1954 - kazım arslan, türk avukat ve siyasetçi (ö. 2019)
 1954 - lesley-anne down, i̇ngiliz asıllı amerikalı oyuncu ve model
 1955 - gary sinise, amerikalı oyuncu ve film yönetmeni
 1961 - sam bowie, abd'li basketbolcu
 1961 - dana reeve, amerikalı oyuncu  ve şarkıcı (ö. 2006)
 1962 - kalpana chawla, hint asıllı amerikalı astronot (ö. 2003)
 1964 - lee dixon, i̇ngiliz futbolcudur
 1964 - rob lowe, amerikalı aktör, yapımcı ve yönetmendir
 1964 - jacques songo'o, kamerunlu millî futbolcudur
 1967 - billy corgan, abd'li müzisyen, söz yazarı ve bestecisidir
 1969 - alexander mcqueen, i̇ngiliz moda tasarımcısı ve desinatör (ö. 2010)
 1972 - mia hamm, amerikalı kadın millî futbolcu
 1973 - caroline corr, i̇rlandalı şarkıcı
 1975 - puneeth rajkumar, hint oyuncu, yapımcı ve şarkıcı (ö. 2021)
 1975 - test, kanadalı profesyonel güreşçi (ö. 2009)
 1976 - stephen gately, i̇rlandalı şarkıcı (ö. 2009)
 1976 - zita molnár, macar masa tenisi oyuncusu
 1976 - álvaro recoba, uruguaylı futbolcu
 1976 - antoine van der linden, hollandalı futbolcu
 1979 - stormy daniels, amerikalı porno yıldızı, senarist ve yönetmen
 1979 - samoa joe, samoa asıllı amerikalı profesyonel güreşçidir
 1981 - dilek serbest, türk manken ve oyuncu
 1981 - servet çetin, türk futbolcu
 1982 - mamedali karadanov, türkmen futbolcu
 1983 - raul meireles, portekizli futbolcu
 1985 - tuğba karademir, türk artistik buz patencisi
 1986 - edin džeko, boşnak millî futbolcudur
 1987 - federico fazio, arjantinli futbolcu
 1988 - claire elise boucher, daha çok bilinen sahne adı ile grimes, kanadalı şarkıcı, söz yazarı, albüm yapımcısı ve müzik video yönetmeni
 1988 - rasmus elm, i̇sveçli eski millî futbolcudur
 1988 - fraser forster, i̇ngiliz asıllı bir futbolcudur
 1989 - shinji kagawa, japon futbolcu
 1990 - andrew hozier-byrne veya yalnızca hozier, i̇rlandalı şarkıcı
 1991 - kyotaro yamakoshi, japon futbolcu
 1992 - john boyega, i̇ngiliz-nijeryalı bir aktör ve yapımcıdır
 1997 - katie genevieve ledecky, çek asıllı amerikalı yüzücü

ölümler 
 mö 45 - titus labienus, romalı asker (d. mö 100 civarı)
 180 - marcus aurelius, roma i̇mparatoru (d. 121)
 624 - ebû cehil, mekke'nin liderlerinden (d. 556)
 1008 - kazan, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 65. imparatorudur (d. 968)
 1040 - i. harold, i̇ngiltere kralı (d. 1015)
 1272 - go-saga, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 88. imparatorudur (d. 1220)
 1361 - hasan, türk asıllı memlûk sultanıdır (d. 1334)
 1425 - ashikaga yoshikazu, ashikaga şogunluğunun beşinci şogunudur (d. 1407)
 1642 - jakub zadzik, polonya büyük taç sekreteri (d. 1582)
 1650 - carl gyllenhielm, i̇sveçli asker ve politikacı (d. 1574)
 1680 - françois de la rochefoucauld, fransız yazar (d. 1613)
 1782 - daniel bernoulli, hollandalı matematikçi (d. 1700)
 1826 - ferdinand bauer, avusturyalı botanik ressamı (d. 1760)
 1830 - laurent de gouvion saint-cyr, fransa mareşali ve marki (d. 1764)
 1831 - napoleon louis bonaparte, hollanda krallığı'nın bonapart hanedanı'ndan gelen son kralı (d. 1804)
 1846 - friedrich wilhelm bessel, almanyalı gök bilimci ve matematikçi (d. 1784)
 1849 - ii. william, hollanda kralı, lüksemburg büyük dükü ve limburg dükü (d. 1792)
 1853 - christian andreas doppler, avusturyalı matematikçi ve fizikçi (d. 1803)
 1862 - jacques fromental halévy, fransız besteci (d. 1799)
 1872 - aleksa simić, sırp siyasetçi (d. 1800)
 1879 - ludwig reichenbach, alman bitki bilimci ve ornitolog (d. 1793)
 1885 - susan bogert warner, amerikalı yazar (d. 1819)
 1890 - władysław (ladislaus) taczanowski, polonyalı ornitoloji ve zooloji uzmanı bilim insanı (d. 1819)
 1893 - jules ferry, fransa eski başbakanı (d. 1832)
 1911 - paul arbaud, fransız kitap koleksiyoncusu ve hayırsever (d. 1832)
 1917 - franz brentano, alman psikolog ve filozof (d. 1838)
 1922 - gördesli makbule, türk kurtuluş savaşı'nda yunanlarla savaşırken 20 yaşında ölen türk kadını (d. 1902)
 1926 - aleksey brusilov, i. dünya savaşı sırasında rus komutan (d. 1853)
 1927 - victorine louise meurent, fransız ressam ve ressam modeli (d. 1844)
 1937 - joseph austen chamberlain, i̇ngiliz siyasetçi - 1925 nobel barış ödülü'ne layık görülmüştür (d. 1863)
 1949 - alexandra ekster, rus-fransız tiyatro tasarımcısı, ressam (d. 1882)
 1952 - ali rıza özdarende türk politikacı ve din adamı (d. 1876)
 1956 - irène joliot-curie, fransız bilim insanı ve nobel kimya ödülü sahibi (d. 1897)
 1974 - louis kahn, amerikalı mimar (d. 1901)
 1976 - luchino visconti, i̇talyan sinemacı (d. 1906)
 1978 - ceyhun atuf kansu, türk şair (d. 1919)
 1988 - nikolas asimos, yunan besteci (d. 1949)
 1990 - capucine, fransız oyuncu (d. 1931)
 1993 - helen hayes, amerikalı oyuncu (d. 1900)
 1995 - ruşen cevadov, azeri asker ve siyasetçi (d. 1951)
 1996 - rené clément, fransız film yönetmeni (d. 1913)

 2001 - angel mojsovski, makedon komünist aktivist, yugoslavya cephesi'nde savaşan asker, halk kahramanı nişanı sahibi (d. 1923)
 2005 - george kennan, amerikalı diplomat (d. 1904)
 2006 - i̇stemihan taviloğlu, türk besteci (d. 1945)
 2007 - john backus, amerikalı matematikçi (d. 1924)
 2011 - michael gough, britanyalı karakter oyuncusu (d. 1916)
 2011 - ferlin husky, (doğum adıyla: terry preston ya da simon crum), amerikalı country müzisyeni (d. 1925)
 2012 - iii. şenuda, mısırlı hristiyan ortodoks din adamı (d. 1923)
 2013 - olivier metzner, fransız ceza avukatı (d. 1949)
 2014 - mareike carrière, alman oyuncu, sunucu ve çevirmen (d. 1954)
 2014 - muhammed salah cedidi, tunuslu millî futbolcudur (d. 1938)
 2014 - l'wren scott, amerikalı stilist ve moda tasarımcısı (d. 1964)
 2015 - ashley adams, avustralyalı atıcı (d. 1955)
 2015 - guido zappa, i̇talyan bir matematikçi (d. 1915)
 2016 - ralph david abernathy iii, amerikalı siyasetçi ve iş insanı (d. 1959)
 2016 - shozo awazu, japon dövüş ve judo ustası (d. 1923)
 2016 - aluf meir dagan, i̇srailli asker ve siyaset adamı (d. 1945)
 2016 - paul daniels, i̇ngiliz illüzyonist ve televiyoncu (d. 1938)
 2016 - larry drake, amerikalı oyuncudur (d. 1949)
 2016 - léonie geisendorf, polonya doğumlu i̇sveçli mimardır (d. 1914)
 2016 - zoltán kamondi, macar film yönetmeni, oyuncu, yapımcı ve senarist (d. 1960)
 2016 - marian kociniak, polonyalı aktör (d. 1936)
 2016 - solomon marcus, romanyalı semiyotikçi, matematikçi ve seçkin akademisyen (d. 1925)
 2017 - robert day, i̇ngiliz film yönetmenidir (d. 1922)
 2017 - auntie fee, amerikalı you tube ünlüsü kadın sunucu, oyuncu ve yemek uzmanıdır (d. 1957)
 2017 - lawrence montaigne, amerikalı oyuncu, yazar, dansçı ve dublördür (d. 1931)
 2017 - laurynas stankevičius, eski litvanya başbakanı ve siyasetçi (d. 1935)
 2017 - derek walcott, saint lucialı şair ve nobel edebiyat ödülü sahibi (d. 1930)
 2018 - geneviève fontanel, fransız kadın tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1936)
 2018 - mike allan macdonald, kanadalı stand-up komedyen ve oyuncu (d. 1954)
 2018 - zdeněk mahler, çek yazar, müzikolog, pedagog ve senarist (d. 1928)
 2019 - ken bald, amerikalı çizgi roman sanatçısı (d. 1920)
 2019 - ulf bengtsson, i̇sveçli profesyonel masa tenisi oyuncusudur (d. 1960)
 2019 - bill burlison, amerikalı siyasetçi (d. 1931)
 2019 - rené fontès, fransız spor yöneticisi ve siyasetçi (d. 1941)
 2020 - michael broadbent, i̇ngiliz şarap eleştirmeni, iş insanı ve yazar (d. 1927)
 2020 - manuel serifo nhamadjo, bir gine-bissau'lu politikacı (d.1958)
 2020 - stephen schwartz, amerikalı patolog (d. 1942)
 2020 - lyle waggoner, amerikalı oyuncu, manken ve heykeltıraş (d. 1935)
 2020 - betty williams, kuzey i̇rlandalı barış gönüllüsü ve nobel barış ödülü sahibi (d. 1943)
 2021 - helenês cândido, brezilyalı hukukçu ve siyasetçi (d. 1935)
 2021 - xosé ramón barreiro fernández, i̇spanyol tarihçi (d. 1936)
 2021 - ayla karaca, gerçek adı ile atina miloharakti, türkiye rumu oyuncu (d. 1933)
 2021 - john magufuli, tanzanyalı öğretim görevlisi ve siyasetçi (d. 1959)
 2022 - peter bowles, i̇ngiliz tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1936)
 2022 - oksana şvets, ukraynalı oyuncu (d. 1955)
 2023 - adrian duivestein, hollandalı siyasetçi ve eğitimci (d. 1950)
 2023 - lance reddick, amerikalı tiyatro, film ve televizyon oyuncusu (d. 1962)
 2023 - guy troy, amerikalı bir modern pentatletti (d. 1923)
 2023 - dubravka ugrešić, hırvat yazar (d. 1949)

tatiller ve özel günler 
 berdül’aczin (kocakarı soğuklarının) sonu
 aziz patrick günü

0317
17