mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
1365



olaylar 
 viyana üniversitesi kuruldu.

doğumlar 
 25 temmuz - u, goryeo krallığı'nın 34. hükümdarı (ö. 1389)
 tarihi bilinmeyen
 abdülkerim el-cili, tasavvufun i̇bn arabi okulundan sufi
 devletşah hatun, osmanlı padişahı yıldırım bayezid'in üçüncü eşi, germiyanoğlu süleyman şah'ın kızı (ö. 1414)

ölümler 
 27 temmuz - iv. rudolf, avusturya dükü (d. 1339)
 tarihi bilinmeyen
 anna, bizans i̇mparatoru iii. andronikos'un imparatoriçe eşi (d. 1306)
1364



olaylar 
 28 temmuz - cascina muharebesi gerçekleşti.
 26 eylül - 11.000 kişilik osmanlı ordusu ile 60.000 kişilik haçlı ordusu, sırpsındığı muharebesi'nde karşılaştı.
 bulgaristan'ın filibe ilinde osmanlı i̇mparatorluğu'nun sembolü olacak şekilde hüdavendigâr camii inşa edildi.
 jagiellon üniversitesi kuruldu.

doğumlar 
 16 aralık - iii. manuil, trabzon i̇mparatorluğu imparatoru (ö. 1417)
 tarihi bilinmeyen
 makrîzî, memlûk sultanlığı'nda yaşamış mısır'lı tarihçi, muhaddis (ö. 1442)

ölümler 
 8 nisan - ii. jean, fransa kralı (d. 1319)
 5 ağustos - kōgon, japonya'da nanboku-chō dönemi sırasında ilk kuzey talibi (d. 1313)
1363



olaylar

doğumlar 
 11 eylül - christine de pisan, orta çağ kültüründeki kadın düşmanlığı ile mücadele eden kadın yazar, şair ve filozof (ö. 1430)
 tarihi bilinmeyen
 zeami, ya da kanze motokiyo, noh tiyatrosunu ciddi bir sanat dalı olarak kabul ettiren japon aktör ve oyun yazarı (ö. 1443)

ölümler 
 matteo villani, i̇talyan tarihçi ve yazar
1362



olaylar 
 edirne, osmanlı devleti tarafından fethedildi.
 yeniçeri ocağı kuruldu.

doğumlar 
 ii. władysław jagiełło, büyük litvanya grandükü (ö. 1434)

ölümler 
 mart - orhan gazi, 2. osmanlı padişahı (d. 1281).
 12 eylül - vi. innocentius, papa (d. 1282 / 1295)
 tarihi bilinmeyen
 i. mutazıd, abbasi hanedanına mensup i̇slam halifesi
 iii. i̇oannis, trabzon i̇mparatorluğu imparatoru (d. y. 1321)
 i̇lyas bey, saruhanoğulları beyi
 şehzade halil, orhan gazi'nin beşinci karısı theodora hatun'dan olan oğlu (d. 1346)
1361



olaylar 
 osmanlılar edirne'yi fethetti.
 süleyman bey'in ölümünün ardından karesi beyliği, osmanlı topraklarına katıldı.
 pavia üniversitesi kuruldu.

doğumlar

ölümler 
 hasan, mısır memlûk sultanı (d. 1334)
 süleyman bey, karesi beyliği'nin son beyi
1360



olaylar

doğumlar 
 2 mayıs - yongle, çin'in ming hanedanının üçüncü imparatoru (ö. 1424)
 tarihi bilinmeyen
 abdülkadir meragi, türk kökenli besteci ve müzik bilgini (ö. 1435).

ölümler 
 i. selâhaddin, mısır memlûk sultanı (d. 1337)
 ix. davit, bagrat hanedanına mensup gürcü kralı
 adil bey, candaroğulları beyliği hükümdarı
 ahmed eflâkî, horasan erenlerinden din ve astronomi âlimi
 nikiforos grigoras, bizans astronom, tarihçi, eğitim ve din konularında polemik adamı (d. 1295).
1359



olaylar 
 arta despotluğu kuruldu.

doğumlar 
 11 ocak - go-en'yū, japonya'da nanboku-chō dönemi sırasında beşinci kuzey talibi (ö. 1393)
 şeyh bedreddin, şeyh bedreddin i̇syanı diye bilinen dini ve siyasi ayaklanmanın lideri (ö. 1420)

ölümler 
 13 kasım - ii. i̇van, lakabı kızıl i̇van, moskova ve vladimir büyük prensi (d. 1326)
 tarihi bilinmeyen
 ii. nikeforos orsini, epir despotluğu hükümdarı (d. 1328)
 aziz gregori palamas, selanik başpiskoposu (d. 1296)
1358



olaylar 
 fransa'nın kuzeydoğusunda köylülerin soylulara karşı giriştiği jacquerie ayaklanması gerçekleşti.
 ragusa cumhuriyeti kuruldu (dağılışı 1808).

doğumlar 
 25 eylül - ashikaga yoshimitsu, ashikaga şogunluğunun üçüncü şogunu (ö. 1408)

ölümler 
 7 haziran - ashikaga takauji, ashikaga şogunluğunu kuran savaşçı ve devlet adamı (d. 1305)
 22 ağustos - isabelle, fransa kralı iv. philippe'in kızı, i̇ngiltere kralı ii. edward'ın karısı (d. 1295)
 tarihi bilinmeyen
 jean buridan, fransız rahip, filozof (d. 1300)
1357



olaylar 
 1352'de başlayan bizans i̇ç savaşı sona erdi.

doğumlar 
 6 nisan - anna megali komnini, gürcü kralı v. bagrat'ın ikinci eşi (ö. 1406 sonrası)
 18 temmuz - jeongjong, kore joseon krallığı'nın ikinci kralı (ö. 1419)
 tarihi bilinmeyen
 kara yusuf, karakoyunlu devleti hükümdarı (ö. 1420)

ölümler 
 anuşirvan, i̇lhanlı hanı
 canibeg, altınordu devleti hanı
 süleyman paşa, orhan gazi'nin oğlu (d. 1316)
1356



olaylar 
 18 ekim - i̇sviçre'nin basel kentinde deprem oldu. şehir yıkıldı.
 saksonya elektörlüğü kuruldu (dağılışı 1806).
 ebu i̇naniye medresesi'nin yapımı tamamlandı.

doğumlar

ölümler 
 i. harihara, vijayanagar i̇mparatorluğu'nun kurucusu ve hükümdarı
 hasan büzurg, celâyirî devletinin kurucusu ve ilk sultanı
 toktoa, çin'in yuan hanedanından devlet adamı (d. 1314)
 zheng yunduan, çinli şair
1355



olaylar 
 v. stefan uroš, sırp i̇mparatorluğu tahtına çıktı.

doğumlar 
 plethon, bizanslı yeni platoncu filozof (ö. 1452)

ölümler 
 20 aralık - stefan dušan, sırp i̇mparatorluğu imparatoru (d. 1308)
1354



olaylar 
 ceneviz donanmasıyla venedik donanması arasındaki bir deniz savaşı olan sapienza deniz muharebesi gerçekleşti.
 osmanlı devleti, gelibolu'yu fethetti.
 osmanlı devleti, ankara'yı fethetti.

ölümler 
 avesnesli marie, fransız soylu kadın; clermont-en-beauvaisis kontesi ile bourbon düşesi (d. 1280)
1353



olaylar

doğumlar 
 mart - i. margaret, danimarka, norveç, i̇sveç kraliçesi ve bir yüzyılı aşkın süre boyunca i̇skandinav ülkelerini bir araya getiren kalmar birliği'nin kurucusu (ö. 1412)

ölümler 
 27 nisan - simeon ivanovich gordiy, moskova büyük prensi (d. 1316)
 11 aralık - zeyneddin karaca bey, dulkadiroğulları beyliği'nin kurucusu
1352



olaylar 
 4 haziran - glarus, i̇sviçre birliğine katıldı.
 27 haziran - zug, i̇sviçre birliğine katıldı.
 bizans i̇ç savaşı başladı.
 süleyman paşa, çimpe kalesi'ni aldı. osmanlılar avrupa'da ilk hakimiyetini sağladı. (gelibolu'nun fethi)
 ramazanoğulları beyliği kuruldu (dağılışı 1608).
 her yıl ağustos, eylül aylarında düzenlenen elmalı yeşilyayla yağlı güreşleri'nin birincisi düzenlendi.
 corpus christi college kuruldu.

doğumlar 
 hacı bayram-ı veli, türk mutasavvıf ve şair (ö. 1430)

ölümler 
 13 mart - ashikaga tadayoshi, aşikaga şogunluğunun kurucusu japon yönetici ve asker (d. 1306)
 6 aralık - vi. clemens, papa (d. y. 1291)
 tarihi bilinmeyen
 ii. hâkim, abbasi hanedanına mensup i̇slam halifesi
1351



olaylar 
 büyük veba salgını sona erdi.
 ayutthaya krallığı kuruldu (dağılışı 1767).

doğumlar 
 ii. şâban, mısır memlûk sultanı (ö. 1377)
 süleyman çelebi, imam, mutasavvıf, türkçe kaleme alınmış mevlidlerin ilki ve en meşhuru olan "vesîletü’n-necât"ın müellifi (ö. 1422)

ölümler
1350



olaylar

doğumlar 
 27 haziran - ii. manuil, bizans i̇mparatoru (ö. 1425)
 12 ekim - dmitriy donskoy, moskova büyük prensi (ö. 1389)
 30 kasım - i̇bn-i cezerî, i̇slam alimi, tarihçi ve yazar (ö. 1429)
 tarihi bilinmeyen
 johannes von tepl, alman şair, şehir yazmanı ve noter (ö. 1415)
 molla fenari, din alimi, bilim insanı, müderris, osmanlı devleti'nin ilk şeyhülislamı (ö. 1430)
 vytautas, litvanya büyük dükü (ö. 1430)

ölümler 
 26/27 mart - xi. alfonso, kastilya ve leon kralı (d. 1311)
 22 ağustos - vi. philippe, fransa kralı (d. 1293)
 23 eylül - i̇bn kayyim el-cevziyye, arap tefsir ve fıkıh bilgini (d. 1292)
 tarihi bilinmeyen
 dâvûd-i kayserî, i̇ran'lı mutasavvıf, filozof ve yazar (d. 1260)
 tacuddin kurdi, i̇slam alimi
1349

1349 (mcccxlix) perşembe günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 büyük veba salgını, norveç'te ilk defa görüldü.
 mora despotluğu kuruldu (dağılışı 1460).

doğumlar

ocak

şubat

mart

nisan

mayıs

haziran

temmuz

ağustos

eylül 
 9 eylül - iii. albert, habsburg hanedanı üyesi avusturya dükü (ö. 1395)

ekim

kasım

aralık

ölümler
1348



olaylar 
 528 yılında inşa edilen galata kulesi, cenevizliler tarafından yeniden yapıldı.
 gonville and caius college, gonville hall ismiyle kuruldu.
 prag üniversitesi kuruldu.

doğumlar 
 2 nisan - iv. andronikos, bizans i̇mparatoru (ö. 1385)
 tarihi bilinmeyen
 bulgar keratsa, bulgaristan çarı i̇van aleksandr ile yahudilikten dönme ikinci karısı sarah'ın kızı (ö. 1390)

ölümler 
 4 şubat - zehebî, suriyeli hadis hafızı, tarihçi ve kıraat alimi (d. 1274)
 1 haziran - barlaam, i̇talyan bilgin, din adamı, hümanist, filolog ve ilahiyatçı (d. 1290)
 2 aralık - hanazono, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 95. imparatoru (d. 1297)
 tarihi bilinmeyen
 andrea pisano, i̇talyan heykeltıraş (d. 1290)
 umur bey, aydınoğulları beyliği’nin ikinci ve en ünlü beyi
1347



olaylar 
 avrupa'da büyük yıkıma yol açan büyük veba salgını başladı.

doğumlar 
 i̇mparator go-kameyama, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 99. imparatoru (ö. 1424)

ölümler 
 11 ekim - iv. ludwig, kutsal roma imparatoru (d. 1282)
 tarihi bilinmeyen
 i. hacı, ya da seyfeddin hacı, mısır memlûk sultanı
 xiv. i̇oannis, ortodoks patriği (d. y. 1282)
 fatma hatun, osmanlı devletinin kurucusu olan osman bey ile malhun hatun'ın tek kızı (d. 1284)
 ockhamlı william, i̇ngiliz fransiskan papazı ve skolastik filozof (d. 1287)
1346



olaylar 
 i̇ngilizler, fransızları crecy savaşı'nda büyük bir yenilgiye uğrattı.
 tâceddinoğulları beyliği kuruldu (dağılışı 1425).
 bir japon kalesi olan himeji kalesi, yeniden inşa amacıyla yıkıldı. kale, 1993'te unesco tarafından dünya mirası olarak tescillendi.

doğumlar 
 şehzade halil, orhan gazi'nin beşinci karısı theodora hatun'dan olan oğlu (ö. 1362)

ölümler 
 i. şâban, mısır memlûk sultanı
 v. giorgi, bagrationi hanedanına mensup gürcü krallığı hükümdarı (d. 1286 / 1289)
1345



olaylar 
 notre dame katedrali'nin yapımı tamamlandı.

doğumlar 
 kadı burhaneddin, türk devlet adamı, alim ve azeri edebiyatı ve divan edebiyatı şairi (ö. 1398)
 vuk branković, orta çağda yaşamış sırp soylu (ö. 1397)

ölümler 
 7 temmuz - momchil, bulgar yönetici
 tarihi bilinmeyen
 alâaddin küçük, mısır memlûk sultanı (d. 1334)
 aleksios apokaukos, bizanslı devlet adamı ve asker
 i̇madeddin i̇smail, mısır memlûk sultanı (d. 1325)
 i̇oannis apokaukos, aleksios apokaukos'un oğlu, bizanslı megadük
 satıbey hatun, olcaytu han'ın kızı, i̇lhanlı devleti hükümdarı (d. 1316)
 süleyman han, i̇lhanlı hanı
1343



olaylar 
 floransa'da ekono-politik halk isyanı çıktı.
 pisa üniversitesi kuruldu.

doğumlar 
 geoffrey chaucer, i̇ngiltere'nin ve i̇ngilizce edebiyatın ilk büyük şairi (ö. 1400)
 i̇mparator chōkei, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 98. imparatoru (ö. 1394)
 saray mülk hanım, timur i̇mparatorluğu'nun kurucusu timur'un ikinci eşi (ö. 1406)

ölümler 
 nicolas bonet, fransiskanlar tarikatı üyesi, ilahiyatçı, misyoner ve malta piskoposu (d. 1280)
 william bell, st andrews piskoposu
1342



olaylar 
 nagy lajos, macaristan kralı oldu.
 memlûk sultanı melikü'l-eşref sultan alaüddin kiçik tahttan indirildi. yerine melikü'n-nasır sultan şihabüddin ahmed geçti.

doğumlar 
 john trevisa, kernevekeli yazar ve tercüman (ö. 1402)

ölümler 
 25 nisan - xii. benedictus, papa (d. 1285)
 16 temmuz - i. károly, macaristan kralı (d. 1288)
 tarihi bilinmeyen
 anna anakutlu megali komnini, trabzon i̇mparatorluğu imparatoriçesi, ii. aleksios'un kızı
1341



olaylar 
 osmanlı devleti'nin anadolu eyaleti sınırları içindeki sancaklarından biri olan karesi sancağı kuruldu.

doğumlar 
 4 ocak - wat tyler, i̇ngiltere'de reformlara önayak olan ve sonunda öldürülan i̇ngiliz devrimci lider (ö. 1381)
 tarihi bilinmeyen
 kaygusuz abdal, alevî-bektaşî halk ozanı (ö. 1444)

ölümler 
 15 haziran - iii. andronikos, bizans i̇mparatoru (d. 1296)
 aralık - gediminas, litvanya büyük dükü (d. 1275)
 tarihi bilinmeyen
 i. muhammed, ya da muhammed bin kalavun, mısır memlûk sultanı (d. 1285)
 i. vâsik, abbasi hanedanına mensup i̇slam halifesi
 seyfüddin ebu bekir, mısır memlûk sultanı
1340



olaylar 
 24 haziran - yüz yıl savaşı'nın dönüm noktalarından biri olan sluys savaşı gerçekleşti.
 celâyir sultanlığı kuruldu (dağılışı 1432).

doğumlar 
 24 şubat - seyid şerif curcânî, fars fıkıh, kelâm ve arap dili bilgini (ö. 1413)
 ekim - geert groote, hollandalı vaiz ve brethren ortak yaşam topluluğu'nun kurucusu (ö. 1384)
 tarihi bilinmeyen
 vi. haakon, norveç kralı, magnus vii eriksson’un oğlu ve halefi (ö. 1380)
 theodora kantakuzini, iii. aleksios'un imparatoriçe eşi (ö. 1390 sonrası)

ölümler 
 31 mart - i. i̇van, moskova büyük prensi (d. 1288)
 6 nisan - basileios megas komnenos, trabzon i̇mparatorluğu imparatoru, ii. aleksios ile djiadjak jaqeli'nın en küçük oğlu
 tarihi bilinmeyen
 i. müstekfî, abbasi hanedanına mensup i̇slam halifesi
 özbek han, altın orda devleti’nin dokuzuncu hanı (d. 1282)
1339

1339 yılı jülyen takviminin cuma günü başlayan ortak yılıdır.

olaylar 
 21 haziran - laupen savaşı gerçekleşti.
 18 eylül - emperor go-murakami, japonya'da tahta çıktı.
 23 eylül - doge of genoa, ilk simone boccanegra seçildi.
 dulkadiroğulları beyliği kuruldu (dağılışı 1515).

doğumlar 
 1 kasım - iv. rudolf, avusturya dükü (ö. 1365)
 tarihi bilinmeyen
 v. alexander, papa (ö. 1410)
 v. john (ö. 1399)
 ali ibn mohammed al-jurjani (ö. 1414)
 aydınlı hacı paşa, türk doktor ve din bilgini (ö. 1413)
 erik magnusson (ö. 1359)
 frederick (ö. 1393)
 juana manuel of castile (ö. 1381)

ölümler 
 17 şubat - avusturya dükü (d. 1301)
 26 mayıs - aldona ona, polonya kraliçesi (d. 1309)
 16 ağustos - azzone visconti, milan devletinin kurucusu (d. 1302)
 25 ağustos - henry de cobham, 1. kral cobham (d. 1260)
 1 eylül - xiv. henry, bavyera dükü (d. 1305)
 18 eylül - go-daigo, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 96. imparatoru (d. 1288)
 29 ekim - aleksandr mikhailovich, tver prensi ve vladimir-suzdal knezliği knezi (d. 1301)
1338



olaylar

doğumlar 
 4 ocak - v. muhammed, gırnata emiri (ö. 1391)
 21 ocak - v. charles, fransa kralı (ö. 1380)
 23 mart - i̇mparator go-kōgon, japonya'da nanboku-chō dönemi sırasında dördüncü kuzey talibi (ö. 1374)
 5 ekim - iii. aleksios, trabzon i̇mparatorluğu imparatoru (ö. 1390)
 tarihi bilinmeyen
 i. tvrtko, bosna krallığı hükümdarı

ölümler
1337



olaylar 
 i̇zmit kuşatması sona erdi. osmanlılar i̇zmit'i ele geçirdi.
 yüz yıl savaşları başladı (1337-1453).
 serbedârîler devleti kuruldu.

doğumlar 
 i. selâhaddin, mısır memlûk sultanı (ö. 1360)
 v. stefan uroš, nemanjić hanedanı'ndan gelen sırp kralı (ö. 1371)

ölümler 
 8 ocak - giotto di bondone, rönesans resminin öncüsü i̇talyan ressam (d. 1267)
 tarihi bilinmeyen
 i. musa, mali i̇mparatorluğu'nun yükseliş dönemindeki imparatoru
 muhammed bin abdullah el-mürşidî, evliya, fıkıh ve kırâat âlimi
1336



olaylar 
 i̇lhanlı devleti yıkıldı (kuruluşu 1256).

doğumlar 
 8 nisan - timur, türk-moğol kökenli komutan ve hükümdar, timur i̇mparatorluğu'nun kurucusu (ö. 1405)
 tarihi bilinmeyen
 vii. innocentius, papa (ö. 1406)

ölümler 
 17 mayıs - go-fushimi, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 93. imparatoru (d. 1288)
 tarihi bilinmeyen
 arpa han, i̇lhanlı hükümdarı
 ramon muntaner, katalan asker, kendi hayatından bahseden "crònica" eseri ile bilinen yazar (d. 1265)
 alâüddevle semnâni, horasanlı mutasavvıf (d. 1261)
1335

1335 (mcccxxxv) pazar günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 30 kasım - culblean muharebesi gerçekleşti.
 i̇sveç'te kölelik kaldırıldı.
 eretna beyliği kuruldu (dağılışı 1381).

doğumlar 
 24 mayıs - bohemyalı margaret, macaristan kraliçesi (ö. 1349)
 27 ekim - taejo, kore joseon krallığı'nın kurucusu ve ilk kralı (ö. 1408)
 tarihi bilinmeyen
 cirencesterli richard, tarihçi yazar ve westminster abbey'de cemaat üyesi (ö. 1401)

ölümler 
 12 ağustos - moriyoshi, japon şogun (d. 1308)
 30 kasım - ebu said bahadır, olcaytu'nun oğlu ve i̇lhanlı devleti'nin 9. hükümdarı (d. 1305)
 tarihi bilinmeyen
 bağdat hatun, i̇lhanlı devleti hükümdarı ebû said bahadır'ın eşi
1334

1334 (mcccxxxiv) cumartesi günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 30 aralık - xii. benedictus papalık görevini xxii. i̇oannes'ten devraldı.

doğumlar 
 13 ocak - ii. henry, kastilya kralı (ö. 1379)
 25 mayıs - sukō, japonya'da nanboku-chō dönemi sırasında üçüncü kuzey talibi (ö. 1398)
 tarihi bilinmeyen
 ahmedî, divan şairi ve hekim (ö. 1413)
 alâaddin küçük, mısır memlûk sultanı (ö. 1345)
 hasan, mısır memlûk sultanı (ö. 1361)

ölümler 
 4 aralık - xxii. i̇oannes, papa (d. 1249)
 tarihi bilinmeyen
 alaaddin tarmaşirin, duva temür’den sonra başa geçen çağatay hanı
 safiyüddin erdebilî, safevi devleti'nin kurucusu şah i̇smail'in atası, safevi hanedanına ismini veren kişi (d. 1252)
 sirgiannis paleologos, kuman ve yunan karışımı kökenli bizans aristokrat ve general (d. y. 1290)
1333



olaylar 
 i̇zmit kuşatması başladı.
 kamakura şogunluğu sona erdi.
 kırşehir'de, sivas hükümdarı eratna bey'in veziri ali şah ruhi tarafından âşık paşa türbesi yaptırıldı.
 el hamra sarayı, gırnata sultanı i. yusuf tarafından hükümdarlık sarayına dönüştürüldü.

doğumlar 
 eleni, bizans i̇mparatoru v. i̇oannis'un imparator eşi (ö. 1396)

ölümler 
 2 mart - i. władysław, polonya kralı (d. 1261)
 temmuz - ermenistanlı rita, kilikya ermeni krallığı kralı ii. levon'un kızı, bizans ortak imparatoru ix. mihail'un karısı (d. 1278)
 3 kasım - âşık paşa, türk şâir ve mutasavvıf (d. 1272)
 tarihi bilinmeyen
 ii. manuil megas komnenos, trabzon i̇mparatorluğu imparatoru, iii. andronikos'un muhtemelen gayrı meşru çocuğu (d. y. 1324)
1332



olaylar 
 i̇zmir beyi umur'un ilk balkan seferi gerçekleşti.

doğumlar 
 27 mayıs - i̇bn-i haldun, modern historiyografinin, sosyolojinin ve iktisatın öncülerinden kabul edilen 14. yüzyıl düşünürü, devlet adamı ve tarihçisi (ö. 1406).
 18 haziran - v. i̇oannis, bizans i̇mparatoru (ö. 1391)
 tarihi bilinmeyen
 theodora hatun, bizans prensesi, i̇mparator vi. i̇oannis'in kızı, osmanlı sultanı orhan gazi'nin beşinci eşi (ö. 1381 sonrası)

ölümler 
 13 şubat - ii. andronikos, bizans i̇mparatoru (d. 1259).
 tarihi bilinmeyen
 iii. andronikos, trabzon imparatoru (d. 1310)
 kerimüddin mahmud-i aksarayî, selçuklu memuru, şair, yazar
 metokhites, bizanlı filozof, yazar (d. 1270)
1331



olaylar 
 nikea kuşatması sona erdi. osmanlılar i̇znik'i ele geçirdi.

doğumlar 
 karl thopia, arnavut prensi (ö. 1388)
 somuncu baba, ya da şeyh hamid-i veli, osmanlı kuruluş dönemi ünlü mutasavvıfı ve alim (ö. 1412)

ölümler 
 27 ekim - ebü'l-fidâ, eyyubiler hama emîri (d. 1273)
1330



olaylar

doğumlar 
 15 haziran - kara prens edward, i̇ngiltere kralı iii. edward'ın küçük oğlu, galler prensi ve akvitanya dükü (ö. 1376)
 tarihi bilinmeyen
 altichiero, verona okulunun kurucusu i̇talyan ressam (ö. 1390)
 ni‘metullāh-ı velî, nimetullahilik tarikatının kurucusu ve mutasavvıf şair (ö. 1431)
 nicolas flamel, fransız simyacı (ö. 1418)

ölümler 
 31 temmuz - mihail şişman, ya da iii. mihail asen, i̇kinci bulgar i̇mparatorluğu çarı (d. 1280'den sonra)
 aralık - ii. aleksios, trabzon i̇mparatorluğu imparatoru (d. 1282)
 tarihi bilinmeyen
 karesi bey, karesi beyliği'nin ilk beyi ve kalem bey'in oğlu
1329



olaylar 
 10-11 haziran - pelekanon muharebesi'nde orhan bey, iii. andronikos'u bozguna uğrattı.

doğumlar 
 xi. gregorius, papa (ö. 1378)
 lazar hrebeljanović, sırp prensi (ö. 1389)
 muhammed firuzabadî, i̇ranlı dil, edebiyat, hadis, fıkıh ve tefsir alimi (ö. 1414)

ölümler 
 7 haziran - i. robert, i̇skoçya kralı (d. 1274)
 tarihi bilinmeyen
 abdurrahman gazi, osmanlı devletinin kuruluşunda büyük hizmetleri geçmiş kumandan, aydos kalesi'nin fatihi
 abdürrezzak kaşanî, ekberî (muhyiddin arabi öğretisi) geleneğinin önemli yazarlarından
 mikeli, i̇mereti krallığı hükümdarı
1328



olaylar 
 nikea kuşatması başladı.

doğumlar 
 21 ekim - zhu yuanzhang, çin'in ming hanedanı'nın kurucusu ve ilk imparatoru (ö. 1398)
 tarihi bilinmeyen
 ii. nikeforos orsini, epir despotluğu hükümdarı (ö. 1359)
 i̇mparator go-murakami, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 97. imparatoru (ö. 1368)
 john wycliffe, i̇ngiliz skolastik filozofu, ilahiyatçı, kutsal kitap tercümanı, reformcu (ö. 1384)

ölümler 
 1 şubat - iv. charles, fransa kralı (d. 1294)
 26 eylül - i̇bn teymiye, i̇slam alimi ve düşünür (d. 1263)
 tarihi bilinmeyen
 ali râmitenî, türk kökenli mutasavvıf
 meister eckhart, veya eckhart von hochheim, alman teolog, filozof ve mistik (d. 1260)
 timurtaş, i̇lhanlı anadolu valisi
1327

1327 (mcccxxvii) perşembe günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 25 ocak - iii. edward, 14 yaşındayken i̇ngiltere tahtına çıktı.
 14 haziran - güney yutland ile norveç arasında bir barış antlaşması imzalandı.
 sâhib ataoğulları beyliği dağıldı (kuruluşu 1277).

doğumlar 
 30 ekim - andrew, calabria dükü (ö. 1345)
 tarihi bilinmeyen
 baldus de ubaldis, i̇talyan yargıç (ö. 1400)
 philippe de mézières, şövalye, şansölye, kral danışmanı (ö. 1405)

ölümler 
 21 eylül - ii. edward, i̇ngiltere kralı (d. 1284)
 26 eylül - cecco d'ascoli, i̇talyan hekim ve şair (d. 1257)
 tarihi bilinmeyen
 i. konstantine, bagrationi hanedanı mensubu, i̇mereti krallığı kralı
 el-dimeşkî, orta çağ arap coğrafyacısı (d. 1256)
 emir çoban, i̇lhanlı emiri
1326



olaylar 
 6 nisan - orhan bey, kuşatma altında tutulan bursa'yı bizanslılardan aldı. bursa, 1326-1361 yılları arasında osmanlı i̇mparatorluğu'na başkentlik yaptı.
 orhan gazi, babası osman gazi'nin vefatının ardından osmanlı tahtına çıktı.
 bursa kuşatması gerçekleşti.
 eşrefoğulları beyliği dağıldı (kuruluşu 1280).

doğumlar 
 5 mart - i. louis, macaristan ve hırvatistan kralı (ö. 1382)
 30 mart - ii. i̇van, moskova ve vladimir büyük prensi (ö. 1359)
 tarihi bilinmeyen
 i. murad, veya murad-ı hüdavendigâr, 3. osmanlı padişahı (ö. 1389)
 manuil kantakuzinos, mora despotluğu valisi (ö. 1380)

ölümler 
 15 eylül - dimitri mikhayloviç, moskova büyük prensi ve vladimir büyük dükü (d. 1299)
 kasım - malhun hatun
 tarihi bilinmeyen
 ii. süleyman, son eşrefoğulları beyi
 feleküddin dündar bey, hamitoğulları beyliğinin kurucusu
1325



olaylar 
 7 ocak - iv. afonso, portekiz kralı oldu.
 şubat - muhammed bin tuğluk, babası gıyaseddin tuğluk'un ölümü üzerine delhi sultanı oldu.
 tarihi bilinmeyen
 stefan dragutin'in krallığı dağıldı (kuruluşu 1282).
 i̇bn battuta, dünya seyahatine başladı.
 bolu, osmanlı tarafından fethedildi.
 mansa musa, hac ziyaretini tamamladı.

doğumlar 
 5 mayıs - zeynüddin irâkî, kürt yazar, fıkıh ve hadis bilgini (ö. 1404)
 tarihi bilinmeyen
 abraham cresques, yahudi bilgin, kartograf (ö. 1387)
 i̇madeddin i̇smail, mısır memlûk sultanı (ö. 1345)
 matheos, bizans imparatoru (ö. 1383 / 1391)

ölümler 
 7 ocak - i. diniz, portekiz krallığı'nın 6. kralı (d. 1261)
 21 kasım - iii. yuri, moskova büyük prensi (d. 1281)
 tarihi bilinmeyen
 i̇bnü'l-mutahhar el-hillî, iraklı şii usul ilmi âlimi (d. 1250)
 nizameddin evliya, hindistan sufilerinden (d. 1238)
1324



olaylar

doğumlar 
 5 mart - ii. david, i̇skoçya kralı ve bruce hanedanının son hanedan üyesi (ö. 1371)
 tarihi bilinmeyen
 ii. manuil megas komnenos, trabzon i̇mparatorluğu imparatoru, iii. andronikos'un muhtemelen gayrı meşru çocuğu (ö. 1333)

ölümler 
 8 ocak - marco polo, ünlü i̇talyan gezgin, ünlü kâşif ve tüccar niccolo polo'nun oğlu (d. 1254)
 16 temmuz - go-uda, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 91. imparatoru (d. 1267)
 16/17 ağustos - brunswick'li i̇rini, iii. andronikos'un ilk eşi ve bizans i̇mparatoriçesi (d. y. 1293)
 31 ağustos - ii. henri, kudüs ve kıbrıs kralı (d. 1270)
1323



olaylar 
 epir despotluğu'nda nicholas orsini dönemi sona erdi.
 vladimir-suzdal knezliği, karelya'nın doğu kesimini ele geçirdi. o dönemden bu yana rusya'nın bir parçasıdır.
 kerimüddin mahmud-i aksarayî, müsâmeretü'l-ahbâr adlı eserini tamamladı.
 olbia, i̇spanya'dan gelen aragon krallığı güçlerince ele geçirildi.
 kakatiya i̇mparatorluğu sona erdi.
 i. edouardo, savoie hanedanı kontu oldu.
 thomas aquinas, azizlik mertebesine yükseltildi.

doğumlar

ölümler 
 3 mart - andrew harclay, i̇ngiliz askeri komutan
 tarihi bilinmeyen
 ii. georgi terter, i̇kinci bulgar i̇mparatorluğu çarı
 v. amadeo, savoie hanedanı kontu
1322



olaylar 
 16 mart - boroughbridge savaşı gerçekleşti. i̇ngiltere kralı ii. edward, bazı baronların isyanını bastırdı.
 28 eylül - mühldorf savaşı gerçekleşti. bavyera, avusturya'yı yendi.
 pervâneoğulları beyliği, candaroğulları tarafından ele geçirilerek beyliğe son verildi (kuruluşu 1277).

doğumlar 
 11 ocak - i̇mparator kōmyō, japonya'da nanboku-chō dönemi sırasında ikinci kuzey talibi (ö. 1380)
 tarihi bilinmeyen
 teftâzânî, fars mutasavvıf ve i̇slam düşünürü (ö. 1390)

ölümler 
 3 ocak - v. philippe, fransa kralı (d. 1292)
 tarihi bilinmeyen
 seyyid kutbiddîn, abdulkadir geylani'nin torunu, i̇slam alimi
 todor svetoslav, bulgaristan çarı (d. 1270'ler)
 zhao mengfu, yuan hanedanı döneminde yaşamış çinli ressam ve akademisyen (d. 1254)
1321



olaylar 
 dante alighieri, i̇lahi komedya'sını muhtemelen 1308-1321 yılları arasında yazdı.
 tekeoğulları beyliği kuruldu (dağılışı 1423).

doğumlar 
 ii. selâhaddin, mısır memlûk sultanı
 iii. i̇oannis, trabzon i̇mparatorluğu imparatoru (ö. 1362)

ölümler 
 14 eylül - dante alighieri, ahirete yapılan bir yolculuğu anlattığı i̇lahi komedya (la divina commedia) adlı eseri ile tanınan ünlü i̇talyan şair ve siyasetçi (d. 1265)
 29 ekim - ii. stefan uroš milutin, sırbistan kralı (d. 1253)
 tarihi bilinmeyen
 yunus emre, anadolu'da türkçe şiirin öncüsü olan tasavvuf ve halk şairi (d. 1238)
1320



olaylar 
 alâeddin paşa, ilk osmanlı veziri oldu.

doğumlar 
 8 nisan - i. pedro, portekiz kralı (ö. 1367)
 25 mayıs - togon temür, çin'de yuan hanedanının (moğol) son imparatoru (ö. 1370)
 tarihi bilinmeyen
 lalla-ded, keşmirli brahman azize (ö. 1390)
 mihail panaretos, bizanslı tarihçi (ö. y. 1390)
 şâtıbî, endülüslü malikî fıkıhçısı, dil bilgini (ö. 1388)

ölümler 
 1 mart - ayurbarvada buyantu han, 8. moğol hanı, yuan hanedanının 4. i̇mparatoru ve çin imparatoru (d. 1285)
 12 ekim - ix. mihail, bizans i̇mparatoru (d. 1277)
1319



olaylar 
 23 temmuz - hospitalier şövalyeleri, aydınoğulları filosunu sakız yakınlarında mağlup etti.

doğumlar 
 16 nisan - ii. jean, fransa kralı (ö. 1364)
 5 eylül - iv. pedro, aragon kralı (ö. 1387)
 tarihi bilinmeyen
 haydar amuli, i̇ran kökenli şii sufi, filozof ve mistik (ö. 1385)

ölümler 
 haakon magnusson, norveç kralı (d. 1207)
 kemaleddin el-farisi, i̇ranlı matematikçi ve fizikçi (d. 1267)
1318



olaylar 
 sultan en-nâsır muhammed camii'nin yapımı tamamlandı.

doğumlar 
 i. ahmed, mısır memlûk sultanı (ö. 1344)
 vi. urbanus, papa (ö. 1389)
 giovanni de dondi, astrarium adındaki dünyanın ilk astronomik saatini geliştiren i̇talyan bilim insanı (ö. 1389)

ölümler 
 17 temmuz - reşîdüddîn fazlullah-ı hemedânî, pers yahudisi kökenli müslüman hekim, yazar, tarihçi, i̇lhanlılar'ın bir veziri (d. 1247 - 1250)
 22 kasım - mihail, tver prensi, vladimir prensi (d. 1271)
 tarihi bilinmeyen
 duccio di buoninsegna, i̇talyan ressam (d. 1255)
1317



olaylar

doğumlar 
 muhammed bahâeddîn, nakşibendi tarîkatının isim babası, mutasavvıf evliya (ö. 1389)

ölümler 
 8 ekim - fushimi, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 92. imparatoru (d. 1265)
 tarihi bilinmeyen
 montferratlı i̇rini, bizans i̇mparatoru ii. andronikos'un ikinci eşi ve montferrat kontluğu'nun yasal varisi (d. 1274)
1316



olaylar 
 sallanan minare'nin yapımı tamamlandı.

doğumlar 
 14 mayıs - iv. karl, onbirinci bohemya kralı, lüksemburg hanedanı'ndan kutsal roma i̇mparatoru (ö. 1378)
 7 kasım - simeon ivanovich gordiy, moskova büyük prensi (ö. 1353)
 14 kasım - i. jean, fransa kralı x. louis'in ölümünden sonra doğmuş olan, doğar doğmaz fransa ve navarra kralı ilan edilen oğlu (ö. 1316)
 tarihi bilinmeyen
 satıbey hatun, olcaytu han'ın kızı, i̇lhanlı devleti hükümdarı (ö. 1345)

ölümler 
 12 mart - stefan dragutin, sırbistan kralı
 5 haziran - x. louis, fransa ve navarra kralı (d. 1289)
 19 kasım - i. jean, fransa kralı x. louis'in ölümünden sonra doğmuş olan, doğar doğmaz fransa ve navarra kralı ilan edilen oğlu (d. 1316)
 13 aralık - olcaytu, i̇lhanlı hükümdarı (d. 1282)
 tarihi bilinmeyen
 alaeddin halaci, delhi sultanlığı'nda iktidarda olan halaci hanedanına mensup türk sultan
1315



olaylar 
 15 kasım - morgarten muharebesi gerçekleşti.

doğumlar 
 i̇rini, trabzon i̇mparatorluğu imparatoriçesi, bizans i̇mparatoru iii. andronikos'un gayrı meşru kızı (ö. 1341'den sonra)

ölümler 
 giovanni pisano, i̇talyan heykeltıraş, ressam ve mimar (d. y. 1250)
1314

1314 (mcccxiv) salı günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 18 mart - son tapınak şövalyesi jacques de molay, paris'te yakıldı.
 4 nisan - oxford üniversitesi'ne bağlı exeter college kuruldu.
 23 - 24 haziran - bannockburn muharebesi gerçekleşti.
 vacidiye medresesi'nin yapımı tamamlandı.

doğumlar 
 24 haziran - hainaultlu philippa, i̇ngiltere kraliçesi (ö. 1369)
 tarihi bilinmeyen
 i. amda seyon, etiyopya'da hüküm sürmüş bir hükümdar (ö. 1344)
 iii. valdemar, danimarka kralı (ö. 1364)
 toktoa, çin'in yuan hanedanından devlet adamı (ö. 1356)

ölümler 
 8 şubat - anjoulu helen, sırbistan kraliçesi (d. 1236)
 18 mart - jacques de molay, son tapınak şövalyesi (d. y. 1244)
 20 nisan - v. clemens, papa (d. y. 1264)
 25 kasım - john balliol, i̇skoçya kralı (d. y. 1249)
 29 kasım - iv. philippe, fransa kralı (d. 1268)
1313



olaylar 
 saruhan türkleri manisa'yı fethetti.
 saruhanoğulları beyliği kuruldu (dağılışı 1412).

doğumlar 
 16 haziran - giovanni boccaccio, i̇talyan yazar ve şair (ö. 1375)
 1 ağustos - kōgon, japonya'da nanboku-chō dönemi sırasında ilk kuzey talibi (ö. 1364)
 16 kasım - lisannüddin bin hatip, gırnata emirliğinde yaşamış şair, yazar, tarihçi, filozof, fizikçi ve siyasetçi (ö. 1374)

ölümler 
 24 ağustos - vii. heinrich, kutsal roma imparatoru (d. 1275)
 tarihi bilinmeyen
 vi. giorgi, bagrationi hanedanına mensup çocuk gürcü kralı (d. 1308)
 arnaldus de villa nova, katalan bir aileden geldiği düşünülen simyacı, gök bilimci ve fizikçi (d. y. 1235)
 guglielmo agnelli, i̇talyan heykeltıraş ve mimar (d. y. 1238)
1312

1312 (mcccxii) cumartesi günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 15 haziran - rozgony muharebesi gerçekleşti.
 29 haziran - vii. heinrich, kutsal roma i̇mparatoru oldu.

doğumlar 
 13 kasım - iii. edward, i̇ngiltere kralı (ö. 1377)
 tarihi bilinmeyen
 ii. william, atina dükü (ö. 1338)

ölümler 
 7 eylül - iv. ferdinand, kastilya kralı (d. 1285)
 9 kasım - iii. otto, bavyera dükü (d. 1261)
 11 kasım - sultan veled, mevlana celaleddin rumi'nin oğlu, mevlevîliğin asıl kurucusu ve ikinci piri (d. 1226)
1311

1311 (mcccxi) cuma günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 15 mart - halmyros muharebesi gerçekleşti.
 16 ekim - vienne konsili başladı.
 bellver kalesi'nin yapımı tamamlandı.

doğumlar 
 1 temmuz - liu bowen, çinli asker (ö. 1375)
 13 ağustos - xi. alfonso, kastilya ve leon kralı (ö. 1350)

ölümler 
 7 şubat - kutbeddin şirazî, i̇ranlı din ve astronomi bilgini (d. 1236)
 29 mayıs - ii. james, majorca kralı (d. 1243)
 5 eylül - amadeus aba, macar hükümdar
 tarihi bilinmeyen
 viii. davit, bagrationi hanedanına mensup gürcü kralı (d. 1273)
 külüg han, 7. ve son moğol imparatoru ve 3. yuan hanedanı imparatoru, çin imparatoru (d. 1281)
1310



olaylar 

 3 aralık - bohemya kralı bohemyalı henry, prag'ı işgal eden kardeşi bohemyalı john tarafından tahttan indirildi.

doğumlar 
 30 nisan - iii. kazimir, polonya kralı (ö. 1368)
 30 kasım - ii. frederick, meissen markgrafı (ö. 1349)
 tarihi bilinmeyen
 iii. andronikos, trabzon imparatoru (ö. 1332)
 v. urbanus, papa (ö. 1370)
 jean de roquetaillade, fransız fransiskan simyacı (ö. 1366 - 1370)
 gil alvarez de albornoz, i̇spanyol kardinal
 guillaume tirel, şef (ö. 1395)

ölümler 
 1 haziran - marguerite porete, fransız mistik
 1 ekim - burgonyalı béatrice, fransız soylu kadın, bourbon hanımefendisi ve clermont-en-beauvaisis kontesi (d. 1257)
 19 ekim - gottfried von hohenlohe, töton tarikatı'nın 14. büyük üstadı (d. 1265)
 tarihi bilinmeyen
 ii. baybars, kısa bir süre için mısır memlûk sultanı
 burchard von schwanden, töton tarikatı'nın 12. büyük üstadı
 ebü’l-berekât nesefî, hanefi fıkıh, kelam ve tefsir alimi (d. 1223)
 yeoryos pahimeris, bizanslı tarihçi, yazar (d. 1242)
1309



olaylar 
 15 ağustos - hospitalier şövalyeleri, rodos'u aldı.
 çobanoğulları beyliği dağıldı (kuruluşu 1227).

doğumlar 
 firuz şah tuğluk, delhi sultanlığı'nın yöneten tuğluklu hükümdarı (ö. 1388)

ölümler 
 matteo polo, venedikli tüccar ve kâşif (d. 1230)
foligno'lu angela, italyan, mistik ve yazar (d. 1248)
1308



olaylar 
 türkiye selçuklu devleti yıkıldı (kuruluşu 1075).
 aydınoğulları beyliği kuruldu (dağılışı 1426).

doğumlar 
 vi. giorgi, bagrationi hanedanına mensup çocuk gürcü kralı (ö. 1313)
 stefan dušan, sırpların, yunanların, bulgarların ve arnavutların imparator ve otokratı (ö. 1355)

ölümler 
 10 eylül - go-nijō, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 94. imparatoru (d. 1285)
 tarihi bilinmeyen
 i. albrecht, avusturya dükü ve germen imparatoru (d. 1255)
 ii. mesud, son anadolu selçuklu sultanı ve ii. i̇zzeddin keykavus'un oğlu
 iii. vahtang, bagrationi hanedanına mensup gürcü kralı (d. 1276)
 john duns scotus, i̇skoç düşünür (d. 1265)
1307



olaylar 
 12 ekim - tapınak şövalyeleri, fransa kralı tarafından tutuklandı.

doğumlar

ölümler 
 10 şubat - temür olcaytu han, çin imparatoru ve moğol i̇mparatorluğu'nun büyük hanı (d. 1265)
 1 haziran - fra dolcino, 1300lü yıllarda bilhassa kuzey i̇talya'da yayılan ancak katolik kilisesince sapkın kabul edilen dolcinoculuk akımının lideri (d. 1250)
 7 temmuz - i. edward, i̇ngiltere kralı (d. 1239)
 tarihi bilinmeyen
 i. benedetto zaccaria, ceneviz cumhuriyeti'nin bir i̇talyan amirali (d. y. 1235)
 barak baba, ünlü bir babai dervişi (d. 1257)
 kalem bey, karesi bey'in babası
1306



olaylar 
 pendik, i̇stanbul osmanlı beyliği hakimiyetine girdi.
 kınık, i̇zmir karesi beyliği hakimiyetine girdi.
 osman bey, dinboz'da bizans tekfurlarının kuvvetlerini mağlup etti. kestel, kete ve ulubad kaleleri osmanlı'nın eline geçti.
 ulubad tekfuruyla ilk askeri antlaşma imzalandı, antlaşmaya göre: mülteci kite tekfuru osmanlılara iade edilecekti, türkler ulubad nehri'ni geçmeyecekti.

doğumlar 
 anna, bizans i̇mparatoru iii. andronikos'un imparatoriçe eşi (ö. 1365)
 ashikaga tadayoshi, aşikaga şogunluğunun kurucusu japon yönetici ve asker (ö. 1352)

ölümler 
 5 mayıs - konstantinos paleologos, paleologos hanedanı'ndan bizanslı prens (d. 1261)
 4 ağustos - iii. wenceslaus, macaristan ve hırvatistan kralı (d. 1289)
 tarihi bilinmeyen
 adam de la halle, şair, müzisyen, ve fransız seküler tiyatrosunun erken yenilikçilerinden (d. 1250)
1305



olaylar

doğumlar 
 2 haziran - ebû said bahadır, olcaytu'nun oğlu ve i̇lhanlı devleti'nin 9. hükümdarı (ö. 1335)
 tarihi bilinmeyen
 ashikaga takauji, imparatorluk hükûmetini devirerek 1338'den 1573'e değin japonya'ya egemen olan ashikaga şogunluğunu kuran savaşçı ve devlet adamı (ö. 1358)
 sadreddin musa, şeyh safiyüddin i̇shak erdebili'nin halefi ve oğlu (ö. 1391)

ölümler 
 30 nisan - roger de flor, başta sicilya ve bizans i̇mparatorluğu olmak üzere akdeniz kıyılarında ve anadolu topraklarında faaliyetlerde bulunmuş olan paralı asker (condottiere) (d. 1267)
 23 ağustos - william wallace, kral i. edward döneminde i̇ngiltere'ye karşı yapılan direnişte vatandaşlarına önderlik eden i̇skoç şövalye (d. 1272)
 4 ekim - i̇mparator kameyama, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 90. imparatoru (d. 1249)
 tarihi bilinmeyen
 iv. i̇oannis, i̇znik i̇mparatoru (d. 1250)
 qian xuan, çinli ressam (d. 1235)
1304



olaylar 
 osman bey, lefke, akhisar, mekece ve geyveyi fethetti.

doğumlar 
 24 şubat - i̇bn battuta, orta çağın en büyük seyyahı ve rıhlet-ü i̇bn battûta diye bilinen seyahatnâmenin yazarı (ö. 1369)
 20 temmuz - petrarca, döneminin en büyük bilgini sayılan i̇talyan hümanist ve şair (ö. 1374)
 tarihi bilinmeyen
 i̇bn eş-şatir, arap gök bilimci (ö. 1375)

ölümler 
 17 mayıs - gazan han, moğol i̇mparatorluğunun i̇ran'daki i̇lhanlı bölümünün 7. hükümdarı (d. 1272)
 7 temmuz - xi. benedictus, papa (d. 1240)
 27 temmuz - andrey, rus prens, aleksandr nevskiy'nin oğlu (d. 1255)
 17 ağustos - i̇mparator go-fukakusa, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 89. imparatoru (d. 1243)
1303



olaylar 
 fransa ile i̇ngiltere arasında paris antlaşması imzalandı.
 roma la sapienza üniversitesi kuruldu.
 1303 girit depremi meydana geldi.

doğumlar

ölümler 
 11 ekim - viii. bonifacius, papa (d. y. 1235)
 tarihi bilinmeyen
 iii. alâeddin keykubad, anadolu selçuklu sultanı ve ii. i̇zzeddin keykavus'un torunu
1302



olaylar 
 1301-1302, halley kuyruklu yıldızı, dünya'nın yakınından geçti (önceki: 1222 ; sonraki: 1378).
 osman gazi, koyunhisar savaşı'nı kazandı. bu savaş, osmanlı beyliği'nin bizans'la ilk savaşıdır.
 bafeus muharebesi gerçekleşti. halil i̇nalcık'a göre osmanlı beyliği’nin kuruluşu bu muharebeyle başlamıştır.
 germiyanoğulları beyliği kuruldu (dağılışı 1428).

doğumlar

ölümler 
 tarihi bilinmeyen
 i. hâkim, abbâsî halifesi
1301



olaylar 
 1301-1302 halley kuyruklu yıldızı, dünya'nın yakınından geçti (önceki: 1222 ; sonraki : 1378 (teorik olarak)).
 14 ocak - arpad hanedanı yıkıldı.
 dante sürgüne yollandı.
 dündar bey medresesi'nin yapımı tamamlandı.
 türk şair gülşehrî, feleknâme adlı mesnevi eseri kaleme aldı.
 safevîyye tarikatı kuruldu.

doğumlar 
 19 haziran - prince morikuni, japon şogun (ö. 1333)
 23 temmuz - otto, avusturya dükü (ö. 1339)
 24 eylül - ralph stafford, i̇ngiliz asker (ö. 1372)
 7 ekim - aleksandr mikhailovich, tver prensi ve vladimir-suzdal knezliği knezi (ö. 1339)
 tarihi bilinmeyen
 hélie de talleyrand-périgord, fransız kardinal (ö. 1364)
 i̇bn kesir, suriyeli muhaddis, müfessir ve tarihçi (ö. 1373)
 ni zan, çinli ressam (ö. 1374)
 nitta yoshisada, japon devlet adamı (ö. 1338)
 william montacute, i̇ngiliz asilzade (ö. 1344)

ölümler 
 14 ocak - iii. andrás, macaristan kralı (d. 1265)
 3 eylül - i, alberto della scala, verona lordu
 tarihi bilinmeyen
 i. leo (d. 1228)
 amaury de montfort (d. 1243)
 asukai gayu, japon şair (d. 1241)
 caca bey, türk devlet adamı, selçuklular döneminde keyhüsrev zamanında kırşehir emiri (d. 1240)
 false margaret (d. 1260)
 kaydu, de facto çağatay hanı, ögeday’ın torunu
 mücîrüddin emîrşah, i̇lhanlıların anadolu'daki en üst rütbeli görevlisi
 * zahid gilani, zahidiyye tarikatının kurucusu bilgin (d. 1216)
 violant of aragon, kastilya kraliçesi (d. 1236)
 muhtemelen – jean i de grailly
1300



olaylar 
 15 haziran - bilbao şehri kuruldu.
 çin'de nüfus sayımı yapıldı: ülkenin o zamanlardaki nüfusu 60 milyondur.
 tarasca devleti kuruldu (dağılışı 1530).
 amsterdam şehri kuruldu.

doğumlar 
 21 mart - henry suso (d. 1366)
 tarihi bilinmeyen
 chihab addine abul-abbas ahmad ben fadhl al-umari, arap tarihçi (d. 1384)
 dionigi di borgo san sepolcro, keşiş (d. 1342)
 filotheos kokkinos, konstantinopolis patriği (ö. 1377 / 1378)
 geoffroi de charny, fransız şövalye ve yazar (d. 1356)
 jean buridan, fransız rahip, filozof (d. 1358)
 john of winterthur, i̇sveçli ressam
 laurence minot, i̇ngiliz şair (d. 1352)
 richard fitzralph, başpiskopos (d. 1360)
 taddeo gaddi, i̇talyan ressam ve mimar (d. 1366)

ölümler 
 2 mayıs - blanche of artois, navarre hükümdarı
 18 temmuz - gerard segarelli
 29 ağustos - guido cavalcanti, i̇talyan şair, dolce stil nuovo (tatlı yeni üslup) akımının önde gelen şairlerinden (b. 1255)
 tarihi bilinmeyen
 çaka nogay, i̇kinci bulgar i̇mparatorluğu çarı (d. 1256)
 guillaume de nangis, keşiş
 jacob van maerlant, hollandalı şair
 munio de zamora
 mühezzebüddin mesud, pervâneoğulları beyi
 richard middleton, i̇ngiliz teolog ve filozof
 tran hung dao, vietnamlı general
 william of nangis
Tatarca

tatarca veya i̇dil tatarcası (tatarca: татар теле veya татарча), türk dillerinin kıpçak grubuna bağlı bir dildir. aynı aileden bir lehçe olan kırım tatarcasından ayırmak için “kazan tatarcası” olarak da adlandırılır. çoğunluğu, rusya federasyonu içindeki tataristan'da yaşayan tatarlar tarafından konuşulur. tataristan cumhuriyeti'nin rusça ile birlikte iki resmî dilinden biridir.

örnek 

äye – he/evet
yuq – yok/hayır
i̇sänme(sez)/sawmı(sız) – merhaba/esen misiniz
sälâm – selam
saw bul(ığız)/xuş(ığız) – güle güle
zínhar öçen – lütfen
räxmät – teşekkür ederim/sağ olun
ğafu it(egez) – affedersiniz
min – ben
sin – sen
ul – o
bez – biz
sez – siz
alar – onlar
millät – millet
i̇ngiliz(çä) – i̇ngilizce

sesler 
sesli harfler kullanılan alfabeye göre değişir.

tatarca ve kırımca 

tatarca ve kırım tatarcası iki farklı dildir, ancak her ikisi de kıpçak dillerine aittir.

resimler

ayrıca bakınız 
 kırım tatar türkçesi

kaynakça 

 http://www.linguistlist.org
 https://web.archive.org/web/20071222225212/http://tugan-tel.noka.ru/

dış bağlantılar 
 http://www.tatarcasozluk.com  – online tatarca - türkçe - i̇ngilizce sözlük
 tatarca - türkçe sözlük  
 https://web.archive.org/web/20120829014707/http://www.kirimtatar.net/tatarca/dil.html - kırım tatarcası
 http://alparslanfatih2007.googlepages.com/kirilalfabesi  - tataristan kiril alfabesi

i̇dil tatarları
 
kıpçak grubu
Dama

dama, iki kişinin karşı karşıya oynadığı bir masa oyunudur. genellikle 8×8, 10×10 ya da 12×12'lik dama tahtaları üzerinde oynanır. satrancın aksine bütün taşlar aynı biçimde hareket eder.

çapraz damanın oynanışı 
taşlar, ancak üzerlerinde bulundukları koyu karelerde, yani çapraz olarak ve her hamlede birer kare gidecek şekilde hareket ederler. yol üzerinde kendi renklerinden bir taş varsa bu yol, o taş çekilene kadar kapalıdır. karşı tarafın bir taşı bulunursa ve arkasındaki kare de boşsa bu taşın üzerinden atlayıp karşı tarafın taşını tahtadan uzaklaştırabilir. eğer taşlardan biri tahtanın karşı tarafına ulaşırsa üzerine bir tane taş daha konarak bir dama elde edilir. dama, normal taşların aksine çaprazlar üzerinde her hamlede birden fazla kare kat ederek hareket edebilir, normal taş gibi tahtadan uzaklaştırılabilir. i̇ki taraftan kimin bütün taşları tahtadan önce uzaklaştırılırsa oyunu kaybetmiş olur.

türk damasının oynanışı 
taşlar bir kare ileri, sağa ve sola doğru hareket edebilir. 1. ve 8. yataya ulaşan taşlar üzerine bir taş daha koyarak dama niteliği kazanır. dama taşı istenilen yönde istenilen kadar kare ilerler (çapraz hariç).

dış bağlantılar 
 dünya dama federasyonu
Nisan

nisan, gregoryen takvimi'ne göre yılın 4. ayı olup 30 gün çeker.

nisan sözcüğünün, farsça (nisan), süryanice (nisanna), sümerce (nisag = ilk meyveler), akadca (nisānu) ve i̇branice (nîsān) sözcüklerinden alındığı söylenebilir.

nisan adının i̇ngilizcesi olan april sözcüğünün latince aprilis'den geldiği rivayet olunur. klasik etimolojiye göre, latince aperire (açmak); ağaçların çiçek açmaya başladığı mevsimi ima eder. aynı tez, modern yunancada ilkbahar anlamına gelen ἁνοιξις (açmak) ile de destek bulmaktadır.
Ağustos

ağustos, gregoryen takvimi'ne göre yılın 8. ayı olup 31 gün çeker. türkçede bu aya "harman ayı", "lobut ayı" da denir. kimi yerlerde bu ay için "temmuz" ayı gibi "orak ayı" dendiği de olur.

ağustos adının i̇ngilizce karşılığı olan "august", bir rivayete göre, roma i̇mparatoru caesar augustus’a ithafendir. bir rivayete göre, augustus da, tıpkı julius caesar’ın ayı temmuz gibi (julius’dan kaynaklanan july: temmuz) kendi ayının da 31 gün çekmesini istediği için ağustos ayında 31 gün vardır. augustus, cleopatra’nın öldüğü zamana denk geldiği için, bu ayın, takvimde bulunduğu yere yerleştirilmesini istemiştir. augustus bu aya adını vermeden önce ağustos ayı, mart ayı ile başlayan roma takviminin altıncı ayı olduğu için, latince "sextilis" olarak adlandırılmaktaydı.

 
latinceden türkçeye geçen sözcükler
Eylül

eylül, jülyen ve gregoryen takvimi'ne göre yılın 9. ayı olup 30 gün çeker.

etimoloji ve diğer isimler 
türkçe'de yer alan eylül isminin kökeni arapçadır. arapça eylûl (أيلول), süryanice arami/süryani takviminin altıncı ayına atıfta bulunan ˀelūl (אלול) kelimesinden alıntıdır. bu isim ise köken açısından akadca hasat festivali ve bu festivalin yapıldığı ayı tanımlayan elūlu/elūnu kelimesinden türemiştir.

hristiyanlar bu aya "istavroz ayı", "haç ayı" ya da karadeniz'de değiştirilerek "istavrit ayı" olarak telaffuz ederler. avram galanti bodrumlu yaptığı araştırmalar ile türklük i̇ncelemeleri kitabında akadlıların altıncı ayı olduğunu ve "sevinçten haykırmak" anlamına geldiğini savunmuştur. eylül adının i̇ngilizce karşılığı olan "september", latince "7" anlamına gelen "septem" den gelir. eylül, m.ö. 153'e kadar, eski roma takviminde 7. ay idi. roma imparatoru septimius severus ile aynı anlama gelir.
i̇brani takvimine göre resmî yılın on ikinci ayı ve dini yılın ise altıncı ayıdır. elul olarak geçen eylül ayı, bir yılın sonunda  kendinle hesaplaşma, hatalardan dolayı pişman olma ve özür ayı olarak biliniyor.

kaynakça
Kasım

kasım, gregoryen takvimi'ne göre yılın 11. ayı olup 30 gün çeker. bir de erkek adıdır.

etimoloji 
türkiye'de, atatürk devrimine değin sümer-babil-i̇brani-süryani-arami tişri den gelme ad ile teşrin-i sani olan ayın adı cumhuriyet'ten sonra i̇kinci teşrin, i̇kinciteşrin olarak kullanıldı, 10 ocak 1945'te kabul edilen 15 ocak 1945'te yürürlüğe giren ve dört ayın adlarını değiştiren yasa ile ayın adı kasım yapıldı.

1946 yılında, refet ülgen eylül ayı için ilk güz, kasım ayı içinse songüz adını önermiş; ancak bu önerisi benimsenmemiştir.

ayın adı bir iddiaya göre arapça kâsim قاسم, (bölen)'den gelmektedir, ama neyi bölmektedir? oysa anadolu'da, bu yasa çıkmadan yüzyıllar öncesinden beri halk yılı, kasım, kasım günleri ve hızır, hızır günleri  diye ikiye ayırır, hızır günleri 6 mayıs günü ile başlar ve kasım'a dek sürer.

bir başka iddiaya göre ise, adın "koç katımı" ya da "katım ayı" olarak bilinen dönemin bu aya denk gelmesidir. t - s ses değişimi türkçede başka kelimelerde de gözlenir.

bu ay için kasım adının sebebi budur. hızır, hıdır, haydar  حيدر,خضر, tarihte türlü adlarla (saint valentine / ermiş-aziz valentine, aya nikola / santa klaus/noel baba, dede korkut ...) anılan bir biçimde bilinen vaktin günü'ne dek yaşayacak olan bir insandır, kimi inanışlar onu bir nebi/peygamber olarak sayarlar. arapça söyleyişle kasım قاسم, kazım كاظم, i̇lyas الياس ya da i̇branice kazaam כזאם ile ellas אללס, alias אליאס ise yahya peygamber'in takma adı olarak bilinir. 6 mayıs günü hızır ile i̇lyas (ellez)'ın buluştuğuna inanılır.

kasım adının i̇ngilizce karşılığı olan "november", latince 9 anlamına gelen “novem” den gelir. aylara bölünmemiş kış süreci, ocak ve şubat arasında bölünene kadar eski roma takviminde kasım ayı 9. ay idi.

kaynakça
Aralık

aralık, gregoryen takvime göre yılın 12. ve son ayı olup 31 gün çeker.

etimoloji 
türkiye'de, atatürk devrimine değin arapçada "ocak" anlamına gelen "kânûn كانون" sözcüğünden kânûn-i evvel, kanunuevvel, kanunievvel, kânunuevvel olan ayın adı cumhuriyet'ten sonra i̇lk kânun, i̇lkkânun olarak kullanıldı; 10 ocak 1945'te kabul edilip 15 ocak 1945'te yürürlüğe giren ve dört ayın adlarını değiştiren yasa ile ayın adı aralık yapıldı.

aralık adının i̇ngilizce karşılığı olan 'december', latince 10 anlamına gelen "decem"den gelir. aylara bölünmemiş kış mevsimi, ocak ve şubat arasında bölünene kadar eski roma takviminde aralık ayı 10. ay idi.
Ekim

ekim, gregoryen takvimi'ne göre yılın 10. ayı olup 31 gün çeker.

türkiye'de, atatürk devrimine değin sümer-babil-i̇brani-süryani-arami ad tişri den gelme teşrin-i evvel olan ayın adı cumhuriyet'ten sonra da i̇lk teşrin, i̇lkteşrin ya da birinci teşrin, birinciteşrin olarak kullanıldı, 10 ocak 1945'te kabul edilen 15 ocak 1945'te yürürlüğe giren ve dört ayın adlarını değiştiren yasa ile ayın adı ekim yapıldı. türkçe "ekme" eyleminden türemiş olup tarlaların sürülüp ekildiği ay anlamındadır. anadolu'da bu ay için "gazel ayı" dendiği de olur, "gazel" "kuru yaprak" anlamına gelir. bu ay için "avara" diyenler de vardır. gagauzca gibi türkçenin kimi lehçelerinde bu aya "kasım" denir. bu fark; julien yöntemi güneş takvimi ile gregorien yöntemi güneş takviminin bu yüzyıl (20. yüzyıl) için 13 gün farkı olması yüzündendir. "kasım" adı "yahya" peygamberin takma adı olduğundan, gagauzlar bu iki güneş takviminin gün farkından dolayı, "kasım" adını bu aya daha yakın görmüşlerdir.

ekim adının i̇ngilizce karşılığı olan "october", latince 8 anlamına gelen "octo" dan gelir. aylara bölünmemiş kış süreci, ocak ve şubat arasında bölünene kadar eski roma takviminde ekim ayı 8. ay idi.
Ulusal Dağıtım projesi

uludağ (ulusal dağıtım), tübi̇tak bünyesinde başlatılmış bir projedir. hedefleri arasında bilişim okur-yazarlarına yönelik linux dağıtımı geliştirmek, proje etrafında otonom bir sistem oluşturmak vardır. şu anda 2009 sürümü sunulan pardus dağıtımı, kullanıcı dostu olması ile ulusal işletim sistemi olma yolunda ilerlemektedir.

pisi, çomar ve yali gibi bileşenlerle linux dünyasında kullanıcıların sıkıntı çektiği birçok soruna çözüm getirilmesi planlanmakta. ayrıca kde4 masaüstü ortamını kullanarak kullanıcılarına eşsiz bir masaüstü deneyimi sunuyor.

i̇lgili sayfalar 
 zemberek
 müdür

dış bağlantılar 
 uludağ projesi (pardus)

linux
türkiye'deki projeler