Pablo de Sarasate

pablo martín melitón de sarasate y navascués (10 mart 1844 pamplona, i̇spanya – 20 eylül 1908 biarritz, fransa), romantik dönem olarak adlandırılan dönemde ünlü bir i̇spanyol kemancı.

kariyeri 
pablo sarasate pamplona, i̇spanya doğumludur. babası ordudaki bandonun üyesiydi. 5 yaşındayken babasıyla beraber keman çalmaya başladı, yerel bir öğretmenden özel ders almaya başlayınca yeteneği anlaşıldı. i̇lk konserini la coruña kentinde verdiğinde 8 yaşındaydı. performansı beğenildi ve bu sayede varlıklı bir kişinin sanatsal himayesine girdi. bu şekilde madrid’de eğitim görmeye manuel rodríguez sáez adıyla gitti. madrid’de kraliçe 2.i̇zabel’in beğenisini kazandı. 12 yaşındayken paris konservatuvarına jean-delphin alard’ın öğrencisi olarak devam etti. burada 17 yaşındayken girdiği yarışmada konservatuvarın en büyük ödülünü kazandı. küçükten beri topluluklar önünde çalmaya alışık olan sarasate 1860 yılında ilk profesyonel keman konserini verdi. bir sonraki yıl londra’da sahne aldı. kariyeri boyunca dünyanın birçok yerine gitti, avrupa, kuzey ve güney amerika’da konserler verdi. sanatsal önemi, eserleri yorumlamasındaki saflıktan ileri gelmektedir. duygusallıktan veya rapsodiden uzak muhteşem çalma performansı onu bir virtüöz yapmıştır. kariyerinin başlarında çoğunlukla opera eserler yorumladı, bunlardan en önemlisi carmen fantasy’dir, kendisinin bestelediği eserler de mevcuttur. bestelerindeki i̇spanyol ezgileri ondan sonraki sanatçıları da etkilemiştir. örneğin bu esinlenmeler; eduard lalo'nun i̇spanyol senfonisi, georges bizet’in carmen, camille saint-saëns'nin rondo capriccioso adlı eserlerinde görülebilir.

ünlü oyun yazarı ve müzik eleştirmeni george bernard shaw, birçok keman için beste yapan bestecinin olduğunu ancak çok az keman bestecisi olduğunu belirtip sarasate’nin hem yorumcu hem de besteci olarak önemine dikkat çekmiştir. sarasate’nin besteleri özellikle kendi kıvraklığını gösterebileceği türden eserler olmuş, bunlardan en bilinenleri; zigeunerweisen (1878) ve carmen fantasy (1883) eserleridir. bestecinin en çok yorumlanan eserleri ise i̇spanyol danslarıdır, burada besteci dinleyiciyi dinlendirirken, benzersiz yeteneklerini sergilemektedir. aynı zamanda başka bestecilerin eserlerinden aranjmanlar da yapmıştır. 1904 yılında ise az sayıda kayıt yapmıştır. yorumcu, dünyanın neresinde olursa olsun pamplona’da düzenlenen her san fermín festivaline katilmıştır.

sarasate, biarritz fransa’da 20 eylül 1908 tarihinde vefat etti. ölüm sebebi kronik bronşitti. mirasında 1724 antonio stradivari yapımı kemanını müzik müzesine bırakan sanatçının adı halen bu müzede sergilenen kemana verilmiştir. i̇kinci kemanı olan 1713 boissier stradivari kemanı ise madrid’deki kraliyet konservatuvarında sergilenmektedir. sanatçının anısına her yıl madrid uluslararası pablo sarasate keman yarışması düzenlenmektedir.

birçok sanatçının çok sayıda eseri sarasate’ye ithaf edilmiştir. bunlardan bazıları; henryk wieniawski'nin 2 numaralı keman konçertosu, édouard lalo'nun i̇spanyol senfonisi, camille saint-saëns'nin rondo capriccioso, max bruch'un i̇skoç fantazisi ve alexander mackenzie'nin pibroch adlı eserleri sayılabilir.

sanatçının diğer sanat dallarına etkisi 
 ünlü ressam james whistler’in pablo de sarasate (1884) adlı tablosu sanatçıya adanmıştır.
 arthur conan doyle’un ölümsüz kahramanı sherlock holmes, red headed league (1891) adlı macerasında yardımcısı dr.watson ile birlikte sarasate’nin konserine gider.

besteleri 
 fantaisie caprice violin & piano 
 souvenir de faust violin & piano 
 no. 1 fantasy on la forza del destino violin & piano 
 no. 2 homenaje a rossini violin & piano 
 no. 3 la dame blanche de boildieu violin & orchestra 
 no. 4 rêverie violin & piano 
 no. 5 fantasy on romeo and juliette violin & piano 
 no. 6 caprice on mireille violin & piano 
 no. 7 confidences violin & piano 
 no. 8 souvenir de domont violin & piano 
 no. 9 les adieux violin & piano 
 no. 10 sérénade andalouse violin & piano 
 no. 11 le sommeil violin & piano 
 no. 12 moscoviènne violin & piano 
 no. 13 new fantasy on faust violin & orchestra 
 no. 14 fantasy on der freischütz violin & orchestra 
 no. 15 mosaíque de zampa violin & piano 
 no. 16 gavota on mignon violin & piano 
 no. 17 priére at berceuse violin & piano 
 no. 18 airs espagnols violin & piano 
 no. 19 fantasy on martha violin & piano 
 no. 20 zigeunerweisen violin & orchestra 
 no. 21 malagueña y habanera violin & piano 
 no. 22 romanza andaluza y jota navarra violin & piano 
 no. 23 playera y zapateado violin & piano 
 no. 24 capricho vasco violin & piano 
 no. 25 fantasy on carmen violin & orchestra 
 no. 26 vito y habanera violin & piano 
 no. 27 jota aragonesa violin & piano 
 no. 28 serenata andaluza violin & piano 
 no. 29 el canto del ruiseñor violin & orchestra 
 no. 30 bolera violin & piano 
 no. 31 balada violin & piano 
 no. 32 muñeira violin & orchestra 
 no. 33 navarra violin & orchestra 
 no. 34 airs écossais violin & orchestra 
 no. 35 fantasía en sapo reina violin & piano 
 no. 36 jota de san fermín violin & piano 
 no. 37 zortzico adiós montañas mías violin & piano 
 no. 38 viva sevilla! violin & orchestra 
 no. 39 zortzico de iparraguirre violin & piano 
 no. 40 introduction et fandango varié violin & piano 
 no. 41 introduction et caprice-jota violin & orchestra 
 no. 42 zortzico miramar violin & orchestra 
 no. 43 introduction et tarantelle violin & orchestra 
 no. 44 la chase violin & orchestra 
 no. 45 nocturno—serenata violin & orchestra 
 no. 46 gondoliéra veneziana violin & piano 
 no. 47 melodía rumana violin & piano 
 no. 48 k'esprit follet violin & orchestra 
 no. 49 canciones rusas violin & orchestra 
 no. 50 jota de pamplona violin & orchestra 
 no. 51 fantasy on don giovanni violin & piano 
 no. 52 jota de pablo violin & orchestra 
 no. 53 le rêve violin & piano 
 no. 54 fantasy on die zauberflöte violin & orchestra

ayrıca bakınız 
 romantik dönem bestecileri listesi

dış bağlantılar 
 sarasate eserlerinin notaları

kaynakça 
 maddenin i̇ngilizce sayfası 

1844 doğumlular
1908 yılında ölenler
i̇spanyol besteciler
19. yüzyıl klasik müzik bestecileri
20. yüzyıl klasik müzik bestecileri
20. yüzyıl i̇spanyol müzisyenleri
conservatoire de paris'te öğrenim görenler
bronşitten ölenler
pamplona doğumlular
i̇spanyol klasik müzik bestecileri
fransa'daki i̇spanyol gurbetçiler