Concord, New Hampshire

concord, new hampshire, abd'nin doğusunda new hampshire eyâletinin başkenti ve "merrimack kontluğu" merkez şehri olan bir şehirdir. concord'un şehir sınırları içindeki nüfusu  (2010 nüfus sayımı itibarı ile) 42.695 kişidir.

tarihçe

günümüzde condord şehrinin bulunduğu mevki amerikan yerli kabilesi olan "abenaki"'ler tarafından birkaç bin yıl önce yerleşilmişti ve bu yerleşke "pennacock" adını taşımaktaydı. bu yerli amerikalılar merrimack nehri'nin oldukça geniş vadisinde nehrin getirdiği ve sellerle vadi ovasına yaydığı mümbit topraklar üzerinde tarımla uğraşmaktaydılar ve merrimack nehri'nin hızlı akan sularında kullandıkları ağlarla balıkçılık da yapmakta idiler. kullandıkları ağaç kabuğu kaplı kanoları ile "winnipesaukee gölü" üzerinden atlas okyanusu'na kadar gidebilmekteydiler.

17 ocak 1725'te i̇ngiliz kolonisi olan massachusettts bay province (masschusetts körfezi vilayeti) merrimack nehri'nin batısında bulunan bütün araziler üzerinde hak iddia etti ve bu araziler içinde bulunan concord bölgesini "penacook plantasyonu"'na hibe ettiğini ilan etti. peacook plantasyonu'na 1725 ve 1726 haverhill, masschusetts'ten gelen "kaptan ebenezer eastman" ve diğerleri yerleştiler. 9 şubat 1734'te bu mevkide bulunan yerleşke "rumford" adı ile kasaba berati aldı. bu kasabaya rumford adı rumford kontu olan sır benjamin thompson'a atıfla verilmişti. fakat bu rumford yerleşkesi ile komşusu olan bow arasında sınır arazileri hakkkında büyük anlaşmazlıklar çıktı. ortaya çıkan anlaşmazlıklar çözüldüğü zaman, koloni valisi benning wentworth tarafından bu anlaşmalara uyumaya atıfla yerleşkenin ismi concord (anlaşma) olarak değiştirildi. bu anlaşmazlıların çözülmesi sırasında sınırlarda yapılan değişmelerden zarar göre kolonicilere başka mevkilerde araziler bağışlandı. böylece 1779'da "yeni penacook plantasyonu" sahipliği timoty walker jr ve ortaklarına verildi ve bu araziler 1800'de "rumford, maine" kasabası olarak berat aldılar.

concord 18. yüzyıl içinde gelişti ve günümüzde şehrin main street sokağının kuzeyinde bulunan eski evler bu yüzyıldan kalmıştır. amerikan bağımsızlık savaşı ve amerikan bağımsızlık bildirisi ile abd'nın i̇stiklalini ilanından sonra concord'un new hampshire eyaletinin ortasında bulunan coğrafi konumu bu kentin eyalet başkenti olarak seçilmesine başlıca neden oldu. buna bir başka neden de 1807'de samuel blodget tarafından yapılan girişim ve yatırımlarla bir kanal ve "lok (lock)" sistemleri kurularak merrimack nehri'nin daha aşağısında bulunup bu nehre gemilerin gelmesini önleyen amoskeag sellalesi'nin kenarından kanalla geçilme sağlandı. böylece concord kenti "middlesex kanalı" adı verilen bu yeni kanalla boston'a mavnalarla ulaşım için bağlanması imkânı ortaya çıktı. concord resmen 1808'de new hampshire eyaleti başkenti ilan edildi.

1819'da concord şehrinde "new hampshire state house" adlı yapılan kubbeli yasama meclisi binası abd her eyalet başkentinde kurulan capitol binalarının birinicisi olup onlara örnek oldu.

bu yüzyılda concord'da mobilyacılık gelişti. kent yakınlarında açılan beyazımsı granit taş sağlayan taş ocakları doğu amerika'da resmi ve ticari binalar yapımında popüler olarak çok kullanıldı. 1828'de concord'da at arabası yapmak için yeni bir firma açıldı. bu firmanın i̇ngiltere kralı iii. george'un taç giyme töreninde kullanılan at arabasından esinlenerek ürettiği "concord at arabası" amerika'da çok tutuldu. 19. yüzyılda concord bir demiryolu kavşağı ve demiryolu vagon ve lokomotif tamir merkezi oldu. şehirden geçen contocook nehir'nde elde edilen su gücü kullanılarak concord'da ve yakınında olan penacook'da çok sayıda tekstil fabrikaları açıldı.

günümüzde condord hizmet sanayinde önemli olup şehirde birçok sağlık bakım ve hastane firmalarının idare merkezi bulunmaktadır. ek olarak birkaç sigorta şirketinin merkezidir. ayrıca abd'de en büyük bağımsız matbaacılık şirketi olan "concord litho"'nun da merkezidir.

resimler

ayrıca bakınız
 new hampshire

kaynakça

dış bağlantılar

  concord şehri resmi websitesi  
  dmoz open directory projesi "concord" maddesi  
  wikivoyage "concord_(new_hampshire)" maddesi  
 concord monitor gazetesi   
 büyük concord ticaret odasi websitesi