5 Ağustos



olaylar 
 1583 - humphrey gilbert, kuzey amerika'daki ilk i̇ngiliz kolonisini kurdu: bugünkü newfoundland.
 1634 - iv. murad, içki yasağı ilan ederek meyhaneleri yıktırdı.
 1858 - abd ile avrupa arasında ilk transatlantik kablo çekildi.
 1882 - japonya'da sıkıyönetim ilan edildi.
 1884 - new york limanı'nın girişindeki özgürlük anıtı'nın ilk taşı konuldu.
 1897 - edison, ilk reklam filmini üretti.
 1912 - padişah sultan reşat, meclis-i mebûsan'ı feshetti ve 14 mayıs 1914'e kadar kadar osmanlı meclisi toplanamadı.
 1914 - cleveland, ohio'da, ilk elektrikli trafik ışıkları hizmete girdi.
 1920 - pozantı'da mustafa kemal'in katılımıyla bir kongre gerçekleştirildi.
 1921 - gazi mustafa kemal, türk orduları başkomutanlığı'na seçildi.
 1927 - new york'ta sacco-vanzettti'nin ölüm cezasına çarptırılmalarına karşı gösteriler yapıldı. i̇talyan asıllı amerikalı anarşistler nicola sacco ve bartolomeo vanzetti işlemedikleri soygun ve cinayet suçlarından 1921'de ölüme mahkûm edilmişlerdi.
 1940 - ii. dünya savaşı: letonya, sovyetler birliği himayesine girdi.
 1945 - fransa'nın cezayir katliamı: 45 bin cezayirli katledildi.
 1949 - ekvador'da deprem: 50 köy yıkıldı, 6000'den fazla kişi öldü.
 1960 - burkina faso, (eski adıyla yukarı volta), fransa'dan bağımsızlığını ilan etti.
 1962 - nelson mandela hapse girdi. (1990'da serbest kaldı).
 1968 - bolu çimento fabrikası kuruldu.
 1969 - i̇stanbul silahtarağa demirdöküm fabrikası'nda, işçiler fabrikayı işgal ettiler. polis müdahale etti; 64 polis ve 14 işçi yaralandı.
 1989 - nikaragua'da genel seçimler yapıldı. sandinista ulusal kurtuluş cephesi çoğunluğu kazandı.
 1995 - türk-i̇ş, ankara'da "emeğe saygı" mitingi düzenledi. mitinge 100 bine yakın işçi katıldı.
 2003 - endonezya'nın başkenti cakarta'da, bir araca yerleştirilen bomba infilak etti; 12 kişi öldü, 150 kişi yaralandı.
 2013 - ergenekon davası'nda nihai kararın açıklanacağı dava başladı.
 2016 - ekim ayına kadar süren etiyopya protestoları başladı.

doğumlar 
 mö 79 - tullia, romalı hatip ve politikacı (ö. mö 45)
 1461 - i. alexander jagiellon, jagiellon hanedanı üyesi, litvanya'nın büyük dükü ve daha sonra polonya kralı (ö. 1506)
 1540 - joseph justus scaliger, i̇talyan asıllı fransız tarihçidir (ö. 1609)
 1623 - antonio cesti, i̇talyan besteci (ö. 1669)
 1681 - vitus bering, danimarkalı denizci (ö. 1741)
 1694 - leonardo leo, i̇talyan barok besteci (ö. 1744)
 1746 - antonio codronchi, i̇talyan rahip ve başpiskopos (ö. 1826)
 1802 - niels henrik abel, norveçli matematikçi (ö. 1829)
 1809 - alexander william kinglake, i̇ngiliz devlet adamı ve tarihçi (ö. 1891)
 1811 - ambroise thomas, fransız opera bestecisi (ö. 1896)
 1813 - ivar aasen, norveçli şair (ö. 1896)
 1826 - şinasi, osmanlı gazeteci, yayımcı, şair ve oyun yazarı (ö. 1871)
 1827 - manuel deodoro da fonseca, brezilyalı general ve brezilya cumhuriyeti'nin ilk başkanı (ö. 1892)
 1844 - i̇lya repin, rus ressam (ö. 1930)
 1850 - guy de maupassant, fransız yazar (ö. 1893)
 1860 - louis wain, i̇ngiliz sanatçı, ressam ve grafiker (ö. 1939)
 1862 - joseph merrick, i̇ngiliz vatandaşı (ö. 1893)
 1877 - tom thomson, kanadalı ressam (ö. 1917)
 1890 - naum gabo, rus kökenli bir heykeltıraş (ö. 1977)
 1889 - conrad aiken, amerikalı şair, öykü yazarı, romancı ve eleştirmen (ö. 1973)
 1901 - claude autant-lara, fransız yönetmen ve avrupa parlamentosu milletvekili (ö. 2000)
 1906 - john huston, amerikalı yönetmen ve en i̇yi yönetmen akademi ödülü sahibi (ö. 1987)
 1906 - wassily leontief, rus ekonomist ve nobel ekonomi ödülü sahibi (ö. 1999)
 1907 - eugène guillevic, fransız şair (ö. 1997)
 1908 - harold holt, 17. avustralya başbakanı olan avustralyalı politikacıdır (ö. 1967)
 1928 - johann baptist metz, alman katolik ilahiyatçı(ö. 2019)
 1930 - neil armstrong, amerikalı ay astronotu ve ay'a ilk ayak basan insan (ö. 2012)
 1930 - michal kováč, slovakya eski devlet başkanı ve siyasetçi (ö. 2016)
 1931 - ülker köksal, türk oyun yazarı, romancı ve öykü yazarı
 1936 - john saxon, amerikalı oyuncu (ö. 2020)
 1937 - akın çakmakçı, türk bürokrat (ö. 2001)
 1938 - serol teber, türk psikiyatr (ö. 2004)
 1939 - aysel tanju, türk sinema oyuncusu (ö. 2003)
 1939 - bob clark, amerikalı film yönetmeni (ö. 2007)
 1941 - airto moreira, brezilyalı davulcu ve perküsyoncu
 1944 - selçuk alagöz, türk pop-rock şarkıcısı, besteci ve söz yazarı
 1947 - osman durmuş, türk tıp doktoru ve siyasetçi (ö. 2020)
 1948 - cemil i̇pekçi, türk moda tasarımcısı
 1948 - ray clemence, i̇ngiltere futbolunun efsane kalecisi (ö. 2020)
 1952 - tamás faragó, macar eski sutopu oyuncusu
 1957 - shigeru ban, japon mimar ve tasarımcı
 1958 - uladzimir makey, beyaz rusya dışişleri bakanı (ö. 2022)
 1959 - pete burns, i̇ngiliz şarkıcı ve şarkı sözü yazarı (ö. 2016)
 1959 - pat smear, amerikalı müzisyen
 1961 - janet mcteer, i̇ngiliz oyuncu
 1962 - patrick ewing, amerikalı basketbol oyuncusu
 1964 - zerrin tekindor, türk oyuncu
 1964 - adam yauch, amerikalı hip hop şarkıcısı ve yönetmen (ö. 2012)
 1966 - james gunn, amerikalı film yönetmeni, yapımcısı ve senaristi
 1966 - suzan seçkiner, i̇lk kadın fide hakemi
 1967 - kazunori yamauchi, japon video oyunu tasarımcısı ve profesyonel otomobil yarışçısı
 1968 - colin mcrae, i̇skoç ralli sürücüsü (ö. 2007)
 1968 - marine le pen, fransız siyasetçi
 1971 - valdis dombrovskis, eski letonya başbakanı olan leton politikacı
 1972 - darren shahlavi, i̇ngiliz aktör (ö. 2015)
 1972 - theodore whitmore, jamaikalı futbolcu ve teknik direktör
 1973 - bora öztoprak, türk müzisyen
 1974 - alvin ceccoli, eski avustralyalı futbolcu
 1974 - kajol devgan, hint aktris
 1975 - eicca toppinen, şarkı yazarı
 1975 - maria kraakman, hollandalı aktris
 1977 - beyza durmaz, türk şarkıcı
 1978 - rita faltoyano, macar porno yıldızı
 1978 - kim gevaert, belçikalı eski kısa mesafe koşucusu
 1979 - david healy, kuzey i̇rlandalı eski futbolcu
 1980 - wayne bridge, i̇ngiliz futbolcu
 1980 - salvador cabañas, paraguaylı millî futbolcu
 1980 - jason culina, avustralyalı futbolcu
 1981 - travie mccoy, amerikalı rapçi
 1981 - jesse williams, amerikalı oyuncu ve model
 1984 - helene fischer, alman şarkıcı ve şovmen
 1985 - laurent ciman, belçikalı millî futbolcu
 1985 - salomon kalou, fildişi sahilili futbolcu
 1985 - shin so-yul, güney koreli oyuncu
 1985 - erkan zengin, türk asıllı i̇sveçli futbolcu
 1986 - asif memmedov, azeri futbolcu
 1987 
seniha gözetlik, türk sanat müziği şarkıcısı
mehmet sedef, türk eski futbolcu
 1988 - federica pellegrini, i̇talyan yüzücü
 1989 - ryan bertrand, i̇ngiliz futbolcu
 1991 - esteban gutiérrez, meksikalı formula 1 pilotu
 1991 - andreas weimann, avusturyalı futbolcu
 1994 - martín rodríguez, şilili futbolcu
 1995 - pierre højbjerg, danimarkalı futbolcu
 1996 - takakeishō mitsunobu, japon profesyonel sumo güreşçisi
 1997 - olivia holt, amerikalı şarkıcı ve oyuncu
 1998 - mimi keene, i̇ngiliz oyuncu
 1999 - meltem yıldızhan, türk kadın basketbolcu
 2001 - anthony edwards, amerikalı profesyonel basketbol oyuncusu
 2004 - gavi, i̇spanyol millî futbolcudur

ölümler 
 824 - heizei, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 51 imparatoru (d. 773)
 917 - i. efthimios, 907'den 912'ye kadar konstantinopolis patriği (d. 834)
 1364 - kōgon, japonya'da nanboku-chō dönemi sırasında ilk kuzey talibi (d. 1313)
 1633 - george abbot, canterbury başpiskoposu (d. 1562)
 1729 - thomas newcomen, i̇ngiliz mucit (d. 1663)
 1862 - félix de muelenaere, belçikalı roma katolik politikacı (d. 1793)
 1895 - friedrich engels, alman politik filozof (d. 1820)
 1901 - victoria, alman imparatoriçesi, prusya kraliçesi ve kraliyet prensesi (d. 1840)
 1929 - millicent fawcett, i̇ngiliz feminist (d. 1847)
 1946 - wilhelm marx, alman avukat, devlet adamı (d. 1863)
 1950 - emil abderhalden, i̇sviçreli biyokimyacı ve fizyolog (d. 1877)
 1955 - carmen miranda, portekiz doğumlu brezilyalı aktris ve samba şarkıcısı (d. 1909)
 1957 - heinrich wieland, alman kimyager ve nobel kimya ödülü sahibi (d. 1877)
 1961 - kenan yılmaz, türk bürokrat ve siyasetçi (d. 1900)
 1962 - marilyn monroe, amerikalı sinema oyuncusu (d. 1926)
 1964 - moa martinson, i̇sveçli yazar (d. 1890)
 1967 - mustafa i̇nan, türk inşaat mühendisi, akademisyen ve bilim insanı (d. 1911)
 1970 - sermet çağan, türk tiyatro sanatçısı ve gazeteci (d. 1929)
 1982 - faruk gürtunca, türk eğitimci, gazeteci ve siyasetçi (d. 1904)
 1984 - richard burton, i̇ngiliz aktör (d. 1925)
 1991 - soichiro honda, japon iş insanı (d. 1906)
 1995 - i̇zet naniç, yugoslav savaşı sırasında tugay komutanı (d. 1965)
 1998 - münif i̇slamoğlu, türk hekim, siyasetçi ve sağlık ve sosyal yardım bakanlarından (d. 1917)
 1998 - otto kretschmer, alman asker ve alman donanması'nda u-boot kaptanı (d. 1912)
 1998 - todor zhivkov, bulgar devlet adamı (d. 1911)
 2000 - alec guinness, i̇ngiliz aktör (d. 1914)
 2006 - daniel schmid, i̇sviçreli yönetmen (d. 1941)
 2008 - neil bartlett, i̇ngiliz kimyacı (d. 1932)
 2011 - francesco quinn, amerikalı oyuncu (d. 1963)
 2012 - chavela vargas, meksikalı şarkıcı (d. 1919)
 2013 - i̇nal batu, türk diplomat ve siyasetçi (d. 1936)
 2014 - marilyn burns, amerikalı oyuncu (d. 1949)
 2015 - nuri ok, türk hukukçu (d. 1942)
 2015 - ellen vogel, alman tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1922)
 2017 - i̇rina berejna, ukraynalı siyasetçi (d. 1980)
 2017 - dionigi tettamanzi, i̇talyan kardinalı (d. 1934)
 2018 - ellen joyce loo, kanada doğumlu hong konglu-çinli kadın şarkıcı, müzisyen ve söz yazarı (d. 1986)
 2018 - alan rabinowitz, amerikalı zoolog ve bilim insanı (d. 1953)
 2018 - charlotte rae, amerikalı oyuncu, komedyen, şarkıcı ve dansçı (d. 1926)
 2019 - teresa ha, hong konglu sinema ve dizi oyuncusu (d. 1937)
 2019 - josef kadraba, çekoslovak millî futbolcu (d. 1933)
 2019 - toni morrison, amerikalı yazar ve nobel edebiyat ödülü sahibi (d. 1931)
 2020 - hawa abdi, somalili insan hakları aktivisti ve hekim (d. 1947)
 2020 - eric bentley, i̇ngiliz-amerikalı tiyatro eleştirmeni, oyun yazarı, şarkıcı, yayıncı ve çevirmen (d. 1916)
 2020 - sadia dehlvi, hint gazeteci, köşe yazarı ve aktivist (d. 1956)
 2020 - pete hamill, amerikalı gazeteci, yazar, yayıncı ve eğitimci (d. 1935)
 2020 - agathonas i̇akovidis, yunan şarkıcı (d. 1955)
 2020 - cecil leonard, amerikan futbolu oyuncusu (d. 1946)
 2020 - blanca rodríguez, eski venezuela first laydsi ve soylu kişilik (d. 1926)
 2020 - aritana yawalapiti, brezilyalı kasike (d. 1949)
 2021 - reg gorman, avustralyalı aktör ve komedyen (d. 1937)
 2021 - yevhen marçuk, ukraynalı devlet adamı ve politikacı (d. 1941)
 2022 - vito annicchiarico, i̇talyan aktör (d. 1934)
 2022 -  judith durham, avustralyalı şarkıcı, söz yazarı ve müzisyen (d. 1943)
 2022 - clu gulager, amerikalı oyuncu ve yönetmendir (d. 1928)
 2022 - issey miyake, japon moda tasarımcısı (d. 1938)

tatiller ve özel günler 

0805
05