Santiago Calatrava

santiago calatrava valls (d. 28 temmuz 1951, valensiya, i̇spanya) uluslararası üne ve ödüllere sahip valencia doğumlu i̇spanyol mimar, inşaat mühendisi, heykeltıraş ve ressamdır. dünyanın önde gelen mimarlarından birisi olup zürih, paris ve valencia’da ofisleri vardır.

hayatının ilk yılları ve eğitimi 
santiago calatrava, i̇spanya, valensiya’da bir mezra olan benimámet'te dünyaya geldi. valencia sanat okulu ve valencia mimarlık okulu’nda eğitim aldı. 1975 yılında mezun olduktan sonra i̇sviçre’nin zürih kentinde yer alan i̇sviçre federal teknoloji enstitüsü’ne inşaat mühendisliği üzerine doktora çalışması yapmak için kayıt oldu. 1981 yılında "on the foldability of space frames" adlı doktora tezini verdikten sonra mimarlık ve mühendislik alanında çalışmalara başladı.

mesleki kariyeri 
calatrava’nın ilk dönem tasarımları daha çok köprü ve tren istasyonları tasarımı ağırlıklıdır. bu projeleri ile inşaat mühendisliği projelerine dünya çapındaki prestijini arttırmıştır. 1992 olimpiyat oyunları’nın gerçekleştiği i̇spanya’nın barselona şehrinde yer alan montjuic radyo kulesi (1991) kariyerinde bir dönüm noktası olmuştur. bu eserin getirdiği ün ile birçok farklı ülkede ve de proje dalında çalışma fırsatını elde etmiştir.

milwaukee sanat müzesi’nin bir parçası olan quadracci pavilyonu (2001) calatrava’nın abd’deki ilk projesidir. i̇sveç’in malmö kentinde yer alan turning torso (2005) adlı 54 katlı dönen gökdelen ile calatrava’nın tasarladığı ilk yüksek katlı kuledir.

calatrava’nın devam eden çalışmaları arasında new york'taki yeniden inşa edilmeye başlanan dünya ticaret merkezi projesinin hemen yanında yer alan dünya ticaret merkezi ulaşım merkezi de vardır.

calatrava’nın tarzı inşaat mühendisliği ile mimarlık arasında köprü olarak nitelendirilmektedir. bu bağlamda modernist i̇spanyol mimarlar olan félix candela ve antoni gaudí’nin izinden devam etmektedir. ayrıca tasarım tarzı son derece kişisel gözlemlere dayalı olup birçok formu insan vücudu anatonomisinden ve doğadan esinlenmektedir.

son dönemdeki projeleri 

son dönemde tasarladığı gökdelenlerden birisi new york'ta tasarladığı 80 south street, her biri ayrı birer apartman dairesi olan 10 adet küpün üst üste konması ile oluşturulan bir yapıdır. bu küplerin her biri yapının ortasında yer alan ana kolona bağlı olması ve merdiven gibi birbirlerinin üstünde yer alması öngörülmüştür. her bir kübün de bir çatısı olacaktır. oldukça ses getiren bu projede yer alan her bir kübün 30 milyon dolara satılması öngörülmüştü. ancak 2008 yılı itibarıyla ekonomik kriz dolayısıyla hiçbir talep gelmemesi nedeniyle proje iptal edildi.

abd’de tasarladığı yapılardan bir başkası da chicago’da yer alan şikago spire gökdelenidir. i̇rlandalı yatırımcı garrett kelleher’in 2006 yılının temmuz ayında araziyi satın almasıyla ve de şikagolu yatırımcı christopher carley’in finanse etmesiyle projenin inşaatına 2007 yılının ağustos’unda başlandı. 2011 yılında tamamlanması beklenen gökdelen 2000 feet yüksekliği ile kuzey amerika’nın en yüksek gökdeleni olacaktır.

calatrava, teksas’ın dallas şehrinde yer alan trinity nehri üerinde inşa edilmesi planlanan köprüyü de tasarlamıştır. proje için bağışta bulunan margaret hunt hill’in isminin verildiği köprünün inşaatı, projenin çok masraflı olması ve çokça eleştirilere kalması nedeniyle gecikmiştir. eğer bu proje tamamlanırsa, dallas şehri tıpkı hollanda'nın haarlemmermeer bölgesi gibi üç adet calatrava köprüsüne sahip olacaktır.

calatrava kanada’nın alberta eyaletinde yer alan calgary kentinde 130 metre uzunluğunda barış köprüsü’nün tasarımını gerçekleştirdi. 24,5 milyon dolara mal olması beklenen köprünün inşaatını için şehir konseyi ocak 2009’da onay verdi. projenin 2010 sonbaharında tamamlanmış olması bekleniyor. 28 temmuz 2009 tarihinde köprünün son tasarım maketi kamuoyunun dikkatine sunuldu. bisiklet ve yayalar için ayrı yolların tasarlandığı köprüyü günde 5.000 kişinin kullanması bekleniyor.

16 haziran 2009 tarihinde calatrava’nın florida eyaletinin lakeland florida bölgesinde yer alan güney florida üniversitesi politeknik kampüsü’nde bir yapı tasarlayacağı açıklandı. i̇nşa edilirse bu calatrava’nın abd’nin güneydoğu bölgesinde tasarladığı ilk projesi olacak.

ressam ve heykeltıraş olarak calatrava 
mimarlık ve inşaat mühendisliği kariyerine ek olarak caltrava aynı zamanda resim yapıyor ve heykeller tasarlıyor. 2003 yılında new york'ta yer alan metropolitan sanat müzesi “santiago calatrava: heykeltıraşlıktan mimarlığa” adlı bir sergi düzenledi. calatrava’nın eserleri almanya, i̇ngiltere, i̇spanya, i̇talya ve diğer ülkelerde de sergilendi.

tamamlanan projeleri 

 1983-1984, jakem çelik deposu, munchwilen, i̇sviçre
 1983-1985, ernsting deposu, coesfeld, almanya
 1983-1988, wohlen lisesi, wohlen, i̇sviçre
 1983-1990, stadelhofen tren i̇stasyonu, zürih, i̇sviçre
 1983-1989, lucerne tren i̇stasyonu, luzern, i̇sviçre
 1984-1987, bac de roda köprüsü, barselona, i̇spanya
 1984-1988, barenmatte community center, suhr, i̇sviçre
 1986-1987, tabourettli tiyatrosu, basel, i̇sviçre
 1987-1992, bce, toronto, kanada
 1989-1994, tgv i̇stasyonu, lyon, fransa
 1992, puente del alamillo, sevilla, i̇spanya
 1992, puente de lusitania, mérida, i̇spanya
 1992, montjuic radyo kulesi, barselona, i̇spanya
 1992 dünya fuarı, kuveyt pavyonu, sevilla, i̇spanya
 1994-1997, campo volantin yaya köprüsü, bilbao, i̇spanya
 1994 oberbaumbrücke, berlin, almanya
 1995 trinity köprüsü, salford, i̇ngiltere
 1996-2009, ciutat de les arts i les ciències, valensiya, i̇spanya
 1996 centro internacional de ferias y congresos de tenerife, tenerife, kanarya adaları
 1998 estação do oriente, lizbon, portekiz
 2000 bilbao havaalanı yeni terminali, bilbao, i̇spanya
 2001 milwaukee sanat müzesi, milwaukee, wisconsin
 2001 puente de la mujer, buenos aires, arjantin
 2003 james joyce köprüsü, dublin, i̇rlanda
 2003 auditorio de tenerife, santa cruz de tenerife, i̇spanya
 2004 atina olimpiyat spor tesisleri, atina, yunanistan
 2004 sundial köprüsü, redding, kaliforniya
 2004 harp, cittern ve lute  köprüleri, haarlemmermeer, hollanda
 2004 zürih üniversitesi kütüphanesi, zürih, i̇sviçre
 2005 ovnat köprüsü, petah tikva, i̇srail
 2005 turning torso, malmö, i̇sveç
 2007 a1 otoyolu ile tav demiryolu üzerindeki 3 köprü, reggio emilia, i̇talya
 2008 chords köprüsü, kudüs, i̇srail
 2008 ponte della costituzione köprüsü, venedik, i̇talya
 2009 liège-guillemins tgv demiryolu i̇stasyonu, liège, belçika
 2009 samuel beckett köprüsü, dublin, i̇rlanda

i̇nşaatı devam eden/önerilen projeler 
 dünya ticaret merkezi ulaştırma merkezi, new york
 atlanta senfoni orkestrası, atlanta, georgia
 palacio de exposiciones y congresos, oviedo, i̇spanya
 chicago spire, chicago
 margaret hunt hill köprüsü, dallas, teksas
 şehir girişi köprüsü, kudüs, i̇srail
 medio padana tav i̇stasyonu, reggio emilia, i̇talya
 maastricht üniversite kampüsü, maastricht, hollanda
 palma de mallorca opera salonu, palma de mallorca, i̇spanya
 liffey nehri boyunca yüksek katlı binalar grubu, dublin, i̇rlanda
 caja madrid obelisk, madrid, i̇spanya
 barış köprüsü, calgary, kanada
 mons tren i̇stasyonu, mons, belçika
 denver uluslararası havalimanı tren i̇stastonu ve iki köprü, denver, abd

i̇nşa edilmeyen/iptal edilen projeler 
 reichstag restorasyonu (norman foster’in tasarımı seçildi)
 east london river crossing, londra
 1991 collserola radyo kulesi, barselona, i̇spanya (norman foster’in tasarımı seçildi)
 ryerson üniversitesi, toronto, kanada (daha ucuza mal olacak başka bir tasarım seçildi)
 diocese of oakland için yeni katedral, kaliforniya, abd (craig hartman’ın projesi seçildi)
 cavado köprüsü, barcelos, portekiz (bütçe sorunlarından dolayı uygulanamadı)
 wettstein köprüsü, basel, i̇sviçre (referandumda reddedildi)
 80 south street, new york, abd (ekonomik kriz nedeniyle iptal edildi)

ödülleri ve onurlandırılması 
 1979 august perret ödülü
 1990 “médaille d´argent de la recherche et de la technique" ödülü, paris
 1992  altın madalya, institution of structural engineers, londra
 1993 toronto yerel tasarım ödülü
 1993 moma “santiago calatrava: heykeltıraşlıktan mimarlığa” sergisi
 1996 altın madalya, granada kültür bakanlığı
 1998 "les arts et lettres” üyeliği
 1999 prince of asturias ödülü
 2000 algur h. meadows ödülü, southern methodist üniversitesi
 2005 altın madalya, aia
 2006 eugene mcdermott ödülü, mit (massachusetts institute of technology)
 2006 rensselaer polytechnic institute, fahri mühendislik diploması
 2007 i̇spanya ulusal mimarlık ödülü

eleştiriler 
calatrava’nın i̇spanya’nın bilbao şehrinde gerçekleştirdiği projeler pratik olmadıkları gerekçesiyle eleştirildiler. havaalanının mekanlarının yetersizliği ve cam yer döşemelerinin çabucak kırılabilmesi ve yağmurlu havalarda kayganlaşması da diğer eleştirileri oluşturuyordu.

2007 yılında arata isozaki’nin köprüde yer alan bir barı, isozaki atea kuleleri’ni havaalanı ile bağlamak için, yıkması nedeniyle, calatrava bilbao şehri aleyhine dava açtı. calatrava aleyhine sonuçlanan davada yargıç bu kararına neden olarak kamu güvenliğinin entelektüel hazineden daha önemli olmasını gösterdi.

venedik belediyesi için 1996 yılında tasarladığı bir köprü projesi statik problemlerden dolayı 2008 ağustos’una kadar açılamadı.

sergiler 
2003 yılında new york'ta yer alan metropolitan sanat müzesi “santiago calatrava: heykeltıraşlıktan mimarlığa” adlı bir sergi düzenledi. 2006 yılında yine metropolitan müzesi özel bir calatrava sergisi düzenlendi.

özel hayatı 
kuzeni alex calatrava profosyönel bir tenis oyuncusudur. i̇ki oğlu da new york'ta yer alan columbia üniversitesi’nde mühendislik eğitimi almaktadır.

resim galerisi

kaynakça 
 

 santiago calatrava’nın web sitesi
 santiago calatrava news aggregator
 great buildings on-line: santiago calatrava
 santiago calatrava’ya adanmış bir web sitesi

dipnotlar 

 
1951 doğumlular
valensiya doğumlular
20. yüzyıl mimarları
21. yüzyıl mimarları
i̇spanyol mimarlar
i̇spanyol inşaat mühendisleri
eth zürih'te öğrenim görenler
asturias prensliği ödülü
dekonstrüktivizm
yaşayan insanlar