Carl Wieman

carl edwin wieman (d. 26 mart 1951), 1995 yılında eric allin cornell ile ilk doğru bose-einstein yoğuşmasını ürettiği için 2001 nobel fizik ödülünü kazanan, günümüzde colombia üniversitesinde profesörlük yapan amerikalı fizikçidir.

biyografisi 
26 mart 1951, amerika, oregon'un küçük bir kasabası olan corvallis'de  "n. orr" ve "alison wieman" çiftinin beş çocuğunun dördüncüsü olarak dünyaya gelmiştir.  wieman, 1984 yılında "sarah gilbert" ile evlenmiştir.
annesi ve babası üniversite mezunu ailelerden gelen wieman'ın dedesi ilahiyat fakültesinde profesördür. ailesi eğitime çok önem verir. dört kardeşi de başarılı kariyerler çizmiştir; birisi başarılı bir nükleer fizikçi, diğeri üst düzey bir yazılım mühendisi ve diğer ikisi doktora yapmıştır.

eğitimi 
küçük bir kasabada büyüyen wieman zorluklarla geçen bir çocukluk dönemi geçirmiştir. kitap okumayı çok seven ve kütüphaneden çıkmayan bir öğrencidir. diğer aileler gibi evlerinde televizyon olmadığı için boş zamanlarını kitap okuyarak geçirmesinin kendisini geliştirdiğini ifade etmektedir.

lise döneminde tutkulu bir satranç oyuncusu olan wieman, oregon'da ve diğer eyaletlerde pek çok turnuvaya katılır. lise notları çok yüksek olmasa da (mit) massachusetts enstitüsü'nde lisans eğitimine kabul edilir ve başlar. üniversite döneminde tenise ve squashe yönelir, turnuvalara katılır fakat 19 yaşında sakatlandığı için emekli olur. yüksek lisansını  dan kleppner'ın grubunda mit'te başlatan wieman sonra stanford üniversitesi'ne geçerek doktorasını oradan almıştır.

kariyeri 
1977-1979  yılları arasında michigan üniversitesi'nde "bill williams"ın grubunda araştırma görevlisi olarak çalışır.
1979-1984 tarihleri arasında yine aynı üniversitede fizik dalında profesör yardımcısı olur. 1984-1987 tarihleri arasında colorado üniversitesinde öğretim üyeliği yapar.  aynı üniversitede 1987-2007 yılları arasında profesör olarak görev alır.
2007'den günümüze ise british columbia üniversitesi'nde profesördür.

1985'ten günümüze "joint institute for laboratory astrophysics"  joint enstitüsü astrofizik laboratuvarı (jila)'nda araştırmalarına devam etmektedir. 1993-1995 yıllarında jila'nın başkanlığını yapmıştır. 1997 yılında chicago üniversitesi bilim dalı fahri doktora unvanı almıştır. 1999 yılında oxford üniversitesi'nde öğretim üyeliği yapmıştır.

ödül ve başarıları

nobel fizik ödülü 

carl e. wieman, amerikalı eric a. cornell ve alman wolfgang ketterle, buldukları maddenin yeni haliyle (daha hızlı ve küçük elektronik bileşenler üretilmesine yol açabilecek ultra-soğuk gaz) 2001 nobel fizik ödülü'nün sahibi olmuştur. üç bilim adamının paylaştığı para ödülü 943 bin dolardı.

i̇sveç kraliyet bilimler akademisi'nin yaptığı açıklamada, bilim adamlarının, "bose-einstein yoğuşması" olarak adlandırılan maddenin yeni halini keşfetmeleriyle hassas ölçümler ve nanoteknoloji gibi alanlara devrimci uygulamalar kazandıracağı belirtilmiştir. eric cornell ve carl
wieman, 2000 rubidyum atomunu mutlak sıfır'ın (-273.15 °c) yalnızca bir derecenin milyarda birkaçı yakınına kadar soğutarak bir bec oluşturmayı başarmışlardır.

bose-einstein yoğuşmasını (bey) elde etmeye çalışmak fizik dünyasında büyük bir ilgi odağıdır. bu konuda ilk adım einstein'ın fikrini kanıtlamaya yönelik olmuştur. fakat bu konunun asıl önemi, kuvantum mekaniğinin tuhaf dünyasından makroskopik dünyaya pencere açmasından ileri gelir. bose-einstein yoğuşması kuantum mekaniğinde bazı paradoksların çözülmesine ışık tutmuştur. bununla birlikte uygulanan lazer soğutması tekniğinin kolay ve ucuz olması mit araştırmacıları, wieman ve cornell,nın hidrojeni bu yönde bir teknik kullanarak yoğunlaştırmak amacına itmiştir.

bazı kitapları 
 (i̇ng.),"laser physics at the limits"ktp.1 isbn 3642076270
 (i̇ng.),"collected papers of carl wieman"ktp.2 isbn 9812704159
 (i̇ng.),"precision electromagnetic measurements" ktp.3 isbn 0780350197

kaynakça

dış bağlantılar 
 colorado üni.
 nobel-otobiyografisi
 wieman'ın bilim yazısı (i̇ng.)
 tüm makaleleri (i̇ng.)

ayrıca bakınız 
nobel fizik ödülü
düşük sıcaklıklar fiziği
bose-einstein yoğuşması

nobel fizik ödülü sahipleri
amerika optik topluluğu fellow üyeleri
amerikalı fizikçiler
1951 doğumlular
yaşayan insanlar
amerikalı nobel ödülü sahipleri