29 Ocak



olaylar 
 1595 - william shakespeare'in oyunu romeo ve juliet, muhtemelen ilk kez sahnelendi.
 1676 - iii. fyodor, rus çarı oldu.
 1861 - kansas, 34. eyalet olarak amerika birleşik devletleri'ne katıldı.
 1886 - karl benz, benzinle çalışan ilk otomobilin patentini aldı.
 1916 - i. dünya savaşı: paris ilk defa alman zeplinleri ile bombalandı.
 1923 - mustafa kemal paşa i̇zmir'de latife hanım'la evlendi.
 1928 - bursa amerikan kız koleji, bakanlar kurulu kararıyla kapatıldı. okulda hıristiyanlık propogandası yapıldığı iddia edildi.
 1930 - i̇spanya diktatörü general miguel primo de rivera öğrencilerin gösterileri sonucu istifa etmek zorunda kaldı; başbakanlığa general dámaso berenguer atandı.
 1931 - menemen olayı davasında 37 kişi idama mahkûm edildi ve karar tbmm'nin onayına sunuldu.
 1932 - sultanahmet camii'nde sekiz hafız türkçe kur'an okudu.
 1934 - uluslararası bir festivale katılan ilk türk filmi leblebici horhor ağa'''nın çekimi bitti. muhsin ertuğrul'un yönettiği, senaryosu mümtaz osman takma adıyla nâzım hikmet tarafından yazılan film, aynı yıl 2. venedik film festivali'nde "onur diploması" ile ödüllendirildi.
 1937 - sovyetler birliği'nde stalin muhalifi 13 kişi ölüm cezasına çarptırıldı.
 1944 - dünyanın en büyük savaş gemisi missouri denize indirildi.
 1950 - i̇ran'da deprem; yaklaşık 1500 kişi öldü.
 1950 - savaştan sonraki ilk turist kafilesi i̇stanbul'a geldi.
 1957 - evli kadınların uyrukluğu sözleşmesi imzaya açıldı. türkiye bu sözleşmeyi onaylamadı.
 1958 - sinema oyuncusu paul newman, joanne woodward ile evlendi.
 1964 - kış olimpiyat oyunları innsbruck'da (avusturya) başladı.
 1967 - şair hasan hüseyin korkmazgil tutuklandı. kızılırmak'' adlı şiir kitabında komünizm propagandası yapmakla suçlandı.
 1971 - güven partisi adını millî güven partisi olarak değiştirdi.
 1978 - türkiye i̇şçi köylü partisi (ti̇kp) kuruldu. 12 eylül darbesinden sonra 16 ekim 1981'de diğer partilerle birlikte kapatıldı.
 1978 - i̇sveç, ozon tabakasına zarar vermesi nedeniyle aerosol spreylerin kullanımını yasakladı ve bu tür bir yasak getiren ilk ülke oldu.
 1979 - çin başkan yardımcısı deng xiaoping ile amerika birleşik devletleri başkanı jimmy carter, diplomatik ilişkileri yeniden başlatan antlaşmayı imzaladılar.
 1983 - 12 eylül darbesi'nin 31. idamı: 9 kişinin öldüğü, 72 kişinin yaralandığı, 7 ağustos 1982'deki esenboğa havalimanı saldırısını gerçekleştiren asala militanlarından levon ekmekçiyan, ankara kapalı cezaevi'nde asılarak idam edildi.
 1983 - 12 eylül darbesi'nin 32, 33, 34 ve 35. idamları: 1981 yılında mensubu oldukları komünist örgüte para bulmak için giriştikleri kuyumcu soygununda kuyumcunun oğlu hasan kahveci'yi ve polis memuru mustafa kılıç'ı öldüren, emniyet kuvvetlerine ve halka ateş açan, polis otosunu tarayan sol görüşlü militanlar ramazan yukarıgöz, ömer yazgan, erdoğan yazgan ve mehmet kambur, i̇zmit'te idam edildiler.
 1986 - yoweri museveni, uganda devlet başkanı olarak görevine başladı.
 1988 - dolar 1.385 liraya fırladı. polis tahtakale'yi bastı ve döviz alışverişini engelledi.
 1993 - büyük birlik partisi, muhsin yazıcıoğlu tarafından kuruldu.
 1996 - jacques chirac, fransa'nın nükleer denemelere son verdiğini açıkladı.
 2005 - çin'den 55 yıl aradan sonra ilk defa tayvan'a uçak seferi düzenlendi.
 2006 - çin'de henan eyaletinin linzhou şehrindeki havai fişeklerle dolu bir depoda patlama meydana geldi: 16 kişi öldü.
 2009 - başbakan tayyip erdoğan i̇sviçre'nin davos şehrinde düzenlenen dünya ekonomik forumu'nda filistin olayları nedeniyle i̇srail cumhurbaşkanı şimon peres ile basın toplantısında tartıştı.

doğumlar 
 1499 - boralı katharina, reform hareketinin önderi martin luther'in eşidir (ö. 1552)
 1749 - vii. christian, danimarka ve norveç kralı (ö. 1808)
 1750 - bailey bartlett, amerikalı siyasetçi (ö. 1830)
 1782 - daniel auber, fransız besteci (ö. 1871)
 1810 - eduard kummer, alman matematikçi (ö. 1893)
 1838 - edward morley, amerikalı fizikçi ve kimya profesörü (ö. 1923)
 1843 - william mckinley, amerika birleşik devletleri'nin 25. başkanı (ö. 1901)
 1860 - anton çehov, rus yazar (ö. 1904)
 1862 - frederick delius, i̇ngiliz post-romantik besteci (ö. 1934)
 1866 - romain rolland, fransız romancı, daramaturg ve denemeci (1915 nobel edebiyat ödülü sahibi) (ö. 1944)
 1870 - süleyman nazif, türk şair, yazar ve devlet adamı (ö. 1920)
 1874 - john d. rockefeller jr., amerikalı iş insanı (ö. 1960)
 1884 - rickard sandler, i̇sveç başbakanı (ö. 1964)
 1888 - wellington koo, çin cumhurbaşkanı (ö. 1985)
 1892 - gyula moravcsik, macar bizantolog (ö. 1972)
 1911 - peter von siemens, alman iş insanı (ö. 1986)
 1919 - marina ginestà, i̇spanyol muhabir ve i̇spanya i̇ç savaşı'nın sembollerinden olan milis (ö. 2014)
 1925 - robert crichton, amerikalı roman yazarı (ö. 1993)
 1927 - urkiye mine balman, kıbrıs türk şair ve öğretmen
 1926 - abdus salam, pakistanlı fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi (ö. 1996)
 1932 - erdal alantar, türk ressam (ö. 2014)
 1945 - aleksandr gutman, rus yönetmen (ö. 2016)
 1945 - tom selleck, amerikalı sinema oyuncusu
 1945 - maresa hörbiger, avusturyalı tanınmış aktris
 1947 - linda b. buck, amerikalı bilim insanı ve nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahibi
 1951 - mladen dolar, sloven filozof, psikanalist, film eleştirmeni, kültür ve müzik kuramcısı
 1954 - oprah winfrey, amerikalı sunucu ve oyuncu
 1955 - liam reilly, i̇rlandalı şarkıcı (ö. 2021)
 1960 - gia carangi, abd'nin ilk süper modeli (ö. 1986)
 1962 - olga tokarczuk, polonyalı şair, yazar ve nobel edebiyat ödülü sahibi
 1964 - i̇hsan dağı, türk akademisyen, yazar ve zaman gazetesi yazarı
 1966 - romário, brezilyalı eski millî futbolcudur ve politikacı
 1968 - hakan meriçliler, türk oyuncu
 1970 - heather graham, amerikalı oyuncudur
 1972 - engin günaydın, türk oyuncu
 1980 - ivan klasnić, hırvat futbolcu
 1982 - adam lambert, amerikalı şarkıcı, söz yazarı ve oyuncu
 1984 - oğuzhan uğur, türk müzisyen
 1985 - marc gasol, i̇spanyol profesyonel basketbolcu
 1988 - aydın yılmaz, türk futbolcu
 1988 - denys boyko, ukraynalı futbolcu
 1992 - markel brown, amerikalı profesyonel basketbolcudur
 1993 - kyary pamyu pamyu, japon şarkıcı ve model
 1996 - melis alpacar, türk voleybolcu
 1996 - orkan çınar, türk futbolcu
 1997 - yusuf yazıcı, türk milli futbolcu
 1998 - aksel kankaanranta, fin şarkıcı 
 2008 - elif i̇pek erik, türk mükemmeliyetçilik uzmanı vatandaş

ölümler 
 757 - an luşan, bir tang hanedanı generalidir (d. 703)
 1430 - andrey rublyov, rus ressam (d. 1360)
 1678 - giulio carpioni, i̇talyan ressamı ve resim klişeci (d. 1613)
 1820 - iii. george, i̇ngiltere kralı (d. 1738)
 1830 - ernst moritz arndt, alman şair ve siyasetçi (d. 1769)
 1848 - joseph görres, alman yazar ve gazeteci (d. 1776)
 1888 - edward lear, i̇ngiliz sanatçı, illüstratör, müzisyen, yazar ve şair (d. 1812)
 1890 - eduard georg von wahl, baltık alman cerrah (d. 1833)
 1899 - alfred sisley, britanyalı ressam (d. 1839)
 1919 - franz mehring, alman politikacı, tarihçi ve edebiyat eleştirmeni (d. 1846)
 1931 - ‎henri mathias berthelot‎‎, ‎‎i. dünya savaşı‎‎ sırasında fransız general‎ (d. 1861)
 1934 - fritz haber, alman kimyager ve nobel kimya ödülü sahibi (d. 1868)
 1941 - yannis metaksas, yunan general ve devlet adamı (d. 1871)
 1946 - i̇smail fenni ertuğrul, türk mutasavvıf, felsefeci ve yazar (d. 1855)
 1950 - ahmed el cabir el sabbah, kuveyt şeyhi (d. 1885)
 1957 - ziya osman saba, türk şair ve yazar (d. 1910)
 1963 - robert frost, amerikalı şair ve pulitzer ödülü sahibi (d. 1874)
 1964 - alan ladd, amerikalı oyuncu (d. 1913)
 1980 - jimmy durante, amerikalı oyuncu, komedyen, şarkıcı ve piyanist (d. 1893)
 1991 - tarık zafer tunaya, türk akademisyen (d. 1916)
 1997 - metin bükey, türk besteci ve müzisyen (d. 1933)
 2003 - natalia dudinskaya, rus balerin (d. 1912)
 2005 - ephraim kishon, i̇srailli yazar ve yönetmen (d. 1924)
 2005 - saliha nimet altınöz, türk eğitimci (türkiye cumhuriyeti'nin ilk öğretmenlerinden) (d. 1914)
 2007 - hasan kavruk, türk ressam (d. 1918)
 2007 - edward robert harrison, britanyalı gök bilimci ve kozmolojist (d. 1919)
 2013 - arif peçenek, türk futbolcu ve teknik direktör (d. 1959)
 2014 - ayşe nana, ermeni asıllı türk-i̇talyan oyuncu ve dansçı (d. 1936)
 2016 - jacques rivette, fransız film yönetmeni (d. 1928)
 2017 - howard frank mosher, amerikalı yazar ve eğitimcidir (d. 1942)
 2017 - elkin ramírez, kolombiyalı şarkıcı ve söz yazarıdır (d. 1962)
 2017 - elliot sperling, amerikalı tarihçi ve akademisyen (d. 1951)
 2018 - ion ciubuc, moldovalı siyasetçi ve eski başbakan (d. 1943)
 2019 - jane aamund, danimarkalı gazeteci ve yazar (d. 1936)
 2019 - george fernandes, hint siyasetçi, yazar, sendikacı, tarım uzmanı ve gazeteci (d. 1930)
 2019 - jean-marc fontaine, fransız matematikçi ve akademisyen (d. 1944)
 2019 - andy hebenton, kanadalı eski profesyonel buz hokeyi oyuncusu (d. 1929)
 2019 - charles j. hynes, amerikalı avukat ve amerikan demokrat partisi üyesi siyasetçidir (d. 1935)
 2019 - james ingram, amerikalı soul müzik sanatçısı ve yapımcısı (d. 1952)
 2019 - alf lüdtke, alman tarihçidir (d. 1943)
 2019 - muhammed nebi habibi, i̇ranlı siyasetçidir (d. 1945)
 2020 - kasım er-rimi, yemenli i̇slamcı (d. 1978)
 2020 - tevfik kasımov, azeri siyasetçi ve diplomat (d. 1938)
 2020 - yannis tseklenis, yunan moda tasarımcısı (d. 1937)
 2021 - varol ürkmez, türk eski millî futbolcu (d. 1937)
 2022 - suresh bansal, hint siyasetçi (d. 1943)
 2022 - howard hesseman, amerikalı aktör (d. 1940)
 2022 - diler saraç, türk sinema ve dizi oyuncusu (d. 1937)
 2022 - pete smith, māori kökenli yeni zelandalı aktör (d. 1958)
 2023 - annie wersching, amerikalı oyuncu (d. 1977)

tatiller ve özel günler 
 batı trakya türkleri millî direniş günü

0129
29