Teksas (çizgi roman)

teksas (il grande blek) 1956 yılından beri türkiye'de yayınlanan ve kardeş yayın olan tommiks (capitan miki) ile birlikte çocuklar ve gençler arasında çok büyük ilgi görmüş i̇talyan yapımı bir çizgi romandır. bu romana olan ilgi o dereceye varmıştır ki türkiye'de bütün çizgi romanlar teksas-tommiks adıyla anılmaya başlanmıştır.

çizerleri ve yayımcısı 
teksas çizgi romanı 1954 yılında i̇talya'nın essegesse çizim-stüdyosu tarafından geliştirilmiştir ve "il grande blek" adı altında 13 yıl süreyle çizilmeye devam etmiştir. essegesse stüdyoları, ismini kurucuları olan üç çizerin soyadlarından almıştır: giovanni sinchetto, dario guzzon ve pietro sartoris (s.g.s. yani i̇talyanca okunuşuyla essegesse). 1954-1967 yılları arasında essegesse, teksas çizgi romanını 650 fasikül halinde yayınlamıştır. türkiye'de ise ilk olarak 1956 yılında erdoğan egeli'nin (1925-1983) sahipliği altındaki ceylan yayınları tarafından yayınlanmaya başlamıştır. kapaklarını samim utkun'un çizdiği bu çizgi romanın aslında "teksas"la hiçbir ilgisi yoktur. i̇talyanca ismi "teksas" değildir. kahramanının ismi de "teksas" değildir ve konusu amerika'nın teksas eyaletinde geçmez. teksasın kapaklarını çizen samim utkun bu ismin daha ilgi çekeceğini düşünerek çizgi romana türkiye'de teksas adını vermiştir. daha sonraki yıllarda teksas, tay yayınları, ecem ve aksoy yayıncılık tarafından siyah-beyaz haliyle 2002 yılına kadar basılmaya devam etmiştir. 2004 yılından beri de hoz comics tarafından renkli ve kuşe kâğıtta yayınlamaya başlamıştır.

 konusu 
teksas çizgi romanı 1770 yıllarında kuzey amerika'da i̇ngiltere'ye ait kolonilerin bağımsızlık savaşı vererek amerika birleşik devletleri'nı kurmasını konu alır. başlıca kahramanları "çelik blek" isimli bir genç savaşçı, "rodi" isimli ergenlik çağındaki bir erkek çocuk ve "profesör oklitus"dur. romanın kahramanı blek, i̇ngilizcedeki black kelimesinden gelir. önceleri essegesse, black kelimesini i̇ngilizce şekliyle kullanmıştır. ancak i̇talyan okuyuculara zor geldiği için okunduğu gibi blek şeklinde yazmaya başlamıştır. romanın konusu aslında amerika birleşik devletleri'nin teksas eyaletinde değil boston ve portland gibi kuzeydoğudaki new england bölgesinde geçer.

teksasın kahramanı çelik blek ve arkadaşları rodi (roddy) ve profesör oklitus (occultis) bir avcı kasabasında yaşarlar ve kırmızı urbalılara (i̇ngiliz askerleri) karşı direniş yaparlar. boston'da yaşayan avukat konoli (connoly) amerikan bağımsızlık savaşında istasyon şefi olarak görev yapmakta, ara sıra çelik blek'i ziyaret ederek ona gizli ve tehlikeli görevler vermektedir. bu çizgi romanın kahramanları hayal ürünü olmakla beraber tarih açısından gerçekçi bazı kişi ve olaylara da yer verilir. örneğin amerikan bağımsızlık savaşının önderi ve amerika birleşik devletleri'nin ilk başkanı george washington ve gene amerika birleşik devletleri'nin kurucularından biri olan bilim adamı benjamin franklin bu çizgi romanın bazı maceralarında yer alırlar.

teksas çizgi romanı kesin bir şekilde amerikan yanlısıdır. romanda i̇ngilizler kötü, beceriksiz ve zalim olarak gösterilirler. çelik blek; ciddi, cesur, becerikli ve akıllı bir kişidir. romanda romantik aşk konularına değinilmez. profesör oklitus ve rodi'nin en büyük zaafları yemek yemek, ve özellikle turtaları mideye indirmektir.

 yerli yapım bir "çelik blek" 

i̇talyan kökenli "tommiks"le beraber "teksas" çizgi romanı da 1960'lı ve 1970'li yıllarda türkiye'de çok geniş bir okuyucu kitlesi bulunca "teksas"ın yerli bir versiyonunun da ortaya çıkması gecikmedi. cem demirbaş tarafından tasarlanan, senaryo ve çizimleri rasim abay'a ait olan maceranın adı "çelik blek i̇stanbul'da-zaman makinası"ydı. üst başlıkta "teksas" ibaresi aynen özgün serideki yazı tipleriyle yer alıyordu. demirbaş yayıncılık bünyesinde çıkan bu yerli yapım çelik blek macerası, özgün çelik blek maceralarından alınmış karelerin yer yer değişikliğe uğratılmasıyla oluşturulmuş bir kolaj çalışmasıydı.

konusu ise bu özel sayının adından da anlaşılabileceği gibi alabildiğine yerelleştirilmişti. bu absürt macerada profesör oklitus'un icad ettiği zaman makinesine binen romanın kahramanları i̇stanbul'a gelirler ve burada tarihi turistik mekânları gezerler. i̇kinci durak olarak da çanakkale'ye giderler ve kendilerini savaş ortamında bulurlar.

beklenebilceği gibi, roman kahramanları bu macerada asıl kişiliklerinin oldukça dışına çıkmışlardır. örneğin çelik blek geceyi bir kadınla geçirdikten sonra profesörün alaycı ve avam sözlerine maruz kalır. diğer bir örnekte, i̇stanbul'daki kahveci onlara "burada sizin paranız geçmez abi" şeklinde hitapta bulunur.

i̇lgili bağlantılar 
 hoz comics  teksas'ın türkiye'de şu andaki yayıncısı
 essegesse (i̇ngilizce vikipedi)
 resimli roman

kaynakça 

i̇talyan çizgi romanı
çizgi karakterler
essegesse
1954'te tanıtılan çizgi romanlar
western çizgi romanları