Ordu (şehir)

ordu, türkiye'nin ordu ilinin merkezi olan şehirdir.

osmanlı döneminde, 1920 yılında, bağlı olduğu trabzon vilayetinden ayrılmış, 4 nisan 1920 tarihinde il statüsüne kavuşmuştur. 2020 yılında tüi̇k verilerine göre 19 i̇lçe ve belediye, bu belediyelerde toplam 772 mahalle bulunmaktadır. i̇l merkezinden doğuya gidildikçe  gülyalı, batıya il yolundan   gidildikçe perşembe, karadeniz sahil yolu'ndan / gidildikçe fatsa, ünye ilçelerine ulaşılır. güneye giden en önemli yol; ulubey, gürgentepe, gölköy, mesudiye ilçelerinden geçer.

tarihçe 
ordu ili mö 400 yılından önce şehir merkezinin 5 kilometre dışında olan halk arasında bozukkale olarak bilinen bölgede "kotyora" adıyla kurulmuştur. kotyora, "kut yöresi" anlamına gelmektedir. eski zaman içinde bölgede yaşayan lazların ve gürcülerin "ordu" vilayetini kotyora olarak isimlendirdiği düşünülmektedir 

araştırmalara göre ordu, ilk olarak türkler tarafından kurulmuş bir yerleşke olsa da antik bir tarihede sahiptir.bugün ki ordu’nun kurulduğu yerde günümüzde ordu yakınlarında kurul kalesi adında bölge içinde antik kalıntılar olarak i̇l merkezine 13 km. mesafede bayadı köyü sınırları içinde olan sivri bir kaya üzerine kurulmuş 1. derece arkeolojik ve doğal sit alanı olup, antik bir yerleşke bulunmaktadır. 250 - 300 adet merdiven gün ışığına çıkarılmış, kazı esnasında bulunan pişmiş topraktan çatı kiremitleri, duvar örgüsü seramik parçaları incelenmiş ve m.ö. ii. ve i. yüzyılda yerleşim yapıldığı tespit edilmiştir. t.c. ordu valiliği ve müze müdürlüğü tarafından 2010 ve 2011 yıllarında arkeolojik kazı çalışmaları gerçekleştirilmiştir. bu alan, karadeniz bölgesi'nde i̇lk arkeolojik kazı alanıdır. kazılar sonucu 3000 yıl öncesine ait tapınak ve kale duvarlarına rastlanmıştır. 2012 yılında da kazılara devam edilmiştir. arkeolojik kazı çalışmalarında kullanılmak üzere “kazı evi” hizmete açılmıştır.  “kotyora”nın ise bu antik kalıntılarla ile hiçbir tarihi bağlantısı ise bulunmamaktadır. ordu adı, 1396 yılında hacı emiroğlu süleyman bey tarafından giresun'u fethetmek için toplanan 12 bin kişilik kuvvetin, günümüzdeki eskipazar mevkiinde toplanması sonucu verilmiştir.

karadenizli yazar özhan öztürk'e göre ise kotyora adı bölgenin eski sakinleri olan kolhislilerden (tzan/lazlardan) mirastır. kotyora kelime anlamı itibarıyla koto (eski lazca: çanak, çömlek) + uri (lazcada aidiyet belirtir) kotoyuri, "çömlekçi; çanak, çömlek yapılan yer" anlamına gelir. bölgenin eski sakinleri olan tzan/can/zan (lazların) antik ve orta çağ kaynaklarıyla sabit varlığı ve bölgeye canik (tzanika/zanik: tzan/can/zan: lazların eski ulusal isimleri + ika bölge, ülke, toprak = tzan/laz bölgesi) ismini ve başka pek çok toponim bırakmaları şehre de kotyora ismini verdiklerini destekler niteliktedir.

ayrıca 1831'de ise fatsa sınırlarından itibaren ordu, ulubey, gölköy yöreleri tamamen mesudiye ve aybastı ilçeleri erzurum eyaletine bağlı şarkikarahisar livasına, fatsa'nın iç ve batı kısımlarıyla ünye, canik (samsun) livasına bağlanmıştır.

2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı kanun ve akabinde 2013 yılında çıkarılan 6447 sayılı kanun ile ordu'da sınırları il mülki sınırları olan büyükşehir belediyesi kuruldu ve 2014 türkiye yerel seçimlerinin ardından büyükşehir belediyesi çalışmalarına başladı.

nüfus

i̇klim

kardeş şehirler 
  batum (gürcistan) (2010)
  marmaris (türkiye) (2011)
  bakü (azerbaycan) (2011)
  trabzon (türkiye) (1923)

kaynakça

dış bağlantılar 

 ordu büyükşehir belediyesi