Russell Mahkemesi

genellikle russell mahkemesi olarak anılan uluslararası savaş suçları mahkemesi i̇ngiliz filozof bertrand russell'ın önderliğinde vietnam'da amerika birleşik devletleri tarafından işlenen savaş suçlarını araştırmak ve dünyaya duyurmak amacı ile kurulmuştur. mahkeme, 1966'da kurulmuş, oturumları ise 1967 yılında stokholm ve kopenhag'da yapılmıştır. 18 ülkeden temsilcilerden oluşan russel mahkemesi uluslararası alanda büyük ilgi görmüş ve yankı uyandırmış olmasına karşın amerika birleşik devletleri'nde önyargılı ve gösteri amaçlı bir oluşum olarak algılanmış ve görmezden gelinmeye çalışılmıştır. mahkeme üyeleri genellikle sol görüşlü barışseverlerden oluşmaktadır, üyeler arasında bazı amerikalılar olsa da ne amerika'nın ne de vietnam'ın temsilcileri bu oluşumda yer almıştır. mahkeme'de vietnamlıların yanı sıra amerikalı askerlerin de ifadelerinden yararlanılmıştır.

"bizler yargıç değiliz. bizler tanığız. görevimiz insanoğlunun bu korkunç suçların tanıklığını üstlenmesini sağlamak ve insanlığı vietnam'da adaletin safında birleştirmektir."
bertrand russell
 
russel mahkemesi, son oturumu i̇stanbul'da yapılan irak dünya mahkemesi'ne de esin kaynağı olmuştur.

mahkeme üyeleri 
 bertrand russell (onursal başkan) - filozof ve matematikçi 
 jean-paul sartre (i̇dari başkan) - filozof 
 vladimir dedijer (mahkeme ve oturum başkanı)- hukuk doktoru ve tarihçi
 wolfgang abendroth - hukuk doktoru ve siyaset bilimi profesörü
 gunther anders - yazar ve filozof
 mehmet ali aybar - uluslararası avukat ve milletvekili, türkiye i̇şçi partisi başkanı
 james baldwin - roman ve deneme yazarı
 lelio basso - uluslararası avukat, i̇talya parlamentosu milletvekili ve uluslararası i̇lişkiler komisyonu üyesi, roma üniversitesi'nde profesör, psiup (i̇talyan sosyalist proleter birlik partisi) başkanı
 simone de beauvoir - yazar ve filozof
 lazaro cardenas - meksika eski devlet başkanı
 stokely carmichael - barışçıl öğrenci koordinasyon komitesi başkanı
 lawrence daly - büyük britanya ulusal madenciler sendikası genel sekreteri, sosyalist 
 dave dellinger- amerikalı pasifist, liberation'''ın editörü, 5. cadde gösteri komitesi'' başkanı 
 isaac deutscher - tarihçi
 haika grossman - hukukçu, yahudi özgürlük savaşçısı
 gisèle halimi - paris barosu avukatı, djamila bouhired'in müdafii, cezayir'deki fransız baskısına dair eserlerin yazarı 
 amado v. hernandez - filipinler'in saray şairi, demokratik i̇şçi partisi başkanı, ulusal filipinli yazarlar örgütü fiili başkanı
 melba hernandez- küba, vietnam'la dayanışma komitesi başkanı
 mahmud ali kasuri- pakistan ulusal meclisi'nde milletvekili, pakistan yüksek mahkemesi'nde avukat
 sara lidman- yazar
 kinju morikawa - avukat, japonya medeni haklar birliği başkan yardımcısı 
 carl oglesby - demokratik toplum i̇çin öğrenci girişimi eski başkanı, oyun yazarı, siyasal makale yazarı
 shoichi sakata - fizik profesörü
 laurent schwartz - matematik profesörü
 peter weiss - oyun yazarı

mahkemenin ulaştığı sonuçlar 
 abd hükûmeti uluslararası hukuka göre vietnam'a karşı saldırı suçu işlemiştir. 
 abd hükûmeti ve silahlı kuvvetleri sivil hedeflere karşı yoğun ve sistemli bombardıman yaptığı için suçlu bulunmuştur. 
 tayland hükûmeti, abd'nin işlediği saldırı suçuna ortaklık ettiği için suçlu görülmüştür.
 filipinler hükûmeti, abd'nin işlediği saldırı suçuna ortaklık ettiği için suçlu görülmüştür.
 japonya hükûmeti, abd'nin işlediği saldırı suçuna ortaklık ettiği için oy çokluğu ile suçlu görülmüştür. kararın aleyhine oy kullanan üyeler japonya'nın abd'ye hatırı sayılır yardımı dokunduğunu ancak saldırı suçuna iştirak ettiğini düşünmediklerini belirtmişlerdir.
 abd hükûmeti uluslararası hukuka göre laos'a karşı saldırı suçu işlemiştir.
 abd silahlı kuvvetleri savaş hukukunca yasaklanan silahlar kullanmıştır. 
 abd silahlı kuvvetleri savaş esirlerine savaş hukukunca yasaklanan muamelelerde bulunmuştur.
 abd silahlı kuvvetleri sivillere uluslararası hukukça yasaklanan insanlık dışı muamelelerde bulunmuştur.
 abd hükûmeti vietnam halkına karşı soykırım yapmaktan suçlu bulunmuştur.

dış bağlantılar 
 vietnam savaşı tanık ifadeleri
 sartre'ın soykırıma dair makalesi

i̇nsan hakları kuruluşları‎
uluslararası mahkemeler
mahkeme
1966'da kurulan kuruluşlar