2016 Avrupa Futbol Şampiyonası teklifleri

2016 avrupa futbol şampiyonası teklif süreci 28 mayıs 2010'da fransa'nın ev sahibi olduğunun duyurulmasıyla sona erdi. adaylık için tekliflerin son günü olan 9 mart 2009'da fransa, i̇talya ve türkiye tek başlarına i̇sveç ve norveç ise ortaklaşa olarak turnuvayı düzenlemeye aday olduklarının bildirdiler. norveç-i̇sveç ortaklığı, adaylık başvurusunu 2009 kasım'ında geri çekti.

ev sahibi olma gereklilikleri 
adaylık süreci 11 aralık 2008'de başladı.

ev sahipliği için iki ülkenin aday olmasına izin verilir. ancak gerekli durumlarda bu sayı üçe çıkabilir. takım sayısı arttığı için 2016 turnuvasında, 9 stadyum ve herhangi bir durumda kullanılabilecek 3 stadyumun da bildirilmesi gerekmektedir.

11 aralık'ta açıklanan adaylık gerekliliklerinde aday olacak ülkenin en az aşağıdaki sayıda ve kapasitelerde stadyumları olması gerektiği belirtildi.
 50.000 kişilik 2 stadyum
 40.000 kişilik 3 stadyum
 30.000 kişilik 4 stadyum

bu gereklilikler 1 temmuz 2009'da aday ülkelere resmen gönderildi ve bu stadyumların 30 haziran 2014'e kadar hazır olması gerektiğini belirtildi.

bunların yanında adayların 19 farklı sektörde ve bunlarla ilgili 200'ün üzerindeki soruya da yeterli cevapları verecek durumda olmaları gerekmektedir.

takvim

adaylar 

üç ulusal federasyon uefa euro 2016'yı düzenleme niyetlerini aşağıdaki stadyumlarla bildirdiler:

fransa 

fransa futbol federasyonu başkanı (fff), jean-pierre escalettes, fransa'nın turnuvayı düzenleme niyetini 18 nisan 2007'de açıkladı. 11 kasım 2007'de fransa spor bakanı bernard laporte, federasyonun adaylık kararını destekleyeceklerini duyurdu.

fff 13 şubat 2009'da adaylığını resmi olarak duyurdu.

2016 şampiyonası için aday şehirler/stadyumlar:

 adaylıkta önerilen stadyumlar:
 saint-denis: fransa stadyumu, kapasite 81.338 (uefa elit stadyumu)
 marsilya: vélodrome stadyumu, kapasite 60.013 (70.000'e çıkarılacak)
 lens: bollaert-delelis stadyumu, kapasite 41.809 (50.000'e çıkarılacak)
 paris: prensler parkı, kapasite 48.713
 saint-étienne: geoffroy guichard stadyumu, kapasite 35.616 (42.000'e çıkarılacak)
 toulouse: belediye stadyumu (toulouse), kapasite 35.472 (40.000'e çıkarılacak)
 strazburg: stade de la meinau, kapasite 29.320 (36.000'e çıkarılacak)
 nancy: marcel picot stadyumu, kapasite 20.087 (35.000'e çıkarılacak)
 yeni stadyumlar:
 lyon: park olympique lyonnais, kapasite 62.500
 villeneuve d'ascq (lille): grand stade lille métropole, kapasite 50.000
 bordeaux: yeni bordeaux stadyumu, kapasite 42.000
 nice: grand stade nice, (stade du ray yerine), kapasite 35.000

adaylık için web sitesi: https://web.archive.org/web/20090306213325/http://tousensemble2016.fff.fr/

i̇talya 

i̇talyan medyasında aylarca yer alan i̇talya'nın 2016 avrupa futbol şampiyonası'nı düzenleme isteği olduğuna dair haberlerden sonra
i̇talya futbol federasyonu, 2 mart 2009'da resmi olarak adaylığını açıkladı. federasyon başkanı giancarlo abete, roma'da federal kent konseyi ile yaptığı toplantıdan sonra turnuvayı düzenleme niyetlerini "i̇talya böyle bir turnuvayı düzenlemekten geri durmayacaktır" sözleriyle ifade etti.

i̇talya, 2012 turnuvasını da düzenlemeye aday olmuşsa da nisan 2007'de sürpriz bir şekilde bu hakkı ukrayna-polonya ikilisine kaybetmişti. 11 eylül 2009'da, uefa merkezinde gerçekleşen sunumda i̇talya'nın euro 2016 adaylığından sorumlu proje müdürü michele uva, "euro 2016, i̇talya, futbol federasyonu ve tüm i̇talyan sporu için büyük bir hedeftir. i̇talya bu adaylıkla ülkesindeki sistemi göstermeye hazırlanıyor. bu süreç i̇talya'nın tüm mükemmelliğini içerecektir. biliyoruz ki tüm siyasi güçler, futbolu seven 42 milyon i̇talyan, kamu otoriteleri, futbol kulüpleri ve iş dünyası arkamızdadır" şeklinde konuştu.

uefa 24 takımlı ve 51 maçlı bir turnuva için aday ülkelerin dosyalarında en az 9 stadyum olması gerektiğini açıkladı. adaylığı 20 eylül 2009'da kesinleşen i̇talya, euro 2012 için aday gösterdiği 12 stadyumu bu adaylıkta da sundu.

2016 turnuvası için aday şehirler/stadyumlar listesi: (3 şehir yedek olarak düşünülüyor):
 bari - san nicola stadyumu: koltuk kapasitesi 58.248. (düzenlemeler planlanıyor)
 cagliari - stadio sant'elia: koltuk kapasitesi 23.486. (cagliari için yeni bir stadyum yapılacak)
 cesena - stadio dino manuzzi: koltuk kapasitesi 23.860. (düzenlemeler planlanıyor)
 floransa - artemio franchi stadyumu: koltuk kapasitesi 47.282. (fiorentina için yeni bir stadyum yapılacak)
 milano - giuseppe meazza stadyumu: koltuk kapasitesi 80.074.
 napoli - san paolo stadyumu: koltuk kapasitesi 60.240. (düzenlemeler planlanıyor)
 palermo - stadio renzo barbera: koltuk kapasitesi 37.619. (palermo için yeni bir stadyum yapılacak)
 parma - ennio tardini stadyumu: koltuk kapasitesi 28.700. (düzenlemeler planlanıyor)
 roma - olimpiyat stadyumu: koltuk kapasitesi 72.700.
 torino - juventus arena: planlanan kapasite of 41.000. (i̇nşa ediliyor)
 udinese - friuli stadyumu: koltuk kapasitesi 41.652. (düzenlemeler planlanıyor)
 verona - marc'antonio bentegodi stadyumu: koltuk kapasitesi 39.211. (düzenlemeler planlanıyor)

türkiye 
yunanistan'la ortaklaşa başvurulan ve başarısızlıkla sonuçlanan euro 2008 adaylığının ardından türkiye, 2012 adaylığından da beklediğini bulamadı. türkiye'nin euro 2016 adaylığını dile getiren ilk isim tff başkanı hasan doğan oldu. doğan, konuyla ilgili uefa başkanı michel platini ile olumlu görüşmeler gerçekleştirdiğini söyledi.

7 şubat 2009'da türkiye futbol federasyonu, uefa'ya resmi adaylığı için bilgilendirmede bulundu. adaylar arasında türkiye, daha önce bir avrupa şampiyonası veya fifa dünya kupası düzenlememiş tek ülke durumundadır.

23 aralık 2009'da türkiye spor bakanı faruk nafiz özak türkiye'nin adaylık logosundaki 8 rengin türkiye'nin 8 aday kentini (ankara, antalya, bursa, eskişehir, i̇stanbul, i̇zmir, kayseri ve konya) temsil ettiğini söyledi. türkiye turnuva için adaylık dosyasında sunduğu 9 stadyum, 8 farklı şehirde yer alıyor. i̇stanbul iki aday stadyuma ev sahipliği yapıyor.

türkiye'nin euro 2016 için önerdiği şehirler ve stadyum kapasiteleri aşağıdaki gibidir:
 ana stadyumlar:
 ankara - yeni ankara 19 mayıs stadyumu, inşa edilecek, kapasite 43.303
 antalya - antalya stadyumu, inşa edilecek, kapasite 44.331
 bursa - yeni bursa stadyumu, inşa edilecek, kapasite 33.000
 eskişehir - yeni eskişehir stadyumu, inşa edilecek, kapasite 37.072
 i̇stanbul
 atatürk olimpiyat stadyumu (final maçı), çevresi tamamen kapatılacak, kapasite 76.092. (kapasitesi 94.555'e yükselecek)
 türk telekom stadyumu, hazır, kapasite 52.647.
 i̇zmir - yeni i̇zmir atatürk stadyumu, inşa edilecek, kapasite 41.540
 kayseri - kayseri kadir has şehir stadyumu, hazır, kapasite 33.296
 konya - yeni konya stadyumu, inşa edilecek, kapasite 37.000
 yedek stadyumlar:
 adana - yeni adana stadyumu, inşa edilecek, kapasite 30.000
 trabzon - yeni trabzon stadyumu, inşa edilecek, kapasite 40.000
 şanlıurfa - şanlıurfa gap stadyumu, hazır, kapasite 30.000

türkiye adaylığı için 7 yeni stadyum inşa etmeyi ve 5 stadyumda da düzenlemeler planlıyor. tff bu düzenlemeler, inşaatlar ve altyapı çalışmalarının 1,65 milyar euroyu bulacağını tahmin ediyor.

oylama sonucu

adaylıktan çekilenler

norveç-i̇sveç 
norveç ve i̇sveç turnuvayı birlikte düzenleme niyetlerini 26 şubat 2009'da iki ülkenin futbol federasyonlarının oslo'daki ortak toplantısında resmi olarak duyurdular. ancak aralık 2009'da iki ülke de siyasilerden yeterince destek bulamayınca adaylıktan çekildiler. i̇sveç, 1992 avrupa futbol şampiyonası'nı da düzenlemişti. norveç ise 2008 avrupa futbol şampiyonası'na i̇sveç, finlandiya ve danimarka ile aday olmuş ama bu adaylık başarısızlıkla sonuçlanmıştı.

i̇skoçya-galler 
aralık 2006'da galler futbol federasyonu, i̇skoçya futbol federasyonu ile turnuvayı ortaklaşa düzenleyebileceğini duyurdu. i̇skoçya'nın 2008 turnuvası için i̇rlanda ile ortaklaşa yaptığı adaylık başvurusunun başarısız olması bu turnuvaya yapılacak başvuru öncesi birçok tartışma yarattı. kimi i̇skoçlar, i̇skoçya'nın turnuvayı tek başına düzenleyebileceğine inanıyordu. i̇skoçya'da iktidara ulusal parti'nin gelmesiyle turnuvaya adaylık olasılığı da arttı. i̇skoçya başbakanı alex salmond, galler'le ortaklaşa adaylığın düşünülebilir olduğunu ama eğer mümkünse i̇skoçya'nın tek başına adaylığı da düşündüğünü açıkladı.

9 haziran 2008'de, salmond ve galler başbakanı rhodri morgan i̇skoçya-galler ortaklığını desteklediklerini duyurdular. i̇ki ülke 1 mart 2009'da ülkelerinde kötüye giden ekonomilerini gerekçe göstererek, adaylıktan çekildiklerini açıkladılar.

i̇rlanda 
2008 avrupa futbol şampiyonası için i̇skoçya'ya birlikte aday olan ancak başarılı olamayan i̇rlanda 2016 turnuvası için bir ortak bulamayınca ve stadyumlarının yetersiz kalması sebebiyle adaylıktan çekildi.

rusya 
rusya'nın 2016 avrupa futbol şampiyonası'nı düzenleyeceğine dair söylentileri, rusya futbol federasyonu başkanı vitaliy mutko, "rusya turnuvayı düzenlemek için iyi bir şans yakaladı" diyerek destekledi. buna rağmen rusya, 2018 fifa dünya kupası'nı düzenleme adaylığına yöneldi ve bu turnuvayı düzenlemeye hak kazandı.

sonuca tepkiler 
euro 2016'nın türkiye'ye değil fransa'ya verilmesi kararıyla ilgili tartışmalar yaşandı. kararın açıklanmasının ardından, "sepp blatter döneminde 2008 avrupa futbol şampiyonası i̇sviçre'ye verildi, sizin döneminizde euro 2016 fransa'ya verildi, yeni trend bu mu?" platini bu soruya cevap olarak, "bir türk cumhurbaşkanı olduğunda, büyük bir turnuvaya ev sahipliği yapabilirsiniz" dedi.

guus hiddink de kararı son derece eleştirdi: "bu bir kez daha üst düzey futbolda oyunun siyaset tarafından yönetildiğini kanıtlıyor" ve "uefa, euro 2016 finallerini daha önce iki kez turnuvaya katılmış olan fransa'ya verdi ve 1998'de dünya kupası finalleri de vardı. bu doğru gelmiyor. gerçek teklifin başka şeylerle ilgili olduğu hissine kapılıyorum. aksi takdirde, uefa başkanı michel platini'nin ülkesi olan fransa'nın ev sahibi ülke olarak seçilmesi açıklanamaz."

michel platini, ihale sürecinden önce fransa cumhurbaşkanı nicolas sarkozy'yi karar komitesinin her üyesiyle bizzat tanıştırırken, cumhurbaşkanı abdullah gül için aynısını yapmadı. platini kararın ardından şu sonuca vardı:

"cumhurbaşkanı'nın burada olması bence önemliydi. gelmeye karar vermesi iyi oldu. gelmeseydi, türkiye neredeyse kesin kazanırdı."

"mutluyum çünkü fransa kazandı ve ben fransız'ım - bunu unutmayalım.""

kaynakça

dış bağlantılar 
 uefa.com - uefa euro 2016 - bid evaluation report
 italy federation website/bid section | italian bid media book
 france bid website | french bid media summary

teklif