Cihanbeyli

cihanbeyli, konya ilinin bir ilçesidir.

adlandırma 
bölgede daha önce göçebe olarak yaşayan ve osmanlı idari sisteminde aşiret kazası olarak tanımlanan yörük atçeken aşireti bulunmaktaydı. i̇lçe şimdiki adını 18.yy’da urfa yöresinden buraya gelen canbegli kürt aşiretinden alır. kaza merkezi eskiden böğrüdelik köyünde iken, 19.yy’da şimdi bulunduğu i̇nevi mevkiine taşındı.

tarihçe 
cihanbeyli, tarihi gelişimi, coğrafi yapısı ve sosyal yaşantısı yönünden konya ünitesinin bir parçasıdır. cihanbeyli'nin ilk adı esbikeşan'dır. daha sonraları "i̇nevi" adını almış ve uzun yıllar i̇nevi adını taşımıştır. esbikeşan, ilçelikten bucaklığa, bucaklıktan ilçeliğe çok kez yer değiştirmiştir. 1866 yılında kulu köyü, esbikeşan adı ile ilçe olmuştur ve cihanbeyli ile şereflikoçhisar, kulu köyüne bağlanmıştır. ancak cihanbeyli ve koçhisar'ın aşair beyleri kulu'ya bağlanmak istememişler ve ankara'ya baskı yapmışlardır. bunun üzerine kulu'nun ilçe teşkilatı kapatılmış ve cihanbeyli ile koçhisar kulu'dan ayrılmıştır. kulu'da konya'nın sille bucağına bağlanmıştır.

böğrüdelik köyüne canbegli aşireti yerleşir. böğrüdelik, 1928 yılında ilçe merkezi olur. cihanbeyli "mürseli efendi" nahiyesi adını alarak bu ilçeye bağlanır. 1929 yılında böğrüdelik'ten ilçelik kaldırılır, mürseli efendi bucağı ilçe olur. böğrüdelik'te bulunan canbeyli aşiretinin adına uygun olarak mürseli efendi adı cihanbeyli'ye dönüştürülür. yeni kurulan ilçeye kulu köyü, altınekin ve yeniceoba bucakları bağlanır. daha sonra 1954 yılında kulu, 1987 yılında da altınekin ilçe merkezi durumuna getirilerek cihanbeyli'den ayrılmışlardır.

coğrafya 
cihanbeyli'nin doğusunda tuz gölü ve aksaray ili, batısında sarayönü ve yunak ilçeleri vardır. güneyi altınekin i̇lçesi, kuzeyi kulu ve ankara'nın haymana ilçeleriyle çevrilmiştir. yüzölçümü yaklaşık 4.109 km²'dir. bağlı olduğu konya ilinin 100 km kuzeyinde, tuz gölünün batısındadır. cihanbeyli, kuzeye doğru uzanan konya ovası'nın devamı gibidir. i̇lçenin bulunduğu kesimler, geniş yayla özelliği gösterir. ova-yayla özellikleri ankara'ya doğru kulu ilçesi komşusunu da alarak sürer. ovaların, deniz yüzeyinden yüksekliği genellikle 950 ile 1000 metre arasındadır. yayla kısımlarının deniz yüksekliği 1000 metreyi aşar.

i̇lçe sınırlarındaki tersakan gölü, çevresindeki bataklık ve göletlerle birlikte 5500 hektarlık yer kaplar. bu gölden sodyum sülfat madeni çıkarılmaktadır. bu maden: soda, sabun, deri, boya, cam ve deterjan sanayisinde kullanılmaktadır. kimyasal gübre yapımında kullanılan sodyum ve potasyum madenleri çıkarılır.

nüfus

i̇klimi 
karasal iklim görülür ve kuraktır

i̇lçe merkezindeki okullar

anaokulu 
 atatürk anaokulu 
 cihanbeyli çocuklar gülsün diye necla süreyya tercan anaokulu

i̇lkokullar 
 adnan menderes i̇lkokulu 
 bulduk i̇smet i̇nönü i̇lköğretim okulu
 beşkavak i̇lkokulu
 cihanbeyli şehit burhan küçükkartal i̇lkokulu 
 kuşça i̇lkokulu 
 merkez atatürk i̇lkokulu 
 seniha belgin i̇lkokulu 
 vedat kora i̇lköğretim okulu

ortaokullar 
 i̇mam hatip ortaokulu 
 merkez atatürk ortaokulu 
 faik türkmen ortaokulu 
 sağlık ortaokulu

ortaöğretim okulları 
 güven belgin anadolu lisesi
 cihanbeyli necip fazıl kısakürek anadolu lisesi 
 anadolu i̇mam hatip lisesi 
 borsa i̇stanbul anadolu sağlık meslek lisesi 
 seniha ali fuat belgin anadolu teknik lisesi ve endüstri meslek lisesi

yüksekokul 
 selçuk üniversitesi cihanbeyli meslek yüksek okulu

mutfak 
cihanbeyli gömeç ekmeği 17.10.2022 tarihinde türk patent ve marka kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

kaynakça 

cihanbeyli