Jenerik marka

jenerik markalar (veya ürün adı olmuş markalar) bir ticari markanın adının bir süre sonra ürünün adının yerine geçmesi durumudur.

çok bilindik bir ürün markasının zamanla o ürünün adının yerine geçmesi ve halk arasında ağız alışkanlığıyla o ürün adı yerine sürekli olarak bilindik markanın adının telâffuz edilmesi hem türkiye'de hem de dünyada sıklıkla rastlanan bir durumdur. örneğin bütün tıraş bıçaklarının, markaları farklı farklı olsalar da "jilet" olarak adlandırılmaları gibi. oysa jilet aslında ik kez 1901'de abd'de ortaya çıkmış tescilli bir tıraş bıcağı markasıdır (yazılışı: "gilette").

bu ve bunun gibi markalar rekabetin daha az yoğun olduğu dönemlerde pazara girdikleri ve bazıları da pazarda alanlarındaki ilk markalardan oldukları için ilk etapta önemli pazar payları elde ettiler. pazara ilk giren bu ürünlerin tescilli marka isimleri bir süre sonra bulundukları kategorideki ürünün adının yerine geçtiler, yani bu markalar 'pazarlama diliyle' artık birer “jenerik marka” haline geldiler.

söz konusu markalardan bazıları artık piyasadan silinmiş de olsalar, adını verdikleri ürünle özdeşleşen marka adları halâ kullanılmaya devam etmektedir. örneğin türkiye'de "blue jean" yerine kullanılan "kot" ismi aslında i̇zmir'de bu tür pantolonları üretmiş olan "muhteşem kot" adlı firmanın kot pantolonları’ndan gelmektedir. bu firma ve yine onun gibi bilinirlik oranları yüksek olan "shelltox", "vim" gibi bir dönemin önemli markaları bugün piyasada olmasalar da adlarını verdikleri ürün grupları halâ onların adı ile anılmaktadır.

dünya markaları
 porçöz - kireç çözücülere genel adını veren marka
 zipper - tüm fermuarlar için kullanılabiliyor.
 gilette (jilet) - tıraş bıçağı
 vespa - scooter tipi motosiklet
 lacoste (lakost) - tişört
 teflon - yapışmayı önleyici kaplama malzemesi
 jeep (cip) - arazi aracı
 atari - oyun konsolu
 chicklett - sakız
 rimel - maskara
 vaseline (vazelin) - nemlendirici cilt kremi
 nivea- krem
 thermos (termos)- isı transferi olmayan izolasyonlu kap.
 vicks (viks)- mentollü krem
 jacuzzi - banyo teknesi
 champagne (şampanya) - fransa'nın aynı adlı bölgesinde üretilen köpüklü şarap
 cognac (konyak) - özel bir brendi markası olmasına rağmen tüm brendiler için kullanılabiliyor.
 frisbee - plastik oyun diski
 walkman ve discman
 zeplin - hava balonu
 zippo - benzinli çakmak
 plexiglas - şeffaf plastik malzeme
 nylon
 polaroid - anında fotoğraf çıkaran kamera ve filmi
 corn flakes - mısır gevreği
 aspirin - ağrı kesici
 kleenex - kağıt mendil.
 scotch tape - şeffaf yapıştırma bandı, 3m firmasının tescilli marka adı.
 tupperware - plastik saklama kabı.
 hula hoop - plastik oyun çemberi.
 hoover - elektrikli süpürge.
 cif - temizlik malzemesi

türkiye markaları 
 porçöz - kireç çözücülere genel adını veren marka

404 - sıvı yapıştırıcı
camsil - cam silmekte kullanılan püskürtmeli temizlik ürünü
çokokrem - kakaolu fındık kreması
daksil - elle yazılmış bir metin, daktilo veya yazıcı çıktısı üzerinde düzeltme yapmaya yarayan sıvı veya şerit beyazlatıcı
fanta - turunçgil, özellikle portakal özlü gazlı içecek
cif - yüzey temizleyici
haşema - uzun paçalı mayo
kalekim - fayans yapıştırıcısı
klorak - çamaşır suyu
kola - afrika kökenli bir bitkiden yapılan gazlı, kafeinli, şekerli bir içecek
likra (lycra)- spandex (elastan) elastomer lifinin ticari adıdır. 
pril - bulaşık deterjanı
prit (pritt) - kâğıt yapıştırıcısı
sunta - preslenmiş talaştan yapay ahşap plaka
gırgır - mekanik süpürge
 oralet - meyve özlü sıcak içecek
 selpak - kâğıt mendil
 chiclets (ciklet) - tüm sakızlar için kullanılıyor
 ufo - infrared ısıtıcı
 kalebodur - seramik kaplama malzemesi
 aygaz - lpg tüpü ve bu yakıtla çalışan ocak ve tüpü
 uhu - sıvı yapıştırıcı
 nescafe - çözünebilir hazır kahve
 orkid - hijyenik kadın bağı, ped
 hilti - kırıcı, delici el aletleri
 vileda - toz alıcı temizlik malzemesi
 pimapen - plastik doğrama, pvc pencere
 sana - margarin
 vim - temizleme tozu
 mintax - deterjan
 bankamatik - atm
 karper - üçgen eritme peyniri
 permatik - tıraş bıçağı 
 kot - blucin
 shelltox - i̇nsektisit (sinek/böcek öldürücü)
 omo - çamaşır deterjanı 
 atari - video oyunu
 cip (jeep) - arazi aracı
 zodyak (zodiac) - kauçuk deniz botu
 borcam - isıya dayanıklı cam mutfak kabı
 seloteyp - şeffaf bant yapıştırıcı
 kolonya (eau de cologne) - alkollü tuvalet parfümü
 post-it - yapışkan not kâğıdı
 vespa - motosiklet
 formica (formika) - ahşap veya plastik laminat kaplama.
 frigidaire (frijider) - 1960'lara kadar bütün buzdolapları bu adla anılıyordu.
 jet ski - motorlu su kızağı, aslında kawasaki firmasına tescilli marka adı.
 tupperware (tapır) - plastik saklama kabı.
 hula hoop - plastik oyun çemberi. wham-o firmasına kayıtlı oyuncak türkiye'de de aynı adla anıldı.
 photoshop - adobe firmasının yazılımı. daha çok fiil olarak kullanılıyor (fotoşoplamak)
 jelibon- sığır jelatini içeren şekerleme. haribo gibi başka markalar olmasına rağmen hepsi "jelibon" olarak anılıyor. jenerik adı abd'de "jelly beans".

ayrıca bakınız 
 eponim

kaynakça 
özel

genel
 

markalar