Fiat 131

fiat 131 ("mirafiori" olarak da bilinir) i̇talyan araba imalatçısı fiat tarafından 1974-1984 yılları arasında üretilen küçük/orta boy aile arabasıdır. i̇lk defa kasım 1974 torino otomobil fuarı'da sergilenmiştir.

fiat'ın bu modeli türkiye pazarında murat 131, i̇spanya'da seat 131, amerika'da fiat brava olarak bilinir. fiat 131, kendisinin yerine gelen fiat ritmo'nun sedan sürümü fiat regata'nın yanı sıra şahin, doğan ve kartal modellerinin de öncüsüdür ve üretimi türkiye'de 1987 yılı sonuna kadar devam etmiştir. bu aracın türkiye'de bulunmayan, fiat'ın resmi modifiye şirketi abarth tarafından geliştirilen 2000 motorlu sürümü 1970'li yıllarda dünya ralli şampiyonasında boy göstermiş ve pek çok başarı elde etmiştir.

türkiye'de 29 aralık 1976'da üretimine başlanan murat 131 serisi, 1981'de 131 şahin (fiat 131 mirafiori cl karşılığı) ve 131 kartal (fiat 131 panorama cl karşılığı) ve 1982'de 131 doğan (fiat 131 supermirafiori) olarak sınıflandırılmaya başlanmıştır. 1985'te murat 131 kartal, sadece türkiye'ye özgü bir tasarımla değiştirilmiş ve aracın arka kısmı, c sütunundan itibaren yükseltilip büyütülmüştür. ana üretici fiat'ın 1975 model yılı için tasarladığı ilk motorlar, türkiye'de hiçbir modifikasyona tabi tutulmadan 131 kasası sona erene kadar kullanılmıştır. oysa i̇talya ve i̇spanya üretimlerinde 1978'den itibaren üstten egzantrikli (ohc) motorlar üretime alınmış ve seriye performanslı ve rekabetçi motorlar katılmıştır. (1.4 tc, 1.6 tc, 2.0 tc) 1974'ten beri opsiyon olarak seçilebilen otomatik şanzıman türkiye üretimlerinde kullanılmamıştır. aralık 1987 - haziran 2002 arası üretilen şahin/doğan/kartal kuş serisi modellerde;

doğan (1988-1990) doğan l (1990-1992), doğan sl (1992), doğan slx (1993-1998), doğan 1.6 ie (1998-2002)
şahin (1988-1993) şahin s (1993-1998), şahin d (1989-1991), şahin 1.4 (1998-2000) şahin 1.4 ie (2000-2002)
kartal (1988-1993) kartal l (1990-1992), kartal sl (1992-1993), kartal slx (1993-1998), kartal s (1993-1998), kartal d (1989-1991), kartal 1.6 ie (1998-2002), kartal 1.4 (1998-2002)

olarak çeşitlendirilmiştir. tofaş, kuş serilerinin s, sl, slx, 1.4ie ve 1.6ie modellerinde, fiat'ın tipo ve tempra modellerinde kullanılan ohc tasarımlı modern motorları kullanılmıştır. ancak tipo ve tempra modelleri gibi önden çekiş sistemi 131 ve kuş serilerinde hiçbir zaman kullanılmamıştır.

2002 yılında tofaş bursa'daki üretim bantları sökülerek afrika'da etiyopya cumhuriyeti'nde bulunan holland otomotiv firması'na satılmıştır. 2010 yılına kadar kuş serisi mamuller afrika'da holland adıyla üretilmeye devam etmiştir.

i̇talya'da ise fiat 131 mirafiori modelleri 2 ve 4 kapılı sedan ve 5 kapılı sw (panorama) olarak üretilmiştir. tüm modeller 1978 ve 1981 olmak üzere iki kere revize edilmiş (facelifting) ve sedan üretimi 1983'te, panorama sw üretimi ise 1985 yılına kadar maratea adı altında devam etmiştir. fiat, orta sınıftaki 131 serisi'nin yerini bir düşük sınıfta bulunan ritmo modelinin sedan sürümü olan regata ile doldurmuştur. ritmo/regata sonrasında çıkan tipo/tempra ise bravo/brava/marea tarafından yeri doldurularak sürekli geliştirilmiş ve günümüze ulaştırılmıştır. fiat 131'i günümüzde temsil eden fiat modeli ise fiat linea'dır. linea, atası 131'in iki sınıf altı olan fiat 127'nin günümüzdeki temsilcisi fiat grande punto bazıyla üretilen bir sedan olmasına rağmen, boyutları fiat 131'i geçmiş, son teknolojilerle donatılmış bir modern sedan olarak dünyanın birçok ülkesinde ve tofaş tesislerinde üretilmektedir.

kaynakça 

arkadan itişli taşıtlar
station wagon otomobiller
türkiye'de üretilmiş otomobiller
fiat otomobilleri
1974'te tanıtılan otomobiller
alt orta sınıf otomobiller
tofaş otomobilleri
sedan otomobiller