Hearts of Iron II

hearts of iron ii, paradox interactive'in yapımını üstlendiğini hearts of iron serisinin ikinci oyunudur. serinin ilk oyunu gibi diplomasi ve savaş üzerine kurulu olan strateji oyunu, 1936-1948 yılları arasında, oyuncuya o dönem var olan ülkelerden birini seçme ve yönetme imkânı sunmaktadır.

hearts of iron ii, paradox interactive'in 2006 yılında yayınladığı ilk eklenti paketi doomsday ve 2007 yılında oyunculara sunduğu ikinci ek paket armageddon ile birlikte oyunu genişletmiş, 1948'de sona eren senaryo bu 2 eklenti paketiyle soğuk savaş yıllarını da içerisine dahil etmiş ve oyunu 1936'dan 1964 yılına kadar sürmesini mümkün kılmıştır.

genel bakış 
hearts of iron ii, serininin diğer oyunlarında olduğu gibi oyuncuya bir ülke seçme ve yönetme imkânı sunmaktadır. oyuncu 1936 yılından başlayarak seçtiği ülkeyi (ek paketleriyle birlikte) 1964 yılına kadar yönetebilmektedir. oyun ikinci dünya savaşı öncesi dönemi (1936-1939), i̇kinci dünya savaşı dönemi (1939-1945) ve soğuk savaş döneminin bir kısmını (1945-1964) kapsamaktadır. oyun tarihsel gelişmelere dayalı bir mekaniğe sahiptir fakat oyuncunun izleyeceği yol tarihin akışının değişmesine de neden olabilmektedir. örneğin oyuncu türkiye ile oyuna başlayabilir ve ii. dünya savaşı başladığında veya devam ederken müttefik güçlerine katılabilir. böyle bir durumda almanya ve nazi rejiminin kontrolünde bulunan romanya ve bulgaristan gibi ülkeler otomatik olarak türkiye'yi düşman kabul ederler. tarihi olarak müttefik devletleri'nin türkiye'den talep ettiği ama dönemin cumhurbaşkanı i̇smet i̇nönü tarafından reddedilen balkan cephesi böylelikle açılmış olur. böyle bir durumda oyuncunun izleyeceği strateji oyunun değişkenlerini etkileyerek savaşın uzamasına, kısalmasına veya kaybedilmesine neden olabilmektedir.

seçilebilir ülkeler ve uluslar 
her ne kadar oynanabilir ülkeler listelenirken herhangi bir kategoriye bölünmeseler de ülkeler güç bakımından birbirlerinden ayrılmaktadır. ülkeler oyunda askeri veya ekonomik anlamda değil sahip oldukları endüstriyel kapasitelerine (industrial capacity) göre kategorilendirilebilir. oyunun başında ülkelere atanan endüstriyel kapasite oranları tarihi açıdan ülkelerin sahip oldukları sanayileşme ve altyapılaşma ile eş orantılıdır. oyunun başlangıcından (1936) itibaren egemen ve bağımsız olan bazı ülkeler ve sahip oldukları endüstriyel kapasiteleri aşağıdaki gibidir.

60 veya üzeri endüstriyel kapasite: fransa, almanya, japonya, birleşik devletler, birleşik krallık, sovyetler birliği, i̇talya

20 - 59 arası endüstriyel kapasite: arjantin, avustralya, belçika, brezilya, bulgaristan, çekoslovakya, macaristan, i̇spanya, polonya, türkiye, i̇sveç, yugoslavya, romanya, hollanda, kanada

10 - 19 arası endüstriyel kapasite: avusturya, şili, kolombiya, danimarka, finlandiya, yunanistan, i̇rlanda, meksika, norveç, peru, portekiz, i̇sviçre

oynanış ve mekanik 
oyun temelde diplomasi, üretim ve teknoloji üzerine kuruludur. kaynak yönetimi ve endüstriyel sanayileşme oyunun ilerleyen zamanlarında önemli bir faktör haline gelmektedir.

diplomasi 
oyuncular diplomatik ilişkilerini kullanarak;
 bir ülkeye veya ulusa savaş ilan edebilir.     
 bir ülkenin önemli şehir ve topraklarını ele geçirerek bir ülkeyi ilhak edebilir     
 bir ülkenin önemli şehir ve topraklarının bir kısmını ele geçirerek barış antlaşması imzalamaya zorlayabilir
 bir ülkeyi ele geçirdikten sonra tamamıyla halka özgürlüğünü verebilir
 bir ülkeyi ele geçirdikten sonra kukla hükûmeti kurarak özgürlüğünü verebilir      
 casus faaliyetlerini kullanarak bir ülkenin sanayi üretiminde geciktirmeler yaratabilir, teknoloji dokümanlarını çalabilir veya kamuoyunu etkileyerek rakip ülke içerisinde huzursuzluk yaratabilir
 yönettiği ülkenin kabinesini değiştirebilir 
 başka bir ülkeye toprak verebilir ve hammadde antlaşmaları imzalayabilir.

kaynaklar ve üretim

doğal kaynaklar 
oyuncular yeraltı kaynaklarına sahip olan şehirlerinden hammadde elde ederler. bazı şehirler doğal yollardan metal, enerji, veya petrole sahipken bazı şehirler hiçbir hammadde kaynağına sahip değildir. yine de hammadde açısından kıt olan bazı şehirler stratejik açısından diğer şehirlere oranla daha fazla öneme sahip olabilmektedir. oyunda yeraltı kaynağı olarak var olan hammaddeler aşağıdakiler gibidir;

kömür: fabrikaların işlev görmesi için önemlidir. üretim aşamasında fabrikalar daha fazla enerjiye ihtiyaç duyarlar.

metal: i̇şlenmiş metal kullanılarak üretilen tüm taşıtların ana kaynağıdır (örnek: tank, gemi, uçak).

az bulunur maddeler: gelişmiş malzeme ve taşıtların üretiminde kullanılan kaynak.

petrol: motorlu taşıtların enerji kaynağıdır.

diğer kaynaklar 
doğal kaynak kategorisinde değerlendirilmeyen diğer kaynaklar arasında para, insan gücü ve askeri malzemeler vardır.

para halkın yaptığı harcamalardan kazanılmaktadır. barış zamanında yüksek tüketim ile daha fazla para elde edilir, tam tersi bir durumda yani savaş sırasında ise tüketim azalacağı için kazanılan parada azalmaktadır. oyunda para yeni teknolojik icatlar ve buluşlar, casusluk faaliyetleri ve hammadde ithalat-ihracatı için kullanılabilmektedir.

i̇nsan gücü (manpower) bir ülkenin askere elverişli insan sayısını göstermektedir. bu rakam ülkeden ülkeye değişmekte ve bu sayı ne kadar yüksekse oyuncu da o kadar askere sahip olabilmektedir.

askeri malzemeler ise askerlerin ihtiyaç duyduğu malzemeleri kapsamaktadır. savaş sürerken çatışma içerisinde olan birlikler daha fazla malzemeye ihtiyaç duymakta, barış zamanında ise tüketim çok daha az olmaktadır.

endüstriyel kapasite (ic)
her ülke sahip olduğu endüstriyel kapasite (industrial capacity) kadar eşzamanlı üretim yapabilmektedir. bir ülkenin sahip olduğu sanayi kapasitesi oyununcunun eşzamanlı üretim yapmasını sağlamaktadır. bunu belirleyen unsur bir ülkede bulunan fabrika sayısıdır. tarihsel olarak gelişmiş ve sanayileşmiş ülkeler diğer ülkelere oranla çok daha fazla üretimi eşzamanlı olarak gerçekleştirebilmektedirler. oyuncu endüstriyel kapasitesini yeni fabrikalar kurarak arttırabilir veya başka toprakları işgal ederek işgal ettiği ülkenin sanayi gücünü kendisine katabilir. daha fazla fabrika daha fazla sanayi üretimini sağlasa da bir yandan enerji tüketimini de arttırmaktadır. bu açıdan endüstriyel kapasite, kaynak yönetimi ile bağlantılıdır.

senaryolar 
oyun başında seçilebilir senaryolar veya oynanabilir harekâtlar aşağıdaki gibidir. oyuncu isterse 1936 yılından itibaren isterse de tarihin dönüş noktalarından birini seçerek oyuna başlayabilir. buna ek olarak oyuncular ikinci dünya savaşı süresinde gerçekleştirilen bazı büyük harekâtları da yönetebilirler.

seçilebilir senaryolar
 the road to war, 1936 yılının başı
 the gathering storm, eylül 1938, münih antlaşması imzalanmadan hemen önce
 blitzkrieg, 1 eylül 1939, almanya'nın polonya'ya savaş açması ve i̇kinci dünya savaşı'nın başlaması
 awakening the giant, 22 haziran 1941, barbarossa harekâtı'nın başlangıcı
 götterdämmerung, 20 haziran 1944, batılı müttefik devletlerin normandiya çıkarması'nı başlatması

yönetilebilir harekâtlar
 fall gelb, 1940, almanya'nın fransa işgali''' operation barbarossa, 22 haziran 1941, almanya'nın sovyet rusya'sının işgali
 the ardennes offensive, 1944, alman birliklerinin çıkartma yapan müttefik devletlerine karşı gerçekleştirdiği harekât
 southern conquests, japonya'nın güney'e doğru gerçekleştirdiği genişleme harekâtları ve pearl harbour saldırısı
 operation watchtower, müttefik devletlerinin japonya'ya karşı gerçekleştirdiği ilk büyük harekât
 fall weiss, polonya'nın almanlar tarafından işgali
 fall grün, almanya'nın çekoslovakya saldırısı
 platinean war, almanlar tarafından desteklenen arjantin'in amerika tarafından desteklenen brezilya'ya savaş açması (kurgusal)
 winter war, 1939-1940, fin-sovyet savaşı
 desert fox, amerika liderliğindeki müttefik devletleri'nin afrika çıkarması
 operation husky, müttefik devletleri'nin sicilya çıkarması ve ardından gelen i̇talya'nın işgali
 operation overlord, 1944, müttefik devletleri'nin avrupa çıkarmalarını kapsayan harekât
 operation downfall, amerika birleşik devletleri'nin japon adalarına çıkarma harekâtı
 spanish civil war, 1936-1939, cumhuriyetçiler ve milliyetçiler arasında gerçekleşen i̇spanyol i̇ç savaşı
 battle of the coral sea, japon donanmasının yeni gine'de bulunan moresby limanını ele geçirme harekâtı
 fall blau, 1942, almanya'nın 1942 yaz ayında sovyet'lere karşı gerçekleştirdiği ilerleme saldırısı

 genişletme paketleri ve sürümler 
hearts of iron ii yayınlandıktan sonra oyunun yapımcısı parardox interactive 2006 yılında doomsday, 2007 yılında ise armageddon genişletme paketlerini satışa sundu. bu iki genişletme paketi ile oyun içerisinde yer alan tarihi olaylar sayıca arttırıldı. 1948 yılında biten senaryo 1964'e kadar uzatıldı ve oyun soğuk savaşın bir kısmını da içerisine dahil etti. ek paketlerle birlikte oyunun yapay zekası güçlendirildi, teknoloji ağacı genişletildi ve oyun mekaniğinde büyük değişiklikler yapılmadan bazı yenilikler eklendi. 2014 yılı itibarıyla oyun ve ek paketler birbirinde ayrı olarak değil bir bütün olarak steam'de "hearts of iron ii complete" adı altında satılmaktadır.

serinin devam oyunu olan hearts of iron iii'ün yayınlamasıyla birlikte geliştiricinin oyuna verdiği resmî destek kesildi. yine de paradox interactive'in de desteğiyle bir grup geliştirici 2010 yılında iron cross adlı ayrı bir genişletme paketi, paradox interactive forumlarından bir grup geliştirici ise 2011 yılında darkest hour: a hearts of iron game'' adıyla oyunlarını yayınlama şansı buldular. darkest hour eklentisi oyuna kattığı yeniliklerin yanı sıra windows yazılımının neden olduğu bazı uyumsuzluk sorunlarını da ortadan kaldırdı. paradox interactive iki oyunun da yayıncılık görevini üstlendi.

kaynakça 

2005 video oyunları
macos oyunları
paradox interactive oyunları
gerçek zamanlı strateji oyunları
video oyun devamları
microsoft windows oyunları
soğuk savaş video oyunları
i̇sveç'te geliştirilen video oyunları