4 Ekim



olaylar 
 23 - çin'in başkenti şian'da çıkan köylü isyanında i̇mparator wang mang linç edildi.
 1227 - endülüs hükümdarı abdullah el adil suikasta uğradı.
 1535 - i̇ncil'in ilk eksiksiz i̇ngilizce çevirisi anvers şehrinde basıldı.
 1582 - papa xiii. gregorius, gregoryen takvimi benimsedi. eski jülyen takvimine 10 gün eklendiği için bir sonraki gün 15 ekim 1582 olarak kabul edildi.
 1675 - hollandalı bilim insanı christiaan huygens, cep saatinin patentini aldı.
 1824 - 1821'de kazanılan bağımsızlığın ardından meksika'da ilk anayasa ilan edildi.
 1830 - belçika krallığı, hollanda birleşik krallığı'ndan ayrıldı.
 1853 - osmanlı'nın rusya'ya savaş ilan etmesiyle kırım savaşı başladı.
 1883 - i̇stanbul'u paris'e bağlayan orient express ilk seferine çıktı.
 1895 - i̇lk amerika açık golf turnuvası, rhode island eyaletinde newport şehrinde düzenlendi.
 1904 - almanya ile osmanlı devleti arasında telgraf anlaşması imzalandı.
 1905 - orville wright, uçakla 33 dakika havada kalarak, uçakla ilk uçan adam unvanını kazandı.
 1911 - i̇lk halk asansörü londra'nın earl's court metro istasyonunda hizmete başladı.
 1914 - afyon ve burdur'u etkisi altına alan büyük depremde 300 kişi hayatını yitirdi.
 1922 - himaye-i hayvanat cemiyeti adıyla türkiye'deki hayvanları koruma amacı güden ilk dernek kuruldu.
 1923 - son işgal birlikleri i̇stanbul'dan ayrıldı.
 1923 - türk ortodoks patriği papa eftim, kuvâ-yi milliye lehinde bildiri yayınladı.
 1926 - türk medeni kanunu yürürlüğe girdi.
 1927 - abd'nin güney dakota eyaletinde rushmore dağı'na dört abd başkanının dev portreleri oyulmaya başlandı.
 1931 - chester gould tarafından yaratılan dick tracy komedi filminin ilk gösterimi yapıldı.
 1940 - adolf hitler ve benito mussolini, kuzey i̇talya'daki brenner geçidi'nde buluştular.
 1952 - ii. dünya savaşı'nın müttefik genel komutanı eisenhower, 20 yıllık bir aradan sonra abd başkanlığını kazanan ilk cumhuriyetçi aday oldu.
 1957 - sovyetler birliği'nin ilk yapay uydu sputnik'i fırlatmasıyla abd ile arasındaki uzay yarışı başladı.
 1958 - fransa'da beşinci cumhuriyet ilân edildi.
 1958 - i̇lk transatlantik jet servisi, londra ve new york arasında seferlerine başladı.
 1959 - dünya serbest güreş şampiyonası tahran'da yapıldı. türkiye, 57 ve 62 kiloda madalya aldı ve takım halinde dünya ikincisi oldu.
 1964 - antalya belediyesi’nce düzenlenen ilk ‘antalya altın portakal film festivali’ başladı.
 1965 - küba lideri fidel castro, che guevara'nın emperyalizme karşı savaşmak için küba'dan ayrıldığını açıkladı.
 1966 - afrika'nın güneyindeki i̇ngiliz sömürgesi basutoland bağımsızlığını ilan ederek lesotho krallığı'nı kurdu.
 1974 - yunanistan'da albaylar cuntası'nın sona ermesinin ardından merkez sağcı yeni demokrasi partisi kuruldu.
 1978 - ecevit başbakanlığındaki türk hükümeti, 4 yeni amerikan üssünün açılması (sinop, pirinçlik, belbaşı ve kargaburun) kararını verdi.
 1984 - mısır'ın hâlen kullanımda olan bayrağı kabul edildi.
 1985 - gnu projesini desteklemek için abd'de özgür yazılım vakfı kuruldu.
 1992 - kanal 6 yayına başladı.
 1993 - rusya'da boris yeltsin'e bağlı ordu birlikleri, komünistlerin kapatma kararına karşı direndiği parlamento binasını bastı.
 2001 - kuzey atlantik konseyi 11 eylül saldırısının ardından nato'nun operasyon başlatması kararını verdi.
 2002 - 39. altın portakal film festivali'nde en i̇yi film ödülünü nuri bilge ceylan'ın uzak adlı filmi aldı.
 2012 - türkiye'nin suriye tezkeresi 320 kabul, 120 ret oyla kabul edildi.
 2023 - dağlık karabağ cumhuriyeti çöktü ve hankendi şehri, azerbaycan kontrolüne geçti.
 2023 - android 14 piyasaya sürüldü.

doğumlar 
 1289 - x. louis, fransa kralı (ö. 1316)
 1542 - roberto bellarmino, i̇talyan teolog, kardinal, cizvit rahibi ve iman savunucusu (apolojet) (ö. 1621)
 1550 - ix. karl, 1604'ten ölümüne kadar i̇sveç kralı (ö. 1611)
 1585 - anna, kutsal roma i̇mparatoriçesi (ö. 1618)
 1626 - richard cromwell, oliver cromwell'in oğlu (ö. 1712)
 1720 - giovanni battista piranesi, i̇talyan arkeolog, mimar ve bakır gravürcü (ö. 1778)
 1814 - jean-françois millet, fransız ressam (ö. 1875)
 1816 - eugène pottier, fransız devrimci, sosyalist ve şair (ö. 1887)
 1819 - francesco crispi, i̇talyan devlet adamı (ö. 1901)
 1822 - rutherford b. hayes, abd'nin 19. başkanı (ö. 1893)
 1835 - grigoriy potanin, rus etnograf ve doğa tarihçisi (ö. 1920)
 1841 - prudente de morais, breziyalı siyasetçi (ö. 1902)
 1858 - léon serpollet, fransız sanayici (ö. 1907)
 1861 - frederic remington, amerikalı ressam, illüstratör, heykeltıraş ve yazar (ö. 1909)
 1868 - marcelo torcuato de alvear, arjantinli avukat ve politikacı (ö. 1942)
 1872 - roger keyes, i̇ngiliz asker ve siyasetçi (ö. 1945)
 1873 - gheorghe țițeica, rumen matematikçi (ö. 1939)
 1876 - florence eliza allen, amerikalı matematikçi ve kadınlara oy hakkı aktivisti (ö. 1960)
 1881 - otto wille kuusinen, fin-sovyet siyasetçi, tarihçi ve şair (ö. 1964)
 1881 - walther von brauchitsch, alman i̇mparatorluğu'nun topçu subayı ve nazi almanyası'nın mareşali (ö. 1948)
 1886 - erich fellgiebel, alman general (hitler'e karşı yapılan 20 temmuz suikast girişiminde yer alan) (ö. 1944)
 1890 - osman cemal kaygılı, türk yazar (ö. 1945)
 1892 - engelbert dollfuß, avusturyalı politikacı ve şansölye (ö. 1934)
 1895 - buster keaton, amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1966)
 1895 - richard sorge, sovyet casusu (ö. 1944)
 1903 - ernst kaltenbrunner, nazi almanyası'nda profesör doktor, general ve nazi partisinin önde gelenlerinden (ö. 1946)
 1910 - cahit sıtkı tarancı, türk şair ve yazar (ö. 1956)
 1913 - martial célestin, haitili avukat ve siyasetçi (ö. 2011)
 1914 - brendan gill, amerikalı gazeteci (ö. 1997)
 1916 - vitali ginzburg, rus teorik fizikçi, astrofizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi (ö. 2009)
 1916 - george sidney, amerikalı film yönetmeni (ö. 2002)
 1917 - violeta parra, şilili folk müziği sanatçısı (ö. 1967)
 1918 - kenichi fukui, japon kimyager (ö. 1998)
 1921 - aleksandr kemurciyan, sovyet bilim insanı (ö. 2003)
 1923 - charlton heston, amerikalı sinema ve tiyatro oyuncusu ve en i̇yi erkek oyuncu akademi ödülü sahibi (ö. 2008)
 1928 - alvin toffler, amerikalı yazar ve gelecekçi (ö. 2016)

 1930 - andrej marinc, sloven komünist politikacı, marksist-leninist aktivist ve slovenya sosyalist cumhuriyeti başbakanı
 1933 - german moreno, filipinli tv sunucusu, aktör ve menajer (ö. 2016)
 1935 - i̇lhan cavcav, türk iş insanı ve gençlerbirliği spor kulübü başkanı (ö. 2017)
 1936 - i̇oanna kuçuradi, türk filozof
 1937 - jackie collins, i̇ngiliz roman yazarı (d. 1937)
 1938 - kurt wüthrich, i̇sviçreli kimyager ve biyofizikçi
 1939 - ivan mauger, yeni zelandalı motosiklet yarışçısı (ö. 2018)
 1940 - silvio marzolini, arjantinli futbolcu ve teknik direktör (ö. 2020)
 1941 - anne rice, amerikalı yazar (ö. 2021)
 1942 - jóhanna sigurðardóttir, i̇zlandalı siyasetçi ve i̇zlanda'nın eski başbakanı
 1942 - christopher stone, amerikalı oyuncu (ö. 1995)
 1946 - chuck hagel, amerikalı politikacı, eski senatör ve 24. amerika birleşik devletleri savunma bakanı
 1946 - michael mullen, amerikalı amiral
 1946 - susan sarandon, amerikalı sinema oyuncusu
 1948 - linda mcmahon, amerikalı eski wwe ceo'su ve eski abd senatosu adayı
 1949 - armand assante, amerikalı oyuncu
 1949 - brynn thayer, amerikalı oyuncu
 1953 - andreas vollenweider, i̇sviçreli müzisyen
 1955 - jorge valdano, arjantinli emekli futbolcu ve teknik direktör
 1956 - christoph waltz, avusturyalı oyuncu
 1957 
bill fagerbakke, amerikalı oyuncu ve seslendirme sanatçısı
yusuf atala, türk oyuncu
 1959 - chris lowe, i̇ngiliz müzisyen
 1959 - zafer peker, türk pop müzik sanatçısı, besteci ve söz yazarı
 1962 - carlos carsolio, meksikalı dağcı
 1963 - ferhat oktay, türk basketbolcu
 1967 - liev schreiber, amerikalı oyuncu, yapımcı, yönetmen ve senarist
 1969 - i̇kbal gürpınar, türk tv sunucusu
 1970 - olga kuzenkova, rus çekiççi
 1970 - zdravko zdravkov, bulgar futbolcu
 1971 - duygu akşit oal, türk millî tenisçi
 1974 - kubat, türk halk müziği sanatçısı
 1975 - cristiano lucarelli, i̇talyan teknik direktör ve eski millî futbolcu
 1976 - mauro camoranesi, arjantin asıllı i̇talyan futbolcu
 1976 - alicia silverstone, amerikalı akrtis, sinema oyuncusu ve manken
 1976 - jess molho, türk oyuncu ve sunucu
 1979 - rachael leigh cook, amerikalı oyuncu
 1980 - james jones, amerikalı profesyonel basketbolcu
 1980 - tomáš rosický, çek eski futbolcu
 1983 - leandro chaves, brezilyalı futbolcu
 1983 - vicky krieps, lüksemburglu oyuncu
 1983 - marios nicolaou, kıbrıslı millî futbolcu
 1984 - lena katina, rus şarkıcı
 1988 - melissa benoist, amerikalı oyuncu ve şarkıcı
 1988 - caner erkin, türk millî futbolcu
 1988 - derrick rose, amerikalı basketbolcu
 1989 - dakota johnson, amerikalı model ve oyuncu
 1990 - sergey şubenkov, rus atlet
 1994 - melis tüzüngüç, türk oyuncu
 1995 - mikolas josef, çek şarkıcı-şarkı yazarı ve model

ölümler 
 23 - wang mang, çin'in han hanedanı'na karşı darbe yaparak tahtı ele geçirip xin hanedanı'nı kuran bir han hanedanı yetkilisi (d. mö. 45)
 744 - iii. yezid, on birinci emeviler halifesi (d. 691)
 1189 - gérard de ridefort, 1184'ten öldüğü 1189'a kadar tapınak şövalyeleri'nin büyük ustası (d. ?)
 1305 - kameyama, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 90. imparatoru (d. 1249)
 1582 - avilalı teresa, i̇spanyol katolik rahibe ve mistik (d. 1515)
 1669 - rembrandt, hollandalı ressam (d. 1606)
 1747 - amaro pargo, i̇spanyol korsan (d. 1678)
 1818 - josef abel, avusturyalı ressam (d. 1764)
 1827 - grigorios zalikis, yunan akademisyen, yazar ve diplomat (d. 1785)
 1851 - manuel godoy, 1792 - 1797 ve 1801 - 1808 yılları arasındaki i̇spanya başbakanı (d. 1767)
 1859 - karl baedeker, alman yayımcı ve şirket sahibi (d. 1801)
 1863 - gerrit schimmelpenninck, hollandalı iş insanı ve devlet adamı (d. 1794)
 1904 - frederic auguste bartholdi, fransız heykeltıraş (d. 1834)
 1915 - karl staaff, i̇sveçli liberal politikacı ve avukat (d. 1860)
 1938 - abdulhamid süleyman çolpan, özbek yazar, çevirmen, şair ve gazeteci (d. 1893)
 1947 - max planck, alman fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi (d. 1858)
 1948 - gladys gale, amerikalı şarkıcı ve aktris (d. 1891)
 1955 - aleksandros papagos, yunan asker ve siyasetçi (d. 1883)
 1964 - ahmet tarık tekçe, türk sinema oyuncusu (d. 1920)
 1970 - janis joplin, amerikalı şarkıcı (d. 1943)
 1974 - anne sexton, amerikalı şair ve yazar (d. 1928)
 1978 - sezgin burak, türk karikatürist ve çizgi roman sanatçısı (d. 1935)
 1980 - pyotr maşerov, sovyet beyaz rus komünist lider (d. 1918)
 1982 - glenn gould, kanadalı piyanist (d. 1932)
 1982 - stefanos stefanopoulos, yunan siyasetçi (d. 1898)
 1984 - muazzez tahsin berkand, türk yazar (d. 1900)
 1989 - graham chapman, i̇ngiliz aktör ve yazar (d. 1941)
 1990 - agop arad, ermeni asıllı türk ressam ve gazeteci (d. 1913)
 1996 - silvio piola, i̇talyan futbolcu (d. 1913)
 1997 - otto ernst remer, nazi almanyası'nın subayı ve tümgenerali (d. 1912)
 1999 - bernard buffet, fransız dışavurumcu ressam (d. 1928)
 2000 - michael smith, kanadalı biyokimyacı ve nobel kimya ödülü sahibi (d. 1932)
 2009 - günther rall, ii. dünya savaşı'nda nazi almanyası'nın luftwaffe avcı savaş uçağı pilotu (d. 1918)
 2009 - mercedes sosa, arjantinli şarkıcı (d. 1935)
 2010 - turhan ilgaz, türk gazeteci, yayıncı ve çevirmen (d. 1945)
 2011 - doris belack, amerikalı oyuncu (d. 1926)
 2011 - muzaffer tema, türk sinema sanatçısı (d. 1919)
 2013 - võ nguyên giáp, vietnamlı asker ve vietnam savaşı'nda komünist kuzey vietnam birliklerinin komutanı (d. 1911)
 2014 - paul revere, amerikalı müzisyen ve orgcu (d. 1938)
 2014 - jean-claude duvalier, haitili diktatör; bürokrat ve siyasetçi (d. 1951)
 2015 - job de ruiter, hollandalı siyasetçi ve eski bakan (d. 1930)
 2016 - mario almada, meksikalı aktör ve film yapımcısı (d. 1922)
 2016 - caroline crawley, i̇ngiliz müzisyen ve şarkıcı (d. 1963)
 2017 - davud ahmedinejad, i̇ranlı siyasetçi (d. 1950)
 2017 - liam cosgrave, i̇rlandalı siyasetçi ve eski başbakan (d. 1920)
 2017 - lüdmila gureyeva, sovyet-rus voleybolcu (d. 1943)
 2017 - jesús mosterín, i̇spanyol filozof, yazar ve antropolog (d. 1941)
 2018 - jeanne ashworth, amerikalı buz patencisi (d. 1938)
 2018 - hamiet bluiett, amerikalı caz saksafoncusu, klarnetçi ve besteci (d. 1940)
 2018 - kurt malangré, alman siyasetçi (d. 1934)
 2018 - will vinton, amerikalı animasyon yapımcısı ve yönetmen (d. 1947)
 2018 - audrey wells, amerikalı senarist, film yapımcısı ve yönetmeni (d. 1960)
 2019 - mihail biryukov, rus genç kuşak tenis oyuncusu (d. 1992)
 2019 - diahann carroll, amerikalı şarkıcı, manken ve oyuncu (d. 1935)
 2019 - stephen moore, i̇ngiliz oyuncu ve dublaj sanatçısı (d. 1937)
 2020 - günter de bruyn, alman yazar (d. 1926)
 2020 - giovanni d'alise, i̇talyan roma katolik piskopos (d. 2020)
 2020 - mordechai yissachar ber leifer, amerikalı haham (d. 1955)
 2020 - pradeep maharathy, hint siyasetçi (d. 1955)
 2020 - kenzō takada, japon-fransız moda tasarımcısı ve film yönetmeni (d. 1939)

tatiller ve özel günler 
 hayvanları koruma günü
 fırtına: koçkatımı fırtınası
 dünya yürüyüş günü (3-4 ekim)
 dünya uzay haftası (world space week) (4-10 ekim)

1004
04