Çığlık (film, 1996)

çığlık (özgün adı: scream), wes craven'ın yönettiği 1996 abd yapımı slasher filmi. senaryosunu kevin williamson'ın yazdığı filmin dağıtım şirketi dimension films'tir.

gerçek bir seri katilden esinlenerek yaratılan film içerik olarak özellikle halloween'den esinlendi. çoğunlukla santa rosa, kaliforniya'da çekilmiş olan çığlık, kurgusal bir yer olan woodsboro, kaliforniya'da kurbanlarını telefonla arayıp korku filmleri hakkında sorular soran ghostface olarak bilinen katili konu alır. katilin asıl ulaşmaya çalıştığı kişi, bir yıl önce vahşice tecavüze uğrayıp katledilen maureen presscot'ın 17 yaşındaki kızı sidney presscot'tır. herkesin şüpheli veya kurban olduğu filmde sidney ve arkadaşları kendilerini gerçek hayatta bir korku filminin içinde bulurlar ve korku filmlerinin kurallarını gözden geçirip hayatta kalmaya çalışırlar. film, kendi türünün örneklerinden farklı olarak, kadrosunda drew barrymore, neve campbell, courteney cox, david arquette, skeet ulrich, rose mcgowan, matthew lillard ve jamie kennedy gibi halihazırda kendini kanıtlamış, dönemin popüler ve ünlü oyuncularını bulundurarak kendini daha geniş bir kitleye duyurmayı başardı.

abd'de 20 aralık 1996'da gösterime giren çığlık uluslararası çapta $173.046.663 hasılat yaparak tüm zamanların en yüksek gişe hasılası yapan slasher korku filmi olmayı başardı. 2018 yılında yayınlanan halloween, bu unvanı scream'den aldı fakat scream, $346.000.000 ile, halen tüm zamanların en yüksek enflasyona göre uyarlanmış gişeli filmidir. listede scream'i hemen ardından, devam filmleri olan çığlık 2 ve çığlık 3 takip etmektedir. finansal başarının yanında, karakterlerin korku filmi klişelerinin ve kurallarının farkında olması ve bu klişeler üzerinden diyalog kurmaları sebebiyle daha öncesinde örneği görülmeyen, kendinin farkında olan bir film olduğundan kült statüsüne ulaştı. yayınlanmasından sonraki yıllarda, filmin kendisi ve devam filmleri, abd'de cinayet oranlarının yükselmesi ve bazı suçluların filmi suçlaması sebebiye insanları vahşet ve cinayete sürüklediği iddiasıyla suçlandı.

scream, slasher film türünü 1990'ların sonunda yeniden canlandırdı ve eleştirmenler tarafından oldukça olumlu eleştiriler aldı.

filmin başarısı üzerine 12 aralık 1997'de, ilkinin üzerinden henüz bir yıl bile geçmemişken serinin 24 milyon dolar bütçeli ikinci filmi çığlık 2 yayınlandı. 172.4 milyon dolar hasılat yapan çığlık 2, gişe rekorları kırmakla kalmayıp çoğu eleştirmen tarafından ilk filmden daha iyi ve üstün olarak anıldı.

bunun üzerine 4 şubat 2000'de 40 milyon dolar bütçeye karşılık 161 milyon dolar hasılat yapan çığlık 3 yayınlandı. kendisinden önce gelen iki filmin toplamı kadar bütçeye sahip olmasına rağmen hem gişede hem de eleştirmenler tarafından beklenenden az başarı elde eden film, çığlık film serisinin sonunu getirdi.

11 yıl sonra, seriyi yeniden canlandırmak amacıyla 2011'de çığlık 4 yayınlandı. yapımcılar, çığlık 4'ün yeni bir film üçlemesi başlatmasını planladıklarını açıkladılar ama her ne kadar eleştirmenler tarafından çığlık 3'ten daha iyi olduğu söylense de, karışık eleştiriler alan film gişede 40 milyon dolarlık bütçeye karşılık 97.1 milyon hasılat getirerek beklenenin oldukça altında kaldı. çığlık 4, yoğun sosyal medya kullanımı ve internet şöhreti olma takıntısı gibi dönem gençlerinin trendlerini ve huylarını eleştirerek film serisine yeni bir soluk kattı. filmdeki cinayetlerin kendinden öncekilere kıyasla çok daha kanlı ve acımasız olması yönüyle dikkat çekti. bu yüzden iyi ve kötü eleştiriler aldı. yayınlanmasından sonraki yıllarda gitgide daha çok sevilmeye ve daha olumlu eleştiriler almaya başladı. hayran favorisi oldu. günümüzde eleştirmenler ve hayranlar, filmin konusunun, sosyal medyayı ve gençliği eleştirmesinin yıllar içinde çok daha gerçekçi bir hale büründüğünü ve bu yüzden filmin yıllar sonra da olsa hala tazeliğini koruyarak zamanın aşındırmasına karşı koyduğunu savundu. gişe başarısızlığının sonucunda çığlık 4'ün başlatması planan üçleme fikri çöpe atıldı. film serisi iptal edildi.

2019 yılında yeni bir çığlık filmi üzerinde çalışıldığı duyuruldu. çığlık (2022) 14 şubat 2022'de 24 milyon dolarlık bütçeyle yayınlandı. eleştirmenler ve hayranlar tarafından olumlu karşılandı ve 140 milyon dolar gişe hasılatı yaptı. filmin başarısı üstüne 6. filmin geleceği onaylandı. 

serinin 6. filmi çığlık vi 10 mart 2023'te vizyona girdi. film 33-35 milyon dolarlık bütçeye karşılık 168.8 milyon dolar gişe hasılatı yaparak beklentilerin oldukça üzerine çıktı. hayranlar ve eleştirmenler tarafından da hem diğer filmlere göre çok daha gerçekçi ve karanlık olması sayesinde hem de film serisinin ruhunu kaybetmeden vahşi saldırı ve komedi unsurları sayesinde oldukça olumlu karşılandı.

serinin 7. filminin olup olmayacağına dair henüz resmî bir açıklama yapılmadı.

oyuncular ve canlandırdıkları karakterler 
 david arquette - deputy dwight "dewey" riley
 neve campbell - sidney prescott
 courteney cox - gale weathers
 matthew lillard - stuart "stu" macher
 rose mcgowan - tatum riley
 skeet ulrich - billy loomis
 jamie kennedy - randy
 w. earl brown - kenny
 joseph whipp - şerif burke
 liev schreiber - cotton weary
 drew barrymore - casey becker
 roger l. jackson - ghostface (ses)
 kevin patrick walls - steven "steve" orth
 lawrence hecht - neil prescott
 c.w. morgan - bay loomis
 lynn mcree - maureen prescott
 henry winkler - müdür himbry

dış bağlantılar 
 
 
 metacritic'te scream
 rotten tomatoes'ta scream

kaynakça 

1996 çıkışlı filmler
wes craven'ın yönettiği filmler
miramax filmleri
seri katil filmleri
dimension films filmleri
marco beltrami'nin müziğini yaptığı filmler
i̇ntikam teması içeren amerika birleşik devletleri filmleri
kaliforniya'da çekilmiş filmler
amerika birleşik devletleri gençlik korku filmleri
amerika birleşik devletleri gizem filmleri
amerika birleşik devletleri bağımsız filmleri
1990'larda bağımsız filmler
1990'larda i̇ngilizce filmler
en i̇yi korku filmi satürn ödülü kazanan filmler