22 Temmuz



olaylar 
 1298 - falkirk savaşı: i̇skoç komutan william wallace, britanya kralı i. edward'a yenildi.
 1456 - belgrad kuşatması: macar komutan jános hunyadi, osmanlı padişahı ii. mehmed'i yendi.
 1875 - ekinci gazetesinin ilk sayısı basıldı.
 1909 - 1879 yılında kurulan zaptiye nezareti kapatılarak, "i̇stanbul vilayeti ve emniyet umumiye müdüriyeti teşkilatı'na dair kanun" kabul edildi ve dahiliye nezareti'ne bağlı emniyet umumiye müdürlüğü kuruldu.
 1931 - i̇thalat sınırlamaları sistemine ilişkin kanun, tbmm'de kabul edildi.
 1933 - wiley post, dünya etrafında uçakla tek başına dolaşan ilk insan oldu. 15.596 millik yolculuğu; 7 gün, 18 saat, 45 dakika sürdü.
 1946 - dsö anayasası, 61 ülkenin temsilcisi tarafından imzalandı.
 1946 - kudüs'te i̇ngiliz yönetiminin karargâh olarak kullandığı king david hoteli bombalandı: 90 kişi öldü.
 1948 - 16 yaşından küçük çocukların ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılması yasaklandı.
 1953 - tcdd i̇şletmesi kanunu kabul edildi.
 1961 - barzani aşiretlerinin baskılarına dayanamayan 800 türk, irak sınırını aşarak türkiye'ye iltica etti. gelenler hakkâri'nin benekli yaylasına yerleştirildi ve kendilerine uçakla yiyecek maddesi atıldı. göç daha sonraki günlerde de sürdü.
 1964 - türkiye, i̇ran ve pakistan arasında, kalkınma i̇çin bölgesel i̇şbirliği örgütü (rcd) kuruldu.
 1965 - millî i̇stihbarat teşkilatı kuruluş kanunu kabul edildi.
 1967 - adapazarı ve mudurnu'da gece saatlerinde meydana gelen 7,2 şiddetindeki depremde 173 kişi öldü, 1078 ev hasar gördü.
 1974 - kıbrıs harekâtı: i̇kinci çıkartma birliği olan 39. türk tümeni, kıbrıs'a çıktı ve havadan inmiş olan birliklerle birleşti. saat 17:00’de ateşkes ilan edildi. türk birlikleri, lapta-girne-lefkoşa üçgeni içerisinde cenevre görüşmeleri’nin sonucunu beklemeye başladı.
 1980 - devrimci i̇şçi sendikaları konfederasyonu (di̇sk) eski başkanı ve maden-i̇ş genel başkanı kemal türkler öldürüldü.
 1992 - kolombiyalı uyuşturucu taciri pablo escobar, medellin yakınlarındaki lüks hapishaneden kaçtı.
 1998 - türkiye, ab politikasının özünü oluşturacak şekilde hazırlamış olduğu "türkiye ab ilişkilerini geliştirme stratejisi" başlıklı raporunu bir nota eşliğinde, ab komisyonu ve avrupa birliği bakanlar konseyi'ne gönderdi.
 2002 - dsp’den istifalar, meclis’te de temsil edilen yeni bir parti oluşumuna dönüştü. yeni türkiye partisi, i̇smail cem’in genel başkanlığında 63 milletvekilinin katılımıyla kuruldu.
 2002 - i̇srail, hamas'ın silahlı birlikler komutanı salah shehade ve 14 sivili öldürdü.
 2003 - fransa'daki eyfel kulesi'nde yangın çıktı.
 2003 - özel güçler desteğindeki abd birliklerinin musul'da gerçekleştirdiği bombalamada, saddam hüseyin'in oğulları uday hüseyin, kusay hüseyin, kusay'ın 14 yaşındaki oğlu ve bir koruma görevlisi öldürüldü.
 2004 - pamukova tren kazası gerçekleşti. sakarya’nın pamukova ilçesi sınırlarında ankara-i̇stanbul arasında hızlandırılmış tren seferini yapan yakup kadri karaosmanoğlu adlı tren aşırı hızdan dolayı raydan çıkarak, toplam 230 yolcudan 41 kişinin ölümüne, 89 kişinin de yaralanmasına sebep oldu.
 2007 - türkiye genel seçimleri yapıldı. recep tayyip erdoğan liderliğindeki adalet ve kalkınma partisi, %46,66 oy oranı ile 341 milletvekili çıkardı ve tekrar tek başına iktidar oldu.
 2008 - bosna savaşı'nda savaş suçlusu olan radovan karadzic, sırbistan'da yakalandı.
 2015 - ceylanpınar saldırısı gerçekleştirildi.
 2016 - almanya'nın münih şehrinin moosach kesiminde 2016 münih saldırıları meydana geldi.

doğumlar 
 1478 - i. felipe, burgundiya dükü ve habsburg hanedanının kastilya kralı olan ilk üyesi idi (ö. 1506)
 1559 - brindisili lorenzo, i̇talyan teolog ve fransiskenlerin bir kolu olan kapusen tarikati üyesi (ö. 1619)
 1596 - i. mihail, rus çarı (ö. 1645)
 1784 - friedrich wilhelm bessel, alman gök bilimci ve matematikçi (ö. 1846)
 1831 - kōmei, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 121. i̇mparatoru (ö. 1867)
 1839 - jakob hurt, bir estonyalı halkbilimci, lüteriyan ilahiyatçı ve dilbilimciydi (ö. 1907)
 1878 - janusz korczak, polonyalı çocuk kitabı yazarı, pediatrist ve pedagog (ö. 1942)
 1882 - edward hopper, amerikalı ressam ve grafiker (ö. 1967)
 1887 - gustav ludwig hertz, alman fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi (ö. 1975)
 1888 - selman abraham waksman, amerikalı biyokimyacı (ö. 1973)
 1898 - alexander calder, amerikalı heykeltıraş ve ressam (ö. 1976)
 1899 - ii. sobhuza, svazilandlı hükümdar (ö. 1982)
 1910 - ruthie tompson, amerikalı animatör (ö. 2021)
 1919 - naim talu, türk bürokrat, siyasetçi ve türkiye cumhuriyeti başbakanı (ö. 1998)
 1923 - césar ardavin, i̇spanyol bir senarist ve film yapımcısı. 1959'da filmi tormes'in klavuzu altın ayı ödülü (ö. 2012)
 1923 - bob dole, amerikalı siyasetçi ve avukat (ö. 2021)
 1923 - mukesh, hint şarkıcı (ö. 1976)
 1924 - margaret whiting, amerikalı country müzik şarkıcısı ve oyuncu (ö. 2011)
 1928 - orson bean, amerikalı komedyen, yapımcı, yazar ve oyuncu (ö. 2020)
 1928 - freda dowie, i̇ngiliz oyuncu
 1928 - jimmy hill, i̇ngiliz eski futbolcu ve teknik direktör (ö. 2015)
 1931 - guido de marco, maltalı politikacı (ö. 2010)
 1932 - óscar de la renta, dominikli moda tasarımcısı (ö. 2014)
 1932 - tom robbins, amerikalı roman ve kısa hikâye yazarı
 1933 - güngör uras, türk gazeteci ve yazar (ö. 2018)
 1934 - louise fletcher, amerikalı sinema, dizi oyuncusu ve en i̇yi kadın oyuncu akademi ödülü sahibi (ö. 2022)
 1939 - terence stamp, i̇ngiliz sinema oyuncusu
 1940 - alex trebek, altın küre ödülü sahibi kanadalı-amerikalı komedyen ve sinema oyuncusudur (ö. 2020)
 1943 - masaru emoto, japon yazar (ö. 2014)
 1943 - kay bailey hutchinson, amerikalı siyasetçi
 1944 - anand satyanand, yeni zelandalı hukukçu ve birleşik krallık'ın 19. yeni zelanda genel valisi
 1946 - danny glover, amerikalı yönetmen ve aktör
 1946 - mireille mathieu, fransız şarkıcı
 1946 - paul schrader, amerikalı film yönetmeni, senarist ve yapımcı
 1946 - johnson toribiong, palau eski cumhurbaşkanı, avukat ve politikacı
 1947 - albert brooks, amerikalı oyuncu ve yazar
 1947 - don henley, amerikalı şarkıcı, söz yazarı ve davulcu
 1949 - şevki şenlen, türk millî futbolcu ve spor yazarı (ö. 2005)
 1949 - lasse virén, fin eski uzun mesafe koşucusudur
 1953 - brian howe, i̇ngiliz rock şarkıcısı, gitarist ve söz yazarı (ö. 2020)
 1954 - al di meola, amerikalı müzisyen
 1955 - willem dafoe, amerikalı oyuncu
 1956 - azmi bişare, filistinli edebiyatçı, siyaset yazarı ve akademisyen
 1958 - david von erich, amerikalı profesyonel güreşçi (ö. 1984)
 1960 - jon oliva, amerikalı müzisyen
 1961 - hatice nayır, türk mimar ve şair
 1961 - keith sweat, amerikalı şarkıcı, söz yazarı ve müzik yapımcısı
 1962 - steve albini, amerikalı müzisyen, yapımcı ve ses mühendisi
 1962 - alvin robertson, emekli amerikan basketbolcu
 1963 - emilio butragueño, i̇spanyol futbolcu
 1963 - burak dilmen, türk futbol antrenörü
 1963 - behzat gerçeker, türk müzisyen ve enbe orkestrası'nın kurucusu
 1964 - bonnie langford, i̇ngiliz oyuncu ve dansçı
 1964 - john leguizamo, amerikalı aktör, yapımcı ve komedyen
 1964 - david spade, amerikalı aktör, stand-up komedyeni ve yazar
 1965 - shawn michaels, amerikan profesyonel güreşçi
 1967 - rhys ifans, galli oyuncu, yapımcı ve şarkıcı
 1967 - i̇skender paydaş, türk müzisyen, aranjör ve yapımcı
 1969 - despina vandi, yunan müzisyen ve şarkıcı
 1969 - jason becker, amerikalı gitarist ve kompozitör
 1971 - kristine lilly, amerikalı millî futbolcu
 1973 - daniel jones, i̇ngiliz asıllı avustralyalı yapımcı ve müzisyen
 1973 - ece temelkuran, türk gazeteci ve yazar
 1973 - rufus wainwright, kanadalı-amerikalı şarkıcı ve söz yazarı
 1974 - franka potente alman oyuncu ve şarkıcı
 1975 - aslı der, türk yazar
 1975 - sonja baum, alman oyuncu
 1976 - birgit öllbrunner, alman bas gitarist
 1978 - a.j. cook, kanadalı oyuncu
 1978 - dennis rommedahl, danimarkalı futbolcu
 1979 - anastasiya belikova, rus voleybolcu
 1980 - scott dixon, yeni zelandalı otomobil yarışçısı
 1980 - dirk kuyt, hollandalı futbolcu
 1980 - marco marchionni, i̇talyan futbolcu
 1980 - kate ryan, belçikalı şarkıcı
 1981 - clive standen, i̇ngiliz oyuncu
 1981 - gökçek vederson, brezilya asıllı türk futbolcu
 1983 - aldo de nigris, meksikalı eski futbolcu
 1983 - arsenie todiraş, moldovalı müzisyen
 1984 - stewart downing, i̇ngiliz futbolcu
 1985 - boukary dramé, fransız asıllı senegalli futbolcu
 1985 - natalya davydova, ukraynalı halterci
 1985 - akira tozawa, japon profesyonel güreşçi
 1987 - burçin abdullah, türk sinema ve dizi oyuncusu
 1987 - denis gargaud chanut, fransız kanocu
 1988 - álvaro arroyo, i̇spanyol futbolcu
 1988 - thomas kraft, alman futbolcu
 1988 - sercan temizyürek, türk futbolcu
 1989 - keegan allen, amerikalı aktör, fotoğrafçı, yazar ve müzisyendir
 1989 - tanju kayhan, türk kökenli avusturyalı futbolcu
 1991 - matty james, i̇ngiliz futbolcudur
 1992 - selena gomez, amerikalı oyuncu ve şarkıcı
 1994 
jaz sinclair, amerikalı aktris
daniel álvarez lópez, meksikalı futbolcu
 2002 - felix, danimarka prensi
 2013 - george, britanya tahtı varisi ve windsor hanedanı üyesi

ölümler 
 1461 - vii. charles, fransa krallığı hükümdarı ve valois hanedanı üyesi (d. 1403)
 1540 - jános zápolya, macaristan kralı (d. 1487)
 1590 - leone leoni, floransalı heykeltıraş (d. 1509)
 1619 - brindisili lorenzo, i̇talyan teolog ve fransiskenlerin bir kolu olan kapusen tarikati üyesi (d. 1559)
 1676 - x. clemens, katolik kilisesi'nin 239. papası (d. 1590)
 1802 - xavier bichat, fransız anatomi bilgini ve fizyolog (d. 1771)
 1813 - george shaw, i̇ngiliz zoolog ve botanikçi (d. 1751)
 1814 - michael francis egan, i̇rlanda kökenli amerikalı piskopos (d. 1761)
 1826 - giuseppe piazzi, i̇talyan rahip, matematikçi ve astronom (d. 1746)
 1832 - ii. napolyon, fransa i̇mparatoru (d. 1811)
 1845 - heinrich von bellegarde, saksonya krallığı doğumlu avusturyalı mareşal (d. 1756)
 1908 - randal cremer, i̇ngiliz siyasetçi, pasifist ve nobel barış ödülü sahibi (d. 1828)
 1932 - errico malatesta, i̇talyan anarşist yazar (d. 1853)
 1934 - john dillinger, amerikalı gangster (d. 1903)
 1938 - ernest william brown, i̇ngiliz gök bilimci (d. 1866)
 1944 - günther korten, alman asker ve luftwaffe komutanı (d. 1898)
 1950 - william lyon mackenzie king, kanadalı siyasetçi ve kanada'nın 10. başbakanı (d. 1874)
 1954 - ayaz i̇shaki, tatar yazar (d. 1878)
 1958 - mihail zoşçenko, rus yazar (d. 1894)
 1967 - lajos kassák, macar şair, ressam ve romancı (d. 1887)
 1968 - giovannino guareschi, i̇talyan gazeteci, karikatürist ve mizah yazarı (don camillo karakterinin yaratıcısı) (d. 1908)
 1973 - walter krüger, alman asker (nazi almanyası ve saksonya krallığı'nda) (d. 1892)
 1979 - sándor kocsis, macar futbolcu (d. 1929)
 1980 - kemal türkler, türk sosyalist sendikacı ve di̇sk'in kurucusu ve ilk genel başkanı (d. 1926)
 1987 - fahrettin kerim gökay, türk bürokrat ve siyasetçi (i̇stanbul valisi ve belediye başkanlarından) (d. 1900)
 1987 - örsan öymen, türk gazeteci (d. 1938)
 1990 - manuel puig, arjantinli yazar (d. 1932)
 1992 - toto karaca, ermeni asıllı türk opera, tiyatro ve sinema sanatçısı (d. 1912)
 1999 - ajlan büyükburç, türk müzisyen (d. 1970)
 2000 - claude sautet, fransız film yönetmeni (d. 1924)
 2003 - kusay hüseyin, saddam hüseyin'in oğlu (d. 1966)
 2003 - uday hüseyin, saddam hüseyin'in oğlu (d. 1964)
 2004 - sacha distel, fransız şarkıcı (d. 1933)
 2005 - jean charles de menezes, brezilyalı cinayet kurbanı (londra'da polis tarafından öldürülen) (d. 1978)
 2006 - pierre rey, fransız yazar (d. 1930)
 2007 - lászló kovács, macar asıllı amerikalı görüntü yönetmeni (d. 1933)
 2007 - ulrich mühe, alman aktör (başkalarının hayatı) (d. 1953)
 2008 - estelle getty, amerikalı aktris ve sinema oyuncusu (d. 1923)
 2008 - suna pekuysal, türk sinema, tiyatro ve televizyon oyuncusu (d. 1933)
 2009 - selçuk hergül, türk futbolcu (d. 1940)
 2011 - linda christian, amerikalı oyuncu (d. 1923)
 2012 - bohdan stupka, ukraynalı aktör (d. 1941)
 2012 - george armitage miller, amerikalı psikolog (d. 1920)
 2013 - dennis farina, amerikalı oyuncu (d. 1944)
 2014 - sevda şener, türk tiyatro araştırmacısı ve eleştirmen (d. 1928)
 2016 - leyla sayar, türk tiyatro ve sinema sanatçısı (d. 1939)
 2017 - kostyantın sıtnık, ukraynalı-sovyet bilim insanı, siyasetçi ve akademisyen (d. 1926)
 2017 - margo chase, amerikalı grafik sanatçısı (d. 1958)
 2017 - rappin' granny, amerikalı hip hop müzisyeni ve oyuncu (d. 1933)
 2018 - rene portland, amerikalı kadın basketbol antrenörü (d. 1953)
 2019 - art neville, amerikalı şarkıcı ve söz yazarı (d. 1937)
 2019 - christopher c. kraft, jr., amerikalı uzay mühendisi (d. 1924)
 2019 - li peng, çinli siyasetçi ve çin halk cumhuriyeti'nin 4. başbakanı (d. 1928)
 2020 - charles evers, amerikalı insan hakları aktivisti ve siyasetçi (d. 1922)
 2021 - ian palmer, güney afrikalı futbolcu ve teknik direktör (d. 1966)
 2021 - palo pandolfo, arjantinli şarkıcı, müzisyen, söz yazarı ve yapımcı (d. 1964)
 2021 - şevket sabancı, türk iş insanı (d. 1936)
 2021 - andre thysse, güney afrikalı profesyonel boksör (d. 1969)
 2021 - hikmat singh verma, fiji hint bir politikacıydı (d. 1955)
 2022 - núria feliu, katalan kökenli i̇spanyol şarkıcı, aktris ve aktivist (d. 1941)

tatiller ve özel günler 

0722
22