Carol (film)

carol, 2015 yılında vizyona giren, todd haynes'in yönettiği, senaryosu patricia highsmith'in the price of salt (ayrıca carol olarak da bilinir) kitabından phyllis nagy tarafından uyarlanan i̇ngiliz-amerikan romantik dram filmi. filmde cate blanchett, rooney mara, sarah paulson ve kyle chandler gibi yıldızlar oynamaktadır. 1952'nin new york'unda geçen film fotoğrafçılığa hevesli genç bir kadının zor bir boşanma yoluna giden yaşlı bir kadınla ilişkisini anlatıyor.

filmin gelişimi i̇ngiliz yapımcı şirketleri number 9 films ve film4 productions tarafından 11 yılı aşkın bir sürede sürdü. carol'a new york merkezli killer films'te ortak yapımcı oldu. temel çekimler mart 2014'te cincinnati, ohio'da başladı ve 34 gün sürdü. film super 16 mm film boyutunda çekildi. carol 2015 cannes film festivali'nde altın palmiye için yarıştı ve rooney mara en i̇yi kadın oyuncu ödülünü emmanuelle bercot ile paylaştı. film birçok eleştirel beğeni aldı. 20 kasım 2015'te abd'de sınırlı yayınla açılışını yaptı ve 27 kasım 2015'te i̇ngiltere'de gösterime girdi.

88. akademi ödülleri'nde 6 dalda adaylık elde eden film hiç birini kazanamazken, 73. altın küre ödülleri'nde 5 adaylıkla en fazla adaylık elde etmesine ve 69. bafta ödülleri'nde gene 9 adaylıkla ortak olarak en fazla adaylık elde eden film olmasına rağmen yine adaylık elde ettiği dallardan hiçbirini kazanamadı.

konu 
1950'nin sonlarında noel mevsiminde fotoğrafçılığa ilgi duyan therese belivet bir mağazanın oyuncak bölümünde çalışmaktadır. therese, kızı için hediye almayı düşünen çekici yaşlı kadın carol aird'e bir tren önerir ve böylelikle aralarında bir yakınlaşma başlar. carol yanlışlıkla tezgâhın üzerinde eldivenlerini bırakır ve therese onları new jersey'e onun evine postalar.

therese erkek arkadaşı richard'a bağlanmakta zor zamanlar geçirmektedir. therese'nin arkadaşı dannie onun kamerasını tamir eder ve çalıştığı yer olan the new york times'ı ziyaret etmesini önerir. dannie, bu ziyareti fırsat bilerek therese'yi öper ve oda buna izin verir. fakat bundan rahatsız olur ve oradan derhal ayrılır.

carol ise ihmalkâr kocası harge ile zor bir ayrılma yaşamakta ve kızları rindy'nin koruma gözetimiyle mücadele vermektedir. carol, therese'yi öğle yemeğine çağırır. her ikisi de birbirlerine ilgi duymakta ama dikkatli olmaktadırlar. carol noel tatili için de evine therese'yi davet eder. therese uzak mesafeden carol'ın birkaç fotoğrafını çeker.

harge aniden ve beklenmedik şekilde ortaya çıkar. harge, karısı carol'ın therese ile olan ilişkisinden şüphelenmektedir çünkü carol daha önce rindy'nin vaftiz annesi abby ile cinsel bir ilişki yaşamıştır. therese, carol'ın cinsel yönüyle karşılaşır ve şahit olur. harge florida'ya olan iş gezisini bırakır, therese'yi oradan alır ve carol noel günü yalnız kalır.

carol, özür dilemek için therese ile tekrar bağlantı kurar. i̇lişkileri büyüyerek devam etmektedir. carol, therese'ye yeni bir kamera hediye eder.

carol, harge'n onun kız ile olan ilişkisi yüzünden ''ahlak maddesine'' dayanarak tam gözetim davası açtığını öğrenir. carol boşanmanın vermiş olduğu sıkıntılardan kaçmak için chicago'ya seyahat etmeye karar verir ve therese'yi de davet eder. therese'nin erkek arkadaşı richard, carol'ı ve bu yolculuğu tehdit olarak hissetmektedir. therese'yi carol'ı ezmekle suçlar ve carol'a onun yakında yorgun düşeceğini haber verir. richard ve therese ayrılırlar.

yılbaşı gecesi carol ve therese birbirlerinin güçlü duygularını itiraf ederler ve bir motel odasında ilk defa beraber olurlar. ertesi sabah kendini seyyar bir satıcı olarak tanıtan ama aslında harge tarafından ilişkilerinden delil aramak üzere tutulan tommy isimli bir dedektif olan bir adamla tesadüfen tanışırlar.

harge, carol ile olan rindy üzerindeki gözetim duruşmalarında kullanmak için bir ses kaseti elde eder. carol, therese uykudayken aniden kızının gözetimiyle mücadele etmek için new york'a döner. therese'yi evine götürmesi için abby'yi gönderir. new york'a dönen therese, carol'a telefonla ulaşmaya çalışır fakat carol telefonu kapatır. therese göz yaşlarıyla ayrılır.

therese meslek hayatını fotoğrafçı olarak sürdürmeye karar verir. the new york times'da kendine iş bulur.

kızının gözetimini kaybeden carol, therese'ye onu görüp göremeyeceğini yazar. tekrar görüşürler. carol artık bir mobilya mağazasında çalıştığını ve kızını iki ayda bir görebilme izni olduğunu söyler. carol artık bir dairede yaşamaktadır ve therese'ye beraber yaşamak istediğini söyler. therese bunu reddeder. carol ona onu sevdiğini söyler. therese'nin iş arkadaşı sayesinde aralarında bir kesinti olur. therese, meslektaşının parti davetini kabul eder fakat orada kimse ile bağlantı kuramaz. therese oradan ayrılır ve carol'ı bir lokantada bulur. i̇ki göz kalabalık odada karşılıklı bağlantı kurar.

oyuncular 

 cate blanchett rolü carol aird
 rooney mara rolü therese belivet
 sarah paulson rolü abby gerhard
 kyle chandler rolü harge aird
 jake lacy rolü richard semco
 cory michael smith rolü tommy tucker
 john magaro rolü dannie mcelroy

yapım

gelişim 
carol patricia highsmith'in 1952'de claire morgan takma adıyla yayınlanan the price of salt adlı kitabından uyarlandı. kitap daha sonra 1990'da highsmith'in kendi ismi altında tekrar yayınlandı. filmin film4 productions ve number 9 films tarafından yapılan gelişimi 11 yılı aşkın bir sürede sürdü. highsmith'in arkadaşı phyllis nagy senaryonun ilk taslağını 1996 yılında yazdı. highsmith, nagy'ye romanlarından birisini uyarlamayı önerdi. nagy'ye göre highsmith kitabın ''bakış açısındaki yoğun öznelliğinden'' dolayı film için tatmin edici olacağından emin değildi. nagy kaynak malzemeye olan vefasını sağlamak için senaryoyu yazmaya kararlıydı. ''bunu yapmak adına tuhaf bir sorumluluk ve eminlik hissettim. bazı temel yöntemler içinde berbat edilmiş değildi, çünkü kendi işlerinin çoğu sahne uyarlamasını sevmedi.'' number 9 films'in ortak kurucularından i̇ngiliz yapımcı elizabeth karlsen 2004'te senaryoyla karşı karşıya geldi. nagy 2011 yılında yapımcıyı highsmith'in mülkiyetinin telif haklarını imzalatmaya ikna etmesi için 14 yıl geçirdi.

romanı uyarlamanın zorluklarından biri de üçüncü kişinin bakış açısına göre tercüme edilmiş olmasıydı. nagy başlangıçta anlatım yapısından endişeliydi. therese'nin carol'a olan bakış açısını bölmeye ve görünümünü değiştirmeye kara verdi. ''bakış açısı her zaman daha fazla savunmasız tarafladır.'' therese'yi set tasarımcısı yerine fotoğrafçı yaptı. nagy, carol'ın hayatını inşa etmekte özgürdü.                                        

nagy londra film festivali'nde, highsmith'in kitap tekrar yayınlandığında ismini kendince carol olarak değiştirmesinden filmin adının the price of salt yerine carol olduğunu söyledi.

yapım öncesi 
mayıs 2012'de john crowley yönetmen, cate blanchett ve mia wasikowska sırayla carol ve therese olarak açıklanmıştı. mayıs 2013'te crowley'in programındaki uyuşmazlık nedeniyle geri çekilmesiyle beraber todd haynes yönetmen olarak imzayı attı.

todd haynes filmi ilk olarak 2012'de kostüm tasarımcısı sandy powell'dan duydu. ayrıca filmin yönetici yapımcılarından biri olan blanchett filme ''gerçekten uzun bir süre'' bağlı kaldı. 2013'te haynes yapımcıların bir yönetmen aradığını öğrendi. haynes hikâyeye göz attı, tarihsel ve toplumsal bağlamda olması ve de blanchett ile beni orada arama filminden sonra bir kez daha çalışacak olması onun ilgisi için motive edici etkenlerdi. ağustos 2013'te  rooney mara, wasikowska'nın programındaki uyuşmazlık nedeniyle ayrılmasıyla onun yerine geçti. mara, therese rolü için teklifin kendisine ejderha dövmeli kız filminin tamamlanmasından sonra geldiğini; senaryoyu sevmesine ve blanchett ile çalışmayı istemesine rağmen dövmeli kız filmdeki deneyiminden gelen yorgun duygudan dolayı imzayı atmadığını söyledi.         

ocak 2014'te carter burwell filmin müziklerini bestelemesi için tutuldu. haynes'le bu film ile birlikte üçüncü kez çalışan edward lachman filme görüntü yönetmeni oldu.

çekimler 
aralık 2013'te carol'ın cincinnati, ohio'da çekileceği açıklandı ve çekimlerin mart ile mayıs arasında olacağı bekleniliyordu. temel çekimler 12 mart 2014'te cincinnati eden park'ta başladı. film 34 günde çekildi. çekimler 25 nisan 2014'te bitti. edward lachman filmi super 16 mm boyutunda çekti.

yayın 
mayıs 2013'te the weinstein company filmin abd yayın haklarını elde etti. carol'dan resmi görüntüler film4 tarafından yayınlandı ve mayıs 2014'te bedava dağıtılan günlük gazete london evening standard'ta görüntülendi.       

film 2015 cannes film festivali'nde altın palmiye'de yarışması için seçildi. sahnede ilk gösterimi 42. telluride film festivali'nde oldu ve 53. new york film festivali'nde de sahnelendi. film birleşik krallık'taki galasını ise 14 ekim 2015'te londra film festivali'nde yaptı. açılışını 2 kasım 2015'te abd'de sınırlı yayınla yaptı. 27 kasım 2015'te birleşik krallık'ta gösterime girdi.

tepkiler ve başarılar

eleştirel görüşler 
carol eleştirel anlamda büyük bir başarı gösterdi. metacritic'de eleştirmenler tarafından yapılan 44 yorumdan hepsi olumlu yönde oldu ve film ortalama 95 puana ulaşarak sitede 2015'in en yüksek eleştirmen puanına sahip filmi, tüm zamanların en yüksek 9. eleştirmen puanına sahip olan filmi, yılın en çok konuşulan 41. filmi ve en çok paylaşılan 3. filmi oldu. akademi, bafta ve altın küre'de adaylıklar elde eden yönetmen ve iki başrol oyuncusu içinde bol övgü vardı. film rotten tomatoes'da ise 247 yorumdan %94'lük bir başarı elde etti ve 10 üzerinden 8.6 puana ulaştı. sitenin eleştirmenlerin ortak kanısı kısmına ''todd haynes'in usta yönetmenliği ve cate blanchett ve rooney mara tarafından güçlendirilmiş kadro ile carol çığır açan kaynak malzemeyi karşılıyor''. yazıldı.

önemli ödülleri ve adaylıkları

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 

2015 çıkışlı romantik dram filmleri
amerika birleşik devletleri lgbt temalı filmleri
amerika birleşik devletleri romantik dram filmleri
lgbt temalı i̇ngiliz filmleri
birleşik krallık romantik dram filmleri
film4 productions filmleri
kadınlarla ilgili filmler
amerika birleşik devletleri romanlarından uyarlanan filmler
konusu new york'ta geçen filmler
lgbt temalı romantik dram filmleri
the weinstein company filmleri
2015 çıkışlı bağımsız filmler
2010'larda lgbt temalı filmler
christine vachon'un yapımcısı olduğu filmler
carter burwell'in müziğini yaptığı filmler
amerika birleşik devletleri bağımsız filmleri
amerika birleşik devletleri noel filmleri
birleşik krallık bağımsız filmleri
konusu chicago'da geçen filmler
konusu iowa'da geçen filmler
lgbt temalı romantik filmler
lezbiyen temalı filmler
amerika birleşik devletleri feminist filmleri
2010'larda i̇ngilizce filmler
2015 çıkışlı dramatik filmler
en i̇yi film new york film eleştirmenleri birliği ödülü sahipleri