AT-2 Swatter

nato rapor adı at-2 swatter olan 3m11 fleyta (türkçe→ flüt) sscb tarafından geliştirilen ve mclos sınıfı güdümleme sistemi bünyaseindeki radyo sinyalleri sayesinde hedefini bulan bir tanksavar füzesidir.

geliştirilmesi 
füze nudelman okb-16 tasarım bürosu tarafından geliştirilmiştir. at-1 snapper ile aynı zamanda geliştirilen füzenin tasarım amacı hem yerden hem de helikopterden fırlatılacak ağır sınıf bir atgm üretmekti.at-1 ile aynı problemleri yaşamış olup ondan daha hızlı ve daha uzun bir menzile sahipti. en önemli değişiklik füzenin seyrüsefer sisteminde kablo yerine radyo sinyalleri kullanılmasıydı. bu sayede füze çok daha hızlı seyahat edebiliyordu. ancak bu güdümleme sistemi füzenin jamming yani karıştırıcılarla hedefinden sapmasına da neden olabiliyordu. füze 1964 yılı eylül ayında sscb devlet başkanı khrushcheve tanıtılmış ardından kısa bir süre sonra ordu servisine alınmıştır.

tarihi 

at-2 sscb tarafından helikopterlerden fırlatılabilen ilk atgm sınıfı füzedir. az sayıda füze ilk olarak mi-4av helikopterlerine takılmıştır. daha sonra mi-8 hip,mi-24,mi-25 `hind' serisi helikopterlerde monte edilmiştir. bunun haricinde brdm-1 ve brdm-2 tank imha edici araçlara da takılmıştır.

i̇lk üretilen at-2a (3m11 falanga) füzesi bayağı sorun yaratan bir yapıya sahipti. bir rus kaynağı bu füze için dikkate değer şekilde karmaşık ve düşük güvenilirliğe sahip olduğunu belirtmiştir. füzenin menzilide yetersiz bulunmuştur. bunun üzerine yapılan baz değişikliklerle at-2b (9m17 skorpion) füzesi geliştirilmiştir. görünüm olarak çok benzer olmasına rağmen at-2b nin menzili 3.5 kmye çıkartıldı. daha sonra yapılan yfak değişikliklerle füze standart hale getirilerek 9m17m skorpion-m adı altında üretimine başlandı. i̇lk füze 1968 yılında ordu servisine girdi.

daha sonraki geliştirme çalışmaları içerisinde saclos güdümleme sistemine sahip at-2 swatter-c ve 9m17p skorpion-p füzeleri üretildi. 1969 yılında ordu servisine girdi. bu füzelerin ardından motoru ve işaret lambası geliştirilmiş 9m17mp füzesi üretildi.
 
geliştirilen füzeler mi-24 helikopteri üzerine monte edilerek aşağıdaki savaşlarda yaygın olarak kullanıldı:
 angola bağımsızlık savaşı
 sovyet-afgan savaşı
 1980'li yıllardaki i̇ran-irak savaşı
 1982 lübnan savaşı
bu füze daha sonra yerini at-6 spiral güdümlü tanksavar füzesine bıraktı.

genel özellikleri (at-2 swatter a) 

 uzunluğu: 1160 mm
 kanat açıklığı:680mm
 çapı: 148 mm
 fırlatm ağırlığı: 27.0 kg
 hızı: 150–170 m/s
 menzili: 500 m - 2.5 km
 azami menzile uçuş süresi: 17 seconds
 güdümleme sistemi: radyo sinyalli mclos
 savaş başlığı: 5.4 kg heat 500 mmlik rha zırhı delebilir.

modelleri 

 at-2a swatter a mclos
 3m11 / 9m11
 at-2b swatter b menzili 3.5 km.
 9m17
 9m17db değiştirilmiş sistem ile mi-8tb (hip-e).
 9m17m skorpion-m mclos 9k8 (falanga-m). fırlatma ağırlığı 29 kg, azami menzil 3500 m. i̇lk olarak 1973 yılında moskova geçişinde tanıtıldı.
 at-2c swatter c saclos falanga-pv (fleyta) 9k8. fırlatma ağırlığı 29 kg.
 9m17p i̇lk üretilen saclos güdümlü versiyonu.
 9m17mp geliştirilmiş motor ve sinyal lambası. azami menzili 4000 m.
 9m17n

kullanan ülkeler 
eski sscb ülkeleri, afganistan, angola, bulgaristan, küba, çekoslovakya, mısır, macaristan, irak, libya, polonya, romanya, suriye, vietnam, yemen.

kaynakça 
 hull, a.w., markov, d.r., zaloga, s.j. (1999). soviet/russian armor and artillery design practices 1945 to present. darlington productions. isbn 1-892848-01-5.

dış bağlantılar 
 
 http://www.fas.org/man/dod-101/sys/land/row/at2swatter.htm 

güdümlü tanksavar füzeleri