Opel Vectra

opel vectra, 1988'den 2009'a kadar üç nesil olarak üretilen bir büyük aile arabasıdır. opel'i d segmentinde temsil eden vectra türkiye dışında bazı ülkelerde vauxhall, holden ve chevrolet markaları altında satılmıştır. vectra, opel ascona'nın yerini almış ve 2009 yılında yerini opel insignia'ya bırakmıştır.

vectra a (1988-1995)

i̇lk nesil vectra 1988 ekim ayında sedan ve hatchback gövde tiplerinde satışa sunuldu. opel ascona'nın yerini alan vectra'nın altyapısı opel calibra adlı coupé modelde de kullanıldı. her iki araç da wayne cherry tarafından tasarlanmıştır. i̇ngiltere'de vauxhall markası altında satılan araç ilk neslinde daha önceki cavalier adıyla devam etmiş, vectra b ile birlikte i̇ngiltere'de de vectra adına geçiş yapmıştır.

i̇lk olarak 1.4 litre 75 beygir ile 2 litre 130 beygir aralığında sunulan motor yelpazesi daha sonra euro i emisyon düzenlemelerinin gelmesiyle 1.6-2 litre 150 hp olarak güncellenmiştir. 2 litre motorun bir versiyonu olarak geliştirilen 150 hp motor, gt versiyonlarında kullanılmıştır. 1990 yılında dört tekerlekten çekişli versiyon satışa çıkarılmış, 1993'te ise sınırlı sayıda üretilen 204 hp turbo versiyon sunulmuştur. vectra a'nın son dönemlerinde ise opel'in 170 hp'lik 2,5 litre v6 motoru opsiyonlara eklenmiştir. vectra'da, bir tanesi isuzu diğeri opel tarafından tasarlanmış 1,7 litrelik iki ayrı dizel motor sunulmuştur. isuzu üretimi turbodizel ünite 82ps, opel üretimi turbodizel ünite ise 58 ile 60ps güç üretebilmektedir.

süspansiyon sistemi önde macpherson tam bağımsız, arkada ise yarı bağımsız bir yapıya sahiptir. dört çeker versiyonların arka süspansiyonu farklıdır, bu modellerde arka süspansiyonlar da tam bağımsızdır. ön süspansiyon bir alt şasiye bağlıdır, bu şasi aracın ana gövdesine bağlanır. vectra, önden çekişli veya dört tekerlekten çekişli olarak alınabiliyordu. vectra'da manuel şanzımanlar önden çekişli modellerde 5, turbo dört çeker modellerde 6 ileridir; otomatik şanzımanlar ise 4 ileri vites oranına sahiptir. tüm otomatik şanzımanlar, tork konvertörlü geleneksel sistemlerdir.

1992 yılında vectra a hafif bir makyaj geçirmiştir. makyaj sonrası modelde yeni ön panjur, gövde rengi tamponlar, hafifçe değiştirilmiş ön ve arka farlarla bagajda çubuk tutamak bulunmaktadır. bu makyajla beraber abs ve hidrolik destekli direksiyon standart donanıma katılmış, ön hava yastıkları seçeneği sunulmaya başlanmıştır.

vectra a, 1995 yılında yerini vectra b'ye bırakmıştır.

vectra b (1995-2002) 

opel vectra'nın ikinci nesli 1995 ekim ayında tanıtılmıştır. 1996 yılından itibaren i̇zmir'de de üretilen vectra b, ilk nesilden farklı olarak bu nesilde station wagon gövde ile de satılmıştır. 1999 yılında makyaj gören modelin makyaj öncesi versiyonları vectra b1, makyaj sonrası versiyonları ise vectra b2 olarak bilinir. türkiye dışında "satış temsilcisi arabası" gibi farklı algılarla karşılanan model, türkiye'de özellikle çıktığı 1990'lı yıllar için yüksek performanslı sayılabilecek 2 litre motorlarıyla oldukça tutulmuştur.

bir önceki modele göre boyutları büyüyen aracın aerodinamik direnç katsayısı ise 0,28'dir.. vectra'nın aks aralığı 40 mm uzayarak 2640 mm'ye, boyu 4480 mm'ye, genişliği 1710 mm'ye ve yüksekliği de 1420 mm'ye çıkarılmıştır. ağırlık değerleri ise 1600 kg ile 1860 arasında değişir. vectra b'nin gövdesinde, kaput ve ön çamurluklarla entegre görünen dış aynalar dikkat çeker; bu aynalar katlanmaz görünmekle birlikte aslında aşağı doğru çevrilebilmektedir.

i̇lk başta 8 subaplı bir başlangıç motoruyla gelen seçenekler daha sonra tüm motorlar 16 subaplı olacak şekilde değiştirilmiştir. 1,6 litrelik baz motor 16 subaplı versiyonunda 100ps en yüksek güç ve 150nm en yüksek tork üretebilmekte ve vectra'yı 12,5 saniyede 0 km/s hızdan 100 km/s hıza çıkarabilmektedir. 2 litre hacmindeki x20xev kodlu motor ise 136ps güç ve 188nm tork üreterek vectra'ya 10 saniyelik 0–100 km/s hızlanma, 215 km/s son hız sağlar. bu motor, yarış versiyonları için baz motor olarak hazırlanmıştır. aynı motor üzerinde modifikasyonlar ve kontrol yazılımı değişikliğiyle x20xer kodlu, daha yüksek beygir gücü üretebilen diğer bir 2 litre motor üretilmiştir. üst seviye modeller ise başta cdx aksesuar seviyesinde olmak üzere 2,5 litreli v6 motorlarla donatılmıştır. dizel motorlar ise isuzu kökenli 1,7, 2,0 ve 2,2 litre hacminde turbo destekli bloklardan oluşur.

euroncap çarpışma testlerinden 3 yıldız alan vectra b'de model yılı ve aksesuar seviyesine bağlı olarak dörde kadar hava yastığı bulunabilmektedir. alt modellerde manuel klima bulunurken üst modellerde tek bölgeli otomatik klima bulunur. otomatik iklimlendirme sistemi klima kompresörünü normalde açık tutar; sürücü istediğinde eco tuşuna basarak klima kompresörünü devre dışı bırakabilir. bu durumda eco düğmesi aydınlanır. vectra'da deri koltuk, açılır tavan penceresi gibi çeşitli opsiyonlar da sunulmaktaydı. vectra'nın merkezi kilit sistemi iki aşamalıdır; kapıları kilitlemek için anahtardaki düğmeye bir kere basıldığında kapılar kilitlenir, ikinci kez basıldığında ise "deadlock" adı verilen ikinci bir işlev harekete geçer. i̇kinci kilit konumunda merkezi kilit sistemi kapılardaki kilit düğmelerinden açılamaz; kilidi açmanın tek yolu anahtarı kullanmaktır. arka koltukların kilitlenebilir yatma özelliği, değerli eşyaları bagajda daha güvenli saklamaya yardımcı olur; hırsızlar camı kırsa bile bagaja içeriden ulaşamazlar.

modeller 5 ileri manuel veya 4 ileri tork konvertörlü otomatik şanzımanlarla sunulmuştur. aisin-warner kökenli otomatik şanzımanların bazı modelleri saab 9-3 gibi başka modellerle ortak kullanılmaktaydı. otomatik şanzımanda, geleneksel p-r-n-d-3-2-1 seçeneklerine ek olarak kaygan yollarda kalkış için "kar" modu ve motoru 4500 devrin üzerinde tutmak ve motor tepkilerini değiştirmek gibi yöntemlerle hızlanmaya odaklanan "spor" modu bulunmaktaydı. x20xev motorlu vectra b cd versiyonları, spor modu devredeyken tam gazda üçüncü viteste 200 km/s gibi hızlara çıkabilmekteydi. hiçbir modelde esp (elektronik tutuş kontrolü) bulunmamaktaydı ancak otomatik çekiş kontrolü (traction control, tc) seçilebilmekteydi. çekiş kontrolü, aracın patinaj yaptığı durumlarda motorun torkunu sınırlayarak patinajı önlemeye çalışır. otomatik şanzımanlarda bulunan tork konvertörünün kilit işlevi, sabit hızla gidilen durumlarda tork konvertörünü şanzıman giriş şaftına mekanik olarak kilitleyerek sabit hızda yakıt tüketimini azaltır. araç 5 saniye boyunca durunca şanzıman, boş vitese geçer; sürücü ayağını fren pedalından kaldırdığında araç tekrar vitese girip hareket eder.

makyaj 

1999 yılında yapılan makyajda, vectra'da görsel değişikliklerin dışında yol tutuşunda iyileştirmeler de yapılmıştır. makyajlı kasadaki en belirgin değişiklik, sinyallerle entegre edilmiş ön farlar ve arka aydınlatma gruplarıdır. vectra'nın tamponları, etekleri, gösterge paneli ve iç işlev düğmelerinde değişiklikler yapılmıştır. ayrıca; vectra'ya daha büyük aynalar, krom görünümlü iç kapı kolları ve gövde rengi dış kapı kolları eklenmiştir.

makyajla birlikte x20xev kodlu motora, daha sarsıntısız çalışması için krank miliyle ters yönde dönen dengeleyici şaftlar eklenmiştir. ayrıca, değişken uzunluklu emme manifoldu yardımıyla motorun düşük devirdeki tork eğrisi iyileştirilmiştir.

vectra b sport serisi irmscher aksesuarları ile en donanımlı paketi olarak sınırlı sayıda  üretilmiştir. isıtmalı deri recaro spor koltukları, vatoz şeklinde 3 kol fonkisonel deri direksiyon, turuncu ibreli gri kadran ve gri konsola sahiptir.

vectra b 2002 yılına kadar üretilmiş ve sonrasında yerini vectra c'ye bırakmıştır.

vectra c (2002–2009) 

opel vectra c, 2002 yılında sedan ve hatchback versiyonlarıyla tanıtıldı. 2003 yılında vectra'ya station wagon model eklendi. yeni gm epsilon platformunda üretilen vectra c, aynı zamanda opel signum için de kısmen taban oluşturuyordu.

gövde boyutları bir önceki modele göre yine büyümüştür; aks aralığı sedan versiyonu için 2640 mm'den 2700 mm'ye çıkmış, uzunluk 4611 mm, genişlik 1798 mm, yükseklik ise 1460 mm olarak belirlenmiştir. station wagon ve opc versiyonlarında boyut farklılıkları bulunur. özellikle station wagon modelinin 2830mm'ye uzatılan dingil mesafesi, opel signum'da da kullanılmıştır. artan boyutlar, yükseltilmeye çalışılan kalite algısı ve aksesuarlarla birlikte güçlendirilen güvenlik özellikleri aracın boş ağırlığını artırmıştır.

motor ve şanzıman 

motor seçenekleri benzinlilerde 1,6 litre dört silindirli atmosferik modelle başlar. bu motor türkiye pazarında manuel vitesle birlikte en yaygın olanıdır. benzinli motorlarda türkiye'de yaygınlık açısından bir sonraki model 2,2 litre atmosferik beslemeli modeldir; ancak türkiye'nin vergi sisteminde 2 litrenin üzerindeki motorların vergi dezavantajı nedeniyle yine görece az satılmıştır. bu modeller dışında türkiye piyasasında daha az sayılarda 1,8, 2,0t ve 3,2 litre motorlara rastlanır.

dizel motorlarda türkiye'de en yaygın ünite 1,9 litrelik modeldir. fiat ile paylaşılan bu motor alfa romeo 159 ve gt, saab 9-3 ve 9-5 gibi çeşitli araçlarla ortak kullanılmıştır.

benzinli motorlar 

{| class="wikitable"
|- style="background:#cccccc;"
!model ||motor ||hacim || silindir/sübap || güç (kw (ps)/devir/dak.) || tork (nm/devir/dak) || yıllar 
|-
|1.6 || z16xe ||1598 cm³ || i4 / 16v || 74 (100)/6000 || 150/3600 || 08.2004–06.2005  
|-
|1.6 twinport || z16xep ||1598 cm³ ||i4 / 16v|| 77 (105)/6000 || 150/3900 || 06.2005–07.2008  
|-
|1.8 || z18xe ||1796 cm³ ||i4 / 16v || 90 (122)/6000 || 167/3800 || 03.2002–06.2005  
|-
|1.8 || z18xer ||1796 cm³ ||i4 / 16v || 103 (140)/6300 || 175/3800 || 06.2005–07.2008  
|-
|2.0 turbo || z20net || 1998 cm³ ||i4 / 16v || 129 (175)/5500 || 265/2500–3800 || 04.2003–07.2008  
|-
|2.2 || z22se ||2198 cm³ ||i4 / 16v || 108 (147)/5600 || 203/4000 || 03.2002–03.2004  
|-
|2.2 direkt || z22yh ||2198 cm³||i4 / 16v || 114 (155)/5600 || 220/3800 || 12.2003–07.2008
|-
|2.8 v6 turbo || z28nel, z28net||2792 cm³ ||v6 / 24v || 169 (230)/5500 || 330/1800–4500 ||09.2005–06.2006  
|-
|2.8 v6 turbo || z28net ||2792 cm³ ||v6 / 24v || 184 (250)/5500 || 350/1800–4500 ||01.2006–07.2008  
|-
|opc || z28net||2792 cm³ ||v6 / 24v ||188 (255)/5500 || 355/1800–4500 ||09.2005–06.2006  
|-
|opc ||z28net, z28neh||2792 cm³ ||v6 / 24v ||206 (280)/5500 || 355/1800–4500 ||06.2006–07.2008  
|-
|3.2 v6|| z32se || 3175 cm³||v6 / 24v|| 155 (211)/6200 || 300/4000 || 07.2002–09.2005  
|-
|}

 dizel motorlar 

 şanzıman 

şanzıman tarafında 5 ileri manuel dışında 6 ileri tork konvertörlü otomatik şanzıman yaygın olmakla birlikte dünya satışlarında tek kavramalı robotize manuel easytronic şanzıman ve sürekli değişken oranlı cvtronic  şanzıman da kullanılmıştır.''

makyaj 

2005 yılında makyaja tabi tutulan vectra c; değişen tamponlar, ön farlar ve ön ızgaraya sahip olmuştur. aracın iç plastik yapısında da değişiklikler yapılmıştır.

vectra c'nin 2009'da üretiminin sonlandırılmasıyla birlikte opel, vectra modelini tamamen üretimden kaldırmıştır. d segmentinde vectra'nın yerini opel insignia almıştır.

genel bilgiler 

opel vectra a (eylül 1988-ocak 1996)

 1992'den itibaren i̇zmir torbalı'da üretilmeye başlanıldı.
 1.6s, 1.8s ve 2.0i olmak üzere üç farklı donanım seviyesiyle satıldı.

opel vectra b (ocak 1996-ağustos 2001)

 1996'nın ocak ayında 2.0 16v 136hp, 1.6 16v 100hp, 2.0 dti̇ ve 2.5 gt 2.6 (türkiye'ye gelmedi) motorlarıyla satışa sunuldu. vectra'da, o dönemde vectra'nın sınıfında hiçbir arabada bulunmayan tc (traction control) yani çekiş kontrol sistemi bulunmaktaydı. gl, gls, cd ve cdx donanımlarıyla satışa sunulan vectra'nın 2000'li yıllara uygun olması için vectra'ya sonradan elegance ve comfort donanımları eklenmişti. vectra, avrupa'da selection donanımıyla da satışa sunulmuştur.
 gl donanımında 2 litrelik motor yoktu ve gl donanımı, 1.6 100 beygirlik motor ile satışa sunuldu. araçta klima standarttı ancak elektrikli arka camlar ve aynalar yoktu. bu donanım seviyesi, tek airbag'liydi.
 gls sadece 2.0 136 beygirlik motor ile satıldı. bu modelde elektrikli arka camlar, klima ve elektrikli aynalar standarttı.
 cd donanımında yol bilgisayarı, sis farı ve gövde rengi kapı kolları standartken otomatik klima, sunroof, deri koltuk ve otomatik şanzıman opsiyonel olarak satıldı.
 cdx modelinde tümü gövde renginde olan kasa parçaları, otomatik klima ve diğer donanımlar standarttı.
 sport modeli donanımsal olarak b kasanın en dolu versiyonudur. b2 makyajlı kasa olarak, makyajsız 2.0 gt versiyonun yerine x25xe kodlu 2.6i 24v v6 motor ile  sınırlı sayıda üretilmiştir. i̇rmscher dokunuşu ile ısıtmalı deri recaro spor koltukları, vatoz balığı şeklinde 3 kol sport deri direksiyon, irmscher turuncu ibreli gri kadran, gri konsol, 16 inch gt jantları standarttı.

opel vectra c (eylül 2002-2009)

 22 eylül 2002 tarihinde vectra c satışa sunuldu.
 16 mart 2003 tarihinde vectra c caravan satışa sunuldu.

kaynakça 

vectra
önden çekişli taşıtlar
1988'de tanıtılan taşıtlar
sıralı 4 silindirli motoru olan taşıtlar
v6 motorlu taşıtlar
liftback otomobiller
sedan otomobiller
station wagon otomobiller