KGB

kgb, (, latin alfabesiyle: komitet gosudarstvennoy bezopasnosti) devlet güvenlik komitesi, sovyetler birliği'nin istihbarat ve gizli servisidir. i̇lk olarak 1918 yılında çeka adıyla kurulan teşkilat pek çok kez isim değişikliğine maruz kalmış ve son olarak 13 mart 1954'te kgb adını almıştır.

kgb'nın ana görevleri yabancı istihbarat ve karşı istihbaratı sağlamak, devlet sınırlarını korumak, milliyetçilik, muhalefet ve anti-sovyet faaliyetleri gibi suçlarla mücadele etmek, sscb, sbkp ve sovyet hükûmetini korumak, hükûmet için gerekli istihbarat ve iletişimi sağlamaktı. kgb ulusal güvenliği tehdit eden ve savunmayı gerektiren konularda devlet adına istihbarat sağlar ve gerektiğinde doğrudan olaya müdahale ederek, tehdit unsurlarını ortadan kaldırırdı.

teşkilat 1954 yılında i̇ç i̇stihbaratın nkvd birimi ve i̇çişleri bakanlığının mvd biriminin birleşmesiyle meydana geldi. merkezi moskova'daki lubyanka meydanı'nında kgb ile özdeşleşen lubyanka binası'nda bulunuyordu.

tarih
petrograd sovyeti merkez yürütme kurulu başkanı feliks dzerjinski 19 aralık 1917'de halk komiserleri konseyi toplantısında devlet dairelerinde sabotaj ve karşı-devrimci faaliyetler konusunda bir rapor sundu. bu rapor tüm rusya karşı-devrim ve sabotajla mücadele olağanüstü komisyonu'nun (rusça: всероссийская чрезвычайная комиссия по борьбе с контрреволюцией и саботажем /kısaca: çeka) kuruluşunda bir teklif niteliği kazandı ve 6 şubat 1918'de ilk sovyet istihbarat ve gizli servisi çeka kuruldu.

13 mart 1954'te yüksek sovyet prezidyumu'nda kabul edilen bir kararname ile istihbarat ve güvenlik servisinin adı devlet güvenlik komitesi (rusça:komitet gosudarstvennoy bezopasnosti) adını aldı. i̇çişleri eski birinci bakan yardımcısı general i̇van serov yeni adıyla kgb'nin ilk başkanı olarak atandı.

1991 ağustosundaki ihtilal girişiminde zamanın kgb başkanı general vladimir kryuçkov'un rolü olduğu ispatlanıp yerine getirilen general vadim bakatim'e verilen emirle kgb 6 kasım 1991'de resmen kaldırıldı. sovyetler birliği'nin dağılmasıyla rusya'da kgb'nin görevini fsb ve svr üstlendi. ancak belarus'taki gizli servisin adı hâlen kgb'dir.

kgb'nin organizasyonu

direktörlükler 
kgb birinci genel direktörlük dış istihbarat
kgb i̇kinci genel direktörlük karşı-istihbarat, iç politik kontrol
kgb üçüncü genel direktörlük askerî karşı-istihbarat ve silahlı kuvvetler politik izleme
kgb dördüncü direktörlük ulaşım güvenliği
kgb beşinci genel direktörlük politik, dini, sanatsal sansür ve iç güvenlik,1989'dan sonra anayasayı koruma, "z direktörlüğü
kgb altıncı direktörlük ekonomik karşı-istihbarat ve endüstri güvenliği
kgb yedinci direktörlük sovyet vatandaşları ve yabancıları gözetleme
kgb sekizinci genel direktörlük ulusal, yabancı, deniz aşırı iletişimleri izleme-yönetme, kriptolojik ekipman, araştırma ve geliştirme
kgb dokuzuncu direktörlük koruma servisi
kgb on beşinci genel direktörlük hükümet tesisleri güvenliği
kgb on altıncı direktörlük sigint (sinyal istihbaratı) ve iletişim önleme, ulusal ve hükûmet telefon ve telgraf sistemleri koruma ve izleme
sscb sınır muhafaza direktörlüğü sınır güvenliği
operasyonlar ve teknoloji direktörlüğü kayıt cihazları ve araştırma laboratuvarları, laboratuvar 12 zehirler ve ilaçlar için

diğer birimler

kgb personel dairesi
kgb sekreterliği
kgb teknik destek grubu
kgb finans dairesi
kgb arşivleri
kgb düzensizleri
kgb yönetim dairesi
sbkp komitesi
kgb spetsnaz
alpha
vympel
prezidyum için kremlin muhafız gücü

başkanlarının listesi

ayrıca bakınız
 kgb (video oyunu)

 
eski doğu bloku ülkelerinin gizli servisleri
1954'te sovyetler birliği'nde kurulan oluşumlar
soğuk savaş'ta sovyetler birliği
doğu bloku
sovyetler birliği'nin dış ilişkileri
1954'te kurulan kamu kurumları
ulusal güvenlik kuruluşları
sovyetler birliği'nde siyasi baskılar
gizli polis
sovyetler birliği istihbarat teşkilatları