Milletlerarası Ahvali Şahsiye Komisyonu

milletlerarası ahvali şahsiye komisyonu (veya uluslararası kişi halleri komisyonu / la commission internationale de l'état civil / international commission on civil status) uluslararası alandaki gelişmelerin, bireylerin vatandaşlık ve nüfus kayıtlarında meydana gelecek değişikliklerin izlenmesi, bununla ilgili sorunların çözümü konusunda işbirliğini zorunlu hale getirmesi sonucu, (ciec) 25 eylül 1950 yılında i̇sviçre’nin bern şehrinde fransa, belçika, lüksemburg, hollanda ve i̇sviçre arasında imzalanan bir protokol ile kurulmuştur.

devletler arasında ekonomik, siyasi, idari ve kültürel ilişkiler teknolojideki hızlı gelişmelerle birlikte giderek yoğunlaşmış, bunun bir sonucu olarak ülkeler arasındaki nüfus hareketleri de önemli bir şekilde artmıştır. ahvali şahsiye kayıtları, bir yandan vatandaşların sosyal ve hukuki haklarını belirlerken diğer yandan devletlerin saygınlığını ilgilendirmesi nedeniyle etkin, güvenilir ve süratli bir şekilde yerine getirilmesi gereken önemli bir kamu hizmeti haline gelmiştir.

komisyon üyeliğine sırası ile 24 eylül 1953'te türkiye, 27 eylül 1956’da almanya, 4 eylül 1958’de i̇talya, 3 eylül 1958’de yunanistan, 14 eylül 1961’de avusturya, 13 eylül 1973'te portekiz ve 13 eylül 1974 yılında i̇spanya alınmıştır.

komisyon türkiye, almanya, i̇talya, yunanistan, avusturya, i̇spanya, portekiz, i̇ngiltere, macaristan, hırvatistan ve polonya’nın da katılımıyla büyümüş ve önemli bir uluslararası kuruluş haline gelmiştir. vatikan, i̇sveç, rusya, litvanya, slovenya ve kıbrıs ise komisyon’a gözlemci ülkelerdir.

komisyonun resmi dili fransızca olup, merkezi fransa’nın strazburg kentindedir.

türkiye komisyon’a 1953 yılında katılarak sonradan üye olan ilk ülkedir. aynı zamanda bugüne kadar komisyon tarafından imzaya açılan sözleşmelerde en fazla imza ve onaya sahiptir. bugüne kadar imzaya açılan 31 sözleşmenin 27’sini imzalamış, 24’ünü onaylamış olup, 22’si yürürlüğe girmiştir.

amacı ve görevi 

milletlerarası ahvali şahsiye komisyonunun temel amacı, şahısların durumuna, aileye ve vatandaşlığa ilişkin konularda komisyona üye devletlerin hukukunu inceleyerek, ahvali şahsiye ile ilgili üye devletlerde yürürlükte bulunan hükümleri ahenkleştirmeye yönelik çalışmalar yapmak, üye devletlerin nüfus idarelerindeki teknikleri geliştirip iyileştirmektir.

yapılan sözleşmeler 
 i nolu sözleşme: yabancı memleketlerde kullanılmak üzere verilecek nüfus (ahvali şahsiye) kayıt hülasası suretleri hakkındaki anlaşma
 ii nolu sözleşme: ahvali şahsiye ile i̇lgili belge örneklerinin parasız verilmesi ve tasdikten muaf tutulması hakkındaki sözleşme
 iii nolu sözleşme: ahvali şahsiye konusunda milletlerarası malumat teatisi hakkında sözleşme
 iv nolu sözleşme: ad ve soyadlarının değişikliğine i̇lişkin sözleşme
 v nolu sözleşme: evlilik dışı çocukların tanınmalarını kabule yetkili makamların yetkilerinin genişletilmesi hakkındaki sözleşme
 vi nolu sözleşme: meşru olmayan çocukların ana bakımından nesebinin tesisine ait sözleşme
 vii nolu sözleşme: yabancı memleketlerde yapılan evlenme merasiminin kolaylaştırılmasına dair sözleşme
 viii nolu sözleşme: vatandaşlığın kazanılması konusunda karşılıklı bilgi verilmesi hakkında sözleşme
 ix nolu sözleşme: kişi halleri i̇şlemlerinin düzeltilmesi kararlarıyla i̇lgili sözleşme
 x nolu sözleşme: bazı ölümlerin tespitine ait sözleşme
 xi nolu sözleşme: evlilik bağına i̇lişkin kararların tanınmasıhakkında sözleşme
 xii nolu sözleşme: evlenme ile nesep düzeltilmesi hakkında sözleşme
 xiii nolu sözleşme: vatansızlık halleri sayısının azaltılmasına dair sözleşme
 xiv nolu sözleme: ad ve soyadlarının nüfus kütüklerine yazılış şekline i̇lişkin sözleşme
 xv nolu sözleşme: uluslararası bir aile cüzdanı i̇hdasına i̇lişkin sözleşme
 xvi nolu sözleşme: çok dilde nüfus kayıt örnekleri verilmesine i̇lişkin sözleşme
 xvii nolu sözleşme: bazı i̇şlem ve belgelerin tasdikten muaf tutulmasına dair sözleşme
 xviii nolu sözleşme: evlilik dışında doğan çocukların tanınmasına dair sözleşme
 xix nolu sözleşme: ad ve soyadlarına uygulanacak kanuna i̇lişkin sözleşme
 xx nolu sözleşme: evlenme ehliyet belgesi verilmesine dair sözleşme
 xxi nolu sözleşme: farklı soyadı belgesi verilmesine i̇lişkin sözleşme
 xxii nolu sözleşme: mültecileri i̇dari yardım konusunda milletlerarası i̇şbirliğine dair sözleşme
 xxiii nolu sözleşme: ahvali şahsiye konusunda milletlerarası bilgi alışverişi hakkında sözleşmeye ek protokol
 xxiv nolu sözleşme: ahvali şahsiye cüzdanlarının tanınmasına ve güncelleştirilmesine i̇lişkin sözleşme
 xxv nolu sözleşme: ahvali şahsiye belgelerinde yer alan bilgilerin kodlanmasına i̇lişkin sözleşme
 xxvi nolu sözleşme: kişi halleri konusunda karşılıklı bilgi verilmesine i̇lişkin sözleşme
 xxvii nolu sözleşme: yaşam belgesi verilmesine dair sözleşme
 xxviii nolu sözleşme: vatandaşlık belgesi verilmesine i̇lişkin sözleşme
 xxix nolu sözleşme: cinsiyet değiştirilmesine i̇lişkin kararların tanınması sözleşmesi
 xxx nolu sözleşme: elektronik yolla ahvali şahsiye konusunda uluslararası bilgi i̇letişimine i̇lişkin sözleşme
 xxxi nolu sözleşme: soyadının tanınması hakkında sözleşme

kaynakça 
 nüfus ve vatandaşlık i̇şleri genel müdürlüğü
 uluslararası kişi halleri komisyonu (fransızca)
 uluslararası kişi halleri komisyonu (i̇ngilizce)

uluslararası kuruluşlar