Arches Ulusal Parkı

arches ulusal parkı abd'nin utah eyaleti'nde bulunan ulusal park.

bu ulusal parkın yüzölçümü 310 kilometre karedir. bu alanda 2000'den daha çok sayıda doğal kumtaşı kaya kemer bulunmaktadır. ayrıca değişik jeolojik kaya formasyonları ve peri bacaları'na benzer kumtaşından sütunlar ve kuleler bulunmaktadır. 1970'ten beri 43 kaya kemeri erozyon dolayısıyla çökmüştür ve bunlardan en iyi bilineni ağustos 2008'de çöken "wall arch (duvar kemeri)" olarak bilinmekteydi.

park arazisi ilk defa 12 nisan 1929'da "ulusal anıt" olarak kamu koruması altına alınmıştır. 17 kasım 1971'de abd kongresi'nden geçen bir kanuna uygun olarak "arches ulusal park" olarak "ulusal park hizmetleri" idaresi altına geçmiştir.

coğrafya

konum 

bu amerikan ulusal parkı doğu utah'da 310 km²lik bir alan kaplamaktadır. parka girişi utah'da küçük bir kent olan moab'dan 8 km uzaktadır. bu alan coğrafik olarak batı amerika'daki colarado platosunu hemen hemen ortasında bulunmaktadır. parkın rakımı 1245-1723 metre arasında değişmektedir. park yarı-çöl karakteri taşıyan bir arazi içindedir. genel olarak bu yarı-çölde kumtaşından nispeten yumuşak ve kırmızımsı renkli kayalıklar bulunmakta bunlar devamlı olarak erozyondan aşınmaktadırlar. bu ulusal parkın komşusu olan diğer kamu korumalı araziler de bulunmaktadır. bunlar canyonlands ulusal parkı, dead horse point eyalet parkı ve "colorado ulusal anıtı"dır.

i̇klim 
arches ulusal parkı'nda sıcaklık aydan aya çok değişiklikler göstermektedir. en sıcak ay temmuz'dur ve en soğuk ay ocak'tır. yağış da aydan aya çok değişiklikler göstermektedir. ekim en çok yağış gören aydır. kış aylarından yağışlar kar olarak da düşmektedir.

şu tablo arches ulusal parkı için sıcaklık ve yağış gözlemlerinin aylık özetlerini vermektedir:

görülebilecek yerler
parkta görülebilecek doğal kaya ve kemer formasyonları arasında şunlar çok ilgi çekenlerdir:

 "balanced rock (dengeli kaya)" – nispeten küçük bir baca-sütun gibi kayanın üzerinde dengelenmiş duran büyük, üç şehir otobüs büyüklüğünde, bir kaya. 
 "courthouse towers (adliye sarayı kuleleri)" – yüksek kaya baca-sütunları koleksiyonu
 "dark angel (karanlık melek)" – "devil's garden (şeytanın bahçesi)" adı verilmiş bir yürüyüş patikasının sonunda bulunan 46 metre yüksekliğinde kendi başına duran kule gibi bir kaya.
 "delicate arch (zarif kemer)" – utah eyaletinin sembolü olan ve parkta en iyi bilinen, ince zarif kayadan kemer.
 "devil's garden (şeytanın bahçesi)" veya "klondike yarları" - bir zirve sırtın üzerinde düzensiz olarak sıralanmış kaya kemerleri ve sütunları.
 "double arch (çifte kemer)" - tek bir sonu paylaşan iki kaya kemer. 
 "fiery furnace (ateşli fırın)" – çok sayıda yüksek kaya baca-sütunlarının birbirine yakın durup aralarında geçitlerin bir labirent gibi olduğu büyükçe bir tepe yamaç.
 "landscape arch (manzara kemeri) – gayet ince ve 88 metre uzunluğunda bir açıklığı olan kaya kemer.
 "petrified düneş (taşlaşmış kumullar)" – bölgede bulunan tarih öncesi bir golden rüzgarın getirip kurduğu kumsalların taşlaşıp fosilleşmesinden ortaya çıkan bir kayalık bölge.
 "wall arch (duvar kemeri)" – "devil's garden (şeytanın bahçesi)" yürüyüş patikasından bulunan bir kaya kemeri iken ağustos 2008'de çöken bir kaya formasyonu.

resimler

ayrıca bakınız 
 abd'deki ulusal parklar listesi

kaynakça

dış bağlantılar 

 ulusal park hizmeti: arches ulusal parkı 
  
 utah turizm ofisi websitesinde arches ulusal parkı

 
utah coğrafyası‎
amerika birleşik devletleri'ndeki kaya formasyonları
grand county, utah
colorado platosu
kolomb-öncesi arkeolojisi
utah'taki ulusal parklar