Trani

trani, güney i̇talya'da puglia bölgesi'nde, 2009'dan itibaren barletta-andria-trani ilinin barletta ve andria kentleri ile ortaklasa merkezi olan bir kent ve bir komün.

tarihçe 
şehrin antik romalı ismi "turenum"'dur. bu isim grek mitik kahramanlardan olan dıomedes'in bir diğer ismi olan "tirenum" olarak da bilinmektedir. bu şehre dair elimizde bulunan ilk yazılı belge bir antik yol menzilleri rehber belgesi olan "tabula peutingeriana" eserinin 13. yüzyılda yapılmış olan bir kopyasında bulunur. trani şehirsel yerleşkesi hakkında bilgi nisaneleri ancak orta çağ'da 9. yüzyıla kadar geriye gitmektedir. şehrin önce lombardlar ve sonra bizanslılar tarafından ele geçirilip idare edildiği bilinmektedir.

trani şehrinin en şaşaalı dönemi 11. yüzyıldadır ve bu dönemde araplar tarafından yıkılıp tahrip edilen antik canosa di puglia şehri yerine bir katolik kilisesi başpiskoposluk merkezi olmuştur. bu dönemde trani limanı da adriyatik denizi üzerinde en önemli bir liman haline geçmiştir. trani şehrinin hazırlayıp 1063'te ilan ettiği "ordinamenta et consuetudo maris" adlı kanun batı avrupa'da deniz ticaret hukuku hakkında kodifiye edilip yazılmış ve yayınlanmış ilk kanun olmuştur. bu dönemde i̇talya'nın akdeniz ticaretin önemli olan şehirsel denizcilik cumhuriyetleri (amalfi, pisa, ragusa, venedik) tüccar ve banker ailelerinin temsilcileri ve devlet konsolos-elçileri de tranı'da yerleşmişlerdi. 12. yüzyılda trani şehrinin venedik'te bir devamlı konsolos-elçisi bulunduğu da belgelidir. bu dönemde trani kuzey avrupa ülkeleriyle de, hatta i̇ngiltere ile, yakın ticari ilişkiler kurmuş ve bu ülkelerde konsolosluklar ihdas etmişti. haçlı seferleri sırasında adriyatik denizi'nde bulunması dolayısıyla trani çok önemli bir haçlılar üssü olmuştur. kudüs'te kurulan "tapınak şövalyeleri"'nin batı avrupa ile bağlantılarının trani limanından yapıldığı bilinmektedir. şehirdeki "ognisetti kilisesi" tapınak şövalyeleri hastanesinin günümüzde ayakta bulunan tek kısmıdır.

13. yüzyılda trani limanı ve şehri i̇talya'yı eline geçiren kutsal roma germen i̇mparatoru ii. friedrich'in bir ussu olmuş ve bu dönemde şehir büyük refah çağı yaşamıştır. şehrin limanındaki masif kale bu imparator tarafından yaptırılmıştır.

coğrafi konumu 
trani güney i̇talya'da adriyatik denizi kıyısında (rakımı 7 m) bir liman ve içinde bulunduğu puglia bölgesinin merkezi olan bari'nin 43 km kuzeyinde bulunan bir kenttir. şehrin limanı antik dönemlerde bulunan ve şimdi kaybolmuş bir küçük nehrin ağzında bulunan küçük bir doğal körfezdedir. şehir bir sahil ovasında olup bu ovada en ilgi çeken coğrafi nitelikler üzüm bağları, büyük zeytinlikler ve trani'ye özel olan trani taşının çıkarılması için tarihsel ve hala üretime devam eden taş ocaklarıdır.

nüfus gelişimi 

trani'nin belediye sınırları içinde nüfusu (30.11.2010 itibarıyla) 53.936 kişidir. 19. yüzyıl ve 20. yüzyılda trani'nin nüfusunun gelişmesi şu gösterimde görülebilir:

kişi

görülebilecek turistik yerler 

trani'de görülebilecek turistik yerler şunlardır: 
 trani kalesi: 13. yüzyılda yapılmıştır. şehrin eski surları ve eski savunma tabyaları yıkılıp kaybolmuşlardır ve şehrin savunması için yapılan yapılardan geride kalan tek eser bu kaledir.  büyük nisbette yenileştirilmiştir ve günümüzde müze olarak halka açıktır. 
 traihsel merkez: orta çağ'dan kalma şehir merkezi. bazı sokaklar avrupa'da en eski yahudi "gheto" semtleridir. bu merkezde bulunan evlerin çoğu norman mimarı stili örnekleridir.
 katedral: roma'ya hac için gitmekte iken trani'de ölen bir grek olan ve papa ii.urban tarafında evliyalığı ilan edilmiş hacı san nicolas adına yapılmıştır. 1143'te daha yapımı tamamlanmadan takdis edilmiştir. yapımında yerel beyaz taş kullanılmıştır. büyük bir mahzeni bulunmakta ve ana kilise bunu kaplayan üç kemer üstüne bina edilmiştir. yanında bulunan çan kulesi de ayrı bir kemer üzerine inşa edilmiştir. kemerler arap yapılarından etkilenmiş olarak kazılı süslemelerle kaplıdır. süslü bronz giriş kapısı 1175'te trani barinsanus adlı bir sanatkar tarafından yapılmıştır. katedralin içi büyük renovasyondan geçmiştir. 
 venedik düklüğü sarayı: liman yakınındadır. gotik mimarı üslubunda yapılmıştır. günümüzde katolik papaz okulu olarak kullanılmaktadır.
  sivil binalar:
casa de agnete: yapımı 1283
palazzo caccetta: yapımı 1456
palazzo antonaccı telesio: yapımı 18. yüzyıl.
 kiliseler:
ognisetti kilisesi: "tapınak şővaleyeleri" hastanesinin kilisesi olarak yapılmıştır. 
san giacimo kilisesi: cephesi romanesk mimarı üslubundadır.
san francesco kilisesi: cephesi romanesk mimarı üslubunda olup bizans kiliseesi üslubunda bir kubbesi bulunur..
sant'andrea kilisesi: bizans kilisesi üslubunda bir kubbesi bulunur.

komşu komünler 

trani komünü şu komünlerle sınır komşusudur:
andria, barletta, bisceglie, corato (ba)

resimler 

trani</div></div>

ayrıca bakınız 
barletta-andria-trani
puglia

kaynakça 

  italyanca wikipedia "trani" maddesi

dış bağlantılar 

  trani belediyesi resmi websitesi  
  trani portal  
  
  

 
i̇talya'daki şehirler
puglia'daki şehirler ve kasabalar
barletta-andria-trani ili belediyeleri
adriyatik denizi'ndeki liman kentleri
cittaslow