18 Aralık



olaylar 
 mö 218 - hannibal, trebia muharebesi'nde roma cumhuriyeti'ne karşı zafer kazandı.
 1271 - kubilay han, i̇mparatorluğunun adını "yuan" (元 yuán), olarak değiştirdi. çin'de yuan hanedanı'nın hükümranlığı resmen başlamış oldu.
 1777 - abd'de, şükran günü ilk kez resmî olarak kutlandı.
 1787 - new jersey, abd anayasasını kabul eden üçüncü eyalet oldu.
 1865 - abd'de kölelik kaldırıldı.
 1892 - pyotr i̇lyiç çaykovski'nin the nutcracker (fındıkkıran) adlı balesi, sankt-peterburg'da ilk kez sahnelendi.
 1894 - avustralya'da kadınlar seçme ve seçilme hakkını elde ettiler.
 1917 - rusya ile türkiye arasında erzincan antlaşması yapıldı.
 1946 - uluslararası para fonu, (imf) faaliyete geçti. 27 aralık 1945'te kurulan imf, 32 üye ülkenin para birimlerinin altın ve amerikan doları karşılığını ifade eden bir anlaşma ilan etti.
 1954 - kıbrıs'ta türkiye, birleşik krallık ve abd karşıtı gösteri yapan topluluğa i̇ngiliz askerleri ateş açtı; 2 kişi vuruldu, 42 kişi tutuklandı. gösteriyi yunanistan'la birleşmek isteyen kıbrıslılar düzenlemişti.
 1956 - japonya, birleşmiş milletlere kabul edildi.
 1957 - kwai köprüsü (the bridge on the river kwai) filmi, new york'ta gösterime girdi.
 1965 - japonya ve güney kore arasında resmi ilişkiler başladı.

 1966 - satürn'ün uydusu epimetheus, richard l. walker tarafından keşfedildi, fakat sonraki 12 yıl boyunca kaybedildi.
 1969 - yavuz zırhlısı, sökülmek üzere makina ve kimya endüstrisi kurumuna (mke) satıldı.
 1969 - birleşik krallık parlamentosu, cinayet suçlarında idam cezasını kaldırıldı.
 1969 - türkiye öğretmenler sendikası (tös) ile i̇lkokul öğretmenleri sendikası (i̇lk-sen)'nın ortak boykotu 3 gün sonra sona erdi. 120 bin öğretmenin katıldığı boykot sonrası, tös başkanı fakir baykurt'a işten el çektirildi ve 2000 öğretmen hakkında kovuşturma başlatıldı.
 1970 - 41'ler demokratik parti'yi kurduklarını açıkladılar. kurucular arasında ferruh bozbeyli, saadettin bilgiç, talat asal, neriman ağaoğlu, nilüfer gürsoy, mutlu menderes ve yüksel menderes de yer aldı.
 1972 - uğur alacakaptan 6 yıl 3 ay, uğur mumcu 5 yıl 10 ay hapse mahkûm oldu.
 1973 - sovyetler birliği, soyuz 13'ü uzaya yolladı.
 1975 - i̇lk türk denizaltısının yapımına gölcük tersanesi'nde başlandı.
 1976 - i̇stanbul barosu başkanlığına, orhan apaydın seçildi.
 1980 - devrimci i̇şçi sendikaları konfederasyonu (di̇sk), i̇stanbul davası başladı. davada 1477 sanık var.
 1984 - abdi i̇pekçi cinayetini planlamak suçundan aranan mehmet şener, i̇sviçre'de tutuklandı. aynı gün ülkücü gençlik dernekleri i̇kinci başkanı abdullah çatlı ve oral çelik hakkında da soruşturma açıldı.
 1987 - dört kişilik bir ailenin mutfak harcaması, dört yılda dört kat artarak 128 bin liraya yükseldi. türkiye i̇şçi sendikaları konfederasyonu (türk-i̇ş), "mutfak harcamalarındaki bu artışa karşın, asgari ücretin net 49 bin lira olması düşündürücüdür" dedi.
 1996 - peru'da tupac amaru gerillaları, başkent lima'daki japon büyükelçiliği'ni bastılar. gerillalar binadaki 500 kişiyi rehin aldı.
 1997 - dünya i̇nternet konsorsiyumu (world wide web consortium - w3c), html 4.0'ı duyurdu.
 1997 - türkiye büyük millet meclisi'nde kabul edilen yasaya göre; özel radyo ve televizyon kuruluşları seferberlik ve savaş halinde genelkurmay başkanlığı'nca denetlenecek.
 2002 - necip hablemitoğlu evinin önünde silahlı saldırıya uğrayıp öldürüldü.
 2012 - türkiye'ye ait keşif uydusu göktürk-2, çin'deki jiguan fırlatma üssü'nden uzaya fırlatıldı.
 2022 - arjantin milli futbol takımı 3. kez fifa dünya kupası'nı kazandı.

doğumlar 
 1392 - viii. i̇oannis paleologos, bizans imparatoru (ö. 1448)
 1610 - charles du fresne, sieur du cange, fransız avukat, sözlükçü, filolog, orta çağ ve bizans tarihçisi (ö. 1688)
 1626 - christina, 1632'den 1654'teki feragatına kadar i̇sveç kraliçesi (ö. 1689)
 1661 - christopher polhem, i̇sveçli bilim insanı, mucit ve sanayici (ö. 1751)
 1709 - yelizaveta, rus i̇mparatoriçesi (ö. 1762)
 1725 - johann salomo semler, alman protestan teolog (ö. 1791)
 1778 - joseph grimaldi, i̇ngiliz palyaço ve komedyen (ö. 1837)
 1820 - bertall, fransız karikatürist, çizer ve yazar (ö. 1882)
 1828 - viktor rydberg, i̇sveçli yazar (ö. 1895)
 1835 - lyman abbott, amerikalı protestan rahip ve gazeteci (ö. 1922)
 1856 - j.j. thomson, i̇ngiliz fizikçi (ö. 1940)
 1860 - edward macdowell, amerikalı bestecisi ve piyanisti (ö. 1908)
 1863 - franz ferdinand, avusturya arşidükü (ö. 1914)
 1879 - josef stalin, sovyet devlet adamı ve sovyetler birliği komünist partisi genel sekreteri (ö. 1953)
 1879 - paul klee, alman kökenli i̇sviçreli ressam (ö. 1940)
 1880 - hüseyin saadettin arel, türk besteci (ö. 1955)
 1888 - gladys cooper, i̇ngiliz tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 1971)
 1897 - fletcher henderson, amerikalı piyanist, grup lideri, aranjör ve besteci (ö. 1952)
 1904 - george stevens, amerikalı sinema yönetmeni (ö. 1975)
 1908 - celia johnson, tiyatro, televizyon ve film alanlarında çalışmış i̇ngiliz aktris (ö. 1982)
 1911 - jules dassin, amerikalı sinema yönetmeni (ö. 2008)
 1913 - alfred bester, amerikalı bilimkurgu yazarı, senarist ve editör (ö. 1987)
 1913 - willy brandt, alman politikacı ve nobel barış ödülü sahibi (ö. 1992)
 1916 - betty grable, amerikalı aktris (ö. 1973)
 1921 - yuri nikulin, rus sinema oyuncusu ve palyaço (ö. 1997)
 1932 - roger smith, amerikalı oyuncu, şarkıcı ve senarist (ö. 2017)
 1933 - lonnie brooks, amerikalı rock-blues müzisyeni ve gitaristi (ö. 2017)
 1933 - diane disney miller, amerikalı hayırsever (ö. 2013)
 1933 - orhan duru, türk yazar (ö. 2009)
 1935 - rosemary leach, i̇ngiliz tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (ö. 2017)
 1938 - mehmet güleryüz, türk ressam
 1939 - michael moorcock, i̇ngiliz yazar
 1939 - harold e. varmus, amerikalı nobel ödülü sahibi bilim insanı
 1943 - keith richards, i̇ngiliz gitarist, söz yazarı ve rolling stones kurucu üyesi
 1946 - steve biko, güney afrika cumhuriyeti'nde ırk ayrımına karşı mücadele eden halk önderi (ö. 1977)
 1946 - steven spielberg, amerikalı film yönetmeni ve en i̇yi yönetmen akademi ödülü sahibi
 1947 - leonid yuzefoviç, rus yazar, senarist ve tarihçi
 1948 - edmund kemper, amerikalı seri katil, tecavüzcü ve yamyam
 1950 - gillian armstrong, avustralyalı senarist ve film yapımcısı
 1954 - ray liotta, amerikalı oyuncu ve seslendirme sanatçısı (ö. 2022)
 1959 - daddy g, massive attack grubunun solisti
 1963 - pierre nkurunziza, burundili öğretim görevlisi, asker ve siyasetçi (ö. 2020)
 1963 - brad pitt, amerikalı oyuncu ve en i̇yi yardımcı erkek oyuncu akademi ödülü sahibi
 1964 - stone cold steve austin, amerikalı oyuncu, yapımcı ve emekli profesyonel güreşçi
 1965 - john moshoeu, güney afrikalı eski millî futbolcu (ö. 2015)
 1966 - gianluca pagliuca, eski millî i̇talyan kaleci
 1968 - magaly carvajal, kübalı voleybolcu
 1968 - casper van dien, amerikalı oyuncu
 1968 - rachel griffiths, avustralyalı oyuncu
 1968 - alejandro sanz, i̇spanyol pop müzik sanatçısı
 1969 - santiago cañizares, i̇spanyol futbolcu
 1970 - dmx, amerikalı hip hop müzik sanatçısı
 1970 - rob van dam, amerikalı profesyonel güreşçi ve oyuncu
 1970 - yannis plutarhos, yunan şarkıcı ve söz yazarı 
 1971 - arantxa sanchez vicario, i̇spanyol tenisçi
 1972 - anjela balahonova, ukraynalı eski sırıkla atlayıcı

 1972 - aleksandr hodakovski, donbass savaşı'nda yer alan isyancı grupların komutanı
 1974 - hale caneroğlu, türk oyuncu ve şarkıcı
 1974 - nilli kerim, mısırlı manken, oyuncu ve balerin
 1975 - sia furler, avustralyalı şarkıcı
 1975 - trish stratus, kanadalı oyuncu ve profesyonel güreşçi
 1977 - claudia gesell, alman atlet
 1978 - josh dallas, amerikalı aktör
 1978 - katie holmes, amerikalı oyuncu
 1980 - christina aguilera, amerikalı şarkıcı
 1982 - kateřina baďurová, çek atlet
 1985 - anna f., avusturyalı şarkıcı ve oyuncu
 1987 - miki ando, japon buz patenci
 1988 - lizzie deignan, i̇ngiliz profesyonel pist ve yol bisikleti yarışçısı
 1988 - brianne theisen-eaton, kanadalı heptatlet
 1989 - arina uşakova, rus buz patenci
 1992 - bridgit mendler, amerikan oyuncu, müzisyen, şarkıcı ve söz yazarı
 1994 - natália kelly, amerikalı-avusturyalı şarkıcı
 1994 - vilde ingstad, norveçli hentbolcu
 1995 - kenichiro fumita, japon güreşçi
 1998 - paola egonu, i̇talyan voleybolcu
 2001 - billie eilish, amerikalı şarkıcı

ölümler 
 1111 - i̇mam gazali, i̇slam düşünürü (d. 1058)
 1290 - iii. magnus, 1275'ten 1290'daki ölümüne kadar i̇sveç kralı (d. 1240)
 1420 - şeyh bedreddin, osmanlı mutasavvıf, filozof ve kazasker (şeyh bedreddin i̇syanı diye bilinen ayaklanmanın lideri) (d. 1359)
 1591 - marigje arriens, cadı olduğu gerekçesiyle idam edilen hollandalı kadın (d. 1520)
 1737 - antonio stradivari, i̇talyan keman yapımcısı (d. 1644)
 1803 - johann gottfried herder, alman filozof, dinbilimci, şair ve edebiyatçı (d. 1744)
 1829 - jean-baptiste lamarck, fransız doğa bilimci (evrim konusunda yaptığı çalışmalarla bilinen) (d. 1744)
 1832 - philip freneau, amerikalı şair, milliyetçi, polemikçi, gemi kaptanı ve gazete editörü (d. 1752)
 1848 - bernhard bolzano, i̇talyan asıllı çek filozof ve matematikçi (d. 1781)
 1877 - philipp veit, alman romantik ressam (d. 1793)
 1915 - édouard vaillant, fransız devrimci, yayıncı, siyasetçi ve 1871 paris komünü üyesi (d. 1840)
 1919 - john alcock, i̇ngiliz havacı (atlas okyanusu'nu ilk kez geçen) (d. 1892)
 1925 - hamo thornycroft, britanyalı heykeltıraş (d. 1850)
 1928 - léon duguit, fransız kamu hukuku uzmanı (d. 1859)
 1932 - eduard bernstein, alman siyasetçi (d. 1850)
 1967 - i̇smail hikmet ertaylan, türk edebiyat tarihi araştırmacısı ve yazar (d. 1889)
 1971 - bobby jones, amerikalı golfçü (d. 1902)
 1975 - theodosius dobzhansky, ukraynalı genetikçi ve evrim biyoloğu (d. 1900)
 1980 - aleksey nikolayeviç kosigin, sscb devlet başkanı (d. 1904)
 1982 - hans-ulrich rudel, ii. dünya savaşı'nın alman bombardıman uçak pilotu (d. 1916)
 1988 - niyazi berkes, türk toplum bilimci ve yazar (d. 1908)
 1990 - anne revere, amerikalı aktris (d. 1903)
 1990 - paul tortelier, fransız çellist ve besteci (d. 1914)
 1991 - george abecassis, i̇ngiliz formula 1 pilotu (d. 1913)
 1995 - nathan rosen, i̇srailli fizikçi (d. 1909)
 1995 - konrad zuse, alman inşaat mühendisi, mucit ve namlı iş insanı (d. 1910)
 1997 - chris farley, amerikalı oyuncu, komedyen, senarist ve yapımcı (d. 1964)
 1998 - lev dyomin, sovyet kozmonot (d. 1926)
 1999 - robert bresson, fransız yönetmen (d. 1901)
 2001 - gilbert bécaud, fransız şarkıcı, besteci ve oyuncu (d. 1927)
 2002 - necip hablemitoğlu, türk akademisyen (d. 1954)
 2003 - selahattin altınbaş, türk bestekâr ve ud sanatçısı (d. 1938)
 2006 - joseph barbera, amerikalı çizgi film yapımcısı ve animatör (d. 1911)
 2008 - majel barrett, amerikalı oyuncu ve yapımcı (d. 1932)
 2010 - norberto díaz, arjantinli aktör (d. 1952)
 2011 - vaclav havel, çek oyun yazarı ve cumhurbaşkanı (d. 1936)
 2012 - leman çıdamlı, türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1932)
 2013 - ronnie biggs, i̇ngiliz suç örgütü üyesi dolandırıcı (d. 1929)
 2014 - virna lisi, i̇talyan aktris (d. 1937)
 2014 - ante žanetić, hırvat kökenli yugoslav eski millî futbolcu (d. 1936)
 2015 - léon mébiame, gabonlu siyasetçi (d. 1934)
 2016 - zsa zsa gábor, macar asıllı amerikalı oyuncu (d. 1917)
 2016 - sata isobe, japon voleybolcu (d. 1944)
 2016 - gustavo quintero, kolombiyalı şarkıcı ve söz yazarı (d. 1939)
 2017 - kim jonghyun, güney koreli şarkıcı (d. 1990)
 2017 - johan c. løken, norveç siyasetçi (d. 1944)
 2017 - ana enriqueta terán, venezuelalı şair ve yazar (d. 1918)
 2018 - david c. h. austin, i̇ngiliz botanikçi ve araştırmacı (d. 1926)
 2018 - alex badeh, nijeryalı siyasetçi (d. 1957)
 2018 - steve daskawisz, amerikalı oyuncu ve dublör (d. 1944)
 2018 - kazimierz kutz, polonyalı film yönetmeni ve senarist (d. 1929)
 2018 - maría jesús rosa reina, i̇spanyol boksör (d. 1974)
 2018 - shinobu sekine, japon judocu (d. 1943)
 2018 - raimo vartia, finlandiyalı basketbol oyuncusu (d. 1937)
 2019 - claudine auger, fransız oyuncu (d. 1941)
 2019 - alain barrière, fransız şarkıcı (d. 1935)
 2019 - tunç başaran, türk yönetmen (d. 1938)
 2019 - geulah cohen, i̇srailli siyasetçi ve aktivist (d. 1925)
 2020 - han grijzenhout, eski hollandalı profesyonel futbolcu ve teknik direktör (d. 1932)
 2020 - michael jeffery, avustralyalı eski asker ve siyasetçi (d. 1937)
 2020 - peter lamont, i̇ngiliz set tasarımcısı, sanat yönetmeni ve yapım asistanı (d. 1929)
 2020 - john obiero nyagarama, kenyalı siyasetçi (d. 1946)
 2020 - nureddin zerhuni, cezayirli siyasetçi (d. 1937)
 2022 - lando buzzanca, i̇talyan komedi oyuncusu (d. 1935)

tatiller ve özel günler 
 dünya göçmenler günü
dünya sağlık i̇darecileri günü

1218
18