İller Bankası

i̇lbank a.ş., bütün işlemlerinde kuruluş kanunu ve özel hükümlerine bağlı, tüzel kişiliğe sahip, türkiye cumhuriyeti çevre, şehircilik ve i̇klim değişikliği bakanlığı'nın ilgili kuruluşu olan bir kamu kurumudur.

tarihçe 

i̇ller bankası, atatürk'ün isteği üzerine 11 haziran 1933 tarihinde 2301 sayılı yasaya dayanarak 15 milyon türk lirası sermaye ile " belediyeler bankası" adı altında kuruldu. sadece belediyelere yönelik etkinlik gösteren banka, tüzüğü gereği i̇l özel i̇darelerine ve köylere dair çalışma yapamaması, kurumun hızlı gelişmesi gibi gerekçelerle, 1944 yılında mahalli i̇dareler i̇mar bankasına dönüştürülmek üzere tbmm bütçe komisyonunda bugünkü adına; i̇ller bankası haline getirildi. yeni haliyle yasa, 23 haziran 1945 tarihinde uygulanmaya başladı. tbmm'de 02.01.2011 tarihinde kabul edilen ve 08.02.2011 tarihinde resmi gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "i̇ller bankası anonim şirketi hakkında kanun" ile kurum 9.000.000.000 tl sermayeli anonim şirket olarak yeniden yapılandırılmıştır. banka yönetim kurulunun kararı ve çevre ve şehircilik bakanlığının yazısı ile bakanlar kuruluna sunulan sermaye artırım kararının onaylanmasından sonra 9 milyar tl olan i̇ller bankası sermayesi 18 milyar tl'ye çıkarıldı. türkiye cumhurbaşkanı recep tayyip erdoğan imzasıyla resmi gazete'de yayımlanan karara göre, i̇lbank anonim şirketinin sermayesinin 30 milyar liraya çıkarılmasına karar verildi. söz konusu karar, 6107 sayılı i̇ller bankası anonim şirketi hakkında kanun'un 4'üncü maddesi uyarınca verildi. i̇ller bankası halihazırda türkiye'de 19 şube ile hizmet vermektedir. 6659 sayılı cumhurbaşkanı kararı ile sermayesi 45.000.000.000 türk lirasına çıkarılmıştır.

organizasyon yapısı

genel kurul
banka genel kurul temsilcileri;
i̇l özel i̇darelerinin il genel meclisi üyeleri arasından 20 kişi, belediye başkanları arasından her ili temsilen seçilen birer kişi, çevre, şehircilik ve i̇klim değişikliği, maliye bakanlıkları ile hazine müsteşarlığını temsilen birer kişiden olmak üzere toplam 104 temsilciden oluşmaktadır.

yönetim kurulu
banka yönetim kurulu;
çevre ve şehircilik bakanlığını temsilen 4 üye,
i̇l özel i̇dareleri ve belediyeleri temsilen banka genel kurulu tarafından seçilen 2 üye,
banka genel müdürü olmak üzere toplam 7 üyeden oluşmaktadır.

denetim kurulu
banka yönetim kurulu;
çevre ve şehircilik bakanlığı tarafından atanan 2 üye,
maliye bakanlığı tarafından atanan 1 üye olmak üzere toplam 3 üyeden oluşmaktadır.

genel müdürlük
genel müdür, çevre, şehircilik ve i̇klim değişikliği bakanlığının teklifi üzerine başbakan tarafından atanır. 13 ocak 2017 tarihinde i̇ller bankası a.ş.'de genel müdürlüğe asaleten atanan yusuf büyük, hâlen bu görevi sürdürmektedir.

genel müdürlük birimleri

hizmet birimleri
 bankacılık hizmetleri dairesi başkanlığı
 muhasebe ve mali i̇şler dairesi başkanlığı
 yatırım değerlendirme dairesi başkanlığı
 planlama ve koordinasyon dairesi başkanlığı
 i̇nsan kaynakları dairesi başkanlığı
 proje dairesi başkanlığı
 kaynak geliştirme dairesi başkanlığı
 uluslararası i̇lişkiler dairesi başkanlığı
 altyapı uygulama dairesi başkanlığı
 üstyapı uygulama dairesi başkanlığı
 mekansal planlama dairesi başkanlığı
 bilgi i̇şlem dairesi başkanlığı
 destek hizmetleri dairesi başkanlığı
 yatırım koordinasyon dairesi başkanlığı

i̇ç sistem birimleri
 teftiş kurulu başkanlığı
 i̇ç kontrol dairesi başkanlığı
 risk yönetimi dairesi başkanlığı

danışma birimleri
 hukuk müşavirliği

özel kalem, büro, kurul ve komisyonlar
 özel kalem müdürlüğü
 yönetim kurulu büro müdürlüğü
 denetim komitesi büro müdürlüğü
 basın ve halkla i̇lişkiler müdürlüğü

yurt i̇çi hizmet birimleri
 i̇stanbul, bursa, i̇zmir, eskişehir, antalya, düzce, konya, ankara, adana, kayseri, gaziantep, diyarbakır, elazığ, van, erzurum, sivas, samsun, trabzon ve kastamonu olmak üzere 18 adet bölge hizmet birimlerinden oluşmaktadır.

görev ve yetkiler

genel kurul görev ve yetkileri 
yıllık faaliyet ve denetim kurulu raporları ile bilanço kar ve zarar hesaplarını incelemek.
tahsil imkânı olmayan alacakları iptal etmek.
bankacılık kanunu ile türk ticaret kanununda belirtilen görevleri ifa etmek.
ana sözleşme değişikliklerini onaylamak.

yönetim kurulu görev ve yetkileri
kredi açılması, iç ve dış piyasalardan fon ve kredi temini, kredi faiz oranlarını belirlemek.
banka faaliyet alanı ile ilgili şirket kurulması için karar almak.
yurt içi ve dışında irtibat büroları, temsilcilikler, bölge müdürlükleri açılması ve kapatılmasına karar vermek.
banka yıllık bütçesinin değiştirilmesi ve tasdik edilmesini sağlamak.
yıllık faaliyet raporu, bilanço ve kâr-zarar hesaplarının hazırlamak.
genel müdürlükçe hazırlanan yönetmelik ve yönergeleri tasdik etmek.
açılan kredileri yeniden yapılandırmak.
denetim ve benzeri komite komisyonlarının kurulması ve bunların işleyiş normlarını belirlemek.
banka temsil ve ilzam usul ve esaslarını belirlemek.

denetim kurulu görev ve yetkileri
banka iş ve işlemlerini denetlemek.
banka defterlerini incelemek, banka kasasını denetlemek, bütçe ve bilançoların kayıtlara uygunluğunu denetlemek.

genel müdürlük görev ve yetkileri
banka'nın idari işlemleri ile banka faaliyetlerinin etkin ve sağlıklı bir şekilde yürütülmesini sağlamak.
yönetim kurulunca belirtilen kıstaslar çerçevesinde bankayı üçüncü kişilere karşı temsil etmek ve temsil yetkisini devretmek.

faaliyet konuları

bankacılık ve finans
yerel yönetimlere genel bütçeden ayrılan payların dağıtımını yapmak.
yerel yönetimlere ve yerel yönetimlerin %50 ve üzeri hissesi bulunan şirketlere nakdi-gayri nakdi kredi açmak veya hibe tahsis etmek.
yurt içi ve yurt dışı finans kuruluşlarından kaynak temin etmek ve bunlarla işbirliği sağlamak.
her türlü araç, menkul, gayrimenkul değerlemesi ile alım-satımını yapmak.
kâr amaçlı şirket kurmak veya devretmek.
sigorta acenteliği yapmak.
kendi öz kaynaklarından olmaması koşulu ile yurt dışında kurum-kuruluşlara finansman temin etmek veya finansman teminine aracılık etmek.

mühendislik ve danışmanlık
yerel yönetimlere proje geliştirmek.
yerel yönetimlere danışmanlık ve teknik hizmet vermek.
yerel yönetimlerin yapım uygulama işlerini gerçekleştirmek.
yerel yönetimlere eğitim ve bilgilendirme faaliyetlerini sağlamak.
kendi öz kaynaklarından olmaması koşulu ile yurt dışında kurum-kuruluşlara teknik destek ve danışmanlık sağlamak.

uzmanlık alanları

bankacılık ve finans 
yerli veya yabancı kaynaklı fon ve hibe temini, diğer kalkınma ve yatırım bankacılığı işlemleri.

proje ve mekansal planlama 
sayısal haritalar, nazım ve imar planlama, jeolojik etüd raporları hazırlanması, kamulaştırma hizmetleri.

üst yapı hizmetleri 
hizmet binaları, terminal binaları, iş merkezleri, çevre düzenlemesi, yol, alışveriş merkezleri, hal binaları, park ve bahçeler, peyzaj planlama, soğuk hava depoları proje yapım-uygulama-danışmanlık ve destek hizmetleri.

alt yapı hizmetleri 
i̇çmesuyu hatları, kanalizasyon hatları, arıtma tesisleri, katı atık depolama tesisleri, derin deniz deşarjı, termal enerji tesisleri proje yapım-uygulama-danışmanlık ve destek hizmetleri.

gelir ve gider durumu 
banka'nın faaliyet gelirlerini; yerel yönetimlere ve ticari bankalara açılan kredilerin faizlerinden elde edilen gelirler, sigortacılık gelirleri, merkezi hükûmet vergi gelirlerinden belediyelere düşen payın %2'si, teknik kontrolörlük hizmet gelirleri, iştiraklerden ve diğer menkullerden elde edilen gelirler ile gayrimenkul satım ve kira gelirleri oluşturur.

banka; 3216 belediye, 81 adet il özel idaresi, 15 adet su ve kanalizasyon idaresi olmak üzere toplam 3314 adet mahalli idareye hizmet vermektedir.

kredi notu 

yukarıda yer alan değerleme uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu olan fitch ratings tarafından 2014 yılında yapılmıştır.

kredi tahsis faiz ve danışmanlık,denetim hizmet gider oranları 
banka tarafından yerel yönetimlerin kullandığı;
malzeme ve araç gereç alımı ve kamulaştırma kredilerinde %11,
üstyapı ve diğer altyapı kredilerinde %9,
altyapı kredilerinde %7 faiz oranı uygulanır.
ayrıca, banka tarafından denetim ve malzeme alımı ile kamulaştırma denetiminde;
izleme usulünde %1,
müşterek denetim usulünde %2,
tam denetim usulünde %3 komisyon oranı uygulanır.

belediyelere yapılan mali yardımlar

beldes projesi 
beldes projesi kapsamında, nüfusu 10.000 altında bulunan belediyelerin içme suyu proje ve inşaat işleri banka tarafından bedelsiz olarak yapılmaktadır.

sukap projesi 
sukap projesi kapsamında, nüfusu 25.000 altında olan belediyelerin içme suyu, kanalizasyon, yağmur suyu ve şebeke arıtma tesislerinin inşaatı %50 oranında hibe, banka tarafından %50 oranında kredi sağlanarak yapılmaktadır.

sosyal sorumluluk 
banka tarafından;
eğitime %100 destek projesi kapsamında 150 öğrenci kapasiteli otistik engelliler okulu için  6.719.000
i̇ller bankası gençlik ve spor kulübüne spor faaliyetlerinin devamı için  1.500.000
yerel yönetimlerin altyapı ihtiyaçları ve milli eğitim bakanlığı'na bağlı okulların ihtiyaçları için  1.087.000 yardım ve bağış yapılmıştır.

i̇ştirakler
2012 yılı itibarıyla banka'nın iştiraklerindeki payı;
niğbaş niğde beton sanayi ve ticaret a.ş. (ni̇ğbaş) firmasında %1,86'dır.
emlak konut gayrimenkul yatırım ortaklığı a.ş. (emlak konut gyo) firmasında %0,000032152'dir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

türkiye cumhuriyeti çevre, şehircilik ve i̇klim değişikliği bakanlığı
1933'te kurulan bankalar
türkiye'deki bankalar
kamu i̇ktisadi teşebbüsü
1933'te türkiye'de kurulan oluşumlar