Düşünen Adam

düşünen adam (), fransız heykeltıraş auguste rodin tarafından üretilmiş sanat eseri.

dünyanın en ünlü heykellerinden birisi olan eser, genellikle felsefi düşünceyi anlatan bir simge olarak kullanılmaktadır.

rodin'in cehennem kapısı adlı eserinin üstüne yerleştirmek üzere alçıdan yaptığı küçük figürün, büyük boyutlu halidir. rodin, pek çok versiyonunu ürettiği heykelin ilk bronz dökümünü 1904 yılında tamamlamıştır. bu ilk versiyon, günümüzde paris'teki rodin müzesi'ndedir.

dünyanın çeşitli yerlerindeki birçok önemli yapıda kopyaları bulunur. türkiye'de 1951 yılında bakırköy ruh ve sinir hastalıkları hastanesi'nin bahçesine hastalar tarafından bir kopyası yapılmış ve akıl hastalıklarının sembolü haline gelmiştir.

geçmişi 
düşünen adam heykelinin kaynağı, rodin'in cehennem kapısı adlı bitiremediği dev eser için ürettiği bir figürdür. paris'te yapılması planlanan dekoratif sanatlar müzesi için dante'nin i̇lahi komedya'sındaki sahnelerle bezenecek bir kapı yapmak üzere 1880 yılında sipariş alan sanatçı, konu olarak şiirin cehenem bölümünü seçmiş ve çalışırken sürekli küçük heykeller yaratmıştır.

rodin, kapının üstüne yerleştirmek için 1882'de yaptığı yaklaşık 70 cm.'lik küçük heykeli başlangıçta "şair" olarak adlandırmıştı. cehenem kapısındaki figürleri görmek için eğilmiş olan bu düşüncelere dalmış adam figürü, i̇lahi komedya üzerine düşünen dante'yi simgelemek üzere yapılmıştı. ancak rodin figür üzerine çalışmayı sürdürdükçe, onun kapıdaki diğer figürlerden farklı olarak belli bir kişiyi betimlemesi düşüncesinden vazgeçti ve başlangıçta giyimli ve floransa tarzı şapka takan adamı, çıplak bir adam haline getirdi. böylece "şair", "düşünen adam"'a dönüştü.

kimileri rodin'in eserindeki diğer figürleri seyreder vaziyette kendisini betimlediğini; kimileri ise bu kişinin adem olabileceğini ileri sürmüştür. figürün pozu carpeaux'nun "ugolino" (1861) ve michelangelo'nun "oturan lorenzo de medici" (1526-1531) heykellerine benzer. rodin, kapının üstüne yerleştirilmiş figürü, bağımsız bir eser olarak 1888'de kopenhag'da sergiledi.

düşünen adam'ın bronz döküm büyük boyutta heykeline 1902 yılında başlayan rodin, bunu asistanı henri lebossé ile birlikte çalışarak 1904 yılında tamamladı. düşünen adam heykeli ilk kez londra'daki international society'de, bronz versiyonu ise paris salonu'nda sergilendi. eser aynı yıl st. louis dünya fuarı'nda sergilendi ve 1906'da panthéon'un önüne yerleştirildi. rodin, heykelin 16 ocak 1905'te akıl sağlığı yerinde olmayan biri tarafından saldırıya uğrayıp zarar görmesi üzerine yerine yeni bir bronz dökümünü yaptı. pantheon'un önünde bulunan bu bronz döküm, sanatçının atölye olarak kullandığı ve ölümünden sonra müzeye dönüştürülen hôtel brion'a 1922 yılında getirildi. günümüzde müzenin bahçesinde sergilenmektedir.

rodin, düşünen adam'ın gördüğü ilgi üzerine sağlığında on adet bronz dökümünü yapmıştı. ayrıca rodin müzesi tarafından orijinal kalıbından 12 adet kopya üretilmiştir. eserin bir kopyası meudon'daki mezarı başına yerleştirilmiştir.

eserin paris'teki rodin müzesi'nde bulunan kopyası 13 haziran-3 eylül 2006 tarihleri arasında i̇stanbul'da bulunan sakıp sabancı müzesi'nde sergilenmiştir.

kopyalarının bulunduğu yerler 
rodin'in sağlığında üretilmiş kopyalar

i̇stanbul'da "düşünen adam" 
"düşünen adam" heykelinin bir kopyası i̇stanbul'da bakırköy ruh ve sinir hastalıkları hastanesi'nin bahçesinde bulunur. hastanenin simgesi olan heykel, hastalar tarafından yapılmıştır.

1951'de başhekim fahri celal göktulga'nın isteği üzerine yapılmaya başlayan heykel iki aşamada tamamlanmıştır. 1932 yılında hastaneye yatan heykeltıraş kemal künmat, bakırköy'deki taş ocaklarından çıkartılıp hastane bahçesine getirilen dev bir kireçtaşı kütlesini yontarak heykeli yapmaya başlamış; onun çalışmayı bırakması üzerine sağ kolu ve eli yapılmadan yarım kalmıştı. heykelle hobi olarak ilgilenen mehmed pişdar adlı bir hasta heykelin eksik kolunu yapmayı üstlenerek eseri kırk bir günde tamamladı. 4 aralık 1951'de bir törenle açılışı yapıldı.

galeri

kaynakça 

1902 heykelleri
amerika birleşik devletleri'ndeki bronz heykeller
auguste rodin heykelleri
baltimore museum of art
çıplak heykeller