Boya

boya, herhangi bir nesneye renk vermek amacıyla yalıtım ve koruma amaçlı olarak uygulanan kaplamaya denir. boya hemen hemen tüm malzemelere uygulanabilir. en çok kullanıldığı alanlar sanat, tasarım, resim, endüstriyel kaplamalar, ulaşım (şerit çizgileri) ve korumadır (su veya hava temasını kesme amacıyla ve yalıtım amacıyla). boya kimyasal özelliği bakımından temel olarak yaş boya (ıslak boya) ve toz boya olmak üzere ikiye ayrılır.

bileşenler 
boyaları temel olarak dört bileşen oluşturur: bağlayıcı, çözücü, pigmentler ve diğer katkı maddeleri. bağlayıcının kullanımı zorunludur çünkü içerisindeki katı dolgu maddelerini bağlayarak kurumuş boya filminin oluşmasını sağlar, yüzeye yapıştırır, bağlar. bağlayıcının cinsi ve miktarı boyanın silinebilirlik, (sadece plastik boya için geçerli olmak üzere) sertlik, yapışma, renk dayanıklılığı gibi özelliklerini belirler. çözücü, boyanın viskozitesini ayarlamak için kullanılır. uçucu olup film tabakasının oluşumuna katkıda bulunmaz, fakat yüzey yayılımını gerçekleştirir. pigmentler boyaya renk ve örtücülük özelliği verir. bunun dışında katılan her madde film tabakasıyla birleşerek boyaya fiziksel ve kimyasal özellik verir. boyalar bağlayıcının cinsine bağlı olarak su bazlı ve solvent bazlı olarak ikiye ayrılırlar.

boyanın tanımı 
bir yüzey üzerine tatbik edildiğinde dekoratif ve koruyucu bir tabaka oluşturan kimyasal bir malzeme olarak tanımlanır. bu malzeme belli prensipler dahilinde formüle edilen ve bünyesinde dört esas unsur bulunan kimyevi bir karışımdır.
 bağlayıcılar
 pigmentler ve dolgu malzemeleri
 kimyasal katkılar
 çözücüler (solvent + su)

bağlayıcılar 
solvent uçması ve reaksiyon sonucu sıvı halden katı hale dönüşen, boya filmini meydana getiren likitlerdir. boyaya katkısı: sertlik, sağlamlık ve parlaklık, yapışma; hava koşullarına, güneş ışınlarına ve kimyasallara dirençtir. bağlayıcı, boyanın temel direği olup, tipine göre boyaya ismini verir.

pigmentler 

pigmentler düzgün, yuvarlak, doğal veya sentetik, inorganik veya organik, çözünmeyen dağılmış (toz) parçalardır. bu parçalar; boya sıvısının içinde dağılarak boyaya renk vermenin yanında opaklık, katılık, dayanıklılık ve korozyona dayanıklılık gibi boyanın temel özelliklerini de geliştirirler. bu terim beyaz veya renkli pigmentler ile birlikte genleştiriciler de içerir. pigment olan tozlar ve boyalar arasındaki fark genel olarak çözünürlüğün temelinde incelenmektedir. kullanım esnasında pigmentler çözünmeyen ve madde içerisinde dağılan, boyalar ise çözünebilir veya solüsyon halinde bulunan malzemelerdir.

pigment çeşitleri 
 organik pigmentler 
 i̇norganik pigmentler
 metalik pigmentler 
 sedefimsi pigmentler
 monomer pigmentler

korozyon önleyici pigmentler 
 çinko kromat
 çinko fosfat
 metalik pigmentler

dolgu maddeleri 

 kalsit
 barit
 talk
 kil
 bentonit

kimyasal katkılar 

bu grupta yer alan maddeler çok değişik özelliklerde olan ve boyaya çok az miktarda giren kimyasallardır. katkı maddeleri boyanın özelliklerini iyileştirmek, istenmeyen olumsuz değişimleri engellemek için kullanılır.
 surfektanlar
 islatıcılar
 kurutucular
 matlaştırıcılar
 kaymak kesici
 çökme engelleyici
 köpük kesiciler
 uv ışınlarından koruyucular
 optik beyazlaştırıcı

çözücüler 
boyanın uçucu kısmını oluşturan kimyasal maddelerdir. boyanın imalatı ve tatbikatı safhasında (uygulama kolaylığı için) kullanılan, boyanın özelliklerinde değişiklik yapmadan incelten sıvılardır.

bunlardan bazıları toluen, ksilen, beyaz ispirto, aseton, su, benzin ve tinerdir.

boya çeşitleri 

boyalar genel olarak dört ayrı çeşitte sınıflandırılabilir.

 kurutma metoduna göre

 fiziksel kurumalı boyalar (ör: fırın kurumalı boyalar)
 kimyasal kurumalı boyalar (ör: sertleştirici girilerek kurutulan boyalar)

 özelliklerine göre

 i̇nşaat boyası
 ahşap boya
 zemin boyaları
 gemi boyaları
 pastel boya
 yağlı boya
 suluboya
 gıda boyaları
 oto boyaları
 oto tamir boyaları
 i̇şaretleme boyaları (ör: trafik levhaları)
 ayakkabı boyası
 akrilik boya
 kök boya
 toz boya
 aerosol boya
 kirlenme önleyici boya
 otomotiv boyası
 kara ışık boyası
 tebeşir boyası
 kara tahta boyası
 emaye boya
 çekiç boyası
 yalıtkan boya
 kumaş boyası
 kurşun boya
 i̇ndigo boya
 parlak boya
 metalik boya
 süt boyası
 soya boyası
 tempera
 aşıboyası
 gram boyası
 tiner
 lake
 kına
 kırmız

 çevreye olan etkisine göre

 su bazlı boyalar
 solvent bazlı boyalar

 reçinesine göre

 selülozik boyalar
 rapid boyalar
 uv boyalar
 akrilik boyalar
 epoksi boyalar
 sentetik boyalar
 polyester boyalar
 poliüretan boyalar
 nem kürlenmeli boyalar
 asit kürlenmeli boyalar
 su bazlı boyalar

kaynakça

ayrıca bakınız 
 sprey boya sanatı
 yağlı boya reprodüksiyonu
 duvar boyacısı
 boya tabancası
 ecca

 
resim teknikleri