Buffy the Vampire Slayer (5. sezon)

bir televizyon dizisi olan buffy the vampire slayer adlı dizinin beşinci sezonu. 26 eylül 2000 tarihinde başlamış, 22 bölüm yayınlanmış ve 22 mayıs 2001 tarihinde sona ermiştir. beşinci sezon bölümleri salı günleri doğu zaman dilimine göre 8'de yayınlanmıştır. bu sezon, dizinin the wb kanalında yayınlanan son sezonudur, sonraki sezonlar upn kanalında yayınlanmıştır. the wb bu sezonun final bölümünü "the wb dizi finali" olarak göstermiştir.

konu

sezonun ilk bölümünde ünlü vampir kont drakula, buffy'yi ararken sunnydale'e gelir. drakula, buffy'yi daha önce efendi ve angel'ın ısırdığı yerde ("prophecy girl" ve "graduation day") ısırır. ama daha sonra buffy, onun etkisinden kurtulur ve kazıkla öldürür.

beşinci sezonda buffy'nin kız kardeşi dawn tanıtılır ki kendisi birdenbire buffy'nin hayatına girmiştir. sette diğer oyuncuların arasında yeni olmasına rağmen sanki en başından beri oradaymış gibi. bu arada kendi boyutundan bir savaş sonucunda kovulmuş bir tanrıça olan glorificus ya da glory, dünyaya gelir. ancak dünyada yalnızca kendi insan formuna bağlı kalırsa hayatta kalabilir ve bu insan formu da bir hemşir olan ben'dir. glory, güzel bir kadın formunda görünmektedir, bazı güçleri hala kaybolmamıştır, ama o güçleri de yerinde tutmak için insanların akıl sağlıklarını emmektedir. daha sonra ortaya çıkar ki glory bir "anahtar" aramaktadır ve bu anahtar bütün boyutlar arası geçitleri açmaya yaramaktadır, eğer anahtarı kullanırsa kendi cehennem boyutuna geri dönebilecektir. sezonun başlarında glory ve ben paylaştıkları bedende birbirlerine hüküm geçirmeye çalışmakla uğraşırlar; ama daha sonra aralarındaki bağlantı yavaş yavaş kopar, birbirlerinin hislerini hissetmeye ve anılarını görmeye başlarlar. aslında anahtar'ın koruyucuları onu glory'den saklamak için bir insan formuna çevirmişlerdir ve koruması için avcı'ya kız kardeşi dawn olarak yollamışlardır. aynı zamanda ailesinin ve arkadaşlarının da anılarını yeniden düzenlemişlerdir. buffy'nin artık bağlarını kopardığı gözetmenler konseyi, buffy'nin glory hakkındaki araştırmasına yardım etmeye gelirler; giles ve buffy'i geri isterler. annesinin yakalandığı hastalıktan dolayı buffy, dawn'ın aslında bir çeşit yaratık olduğunu ve annesine zarar vermekte olduğunu düşünür; ama daha sonra ortaya çıkar ki bu bir beyin tümörüdür. sonuç olarak buffy ve joyce, dawn'ı normal bir aile üyesiymiş gibi kabul eder. joyce'un hastalığını öğrendikten sonra buffy, okulunu bırakarak annesine yardım etmeye başlar.

riley, sezonun ortalarında buffy'nin artık kendisini sevmediğini düşünerek sunnydale'den ayrılır ve iblis avlayan askeri bir birliğe katılır. bu arada da spike hala organizasyon'un beynine yerleştirdiği çip ile yaşamaktadır. buffy'e âşık olduğunu fark ettiğinde ise scooby'ler ile saf tutar. buffy de ekibe kabul ederek yeni bir müttefik kazanır.

xander'ın sevgilisi anya jenkins insani duyguları tecrübe etmeye başlar, paraya olan aşk gibi. giles, anya'yı yanında çalışması için işe alır ve artık magic box'da ikisi birlikte çalışır.

glory, willow'un sevgilisi tara'ya saldırır ve onun akıl sağlığını emer. i̇ntikam almak amacıyla willow, kara büyüye başvurur ve kendi güçlerini glory'ninki ile eşitlemeye çalışır. çok güçlü kara büyüler ile glory'e saldırır ama neredeyse öldürülecekken buffy ortaya çıkar. yenilgiye rağmen, bu olay sonucunda willow oldukça güçlü bir cadı olmaya başlamıştır ve karakteri gittikçe kötü yönde değişmeye başlamıştır.

spike, warren mears'a buffy'nin bir robot versiyonunu yaptırır ki bu robot daha sonra buffybot olarak anılır. bu olay buffy'i oldukça öfkelendirir. ama glory tarafından çok kötü işkenceye maruz kaldığında bile dawn'ın anahtar olduğunu söylemediği için artık ona güvenmeye başlar. buffy, spike'a ısınmaya başlar ve bu yaptığını asla unutmayacağını söyleyerek onu kendi hayatına davet eder.

sezon finaline doğru joyce, anevrizmadan ölür; buffy ve dawn tamamıyla yıkılır. glory, dawn'ın aslında anahtar olduğunu öğrenir ve onu kaçırır. yalnız kaldıkları bir zaman xander, anya'ya evlenme teklifi eder. buffy ve arkadaşları, glory ile dawn'ı glory'nin adamları tarafından inşa edilmiş bir kuleye kadar takip eder. ritüelin yapılma zamanı geldiğinde glory, boyutlar arası kapıyı açmak için dawn'ın kanını akıtır, ama o sırada ortaya çıkan scooby'ler tarafından dikkati dağıtılır. willow, tara'nın akıl sağlığını glory'den geri alır ve bu onu biraz zayıflatır. glory'yi iyice zayıflattıktan sonra buffy ona ya sunnydale'i terk etmesini ya da ölmesi gerektiğini söylemiştir. glory, ben'e dönüşür tekrar ama giles, glory'nin tekrar geri dönmesini engellemek için onu öldürür. dawn, dünyayı kurtarmak için kendi canını feda etmek ister, ama buffy anlar ki aralarında kan bağı olduğu için kendisi de kapıyı kapatabilmektedir. o esnada i̇lk avcı'nın kendisine dediği şeyin -"ölüm senin ödülün"- anlamını anlar. kendi hayatını, dawn'ınkini kurtarmak için feda eder ve kapıyı kapatır. ölüme yürümeden önce dawn'a güçlü olmasını ve "bu dünyadaki en zor şeyin içerisinde yaşamak" olduğunu söyler. olaylar bittikten sonra arkadaşları buffy'yi gömerler ve mezar taşına "dünyayı birçok kez kurtardı" yazarlar.

oyuncu ve karakterler

ana kadro 
 sarah michelle gellar, buffy summers rolünde (22 bölüm)
 nicholas brendon, xander harris rolünde (22 bölüm)
 alyson hannigan, willow rosenberg rolünde (22 bölüm)
 marc blucas, riley finn rolünde (10 bölüm)
 emma caulfield, anya jenkins rolünde (22 bölüm)
 michelle trachtenberg, dawn summers rolünde (22 bölüm)
 james marsters, spike rolünde (21 bölüm)
 anthony stewart head, rupert giles rolünde (22 bölüm)

yan karakterler

yapım ekibi

dizinin proje tasarımcısı joss whedon, hem dizi sorumlusu hem de yönetici yapımcı olarak sezonda görev yapmıştır. sezon finali de dahil olmak üzere toplamda üç bölüm yazmış ve yönetmiştir. marti noxon yönetici yapımcı asistanlığına yükselmiş ve üç bölüm yazmıştır; yazdığı bölümlerin ikisinde aynı zamanda yönetmenlik yapmıştır. jane espenson yapımcılığa yükselmiş ve toplam beş bölüm yazmıştır. david fury, bu sezonda denetleyici yapımcılığa yükselmiş ve üç bölüm yazmıştır. douglas petrie yapım asistanlığına yükselmiştir ve dört bölüm yazmıştır. beşinci sezonda yapım ekibine yeni katılan isimlerden rebecca rand kirshner üç bölüm yazmış ve steven s. deknight da iki bölüm yazmıştır.

david solomon, beşinci sezonda en çok bölüm yöneten kişidir, toplam dört bölüm yönetmiştir. ayrıca yapımcılığa yükselmiştir. joss whedon, james a. contner (ayrıca yapım asistanı) ve david grossman de üçer bölüm yönetmişlerdir.

bölümler

angel ile eş zamanlı bölümler

buffy'nin beşinci sezon bölümleri angel'ın ikinci sezon bölümleri ile aynı tarihlerde art arda yayınlanmıştır. i̇ki dizi de the wb ismimi kanalda yayınlanmıştır; birisi saat 8, diğeri de 9'da yayınlanmıştır.

buffy bölümü olan "fool for love" bölümünde başlayan hikâye angel dizisinde "darla" bölümünde devam etmiştir. i̇ki bölümde de spike (james marsters) ve darla (julie benz) karakterlerinin bakış açılarından geçmişleri anlatılmıştır. ayrıca angel (david boreanaz) ve drusilla (juliet landau) karakterleri de iki bölümde görünmüşlerdir. i̇ki bölümde de bazı aynı sahneler bulunmaktadır; birisi spike'ın bakış açısından, diğeri de angelus, darla ve drusilla'nın bakış açısından.

buffy karakteri olan drusilla, angel'daki ilk görünümünü "the trial" bölümünde yapar. "crush" bölümünde ise sunnydale'e dönerek buffy the vampire slayer'daki son görünümünü yapar.

angel, buffy'nin annesinin öldüğünü öğrendikten sonra "forever" bölümünde onu rahatlatmak için yanına gider.

bir buffy yan karakteri olan harmony kendall (mercedes mcnab), angel'ın "disharmony" bölümünde l.a.'i ziyaret eder. harmony daha sonra angel'ın beşinci sezonunda da ortaya çıkar ve ana karakterlerden birisi olur. aynı bölümde willow (alyson hannigan) da ayrıca cordelia (charisma carpenter) ile telefonda bir görüşme yapar.

angel'ın ikinci sezonunun final bölümü olan "there's no place like plrtz glrb" bölümünde willow, l.a.'e gelir ve angel'a buffy'nin öldüğü haberini verir.

resepsiyon

bu sezon, amerikan film enstitüsü'nün yılın en iyi drama dizileri listesinde yer almıştır. ayrıca sarah michelle gellar, en i̇yi kadın oyuncu altın küre ödülü - drama olarak bir altın küre ödülü için aday gösterilmiştir. joss whedon, "the body" bölümü için en i̇yi senaryo olarak bir nebula ödülü'ne aday gösterilmiştir. sezonda üç tane de televizyon eleştirmenleri derneği ödülü adaylığı vardır; drama'da bireysel başarı ödülü (sarah michelle gellar), drama'da mükemmel başarı ve yılın programı ödüllerine adaylık bulunmaktadır.

özellikle "the body" bölümü eleştirmenler tarafından oldukça övülmüştür. new york daily news'den david bianculli bölümdeki sarah michelle gellar, michelle trachtenberg, alyson hannigan ve amber benson'ın oyunculuk yeteneklerini övmüştür. ayrıca bianculli'ye göre "the body" bölümü "emmy ödülünü hak etmektedir, ayrıca dizi sizde çok dikkat çekecek - ama normalde olduğu gibi gelişmekte olan bir dizi olarak değil, oldukça gelişmiş bir dizi" olaraktır. south bend tribune'den bir televizyon eleştirmeni alesia redding ve editör joe vince, "resmen büyülendim... bu sadece buffy dizisinin en iyi bölümü değil, tüm zamanların en iyi tv bölümlerinden birisi." redding ayrıca "eğer bu mükemmel bölümü izlerseniz ve ne kadar mükemmel olduğunu fark edemezseniz, siz umutsuz vakasınız demektir... bir fantastik dizide ilk defa bu kadar normal bir ölüm olduğuna rastlıyorum, sevilen birinin birden normal bir ölümle karşılaşması" sözlerini eklemiştir.

the guardian'dan gareth mclean bu görüşü reddetmiş ve demiştir ki buffy'nin bu bölümü dawson's creek gibi "aşırı duygusal amerikan gençlik dizilerinden" bir tanesi. açıklamasında da "bu bölüm, ölüm ve kaybın; cesur ve dürüst bir tanımı. joss whedon'un bu bölümü veriş şekli... gerçekten dahice. buffy ve arkadaşları, joyce'un ölümü ile yüzleşmeye çalışırken zaman yavaş aktı ve hislerin uyumu gayet anlaşılır" demiştir. mclean özellikle bölümde verilen küçük detayları çok övmüştür; buffy'nin joyce'un asaletini korumaya çalışması ve diğer karakterlerde gösterilen karmaşıklık gibi. son olarak da "joyce belki ölmüş olabilir ama buffy the vampire slayer'da çok uzun süre yaşadı" demiştir.

salon.com'dan joyce millman "bu sene 'the body' bölümünden daha iyi bir saatlik drama yok. senaristleri alkışlamak gerekir; jace'in ölümü tam bir sürpriz olarak geldi. bunun üzerine, buffy'nin çocukluğu resmi olarak bitiyor. buffy'nin bu sene diğer bütün emmy kategorilerinde aday olmasına rağmen, 'the body' bölümü gellar'ın adaylık için gerçekten uygun olduğunu kanıtlıyor... en son ne zaman kaybın şokunun bu kadar iyi aktarıldığı bir şov gördüğümü hatırlamıyorum" cümlelerini kurmuştur. popmatters'dan andrew gilstrap "tartışmasız televizyonda gördüğüm en iyi bir saatlik bölüm... kesinlikle ölümle yüzleştikten sonra öylece hayatınıza devam edemeyeceğinizi gösteren çok iyi bir bölüm. ayrıca bütün ekip için de şu gerçek ortaya çıkıyor; hiçbiri aralarından sevilen birisinin ölümüne henüz hazır değildi" yorumunu yapmıştır. the futon critic, "the body" bölümünün 2001 yılının en iyi bölümü olduğunu söylemiştir.

entertainment weekly, "the gift" bölümüne gelmiş geçmiş en iyi sezon finallerinden birisi demiştir.

beşinci sezon ortalama 4.5 milyon reytinge sahiptir.

dvd paylaşımları
buffy the vampire slayer: the complete fifth season, 9 aralık 2003 tarihinde dvd olarak 1. bölgede yayınlanmıştır. 2. bölgede ise 28 ekim 2002 tarihinde yayınlanmıştır. 6 diskten oluşan dvd seti, 1.33:1 çerçeve oranındaki (1. bölge) ya da 1.78:1 çerçeve oranındaki (2. ve 4. bölge) 22 bölümün tamamını içermektedir. dvd'de bulunan ekstralar arasında toplam dört tane yorum parçası bulunmaktadır - senarist david fury ve yönetmen david grossman'den "real me" bölümü hakkında; senarist doug petrie'den "fool for love" bölümü hakkında; senarist jane espenson'dan "i was made to love you" bölümü hakkında; ve son olarak da senarist ve yönetmen joss whedon'dan "the body" bölümü hakkında. ayrıca sette "the replacement", "fool for love", "into the woods" ve "checkpoint" bölümlerinin orijinal senaryoları da bulunmaktadır. setteki özel videolar arasında, dizinin uluslararası popülerliğini anlatan "buffy abroad" isimli bir video; danny strong tarafından sunulan ve dizideki iblisleri anlatan "demonology: a slayer's guide" isimli bir video; dizideki bütün karakterlerin oyuncu seçimleri sürecini anlatan "casting buffy" isimli bir video; çekim sürecini ve kamera arkasını anlatan "action heroes!: the stunts of buffy" isimli bir video; "the body" bölümünü detaylı anlatan "natural causes" isimli bir video; michelle trachtenberg'ün karakterini anlatan ve oyuncunun mülakatını bulunduran "spotlight on dawn" isimli bir video; ve bütün yapım ekibi ile oyuncuların sezonu paylaştığı "the story of season 5" isimli 30 dakikalık bir video. ayrıca kamera arkasından videolar, buffy video oyunu tanıtımı, fotoğraf albümleri ve dvd-rom içeriği de bulunmaktadır.

kaynakça

dış bağlantılar
 
 buffyguide.com'da buffy the vampire slayer sezon 5 bölümleri 
 epguides.com'da buffy the vampire slayer bölümleri 

aksiyon televizyon dizilerinin bölüm listeleri
komedi-drama televizyon dizilerinin bölüm listeleri
fantastik televizyon dizilerinin bölüm listeleri
2000 televizyon sezonları
2001 televizyon sezonları