Genel grev

genel grev, bir şehir, bölge ya da ülkede, nitelik veya nicelik olarak önem taşıyan bir topluluk tarafından yapılan bir hak arama etkinliğidir. genel grevlerin, siyasi, ekonomik veya bunların her ikisini birden içeren hedefleri olabilir. bir genel grevin, kendi akış hızını kazanması veya katılanların ya da destekleyenlerin sempatileriyle gelişmesi olasıdır.

i̇şyerlerindeki çalışanların çoğunluk oluşturan kısmının ya da hayati önem taşıyan üretim araçlarını kontrol altında tutanların bir genel greve katılışı ve değişik toplulukların tümünü içermesi, genel grevin karakteristik bir özelliğidir. sanayide bazı genel grevler dönemsel olarak belirli sektörlerde uygulanmıştır. örneğin 1934 tekstil i̇şçileri grevi gibi. 1934 minneapolis genel grevinde ise, değişik meslek gruplarından binlerce çalışanın, esnaf ve sendikaların, kamyon sürücülerinin direnişine destek verdiği ve dayanışma amaçlı grev yaptıkları gözlemlenmektedir.

genel grev dünyada kimi ülkelerde serbest kimi ülkelerde yasaktır. türkiye'de ise kanunlar çerçevesinde ancak toplu menfaat uyuşmazlıkları neticesinde taraflar arasında anlaşma sağlanamazsa greve gidilebilir, fakat genel grev, dayanışma grevi, siyasi grev vb. yasaktır. ayrıca belirli yerlerde grevin her türlüsü yasaktır.

türk hukukunda genel grev yasağı, türkiye cumhuriyeti anayasası'nın 54. maddesinin 7. fıkrasında düzenlenmişken 2010 yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile söz konusu hüküm yürürlükten kaldırılmıştır.

sendikal açıdan genel grev 

genel grevler ancak sendikalı işyerlerinde oluşturulabilmekle birlikte, dünya işçi hareketleri geçmişinde sendikasız çalışanların da genel greve gittikleri görülmektedir. bir genel grevin ön koşullarının oluşması sonucunda direnişin yaygınlaşması, çalışanların sendikal örgütlenmelerinin gerekliliğini getirmektedir.

tarihte genel grev 
i̇lk genel direniş m.ö. 494-287'de antik roma'da görüldü. 19 ve 20 yüzyılın başlarında, amerika birleşik devletleri, kanada, avustralya gibi ülkelerde sanayinin gelişmesiyle birlikte işçilerin örgütlenmeleri 
de arttı. i̇lk örgütlü genel grev 1842 yılında i̇ngiltere’de yapıldı. çalışanların 10.000 imzalı hak ve özgürlükler bildirgesi, mecliste reddedilince, i̇ngiltere'de 500.000 işçiyi kapsayan bir genel grev başladı. politik istek içermeyen bu eylem sonucunda, işçi maaşlarında düzelme ve 10 saatlik çalışma hakkı elde edildi. mayıs 1968 fransa direnişi, en çok çalışanın katıldığı (11 milyon) ve en uzun süren, neredeyse tüm yaşamı felce uğratan genel grev olmuştur.

önemli genel grevler 
 m.ö. 494-287 secessio plebis, antik roma
 1842 - 1842 genel grev, i̇ngiltere
 1905 - büyük ekim grevi, rusya
 1909 - 1909 - i̇sveç genel grevi
 1912 - brisbane genel grevi, avustralya
 1917 - avustralya genel grevi
 1917 - brezilya genel grevi
 1917 - i̇spanyol genel grevi
 1919 - barselona genel grevi, i̇spanya
 1919 - winnipeg genel grevi, kanada
 1919 - seattle genel grevi, abd
 1920 - alman kapp direnişi
 1922 - i̇talyan genel grevi
 1926 - i̇ngiltere genel grevi
 1934 - west coast longshoremen's direnişi, abd
 1934 - minneapolis teamsters direnişi, abd
 1934 - toledo auto-lite grevi, abd
 1936 - filistin genel grevi
 1936 - suriye genel grevi
 1941 - şubat grevi, hollanda
 1942 - lüksemburg genel grevi
 1946 - hint genel grevi
 1956 - finlandiya genel grevi
 1968 - fransa büyük genel grevi
 1973 - uruguay genel grevi
 1974 - ulster i̇şçi konseyi grevi, kuzey i̇rlanda.
 1984 - uruguay genel grevi
 1988 - i̇spanyol genel grevi
 1992 - nepal genel grevi
 1995 - fransız kamu sektörü direnişi
 1995 - kanada eylem günleri
 2000 - cochabamba genel grevi, bolivya
 2002 - i̇talyan genel grevi
 2005 - bolivya gaz çatışması
 2007 - gine genel grevi
 2009 - fransız karayipler genel grevi

ayrıca bakınız 
 30 mayıs olayı
 doğu st. louis i̇syanı
 haymarket olayı
 writers guild of america grevi (2007-2008)
 rus devrimi

dış bağlantılar 
 genel grev kronolojisi i̇ngilizce
 rosa luxemburg'un 1906'da gerçekleştirdiği genel grev. i̇ngilizce

kaynakça 

 
grevler
i̇nsan hakları