25 Nisan



olaylar 
 1719 - daniel defoe'nun ünlü romanı, robinson crusoe yayımlandı.
 1859 - kızıldeniz ile akdeniz'i birbirine bağlayacak olan süveyş kanalı'nın kazılmasına, mısır'ın port said kentinde başlandı.
 1901 - new york, otomobillere plaka uygulamasını zorunlu hale getiren ilk eyalet oldu.
 1915 - i̇ngiliz - fransız kuvvetleri, çanakkale'ye çıkarma harekâtı başlattı. kara savaşları başladı.
 1915 - seddülbahir muharebeleri başladı.
 1915 - arıburnu muharebeleri başladı.
 1925 - mareşal hindenburg, almanya'nın halk oyuyla seçilen ilk cumhurbaşkanı oldu.
 1926 - i̇ran'da rıza han pehlevi, kendisini "şah" ilan etti.
 1939 -  i̇stanbul- berlin arasında 1 haziran'dan başlayarak düzenli seferler yapılması konusunda lufthansa ile sözleşme imzalandı.
 1945 - 46 ülkeden gelen delegeler, milletler cemiyeti'nin yerini alacak olan birleşmiş milletler'i kurmak üzere san fransisco'da bir araya geldiler.
 1946 - i̇stanbul - ankara hattında, yataklı tren seferleri başladı.
 1946 - türkiye garanti bankası kuruldu.
 1952 - başbakan adnan menderes ve dışişleri bakanı fuad köprülü, yunanistan'a resmi ziyarette bulundu.
 1953 - cambridge üniversitesi'nde iki bilim insanı, kalıtsal özellikleri ebeveynden çocuğa taşıyan deoksiribonükleik asit (dna) adını verdikleri molekül yapısını buldular.
 1957 - muğla'nın fethiye ilçesinde 7,1 büyüklüğünde bir deprem oldu: 67 kişi öldü.
 1962 - anayasa mahkemesi kuruldu.
 1968 - andre malraux'nun türkçeye çevrilen "umut" adlı kitabı "komünizm propagandası" yapıldığı gerekçesiyle toplatıldı.
 1974 - portekiz'de karanfil devrimi: general antonio spinola'nın yönettiği askeri ayaklanmayla, salazar'ın faşist diktatörlüğü devrildi.
 1975 - portekiz'de kurucu meclis seçimlerini, mario soares'in liderliğindeki sosyalist parti kazandı.
 1976 - portekiz'de faşist diktatörlük sonrasında yapılan ilk parlamento seçimlerini, mario soares liderliğindeki sosyalist parti kazandı.
 1980 - türkiye'de 12 eylül 1980 darbesi'ne giden süreç (1979- 12 eylül 1980): sol görüşlü seyit konuk, i̇brahim ethem coşkun ve necati vardar adlı militanlar, i̇zmir'de müteahhit nuri yapıcı'yı öldürdüler. yurt sathında 15 kişi öldürüldü.
 1983 - pioneer 10, plüton'un yörüngesini aştı.
 1990 - abd uzay mekiği discovery'nin mürettebatı, ilk uzay teleskobu hubble'ı yer çevresinde yörüngeye oturtmayı başardı.
 2001 - filipinler'in eski devlet başkanı joseph estrada, ülkesinin 80 milyon dolarını hortumlamak suçlamasıyla, manila'daki evinde yakalanarak tutuklandı.
 2001 - merkez bankası'na özerklik getiren yasa tbmm'de kabul edildi.
 2005 - bulgaristan ve romanya'nın, avrupa birliği'ne girişi için müzakereler başladı.
 2005 - japonya'da tren kazası: 107 ölü.
 2015 - nepal'de 7,8 veya 8,1 şiddetinde deprem meydana geldi, 8.000'den fazla kişi öldü. 19.000 kişi yaralandı.
 2022 - osman kavala ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırıldı.

doğumlar 
 32 - otho, roma i̇mparatoru (ö. 69)
 1599 - oliver cromwell, i̇ngiliz siyaset adamı ve asker (i̇ngiltere'de mutlakiyetçiliğe karşı ayaklanmanın önderi) (ö. 1658)
 1657 - tökeli i̇mre, osmanlı devletine sığınan macar kralı (ö. 1705)
 1725 - philipp ludwig statius müller, alman zoolog (ö. 1776)
 1767 - nicolas oudinot, fransız asker (ö. 1848)
 1776 - mary (gloucester ve edinburgh düşesi),i̇ngiliz kraliyet ailesi üyesi (ö. 1857)
 1815 - mirza şirazi, i̇slam alimi (ö. 1895)
 1823 - sultan abdülmecit, osmanlı'nın 31. padişahı (ö. 1861)
 1824 - gustave boulanger, fransız klasik figür ressamı ve doğa bilimci (ö. 1888)
 1843 - alice (birleşik krallık prensesi), hessen grandüşesi (ö. 1878)
 1849 - felix klein, alman matematikçi (ö. 1925)
 1852 - leopoldo alas, i̇spanyol yazar (ö.1901)
 1862 - edward grey, i̇ngiliz liberal siyasetçi (ö. 1933)
 1874 - guglielmo marconi, i̇talyan mucit, fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi (ö. 1937)
 1888 - chojun miyagi, japon sporcu ve karateci (ö. 1953)
 1897 - mary (kraliyet prensesi ve harewood kontesi), i̇ngiliz kraliyet ailesi üyesi (ö. 1965)
 1900 - wolfgang pauli, avusturyalı fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi (ö. 1958)
 1903 - andrey kolmogorov, sovyet matematikçi (ö. 1987)
 1906 - frank h. netter, amerikalı ressam ve tıp doktoru (ö. 1991)
 1908 - edward r. murrow, amerikalı gazeteci ve haber spikeri (ö. 1965)
 1909 - william pereira, portekiz asıllı amerikalı mimar (ö. 1985)
 1915 - mort weisinger, amerikalı dergi ve çizgi roman editörü (ö. 1978)
 1917 - ella fitzgerald, amerikalı şarkıcı (ö. 1996)
 1920 - sabahattin kudret aksal, türk şair, öykücü ve oyun yazarı (ö. 1993)
 1921 - karel appel, hollandalı ressam ve heykeltıraş (ö. 2006)
 1927 - albert uderzo, fransız çizgi roman sanatçısı ve senarist (ö. 2020)
 1931 - david shepherd (sanatçı), i̇ngiliz sanatçı ve ressam (ö. 2017)
 1932 - lia manoliu, rumen disk atıcı (ö. 1998)
 1932 - nikolay kardaşev,   rus astrofizikçi ve mucit (ö. 2019)
 1934 - peter mcparland, kuzey i̇rlandalı eski milli futbolcu ve teknik direktör
 1936 - leonel sánchez, şilili futbolcu
 1937 - marilyn b. young, amerikalı tarihçi ve akademisyen (ö. 2017)
 1939 - tarcisio burgnich, i̇talyan futbolcu (ö. 2021)
 1940 - al pacino, amerikalı oyuncu ve en i̇yi erkek oyuncu akademi ödülü sahibi
 1941 - bertrand tavernier, fransız film yönetmeni, prodüktör, senarist ve oyuncu (d. 2021)
 1945 - björn ulvaeus, i̇sveçli müzisyen ve besteci
 1945 - özdemir özok, türk hukukçu (ö. 2010)
 1946 - vladimir jirinovski, yahudi asıllı rus politikacı,türkolog ve avukat (ö. 2022)
 1946 - talia shire, amerikalı oyuncu 
 1947 - johan cruyff, hollandalı futbolcu ve teknik direktör (ö. 2016)
 1947 - jeffrey demunn, amerikalı oyuncu 
 1948 - péter andorai, macar oyuncu (ö. 2020)
 1949 - dominique strauss-kahn, fransız ekonomist,avukat ve siyasetçi
 1952 - jacques santini, fransız futbolcu ve teknik direktör 
 1952 - vladislav tretyak, sovyet-rus buz hokeyi oyuncusu
 1956 - dominique blanc, fransız oyuncu
 1959 - burhan öçal, türk perküsyon sanatçısı ve oyuncu
 1960 - paul baloff, amerikalı şarkıcı (ö. 2002)
 1960 - ramón vilalta, katalan kökenli mimar
 1963 - david moyes, i̇skoç futbolcu ve teknik direktör 
 1964 - hank azaria, amerikalı oyuncu ve yönetmen 
 1965 - édouard ferrand, fransız siyasetçi (ö. 2018)
 1965 - john henson, amerikalı animatör ve kukla ustası (ö. 2014)
 1966 - femke halsema, hollandalı politikacı ve amsterdam belediye başkanı 
 1968 - thomas strunz, alman futbolcu 
 1968 - i̇dris bal, türk akademisyen ve siyasetçi
 1969 - renée zellweger, amerikalı oyuncu ve en i̇yi kadın oyuncu akademi ödülü, en i̇yi yardımcı kadın oyuncu akademi ödülü sahibi
 1970 - jason lee, amerikalı oyuncu ve kaykaycı
 1973 - charlene aspen, amerikalı eski pornografik film oyuncusu
 1976 - tim duncan, amerikalı profesyonel basketbolcu
 1976 - gilberto da silva melo, brezilyalı futbolcu 
 1977 - marguerite moreau, amerikalı oyuncu 
 1977 - konstandinos hristoforu, kıbrıs rumu şarkıcı 
 1980 - alejandro valverde, i̇spanyol yol bisikleti yarışçısı
 1981 - felipe massa, brezilyalı formula 1 pilotu
 1986 - raïs m'bolhi, cezayir asıllı fransız futbolcu
 1986 - daniel andrew sharman, i̇ngiliz oyuncu
 1987 - jay park, amerikalı rapçi
 1988 - laura lepistö, fin buz patencisi
 1988 - sara paxton, amerikalı oyuncu,manken ve şarkıcı
 1989 - aysel teymurzade, azeri şarkıcı
 1991 - hüseyin baş, türk siyasetçi 
 1991 - alex shibutani, amerikalı buz patenci
 1991 - jordan poyer, amerikalı amerikan futbolu oyuncusu
 1993 - raphaël varane, fransız millî futbolcu
 1994 - kim byeong-yeon, güney koreli futbolcu
 1994 - pa konate, i̇sveçli-gineli futbolcu 
 1994 - nikola radičević, sırp profesyonel basketbolcu 
 1995 - ellen benediktson, i̇sveçli şarkıcı ve şarkı yazarı
 1995 - lewis baker, i̇ngiliz futbolcu
 1996 - allisyn ashley arm, amerikalı oyuncu
 1996 - mack horton, avustralyalı serbest yüzücü
 1997 - tsukasa morishima, japon futbolcu 
 1998 - satou sabally, gambiya asıllı alman profesyonel basketbolcu
 1999 - olimpiu moruţan, romanyalı profesyonel futbolcu

ölümler 
 1077 - i. géza, macaristan krallığı'nın 7. kralı (d. 1040)
 1185 - antoku, japonya'nın 81. i̇mparatoru (d. 1178)
 1342 - xii. benedictus, katolik kilisesi'nin 197. papası (d. 1285)
 1472 - leon battista alberti, i̇talyan ressam, şair ve filozof (d. 1404)
 1566 - louise labé, fransız şair (d. 1524)
 1644 - chongzhen, çin'in ming hanedanı'nın 16. ve son i̇mparatoru (d. 1611)
 1667 - pedro de betancur, i̇spanyol hristiyan azizi ve misyoner (d. 1626)
 1744 - anders celsius, i̇sveçli gök bilimci (d. 1701)
 1800 - william cowper, i̇ngiliz şair ve hümanist (d. 1731)
 1820 - constantin françois de chassebœuf, fransız filozof, tarihçi, doğu bilimci ve politikacı (d. 1757)
 1840 - siméon denis poisson, fransız matematikçi ve fizikçi (d. 1781)
 1878 - anna sewell, i̇ngiliz roman yazarı (d. 1820)
 1914 - géza fejérváry, macar asker ve macaristan krallığı'nın başbakanı (d. 1833)
 1928 - pyotr vrangel, rus asker (karşı devrimci beyaz ordu'nun liderlerinden) (d. 1878)
 1941 - salih bozok, türk asker, atatürk'ün yaveri ve milletvekili (d. 1881)
 1956 - paul renner, alman grafik tasarımcısı ve eğitmen (d. 1878)
 1972 - george sanders, i̇ngiliz aktör (d. 1906)
 1976 - sir carol reed, i̇ngiliz film yönetmeni ve yapımcısı (d. 1906)
 1982 - w.r. burnett, amerikalı romancı ve senaryo yazarı (d. 1899)
 1988 - clifford d. simak, amerikalı yazar (d. 1904)
 1990 - dexter gordon, amerikalı caz saksafoncusu (d. 1923)
 1995 - ginger rogers, amerikalı aktris ve dansçı (d. 1911)
 1996 - saul bass, amerikalı grafik tasarımcısı film yapımcısı ve oscar ödülü sahibi (d. 1920) 
 2001 - michele alboreto, i̇talyan yarış pilotu (d. 1956)
 2002 - lisa lopes, amerikalı şarkıcı (d. 1971)
 2003 - lynn chadwick, britanyalı heykeltıraş (d. 1914)
 2006 - jane jacobs, amerikalı-kanadalı kadın gazeteci, yazar ve aktivist (d. 1916)
 2007 - alan ball jr., i̇ngiliz eski millî futbolcu ve teknik direktördür (d. 1945)
 2009 - beatrice arthur, amerikalı aktris ve şarkıcı (d. 1922)
 2011 - osman durali, türk asıllı bulgar güreşçi (d. 1939)
 2011 - güven sazak, türk iş insanı ve fenerbahçe spor kulübü başkanı (d. 1935)
 2012 - louis le brocquy, i̇rlandalı ressam (d. 1916)
 2012 - paul l. smith, amerikalı oyuncu, komedyen ve seslendirme sanatçısı (d. 1936)
 2013 - virginia gibson, amerikalı şarkıcı, dansçı ve oyuncu (d. 1925)
 2014 - tito vilanova, i̇spanyol futbolcu ve teknik direktör (d. 1968)
 2015 - dan fredinburg, amerikalı bilişimci ve bilgisayar mühendisi (d. 1981)
 2015 - otakar krámský, çek otomobil yarışçısı (d. 1959)
 2016 - samantha schubert, malezyalı aktris ve güzellik kraliçesi (d. 1969)
 2017 - philippe mestre, fransız siyasetçi (d. 1927)
 2017 - yelena rjevskaya, sovyet yazar (d. 1919)
 2017 - munyua waiyaki, kenyalı siyasetçi ve hekim (d. 1925)
 2018 - şöhret abbasov, özbek aktör, film yönetmeni, senarist ve film yapımcısı (d. 1931)
 2018 - michael anderson i̇ngiliz film yönetmeni (d. 1920)
 2018 - abbas attar, i̇ranlı fotoğraf sanatçısı (d. 1944)
 2018 - edith macarthur, i̇skoç kadın oyuncu (d. 1926)
 2019 - robbert de graaf, hollandalı bisiklet yarışçısı (d. 1991)
 2019 - john havlicek, amerikalı profesyonel basketbol oyuncusu (d. 1940)
 2019 - larry jenkins, amerikalı oyuncu, film yapımcısı, yönetmen ve senarist (d. 1955)
 2019 - faty papy, burundili millî futbolcu (d. 1990)
 2020 - alan abel, amerikalı müzisyen, eğitimci ve mucit (d. 1928)
 2020 - india adams, amerikalı şarkıcı, dublaj sanatçısı ve oyuncu (d. 1927)
 2020 - erin babcock, kanadalı hemşire ve siyasetçi (d. 1981)
 2020 - ricardo brennand, pernambuco eyaletinde brezilyalı iş insanı, mühendis ve sanat koleksiyoncusu (d. 1927)
 2020 - ricardo divila, brezilyalı motor sporları tasarımcısı (d. 1945)
 2020 - henri kichka, belçikalı yazar (d. 1926)
 2020 - robert mandell, amerikan asıllı i̇ngiliz orkestra şefi (d. 1929)
 2020 - gunnar seijbold, i̇sveçli fotoğrafçı ve müzisyen (d. 1955)
 2021 - hamid casimiyan, i̇ranlı futbolcu (d. 1936)
 2022 - susan jacks, kanadalı şarkıcı, söz yazarı ve müzik yapımcısı (d. 1948)
 2022 - ursula lehr, alman akademisyen, yaş araştırmacısı ve siyasetçi (d. 1930)
 2023 - françois léotard,  fransız siyasetçi (d. 1942)
 2023 - harry belafonte, amerikalı şarkıcı (d. 1927)

tatiller ve özel günler 

 karanfil devrimi (portekiz)
 dünya penguen günü

kaynakça 

0425
25