Çorum

çorum, i̇ç orta karadeniz bölgesi'nde çorum ilinin merkezi olan şehir. 2020 yılı itibarıyla 299.315 kişilik nüfusa sahiptir. yerli halkı türkmendir. toprak sanayi ve makine imalat sanayi çok gelişmiştir. orta karadeniz bölümü'nün iç kısmında yer almaktadır. doğuda amasya, güneyde yozgat, batıda çankırı, kuzeyde sinop, kuzeydoğuda samsun, güneybatıda kırıkkale ile çevrilidir.

enlem ve boylam değerlerine göre ise; 34 derece 04 dk. doğu boylamları ile 39 derece 54 dk. kuzey enlemleri arasında yer almaktadır. deniz seviyesinden ortalama yüksekliği (rakımı) 820 metredir.

ankara'ya 244, i̇stanbul'a 608, amasya'ya 92, sinop'a 294, samsun'a 167, tokat'a ise 188 km mesafededir.

i̇lçelerin il merkezine uzaklıkları ise; alaca 52, bayat 83, boğazkale 87, dodurga 42, i̇skilip 56, kargı 106, laçin 29, mecitözü 37, oğuzlar 68, ortaköy 57, osmancık 59, sungurlu 72 ve uğurludağ 66 km'dir.

tarihçe 
yontma taş çağı (paleolitik) cilalı taş devrinde (neolitik) kalkolitik dönemin 4. aşamasında çorum bölgesinde insan yerleşimlerinin bulunduğunu ortaya çıkarmıştır. bu devir eserlerine alacahöyük, büyük güllücek, boğazköy, eskiyapar, kuşsaray höyüklerinde de rastlanmıştır. yerleşimler bu dönemden itibaren devamlılık göstermiştir. çorum ve çevresi daha sonra hitit, frigler, kimmer, medler, pers, galat, roma, bizans, selçuklu, danişmendliler beyliği, moğol, eretna beyliği, kadı burhaneddin ahmed devleti ve son olarak osmanlı egemenliğine girmiştir. laçin ilçesinde ise kaplıkaya kaya mezarı da bulunmaktadır.

çorum isminin ortaya çıkışı 

çorum, binlerce yıldır çeşitli uygarlıkların yan yana ve üst üste oluşturduğu, yerli anadolu kültür geleneğini devam ettiren illerin başında gelmekle birlikte merkez ilçenin tümüyle şehir olarak kurulması 11. yüzyıla kadar inmektedir. müslüman türklerce kurulmuş anadolu şehirlerinden birisidir. çorum isminin günümüzdeki haline dönüşümü konusunda farklı varsayımlar üzerinde durulmaktadır; 

 mö 3. yüzyılda avrupa'da anadolu'ya geçerek şimdiki çorum, sivas, yozgat arasına yerleşen galat topluluklarının adı olan trokmu sözcüğünden gelmiştir. trokmu oymağı, hitit i̇mparatorluğu'ndan kalma başkent olan hattuşaş (boğazköy) yöresine yerleşmiştir. trokmu sözcüğü zamanla torokmu'ya daha sonra da çorumlu'ya dönüşmüştür.
 mö 90-80 yıllarında pontus krallığı'na bağlı olarak kapadokya valiliği yapan gordios'a dayanmaktadır. gordios'un yönetimi sırasında gordiana denilen bölge gordios'un yönetiminden sonra da uzun süre aynı adı taşıdı. gordiana, önce gordum'a, zamanla da çorum'a dönüşmüştür.
eski yunan kaynaklarında çorum'un adı niconia (nikonya) olarak geçmektedir. bizans döneminde de evkaite diye geçmektedir. 1072 malazgirt savaşı ile çorumlu olan vilayetin ismi 16. yüzyılın sonralarına doğru "lu" ekinin kaldırılması ile çorum olarak kalmıştır.

coğrafya ve iklim 
çorum, i̇ç karadeniz i̇klimi özelliklerini gösterir. yazlar sıcak ve az yağışlı, kışlar soğuk ve genelde kar yağışlıdır. i̇lkbahar ve sonbaharda az da olsa yağmurludur. özellikle yaz akşamları bile serin bir havaya sahiptir.ilıman bir havaya sahiptir.

konum 
kuzey anadolu fay hattı, çorum'un 20 km kuzeyinden geçmektedir.

önemli dağ ve tepeleri şunlardır: çağşak köyünde bulunan kartal (urlu) dağı 1.670 metre, çatalkaya tepesi, karadağ, çorum merkez 1.566 metredir.

ovaları: çorum ovası, bozboğa ovası, ovasaray ovası, hüseyin ovası, dedesli ovası.

akarsuları: kızılırmak, yeşilırmak, çat suyu, mecitözü çayı,çekerek irmağı.

{| class="wikitable" style="font-size:90%;width:100%;border:0px;text-align:center;line-height:%1,0;"
! style="background: #99cccc; color: #000080" height="17" |aylar
! style="background: #99cccc; color:#000080;" | oca
! style="background: #99cccc; color:#000080;" | şub
! style="background: #99cccc; color:#000080;" | mar
! style="background: #99cccc; color:#000080;" | nis
! style="background: #99cccc; color:#000080;" | may
! style="background: #99cccc; color:#000080;" | haz
! style="background: #99cccc; color:#000080;" | tem
! style="background: #99cccc; color:#000080;" | ağu
! style="background: #99cccc; color:#000080;" | eyl
! style="background: #99cccc; color:#000080;" | eki
! style="background: #99cccc; color:#000080;" | kas
! style="background: #99cccc; color:#000080;" | ara
|-
! style="background: #99cccc; color:#000080;" |ort. en yüksek °c
| style="background: #ffffff; color:#000000;" | 4,2
| style="background: #dddddd; color:#000000;" | 6,5
| style="background: #ffffcc; color:#000000;" | 11,5
| style="background: #ffff99; color:#000000;" | 17,4
| style="background: #ffcc66; color:#000000;" | 21,8
| style="background: #ff8000; color:#000000;" | 25,6
| style="background: #ff8000; color:#000000;" | 28,9
| style="background: #ff8000; color:#000000;" | 39,1
| style="background: #ffcc66; color:#000000;" | 25,6
| style="background: #ffff99; color:#000000;" | 19,5
| style="background: #ffffcc; color:#000000;" | 12,1
| style="background: #dddddd; color:#000000;" | 6,0
|-
! height="16" style="background: #99cccc; color:#000080;" |ort. en düşük °c
| style="background: #80ffff; color: black;" | -4,3
| style="background: #80ffff; color: black;" | -3,8
| style="background: #ffffff; color: black;" | -1,1
| style="background: #dddddd; color: black;" |  3,7
| style="background: #ffffcc; color: black;" |  7,0
| style="background: #ffff99; color: black;" |  9,8
| style="background: #ffff99; color: black;" |  12,1
| style="background: #ffff99; color: black;" |  12
| style="background: #ffff99; color: black;" |  8,7
| style="background: #ffffcc; color: black;" |  4,7
| style="background: #dddddd; color: black;" |  0,3
| style="background: #ffffff; color: black;" | -2,3
|-
| colspan="14" style="text-align:center;font-size:90%;"|kaynak: www.meteor.gov.tr
|}

 nüfus 

 ekonomi 
çorum 2019 yılında 1 milyar 541 milyon 873 bin dolarlık ihracat gerçekleştirdi. türkiye'nin ihracat yapan illeri arasında 15. sırada bulunmaktadır. 2013 yılı işsizlik verilerine göre %5,9 ile işsizlik oranı en düşük 9. il oldu.

 kültür 

yemek kültürü
i̇lk önce çorum'un en meşhur yiyecekleri arasında leblebisi gelir. madımak bu yörenin günlük yemeklerinden biridir. düğün ve sünnet gibi özel günlerde düğün çorbası, et yahni, iskilip dolması, keşkek, etli pilav, su böreği, yayla çorbası, tulumba tatlısı ve çorum baklavası yaygın olarak tüketiliyor. çorum baklavası kısık ateşte uzun süre pişirildiği için rengi beyaz olmaktadır. damada olarak bilinen bir tür un helvası nişan ardından gelinin ailesi tarafından hazırlanır. tel tel'' tatlısı ise ağda ve leblebi unu ile hazırlanan bir tatlı pişmaniye türüdür. eski zamanlarda kış aylarında aileler bu tatlıyı birlikte hazırlayıp yemiştir. kargı tulum peyniri ve sırık kebabı kargı ilçesine özgüdür. sabah kahvaltısında sündürme (muhlama, kuymak) yenmesi yaygındır.

turizm 
sıklık mesire yeri ve tabiat parkı i̇l merkezinde yer almaktadır.

eğitim 
lise, ortaokul, ilkokul, ana sınıfı olmak üzere toplam 520 okul bulunmaktadır. toplam 94.308 öğrenci mevcuttur. ayrıca çorum sınırları içinde hitit üniversitesi bulunmaktadır.

altyapı

ulaşım 
çorum'a karayolu ve havayolu ile ulaşım mevcuttur. türkiye'nin her yerinden karayolu ile ulaşılabilmektedir. çorum şehirlerarası otobüs terminali 2015 yılında yenilenmiştir. toplam 7 otobüs firması hizmet vermektedir. i̇lçelere gidiş ve gelişler bu terminalden yapılmaktadır. öte yandan, amasya'nın merzifon ilçesindeki havalimanı da çorum il merkezine 1 saat mesafede yer almaktadır. havalimanından çorum merkezine ve ilçelere servisler kalkmaktadır.

belediye otobüsleri 
özel halk otobüsleri çorum belediyesi tarafından düzenlenmektedir. toplam 17 hatta hizmet vermektedir. otobüslere binmek için özel halk otobüs kartı veya jeton kullanılmaktadır. otobüsler genelde 07.00 ile 23.30 arasında halka hizmet vermektedir.

çorum'da yerel medya 
 
çorum yerel tv kanalları
 kanal 19 tv
 çorum radyo tv (çrt)
 leblebi tv
çorum web tv
 kızılırmak tv

çorum yerel radyoları
 umut radyo
 radyo 19
 çorum fm
 osmancık fm
 radyo melodi
 radyo gün
 çağrı fm
 dost radyo
 sungurlu fm

çorum yerel gazeteleri
+ çorum haber gazetesi
 kesin karar gazetesi
 çorum hakimiyet
 habercim 19
 yayla haber
 sungurlu gazetesi
 çorum haber
 i̇skilip'in sesi
 kızılırmak haber

kardeş şehirler 
çorum'un 6 kardeş şehri vardır:

●   fuzuli, azerbaycan

●   kalkiya, filistin

●   bace, tunus

●   tešanj, bosna hersek

●   gimhae, güney kore

●   san juan teotihuacan, meksika

kaynakça

dış bağlantılar 
 çorum valiliği
 çorum belediyesi