Nuri Pakdil

nuri pakdil, (1934, kahramanmaraş - 18 ekim 2019, ankara), türk şair, mütefekkir, deneme ve oyun yazarı.

hayatı 
i̇stanbul üniversitesi hukuk fakültesi'nden mezun oldu. i̇lk şiir ve denemelerini kahramanmaraş'ta, demokrasiye hizmet gazetesinde yayımladı. 1954 yılında lise öğrencisiyken hamle adında bir dergi çıkardı. 1964 yılında i̇stanbul'da haftalık bir dergide sanat sayfası editörü olarak çalıştı.

1969 yılında edebiyat dergisini, 1972 yılında da edebiyat dergisi yayınları'nı kurdu. edebiyat dergisi yayınları'nın ilk kitabı batı notlarıdır. edebiyat dergisi, kimi aralıklarla uzun yıllar sürdürdüğü yayınına, aralık 1984'te ara verdi. edebiyat dergisi yayınları, 1972-1984 yılları arasında 18'i nuri pakdil imzasını taşıyan, 45 kitap yayımladı.

28 şubat 1997 tarihinde edebiyat dergisi yayınları'ndan yeniden kitap yayımlamaya başladı. daha önce yayımlanan 5 kitabın yeniden çalışılmış basımı ve 12 yeni kitabın ilk basımları yapıldı.

nuri pakdil, 2013'te kültür ve turizm bakanlığı kültür sanat büyük ödülü'ne, 2014'te de necip fazıl saygı ödülü'ne layık görüldü. pakdil, 2019 yılı cumhurbaşkanlığı kültür ve sanat ödülleri'nde, edebiyat dalındaki ödüle, "yerli düşüncenin egemenliği adına ürettiği özgün eserler, türk edebiyatı'na kattığı kelime tercihleriyle dolu estetik anlatım dili ve insanı kalbinden tutmayı öneren değerli fikirlerinden dolayı" değer görüldü.

nuri pakdil, üst solunum yolları enfeksiyonu nedeni ile kaldırıldığı ankara şehir hastanesi'nde 18 ekim 2019'da öldü. cenazesi, hacı bayram-ı veli camisinde kılınan cenaze namazının ardından taceddin dergahı'nda defnedildi.

fikir ve görüşleri 
nuri pakdil, yazmanın kendisi için ne anlam ifade ettiğini şu şekilde açıklamıştı:"benim için yazı yazmak bir bakıma savaşmak demektir. çünkü yazılarımda, her türlü putçuluğa karşı, her türlü yabancılaştırmaya karşı, her türlü sapmalara karşı vermekte olduğum savaş anlatılmaktadır. yazılarımda kirli mülkiyet tutkusunun insanı ele geçirmesi anlatılmaktadır. yazılarım, kapitalizme ve sömürü düzenine karşı bir tepkiyi, bir eleştiriyi ifade etmektedir."nuri pakdil, siyasî duruşunu "muhafazakâr değil, devrimciyim." sözleriyle tarif etmişti. sağcı veya solcu olmadığını belirtip, kendisini "i̇slamcı" olarak nitelendirirdi. 2014 yılında habertürk gazetesinden kübra par ile gerçekleştirdiği bir mülakatta, akp hükümeti hakkındaki düşünceleri sorulduğunda şöyle cevap verdi:"efendim, ben ak parti'yi desteklemedim. resmi öğretiyi savunan partiler karşısındaki tek güçlü parti olduğu için onu destekler gibi göründüm. hayır, ak parti'ye karşı özel bir ilgi beslemiyorum. sadece türkiye'nin genel siyasi konjonktüründe ak parti'nin savunulması gerektiğini düşünüyorum. neden? türkiye'de 1923'ten sonraki dönemin en iyi muhalif temsilciliğini ak parti yaptığı için..."

"özgürlükçü, emekten yana olan dinden yanayım." şeklinde ifadeleri de olmuştur. pakdil marksizme ve komünizme yakınlık hissetmediğini, fakat ilgiyle izlediğini de açıkladı.

popüler kültürdeki yeri 
2014 yılında trt1'de yayınlanmış olan yedi güzel adam dizisinde nuri pakdil'i  kemal uçar canlandırmıştır.

kitapları 

 07/1974: harikalar tablosu / prevert, oyun/çeviri
 04/1975: ay operası / prevert, şiir/çeviri
 01/1977: biat ii, deneme
 02/1979: bağlanma, deneme
 12/1980: bir yazarın notları ii, deneme
 04/1980: put yapımevleri, oyun
 04/1981: biat iii, deneme, anneler ve kudüsler (şiir)
 05/1981: bir yazarın notları iii, deneme
 05/1981: kasırganın çatırtıları / guillevic, şiir/çeviri
 09/1982: bir yazarın notları iv, deneme
 06/1982: kalbimin üstünde bir avuç güneş, oyun
 02/1984: edebiyat kulesi, deneme
 02/1997: sükût sûretinde, şiir
 03/1997: derviş hüneri, deneme
 03/1997: batı notları, gezi-i̇zlenim
 05/1997: arap saati, deneme
 06/1997: umut, oyun
 06/1997: ahid kulesi, şiir
 08/1997: korku, oyun
 10/1997: klas duruş, deneme
 06/1998: arap şiiri (güldeste) i, şiir/çeviri
 06/1998: arap şiiri (güldeste) ii, şiir/çeviri
 10/1998: kalem kalesi, deneme
 03/1999: bir yazarın notları i, deneme
 07/1999: osmanlı simitçiler kasîdesi, şiir
 12/1999: otel gören defterler 1: çarpışan sesler, deneme
 05/2000: otel gören defterler 2: yazının epik resmi çekildiği sırada, deneme
 11/2001: otel gören defterler 3: büyük sorgu, deneme
 04/2002: otel gören defterler 4: simsiyah, deneme
 01/2003: otel gören defterler 5: ateş hattında harf müfrezeleri, deneme
 06/2005: otel gören defterler 6: yazmak bir mûcize, deneme

ödüller 
 2019: cumhurbaşkanlığı kültür ve sanat büyük ödülü

dış bağlantılar

kaynakça 

1934 doğumlular
kahramanmaraş doğumlular
2019 yılında ölenler
ankara'da ölenler
ankara'da defnedilenler
i̇stanbul üniversitesi hukuk fakültesinde öğrenim görenler
türk i̇slamcılar
20. yüzyıl türk şairleri
21. yüzyıl türk şairleri
resim aranan yazarlar
yedi güzel adam