Thomas Arne

thomas augustine arne ﻿(d. 12 mart 1710 - ö. 5 mart 1778), i̇ngiliz bir bestecidir. en iyi bilinen eseri alfred (1740) adlı müzikli oyun (masque) için bestelediği rule britannia adlı şarkıdır. bestelerini klasik opera stiline müziğine göre hazırlamıştır. bestelediği müzik eğlendirici ve kolay anlaşılan melodiler ile dolu olmakla nitelendirilmektedir.

yaşamı 

babası ve büyükbabası londra'da mobilyacı olan bir katolik ailenin oğlu olarak londra'da, 12 mart 1710'da doğdu. ailesinin serveti ve geliri büyük dalgalanmalar göstermiştir. thomas arne çocukken babasının serveti dolayısıyla zamanın moda olan covent garden civarında büyük bir evde yaşamıştı ve babası onu i̇ngiltere'nin en pahalı ve çok iyi ismi olan eton koleji paralı okuluna göndermiştir. okul sıralarında thomas arne ailesine bildirmeden müzikle ilgilenmeye ve müzisyenlerle ilgi kurmaya başlamıştı. özellikle besteci "michael festing" thomas arne'a keman ve klavsen çalmayı öğretmiş ve çeşitli müzik konserlerine gitmesini sağlamıştır. kız kardeşi londra'nın en ünlü kontralto şarkıcılarından biri olmak için müzik çalışmaları yapmakta idi. kız kardeşi susannah maria arne sonradan profesyonel şarkıcı olarak "madam cibber" adıyla çok ün yapmış ve kardeşi thomas arne'nin müzik eserlerinde başrollerde oynamıştır.

ama eton koleji'ni bitirince bir londra'da avukatın yanında çalışmaya başlayarak burada 3 yıl çalışarak bir hukukçu olma kariyerinde ilk adımları attı. fakat 1733'te bu isi bırakıp bir besteci olarak çalışmaya başladı. i̇lk yapımlanan opera eseri rosamond idi ve o zaman şarkıcılık kariyerinde ilerleyen kız kardeşi susannah maria arne başrolü oynadı. 1733-1776 döneminde thomas arne, muzikli oyunlar, masquelar, pandominalar ve operalardan oluşan 90 kadar sahnelenen eseri bulunmaktadır. birçok muzik eserlerinin metin ve notaları 1808deki convent garden'daki yangin dolayisiyla kaybolmuştur.

thomas arne 15 mart 1737'de babası bir orgcu olan ve besteci "geminiani"'nin öğrencisi olan şarkıcı cecilia young ile evlenmiştir. bu evlilikten bir çocukları olmuştur. karısının yakın akrabaları londra muzik ve tiyatro impesariyo ve organizatörü olduğu için arne'nin operalara ve muziksel oyunları devamlı yapımlanmıştır. arne'nin mason olmasının kariyerine yardımcı olduğu bildirilir. arne i̇ngiliz kralı veliahtı galler prensi frederick'in de desteğini kazanmıştır. ancak katolik olduğu için zamanın diğer i̇ngiliz bestecilerinin tam tersine olarak thomas arne hiç dinsel kilise müziği siparişi almamıştır. bununla beraber zamanının popüler i̇ngiliz müzisyeni olmuştur ve "muzik doktoru" unvan verilmiş ve "dr. arne" olarak anılmıştır.

1741'de arne ilk defa bir i̇ngiliz devlet mahkemesinde (chancery court) müzik eserlerinin metinleri ve notalarını basıp yayınlayan bir yayınevi aleyhine telif hakkı ihlali ile ilk davayı getirmiştir. 1755'te arne dubline yaptığı bir turneden sonra 20 yıl kadar suren bir evlilikten sonra karısının deli olduğunu iddia ederek karısı cecelia'dan ayrıldı. sonra öğrencilerinden olan soprano ve usun yetenekli çocuk şarkıcı olan charlotte brent ile ilişki kurdu. brent arne'in birkaç eserinde başrolü oynadı: "thomas and sally" (1760) ve "artaxerxes". "thomas and sally" hiç diyalog kapsamayan tümüyle şarkılardan oluşan ilk i̇ngiliz komik opera idi. "artaxerxes" operası 18. yüzyılda i̇ngiltere'de en başarılı ve en etkili opera eseri olduğu bildirilmektedir ve i̇talyan tipi matasaia tipi librettolu ama i̇ngilizce olarak hazırlanmış bir "opera seria" eseriydi. sonunda arne ve brent'in arası bozuldu. arne'in olmesinden hemen önce 1777'de eski karısı ile barıştı.

thomas arne 5 mart 1778'de londra'da ölmüştür. mezarı covent garden civarında st.paul kilisesinde bulunmaktadır.

eserleri

ayrıca bakınız 

 kayda değer operalar listesi
 opera bestecileri listesi

notlar 
 thomas arne eserleri için parasız partisyon notaları: imslp international music score library project   (erişme: 18.4.2010)
 thomas arnei koro eserleri parasız partisyon notaları: cpdl  choralwiki   (erişme: 18.4.2010)

dış bağlantılar 

i̇ngiliz masonlar
1710 doğumlular
1801 yılında ölenler
i̇ngiliz besteciler
i̇ngiliz opera bestecileri
klasik dönem bestecileri
18. yüzyılda i̇ngilizler
oratorio bestecileri
roma katolik besteciler ve müzisyenler
opera bestecileri