2011 Libya askerî müdahalesi

2011 libya bombardımanı, 19 mart 2011'de utc saati ile 16:45'te başlayan, libya'daki karışıklığı düzeltme amaçlı operasyonudur .

19 mart günü, operasyon öncesinde utc ile saat 13:30'da paris'te yapılan toplantıya fransa cumhurbaşkanı nicolas sarkozy, bm genel sekreteri ban ki-moon, abd dışişleri bakanı hillary clinton, birleşik krallık başbakanı david cameron, almanya başbakanı angela merkel ve bazı temsilciler katıldı. toplantı sonrasında da hava ve füze taarruzu başlamıştır . saldırının ardından çeşitli tepkiler gelmiştir, rus dışişleri bakanlığı sözcüsü aleksandr lukaşeviç, "bir dizi ülkenin hava kuvvetleri, 19 mart'ta libya'ya karşı askeri eylemlere başladı. moskova, bu askeri eylemi üzüntüyle karşılamaktadır" dedi.

operasyon öncesi 
18 mart tarihinde kamuoyunda, koalisyon devletlerinin libya'ya müdahale edeceği söylenmeye başlamıştı. libya başbakanı muammer kaddafi, barack obama'ya operasyon öncesinde mektup yazmıştır, mektupta obama'ya sitem etmiş ve isyancılara karşı tutumunu savunmuştur:

paris zirvesi devam ederken kaddafi, müdahale etmeyi görüşen devletleri uyaran bir mesaj yayınlamıştır. mesajında "libyalılar ülkeleri için ölmeye hazır" ve "libya’ya müdahaleden pişman olursunuz. libya sizin değil, libyalılarındır" dedi

kronoloji 
operasyon öncesi ve operasyon aşaması kronolojide utc saatleri ile belirtilmiştir .
1. gün 19 mart 2011
13.30 — paris zirvesi başladı. zirveye fransa, i̇ngiltere, abd, almanya ve bm temsilcileri katıldı. zirvede libya'daki halk sıkıntısı ve operasyon ihtimali tartışıldığı belirtildi.
14.15 — paris zirvesi devam ederken, bazı fransız keşif ve savaş uçakları libya'da uçuşlara başlamıştır. libya hava sınırı resmen ihlal edilmeye başlandı.
14.45 — zirve sonrası nicolas sarkozy, libya'da sivil kaybının artmasını önlemek için müdahaleye hazır olunduğunu belirtti. kaddafi'nin sivillere saldırısını önlemeye ve tankları imha etmeye çalışacağını da ekledi.
15.00 — david cameron, libya için harekete geçme vaktinin geldiğini açıkladı.
15.25 — silvio berlusconi, libya için üs desteğinde bulunabileceklerini açıkladı. ayrıca hava akınlarına i̇talya'nın katılabileceğini, napoli'deki nato üssünün izne açılabileceğini belirtti.
16.05 — barack obama, brezilya'da yaptığı açıklamada harekete geçme vaktinin geldiğini belirtti.
16.15 — kanada başbakanı stephen harper, libya'ya söz konusu operasyonun kısa sürede başlayabileceğini belirtti.
16.20 — katar, belçika, norveç, hollanda ve danimarka'nın müdahaleye katılmayı kabul ettiği açıklandı.
16.30 — afrika birliği heyetinin, barış için 20 mart pazar günü libya'ya gideceğini ve kaddafi ile görüşeceği açıklandı.
16.35 — hillary clinton, operasyona destek vereceklerini ama kara kuvvetlerinin kullanılmayacağını açıkladı. diğer ülkelerin de sürekli haberdar edileceğini ekledi.
16.45 — libya'ya hava bombardımanı başladı. i̇lk bombardıman dizisine fransız uçakları katıldı.
17.00 — fransız ordusunun, bingazi'nin 100 ila 150 km. çevresine kadar bombardıman yapacağı belirtildi. fransız uçak gemisi charles de gaulle'nin, libya'ya müdahale için 20 mart'ta yola çıkacağı belirtildi.
17.05 — fransa savunma bakanlığı, ilk hedeflerin başarı ile vurulduğunu açıkladı. libya'ya ait bir askeri araç imha edildi.
17.30 — bm genel sekreteri ban ki-moon, libyalı sözcülerin artık güvenilmez olduğunu belirtti.
17.40 — el cezire televizyonu, hava saldırısı neticesinde libya'nın 4 tankının imha olduğunu belirtti.
17.55 — uluslararası kızılhaç örgütü, operasyonda sivillere zarar verilmemesi gerektiğini vurguladı.
18.05 — rusya dışişleri bakanlığı sözcüsü, operasyon sebebiyle üzüntü duyduklarını ifade etti.
18.20 — i̇spanya, libya'ya operasyon desteği için 4 adet f-18'i i̇talya'ya sevk etti.
18.40 — fransa savunma bakanlığından bir yetkili, operasyonun başarıyla birçok zırhlı aracı imha ettiğini belirtti.
19.00 — akdeniz'deki abd'ye ait 3 adet denizaltının, libya'ya karşı operasyona katılacağı belirtildi.
19.15 — hugo chavez, operasyonu sorumsuzluk olarak addetti.
19.20 — fransa'da yapılan açıklamada; libya, bm kurallarına uyana kadar operasyonun bitirilmeyeceği açıklandı.
19.30 — abd'nin füzeleri, ilk hedeflerini vurmaya başladı.
19.45 — david cameron, birleşik krallık hava kuvvetleri'nin de operasyona katılacağını açıkladı.
19.45 — libya televizyonu, sivillerin de "haçlı orduları"nca vurulduğunu ve benzin istasyonlarının da vurulduğunu duyurdu.
19.50 — operasyon detaylıca ve resmî olarak anlatıldı. akdeniz'de koalisyon güçleri'nin 20 kadar savaş gemisi ve denizaltısının olduğu, bunların bazılarının da libya açıklarında konuşlandığı bildirildi. ayrıca abd füzelerinin libya savunma sistemlerini vurduğu, bilgisayar sistemlerini çökertmek için de elektronik savaş uygulandığı açıklandı.

2. gün 20 mart 2011
20:48 — libya hükûmeti tüm askerlere ateşkes emri verdiklerini açıkladı.

libya kuvvetleri 
koalisyon temsilcileri, saldırılarda libya askerî güçlerinin hedef olduğunu belirtmişti. libya'nın ise resmi rakamlarla askerî güçleri şöyle;
kara kuvvetleri: 50.000 asker (25.000 zorunlu), 800 kadar ana muharebe tankı (birçoğu hizmet dışı), 1000 adet zırhlı muharebe aracı, 945 adet zırhlı personel taşıyıcı, 2.421 adet ağır silah, 400 adet karadan havaya füze.
deniz kuvvetleri: 8.000 personel, devre dışı iki devriye denizaltısı, üç yüzey aracı ve 16 devriye - sahil gemisi.
hava kuvvetleri: 18.000 personel, 394 adet hava muharebe aracı (çoğu devre dışı), en az 216 karadan havaya, 144 çekili ve 72 adet kendi çalışan füzesi bulunuyor.

galeri

kaynakça 

askerî müdahale
uluslararası güvenlik
hava savaşları
amerika birleşik devletleri'nin askerî harekâtları
belçika'nın askerî harekâtları
birleşik krallık'ın askerî harekâtları
danimarka'nın askerî harekâtları
fransa'nın askerî harekâtları
i̇spanya'nın askerî harekâtları
i̇talya'nın askerî harekâtları
kanada'nın askerî harekâtları
norveç'in askerî harekâtları
nato askerî operasyonları
uçuşa yasak bölgeler
nicolas sarkozy
françois fillon
alain juppé