Gloomy Sunday

gloomy sunday (macarca: szomorú vasárnap, türkçe: kederli pazar), macar besteci rezső seress tarafından 1933'te bestelenmiş bir eserdir.

eser, seress tarafından eski sevgilisine ithaf edilmiş, fakat i. dünya savaşı'nın yarattığı duygusal çöküntüyü henüz atlatamamış olan avrupalı dinleyiciler tarafından çok çabuk benimsenmiştir ve gerek sözlerindeki gerek ezgisindeki kasvet yüzünden intiharlara bile sebep olmuştur.

şarkı yayınlandıktan kısa bir süre sonra eserin ithaf edildiği kadın başta olmak üzere, parçanın kasvetine kapılan çoğu kişi, hatta 11 ocak 1968'de besteci rezső seress bile intihar etmiştir.

1940'lı yıllarda eserin ünü avrupa'yı aşmış, amerikalı dinleyicilere kadar ulaşmıştır. avrupa'daki örneklerinden farksız olan intihar vakaları üzerine şarkının radyolarda çalınması yasaklanmış fakat bu durum ii. dünya savaşı yıllarının popüler şarkılarından olmasına engel olmamıştır.

orijinal macarca sözleri 

i. szomorú vasárnap

szomorú vasárnap
száz fehér virággal
vártalak kedvesem
templomi imával.
álmokat kergető
vasárnap délelőtt,
bánatom hintaja
nélküled visszajött.
azóta szomorú
mindig a vasárnap,
könny csak az italom,
kenyerem a bánat.

szomorú vasárnap.

utolsó vasárnap
kedvesem gyere el,
pap is lesz, koporsó,
ravatal, gyászlepel.
akkor is miránk vár,
virág és – koporsó.
virágos fák alatt
utam az utolsó.
nyitva lesz szemem, hogy
még egyszer lássalak.
ne félj a szememtől,
holtan is áldalak…

utolsó vasárnap.

ii. meghalt a szeretet*
(*quasi second verse, rezső seres has written in the second world war)

ősz van és peregnek
a sárgult levelek
meghalt a földön az
emberi szeretet.
bánatos könnyekkel
zokog az őszi szél
szívem már új tavaszt
nem vár és nem remél.
hiába sírok és
hiába szenvedek
szívtelen rosszak és
kapzsik az emberek

meghalt a szeretet.
	

vége a világnak
vége a reménynek
városok pusztulnak
srapnelek zenélnek.
emberek vérétől
piros a tarka rét.
halottak fekszenek az
úton szerteszét.
még egyszer elmondom
csendben az imámat:
"uram, az emberek
gyarlók és hibáznak…"

vége a világnak!

i̇ngilizce tercümesi ♫ 

i. gloomy sunday

gloomy sunday with a hundred white flowers
i was waiting for you my dearest with a prayer
a sunday morning, chasing after my dreams
the carriage of my sorrow returned to me without you
it is since then that my sundays have been forever sad
tears my only drink, the sorrow my bread...

gloomy sunday

this last sunday, my darling please come to me
there'll be a priest, a coffin, a catafalque and a winding-sheet
there'll be flowers for you, flowers and a coffin
under the blossoming trees it will be my last journey
my eyes will be open, so that i could see you for a last time
don't be afraid of my eyes, i'm blessing you even in my death...

the last sunday

ii. love has died!*
(*quasi second verse, rezső seres has written in the second world war)

it is autumn and the leaves are falling
all love has died on earth
the wind is weeping with sorrowful tears
my heart will never hope for a new spring again
my tears and my sorrows are all in vain
people are heartless, greedy and wicked...

love has died!

the world has come to its end, hope has ceased to have a meaning
cities are being wiped out, shrapnel is making music
meadows are coloured red with human blood
there are dead people on the streets everywhere
i will say another quiet prayer:
people are sinners, lord, they make mistakes...

the world has ended!

türkçe tercümesi ♫ 

i. kederli pazar

beyaz yüz çiçekle kederli pazar,

dualarımda sevgilimi bekliyordum

bir pazar sabahı, hayallerimi kovalıyordum,

hayallerim bana kederle ve sensiz döndü,

o vakitten beri pazarlar bende sonsuz bir acı olmuştur.

gözyaşları tek suyum, kederler tek ekmeğim.

kederli pazar

bu pazar sonrası, sevgilim lütfen bana gel

orada bir rahip, bir tabut, bir musalla ve kefen olacak.

orada senin için çiçekler, çiçekler ve tabut olacak

son seyahatim çiçek açmış ağaçlar altında olacak

gözlerim açılacak, böylece son bir kez seni görebileceğim,

gözlerimden korkma, öldüğümde bile sana dua ediyorum...

son pazar...

ii. aşk öldü! (rezso seres bu kısmı ikinci dünya savaşında yazmıştır.)

bu sonbahar ve yapraklar düşüyor
dünya üzerindeki bütün aşk öldü
rüzgar acı gözyaşlarıyla ağlıyor
kalbim asla yeni bir bahar için umutlu olmayacak
gözyaşlarım ve acılarımın hepsi nafile
insanlar kalpsiz, açgözlü ve günahkar

aşk öldü!

dünyanın sonu geldi, umudun bir anlamı kalmadı
şehirler silindi, şarapnel müzik yapıyor
çayırlar insan kanıyla kırmızıya döndü
bütün sokaklarda ölü insanlar var
başka bir sessiz dua söyleyeceğim ki:
insanlar günahkar efendim, hata yaparlar...

dünya sona erdi!

(♫) eser bugüne kadar onlarca sanatçı tarafından pek çok farklı sözlerle yorumlanmıştır, bu nedenle orijinalinden farklı sözlerle de dinlemek mümkündür.

meşhur yorumcular 

 1934: kalmár pál
 1935: paul robeson 
 1935: pjotr leschenko ("mratschnoje woskresenje")
 1936: damia ("sombre dimanche")
 1936: hal kemp
 1936: paul whiteman
 1940: artie shaw
 1941: billie holiday 
 1957: josh white
 1958: mel tormé
 1958: ricky nelson
 1959: eila pellinen ("surullinen sunnuntai")
 1961: sarah vaughan
 1962: lou rawls
 1966: judita čeřovská
 1967: carmen mcrae
 1968: genesis
 1969: ray charles
 1979: lydia lunch
 1981: elvis costello & the attractions (trust)
 1982: associates (sulk)
 1983: marc and the mambas
 1983: swans way
 1983: jacques calonne (ténor mondain) ("sombre dimanche",  jean marèze ve gonda jenő ferenc)
 1984: peter wolf
 1985: harri marstio ("surullinen sunnuntai")
 1986: christian death
 1988: serge gainsbourg (le zénith de gainsbourg)
 1991: the singing loins (songs for the organ)
 1992: diamanda galás (the singer)
 1992: sinéad o'connor (am i not your girl?)
 1995: gitane demone
 1996: sarah mclachlan (rarities, b-sides and other stuff)
 1996: mystic (the funeral soundtrack)
 1998: marianne faithfull
 1998: satin's sadists (their sympathetic majesties request
 1999: the smithereens (god save the smithereens)
 1999: björk
 2000: kronos quartet
 2000: sarah brightman
 2001: iva bittova (the man who cried)
 2001: heather nova (south)
 2003: edvin marton
 2003: hot jazz band
 2003: priscilla chan
 2004: branford marsalis (eternal) 2004: mc sniper
 2005: jaurim
 2005: eminemmylou
 2005: venetian snares
 2006: emilie autumn
 2006: tsukimono (on famousfor15mb.com)
 2006: red sky mourning
 2006: lucía jiménez
 2006: zaorany kytky 
 2007: candie payne
 2007: the unbending trees
 mahalia jackson
 billie holiday
 marc almond
 mickey baker
 anton lavey
 rob coffinshaker
 2007: nguyen hong nhung & thuy huong (vietnamese singers)
 2008: dj blackbird's ep: goth kids and suicide singles
 2009: ljiljana buttler (frozen roses)''
 2009: emilie autumn

1933 şarkıları
i̇ntihar ile ilgili şarkılar
macaristan'da kültür
pazar günü