Muhittin Akyüz

muhittin akyüz (1870, i̇stanbul - 11 kasım 1940), türk asker, diplomat, siyasetçi. kurtuluş savaşı'na katılan üst dereceli komutanlardan birisidir. savaştan sonra diplomat ve milletvekili olarak görev yaptı.

babası, edirne evkaf muhasebecisi şevki bey, annesi fatmatüzzehra hanım'dır. 1885 yılında girdiği harp okulu'ndan 1888 yılında teğmen rütbesiyle mezun oldu. aynı yıl harp okulu'nda öğretmen yardımcılığına başladı. 1897 osmanlı-yunan savaşı'na da katıldıktan sonra tekrar harp okulu'nda öğretmenliğe döndü ve 1905 yılında sürgüne gönderilene kadar bu görevini sürdürdü. öğrencilere padişah ii. abdülhamid aleyhinde görüşler aşıladığı gerekçesiyle 1905 yılında rütbesi geri alındı ve önce fizan'a, ardından diyarbakır'a ve erzurum'a sürüldü.

1908 yılında ii. meşrutiyet'in ilanı ile gelen af dolayısıyla rütbeleri iade edildi. önce deniz mektebi'ne müdür oldu, sonra harbiye nazırlığı piyade dairesi 1. şube müdürlüğü'ne atandı. 1909 yılında mahmut şevket paşa'nın yaveri oldu, aynı yıl beyoğlu mutasarrıflığına atandı. beyoğlu mutasarrıflığı yaptığı dönemde i̇ttihat ve terakki üyesi fuat bey'i bir spor kulübü kurmaya teşvik etti ve kuruluşunu hızla onayladığı beşiktaş osmanlı jimnastik kulübü'nün kurucuları arasında yer aldı.

balkan savaşları ve i. dünya savaşı'na katıldı. 1912 yılında miralay, 1916 yılında mirliva rütbesine terfi etti. i. dünya savaşı'nda aralık 1916 - şubat 1919 arasında hicaz kolordu komutanı olarak görev yaptı. savaşın sonunda i̇ngilizler tarafından tutsak edilip mısır'daki esir karargahına götürüldü. 9 eylül 1921 tarihinde esaretten döndü ve türk kurtuluş savaşı'na katılmak üzere ankara'ya geçti.

kurtuluş savaşı'nda kasım 1921'e kadar kastamonu ve bolu havalisi komutanı, 1 kasım 1921 - 7 ekim 1922 arasında adana ve havalisi komutanı olarak görev aldı. adana ve civarını fransızlardan teslim aldıktan sonra şehrin kumandanı ve valisi oldu. savaştan sonra kırmızı şeritli i̇stiklal madalyası ile taltif edildi. 7 ekim 1922 tarihinde tahran büyükelçisi, 1925 yılında kahire büyükelçisi olarak görevlendirildi. 24 eylül 1928 tarihinde askerlikten emekliye ayrıldı ve dışişleri bakanlığı kadrosuna geçti. tbmm iv., v. ve vi. dönem kars milletvekilliği yaptı.

3 ekim 1940 günü öldü. ankara hava şehitliği'nde gömülüdür.

evli ve üç çocuk babasıydı.

kaynakça

dış bağlantılar 
 dr. bilal n. şimşir, cumhuriyetin i̇lk çeyrek yüzyılında türk diplomatik temsilcilikleri ve temsilcileri (1920-1950), atatürk araştırma merkezi dergisi, sayı 64-65-66, cilt: xxii, mart-temmuz-kasım 2006
 tuğrul yenidoğan, komitacı - bjk'nin kurucusu fuat balkan'ın anıları, internethaber.com 11.03.2008
 tbmm albümü {{|url=https://web.archive.org/web/20160304193552/https://www.tbmm.gov.tr/tbmm_album/cilt1/index.html |tarih=4 mart 2016 }}

kırmızı şeritli i̇stiklâl madalyası sahipleri
balkan savaşları'nda osmanlı askerleri
i. dünya savaşı'nda osmanlı askerleri
osmanlı savaş tutsakları
i. dünya savaşı'nda savaş tutsakları
1869 doğumlular
1940 yılında ölenler
türk generaller
tbmm 4. dönem kars milletvekilleri
tbmm 5. dönem kars milletvekilleri
tbmm 6. dönem kars milletvekilleri
ankara hava şehitliği'ne defnedilenler
i̇stanbul doğumlu siyasetçiler
kurtuluş savaşı'ndaki türk askerler
mekteb-i harbiye'de öğrenim görenler
osmanlı generalleri
piyade subaylar
beşiktaş jk kurucuları