Fotoğrafçılık

fotoğrafçılık, kullanılacak düzene göre farklı sistemleri içermekle beraber, görüntü sensörü (fotoğraf makinesi, video kamera vs), film, karanlık oda, lens ve ışık kullanarak, gözle görebildiğimiz cisim ve şekilleri, film ya da dijital ortam üzerine kaydederek görüntü oluşturma işidir. i̇şlevsel uygulamaları nedeniyle bir zanaat olduğu gibi, estetik yönüyle bir sanat olarak kabul edilir.

fotoğrafçılık ile uğraşan kişi fotoğrafçı olarak tabir edilir. alanlarında uzmanlaşmış fotoğrafçılar ise, ilgilendiği ve/veya meslek olarak icra ettiği fotoğraf türüne göre bir veya daha fazla unvan alabilir. (ör; foto muhabiri, fotoğraf sanatçısı, belgesel fotoğrafçısı...vs)

bilim, imalat (örneğin fotolitografi) ve iş dünyasının birçok alanında, ayrıca gazetecilik, sanat, sinematografi, videografi ve video üretimi, eğlence amaçlı, hobi ve kitle iletişimi için kullanılmaktadır.

tipik olarak, nesnelerden yansıyan veya yayılan ışığı, zamanlanmış bir pozlandırma sırasında bir kameranın içindeki ışığa duyarlı yüzey üzerinde gerçek bir görüntüye odaklamak için lens kullanılır. elektronik görüntü sensörü ile bu, her pikselde elektronik olarak işlenen ve sonraki görüntüleme veya işleme için dijital bir görüntü dosyasında saklanan bir elektrik yükü üretir. fotoğrafik emülsiyonla elde edilen sonuç, görünmez bir gizli görüntüdür. bu, daha sonra, fotoğrafik malzemenin amacına ve işleme yöntemine bağlı olarak, negatif ya da pozitiv, görünür bir görüntüye kimyasal olarak "geliştirilir".  film üzerindeki negatif bir görüntü, bir agrandisör kullanarak veya kontakt baskı ile kağıt tabanı üzerinde fotoğrafik olarak pozitif bir görüntü oluşturmak için kullanılır.

etimoloji 
bildiğimiz kadarıyla mart 14 1839'da sir john herschel royal society of london'da bir dersinde fotoğrafçılık (photography) kelimesini dünyaya tanıtmıştır. ancak aynı senenin 25 şubat'ında vossische zeitung adında bir gazetede johann heinrich von mädler bu kelimeyi kullanmıştır. fotoğrafçılık (photography)kelimesi yunanca'dan gelmektedir; φωτός (phōtos).

tarihçe 

fotoğrafçılık birkaç teknik buluşun bir araya gelmesi sonucu oluşmuştur. i̇lk fotoğraflar yapılmadan uzun zaman önce çinli filozof mo di ve yunan matematikçiler aristoteles ve öklid m.ö. 5. ve 4. yüzyıllarda bir iğne deliği kamerasından bahsetmişlerdir. ms 2. yüzyılda bizanslı matematikçi anthemius deneylerinde bir tür karanlık oda kullanmıştır. ünlü optik bilimcisi i̇bn-i heysem'in (965-1040) karanlık odalar ve iğne deliği kamerası hakkında araştırmaları vardır.  albertus magnus (1193-1280) gümüş nitratı (agno3) keşfetti ve georges fabricius (1516-1571) gümüş klorürü (agcl) keşfetti. wilhelm homberg 1694 yılında bazı kimyasalları ışığın nasıl kararttığını (fotokimyasal etki) açıklamıştır. fransız yazar tiphaigne de la roche'nin 1760 senesinde yayınlanan giphantie adlı romanında fotoğrafçılığın ne anlama geldiği hakkında önemli yorumlar yapmıştır.

19. yüzyılın ilk on senesinde icat edilen fotoğrafın (kamera yolu ile) resim ve heykel gibi geleneksel sanatlardan daha fazla bilgi ve ayrıntı yakaladığı görülmüştür. 1820 senesinde kimyasal fotoğrafçılığın keşfedilmesi modern fotoğrafçılığın önemli dönüm noktalarında biri olmuştur. i̇lk kalıcı iz bırakan fotoğraf (photoetching) fransız mucit nicéphore niepce tarafından 1822 senesinde üretilmiştir. ancak niepce fotoğrafı çoğaltmak isterken tahrip etmiştir. 1825 senesinde ise niepce yeniden başarılı olmuştur. i̇lk kalıcı doğa fotoğrafını (view from the window at le gras)  karanlık oda ile 1826 senesinde yapmıştır. ancak fotoğraları çok uzun sürede çekim yapabildiği için (8 saat) yeni sistemler üzerinde çalışmıştır. louis daguerre ile birlikte, 1816'da johann heinrich schultz tarafından keşfedilen gümüş ve kireç karışımlarının ışığa maruz kaldığında kararmasının sonucu olarak gümüş bileşimlerle çalışmışlardır. niépce 1833 yılında öldü, fakat daguerre çalışmalarına devam etti. daguerre 1838'de, paris sokaklarının dagerreyotipisini çekerken bir yaya ayakkabısını boyatıyordu (pozlamada görülebilecek kadar uzun bir süre-birkaç dakika) ve bu fotoğraf dünyanın ilk insan fotoğrafı olarak kabul edilmiştir.en sonunda fransa 1839 yılında daguerre'nin buluşunu tüm dünyaya fransa'nın hediyesi olarak tanıtma sözü karşılığında (ki bunu gerçekleştirmiştir) daguerre 'ye emekli aylığı ödemeyi kabul etmiştir.

bu arada, hercules floransa ve i̇ngiliz mucit william fox talbot zaten 1832 yılında brazilya'da photographie olarak adlandırdığı çok benzer bir işlemle daha önceden gümüş işleme resmi düzeltebilmişlerdir ancak bunu gizli tutmuşlardır. talbot, louis daguerre'nin icadını duyduktan sonra insanların kolayca portre fotoğraflar çektirebilmeleri için kendi işlemini saflaştırmıştır.

1840'ta talbot negatif görüntüler oluşturan kalotip işlemini icat etmiştir. talbot'un 1835 basımlı "oriel window in lacock abbey" adlı fotoğrafı bilinen en eski negatiftir. john herschel'in birçok yeni yönteme önemli katkıları olmuştur. herschel cyanotype işlemini icat etmiştir, bugünkü ozalit (mavi baskı). herschel fotoğrafçılık,pozitif,negatif gibi terimleri kullanan ilk kişidir.

19. yüzyıl boyunca fotoğrafik cam levhalar ve baskı alanında birçok gelişmeler yaşanmıştır. 1884 senesinde kodak kurucusu george eastman fotoğrafik levhaların yerini alacak olan film'i icat etmiştir. 1908 senesinde gabriel lippmann, lippmann levhası olarak da bilinen girişim fenomenine dayalı ışığın fotoğrafik olarak yeniden çoğalması metoduyla fizik alanında nobel ödülü'nü kazanmıştır.

türler 

astronomi fotoğrafçılığı
 belgesel fotoğrafçılığı
 foto muhabirliği
 gezi ve sokak fotoğrafçılığı
 hava fotoğrafçılığı
 hayvan ve vahşi yaşam fotoğrafçılığı
 konser fotoğrafçılığı
 makro fotoğrafçılık
 manzara fotoğrafçılığı
 mimari fotoğrafçılık
 moda fotoğrafçılığı
 natürmort(still life) fotoğrafçılığı
 parti, düğün ve özel organizasyon fotoğrafçılığı
 portre fotoğrafçılığı
 sanat fotoğrafçılığı
 soyut fotoğrafçılık
 spor fotoğrafçılığı
 stok fotoğrafçılığı
 sualtı fotoğrafçılığı
 ürün fotoğrafçılığı
 yemek fotoğrafçılığı
 yeni doğan fotoğrafçılığı

terimler

siyah-beyaz 
tüm fotoğraflar aslında monokromdu yani siyah-beyazdı. renkli film kullanılabilir hale getirildiği zaman dahi siyah-beyaz filmler hem düşük maliyeti hem de fotoğraflar "klasik" görünüm verdiği için uzun seneler renkli filmlere karşı baskınlığını korumuştur. şunu da belirtmek lazım ki tüm siyah beyaz resimler sadece siyah ve beyaz değildir,işlemelere bağlı olarak başka renkler de barındırırlar. bazı tam renkli dijital fotoğraflar çeşitli teknikler kullanıp işleyerek siyah-beyaz hale getirilebilir. hatta bazı üretici firmalar sadece monokrom fotoğraf çekebilen dijital makineler üretmiştir.

renkli 

renkli fotoğraf 19. yüzyılın ortalarından itibaren icat edilmiş ve geliştirilmiştir. renkli fotoğraflar üzerinde yapılan ilk deneyler son derece uzun pozlamalar gerektirmiş (saatler hatta bazen günler) ve beyaz ışığa maruz kalan renkli fotoğraflar kısa sürede solmuştur.

i̇lk kalıcı renkli fotoğraf, fizikçi james clerk maxwell'in  üç renk ayrımı ilkesine dayanarak 1861 senesinde çekilmiştir. kağıda renkli baskı, 1860'ların sonlarında louis arthur ducos du hauron tarafından öncülük edilen eksiltici bir renk üretimi yöntemi olan çıkarmalı renklerde yapılan üç görüntünün karbon baskılarının üst üste bindirilmesiyle üretilebilir. rus fotoğrafçı sergey prokudin-gorski, bu renk ayırma tekniğini kapsamlı bir şekilde kullandı. i̇lk ticari olarak başarılı renk işlemi olan otokrom, 1907'de auguste ve louis lumière kardeşler tarafından tanıtıldı.

dijital fotoğrafçılık 
i̇lk dijital fotoğraf makinesi 1975 yılında kodak'ta mühendis olarak çalışan steven sasson ve bir grup teknisyen tarafından yapıldı.kitlesel pazara sunulan ilk renkli dijital fotoğraf makinesi ise 1994 yılında apple tarafından abd'de piyasaya sürüldü.

tam-spektrometre, ultraviyole ve infrared

i̇şlev 
kamera görüntüyü oluşturan cihazdır ve fotoğraf filmi ya da elektronik sensör algılayıcı ortamdır. fotoğrafçılar kamerayı ve lensi kontrol ederek, ışık kaydeden maddeye (mesela film) gerekli ışığı pozlayarak "gizli resim" (filmde) veya "raw" (dijital makinelerde) dosyalarının bazı işlemler sonucu oluşmasını sağlarlar. dijital kameralar ışığa duyarlı elektronik görüntü sensörü kullanır.

ayrıca bakınız 
 fotoğrafçılık türleri listesi
 kamera türleri listesi
 cmyk renk modeli
 rgb renk modeli
 karşılıklılık (fotoğrafçılık)
 fotoğraf kabini
 doğa fotoğrafçılığı
 kuş fotoğrafçılığı
 panorama
 camera obscura
 hamile fotoğrafçılığı
 kırılma
 hdr
 flaş (fotoğraf)
 kompozisyon (fotoğrafçılık)
 altın oran (fotoğrafçılık)
 kirlian
 basamaklama

kaynakça 

 
optik
görüntüleme
19. yüzyıl icatları
fransız icatları