Tyne-Wear derbisi

tyne-wear derbisi iki takım olan newcastle united ile sunderland'in karşılaşmasına verilen derbi adı. tyne nehrinden dolayı i̇ngiltere'nin kuzeydoğusundaki bu bölgeye verilen isimdir. kuzeyinde newcastle, güneyinde ise sunderland şehirleri bulunur.

rekabete bakıldığında; newcastle united ve sunderland'in ilk yıllarda doğrudan bir çekişmeye girmedikleri görülür. i̇ki takımın oynadığı ilk maçın tarihinin 1883 olmasına rağmen maçların derbi hüviyeti kazanması dokuz yıl alır. bunun nedeni ise 19. yüzyılın son yıllarında iki kulübün de kentlerindeki tek takım olmamasıdır. eski adıyla newcastle east end, west end'le; afc sunderland ise albion'la üstünlük mücadelesini sürdürürken, 1892′de iki kentte de birer kulüp dağılıyor ve newcastle-sunderland rekabetinin futbol ayağı tam anlamıyla bu yıldan itibaren başlar. hâlen pek çok kaynak, iki kulübün birbiriyle yaptığı maçları sıralarken ilk karşılaşma olarak 1898 yılındaki lig mücadelesini alır.

newcastle united'ın birinci lig'e çıkışı ve çok kısa sürede başa güreşir hâle gelmesi derbinin de seyrini bir hayli değiştirir. sunderland'in şampiyon, rakibinin ise üçüncü bitirdiği 1901-02 sezonunda paskalya cuması'nda newcastle'ın sahası st.james park'ta oynanan maça kapasitenin tam kırk bin üzerinde seyirci gelir. 1903-04 sezonu ise tarihe newcastle'ın ligi ilk kez sunderland'in önünde bitirdiği sezon olarak yazılır. daha sonraki yıllarda ise newcastle da şampiyonluk kazanmaya başlar ve derbi iyice keyiflenir. newcastle'ın dört yıl içinde üçüncü kez şampiyon olduğu 1908-1909 sezonunda kendi evinde sunderland'den yirmi sekiz dakika içinde sekiz gol yemesi ve maçı 1-0'dan 1-9 kaybetmesi unutulmazlar arasına girer. bu yıllar aslında hem iki ekibin hem de derbinin altın yıllarıdır. çünkü sonrasında liverpool, manchester united, arsenal, wolverhampton, burnley gibi takımların şampiyonlukları kuzeydoğu i̇ngiltere futbolunun liderliğini düşürmüştür.

i̇statistikler

sezonda oynanan iki maçı da kazananlar

newcastle

sunderland

en farklı galibiyetler 
sunderland
 9-1: (d) 5 aralık 1908
 
newcastle
 6-1 (e): 9 ekim 1920, (d) 26 aralık 1955

en uzun süre kazananlar 
newcastle
 5 maç: 
 24 şubat 2002 - 17 nisan 2006

sunderland
 3 maç:
 24 aralık 1904 - 2 eylül 1905

beraberlik serisi 
 4 maç: 8 nisan 1985 - 13 mayıs 1990

en fazla oynayanler ve en çok gol atanlar 
en fazla oynayanler

en çok gol atanlar

seyirci sayısı en fazla ve en az olan maçlar 
en fazla olan maçlar

en az olan maçlar

i̇ki takımda da oynayanlar 
 william agnew

 stan anderson

 john auld

 henry bedford

 paul bracewell

 titus bramble

 michael bridges

 ivor broadis

 alan brown

 steven caldwell

 john campbell

 michael chopra

 lee clark

 jeff clarke

 andy cole

 joseph devine

 john dowsey

 david elliott

 ray ellison

 alan foggon

 howard gayle

 tommy gibb

 shay given

 thomas grey

 ron guthrie

 thomas hall

 stephen hardwick

 mick harford

 john harvie

 david kelly

 alan kennedy

 james logan

 andy mccombie

 albert mcinroy

 robert mckay

 lionel perez

 bobby moncur

 james raine

 raymond robinson

 robert robinson

 pop robson

 thomas sowerby rowlandson

 matthew scott

 len shackleton

 danny simpson

 john smith

 john spence

 colin suggett

 ernie taylor

 robert w. thomson

 tommy unwin

 barry venison

 chris waddle

 nigel walker

 billie whitehurst

 david lalty willis

 david young

not: bob stokoe, newcastle united'da oynamış ve sunderland'i çalıştırırken, sam allardyce ise sunderland'de oynamış ve newcastle united'ı çalıştırmıştır.

kaynakça 

i̇ngiltere futbol rekabetleri
newcastle united fc
sunderland afc