mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Pupa Yelken

pupa yelken, sadun boro'nun kısmet adlı teknesiyle yaptığı dünya seyahatini anlattığı kitabıdır. i̇lk olarak hürriyet gazetesinde tefrika edilmiştir. i̇lk baskısı 1969 yılında yapılmıştır. kitap 2000 yılından sonra tekrar basılmıştır.

sadun boro hayatta en büyük emeli olan dünya seyahatine 1965'te alman asıllı eşi oda ile beraber çıktı. onlara kanarya adaları'nda aldıkları ünlü kedileri "miço" da eşlik etti. üç yıl süren bu 
yolculuğu 1963'te salacak'ta, athar beşpınar'ın atölyesinde kızağa konan 10.5 m. boyundaki "kısmet" adını verdiği teknesiyle gerçekleştirdi. bu aslında onun ilk açık deniz yolculuğu değildi. i̇lk atlantik aşırı yolculuğunu 1952'de "ling" adlı 11 m.lik bir yelkenli ile yapmıştı ve bir i̇ngilizle beraber i̇ngiltere'den karayip adaları'na kadar gitmişlerdi. sadun boro'nun "kısmet" teknesiyle yaptığı tam dünya turu önce o yıllarda hürriyet gazetesinde günü gününe tefrika edildi. bu gazete yazıları daha sonra 1969 yılında günaydın gazetesinin basım tesislerinde kitap haline getirilerek yayımlandı.

kitabın 1969'daki birinci baskısı o zamanın en modern web ofset baskı tekniği ile günaydın gazetesinin matbaasında gazete kağıdına renkli olarak basılmıştı. 1996 yılında piyasaya sürülen grup vitamin'i̇n aşkın gözyaşları albümünün kurban olayım şarkısında pupa yelken'e atıfta bulunulmuştur.

2000 yılında yapılan yeni baskısı günümüz dijital ortamında gelişmiş teknikle yapılmıştır. i̇çeriğinde hiçbir değişikliğe gidilmemiş, sadece ilk baskının arka sayfalarındaki (40 sayfa) ilanların yerine yolculukla ilgili gazetelerde çıkan haber ve röportajlara ait kupürler koyulmuştur.

kitabın bölümleri 

 denizler beni çağırıyor     
 bismillah vira    
 atlantik'te 30 gün 
 karaip adaları    
 kısmet pasifiğe çıkıyor    
 sihirli adalar   
 yeryüzündeki cennete doğru   
 tehlikeli yolculuk 
 bekâr cenneti  
 dost adalar 
 dikkat!... tayfun geliyor
 yamyamlar arasında
 pasifik'te son yolculuk
 i̇nci diyarı
 timor'da balık festivali 
 i̇lâhlar ülkesi bali 
 beş haftalık saltanat
 korsanlar kısmet'e saldırıyor  
 oda kanser   
 hint okyanusunda yalnız yolculuk
 çay ülkesi
 köpekbalıkları arasında
 kızıldeniz
 vatana dönüş 
 seyahatten notlar 
 kitabın i̇çinde geçen denizci terimlerinin izahı 
 pusula gülü ve rüzgârlar

kaynakça 

anı kitapları
gezi kitapları
1969 kitapları
denizcilik kitapları
türkçe kitaplar
türkiye kitapları
Rehine: İntikam Saati

rehine: intikam saati (özgün ad: liberty stands still) 2002 yapımlı başrolünü linda fiorentino ile wesley snipes'in oynadığı gerilim filmi.yönetmenlik ve senaristlik kari skoglande aittir. film kızının intikamını almaya çalışan birisinin hikâyesini anlatmaktadır.

konusu 
liberty wallace (linda fiorentino) silah satıcılığında çalışmaktadır. kocası victor(oliver platt) ile çoğu silah alış verişi yapar ve satarlar. babasının şirketi kötüye gitdiğinden dolayı,victora kendisini aşık ettirmeye çalışmıştır, kendisi victoru sevmesede yine de şirketi kurtarıcağını düşündüğü için evlenir. kendisi bir tiyatro aktörü olan russelle(martin cummins)  aşıkdır ve gizlice görüşmektedir. bir gün russel liberty ile konuşurken kafasına silah dayanır ve kendisini bir bomba bağlanır. bu bomba eğer ya russell hareket ederse patlayacaktır ya da 90 dakika sonra. bunu yapan kişi ise joe isimli birisidir (wesley snipes).liberty tam russellin yeni gösterisini izlerken joe arar,joe diye birini tanımadığını söylerek kapatır. fakat joe tekrar arar ve libertyden telefonu kapatmamasını ister.çünkü telefona bir bomba bağlanmıştır ve eğer herhangi bir şekilde telefonu kapatıp veya "no" düymesine basarsa bomba patlar.joe mükemmel bir nişancıdır.
artık liberty küçük bir hot dog satan yere zincirlenmiştir.liberty joe nun neden böyle bir şey yaptığını anlamamaktadır. fakat bir süre sonra anlaşılır ki,joe kızını okuldaki bir çocuğunun onu kurşunlaması sonucu ölmüş ve silahlarda onların şirketindendir.ve joe bunun intikamını almak istemektedir. bir süre sonra işe polis karışır.çünkü joe,libertynin her yanlış hareketinde başka masum birisini kurşunlamaktadır. ancak joenun tek isteği karısı ve kendisini yıkan bu acı olayın intikamını almakdır.

yaş sınırı 
film yetişkin gözetimi altında 12 yaşından küçük çocuklarla izlenmesi mümkündür. film şiddet ve bazı küfürler içermektedir. fakat tv versiyonunda küfürler sansürlenmiştir.

kadro

i̇lginç bilgiler 
 aktör ve dövüş sanatçısı wesley snipes, film boyunca dövüşmemektedir.
 filmin tekno müziklerinin yapımcısı ve yazarı convertinodur. fakat filmde müzik yapımcısı ve yazarı robert muzingo sadece geçmektedir.

dış bağlantılar 

kanada filmleri
almanya filmleri
2000'lerde aksiyon gerilim filmleri
2000'lerde dramatik aksiyon filmleri
2000'lerde dramatik gerilim filmleri
i̇ntikam teması içeren filmler
amerika birleşik devletleri romantik dram filmleri
amerika birleşik devletleri polisiye gerilim filmleri
psikopatlar ile ilgili filmler
polisiye dedektif filmleri
2000'lerde i̇ngilizce filmler
2002 çıkışlı dramatik filmler
Göbek (anlam ayrımı)

göbek sözcüğü ile aşağıdakilerden biri kastedilmiş olabilir:
 göbek (anatomi)
 göbek, etrafında karayolu araç trafiğinin çeşitli yönlere dağıldığı dönel kavşak.
 göbek dansı (oryantal dans)
Gövde (zooloji)

gövde: insan vücudunun bir bölümüdür.
gövde, anatomide çoğu canlının vücutlarındaki boyun ve uzuvlarının bağlı bulunduğu, orta ve ana kısmına denir. gövde'nin tıbbi terimi torso olup, göğüs (toraks) ve karın (abdomen) kısımlarından oluşur.
Sarı Mercedes

sarı mercedes, adalet ağaoğlu'nun fikrimin i̇nce gülü (1976) adlı romanının uyarlaması olan sinema filmi. yönetmenliği ve senaristliği tunç okan'a ait olan, türk-fransız-alman-i̇sviçre ortak yapımı filmin çekimleri 1987 yılından 1992 yılına dek sürdü.

konusu 
film, uzun bir mücadele sonunda almanya'ya işçi olarak gitmeyi başaran ve orada azimle çalışıp kazandığı bütün para ile mercedes marka bir araba alan bayram'ın almanya'dan türkiye'ye gelirken yaşadıklarını anlatır. sevdiği kızla evlenebilmek için köyüne doğru çıktığı yolculuk boyunca başına gelen tatsızlıklara ek olarak, yolun sonunda geçmişinde yaptıklarının sonuçlarıyla da karşılaşacaktır.

oyuncu kadrosu

 i̇lyas salman - bayram ünal
 valerie lemoine - kezban
 micky sébastian - vapurdaki sarışın 
 alexander gittinger - minibüs sürücüsü
 savaş yurttaş - veli
 saadet gürses - solmaz
 menderes samancılar - i̇brahim
 serra yılmaz - pasaport memuru
 filiz küçüktepe - veli'nin karısı
 tuncay akça - kahya
 mustafa suphi baltacı - oto ustası
 hikmet karagöz - vapurdaki garson
 ömer başaran - genç bayram
 abdullah özalp - çocuk bayram
 duygu sönmez - genç kezban
 uyum varol - çocuk kezban
 ayşe yılmaz - veli'nin kızı
 serkan uzun - veli'nin oğlu
 abdülhamit danışır - rüstem amca
 hüseyin kanlı - berber
 muzaffer şahin - laborant
 fuat özel - komiser
 dietmar waldenhofer - alman satıcı
 ferdi akarnur - i̇stasyondaki adam
 cevat demirbaş - otobüs şoförü
 nihat nikerel - yedek parçacı
 ali yaylı - şoför

ödülleri 
29. antalya altın portakal film festivali'nde "en iyi yönetmen","en iyi kurgu", "en iyi ikinci film" ödüllerini; 5. ankara uluslararası film festivali'nde "en iyi erkek oyuncu" ödülünü; 1992'de kültür bakanlığı'ndan "sinema başarı" ödülünü; 7. altın koza film festivali'nden de "en i̇yi müzik" ödülünü kazanmıştır.

dış bağlantılar

ayrıca bakınız 
 fikrimin i̇nce gülü (roman)

türk dramatik filmleri
türk romanlarından uyarlanan filmler
1992 çıkışlı türk filmleri
tunç okan'ın yönettiği filmler
tunç okan'ın senaryosunu yazdığı filmler
türk yol filmleri
konusu münih'te geçen filmler
konusu i̇stanbul'da geçen filmler
konusu ankara'da geçen filmler
1990'larda türkçe filmler
vladimir cosma'nın müziğini yaptığı filmler
almanya'daki türkler ile ilgili filmler
1992 çıkışlı dramatik filmler
Bell X-5

bell x-5, kanatlarının açısını uçuş sırasında ayarlayabilen ilk uçak. alman messerschmitt şirketinin ii. dünya savaşı sırasında geliştirdiği p.1101 tasarımından ilham almıştır. ancak, alman tasarımının kanat açısı sadece yerdeyken değiştirilebilirken bell mühendislerinin eklediği elektrik motorları sayesinde x-5 uçuş sırasında da bu açıyı değiştirebilmektedir.

dizayn ve geliştirme 

oberammergau, almanya'da 1945 yılında abd askerleri tarafından ele geçirilen tamamlanmamış messerschmitt p.1101 savaş uçağı prototipi abd'ye getirilmişti. bu yenilikçi tasarım buffalo, new york'ta bulunan bell fabrikasına getirilmiş, şirketin mühendisleri tarafından incelenmiş ve şef tasarımcı robert j. wood, benzer bir tasarı için teklif sunmuştu.

yüzeysel olarak benzer görünmesine rağmen x-5, p.1011'den çok daha karmaşıktı.  20°, 40° ve 60°'lik üç farklı kanat açısı uçuş sırasında bir değişken geometri platformu yaratıyordu.bir kriko düzeneği kanat kökünü kısa yatay raylar üzerinde taşımakta ve disk frenler kullanarak uçuş açılarında sabitlemekteydi. tam açık halden tam geriye açılı hale geçmek 30 saniyeden kısa sürmekteydi. parçaların yer değiştirmesi ve dönüşleri, kanat açısının değişmesi sebebiyle oluşan ağırlık merkezi ve kaldırma merkezi değişimlerini azaltıyordu. ancak bu durumda bile x-5'in sıra dışı viril karakteristiği bazı kanat açılarında uçağın kurtarılamayacağı bir spine girmesine yol açıyordu. bu durum ikinci test uçağının düşmesine ve pilotunun ölmesine sebep oldu.

operasyonel geçmiş 
i̇ki x-5 inşa edildi (50-1838 ve 50-1839). i̇lk uçak 15 şubat 1951'de tamamlandı ve iki uçak ilk uçuşlarını 20 haziran ve 10 aralık 1951'de yaptılar. mach 0,9'a ulaşan hızlarda ve 40,000 ft'e (12,200 m) ulaşan irtifalarda yaklaşık 200 uçuş yapıldı. 14 ekim 1953'te usaf yüzbaşısı ray popson edwards hava kuvvetleri üssü'nde yapılan bir spin testi sırasında düşen uçakta hayatını kaybetti. diğer x-5 edwards hava üssü'nde kaldı. 1955'te x-5 programı tamamlandıktan sonra 1958'e kadar elde kalan uçak diğer programlarda takip uçağı olarak kullanıldı.

x-5'ler geniş bir hız aralığında uçması gereken uçaklarda açısı değiştirilebilir kanatların büyük bir avantaj olacaklarını gösterdi. x-5'in stabilite problemlerine rağmen bu konsept daha sonraları f-111, f-14 tomcat ve b-1 lancer gibi uçaklarda başarıyla uygulandı.

özellikler (bell x-5)

kaynakça 

 winchester, jim. "bell x-5." concept aircraft: prototypes, x-planes and experimental aircraft. kent, uk: grange books plc., 2005. isbn 1-84013-309-2.

dış bağlantılar 
  american x-vehicles: an inventory x-1 to x-50, sp-2000-4531 - june 2003; nasa online pdf monograph 

x-5
deneysel uçaklar
Oymapınar, Manavgat

oymapınar, antalya ilinin manavgat ilçesinin kuzeyinde yer almaktadır.

tarihçe 
8 aralık 1998 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. 12 kasım 2012'de tbmm'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle oldu.

coğrafya 
antalya iline 90 km, manavgat ilçesine 15 km uzaklıktadır.

nüfus

belediye 
seçildikleri yıllara göre belediye başkanlıkları:
2009 - tevfik güven
2004 - mehmet bozkurt
1999 - mehmet bozkurt

kaynakça 

manavgat'ın mahalleleri
6360 sayılı yasaya göre kaldırılan belediyeler
İbrahim Halil Çanakcı

i̇brahim halil çanakcı (d. 1962, elazığ), türk bürokrat ve siyasetçi.

elazığ lisesini bitirdikten sonra 1985'te ankara üniversitesi siyasal bilgiler fakültesi i̇ktisat bölümünden mezun oldu. devlet planlama teşkilatı'nda 1986 yılında uzman yardımcısı olarak göreve başladı. 1992 yılında uzman oldu. 1989-1991 yılları arasında abd'de michigan state üniversitesinden ekonomi konusunda yüksek lisans derecesi aldı. mayıs 1994 - aralık 2000 döneminde devlet planlama teşkilatı'nda konjonktür dairesi başkanlığı görevini yürüttü. aralık 2000'de atandığı bankacılık düzenleme ve denetleme kurumu'nda 10 aralık 2002'ye kadar ekonomik değerlendirmeler dairesi başkanı olarak görev yaptı. 11 aralık 2002 tarihinde bankacılık düzenleme ve denetleme kurumu i̇kinci başkanı olarak atandı. 5 mayıs 2003 tarihinde ise hazine müsteşarlığı görevine başladı. 17 temmuz 2014 tarihinde imf'de icra direktörü olarak görevlendirildi. ağustos 2014'te hazine müsteşarlığından ayrıldı ve 1 kasım 2014 tarihi itibarıyla imf'deki görevine başladı. türkiye, beyaz rusya, avusturya, çek cumhuriyeti, macaristan, kosova, slovak cumhuriyeti ve slovenya'dan oluşan grubu temsilen iki yıllık bir süre için türkiye'nin üstlendiği icra direktörlüğü görevini yürüttü. evli ve iki çocuk babasıdır.

siyasi kariyeri
9 mart 2020 tarihinde ali babacan tarafından kurulan demokrasi ve atılım partisi'nin kurucu üyeleri arasında yer aldı. halen partinin ekonomi ve finans politikaları başkanlığı görevini yürütmektedir.

kaynakça 

 

1962 doğumlular
bankacılık düzenleme ve denetleme kurumu (türkiye) üyeleri
hazine müsteşarları
ankara üniversitesi siyasal bilgiler fakültesinde öğrenim görenler
yaşayan insanlar
demokrasi ve atılım partisi genel merkez başkanlık kurulu üyeleri
Edge and Christian

edge and christian (e&c), gerçek hayatta iyi arkadaş olan edge (adam copeland) ve christian'ın (jason reso) oluşturduğu bir profesyonel güreş takımı'dır.

geçmişi

world wrestling federation/entertainment 
edge, christian ve gangrel bir grup oluşturdu. daha sonra edge ve christian, gangrel'den ayrılarak kendi takımlarını kurdular. the hardy boyz ile harika bir çekişmeye girdiler. daha sonra bu ikiliye kurt angle'da katıldı ve takımın adı 'team eck' oldu. daha sonra rhyno'nun da katılımıyla takım ismi 'team reck' olarak bir kez daha değiştirildi. wwf takım şampiyonluğu için the dudley boyz ve the hardy boyz ile tlc maçlarına çıktılar, wrestlemania x-seven'daki maçı rhyno'nun yardımıyla edge ve christian aldı ve kemerleride kazanmış oldular. king of the ring turnuvasında team reck üyeleri birbirleri ile karşılaştılar. kurt angle christian'ı, edge'de rhyno'yu yendi. finalde kazanan isim ise edge oldu ve "ringin kralı" oldu. daha sonra edge ve christian takımı, christian'ın edge'e saldırmasıyla sona erdi. kısa bir süre wwf kıtalararası şampiyonluğu için çekiştiler. bir maçta christian, edge'i yenerek kemeri kazandı. ama edge bunun altında kalmayıp onu yenerek kemeri geri almayı bildi. wrestlemania xxvii'de tekrar birleştiler fakat daha sonra edge'in sakatlığından dolayı takım yine dağıldı.

güreşte 
 takım hareketleri
 con-chair-to
 sidewalk slam (edge), diving reverse ddt (christian) combo
 stack-superplex
 menajerleri
sable
gangrel
terri runnels
kurt angle
rhyno
lita
shane mcmahon
stephanie mcmahon
tyson tomko
 giriş müzikleri
"blood" - jim johnston (the brood'un giriş müziği)
"you think you know me" - jim johnston
"on the edge" - jim johnston
"blood brother" - jim johnston (christian'ın tekli giriş müziği)
"metalingus" - alter bridge (edge'in tekli giriş müziği)
"just close your eyes" - story of the year (christian'ın tekli giriş müziği)

şampiyonlukları ve başarıları 
insane championship wrestling
icw streetfight tag team championship (1 kez)
pro wrestling illustrated
pwi yılın maçı (2000) vs. the dudley boyz ve the hardy boyz; üçlü merdiven maçı, wrestlemania 2000
pwi yılın maçı (2001) vs. the dudley boyz ve the hardy boyz; tlc maçı, wrestlemania x-seven
world wrestling entertainment
wwe championship (4 kez) - edge (4)
world heavyweight championship (9 kez) - edge (7) ve christian (2)
wwf/e intercontinental championship (9 kez) - edge (5) ve christian (4)
wwf hardcore championship (1 kez) - christian
wwf european championship (1 kez) - christian
wwf light heavyweight championship (1 kez) – christian
ecw championship (2 kez) - christian (2)
wcw united states championship (1 kez) - edge
world tag team championship (7 kez)
triple crown championship - edge (14.) ve christian (23.)
grand slam championship - edge (7.) ve christian (12.)
king of the ring (2001) – edge
royal rumble (2010) – edge
money in the bank (2005) - edge
wwe hall of fame (2012) – edgewrestling observer newsletter'''
yılın takımı (2000)

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 
 online world of wrestling profilleri 

kanadalı profesyonel güreşçiler
profesyonel güreş takımları
Halliwell (El yazması)

hallivell yazması, regius şiiri olarak da bilinir. bilinen ilk masonik belgedir. 64 manzum sayfadan oluşur. 1300'lü yılların sonunda yazıldığı düşünülmektedir. i̇ngilizce'nin eski bir hali olan chaucer dilinde yazılmıştır.

şiir öklid'ten ve onun geometrideki buluşlarından el alarak başlar ve geometri üzerine yayılır. müteakiben, maneviyat ve davranış kavramları göz önüne alınarak on beş ana noktada gelişir. (*hırsızlık yapma, * rüşvet alma, * ibadethanene düzenli git. vb.)

yazma i̇ngiliz kraliyet kütüphanesine bağışlanıncaya kadar önemli şahsiyetlerin kütüphanelerinde el değiştirerek saklandı. 1757'de kral ii. george tarafından british museum kütüphanesine bağışlandı.

bu süre boyunca yazma genel olarak manevi görevleri anlatan bir şiir olarak tanımlandı. james halliwell tarafından 1840'ta hür masonluk üzerine yazılan makaleye kadar masonlukla ilişkisi anlaşılamadı.

yazma ; hür masonluğun i̇ngiltere'ye kral athelstan saltanatı döneminde getirildiğini ifade etmektedir.

dış bağlantılar 
http://freemasonry.bcy.ca/texts/regius.html 

masonluk
Sadberk Koç

sadberk koç (3 şubat 1906, ankara - 23 kasım 1973, i̇stanbul), koç holding'in kurucusu vehbi koç'un eşiydi.

hayatı 
ankara'nın tanınmış ailelerinden aktarzadeler'den sadullah efendi ile gene ankaralı eski bir aile olan kütükçüzadeler’den nadire hanım'ın dört çocuğunun ikincisi olarak dünyaya geldi. sadberk koç 1925 yılında, ablası adile'nin (mermerci) evlenmesinden kısa bir süre sonra, teyzesi, kütükçüzadeler'den fatma hanım ile eniştesi koçzade mustafa rahmi efendi'nin kararı doğrultusunda oğulları vehbi koç'la nişanlandı. genç çift 1926 başında evlenip vehbi koç'un anne babasının ankara ulus'taki ahşap evine yerleşti. 1928 yılında kızı semahat arsel, 1930 yılında oğlu rahmi koç, 1938 yılında kızı sevgi gönül ve 1941 yılında kızı suna kıraç dünyaya gelmiştir. sadberk koç çevresinde neşeli ve espritüel olarak tanınırdı. sadberk koç, aynı zamanda el işine de ilgi duymaktaydı.

ölümü 
cumhuriyetin ilk hanımefendilerinden kabul edilmektedir. 23 kasım 1973'te kanser nedeniyle ölen sadberk koç zincirlikuyu mezarlığı'na defnedildi. 14 ekim 1980'de sarıyer, büyükdere caddesi'nde, koleksiyonundan yararlanılarak ismine bir müze açılmıştır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 sadberk hanım müzesi 
 sadberk hanım: koç ailesi'nin 

1908 doğumlular
1973 yılında ölenler
koç ailesi
zincirlikuyu mezarlığı'na defnedilenler
Hitit kralları listesi

hitit devletinin kurucusu kimi kaynaklarda i. hattuşili olarak belirtiliyor olsa da telipinu fermanında aktarıldığı üzere, bir önceki kral labarna'nın zamanında anadolu'nun çeşitli bölgelerinin fethedildiği anlaşılmaktadır. hitit beylikleri döneminde sağlam bir devlet yapısı olduğu söylenemez. bu dönemde orta anadolu'da sadece hititler değil, hattiler, luwiler gibi grupların da hüküm sürdüğü şehir devletleri mevcuttur. labarna'dan son kral ii. şuppiluliuma'ya kadar yaklaşık 5 asır boyunca hükümdarlığı kesin olarak belgelenmiş 26 hitit kralı hüküm sürmüştür.

kral listesi ile ilgili problemler 

aşağıda verilen bütün tarihler, özellikle orta krallık ve öncesi döneme ait olanlar, takribidir ve "orta" kronolojiye dayanmaktadır.

hitit krallarının sırası ve saltanat süreleri boğazköy'de açığa çıkarılan hitit arşivleri ve mühürleri kullanılarak oluşturulmuş, ayrıca hititlerin çağdaşı olan diğer orta doğu kaynaklı arşivlerle de desteklenmiştir. buna rağmen listede boşluklar vardır. sağlıklı bir liste oluşturulamamasının ana sebeplerinden biri hitit katiplerinin, aynı çağdaki mısırlı ve mezopotamyalı meslektaşlarının aksine, dokümanlarında bir tarihleme yöntemi kullanmamış olmasıdır. ayrıca hitit kralları arasında aynı isimleri taşıyan çok sayıda kral bulunması bu isimlerde toplam kaç kral olduğu ve taht sıraları hakkında problemler yaratmaktadır.

anadolu'da asur ticaret kolonisi devri sonu ile hitit devletinin kuruluşu arasındaki zaman dilimi yani yaklaşık olarak anitta'dan labarna'ya kadar olan devir için henüz yeterli bilgi bulunmamaktadır. çeşitli tarihçiler tarafından bazı isimler ileri sürülmüşse de (tuthaliya, pu-šarruma, papadilmah, kantuzzili vs.) bunlar tartışmaya açıktır. ancak 1986 yılında boğazköy'de bulunan ve 1993 yılında yayınlanan haç şekilli (krusiform) mühür ilk hitit kralları labarna ve hattuşili'nin öncesinde huzziya isimli bir kral olduğunu göstermiş ve kabul bulmuştur.

orta krallık  dönemine ait çok az belge olduğu için özellikle kralların saltanat süreleri hakkında pek bir bilgi yoktur. 

tahurvaili'nin telipinu ile ii. zidanta arasında bir dönem kral olduğu kesin olmakla beraber hangi sırada olduğu belli değildir. en yaygın görüşler ya telipinu'dan veya alluvamna'dan sonra olduğu şeklindedir.

ii. hattuşili diye bir kral çoğu hititoloğa göre mevcut değildir. varlığını iddia edenler bu kralın hükümdarlık zamanı için i. tuthaliya ile i. şuppiluliuma arasında değişik görüşler öne sürmüştür.

genç tuthaliya'nın da kral olmadan öldürülmüş olması muhtemeldir.

kurunta'nın hitit devletinde kral olup olmadığı tartışmalıdır.

hatti beylikler devri 
ayrıca bakınız: hattiler

eski krallık dönemi

orta krallık dönemi

büyük krallık

notlar

kaynakça 
 brandau, b. & schickert, h. (2003) hititler, ankara: arkadaş yayınları.
  bryce, t. (2005) kingdom of the hittites, 2nd edition, oxford: oxford university press.
  klengel, h. (1999) geschichte des hethitischen reichs, brill, leiden.
 

hükümdar listeleri
Sevgi Gönül

daime sevgi gönül (5 haziran 1938, ankara - 12 eylül 2003, i̇stanbul), türk iş insanı.

vehbi koç'un 3. çocuğudur. arnavutköy amerikan kız koleji'nden mezun olmuştur. i̇stanbul sadberk hanım müzesi'nin başkanlığını yaptı. hürriyet gazetesi'nde köşe yazıları yazdı. kocası erdoğan gönül'ün ölümünden çok kısa bir süre sonra kanserden öldü. anısına her yıl koç özel lisesi'nde sevgi gönül sanat gecesi düzenlenmektedir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 uluslararası sevgi gönül bizans araştırmaları sempozyumu - biyografi
 sevgi gönül kültür merkezi kapılarını açıyor 
 sevgi gönül tiyatro günleri başlıyor 

1938 doğumlular
ankara doğumlular
2003 yılında ölenler
i̇stanbul'da ölenler
sevgi
türk köşe yazarları
zincirlikuyu mezarlığı'na defnedilenler
koç holding yönetim kurulu üyeleri
Üç Şerefeli Cami

üç şerefeli cami, edirne'deki osmanlı döneminden kalma camidir. kimin tarafından hangi tarihte yaptırıldığı tartışmalıdır. bazı iddialara göre yıldırım bayezid'ın oğullarından musa çelebi tarafından 1410 yılında yaptırılmıştır. diğer bir iddiaya göre ise bânîsi ii. murat olup 1437'de yaptırılmıştır. bazı kaynaklar yapım tarihi olarak 1447 yılını da vermektedir. mimarı ise mimar sinan'ın ustası hacı muslihiddin ağa'dır.

daha önce yapılan camilerden ayrı olarak geniş bir şadırvan avlusu vardır. orta kubbesi yüksek ve büyüktür. açılma gücüne karşı sekiz payandası vardır. caminin dört minaresi avlunun dört köşesindedir. bu minarelerden en yüksek ve üç şerefeli olanı, camiye adını vermiştir. bu şerefelerin her birine ayrı merdivenle çıkılır.

basılı yayınlar
 
 "üçşerefeli cami".a'dan z'ye tari̇h ansi̇klopedi̇si̇.(1984).serhat yayınevi.1025

kaynakça

dış bağlantılar 
osmanlı'nın zafer mirası üç şerefeli cami

edirne'deki osmanlı camileri
edirne'de osmanlı mimarisi
MÖ 334



olaylar 
 makedonya başkenti pella'dan ordusuyla yola çıkan i̇skender, çanakkale üzerinden anadolu'ya geçti. granikos (biga çayı) yakınlarında persler ile karşılaştı ve onları yenilgiye uğrattı.

doğumlar 
 kıbrıslı zenon, stoa okulunun kurucusu yunan filozof (ö. mö 262)

ölümler
MÖ 336



olaylar 
 büyük i̇skender, makedonya kralı olarak tahta çıktı.

doğumlar 
 i. demetrios poliorketes, büyük i̇skender'in ölümünün ardından girilen taht mücadelelerinde yer alan antigonos hanedanı'na mensup komutanlardan biri (ö. mö 283)

ölümler 
 ii. filip, büyük i̇skender'in babası, makedonya kralı (ö. mö 336) (d. mö 382)
MÖ 333



olaylar 
 5 kasım - i̇ssos savaşı gerçekleşti.
 ankara, büyük i̇skender tarafından fethedildi. i̇skender, gordion şehrinden gelmişti ve kısa bir süre burada ikamet etti.
 i̇skenderun, alexandreia adıyla kuruldu.

doğumlar

ölümler
Nero Burning ROM

nero burning rom, eski adı ahead software olan nero ag yazılım şirketinin ürettiği, microsoft windows ve linux işletim sistemleri üzerinde çalışabilen bir disk yakma yazılımıdır. genellikle cd ve dvd yazmak için nero express aracı bulunur.

ad kökeni 
yazılımın adı, bir kelime oyunundan gelir. cd ve dvd ortamlara veri kaydetmek i̇ngilizcede sıklıkla "optik disk yakmak" olarak bilinir ve popüler tarihe göre roma i̇mparatoru neron, büyük roma yangını'nda lir çalıp şarkı söylemiştir. almancada "roma", "rom" olarak yazılır. yazılımın adı i̇ngilizce olsaydı "nero burning rome" olarak yazılacaktı. yazılım, simge olarak da kendisine ateşler içinde yanan ünlü kolezyum'u seçmişti. artık nero yazısını simge olarak kullanılmaktadır.

özellikler 
sürüm 6'ya kadar nero, diğer yan yazılımlarla beraber satılmaktaydı (nero wave editor, nero imagedrive, nero backitup ve nero recode gibi...). sürüm 7'den itibaren nero vision (dvd authoring aracı) premium pakete eklendi. bu paket şimdilerde değişik ülkelerde "nero" ana sürüm sayısı ve sürüm isminin geçtiği değişik şekillerde anılmaktadır (örneğin abd'de nero 7 ultra edition enhanced ya da birleşik krallıklar (i̇ngiltere) ve avustralya'da nero 7 premium reloaded). sonuçta ana yazılım, nero burning rom olarak anılmaya devam edilmektedir.

nero, iso ve nrg formatlarında cd görüntü belgeleriyle çalışır. 
nero burning rom 7.5.1.1 sürümüyle lightscribe'ı ve blu-ray disc yazma uyumluluğu kazandı.

nero startsmart 
nero startsmart, nero burning rom 6'nın bir parçası olarak çıktı ve kullanıcıya kolaylık getirmesi amaçlandı. sürücüye bir disk takıldığında da etkin olabilmektedir.

sürüm geçmişi

nero burning rom 

not: nero ag, kendi sitesinde sürüm geçmişii yayınlamıyor. bilgiler başka sitelerden derlenmiştir.

nero linux

nrg dosya biçimi 
nrg (açılımıyla nero burning rom), nero ürün ailesinin ön tanımlı disk kalıp biçimidir. nrg kalıp dosyaları nero dışında farklı cd/dvd yazdırma aracılığıyla da disklere yazdırılabilir.

ayrıca bakınız 
 optik disk yazma/yakma yazılımları
 incd
 sanal disk sürücüleri

dış bağlantılar 
 nero ag resmi sitesi
 nero sürümleri arşivi
 nero yazılım açıklaması
 nero burning rom alternatifleri
 nrg2iso – gpl linux utility for converting nrg images to iso images

ayrıca bakınız 
 alcohol 120%

windows cd / dvd yazma yazılımı
Gazprom

gazprom (bazen gasprom; ,  isminin kısaltması), rusya'nın en büyük şirketi ve dünya'nın en fazla doğal gaz çıkaran kuruluşudur.

2011 yılında 513 milyar metreküp doğal gaz üretimi gerçekleştiren şirket, 44,6 milyar dolar kâr etmiştir. avrupa ülkelerinde pazar payı %27'dir. bu pazar payıyla 150 milyar metreküp doğal gaz satmıştır.

gazprom başkanı dimitri medvedev'in tahminlerine göre 2017 itibarıyla gazprom'un hisse değeri dörde katlanıp bir trilyon dolara ulaşacak ve bu da onu dünya'nın en büyük şirketi yapacaktır. fc schalke 04 ve fk zenit adlı kulüplerin sponsorudur.

ayrıca bakınız 
 urengoy–pomari–ujgorod boru hattı

kaynakça

web bağlantıları 
 gazprom market cap soars above 300 bln dlrs to world number 3
 russion gazprom plans pipeline to italy

 
1989'da kurulan şirketler
1989'da sovyetler birliği'nde kurulan oluşumlar
doğalgaz boru hattı şirketleri
rusya merkezli doğalgaz şirketleri
rusya merkezli petrol şirketleri
Pervane Medresesi

pervane medresesi, sinop'taki tarihi bir medresedir. medreselerin kapatılmasından beri medrese olarak kullanılmamaktadır. şu an içindeki açık mekanda kafe, restoranlar ve hediyelik eşya satan mağazalar bulunmaktadır.

camii ismini, 13. yüzyılın ikinci yarısında anadolu selçuklularının dağılma döneminde vezirlik yapan muînüddin süleyman, ya da bilinen adıyla pervâne'den alır. 1262'de sinop'u trabzon i̇mparatorluğu'ndan geri alan pervâne'ye sultan iv. kılıç arslan tarafından sinop ikta yani tımar olarak verildi. pervâne, selçukluların tebaası olmasına rağmen fiilen sinop'un yöneticisi oldu. 1265 yılında medreseyi yaptırmıştır. pervâne'dan sonra medrese çandaroğulları beyliği ve osmanlı i̇mparatorluğu döneminde de kullanılmıştır.

cumhuriyetin ilanından sonra medreselerin yerini modern okullar almış, pervane medresesi kapatılmıştır. medrese binası 1932 yılından itibaren, 1921 yılından beri bölgede toplanan arkeolojik eserler ve etnografik eserlerin konduğu bir depo olarak kullanılmıştır. 1941 yılında müzeye çevrilmiş ve 1970 yılında müzenin yeni binasına taşınmasına kadar varlığını sürdürmüştür. 2002 yılında bina sinop valiliğine devredildi. kafe, restoran ve  hediyelik eşya çarşısı olarak kullanılıyor.

mimari
38 m × 28 m (125 ft × 92 ft) boyutlarındaki bina kuzeyden güneye doğru uzanır. güneydeki ana giriş mermer bir portaldır. portalın her iki yanında iki oda bulunmaktadır. avlunun doğu ve batı cephesinde üçer sütundan oluşan kemerli revaklar bulunur. revakların arkasına düşen binanın her iki yanında beşer öğrenci odası bulunmaktadır. avluda bir şadırvan mevcuttur. medrese, pervaneoğullarının son yöneticisi olan gazi çelebi ile kızının mezarlarını da barındırmaktadır.

galeri

kaynakça

türkiye'deki medreseler
sinop ilindeki dinî yapılar
sinop ilinde eğitim
Kahramanmaraş Ulu Camii

kahramanmaraş ulu cami, kahramanmaraş'ta bulunan dulkadiroğulları döneminde inşa edilmiş bir camidir. yanında taş medrese ve kapalıçarşı bulunur. kahramanmaraş kalesi'ne yakın bir konumdadır. taçkapı üstündeki yazıttan dulkadiroğulları'ndan süleyman oğlu ala üd-devle bey'in 1496'da yaptırdığı anlaşılmaktadır. üst kısmı onarılarak sürekli değiştirilmektedir. ana mekanı dikdörtgen şeklindedir. üçgen şeklindeki mihrap; mukarnas, palmet ve lotüs motiflerinden oluşmuştur. minaresi camiden bağımsız şekildedir. taban kısmı karedir.

6 şubat 2023 tarihinde gerçekleşen kahramanmaraş depremlerinde camii ağır hasar almıştır.

kaynakça 

kahramanmaraş'taki camiler
2023 kahramanmaraş depremlerinde hasar gören yapılar
ulucamiler
Askerî tıp

askerî tıp, askeriye ile ilgili sağlık konuları üzerinde yoğunlaşan tıp alanı.

sıhhiye bölüğü, sağlık hizmetleri konusunda hizmet veren askerî birimdir. doktor, sağlık astsubayı, hemşire ve sıhhiye erlerinden 1 bölük karargahı ve en az 2 takımdan oluşmuştur. bulunduğu yapıdaki tüm askerî hayati unsurların sağlığından sorumludurlar. komutanları genellikle yüzbaşı veya üsteğmendir.

ayrıca bakınız 
 türkiye'de askerî tıp
 askerî hastane
 sahra hastanesi
 feldşer

askerî destek hizmeti meslekleri
tıp bilimleri
Krizalit

krizalit, bazı böceklerde tırtılın kendi çevresine ördüğü koza içindeki devinimsiz, kelebeğe ya da böceğe dönüşme evresindeki durumu. pupa olarak da bilinir.

birçok kelebek türünün tırtılı, gelişimini genellikle beş büyüme evresinden sonra tamamlar. her evre bir deri değişimiyle tamamlanır. olgunlaşan tırtıl, beslenmeyen bir krizalit evresine geçer. krizalit genellikle toprak üzerinde, bir bitki sapına bağlı olarak gelişir. bu sırada krizalit içinde kelebek olgunlaşır. bir süre sonra krizalit çatlar, ıslak bir ortamda içinden kısa kanatlı bir kelebek doğar ve kelebek oluşur.

uğur böceği de bu döngüyü yaşayıp başkalaşım geçirir. uğur böceği yaprağa veya benzeri bir nesneye yumurta bırakır. yumurtalardan çıkan   larvalar 30-60 gün sonra koza oluşturmaya başlar. kozada krizalit sonrası uğur böceği çıkar.

böcek fizyolojisi
entomoloji
gelişim biyolojisi
Krebs döngüsü

krebs döngüsü, trikarboksilik asit döngüsü veya sitrik asit döngüsü, canlı hücrelerin besinleri yükseltgeyerek enerji elde etmesini sağlayan ve bütün yaşam biçimlerinde önemli bir yer tutan kimyasal süreçlerin son aşamasıdır. tca devri olarak da bilinir. 1937'de hans adolf krebs tarafından açıklığa kavuşturulan tepkimelerin hayvan, bitki, mikroorganizma ve mantar gibi birçok hücre türünde oluştuğu saptanmıştır.

krebs döngüsü, hücresel oksijenli solunumun, glikoliz evresinden sonra gelen ikinci aşamasıdır. enzimatik bir reaksiyondur. bunun için ısı, sıcaklık, ph değeri gibi dış etmenlerden kolayca etkilenebilir. bu evre oksijen varlığında gerçekleşir. glikozdan başka diğer organik moleküller bu evrede solunuma katılır.
krebs döngüsü, ökaryot hücre yapısına sahip canlıların mitokondrisindeki matriks sıvısında, prokaryot hücre yapısına sahip canlıların sitoplazmasında gerçekleşir. ökaryot hücre yapısına sahip canlılarda reaksiyonlar başlamadan önce glikoliz tepkimelerinde oluşan 2 molekül pirüvik asit mitokondriye geçer. burada bir dizi tepkime sonucu asitin coa'ya dönüşür. bu sırada 2 mol pirüvik asitten 2 co2 ve 2nadh açığa çıkar. bu tepkime krebs'e hazırlık evresini oluşturur.
asitin coa'lar krebs döngüsü ne katılmak için oksaloasetik asit ile birleşerek sitrik asite dönüşür. sitrik asit bir dizi reaksiyonun ardından tekrar oksaloasetik asite dönüşür. bu olayın sürekliliği yüzünden döngü ya da çember olarak ifade edilir.
krebs döngüsü sonrası 2 mol pirüvik asitten 2 atp, 4 co2, 6 nadh ve 2 fadh2 oluşur.döngüde basamaklarda oluşan her nadh ve fadh<sub>2, elektron taşıma sistemi'ne aktarılır.

krebs döngüsüne dikarboksil ve trikarboksil asitler katılırlar.döngü 8 reaksiyondan oluşur.
 reaksiyon oksalik asitten sitratin sentezidir.
 reaksiyon sitrattan izositrata geri dönüşümüdür.
 reaksiyon oksitlenmedir.
 reaksiyon yine oksitlenmedir.
 reaksiyon substrat fosforlanmasidir.
 reaksiyon çift bağ kurulumu ile oksitlenmedir.
 reaksiyon çift bağın hidrasyonunda bulunur bir molekül suyun bağa doğru birleşmesidir.
 reaksiyon tekrar oksitlenmedir.

sitrik asit döngüsünün tek başlangıç noktası değildir

kaynakça

dış bağlantılar 
 animasyon , smith college
 tca varyantları metacyc
 pathways connected to the citric acid cycle  at kyoto encyclopedia of genes and genomes

metabolik yolaklar
hücresel solunum
Wu Yi

wu yi, (d. 1938 vuhan, hubei) çinli siyasetçi.
çin'de üst düzey liderler arasında yer alan tek kadındır. çin komünist partisi politbüro üyesidir. parti hiyerarşi sıralamasında 15'incidir.

pekin'deki kuzeybatı teknik enstitüsü ve petrol enstitüsü'nde mühendislik eğitimi gördü. meslek hayatının büyük kısmında petrol teknisyeni olarak çalıştı.

1981'de pekin büyükşehir belediye başkan vekilliğine atandı. bu görevini 10 yıl boyunca sürdürdü. 1991 - 1998 yılları arasında dış ticaretten sorumlu devlet bakanlığı'nı önce vekaleten yürüttü. daha sonra bu göreve aslen atandı. 1998'de devlet konseyi üyeliğine, 2003'te ise başbakan yardımcılığına getirildi. çin'in dünya ticaret örgütü'ne katılım görüşmelerinde yer aldı. abd'nin patent hakkı ihlali iddialarını dikkate alarak çin gümrük sistemini yeniden düzenledi.

sars krizi üzerine görevden alınan sağlık bakanı zhang wenkang'ın görev alanına giren işleri üstlendi.

forbes dergisi tarafından 2004, 2005 ve 2007 yıllarında dünyanın en güçlü kadınları listesinde ikinci sıradan gösterildi. 2006'da bu listenin üçüncü sırasında yer aldı.

yaşayan insanlar
1938 doğumlular
vuhan doğumlular
20. yüzyıl çinli siyasetçileri
21. yüzyıl çinli siyasetçileri
bilgi kutusu bulunmayan kişiler
İsmail Hakkı Birler

i̇smail hakkı birler (d. 1927, suşehri, sivas, türkiye - ö. 22 ocak 2009, şişli, i̇stanbul, türkiye), türk siyasetçidir.

ankara üniversitesi hukuk fakültesi'ni bitirdi. savcılık, hâkimlik, serbest avukatlık, 3. (xiv) ve 4. (xv) dönem tokat milletvekilliği ile devlet bakanlığı yaptı. evli ve bir çocuk babasıdır.

dipnotlar 1950’lerdetokatlı kabadayı i̇dris çelik’in avukatı ve üvey babasının yeğeni olduğu için tokatlı olmadığı halde il başkanı ve milletvekilli seçilmiştir. 
  eski bakan hakkı birler vefat etti
  37.hükümet üyeleri̇''

1927 doğumlular
suşehri doğumlular
2009 yılında ölenler
i̇stanbul'da ölenler
ankara üniversitesi hukuk fakültesinde öğrenim görenler
tbmm 14. dönem tokat milletvekilleri
tbmm 15. dönem tokat milletvekilleri
türkiye cumhuriyeti devlet bakanları
türkiye i̇ş bankası yönetim kurulu üyeleri
cumhuriyet halk partisi parti meclisi üyeleri
tbmm dilekçe komisyonu
tbmm kamu i̇ktisadi teşebbüsleri komisyonu
türk savcılar
türk hâkimler
20. yüzyıl türk avukatları
21. yüzyıl türk avukatları
Muslihittin Yılmaz Mete

muslihittin yılmaz mete (1920, ceyhan, adana - 4 ekim 2002), türk siyasetçidir.

ankara üniversitesi hukuk fakültesi'ni bitirdi. kazanlı'da nahiye müdürlüğü, feke, saimbeyli ve kilis ilçelerinde stajyer kaymakam olarak görev aldı. 1945 yılından sonra manavgat, köyceğiz, fethiye ve savur ilçelerinde kaymakamlık görevinde bulundu. 1954 yılında memuriyetten ayrılarak ceyhan ilçesinde avukatlık yaptı. türkiye ziraat odaları birliği hukuk müşavirliği, güreş federasyonu başkanlığı, gençlerbirliği ve ankara eskrim kulüpleri başkanlığı, serbest avukatlık, çiftçilik, xi., 5. (xvi) dönem adana milletvekilliği, cumhuriyet senatosu adana üyeliği (5 haziran 1966 - 12 ekim 1975) ile gençlik ve spor bakanlığı yaptı. evli ve üç çocuk babasıdır.

kaynakça 

1920 doğumlular
2002 yılında ölenler
ankara üniversitesi hukuk fakültesinde öğrenim görenler
fethiye kaymakamları
tarsus kaymakamları
tbmm 11. dönem adana milletvekilleri
tbmm 16. dönem adana milletvekilleri
tbmm adana cumhuriyet senatörleri
bürokrat senatörler
hukukçu senatörler
ceyhan doğumlular
adana doğumlu siyasetçiler
türkiye cumhuriyeti gençlik ve spor bakanları
tbmm millî savunma komisyonu
tbmm dışişleri komisyonu
tbmm hesaplarını i̇nceleme komisyonu
cumhuriyet halk partisi mensubu siyasetçiler
türk çiftçiler
20. yüzyıl türk avukatları
21. yüzyıl türk avukatları
türkiye güreş federasyonu başkanları
Mahmut Türkmenoğlu

mahmut türkmenoğlu (1933 urla, i̇zmir, türkiye - 20 temmuz, 1992), türk siyasetçidir.

i̇tü makine mühendisliği fakültesi'ni bitirdi. serbest mühendislik ve müteahhitlik, i̇zmir köy kooperatifleri birliği başkanlığı, 4. (xv) ve 5. (xvi) dönem i̇zmir milletvekilliği ile gümrük ve tekel bakanlığı yaptı. evli ve üç çocuk babasıdır.

kaynakça 

1933 doğumlular
urla doğumlular
1992 yılında ölenler
tbmm 15. dönem i̇zmir milletvekilleri
tbmm 16. dönem i̇zmir milletvekilleri
i̇stanbul teknik üniversitesi makina fakültesinde öğrenim görenler
cumhuriyet halk partisi parti meclisi üyeleri
shp parti meclisi üyeleri
tbmm tarım, orman ve köyişleri komisyonu
tbmm kamu i̇ktisadi teşebbüsleri komisyonu
resim aranan siyasetçiler
gümrük ve tekel bakanları
Ferda Güley

hasan ferda güley (1916, aybastı - 17 kasım 2008, i̇stanbul), türk asker ve siyasetçi.

harp okulu ve i̇stanbul üniversitesi edebiyat fakültesi türkoloji bölümünü bitirdi. kara harp okulu 1936 yılı mezunudur. harp okulu öğretmenliği, xi, 1. (xii), 2. (xiii), 3. (xiv) ve 4. (xv) dönem ordu milletvekilliği, kurucu meclis cumhuriyet halk partisi temsilciliği (6 ocak 1961 - 15 ekim 1961) ile ulaştırma bakanlığı yaptı. ulaştırma bakanlığı yaptığı sırada türk hava yolları 981 sefer sayılı uçuş kazası oldu. evli ve dört çocuk babasıdır.

kaynakça 

1916 doğumlular
türk albaylar
i̇stanbul üniversitesi edebiyat fakültesinde öğrenim görenler
aybastı doğumlular
tbmm 11. dönem ordu milletvekilleri
tbmm 12. dönem ordu milletvekilleri
tbmm 13. dönem ordu milletvekilleri
tbmm 14. dönem ordu milletvekilleri
tbmm 15. dönem ordu milletvekilleri
tbmm 1961 kurucu meclis chp temsilcisi
cumhuriyet halk partisi parti meclisi üyeleri
resim aranan siyasetçiler
tbmm millî savunma komisyonu
tbmm millî eğitim, kültür, gençlik ve spor komisyonu
i̇stanbul'da ölenler
2008 yılında ölenler
cebeci asri mezarlığı'na defnedilenler
kara harp okulunda öğrenim görenler
Mustafa Ok

mustafa ok (d. 22 mart 1925, saruhanlı, manisa - 5 ocak 2009, i̇zmir), türk asker ve siyasetçi.

hayatı 
saruhanlı ilçesine bağlı koldere köyünde bulgaristan göçmeni bir ailenin oğlu olarak dünyaya geldi. i̇lk ve orta okulu turgutlu'da okudu. maltepe askeri lisesi'nin ardından, 1944 yılında kara harp okulu'ndan mezun oldu. 1955-1956 yılları arasında 6. kore türk tugayı'nda görev yaptı. 1959 yılında harp akademisi'nden kurmay yüzbaşı olarak mezun oldu. 1962 yılında türkiye ve orta doğu amme i̇daresi enstitüsü'nü bitirdi. enstitü mezuniyeti, kurmay subay olması ve kore görevi kendisine tsk'da 6 sene kıdem kazandırdı. orduda çeşitli görevlerde geçen 18 yıllık hizmet sonunda 22 şubat 1962 tarihinde talat aydemir harekâtı sonucu tsk'dan emekli edildi. 20 mayıs 1963 tarihinde talat aydemir ve arkadaşlarının ihtilal girişimi nedeniyle bu sefer idam istemiyle yargılandıysa da beraat etti.

cumhuriyet gazetesinin düzenlediği "türkiye'nin en önemli sorunu nedir?" konulu "1961-1962 yunus nadi ödülleri"ne katılıp "köylerin kuruluş konusu" isimli makalesi ile birincilik ödülü aldı.

1964 yılında chp'ye girerek siyasete başladı. 1965 seçimlerinde chp'den manisa milletvekili seçildi. 1965-1977 yılları arasında (2. (xiii.), 3. (xiv.), 4. (xv.) dönem) chp manisa milletvekili olarak ve 37. türkiye hükûmeti'nde (1. ecevit, chp-msp hükûmeti) köy i̇şleri ve kooperatifler bakanı olarak görev yaptı.<ref>[http://www.basbakanlik.gov.tr/sour.ce/index.asp?wpg=kabine&did=basbakanlik.123492 37.hükümet üyeleri̇]</ref> "ortanın solu" hareketinin geliştirilmesinde ve yaygınlaştırılmasında bülent ecevit ekibinde aktif rol oynadı. 1974 kıbrıs harekâtı'nda, kabine üyesi ve eski bir kurmay subay olarak belirleyici rol aldı.

1977 yılında siyaseti bıraktı. kamuda kendisine teklif edilen hiçbir görevi kabul etmedi. emekliliği süresinde "jeopolitiğe diyalektik yaklaşım''" konusunda uzun süre çalıştı, ancak sovyetler birliği'nin dağılması nedeniyle çalışmasını kitap haline getirmedi. çeşitli gazetelerde makaleler yazdı, anılarını kaleme aldı.

5 ocak 2009 tarihinde i̇zmir'de öldü. evli olup 3 çocuğu vardı.

kaynakça 

1925 doğumlular
2009 yılında ölenler
türk yarbaylar
tbmm 13. dönem manisa milletvekilleri
tbmm 14. dönem manisa milletvekilleri
tbmm 15. dönem manisa milletvekilleri
cumhuriyet halk partisi parti meclisi üyeleri
tbmm kamu i̇ktisadi teşebbüsleri komisyonu
tbmm tarım, orman ve köyişleri komisyonu
saruhanlı doğumlular
manisa doğumlu siyasetçiler
köyişleri bakanları
maltepe askerî lisesinde öğrenim görenler
kara harp okulunda öğrenim görenler
topçu subaylar
Abdülkerim Doğru

abdülkerim doğru (d. 1927, ardahan, türkiye), türk makina mühendisi, eski bakan, siyasetçi.

eğitim 
i̇stanbul teknik üniversitesi makine fakültesi’nden mezun oldu.

i̇ş hayatı 
et ve balık kurumu i̇şletme ve montaj şefi, tekniker ticaret limitet şirketi kurucusu ve teknik müdürü, almanya’da klima ve havalandırma proje mühendisi olarak görev yaptı. türkiye süt endüstrisi kurumu umum müdürlüğü makine tesisat ve malzeme şubesi müdürü, azot sanayi taş umum müdürü, sanayi bakanlığı müşaviri, asmaş madencilik ve sanayi aş umum müdürü, i̇pa gıda ve i̇htiyaç maddeleri pazarları a.ş. umum müdürü olarak görevlerde bulundu.

siyasi hayatı 
14 ekim 1973 tarihinde yapılan genel seçimlerde msp kars milletvekili seçildi. 15. dönemde millet meclisi başkanvekili olarak görevde bulundu. bülent ecevit’in 26 ocak 1974 tarihinde kurmuş olduğu 37. hükûmet ile süleyman demirel’in 31 mart 1975 tarihinde kurmuş olduğu 39. hükûmet’te sanayi ve teknoloji bakanı olarak atandı. 5 haziran 1977 tarihinde yapılan genel seçimlerde yeniden msp kars milletvekili seçildi. mçp genel başkanı olarak görev yaptı. 20 ekim 1991 tarihinde yapılan genel seçimlerde dyp kars milletvekili seçildi.

özel yaşamı 
evli ve yedi çocuk babasıdır.

kaynakça 

1927 doğumlular
ardahan doğumlu siyasetçiler
tbmm 15. dönem kars milletvekilleri
tbmm 16. dönem kars milletvekilleri
tbmm 19. dönem kars milletvekilleri
i̇stanbul teknik üniversitesi makina fakültesinde öğrenim görenler
tbmm 15. dönem başkanvekilleri
tbmm 16. dönem başkanvekilleri
türkiye'deki siyasi parti genel başkanları
tbmm sanayi, ticaret, enerji, tabii kaynaklar, bilgi ve teknoloji komisyonu
tbmm dilekçe komisyonu
resim aranan siyasetçiler
yaşayan insanlar
doğru yol partisi mensubu siyasetçiler
türk makine mühendisleri
Orhan Birgit

orhan birgit (1927, kars, türkiye - 16 ekim 2019), türk gazeteci ve siyasetçi.

hayatı 
i̇stanbul üniversitesi hukuk fakültesi'ni bitirdi. tan olayı olarak bilinen, tan gazetesi ve matbaasının tahrip edildiği baskında yer aldı. öğrenciliği sırasında başladığı gazeteciliğini ulus gazetesi’nin i̇stanbul temsilcisi, dünya ve yeni sabah gazeteleri’nin muhabiri olarak sürdürdü. hürriyet ve cumhuriyet'te çalıştı, yazılar yazdı. 6-7 eylül 1955 olaylarında etkili olan “kıbrıs türktür cemiyeti”nin üyelerindendi.

haftalık kim dergisini yayımladı. serbest avukat olarak çalıştı. hürriyet vakfı'nda hukuk müşavir ve başkan olarak görev aldı. cumhuriyet halk partisi’nde fiilen siyasete girdi.  chp’de ocak ve ilçe başkanlıkları yanında i̇stanbul i̇l yönetim kurulu üyeliğinde görev aldı. 27 mayıs 1960 darbesi öncesinde öğrenci nümayişlerinin tezgâhlanması sürecinde faal rol aldığını kendisi ifade etti. bu sırada, "öğrencilerin et ve balık kurumu'nda kıyma makinelerinde kıyıldığı" yolunda düzmece haberler yayınladığını, haberlerin yalan olduğunu daha sonra öğrendiğini söyledi. dokuz subay hadisesi'nin faili darbecileri chp il sekreteri i̇lhami sancar'ın emriyle müdafaa edip kurtardığını açıkladı. 2. (xiii), 4. (xv) ve 5. (xvi) dönem i̇stanbul, 3. (xiv) dönem ankara milletvekilliği tbmm chp grup yönetim kurulu üyeliği ve parti grup sözcülüğü görevini yürüttü. 18. kurultayda chp parti meclisi üyeliğine ve merkez yönetim kurulu üyeliğine ve aynı zamanda partinin sözcülüğüne getirildi. turizm ve tanıtma bakanı olduğu hükûmetin sözcüsü olarak da görev yaptı. eskişehir anadolu, bilgi, i̇stanbul ve galatasaray üniversiteleri iletişim fakültelerinde ders verdi. kendisine anadolu üniversitesi senatosu’nca fahrî doktora tevdi edildi. aydın doğan vakfı yürütme kurulu üyeliği yapmış ve basın konseyi başkanlığını da bir dönem yürütmüştür. cumhuriyet gazetesi'nde köşe yazarlığı yaptı. evli ve bir çocuk babasıydı.

orhan birgit, 92 yaşında öldü. cenazesi edirnekapı şehitliği'nde defnedildi.

kitapları 
evvel zaman i̇çinde (2005, doğan kitap)
kalbur saman i̇çinde (2012, doğan kitap)

dış bağlantı
gazeteci birgit'ten 27 mayıs itirafı: öğrencileri ben organize ettim

kaynakça 

  

edirnekapı şehitliği'ne defnedilenler
1927 doğumlular
20. yüzyıl türk gazetecileri
21. yüzyıl türk gazetecileri
6-7 eylül olayları
kars doğumlular
tbmm 13. dönem i̇stanbul milletvekilleri
tbmm 14. dönem ankara milletvekilleri
tbmm 15. dönem i̇stanbul milletvekilleri
tbmm 16. dönem i̇stanbul milletvekilleri
i̇stanbul üniversitesi hukuk fakültesinde öğrenim görenler
türkiye hükûmet sözcüleri
cumhuriyet halk partisi parti meclisi üyeleri
2019 yılında ölenler
galatasaray üniversitesi i̇letişim fakültesi öğretim üyeleri
resim aranan siyasetçiler
tbmm dışişleri komisyonu
tbmm anayasa komisyonu
tbmm sağlık, aile, çalışma ve sosyal işler komisyonu
tbmm millî eğitim, kültür, gençlik ve spor komisyonu
tbmm dilekçe komisyonu
burhan felek basın hizmet ödülü sahipleri
20. yüzyıl türk avukatları
21. yüzyıl türk avukatları