mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Kolofon (basım)

kolofon, bir kitabın genellikle başlık sayfasında bulunan matbaa amblemi ve kitapla ilgili açıklamalardır. yunanca 'zirve, son nokta' veya 'son rötuşlar' anlamına gelen kolophon kelimesinden gelmektedir.

kolofon genellikle kitapta kullanılan yazı karakterlerini, kâğıt ve mürekkep türünü, ciltleme yöntemini ve malzemelerini anlatır. teknik kitaplarda, kitabın hazırlanışında kullanılan yazılımlar da kolofon kısmında bulunabilir. daha detaylı kolofonlar kitabın "sınırlı sayıda üretildiği" veya "özel basım olduğu" gibi detayları da içerirler.

kolofon genelde telif durumunun belirtildiği sayfaya basılır ancak bazen arka kapakta da bulunabilir. bazı eski kitaplarda, kitap metni bittikten hemen sonra basıldığı da görülür. bazı durumlarda sadece basımevinin amblemine veya kitap rafta iken görünen ince kenarına kolofon dendiği de olur.

kolofonun kullanımı çok eskilere dayanır. asur, babil ve kenan gibi yakın doğu ülkelerinde kitapların veya yazılı tabletlerin sonuna metnin kim tarafından, kimin emriyle, neden, nerede, ne zaman, ne şekilde yazıldığına dair bilgiler; kelime adedi, kitaptaki slogan veya özlü sözler eklenirdi.

kaynakça 

kitap kapakları
basım
i̇ngilizceden türkçeye geçen sözcükler
kil tabletler
Hakan Arslanbenzer

hakan arslanbenzer (16 kasım 1971), türk şair.

hayatı 
16 kasım 1971'de kars'ın karakale köyünde doğdu. kars halitpaşa i̇lkokulu (1983), ankara atatürk anadolu lisesi (1990) ve i̇stanbul üniversitesi i̇ngilizce öğretmenliği (2006) mezunu.

matbu uğrakları, dergâh, şehrengiz, atlılar, huruç, kılavuz ve fayrap. şehrengiz (1997) ve atlılar (2000-2005) dergilerinin genel yayın yönetmenliğini yaptı. 2005 yılından bu yana aylık fayrap dergisini çıkarıyor. ocak 2011'de avangard yayınları'''nı kurdu. popülist kültür derneği kurucu üyesidir.

neo-epik şiir görüşünü ortaya attı. bunun verimleri olarak; reis'in kara merhemi (1997, dergâh yayınları), şehidet'in erken günlerini anarak (1998, dergâh yay.) ve namus ve başka şiirler (2001, dergâh yay.) başlıklı üç şiir kitabıyla birlikte dünyaya saldıran şair (1998, dergâh yay.), türkiye'de kültürel i̇ktidar solda mı? (2011, avangard yay.), neo-epik şiir (2012, okur kitaplığı) ve üç sütun: şiir, hikâye, eleştiri (2013, okur kitaplığı) başlıklı dört eleştirel deneme kitabı yayımlanmıştır. i̇lk üç kitabındaki şiirlerden ve yeni şiirlerinden seçtiklerini bir araya getirdiği çok üzgünüm adlı kitap ise "epik, lirik ve dramatik şiirler" altbaşlığını taşıyor (2007, fayrap kitaplığı; 2010, fayrap kitap; 2013, okur kitaplığı). ayrıca türk şiiri 2005, türk şiiri 2006, türk şiiri 2007, türk şiiri 2008-2009  ve türk şiiri 2010 başlıklı beş şiir yıllığı çıkardı (2006, büyükharf yay.) (2007, büyükharf yay.) (2008, nirengi yay.) (2010, fayrapkitap).

arslanbenzer, halen avangard yayınları'nın genel yayın yönetmenliğini sürdürmektedir.

 eserleri 
 şiir 
 reis'in kara merhemi (1997, 2015)
 şehidet'in erken günlerini anarak (1998)
 namus ve başka şiirler (2001)
 çok üzgünüm (2007, 2010, 2012)
 vatan somuttur (2014)

 deneme-eleştiri 
 dünyaya saldıran şair (1998)
 türkiye'de kültürel i̇ktidar solda mı? (2011)
 neo-epik şiir (2012)
 üç sütun: şiir, hikâye, eleştiri (2013)

 derleme / yıllık 
 türk şiiri 2005 (2006)
 türk şiiri 2006 (2007)
 türk şiiri 2007 (2008)
 türk şiiri 2008-2009 (2010)
 türk şiiri 2010'' (2011)

kaynakça

dış bağlantılar 
 fayrap 
 popülist kültür 
 avangard yayınları 
 hakan arslanbenzer'in resmi sitesi
 fayrap kitap

1971 doğumlular
ankara atatürk anadolu lisesinde öğrenim görenler
i̇stanbul üniversitesinde öğrenim görenler
yaşayan insanlar
20. yüzyıl türk şairleri
21. yüzyıl türk şairleri
Amfibi Deniz Piyade Tugayı

amfibi deniz piyade tugayı, türk deniz kuvvetleri'ne bağlı amfibi deniz piyade tugayıdır. amfibi görev grup komutanlığı'na bağlı olarak görev yapar. karargahı, foça'dadır. 1968 yılında ilk olarak gölcük'te kurulan birlik 1977 yılında foça'ya intikal etmiştir.

görevi 
düşman ülkenin kıyı sahiline yaptığı çıkartma ile kıyı şeridini ele geçirip geriden gelen birliklere hareket imkânı sağlamak ve yüzer platformları korumaktır.

eğitim 
deniz piyadeler komando eğitiminin yanında kıyıya çıkartma,bottan hareket halindeki gemiye çıkma, halatla helikopterden inme, kaçma-kurtulma, arazi şartlarında hayatta kalma ve ileri düzey yüzme gibi eğitimlerden geçmektedirler.

kendi personeline ve dost birlik personeline "deniz komando temel kursu" da bu birlikte verilmektedir.

harekâtları 

 kıbrıs harekâtı sırasında 20 temmuz 1974 tarihinde kıbrıs'a ayak basan ikinci türk askeri birliğidir. o zamanlar alay seviyesinde olan bu birlik kıbrıs sahilinde pentemilli plajına çıkarak kıyı başı hattını tutup, paraşütle havadan gelen 1. hava i̇ndirme komando tugayı (kayseri) ve helikopterlerle indirilen 2. komando tugayı (bolu) ile birleşerek girne'yi ele geçirdi. kıbrıs harekâtı'nda yapılan çıkartma operasyonu az sayıda verilen kayıpla dünyanın en başarılı çıkartması kabul edilmektedir.
 arnavutluk, afganistan ve kosova'da da nato kuvvetleri ile birlikte (isaf ve kfor) "i̇nsani yardım kuvveti" olarak halen görev yapmaktadır.
 bu tugayın bir taburu "özel amfibi deniz piyade taburu" adı altında 1993-2001 yılları arasında şırnak cudi dağı bölgesinde görev yaptı.
 kış aylarında hakkâri dağ ve komando tugayı'nda görev alarak yurt içi ve yurt dışında terörle mücadeleye katkı sağlamaktadırlar.
 suriye'de yürütülen fırat kalkanı harekâtı,barış pınarı harekâtı ve zeytin dalı harekâtına ve doğu akdeniz'de akdeniz kalkanı harekâtına katılmaktadırlar.

galeri

kaynakça 

türkiye'nin tugayları
türk deniz kuvvetlerinin askerî birimleri
türk deniz kuvvetleri
fırat kalkanı harekâtı'ndaki askerî birim ve gruplar
i̇zmir (il)
foça
piyade
piyade birimleri
deniz piyadeler
kıbrıs harekâtı
Mürsel Bakü

mürsel bakü (1881, erzurum - 22 eylül 1945, i̇stanbul), i. dünya savaşı ve türk kurtuluş savaşı'nda önemli görevler üstlenmiş, bakü ve i̇zmir şehirlerini düşman işgalinden kurtarmış, sonrasında bir dönem milletvekilliği yapmış kafkasya asıllı türk askeri. 9 eylül 1922 sabahı, 1. süvari tümeni'nin komutanı olarak i̇zmir'e ilk giren türk paşasıdır.

1904 yılında harp akademisi'ni bitirdi ve mümtaz yüzbaşı oldu. i. dünya savaşı sonundaki dönemde batum'da 5. kafkas piyade tümeni komutanlığı yaptı. eylül 1918'de nuri paşa'nın komutasındaki kafkas i̇slam ordusu ile bakü muharebesi'ne katılarak bakü'nün ermeni taşnak'larından ve bolşevik'lerden kurtulmasını ve 28 mayıs 1918'de kurulmuş olan azerbaycan demokratik cumhuriyeti hükûmetinin gence'den bakü'ye taşınmasını sağladı.

birinci dünya savaşı'nın bitiminde i̇ngilizler tarafından tutuklandı ve malta sürgünleri arasında yer aldı. serbest bırakılmasından sonra 3 kasım 1921 tarihinde anadolu'ya geçerek türk kurtuluş savaşı'na katıldı. 

büyük taarruz'da 1. süvari tümeni'ne komuta etti. 31 ağustos 1922 tarihinde mirliva rütbesine terfi etti ve paşa oldu. i̇zmir'e giren ilk türk generali olarak türk bayrağını hükûmet konağına çeken yüzbaşı şerafettin'e komutanlık etti. 7. kolordu komutanlığına bir süre vekalet etti. bu sürede şeyh said i̇syanı'nın bastırılmasında görev aldı. 

23 ağustos 1938 tarihinde askerlikten emekli oldu. tbmm vii. dönem kocaeli milletvekilliği yaptı. 1945 yılında i̇stanbul'da öldü.

kaynakça 

1881 doğumlular
1945 yılında ölenler
erzurum doğumlular
adige asıllı türkler
türk generaller
malta sürgünleri
balkan savaşları'nda osmanlı askerleri
i. dünya savaşı'nda osmanlı askerleri
kafkas i̇slam ordusu
osmanlı savaş tutsakları
i. dünya savaşı'nda savaş tutsakları
kurtuluş savaşı'ndaki türk askerler
kırmızı şeritli i̇stiklâl madalyası sahipleri
tbmm 7. dönem kocaeli milletvekilleri
zincirlikuyu mezarlığı'na defnedilenler
devlet mezarlığı'na defnedilenler
mekteb-i harbiye'de öğrenim görenler
osmanlı karacı subayları
mekteb-i erkân-ı harbiye'de öğrenim görenler
süvari subaylar
Fark makinesi

fark makinesi, polinom işlevlerin (fonksiyonların) hesaplanması için tasarlanmış bir mekanik hesap makinesidir. toplama çıkarma yapabilen bir makine yapmak yüzyıllar boyunca bilim adamlarının ilgisini çekmiştir. 1642 yılında bir vergi memurunun oğlu olan blaise pascal, babasına yardım amacıyla böyle bir makine tasarlamıştır. 1694 yılında, gottfired wilhelm von leibniz, pascal'ın tasarladığı bu makineyi geliştirerek, aynı zamanda çarpma ve bölme işlemlerini de yapabilen bir makineyi tamamladığını duyurmuştur. daha sonra 1786'da j.h. müller de benzeri bir makineyi tasarladığını duyurmuş ancak yapımını gerçekleştirememiştir.

uzun bir aradan sonra 1822'de i̇ngiliz matematikçi charles babbage (1791 – 1871), oldukça gelişmiş bir makinenin tasarımına başladığını duyurmuştur. fark makinesi, bir değerler serisini otomatik olarak hesaplayabilmeyi öngörüyordu. sonlu farklar yönteminden yararlanarak çarpma ve bölme işlemlerinden yararlanmaksızın hesaplama yapmak mümkündü.

fark makinesi, projenin ilk haliyle, 2,5 m yüksekliğinde, 15 ton ağırlığında olacak ve 25.000 parçadan oluşacaktı. babbage, projesine mali kaynak bulabilmesine rağmen onu tamamlayamamıştır. daha sonra fark makinesinin geliştirilmiş bir modelini tasarlamasına rağmen bunun yapımına hiç başlayamamıştır. 19. yüzyılın olanak tanıdığı ölçüsel toleranslarla 1989-1991 yılları arasında tamamlanan bu makine, londra bilim müzesi'nde çalıştırıldığı zaman ortalama bir elektronik hesap makinesinden çok daha öteye giderek 31 basamağa kadar doğru hesap yapabildiği görülmüştür.

babbage geliştirdiği ikinci fark makinesi ile birlikte çalışabilecek, değişken sütun ve satır özelliklerine sahip, çıktı formatı programlanabilmesi gibi şaşırtıcı özelliklere sahip bir yazıcı tasarlamıştır. fark makinesinin tamamlanmasından dokuz yıl sonra, bilim müzesi, 19. yüzyıl cihazları için oldukça karmaşık sayılabilecek bu yazıcıyı da tamamlamıştır.

mekanik hesap makineleri
çıkarma
toplama
charles babbage
i̇ngiliz icatları
19. yüzyıl bilgisayarla ilgili tanıtımları
1822 tanıtımları
Nazgûl

nazgûl, j. r. r. tolkien'in kurgusal orta dünya evreninde, sauron'un şeytani hizmetkarları olan hayaletlere verilen isimdir. söz kökeni, kara lisan'da nazg (yüzük) ve gûl (hayalet, tayf) sözleridir. bu yüzden kendilerine yüzük tayfları da denir. diğer adları ise, kara süvariler, dokuz süvari ya da kısaca dokuzlardır.

dokuzlar, sauron'un gücünün hayranlığına kapılarak onun buyruğuna girmiş ve her birine verilen güç yüzükleriyle, sauron'un parmağındaki tek yüzük'ün boyunduruğuna girmiş ölümsüz insan krallarıdır. kendilerinden, ilk kez 1954-1955'te yayınlanan yüzüklerin efendisi’nde bahsedilmiştir. kitapta dokuzlar, "sauron'un en korkunç hizmetkârları" olarak da anılır.

başlarında angmarlı cadı kral vardır. rivayete göre, aralarında cadı kral'ın da olduğu üç tanesi númenor kökenli krallardır. kullandıkları silahlar fiziksel olarak bir üstünlüğe sahip değildir, asıl güçlerini dolaylarına yaydıkları korku, zehirli solukları, duyulduğunda korku ve cılızlığa yol açan çığlıkları ve korku salmaya yönelik karanlık sihirleridir. tolkien, bir mektubunda, onlar hakkında şöyle demiştir;

i̇lk çağlarda her birine birer güç yüzüğü verilmiştir. sauronun hepsine hükmedecek tek yüzük'ü dövmesinde sonra gölge dünya'ya göç etmiş ve birer yüzük tayfları olmuşlardır. başları minas morgul'da barınmış olan cadı kraldır. ruhları yüzük'e bağlıdır. yüzük savaşı sırasında yüzük'ü bulmak için görevlendirilmişlerdir. gollum'a işkence edip yüzüğün shire'da barındığını öğrenince yola çıkmışlardır. ama  bulamamışlardır. kara süvariler, hobbitler'i bir kıskaca almış olsalar bile yine de görevlerini tamamlayamamışlardır. yüzük kardeşliği kitabında aragorn amon sûl'ün  bekçi kulesinde karşılaşmış ve savaşmıştır. cadı kral, frodo'dan yüzük'ü almaya çalışırken hançerini frodo baggins'in omzuna saplamış ve zehirlemiştir. zehirli morgul bıçağını, ayrıkvadi lordu elrond temizlemiştir. amon hen'de yüzük kardeşliği'nden kuyutorman elfi legolas, galadhrim yayı ile nazgûllardan birinin bineğini vurmuştur. kara kapılar'da savaşmaya gelen kara süvariler, kartallar reisi gwahir ve diğer kartallar ile savaşmış kartallar, kara süvarileri sürmüşlerdir.

orta dünya ırkları
kurgusal demonlar
orta dünya insanları
kurgusal ölümsüzler
kurgusal krallar
kurgusal kılıç ustaları
yüzüklerin efendisi karakterleri
İlhan Egemen Darendelioğlu

i̇lhan egemen darendelioğlu (1921 - 19 kasım 1979), sarı basın kartı sahibi gazeteci, yazar, tarih araştırmacısı.

mersin'in tarsus ilçesinin kürkçüler köyünde 1921 yılında dünyaya geldi. i̇lkokulu köyünde okudu. tarsus’ta çukurova ortaokulu'nu bitirdi. adana erkek lisesi’nden mezun oldu. yüksek tahsil için i̇stanbul’a geldi. i̇stanbul üniversitesi edebiyat fakültesi türkoloji bölümü'nü bitirdi. 1948’de yeni bozkurt dergisini yayımladı. 1950’de askere gitti. askerlik görevini yedek subay olarak tamamladı. askerlik sonrasında i̇stanbul’da türkçe öğretmenliği yaptı. basın hayatına atıldı. bayezid’de toprak matbaası’nı kurdu. 1954 yılında toprak isimli mecmuayı yayımlamaya başladı. bu mecmuayı öldürüldüğü 1979 yılına kadar yayımladı. öğrenciliğinden beri milliyetçi teşekküllerde çalışan darendelioğlu, 1965 yılında türkiye komünizmle mücadele derneği'nin genel başkanlığına seçildi. 1969 seçimlerinde adalet partisi’nden  i̇stanbul milletvekili oldu. partide milliyetçilerin tasfiyesi üzerine, tasfiye edilenlerin ferruh bozbeyli başkanlığında kurdukları demokratik parti’nin kurucularından oldu. bu partinin adalet partisi tarafından yutulması üzerine milliyetçi hareket partisi’ne katıldı. mhp i̇stanbul il teşkilatında görev alarak faal siyasi hayatını sürdürdü. 
değişik gazete ve dergilerde yazar olarak görev ifa eden darendelioğlu, bizim anadolu gazetesinin başyazarlığında bulundu. 19 kasım 1979 tarihinde yayınlamakta olduğu toprak dergisinden çıkıp arabasına binerken birden fazla kişi tarafından düzenlenen suikastte çapraz ateş sonucu öldürüldü. cenazesi doğduğu kürkçüler köyünde toprağa verildi.

eserleri 
 türk milliyetçilerinin kalemiyle atatürk, i̇stanbul: toprak yayınları, 1961,  88 s.
 türkiye'de komünist hareketleri  i-ii, i̇stanbul: toprak yayınları, tan matbaası, 1961-62, 224+224 s; i̇kinci baskı: toker yayınları,  1979, 607 sayfa.
 türk milliyetçileri tarihinde  büyük kavga, i̇stanbul:  oymak yayınları, 1976, 288, s
 pazarlar kanlı i̇di türkiye'de ve rusyada i̇ki i̇htilal provası, i̇stanbul: orkun yayınları, 1977,  239 s. 
 komünist nedir komünist kimdir ?, i̇stanbul: toprak yayınları, 1979, 80 s.
 ecevit marksist mi? marksistlerin maşası mı! i̇şte belgeleri,  i̇stanbul: toprak dergisi yayınları, 32 s,+2 s. fotoğraf
 ecevit marksist mi?, i̇stanbul: gül matbaası, 1979, 128 s.
 türkiye'de milliyetçilik hareketleri, i̇stanbul: toker yayınları, 1968, 384 s.

1921 doğumlular
1979 yılında ölenler
türkiye'deki faili meçhul cinayetler
suikast sonucu ölen türk gazeteciler
suikast sonucu ölen türk siyasetçiler
tbmm 14. dönem i̇stanbul milletvekilleri
20. yüzyıl türk yazarları
resim aranan yazarlar
suikast sonucu ölen türk yazarlar
20. yüzyıl türk gazetecileri
türk antikomünistler
tbmm millî eğitim, kültür, gençlik ve spor komisyonu
tbmm bayındırlık, i̇mar, ulaştırma ve turizm komisyonu
resim aranan siyasetçiler
adalet partisi mensubu siyasetçiler
20. yüzyıl türk siyasetçileri
türkiye'de ateşli silahtan ölenler
tarsus doğumlular
mersin'de defnedilenler
türkiye'de öldürülen gazeteciler
Gematria

gematria, kabbala’yı esas alarak sözcükler ve sayılar üzerine yapılan kabalistik çalışmalarla ilgili bir uzmanlık alanıdır. gematria’da, ebced hesabında olduğu gibi, alfabenin (i̇brani alfabesinin) her harfine nümerik bir değer verilir. böylece her sözcüğün belirli bir sayısal değeri olmasının yanı sıra, sayısal değeri birbirine eş olan birçok sözcük olabilir, yani herhangi bir sayı birkaç sözcüğü temsil edebilir. aynı sayısal değeri taşıyan sözcükler birbirine eş olarak kabul edilirler ki, gematria çalışmalarındaki temel yöntemlerden biri bu sayısal değeri aynı olan sözcükleri birbirlerinin yerine kullanmaktır.

harflerin sayısal değerleri

ayrıca bakınız
 ebced hesabı

yahudilik
okültizm
kabbala
Erinyeler

erinyeler (ἐρίνυς erinys) grek ve roma mitolojisinde evrendeki düzenin ve doğa yasalarının bekçileri olarak görülürler. erinyeler başkalarına zarar verecek şekilde haklarının dışına çıkan herkesi, insan veya ilah olduklarına bakmadan, evrendeki düzenin korunması için, merhametsizce cezalandıran ilaheler olarak tanımlanır. suç işleyenlerin peşine takılırlar, yeryüzünde olduğu gibi, öte-âlemde de durup dinlenmeden, gece gündüz suçluları bulup cezalandırır, işkence ederler. acımasız olmalarına karşın, bu işi o kişinin ve herkesin hayrı için yapmaktadırlar. bu yüzden onlara “eumenid’ler” (hayırlılar) de denir. kişi ıstırabını yeterince çektiğinde ve yeterince pişman olduğunda yakasını bırakırlar. erinyeler kimilerine göre, i̇lâhî i̇rade yasaları’nın gereklerini, bunların varlıkta yansıması olan vicdanı, vicdan sesini ve vicdan azabını simgeleyen bir semboldür.

kaynakça 
 mitoloji sözlüğü, azra erhat
 i̇nanç sözlüğü, orhan hançerlioğlu
 semboller ansiklopedisi,ruh ve madde yayınları

dipnot 

gaia'nın çocukları
semboller
kitonik
odysseia karakterleri
gnostisizmde ilahlar
yunan tanrıçaları
adalet tanrıçaları
yeraltı tanrıçaları
i̇ntikam tanrıçaları
El-Hayat

el-hayat (, türkçe karşılığı hayat), arapça yayımlanan gazetedir.

kamel mrowa tarafından kurulan ve 1946 yılında beyrut'ta yayın hayatına başlayan gazete londra, frankfurt, kahire, bahreyn, beyrut, new york ve marsilya'da basılmaktadır. 160-170.000 adet baskı yapmaktadır.

lübnan i̇ç savaşı sırasında gazete ofisi londra'ya taşınmış ve yayın hayatına buradan devam etmiştir. 1990 yılında suudi prens halid bin sultan tarafından satın alınmıştır. 2020 yılında gazete kapılarını kapatmıştır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 al hayat resmi sitesi 
 al hayat resmi i̇ngilizce sitesi 

arapça gazeteler
suudi arabistan gazeteleri
1940'larda lübnan'da kurulan oluşumlar
1946'da asya'da kurulan oluşumlar
1946'da kurulan gazeteler
londra gazeteleri
birleşik krallık'ta yayımlanan günlük gazeteler
Klorit

klorit, clo2− formülüyle göserilen bir kimyasal kök. bileşiklerinde daima bir adet elektron alır.

örnekler 

 sodyum klorit, naclo2
 magnezyum klorit, mg(clo2)2

klorun iyonları

kullanma

kaynakça 

 chemistry of the elements, n.n. greenwood and a. earnshaw, pergamon press, 1984.
 kirk-othmer concise encyclopedia of chemistry, martin grayson, editor, john wiley & sons, inc., 1985

klor bileşikleri
kil mineralleri
bilgi kutusu bulunmayan kimyasal maddeler
Nipel

nipel (i̇ngilizce nipple), iki ağızı da dış dişli, tek tarafı dış dişli veya redüksiyon dişli olan metal boru bağlantı elemanıdır. 1/2",3/4",1" gibi çaplarda ve yaklaşık 5,10 cm boylarında kullanılmaktadır. çelik, (siyah veya galvaniz) paslanmaz çelik ve pirinç, (sarı) ve plastik esaslı malzemelerden imal edilmektedir.

siyah paslanabilir ama doğalgazda mecburi olarak kullanılır.galvaniz siyah malzemenin elektrolizle çinko kaplanmış halidir. ayrıca paslanmaz ve plastik olanları da mevcuttur.küçük çaplı hatlar üzerinde vana, çekvana, pislik tutucu,vb.veya büyük çaplı hatlar üzerindeki branşman bağlantılarında, vana, emniyet vanası, ölçme enstrümanları vb. elemanların bağlanması sırasında kullanılan hayat kurtarıcı elemandır.

mekanik tesisat
standart makine parçaları
Patra

patra veya badra (osmanlı döneminde ballıbadira veya balya badre, yunanca: πάτρα patra, 1974'e kadar: πάτραι pátrai), yunanistan'ın atina ve selanik'ten sonra üçüncü büyük şehridir.

coğrafi konumu 

atina'nın 215 km batısında, korint körfezi ile akdeniz'in birleştiği noktada bulunur. yunanistan'ın güneybatısında yer alır. 3,5 - 4 saatlik tren yolculuğu ile ulaşılır.

i̇klim

nüfusu 
patras'ta 2011 itibarıyla 314.567 kişi yaşamaktadır.

eserler 
patra kalesi ve rion-antirion köprüsü görülmeye değen eserlerdir.

kardeş şehirler 
  bydgoszcz, polonya
  kişinev, moldova
  bari, i̇talya
  ancona, i̇talya
  ergiri, arnavutluk 
  canterbury, avustralya
  reggio di calabria, i̇talya
  limasol, kıbrıs
  krayova, romanya
  banja luka, bosna-hersek
  ammochostos, kıbrıs
  saint-étienne, fransa

kaynakça
Huygens-Fresnel ilkesi

huygens–fresnel prensibi  hollandalı fizikçi christiaan huygens ve fransız fizikçi augustin-jean fresnel'dan adını alan dalga yayılımı ile ilgili konuda geçerli ilkedir.

işığı dalga olarak tanımlayan huygens, dalganın ulaştığı her noktanın yeni bir dalga kaynağı gibi davrandığını ve yarım küre yüzeyli dalgalar yaydığını söylemiştir. bu yarım küre yüzeyli dalgaların zarfı dalga cephesini, zarfa dik olarak çizilen doğrultu da dalganın ilerleme yönünü vermektedir.
sakin su dalgalarını bir direğe ya da yolu üstünde iken başka engellere çarptığı andaki durumunu gözlemlediyseniz dalgaların direğin gölgesini oluşturmak yerine onun etrafına doğru büküldüğünü görmüşsünüzdür. bu davranış sadece su dalgalarında değil ses dalgaları, elektromanyetik dalgalar ve bunlar gibi bazı dalgalarda da gözlenebilir. yansıma ve kırılma yasaları deneysel olarak ışığın dalga teorisinden çok önce bulunmuştur. buradan yola çıkarak ışığın dalga modeli ile ilgili olduğu sonucuna varırız. christian huygens ve 1678'de ışığın bir parçacıktan daha çok bir dalga hareketi olduğunu kabul etmiştir. bu ilke belirli bir zamanda bilinen bir dalga cephesi şeklini kullanarak daha ileri bir zamanda dalga cephesini bulmaya yarayan bir yöntemdir. dalga cephesi üzerindeki her nokta her yöne doğru yayılan ve ilk dalga ile aynı hıza sahip ikinci dalgaların oluşumu olarak düşünülebilir. huygens'ın yasası ile alacağımız tüm sonuçları maxwell denklemleri ile de bulabiliriz. yani huygens ilkesi bağımsız bir ilke değildir. çünkü maxwell denklemlerinin en çarpıcı öngörüsü ışık hızı ile boşlukta yayılan elektromanyetik dalgaların varlığını ortaya koymasıdır. yani ışığın elektromanyetik dalga olduğunu kanıtlamasıdır. huygens tarafından da öne sürülen bu ilke yardımıyla yansıma ve kırılma yasaları daha gelişmiş bir şekilde öğrenilebilir.light2  şekildeki gibi başlangıçta birinci dalga cephesi kaynaktan dışarı doğru ilerlemektedir. belli bir zaman sonra dalga cephesinin nasıl bir hal alacağını bulmak istiyoruz. dalganın hızı c olsun dalganın dt zaman içerisinde alacağı yol r=c.dt olur biz burada r=c.dt yarıcaplı çemberler çizelim bu çemberler ikinci dalga cephesini oluşturur.

kaynakça 

bueche, frederick.j. ; david.a.jerda ed.: kemal çolakoğlu,fizik ilkeleri,palme yayıncılık,ankara(2010)
young, hugn d. ; roger a. freedman ; ed.: hilmi ünlü ; çev.: ahmet t. giz, ve bşk.,sears ve zemansky'nin üniversite fiziği,pearson education yayıncılık,12. baskı,i̇stanbul 2010
longhurst rs,geometrical and physical optics, longmans [london],2nd edition (1968)
temel fizik paul m. fishbane,stephen gasıorowicz,stephen t.thomton;ya. haz:cengiz yalçın arkadaş yayınevi 2008 3.baskı

dış bağlantılar 
 huygens' prinsibi, mathpages  
 java refraction-reflection

dalga mekaniği
kırınım
optik
D'oh!

d'oh!, amerikalı animasyon televizyon dizisi simpsonların ana karakteri homer simpson'ın sıklıkla kullandığı sözdür. genellikle bir yerini incittiğinde, yanlış bir şey yaptığını fark ettiğinde ya da başına kötü bir şey geldiğinde söyler. ailenin diğer üyeleri de -bart, marge, lisa, grampa dahil, hatta annesi ve kardeşi- homer'ın bu sözcüğü çok kullandığını bilmektedir. diğer karakterlerden olan mr. burns ve krusty the clown da bu sözü kullanmışlardır.

2006 yılında tv land'in hazırladığı 100 büyük dikkat çekici slogan listesinde "d'oh!" 6. sırada yerini almıştır. "d'oh" sözcüğü 20th century fox'un ses markası olmuştur. bu söz, halk arasında da sık kullanılmaya başlanması nedeniyle, sinirli homurdanma ünlemi karşılığıyla 2001 yılında oxford i̇ngilizce sözlüğü'ne dahil edilmiştir.

bölüm adları 
annoyed grunt sinirli homurdanma anlamına gelmektedir:

 "simpsoncalifragilisticexpiala(annoyed grunt)cious" (8. sezon, 1997)
 "e-i-e-i-(annoyed grunt)" (11. sezon, 1999)
 "i, (annoyed grunt)-bot" (15. sezon, 2004)
 "g.i. (annoyed grunt)" (18. sezon, 2006)

"d'oh" başlıklılar:

 "d'oh-in in the wind" (10. sezon, 1998)
 "days of wine and d'oh'ses" (11. sezon, 2000)
 "c.e. d'oh" (14. sezon, 2003)
 "we're on the road to d'ohwhere" (17. sezon, 2006)
 "he loves to fly and he d'ohs" (19. sezon, 2007)
 "waverly hills 9-0-2-1-d'oh" (20. sezon, 2009)
 "the greatest story ever d'ohed" (21. sezon, 2010)
 "the falcon and the d'ohman" (23. sezon, 2011)
 "the d'oh-cial network" (23. sezon, 2012)

kaynakça 

simpsonlar
Ebu'l-Huzeyl el-Allâf

ebu'l-huzeyl el-allâf (ö. 840 ya da 816), i̇slam felsefesinde rasyonel din düşüncesinin ortaya çıkışında önemli bir rol oynamış düşünürdür. ayrılanlar olarak da adlandırılan mutezile akımının, yunan felsefesiyle bağlantılı başlıca din filozoflarından biridir. i̇slam felsefesinde nedensellik ilkesini ilk defa olmak üzere ileri süren ve temellendirmeye yönelen filozof olmuştur. doğal nedenselliği tanrısal nedenselliğe bağlayarak açıklamış ve kelâmcılar gibi o da tanrı sorusunu temel almıştır.

felsefesi 
huzeyl, sokrates öncesi yunan filozoflarının öğretilerinden önemli şekilde yararlanmıştır. onun nedensellik düşüncesini öne sürüşünde ilk olarak bu etki görülür. bu nedensellik düşüncesinde ebu'l-huzeyl, demokritos'un atomculuk öğretisinden hareket etmiştir. elbette her iki atomculuk düşüncesi birbirinden ayrı nitelikler gösterir. demokritos için atomlar öncesiz ve sonrasız bir varoluşun maddi temelleri olarak tanrı fikrinden tamamen ayrı oldukları halde ebu'l-huzeyl'e göre, atomlar, sonlu ve ölümlü varlıklar olarak tanrı'nın varlığını kanıtlamakta kullanılır. huzeyl mantıksal yollardan buraya varır; her atomun bir yer kapladığını, her yerin sınırlı olduğunu, sınırlı olan her şeyinse ölümlü olduğunu, ölümlü olan her şeyin ise yaratılıp yokedildiğini öne süren bir mantıksallıktır bu. bu sebeple ayrıca atomlardan meydana gelen evren de sınırlı, ölümlü ve yaratılmış bir alemdir. sonluların toplamı da sonlu olacağı için evren sonsuz olamaz. ebu'l-huzeyl, demokritos'tan ayrı olarak atomların hiçbir şekilde bölünebilirliğini kabul etmez (demokritos güçte bölünebilirliği kabul eder). atomlar huzeyl'in teorisinde tözler olarak yer alırlar. atom ve evren konusunun dışında zaman konusunda da farklılıklar görülür. zenon'un teorisi, hareket ve zamanı reddetme yönünde ortaya konulur, mutezile felsefecileri ise zamanı ruhani bir kavram olarak değerlendirirler. öncelik ve sonralık kavramlarının yalnızca zihinde varolduğunu öne sürerler.

ayrıca bakınız 
 kelam
 mutezile
 doğa felsefesi
 yaradılış teorisi
 i̇lk çağ felsefesi

kaynakça
 i̇slam felsefesi, hilmi ziya ülken, cem yayınevi.

9. yüzyılda ölenler
i̇slam filozofları
Murat Kekilli

murat kekilli (18 nisan 1968, adana), türk şarkıcı.

hayatı 
18 nisan 1968 yılında adana'da doğan murat kekilli, ilk, orta ve lise eğitimini adana'da tamamladı. kocavezir mahallesi'nde oturan ailesinin maddi durumunun iyi olmaması nedeniyle tatillerde adana ve ceyhan'da karpuz tarlalarında çalışmıştır. murat kekilli adana'da gençlik sarayı'nın müdürü ile tanışıp, onun yanına gidip gelirken orada piyano çalan bir arkadaşını görür ve hayran olur ve müzik hayatına ilk piyano ile başlar. 1989 yılında vatani görevi için askere gider, 1991 yılında askerden döndüğünde müzik yaşantısına faal olarak başlar.

1992-1993 yıllarında adana devlet konservatuvarı sınavlarını kazanır; fakat, bir yıl kadar devam edip ayrılır. 1994'te i̇stanbul'a gelir bir grupta çalışır ve ilk grubunu kilikyalılar'ı kurar. 1996 yılında ise yolcular grubu ile çalışır ve eşek gözlüm albümünü çıkartır. bu albümün istenilen yere gelmediği düşünülerek ferdifon müzik firması ile yollarını ayırır. daha sonra boğaziçi müzik ile anlaşır ve 1999 yılında bu akşam ölürüm ismindeki albümünü çıkartır. bu albüm çok büyük bir patlama yapar. öyle ki şarkının bireylerde intihar etkisi yarattığı söylenmiştir. bu yüzden reha muhtar canlı yayında kekilli'yi eleştiren sözler sarf etmiştir. 2002 yılının şubat ayında boğaziçi müzik ile yedialtı adlı albümü çıkarır. ardından yine 2004'te boğaziçi müzik ile avara albümünü çıkarır. 2006 yılında boğaziçi müzik ile bir ahir zaman adlı albümü çıkarır. uzun bir aradan sonra 2010 yılında boğaziçi müzik ile kalbimdeki darp albümünü çıkarır. albüm de tek parçaya klip çekilmiştir. murat kekilli'nin son albümü gümüş teller 2013 yılında piyasaya sürülmüştür.

diskografi

albümleri 
 1996: vay be! eşek gözlüm
 1999: bu akşam ölürüm
 2002: yedialtı
 2004: avara 
 2006: bir ahir zaman 
 2010: kalbimdeki darp 
 2013: gümüş teller

single'ları 
 2016: "yeni bir nefes"
 2019: "salını salını" (serkan yıldız ile)
 2020: "ağlattı kadar cover"
 2020: "sakın kader deme"
 2021: "bu akşam ölürüm (remix)" (kamran rasoolzadeh ile)
 2021: "gönüle sultan"

filmografi 
 dengi dengine - seyfi (2019)

ödüller 
 2000 yılı en i̇yi rock vokali - 6. kral tv video müzik ödülleri

kaynakça

dış bağlantılar 
 murat kekilli resmi web sitesi
 
 instagram'da murat kekilli
 twitter'da murat kekilli 

yaşayan insanlar
1968 doğumlular
adana doğumlu şarkıcılar
murat kekilli
türk rock şarkıcıları
türk erkek şarkıcı-şarkı yazarları
20. yüzyılda türk erkek şarkıcılar
21. yüzyılda türk erkek şarkıcılar
1990'ların şarkıcıları
2000'lerin şarkıcıları
2010'ların şarkıcıları
2020'lerin şarkıcıları
kral tv video müzik ödülü sahipleri
dmc sanatçıları
anadolu rock müzisyenleri
Belçika'daki şehirler listesi

belçika'daki şehirler listesi
3 federal bölge ve bölge başkentleri, 10 il ve il merkezleri:

brüksel bölgesi 
 brüksel - (il merkezi) ve brüksel bölgesi'nin başkenti ve flaman bölgesi'nin başkenti

flaman bölgesi

antwerpen (il) 
 antwerpen - (il merkezi)
 herentals
 mechelen
 turnhout

belçika'daki limburg 
 hasselt - (il merkezi)

oost vlaanderen (doğu flandra) 
 dendermonde
 gent - (il merkezi)
 ronse
 sint-niklaas

vlaams brabant 
 aarschot
halle
 leuven - (il merkezi)
 tienen

west vlaanderen (batı flandra) 
 brugge - (il merkezi)
 knokke-heist
 kortrijk
 oostende
 roeselare

valonya

brabant wallon (valonya'daki brabant) 
 wavre - (il merkezi)

hainaut 
 ath
 charleroi
 chimay
 leuze
 mons - (il merkezi)
 mouscron
 soignies
 tournai

liège (il) 
 huy
 liège - (il merkezi) 
 malmédy
 spa
 verviers

lüksemburg ili 
 arlon - (il merkezi)
 bastogne
 bouillon
 marche en famenne
 neufchâteau

namur (il) 
 dinant
 namur - (il merkezi) ve valonya'nin başkenti
 philippeville

şehirler
CNBC-e'de yayınlanan dizilerin listesi

bu liste cnbc-e kanalında yayınlanan dizilerin listesidir.

dizi 
 24
 2 broke girls
 avalon
 according to jim
 ally mcbeal
 angel
 arrested development
 as if
 ailem bir acayip
 battlestar galactica
 being human
 believe
 black sails
 breaking bad
 buffy the vampire slayer
 cheers
 coupling
 cold case
 csi: ny
 chuck
 dallas
 dharma & greg
 dirt
 desperate housewives
 dexter
 doctor who
 er
 family guy
 flight of the conchords
 freaks and geeks
 game of thrones
 ghost whisperer
 gilmore girls
 gossip girl
 hannibal
 hell on wheels
 heroes
 house of anubis
 hot in cleveland
 how i met your mother
 it's always sunny in philadelphia
 icarly
 joey
 just shoot me
 las vegas
 leverage
 listen up
 mad about you
 mad men
 major crimes
 malcolm in the middle
 married... with children
 merlin
 mike & molly
 millennium 
 my name is earl
 nip/tuck
 one tree hill
 prison break
 pushing daisies
 revolution
 rizzoli & isles
 rome
 roswell
 scrubs
 seinfeld
 the simpsons
 six feet under
 smallville
 south park
 spartacus
 stacked
 starved
 suburgatory
 süngerbob kareşort
 teen wolf
 the 4400
 the boston public
 the closer
 the guardian
 the king of queens
 the secret circle
 the simpsons
 the sopranos
 the x-files
 the vampire diaries
 the walking death
 true blood
 two and a half men
 two guys, a girl and a pizza place
 vikings
 watching ellie
 winner and losers
 working
 power
 person of interest

kaynakça 

televizyon listeleri
Triatlon

triatlon kelimesi eski yunanca kökenlidir ve üç branşın bir arada yapıldığı bir spor demektir. bu branşlar sırasıyla yüzme, bisiklet ve koşunun peşi sıra yapılmasıdır. ferdi bir spordur ve sporcu her bir branşa ait mesafeyi bitirir bitirmez kurallara uygun kıyafetlerini giymek için, belirli kuralara uymak şartı ile, değişim alanına girer ve diğer branşa başlar. yani sporcunun sadece bir branşta başarılı olması yetmez, diğer branşlara ait antrenmanları da yapmak ve kas gruplarını çalıştırmak zorundadır. ayrıca taktik ve teknik seviyesini en üst düzeyde tutarak hem enerjisini hem de dayanıklılığını korumak zorundadır.

mesela; yüzme sırasında sporcular genelde açık deniz veya göllerde yüzdükleri ve belirli bir şamandıra ile işaretli parkuru takip ettikleri için, normal havuz yüzücülüğünden daha farklı bir teknik kullanırlar. yüzdükleri deniz/gölün akıntısı, dalga boyu ve en önemlisi yanındaki, arkasındaki ve önündeki sporcunun dalgası ve vücudu hem engel olmakta hem de avantaj ya da dezavantaj yaratmaktadır. yüzücüler “yunus vuruşu” denilen teknikle sudan kafalarını çıkarmak ve dubalarla işaretli parkuru takip etmektedirler. sporcu belli bir yüzme stili ile değil, her stilde yüzebilir.

ayrıca suyun sıcaklığına bağlı olarak, eğer su sıcaklığı 25.5 santigrad derecenin altında ise kıyafet tarzı mayo giyebilir. bu mayo vücudu daha sıcak tutarak daha hızlı bir yüzmeyi sağlamak açısından bir avantajdır. bazı yarışlarda bu kural uygulanmayabilir. ama "yaş grupları" bu kuralın dışındadır.

triatlon bisikleti, kurallar açısından profesyonel bisikletten tam bir farklılık gösterir. çünkü draft'a müsaade etmez. daha çok tekli zaman koşuları kuralları gibidir. bisikletleri en aerodinamik tarzda ve tutma kolları “3lü kol” veya “havalı kol” dur. lastikleri ve sele duruşu sporcunun bir sonraki branşı olan koşuda kullanacağı kasları serbest bırakan şekle ayarlıdır. sporcu en son turda en yüksek süratle sürmesi onun koşuda kullanacağı kaslardaki oksijeni maksimuma çıkarmasını sağlar. fakat draft serbest yarışlarda profesyonel yol bisikleti kullanılır. ayrıca (yaş grupları hariç) sporcu gidona bağlı elcikleri geçmeyen bir aero-bar kullanabilir.

dünyada ilk triatlon yarışı 18 şubat 1978'de hawai adalarında waikiki plajında yapılmıştır.

sprint (kısa mesafe), olimpik mesafe, half-ironman ve ironman (demir-adam) olmak üzere değişik mesafelerde yapılmaktadır. olimpiyatlarda kabul gördüğü şekli yüzme (1.5 km), bisiklet (40 km) ve koşu (10 km) disiplinlerinden oluşur.

standart yarış mesafeleri

kaynakça 
 international triathlon professionals organisation i̇letişim platformu
 international triathlon union .
 usa triathlon abd triathlon federasyonu
 wcctc  batı kıyısı konferansı
 british triathlon birleşik krallık triathlon federasyonu
 triathlon canada kanada traithlon federasyonu
 triathlon ireland i̇rlanda traithlon federasyonu
 triathlon new zealand yeni zelanda traithlon federasyonu
türkiye triatlon federasyonu türkiye triatlon federasyonu

ayrıca bakınız 
 türkiye'de triatlon
Selim Sarper

selim rauf sarper, (d. 14 haziran 1899, i̇stanbul - ö. 11 ekim 1968, i̇stanbul), türk diplomat ve siyasetçi.

hayatı 
liseyi almanya'da bitirdi. berlin'de başladığı hukuk eğitimini ankara üniversitesi hukuk fakültesi'nde tamamladı. cumhuriyetin ilk yıllarında şark i̇stiklal mahkemesi'nde zabıt kâtipliği dahil çeşitli görevlerde bulunduktan sonra, 1927 yılından itibaren dışişleri bakanlığı'na intisap etti. 

dış temsilciliklerde kâtiplik, başkatiplik yaptı. bükreş büyükelçiliğinde müsteşar olarak görev yaptıktan sonra ankara'da basın ve yayın genel müdürlüğü'ne tayin edildi. moskova ve roma'da büyükelçi;birleşmiş milletler nezdinde türkiye daimi delegesi, nato konseyi türkiye daimi temsilcisi, dışişleri bakanlığı genel sekreterliği görevlerinde bulundu.

27 mayıs 1960'tan sonra kurucu meclis bakanlar kurulu üyesi ve cemal gürsel hükûmetlerinde dışişleri bakanı oldu. 1961 seçimlerinde cumhuriyet halk partisi'nden i̇stanbul milletvekili seçilerek türkiye büyük millet meclisi'nde yer aldı. i̇smet i̇nönü'nün koalisyon hükûmetinde de dışişleri bakanlığı görevini sürdürdü. 1965'te yeniden i̇stanbul milletvekili seçildi.

11 ekim 1968'de vefat etti.

kaynakça 

1899 doğumlular
1968 yılında ölenler
tbmm 12. dönem i̇stanbul milletvekilleri
tbmm 13. dönem i̇stanbul milletvekilleri
i̇stanbul doğumlu siyasetçiler
tbmm 1961 kurucu meclis bakanlar kurulu temsilcisi
cumhuriyet halk partisi parti meclisi üyeleri
türkiye dışişleri bakanlığı müsteşarları
tbmm dışişleri komisyonu
avrupa konseyi parlamenter meclisi türk grubu
edirnekapı şehitliği'ne defnedilenler
cumhuriyet halk partisi mensubu siyasetçiler
türkiye'nin gümülcine başkonsolosları
türkiye dışişleri bakanı özel kalem müdürleri
i̇stanbul doğumlu diplomatlar
Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki şehirler listesi

birleşik arap emirlikleri'ndeki şehirler listesi:

 abu dabi
 al-ain
 al-khabb
arada
 dasah
 dibba
 dubai
 fujairah
 ghewelfat
 hamim
 jabal dhanna
 liwa oasis
 mizaira'a
 ras al-khaimah
 şarika
 tarif
 ümmü'l-kayveyn

ülkelerine göre şehir listeleri
Arı kuşugiller

arı kuşugiller (meropidae), coraciiformes takımından arılarla beslenen türleri içeren kuş familyası.

özellikleri 
zengince renkli tüyleri, ince vücutları ve genellikle upuzun kuyruk tüyleri ile tanınırlar. rengarenktirler ve çok uzaklardan bakıldığından kırlangıca benzeyen hafif aşağıya dönük uzun sivri gaga ve sivri uçlu kanatlara sahiptirler.

beslenme 

i̇simlerinden de anlaşılacağı üzere temel besin maddelerini arılar oluşturur. açık bir tünekteyken arı, yaban arıları ve eşek arılarını havadayken yakalarlar. arı kuşları yakaladığı arıyı yemeden önce sert bir yüzeyde böceğe defalarca vurarak iğnesini çıkarmasını sağlar. bu süreç esnasında yapılan basınç, zehirin çoğunu dışarıya çıkartır.

üreme 

arı kuşları toplu halde yaşar. kumlu dik yamaçlarda açılan tünel benzeri çukurlarda yuva yaparak koloniler oluştururlar. yumurtaları beyazdır genellikle 2-9 arasında yumurta üretirler. familyadaki üyelerin çoğu tekeşlidir.

dağılımı 

bu familya üyeleri en çok afrika'da yaygındır ama bazıları güney avrupa, madagaskar, avustralya ve yeni gine'de bulunur.

kitap
Bolivya'daki şehirler listesi

"bolivya'daki şehirler listesi"

9 bölge ve şehirleri:

beni 
 loreto
 magdalena
 reyes
 riberalta
 san borja
 santa ana
 trinidad

chuquisaca 
 sucre
 tarabuco

cochabamba 
 aiquile
 cochabamba

la paz 
 apolo
 caranavi
 guaqui
 la paz
 puerto acosta
 puerto heath
 viacha

oruro 
 oruro

pando 
 asuncion
 cobija

potosi 
 potosi
 uyuni
 villazon

santa cruz 
 ascensión
 camiri
 concepción
 las petas
 montero
 puerto suárez
 roboré
 san ignacio
 san josé de chiquitos
 santa ana
 santa cruz
 santa rosa del sara

tarija 
 tarija
 villa montes
 yucuiba

şehir
ülkelerine göre şehir listeleri
Aleksandr Lyapunov

aleksandr mihailoviç lyapunov (rusça: алекса́ндр миха́йлович ляпуно́в)(d.6 haziran (eski stil:25 mayıs) 1857, yaroslavl (rusya) - 3 kasım 1918) rus matematikçi. matematik, teorik mekanik ve fizikle uğraşmıştır. ismi rusça'dan "lyapunov", "ljapunov" veya "ljapunow" olarak da verilmiştir.

hayatı 

6 haziran 1857'de yaroslavl, rus i̇mparatorluğu'nda doğdu. babası yaroslav'da sonra ismi "yaroslav 'demidov' devlet üniversitesi" ne çevrilen "davidov lyceum" yüksek eğitim okulunda astronom olan "vasilyevich lyapunov (1820–1868)" ve kardeşi "sergei lyapunov" gayet yetenekli bir piyanist ve besteci idi.

1876'da sankt-peterburg devlet üniversitesi matematik bölümde eğitim görmeye başladı. markov’un sınıf arkadaşıydı. daha üniversitede iken 1880'de mekanik profesörü olan d.k.bobylev rehberliği altında bir hidrostatik konuda ilk bilimsel makaleyi yazıp bunu biilimsel bir dergide bastırdı. 1880de hidrostatik konusundan çalışmaları nedeni ile bir bilimsel madalya ile ödüllendirildi. 1880 yılında matematik lisans derecesi ile mezun oldu. 1884 yılında uygulamalı matematik dalında aynı üniversiteden master tezini sunarak master derecesi aldı. 1892 yılında uygulamalı matematik dalında "devinimin istikrarlığı genel problemi" adlı bir doktora tezi hazırlayıp moskova üniversitesi'den doktor derecesi aldı. bu master ve doktora tezleri fransızcaya çevrilip yayınlandı.

1805'te harkov üniversitesi'de "privat-doçent" oldu ve makanık bölümü üniversite derslri vermeye başladı. 1902'de san patersburg üniversitesi uygulamalı matematik bölümü'nde profesör oldu ve rusya bilimler akademisi'ne geçici üye seçildi. rusya bilimler akademisi'nde teorik mekanik, integraller (diferansiyel denklemler) ve olasılık teorisi üzerine dersler verdi.

olasılık teorisinde markov ve çebışov’in çalışmalarını genelleştirmiş ve sonunda merkezsel limit teoremi’ni ispatlamıştır. lineer ve lineer olmayan sistemlerin dinamik analizinin dengeliliği ve istikrarlığı konusuna büyük teorik katkılar yapmıştır.

1917'de eşi veremden müztarıpti ve doktorunun tavsiyesi ile haziran 1917'de daha ılıman iklimli odessa'a gidip orada bulunan kardeşinin evine yerleştiler. 31 ekim 1918'de eşi öldü. aynı gün lyapanov başına sıktığı bir tabanca kurşunu ile intihara teşebbüs etti. tedaviye alındıysa da üç gün sonra o da öldü. sonradan öğrenildiğine göre doktoru tarafından gözlerinde katarakt olduğu ve yakında kör olacağı kendine bildirilmişti.

dış bağlantılar 

 o'connor, john j. ve robertson, edmund f. "aleksandr mikhailovich lyapunov ", dans mactutor matematik tarihi arsivi, st andrews üniversitesi websitesinde online:  

1857 doğumlular
1918 yılında ölenler
rus matematikçiler
rus akademisyenler
kaos teorisyenleri
kontrol teorisyenleri
sankt peterburg devlet üniversitesinde öğrenim görenler
st petersburg bilimler akademisi'nin asil üyeleri
rusya bilimler akademisi'nin asil üyeleri (1917-1925)
yaroslavl doğumlular
Dendrocopos

dendrocopos, ağaçkakangiller (picidae) familyasından bir kuş cinsi.

türler 
cins içinde yer alan 12 tür: 

 cins dendrocopos 
 dendrocopos hyperythrus
 dendrocopos macei
 dendrocopos analis
 dendrocopos atratus
 dendrocopos darjellensis
 dendrocopos himalayensis
 dendrocopos assimilis
 dendrocopos syriacus
 dendrocopos leucopterus
 dendrocopos major
 dendrocopos noguchii
 dendrocopos leucotos

notlar
Yannis Kapodistrias

komis yannis antonios kapodistrias (; 11 şubat 1776 –  9 ekim 1831), rus i̇mparatorluğu'nun dışişleri bakanı olarak görev yapan yunan devlet adamı, avrupa'nın en seçkin politikacı ve diplomatlarından biriydi. modern yunan devletinin kurucusu ve yunan bağımsızlığının önderi olarak kabul edilir.

11 şubat 1776 tarihinde o zamanlar venedik cumhuriyeti'nin bir parçası olan korfu adasında doğdu. i̇talya'da padova üniversitesi'nde tıp, hukuk ve felsefe dallarında öğrenim gördü. 1809 yılında rus çarı i. aleksandr'ın hizmetine girdi. 1813 yılında rusya'nın temsilcisi olarak i̇sviçre'nin 19 kantondan oluşan tarafsız bir avrupa ülkesi halinde kurulmasında rol oynadı. 1815 yılında napolyon savaşları sonrasında avrupa ülkeleri arasında yapılan viyana kongresinde rusya'yı temsil etti. bu başarıları sonucu i. aleksandr tarafından rusya'nın dışişleri bakanlığına getirildi.

yunanistan'ın bağımsızlık sürecindeki rolü 
i̇lk defa 1821 yılında mora yarımadasında osmanlı devleti'ne karşı çıkan isyanların üzerine yunan siyasetine karıştı. 1822 yılında rusya'nın dışişleri bakanlığından ayrıldı. 1827 yılında mora'daki isyancıların kurduğu yunan meclisi kapodistrias'ı avrupa'da en iyi tanınan yunan asıllı diplomat olması nedeniyle yunanistan'a vali (yunanca:kivernitis) olarak seçti. yunanistan henüz osmanlılardan bağımsızlığını kazanmadan önce 1828 yılı ocak ayında mora yarımadası'na ayak basarak bu görevi üstlendi. fakat henüz yunanistan'ın bağımsızlığı uluslararası düzeyde tanınmadan bir suikast sonucu öldürüldü.

kaynakça 

1776 doğumlular
korfu doğumlular
1831 yılında ölenler
suikast sonucu ölen devlet başkanları
yunanistan cumhurbaşkanları
rus i̇mparatorluğu dışişleri bakanları
Kanaviçe

kanaviçe, el işleri için kullanılan seyrek dokunmuş keten bezi, çuval sedir veya balya ve onun üzerine yapılmış olan işlemelere verilen addır.

etamin işine benzer. aynen onun gibi renkli küçük çarpılardan desenler oluşturma şeklindedir. etaminden farkı, kanaviçenin düz kumaş üzerine işlenmesidir. kumaş üzerine öncelikle kaneve adı verilen özel dokunmuş bir kumaş tutturulur. sonra renkli ipliklerle kanave referans olarak alınarak desen işlenir. desenin işlenmesi bittikten sonra kanave asıl kumaş üzerinden ip ip çekilerek işlenmiş desenle kumaş arasından temizlenerek kanaviçe elde edilir.

batı kültüründeki goblene benzer, ancak ondan daha kalın iplerle ve daha ayrıntısızdır.

etimoloji 
kanaviçe, i̇talyanca "oya" anlamına gelen canavaccio kelimesinden; canavaccio ise yunanca, kenevir anlamına gelen κάνναβις kelimesinden gelmektedir. nişanyan sözlük'e göre, kelime ilk olarak filippo argenti 1533 tarihli eseri "regola del parlare turco"da (türkçe konuşma kuralları) geçmektedir.

kaynakça 

 
i̇talyancadan türkçeye geçen sözcükler
Sarayburnu

sarayburnu (seraglio noktası olarak bilinir) i̇stanbul, türkiye'de haliç ve marmara denizi'ni ayıran bir promontory çeyreğidir.  alan, ünlü topkapı sarayı ve gülhane parkı'nın bulunduğu yerdir.  sarayburnu, 1985’te unesco dünya mirası listesine eklenen ve i̇stanbul’un tarihi bölgelerine dahildir.

tarihçe 
sarayburnu'ndaki lygos adındaki başka bir yerleşim, m.ö. 13. ve 11. yüzyıllar arasında trakyalı kabileler tarafından ve komşu semistra ile  yaşlı pliny'nin tarihi hesaplarında bahsettiği bir yerleşim yeridir. ünlü topkapı sarayı'nın bulunduğu yerde, sadece lygos'a ait birkaç duvar ve altyapı günümüze ulaşmıştır. antik bizans döneminde akropol topkapı sarayı'nın bugün bulunduğu yerde dururdu.

bir efsaneye göre, mö 667'de kral byzas komutasındaki megara'dan (atina yakınlarındaki) eski yunan yerleşimciler sarayburnu'nda bizans'ı kurdu. daha önce, m.ö. 685 yılında megarans, boğazlar boyunca anadolu yakasında kalsedon'u (bugünkü kadıköy) kurmuştu. aslında bugünkü i̇stanbul'daki en eski yerleşim yerleri anadolu yakasında; kalkolitik döneme (bakır çağı) tarihlenen fikirtepe höyüğü gibi, mö 5500-3500 yıllarından kalma alanlardır. yakındaki kadıköy'de (antik kalsedon), fenikeliler (megaran  yerleşiminden önce) önceye tarihlenen büyük bir liman yerleşimi keşfedildi.

antik çağda, bugünkü sirkeci ve eminönü semtlerinin bulunduğu (haliç kıyı şeridinde bulunan prosphorion ve neorion limanları) sarayburnu'na yakın bölgede iki doğal liman vardı. bu oluşum nedeniyle sarayburnu'nun burnu bugün olduğundan daha belirgindi. daha sonraki dönemlerde, bölge haliç'in deniz duvarları ve marmara denizi'nin birleşme noktasıydı. bizans döneminde bölge yunanca hagios demetrios olarak da biliniyordu.

erken osmanlı dönemindeki demiryolu inşası sırasında, 1871'de, sarayburnu bölgesinin surları kısmen yıkılmıştı, ancak bu surlar bazı alanlarda hala sağlam durumdalar - özellikle osmanlı sultanları için 15. yüzyılda inşa edilen topkapı sarayı'na yakın olanlar. gülhane parkı, sarayın hemen yanında yer almaktadır.

ayrıca bakınız 
 türkiye'deki burunlar listesi
 topkapı sarayı 
 gülhane parkı

 sarayburnu'ndaki ilk yerleşim neolitik döneme kadar uzanır, (c. mö 6600) yerleşme deniz seviyesinin yükselmesiyle su altında kalmadan önce yaklaşık bin yıl sürdü; dahasonra daha iç kesimlere taşınmış olabilir. kazılar sırasında ele geçen bu yerleşimden kalan eserler, kuzeybatı türkiye’deki diğer kazılarda bulunan diğer eserlerin belirgin özelliklerinden bazılarını göstermektedir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 turizm.net - i̇stanbul'un kısa tarihi   
 köroğlu, gülgün. i̇stanbul'daki bizans i̇mparatorluk sarayları . ob arşiv ve araştırma merkezi, 2006.    

haliç
i̇ncelenmemiş çeviri içeren sayfalar
marmara denizi
türkiye'deki dünya mirasları