Mehmet Birkiye

mehmet birkiye (d. 14 şubat 1950, i̇stanbul), türk tiyatro yönetmeni ve oyuncusu, akademisyen.

1969 yılında i̇stanbul üniversitesi i̇ktisat fakültesi’ne girdi. aynı tarihlerde girdiği i̇stanbul belediye konservatuvarı`nı 1974’te, i̇ktisat fakültesini 1977'de bitirdi. 1977- 1984 arası i̇stanbul belediye konservatuarı tiyatro bölümü’nde prof.dr. yıldız kenter’in asistanlığını yaptı. 1990 yılında i̇stanbul üniversitesi devlet konservatuvarı`ndan sanatta yeterliliğini (doktora) aldı. 1993`te doçent, 2002`de "oyunculuk anasanat dalı" nda profesör oldu. 1977’den beri aynı üniversitede sahne tekniği ve oyunculuk dersleri vermektedir. 1970`te başladığı kent oyuncuları’nda profesyonel oyunculuğa ve yönetmenliğe devam etmektedir. sergey kokovkin, arthur hausman, aleksandr galin, yücel erten gibi yönetmenlerle çalıştı. tiyatro gerçek, i̇stanbul devlet tiyatrosu, tiyatro pangar, i̇stanbul şehir tiyatroları gibi ödenekli ve özel tiyatrolarda oyunlar yönetti.  
 
2001 -2008 arası i̇ş sanat’ta düzenlenen şiir ve müzik dinletilerini yönetti. bu çercevede ahmet muhip dıranas,
melih cevdet anday, orhan veli, atilla i̇lhan, özdemir asaf, oktay rıfat, cahit sıtkı, behçet necatigil, can yücel,
metin altıok gibi şairleri, aşk ve i̇stanbul temalı şiirleri sahneledi.  2000 - 2003 yılları arası beykent üniversitesi güzel sanatlar fakültesi’nde “sahne ve gösteri sanatları yönetimi” bölümünü kurdu. 2008 yılında i̇stanbul aydın üniversitesi  drama ve oyunculuk bölümü’nü kurarak başkanı oldu. halen aynı üniversitede bölüm başkanlığı yapmaktadır. oyunculuğa ve yönetmenliğe devam etmektedir. 

i̇stanbul tiyatro festivali'ne 2021'de kocaeli şehir tiyatrosu'nda yönettiği vişne bahçesi ve 2022'de tiyatro gerçek yapımı iii. richard: niçin yaptım ile konuk oldu. 2023 haziran’ında budapeşte’de düzenlenen tiyatro olimpiyatları’na, i̇mre madach projesi çerçevesinde, i̇stanbul aydın üniversitesi drama ve oyunculuk bölümü’nde yönettiği bir çalışmayla katıldı.

oyunculuk kariyeri boyunca 40’a yakın tiyatro oyununda ve çeşitli sinema-tv projelerinde yer aldı.

yazar atilla birkiye`nin abisidir.

sahip olduğu ödüller 
  avni dilligil “oyunculuk” ödülü, 1987 
 17. afife tiyatro ödülleri: "yılın en başarılı yönetmeni" - sessizlik - i̇stanbul devlet tiyatrosu - 2013
 tiyatro ödülleri 2010: "yılın yönetmeni" -  cimri - kent oyuncuları
 vi.lions  tiyatro ödülleri: "yılın en i̇yi yönetmeni" gece mevsimi - kent oyuncuları - 2006
 i̇stanbul kültür sanat vakfı (i̇ksv)  27. i̇stanbul tiyatro festivali onur ödülü -2023

tiyatro oyunları

yönettiği oyunlar 
 39 basamak : john buchan - 2016
 katil joe : tracy letts - tiyatro.in - 2014
 üç kız kardeş : anton çehov - i̇stanbul devlet tiyatrosu - 2013
 savunma (oyun) : david rintles - irwing stone - tiyatro gerçek - 2013
 sessizlik : moira buffini - tiyatro - 2012
 macbeth : william shakespeare - tiyatro pangar - 2012
 ölümüne : moira buffini - kent oyuncuları - 2011
 baştan çıkarma : carles batlle - i̇stanbul devlet tiyatrosu - 2010
 annem yokken çok güleriz : enda walsh - tiyatro gerçek 2010
 cimri : moliere - kent oyuncuları - 2008
 açık denizde : slowomir mrozek - kent oyuncuları - 2007
 39 basamak: john buchan/patrick barlow - kent oyuncuları - 2007
 anna karenina : lev nikolayeviç tolstoy - kent oyuncuları - 2006
 gece mevsimi : rebecca lenckiews - kent oyuncuları - 2005
 aşk çemberi : david hare - kent oyuncuları - 2003
 hep aşk vardı : yıldız kenter - kent oyuncuları - 2002
 anlat şehrazat : binbir gece masalları - 2001
 helen helen : eric emmanuel schmitt - kent oyuncuları - 1998
 maria callas : terence mc nally - kent oyuncuları - 1997
 ramiz ile jülide : refik erduran - kent oyuncuları - 1996
 uzaklar : ülker köksal - kent oyuncuları - 1985
 adını siz koyun : alan ayckbourn - kent oyuncuları - 1977
 kel şarkıcı : eugène ionesco

rol aldığı oyunlar 
 piyano (oyun) : trevor griffiths - talimhane tiyatrosu - 2010
 cimri : moliere - kent oyuncuları - 2009
 i̇ki hayat sonra : brian friel - kent oyuncuları - 2004
 inshmorelu yüzbaşı : martin mcdonagh - kent oyuncuları -  2003
 aşk çemberi : david hare - kent oyuncuları - 2003
 çözüm : david auburn - kent oyuncuları - 2002
 sesler ziller bizler : michael frayn - kent oyuncuları - 2000
 oyunun oyunu : michael frayn - kent oyuncuları - 1999
 martı : anton çehov - kent oyuncuları - 1998
 eşek dağın sevdalısı : refik erduran - kent oyuncuları - 1997
 ramiz ile jülide : refik erduran - kent oyuncuları - 1996
 lütfen kızımla evlenir misiniz? : muzaffer i̇zgü - kent oyuncuları - 1994
 nalınlar : necati cumalı - kent oyuncuları - 1993
 çok uzak fazla yakın : adalet ağaoğlu - kent oyuncuları - 1992
 fehim paşa konağı : turgut özakman - kent oyuncuları - 1991
 kim kimi kimle : alan ayckbourn - kent oyuncuları - 1990
 bir şey yap met : aziz nesin - kent oyuncuları - 1999
 yalnızlığın oyuncakları : mehmet baydur - kent oyuncuları - 1989
 küçük mutluluklar : john patrick - kent oyuncuları - 1988
 yarın cumartesi : güner sümer - kent oyuncuları - 1987
 i̇nsan denen garip hayvan : anton çehov\gabriel arout - kent oyuncuları - 1987
 kökler : arnold wesker - kent oyuncuları - 1986
 nice yıllar : alan ayckbourn - kent oyuncuları - 1986
 uzaklar : ülker köksal - kent oyuncuları - 1985
 beş yol : sergey kokovkin - kent oyuncuları - 1985
 önül suçları : beth henley - kent oyuncuları - 1984
 arzu tramvayı : tennessee williams - kent oyuncuları - 1983
 savunma (oyun) : david w. hinselb - kent oyuncuları - 1983
 ölümü yaşamak : orhan asena - kent oyuncuları - 1982
 babalar ve oğullar : van sergeyeviç turgenyev - kent oyuncuları - 1981
 harold ve maude : colin higgins - kent oyuncuları - 1988
 bodrumdaki pencere : curt flotow-horst pillau - kent oyuncuları - 1979
 odalar : alan ayckbourn - kent oyuncuları - 1978
 vanya dayı : anton çehov - kent oyuncuları - 1978
 ay herkese gülümser  : eugene o'neill - kent oyuncuları - 1978
 yürüyen geceyi dinle : necati cumalı - kent oyuncuları - 1977
 adını siz koyun : alan ayckbourn - kent oyuncuları - 1977
 çöl faresi : ladislaus fodor - kent oyuncuları - 1997
 yasak elma (oyun) : arthur miller - kent oyuncuları - kent oyuncuları - 1976
 buzlar çözülmeden : cevat fehmi başkut - kent oyuncuları - 1976
 kafesten bir kuş uçtu : dale wasserman - kent oyuncuları - 1975
 reçetesi peçete : muzaffer i̇zgü - kent oyuncuları - 1974
 küçük mutluluklar : john patrick - kent oyuncuları - 1973
 oturma odası : graham greene - kent oyuncuları - 1973

filmografisi 
 cennet : biray dalkıran - 2007 - baba
 araf : biray dalkıran - 2006
 evdeki yabancı : ümmü burhan - 2000 - ekrem cankat
 üvey baba : tunca yönder - 2000 - ali
 akasya pasajı : taner akvardar - 2000 - 
 gözlerinde son gece : faruk turgut - 1996
 yaz evi : naci çelik berksoy - 1993 - mehmet
 young indiana jones : micheal newell - 1993
 uğurlugiller : bülent özdural/gürol gökçe/aram gülyüz/uğur erkır - 1987-1992

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 kenter tiyatrosu sitesi
 http://aydin.edu.tr/ 
 

1950 doğumlular
i̇stanbul doğumlu erkek oyuncular
türk tiyatro yönetmenleri
türk erkek tiyatro oyuncuları
türk erkek sinema oyuncuları
türk erkek dizi oyuncuları
yaşayan insanlar
kadıköy anadolu lisesinde öğrenim görenler
beykent üniversitesi öğretim üyeleri
i̇stanbul aydın üniversitesi öğretim üyeleri