Nijni Novgorod

nijni novgorod (; ; 1932-1990 yılları arası: gorki, , çirmişçe: угарман, (ugarman), çuvaşça: чулхула, (çulhula), erzyanca: алоош, (alooş)), 1,249,861 nüfusu ile (14 ekim 2010 nüfus sayımına göre) rusya'nın (moskova, sankt-peterburg, novosibirsk, yekaterinburg, kazan’dan sonra) beşinci büyük şehridir. şehir oka ve i̇dil nehirlerinin birleşme bölgesinde bulunur. nijni novgorod oblastı ve volga federal bölgesi'nin başkentidir. 1932-1990 yılları arasında ismi gorki (i̇sim burada doğan maksim gorki'dan gelmektedir) olan şehir 1850 yılında rus ticaretinin önemli bir noktası konumuna gelmiş, sonraki zamanlarda ise sanayi metropolüne dönüşmüştür.

tarih

ortaçağ prenslerinin koltuğu 

şehir, 1221'de büyük dük george ii tarafından prensliğinin iki büyük nehri olan volga ve oka'nın birleştiği yerde kurulan küçük bir rus ahşap yerleşiminden geliyor. orta çağ'ın sonuna kadar doğu slav yerleşiminin doğu ucunu işaret ediyordu ve rusya'nın doğuya doğru genişlemesi 1552'de kazan'ın ele geçirilmesine kadar ertelendi.

orta çağ kalesinin bağımsız varlığı, ona yönelik sürekli mordvin saldırıları tarafından tehdit ediliyordu; nisan 1229'da purgaz komutasındaki güçler tarafından yapılan büyük girişim püskürtüldü, ancak ii. george'un 4 mart 1238'de sit nehri savaşı'nda ölümünden sonra moğollar kaleyi işgal etti. daha sonra sınır koruması için önemli bir kale olan nijni novgorod kalesi, iki nehrin oluşturduğu doğal bir hendekten yararlandı.

moskova ve tver ile birlikte nijni novgorod, önemsizlikleri nedeniyle moğol yıkımından kurtulan, ancak tatar yoke döneminde rus siyasi yaşamında büyük merkezler haline gelen yeni kurulan birkaç şehir arasında yer aldı. moğol han'ın anlaşmasıyla nijni novgorod, 1264'te vladimir-suzdal knezliği'ne dahil edildi. 86 yıl sonra, güçlü suzdal knezliği'nin merkezi 1350'de gorodets'ten buraya taşındığında önemi daha da arttı. başkentini moskova'ya layık bir rakip yapmak; bir taş kale ve birkaç kilise inşa etti ve tarihçilerin koruyucusuydu. rus birincil chronicle'ın günümüze ulaşan en eski el yazması laurentian kodeksi, 1377'de yerel keşiş laurentius tarafından onun için yazılmıştır.

moskova büyük dükalığı'nın en güçlü kalesi 

şehrin 1392'de moskova knezliği'na katılmasından sonra yerel prensler shuiski adını aldılar ve moskova'ya yerleştiler. 1408'de güçlü kırım tatar şefi edigey tarafından yakıldıktan sonra nijni novgorod restore edildi ve moskovalılar tarafından kazan tatarlarına karşı savaşlarında öncelikle büyük bir kale olarak görüldü. rusya'nın en güçlü ve en eski korunmuş kalelerinden biri olan muazzam kırmızı tuğlalı kremlin, pietro francesco'nun gözetiminde 1508-1511'de inşa edildi. kale, 1520 ve 1536'daki tatar kuşatmalarına dayanacak kadar güçlüydü.

1612'de yerel bir tüccar olan kuzma minin tarafından toplanan ve dük dmitry pozharsky'nin komutasındaki sözde ulusal milisler, polonya birliklerini moskova'dan kovarak karışıklık dönemi'ne son vermiş ve romanov hanedanının yönetimini kurmuştur. kremlin'in önündeki ana meydana minin ve pozharsky'nin adı verilmiştir.

minin'in kalıntıları kaleye gömüldü. bu olayların anısına 21 ekim 2005'te minin ve pozharsky'nin kızıl meydan heykelinin bire bir kopyası vaftizci yahya kilisesi'nin önüne yerleştirildi.

sonraki yüzyılda, şehir ticari olarak zenginleşti ve rusya'nın en zengin tüccar ailesi olan stroganovlar tarafından operasyonları için bir üs olarak seçildi. 17. ve 18. yüzyılların başında burada stroganov okulu olarak bilinen belirli bir mimari ve ikon boyama tarzı gelişti.

1781'de nizhny novgorod'un tarihi arması, beyaz zemin üzerinde siyah boynuzları ve toynakları olan bir kızıl geyikti. 2006'dan kalma modern arması, bir lenin nişan kurdelesi ve yukarıdan altın bir taç ile aynıdır.

büyük ticaret merkezi 

1817 yılında dünyanın en canlı fuarlarından biri olan makariev fuarı nijni novgorod'a taşınmış ve her yıl milyonlarca ziyaretçi çekmeye başlamıştır. 19. yüzyılın ortalarında, şehir, rus i̇mparatorluğu'nun ticaret başkenti olarak sağlam bir şekilde kuruldu. mühendis alexandr popov'un dünyanın ilk radyo alıcısı ve mühendis vladimir shukhov'un dünyanın ilk hiperboloid kulesi ve kafes kabuk kaplamaları, 1896'da nizhny novgorod'daki tüm rusya sanayi ve sanat sergisinde gösterildi. resmi rus i̇mparatorluk istatistiklerine göre, nüfus 14 ocak 1913 itibarıyla nijni novgorod'un nüfusu 97.000 idi.

1986 tüm rusya sergisi, şehirde elektrikli ulaşımın gelişmesine ivme kazandırdı. nizhny novgorod tramvayının 3 hattı burada hizmete açıldı. bazıları iki fünikülerle birbirine bağlandı. nizhny novgorod fuarından sergi kompleksine giden başka bir hat vardı.

en büyük sanayi kuruluşu, şirketin kendi demiryolu ile nijni novgorod'un aşağı şehrindeki moskovsky tren istasyonuna bağlanan sormovo demir fabrikası idi. kazansky tren istasyonu yukarı şehirdeydi.

diğer endüstriler yavaş yavaş gelişti ve 20. yüzyılın başında şehir aynı zamanda birinci sınıf bir sanayi merkezi haline geldi.

henry ford, 1920'lerin sonlarında büyük bir kamyon ve traktör fabrikasının (gaz) kurulmasına yardım etti ve geleceğin işçi lideri walter reuther de dahil olmak üzere mühendisler ve tamirciler gönderdi.

sovyet dönemi 
1917 ekim devrimi'nden önce volga veya oka üzerinde kalıcı köprüler yoktu. ticaret fuarı sırasında geçici köprüler inşa edildi. volga üzerindeki ilk köprü, moskova-kazan demiryolu şirketi tarafından 1914'te başlatıldı, ancak yalnızca sovyet dönemi'nde kotelnich'e giden demiryolu 1927'de hizmete açıldığında tamamlandı.

marksist aktivist ve çarlık muhalifi maksim gorki, 1868'de nijni novgorod'da alexey maksimoviç peşkov olarak doğdu. romanlarında şehir proletaryasının iç karartıcı hayatını anlatır. 1932'de joseph stalin'in daveti üzerine sovyetler birliği'ne döndüğünde şehrin adı gorki olarak değiştirildi. şehir, 1990 yılına kadar gorki'nin adını taşıyordu. çocukluğunu geçirdiği ev, alexey'in buranın sahibi olan büyükbabasından sonra kashirin evi olarak bilinen bir müze olarak korunuyor.

ii. dünya savaşı sırasında, 1941'den 1943'e kadar gorki, almanya tarafından hava saldırılarına ve bombardımanlara maruz kaldı. almanlar, cepheye askeri teçhizatın ana tedarikçisi olduğu için şehir endüstrisini yok etmeye çalıştı. bu saldırılar, sovyetler birliği'nin arkasındaki tüm i̇kinci dünya savaşı'nın en güçlüsü oldu.

sovyet döneminin büyük bölümünde, turist gemileriyle volga'da yukarı ve aşağı seyahat eden sovyet turistler için popüler bir durak noktası olmasına rağmen, şehir, sovyet askeri araştırma ve üretim tesislerinin güvenliğini korumak için yabancılara kapatıldı. bu büyüklükteki bir sovyet şehri için alışılmadık bir şekilde, sokak haritaları bile 1970'lerin ortalarına kadar satışa sunulmuyordu. 1970 yılında sscb yüksek sovyeti başkanlığı kararnamesi ile şehre lenin nişanı verildi. 20 kasım 1985'te şehirde metronun ilk bölümü hizmete girdi. fizikçi ve nobel ödüllü andrei sakharov, yabancılarla temasını sınırlamak için 1980-1986 yılları arasında oraya sürgüne gönderildi. 1990 yılında şehrin orijinal adının eski haline getirilmesiyle birlikte şehrin "kapalı" statüsünün sona ermesi.

mevcut rusya 

2018 yılında şehir, fifa dünya kupası'nın ev sahiplerinden biri oldu. buraya 44.899 seyirci kapasiteli bir stadyum inşa edildi. strelka adında yeni bir metro istasyonu da inşa edildi.

nijni novgorod'un 800. yıldönümü 21 ağustos 2021'de kutlandı. tarihi ve şehirden gelen büyük insanları kutladı. kutlamanın doruk noktası, şehrin 800. yıl gala gösterisi oldu. natalya vodyanova bir konuşma yaptı ve vladimir putin katıldı. rusya merkez bankası 800. yıl anısına hatıra paraları bastı.

yıllara göre nüfusu

not: nüfus sayım verileri

nijni novgorod'un idarî bölümleri 

nijni novgorod 8 rayondan oluşmaktadır:

 █ nijegorodski (нижегородский район)
 █ sovetski (советский район)
 █ priokski (приокский район)
 █ sormovski (сормовский район)
 █ moskovski (московский район)
 █ kanavinski (канавинский район)
 █ leninski (ленинский район)
 █ avtozavodski (автозаводский район)

halk hizmetleri

eğitim ve bilim

ulaşım 
nijni novgorod'da 1 havaalanı (strigino uluslararası havaalanı - rusça: аэропорт стригино), 1 tren istasyonu ve 1 nehir limanı hizmet vermektedir. ayrıca 20 kasım 1985'ten bu yana yeraltı metrosu, 27 haziran 1947'den bu yana troleybüs, 20 mayıs 1896'dan bu yana tramvay şehre hizmet vermektedir. şehirde bir banliyö treni sistemi var (başkentray veya marmaray benzeri).

kardeş şehirleri
nijni novgorod aşağıdaki şehirlerle kardeş şehirdir:

  essen, almanya (1991)
  philadelphia, abd (1992)
  linz, avusturya (1993)
  jinan, çin (1994)
  tampere, finlandiya (1995)
  matanzas, küba (2004)
  suwon, güney kore (2005)
  novi sad, sırbistan (2006)
  minsk, belarus (2007)
  sant boi, i̇spanya (2009)
  sohum, abhazya (2009)
  győr, macaristan (2012)
  bălţi, moldova (2016)
  simferopol, rusya (2016)

i̇klim 
bölgedeki iklim özellikle nemli karasal (dfb), kıta ve soğuk olmasına rağmen kalıcı bir kar örtüsü ile geç mart ayına kadar geç kasım sürer, kışın moskova'da iklim benzer. ortalama sıcaklık °c -9 temmuz ayında 19 °c (66 °f) (16 °f) ocak ayında değişir.

kaynakça

dış bağlantılar 

 nijni novgorod şehir hükûmeti (i̇ngilizce)

tarihî başkentler