Ormancı türküsü

ormancı türküsü, temmuz 1946'da muğla'nın gevenes köyü'ndeki (günümüzdeki adı çaybükü, muğla) belen kahvesi'nde vuku bulan gerçek bir olay üzerine değirmenci pisili tahir usta tarafından söylenen ve zamanla ünü türkiye geneline yayılan bir halk türküsüdür. derleyicisi ve trt repertuvarına katılmasını sağlayan da nazmi yükselen'dir. türkünün sebep olduğu ilgi nedeniyle çaybükü köyündeki belen kahvesi yakın geçmişte restore edilmiş olup, ziyaretçi akınına uğramaktadır.

ormancı türküsünün hikâyesi 

gevenes mahallesinde 1922 yılında dünyaya gelen mustafa şahbudak, ağa çocuğudur. mustafa’nın en yakın arkadaşı köy muhtarı tevfik cezayir'dir. her akşam köy kahvesinde dama oynayan iki arkadaşın iddialı ve dostane karşılaşmaları kahvehanedekiler tarafından da ilgi ile izlenir. 1946 yılının bir temmuz gününde, mustafa şahbudak ve muhtar tevfik cezayir, yine dama tahtasının başına otururlar. oyunun yarısında 'sarı memet' lakaplı orman memuru mehmet i̇n çıkagelir. mehmet, sarhoştur. bir gün önce, komşu çiftlik mahallesinde yangın çıkmıştır. ormancı, yangın evrakının bir an önce ilçeye götürülmesi için bekçiyi muhtardan ister. ancak bu arada 1946 seçimlerinin evrakı da yatağan’a gönderilecektir. her türlü evrak yatağan’a köy bekçisi tarafından götürülmektedir. muhtar cezayir, 'olmaz, daha acil olan seçim sonuçlarının ulaştırılması gerekiyor. bekçiyi gönderemem' cevabını verir. bunun üzerine ormancı ile muhtar arasında tartışma başlar. muhtar tevfik cezayir, 'ayıp ediyorsun mehmet, bize müsaade et' der ve oyuna devam eder.

ormancı dama masasına bir yumruk atar. mustafa şahbudak, bu davranışa tahammül edemez ve ormancıyı tokatlar. olayın büyüyeceğini anlayan köylüler, ormancıyı sakinleşmesi için kahvenin arka tarafına götürürler. ormancı bağırarak küfürler savurmaktadır. küfürler mustafa şahbudak’ın tahammül sınırını daha da zorlar. şahbudak, yerinden kalkar, ormancının üzerine yürür. ormancı mehmet, kamasını çıkarıp mustafa şahbudak’ı kolundan yaralar. o zaman, mustafa şahbudak ormancıyı korkutmak için, belindeki tabancayı çıkarır, yere doğru ateş eder. muhtar, ormancının ikinci kez kama vurmaması için elini tutar. fakat, mustafa tetiği çoktan çekmiştir ve kurşun muhtar tevfik cezayir'e isabet eder. ormancı mehmet i̇n, bunun üzerine kaçmaya başlar. mustafa şahbudak kaçmasın diye, bir el daha ateş eder. bu ateş de öldürmek için değil, kaçmasına engel olmak içindir. i̇kinci atışta mehmet i̇n, yere düşer. arka cebinde tütün tabakası olduğu için, ona bir şey olmaz. ama tevfik kanlar içindedir. 
       
o günlerin imkânsızlıkları içerisinde tevfik’i, tahta bir sal üzerinde köyden 23 kilometre uzaklıktaki muğla devlet hastanesi’ne götürürler. tevfik, çok kan kaybetmektedir. mustafa, doktor veli bey’e, “babamın selamı var, bu adamı iyileştir” diye yalvarır. doktor veli bey, “o ölecek, önce senin kolunu saralım” diye yanıt verir. o sırada tevfik eliyle işaret edip mustafa’yı yanına çağırarak, ”ben ölüyorum, hakkını helal et” dedikten sonra can verir.
       
mustafa, en yakın arkadaşını öldürdüğü için teslim olur, 4 yıl ceza alır. cezaevindeyken her gece tevfik rüyasına girer. ancak ormancıya kini gittikçe artar.

bu acı olaydan sonra köyde kalamayacağını anlayan mehmet i̇n ise, tayinini ister, kavaklıdere orman müdürlüğü’ne atanır. aslen marmarislidir. emekliliğinden sonra oraya yerleşir. doksanlı yılların başında da ölür.

mustafa şahbudak da, cezaevinden çıktıktan sonra, anılarla dolu o köyde yaşayamayacağını anlayıp, muğla’ya yerleşir. çok sevdiği, günlerini birlikte geçirdiği arkadaşı muhtar tevfik cezayir’i öldürdüğünde, arkada 25 yaşında bir eş ve 3 çocuk bırakır. muhtar’ın eşi pembe, bu acıya dayanamayıp birkaç yıl sonra akli dengesini yitirir. oğlunun biri i̇zmir’e yerleşir. diğer oğlu ile kızı, köyde evlenirler ve hayatlarını orada sürdürmeye devam ederler.

bu arada mustafa'nın anne tarafından akrabası olan değirmenci pisili tahir usta gevenes köyü’nde yaşanan bu acı olayın türküsünü bestelemiştir. bu türkü bugün düğünlerde okunan, herkesin diline düşen ormancı türküsüdür. hayatının kalan yıllarını bu olayı unutmaya çalışarak geçiren mustafa şahbudak da 28 mart 2005 günü i̇zmir ege üniversitesi hastanesi’nde 83 yaşında ölür. 
   
müzeyyen senar, sümer ezgü, hale gür, ahmet günday, tolga çandar, kubat ve i̇brahim tatlıses gibi sanatçılar tarafından okunmuştur.

kaynakça 

özel

genel
 
 

muğla türküleri