Licinia Eudoxia

licinia eudoxia (d. 422 – ö. 462) roma i̇mparatoriçesi, doğu roma i̇mparatoru ii. theodosius'un kızıdır. batı roma i̇mparatorları iii. valentinianus ve petronius maximus'un karısıdır.

ailesi 
eudoxia, 422 yılında doğu roma i̇mparatoru ii. theodosius ile yunan asıllı eşi aelia eudocia'nın kızları olarak dünyaya geldi. bilinen kardeşleri, arcadius ve flacilla, ebeveynlerinden önce ölmüştür. babasının ebeveynleri, arcadius ve aelia eudoksia'dır. annesinin babası atina'dan bir sofistdi.

annesinin babasının kimliği ilk defa socrates scholasticus tarafından verilmiştir. i̇oannis malalas daha sonra annesinin geçmişi hakkında daha çok detay vermiştir.

sonraki tarihçiler masal ya da aşk romanını çok fazla hatırlatan yukarıdaki bu anlatımı tarihsel hassasiyetle reddetmeyi eğilimindedirler. eudocia'nın pulcheria ve ii. theodosius'a nasıl tanıştırıldıkları kesin olarak bilinmemektedir. kenneth holum'un 1982 tarihli tarihsel çalışması theodosian empresses. women and imperial dominion in late antiquity leontius'un atina'dan ziyade antiochlu olduğunu bu iki şehir ve onların filozoflarının aralarındaki "geleneksel bağ" çerçevesinde önerir. ancak bu şüphelidir çünkü eudocia 420'lerde antioch'tan ziyade atina'da imar faaliyetlerine odaklanmıştır. eudoxia'nın anneannesinin ismi kaydedilmemiştir.

i̇lk evliliği 

424 yılında, birinci derece kuzeni iii. valentinianus nişanlandı. nişanlandıkları yıl marcellinus comes tarafından kaydedilmiştir. nişanlandıkları zaman, valentinianus yaklaşık dört, eudoxia ise yalnızca iki yaşındaydı. edward gibbon bu nişanı "roma dünyasına hükmeden üç kadının anlaşması" olarak değerlendirir, bahsettiği üç kadın galla placidia, yeğeni pulcheria, ve pulcheria'nın kardeşinin karısı eudocia'dır. galla placidia, valentinianus'un annesi ve arcadius'un baba bir kız kardeşiydi. valentinianus, joannes tarafından elinde tutulan batı roma i̇mparatorluğu tacını talep etmesi için hazırlanıyordu. joannes, theodosius hanedanı üyesi değildi ve doğu'nun sarayı tarafından gaspçı kabul ediliyordu. 424 yılı içinde, valentinianus, doğu'nun sarayında caesar ilan edildi. ertesi yıl, joannes mağlup edilip, idam edildi. valentinianus batı'nın augustusu olarak onun yerine geçti.

eudoxia ve valentinianus 29 ekim 437 tarihinde konstantinopolis'te evlendiler, bu evlilik theodosius hanesi'nin iki parçasının yeniden birliği olarak tarihe geçmiştir. evlilik, socrates scholasticus, chronicon paschale ve marcellinus comes tarafından kaydedilmiştir. 439 yılında ilk kızı prenses eudocia'yı doğurduğunda augusta ilan edilmiştir. ayrıca placidia isminde ikinci kızları olmuştur. i̇ki kızın doğumları ve nihai kaderleri priskos, procopius, i̇oannis malalas ve chronicon paschale tarafından kaydedilmiştir.

16 mart 455 tarihinde campus martius, roma'da, valentinianus, optila ve thraustila tarafından öldürüldü. antakyalı john'un eksik vakainamesiyle kesin olmamakla beraber 641 ile 648 yılları arasında antakya süryani ortodoks patrikliği yapmış john olduğu kabul edilen 7. yüzyıl keşişine göre:

heraclius, "imparator üzerinde en büyük etkisi olan bir hadım" ve aëtius'un öldürülmesinin işbirlikçisi olarak kabul edilmektedir.

i̇kinci evliliği 
valentinianus'un erkek bir evladı yoktu ve yerine geçecek kimseyi işaret etmemişti. birçok aday tahta aday oldu. roma senatörleri arasında en yüksek dereceye sahip maximus onlardan biriydi. i̇kinci aday domninus'un oğlu maximianus'tu. domninus mısır'da çok büyük servet edinmiş bir tüccardı. maximianus, aëtius'un komutasında bir domesticus (geç roma i̇mparatorluğu'nun seçkin muhafız birliği protectores domesticinin üyesi) olarak görev yapıyordu. eudoxia'nın kendi adayı olarak majorian'ı gösterdi.

antakyalı john, maximus'un saray yetkililerini ve yerel askerin bağlılıklarını satın alarak tahta geçmeyi garanti altına aldığını bildirir. eudoxia'yı kendisiyle evlenmek ya da idam edilmek seçenekleri ile karşı karşıya bırakır. bu evlilik theodosius hanedanı ile olan bağını güvence altına alacaktı. akitanyalı prosper, maximus'un valentinianus'un katillerini cezalandırmak yerine onlarla arkadaş olduğunu bildirir. hem prosper hem de tunnunalı victor,  eudoxia'nın maximus ile olan evliliğin sadece ilk kocasının ölümünü izleyen birkaç gün içinde olduğu belirtirler ve imparatoriçenin valentinianus'un yasını yeterince tutmadıkları için eleştirirler.

antakyalı john, maximus'un önceki karısından, adını zikretmeden bahseder. valentinianus'un ona tecavüz ettiği belirtilir ve vakainüvis, maximus'un efendisine karşı dönmesinin sebebi olarak bunu gösterir. i̇lk karısının nihai kaderi kaydedilmemiştir. lucretia örneğine bakarak intihar ettiği kabul edilebilir. maximus hiçbir şeye aldırmadan oğlu palladius ile eudoxia'nın ilk evliliğinden olan yeni üvey kızı eudocia'nın gene theodosius hanedanı ile olan bağını güçlendirmek için evliliğini ayarladı.

john drinkwater ile hugh elton'un 1992 tarihli "fifth-century gaul: a crisis of identity?" isimli tarih çalışmasına göre, maximus'un ilk karısı, onun magister militumu (askerlerin başı) avitus'un kız kardeşidir. yazarlar ayrıca maximus'un ilk evliliğinden oğlu olan flavius magnus'un torunu olduğunu önerirler. aynı yıl içinde theodosius hanedanının bir üyesinin anicia ailesi yaptığı üçüncü evlilik olarak genç placidia'nın olybrius ile olan evliliğini de bu zaman dilimine koyarlar. olybrius'u maximus'un üçüncü oğlu, anicius probinus'tan torunu, ve anicius hermogenianus olybrius'un büyük yeğeni olduğunu tartışmaya açarlar. christian settipani tarafından verilen flavius magnus'un nesebi dikkate alınırsa, flavius probus'un annesinin isminin bilinmemesi yanında, petronius maximus'un anne tarafından torunu olabileceği kabul edilebilir.

maximus, avitus'u magister militum praesentalis atadı ve toulouse'a gönderdi. orada avitus vizigotlar'ın kralı ii. theodoric'in bağlılığını tesis etmeye çalıştı. vakainüvis malchus'a göre, "bu dönem, ii. theodosius ile eudocia'nın kızı,  iii. valentinianus'un dul eşi i̇mparatoriçe eudoxia roma'da mutsuz bir şekilde bekliyor ve kocasının katili tiran maximus'a öfke besliyordu, afrika'da vandalların kralı genserik'den roma'ya hükmeden maximus'a karşı yardım istedi. genserik, kuvvetleri ile hızla gelip şehri ele geçirdi, maximus ve kuvvetlerini imha etti, bronz heykeller bile dahil olmak üzere saraydan her şeyi aldı. sağ kalan senatörleri eşleri ile esir olarak götürdü; onlarla beraber afrika'da kartaca'ya ondan yardım talep eden imparatoriçe eudoxia, kızı ve konstantinopolis'te bulunan patrici olybrius'un karısı placidia ile bekar kızı eudocia'yı da götürdü. döndüklerinde, genserik bekar genç eudocia'yı oğlu hunerik ile evlendirdi, anne ve diğer kızına büyük itibar gösterdi."(chron. 366).

eudoxia, muhtemelen ilk kocası valentinianus'un kızkardeşi justa grata honoria'nın istemediği evliliğine karşı atilla'dan yardım istemesi örneğini takip etti. prosper'e göre, vandallar geldiğinde, maximus roma'daydı. roma'dan kaçabilecek herkese izin verdi. kendisinde kaçmaya teşebbüs etti ama imparatorluk köleleri tarafından suikasta uğradı. hükümdarlığı 77 gün sürdü. cesedi tiber nehrine atıldı ve hiçbir zaman bulunamadı. tunnunalı victor, papa büyük leo'nun, genserik ile roma halkının güvenliği için pazarlık ettiği detayını vermiştir.

hydatius, suikastı kaçmaya teşebbüs eden maximus'a olan kızgın olan roma ordusunun isyan etmesine bağlar. 541  yılı chronica gallica suikastı ayaklanan kalabalığa bağlar. jordanes, "ursus, roma askeri" olarak tek bir suikastçıyı belirler. ursus, latince "ayı" demektir. sidonius apollinaris bir burgonyalının "hain liderliğinin" kalabalığı paniğe ve imparatoru katledilmesine sürüklediğine dair üstü örtülü bir yorum yapar. kimliği belirsizdir, muhtemelen bir sebepten ötürü vandallar ile yüzleşmekte başarısız olan bir general. sonraki tarihçiler iki yüksek rütbeli burgonyalı olan gondioc ve kardeşi burgonyalı i. chilperic'i muhtemel adaylar olarak gösterirler. daha sonra 455 yılında her ikisi hispania'nın istilasında ii. theodoric'e katılmışlardır.

dulluğu 
üç kadın kartaca'da yedi yıl esir kaldılar. 462 yılında, eudoxia ve kızı placidia için doğu roma i̇mparatoru i. leo büyük bir fidye ödedi. eudoxia, placidia ile birlikte 25 yılın ardından konstantinopolis'e dönmüştür. eudocia afrika'da kalıp 523 ile 530 yılları arasında vandalların krallığını yapan hunerik ile evlendi.

kaynakça

dış bağlantılar 

a short article about licinia by ralph w. mathisen 
a genealogical profile of her 
profile of her first husband valentinian iii in the prosopography of the later roman empire 
discussion of petronius maximus and his relations in "fifth-century gaul" 

422 doğumlular
462 yılında ölenler
5. yüzyılda hristiyanlar
5. yüzyıl romalıları
5. yüzyıl kadınları
roma i̇mparatoriçeleri
theodosius hanedanı

augustae
ii. theodosius