Dönüşü Olmayan Yol

dönüşü olmayan yol  1967 abd yapımı suç gerilim filmidir. özgün adı point blank tir. "point blank" bir balistik ve adli tıp terimi olup ateşli silahlarla yapılan "yakın atış" anlamına gelmektedir.

donald e. westlake'in richard stark adını kullanarak yazdığı "the hunter" (i̇ng: avcı) adlı piyasa romanından senaryosunu alexander jacobs'ın uyarlayıp yazdığı filmin yönetmeni john boorman'dır. başlıca rollerinde lee marvin, angie dickinson, keenan wynn ve john vernon oynamışlardır. filmi yönetmesini boorman'dan lee marvin istemişti ve filme oyunculuğu dışında da birçok katkıları olmuştur.

1967 yılının los angeles'ında geçen bu gangster filminde, bir soygun sonrasında ortağının (john vernon) ve kendi karısının (sharon acker) ihanetine uğrayan ve ölüme terkedilen walker'ın (lee marvin) hayatta kalarak intikam peşine düşmesi anlatılmaktadır. bu modası geçmiş yalnız adam hem kendisine ihanet edenleri bulmak hem de soygunda payına düşen parayı alabilmek için girdiği arayışta geri planda bir suç örgütünün de işin içinde olduğunu anlar.

aslında bildik bir konuyu avrupa sanat filmlerinin anlatım tarzı ile sunan boorman yeni dalga sinemacılarınınkine benzer hızlı tempolu bir kurgu ve mekân kullanımını tercih etmiştir. sam peckinpah western türünde nasıl şiddetin şiirini yazdıysa aynı şeyi bu kara film türünde de boorman yapmıştır.

oyuncu kadrosu 
 lee marvin	 ... 	walker
 angie dickinson	... 	chris
 keenan wynn	... 	yost/fairfax
 john vernon	... 	mal reese
 carroll o'connor	... 	brewster
 lloyd bochner	... 	frederick carter
 michael strong	... 	stegman
 sharon acker	... 	lynne
 james sikking	... 	silahlı badigard
 sandra warner	... 	garson kız
 roberta haynes	... 	mrs. carter
 lawrence hauben	... 	araba satıcısı

film hakkında notlar 
 alcatraz adasında bulunan alcatraz federal hapishanesi'nin 1963 yılında kapatılmasından sonra burada çekilmiş ilk sinema filmi "dönüşü olmayan yol" dur.
 1999 yılında mel gibson'ın başrolünü oynadığı bir yeniden çevrimi yapıldı, filmin adı gününü göreceksin (payback)'ti. filmi brian helgeland yönetmişti.
 "dönüşü olmayan yol" kara film (film noir) ögeleri ile fransız yeni dalga ögelerini harmanlayan bir filmdir. anlatım tarzı, kamera hareketleri, renklerin ve sesin kullanımı açısından kara film tarzına birçok yenilik getiren "dönüşü olmayan yol" kendisi gibi yenilikçi bir film olan arthur penn'in yönettiği bonnie ve clyde (bonnie and clyde)'dan sadece 3 hafta sonra gösterime verilmişti. lee marvin başarılı filmi 12 kahraman haydut (the dirty dozen)'u yeni bitirmiş ve şöhretinin zirvesinde olmasına rağmen "dönüşü olmayan yol" sinemada şiddet tartışmalarının tam ortasına denk gelmiş ve başlarda beklenen ilgiyi görmemişti. silahların hiç susmadığı bonnie ve clyde'ın warren beatty ve faye dunaway 'i bile point blank'in soğuk duygusuz anti-kahramanı lee marvin'den daha çok sempati topluyordu. ancak marvin'in dikkate değer oyunculuğu ve boorman'ın filme olan sanatsal katkıları ileriki yılların paul schrader, martin scorsese, brian de palma ve quentin tarantino gibi yönetmenlerine büyük ölçüde ilham vermiştir.
 filmin tema müziği olan "mighty good times"ı stu gardner bestelemiş ve kendi üçlüsü (stu gardner trio) ile birlikte seslendirmiştir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 dearcinema.com'da point blank

amerika birleşik devletleri gangster filmleri
1960'larda gerilim filmleri
amerika birleşik devletleri romanlarından uyarlanan filmler
kara filmler
konusu los angeles'ta geçen filmler
konusu san francisco'da geçen filmler‎
metro-goldwyn-mayer filmleri
alexander jacobs'ın senaryosunu yazdığı filmler
philip h. lathrop'un görüntülediği filmler
john boorman'ın yönettiği filmler
johnny mandel'in müziğini yaptığı filmler
1960'larda aksiyon filmleri
amerika birleşik devletleri soygun filmleri
i̇ntikam teması içeren amerika birleşik devletleri filmleri
amerika birleşik devletleri polisiye gerilim filmleri
amerika birleşik devletleri ulusal film arşivi filmleri
amerika birleşik devletleri neo-noir filmleri
1960'larda i̇ngilizce filmler
1967 çıkışlı dramatik filmler