Panzer 35(t)

panzerkampfwagen 35(t) (pz.kpfw. 35(t) / zırhlı muharebe aracı 35(t)), veya bilinen adıyla panzer 35(t), çoğunlukla nazi almanyası tarafından kullanılmış olan çekoslavak tasarımı bir hafif tanktır. çekoslavak servisindeyken resmi adlandırması lehký tank vzor 35'tir (hafif tank modeli 35) ama çoğunlukla lt vz. 35 ya da lt-35 kullanılmıştır. "(t)" harfi almanca'da "çek" anlamına gelen "tschechisch" kelimesinin baş harfinden gelmektedir.

özellikleri 

lt-35 1930'lu yıllarda dizayn edilen zırhı perçinli iki kişilik tareti olan arkadan motorlu bir tanktı. ana silahı škoda vz 34 37.2 mm top tank komutanı tarafından kullanılırdı. tank 72 adet top mühimmat taşırdı. tarette ayrıca bir adet coaxial 7.92 mm makineli tüfeği de bulunuyordu. i̇kinci kişi topu hem yükleyip hem de ateşlemek ile görevliydi. tankın ön sağ kısmında sürücü, onun sol tarafında radyo operatörü olan ayrıca 7.92 mm makineli tüfeği de kullanan kişi oturmaktaydı. bu silahın 1.800 mermilik  mühimmatı vardı.

aracın škoda 6 silindirli motoru 120 beygirlik güç üretiyordu. aracın arkasına monte edilen motoru 6 ileri ve bir geriden oluşan vites kutusu tamamlıyordu. 8 adet palet tekerleği ve 4 adet çark tankı taşıyordu. hava kompresörü sayesinde sürücü aracı daha kolay idare ediyordu.

üretimi 

lt vz35 1936 yılında çek škoda works fabrikasında üretilmeye başlandı. 50 adeti ise čkd fabrikasında  1937 yılında üretildi. toplamda 434 adet üretildi. 298 adet çekoslovakya ordusu, 126 tanesi romanya ordusu (škoda r-2) ve 10 tanede bulgaristan ordusu (t-11) içindi. çek ordusu 1934 yılında önceden siparişi verilen s-ll-a modelinden vazgeçti. i̇lk olarak üretilen 160 tankın ilk partisi 30 ekim 1935 yılında servise girdi. ve haziran 1936 da bu sipariş tamamlandı. daha sonra kasım 1937 tarihinde 103, 1938 yılında ise 35 tanesi daha ordu hizmetine girdi. ağustos 1936 da romanya 126 adetlik sipariş verdi ve bunlar mayıs 1937 de teslim edildi. 1938 yılında afganistan 10 adetlik bir sipariş verdi. fakat almanların  emri ile bu araçlar 1939 yılında bulgaristan a verildi. nazi almanyası  ordusu wehrmacht çekoslovakya ya ait  219 aracı mart 1939 ele geçirdi ve kendisi kullanmaya başladı.

modelleri 

 s-ll-a – i̇lk prototip üretimi
 lt vz. 35 – basit çek tasarımı (37 mm a-3 top)
 t-11 – bulgaristan a satılan daha iyi toplu (37 mm a-7) 
 ltm 35 – alman piyade si için üretilen model (haziran  1940 kadar)
 panzerkampfwagen 35(t) – alman dizaynı lt-35
 panzerbefehlswagen 35(t) – alman komuta tankı
 mörserzugmittel 35(t) – alman zırhlı havan traktörü
 r2 – lt 35 in romanya için üretilen modeli 
 tacam r2 – romanya  tank imha edici  r-2 (lt-35) şaseli
 t21 - macaristan turan modeli için üretilen ağır prototip tank

operasyon tarihi 

lt vz.35 tankı 1937 ile 1939 yılları arasında çekoslovakya ordusu tarafından kullanıldı. 1939 yılında, 219 araç alman ordusunun eline geçti. bu araçlar ilk olarak 5 haziran 1939 yılında süvari sınıfı birlikleri olan ltm 35 tarafından kullanıldı. 16 haziran 1940 tarihinde yeni dizayn edilen adıyla pz.kpfw. 35(t) panzertruppe servise girdi. (t) harfi (‘’almanca’’tschechoslowakisch kelimesinin kısaltılmasıydı ve aracın çekoslovakya dan ganimet alındığı anlamına geliyordu). alman 6. panzer tümeni polonya seferi (1939), fransa seferi (1940) ve barbarossa harekatı (1941) sırasında bu tankı kullandı. ancak barbarossa harekatı sırasında bu araçlara aşırı soğuk ve genel iklim koşulları karşısında kullanılamaz bir hal aldılar. kasım 1941 de bütün pzkpfw 35 (t)ler servis dışı kaldı. zayıf tarafları ince zırhı ve ateş gücünün düşüklüğüydü. geri kalan 26 adet tank daha sonra romanya'ya satıldı. 1940 yılında bu tanklar için yedek parça bulunamadığından en son olarak 1941 yazındaki operasyonda kullanıldılar ve bu tanklar alman ordusunda bir daha göreve çıkmadı. slovakya ve romanya ise 1942 sonuna kadar bu tankları kullanıldı. sağlam kalan son tanklarda elden geçirilip mühimmat taşıma aracına dönüştürüldü.

mihver devletleri'nden biri olan slovak ordusu sahip olduğu 79 tankı sovyetlere karşı kullandı. bulgaristan mart 1940 tarihinde almanya'dan 10 tanesi a-7 diğerleri a-3 top taşıyan toplamda 26 tank teslim aldı. romanya ise sahip olduğu 126 tankı kızıl ordu'ya karşı 1941 ve 1942 yıllarında kullandı. bu tanklardan 20 tanesi daha sonra modifiye edilerek 76.2 mm top taşıyan  tacam r-2  tank imha aracına dönüştürüldü.

ayrıca bakınız 
 ii. dünya savaşı zırhlı araç listesi
 ii.ds sırasında almanya tank üretimi

dış bağlantılar 
 pz.kpfw. 35(t) at panzerworld
 panzerkampfwagen 35(t)  at achtung panzer!
 ele geçirilen alman araçları 

ii. dünya savaşı'nda almanya'nın tankları
çekoslovakya tankları