Sd.Kfz. 251

sd.kfz. 251 (sonderkraftfahrzeug 251, schützenpanzerwagen) nazi almanyası ordusu wehrmacht tarafından ii. dünya savaşı sırasında kullanılan yarı paletli zırhlı personel taşıyıcı (zpt).

tarihsel gelişim 

i̇lk olarak nazi almanyası'nın hanomag şirketi tarafından i̇kinci dünya savaşı sırasında tasarlanmış ve imal edilmiş bir zırhlı muharebe aracıdır. bu araçlardan savaş boyunca 15,000'den fazla üretilmiştir.

bu aracın erken üretim modelleri 1'inci panzer tümeni'ne 1939 yılında verildi. aracın pek çok çeşidi olan dört ana modeli (a - d) vardı. temel düşünce, bir piyade mangasını düşman hafif silah ve topçu ateşinin bir kısmına karşı koruyarak savaş alanına ulaştırmak için bir aracın kullanılmasıydı. aracın üstünün açık olması personelin özellikle havada paralanan mühimmata karşı hala hassas olduğu anlamına geliyordu.

i̇lk iki model az sayıda üretilmiştir. c modeli, daha fazla üretilmiş fakat hafif silah ateşinden makul bir koruma sağlaması için yapılan çok açılı kaplamalar bu modeli üretim için oldukça karmaşık bir araç haline getirmiştir. d versiyonu daha basit tasarımlıdır ve kolayca tek parça, eğik, düz arka kapıları ile tanınabilir.

aracın arazide görev yapması için tasarlanmasına rağmen ön tekerleklerinin müteharrik olmaması sebebiyle bazı yetersizlikleri vardır.

standart personel taşıyıcı versiyonu açık personel bölmesinin önünde, sürücünün üst arkasına yerleştirilmiş bir adet 7.92 mm mg34 veya mg42 makineli tüfek ile donatılmıştır. genellikle uçaksavar maksatlı kullanılan ikinci bir makineli tüfek aracın arkasına monte edilmiştir.

bu araçlar panzergrenadier askerlerinin panzerlerle beraber harekât yapması ve gerektiğinde piyadeye destek sağlaması amacıyla kullanılmıştır. uygulamada, bu araçların sayısı asla yeterli olmamış ve birçok panzergrenadier birimi nakliye için kamyonlar ile yetinmek zorunda kalmıştır. panzer lehr gibi sadece çok az mümtaz tümen kendi piyade birimlerini donatmak için yeterli sayıda bu araçtan almıştır.

bu aracın, uçaksavar silahları, hafif obüsler, tanksavar silahları, havan ve hatta güdümsüz topçu roketleri taşıyan özel maksatlı tipleri de üretilmiştir. kızılötesi algılayıcılarla donatılan panther tankları için potansiyel hedefleri noktalamak maksadıyla kızılötesi arama ışığı kullanan bir versiyonu da üretilmiştir.

100 km'de 50 litre kadar bir benzin tüketimine sahip araç zamanına göre oldukça ekonomik sayılırdı. keşif görevlerinde, tanksavar silahlarının taşınmasında (pak 38, pak 40 tanksavar toplarını taşımada), yaralı tahliyesi gibi faaliyetlerde kullanılmıştır. zırhsız ve daha hızlı versiyonun ismi sd.kfz 7 adıyla bilinir. sd.kfz. 10 modelinin geliştirilmiş, büyütülmüş altyapısını kullanan sd.kfz. 250 aracının arka palet sistemi ve personel bölümünün uzatılarak bir steyşın vagona dönüşmesinden ibarettir. bu yüzden sd.kfz 10'a göre 10 km daha yavaştır. bu gün hâlâ çalışır durumda yüzlercesi bulunmaktadır. 1955 yılında çekya tarafından ot-810 adı ile tekrar üretilmiştir. bu üretilen versiyonlarda dizel motor kullanılmış karoseri ise aslına uygun şekilde muhafaza edilmiştir. 1960 yılında üretimi durdurulmuştur.

modeller 

aracın 23 değişik resmi ve çeşitli resmi olmayan modeli vardır. her model takip eden bir numara ile tanımlanmaktadır. ancak model numaralarına ilaveten küçük değişiklikleri belirten bazı sayılar da vardır.

 sd.kfz. 251/1 - schützenpanzerwagen. standart personel taşıyıcı.
 251/1-i - yukarıdaki gibi, fakat dahili haberleşme imkânı vardır.
 251/1-ii - yan taraflarında roket rampaları bulunan model. "stuka zu fuß" (yürüyen stuka olarak adlandırılmıştır) veya wurfrahmen 40, altı adet yan taraflara monteli kare şeklinde ahşap çerçeveli 280 mm veya 320 mm wurfkoerper roketi.
 sd.kfz. 251/1 - falke kızılötesi algılama teçhizatı, sd.kfz. 251/20 "uhu" ile birlikte kullanılır. çoğunlukla ausf. d versiyonları.
 sd.kfz. 251/2 - schützenpanzerwagen (granatwerfer). 81 mm havan taşıyıcı.
 sd.kfz. 251/3 - funkpanzerwagen. muhabere aracı, komuta maksatlı ilave telsiz teçhizatı montelidir.
 251/3 i fug8 ve fug5 telsiz.
 251/3 ii fug8 ve fug5 telsiz.
 251/3 iii fug7 ve fug1 telsiz.
 251/3 iv fug11 ve fug12 telsiz (9 m teleskobik anten direkli); komuta aracı versiyonu (kommandowagen).
 251/3 v fug11 telsiz.
 sd.kfz. 251/4 - schützenpanzerwagen für munition und zubehör des leig18. topçeker, başlangıçta 7.5 cm'lik leichtes infanteriegeschütz 18 için, daha sonra 50 mm'lik pak 38, 75 mm'lik pak 40 ve 105 mm'lik hafif sahra obüsü için kullanılmıştır.
 sd.kfz. 251/5 - schützenpanzerwagen für pionierzug. şişme botlar ve hücum köprüsü taşıyan savaş i̇stihkam aracı. i̇stihkam takımı (pionierzug) komuta aracı.
 sd.kfz. 251/6 - kommandopanzerwagen. komuta aracı versiyonu, harita panoları, şifreleme ve kodlama makineleri ile donatılmıştır.
 sd.kfz. 251/7-i - pionierpanzerwagen. yanlarında hücum köprü rampaları taşıyan başka bir savaş i̇stihkam aracı.
 251/7-ii - yukarıdaki gibi, fakat telsizi değişiktir.
 sd.kfz. 251/8-i - krankenpanzerwagen. zırhlı ambulans.
 251/8-ii - yukarıdaki gibi, fakat telsizi değişiktir.
 sd.kfz. 251/9 - schützenpanzerwagen (7.5 cm kwk37). "stummel" lakaplı 75 mm'lik l/24 düşük namlu hızlı silahla donatılmıştır.
 sd.kfz. 251/10 - schützenpanzerwagen (3.7 cm pak). 37 mm'lik pak 36 tanksavar silahı montelidir. takım komutanı aracı.
 sd.kfz. 251/11 - fernsprechpanzerwagen. telefon hattı döşeme aracı.
 sd.kfz. 251/12 - messtrupp und geratpanzerwagen. topçu birlikleri için ateş idare aracı.
 sd.kfz. 251/13 - schallaufnahmepanzerwagen. topçu birlikleri için ses kayıt aracı.
 sd.kfz. 251/14 - schallaufnahmepanzerwagen. topçu birlikleri için ses kayıt aracı.
 sd.kfz. 251/15 - lichtauswertepanzerwagen. topçu birlikleri için patlama tespit aracı.
 sd.kfz. 251/16 - flammpanzerwagen. i̇ki alev jeneratörü ve arka tarafa monteli araç dışındaki piyade tarafından kullanılan ayrılabilir alev makinesi bulunur. i̇lave olarak sehpaya monte standard mg34 makineli tüfek.
 sd.kfz. 251/17 - schützenpanzerwagen (2 cm flak 38). uçaksavar, 20 mm flak 30  ya da flak 38. ayrıca "schwebenlafette" olarak adlandırılan nadir ancak kullanılmış bir model de vardır.
 sd.kfz. 251/18-i - beobachtungspanzerwagen. topçu ileri gözetleyici aracı.
 251/18-ia - farklar bilinmemekle birlikte olasılıkla farklı telsiz teçhizatı ile donatılmıştır.
 251/18-ii - topçu ileri gözetleyici aracının zırhlı modeli.
 251/18-iia - farklı telsiz.
 sd.kfz. 251/19 - fernsprechbetriebspanzerwagen. telefon röle aracı (antrak).
 sd.kfz. 251/20 - schützenpanzerwagen (infrarotscheinwerfer) gece muharebesi maksatlı uhu kızılötesi projektör monteli.
 sd.kfz. 251/21 - schützenpanzerwagen mit fla mg drilling. üç ayaklı sehpaya monteli (taret şeklinde) mg151 otomatik top. mg151/15 15 mm'lik topunun ilk versiyonu olup sonradan mg151/20 20 mm'lik top olarak luftwaffe'de kullanılmıştır.
 sd.kfz. 251/22 - 7.5cm pak40 l/46 auf mittlerem schützenpanzerwagen. 75 mm'lik pak 40 tanksavar topu monteli.
 sd.kfz. 251/23 - 2cm hängelafette 38 auf mittlerem schützenpanzerwagen. keşif modeli, nadiren kullanılmıştır, 234/1 ya da 222 ile aynı tarete sahiptir.
 ot-810 - prag ve tatra tarafından üretimi yapılan çekoslovak modeli. bu modelde hava soğutmalı dizel motor ve personel bölmesinin üzerinde zırhlı bir kapak vardır. araç kullanıcıları tarafından beğenilmemiş ve ''hitler'in intikamı" lakabını almıştır.

ayrıca bakınız 

 sd.kfz. 250
 wurfrahmen 40
 type 1 ho-ha

dış bağlantılar 
 information about the mittlerer schützenpanzerwagen (sd.kfz.251) at panzerworld
 sd.kfz. 251
 sd.kfz. 251 ve çek ot-810

zırhlı personel taşıyıcılar
yarı paletli araçlar