Yorgi

yorgi ( yeoryos, ,  giorgi,  curcis; ö. 23 nisan 303) hristiyanlık'ta ve i̇slam'da velî olarak kabûl edilen bir hristiyan'dır. i̇slâmi kaynaklarda ismi cürcis, circis ya da cercis olarak da geçer.

aziz yorgi günü geleneksel olarak 23 nisan'da kutlanır (gregoryen takvime göre 6 mayıs'a denk gelmektedir). dünya genelinde birçok ülkede (i̇ngiltere, gürcistan, etiyopia, i̇spanya'daki aragon ve katalonya ilçeleri), şehirde (moskova), meslek grubunda (hristiyan şövalyeliği ve tüfekçiler) ve örgütlerde yorgi koruyucu aziz olarak kabûl edilir.

hristiyanlık'ta 
geleneksel hristiyanlıktaki rivâyetlere göre roma ordusunda bir askerdi. ebeveyni yunan kökenli hristiyanlardı. babası gerontius, roma ordusunda görevli bir kapadokyalıydı. annesi polikronya, filistin'deki lod şehrinden bir hristiyan'dı. yorgi'nin kapadokya doğumlu mu yoksa filistin doğumlu mu olduğu konusundaki rivâyetler muhteliftir. hristiyan geleneğinde en azından bir süre lod'da büyüdüğü anlatılır. yorgi, diokletyan'ın muhafız ordusunda bir romalı asker oldu. hristiyan dininden dönmesi istendiğinde bunu kabûl etmediği için diokletyan öldürülmesini emretti.

latin katolik, doğu ortodoks, doğu katolik, anglikan, doğu kilisesi ve oryantal ortodoks kiliselerinin aziz tezkirelerinde (hagiografilerde) on dört mânevî koruyucu'dan birisi ve en önemli askeriye azizlerinden birisi olduğuna inanılır. aziz yorgi ve ejderha efsânesinin baş kahramanıdır.

i̇slam'da 
i̇slam tarihçilerinin geleneğinde filistin doğumlu olduğu anlatılır. 

yorgi, filistin ahâlisinden olup kendisiyle birlikte olan arkadaşlarıyla i̇sevi oluşlarını insanlardan saklıyorlardı. yorgi ve ahbabları, i̇sevilerin tabiîn tabakasındandı, meryem oğlu i̇sa'nın havarilerinden hayatta kalanlarla görüşmüş ve onların tebliğlerini dinlemişlerdi. yorgi ticaretle meşgul olup, kazancının artanını miskinlere ve muhtaçlara sadaka olarak verirdi.

musul taraflarında, bütün suriye'yi ele geçirmiş olan dazâne (veyâ dâdiyan) adında bir hükümdar hükmediyordu. dazâne, zorba ve kimsenin yenemediği bir kraldı. yorgi bir gün bu hükümdâra hediye vermek maksadıyla yola çıktı. vardığında, hükümdar, toplantı salonunda kavminin büyükleri ile oturuyordu. hükümdar, eflun adındaki putların getirilmesini emretti. i̇nsanlar eflun'un önünden geçirildiği zaman puta tapmayanlar ateşe atılıyordu veya türlü işkencelere maruz bırakılıyordu. yorgi, hükümdara düşman oldu ve onunla mücadele etmeye karar verdi.

yorgi, hükümdara hediye olarak getirdiği parayı tamâmen oradaki i̇sevilere dağıttı. hükümdara tebliğde bulunmaya karar verdi. ona bir köleden başka bir şey olmadığını hatırlatıp, rabbine iman etmeye davet etti. kral da yorgi'yi putlarına tapmaya davet etti. kral ve yorgi arasında bu konuda bir davet savaşı yaşandı. yorgi, krala rabbin eserlerini anlattı ve ona hükümdarın kavminden olup kötü âkıbete uğramış olan tarbaklina, meclitis ve ezbii ile, yorgi'nin kavminden (i̇srailoğullarından) olup iyi âkıbete uğramış olan i̇lyas, i̇sa mesih ve meryem ana'yı karşılaştırdı.

hükümdar, i̇lyas ve i̇sa'yı kendisine getirmesini istediğinde, yorgi, onların kendisine ancak onları örnek alıp iyi amel ettiğinde geleceği cevabını verince, hükümdar onu yalancılıkla itham etti ve onu eflun'a tapmaya zorladı. yorgi, bunu reddettiğinde ona işkence etmeye başladı. yorgi bağlanıp demir tırmıklar batırıldı. yorgi'yi kontrol ettiklerinde hayatta olduğunu gördüler. bunun üzerine beynine kızgın çiviler batırıldı. yine de hayatta olduğunu gördüklerinde, hükümdarın onu mağlup etme ümidi kırıldı. bunun üzerine devletine ve kendisine bir zevâl geleceğinden korkarak yorgi'yi müebbet hapsettirdi.

bibliyografya

kaynakça 

3. yüzyılda doğanlar
303 yılında ölenler
3. yüzyıl romalıları
4. yüzyıl romalıları
4. yüzyılda hristiyanlar
4. yüzyıl hristiyan aziz ve azizeleri
roma döneminde aziz ve azizeleri
anadolulu aziz ve azizeler
antik romalı askerî personel
hristiyan aziz ve azizeleri
katolik aziz ve azizeleri
doğu ortodoks aziz ve azizeler
anglikan azizler
hristiyan şehitler
4. yüzyılda hristiyan şehitler
katalonya'nın sembolleri
erkek isimleri