Sunucu dosyası

sunucu dosyası, bir bilgisayar ağında kayıtlı düğüm konumlarını içeren dosyadır. bu dosya, sunucu adlarını ip adreslerine eşler. sunucu dosyası değişik ağ boyutları için alan adı sistemine yardımcı bir etmen olarak görülmektedir. dns'in aksine, sunucu dosyası yerel bilgisayar yöneticisinin denetimindedir.

tarihçe 
i̇nternet'in öncülü olarak varsayılan arpanet, düğümlere adres atamaya yarayan bir alan adı sistemine sahip değildi. bu amaçla kullanılacak merkezi bir sistemin olmaması nedeniyle her ağ düğümü, erişmek istediği düğümlerin oluşturduğu ağ eşlemini içerir ve bu düğümlere kullanıcı tarafından anımsanacak adlar verir. bir ağ üzerindeki tüm sistemlerin aynı olduğunu güvence altına almak için hiçbir yöntem olmadığı gibi başka bir kullanıcının sunucu dosyasının kopyası da alınamaz.

arpanet'in makul sayılabilecek ölçüde küçük olması sunucu dosyalarının uygun biçimde kullanılmasını sağlamıştır. genellikle tek adrese sahip olan ağ düğümlerinin birden çok adı olması muhtemeldi. tcp/ip türü bilgisayar ağlarının popülerleşmeye başlaması artan ağ düğümleri nedeniyle sistem yöneticileri üzerindeki yük miktarının artmasına neden olmuştur. bu durum, sunucu dosyasının korunmasını da güçleştirmiştir.

konum ve varsayılan içerik 
sunucu dosyasının konumu işletim sistemi ve windows altında sürüme bağlı olarak değişiklik gösterir:

windows işletim sistemlerindeki varsayılan konum 
windows'ta sunucu dosyası genellikle boş  tur ya da ipv4 ve ipv6 yerel sunucu adreslerini içerir.

 127.0.0.1 localhost 
 ::1 localhost

örnek bir sunucu dosyasına http://vlaurie.com/computers2/articles/hosts.htm  adresinden erişilebilir.

sunucu dosyasının diğer kullanım alanları

engelleme 
sunucu dosyaları bilinen reklam sunucularının reklam içermeyen sunuculara yönlendirilmesi ve bu tür reklam sunucularının yerel sunucu adresi olan 127.0.0.1'e yönlendirilmesi yoluyla reklam filtreleme amacıyla da kullanılmaktadır. bu kullanım, ağdaki etkin bant genişliğini azaltır, ana görevi adres bilgisini edinmek olan dns sunucusuna yapılacak bir isteme olan gereksinimi ortadan kaldırır, reklamların yerel bilgisayara aktarılmasını engeller. her istem için boş sayfa geribildiriminde bulunan küçük bir yerel web sunucusu kullanıcının deneyimini artırabilir  . bu durumda web sayfalarındaki reklamlar herhangi bir hataya neden olmadan kaybolurlar. bunun yanında, sunucu dosyası sürekli bu amaç için kullanılacaksa dosyanın sözü edilen içeriğe sahip güncel sunucu adreslerini saklaması sağlanmalıdır. windows kurulu makinelerde sunucu dosyası üzerinde yapılan değişikliklerin etkinleştirilmesi için "dns istemci" hizmetinin durdurulması gerekebilir.

reklamların bu yöntemle engellenmesi tarayıcının düzensiz çalışmasına ve başarım veriminin düşmesine yol açarken birçok risk de taşır. bunlardan ilki tarayıcının bozuk bir adresten "engellenmiş" bir unsuru yüklemeye çalışmasıdır. bozuk adresin bulunmayan bir ip adresi ya da herhangi bir web sunucusuna ait olmayan bir adres olması durumunda sistem her bağlantı denemesinde zaman aşımına uğrayacaktır. başka bir sorun, büyük sunucu dosyalarının herhangi bir dns isteminde bulunmadan dosya içeriğini ayrıştırmaya çalışmasıdır. bu tür büyük dosyalar sistemin dns araması yapması için gereken süreyi artırırlar.

daha makul bir çözüm yolu tarayıcının reklam istemlerini en baştan engellemektir. bu tür değişiklikler firefox için geliştirilen "no script" ve "adblock" gibi tarayıcı eklentileri yardımıyla yapılabilir. başka bir çözüm yolu ise reklam sunucusu adreslerinin bir vekil sunucu ya da ateşduvarı yoluyla engellenmesidir.

sunucu dosyası belirsiz ve suç içerikli alan adları ve sunucularını engellemek için de kullanılır. bu, reklam engelleme durumundaki riskleri taşır ancak şüpheli adreslerin sayısının daha az olması sistem üzerindeki olumsuz etkilerin görece az olmasını sağlar.

yönlendirme 

web programcıları, intranet geliştiricileri ve bt yöneticileri için kullanışlı ve zaman dostu bir yöntem example.local (örnek şirketin i̇ntranetine erişmek için) ya da sample.new (sample.com web sitesinin yeni bir sürümü için) gibi yerel ağlar üzerinde standart dışı tldler kullanmaktır.

 192.168.1.100       example.local
 127.0.0.1           sample.new

yönlendirmenin kötü niyetli kullanımı 
sunucu dosyası "çalınabilir" ya da kötü amaçlar için kullanılabilir. örneğin; adware, virüsler, truva atları ve malware(kötücül yazılım), google ve wikipedia gibi "güvenli" sitelerden kullanıcı ya da bilgisayar sistemine zararlı içeriğe sahip olan web sitelerine trafik yönlendirebilirler. örneğin, bir truva atı (qhosts), google ve altavista gibi arama motorlarından truva atının yazarının belirlediği bir siteye yönlendirme yaptı  . mydoom.b (bir kötücül yazılım) kullanıcıların bilgisayar güvenliği ve antivirüs yazılımlarla ilgili sitelere girmesini engelledi ve windows güncelleme web sitesini etkiledi.

ayrıca bakınız 
 adblock
 arpanet
 virüs
 dns
 resolv.conf
 malware
 spyware
 tcp/ip
 truva atı
 windows

kaynakça

dış bağlantılar 
 i̇nternet'in yayılması i̇çin neden beklemelisiniz?  – sunucu dosyalarına alternatif bir kullanım şekli
 sunucu dosyası yardımıyla bozuk resimlerle karşılaşmadan reklamları engelleme  - sunucu dosyalarının diğer araçlarla birlikte kullanılması i̇nternet'te sörf keyfini artırıyor.

özel sunucu dosyaları 
 en değerli profesyonel site  her ay farklı bir sunucu dosyası barındırır. i̇stenmeyen reklamların engellenmesine odaklanır. çok sayıda özel ödül sunar. en az reklam için en iyilerden biri.
 xcit dns hizmeti  sisteminize 10 dakikada bir güncel sunucu dosyası indiren bir yazılımla güncellenir. başlangıçta bir reklam engelleme hizmeti olarak calıştıysa da günümüzde ip adreslerine eşlenen alan adlarını kayıt altına alıyor. bu alan adları sunucunun "sunucu" dosyasına eklenir.
 dan pollock'un sunucu dosyası  günlük güncellemeler sunan bir sunucu dosyası
 andrew short'un sunucu dosyası projesi  – kapsamlı sunucu dosyası
 hphosts  – reklam engelleyici bir sunucu dosyası
 mikes reklam engelleyici sunucu dosyası  – kaynak dosya ya da kurulum dosyası olarak ulaşılabilir
 scoooby'nin sunucu dosyası – reklam sunucularının büyük bir listesi
 reklam engelleyici listeler  – peter lowe’un listesi
  airelle listeleri  – 500.000 adreslik bir karalisteye sahip bulunan bir sunucu dosyası
 spybot - search & destroy, karalisteye alınan bir adresin sunucu dosyasına eklenmesini sağlayan gelişmiş bir özellik sunar.

sunucu dosyası kontrolü i̇çin geliştirilmiş yazılımlar 
 heditor v1.0 – hosts dosya içerik göstericisi 
 abelhadigital tarafından üretilen hostsman 3.1.55  – otomatik güncelleştirmeler yardımıyla sunucu dosyası kontrolü sağlayan parasız bir uygulama
 kimberly'nin sunucu yöneticisi –
b.i.s.s-bluetack internet security solutions forumu üzerindeki microsoft windows sunucu dosyası yöneticisi
 funkytoad tarafından üretilen hostsxpert v4.2 – sunucu dosyalarını düzenlemeye yarayan parasız bir uygulama
 mike meyer tarafından geliştirilen hoststoggle 2.1  – açık kaynak kodlu bir sunucu dosyası aracı
 kh blocker – reklam engelleyici bir sunucu dosyasını yöneten parasız bir microsoft windows uygulaması
 ray marron tarafından geliştirilen hostess  – parasız bir microsoft windows sunucu dosyası yöneticisi.

dns
yapılandırma dosyaları