Oy ve Ötesi

oy ve ötesi, 24 nisan 2014 tarihinde kurulan ve merkezi i̇stanbul'da olan sivil toplum kuruluşu. türkiye’de katılımcı demokrasi bilincinin yerleşmesi ve sorunlara özgürlükçü, eşitlikçi, adil ve sürdürülebilir çözümler üretmek için çalışmalar yürütmektedir.

kuruluşu   
oy ve ötesi sivil inisiyatifinin başlangıcı 2013 yılının ortalarında başlayan gezi parkı protestoları sonrasına dayanır.

daha önce herhangi bir siyasi oluşumda yer almayan ancak oy ve ötesi'nin oluşumuna ilham veren bu protestolara katılan ve gezi'nin enerjisini daha somut ve kısa zamanda sonuç alınabilecek bir projeye kanalize etmek isteyen apolitik 8 genç arkadaş tarafından kuruldu.

2015 mayıs ayında akademisyenler tarafından yayınlanan bir araştırmanın sonucuna göre türkiye'de seçimlerin adil olmayacağına inanan yurttaşların oranı 2007 yılında %28 iken 2015 yılında bu oran %43'e yükseldi, aynı araştırmada 2007 yılında seçimlerin adil olacağına inananların oranı %70 iken 2015 yılında bu oran %43'e düştü. 2014 seçimlerinde yaşanan 35 ildeki elektrik kesintileri, yetkililer tarafından kesintilerin sebebi olarak kedilerin trafoya girdiğinin açıklanması, oyların mum ışığında sayılması, bazı seçim bürolarına yapılan baskınlar, kazanılıp kaybedilen iller, çöplerde bulunan oylar, kaybolan ya da değiştirilen tutanaklar gibi gelişmeler seçim sandıklarına olan güveni sarstı.

taban hareketi olarak gelişen ve sandık güvenliği için türkiye çapında binlerce kişilik gönüllü ordusundan oluşan bağımsız sivil inisiyatiflerinden biri oy ve ötesi oldu.

çalışmaları 
facebook, twitter, instagram gibi sosyal medya araçları ve ana akım medya aracılığıyla bir araya gelen oy ve ötesi'nin faaliyetleri seçim dönemi (oy) ve seçim sonrası dönem (ve ötesi̇) olarak ikiye ayrılmaktadır.

başlangıçta seçim dönemlerinde yapılan çalışmalarının üç ana hedefi bulunmaktaydı. bunlar;

 seçmen katılımını arttırmak,
 adayların şeffaflığı,
 bağımsız müşahit organizasyonu.

bu hedeflerden bağımsız müşahit organizasyonu seçmen nüfusunu harekete geçirmede en büyük etkiyi yaratmıştır. bağımsız seçim gözetmenliği 2018 cumhurbaşkanı ve milletvekili genel seçimlerinde ulusal düzeye getiren oy ve ötesi derneği, 58 ilde etkin bağımsız müşahit organizasyonu yapabilmektedir. dernek kuruluşundan bu yana 9 seçimde bağımsız müşahit organizasyonu yapmış ve faaliyetlerini raporlamıştır. değerlendirme raporu yayınladığı seçimler; 
2014 türkiye yerel seçimleri (i̇stanbul'da 26,500 gönüllü ile) 
yalova'da 2014 türkiye yerel seçimleri (30 avukat, 40 okul sorumlusu ve 250’den fazla sandık gözlemcisi ile)   
2014 türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi (i̇stanbul, ankara, adana, bursa, i̇zmir ve antalya olmak üzere toplam 6 ilde)   
haziran 2015 türkiye genel seçimleri (46 ilde, 173 ilçede, 55,000 gönüllü ile) 
kasım 2015 milletvekili genel seçimleri
2017 anayasa değişikliği referandumu (t3 karşılaştırması)
2018 cumhurbaşkanı ve milletvekili genel seçimleri (58 ilde 55.000'i aşkın gönüllü ile)
2019 türkiye yerel seçimleri 
2019 tekrarlanan i̇stanbul yerel seçimi
olmuştur. müşahit organizasyonuna ek olarak dernek t3 olarak da bilinen tütkiye tutanak teyit sistemini geliştirmiştir. t3, oy ve ötesi gönüllüleri tarafından t3 tutanak gönder (t3tg) adlı uygulama kullanılarak toplanan sandık sonuç tutanak fotoğraflarının elektronik veriye dönüştürülmesine imkan tanıyan ve yüksek seçim kurulu tarafından ilan edilen resmi seçim sonuçları ile karşılaştırılmasını sağlayan sistemdir.

seçim sonrası (ve ötesi̇) çalışmalarına devam eden derneğin 2021 yılı itibari ile iki adet projesi bulunmaktadır.

bunlardan ilki podcast-19 adlı projedir. farklı alanlardan uzmanların katıldığı ve salgının orta ve uzun vadeli etkilerinin değerlendirildiği programlara prof. dr. kenan çayır, doç.. dr. evren balta, birce altay, prof. dr. nebi sümer, dr. gaye yılmaz, av. barış karlı, dr. gülsüm kav, av. ceren akkaya, batuhan aydagül, prof. dr. fuat keyman, arzu atasoy, sezgin vatansever, doç. dr. aziz çelik, emre saklıca, prof. dr. pınar uyan semerci, dr. tevfik uyar, doç. dr. çiğdem nas, prof. dr. ali akay, dr. güçlü ateşoğlu, saadet özkan, aslı çeliker, prof. dr. emre erdoğan, prof. dr. osman selim badur, prof. dr. emre toros ve son olarak sema genel karaosmanoğlu katılmışlardır.

i̇kinci proje ise dijital demokrasi platformudur. katılım odaklı dijital demokrasi araçlarının türkiye’de tanıtılması ve yerel yönetimlerin bu araçları kullanmasını teşvik etmek için tasarlanmış projenin pilot uygulaması i̇stanbul'un avcılar ilçesinde yapılmaktadır.

destek verenler 
oy ve ötesi'ne destek veren kurumlar arasında türkiye barolar birliği, i̇stanbul barosu, i̇stanbul hepimizin, bab-ı hayal, denge ve denetleme ağı, antalya barosu ve muğla barosu bulunmaktadır. 
oy ve ötesi'nin başlattığı kampanyaya destek veren cem yılmaz seçmenleri oylarına sahip çıkmaya çağırdı.
mehmet günsür, yasemin allen, engin öztürk, meltem cumbul, ezgi mola, güven kıraç ve burcu kutluk 'oy’una sahip çık!' isimli video için gönüllü olarak kamera karşısına geçti.
i̇lber ortaylı, oy ve ötesi'ne verdiği röportajda gençlerden ve bütün halktan bu işe gönül verenleri sandık başlarına giderek oylarına sahip çıkmaya çağırdı.

üyelikler 

 denge ve denetleme ağı

kaynakça

dış bağlantılar 
 oy ve ötesi resmî sitesi
2021 tarihli güncel oy ve ötesi resmi sitesi 25 mayıs 2021 tarihinde wayback machine sitesinde arşivlendi
 
 

i̇stanbul merkezli dernekler