Mad Max: Fury Road

mad max: fury road (çılgın max: öfkeli yollar), 2015 avustralya yapımı kıyamet sonrası türündeki aksiyon filmidir. george miller'in yazıp yönettiği film, çılgın max serisinin dördüncü filmi olma özelliğini taşımaktadır. serinin diğer filmlerinde mel gibson tarafından canlandırılan "mad" max rockatansky karakterini bu filmde tom hardy canlandırmaktadır. ek olarak charlize theron, nicholas hoult ve hugh keays-byrne gibi isimler oyuncu kadrosunda yer almaktadır.

filmin galası tcl çin tiyatrosu'nda 7 mayıs 2015'te gerçekleştirilmiştir. 14 mayıs 2015 tarihinden itibaren dünya çapında gösterime girmeye başlayan film abd'de 15 mayıs 2015'te sinemalardaki yerini almıştır.

konusu 

nükleer savaşın ardından dünya, çöllerin yaygınlaştığı ve susuzluk probleminin arttığı bir yer haline gelmiş, aynı nedenle medeniyet çöküşe doğru sürüklenmiştir. hayatta kalma içgüdüsü had safhada olan max (tom hardy), eşi ve çocuğunu kaybetmenin ardından huzuru ararken, savaş çocukları tarafından esir alınır. bölgenin su ve benzin gibi kaynaklarını elinde tutan hükümdar ölümsüz joe'nin bölgesinde kan torbası olarak tutulan max, her an kaçış için fırsat kollamaktadır.

ölümsüz joe'nin emriyle benzin ikmali için göreve çıkan i̇mparatoriçe furiosa (charlize theron), belirlenen rotasından çıkınca ölümsüz joe ve adamları bir sorun olduğunu anlar. kısa sürede joe, eşlerinin furiosa tarafından kaçırıldığını öğrenecek ve savaş çocukları ile birlikte furiosa'nın peşine düşecektir. kan torbası olarak bir aracın önüne bağlanan max da ister istemez bu kovalamacaya katılır. 

kimyasal bir çöl fırtınasının ardından zincirlerinden kurtulan çılgın max, furiosa ile yanındaki eşleri esiri olarak alacak, kısa süreli çıkar ilişkisi yerini dostluğa bırakacaktır. yeşil diyarları arayan furiosa, en sonunda kendi halkını bulacak ancak geride artık yeşil hiçbir şeyin kalmadığını öğrendiğinde umudunu kaybetme noktasına gelecektir. çılgın max'ın planı ise geri dönüp, peşlerindeki tiran joe'yi atlatarak onun sahip olduğu kaynakları ele geçirmektir.

oyuncular 

tom hardy, mel gibson ile bir öğle yemeğinde max rolü hakkında konuştuklarını söyledi. gibson bu rolün onun için iyi olduğunu söyledi ve hardy'ye şans ve başarı diledi. tom hardy tarafından giyilen ceket orijinal üçlemenin son iki filminde mel gibson tarafından giyilen tek kopyasıdır. hugh keays-byrne 1979 yapımı ilk mad max filminde de oynamıştır. charlize theron, furiosa rolü için saçını kestirdiğinden yeni başlayanlar i̇çin vahşi batı filminde peruk takmak zorunda kalmıştır.

temalar ve inceleme 
çılgın max: öfkeli yollar'ın birincil teması hayatta kalmaktır. max için temel hedef hayatta kalmaktır, bu tema serinin önceki bölümlerinden uyarlamadır. ayrıca çevresel çöküş ve ahlaki gerileme gibi konulara da değinilmiştir. miller bir açıklamasında ''hayatta kalmak kilit noktadır. bence bunun nedeni  amerikan western'in amerikan sinema tarihinde temel olarak daha iyi bir parça olmasıdır.'' demiştir.

ek temalar, intikam, dayanışma, yurt ve kefaret dahil eleştirmenler tarafından dikkate alınmıştır. önceki çılgın max filmlerine benzer olarak, yurt merkez tema olarak ele alınmış. max'in evi yok edilmiş, furiosa diğerleri tarafından evde tutulmuş ve diğer beş kadın çocuklarını büyütmek için yeni bir yurt arayışı içindeler. bu kişilikler arasındaki birlik ayrıca aile için korku, yönetmen miller'in filmografisinde ortak tema olarak kullanılır.

yapım

gelişim 
çılgın max serisinin dördüncü filmi için taslaklar mali zorluklara çarptı ve tasarım ''gelişim cehenneminde'' birkaç yıl geçirdi. 1995 yılında yönetmen miller gelecek çılgın max filmlerinin haklarını warner bros'tan yeniden edindi. miller'in aklına dördüncü filmin fikri los angeles kavşağına doğru yürürken geldi. bir yıl sonra kadar los angeles'tan avustralya'ya seyahat ederken fikir iyice aklına yattı. miller hikâyeyi şu şekilde tasarladı; ''şiddetli yağmacılar petrol ya da mal için değil ama insanlığın varoluşu için savaşıyorlar''. film 20th century fox'un aracılığıyla 2001'de çekilme üzere ayarlandı fakat 11 eylül saldırıları nedeniyle ertelendi. miller ''amerikan doları avustralya doları karşısında çöktü ve bizim bütçemiz balon oldu'' dedi. önceki üç filmde oynayan mel gibson bu film içinde başrol olarak ayarlanmıştı. miller, gibson'ın çevresindeki çekişmeler ve max'in ''günümüz savaşçısına benzer'' olarak daha genç olmasını istemesinden dolayı oyuncu yenilemesini durdurdu. miller 2003'te dördüncü film için senaryonun yazıldığını açıkladı. filmin mayıs 2003'te avustralya'da çekimlerine başlanması için 100 milyon amerikan dolarına yeşil ışık yakılmasına rağmen birleşik devletlerin birçok ülke ile seyahat ve nakliye kısıtlaması nedeniyle namibya'daki film denemelerinde güvenlik endişelerine ilişkin olarak arada kalındı. irak savaşı'nın çıkmasıyla beraber dördüncü film politik açıdan hassas olarak düşünüldü ve bırakıldı. gibson oyuncu kadrosuna geri dönmesine rağmen ilgisini kaybetti ve sonraki üretim iptal edildi.

kasım 2006'da miller öfkeli yolları yapmak istediğin belirtti ve filmin gibson olmadan da yapılabileceğini düşündü: ''bu gerçek bir umut. yapmak istediğim son şey başka bir çılgın max. fakat senaryo yalnız kaldı ve ben bununla tamamen uzakta kaldım''. filmin senaryosu i̇ngiliz mizah dergisi yaratıcısı brendan mccarthy ile ortak yazılmış ayrıca birçok yeni kişilik ve araçları da tasarlamıştı. gibson'un yokluğunda ölümünden önce heath ledger düşünülüyordu.

18 mayıs 2009'da çekimler için yer arandığı bildirildi. sonra üretim warner bros.'a taşındı. ekim 2009'da miller filmin temel çekimlerine 2011 öncesi başlanacağını açıkladı. bu duyuru avustralya'da gibson'ın max olarak geri dönüp dönmeyeceğiyle ilgili olarak yerel basının dikkatini çekti. aynı ay charlize theron'un filmde oynayacağı bildirilirken, i̇ngiliz oyuncu tom hardy ile max rolü için görüşmeler yapılıyordu. haziran 2010'da friday night with jonathan ross programında hardy'nin (özgün çılgın max filminin çekiminin başlangıcından sadece 6 ay büyük) baş rolü oynayacağı açıklandı.

kasım 2011'de beklenmedik şiddetli yağmurun çölde yaban çiçeklerinin büyümesine neden olmasından sonra çekimler namibya'ya taşındı.

çekim süreci 
temel çekimler 26 haziran 2012'de namibya'da başladı. ayrıca batı sydney'de potts hill ve penrith lakes'te çekimler yapıldı. ekim 2012'de the hollywood reporter warner bros.'un üretimin devam etmesi için bir yönetici gönderdiğini bildirdi. şubat 2013'te namibya sahil korunması tarafından bir taslak sızdırıldı ve yönetici heyeti namib çölü'ne zarar verdikleri gerekçesiyle yapımcıları suçladı. çok sayıda bitki ve hayvan türleri tehlike altındaydı. namibya film komisyonu yapım sırasındaki sonraki ziyaretinde ''hiçbir yer ayırtılmadığını'' söyledi. medya bu suçlamaları ''haksız söylem'' olarak değerlendirdi. eylül 2013'te çekimlerin kasım 2013'te yeniden yapılacağı bildirildi.

yönetmen miller serinin önceki filmlerine kıyasla yapım tasarımı koşullarına göre kendini iyi hissetmediğini söyledi. bunun yerine önceki filmlere dönerek her iki yapım tasarımına da göz atmak ve geçen 30 yılın değişikliklerini yansıtmak istedi. yapım tasarımcısı colin gibson filmin araçlarının hepsini tam kullanışlı olarak tasarladı. bazı araçların yapımına 2003'te başlanılmıştı.

sinematograf john seale çekimler sırasında emekliye ayrıldı. önceki iki filmin sinematografisini yapan dean semler'ın yerini almıştı. john seale  altı arri alexa pluses ve dört alexa ms ile donatıldı. seale ilk defa dijital kameralarla çekim yaptı.

temmuz 2014'te miller filmi çok basit kinayeli, adeta tekerleklerin üzerindeki western olarak tanımladı. miller efektlerin %90'ının uygulamalı olduğunu söyledi. i̇kinci takım yönetmeni ve dublör denetleme koordinatörü olan guy norris, cirque du soleil'in performansı ve olimpiyat atletleri dahil 150 dublör performansından sorumlu oldu. miller oyun yazarı ve aynı zamanda feminist olan eve ensler'i set danışmanı olarak sete davet etti. senaryonun derinliği etkilemesi ve feminist temalarda ne gördüğüyle ilgili olarak namibya'da bir hafta geçirdi. erkek oyuncularla kadına yönelik şiddet konusunda konuşma yaptı.

yapım sonrası 
öfkeli yollar 2000 görsel efekt çekimi içeriyor. öncü görsel efekt şirketi iloura film için 1500'den fazla efekt geliştirdi. miller filmi kurgulaması için eşi margaret sixel'i işe aldı. sixel'in görüntüleri kurgulamak için 480 saati vardı; gözlemleri 3 ay sürdü. film tüm uzunluğu boyunca 2700 kurgu içermektedir ve bu dakikada 22.5 kurguya denk gelmektedir. mad max'in ikinci filmi ise 90 dakikada 1200 kurgu yani dakikada 13.33 kurgu içermekteydi.

gece sahneleri amerikan gecesi kullanılarak çekildi. pg-13 ve r-rated olarak iki farklı şekilde denemeye sokuldu. r-rated sürümü izleyiciler tarafından kabul edildi ve bu şekilde yayına girdi.

eleştirel görüşler 
film yılın en başarılı filmleri arasına aldığı ödüllerin yanı sıra övgülerle de girmeyi başardı. rotten tomatoes'ta 339 yorumdan %97'lik bir başarı elde etti ve 10 üzerinden 8.6 puan aldı. metacritic'de ise 51 eleştirmen yorumundan 50'si olumlu yönde oldu ve film 90 puana ulaşarak sitede 2015'in en fazla eleştirmen puanına sahip 11. filmi en fazla tartışılan ikinci filmi oldu.

devam filmi 
yönetmen miller devam filmlerinin olacağını belirtmişti. 2 nisan 2015'te tom hardy'nin 3 tane daha mad max filmi için imza atacağı duyuruldu. diğer filmin ismi geçici ad konumunda mad max: the wasteland olarak açıklandı.

müzikler 
tüm parçalar junkie xl tarafından bestelendi ve watertower music tarafından 12 mayıs 2015'te yayınlandı.

parça listesi

önemli ödülleri ve adaylıkları

dış bağlantılar 

 
 
 
 
 
 
 filmde kullanılan araçlar (john platt fotoğraf koleksiyonu)

ayrıca bakınız 

 distopik filmler listesi

kaynakça 

2015 3d filmleri
warner bros. filmleri
george miller'ın yönettiği filmler
village roadshow pictures filmleri
kıyamet sonrası filmleri
sidney'de çekilmiş filmler
terörizm ile ilgili filmler
namibya'da çekilmiş filmler
güney afrika'da çekilmiş filmler
imax filmler
distopya filmleri
kurguda su sorunu
2010'larda devam filmleri
2010'larda takip filmleri
amerika birleşik devletleri bilimkurgu aksiyon filmleri
amerika birleşik devletleri yol filmleri
amerika birleşik devletleri devam filmleri
2010'larda bilimkurgu aksiyon filmleri
2010'larda i̇ngilizce filmler
avustralya bilimkurgu aksiyon filmleri
en i̇yi film chicago sinema eleştirmenleri derneği ödülü sahipleri
en i̇yi film national board of review ödülü sahipleri