Hisarlı Ahmet

ahmet hisarlı veya mahlası ile hisarlı ahmet, (d. 13 temmuz 1908; kütahya - ö. 4 ocak 1984; kütahya), türk halk ozanı.

yaşamı 
1908'de kütahya ilinin çekirdeğini oluşturan yukarı hisar'da ayşe hanım ile mustafa bey'in ikinci oğulları olarak dünyaya geldi. çocukluğunu ve gençliğini babasının yanında kavakçılık yaparak geçirdi. gençlik döneminde; gençlerin evlerde toplanarak eğlendikleri ve sohbet ettikleri "gezek"'lerde üç telli bağlama ile tanıştı. o dönemin ustaları dülgerin hüseyin ağa ve çerkezlerin ethem efendi'den etkilendi ve dersler aldı. askerlik çağında klarnet çalmayı ve okuma-yazmayı öğrendi. askerlik dönüşü evlendi ve şehir merkezine taşındı. şehir merkezine taşınmasıyla meslek değiştirdi ve kahvehane açtı. kahvehanesi aşık veysel, aşık davut sulâri gibi ozanların; yücel paşmakçı, nida tüfekçi, özay gönlüm, muzaffer akgün gibi ses ve saz sanatçılarının ve onu dinlemeye gelenlerin uğrak yeri oldu. burada hevesli gençlere bilâ-ücret ders verdi ve çalışmalarını sürdürdü.

muzaffer sarısözen'in daveti üzerine ankara radyosu'na gitmiş ve radyoda kalması teklif edilmiştir. "hacı" olduktan sonra "elini eteğini çek bu işlerden" diyenlere "ben sazımla rabbime sizden daha yakınım" demiştir. kavaflık yaptığı yıllarda sık sık i̇negöl'e gitmesinden dolayı "i̇negöllüoğlu" olan soyadı yerine yörede "hisarlı" olan lakabını soyadı olarak almıştır. hisarlı ahmet sempozyumu başta olmak üzere sanatçı adına çeşitli konferans  ve sempozyumlar düzenlenmektedir.

4 ocak 1984'te ölmüştür.

hisarlı ahmet'in bağlama tavrı ve özay gönlüm'e etkisi
hisarlı'nın icrasındaki tavır yaşadığı batı anadolu bölgesi'nde var olan "zeybek tavrı" ile uyumlu bir "süpürme" tavrıdır. hisarlı ahmet, yöresinin insanının türkülerini ve söyleyiş tavrını benimsemiştir. bu tavır özelliği kütahya ve çevresi ile uşak yöresine kadar uzanır. türkülerinde "zeybek tavrı" işitilir. bu bölgesel tavırla beraber türkülerinin tamamı dinlendiğinde kendine has bir özel tavrının da olduğu kolayca anlaşılır. ayrıca türküleri seslendirmedeki çok özel ağız yapısı, sanki ağzında bir lokma ekmek ya da sakız varmış da öyle söylüyormuş hissi ile birlikte sesindeki ton, hisarlı'yı hisarlı ahmet yapan en önemli özelliklerindendir. bağlamasında sağ eli ile taradığı teller sonraları "süpürme" olarak tanımlanmış ve hisarlı'nın en belirleyici tavır özelliklerinden bir uygulama olarak nitelenmiştir.

özay gönlüm'de tavır
özay gönlüm'ün tavrı da hisarlı ahmet'in tavrına benzer bir zeybek tavrıdır. ancak çok sade ve tellere tek tek dokunarak vuran hisarlı'ya göre özay gönlüm çok ve çeşitli süslemeler yaparak daha zengin ve işlek bir mızrap kullanır. bağlamasında ya da yareninde perdelere gayet yerinde basar ve çok temiz ses çıkartır. hisarlı ahmet'in saz çalış tekniği ve tavrının özay gönlüm'de hissedilmesi tesadüf değildir. özay gönlüm babasının görevi gereği ilkokulu kütahya'da okumuştur. bu okul süresinin beş yıl kadar sürdüğü düşünülürse çevreden büyük ölçüde etkilendiği, günlük konuşmalarda kütahya ağzını beş yıl süreyle dinlediği ve doğal olarak kullandığına hükmedilebilir. ayrıca hisarlı ahmet'i ve kütahyalı mahallî müzisyenleri dinlememesi, radyodan dinleyerek de olsa bir biçimde etkilenmemesi mümkün değildir. denizli'ye gider gitmez hemen bir saz alıp çalmaya başlaması da kütahya yıllarının hemen bitimine denk gelmesi bu etkilenmenin sazına da yansımış olduğunu düşündürür. bugün hem hisarlı'yı hem de özay gönlüm'ü çok iyi dinleyenler bir müzik kulağı ikisinin arasındaki bu tavır yakınlığını kolayca sezebilir. ne var ki hisarlı'nın sadeliğine karşın özay gönlüm aynı ezgiyi kıvraklıkla süsleyerek icra etmiştir. bu da özay gönlüm'ün tavrını oluşturan çok önemli bir unsurdur.

özay gönlüm'ün hisarlı ahmet'in tavır izlerini taşımasına bir başka sebep de kendisinin kütahyalı ayten hanım ile evlenerek kütahya'ya damat olması ve bu yüzden de kütahya'ya sık sık gitmesidir. özay gönlüm'ün özel arşivinde 1966 yılından itibaren yaptığı derleme kayıtları arasında hisarlı ahmet'in sazı ve sesi de yer almaktadır. bu kayıtlar farklı zamanlarda özay gönlüm'ün hisarlı ahmet ile buluştuğunu ve ondan türküler derlediğini gösterir. aydın meşeleri dalleri yerde, sıyırdılar serpuşumu başımdan isimli türküler özay gönlüm tarafından bizzat kütahya'da hisarlı ahmet'ten derlenerek trt repertuvarına kazandırılmıştır. özay gönlüm'ün cenazesi ankara radyosu'ndan yücel paşmakçı'nın hisarlı ahmet'ten derlediği gidin bulutlar gidin türküsüyle uğurlanmıştır.

eserleri 
 a i̇stanbul sen bir han mısın
 ah hamamcı bu hamama güzellerden kim gelir
 altın tas i̇çinde kınam ezdiler
 aya bak yıldıza bak
 aydın meşeleri dalleri yerde
 bedestene vardım şalvar i̇sterim
 ben kendimi gülün dibinde buldum
 çatal çam başına goydum keseri
 depeköy üstüne tüfeng asayım
 duman vardır güzel i̇zmir başında
 elif dedim be dedim
 elveda
 eremedim vefasına dünyanın
 feracemin ucu sırma
 fincanın dibi noktalı
 gar mı yağdı kütahya'nın dağına
 gara goyun goyunların beyidir
 gidin bulutlar gidin
 havada durna sesi gelir
 hisardan i̇nmem diyor (menberi)
 i̇ğnem düştü yerlere
 i̇ki bülbül derelerde ün eder
 karanfil oylum oylum
 kütahya'nın pınarları akışır
 leyla'm zülüflerin çengeldir çengel
 merhaba
 meşeden gel a sürmelim
 mustafa'm kaşların kare
 portakalım çaya düştü
 sabah salası
 sıyırdılar serpuşumu başımdan
 söğüt dallerinde beslenen bülbül
 şu karşıki dağda bir kuzu meler
 yağmur yağar her dereler sel alır
 yasemen dalına yâr neden eğmeli

kaynakça 

1908 doğumlular
1984 yılında ölenler
kütahya'da ölenler
kütahya doğumlular
türk halk ozanları