mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Ying Dong Stadyumu

ying dong stadyumu, çin'in panyu şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum.

çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı ying dong stadyumu, 1991 altıncı fifa kadınlar dünya kupası müsabakaları ile birlikte hizmete açıldı. stadyum 16.000 seyirci kapasitelidir.

çin'deki stadyumlar
TEDA Futbol Stadyumu

teda futbol stadyumu, çin'in tientsin şehrinde 2004 yılında çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum

çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı teda futbol stadyumu, 36.000 seyirci kapasitelidir.

çin'deki stadyumlar
Suzhou Şehir Stadyumu

suzhou şehir stadyumu, çin'in suzhou şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum

çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı suzhou şehir stadyumu, 30.000 seyirci kapasitelidir.

çin'deki stadyumlar
şehir stadyumu
jiangsu'da spor
1918'de tamamlanan yapılar
Şian Halk Stadyumu

şian şehir halk stadyumu çin'in şian şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyumdur.

çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı bu stadyum, 18.000 seyirci kapasitelidir.

çin'deki stadyumlar
Shenyang Spor Merkezi

şenyang spor merkezi, çin'in şenyang şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum

çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı şenyang spor merkezi, 55.000 seyirci kapasitelidir.

çin'deki stadyumlar
Shaoguan Şehir Stadyumu

shaoguan şehir stadyumu, çin'in shaoguan şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum

çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı shaoguan şehir stadyumu, 40.000 seyirci kapasitelidir.

çin'deki stadyumlar
Mattoangin Stadyumu

mattoangin stadyumu, endonezya'nın makasar şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum.

çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı mattoangin stadyumu, 30.000 seyirci kapasitelidir.

endonezya'daki stadyumlar
Jakabaring Stadyumu

jakabaring stadyumu, endonezya'nın palembang şehrinde 2004 yılında çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum.

çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı jakabaring stadyumu, 40.000 seyirci kapasitelidir.

endonezya'daki stadyumlar
Lagaligo Stadyumu

lagaligo stadyumu, endonezya'nın kato palopo şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum.

çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı lagaligo stadyumu, 50.000 seyirci kapasitelidir.

endonezya'daki stadyumlar
Siliwangi Stadyumu

siliwangi stadyumu, endonezya'nın bandung şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum

çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı siliwangi stadyumu, 20.000 seyirci kapasitelidir.

endonezya'daki stadyumlar
Justin McCarthy

justin a. mccarthy (d. 19 ekim 1945), louisville üniversitesi'nde amerikalı tarih profesörüdür.

uzmanlık alanları arasında osmanlı i̇mparatorluğu, balkanlar ve orta doğu tarihi bulunmaktadır.

mccarthy, felsefe okuyarak başladığı meslek hayatında zamanla tarihe yönelmiş, 1967-1969 yılları arasında orta doğu teknik üniversitesi ve ankara üniversitesi'nde de görev yapmıştır. doktorasını 1978 yılında kaliforniya üniversitesi'nde (ucla) tamamlamış, daha sonra boğaziçi üniversitesi tarafından da fahri doktora unvanına layık görülmüştür. ayrıca mccarthy türkiye çalışmaları enstitüsü'nün (institute of turkish studies) yönetim kurulundadır.

yazdığı kitaplarda, yüz binlerce ermeni'nin ve en az bir o kadar müslüman türk'ün öldüğünü kabul etmekle beraber ermeni soykırımı'nı reddeder. abd'deki en büyük ermeni kuruluşu olan amerika ermeni komitesi anca ise mccarthy'nin türk hükûmeti tarafından desteklendiği konusunda iddiaları vardır. bu iddialar, mccarthy'i üzmüş ve "bana göre bunların en kötüsü ise en nefret ettiğim şey olan politize olmuş milliyetçi bir bilim insanı olmakla suçlanmak olmuştur. neden bunları söylediğime dair doğru olmayan sebepler uyduruldu. annemin türk olduğu, karımın türk olduğu, türk devleti tarafından büyük paralar aldığım gibi. bunların hiçbirisi doğru değildir, ancak doğru olsalardı bile yazılarımı bir parça etkilemeyeceklerdi. bir bilim insanının çalışmasına meydan okumanın yolu onun yazdıklarını okumak ve bilimsel bir çalışmayla karşılık vermektir, o bilim insanının kişiliğine saldırmak değildir." diyerek yanıt vermiştir.

bibliyografya

i̇slam araştırmaları 
 death and exile: the ethnic cleansing of ottoman muslims, 1821-1922 (ölüm ve sürgün: osmanlı müslümanlarının etnik kıyımı), darwin press, incorporated, mart 1996, isbn 0878500944.
 the ottoman peoples and the end of empire (osmanlı halkları ve i̇mparatorluğun sonu) ("historical endings" series), april 2001.
 the ottoman turks: an introductory history to 1923 (osmanlı türkleri: 1923 öncesine önsöz), march 1997.
 the armenian rebellion at van (van'da ermeni i̇syanı) (utah series in turkish and islamic studies), eylül 2006.
 muslims and minorities: the population of ottoman anatolia and the end of the empire (müslümanlar ve azınlıklar), aralık 1983, isbn 0814753906.
 who are the turks?: a manual for teachers (türkler kimdir?: öğretmenler i̇çin el kitabı), ocak 2003.
 the population of palestine (filistin halkı), 1990
 arab world, turkey, and the balkans, 1878-1914: a handbook of historical statistics, boston, ma : g.k. hall, 1982, isbn 0816181640.

diğer 
 a history of our own times, volumes 1-3, 2006.
 the story of gladstone's life, 2005.
 an irishman's story, 2003.
 a history of the four georges, 2001.

kaynakça

dış bağlantılar 
 who are the turks?: a manual for teachers pdf 

1934 doğumlular
amerikalı akademisyenler
20. yüzyıl amerikalı tarihçileri
21. yüzyıl amerikalı tarihçileri
ermeni soykırımı'nı reddedenler
yaşayan insanlar
türkiye cumhuriyeti liyakat nişanı sahipleri
türkofiller
Carolina Klüft

carolina klüft (d. 2 şubat 1983, växjö), i̇sveçli dünya, olimpiyat ve avrupa şampiyonu heptatlettir.

i̇lk büyük başarısını 2000'de, heptatlon gençler dünya şampiyonu olarak elde etti. 2002 yılında bu başarıyı tekrarlayan klüft, 2002'de münih'teki avrupa şampiyonası'nda büyüklerde altın madalya kazandı.

bir yıl sonra, henüz yirmi yaşında iken, önce salon dünya şampiyonluğunu kazanan klüft, paris'teki dünya şampiyonası'nda da zafere ulaşmayı başardı. fransız yıldız eunice barber'la büyük bir çekişme içine giren klüft, yedi yarışmanın altısında en iyi derecesini gerçekleştirirken, toplamda elde ettiği 7001 puanla tüm zamanlarda 7000 puan barajını aşabilen üçüncü atlet oldu.

aynı yıl avrupa'da yılın atleti seçilen genç sporcu, 2004'te de başarısını sürdürdü. budapeşte'deki dünya salon şampiyonası'nda pentatlonu pas geçen klüft, uzun atlamada sakatlanmasına rağmen bronz madalya kazandı. atina olimpiyatları'nda ise 6952 puanla altın madalyanın sahibi oldu.

sakatlığına rağmen katıldığı 2005 dünya şampiyonası'ndaki başarısı ile klüft, genç yaşına rağmen heike dreschler ve jackie joyner-kersee gibi heptatlonun en iyileri arasında gösterildi. 2008 yaz olimpiyatları'nda aldığı karar doğrultusunda, heptatlonda değil uzun atlama ve üç adım atlama dallarında yarışmıştır. üç adım atlamada en iyi 12 atlet arasına giremeyip finale kalamazken, uzun atlamada dokuzuncu olmuştur.

başarıları 
 heptatlon dünya şampiyonluğu - 2003, 2005
 heptatlon olimpiyat şampiyonluğu - 2004
 heptatlon avrupa şampiyonluğu - 2002
 pentatlon dünya salon şampiyonluğu - 2003
 pentatlon avrupa salon şampiyonluğu - 2005
 heptatlon dünya gençler şampiyonluğu - 2000, 2002
 uzun atlama dünya salon üçüncülüğü - 2005

en iyi dereceleri 
 7001, heptatlon, toplam puan
 11.48, 100 metre
 22.98, 200 metre
 53.17, 400 metre
 2:08.89, 800 metre
 13.15, 100 metre engelli
 1.94 metre, yüksek atlama
 6.97, uzun atlama
 13.87, üç adım atlama
 15.05, gülle atma
 50.96, cirit atma

dış bağlantılar 
 fan-site about carolina klüft 
 carolina klüft ve galeri

1983 doğumlular
yaşayan insanlar
i̇sveçli heptatletler
i̇sveçli uzun atlayıcılar
i̇sveçli üç adım atlayıcılar
2004 yaz olimpiyatları atletleri
2008 yaz olimpiyatları atletleri
altın olimpiyat madalyalı i̇sveçli sporcular
i̇sveçli pentatletler
2004 yaz olimpiyatları'nda madalya kazananlar
avrupa atletizm şampiyonası madalyalı atletler
i̇sveçli olimpiyat atletleri
altın olimpiyat madalyalı atletler
dünya atletizm şampiyonası madalyalı atletler
dünya atletizm şampiyonası şampiyonları
dünya salon atletizm şampiyonası şampiyonları
Heȟáka Sápa

kara geyik  (yerli dilinde adı: heȟáka sápa «kara sığın / black elk» ; i̇ngilizce tercüme adı: black elk «kara sığın») (aralık 1863 - 19 ağustos 1950), siyulardan oglala lakotalarının şamanı (wičháša wakȟáŋ) ve heyoka (heyókȟa). çılgın at'ın (tȟašúŋke witkó) ikinci kuzenidir.

hayatı 

on iki yaşında little big horn savaşına katıldı (1876) ve 1890 'da olan yaralı diz katliamı'nda yaralandı.

sonradan katolik olan ilk eşi katie war bonnett ile 1892'de evlendi ve ondan üç çocuğu oldu. eşinin 1903'teki ölümünden sonra kendisi de vaftiz olup nicholas black elk adını almış ancak kabile gelenekleri ile vaftiz olduğu din arasında bir çatışma görmediğinden halkının manevi lideri olarak hizmet etmeye devam etmiştir. 1905'te iki kız çocuk sahibi dul anna brings white ile evlenmiş ve kara geyik'in bu eşinden de üç çocuğu olmuştu.

hayatının sonuna doğru kendi yaşam öyküsünü ve siu dini törenlerini çeşitli yazarlarla paylaşmıştı (john neihardt ve joseph eyes brown). kızılderili hayatı ve dini hakkında önemli belge niteliği taşıyan anlatıları adı geçen yazarlarca kitaplaştırıldı.

kitaplar 
 john neihardt (haz.), black elk speaks: being the life story of a holy man of the oglala sioux (1932) (kitap i̇ri boynuzlu kara geyik anlatıyor, çev. ünsal özünlü, i̇mge yayınları tarafından türkçeye çevirilmiştir)
 joseph epes brown (haz.) the sacred pipe: black elk's account of the seven rites of the oglala sioux, (1953) 
 the sixth grandfather: black elk's teachings given to john g. neihardt'' (1984)

dış bağlantılar 
 genealogy of black elk
 black elk speaks online (pdf 1529kb)
 black elk's family speaks

1863 doğumlular
wyoming doğumlu yazarlar
1950 yılında ölenler
20. yüzyıl amerikalı yazarları
20. yüzyılda hristiyanlar
amerikalı roma katolikleri
amerika yerlilerinin kabile şefleri
lakota kabilesi
kızılderili savaşları'nda kişiler
kızılderili inançları
İpsilanti ailesi

i̇psilantizade veya i̇psilanti ailesi ( i̇psilantis), osmanlı, eflak, boğdan ve yunanistan tarihinde önemli roller oynamış bir fenerli rum ailesidir. aile aslen karadeniz'deki pontus bölgesindendi. 1655 yılında antiyohus i̇psilanti trabzon'dan ayrılarak kostantiniyye'ye (i̇stanbul'a) yerleşti.

i̇psilanti ailesinin kayıtlara geçmiş ilk üyesi olan atanasios i̇psilanti 1730 yılında konstantiniyye'de doğdu. i̇talya'da padova tıp fakültesi'nde hekimlik eğitimi gördü. i̇stanbul'a dönerek 1760 yılına kadar vezir ragıp paşa'nın hekimliğini yaptı. daha sonra bükreş'te eflak beyi giga'ya danışman hekimi oldu. kardeşi aleksandros i̇psilanti ise osmanlı devleti'nin eflak ve boğdan beyliğini yaptı. oğlu konstantin de boğdan beyliği görevinde bulundu. konstantin'in oğlu aleksandros i̇psilanti ise rumların osmanlı devletinden bağımsızlığına öncülük yapan filiki eterya derneğinin başkanlığını yaptı.

i̇psilanti ailesi osmanlı devletinin yüksek kademelerinde aldıkları görevlerden dolayı çok zengin oldular. tarabya semtinde inşa ettirdikleri gösterişli yalı fransız ressam melling'in gravüründe tasvir edilmiştir. ailenin yunanistan'ın bağımsızlık hareketlerine katılmalarını cezalandırmak için osmanlı devleti bu yalıya el koydu. yalı önce fransa'nın osmanlı elçiliğine yazlık binası olarak verildi. binanın bazı bölümleri yıllar boyunca çeşitli yangınlar sonucu kül oldu. geriye kalan bölümleri şu an marmara üniversitesi i̇ktisadi ve i̇dari bilimler fakültesi tarafından fransızca kamu yönetimi bölümünün binası olarak kullanılmıştır.

i̇psilanti ailesinin bazı tanınmış üyeleri 
 atanasios i̇psilanti (1730-?), osmanlı i̇mparatorluğu ve eflak'ta saray hekimi
 aleksandros i̇psilantis (1725-1805), osmanlı devleti'nin eflak ve boğdan beyi, küçük aleksandro i̇psilanti'nin dedesi
 konstantin i̇psilantis (ölümü 1816), osmanlı devleti'nin boğdan beyi, büyük aleksandro'nun oğlu, küçük aleksandro'nun babası
 aleksandros i̇psilantis (1792-1828), konstantin'in oğlu, yunan bağımsızlık savaşı'nın önderlerinden biri
 dimitri i̇psilanti (1793-1832), konstantin'in diğer oğlu, yunan bağımsızlık savaşı'nın önderlerinden biri

osmanlı rum aileleri
fenerli rumlar
rumen boyar aileleri
İnsan vücudu

i̇nsan vücudu, fiziksel ve kimyasal yapılardan oluşan biyolojik bir sistemdir. vücut, insan sağlığının maddi yapısının tamamı, psikolojik yapısının ise taşıyıcısıdır; insan varlığının korunması ve türün devamı için birbiriyle uyumlu bir şekilde çalışan öğelerden oluşmuştur.

i̇nsan vücudunun ana birimi hücredir. hücreler ve hücreler arası maddeler birleşerek dokuları oluşturur. dokular, biçimsel ve işlevsel birimler olan organları oluştururlar. fizyolojik olarak aynı işlevi gören yapısal organ birlikleri de vücudun sistemlerini meydana getirir. i̇nsan vücudundaki temel sistemler; hareket, sinir, solunum, dolaşım ve sindirim sistemleri olarak sıralanabilir. bu sistemler duygu, hareket ve beslenme gereksinimlerini yerine getirirler. i̇nsan vücudunun olağan büyüme ve gelişmesi sistemlerin ve sistemleri oluşturan her organın görevini yerine getirmesine bağlıdır.

destek ve hareket sistemi 

vücudun hareket etmesini, desteklenmesini sağlar ve koruyucu görev yapar. hareket sistemi şu yapılardan oluşur:

 kemikler
 eklemler
 kaslar

dolaşım sistemi 

vücut dokularına oksijen, besin, hormon, bağışıklık elemanı ve benzeri elemanları taşır ve dokulardaki atıkları geriye toplar. dolaşım sistemi şu yapılardan oluşur:

 kalp
 kan damarları
 kan
 lenf damarları

sinir sistemi 

bilinç, anlama, düşünme, algılama, hareketlerin uyumu, dengesi ve solunum ile dolaşımı sağlar. sinir sistemi şu yapılardan oluşur:

 beyin
 beyincik
 omurilik
 omurilik soğanı

solunum sistemi 

solunum sistemi, kandaki karbondioksit (co2) gazının oksijen gazı (o2) ile yer değiştirmesini sağlayan sistemdir.

ayrıca bakınız 
 beden toplum bilimi

kaynakça
Cenevre Sözleşmeleri

cenevre sözleşmeleri ya da cenevre konvansiyonları, i̇sviçre'nin cenevre şehrinde yapılmış dört muahededir. uluslararası hukukta insan hakları üzerine yapılmış önemli sözleşmelerdendir ve birçok yerde standartları belirler. 1859 yılında solferino savaşı'nda yaşanan vahşete şahit olarak etkilenen jean henry dunant'ın çabaları sonucunda oluşmuştur.

sözleşmeler ve konuları şu şekildedir:

 birinci cenevre sözleşmesi harp hâlindeki silahlı kuvvetlerin hasta ve yaralılarının vaziyetlerinin ıslahına ilişkin sözleşme.
 i̇kinci cenevre sözleşmesi silahlı kuvvetlerin denizdeki hasta, yaralı ve kazazedelerinin vaziyetlerinin ıslahına ilişkin sözleşme.
 üçüncü cenevre sözleşmesi harp esirlerine yapılacak muameleye ilişkin sözleşme.
 dördüncü cenevre sözleşmesi harp zamanında sivillerin korunmasına ilişkin sözleşme.

ayrıca 8 haziran 1977 tarihli, 1949 cenevre sözleşmelerine ek; i sayılı uluslararası silahlı çatışmalarda mağdurların korunması protokolü ve ii sayılı uluslararası olmayan silahlı çatışmalarda mağdurların korunması protokollerini de bu sözleşmelerin bir parçası olarak görmek gerekir.

dış bağlantılar 
 uluslararası insan hakları hukukuna ilişkin tam metin sözleşmelerin bulunduğu bir veritabanı  (i̇ngilizce)
 cenevre sözleşmeleri için referans rehberi (i̇ngilizce)
 1949 cenevre savaş hukuku sözleşmesi-türkçe
Trablus (anlam ayrımı)

trablus (tripolis) sözcüğü ile şu başlıklardan biri kastedilmiş olabilir:

 trablus (libya), osmanlılar zamanında trablusgarp, yani batıdaki trablus adıyla anılırdı.
 trablusgarp bölgesi, bugünkü libya'yı oluşturan bölgelerden birine eskiden verilen ad.
 trablusgarp savaşı, 1911 - 1912 yılları arasında osmanlı devleti ve i̇talya arasında geçen savaşın adı.
 trablusgarp vilayeti osmanlı devletinde yönetsel bir birim.
 trablusşam (lübnan), osmanlılar zamanında trablusşam, yani şam'daki (suriye) trablus adıyla anılırdı.
 trablus bölgesi, lübnan
 tripolis (yunanistan)
 tirebolu (türkiye)

trablus ismi tripolis isminin arapça halidir. tripolis ismi bu iki kente greko-roma çağlarında verilmiştir ve "üç şehir" anlamına gelir. türkiye sınırları içinde de bir zamanlar tripolis adıyla anılmış olan bir şehir vardır. bu şehrin o zamanlar tripolis ismi zamanla tirebolu'ya dönüşmüştür.
Nesli tehlikedeki türler

nesli tehlikedeki türler, yok olma tehdidi altındaki bitki ve hayvan türleridir. dünya doğa ve doğal kaynakları koruma birliği'nin (iucn) iki yılda bir yayımlanan kırmızı listesinde yer alırlar. bir türün kırmızı listeye alınması için dünya üzerinde 50'den az yetişkin bireyin kalmış olması gereklidir.

diğer bir kategori hassas türlerdir. bunun için temel kıstas türün yetişkin popülasyonunun 1000'den az olmasıdır.

dünya doğayı koruma birliği'nin (iucn) 2006 raporu, insan kaynaklı suistimaller sonucu 784 türün dünya üzerinden tamamen yok olduğunu ve 16.119 hayvan türünün tükenmekte olduğunu göstermekte. sadece 2006'da listeye 530 türün eklenmiş olması canlı türlerinin ne büyük bir tehdit altında olduğunu gösterir.

tehdit altındaki bazı türler

dünya'nın hemen her bölgesindeki bitki ve hayvan türleri arasında nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya gelen ve bir kısmı ne yazık ki dünya üzerinden tamamen silinen binlerce tür bulunmaktadır. bazıları;

 kutup ayısı (ursus maritimus), 2006 yılında hassas türden tehlike altındaki tür kategorisine geçti. kutup bölgesindeki buzulların erimesiyle yaşam alanı tehlike altına girmiştir. tahminlere göre kutup bölgesindeki bu durum değişmezse önümüzdeki 45 yıl içinde türde yüzde 30'luk bir azalma olacak ve sonunda da tümüyle yok olacak.
 manta vatozu (manta birostris), belgesellerden aşina olunan eşsiz bir canlıdır. suda kanat çırparcasına süzülen bu deniz canlısının türü, denizlerdeki kirlenme, avlanma vs. nedenlerle tehlike altındadır.

 verreaux’s sifaka lemur (propithecus verreauxi), madagaskar'a özgü bir türdür ve kararlı bir orman habitatında yaşayabilmektedir. kömür üretimi ve orman kesimi ile yaşadığı bölge tehlike altına girmiştir. aynı zamanda adanın bazı bölgelerinde avlanmaktadır.
 gri balina (eschrichtius robustus), kuzeybatı pasik gri balina. halen 50 yetişkin bireyden daha az kaldığı düşünülmektedir. bu tür tamamen yok olacak derecede avlanmıştır.gri balina denizlerde 16,093 km ilerleyebilir.
 siyah çizgili albatros (thalassarche melanophrys), 21 albatros türünün hepsi neslinin tükenmesi tehdidiyle karşı karşıyadır. balıkçı ağları tür için ciddi tehdit oluşturmaktadır.
 kısa burunlu tırtak (delphinus delphis), akdeniz alt türüdür. son 40 yıl içinde türün nüfusu aşırı avlanma ve yaşam alanlarının bozulması sonucu %75 düşünülmüştür

türkiye'de 

hayvan türleri:

 akdeniz foku
 deniz kaplumbağası
 kelaynak

bitki türleri:

 burakis 
 göl soğanı
 siklamen
 kar çiçeği
 nergis
 süsen
 çiğdem

ayrıca bakınız
iucn kırmızı liste

kaynakça
 threatened species 
 gezegenimiz.com 
 iucn red list

dış bağlantılar
dünya koruma birliğinin nesli tehlike altındaki türler listesi
Pilgrimler

pilgrimler veya pilgrim atalar, plymouth kolonisi'nin (aynı zamanda new england bölgesinin) ilk yerleşimcileri için kullanılan bir tabirdir. bu yer, bugün itibarıyla massachusetts'in plymouth şehridir. doğu midlands'te yaşanan geçici bir siyasi gerilim esnasında britanya'yı terkederek bugün massachusetts plymouth olarak bilinen yere gelen ilk topluluk bunlardır. kolonilerini, 1620'de kurdular. bu koloni, 1607'de virginia jamestown kolonisinden sonra yeni dünya'daki ikinci başarılı i̇ngiliz yerleşimi oldu. bu yerleşim ileride kurulacak birleşik devletler'in çekirdeğidir. pilgrimlerin serüveni, birleşik devletler'in tarihi ve kültürü içinde merkezî bir yere sahiptir.

şükran günü olarak bilinen ve geçmişi 1621'e uzanan bu günü amerika'da ilk kez pilgrimler kutlamıştır.

kaynakça 

cemaatçilik
plymouth, massachusetts
i̇ngiltere tarihi
i̇ngiltere'de protestanlık
amerika'nın kolonileştirilmesi
massachusetts tarihi
hollanda cumhuriyeti'nde kalvenizm
on üç koloni tarihi
plymouth kolonisi
new england'da püritenler
amerika birleşik devletleri tarihi
17. yüzyılda hollanda cumhuriyeti
17. yüzyılda on üç koloni
17. yüzyılda kalvenizm
Trablus

trablus, (, ṭarâbülüs, ) ya da osmanlı dönemindeki adıyla trablusgarp ( ṭarâbülüs el-ġarb, "batı trablus'u"), libya'nın başkenti ve en büyük şehridir.

tarihi 
trablus şehri milattan önce yedinci yüzyılda fenikeliler tarafından "oea" adıyla kuruldu. günümüzde burç el-hahiye isimli bir bölgedeki bir yükseltide yer aldığı düşünülen bu yerleşime yönelik herhangi bir arkeolojik kazı gerçekleştirilmemiştir. daha sonra o dönemde bir grek kolonisi olan sirenayka bölgesinin idaresine geçti. milattan sonra üçüncü yüzyılda roma i̇mparatorluğu topraklarında bulunan oea, bu bölgede bulunan üç şehirden (diğerleri sabratha ve leptis) en büyüğü olması nedeniyle grekçe kökenli bir kelime olan, "üç şehir" anlamını taşıyan "tripolis" adını aldı, ayrıca trablusgarp bölgesi'nin ("tripolitania", "üç şehir bölgesi") başkenti oldu. bu dönemde aktif bir limanı olsa da, kuzey afrika kıyılarındaki rüzgârın yönü dolayısıyla ticaret ve kültür bağlantıları esasen yunanistan limanlarıyla gerçekleşti. bunun yanı sıra pantelleria adası aracılığıyla sicilya'ya da ulaşılmaktaydı.

bizans döneminde aktif bir liman kenti durumunda olan trablus'un sirenayka bölgesiyle olan bölgesel deniz yolu bağları da güçlendi. bu dönemde i̇skenderiye'den kartaca'ya deniz yoluyla gidilirken durak noktası olan liman, tarımsal ürün ve hayvan ihracatında kullanıldı. i̇skenderiye patrikliği, i̇skenderiye-trablus-kartaca güzergâhındaki gemi trafiğinin önemli bir kısmından sorumluydu. bu denizcilik faaliyetleri şehrin sosyal yapısını şekillendirmiştir.

kardeş şehirler 
  cezayir cezayir
  belgrad sırbistan
  belo horizonte brezilya 2003
  madrid i̇spanya
  i̇zmir türkiye
  saraybosna bosna-hersek 1976

ayrıca bakınız 
 trablusgarp bölgesi

kaynakça 

libya'daki şehirler
afrika'daki başkentler
akdeniz'e kıyısı olan yerleşim birimleri
mö 7. yüzyılda kurulan yerleşim birimleri
Trablusşam

trablusşam ( ṭarâbülüs eş-şâm, "şam trablus'u", ), lübnan’ın şimal vilayetinin merkezi ve 2. büyük şehri. beyrut'un 85 km kuzeyinde yer alan şehrin nüfusu 500.000'dir. nüfusun yaklaşık %80'i sünni müslüman olmakla beraber hristiyan ve arap alevileri de bu şehirde yaşamaktadır.

antik çağda önemli bir fenike şehri olan trablusşam daha sonraki tarihlerde perslerin, romalıların, arapların, haçlıların ve memlukların idaresinde kaldıktan sonra  1516'da yavuz sultan selim'im mısır seferi sırasında osmanlı topraklarına katıldı.

osmanlı i̇mparatorluğu sınırları içerisinde trablus ismini taşıyan iki tane şehir olduğu için osmanlılar lübnan'daki bu şehre trablusşam, kuzey afrika'daki şehre (günümüzde trablus) ise trablusgarp ismini verdiler.

i. dünya savaşı'ndan sonra  fransızların idaresine giren trablusşam 1946’da lübnan'ın bir şehri haline geldi.

lübnan’ın sahip olduğu tek adalar trablusşam şehrinin hemen açıklarında yer alan dört adet adacıktır. en büyüğü palmiye adaları veya tavşan adası olarak adlandırılmaktadır ve unesco tarafından dünya mirası ilan edilmiştir. kamp yapılması ve ateş yakılmasının yasak olduğu bu adada yeşil kaplumbağalar ve ender görülen kuşlar yaşamaktadır. adada roma ve haçlı devletlerinden kalma kalıntılar da vardır.

kardeş şehirler 
 konya, türkiye

trablusşam
Kalahari Çölü

kalahari çölü, afrika'nın güneyinde, 22° ile 28° güney enlemleri, 19° ile 24° doğu boylamları arasında yer alan yarı çöl plato alanı. bölgenin yüzölçümü 900.000 km²'ye kadar varır. kalahari ismi genelde botsvana'nın batı kısmına denilmekte olup çöl botsvana'nın büyük bir kısmı ile namibya ve güney afrika'nın bazı kesimlerini kaplar.

bölge geniş otlaklıklar, çalı ve ağaçlıklar ihtiva etmesine rağmen, yağış az olduğundan dolayı çöl denilmiştir. bölgenin çok az bir kısmı bütün mevsimlerde çöl özelliği gösterir. yıllık yağışlar kuzeydoğuda 600 mm'den güneybatıda 130 mm'ye kadar değişiklik gösterir. çok az yağış almasının sebebi, doğu doğrultusunda uzanan dağ sıralarının hint okyanusundan esen nemli rüzgarların etkisini azaltmasıdır. bu dağların ortalama yüksekliği 900 ila 1200 m arasında değişir.

vadilerde antilop sürüsü, fil dahil birçok tropik bölge hayvanı bulunur ve serbestçe dolaşırlar.

toprak genelde kızıl renkli yumuşak kumlu olup, eski nehirlerin getirdiği alüvyonlar bulunur. bu alüvyonlar sıcakta sertleşerek yağan yağmurlardan göletler meydana getirirler.

sebzeler yağış durumuna göre yüksek ormanlardan alçak bölgelere doğru değişir. çok miktarda sebze yetiştiği gibi, bunlardan kavun, karpuz ve patates bol miktarda ekilir. bölgede bulunan otlaklardaki otların çok olması, bunların çok iyi bir hayvan yemi olmasını sağlamaktadır.

bölgenin kıyılarına bantu kabileleri yerleşmiş olmasına rağmen, buranın asıl sakinleri çölde yarı göçebe olarak yaşayan boşimanlar (buşmanlar) denilen, 2000 civarındaki sarı derili ormancılardır. avcılık ve inşaatçılık gibi mesleklerle geçinirler. bölgenin güneybatısı kalahari gemsboh millî parkı olup, 20.720 km² yer kaplamaktadır. bu bölgedeki millî parkta nesli tükenmekte olan hayvanların bakımı ve korunması ülke tarafından kurulmuş olan millî park görevlileri tarafından sağlanmaktadır.

kaynakça

dış bağlantılar

 
kum çölleri
afrika'daki çöller
Safranbolu evleri

safranbolu evleri, karabük iline bağlı safranbolu ilçesinde, 18. ve 19. yüzyıl osmanlı kent dokusunun günümüze kadar korunduğu bölgenin genel adıdır. unesco tarafından 17.12.1994'te dünya kültür mirası listesine alınmıştır. osmanlı döneminde, safranbolu evlerinin harcının yumurta akından yapıldığı ve çok uzun süre depreme dayandığı rivayet edilir. bu evlerin bir depreme dayanma özelliği de toprağın dibine yapılmamasıdır. safranbolu evleri beyaz renklidir ve bu evler birbirinin önlerini kapatmazlar.

dış bağlantılar 

 unesco'nun "dünya mirası" listesinde safranbolu 

karabük ilindeki yapılar
türkiye'deki dünya mirasları
ev
türkiye'deki evler
18. yüzyılda osmanlı i̇mparatorluğu
19. yüzyılda osmanlı i̇mparatorluğu
18. yüzyılda tamamlanan konutlar
19. yüzyılda tamamlanan konutlar
bung.nswn
Hacı Agus Salim Stadyumu

hacı agus salim stadyumu, endonezya'nın padang şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum.

hacı agus salim stadyumunda çoğunlukla futbol müsabakaları yapılmaktadır. endonezya'nın semen padang fc takımının maçlarını yaptığı stadyum, 20.000 seyirci kapasitelidir.

endonezya'daki stadyumlar
Jatidiri Stadyumu

jatidiri stadyumu, endonezya'nın semarang şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum.

jatidiri stadyumunda çoğunlukla futbol müsabakaları yapılmaktadır. endonezya'nın psis semarang takımının maçlarını yaptığı stadyum, 21.000 seyirci kapasitelidir.

endonezya'daki stadyumlar
Kemal Djunaedi Stadyumu

kemal djunaedi stadyumu, endonezya'nın jepara şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum.

kemal djunaedi stadyumunda çoğunlukla futbol müsabakaları yapılmaktadır. endonezya'nın persijap jepara takımının maçlarını yaptığı stadyum, 10.000 seyirci kapasitelidir.

endonezya'daki stadyumlar
orta cava
Kanjuruhan Stadyumu

kanjuruhan stadyumu, endonezya'nın malang şehrinde 2004 yılında çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum.

çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı kanjuruhan stadyumu, 50.000 seyirci kapasitelidir.

facia 

1 ekim 2022'de stadyumda yaşanan faciada 135 kişi ölmüştür. endonezya devlet başkanı joko widodo stadyumun yıkılacağını ve fifa tarafından belirlenen güvenlik standartlarına göre yeniden inşa edileceğini duyurmuştur.

kaynakça 

endonezya'daki stadyumlar
Lebak Bulus Stadyumu

lebak bulus stadyumu, endonezya'nın başkenti cakarta'da çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum

çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı lebak bulus stadyumu, 12.000 seyirci kapasitelidir.

endonezya'daki stadyumlar
cakarta
Stadion Siliwangi

stadion siliwangi, endonezya'nın bandung şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyumdur.

stadyumda çoğunlukla futbol müsabakaları yapılmaktadır. endonezya'nın persib bandung takımının maçlarını yaptığı stadyum, 20.000 seyirci kapasitelidir.

endonezya'daki stadyumlar
Gajayana Stadyumu

gajayana stadyumu, endonezya'nın malang şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum.

gajayana stadyumunda çoğunlukla futbol müsabakaları yapılmaktadır. endonezya'nın arema malang takımının maçlarını yaptığı stadyum, 20.000 seyirci kapasitelidir.

endonezya'daki stadyumlar
Stadion Menteng

stadion menteng, endonezya'nın başkenti cakarta'da çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum

stadyumunda çoğunlukla futbol müsabakaları yapılmaktadır. endonezya'nın persija jakarta takımının maçlarını yaptığı stadyum, 30.000 seyirci kapasitelidir.

endonezya'daki stadyumlar
cakarta
Gelora 10 Kasım Stadyumu

gelora 10 kasım stadyumu, endonezya'nın surabaya şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum. çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı stadyum, 40.000 seyirci kapasitelidir.

endonezya'daki stadyumlar
Ngurah Rai Stadyumu

ngurah rai stadyumu, endonezya'nın denpasar şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum.

çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı ngurah rai stadyumu, 15.000 seyirci kapasitelidir.

endonezya'daki stadyumlar
Jalek Harupat Soreang Stadyumu

jalek harupat soreang stadyumu, endonezya'nın bandung şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum.

çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı jalek harupat soreang stadyumu, 40.000 seyirci kapasitelidir.

endonezya'daki stadyumlar
Kış uykusu

kış uykusu, soğuk ve kurak mevsimlere karşı koyabilmek için canlı varlıkların yapısında görülen olayların tümü olarak tanımlanır.

kış uykusu esnasında hayvanlarda vücut sıcaklığı normalin altına düşer ve kalbin atım sayısı azalır.

bütün canlılar kış uykusuna yatmaz. ama kış uykusu kış aylarında ya da genellikle iklim koşullarının elverişsiz olduğu dönemlerde, omurgalı ya da omurgasız ayrımı olmadan birçok canlıda görülür.

kış uykusu olayının daha iyi anlaşılabilmesi için bitkisel çevrimin bilinmesinde yarar vardır. sonbaharın bitiminde ağaçlarının yapraklarını döktüğü ve birkaç ay süresince çiçek ya da meyve üretmeden, bir anlamda dinlenme dönemine girdikleri gözlemlenir. kışın, yapraklarını dökmeyen ağaçlar da içinde olmak üzere, bütün ağaçlar yaşamsal etkinliklerin en aza indiği bir görüntüye bürünürler. birçok hayvanın, özellikle de ormanda yaşayan hayvanların kış uykusuna yatmasına neden olan da ağaçların bu tür bir uykuya çekilmesi olayıdır. bitkilerin yaşamsal etkinliklerini yavaşlatması hayvanların beslenebilmek için gerekli yiyecekleri bulamamalarına yol açar.

kimi kuş türleri de hava koşullarının kötüleşmesi ve yeterli besinin bulunamaması yüzünden, kusursuz bir biçimde sıralanmış sürüler halinde daha sıcak ülkelere göç ederler. ama otlarla, tohumlarla, böceklerle beslenen ve göç etmeyi sağlayacak kanatlara sahip olmayan ya da iklim koşullarının daha elverişli olduğu bölgelere yürüyerek ulaşamayan hayvanlar, kışın gelmesiyle kış uykusuna yatarlar.

ayrıca bakınız 
 yaz uykusu

uyku
kış
hayvan fizyolojisi
Kontrbas

kontrbas, keman ailesinden, yaylılar grubunun en kalın sesli çalgısıdır. 4 telli ve 5 telli olmak üzere iki türü bulunur. 5 telli olan kontrbasa senfonik orkestra eserlerinin icrasında sık olarak ihtiyaç duyulmaktadır. kontrbasın, özel bir tür çelikten yapılmış dört teli vardır. bunun yanında  yalnız bağırsak ya da bağırsak üzerine çelik sargı veya başka yapay malzemeler kullanılarak hazırlanmış teller de bulunabilmektedir. yay kullanılarak ya da parmaklar yardımıyla çalınır. diğer yaylı çalgılardan farklı olarak iki çeşit yay modeli bulunmaktadır. bunlar alman ve fransız olarak adlandırılmaktadır. alman modelde yay yan taraftan kavranarak tutulurken, fransız modelde yay yukarıdan tutulur. ayrıca senfonik orkestraların, caz, pop ve rock müzik topluluklarının ana çalgılarından biridir. kontrbas, özellikle caz müziğin vazgeçilmez çalgısı olmuştur. kontrbas violone adı verilen bir rönesans çalgısından türemiştir. 16. yüzyıldan 18. yüzyıla kadar bir değişim süreci geçirmiştir. 18. yüzyılın ikinci yarısında bugünkü biçimini almıştır. çok büyütülmüş bir keman görünümündedir. boyu 1,80 metre, eni 60 cm olan kontrbas bu boyutları nedeniyle ayakta ya da yüksek bir tabureye oturularak çalınır. bu enstruman için eser yazmış olan bestecilerin başında; k.d.von dittesdorf, g.b.vanhal, j.m.sperger, v.pichl, a.f.hoffmeister, g.bottesini, d.dragonetti, a.misek, s.koussevitzky gelmektedir.
Ananas

ananas (ananas comosus), ananasgiller (bromeliaceae) familyasından, sıcak ülkelerde yetişen bir bitki ve onun meyvesidir. anayurdu güney amerika'dır. meyvesi iridir, üstünde bir demet yaprak vardır. 1555'te jean de léry tarafından brezilya'da bulundu, oradan i̇ngiltere'ye götürüldü, sonra fransa'da yetiştirildi.

ananas genelde 1-1,5 metre boylarında ve bazen daha uzun, parlak, uzun, mumsu yapraklı bir görünümü olan, kısa ve tıknaz kök yapısına sahiptir. meyve oluşumu sırasında 200'e kadar çiçek oluşturabilme kabiliyetine sahiptir. çiçekleri bir araya gelerek ananası oluştururlar. üst kısmında fibonacci dizilimine göre yapraklanma oluştururlar.

etimoloji 
ananas kelimesi türkçeye fransızcadan 19. yüzyılın ikinci yarısında girmiş olup, fransızcaya portekizce vasıtasıyla tupi-guarani dillerinde yer alan ananá kelimesinden alıntılanmıştır. ananas meyvesi şekil itibarıyla kozalaklı çam ağaçlarının üreme organlarına benzediğinden, avrupalı gezginler bu meyveyi ilk bulduklarında i̇ngilizcede "çam elması" anlamına gelen pineapple, i̇spanyolca'da çam anlamına gelen piña gibi isimler vermişlerdir.

kullanım 
taze olarak tüketilen bu tropikal meyve neredeyse tüm dünyadaki tropikal mutfaklarda kullanılmaktadır. tüm ya da dilimlenmiş olarak satışa sunulan bu meyve meyve tatlı olarak meyve salatalarında ve kokteyl yapımında kullanılmaktadır. yoğurt, reçel ve dondurmada da kullanılan tat verici ana unsurlardandır.

üretim 

2009 yılı ananas üretiminde brezilya 2.206.492 ton ile birinci sıradadır. 2.198.497 ton ile brazilya'yı filipinler takip etmektedir. faostat verilerine göre 2009 yılında dünya genelinde üretilen ananas miktarı 19.488.240 tondur. 2001 yılında taze ananas ithalatında birinci sırada 322.000 ton ile kosta rika vardı. abd ve avrupa süpermarketlerinde en yaygın olarak bulunan taze ananas 1970'lerin başında hawaii'de üretilmeye başlandı. ticari tarımda, çiçeklenme yapay olarak tatbik edilebilir ve ana meyvenin hasadının daha erken yapılmasını sağlar. bu uygulama bitkinin daha küçük ikinci bir ürün üretmesine olanak sağlar.

kimyasal yapısı

bromelain 
bromelain ananasın içerisinde bolca bulunan ve vücuttaki proteinleri parçalama özelliğine sahip olan bir enzimdir. bu özelliğinden dolayı doğal et yumuşatıcı olarak kabul edilir ve et marinasyonlarında kullanılır. çiğ ananas veya olgunlaşmamış ananasın tüketilmesi durumunda bromelain, ağız içerisindeki dokulara zarar vererek dil ve yanaklarda yanma hissi oluşturur. bromelain yüksek ısıya dayanamadığı için ananası pişirmek veya ananasın bromelain içeren çekirdek ve gövde kısımları dışındaki bölümlerini çiğ olarak az miktarda yanma etkisini engellemeye yardımcı olur.

kaynakça 

şifalı bitkiler
ananasgiller
meyve
tropikal tarım
Madan Sarup

madan sarup (1930 - 1993), hindistan'ın pencap eyaletinde dünyaya geldi. dokuz yaşında eğitim için i̇ngiltere'ye gönderildi. 1950'ler ve 1960'lar boyunca çeşitli ortaögretim okullarında sanat ögretmenliği yaptı. 1974 yılında londra üniversitesi'ne bağlı goldsmiths college'de eğitim sosyolojisi bölümüne öğretim görevlisi olarak atandı. burada radikal felsefe hareketine yakınlık duydu ve etkinliklerine katıldı. madan sarup kendisini her zaman politik olarak bir marksist olarak ifade etmiştir. bu dönem boyunca, eğitim sosyolojisine marksçı bir bakış açısı getirmeye çalışmıştır. 1980'lerden itibaren postyapısalcı felsefe ile ilgilenmeye ve izlerini sürmeye başladı. özellikle lacancı (jacques lacan) psikanalitik kuramı ile yakından ilgilendi, buradan eğitimle ilgili sorunları değerlendirmeye çalıştı. 1993 yılında ölmüştür.

eserleri 
 marksçılık ve eğitim:eğitime fenomenolojik ve marksçı yaklaşımlar üstüne bir i̇nceleme, (1978)
 eğitim, devlet ve bunalım:marksçı bir değerlendirme, (1982)
 marksçılık, yapısalcılık, eğitim:eğitim sosyolojisinde kuramsal gelişmeler, (1984)
 çokırklı eğitim politikası, (1986)
 post-yapısalcılık ve postmodernizm, (1989)(çeviren:abdülbaki güçlü,bilim ve sanat yayınları)
 eğitim ve irkçılığı ideolojileri, (1991)
 jacques lacan, (1992)

1930 doğumlular
1993 yılında ölenler
i̇ngiliz sosyologlar
postmodernizm
marksist teorisyenler
Neon

neon (ne), periyodik tablonun 8-a grubunda yer alan soy gazdır.

doğada dağılmış olarak ve çok küçük yüzdelerde, yalnızca atmosferde değil, aynı zamanda yeraltından çıkan doğal gazların bileşiminde de bulunur. kuru havanın, hacim olarak %0,0018'ini oluşturur. renksiz bir gazdır. en dış yörüngesinin sekiz elektron içermesi nedeniyle çok kararlı bir yapıya sahip olan neon, kimyasal bağlar ve bileşikler oluşturmaz. değerliliği sıfırdır. ticari amaçla, sıvılaştırılmış havadan ayrıştırılır. çoğunlukla aydınlatmada kullanılır. neon gazı içeren bir tüpte düşük basınç altında oluşturulan elektrik dolaşımı, parlak turuncu bir ışığın salınmasına neden olur. bu nedenle neon gazı, argon, kripton ve ksenon gibi öbür soy gazlarla beraber reklam amacına yönelik aydınlatıcı tüplerinin doldurulmasında kullanılır. aydınlatma tüplerinin, uzunlukları büyük, çapları küçük olup, yüksek gerilimle beslenirler. neon atomu on proton, on nötron ve on elektrona sahiptir. soy gazlardandır ve herhangi bir kimyasal bağ yapamaz.

neon 1898 yılında william ramsay ve morris travers tarafından keşfedilmiştir.

2. periyot elementleri
soy gazlar
boğucu gaz
elementler
soğutucu gazlar
Argon

argon, periyodik tablonun 8a grubunda yer alan element. simgesi ar dir.

renksiz, kokusuz ve tatsız bir gazdır. soy gazlardandır. 8. grup elementlerinde 3. sıradadır. sanayide gazla doldurulan elektrik lambalarında yaygın olarak kullanılır. proton sayısı 18'dir. dünya atmosferinde % 1'den az oranda bulunmakta ve böylece en yaygın soy gaz olmaktadır. en dış elektron kabuğu dolu olup diğer kimyasal elementlerle bağ yapmaya karşı dirençlidir. termodinamik denge noktası (triple point) sabit sıcaklığı 83.8058 k olarak 1990 yılında uluslararası sıcaklık ölçümü (its) ile tanımlanmıştır. oksijen gazının sudaki çözünürlüğü ile aynı çözünürlüğe sahiptir ve bu da nitrojen gazının sudaki çözünürlüğünden 2,5 kat daha fazladır. yüksek kararlılığı olan kimyasal element renksiz, kokusuz, tatsız ve toksit değildir hem sıvı hem gaz fazı için.

kullanıldığı alanlar 

 gazaltı kaynağında koruyucu gaz olarak kullanılır.
 kaliteli çelik üretiminde, homojen bir çelik banyosu sağlanması ve banyo içerisinde oluşan, döküm sonrası mekanik özellikleri kötü yönde etkileyecek gazların tasfiyesi için kullanılır. (argon degassing),
 ampul imalatında,
 elektronik sanayiinde bazı kristallerin üretimi sırasında inert koruyucu atmosfer sağlamada,
 spektrometrik analiz cihazlarında taşıyıcı gaz olarak,
 bazı özel metallerin saflaştırılması sırasında inert koruyucu atmosfer oluşturulmasında.
 çift cam ünitelerinde iki cam arasına doldurularak ısı yalıtımının artırılmasında.
	
1785 yılında havada argon olduğu ilk defa henry cavendish tarafından iddia edilmiş ve 1894 yılında lord rayleigh ve william ramsay tarafından keşfedilmiş. i̇nert bir elementtir. gaz ve sıvı formda bulunabilir. havada bulunur ve saf olarak havadan ayrıştırılması ile elde edilir.

kaynakça 

3. periyot elementleri
soy gazlar
boğucu gaz
elementler
Rezonans (fizik)

rezonans, fizikte bir sistemin (genellikle doğrusal bir sistemin) bazı frekanslarda diğerlerine nazaran daha büyük genliklerde salınması eğilimidir. bunlar, o sistemin rezonans (tınlaşım) frekansları olarak adlandırılır. bu frekanslarda küçük periyodik kuvvetler bile çok büyük genlikler üretebilir.

sürücü bir kuvvetin enerji takviyesi yapmadığı sönümlü bir salınıcı, mekanik enerjisinin yitip gitmesinden dolayı eninde sonunda durgunluğa varacaktır. örneğin salıncaktaki bir çocuk, babası arada bir onu hareketin hızıyla aynı yönde ittiği kadar saatlerce sallanıp durabilir. makinelerdeki ve elektrik devrelerindeki salınımların çoğu zoruna ya da dayatma salınımlardır. bunlar bir dış kuvvet ya da etki tarafından oluşturulup sürdürülen salınımlardır.

rezonanslar, sistemin iki ya da daha fazla farklı yükleme biçimleri arasında enerji depolayabildiği ya da transfer edebildiğinde (sarkaç durumunun kinetik ve potansiyel enerjisi gibi) meydana gelir. ancak döngüler arasında “sönüm” adı verilen bazı kayıplar söz konusudur. sönüm küçük olduğunda rezonans frekansı yaklaşık olarak sistemin doğal frekansına eşittir. bazı sistemlerin birden fazla, ayrı rezonans frekansları vardır.

rezonans olayı mekanik, akustik, elektromanyetik, nükleer manyetik (nmr ), elektron spin (esr) ve kuantum dalga fonksiyonu rezonansları gibi bütün titreşim tipleri ya da dalgalarda oluşur. rezonant (yani “tınlayan”) sistemler titreşim üretmek (örn. müzik aletleri) ya da birçok frekansı yapısında bulunduran karmaşık titreşimlerden özel frekansları ayırt etmek için kullanılır.

rezonans, 1602 yılında sarkaç ve müzik aletleri üzerine araştırmaları sonucunda, galileo galilei tarafından keşfedilmiştir.

ayrıca rezonans mühendislikte teorik olarak; “genliğin sonsuza gitmesi” şeklinde açıklanır. periyodik bir etkinin altında olan sistemde salınımlar olduğunu biliriz. salınımlar esnasında sistemin normal durumuna göre yaptığı yer değiştirme miktarına genlik denir. bu salınımlar eğer sistemin doğal frekansına eşit olursa, sistemin genliği sonsuza dek artma eğilimi gösterir; bu olaya rezonans denir. genliğin sonsuza gitmesiyle yıkıcı sonuçlar oluşabilir. örneğin; 1940 yılında abd'nin washington eyaletinde yapılmış olan tacoma asma köprüsü'nün ulaşıma açıldıktan birkaç ay sonra rüzgarın etkisiyle yıkılması rezonansın varlığını işaret eder.

kaynakça 

dalgalar
elektronik terimleri
Yenişehir, Konak

yenişehir ya da halk arasında bilinen ismiyle tenekeli, i̇zmir'in konak ilçesine bağlı bir mahalle. tepecik semtinin içinde yer alır.

kültür varlıkları 

 eşrefpaşa hastanesi (eskiden eşrefpaşa emraz-ı zühreviye hastanesi)
 suat seren göğüs hastalıkları hastanesi (eskiden i̇zmir emraz-ı sariye ve i̇stilaiye hastanesi)
 tepecik eski karakol binası
 tepecik höyüğü (alman kulesi)
 i̇zmir tebhirhanesi (tepecik uyuz hamamı)

kaynakça 

https://www.e-icisleri.gov.tr/anasayfa/mulkiidaribolumleri.aspx genel mahalle listesi, t.c.i̇çişleri bakanlığı, mart 2020.

konak'ın mahalleleri
Spekülasyon

spekülasyon ya da vurgunculuk, herhangi bir varlığın düşük bir fiyattan alınarak daha yüksek bir fiyata satılmasıdır. varlıklar, menkul kıymet, gayrimenkul, makine ve teçhizatlar, patentler vb. alım-satıma tabi değerlerin tamamı spekülasyona konu olabilir. spekülasyonun, normal bir ticari faaliyetten farkı, geleceğe ilişkin beklentilerin alınıp-satılması, speküle edilmesidir. esas faaliyet alanında stoklarını çeviren bir kişi ya da kurumun faaliyeti spekülasyon değildir.

spekülasyon bir suç değildir. aksine borsalar ve piyasaların varlık sebepleri insanları spekülasyon yapmaya davet ederek ve onları bu yönde teşvik ederek her menkul kıymetin hak ettiği fiyata (ya da değere) ulaşmasını sağlamaktır .

spekülatör 

spekülatör, menkul kıymetleri ucuz bir fiyatla alıp daha ileri bir tarihte, alış fiyatından daha yüksek fiyatla satmayı hedefleyen kişidir. spekülatör, en ucuz olduğunu düşündüğü anda menkul kıymetleri satın alır ve zirvede olduğunu düşündüğü zaman satar. alış fiyatı satış fiyatından küçükse spekülatör kâr eder. alış fiyatı satış fiyatından yüksekse (alınan şey alındığı fiyattan daha ucuza satılmışsa) spekülatör zarar eder. bu açıklamadan anlaşılabileceği gibi spekülatör, bilgisine ve bilgiyi değerlendirebilme yeteneğine güvenerek risk üstlenen kişidir. garantili kazanç yoktur. spekülatörün yanlış öngörüleri zarara uğramasına neden olabilir. spekülatör risk üstlendiğinden arbitrajcıdan farklıdır.

kaynakça 
 egemen eroğlu'nun arbitraj spekülasyon manipülasyon adlı makalesi

para yönetimi
finansal piyasalar
Koca ağız balığı

koca ağız balığı (aspius aspius), sazangiller familyasına ait bir etçil balık türü.

trakya, marmara, ve kuzey bölgelerimizin hızlı akarsularında yaşar. ortalama 60-80 en çok 120 cm boy ve 2 – 4 kg'dan 10 kg'a kadar büyüyebilirler. aşağıya yönelik olan ağzı çok büyüktür, ağzının kenarları gözlerinin altına kadar varır.

ağzında dişleri olmamasına rağmen, etçil bir balıktır, su içindeki her türlü hayvanla beslenebilir. erginleri yalnız dolaşır. cinsel olgunluğa 4-5 yaşlarında ulaşıp nisan - temmuz arasında 80-100.000 yumurta bırakır. koca ağız balığı yaşamının ilk yıllarında etçil değildir, ancak sonradan yırtıcı bir balık olur. ekonomik değeri bölgeseldir.

koca ağız balığı ile aynı cinse ait olan sis balığı (apius vorax) türü fırat ve dicle nehirlerinde yaygındır. boyları 40 cm. olur.

koca ağız balığı, tuna nehri ile main nehrini birbiriyle birleştiren kanalın yapımından sonra batı avrupa'da da yayılmaya başlamıştır.

leuciscinae
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
Tahta balığı

tahta balığı (blicca bjoerkna), sazangiller (cyprinidae) familyasına ait bir balık türü.

tahta balığı çapak balığına çok benzer ve sıkca bununla karıştırılır. i̇kisini birbirinden ayırt edebilmek için tahta balığının daha büyük olan gözlerine dikkat etmek gerek. ayrıca yüzgeçlerinin uçları hafif kızılımsı olur, çapak balığının yüzgeçleri gri renkdir. tahta balığı en fazla 40 cm uzunluğuna ulaşır, ve böylece çapak balığından küçüktür. anal yüzgecinin kenarları siyah renkdir, ve çapak balığı gibi bazen sarımsı ya da yeşilimsi sırtı olmaz; tahta balığı daima gümüş rengidir.

marmara ve trakya bölgesinde ağır akışlı nehirlerin sıcak, sığ ve bitkisi bol olan bölümlerinde yaşar. göllerde de yaşam gösterir. planktonlar, küçük canlılar ve bitkilerle beslenir. mayıs - temmuz arası üreme yapar. çok yavaş büyür. 3-5 yaşlarında 10-12 en çok 25-35 cm. olabilir. eti çok kılçıklı ve lezzetsizdir. genelde etobur balıkların yetiştiriciliğinde yem olarak kullanılır.

dış bağlantılar 
 tahta balığı hakkinda bilgiler (almanca)

leuciscinae
avrupa'daki tatlı su balıkları
1758'de tanımlanan balıklar
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
İnci balığı

i̇nci balığı (alburnus alburnus), sazangillere (cyprinidae) ait bir balık türü. i̇smi pullarından yapay inci yapılmasından kaynaklanmaktadır.

kibar bir vücut yapısı ve yukarıya yönelik bir ağzı vardır. boyları 15–20 cm, çok nadir 25 cm olur. sırtları yeşilimsi-gri renkli ve yanları gümüş rengi olur. yüzgeçlerinin rengi sırtından biraz daha koyudur. planktonlar, kurtlar, böcek larvaları ve su yüzeyindeki sinekleri avlayarak beslenir.

olta balıkçılığında, sudak balığı avı için yem olarak çok uygundur.

yaşadığı yerler 
i̇nci balıkları büyük sürüler halinde yavaş akan ırmaklarda ve göllerde bulunurlar. rusya'nın i̇dil nehrinden batı avrupa'ya kadar ve hatta i̇rlanda'da, i̇skoçya'da ve i̇skandinavya'da yaygınlardır.

üreme 
nisan-haziran arası üreyip yapışkan yumurtalarını nehirlerin giriş veya çıkışındaki kıyıların kumluklarına, taşlara ya da su bitkilerine bırakır.

başka türleri 
türkiye'de çeşitli türleri yaşar. diğer bir türü olan beyaz inci balığı sadece akdeniz ülkelerinin tatlısularında yaygındır. manyas ve ulubat göllerinde bolca bulunurlar.soma sevişler barajında da bulunur.

dış bağlantılar 
 inci balığı hakkında bilgiler  (almanca)

asgari endişe altındaki hayvanlar
alburnus
avrupa'daki tatlı su balıkları
1758'de tanımlanan balıklar
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
Muhan Soysal

muhan soysal (31 temmuz 1935 - 2 ağustos 2006, ankara), odtü i̇ktisadi ve i̇dari bilimler fakültesi'nde görev yapmıştır. 2 ağustos 2006 tarihinde ölmüştür. taksilerdeki taksimetreler, enflasyona oranlı kira sözleşmeleri onun en yaygın kullanılan çalışmalarındandır. i̇şletme bölümü'nde kendi adını taşıyan bir kütüphane kurdurmuştur. bir süre onun adına prof. dr. muhan soysal i̇şletme eğitiminde yenilikçilik ödülü verilmiştir. her sene ulusal yönetim kongresinde muhan soysal en i̇yi bildiri ödülü verilmektedir.

kaynakça

1935 doğumlular
2006 yılında ölenler
cebeci asri mezarlığı'na defnedilenler
türk profesörler
orta doğu teknik üniversitesi i̇ktisadi ve i̇dari bilimler fakültesinde öğrenim görenler
Beyrut (il)

beyrut ili (arapça: محافظة بيروت), lübnan’ın orta kesiminde yer alan bir vilayeti. sadece beyrut şehrinden ibaret olan bu vilayet aynı zamanda lübnan'ın başkentidir.

akdeniz sahilinde yer alan 19.8 km² yüzölçümüne sahip beyrut vilayeti, lübnan’ın ekonomik, siyasi, kültürel ve sosyal merkezidir. 12 temmuz 2006 tarihinde başlayan i̇srail’in hava saldırıları sırasında beyrut vilayetinin güney kısmı ağır hasar görmüştür.

kaynakça 

lübnan'ın illeri
büyük beyrut
bilgi kutusu bulunmayan yerleşim yerleri
Cebel-i Lübnan (il)

cebel-i lübnan ili, (arapça: جبل لبنان) lübnan’ın orta kesiminde yer alan ve akdeniz’e sahili olan bir vilayettir. vilayetin isminin türkçe anlamı lübnan dağı’dır.

vilayetin merkezi baabda şehridir. vilayete bağlı 6 ilçe bulunmaktadır.

i̇lçeler 
 aley
 baabda
 metn
 şuf

demografi
hıristiyanlar bölgede çoğunlukta olup nüfusa oranı 57.32% dir. dürziler 28.47% oranla ikinci sırayı; sünniler ise 8.33% kadardır; 
şiiler ise 6%.

ayrıca bakınız
lübnan dağı

lübnan'ın illeri