Soğutma

soğutma, bir maddenin veya ortamın sıcaklığını, onu çevreleyen ortamın sıcaklığının altına indirmek ve orada muhafaza etmek üzere ısısının alınması işlemine denir.

soğutma veya klima tekniğinde üç yöntem uygulanır:

fiziksel yöntem 
sıvılar buharlaşırken çevreden ısı çekerler, buharlaşan sıvının çevreden ısı çekmesi, ısı çekilen ortamın sıcaklığının düşmesine neden olur. isı kaybının neden olduğu sıcaklık düşmesine ya da sıcaklık azalmasına soğuma denir. fiziksel soğutma yönteminin endüstride kullanılan en önemli şekli, soğurmada soğutma yöntemidir. bu sistemde ısı enerjisinden yararlanılır. herhangi mekanik parçası yoktur. soğutma devresinde soğutucu olarak silikojel ve su kullanılır. silikojel nem tutucu ya da emici siliko-sodyuma maddesel bir asitin etkimesiyle oluşur. bu bileşik daha sonra yıkanıp kurutulabilir. çok küçük tanecikler halinde soğutma devresine yerleştirilen silikogel amonyağı emer. amonyak düşük sıcaklıklarda suda kolayca çözülür. bu çözelti 65 °c sıcaklıkta ısıtıldığı zaman buharlaşır ve sudan ayrışır. suyun işlevi soğutma devresindeki amonyağı çözmektir. sistem ; soğurma cihazı, kondenser (yoğuşturucu) ve evaporatör (buharlaştırıcıdan) oluşur.

kimyasal yöntem 
normal sıcaklıkta oldukları halde bazı kimyasal maddeler belirli aralarda birbirleriyle karıştırıldıkları zaman daha düşük sıcaklıklar elde edilebilir. bunun nedeni karışım oluşurken çevreden bir miktar ısı alınmasıdır. örneğin kar veya buzla sofra tuzunun karıştırıldığında soğuma elde edilir. %65 kar veya buz, % 35 tuz (nacl) karıştırıldığında ilk sıcaklık 0 °c, karışım sıcaklığı 20 °c'dir. %60 kar ya da buz %40 tuzun ilk sıcaklığı 0 °c, karışım sıcaklığı 30 °c'dir.

mekanik yöntem 
mekanik yöntemle soğutma dışarıdan iş verilerek soğutucu akışkanın basınç ve sıcaklığının yükseltilmesi esasına dayanır. termodinamiğin 2. kanununa göre ters carnot çevrimi prensibine göre çalışır.

cihazlar
isı değiştirici
isı kalkanları içinde radyatif soğutma
radyatör otomobillerde
intercooler
soğutucu
soğutma kulesi, büyük endüstriyel tesislerde ve elektrik santralinde kullanılır
hvac (isıtma, havalandırma ve klima)
isı borusu
soğutucu (bilgisayar)
vorteks tüpü, endüstriyel nokta soğutmada kullanılır
pompalanabilir buz teknolojisi
 buharlaştırıcı
 buzdolabı
 frigorifik gemi
 frigorifik kamyon
 frigorifik konteyner
 frigorifik vagon
 kapalı çevrim soğutma kulesi
 linear kompresör
 lineer kompresör
 soğutucu toprak kap
 buz kutusu
 buz jeneratörü
 stirling motoru
 stoddard motoru
 sempatik soğutma
 termal genleşme valfi
 termal kütle buzdolabı
 termoakustik ısı motoru
 rüzgar yakalayıcı
 pencere fanı
 yakhchāl

diğer soğutma yöntemleri 
 katı maddelerin erime gizli ısısını kullanarak
 sıvı maddelerin gazlaşma gizli ısısını kullanarak
 süblimleşme gizli ısısını kullanarak
 dondurucu karışımlar kullanarak
 mekanik
 isı macunu
 i̇çten yanmalı motor soğutma sistemi
 mekanik sıkıştırmalı soğutma çevrimi
 sıvı hidrojen
 soğuk hava deposu
 soğutma çevrimi
 soğutma grubu
 termoelektrik soğutma
 termostat
 yelpaze
 yoğuşturucu
 aktif soğutma
 hava soğutma
 araba soğutucu
 tavan pervanesi
 soğutma banyosu
 buz eritme
 nem giderici
 elektronik soğutma
 entropi üretimi
 elektrokalorik etki
 evaporatif soğutucu
 lazer soğutma
 sıvı soğutma
 sıvı damlacık radyatörü
 propan soğutma
 pompalanabilir buz teknolojisi
 raman soğutma
 rejeneratif soğutma
 çözülmüş yan bant soğutma
 deniz suyu soğutma
 güneş enerjili fan
 sorpsiyon soğutma
 termotünel soğutma
 türbin giriş havası soğutma
 aşı soğutucu
 aşı buzdolabı
 vakum soğutma
 buhar sıkıştırmalı soğutma
 su soğutma
 susuz soğutucu

kaynakça 

isıtma, havalandırma ve klima
kimyasal işlemler
 
termodinamik
gıda koruma