İbrahim bin Velîd

i̇brahim bin velid (? - 25 ocak 750), 13. emevi halifesidir. i. velîd 'in oğludur. kardeşi iii. yezid'i takiben 744 yılında emevi halifesi olmuş ama sadece iki ay bu görevde kalabilmiştir.

i. mervân'ın torunlarından ii. mervân, emevi halifesi hişam bin abdülmelik tarafından  732 yılında  azerbaycan ve arminiya valisi olarak atanmıştı. halife hişam'ın ölmesi üzerine yerine i. mervân'ın torunlarından i. velîd'in oğlu ii. velîd  geçmiş ancak onun da 16 nisan 744'te süleyman b. hişam'la savaşta öldürülmesi ile i. velîd'in oğlu iii. yezîd halife olmuştu. fakat iii. yezid 3/4 ekim 744 şam'da ölmesi üzerine kardeşi i̇brahim halife ilan edildi.

azerbaycan ve arminiya valisi ii. mervân, iii. yezîd’in isyanı sırasında öldürülen ii. velîd’in intikamını almak ve onun oğullarının haklarını korumak iddiasıyla harekete geçti. ancak mervân’ın asıl amacı hilâfeti ele geçirmekti. cezîre halkının biatını aldıktan sonra suriye üzerine yürüyen mervân, kınnesrîn’e yönelerek i̇brâhim’in kardeşi olan vali bişr’in ordusunu bozguna uğrattı, valiyi ve kardeşini esir aldı. halkı biat etmediği için i̇brâhim’in gönderdiği ordu tarafından kuşatma altında tutulan humus üzerine gitti ve şehri işgal etti. humus halkının biatını aldıktan sonra 80.000 kişilik ordusuyla dımaşk’a doğru ilerledi, i̇brâhim de ona karşı büyük bir ordu gönderdi. i̇ki ordu dımaşk civarında aynülcer denilen yerde karşılaştı.

kardeşi iii. yezîd'in ölümü üzerinde şam'da halifelik makamına geçmiş olan i̇brahim bu orduya karşı duramayacağını bilmekteydi. kardeşi halife iken şam'daki askerlerin maaşlarını artırmayı kabul etmemişti ve şam ordusu böylece i̇brahim'e sadık değildi. taberî tarihine göre  25 kasım 744 günü i̇brahim şam şehrinden çıkıp amcası ii. mervan'ı halife kabul ettiğini bildirip ona sadakat yemini etti. diğer bir kaynağa göre i̇brahim önce tadmur'a (klasik adi palmyra'ya) kaçmayı denedi ama bunu başaramayınca amcasını halife kabul edip ona sadakat yemini etti  böylece i̇brahim'in halifeliği 2 ay sürmüş oldu.

i̇brâhim, emevî hilâfetinin sona erdiği zap suyu muharebesi’nde (11 cemâziyelâhir 132 / 25 ocak 750) nehirde boğularak ölenler arasındaydı. onun daha önce ii. mervân veya abbâsîler’den abdullah b. ali b. abdullah tarafından öldürüldüğü de rivayet edilmektedir.

ayrıca bakınız 
 emeviler
 emevi halifeler listesi

kaynakça

dış bağlantılar 
 hitti, philip h. (çev. salih tuğ), (1968) siyasi ve kültürel i̇slam tarihi (iv cilt), i̇stanbul:boğaziçi yayınları.
 çağatay, neşet (1993),başlangıcından abbasilere kadar (dinî-i̇çtimaî-i̇ktisadî-siyasî açıdan) i̇slam tarihi: , ankara:türk tarih kurumu isbn 9751605342
 üçok, bahriye (1979) i̇slam tarihi emeviler- abbasiler, devlet kitapları, ankara: milli eğitim basımevi (1.basım:1968)
 muir, william (1924), the caliphate; its rise, decline and fall, edinburgh, bölüm 57.  websitesi:    (erişim tarihi: 30.8.2009)
 الأمويون/بنو أمية في دمش    (erişme tarihi:22.8.2009)
 fransızca wikipedia ibrahim (omeyyade) maddesi   (erişim tarihi: 22.8.2009)
 muhammad ibn jarir al-tabari (ed. ehsan yar-shater  çev. david stephan powers)(1989-2007) the history of al-ţabarī 40 cilt, albany: state university of new york press isbn 0-88706-563-5 (cilt 24) 

750 yılında ölenler
8. yüzyılda emevî halifeler
suikast sonucu ölen hükümdarlar
doğum tarihi bilinmeyenler
emevî ürdün valileri
üçüncü fitne'de kişiler
abbâsîler tarafından idam edilmiş kişiler