Kaya kartalı

kaya kartalı (aquila chrysaetos), atmacagiller (accipitridae) familyasından büyük ve kahverengi bir kartal türü.

özellikleri 
gencinin gövdesi siyaha yakındır, uçuşta beyaz kanat içi ve kuyruk dibiyle rahatça ayrılır. başını ve boynunu ileri uzatır, kanadı gövdesine doğru daralır, kuyruğu diğer kartallardan uzun ve deniz kartalları gibi kamalı değil, küttür.

yaşam şekli 
tüm yaşamları boyunca bir tek eşleri olur ve genellikle her yıl aynı yuvayı tercih ederler, genellikle zor erişilen yerlerdedir. ötüşü şahin gibi bir 'tuii-u'. diğer bir ötüşü havlamaya benzer. kayalık dağlarda ve dağlık ormanlarda yaşar.

uçuşta görkemli ve zariftir, gerektiğinde avına ilerlerken pike yaparak saatte 320 km hıza ulaşabilir, bu da onu gökdoğandan sonra en hızlı kuş yapar. diğer kartallardan farklı olarak süzülürken ve dönerek yükselirken kanatlarını yukarı kaldırır.

i̇nsan kültüründe

kuşçuluk 
kaya kartalı avcılar tarafından eğitilebilir.  kazakistan, kırgızistan, batı moğolistan ve çin'de, kaya kartalları kazak ve kırgız göçerleri tarafından kurt avlamada hala kullanılır. kaya kartalı türk halklarınca 'bürgüt' veya 'berkut' olarak bilinir. tilkiler kartallar tarafından doğrudan doğruya öldürülür fakat kurtlar büyüklük ve güçleri nedeniyle genellikle öldürme işini avcı kendisi yapar.

armacılık 

kaya kartalı roma lejyon standartları için bir modeldi. bu sembol mısır, romanya ve pek çok diğer ülkelerde arma olarak kullanıldı.

din 
kartal bazı kültürlerde kutsal bir kuştur ve kartal tüyleri özellikle orta amerika halkaları içinde olduğu kadar, kızılderili ve kanada'daki ilk uluslar pek çok dinin ve ruhsal geleneklerin merkezidir. bazı yerli amerikan halkları kartalı kutsal olarak kabul eder. kartalın tüyleri ve çıplak kafası baş giysisi olarak kullanılır. incil ve i̇sa sembolü ile karşılaştırılır. kartal tüyleri çoğu zaman yerli seremonilerde olağanüstü liderlik ve kahramanlıklar gibi başarıları şereflendirmek için kullanılır.

günlük hayatta kullanımı 
 hak ve eşitlik partisi / osman pamukoğlu hepar amblemi
 orta asya'da türklerin simgesi olan hayvan

kaynakça 

aquila
kartallar
süper yırtıcılar
holarktik biyocoğrafik bölgesi faunası
meksika'nın ulusal sembolleri
afganistan'daki kuşlar
amerika birleşik devletleri'ndeki kuşlar
arnavutluk'taki kuşlar
azerbaycan'daki kuşlar
birleşik krallık'taki kuşlar
bosna-hersek'teki kuşlar
bulgaristan'daki kuşlar
danimarka'daki kuşlar
ermenistan'daki kuşlar
estonya'daki kuşlar
fas'taki kuşlar
finlandiya'daki kuşlar
fransa'daki kuşlar
güney kore'deki kuşlar
gürcistan'daki kuşlar
irak'taki kuşlar
i̇ran'daki kuşlar
i̇spanya'daki kuşlar
i̇sveç'teki kuşlar
i̇talya'daki kuşlar
japonya'daki kuşlar
kanada'daki kuşlar
kırgızistan'daki kuşlar
kuzey kore'deki kuşlar
letonya'daki kuşlar
litvanya'daki kuşlar
meksika'daki kuşlar
moğolistan'daki kuşlar
moldova'daki kuşlar
norveç'teki kuşlar
özbekistan'daki kuşlar
pakistan'daki kuşlar
polonya'daki kuşlar
romanya'daki kuşlar
rusya'daki kuşlar
sırbistan'daki kuşlar
suriye'deki kuşlar
suudi arabistan'daki kuşlar
tacikistan'daki kuşlar
türkiye'deki kuşlar
ukrayna'daki kuşlar
yunanistan'daki kuşlar
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
1758'de tanımlanan kuşlar
avrupa kuşları
holarktik biyocoğrafik bölgesi kuşları