3 Şubat



olaylar 

 1451 - osmanlı padişahı ii. mehmed (fatih sultan mehmet), ikinci kez tahta geçti.
 1509 - portekiz i̇mparatorluğu donanması ile osmanlı, venedik ve ragusa destekli memlûk sultanlığı, gucerat sultanlığı ve kalkülta krallığı birleşik donanması arasında, diu muharebesi gerçekleşti.
 1690 - amerika birleşik devletleri'nde ilk kâğıt para massachusetts'de kullanılmaya başlandı.
 1783 - amerikan bağımsızlık savaşı: i̇spanya abd'yi resmen tanıdı.
 1815 - i̇lk peynir fabrikası, i̇sviçre'de kuruldu.
 1916 - kanada ottawa'daki parlamento binası yandı.
 1917 - i. dünya savaşı: abd, almanya ile diplomatik ilişkilerini kesti.
 1928 - hutbe, i̇stanbul'da türkçe okunmaya başlandı.
 1930 - türk-fransız dostluk antlaşması imzalandı.
 1930 - vietnam komünist partisi kuruldu.
 1931 - menemen olayı hükümlülerinden 27 kişi bugün idam edildi.
 1931 - yeni zelanda'da deprem: 258 kişi öldü.
 1933 - ankara-i̇stanbul arasında ilk deneme uçuşu yapıldı.
 1945 - ii. dünya savaşı: japon i̇mparatorluğu tarafından filipinler'in başkenti manila'da manila katliamı başladı: 100.000 - 500.000 arasında sivil öldürüldü.
 1957 - i̇zmir açıklarında amerikan hawel lykes şilebiyle çarpışan "i̇zmir" yolcu gemisi battı. 244 yolcusu bulunan gemide, 4'ü yolcu 5 kişi öldü.
 1962 - amerika birleşik devletleri, küba mallarına ambargo koydu.
 1966 - sscb'nin insansız uzay aracı luna 9, ay yüzeyine indi.
 1969 - yaser arafat, filistin millî kongresi başkanlığına atandı.
 1971 - 11 opec ülkesi, petrol alıcısı ülkeleri fiyatları artırmakla tehdit etti.
 1972 - i̇ran kar fırtınası başladı.
 1975 - kıbrıs türk havayolları, türkiye-kıbrıs seferlerini başlattı.
 1976 - şahabettin ovalı, kan davasından bir kişiyi öldürdü. 12 eylül döneminde idam edildi.
 1984 - türkiye cumhuriyeti sağlık bakanlığına bağlı tüm hastane ve doğum evlerinde kürtaja izin verildi.
 1995 - yazar metin kaçan ve spiker alp buğdaycı işkenceyle tecavüz gerekçesiyle tutuklandılar.
 1997 - pakistan'da altıncı genel seçimler yapıldı.
 1998 - türkiye, uluslararası çalışma örgütü'nün (i̇lo) "çocuk i̇şçi çalıştırmayı yasaklayan" iki maddesine imza attı.
 2002 - afyon'da merkez üssü sultandağı olan 6 büyüklüğündeki depremde 43 kişi öldü, 318 kişi yaralandı.
 2004 - azeri petrolünü türkiye ve dünya pazarına ulaştıracak bakü-tiflis-ceyhan petrol boru hattı projesiyle ilgili kredi ve boru hattı geçişinde ev sahipliğiyle ilgili son anlaşmalar bakü'de imzalandı.
 2006 - suudi arabistan'dan mısır'a gitmekte olan al-salam boccaccio'98 adlı bir mısır yolcu gemisi, mısır'ın hurgada limanına 40 mil kala, kızıldeniz'de battı. gemideki 1400 yolcudan 435'inin kurtarıldığı bildirildi.
 2011 - queensland ve avustralya kıyılarında yasi dönence kuşağı kasırgası gerçekleşti.

doğumlar 
 1338 - joan de bourbon, kral charles v ile evlenerek fransa kraliçesi oldu (ö. 1378)
 1721 - friedrich wilhelm von seydlitz, bir prusya subayı, korgeneral ve prusya süvari generalleri (ö. 1773)
 1757 - constantin françois de chassebœuf, fransız filozof, tarihçi, doğubilimci ve politikacı (ö. 1820)
 1761 - dorothea von medem, kurlandiya düşesi (ö. 1821)
 1795 - antonio josé de sucre, bolivya'nın ikinci devlet başkanı (ö. 1830)
 1809 - felix mendelssohn bartholdy, alman besteci (ö. 1847)
 1811 - horace greeley, abd'li gazeteci (ö. 1872)
 1815 - edward james roye, liberyalı tüccar ve siyasetçi (ö. 1872)
 1817 - émile prudent, fransız piyanist ve besteci (ö. 1863)
 1820 - anthony w. gardiner, liberyalı hukukçu ve siyasetçi (ö. 1885)
 1821 - elizabeth blackwell, amerikalı tıpçı (ö. 1910)
 1830 - robert gascoyne-cecil, birleşik krallık başbakanı (ö. 1903)
 1859 - hugo junkers, alman mühendis (ö. 1935)
 1870 - robert ames bennet, amerikalı batı ve bilimkurgu yazarı
 1874 - gertrude stein, amerikalı romancı ve ozan (ö. 1946)
 1881 - yenovk şahen, ermeni aktör ve tiyatro oyuncusu (ö. 1915)
 1883 - camille bombois, fransız ressam (ö. 1970)
 1887 - georg trakl, avusturyalı şair (ö. 1914)
 1889 - risto ryti, finlandiyalı politikacı (ö. 1956)
 1890 - paul scherrer, i̇sviçreli fizikçi (ö. 1969)
 1894 - norman rockwell, amerikalı ressam ve illüstratör (ö. 1978)
 1895 - richard söderberg, amerikalı güç mühendisi ve enstitü profesörü (ö. 1979)
 1898 - alvar aalto, fin mimar (ö. 1976)
 1899 - sadi işılay, türk besteci ve kemancı (ö. 1969)
 1907 - james a. michener, amerikalı bir yazar (ö. 1997)
 1909 - simone weil, fransız yazar ve filozof (ö. 1943)
 1911 - jehan alain, fransız bestecisi ve orgcusu (ö. 1940)
 1914 - mary carlisle, amerikalı oyuncu ve şarkıcı (ö. 2018)
 1920 - henry heimlich, amerikalı göğüs cerrahı ve tıp araştırmacısı (ö. 2016)
 1920 - morteza motahhari, i̇ranlı bilgin ve siyasetçi (ö. 1979)
 1921 - ralph asher alpher, amerikalı kozmolojist (ö. 2007)
 1923 - françoise christophe, fransız oyuncu ve komedyen (ö. 2012)
 1924 - edward palmer thompson, i̇ngiliz tarihçi (ö. 1993)
 1925 - shelley berman, amerikalı komedyen, oyuncu, yazar, senarist, eğitimci ve şair (ö. 2017)
 1926 - hans-jochen vogel, alman bir avukat (ö. 2020)
 1934 - teoman köprülüler, türk siyasetçi (ö. 2003)
 1937 - i̇rfan atasoy, türk oyuncu, yapımcı, senarist ve yönetmen (ö. 2022)
 1938 - victor buono, amerikalı aktör, komedyen (ö. 1982)
 1939 - michael cimino, akademi ödülü sahibi amerikalı yönetmen (ö. 2016)
 1941 - dory funk, jr., emekli güreşçi ve bir eğitmen
 1943 - asaf savaş akat, türk ekonomist ve akademisyen
 1943 - blythe danner, amerikalı oyuncu
 1943 - dennis edwards, amerikalı siyahi soul müziği ve blues şarkıcısı (ö. 2018)
 1943 - erick haydock, i̇ngiliz müzisyen ve gitarist (ö. 2019)
 1943 - seizō fukumoto, japon oyuncu (ö. 2021)
 1944 - fethi heper, türk futbolcu
 1945 - hakkı bulut, türk ses sanatçısı ve besteci
 1945 - dilek türker, türk oyuncu
 1947 - paul auster, amerikalı yazar
 1948 - henning mankell, i̇sveçli yazar (ö. 2015)
 1950 - morgan fairchild, amerikalı oyuncu
 1952 - fatma karanfil, türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
 1955 - bahadır akkuzu, türk müzisyen (ö. 2009)
 1956 - nathan lane, amerikalı komedyen, oyuncu ve seslendirme sanatçısı
 1957 - ulrich karger, alman yazar
 1958 - n. gregory mankiw, amerikalı makroekonomist
 1959 - ferzan özpetek, türk yönetmen
 1959 - thomas calabro, amerikalı oyuncu
 1960 - i̇lyas tüfekçi, türk futbolcu ve teknik direktör
 1960 - joachim löw, alman teknik direktör
 1964 - corinne masiero, fransız oyuncu
 1968 - vlade divac, sırp eski basketbolcu
 1968 - mervan huri, lübnanlı şarkıcı-şarkı yazarı
 1969 - beau biden, amerikalı politikacı ve avukat (ö. 2015)
 1969 - retief goosen, güney afrikalı golfçü
 1970 - oscar cordoba, kolombiyalı futbol kalecisi
 1971 - metin türkcan, türk müzisyen ve gitarist
 1972 - canan kaftancıoğlu, türk tıp doktoru ve siyasetçi
 1972 - jesper kyd, video oyunu ve film müziği bestecisi
 1972 - mart poom, eston futbolcu
 1974 - şahab hüseyni, i̇ranlı oyuncu, senarist ve yönetmen
 1974 - baraladei daniel igali, kanadalı güreşçi
 1974 - miriam yeung, hong konglu oyuncu ve şarkıcı
 1975 - markus schulz, alman dj ve prodüktör
 1976 - isla fisher, avustralyalı oyuncu ve yazar
 1976 - ramón "raymond" luis ayala rodríguez, porto rikolu söz yazarı ve yapımcı
 1980 - ayça işıldar ak, türk tiyatro oyuncusu ve seslendirme sanatçısı
 1982 - rebecca treston daha çok becky bayless olarak bilinen amerikalı profesyonel güreşci
 1982 - anna puu (doğum adı: anna emilia puustjärvi), fin pop şarkıcısı
 1983 - deniz hakyemez, türk voleybolcu
 1984 - elizabeth anne holmes, amerikalı girişimci ve dolandırıcı
 1984 - matthew james moy, amerikalı aktör ve sanatçı
 1985 - justin doellman, amerikalı basketbolcu
 1988 - cho kyuhyun, koreli şarkıcı
 1989 - slobodan rajkovic, sırp millî futbolcu
 1990 - meng jia, çinli şarkıcı ve oyuncu
 1990 - sean kingston, abd'li bir rapçı
 1991 - stefan hierländer, avusturyalı futbolcu 
 1992 - daniyar i̇smayilov, türkmen asıllı türk millî halterci
 1992 - pyo ye-jin, güney koreli oyuncu
 1993 - getter jaani, eston şarkıcı
 1993 - maxi thiel, alman futbolcu

ölümler 
 316 - sebasteli vlas, sebaste (sivas) piskoposu ermeni aziz (d. 283)
 1014 - çatalsakal sweyn, danimarka kralı, i̇ngiltere kralı ve norveç kralı (d. 960)
 1116 - coloman, árpád hanedanı hükümdarı (d. 1070)
 1252 - vladimir prensi sviatoslav vsevolodovich, novgorod prensi (d. 1196)
 1428 - ashikaga yoshimochi, ashikaga şogunluğunun ikinci şogunu (d. 1386)
 1451 - ii. murat, osmanlı'nın 6. padişahı (d. 1404)
 1468 - johannes gutenberg, alman yayımcı (d. 1398)
 1581 - mahidevran sultan, kanuni sultan süleyman'ın hasekisi (d. ?)
 1862 - jean-baptiste biot, fransız fizikçi (d. 1774)
 1881 - john gould, i̇ngiliz ornitolog ve kuş ressamı (d. 1804)
 1884 - gotthilf heinrich ludwig hagen, alman fizikçi ve hidrolik mühendisi (d. 1797)
 1896 - jane wilde, i̇rlandalı şair ve çevirmen (d. 1821)
 1899 - direktör ali bey, tanzimat dönemi tiyatro yazarı (d. 1844)
 1899 - juliusz kossak, leh tarihi ressam ve çizim ustası (d. 1824)
 1911 - christian bohr, danimarkalı doktor (d. 1855)
 1924 - woodrow wilson, amerikalı siyasetçi ve abd'nin 28. başkanı (d. 1856)
 1935 - hugo junkers, alman mühendis (d. 1859)
 1946 - carl theodor zahle, danimarka başbakanı (d. 1866)
 1946 - friedrich jeckeln, ss-obergruppenführer ve ss ve polis lideri (d. 1895)
 1950 - karl seitz, avusturyalı siyasetçi ve devlet adamı (d. 1869)
 1951 - alfred a. cohn, amerikalı yazar, gazeteci, gazete editörü ve polis komiseri (d. 1880)
 1952 - harold l. ickes, amerikalı siyasetçi (d. 1874)
 1955 - vasili blohin, sovyet general (d. 1895)
 1956 - şerif i̇çli, türk bestekâr (d. 1899)
 1956 - émile borel, fransız matematikçi ve siyasetçi (d. 1871)
 1961 - sadettin kaynak, türk besteci (d. 1895)
 1970 - ralph hammeras, amerikalı özel efekt tasarımcısı, görüntü ve sanat yönetmeni (d. 1894)
 1975 - ümmü gülsüm, mısırlı ses sanatçısı (d. 1898 veya 1904)
 1976 - kuzgun acar, türk heykeltıraş (d. 1928)
 1989 - john cassavetes, yunan asıllı amerikalı oyuncu (d. 1929)
 1997 - bohumil hrabal, çek yazar (d. 1914)
 2002 - ali ulvi kurucu, türk şair, yazar ve hafız (d. 1922)
 2005 - ernst mayr, alman-amerikalı evrim biyoloğu (d. 1904)
 2006 - i̇lhan arakon, türk sinema yönetmeni, yapımcı ve kameraman (d. 1916)
 2007 - i̇smet giritli, türk hukuk profesörü ve yazar (1961 anayasası'nı hazırlayanlardan) (d. 1924)
 2009 - neriman altındağ tüfekçi, ilk kadın türk halk müziği solisti ve ilk kadın şefi (d. 1926)
 2010 - richard joseph mcguire, amerikalı profesyonel basketbolcu ve koç (d. 1926)
 2010 - gilbert harold "gil" merrick, i̇ngiliz futbolcu ve teknik direktör (d. 1922)
 2010 - georges wilson, fransız oyuncu (d. 1921)
 2011 - maria schneider (doğum adıyla marie christine gélin), fransız oyuncu (d. 1952)
 2012 - ben gazzara, i̇talyan asıllı amerikalı oyuncu (d. 1930)
 2013 - peter gilmore, almanya kökenli britanyalı oyuncu (d. 1931)
 2013 - péter kozma ya da takma adıyla arpad miklos, macar pornografik film oyuncusu ve escort (d. 1967)
 2014 - louan gideon, amerikalı sinema oyuncusu (d. 1955)
 2015 - martin john gilbert, i̇ngiliz tarihçi (d. 1936)
 2015 - ion nunweiller, rumen millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1936)
 2016 - joseph francis "joe" alaskey iii, amerikalı tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1952)
 2016 - mark farren, i̇rlandalı eski futbolcu (d. 1982)
 2016 - balram jakhar, hint siyasetçi (d. 1923)
 2016 - suat mamat, türk futbolcu ve teknik direktör (d. 1930)
 2016 - alba solís, arjantinli şarkıcı ve oyuncu (d. 1927)
 2016 - yasuo takamori, japon eski millî futbolcu (d. 1934)
 2016 - maurice white, amerikalı soul, rock, reggae ve funk müziği sanatçısı (d. 1941)
 2017 - dritëro agolli, arnavut şair ve romancı (d. 1931)
 2017 - zoya bulgakova, sovyet rus tiyatro oyuncusu (d. 1914)
 2017 - marisa letícia lula da silva (doğum adı: rocco casa), eski brezilya first lady'si (d. 1950)
 2018 - károly palotai, macar eski futbolcu ve futbol hakemi (d. 1935)
 2018 - rolf zacher, alman oyuncu (d. 1941)
 2019 - julie adams, amerikalı oyuncu (d. 1926)
 2019 - detsl, rus hip hop-rap müzisyeni ve şarkıcısı(d. 1983)
 2019 - carmen duncan, avustralyalı oyuncu, eğitimci ve aktivist (d. 1942)
 2019 - bob friend, amerikalı eski beyzbolcu (d. 1930)
 2019 - kristoff st. john, amerikalı oyuncu (d. 1966)
 2019 - jüri pihl, eston siyasetçidir (d. 1954)
 2019 - danny williams, i̇ngiliz futbolcu ve teknik direktör (d. 1924)
 2020 - deborah batts, amerikalı hukukçu ve siyasetçi (d. 1947)
 2020 - gene reynolds, amerikalı oyuncu, ödüllü senarist, yapımcı ve yönetmen (d. 1923)
 2020 - francis george steiner, fransız asıllı amerikalı edebiyat eleştirmeni, filozof, roman yazarı, çevirmen ve eğitmen (d. 1929)
 2021 - ali ensariyan, i̇ranlı millî futbolcu (d. 1977)
 2021 - benito boldi, i̇talyan profesyonel futbolcu (d. 1934)
 2021 - anne feeney, amerikalı müzisyen, şarkıcı, söz yazarı, hukukçu ve aktivist (d. 1951)
 2021 - haya harareet, i̇srailli aktris (d. 1931)
 2021 - adelaide joão, portekizli aktris (d. 1921)
 2021 - jean-daniel simon, fransız film yönetmeni, senarist ve aktör (d. 1942)
 2021 - marion anthony (tony) trabert, amerikalı tenisçi (d. 1930)
 2022 - i̇rfan atasoy, türk oyuncu, yapımcı, senarist ve yönetmen (d. 1937)
 2022 - alex ingram, i̇skoç eski futbolcu ve spor yöneticisi (d. 1945)
 2022 - ebu i̇brahim el-haşimi el-kureyşi, işi̇d lideri (d. 1976)
 2022 - dieter mann, alman aktör (d. 1941)
 2022 - olcay neyzi, türk doktor ve i̇stanbul tıp fakültesi eski pediatri anabilim dalı başkanı (d. 1927)
 2022 - hristos sarcetakis, yunan siyasetçi ve hukukçu (d. 1929)
 2023 - erdinç çelikkol, besteci ve ses sanatçısı (d. 1938)
 2023 - anthony fernandes, roma katolik kilisesi'ne bağlı hint piskopos (d. 1936)
 2023 - paco rabanne, bask kökenli i̇spanyol moda tasarımcısı (d. 1934)
 2023 - sergio solli, i̇talyan aktör ve tiyatro yönetmeni (d. 1944)
 2023 - naďa urbánková, çek şarkıcı ve aktris (d. 1939)

tatiller ve özel günler 

0203
03