Azap Yolu

azap yolu, max allan collins'in aynı isimli eserinden uyarlanan sam mendes'in yönettiği, tom hanks, jude law ve paul newman gibi isimleri bir araya getiren 2002 yapımı bir filmdir.

anatema 
filmin ana temaları, babalar ve oğullar arsındaki karşılık sevgi bağı, ihanet, sadakat, intikam ve kurtarma arayışını kapsar. azap yolu başlığının iki temel sebebi vardır. birincisi, kasabanın azap adını taşımasındandır. i̇kincisi ise katolik inanca göre cinayete eşlik edenin sonsuza dek lanetlenmesi tehdididir.

konu 
michael sullivan sr. (hanks), illinois'daki kaya adası'nda i̇rlandalı amerikan organize olmuş bir suç patronu olan john rooney'in (newman) güvenilir bir elemanıdır. büyük savaş'ta öksüz bir asker olan sullivan, çocukken yaşlı bir adam tarafından evlat edinilmiştir ve ergenliğinin sonlarından başlayarak onunlar çalışmaya devam ediyordur. rooney, sullivian'a kendini beğenmiş ve güvensiz connor rooney (craig) olan gerçek oğlundan ve mirasçısından bile daha yakın davranarak onu vekili olarak görür. connor'ı asıl korkutan, babasının sullivan'ın peter ve micheal jr. adındaki oğullarına torunlarıymış gibi davranmasıdır.

micheal jr. ve peter, babaları ile connor arasındaki gizli sürtüşmenin büyüdüğünü fark ederler. babalarının mesleği onlara belirsiz görünür ve peter'in sorularına rağmen, babaları yaptığı gizli şeylerle ilgili olarak sessizliğini bozmamaktadır. bay rooney için görevler özellikle de michael jr.'ın ilgisini çekmektedir.

büyük olan sullivan ve connor, finn mcgovern ile uğraşmak için rooney tarafından eğitilmişlerdir. 12 yaşındaki michael sullivan jr., michael sullivan ve conner rooney'den habersizce arabaya saklanır ve connor'ın babasının isteklerine karşı geldiği ve mcgovern'ı öldürdüğü sahnelere tanıklık eder. bunu fark eden connor, başarısız bir kaçış girişimi sonrasında babasıyla birlikte michael jr.'ı yakalar. john rooney başıboş hareketlerinden ötürü bir özür beklediği oğlunu rezil ederken, şok geçiren baba sullivan sır tutması için bağırır. görünüşte küçük sullivan'ın tanıklık ettiği cinayeti açığa çıkarmamasıyla alakalı tehdidi önlemek için (aslında baba sullivan'a olan kıskançlığı ve onun tarafından tehdit almasından ötürü), kendi babasının da isteklerine karşı gelerek, lone ranger kılığına giren
conner peter ve sullivan'ın karısı annie'yi öldürür. conner'ın asıl niyeti kendilerini gözleyen michael'ı öldürmektir fakat o peter'e ateş eder. oysaki michael okulda bir kavgaya karıştığı için eve geç gelmişti. bu sırada sullivan satıcı adama mesaj götürmek için randevu evine gider, fakat elinde "sullivan'ı öldür, tüm borçlar ödensin" notuyla geri döner. conner, peter değil de michael jr.'ı öldürdüğünü düşünerek, doğduğu güne lanet eden kızgın babasıyla yüzleşmek için eve döner. bu arada baba ve oğul sullivan hayatta kalabilmek için chicago'ya kaçarlar.

al capone'un suç grubunun sullivan'ın rooneylerden intikam alma amacını desteklemeyeceği kesinleşince, babab sullivan oğlunu korumak ve connor'ın bankalarda sahip olduğu gizli hesaplarını soyarak gangster grubunun connor'ı dışlamasıyla alakalı olarak şantaj yapmak için ayrıntılı bir proje hazırlar. oğlu micheal kaçış arabasında babasına yardım ederken, babası capone'un sahip olduğu kirli parayı çalar. bu şekilde capone, parası karşılığında connor'dan vazgeçecekti. soygun esnasında sullivan'ın kafasını karıştıran bazı durumlar vardı. para o varmadan önce çekilmişti ve daha da tuhaf olanı hesapların daha önceden öldürülmüş olan eski gangsterler adına oluşuydu. bununla beraber capone, kaybettiği parasına daha çok üzülüyordu ve sullivan ile hiçbir şekilde pazarlık yapmayacaktı. capone bunun yerine röntgenci ve kendi işini yapan bir fotoğrafçı olan harlen maguire'i sullivanların kökünü kazımak için tuttu. maguire'in ölü kurbanlarının fotoğraflarını zevkle çekme gibi bir alışkanlığı vardı.

sullivan, tüm bunlar yaşanırken john ve conner rooney'in iş ortağı olan ve aynı zamanda connor'ın nerede olduğuna dair bilgi sahibi olabilecek alexander rance'i görmek için otele gider. caddenin karşısında rance'i koruyan maguire, rance ile yüzleşen sullivan'ı takip eder ve sullivan'ın işini bitirmek için acele eder. tüm bunlar yaşanırken rance güvenliğine zaman harcar. oğul michael, magguel'in paltosunun altında sakladığı silahı görür be babasını korna çalarak uyarmaya çalışır, fakat otelin içindeki sullivan bu uyarıyı işitmez. bu sırada maguire, rance'e kazara ateş eder, aniden dönen sullivan ise maguire'in yüzüne bir lamba vurarak yüzünü dağıtır. sullivan oradan uzaklaşmata çalışırken, yaralı maguire ona ateş eder ve onu kolundan yaralar. babasının kan kaybı ve acıdan neredeyse kendinden geçtiğini fark eden küçük michael, arabayı bir çiftlikte durdurur ve babasının hayatını kurtarmaları için yaşlı bir çifte yalvarır.
sullivan iyileştiği zaman, küçük michael, çocukları olmayan bu çiftten hoşlanmış görünür, baba sullivan ise düşmanı hakkında korkunç bir gerçeği öğrenir.rance'den aldığı hesap defterinde connor'ın, babasının parasını öldürülen çete üyelerinin adları altında tutarak zimmetine geçirdiği bilgisiyle karşılaşır.

chicago'ya dönen sullivan oğlunu bir otelde saklar ve john rooney ile buluşur. oğlunun kendisine ihanet ettiği gerçeğiyle sullivan'ın gösterdiği kanıt aracılığıyla yüzleşen john rooney, oğlunu korumaktan vazgeçer.rooneyi sullivan'a seçtikleri bu hayatta kendilerinin de katil olduklarını ve hiçbirinin cenneti göremeyeceğini hatırlatır. çocuğunun, hayatı boyunca bizzat yol aldığı bu yoldan geçmesinden kaçınan sullivan zor bir karar vermek zorundadır. hem intikam almak hem de oğlunu korumak için, sullivan, rooney'in kendisi de dahil olmak üzere tüm rooney çetesi üyelerini öldürmek zorundadır. sullivan'ın şimdiki şaşkınlığının sebebi ronney'in oğlu veya başkası değil de kendisi tarafından öldürülmesinden memnun görünmesiydi. daha sonra sullivan, soluğu capone'un yüzbaşı frank nitti'nin verdiği ipucu sayesinde connor'dan intikamını almak için otel odasında aldı. capone, rooney'in tek oğlu olmasından ötürü connor'ı koruduğu için babasının ölümünün ardından connor'ı sullivan'dan saklamak için artık neden yoktu.

zulümden uzak olarak artık güven içinde olduklarına inanan sullivan ve küçük michael azap isimli kasabaya gelirler. hemen sonra, yüzü bozulan maguire sullivanları takip etmede başarılı olur ve onları annie'nin kızkardeşi sarah'ın göl kenarındaki evinde bekleyerek baba sullivan'ı öldürür. maguire'ın orada ne kadar süre beklediği ve sarah hala'ya ne yaptığı bilinmiyor. fakat evdeki mobilyaların yokluğundan dolayı, (maguire'ın kurbanlarının fotoğraflarını çekmek için mobilyaları ortadan kaldırma alışkanlığı) görünen odur ki maguire, sarah'ı öldürdü ve gerçek kurbanını beklemeye başladı.küçük michael'ın maguire'a ateş etme şansı vardı fakat etmedi çünkü maguire oğluna en azından "cenneti görme" şansını veren ve yerde yatan baba sullivan tarafından öldürülür. küçük micheal babasının korkusunun ölüm değil, kendisinin babası gibi olması olduğunu fark eder. babası ölürken, oğluna maguire'a ateş etmediği için onunla gurur duyduğunu ve capone ile çetesine karşı gidip intikam aramamasını söyler. ailesi kalmayan küçük michael, yaşlı çiftin yanına döner ve sanki orada büyümüş gibi yaşamaya devam eder. filmin sonunda michael arkasını dönük olarak şöyle düşünür:

"o zaman babamın tek korkusunun oğlunun da aynı yolda yürümesi olduğunu anladım. o gün elime son kez silah aldım. herkes benim bir çiftlikte büyüdüğümü sanıyor. sanırım bir bakıma öyle de oldu. ama ondan önce, 1931 kışında yolda geçen 6 haftada bir ömür yaşadım. i̇nsanlar bana michael sullivan iyi mi yoksa kötü müydü diye sorduklarında hep aynı cevabı veriyorum. onlara o benim babamdı diyorum."

oyuncular 
 tom hanks - michael sullivan sr.
 paul newman - john rooney
 jude law - harlen maguire
 daniel craig - connor rooney
 tyler hoechlin - michael sullivan jr.
 stanley tucci - frank nitti
 jennifer jason leigh - annie sullivan
 dylan baker - alexander rance
 liam aiken - peter sullivan
 ciarán hinds - finn mcgovern

diğer bilgiler 
 avustralyalı aktör anthony lapaglia filmde adı kötüye çıkmış gangster olan al capone'yi oynadı fakat oynadığı tek sahne de filmin tiyatral versiyonundan silindi. ama silinen sahneyi, filmin dvd versiyonunda izlemek mümkündür. aslında hayranların çoğu lapaglia'nın performansını beğenmişti ve kesilen bölümün filmin son halinde yer almasını arzulamışlardı.
 yönetmen sam mendes tarafından film için seçilen ilk oyuncu paul newman'dır.
 tyler hoechlin, michael rolünü kuzey amerika'da 2.000 kişi arasında yapılan oyunculuk seçimlerinin ardından elde etmiştir.
 micheal jr, frank nitti ve filmin son versiyonunda yer almayan capone dışında yukarıda adı geçen tüm oyuncular, filmin sonunda hayatta değildirler.
 azap yolu, tom hanks'in 20th century fox ve dreamworks'tan dağıtımı yapılan ikinci filmidir. i̇lk filmi yeni hayat 'tır.

ödüller 
film, 6 dalda oscar adaylığına gösterilmiş ve en i̇yi sinematografi dalında akademi ödülünün sahibi olmuştur.

kaynakça 
azap yolu wikipedia i̇ngilizce versiyon

dış bağlantılar 
 resmi site (i̇ngilizce)
 azap yolu imdb (i̇ngilizce) 
 azap yolu beyazperde.com 
  azap yolu

satürn ödülü kazanan filmler
dc comics'e dayalı filmler
chicago outfit ile ilgili filmler
chicago'da çekilmiş filmler
sam mendes'in yönettiği filmler
richard d. zanuck'un yapımcısı olduğu filmler
thomas newman'ın müziğini yaptığı filmler
amerika birleşik devletleri polisiye dram filmleri
amerika birleşik devletleri genç yetişkin filmleri
amerika birleşik devletleri yol filmleri
amerika birleşik devletleri neo-noir filmleri
2000'lerde polisiye dram filmleri
2002 çıkışlı dramatik filmler