Aişe

aişe bint ebu bekir (arapça: عائشة بنت أبو بكر; d. (?) 614, 617 mekke - ö. 678, medine), i̇slam peygamberi muhammed'in eşlerinden biri ve birinci i̇slam hâlifesi ebu bekir'in kızıdır. kureyş kabilesinden olup, muhammed'in ölümünden sonra siyasi açıdan önemli bir rol oynamıştır. kendi rızası ve isteğiyle i̇slam'ı kabul eden 19. kişi  olmuş ve çok sayıda hadis rivayet etmiştir. i̇slam peygamberi muhammed'in en genç eşi olmasının yanı sıra, daha önce herhangi bir evlilik yapmamış olan, yani bakire olan tek eşidir. 624 yılında muhammed ile evlenmiştir.

kimliği 
babası ebu bekir, es-sıddîk lakabıyla tanındığı için kendisine aişe es-sıddîka (es-sâdıka) binti’s-sıddîk denilmiştir. annesi, kinâne kabilesinden ümmü rûmân bint âmir'dir.

i̇slam peygamberi muhammed ile soyları baba tarafından yedinci-sekizinci kuşakta, anne tarafından soyları ise on bir-on ikinci kuşakta birleşmektedir. aişe'ye muhammed tarafından "ümmü abdullah" künyesi verilmiştir.

i̇lk yılları 
aişe'nin i̇lk yılları hakkında fazla bilgi bulunmamaktadır. doğumunun 613 yılı sonlarında veya 614 yılı başlarında olduğu söylenmektedir; ancak doğum yılı konusunda da çeşitli tartışmalar ve muhtelifler vardır. aişe, muhammed'in 3. ve en genç eşidir. aişe’nin bu evlilikten çocuğu olmamıştır.

muhammed ile evliliği 

hadislerde aişe'nin 6 yaşındayken muhammed ile nişanlandığı, 9 yaşında da evlendiği aktarılmaktadır. örneğin muhammed el-buhari'nin sahih-i buhari'de aktardığı üzere, aişe şunları demektedir:

evlilik yaşı ile ilgili yorum ve tartışmalar 
aişe'nin evlilik yaşı ile ilgili olarak farklı kişi ve kaynaklarda birbirinden farklı ifadeler yer almaktadır. muhammed'in kızı fatıma ve aişe'nin kız kardeşi esma'ya ait rivayetler üzerinden aişe'nin doğumu ve evlilik yaşı ile ilgili farklı rakamlar elde edilen çıkarımlar şeklinde yapılmaktadır.

tdv i̇slâm ansiklopedisinde aişe'nin 614 yılında doğduğu, 624 senesinde evlendiği ve on dört ila on sekiz yaşlarında evlendiğini söyleyen çağdaş araştırmacıların kaynaklarının sağlam olmadığı yazmaktadır. mustafa öztürk tartışmalar için aişe dışında sahabeden yaklaşık 60 kişinin erken yaş evliliği yaptığı, bunun gelenekte olduğu ve talâk sûresi'nin 4'üncü âyetindeki "henüz âdet görmemiş olanların bekleme süresi üç aydır" ifadesinin modern çağa kadar "bir hastalıktan dolayı âdet göremeyenler" değil, "henüz ergenliğe girmeden dul kalanlar" olarak anlaşıldığını söyler.

türk i̇slam profesörü yaşar nuri öztürk, aişe'nin evlilik yaşının 17 ile 20 yaş aralığında olduğunu ifade etmektedir.
 
türk ilahiyatçı ve eski diyanet i̇şleri başkanı süleyman ateş, aişe'nin evlilik yaşı ile ilgili olarak şunları söylemektedir:

i̇lahiyatçı ahmet tekin ve mustafa i̇slamoğlu, arapçada 10'dan sonraki rakamların sayım biçimine istinaden, bu rakamların 16 ve 19 olarak anlaşılması gerektiğini söylemektedir.

oxford üniversitesinin yaptığı araştırmaya göre muhammed'in aişe ile 9 yaşında evlendiğini iddia eden hadisin onun ölümünden 150 yıl sonra irak'ta hişam bin urvah adındaki bir ravi tarafından mezhep propagandası için uydurulduğu belirtilmiştir.

kişisel hayatı 

aişe, muhammed'le tartışmaları, 22 yaşında iken zina ile suçlanması, halife seçimindeki rolü, yaptığı hadis rivayetleri, muhammed'in ölümü sonrasında da ali ile olan cemel vak'ası sebebiyle, ilk dönem i̇slam tarihinde önemli bir figürdür.

politik kariyeri

i̇lk fitne ve cemel vakası 

halife osman'ın öldürülmesi ile halifeliğe ali geçmiştir. muhammed'in eşi aişe, talha ve muhammed'in kuzeni zübeyr ile iş birliği yaparak halife ali ile savaşmıştır. ali savaşı kazanarak aişe'yi medine'ye göndermiştir. talha ve zübeyr'in öldürüldüğü bu savaşa ilk fitne adı verilmiştir.

ayrıca bakınız 
 i̇slam'da kadın
 şiilikte aişe

kaynakça 

muhammed'in eşleri
614 doğumlular
678 yılında ölenler
bâki mezarlığı'na defnedilenler
mekke doğumlular
medine'de ölenler
7. yüzyıl kadınları
ebu bekir ailesi
kadın sahabe
kadın dinî liderler
i̇lk fitne'de kişiler