Pensilvanya Üniversitesi

pensilvanya üniversitesi (penn ya da upenn olarak da bilinir), amerika birleşik devletleri'nin (abd) pensilvanya eyaletinin en büyük şehri olan philadelphia'da bulunan ve abd üniversitelerinin sarmaşık ligi üyesi olan özel bir araştırma üniversitesidir. kendisini abd'nin dördüncü en eski yüksek öğretim kurumu olarak görmekte ise de (harvard örneğinden hareketle, pensilvanya üniversitesi kuruluşunu en eski vakfının tarihi olan 1740 olarak kabul eder), aslında okul olarak benjamin franklin ve diğer philadelphia önde gelenleri tarafından 1749'da kurulmuş olup, bu bakımdan abd'nin beşinci en eski yüksek öğretim kurumu olmaktadır.

pensilvanya üniversitesi aynı zamanda kendisini abd'de hem lisans hem de lisansüstü eğitimi veren ilk üniversite olarak görmektedir. eski üniversite arşivleri müdürü mark frazier lloyd'a göre, penn'in abd'nin ilk üniversitesi olduğuna dair iki iddiası bulunmaktadır:

(1) amerika'daki ilk tıp okulunun 1765 yılında kurulması penn'i hem "lisans" hem de mesleki eğitim veren ilk kurum yapmıştır ("fiili" konum)

(2) 1779 tüzüğü onu "üniversite" adını alan ilk amerikan yüksek öğretim kurumu yapmıştır ("hukuki" konum).

üniversitenin dört lisans okulu ile on iki lisansüstü ve mesleki okulu vardır. lisans öğrencileri olan okullar arasında fen ve sosyal bilimler koleji, mühendislik ve uygulamalı bilimler okulu, wharton okulu ve hemşirelik okulu bulunmaktadır. yüksek dereceli lisansüstü okulları arasında, ilk profesörü james wilson'ın amerika birleşik devletleri anayasasının ilk taslağını yazdığı hukuk okulu, kuzey amerika'da ilk kurulan tıp okulu ve ilk üniversite işletme okulu olan wharton bulunmaktadır. 20,7 milyar abd doları vakıf varlığı ile dünyanın en zengin akademik kurumlarından biri olan penn'in 2019 araştırma bütçesi 1,02 milyar dolardı.

ülkede akademik, ticari ve idari alanlarda liderler yetiştiren bir eğitim kurumu olmasını savunan (ilk mütevelli heyeti başkanı) benjamin franklin tarafından kurulduğunda penn, abd bağımsızlık bildirgesi öncesi sömürge döneminde kurulmuş dokuz yüksek öğretim kurumundan biriydi. philadelphia'nın university city semtindeki üniversite yerleşkesinin ortasında college hall olup başlıca önemli yerlerden biri, ilk modern "öğrenci birliği" olan houston hall, diğeri ise, ilk çift katlı üniversite futbol stadyumu olan franklin field'dır. penn ayrıca philadelphia'nın chestnut hill bölgesinde, kampüsün 15 mil kuzeybatısında yer alan ve pensilvanya eyaletinin resmi arboretumu olan morris arboretum'un da sahibidir. üniversitenin atletizm programı olan quakers, abd üniversiteleri arasındaki en üst seviye olan ncaa division i sarmaşık ligi üyesi olarak 33 çeşit spor dalında takımları bulunmaktadır.

üniversite tarihi boyunca penn mezunları, mütevellileri ve/ya da öğretim üyeleri arasında, abd bağımsızlık bildirgesi altında imzası bulunan 8 kişi, abd anayasası altında imzası bulunan 7 kişi, 2 abd cumhurbaşkanı, 3 abd yüksek mahkemesi yargıcı, 32 abd senatosu üyesi, 163 abd temsilciler meclisi üyesi, 12 abd kabine sekreteri, 46 abd eyalet valisi, 27 eyalet yüksek mahkemesi yargıcı ve 9 yabancı devlet başkanı bulunmaktadır. mezunlar ve/ya da öğretim üyeleri arasında 36 nobel ödülü sahibi vardır. penn mezunları 24 rhodes bursu ve 21 marshall bursu kazanmıştır. penn mezunları tarafından (a) 28 tony ödülü, 16 grammy ödülü, 11 emmy ödülü ve 4 akademi ödülü kazanılmış ve (b) bu 4 ödülü birden kazanan 17 kişiden (egot) biri de bunlar arasındadır. ayrıca, penn, tüm üniversiteler arasında en zengin amerikalıların forbes 400 listesinde en fazla sayıda mezuna, ve 28'i penn lisans okullarından mezun ve halen hayatta olan 64 milyarder ile tüm üniversiteler arasında en fazla sayıda milyarder lisans mezununa sahiptir. penn mezunları (26'sı altın) 81 olimpiyat madalyası kazanmıştır. i̇ki penn mezunu nasa astronotu olmuş, ve beşi abd silahlı kuvvetlerinin en yüksek kahramanlık ödülü olan onur madalyası ile ödüllendirilmiştir.

dış bağlantılar

kaynakça 

 
ivy league

amerika birleşik devletleri'ndeki vakıf üniversiteleri
philadelphia
pensilvanya'daki üniversiteler

1740'ta on üç koloni'de kurulan oluşumlar
1740'ta kurulan üniversiteler