S-500

s-500 prometey (прометей; "prometheus") şu anda almaz-antey hava savunma kuruluşu tarafından geliştirilmekte olan bir rus yüzeyden-havaya füze sistemidir. ayrıca 55r6m "triumfator-m" olarak bilinir.

genel bakış 
s-500 yeni nesil bir yüzeyden-havaya füze sistemidir. bu kıtalararası balistik füze hipersonik seyir füzeleri ve uçaklara karşı etki yanı sıra yok etmek için tasarlanmıştır ve havadan erken uyarı, kontrol ve jamming uçaklarına karşı hava savunması sağlar. 600 km (370 mil) balistiksavar füze (bsf) ve 400 km (250 mil) hava savunma planlı menziline sahip s-500, algılama ve aynı zamanda uçan 10 balistik süpersonik hedefe kadar angaje olması mümkün olacaktır, 7 km/s sınırına saniyede 5 kilometre (11.000 mil;, 18.000 km/s 3,1 mil/s) hıza (25,000 km/saat; 4,3 mil/s 16.000 mil) sahiptir. aynı zamanda hipersonik seyir füzeleri ve mach 5'ten daha yüksek hızlarda diğer hava hedeflerini ve yanı sıra uzay araçlarını yok etmeyi amaçlamaktadır. angaje bir hedefin rakımı 180–200 km (110-120 mil) arasında olabilir.

sistem son derece hareketli olacak ve hızlı konuşlandırılabilirliğe sahip olacaktır. uzmanlar, sistemin yeteneklerini sonuna kadar kullanan ve orta bölümlü düşman kıtalararası balistik füzelerini etkileyebilirliğine inanmaktadır. ancak almaz-antey tarafından oluşturulan raporlar dış hedef belirleme sisteminin (hbs voronej-dm ve füze savunma sistemi a-135 radarı don-2n) düşmanı balistik füzelerin orta erken uçuş kısmını durdurmada  s-500 projesinin son aşamalarında yetenekli olacağını söylemektedir.

2009 yılında, sistemin almaz-antey tarafından tasarımı geliştirilme aşamasındadır ve 2012 yılında tamamlanması planlanmaktadır. 2011 yılının şubat ayında, ilk s-500 sistemlerinin 2014'te seri üretimde olması gerektiği açıklanmıştır. devlet silahlanma programı 2020 (gpv-2020) kapsamında, rus uzay savunması'nın (vko) 10 s-500 taburunu satın alması planlanmıştır.

s-500 ana bileşenleri şunlar olacaktır:
 baz-69096 10x10 kamyon temelli fırlatma aracı 77p6;
 55k6ma ve baz-69092-12 6x6 üzerinde  85zh6-2  komut iletisi;
 edinim ve savaş yönetimi radarı 'baz-6403,01 8x8 çekici tarafından çekilen 91n6a (m), 91n6 (big bird) bir değişikliği;
 baz-69096 10x10 üzerinde 96l6-tsp edinim radarı, 96l6 (cheese board) yükseltilmiş bir sürümü;
 baz-6909-022 8x8 üzerinde modlu nişan radarı 76t6;
 baz-69096 10x10 üzerinde balistiksavar füze (abm) angajman radarı 77t6;

ancak başka bir şekilde paylaşarak, bu yeni s-500 ve s500u projeleri arasındaki ilişki belirsizdir. s500u çok kanallı uçaksavar sistemi, sovyet hava savunma kuvvetleri, sovyet donanması tarafından 1968'de bir girişim olarak var oldu. s-500u çok kanallı uçaksavar sistemi, sovyet donanması, radyo sanayi bakanlığı (ministerstvo radyo promyshlennosti sssr) ve gemi i̇nşa sanayi bakanlığı'nca ulusal hava savunma birlikleri, deniz ve yer birlikleri'ne birleşik bir kompleks oluşturmak için sovyet hava savunma kuvvetleri tarafından 1968'de bir girişim olarak var oldu. s500u kompleksinin füzeleri 100 km (62 mil) bir mesafeden düşman uçağına angaje olması gerekiyordu. s500u sam'ın karmaşık bir proje değil sadece düşman uçağına, aynı zamanda kısa menzilli balistik füzelere karşı bir gereksinimi vardı ve bu sovyet ordusu tarafından reddedilmiştir. sonuç olarak, s-300 ailesi (sa-10 ve sa-12) kullanılarak geliştirilmiştir. rusya 2015'te (geliştirimde ve üretimde) s-500 üretimi için iki fabrika kurmaktadır, ancak bazı birimlere teslimin en erken 2017 olacağı görüşündedir.

s-500 füzeleri beş bataryalarının 2020 yılına kadar hizmete alınması planlanmaktadır. s-500'ler s-400'ler ile çalışacak ve s-300 hava savunma füzelerinin yerini alacaktır. rus askeriyesine sipariş edilmesi, toplamda 10 batarya 2016 yılında s-500 füze sisteminin görevlendirmesi başlayacaktır. geliştirilmesi 2015 yılında tamamlanacak ve sistem 2017 yılına kadar hizmete girecek olabilir. i̇lk birimler, hipersonik uçaklar, dronlar ve hipersonik yörünge platformları, fırlatılan balistik füzeler, hipersonik seyir füzeleri, insansız hava araçları, alçak yörünge uyduları ve uzay silahları hedeflerine karşı koruma sağlayacak, moskova ve ülkenin orta alanı çevresinde görev yapacaktır. bir deniz sürümü 2023-25 yılında hizmete girmesine bağlı olarak yeni leader sınıfı hava savunma destroyeri için olası silahlanmasını içerir.

4 saniyeden daha az tepki süresine (s-400 en az 10 sn.) sahiptir. patriot 90 saniyedir ve uydu gerekmektedir. s-400, bir 9-10 saniye tepki süresi ile 400 km menzile kadar altı hedefi ençoklu işleyebilir, aksine s-500 ise 600 km dışarı eşzamanlı angajman ve 3-4 saniye tepki süresinde 10 balistik füzeyi hedefleme yeteneğine sahiptir.

ayrıca bakınız 
 a-235 (balistiksavar füze sistemi)
 uzun menzilli sam'ların karşılaştırılması
 s-300 (füze)
 s-300vm
 s-350e vityaz
 s-400 (füze)
 voronezh-dm - rus uzay savunma kuvvetleri için erken uyarı radarı
 kara tabanlı ortayol savunması (gbmd - ground-based midcourse defense)
 orta menzilli hava savunma sistemi (meads) - gelecek nesil yüzeyden havaya füze sistemi abd, almanya ve i̇talya tarafından geliştirilmektedir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 air power australia, ausairpower.net 16 haziran 2011 almaz-antey s-500 triumfator m hakkında teknik rapor apa-tr-2011-0602.
 missile threat, missilethreat.com s-500 sistem detayı.
 itar- tass haber ajansı, 20 ağustos 2014, i̇lk s-500 füze kompleksi merkezi, rusya'da savaş uyarısı koymak için.

karadan havaya füzeler
rusya'nın karadan havaya füzeleri
füze savunması
21. yüzyıl karadan havaya füzeleri