Tommy (film)

tommy  1975 i̇ngiltere yapımı fantastik müzikal filmdir. birçok ülkede olduğu gibi türkiye'de de özgün adı ile gösterilmiştir.

i̇ngiliz rock grubu the who'nun 1969 tarihli aynı adlı rock opera albümüne dayanan bu müzikal filmi ken russell yönetmiş, senaryosunu da the who'nun gitaristi pete townshend'in tekstinden uyarlayarak yine ken russell yazmıştır. aynı zamanda filmin yapımcılarından biri olan yönetmenin filmde bir de küçük rolü vardır. oliver reed, ann-margret ve jack nicholson gibi sinemanın ünlülerinin yanı sıra elton john, eric clapton, tina turner gibi müzik dünyasının devleri ve pete townshend başta olmak üzere bizzat "the who" topluluğunun elemanları bu geniş kadrolu filmde rol almışlardır. bu müzikal filmde tüm diyaloglar şarkı şeklindedir.

sağır, dilsiz ve gözleri görmeyen bir erkek çocuğunun usta bir pinball oyuncusu olması ve bu nedenle dini bir tarikatın dikkatini çekerek onlar tarafından bir mesih olarak kabul edilmesinin anlatıldığı "tommy",quintaphonic yani 5 kanallı dolby stereo ses sistemi ile çekilen ilk ve tek film olma özelliğini de taşımaktadır.

nora walker rolündeki ann-margret, "en iyi kadın oyuncu" oscar'ına aday gösterilmiş, aynı dalda altın küre ödülünü almıştı. ann-margret oscar ödülünü guguk kuşu filmindeki rolüyle louise fletcher'e kaptırmıştı. o yıl filmin müziği ile pete townshend de oscar'a aday gösterilmişti.

aynı rock opera albümü 1990'lı yıllarda bu kez bir müzikal haline de getirilmiş ve broadway'de 1993'te sahnelenmişti.

konusu 
film ii. dünya savaşı'nın son yıllarında i̇ngiltere'de başlar. yüzbaşı walker (robert powell) ve eşi nora walker'ın (ann-margret) mutlu günleri, yaşadıkları şehrin bombardıman sonucu yakılıp yıkılmasıyla sona erer. bir savaş pilotu olan yüzbaşı cepheye çağrılır, bir süre sonra uçağı vurulup düşürülünce adı savaş kayıpları listesine yazılır.  nora walker hamiledir ve tam savaşın sona erdiği gün doğum yapar, tommy (barry winch) adını verdiği bir erkek çocuk dünyaya getirmiştir. tommy 6 yaşındayken gittikleri bir tatil kampında annesi kamp görevlilerinden frank hobbs (oliver reed) 
adlı bir adamla yakınlaşır ve evlenirler.
bir gece küçük tommy odasında uykuya dalacakken pilot babasını karşısında görür, yüzbaşı walker savaşta ölmemiştir, ancak üvey babası frank hobbs'un yüzbaşıyı öldürdüğüne şahit olur. annesi ve üvey babası ondan gördüklerini ve işittiklerini unutmasını ve kimseye bir şey söylememesini isterler. bu travmayla içine kapanan tommy artık görmez, işitmez ve konuşmaz olur.

ailesi, acılar içinde büyüyen ve artık bir delikanlı olan tommy'yi (roger daltrey) iyileştirmek için çeşitli çarelere başvurur. önce marilyn monroe şifa tarikatini denerler. vaizleri eric clapton'dır ve kiliselerinde rock müzik yapılır, ikonalarda hep monroe'nun resimleri vardır. monroe maskeleri takmış ve monroe kıyafetine bürünmüş din görevlileri bir yandan dans ederlerken bir yandan da şifa bulmak için gelmiş sakat ve hasta insanların ağızlarına kutsal ekmek yerine uyuşturucu verirler ve üzerine johnny walker viskisinden yudumlatırlar. burada umduklarını bulamayan aile bu kez de bir striptiz kulübünde çalışan ve kendine "uyuşturucunun kraliçesi" diyen "çingene" nin (tina turner) uyuşturucularla uyguladığı özel terapisini denedikten sonra umutlarını kesip tommy'yi kendi haline bırakmaya karar verirler. evde akrabaları ile kalan tommy'ye önce psikopat kuzeni kevin (paul nicholas) bolca eziyet eder, daha sonra da amca ernie'nin (keith moon) cinsel tacizine maruz kalır.

bir ara hurdalıkta bulduğu bir pinball masası onun hayatını değiştirecektir. gözleri görmediği ve işitmediği halde bu oyunda çok ustalaşır ve eski pinball şampiyonunu (elton john) konser tarzında bir yarışmada (elton john'un yarıştığı pinball masasında klavye vardır) yenerek dünya şampiyonu olur ve ailesine bir servet ve ün kazandırır. son olarak gittikleri bir uzman doktor da (jack nicholson) tommy'yi ancak ani bir şokun kendine getirebileceğini söyler. bütün gün önünde durduğu aynanın kırılmasıyla bu şok gerçekleşir, tommy dünyaya geri döner. ancak yeni mesih olduğuna inanmaktadır ve çevresinde ona inananlardan oluşan yeni bir tarikat oluşmaya başlar.

oyuncu kadrosu 
 oliver reed	... 	frank hobbs
 ann-margret	... 	nora walker
 roger daltrey	... 	tommy walker
 elton john	... 	yerel delikanlı, eski pinball şampiyonu
 eric clapton	... 	vaiz
 john entwistle	... 	kendisi
 keith moon	... 	ernie amca
 paul nicholas	... 	kuzen kevin
 jack nicholson	... 	uzman doktor
 robert powell	... 	yüzbaşı walker
 pete townshend	... 	kendisi
 tina turner	... çingene, "uyuşturucu kraliçesi"
 arthur brown	... 	rahip
 victoria russell	... 	sally simpson
 ben aris	... 	peder simpson
 ken russell	... 	kötürüm
 barry winch	 ... 	tommy walker (çocukluğu)

film hakkında notlar 
 the who'nun 1969 yılında doldurduğu müzik albümü "tommy", rock opera tanımlamasının kullanılmış olduğu ilk müzik albümü olmuştur.
 "tommy" filminde orijinal müzik albümünde olmayan ve özellikle film için bestelenmiş birkaç şarkı bulunmaktadır. bu şarkılar "champagne," "mother and son," ve "t.v. studio" dur. albümdeki üç şarkı için de yeni sözler yazılmıştı, bu şarkılar ise şunlardır:"pinball wizard," "we're not gonna take it," ve "do you think it's all right?". bir şarkının da adı değiştirilmiştir, orijinalinde "1921" olan parça "1951" yapılmıştır.
 14 nisan 2004 yılında 23. i̇stanbul film festivali'nde ken russell adına düzenlenen özel gösteride "yalnız kalpler", "aşık kadınlar", "valentino" gibi diğer ünlü filmleriyle beraber "tommy" de gösterildi. ayrıca bu vesileyle türkiye'ye gelmiş olan ken russell'a 24 nisan gecesi kapanış töreninde de bir "yaşamboyu başarı ödülü" verildi.

filmin müziği 
filmdeki şarkıların listesi aşağıdadır:
 prologue-1945 - beste ve yorum: pete townshend, john entwistle
 captain walker - beste ve yorum: pete townshend
 it's a boy - beste: pete townshend - yorum: pete townshend, margo newman, vicki brown
 bernie's holiday camp - beste: keith moon ve pete townshend - yorum: the who, ann-margret, oliver reed, alison dowling
 1951/what about the boy - beste: pete townshend - yorum: mike kelly, nicky hopkins, chris stainton, mick ralphs, caleb quaye, ann-margret, oliver reed
 amazing journey - beste: pete townshend - yorum: tony newman, nicky hopkins, alan ross, phil chen, pete townshend
 christmas - beste: pete townshend - yorum: nicky hopkins, keith moon, john entwistle, ann-margret, oliver reed, alison dowling, ve vocal koro
 eyesight to the blind - beste: sonny boy williamson - yorum: kenney jones, john entwistle, eric clapton, arthur brown
 acid queen - beste: pete townshend - yorum: kenney jones, ron wood, john entwistle, nicky hopkins, tina turner
 do you think it's alright? (i) - beste: pete townshend - yorum: graham deakin, phil chen, nicky hopkins, alan ross, ann-margret, oliver reed
 cousin kevin - beste: john entwistle - yorum: tony newman, dave wintour, paul nicholas
 do you think it's alright? (ii) - beste: pete townshend - yorum: graham deakin, phil chen, nicky hopkins, alan ross, ann-margret, oliver reed
 fiddle about - beste: john entwistle - yorum: the who, with john entwistle on brass ve vokal: keith moon
 do you think it's alright? (iii) - beste: pete townshend - yorum: graham deakin, phil chen, nicky hopkins, alan ross, ann-margret, oliver reed
 sparks - beste: pete townshend - yorum: the who
 extra, extra, extra - beste: pete townshend - yorum: alan ross, pete townshend, tony stevens, kenney jones, simon townshend
 pinball wizard - beste: pete townshend - yorum: nigel olsson, dee murray, ray thomas, davey johnstone, elton john, ve vocal koro
 champagne - beste: pete townshend - yorum: the who, ann-margret, roger daltrey
 there's a doctor - beste: pete townshend - yorum: ron wood, alan ross, kenney jones, chris stainton, ann-margret, oliver reed
 go to the mirror - beste: pete townshend - yorum: phil chen, richard bailey, caleb quaye, nicky hopkins, ann-margret, oliver reed, jack nicholson, roger daltrey
 tommy can you hear me - beste: pete townshend - yorum: alan ross, chris stainton, ann-margret
 smash the mirror - beste: pete townshend - yorum: kenney jones, john entwistle, alan ross, ann-margret
 i'm free - beste: pete townshend - yorum: kenney jones, john entwistle, nicky hopkins, roger daltrey
 mother and son - beste: pete townshend - yorum: pete townshend, ann-margret, roger daltrey
 miracle cure - beste: pete townshend - yorum: alan ross, pete townshend, tony stevens, kenney jones, simon townshend
 sally simpson - beste: pete townshend - yorum: phil chen, nicky hopkins, eric clapton, graham deakin, pete townshend, roger daltrey
 sensation - beste: pete townshend - yorum: tony newman, phil chen, nicky hopkins, alan ross, john entwistle, pete townshend, roger daltrey
 welcome - beste: pete townshend - yorum: pete townshend, ann-margret, oliver reed, roger daltrey, ve vocal koro
 t.v. studio - beste: pete townshend - yorum: pete townshend, ann-margret, oliver reed
 tommy's holiday camp - beste: keith moon - düzenleme: martyn ford - yorum: gerald shaw ve keith moon
 we're not gonna take it - beste: pete townshend - yorum: caleb quaye, alan ross, nicky hopkins, mike kelly, fuzzy samuels, chris stainton, john entwistle, roger daltrey, ve vocal koro
 listeing to you/see me, feel me - beste: pete townshend - yorum: the who, nicky hopkins, chris stainton, john entwistle, roger daltrey ve vocal koro

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 allmovie.com'da "tommy"
 roger ebert'in eleştirisi  (i̇ngilizce)

i̇ngiltere filmleri
film ödülü sahipleri
birleşik krallık fantastik filmleri
konusu i̇ngiltere'de geçen filmler
ken russell'ın senaryosunu yazdığı filmler
pete townshend'in senaryosunu yazdığı filmler
dick bush'un görüntülediği filmler
ken russell'ın yönettiği filmler
columbia pictures filmleri
the who'nun müziğini yaptığı filmler
birleşik krallık müzikal filmleri
körler ile ilgili filmler
1970'lerde i̇ngilizce filmler
1975 çıkışlı dramatik filmler