3 Kasım



olaylar 

 1493 - kristof kolomb, ikinci seyahatinde karayip adaları'nı keşfetti.
 1507 - leonardo da vinci'ye lisa gherardini'nin (mona lisa) tablosunu yapma işi verildi. lisa del giocondo'nun kocası, karısının 3 dişinin çekilmesi ve yerlerine takma diş takılmasının ardından da vinci'ye mona lisa tablosunu ısmarladı.
 1793 - fransız oyun yazarı, gazeteci ve feminist olympe de gouges giyotinle idam edildi.
 1839 - gülhane hattı hümayunu'nun açıklanmasıyla tanzimat devri başladı.
 1856 - i̇ngiliz donanması, çin'in kanton şehrini topa tuttu.
 1868 - abd başkanlık seçimlerini cumhuriyetçi ulysses s. grant kazandı.
 1888 - londra'da karındeşen jack, son kurbanını öldürdü. 2002 yılında cinayet romanları yazarı patricia cornwell, araştırmaları sonucu karındeşen jack'in, alman asıllı i̇ngiliz empresyonist ressam walter sickert (1860-1942) olduğunu iddia etti.
 1890 - i̇stanbul'da sirkeci garı'nın açılışı yapıldı.
 1896 - abd başkanlık seçimlerini cumhuriyetçi william mckinley kazandı.
 1903 - panama kolombiya'dan bağımsızlığını ilan etti.
 1906 - sos tehlike sinyali olarak, berlin'deki uluslararası radyotelegraf konvansiyonu tarafından kabul edildi.
 1908 - abd başkanlık seçimlerini cumhuriyetçi william howard taft kazandı.
 1911 - chevrolet otomobil pazarına resmen girdi.
 1912 - tamamı metalden yapılmış ilk uçak, fransa'da, pilotlar ponche ve prinard tarafından uçuruldu.
 1914 - amerikalı caresse crosby (mary phelps jacob) tarafından geliştirilen sütyenin patenti alındı.
 1914 - çanakkale deniz savaşları'nın ilk taarruzu olarak iki i̇ngiliz ve iki fransız gemisince boğaz'ın giriş tahkimatlarının bombalanması.
 1918 - polonya, rusya'dan bağımsızlığını ilan etti.
 1918 - i̇ngilizler musul'u işgal etti.
 1918 - avusturya komünist partisi kuruldu.
 1921 - new york'ta süt taşıyıcıları greve gitti ve binlerce litre süt, new york caddelerine döküldü.
 1926 - atatürk'e karşı planlanan i̇zmir suikastından suçlu bulunan rüştü paşa idam edildi.
 1930 - brezilya’da ordu iktidarı ele geçirdi ve getúlio vargas’ı geçici başkan olarak atadı.
 1936 - ankara'da başbakan i̇smet i̇nönü'nün katılımıyla çubuk barajı açıldı. 1929'da inşaatına başlanan yapı türkiye'nin ilk betonarme barajıdır.
 1936 - abd başkanlık seçimlerini demokrat franklin delano roosevelt kazandı.
 1942 - ii. dünya savaşı: kuzey afrika'daki ii. el alameyn savaşı, erwin rommel komutasındaki alman kuvvetlerinin tüm gece boyunca geri çekilmesiyle sona erdi.
 1957 - sovyetler birliği, ikinci yapay uydu sputnik 2'yi yörüngesine fırlattı. bu uyduda, uzaya giden ilk hayvan olan laika adlı köpek de bulunuyordu.
 1959 - i̇srail'de seçimleri, david ben gurion'un i̇şçi partisi kazandı.
 1961 - burmalı diplomat u thant, birleşmiş milletler genel sekreteri seçildi.
 1964 - abd başkanlık seçimlerini demokrat lyndon b. johnson kazandı.
 1971 - tarihi tepebaşı tiyatrosu, yangın sonucu harap oldu.
 1978 - dominika, birleşik krallık'tan bağımsızlığını elde etti.
 1981 - eski cumhuriyet halk partisi genel başkanı bülent ecevit uluslararası bir ajansa demeç verdiği gerekçesiyle 4 ay hapis cezasına çarptırıldı.
 1982 - afganistan'da salang tüneli yangınında 2000'den fazla kişi öldü.
 1983 - atatürk barajı ve hidroelektrik santralinin temeli atıldı.
 1985 - i̇ki fransız dgse ajanı, yeni zelanda'da greenpeace gemisi, rainbow warrior'u batırmaktan (bknz: rainbow warrior'ın batırılması olayı) suçlu bulundu.
 1985 - sosyal demokrasi partisi (sodep) ve halkçı parti'nin (hp) birleşmesiyle; sosyaldemokrat halkçı parti (shp) kuruldu.
 1986 - zaman gazetesi yayın hayatına başladı.
 1991 - i̇srail ve filistin yetkilileri arasındaki ilk yüz yüze görüşmeler, madrid'de başladı.
 1992 - illinois'te demokrat carol moseley braun, abd senatosu'na seçilen ilk siyah kadın oldu.
 1992 - abd başkanlık seçimlerini demokrat bill clinton kazandı.
 1994 - türkiye ile i̇srail arasında teröre karşı iş birliği anlaşması imzalandı.
 1996 - susurluk'ta meydana gelen trafik kazasında, eski i̇stanbul emniyet müdür yardımcısı hüseyin kocadağ ile beraber 3 kişi öldü, dyp şanlıurfa milletvekili sedat edip bucak yaralandı.
 2002 - adalet ve kalkınma partisi, erken genel seçimlerden birinci parti çıktı.
 2020 - amerika birleşik devletleri başkanlık seçimleri gerçekleştirildi.

doğumlar 
 39 - marcus annaeus lucanus, romalı şair (ö. 65)
 1443 - antonio benivieni, otopsi kullanımına öncülük eden floransalı doktor
 1604 - ii. osman (genç osman), osmanlı'nın 16. padişahı (ö. 1622)
 1618 - alemgir şah i, babür i̇mparatorluğu'nun 6. i̇mparatoru (ö. 1707)
 1757 - robert smith, donanma ve dışişleri bakanı (ö. 1842)
 1768 - kara yorgi, sırbistan'ı uzun süreler yöneten karađorđević hanedanı'nın atası (ö. 1817)
 1801 - vincenzo bellini, i̇talyan besteci (ö. 1835)
 1809 - james richardson, amerikalı kâşif (ö. 1851)
 1816 - calvin fairbank, amerikalı kölelik karşıtı ve metodist papaz (ö. 1898)
 1845 - edward douglass white, louisiana'dan amerikalı politikacı ve hukukçu (ö. 1921)
 1852 - i̇mparator meiji, japon i̇mparatoru (1867-1912 arasında) (ö. 1912)
 1877 - carlos ibáñez del campo, şilili asker ve siyaset adamı (ö. 1960)
 1882 - yakub kolas, belaruslu yazar (ö. 1956)
 1894 - i̇smail galip arcan, türk oyun yazarı, tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 1974)
 1894 - sofoklis venizelos, yunan siyasetçi (ö. 1964)
 1900 - adolf dassler, adidas firmasının kurucusu (ö. 1978)
 1901 - andré malraux, fransız romancı, sanat tarihçisi ve politikacı (ö. 1976)
 1901 - iii. léopold, belçika'nın 4. kralı (ö. 1983)
 1908 - giovanni leone, i̇talyan siyasetçi (ö. 2001)
 1911 - vahi öz, türk sinema oyuncusu (ö. 1969)
 1912 - alfredo stroessner, paraguaylı devlet adamı (ö. 2006)
 1921 - charles bronson, amerikalı sinema oyuncusu (ö. 2003)
 1926 - valdas adamkus, litvanya eski cumhurbaşkanı
 1927 - peggy mccay, amerikalı oyuncu ve emmy ödülü sahibi (ö. 2018)
 1927 - odvar nordli, norveçli siyasetçi (ö. 2018)
 1928 - osamu tezuka, japon manga sanatçısı ve animatör (ö. 1989)
 1929 - oleg grabar, fransız asıllı amerikalı sanat tarihçisi ve arkeolog (ö. 2011)
 1931 - erol keskin, türk tiyatro ve sinema oyuncusu
 1933 - john barry, i̇ngiliz film müziği bestecisi (ö. 2011)
 1933 - michael dukakis, amerikalı siyasetçi
 1933 - amartya sen, hint iktisatçı ve nobel ekonomi ödülü sahibi
 1942 - melih aşık, türk gazeteci ve yazar
 1942 - tadatoshi akiba, japon matematikçi ve siyasetçi
 1945 - gerd müller, alman futbolcu (ö. 2021)
 1946 - wataru takeshita, japon siyasetçi (ö. 2021)
 1948 - lulu, i̇skoç şarkıcı, besteci, model ve televizyon yıldızı
 1949 - anna wintour, i̇ngiliz-amerikalı gazeteci ve editör
 1952 - roseanne barr, amerikalı aktris, komedyen, yazar ve yapımcı
 1952 - cemâlnur sargut, türk araştırmacı yazar ve yayıncı
 1953 - kate capshaw, amerikalı oyuncu
 1956 - catharina brakenhielm, i̇sveçli sosyal demokrat kadın politikacı
 1957 - dolph lundgren, i̇sveçli karateci, yapımcı, yönetmen ve oyuncu
 1962 - gabe newell, amerikalı iş insanı ve valve corporation'ın kurucularından
 1962 - atilla oral, türk tarihçi ve yazar
 1963 - davis guggenheim, amerikalı yönetmen ve yapımcı
 1963 - ian wright, i̇ngiliz eski millî futbolcu
 1969 - robert miles, i̇sviçreli-i̇talyan besteci, albüm yapımcısı, müzisyen ve dj (ö. 2017)
 1971 - unai emery, i̇spanyol teknik direktör ve eski futbolcu
 1971 - dylan moran, i̇rlandalı komedyen, yazar ve film yapımcısı
 1971 - dwight yorke, trinidad ve tobagolu futbolcu
 1973 - sticky fingaz, amerikalı rapçi ve oyuncu
 1973 - mick thomson, amerikalı müzisyen
 1974 - cedric demangeot, fransız şair, çevirmen ve yayıncı (ö. 2021)
 1976 - guillermo franco, meksikalı futbolcu
 1977 - i̇rfan değirmenci, türk haber spikeri
 1977 - greg plitt, amerikalı oyuncu, model ve vücut geliştirme sporcusu (ö. 2015)
 1978 - burak demir, türk oyuncu
 1978 - tim mcilrath, amerikalı punk rock sanatçısı
 1979 - pablo aimar, arjantinli futbolcu
 1979 - alp kırşan, türk dizi ve sinema oyuncusu
 1981 - rodrigo millar, şili doğumlu futbolcu
 1981 - diego lópez rodríguez, i̇spanyol futbolcu
 1981 - vicente matías vuoso, meksikalı futbolcu
 1982 - evgeni pluşenko, rus buz patenci
 1982 - egemen korkmaz, türk futbolcu
 1985 - tyler hansbrough, amerikalı profesyonel basketbolcu
 1986 - heo young saeng, güney koreli şarkıcı
 1987 - ty lawson, amerikalı profesyonel basketbolcu
 1987 - gemma ward, avustralyalı manken ve oyuncu
 1988 - veli kavlak, türk asıllı avusturyalı futbolcu
 1989 - paula deanda, amerikalı pop/r&b şarkıcısı ve söz yazarı
 1995 - kendall jenner, amerikalı model

ölümler 
 361 - ii. constantius, roma i̇mparatoru (d. 317)
 644 - ömer bin hattab, dört halife'nin ikincisi (d. 581)
 846 - joannicius, bizanslı hristiyan teolog (d. 762)
 1254 - iii. i̇oannis, 1221-1254 yılları arasında i̇znik i̇mparatoru olmuştur (d. 1192)
 1676 - köprülü fazıl ahmed paşa, osmanlı sadrazamı (d. 1635)
 1766 - thomas abbt, alman yazar (d. 1738)
 1793 - olympe de gouges, fransız feminist yazar (d. 1748)
 1858 - harriet taylor mill, i̇ngiliz filozof ve kadın hakları savunucusu (d. 1807)
 1914 - georg trakl, avusturyalı lirik şair (d. 1887)
 1918 - aleksandr lyapunov, rus matematikçi (d. 1857)
 1919 - terauchi masatake, japon asker ve devlet adamı (d. 1852)
 1926 - annie oakley, amerikalı keskin nişancı ve gösterici (d. 1860)
 1931 - juan zorrilla de san martín, uruguaylı şair, yazar, hatip (d. 1855)
 1940 - manuel azaña, i̇spanyol siyaset ve devlet adamı (d. 1880)
 1950 - kuniaki koiso, japon asker ve siyasetçi (d. 1880)
 1954 - henri matisse, fransız ressam (d. 1869)
 1956 - jean metzinger, fransız ressam (d. 1883)
 1957 - wilhelm reich, avusturya asıllı amerikalı psikiyatrist ve psikanalist (d. 1897)
 1957 - laika, sovyetler birliği'nin uzaya gönderdiği köpek (dünya yörüngesine giren ilk memeli) (d. 1954)
 1969 - zeki rıza sporel, türk futbolcu (d. 1898)
 1970 - ii. petar, yugoslavya'nın son kralı (d. 1923)
 1973 - marc allégret, fransız senarist ve yönetmen (d. 1900)
 1982 - edward halett carr, i̇ngiliz tarihçi ve yazar (d. 1892)
 1990 - kenan erim, türk arkeolog (d. 1929)
 1990 - nusret hasan fişek, türk siyasetçi ve hekim (d. 1914)
 1990 - mary martin, amerikalı oyuncu ve şarkıcı (d. 1913)
 1996 - abdullah çatlı, türk ülkücü (d. 1956)
 1996 - jean-bédel bokassa, orta afrika cumhuriyeti'nin başkanı (d. 1921)
 1997 - ali esin, türk meteorolog ve türkiye'nin ilk hava durumu yorumcusu ve gazeteci (d. 1926)
 1998 - bob kane, amerikalı çizgi roman yazarı ve çizeri (d. 1915)
 1999 - ian bannen, i̇skoç oyuncu (d. 1928)
 2001 - ernst gombrich, i̇ngiltere’de geçiren viyana doğumlu sanat tarihçisi, eleştirmen ve kuramcı (d. 1909)
 2003 - resul hamzatov, avar asıllı rus şair ve yazar (avarca yazan en tanınmış yazar) (d. 1923)
 2004 - sergejs žoltoks, rus asıllı leton profesyonel buz hokeyi oyuncusu (d. 1972)
 2005 - aenne burda, alman girişimci, moda ve dikiş dergisi burda'nın yaratıcısı (d. 1909)
 2009 - fethi çelikbaş, türk siyasetçi (d. 1912)
 2010 - viktor çernomırdin, rus siyasetçi (d. 1938)
 2012 - hüseyin mükerrem hiç, türk iktisat profesörü ve siyasetçi (d. 1929)
 2013 - gerard cieślik, polonyalı millî futbolcu (d. 1927)
 2014 - meryem fahreddin, mısırlı aktris (d. 1933)
 2016 - mete akyol, türk gazeteci ve yazar (d. 1935)
 2016 - kay starr, amerikalı kadın caz müziği şarkıcısı (d. 1922)
 2016 - xia meng, hong kong doğumlu çinli oyuncu (d. 1933)
 2017 - gaetano bardini, i̇talyan erkek opera sanatçısı (d. 1926)
 2018 - mari hulman george, amerikalı hayırsever iş insanı (d. 1934)
 2018 - maria guinot, portekizli şarkıcı ve söz yazarı (d. 1945)
 2018 - sondra locke, amerikalı oyuncu (d. 1944)
 2019 - sorin frunzăverde, rumen siyasetçi ve eski bakan (d. 1960)
 2019 - yvette lundy, ii. dünya savaşı sırasındaki fransız direnişi'nde yer alan holokost soykırımı mağduru kadın ve yazar (d. 1916)
 2020 - taymi chappe, küba doğumlu i̇spanyol eskrimci (d. 1968)
 2020 - claude giraud, fransız aktör (d. 1936)
 2021 - bob baker, i̇ngiliz senarist ve yazar (d. 1939)
 2021 - joanna bruzdowicz, polonyalı besteci ve yazar (d. 1943)
 2022 - ray guy, amerikan futbolu oyuncusu (d. 1949)

tatiller ve özel günler 

 organ bağışı ve nakli haftası (3-9 kasım)

1103
03