İnce Minareli Medrese

i̇nce minareli medrese, konya ili, selçuklu i̇lçesi'nde, alaaddin tepesi'nin batısındadır. selçuklu sultanı ii. i̇zzeddin keykavus devrinde vezir sahip ata fahrettin ali tarafından, hadis ilmi öğretilmek üzere 663 h.(1264 m.) yılında inşa ettirilmiştir.

mimarı ve yapı tipi 
yapının mimarı keluk bin abdullah'tır (kölük bin abdullah). darü-l hadis selçuklu devrinin avlusu kapalı medreseleri grubundadır. tek eyvanlıdır. doğusunda yer alan taçkapı, selçuklu devri taş işçiliğinin en güzel örnekleri arasındadır. giriş kemerinin iki tarafında yer alan üçer küçük sütun ve kemer kavsarası bitkisel ve geometrik motiflerle süslüdür. taçkapıdan çapraz tonozlu mekâna geçilmektedir. cepheden bakıldığında fark edilemeyen bu mekân, binanın esas eyvanı için simetri teşkil etmektedir. bu mekânın yan duvarlarındaki iki adet niş mimariye estetik kazandırmıştır. çapraz tonozlu giriş bölümünden divanhaneye girilir. ortasında havuzu bulunan üzeri kubbeli, kare planlı avlunun güney ve kuzeyinde beşik tonozlu dikdörtgen planlı öğrenci hücreleri bulunmaktadır. kubbeye geçiş pandantiflerle sağlanmıştır. kubbe kasnağında kûfi yazı ile "el-mülkü-lillah" "ayet'el kürsi" yazılıdır. yapı ışığını, mazgal ve dikdörtgen pencereler ile kubbede yer alan fenerden sağlamaktadır.

girişin karşısında avludan üç basamakla çıkılan basık tonozlu eyvan yer almaktadır. eyvanın iki yanında kare planlı, kubbeli birer dershane odası vardır. anıtsal yapının ön cephesi kesme taştandır ve yan duvarlarının dış cepheleri moloz taştan yapılmıştır. i̇ç mekânlarda tuğla hem statik, hem de dekoratif amaçlı kullanılmıştır. kuzeyinde yer alan mescitten bugün yalnız tuğla örgülü mihrabı kalmıştır. yapıya adını veren minarenin kaide kısmı kesme taş kaplamalıdır. beden kısmı tamamen tuğla örgülüdür. bugün mevcut gövdesi sekiz köşeli olup, çeşitli formda bombeler halindedir. minare turkuvaz renginde, beyaz hamurlu tuğlalarla örülmüştür. minarenin orijinali iki şerefeli iken, 1901 yılında düşen yıldırım, iki şerefeden birini tahrip etmiştir.

i̇nce minareli medrese 19. yüzyılın sonuna kadar faaliyetini sürdürmüştür. 1876-1899 yıllarında tamir edildiği bilinmektedir. cumhuriyet devrinde 1936 yılında başlayan çeşitli onarım çalışmalarından sonra, 1956 yılında taş ve ahşap eserler müzesi olarak hizmete açılmıştır.

müzede selçuklu ve karamanoğlu devrine ait taş ve mermer üzerine oyma tekniği ile yazılmış inşa ve tamir kitabeleri, konya kalesi'ne ait yüksek kabartma rölyefler, çeşitli ahşap malzemeye oyma tekniği ile yapılmış geometrik ve bitkisel motiflerle bezenmiş kapı ve pencere kanatları, ahşap tavan göbeği örnekleri ve mermer üzerine işlenmiş mezar şahidesi ve sandukalar teşhir edilmektedir. başkenti konya olan selçukluların sembolü çift başlı kartal ve kanatlı melek figürlerinin en güzel örnekleri de bu müzede sergilenmektedir.

kaynakça 
 uysal, mehmet, aydın, dicle, çınar, kerim and arat, yavuz. "afyon sultandağı sahip ata kervansarayı." turk-islam medeniyeti akademik araştirmalar dergisi 2, march 2006, sayfa 77-112  
 feri̇t, m., mesut, m., (1934), selçuk veziri sahip ata ile oğullarının hayat ve eserleri, türkiye matbaası, i̇stanbul. 
 bayram, s. and karabacak, a. h. (1981), sahib ata fahrü’d-din ali’nin konya, i̇maret ve sivas gök medrese vakfiyeleri, vakıflar dergisi, (vol.13) sayfa 31-69.

dış bağlantılar 

 çağla caner, gökçe şimşek kuran - searching traces of a donor: sahipata in seljuk architecture 

konya'daki medreseler
anadolu selçuklu yapıları
konya'daki müzeler