Petrov Savunması

petroff savunması ya da rus oyunu olarak da adlandırılan petrov savunması aşağıdaki hamle dizisiyle başlayan bir satranç açılışıdır.
1. e4 e5
2. af3 af6

çok köklü bir tarihe sahip olmasına karşın rus satranççı alexander petrov'un bu açılışı 19. yüzyılda sıkça uygulamasına dek popülerlik kazanmamıştır. bu açılış eski rus oyuncularından petrov ve carl jaenisch'in gözlemleri baz alınarak rus oyunu olarak da adlandırılmaktadır.

bu açılıştaki temel amaç siyahların aktif oyun anlayışının yanı sıra, normal açılış senaryolarından uzak durmaktır. zira petrov savunmasında karşılaşılacak varyantlar sınırlıdır. çok karışık konumlar kolaylıkla oluşmadığı için fazla kullanılmaz. ne var ki, bu açılışın sunduğu akın yolları iki taraf için de olumludur. genellikle taş değişimi meydana gelir ve siyah, atı için elverişli bir pozisyon yakalar. pillsbury'nin emmanuel lasker'la 1896'da yaptığı karşılaşma buna örnektir. siyahın merkezden yaptığı akın ruy lopez, giuoco piano (i̇talyan oyunu'nun diğer hatları) ve i̇skoç oyunu'nun gerçekleşmesini de engeller. petrov savunması'nı siyah taşlarla sık kullanan büyükustalar karpov, yusupov, marshall, kramnik ve pillsbury'dir.

beyazın üçüncü hamlesi 
beyaz, üçüncü hamlesi için dört farklı seçeneğe sahiptir:
 3. ac3 bu hamle ile oyun dört at oyunu ya da üç at oyunu'na dönüşebilir
 3. fc4 bu hamle ile oyun boden-kieseritzky gambiti ya da dört at oyunu'na dönüşebilir
 3. axe5 klasik varyant
 3. d4 steinitz varyantı

beyaz genellikle 3. axe5, 3. ac3 ya da 3. d4 oynar.

3. ac3 
beyaz, şah kanadındaki piyonunu 3. ac3 ile korumaya kalkarsa siyah, 3...ac6 ile oyunu dört at oyunu'na götürerek ya da 3... fb4 ile petrov'un üç at oyunu'na girerek durumu eşitleyebilir.

3. fc4 
diğer seçenek 3. fc4 axe4 4. ac3 oynayarak boden-kieseritzky gambiti'ne girmektir. bu yöntem çok sık kullanılmaz çünkü siyahın bu hamleye ciddi karşı çıkışları vardır. siyah 4... axc3 5. dxc3 f6 ile gambite girmeyi kabul edebilir ancak 6. 0-0 hamlesinden sonra dikkatli oynamalıdır (6... fc5?? 7. axe5! ciddi bir tehlike yaratır. 6... d6 ve 6... ac6 ise daha iyi hamlelerdir). beyazın 6. ah4 ile daha saldırgan bir tutum izlemesi durumunda siyah 6... g6 7. f4 ve7 8. f5 vg7 9. vg4 şd8 oynayarak küçük bir avantaja sahip olur. bir diğer seçenek ise 4... axc3 5. dxc3 c6 6. axe5 d5 ile gambit piyonunu geri vermektir. bu, konumu eşitler. üçüncü seçenek ise oyunu i̇talyan dört at oyunu'na dönüştürmektir. beyazın 4... ac6 hamlesine 5. axe4 şeklinde karşılık gelirse siyah d5 oynar ve merkez denetimini ele geçirir. 5. 0-0 hamlesi gelirse siyah 5... axc3 oynar. beyaz buna 6. dxc3 ile karşılık verirse siyah 6... ve7 7. ag5 ad8 oynar. bu pozisyona fischer'ın 60 unutulmaz oyunum adlı kitabında değinilmektedir. siyah 6... f6 oynarsa oyun, boden-kieseritzky'nin ana hattıyla sürer.

3. axe5 
3. axe5 hamlesinin ardından siyah, rakibinin hamlelerini yinelemek yerine 3... axe4? oynayarak taş dengesini sağlamalıdır. aksi takdirde beyaz, taş kazanır (4... af6?? 5. ac6+ ile siyah veziri alır, 4... d5 5. d3 ve7 6. dxe4 vxe5 7. exd5 ile piyon kazanır) ya da üstün bir konuma geçer (4... ve7 5. vxe4 d6 6. d4 f6 7. ac3 dxe5 8. ad5 vd6 9. ff4 ad7 10. 0-0-0). siyah genellikle 3... d6 oynar. beyaz, atı yeniden tehdit etmek zorundadır.  
 4. ac4- paulsen varyantı
 4. ad3- karlkin akını
 4. axf7?!- cochrane gambiti

beyaz genelde 4. af3 axe4 5. d4 d5 6.fd3 ile ana hattı izler ve siyah atı e4 karesinden uzaklaştırmaya çalışır. beyaz, lasker tarafından uygulanan 5. ve2 ve7 6. d3 ile daha yalın bir konuma geçmeyi de hedefleyebilir. ancak bu, oyunu beraberliğe götürür. başka bir seçenek ise keres tarafından bulgulanan ve kauffmann akını adıyla anılan 5. c4 hamlesidir.

3. d4 
wilhelm steinitz 3. d4 oynamayı yeğlemiştir. bu durumda siyah iki piyondan istediğini alabilir. 3... exd4 4. e5 (4. fc4 oyunu fil açılışı'na dönüştürür) ae4 5. vxd4 d5 6. exd6 axd6 7. ac3 ac6 8. vf4 hamle dizisinin ardından oyun dengededir. 3... axe4, 4. fd3 d5 (4... ac6!? 5. fxe4 d5 ve ardından 6. fd3 e4 de oynanabilir) 5.axe5, 5... ad7 ya da 5... fd6 hamle dizisi de benzer biçimde dengededir.

kaynakça 

 
 icc videoları ,najditsch-kramnik (dortmund 2008) kramnik 5.ac3 hattına getirdiği yenilikle kazanıyor
 icc videoları ,karjakin-jakovenko (aerosvit 2008)
 icc videoları ,anand-kramnik (corus 2008)
 icc videoları ,ivanchuk-kramnik (tal memorial 2007)
 icc videoları ,anand-kramnik (meksika 2007)

bibliyografya 
 

satranç açılışları