Madlax

madlax (), bee train tarafından hazırlanan 2004 yapımı bir anime televizyon serisidir. yönetmenliğini kōichi mashimo yapmış, soundtrack ise yuki kajiura tarafından bestelenmiştir. dizinin dvd versiyonu kuzey amerika ve i̇ngiltere'de adv films, avustralya ve yeni zelanda'da ise madman entertainment tarafından piyasaya sürülmüştür.

hikâyesi, görünürde pek ortak noktaları ve birbirlerinin varlığından haberleri olmayan iki genç bayandan yola çıkar. madlax,12 yıl öncesinde iç savaş yaşanan gazth-sonika kasabasında kiralık katillik yapmakta olan, geçmişini ve gerçek ismini hatırlayamayan bir karakterdir. diğer ana karakter olan margaret burton ise, barış içindeki avrupa kenti nafrece'de yaşayan aristokrat bir ailenin tek varisidir.

hikâye başlamadan 12 yıl önce, gazth-sonika kasabası üzerinde, içinde margaret ve annesinde olduğu bir uçak düşmüştür. margaret'in babası ise kurtarma ekibine liderlik ederken o günden beri kayıptır. margaret kazadan sonra gizemli bir şekilde nafrece'ye geri dönmüştür. fakat dönüşünden önceki şeyleri (amnezi - anterogad amnezi) hatırlayamamaktadır. hatırladığı tek şey "madlax" diye bir kelimedir. bu kelime her iki kızı birbirine bağlayarak, her ikisinin de birbirlerinden bağımsız bir şekilde, suç örgütü olan enfant'ı araştırmaya başlamalarına neden olmuştur.

yapımcı şirket (bee train), daha önceki çalışmaları olan noir ve el cazador de la bruja ile birlikte madlax'ıda katarak, silahlı kızlar "girls-with-guns" türünde bir üçleme oluşturmuştur. madlax'ın yapımı 2002 yılında başlamasına karşın, yōsuke kuroda'nın projeye yazar olarak katılımı ile son halini almıştır. 
eleştirmenler madlax ve noir adlı yapımların birbirine benzediklerini söylerken, aynı zamanda madlax'ın daha az bölüm ağırlıklı (episodik) ve daha fazla senaryoya bağlı yapım olduğunu ve bilhassa noir'in baskın şekilde içerdiği gerçekçilik öğelerine karşın, madlax'da izleyicilerin kendilerinde yorumlayabileceği doğaüstü unsurların dahil edildiğini ifade etmişlerdir.

akış, kurgu ve final 
 daha ayrıntılı bilgi için bakınız madlax karakter listesi ve madlax kurgusal yapı

dizinin ilk yarısı iki karakter arasında karşılıklı sıra ile olayların işlenmesi şeklinde gelişiyor. madlax adlı karakter gazth-sonika kasabasındaki en başarılı kiralık katildir. margaret burton ise nafrece'de yaşayan durgun, sakin ve amnezi (hafıza kaybı ) hastalığı olan bir karakterdir
.babasının son günlerinde margaret'e vermiş olduğu bir "resim kitabı" enfant adlı gizli örgütün dikkatini çektiğinde. margaret kitabın kaynağının gazth-sonika'ya uzandığını keşfeder. enfant'ın carrossea doon carrossea doon isimli üst düzey ajanı margaret'in izini bulur fakat üst yönetimini yanlış yönlendirerek, örgütüne daha fazla sorun yaratmış olan madlax'ı ihbar eder. bu arada ailesi gazth-sonika'daki iç savaşta ölen ve margaret'in eski öğretmeni olan vanessa rene çalışmakta olduğu şirketi bookwald industries'in her iki tarafa da silah satarak iç savaşı desteklediğini keşfeder ve nedenini araştırmaya başlar. bu araştırma vanessa'yı gazth-sonika'ya götürür, burada madlax ona koruma olarak görevlendirilmiştir. i̇kisinin yaptığı araştırmalar, bütün karışıklığın altında enfant adlı örgütün olduğunu ortaya çıkarır. enfant ise onları nafrece'ye geri dönmeye zorlar. bu arada margaret'ye vanessa'ya yardım etmek için aşırı korumacı ve kendisini margaret'e adayan yardımcısı elenore baker ve carrossea doon ile gazth-sonika'ya gider.

sonunda margaret ile madlax karşılaşırlar ve margaret'in kitabı ile enfant arasındaki bağlantıyı bildiği sanılan quanzitta marison adlı kişiyi aramaya girişirler. bayan quanzitta bizzat enfant'ı ve enfant'ın gazth-sonika'dan başlayarak bütün dünyayı savaşa çekmeye niyetlerini anlatır. ayrıca bayan quanzitta, enfant'ın lideri friday monday'den ve bir tanesi margaret'e ait olan üç eski kitap ile bağlantılı olan doğaüstü güçlerinden bahseder. bu bilgilerden sonra margaret doğaüstü güçlerini kullanır ve hafızası yerine gelir. margaret'e yardım eden carrossea'da bu gücünü kullanmaması konusunda uyarılmasına rağmen, gücünü kullanarak hafızasını geri getirmiş ve aslında 12 yıl önce ölmüş olduğunu öğrenmiştir. ve sadece margaret'i koruma iradesi (sheer force of will ?? ) sayesinde hayata tutunmaktadır. margaret, enfant lideri monday tarafından planları gerçekleştirmek için, güçlerinden faydalanmak amacıyla alıkonulurken,carrossea'da ortadan kaybolmuştur.

margaret ve carrossea ayin yaparlarken, gazth-sonika'lı sniper ve madlax'ın en güçlü düşmanı olan limelda jorg ona saldırır. limelda, madlax'ı öldürmeyi amaçlamış olsa da vanessa'yı öldürür ve madlax depresyon kliniğine gider. elenore ve lady quanzitta'nın hizmetkarı nakhl, madlax'ı yaşama iradesini tekrar kazanmasını başarırlar ve onu margaret'i kurtarmak için ikna ederler ve üçü enfant'ın merkezine birlikte saldırırlar. saldırı sırasında elenore öldürülür ve monday'in kontrolü altında olan margaret, madlax'a ateş eder. madlax'ın öldüğüne inanan monday, insanların sınırlarını kaldıran ve dünya çağında anarşi'yi tetikleyen bir ayin başlatır fakat margaret'in hafızası yerine gelir ve düşüncelerini kontrol etmeye başlar. i̇zleyiciler bu sahneden sonra olayların arka planını öğrenmeye başlarlar ; 1999'da monday, margaret'in babasını güçleri ile delirtmiş ve margaret'i ailesini öldürtmeye zorlamıştır. bu korkunç gerçekten kaçmak isteyen margaret, kendisini 3 kişiliğe bölmüştür, "hafıza saklayan" laetitia, "günahkar" madlax ve " masum" margaret olarak kendisi. bu gerçek ortaya çıktıktan sonra madlax tekrar ortaya çıkar ve monday'i alaşağı eder daha sonra margaret, daha önce monday ile yapmış olduğu ayini geri alıp 3 kişiliğini birleştirir ve dünyayı cinnetten kurtarır. bütün bunlardan sonra kendini tekrar üçe ayırır, 12 yıl sonra kendini yargılarken, artık diğer karakterlerine böyle birş ey yapmaya hakkı olmadığını söyler.

tema 

madlax, gazth-sonika'; daki iç savaşın arka planında gelişen olaylar temelinde ilerler. i̇lk bölümlerde sakin nafrece kasabasında olaylar gelişirken, daha sonra kurgu savaşın merkezindeki gazth-sonika'ya kayar ve limelda jorg gibi karakterlere odaklanır. bir röportajında yönetmen kōichi mashimo, " hikâye barış ve savaş içinde yaşayan insanlar için hayatın ne olduğunu göstermesinin yanında, o insanların iç mücadelelerini de betimlemektedir " der. dizinin adı olan madlax aslında iki i̇ngilizce kelimeden, mad (çılgın-deli) ve relaxed (rahat-gevşek) kelimelerinden türetilerek, yazarın aklındaki insanoğlunun iki uç halini anlatmaktadır.

madlax ayrıca margaret burton'un kendi psikolojik kimliğini arayışı olarak da görülebilir. yönetmenin vermiş olduğu bölüm başlıklarına bakarak, dizi müziklerinin bestecisi olan yuki kajiura önerdiği bir yorumda ise, margaret geçmişini aramak için çıkmış olduğu yolda birer birek karakterler (dizide kapı bekçileri—gatekeepers—olarak tasvir edilir ) ile tanışırken aynı zamanda onların temsil ettikleri yaşam stillerini(dizide kapı—gate—olarak tasvir edilir ) de tanımaktadır. en sonunda margaret, 12 yıl önce kaybetmiş olduğu yaşam biçiminin yerini alacak olan yeni "kapı"sını bulmuştur.

yapım aşaması

senaryo 

yönetmen kōichi mashimo noir ve madlax adlı animasyon dizileri silahlı kızlar (girls-with-guns) türünde bir üçlemenin parçaları olarak düşünmüş ve madlax çekildikten sonra da bu üçlemenin  son parçası olacak el cazador de la bruja'nın çekilmesini üçüncü ayak olarak planladığını beyan etmiştir. 2002 yılı sonlarına doğru mashimo, noir'in yapımcısı olan shigeru kitayama'yı madlax adında yeni bir dizi hakkında konuşmak için davet etmiştir. kitayama, mashimo'nun senaryosunu oldukça geliştirmiş fakat yōsuke kuroda'nın senarist olarak atanmasından sonra, dizi nihai halini almıştır. kuroda'nın, 26 bölümlük dizinin senaryosunu yazması neredeyse bir sene sürmüştür. kuroda, senaryo yazımı esnasında mashimo tarafından fikirlerini yazılarına yansıtması konusunda teşvikte edilmiştir. kuroda, mashimo'nun davetini aldığında, ilk projesinin yayımcı tarafından iptal edilmesi nedeniyle kendisini hüsrana uğramış hissettiğini, bu nedenle de madlax'ı elinden geldiğince "abartılı" yazmaya ve mümkün olan tüm film türlerden örnekler vermeye karar verdiğini itiraf etmiştir. kōichi mashimo'da, dizi içindeki en beklenmedik sahnelerin (margaret ve madlax'ın birbiriyle bağlantısı gibi ) kuroda ve kendisinin sarhoşken akıllarına geldiğini itiraf etmiştir.

karakter dizaynı 

noir ile karşılaştırıldığında madlax çok daha geniş bir oyuncu kadrosuna (karakterlere ) ve noir'de eksik olan, bölümlerde tekrarlanan farklı alt karakterlere sahiptir. fakat bu durum mashimo ve kitayama tarafından yazılan orijinal senaryoda yoktu. örneğin ; madlax, margaret'in lakabıydı ve charlie (vanessa'nın bookwald industries'deki meslektaşı ) avenger isimli başka bir animasyon dizisindeki speedy karakteri gibi ana karakterlerden biriydi. kuroda senaryoyu yeniden yazdığında sadece taslak karakter isimleri değişmeden kaldı. madlax karakterleri için 3 karakter dizaynırı katkı sağladı. satoshi ohsawa (noir'de de çalışmıştır)
ana bayan (margaret, madlax ve minako shiba ) karakterleri yaratmış, friday monday ve carrossea doon'u çizmiştir. satoko miyachi'ye ise laetitia ve poupee gibi " gizemli " karakterler bırakılmıştır..

 
madlax'da karakterleri seslendiren çeşitli seiyü'lerde (japonca olmayan filmlerde, japon karakterleri seslendirenler ) katkı sağlamışlardır. örneğin noir de iki farklı karakteri seslendiren houko kuwashima ve aya hisakawa, madlax'da da margaret burton ve limelda jorg'u seslendirmişlerdir. kotono mitsuishi (noir'deki mireille bouquet), bir yandan da 21. bölümde margaret'in annesi rolündedir. madlax'ı seslendiren sanae kobayashi daha önce de with .hack//liminality mai minase'di. friday monday'i seslendiren masashi ebara'da ayrıca liminality'de junichiro tokuoka'yı seslendirmişti.).

müzik 

bee train stüdyonun diğer birçok çalışması gibi madlax'ın bütün soundtrack'i yuki kajiura tarafından bestelenmiştir ve bu kajiura'nın mashimo ile birlikte çalıştığı beşinci proje olmuştur. bir röportajında kajiura stüdyo maliyetlerini kısmak için çok katlı otelde çalıştığını hatırlayarak, mekanda yapılan bu değişikliğin ona farkı müzik stilleri keşfetme fırsatı verdiğini söylemiştir.

kajiura ve yuuka nanri ikilisinin, fictionjunction yuuka adlı grubu açılış ( fragments of an eye -瞳の欠片 -, hitomi no kakera ) ve kapanış ( inside your heart )müziklerini kaydetmiştir. aynı şekilde "nowhere" and "i'm here" adlı iki besteyide bu grup kaydetmiştir. açılış müziği olmasınından hariç fragments of an eye dizinin 18 ve 24. bölümlerinde de çalınmıştır.

"nowhere" adlı müzikte arka plandaki nakaratta "yanmaani" (ヤンマーニ, yanmāni ) adlı bir kelime tekrarlanır. kelimenin kendi başına bir anlamı yoktur fakat madlax'ın çoğu savaşma sahnesinde bu müzik çalar. bu nedenle "yanmaani" kelimesi japon fanlar, söylendiğinde üstün güçlerin ortaya çıkacağı bir kelime olarak espri konusu yapılmıştır.

medya

dizi bölümleri 
 daha ayrıntılı bilgi için bakınız madlax bölüm listesi

madlax ilk olarak japon tv kanalı, tv tokyo tarafından her salı ( pazartesiyi salıya bağlayan gece ) saat 01:30 ile 02:00 arasında 5 nisan ile 27 eylül tarihleri arasında yayımlanmıştır. japonya yayımlanmasının bitmesinden kısa bir süre sonra da adv films tarafından kuzey amerika ve avrupa'da yayımlanmak üzere lisansı satın alınmıştır. resmi i̇ngilizce dublajlı versiyonu, abd'de madlax adı altında 12 nisan 2005 ile 28 mart 2006 tarihleri arasında 7 dvd olarak piyasaya sürüldü. bütün koleksiyon ise set halinde adv films tarafından 17 temmuz 2007'de piyasaya çıktı. madlax, adv films'in yapımcı ve yönetmeni david williams'ın peer-to-peer veri paylaşım yolu ( bittorrent )ile promosyonu test ettiği ilk yapım olmuştur.

kuzey amerika'da piyasaya sürülen dvd, i̇ngilizce olarak farklı ekstra bölümler içermektedir. örneğin, conversations with sss, sock puppet theater gibi bir takım bölümler içermektedir.

soundtrack 

seriye ait o.s.t. ( orijinal soundtrack ) victor entertainment adlı şirket tarafından, iki albüm halinde 21 temmuz  ve 22 eylül 2004 tarihlerinde piyasaya çıkartıldı. aynı yıl ayrıca, fictionjunction yuuka ikilisi tarafından her biri hitomi no kakera (açılış şarkısı), inside your heart (kapanış şarkısı), bir adet insert şarkı ve bunların karaoke versiyonlarından oluşan iki single piyasaya çıkarıldı.

sanat kitabı 

madlax the bible (isbn 4-89425-375-5), hooby japan adlı şirket tarafından 21 mayıs 2005 tarihinde 95 sayfa olarak yayımlanmıştır. dizi için yapılmış çizimler ve sanat çalışmalarından başka yazarlar ve seslendirme sanatçıları ile çeşitli röportajlar ve dizi ile ilgili çeşitli japonca bilgiler verilmektedir.. hiçbir zaman japonya dışında basılmamıştır. "bible" ( i̇ncil- kutsal kitap ) kelimesi antik yunan 'cadan kutsal kitap kelimesinden türetilmesi ve dizide de kutsal kitap'ların önemli yer tutması nedeniyle bu ismin verilmiş olması muhtemeldir.

ticari eşyalar 
polyester karışımı bir malzemeden ( polystone) yapılmış bir madlax oyuncağı ağustos 2007'de piyasaya sürüldü
. japonya'da, dvd'nin ilk sınırlı sayıdaki versiyonu piyasaya çıktığında yanında madlax logolu bir t-shirt hediye edildi. ve orijinal soundtracki piyasaya ilk çıktığında yanında madlax logolu mousepad verilmişti.

algılanma - karşılanma 

madlax genellikle hikâyenin ana konsepti, iki bayan kahramanın dış görünüşü ve müzik stili gibi konularda noir'in yansıması veya devamı olmakla suçlandı.. yine de bazı kaynaklar, bütün bölümlere ve ikincil olay dizisine bakıldığında hepsinin birbiri ile bağlantılanması ve ana olay dizisine bağlantısı konusundaki özelliği nedeniyle, diziyi daha önceki benzerlerine oranla daha yekpare ve akıcı olmakla övmüşlerdir.

eleştirmenlerin çoğu başta diziyi sıkıcı ve yavaş ilerleyen bir tempodaymış gibi algılamışlarsa da, bazı eleştirmenler girişteki uzun anlatımların dizinin beklenmedik sonu için kritik öneme sahip olduğunu ifade etmişlerdir ki bu final diziyi diğer benzerlerinden ayırıp tamamen kendi kimliğini oturtturmasını sağlamıştır. bu eleştirmenlere göre, ilk birkaç bölümden sonra hikâye giderek daha da iyileşmiş, fakat yine de "sözde varoluşçu" finali ile bazılarını tatmin edememiştir. yuricon adlı animasyon topluluğunun başkanı olan eric friedman, yazar yōsuke kuroda'nın senaryosunu överek onu " bee train'in yapmış olduğu en iyi metin" olarak adlandırmıştır. profesyonel eleştirmenler, özellikle farklı kişilik özelliklerine sahip erkek karakterler (friday, carrossea, colonel burton) başta olmak üzere , artmış sayıda sempatik karakterleri beğenmişler fakat noir'deki ana karaktere sıkmış oldukları mermileri bir türlü isabet ettiremeyen (stormtrooper ) soldat'ın ajanlarına da karşı çıkmışlardır.. dizide bayan karakterlerin dizaynı ( çizimi ) erkeklerinkine oranlara çok daha detaylıdır bu durum özellikle de fanların duygu düşüncülerini etkilemek amacıyla madlax karakterinde daha belirgindir.

madlax'ın animasyon kalitesi genel olarak kabul görmüştür.. olumsuz tarafta ise, bölümlerde bilgisayar kullanımı ve hacking ile ilgili sahneler gerçekçiliği azalttığı nedeniyle eleştirilmiştir.]] soundtrack konusunda ise madlax'ın ost'sinin (original soundtrack) noir ve .hack//sign stillerinin bir karışımı olduğu ifade edilerek, noir kadar yenilikçi olamamıştır. tüm bunlara rağmen, eleştirmenler madlax'ın döneminde yapılmış yapımların çoğundan daha üstün olduğunu kabul etmektedirler. adv films tarafından piyasaya sürülen i̇ngilizceye tercüme edilmiş versiyonu da serinin orijinal stilini ve yaklaşımına sahip çıktığı için ve ayrıca da emekli seslendirme sanatçılarının seslendirme için davet edilmesi gibi nedenlerle oldukça takdir toplamıştır. hatta eleştirmenler o kadar ileri gitmişlerdir ki, serinin i̇ngilizce seslendirmesindeki bazı seslerin (özellikle mike kleinhenz'a ait olan) karakteri japonca versiyonundakinden daha yakıştığını söylemişlerdir.

özellikle de noir ile karşılaştırıldığında başta yavaş ilerlemesi nedeniyle, hikâyenin ileriki safhalarındaki gelişimine izleyicilerinin bekletememiş, ilgi düşmüş ve bu nedenle serinin başarısı çok yüksek olmamıştır. dizinin çok fazla dikkat çekmemiş olmasının diğer nedenleri arasında, 2001'deki noir'in başarısını yakalamaya çalışan diğer animasyon dizilerinden kaynaklanan pazardaki doygunluk, noir'in fanları tarafından noir'in yeni versiyonu gibi algılanması nedeniyle oluşan negatif ilgi, altlı üstlü aksiyon sahnelerinin bazıları tarafından saçma bulunması, ve noir'in katı gerçekçiliğini tercih eden fanlar ile ve gizemli bilimkurgu sevenler arasında bırakan alışılmadık bir tür yapım örneği olmasıdır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 official tv tokyo madlax website  
 official jvc madlax website  
 official adv films madlax website 
 official madman entertain madlax website 
 

2004 anime serileri
2011 romanları
light novel
 
orijinal senaryoya sahip animeler
aksiyon animeleri ve mangaları
gizem anime
doğaüstü anime
shounen
bee train
tv tokyo programları