mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Gülcemal Kadınefendi

gülcemal kadınefendi (d. 1826 - ö. 15 aralık 1851), osmanlı padişahı mehmet reşat'ın annesi ve ve sultan abdülmecid'ın eşlerinden biriydi.

kökeni ve doğum yeri hakkında kaynaklarda bilgi yoktur. 27 mart 1843 tarihinde sultan abdülmecit'in eşi oldu. 5 çocuk doğurdu. çocukları sırasıyla fatma sultan (1 kasım 1840-29 ağustos 1884), hatice sultan (7 şubat 1842-1842), refia sultan (7 şubat 1842-4 ocak 1880), şehzade mehmet reşat (2 kasım 1844-4 temmuz 1918) ve rukiye sultan'dır (1850-). gülcemal kadın efendi 29 kasım 1851 tarihinde oğlu padişah olmadan önce öldü. cenazesi i̇stanbul hatice turhan valide sultan türbesi'ne gömüldü.

popüler kültürdeki yeri
2017-2021 yılları arasında yayımlanan  payitaht abdülhamid  dizisinde  gülsim ali  tarafından canlandırıldı.

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 
 

1826 doğumlular
1851 yılında ölenler
osmanlı padişah eşleri
osmanlı padişah anneleri
Uzunada

uzunada, diğer adıyla kösten adası, türkiye'nin i̇zmir iline bağlı bir adadır. i̇zmir körfezi'nin orta kısmında yer alır. türkiye'nin yüzölçümü bakımından dördüncü büyük adasıdır.

etimoloji 
antik yunancada adı drymoussa (δρυμούσσα) olan ada, ayrıca makronisi ("uzun ada") veya englezonisi ("i̇ngilizlerin adası") olarak adlandırılmaktaydı. bazı kaynaklarda kösten adası olarak da adı geçmektedir.

tarihçe 
antik yunan tarihçisi thukididis, peloponez savaşı'nın yirminci yılında kuvvetli rüzgârların olduğu bir dönemde spartalı amiral astuochos'un bazı gemilerinin sekiz gün boyunca sığındığı üç adadan biri olarak uzunada'dan bahseder.

mö 188'de apamea antlaşması'nın imzalanmasının ardından ada, klazomenai şehrine verildi.

1914 yılında adada yaklaşık 2.000 yunan'ın yaşadığı bilinmektedir.

i. dünya savaşı sırasında kraliyet donanması'nın akdeniz filosu, nisan 1916'da adayı işgal etti ve daha sonra adada pul bastı.

ada, 12 eylül 1980 darbesi sonrasında necmettin erbakan ve alparslan türkeş'in sürgün edildiği yerdir. bugün onların kaldığı yerler yazları sosyal tesis olarak kullanılmaktadır. ada günümüzde deniz üs komutanlığı olarak alay seviyesinde askerî bir adadır ve personel aileleri dışında sivillerin adaya girmesi yasaktır.

coğrafya 
kuzey-güney yönünde 9 km'yi bulan uzunluğu ve 30 km'yi bulan yüzölçümü ile uzunada, türkiye'nin yüzölçümü bakımından dördüncü büyük adasıdır. i̇zmir körfezi'nin orta kısmında, urla ve karaburun kıyılarına yakındır. dağlık şekilleriyle körfezden yükselen adanın en yüksek noktası, 189 m ile barbaros tepesi'dir. ada, toloz i̇skelesi ile anakarada yolluca sosyal tesisler komutanlığına deniz yoluyla bağlanmıştır. adanın güneybatısında nergis adası, kuzeybatısında ise zafer adası olarak bilinen iki adacık vardır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 small islands in the near east  

i̇zmir'in adaları
urla
i̇zmir körfezi
türkiye'deki önemli kuş alanları
Usûlî

usûlî (? - 1538/39), divan edebiyatı şairi, mutasavvıf.

vardar yenicesi'nde doğmuştur. şeyh i̇brahim gülşenî'ye bağlanmıştır. eserleri, hayattayken beğenilmiş, ismi duyulmuştur. fakir bir hayat yaşasa da gururlu ve onurlu olduğu, insanlara hâlini bildirmediği bilinir. 1538-1539 yıllarında öldüğü sanılmaktadır.

eserlerinde ilk göze çarpan tasavvufi görüşleridir. ayrıca dili zamanın göre çok düzgündür. fazla eser bırakmamıştır. genel olarak ünlü şairler ve otoriteler tarafından yetenekli bulunmakla birlikte yeteneklerini pek geliştiremediği belirtilmiştir.

eserlerinden örnek 
hâtırum cem'iyyetin itdi perîşân ayrılık
ayrılık kıldı bana dünyâyı zindân ayrılık

kaynakça 
 muallim naci, esâmî, s. 61

dış bağlantılar 
 hiclâl demir, çağlarını eleştiren dîvan şairleri: hayretî - usûlî - hayalî; türk edebiyatı bölümü, bilkent üniversitesi, ankara; haziran 2001.

divan edebiyatı şairleri
Gülüstü Hanım

fatma gülüstü hanım (ö. mayıs 1861, i̇stanbul), son osmanlı padişahı mehmet vahidettin'in annesi ve sultan abdülmecid'in eşlerinden dördüncü ikbaliydi.

yaşamı 
gülüstü hanım, 1830 yılında abhazya'nın sohum şehrinde doğdu. esas adı fatma chachba idi, abhaz şaş'e hanedanı'nin bir üyesiydi. babası prens tahir bey chachbaref, annesi afişe hanım lakerba idi. abhazya prensliği devlet başkanı kelesh ahmed-bey shervashidze'nin torunuydu.

fatma 1831'de ailesiyle birlikte i̇stanbul'a geldi, babası 1832'de burada öldü. on yaşındayken osmanlı geleneklerine göre adının değiştirildiği i̇mparatorluk haremine emanet edildi. daha sonra bezmiâlem sultan'nın yanındaki nedimelerden biri oldu.

1854 yılında sultan abdülmecit'in eşi oldu. dört çocuğu oldu. beşinci ikbalken ikiz olan fehime ve zekiye sultanları ertesi yıl 30 temmuz 1856'da mediha sultan'ı ve 2 şubat 1861'de vahidettin'i doğurdu. yaptığı doğumdan üç ay sonra mayıs ayında veremden önce kendisi ve hemen akabinde dört hafta sonra haziran ayında da eşi sultan abdülmecid öldü. gülüstü kadın efendi fatih camii'nin mihrap önünde bulunan münire sultan türbesi'ne defnedildi. diğer bir rivayete göre fatih'te bulunan nakşidil valide sultan türbesi'nin avlusundaki yeni türbe'ye defnedildi.

oğlu vahidettin annesinin ölümünden çok sonra, 57 yaşındayken tahta çıktığı için gülüstü hanım hiçbir zaman gerçekten valide sultan olamadı.

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 
 açba, leyla: harem hatıraları, i̇stanbul 2009
 aredba, rumeysa: sultan vahdeddin'in san remo günleri, i̇stanbul 2008
 öztuna, yılmaz: devletler ve hanedanlar, ankara 2005
 öztürk, ahmet: harem ve osmanlı padişahları i̇stanbul 2007

 

1831 doğumlular
1861 yılında ölenler
osmanlı padişah eşleri
osmanlı padişah anneleri
osmanlı abhazları
19. yüzyılda osmanlılar
19. yüzyıl kadınları
eskiden hristiyan olanlar
türkiye'de enfeksiyon hastalıklarından ölenler
OK Computer

ok computer, i̇ngiliz rock grubu radiohead'in 16 haziran 1997'de yayımlanan üçüncü stüdyo albümü. yapımcılığını radiohead üyelerinin yanı sıra grubun sonraki albümlerinde de rol alan nigel godrich'in üstlendiği albüm emi'nin alt kuruluşları parlophone ve capitol records tarafından yayımlandı. 1995'te kaydedilen "lucky" dışında albüm, 1996 ve 1997 yıllarında oxfordshire ve bath'te kaydedildi. önceki albümleri the bendsin gitar merkezli, içgözlemsel tarzından uzaklaşıp soyut temalar ve çok katmanlı seslere yönelen grup, sonraki daha deneysel eserlerinin de temelini hazırladı.

albümü pazarlaması zor olarak gören emi'nin düşük satış beklentilerine karşın ok computer uk albums chart'ta zirveye ulaşırken billboard 200 listesine de 21. sıradan giriş yaptı. albümden "paranoid android", "karma police", "lucky", "no surprises" ve "airbag" şarkıları promosyonal single olarak yayımlandı. radiohead'in uluslararası bilinirliğine katkı sağlayan albüm dünya çapında en az 7,8 milyon kopya sattı. 22 haziran 2017'de, albümün yirminci yıldönümü anısına ilave parçaların bulunduğu remaster'lanmış bir versiyonu yayımlandı.

oldukça olumlu eleştiriyle karşılanan ok computer, pek çok dinleyici, eleştirmen ve müzisyen tarafından tüm zamanların en iyi albümlerinden biri olarak kabul edilir. albüm 1998 grammy ödülleri'nde yılın albümü ödülü'ne aday gösterildi ve en i̇yi alternatif müzik albümü ödülü'nü kazandı. albüm, o zamanlar britanya'da yaygın olan britpop tarzından, ilerleyen yıllarda etkisini gösteren melankolik, atmosferik alternatif rock'a kayışın öncüsü oldu. ok computer aşırı tüketimcilik, toplumsal yabancılaşma, duygusal yalnızlaşma ve siyasi yozlaşmanın hakim olduğu bir dünyayı tasvir ettiğinden 21. yüzyıl yaşamının iç yüzünü anlayan bir eser olarak yorumlanır.

parça listesi 
 airbag
 paranoid android
 subterrenean homesick alien
 exit music (for a film)
 let down
 karma police
 fitter happier
 electioneering
 climbing up the walls
 no surprises
 lucky
 the tourist

1997 albümleri
radiohead albümleri
en i̇yi alternatif müzik albümü grammy ödülü
abbey road studios'ta kaydedilen albümler
Âşık Paşa

âşık paşa (1272 –  3 kasım 1333), türk şâir ve mutasavvıf.

kimliği 
1272 yılında kırşehir'de doğdu. baba i̇lyas'ın oğullarından ve konya'da altı ay hükümdarlık yaptıktan sonra sultanlığı karamanoğulları'na bıraktığı söylenen muhlis paşa'nın oğludur. mutasavvıf bir aile geleneğinde yetişmiştir. eserlerinde tasavvufun etkisi büyüktür. dîndar birisidir ve bu nedenle eserlerindeki tasavvufi yönün yanı sıra yoğun biçimde dini motifler mevcuttur. eserlerinin ve düşüncelerinin önemli bir yönü de o dönemde türkçeye verdiği önemdir. çünkü o dönemlerde türkçeden çok arapça ve farsça'ya değer verilmektedir, şâir bunu kınar ve eserlerini türkçe ile kaleme alır.

kırşehir'de yerleşen muhlis paşa'nın üç oğlundan en büyüğü alâ ed-dîn ali'dir. bu yüzden alâ ed-dîn ali, baş ağa, yani en büyük kardeş olarak tanınmıştır. baş ağa adı zamanla beşe, sonra da paşa olarak söylenmiş, şiirlerinde âşık mahlasını kullandığı için de, asıl adı unutularak âşık paşa adı, her tarafta ün yapmıştır.

yaşamı 
âşık paşa, dînî ve tasavvufî bilgilerini kırşehirli şeyh süleyman'dan öğrenmiştir. osmanlı i̇mparatorluğu'nun kuruluş yıllarında babası ile birlikte osman gazi'nin yanında hizmet görmüştür. orhan gazi'nin osmanlı i̇mparatorluğu'nun başına geçtiği yıllarda, kırşehir'e gelerek baba ocağına yerleşmiştir. âşık paşa, kırşehir'deki âhiler'in büyük saygıyla bağlandıkları bir mürşid olarak çevresindeki oğuzlara dostluk ve kardeşlik ilkelerini aşılamış, onlara yalın türkçe ile yunus tarzı ilâhiler söylemiş, ancak yunus kadar başarılı olamamıştır. eserlerini türkçe ile yazan âşık paşa, aruz ve hece ölçüsüyle söylediği dörtlük ve gazel biçimindeki ilâhilerinin yanı sıra, kimi hikâyeler de kaleme aldı.

ölümü 
kırşehir'de, 3 kasım 1333 tarihinde öldü. mezarı üzerine türbe yapılmıştır ve bu türbe ziyaretgâh hâline gelmiştir.

eserleri 
 garibnâme: 12 bin beyitlik ahlâkî, tasavvufî, didaktik bir eserdir.
 fakrnâme
 vasf-ı hâl
 kimya risâlesi
 hikâye

kaynakça

dış kaynaklar 

 yavuz, kemal "âşık paşa" (1999) yaşamları ve yapıtlarıyla osmanlılar ansiklopedisi , c. 1 s.259-261, i̇stanbul: yapi kredi kültür sanat yayıncılık. isbn 975-08090072-9.

dış bağlantılar 
 kut, günay  (1991)  "âşık paşa"  bölüm 1, '' türkiye diyanet vakfı i̇slâm ansiklopedisi. c.4 say. 1-3' (çevrimiçi )

divan edebiyatı şairleri
mutasavvıflar
1272 doğumlular
1333 yılında ölenler
kırşehir doğumlular
kırşehir'de ölenler
kırşehir'de defnedilenler
Garibnâme

garipnâme, âşık paşa'nın ünlü 12.000 beyitlik ahlakî, felsefî, psikolojik, tasavvufî mesnevîsidir. tasavvufun yanında türklerin eski kahramanlık ve alplik devirlerini terennüm eden sosyal varlıkların tablosunu çizen, türk dilinin arı, katıksız örneklerini yaşatan bir eserdir. ayrıca eser aruz ölçüsüyle yazılmıştır ve 10 bölümden oluşmaktadır.

dönemi 
eser 1329 yılında yazılmıştır. süleyman çelebi'nin mevlid eserini etkilemiştir. sürekli türkçeye önemi vurgulayan bir şair olan âşık paşa bu eseri türkçe kaleme almıştır. eser döneminin en önemli türkçe eserlerinden olup o dönem için türkçenin en güzel örneklerinden birisi olarak öne çıkar.

eser anadolu'daki tasavvuf anlayışı açısından büyük önem taşır. ana konusu tasavvuf ve dîndir. dînî öğütler içeren eser sadece türkçe açısından değil dönemin dînî anlayışının anlaşılması açısından da önemlidir.

garibnâme'den bir örnek 
kamu dilde var idi zabtı üsul
bunlara düşmüş idi cümle ükul.
türk diline kimseler bakmaz idi
türklere herkes könül akmaz idi.
türk dahi bilmez idi bu yolları
i̇nce yolu, ol ulu menzilleri
bu garibnâme eğer geldi dile
kim bu dil ehli dahi beni bile.
yol içinde bir-birini vermeye.
dile bakıp maniyi hor görmeye.
ta ki mahrum kalmaya türkler dahi
türk dilinde anlayalar ol hakkı.
maniyi bir dilde sanmın siz heman,
cümle diller anı söyler bigüman.
cümle dilde söylenen ol sözdürür
cümle gözlerden gören ol gözdürür.

dış bağlantılar 
 türkiye türkçesiyle yazılmış i̇lk edebi eser

kaynakça 

tasavvuf edebiyatı eserleri
tasavvuf eserleri
mesneviler
Hâmî-i Âmidî

hâmî-i âmidî (d. ? - ö. 1747), osmanlı şairi.

diyarbakırlı olan hâmî-i âmidî döneminin tanınmış şairlerindendir. bazı vezirlere divan kâtipliği de yapmıştır. 1747'de diyarbakır'da ölmüştür.

dış bağlantılar
 

divan edebiyatı şairleri
diyarbakır doğumlu yazarlar
1747 yılında ölenler
Aegukga

aegukga ya da aegukka (hangıl: 애국가 / hanja: 愛國歌), güney kore'nin resmî olmayan ulusal marşı. marşın adı "ülkeye aşk şarkısı" ya da "yurtseverlik şarkısı" anlamına gelir.

marşın sözlerinin 1896 yılında seul'de bulunan dongnimmun'un (bağımsızlık kapısı) temel taşı koyma töreninde ya politikacı yun chiho ya da bağımsızlık yanlısı lider ve eğitimci an chang-ho tarafından yazıldığına inanılır. başlangıçta marş, amerikalı misyonerlerin öğrettiği i̇skoç folk müziği meldoisi auld lang syne ile söylenmekteydi. çin'in şangay şehrinde bulunan kore cumhuriyeti geçici hükûmeti aegukga 'yı ulusal marş olarak kabul etmiştir. japon i̇mparatorluğu idaresinden ayrılmanın tam üç yıl sonrasında 15 ağustos 1948'de güney kore'nin kuruluşunu kutlayan törende i̇skoç melodisi, ahn eak-tae tarafından 1935'te bestelenen korea fantezi senfonisinin final bölümü ile değiştirildi. yeni aegukga daha sonra 1948'de devlet başkanı syngman rhee tarafından bir kararla kabul edildi.

marş dört kıta ve bir nakarattan oluşur ancak genellikle yalnızca ilk kıta ve nakarat okunur.

güney kore'nin ulusal sembolleri
ulusal marşlar
yun chi-ho
Bamerni Havaalanı

bamerni havaalanı, kuzey irak'ın duhok ilindeki bamerni kasabasında (osmanlı döneminde musul sancağı i̇madiye kazası içinde) bulunan askeri havaalanıdır. 36. paralelin kuzeyinde, türkiye sınırına 40 km mesafede bulunmaktadır. türkiye pkk sızmalarını önlemek ve bölgenin güvenliğini sağlamak üzere, elektronik sistemleri türkiye'den getirerek modernize edilip tanklarla desteklemiştir.

havaalanının türkiye'nin kontrolü altında olduğu 2002'de celal talabani’nin ntv’ye yaptığı bir açıklama sonrası gündeme gelmiştir.

1990'ların başından beri bölgede tugay seviyesinde birlik bulunduran türkiye'nin, bamerni havalimanı'ndaki varlığı bugün 60 tank ve çeşitli zırhlı birlikler ile yaklaşık 2.000 asker düzeyindedir.

kaynakça

irak'taki havaalanları
türk hava kuvvetleri üsleri
irak-türkiye ilişkileri
duhok ili
Çilek kafalı ayrılmaz

çilek kafalı ayrılmaz (agapornis lilianae), papağangiller (psittacidae) familyasından bir papağan türü. türkiye'de cennet papağanı olarak da bilinirler.

alnı karmen kırmızı, tepesi, kafasının yanları ve gırtlağının üst kısmı portakal rengi, kafasının arkası, ensesi, boynunun yanları açık zeytuni-yeşildir. vücudunun üst kısmı yeşil, alt kısmı açık yeşildir. kuyruk üstü örtüsü yeşil, kuyruk yeşil ve kuyruk üstündeki band siyahtır. göz etrafında çıplak beyaz bir halka vardır. gaga kırmızıdır. boyu 13–14 cm'dir.

neredeyse tehdit altında olan türler
Ankara Sanat Tiyatrosu

ankara sanat tiyatrosu (ast), 1963 yılında, ankara'da asaf çiyiltepe öncülüğünde kurulmuş tiyatro topluluğudur. tiyatro, i̇stanbul'daki arena tiyatrosu'nun devamı niteliğindedir.

kapatılması 
ankara'da dört kez oynanan hitler rejiminin korku ve sefaleti oyunu, beşinci kez siyasal bilgiler fakültesi öğrencilerine oynanırken, ankara sıkıyönetim kumandanlığı'nın 4 nisan 1972 tarihli bildirimi ile yasaklandı ve 1974 yılında yeniden açıldı. bildirimde şöyle denilmekteydi:

ayrıca bakınız 

 kadın oyunları festivali

kaynakça

dış bağlantılar 
 

sanat tiyatrosu
1963'te türkiye'de kurulan oluşumlar
Basamak fonksiyonu

basamak fonksiyonu  ile gösterilir ve tanımı şu şekilde verilir:

kuantum mekaniğinde parçacıkların bağlı durumları basamak potansiyellerle ifade edilir, fiziksel olarak bu açıdan önem taşır. basamak fonksiyonu periyodik olarak yazılırsa böyle bir potansiyel altındaki parçacığın (sıklıkla elektronun) dalga fonksiyonu bloch fonksiyonu veya bloch dalgası olarak adlandırılır. örgüde elektronlar periyodik basamak potansiyeli altında varsayılırdıklarından basamak fonksiyonu fizik açısından önemlidir. ayrıca maxwell, voigt ve kelvin cisimleri için creep olayı uygulanan kuvvetin zamana bağlı basamak fonksiyonu olması durumunda matematiksel olarak modellenir.

ayrıca bakınız
 matematiksel fonksiyonların listesi

özel fonksiyonlar
Ayşe Sineperver Sultan

ayşe sineperver sultan, (1761 - 11 aralık 1828). i. abdülhamid'in 1776'da evlendiği onbirinci eşi (1761 - 11 aralık 1828), osmanlı padişahı iv. mustafa'nın öz annesi, esma sultan'ın annesidir. 29 mayıs 1807'ten itibaren ise iv. mustafa'nın tahta çıkması ile valide sultan olmuştur.

hayatı
18. yüzyılda cariyeler genelde kafkasya'dan getirildiği için gürcü veya çerkes asıllı olduğu tahmin edilir. oğlu iv. mustafa'nın kısa saltanatı sırasında 29 mayıs 1807-17 kasım 1808 tarihleri arasında valide sultan oldu. fatih'te, kendi adını taşıyan bir çeşme yaptırdı. oğlunun öldürülmesinden sonra 20 sene daha yaşadı ve 11 aralık 1828 tarihinde öldü. eyüp sultan camii şadırvan avlusundaki hazireye defnedilmiştir.

galeri

kaynakça 

1761 doğumlular
1828 yılında ölenler
osmanlı padişah eşleri
valide sultanlar
eyüpsultan mezarlığı'na defnedilenler
i̇stanbul doğumlular
i̇stanbul'da ölenler
Kronecker deltası

kronecker deltası veya kronecker delta fonksiyonu, leopold kronecker tarafından tanımladığından onun adını almıştır.

kronecker delta fonksiyonu şu şekilde verilir;

bunun dışında rezidü hesabını düşünürsek kronecker deltanın bir başka temsili de c, sıfır etrafında saat yönüne ters kapalı bir kontür olmak üzere şu şekilde verilir.

fonksiyon karakterinden çok notasyonda kolaylaştırıcı eleman olarak kullanıldığından genellikle kronecker delta (veya kronecker deltası) olarak anılır. özellikle diklik bağıntılarında sıkça kullanılan bir özelliği  olmak üzere şöyle verilir.

kronecker delta ve dirac delta arasında kesiklilik ve süreklilik ilişkisinin aynısı vardır. diğer bir deyişle kronecker delta dirac deltanın kesikli uzaydaki halidir.

ayrıca bakınız
 matematiksel fonksiyonların listesi

matematiksel gösterim
özel fonksiyonlar
Şehsuvar Sultan

şehsuvar sultan (d. 1682 - ö. 29 nisan 1756), osmanlı padişahı iii. osman'ın annesi, valide sultan ve sultan ii. mustafa'in eşiydi.

kimliği
kökeni ve ailesi bilinmiyor. oğlu iii. osman'ın üç yıllık saltanatının başlangıcında bir buçuk yılı bulmayan bir süre boyunca valide sultan oldu.

döneminde cereyân eden önemli hâdiseler
iii. osman'ın 13 aralık 1754 tarihinde osmanlı padişahı olması üzerine çorlulu köse bahir mustafa paşa'nın vezîr-i âzam olduğu bir dönemde valide sultan oldu. iii. osman'ın hükümdarlığının üçüncü ayı başlarken, o devirde anadolu valisi olan hekimoğlu ali paşa da üçüncü defâ sadrâzam olarak atandı. sadrâzamlığının dördüncü ayı muhalifleri tarafından iii. osman'a şikâyet edilen ve hemen akabinde sandalla kız kulesi'ne hapsedilmek üzere götürülmekte olan hekimoğlu ali paşa, şâh-süvar valide sultan'ın telkinleri neticesinde serbest bırakılarak yerine 18 mayıs 1755 tarihinde naili abdullah paşa sadrâzam olarak tâyin edildi. bu dönemin temmuz ayında kadırga limanı'nda 20 saat kadar devam eden büyük bir yangın çıktı. bu hâdisenin ardından 24 ağustos 1755 tarihinde yerine silahdar bıyıklı ali paşa vezîr-i âzam olarak atandı ise de altmışüç gün sonra yalan söylediği, rüşvet aldığı ve adının yolsuzluklara karışması nedenlerinden ötürü azledilerek 25 ekim 1755 tarihinde idam edildi. yerine paris sefaretnamesi'nin yazarı yirmisekiz mehmed çelebi'nin oğlu yirmisekizzade mehmed said paşa vezîr-i âzam olarak getirildi. gelgelelim, o da daha henüz altıncı ayını tamamlayamamışken sadrâzamlıktan azledilerek malları hazineye devrolundu. yerine çorlulu köse bahir mustafa paşa ikinci kez sadrâzam olarak atandı.

vefatı
29 nisan 1756 tarihe raslayan miraç kandili gecesi oğlunun saltanatı sırasında, oğlunun ölümünden bir yıl önce öldü. cenazesi i̇stanbul'un fatih i̇lçesi'nin  çemberlitaş semtinde bulunan nuruosmaniye camii'ndeki şah-süvar sultan türbesi'ne defnedildi.

ayrıca bakınız 
 nuruosmaniye camii
 valide sultan
 osmanlı padişah eşleri
 osmanlı padişah anneleri

bibliyografya 
 peirce, leslie p. (1993), the imperial harem : women and sovereignty in the ottoman empire oxford: oxford university press, isbn 0-19-508677-5.   
 uluçay, m. çağatay (2011 5.bas.), padişahların kadınları ve kızları''' ankara: ötüken. isbn 9789754378405.
 bahadıroğlu, yavuz, (2009 15.baskı) resimli osmanlı tarihi, i̇stanbul: nesil yayınları, isbn 978-975-269-299-2.
 sakaoğlu, necdet (2008) bu mülkün kadın sultanları: vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler,'' oğlak yayıncılık. s. 290. isbn 978-9-753-29623-6.

kaynakça 

1682 doğumlular
1756 yılında ölenler
osmanlı padişah eşleri
osmanlı padişah anneleri
valide sultanlar
Guan Yu

guan yu (çince:關羽, pinyin: guān yǔ)(160 – 219) yaklaşık iki bin yıl önce çin'de yaşamış bir generaldir. aynı zamanda çin tarihinde önemli bir kahraman; çin dinlerinde bir kutsal figürdür.

guan yu'nün yaşadığı dönem çin'in han hanedanlığı'nın sonu ile üç krallık döneminin başlarına denk gelir. bu dönem iç çatışmaların, kargaşanın hakim olduğu bir dönemdir. guan yu, kardeşi liu bei ve kan kardeşi zhang fei ile birlikte wei ve doğu wu hanedanlığına karşı savaşmıştır. daha sonra liu bei shu han hanedanlığının ilk imparatoru olmuştur. guan yu ise bir savaşta wu generali lü meng tarafından esir alınmış ve idam edilmiştir.

guan yu sui hanedanlığı döneminde tanrılaştırılmış; bu inanış günümüze kadar ulaşmıştır. çin halk inancında guan gong olarak adlandırılır; dürüstlüğün ve kardeşliğin sembolüdür. taoculuk'ta ise şeytanları dize getiren güçlü bir koruyucu tanrıdır. budistler de tapınaklarının ve dharma'nın koruyucusu olarak kabul ettikleri guan yu'yü bodhisattva olarak adlandırırlar.

guan yu inanışı günümüzde oldukça yaygındır; çin, tayvan ve hong kong'da guan yu'ye adanmış tapınaklara bolca rastlanır. guan yu bu tapınaklarda elinde bir mızrak, kırmızı yüzlü, uzun sakallı olarak tasvir edilir.

guan yu'nün bu kadar yaygın olmasının bir sebebi de üç krallığın öyküsü adlı romanın başkarakterlerinden biri olmasıdır. üç krallığın öyküsü luo guanzhong tarafından 14. yüzyılda yazılmıştır; guan yu kahramanlıklarının bolca anlatıldığı bu kitap çin dışında japonya ve kore'de de çok sevilen bir eserlerdir. günümüzde de çizgi filmler ve bilgisayar oyunlarıyla uzakdoğu'da hala popülerliğini korumaktadır.

notlar 

taoizm
çin tanrıları
Kahire Konferansı

kahire konferansı, ii. dünya savaşı sonra uzak doğu'daki gelişmeleri değerlendirmek amacıyla roosevelt, churchill ve çan kay şek arasında; 22-26 kasım 1943 tarihleri arasında kahire'de yapılan toplantıdır. kesin bir sonuca varılamayan konferansın yapılmasında moskova konferansı'nda görev alan dışişleri bakanlarının üç devletin liderlerinin de bir görüşmede bulunmaları gerektiğine karar vermesi etkili oldu. josef stalin'in isteği üzerine tahran seçilse de düzenlenen konferansta uzak doğu meselelerinin de görüşülmesi planlandığı için çin cumhuriyeti'ni temsilen çan kay şek'in de yapılacak görüşmelere davet edilme teklifinin stalin tarafından kabul edilmemesi üzerine, churchill ile roosevelt hem çan kay şek ile görüşmek hem de tahran'da yapılacak konferansa birlik içinde katılmak amacıyla kahire'de bir araya geldiler.

churchill'in konferans boyunca balkanlar'da bir cephe açılması konusunda ısrarına karşın bu isteği, roosevelt tarafından kabul edilmedi. ayrıca bu konferansta türkiye'nin üslerini i̇ngiltere'ye açarak savaşa girme durumu da görüşüldü ancak numan menemencioğlu'nun türkiye'nin henüz bir savaşa giremeyecek olmasını gerekçe göstermesinden ötürü sonuç alınamadı.

ayrıca bakınız 
 ii. dünya savaşı konferansları
 i̇kinci kahire konferansı

dış bağlantılar 
 united states department of state foreign relations of the united states diplomatic papers, the conferences at cairo and tehran, 1943 
 the cairo conference, 1943 

ii. dünya savaşı konferansları
kahire konferansları
1943 konferansları
Emine Mihrişah Kadınefendi

emine mîhrişâh kadınefendi (ö. 1732, i̇stanbul) osmanlı padişahı iii. mustafa'nın annesi ve sultan iii. ahmed'in eşiydi.

hayâtı 
kökeni ve doğum yeri hakkında kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır. necdet sakaoğlu'nun bildirdiğine göre, hicrî şevval 1175 tarihli bir saray belgesindeki "bundan akdem vefât eden i̇kinci mîhr-i şâh kadın efendi" cümlesindeki az önce mânâsındaki akdem sözcüğü, emine mîhr-i şâh'ın bu belgede belirtilen milâdî 1762 tarihine yakın bir zamanda öldüğünün tahmin edilebilir ancak bunu doğrulayacak tarihî bir belge yoktur.  iii. ahmed'in ikinci kadınıdır.

mezarı 
mihrişah, i̇stanbul eminönü'nde yeni camii havatin türbeleri (hatice turhan sultan türbesi) haziresinde, eltisi rabi'â şermî'nin mezarının yanına gömüldü. baş taşının kenarına yazılmış olan merhûme vâlide sultan ibaresi, mîhr-i şâh'ın mezarının oğlu iii. mustafa'nın padişahlığı devrinde yenilenmiş olduğunu belgelemektedir.

kaynakça

bibliyografya 
 bahadıroğlu, yavuz (2009 2.bas.) resimli osmanlı tarihi, i̇stanbul: nesil yayınları, isbn 978-975-269-299-2.
 sakaoğlu, necdet (2008) bu mülkün kadın sultanları (vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler), oğlak yayıncılık, isbn 9789753297172 
 şimşirgil, ahmet (2014) valide sultanlar ve harem i̇stanbul: timaş yayınları, isbn 978-605-08-1616-7
 peirce, leslie p. (1993), the imperial harem : women and sovereignty in the ottoman empire oxford: oxford university press, isbn 0-19-508677-5.

1732 yılında ölenler
osmanlı padişah eşleri
osmanlı padişah anneleri
valide sultanlar
iii. ahmed
Mihrişah Sultan

mihrişah valide sultan (1745 - 16 ekim 1805), osmanlı i̇mparatorluğu'nun valide sultanı, osmanlı padişahı iii. selim'in annesi ve iii. mustafa'ın eşi.

hayatı 

gürcü asıllıydı fakat doğduğu zamanki ismi bilinmemektedir. aslen gürcü ortodoks bir papazın kızı olan mihrişah sultan, sarayda gürcü güzeli olarak anılmaktaydı. 1789 yılında oğlu iii. selim'in tahta çıkması üzerine valide sultan oldu. 1795 yılında i̇stanbul'un eyüpsultan semtindeki mihrişah valide sultan okulu ve külliyesi'ni, 1796 yılında bahçeköy'deki arabacı mandırası deresi üzerindeki valide bendi'ni, 1801 yılında levet kışlası ve hasköy lâğımcılar kışlası camileri ile kasımpaşa mevlevihanesi de mihrişah valide sultan tarafından yaptırılmıştır. 1805 yılında yeniköy'deki mihrişah valide sultan çeşmesi'ni yaptırmıştır. haremin hazinedar ustalarından çaşnigir zeyneb için eminönü balıkpazarı'nda yaptırdığı kitâbesinde hazinedar usta çaşnigir zeyneb yazmasına rağmen halk arasında mihrişah vâlide sultan çeşmesi olarak bilinen çeşme de bugün yerinde yoktur. halıcıoğlu kışlası ile haliç köprüsü arasındaki iki minareli mihrişah valide sultan (kumbarhane) camii'ni yaptıran da odur. eyüpsultan semtinde 1795 yılında inşa ettirdiği imaret ise 225 yıldan beri faaliyetlerini sürdürmektedir.

divan edebiyatındaki yeri 
şair münib, mihrişah sultan hakkında aşağıdaki dizeleri yazmıştır:

mihr-î-şah kadın o hûrşid-ü kamer kevkebe kim
pertev-i şânı kadar gamkede-i âlem-i şen
mehdi-i ulyâmi edüb refêti temdit-i sürûr
kimsenin tıfl-ı derd ile olmaz şiven

ölümü 
oğlunun saltanatı sırasında 1805 yılında öldü ve eyüpsultan'da 1792 yılında yaptırılan mihrişah valide sultan türbesi'ne defnedildi. türbe içinde mihrişah sultan’dan başka iii. mustafa ile adilşah sultan’ın kızlarından beynan sultan, perestu sultan (ii. abdülhamid’i büyütmüştür), hatice sultan da yatmaktadır. mihrişah valide sultan ve oğlu padişah iii. selim'in her ikisi de mevlevî (muhammed celaleddin-i rumi) tarîkatı mensubuydular.

popüler kültürdeki yeri 
2012 yılında yayınlanan esir sultan adlı türk televizyon dizisinde mihrişah sultan'ı i̇pek tenolcay canlandırdı.

ayrıca bakınız 
 mihrişah valide sultan camii

resimler

kaynakça 

iii. selim
1745 doğumlular
1805 yılında ölenler
eyüpsultan mezarlığı'na defnedilenler
osmanlı gürcüleri
osmanlı padişah eşleri
osmanlı padişah anneleri
valide sultanlar
Rabia Şermi Kadınefendi

râbi'â şerm-î kadınefendi (? - 1732) (osmanlıca: رابعه شرمی قادین افندی), osmanlı padişahı i. abdülhamit'in annesi ve sultan iii. ahmet'in eşi.

yaşamı 
kökeni ve doğum yeri bilinmemektedir. 1714 yılında iii. ahmet'in eşi oldu. 1732 yılında öldüğünde oğlu i. abdülhamit yedi yaşındaydı. i. abdülhamit annesinin ölümünden ancak 42 sene sonra tahta çıktı. o yüzden râbi'â şermî sultân, valide sultan unvanını alamadı. necdet sakaoğlu'nun bildirdiğine göre râbi'â şermî sultan'ın doğum tarihi hadikatü'l-cevamî ve sicill-i osmanî gibi eserlerde hicrî 1135 / milâdî 1723 olarak yanlış verilmiş, alderson da ise bir kayıt düşülmemiştir.

ölümü 
1732 yılında ölen râbi'â şerm-î sultân'ın rokoko üslûbundaki muhteşem mezârı i̇stanbul'da yeni camii (hatice turhan sultan) havatin türbeleri haziresinde, hâcet penceresi önünde, eltisi mîhr-i şâh'ın yanındadır.

çocukları 
 zeynep sultan, (d. 8.4.1714 - ö. 25.3.1774) (i̇lk evliliği 21.10.1727 ile damad mustafa paşa (d. muşkara, 1710; ö. 11.2.1764), (ikinci evliliği şubat 1765'te damad melik mehmet paşa (d. 1720 - ö. 1802) ). i̇lk evliliğinden bir oğlu var.
 rabi'a sultan, (d. 19.11.1719, - ö. 28.9.1721)
 i. abdülhamid (d. 20.3.1725, - ö. 7.4.1789)

başvuru kitapları 
 bahadıroğlu, yavuz (2009 2.bas.) resimli osmanlı tarihi, i̇stanbul: nesil yayınları, isbn 978-975-269-299-2.
 uluçay, m. çağatay (2011 5.bas.). padişahların kadınları ve kızları''' ankara: ötüken. isbn 9789754378405.
 sakaoğlu, necdet (2008) bu mülkün kadın sultanları (vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler), oğlak yayıncılık, isbn 9789753297172 
 şimşirgil, ahmet (2014) valide sultanlar ve harem i̇stanbul: timaş yayınları, isbn 978-605-08-1616-7
 peirce, leslie p. (tr. çev. ayşe berktay) (1996) harem-i hümayun, i̇stanbul: tarih vakfı yurt yayınları isbn 9789753330480. 
 peirce, leslie p. (1993), the imperial harem : women and sovereignty in the ottoman empire'' oxford: oxford university press, isbn 0-19-508677-5.

kaynakça 

osmanlı köleleri
osmanlı padişah eşleri
osmanlı padişah anneleri
iii. ahmed
1698 doğumlular
1732 yılında ölenler
17. yüzyılda osmanlılar
18. yüzyılda osmanlılar
Tabu

tabu, insan davranışlarının belli alanlara ya da belli normlarla ilişkili olarak kutsal veya dokunulmaz olarak tanımlanmış oldukça güçlü sosyal yasaklara denir. etnologlar tarafından polinezya dillerinden alınıp kullanılmaya başlanmıştır. "kutsal" nesnelerde olduğu gibi çelişkili bir yapısı vardır, iki karşıt anlamı da taşır. hem "kutsal" hem "kirlenmiş" şeyler tabu olabilirler. örneğin "kirlenen" kişiler, nesneler "kutsal" olandan ayrı tutulmalıdır. "tabu" karşılığında birçok dilde kullanılan sözcükler iki zıt anlamı birden taşırlar.

hastaları ve ölüleri toplumun geri kalanından ayırmak en eski zamandan beri bir gelenektir. bazı tabular ise kadınlara, cinselliğe, doğuma veya belli olaylara yöneliktir. dövüşte ölmüş bir horozu yemek, reisi silah altında olan bir evin erkek hayvanını öldürmek vb.

bazı tabular geçici, belli dönemler içinken bazıları süreklidir. bazı kozmik ya da kutsal sayılan bölgeler, kimsenin yaklaşmaya cesaret edemediği yerler, bazı mezarlar gibi.

bugün farkında olmadan uygulanan bazı gelenekler de tabulardan kaynaklanmıştır. bazı bölgelerde hükümdar toprağa dokunmamalıydı, çünkü güçleriyle toprağın ölmesine neden olabilirdi; bu nedenle taşınmalı ya da halı üzerinde yürümeliydi.

evrensel bir tabu yoktur ancak tabu mekanizması her zaman aynıdır. bazı nesneler, kişiler ya da bölgeler tamamen farklı bir ontolojik sisteme dahil olurlar ve bunlara dokunmak ontolojik düzlemde ölümcül sonuçlar doğuracak bir kırılmaya neden olur.

bazı tabu örnekleri kaygı ve uzaklaşma yaratan, tuhaf, uğursuz, gizemli vb. olanların normal olanlardan ayrılarak tabu haline getirildiğini gösteriyor. bu nesne, kişi ya da davranışlar aşağılanmaz, tersine bir değer atfedilir. kızılderililerde, birçok afrika kabilesinde, şamanlarda kutsal güçlere sahip olan kişilerin itici görünüşe sahip, nöropat, sinirsel açıdan dengesiz ya da çirkin kişilerden seçilmesi gibi.

son olarak sigmund freud'dan bahsetmek gerekir. freud tabuların bilimsel bir analizini yapmış ve bu tür yasaklara karşı güçlü bilinçaltı güdülerle hareket edildiğini ortaya çıkarmıştır.

türk halk kültüründe 
kutsal yasaklar, türk halk kültüründe "koruğ" sözcüğü ile karşılanır. bu kelime "kor" sözcüğünden türemiştir ve korumak fiilinden gelir. türk halk inancında, şamanizmde ve mitolojide sık sık rastlanan bu yasaklara koru veya korı da denir. yapılması, dokunulması, gidilmesi, söylenmesi dinsel veya metafizik içerikli bir sonuca bağlanmış olan yasak. masallarda ve efsanelerde sık sık görülen yasaklar şu şekildedir.

bakma yasağı: savaşçının geriye dönüp bakmaması gerekir. bazen de herkesin başını çevirip bakması yasaklanır.
uyuma yasağı: bir ağacın altında ejderhayı bekleyen yiğidin uyumaması gerekir. bunun için kolunu keserek tuz basar.
söyleme yasağı: bazı sözlerin söylenmemesi veya hiç kimseyle konuşulmaması gerekir. özellikle kutlu hayvanların adı anılmaz. bazı soyut varlıkları anmak da onları çağırmak dermektir.

ek kaynaklar 
 i̇ngilizce vikipedi tabu maddesi
 i̇ngilizce vikipedi totem ve tabu maddesi
 türk söylence sözlüğü, deniz karakurt

 
etnoloji
dinî kavramlar
kültürel antropoloji
freud psikolojisi
Yaban

yaban (roman) - yakup kadri karaosmanoğlu'nun bir romanı.
 yaban (film, 1973) - gülşen bubikoğlu ve kadir i̇nanır'ın başrollerini oynadığı 1973 yapımı film.
 yaban (film, 1996) - yakup kadri karaosmanoğlu'nun romanından uyarlama 1996 yapımı tv film.
 yaban (film, 2014) - jean-marc vallée tarafından yönetilen 2014 amerika yapımı biyografik macera drama filmi .
Açık etiketli çalışma

açık etiketli çalışma, klinik çalışma yöntemlerinden bir tanesidir. bu çalışmada hem katılımcılar hem de araştırmacılar uygulanan ilacın ne olduğunu bilirler. oysa tek kör ve çift kör çalışmalarda katılımcılar kendilerine hangi ilacın uygulandığını bilmezler (çift kör çalışmada araştırmacı da bilmez).

bilimsel yöntem
deneysel tasarım
biyomedikal
Roosevelt

felemenkçe "gül bahçesi" anlamına gelen hollanda kökenli bir soy isimdir.

 theodore roosevelt (27 ekim 1858 - 6 ocak 1919), abd'nin 26. başkanı.
 franklin d. roosevelt (30 ocak 1882 - 12 nisan 1945), abd'nin 32. başkanı.
 eleanor roosevelt
Rödevans

rödevans, yabancı dilde "redevance" sözcüğünden türkçeye geçmiş olan, imtiyaz hakkı olarak nitelendirilebilir. daha ziyade yeraltı kaynaklarının işletilmesi ve kâr paylarının rödevans şeklinde ifade edilmesinden dolayı, bu tür sözleşmelere rödevans sözleşmesi, imtiyaz payına da rödevans ücreti denilmektedir. 

hukuk terimleri
Navlun

navlun, deniz ve nehir yolu ile taşınan eşya için, taşıma hizmeti karşılığında gemi şirketine ödenen ücret. navlun bedeli resmî bir tarifeye veya sözleşmeye göre tahakkuk eder. teslim şekline göre navlun satıcıya veya alıcıya ait olabilir.

navlun peşin ödenebileceği gibi (freight prepaid), varış limanında da ödenebilir (freight payable at destination/freight collect). tüm bunlar deniz ticaretinde konşimento adı verilen sözleşmelerde düzenlenir.

konteyner gemilerinde 20'lik (20dc), 40'lık (40dc) ve 40'lık yüksek tavan (40hc) konteyner çeşitleri için farklı navlun istenebilir. her armatörün navlun teklifi ekipman ve gemi maliyetine göre değişebilir. ağır yükler için yükleme kapasitesi daha fazla olan 40dc konteyner şekli tercih edilir. bu konteynerlerde 28 tona kadar yük taşınabilir. navlun fiyatları hafif yükler için aynı konteyner tipinde daha az olmaktadır.
navlunlar ayrıca yükün taşınacağı yöne göre değişir. gemiler belli bir rota içinde hareket ederler. bu rotada belli bir bölgeye giderken gemi daha doludur. diğer tarafa taşınan yük ise daha azdır. eğer daha az yükün olduğu yönde taşıma yapılıyorsa navlun tutarı düşük olmaktadır.
navlun tekifleri çoğunlukla gemi üzerinde taşımayı ifade eder. toplam taşıma tutarını hesaplarken yükleme ve boşaltma limanındaki lokal masrafları da dikkate almak gerekir.

bir konteyneri dolduramayacak kadar yük olduğunda parsiyel ya da lcl (i̇ngilizce less than container load) olarak da taşıma yapılabilir.

dış bağlantılar 
 https://www.gumrukleme.com.tr/gumrukleme-terimleri-sozlugu/navlun-nedir/ 

ticaret
Esperanza Malchi

esperanza malchi (ö. 1600), osmanlı devleti'nin valide sultan'ı safiye sultan'ın kirası olan yahudi bir kadındı.

osmanlı haremindeki kadınlar, valide sultan dahil olmak üzere haremden dışarı çıkamadıkları için dış dünyayla ilişkilerini çoğu yahudi olan kadınlarla yürütürlerdi. bu kadınlara kira adı verilirdi. iii. murat'ın eşi ve iii. mehmet'in annesi olan safiye sultan'ın kirası da esperanza malchi idi

esperanza malchi, safiye sultan'ın habercisi olarak avrupa'nın birçok ülkelerine seyahat etti.  i̇ngiltere kraliçesi i. elizabeth ile safiye sultan arasında haberleşmeyi sağladı. malchi'nin 16 kasım 1599 tarihinde safiye sultan adına i. elizabeth'e yazdığı mektubun i̇talyanca aslı british library'de mevcuttur. mektupta malchi, i. elizabeth ile safiye sultan arasındaki hediye alışverişini bizzat kendisinin yapacağını, hediyeler başka hiç kimsenin elinin değmemesi gerektiği yazılmaktadır.

esperanza malchi ve oğulları safiye sultan'ın sayesinde o kadar zengin oldular ki onun bu zenginliğini çekemeyen yeniçeriler 1600 yılında isyan ederek malchi'yi öldürdüler.  ailenin mallarına el kondu. osmanlı tarihçisi selanikli mustafa efendi'nin mehmet i̇pşirli tarafından 1999 yılında günümüz türkçesine uyarlanarak yayınladığı kitabında bu konuda aşağıdaki satırlar yer almaktadır: "tepelenen mel'une kira'nın ve oğlunun parçaları atmeydanı'nda birkaç gün köpeklere yedirildi. ama ortalığı kerih bir koku sardı ve müslümanlar rahatsız oldular. sipahiler gelip karının parçalarını topladılar ve odun yakıp ateşe attılar".

kaynakça 

16. yüzyılda doğanlar
1600 yılında ölenler
17. yüzyılda osmanlılar
17. yüzyıl iş insanları
osmanlı yahudileri
Dielektrik

yalıtkan (dielektrik), bir elektrik akımı taşıyabilecek serbest elektronları olmayan, bir elektrik alanıyla kutuplanma özelliği taşıyan, elektrik iletkenliği sıfır veya çok zayıf olan cisim veya madde. özdirençleri çok yüksek olduğundan, elektrik akımlarını ancak güçlükle geçirebilen maddeler için kullanılır.

yalıtkanlarda elektronlar, bir molekülden öbürüne güçlükle geçer; eğer bir yalıtkanın atomlarından biri bir elektronu yakalarsa, bu elektron atoma bağlı kalır; oysa iletken bir cisimde, bütün kütle içinde dolaşır.

sınıflandırma 
yalıtkanlar şöyle sınıflandırılabilir;
tabiî yalıtkanlar,
tabiî organik yalıtkanlar,
katı sentetik yalıtkanlar,
sıvı yalıtkanlar,
gaz yalıtkanlar.
ekolastik yalıtkanlar
katı sentetik yalıtkanlar, tabiî reçine, sentetik reçine, kauçuk, selüloz veya silisli olabilir. teknik elektrik birliği, elektrik makinelerinin yapımında kullanılan yalıtkanların sınıflandırılmasını standartlaştırmıştır.

o sınıfı: ne yağ emdirilmiş ne de yağa daldırılmış pamuk, ipek kâğıt ve benzeri organik maddeleri kapsar.
a sınıfı: yağ emdirilmiş veya yağa batırılmış pamuk, ipek, kâğıt ve buna benzer organik maddeleri, ayrıca emaye telin kaplamasını içerir.
b sınıfı: i̇çine bir miktar topaklaştırıcı madde katılmış mika, amyant veya buna benzer organik maddeli yalıtkanları kapsar.
c sınıfı: topraklaştırıcı madde katılmamış mika, porselen, cam, kuvars ve benzeri maddeleri içerir.

plastik maddeler 
yalıtkan plastik maddeler, oda sıcaklığında katı halde bulunan ve plastik şekil değişimiyle istenen biçime getirilebilen organik maddeler veya kısmen organik madde karışımlarıdır.

isıyla sertleşen plastik maddeler şunlardır; fenoplastlar (bir fenol ile bir aldehitin yoğunlaşmasından meydana gelen sentetik reçineler) ve aminoplastlar (bir, iki veya daha çok amin veya amin fonksiyonu kapsayan organik bir bileşikle bir aldehitin yoğunlaşmasından meydana gelen sentetik reçineler üre-formol ve anilin formol reçineleri).

isıyla yumuşayan plastik maddeler arasında da şunlar sayılabilir; selüloz esterleri (nitroselüloz ve selüloz asetat); kimyasal sentezle elde edilen etilen türevi reçineler (akrilik ve metakrilik reçineler, vinilik ve polivinilik reçineler, polistirol reçineler).

uluslararası terminoloji 
"yalıtkan" kavramının uluslararası terminolojideki karşılığı "dielektrik" veya "izolatör" (i̇ngilizce'de insulator) şeklindedir. "i̇zolasyon" kavramı ısı ve diğer dış faktörler için de yaygın olarak kullanıldığından, elektrik, manyetik ve elektromanyetik alanında genelde ilk tanım tercih edilir. i̇ngilizcede elektrik akımını geçirmeme anlamında "non-conductor" terimi de kullanılabilmektedir. ayrıca elektrik akımı ile yalıtkan madde arasındaki mesafeye bağlı elektrostatik fonksiyonlar 1991'de solmajer ve mehler tarafından incelenmiştir..

dipnotlar
Aile planlaması

aile planlaması; eşlerin istedikleri zamanda, istedikleri sayıda çocuk sahibi olmaları veya kişisel isteklerine ve ekonomik olanaklarına göre çocuk sayılarını belirlemesi ve doğum aralıklarını istedikleri şekilde gerçekleştirmelerini sağlamaya yönelik yapılan çalışmalar. aile planlaması tarihte ilk kez 1966 yılında birleşmiş milletler genel toplantısında “ailelerin kendi büyüklüklerini belirleme özgürlüğü” bir hak olarak kabul edilmiştir aile planlaması hizmeti 1978 yılında yayımlanan ve tüm dünya tarafından kabul edilen temel sağlık hizmetleri bildirgesinde temel bir sağlık hizmeti olarak belirtilmiştir. 1994 yılında uluslararası nüfus ve kalkınma konferansında kadının aile planlaması yöntemleri konusunda bilgi sahibi olma ve bu yöntemlere ulaşabilme hakkı olduğu savunulmuştur aile planlaması (doğum kontrolü) yöntemleri kısaca geleneksel ve modern yöntemler olarak iki ana başlıkta incelenebilir.

geleneksel yöntemler çok uzun yıllardır kullanılan ve daha çok az gelişmiş toplumlarda kullanılmaktadır. modern yöntemler ise teknolojinin gelişmesi ve ucuzlamasıyla günden güne daha sık kullanılmaya başlanan yöntemlerdir. söz konusu modern yöntemlerin bazıları şunlardır:
hormonal yöntemler
kombine oral kontraseptifler (hap)
enjekte edilen kontraseptifler (i̇ğne)
vajinal halkalar
minihaplar
post koital haplar (ertesi gün hapı)
deri altı kapsüller (implantlar) 
rahim içi araçlar (ri̇a)
bakırlı rahim içi araçlar
 hormonlu rahim içi araçlar
bariyer yöntemler
kondom (kadın kondomu, erkek kondomu)
sperm öldürücüler
diyafram
cerrahi yöntemler
tüp ligasyonu (kadında tüplerin bağlanması)
vazektomi (erkekte tohum kanallarının bağlanması)

ayrıca bakınız 
 doğum kontrolü
 nüfus planlaması

kaynakça 

 bursa sağlık müdürlüğü - aile planlaması nedir?

dış bağlantılar 
 türkiye aile planlaması derneği
Deutz

deutz ag, alman motor üreticisi kuruluş.

şirket dört zamanlı içten yanmalı motorları icat eden nikolaus otto tarafından 1864 yılında n. a. otto & cie. adı ile kurulmuştur. ii. dünya savaşı yıllarında şirket adı klöckner humbolt deutz ag olarak değiştirilmiştir.

su ve hava soğumalı dizel motorları ile ünlü olan deutz, almanya'nın köln şehrinde yerleşiktir.

almanya merkezli otomotiv şirketleri
traktör üreticileri
otobüs üreticileri
kamyon üreticileri
almanya merkezli motor üreticileri
almanya merkezli lokomotif üreticileri
1864'te kurulan şirketler
alman markaları
tarım makineleri üreticileri
Polivinil klorür

polivinil klorür, (genelde kısaltılmış olarak pvc diye kullanılır) oldukça geniş kullanım alanı olan bir plastik polimer. vinil klorürün polimerleştirilmesi ile elde edilir. polietilen ve polipropilenden sonra dünyada en çok üretilen üçüncü sentetik plastik polimerdir.

katı (bazen rpvc olarak kısaltılır) ve esnek olmak üzere iki formu vardır. pvc'ün katı formu yapı sektöründe boru ve tesisat malzemeleri ile kapı ve pencere profilleri için kullanılır. son yıllarda pvc geleneksel yapı malzemeleri olan ahşap, beton ve kilin birçok alanda yerini almıştır. ayrıca şişelerde, yenilemeyen ürün paketlerinde ve kartlarda (banka ve üye kartları) kullanılır. ftalat gibi akışkanlaştırıcıların eklenmesiyle daha yumuşak ve esnek hâle getirilebilir. bu yumuşak formu ise atık su endüstrisinde boru hatlarında, elektrik kablosu yalıtımında, imitasyon deride, şişirilebilir ürünlerde kullanılır. kauçuk yerine kullanıldığı uygulama alanları da vardır. son 50 yıldır sağlık sektöründe de kullanıma girmiştir. parenteral kullanılan sıvıların, kan ve kan ürünlerinin torbalarında ve transfüzyon setlerinde, kateter, kanül ve drenlerde, stoma ürünlerinde ve daha birçok yerde pvc’e rastlanabilir.

üretilmesi 
polivinil klorür, monomer hâldeki vinil klorürün polimerizasyonu ile üretilir. pvc sert bir plastik olup, daha yumuşak ve daha esnek hale getirmek için plastikleştiriciler ilave edilir.

tarihçe 

polivinil klorür 19. yüzyılda iki farklı halde, 1835’te henri victor regnault ve 1872’de eugen baumann tarafından kaza eseri keşfedilmiştir. 20. yüzyılın başlarında, rus kimyacı ivan ostromislensky ve fritz klatte alman kimya şirketi griesheim-elektron ile pvc’yi ticari ürünlerde denemiştir fakat katı halde işlem görme zorlukları ve polimerin kırılganlığı çabaları durdurmuştur.

1926’da, b.f. goodrich şirketinden waldo semon, pvc’yi farklı katkı maddeleri ile karıştırıp, plastikleştirme metodu geliştirmiştir. bu sonuç, daha esnek ve daha kolay işlenebilir malzemeyi vermiş ve ticari alandaki yaygın kullanım bundan yakın bir zaman sonra başarılmıştır.

geri dönüşümü 
pvc yaklaşık yedi kez geri dönüşebilir ve ömrü yaklaşık 140 yıldır. uluslararası geri dönüşüm kodu "3" olarak belirtilmiştir.

dielektrikler
alman icatları
termoplastikler
Morgan Motor Company

morgan motor company, i̇ngiliz otomobil üreticisi kuruluş.

1910 yılında h.f.s. morgan tarafından kurulmuş, daha sonra 2003 yılındaki ölümüne kadar oğlu peter morgan tarafından yönetilmiştir.

i̇ngiltere merkezli otomotiv şirketleri
malvern, worcestershire
otomobil üreticileri
otomobil markaları
üç tekerlekli motorlu taşıtlar
i̇ngiltere'deki ulaşım müzeleri
1910'da kurulan imalat şirketleri
Scion

scion, japon toyota firmasının sadece abd pazarında kullandığı bir alt markası.

toyota motor şirketi (toyota motor corporation) tarafından 2002 yılında kurulmuştur. otomobil kullanma çağına yeni giren genç kullanıcıları hedef alan marka, toyota'nın diğer benzer modellerinden daha düşük fiyatlara satılmaktadır.

düşük kullanım ve bakım giderleri ile scion otomobilleri abd pazarında önemli bir yer edinmişlerdir.

modeller 
 tc
 xa
 xb

dış bağlantılar 
 scion (i̇ngilizce)
 scion forum {i̇ngilizce)
Mack Trucks

mack trucks, amerikan bir ticarî araç üreticisidir. şirket 1900 yılında mack brothers company olarak kurulmuştur ve 2001 yılından beri i̇sveçli volvo group'un bir parçasıdır.

ürünler 
mack markası, abd'de öncelikle uzun mesafeli taşımacılık ve inşaat sektörüne yönelik ağır kamyonlarıyla tanınır. sağlam araçlar üretme konusunda bir üne sahiptir ve bu da amerika'da "mack kamyonu gibi üretilmiştir" deyimine dönüşmüştür. kuzey amerikalı kamyon üreticileri için alışılageldiği üzere, özellikle serbest çalışan kamyoncular arasında büyük bir popülerliğe sahip olan uzun çekişli araçlar, mack'in ürün yelpazesinde önemli bir rol oynamaktadır. öte yandan, abd'li üreticiler için alışılmadık olan şey, mack'in geleneksel olarak kendi araçları için dizel motorları ve şanzımanları kendisinin geliştirmesidir. oysa diğer kuzey amerika ağır hizmet kamyonlarında bu parçalar, genellikle tedarikçilerden gelir (örneğin caterpillar veya cummins'ten dizel motorlar, eaton veya allison'dan şanzımanlar) ve alıcı tarafından serbestçe seçilebilir. bu durum, mack'in de bazı modellerde sunduğu bir seçenektir.

mack trucks'ın yönetim merkezi, 2009 yılına kadar amerika birleşik devletleri'nin pensilvanya eyaletinde allentown şehrinde idi. daha sonra kuzey karolina eyaletinin greensboro şehrine taşındı. 

mack markası ile  ürünleri lehigh county, salem, virginia'da ve hagerstown, maryland'da üretilir. ayrıca avustralya ve venezuela'da ek montaj tesislere sahipler. ayrıca hayward, kaliforniya ve oakville, ontario'da mack fabrikası da vardı.

kaynakça

dış bağlantılar 
 mack şirketinin resmi web sitesi

volvo
mack trucks
volvo trucks
kamyon üreticileri
amerika birleşik devletleri kamyon üreticileri
amerika birleşik devletleri otobüs üreticileri
dizel motor üreticileri
amerika birleşik devletleri elektrikli araç üreticileri
otobüs üreticileri
troleybüs üreticileri
amerika birleşik devletleri merkezli motor üreticileri
acil durum taşıtları
dizel motorları
amerika birleşik devletleri merkezli otomotiv şirketleri
amerika birleşik devletleri merkezli savunma şirketleri
greensboro, kuzey karolina
kuzey karolina merkezli şirketler
allentown, pensilvanya
pensilvanya merkezli imalat şirketleri
1900'de new york eyaletinde kurulan oluşumlar
1900'de kurulan imalat şirketleri
volvo group