31 Temmuz



olaylar 
 1492 - yahudilerin, i̇spanya'dan kovulacağını gerekçeleriyle bildiren elhamra kararnamesi imzalanarak yürürlüğe girdi.
 1560 - piyale paşa, tunus'un cerbe adası'nı ele geçirdi.
 1722 - i̇stanbul'da iii. ahmet için yaptırılan sadabad sarayı törenle açıldı.
 1908 - ii. abdülhamit döneminde resmî bir göreve dönüşen "hafiyelik", resmen ortadan kaldırıldı.
 1914 - fransız sosyalist partisi'nin (1902) ve l'humanité gazetesinin kurucusu, yazar, konuşmacı ve devlet adamı jean jaurés bir deli tarafından öldürüldü.
 1922 - i̇stiklal mahkemeleri kanunu, tbmm'de kabul edildi.
 1932 - almanya'da seçimlerde 230 milletvekilliği alan nasyonal sosyalist alman i̇şçi partisi (naziler) birinci parti oldu. sosyal demokratlar 133, komünistler 89 milletvekili çıkardılar.
 1932 - keriman halis, belçika'da dünya güzellik kraliçesi seçildi; atatürk kendisine "ece" soyadını verdi.
 1936 - i̇spanya'da general franco'nun faşist güçleri madrid'i kuşattı.
 1944 - küçük prens adlı eseriyle ünlü, fransız pilot ve yazar antoine de saint-exupéry, akdeniz semalarında f-5b ile keşif uçuşu sırasında kayboldu.
 1952 - türkiye'nin ilk sendikal konfederasyonu olan türkiye i̇şçi sendikaları konfederasyonu (türk-i̇ş) kuruldu.
 1959 - bask yurdu ve özgürlüğü (eta) örgütü kuruldu.
 1964 - amerika birleşik devletleri uydusu ranger 7, ay yüzeyinin yakından çekilmiş fotoğraflarını yolladı.
 1965 - i̇ngiliz televizyonunda sigara reklamları yasaklandı.
 1971 - apollo 15 astronotları david scott ve james irwin, ay yüzeyinde 4 tekerlekli bir araçla gezdiler.
 1980 - aselsan, ilk türk telsizini üretti.

doğumlar 
 1143 - nijō, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 78. imparatorudur (ö. 1165)
 1396 - iii. filip burgonya dükü, 1419'dan ölümüne kadar burgonya dukalığı'nın hükümdarı olarak hüküm sürdü (ö. 1467)
 1527 - ii. maximilian, kutsal roma i̇mparatoru (ö. 1576)
 1598 - alessandro algardi, i̇talyan heykeltıraş (ö. 1654)
 1800 - friedrich wöhler, alman kimyager (ö. 1882)
 1835 - henri brisson, fransız siyasetçi (ö. 1912)
 1839 - ignacio andrade, venezuelalı avukat ve politikacıdır (ö. 1925)
 1854 - josé canalejas, i̇spanyol devlet adamı ve demokratik grubun önderi (ö. 1912)
 1880 - munshi premchand, hint bir yazar (ö. 1936)
 1883 - ramón fonst, kübalı eskrimci (ö. 1959)
 1883 - fred quimby, amerikalı çizgi film yapımcısı (ö. 1965)
 1884 - carl friedrich goerdeler, alman monarşist ve muhafazakâr bir politikacı, yönetici, ekonomist (ö. 1945)
 1887 - hans freyer, alman sosyolog ve filozoftur (ö. 1969)
 1901 - jean dubuffet, fransız ressam ve heykeltıraş (ö. 1985)
 1912 - milton friedman, amerikalı ekonomist ve nobel ekonomi ödülü sahibi (ö. 2006)
 1914 - louis de funes, fransız komedyen (ö. 1983)
 1915 - henri decaë, fransız görüntü yönetmeni (ö. 1987)
 1918 - paul d. boyer, amerikalı kimyager ve nobel kimya ödülü sahibi (ö. 2018)
 1921 - peter benenson, i̇ngiliz avukat ve uluslararası af örgütünün kurucusu (ö. 2005)
 1923 - ahmet ertegün, türk müzik yapımcısı ve atlantic records firmasının sahibi (ö. 2006)
 1929 - josé santamaría, uruguaylı futbolcu ve teknik direktör
 1932 - john searle, amerikalı felsefeci
 1935 - geoffrey lewis, amerikalı western film oyuncusu (ö. 2015)
 1939 - susan flannery, amerikalı oyuncu
 1939 - akis çohacopulos; yunan siyasetçi, mühendis, ekonomist ve hükümlü
 1940 - i̇rec beşiri, i̇ranlı tarih profesörü
 1941 - brian hill, i̇ngiliz futbolcu (ö. 2016)
 1942 - modibo keita, malili siyasetçi (ö. 2021)
 1944 - geraldine chaplin, amerikalı sinema oyuncusu
 1944 - robert c. merton, amerikalı ekonomist
 1945 - william weld, amerikalı avukat ve iş insanı
 1947 - richard griffiths, i̇ngiliz sinema, televizyon ve sahne oyuncusu (ö. 2013)
 1947 - hubert védrine, fransız siyasetçi ve diplomat
 1948 - russell morris, avustralyalı şarkıcı ve şarkı yazarı
 1950 - richard berry, fransız oyuncu
 1951 - evonne goolagong, avustralyalı eski tenis oyuncusu
 1956 - michael biehn, amerikalı sinema oyuncusu
 1956 - deval patrick, amerikalı siyasetçi
 1958 - mark cuban, amerikalı dolar milyarderi iş insanı
 1959 - cem kurtoğlu, türk sinema ve tiyatro oyuncusu
 1960 - hürser tekinoktay, türk teknik direktör
 1962 - wesley snipes, amerikalı aktör ve yapımcı
 1963 - abdullah avcı, türk futbolcu ve teknik direktör
 1963 - fatboy slim, i̇ngiliz müzisyen, dj ve prodüktör
 1964 - caroline müller, alman yorumcu ve besteci
 1965 - j. k. rowling, i̇ngiliz yazar
 1965 - john laurinaitis, amerikalı emekli profesyonel güreşçi
 1965 - scott brooks, amerikalı profesyonel basketbol oyuncusu
 1967 - elizabeth wurtzel, amerikalı feminist, hukukçu, yazar ve gazeteci (ö. 2020)
 1968 - anika pages, alman oyuncu
 1969 - antonio conte, i̇talyan futbolcu ve teknik direktör
 1969 - aslı omağ, türk opera sanatçısı ve oyuncu
 1970 - ben chaplin, i̇ngiliz sinema oyuncusu
 1973 - durukan ordu, türk tiyatro ve sinema oyuncusu
 1974 - luran ahmeti, arnavut kökenli makedon oyuncu
 1974 - emilia fox, i̇ngiliz oyuncu
 1976 - paulo wanchope, kosta rikalı futbolcu
 1979 - per krøldrup, danimarkalı millî futbolcu
 1979 - carlos marchena, i̇spanyol emekli futbolcu ve teknik direktör
 1979 - nicola mora, i̇talyan futbolcu
 1981 - hakan akkaya, türk moda tasarımcısı ve sunucu
 1981 - titus bramble, i̇ngiliz eski futbolcu
 1984 - i̇pek yaylacıoğlu, türk sinema ve dizi oyuncusu
 1987 - michael bradley, amerikalı futbolcu
 1989 - viktoriya azarenka, belaruslu profesyonel bir tenis oyuncusu
 1994 
selim ay, türk futbolcu
lil uzi vert, amerikalı rapçi, şarkıcı ve şarkı sözü yazarı
 1998 - çağatay akman, türk şarkıcı

ölümler 
 mö 54 - aurelia cotta, diktatör gaius julius caesar'ın annesi (d. mö 120)
 451 - petrus chrysologus, bir teolog ve papa i. leo’nun danışmanı (d. 380)
 855 - ahmed bin hanbel, hanbeli mezhebinin öncüsü ve i̇slam bilgini (d. 780)
 1556 - loyolalı ignatius, i̇spanyol din adamı ve cizvit tarikatının kurucusu (d. 1491)
 1750 - v. joão, portekiz kralı (d. 1689)
 1784 - denis diderot, fransız yazar ve filozof (d. 1713)
 1795 - josé basilio da gama, brezilyalı yazar (d. 1740)
 1849 - sándor petőfi, macar şair (d. 1823)
 1875 - andrew johnson, abd'nin 17. başkanı (d. 1808)
 1886 - franz liszt, macar piyanist ve besteci (d. 1811)
 1914 - jean jaures, fransız sosyalist politikacı (d. 1859)
 1935 - tryggvi þórhallsson, i̇zlanda başbakanı (d. 1889)
 1944 - antoine de saint-exupery, fransız pilot ve yazar (d. 1900)
 1953 - nikolay zelinski, sovyet kimyager (d. 1861)
 1958 - eino kaila, fin filozof, eleştirmen ve öğretmen (d. 1890)
 1972 - paul-henri spaak, belçikalı devlet adamı (nato ve aet'nin kuruluşuna öncülük eden) (d. 1899)
1972 - alfons gorbach, avusturya şansölyesi (d. 1898)
 1980 - pascual jordan, alman fizikçi (d. 1902)
 1981 - omar torrijos herrera, panamalı siyasetçi (d. 1929)
 1986 - chiune sugihara, ii. dünya savaşı sırasında japonya'nın litvanya konsolos yardımcısı japon diplomat (d. 1900)
1992 - ralph strait, amerikalı televizyon ve sinema oyuncusu (d. 1936)
 1993 - i. baudouin, belçika kralı (d. 1930)
 2001 - francisco da costa gomes, portekizli asker ve devlet adamı (d. 1914)
 2005 - wim duisenberg, hollandalı ekonomist ve siyasetçi (d. 1935)
 2009 - bobby robson, i̇ngiliz teknik direktör (d. 1933)
 2010 - pedro dellacha, arjantinli eski millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1926)
 2010 - tom mankiewicz, amerikalı film senaristi ve yönetmeni (d. 1942)
 2012 - rudolf kreitlein, eski alman futbol hakemi (d. 1919)
 2012 - gore vidal, amerikalı romancı, oyun yazarı, deneme yazarı, senarist ve siyasi aktivist (d. 1925)
 2013 - michael ansara, suriye doğumlu amerikalı tiyatro, perde, sinema, dizi ve seslendirme sanatçısı (d. 1922)
 2014 - warren bennis, amerikalı bilim insanı (d. 1925)
 2014 - murat göğebakan, türk şarkıcı (d. 1968)
 2014 - kenny ireland, i̇skoç oyuncu ve tiyatro yönetmeni (d. 1945)
 2015 - roddy piper, kanadalı eski profesyonel güreşçi ve oyuncu (d. 1954)
 2016 - chiyonofuji mitsugu, japon sumo güreşçisi (d. 1955)
 2016 - fazıl i̇skender, abhaz yazar (d. 1929)
 2017 - jean-claude bouillon, fransız oyuncu (d. 1941)
 2017 - jérôme golmard, fransız erkek tenis oyuncusu (d. 1973)
 2017 - jeanne moreau, fransız oyuncu (d. 1928)
 2017 - les murray, macar-avustralyalı spor gazetecisi, futbol muhabiri ve analizci (d. 1945)
 2017 - sam shepard, amerikalı oyun yazarı, aktör ve pulitzer ödülü sahibi (d. 1943)
 2018 - alex fergusson, i̇skoç siyasetçi (d. 1949)
 2018 - bassano staffieri, i̇talyan roma katolik piskopos (d. 1931)
 2019 - maría auxiliadora delgado, uruguaylı devlet görevlisi, sağlık aktivisti ve first lady (d. 1937)
 2019 - hamza bin ladin, usame bin ladin'in oğlu (d. 1989)
 2019 - harold prince, amerikalı tiyatro ve sinema yapımcısı, yönetmen (d. 1928)
 2020 - eusebio leal, kübalı-meksikalı tarihçi (d. 1942)
 2020 - dilma lóes, brezilyalı tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1950)
 2020 - bill mack, grammy ödülü sahibi, amerikalı country müzik şarkıcısı, söz yazarı ve radyo sunucusu (d. 1932)
 2020 - alan parker, britanyalı film yönetmeni (d. 1944)
 2020 - zamuxolo peter, güney afrikalı politikacı (d. 1965)
 2020 - musa yerniyazov, sovyet, daha sonra özbek devleti siyasi figürü (d. 1947)
 2021 - i̇ntizar eş-şerrah, kuveytli aktris (d. 1962)
 2021 - angela bailey, afrika kökenli i̇ngiltere doğumlu kanadalı kısa mesafe koşucusu (d. 1962)
 2021 - terry cooper, i̇ngiliz profesyonel futbolcu ve teknik direktör (d. 1944)
 2021 - paul cotton, amerikalı country-rock şarkıcısı, müzisyeni ve söz yazarı (d. 1943)
 2021 - nedret güvenç, türk oyuncu, yönetmen, seslendirme sanatçısı ve yazar (d. 1930)
 2021 - alvin ing, amerikalı aktör ve şarkıcı (d. 1932)
 2021 - yeo hyo-jin, bir güney koreli futbol oyuncusudur (d. 1983)
 2022 - vadim bakatin, sovyet-rus siyasetçi (d. 1937)
 2022 - hubertus leteng, endonezyalı roma katolik piskopos ve eğitimci (d. 1959)
 2022 - fidel ramos, filipinli general ve siyasetçi (d. 1928)
 2022 - bill russell, amerikalı basketbolcu (d. 1934)
 2022 - john steiner, i̇ngiliz aktör ve emlakçı (d. 1941)
 2022 - eymen ez-zevahiri, mısırlı bir ilahiyatçı, genel cerrahi uzmanı, tıp doktoru (d. 1951)
 2023 - angus cloud, amerikalı aktör (d. 1998)
 2023 - suret hüseynov, azeri albay ve azerbaycan'ın eski başbakanı (d. 1959)

tatiller ve özel günler

kaynakça 

0731
31