Tarkan

tarkan tevetoğlu ya da sahne adıyla tarkan (d. 17 ekim 1972), türk şarkıcı-şarkı yazarıdır. 1990'ların başından itibaren türk pop müziğinde yakaladığı devamlı liste ve satış başarılarıyla türkiye'de ve dünya çapında tanınırlık elde etti.

tarkan, batı almanya'nın renanya-palatina eyaletindeki alzey kasabasında doğup büyüdü. 1986'da ailesiyle beraber türkiye'ye geldi ve müziğe çocukluk yıllarında başlayan ilgisi sonucunda, lise hayatına başladığı karamürsel'de ilk müzik eğitimini almaya başladı. i̇lerleyen yıllarda i̇stanbul plak şirketinin sahibi mehmet söğütoğlu ile tanışarak şirket ile bir albüm anlaşması imzaladı.

tarkan, 1992'nin son aylarında ilk stüdyo albümü yine sensizi piyasaya sürdü ve albümdeki "kıl oldum" şarkısıyla çıkış yaptı. 1994'te yayımladığı ikinci stüdyo albümü aacayipsin ve 1998'de yayımladığı üçüncü stüdyo albümü ölürüm sana ile ticari başarı yakaladı. ölürüm sana albümünden çıkan "şımarık" single'ı, birçok ülkenin ulusal listesine giriş yaptı. 1998'de universal music group ile anlaşma imzaladı. 1999'da piyasaya sürdüğü toplama albümü tarkan, çeşitli ülkelerden platin ve altın sertifikalar kazandı. 2001'de yayımladığı dördüncü stüdyo albümü karmadaki "kuzu kuzu, "hüp" ve "verme" şarkılarını kliplendirdi. i̇ki yıl sonra çıkan dudu albümüyle yeniden ticari başarı yakaladı, 2006'da come closer adlı ilk i̇ngilizce albümüyle bazı avrupa listelerine giriş yaptı. "bounce" ve "start the fire", albümden çıkan single'lar oldu. tarkan, bir yıl sonra, altıncı stüdyo albümü metamorfozu yayımladı. albümdeki şarkıların sözleri, türk dil kurumu tarafından takdir edildi. 2010 yılında yedinci stüdyo albümü adımı kalbine yaz dinleyiciyle buluştu ve türkiye'de yılın en çok satan albümü oldu. 2016'da tarkan, türk sanat müziği albümü ahde vefayı piyasaya sürdü. 2018 yılında baba olan tarkan tevetoğlu, 2019 yılında ise türkiye genelinde engellilerin verdiği oylarla, onurakaymedya tarafından "yılın babası ödülü'ne layık görüldü. ünlü sanatçının aldığı bu ödül magazin basının da uzun süre tartışıldı.

müzikal projelerinin yanı sıra çeşitli sosyal sorumluluk projelerinde de yer alan tarkan, türk basını tarafından "megastar", dünya basını tarafından "popun prensi" ve "boğazın prensi" olarak anılmaktadır. bugüne kadar 15 milyonun üzerinde albüm satmıştır ve ödülleri arasında, on dört kral müzik ödülü, altı altın kelebek ödülü ile bir dünya müzik ödülü bulunmaktadır.

i̇lk yılları 
aslen rize, i̇kizdereli olan tarkan tevetoğlu, 17 ekim 1972'de neşe ve ali tevetoğlu çiftinin çocuğu olarak batı almanya'nın renanya-palatina eyaletinde yer alan alzey kasabasında dünyaya geldi. neşe tevetoğlu, tarkan adlı çizgi roman karakterinden etkilenerek oğluna bu adı verdi. tarkan'ın müziğe olan ilgisi ise çocukluk yıllarında başladı. toplam altı çocuğu olan aile, 1986'da türkiye'ye döndü ve kocaeli'nin karamürsel ilçesine yerleşti. tarkan, lise hayatına burada başladı ve karamürsel i̇leri musiki derneği'nde eğitim alarak türk sanat müziği hakkında bilgi sahibi oldu. i̇lerleyen yıllarda ailesinin i̇stanbul'a taşınması üzerinde üsküdar musiki cemiyeti'nde eğitimine devam etti ve çeşitli mekanlarda sahne almaya başladı. lise bitiminde, istediği üniversite bölümünü kazanamaması üzerine almanya'ya gitme planları yaptığı sırada i̇stanbul plak şirketinin sahibi mehmet söğütoğlu ile tanıştı ve bir albüm anlaşması imzaladı.

kariyeri

1992–2000: yine sensiz, aacayipsin ve ölürüm sana 
tarkan, yine sensiz adını verdiği ilk stüdyo albümünü i̇stanbul plak etiketiyle 26 aralık 1992'de türkiye'de kaset halinde satışa sundu. albümdeki üç şarkının sözlerini tek başına yazdı, üç şarkının bestesini üstlendi ve "kıl oldum" şarkısıyla çıkış yaptı. 18 haziran 1993'te albüme üç yeni versiyon ekleyerek cd halinde yeniden yayımladı. "kıl oldum" dışında, "kimdi", "gelip de halimi gördün mü?", "vazgeçemem" ve "çok ararsın beni (yeni versiyon)" şarkılarına klip çekti. albümün toplam satışı 700.000 olarak açıklandı.

mayıs 1994'te, ikinci tarkan stüdyo albümü aacayipsin türkiye'de; 1996'da almanya'da ve 1998'de rusya'da yayımlandı. albümde sezen aksu, ümit sayın, ozan çolakoğlu ve yıldız tilbe gibi isimler yer aldı. tarkan, dört şarkının söz yazımını üstlendi, bunlardan üç tanesinin bestesini de yaptı; "hepsi senin mi?", "unutmamalı", "gül döktüm yollarına", "kış güneşi", "şeytan azapta", "dön bebeğim" ve "bekle" şarkılarına klip çekti. aacayipsin albümü, iki buçuk milyon satış yaptı ve şarkıcıya 1995 yılında düzenlenen 1. kral tv video müzik ödülleri'nden en i̇yi pop müzik erkek sanatçı ödüllerini kazandırdı. ayrıca yine aynı ödüllerden "hepsi senin mi?" şarkısı, en i̇yi söz, en i̇yi beste ve en i̇yi şarkı kategorilerinde ödül aldı. bu dönemlerde amerika birleşik devletleri'ne yerleşti ve atlantic records'un kurucusu ahmet ertegün ile tanıştı.

tarkan, 1997'de hitt müzik adını verdiği kendi plak şirketini kurdu ve aynı yıl üçüncü stüdyo albümü ölürüm sanayı yayımlayarak üç buçuk milyon satış elde etti. ayrıca tarkan, bu albümde de birçok şarkının söz yazımı ile bestelenmesinde görev aldı. "şımarık", "i̇kimizin yerine", "salına salına sinsice", "ölürüm sana" ve "kır zincirlerini" klip çekilen şarkılar oldu. bunlardan "şımarık", birçok ülkenin ulusal listesine giriş yaptı; fransa, hollanda, i̇sveç ve i̇sviçre'de 3; norveç'te 2; belçika'da 1 numaraya yükseldi; billboard tarafından hazırlanan latin pop songs listesinde 26 numarada yer aldı. ayrıca birçok şarkıcı tarafından yeniden seslendirildi. "kır zincirleri" ise, almanya, belçika ve fransa listelerinde yer aldı.

tarkan, 1998'de universal music group ile anlaşma imzaladı. aynı yıl tarkan adını verdiği toplama albümü fransa, arjantin, rusya ve hollanda dahil olmak üzere birçok ülkede yayımladı, albümde önceki albümlerinin öne çıkan bazı şarkılarına yer verdi. tarkan, dünya genelinde bir buçuk milyon satış rakamına ulaştı ve meksika'dan platin; almanya, belçika, fransa, hollanda, i̇sveç, kolombiya ve lüksemburg'dan altın sertifika kazandı. 1999 yılında çok yüksek satış rakamlarına sahip olan müzik şarkıcılarını ödüllendiren dünya müzik ödülleri, tarkan'a, dünya'nın en çok satan türk sanatçısı ödülünü verdi.

2001–06: karma, dudu ve come closer 

tarkan, mayıs 2001'de dördüncü stüdyo albümünün çıkış şarkısı "kuzu kuzu"'yu single olarak yayımladı, 200 bin kaset ve 500 bin cd satış rakamına ulaştı. üç ay sonra, temmuz 2001'de dördüncü stüdyo albümü karma satışa sunuldu. albümdeki altı şarkıyı tarkan tarafından yazılıp bestelendi, nazan öncel, mete özgencil ve mazhar alanson da albümün oluşturulmasında görev aldı. "hüp" ve "verme", albümün diğer klip çekilen şarkıları oldu, "hüp" klibi çeşitli olumsuz eleştirilere maruz kaldı. i̇lerleyen tarihlerde, karma albümünün satış rakamınun bir buçuk milyonu geçtiği öğrenildi. aynı yıl altın kelebek ödülleri, "hüp" şarkısına en i̇yi klip; tarkan'a, onur ödülü ve en i̇yi türk pop müziği erkek solist kategorilerinde ödül verdi. şarkıcı, 2002'de "özgürlük i̇çimizde" ve "bir oluruz yolunda" şarkılarını single olarak piyasaya sürdü; "bir oluruz yolunda" şarkısı, 2002 fifa dünya kupası'nda türkiye millî futbol takımına destek amaçlı kullanıldı.

tarkan ile ozan çolakoğlu'nun yapımcılığını üstlendiği dudu ep'si, 2003 yazında satışa çıktı; türkiye dışında ukrayna, rusya ve japonya'da raflarda yerini aldı. "dudu", "sorma kalbim", "gülümse kaderine" ve "uzun i̇nce bir yoldayım", ep'nin kliplenen şarkıları oldu. satış rakamı ise bir milyon olarak belirlendi. şarkıcı, 2004 yılında düzenlenen 10. kral tv video müzik ödülleri'nden en i̇yi pop müzik erkek sanatçı ödülünü aldı.

tarkan, 2005 yılında "ayrılık zor" adlı bir single yayımladı; 2006 yılı başında "bounce" şarkısını single olarak avrupa'da satışa sundu. nisan 2006'ya gelindiğinde uzun süren çalışmalar sonucunda hazırlanan ilk i̇ngilizce tarkan stüdyo albümü come closer, 7 nisan 2006'da piyasaya sürüldü, toplamda 15 şarkıya yer verildi. albüm, almanya albüm listesi'nde 18, i̇sviçre albüm listesi'nde 43, avusturya albüm listesi'nde 50 numaraya kadar yükseldi; türkiye'deki satış rakamı 110.000 olarak açıklandı. albümün ikinci single'ı "start the fire", ağustos 2006'da yayımlandı.

2007–15: metamorfoz ve adımı kalbine yaz 

23 aralık 2007'de, altıncı tarkan stüdyo albümü metamorfoz satışa sunuldu. albümdeki tüm şarkıların sözlerini tarkan yazdı, bunlardan yedi tanesini de kendisi besteledi. şarkı sözlerinde çokça kullanılan türk deyim ve atasözleri, türk dil kurumu tarafından takdir edildi. satış rakamı ilk ayında 200.000 olarak tespit edilen albümdeki "vay anam vay", "pare pare", "arada bir" ve "dilli düdük" şarkılarına klip çekildi. ayrıca müyap tarafından 2008 yılında platin, 2009 yılında diamond sertifika ile ödüllendirildi. 2008 yılında metamorfoz albümünde yer alan şarkılar, remix versiyonları ile birlikte iki disk halinde metamorfoz remixes adıyla satışa sunuldu. hollanda doğumlu dj tiësto da albümde remix yapımcısı olarak yer aldı. şarkıcı, aynı yıl, doğa derneği'ne destek amaçlı hazırladığı "uyan" şarkısını yayımladı.

temmuz 2010'da, yedinci tarkan stüdyo albümü adımı kalbine yaz yayımlandı ve toplam 355.000 sattı. albüm yayımlanmadan önce duyurulan "sevdanın son vuruşu" şarkısı, 17. kral müzik ödülleri'nden en i̇yi şarkı, en i̇yi beste, en i̇yi şarkı sözü kategorilerinde; adımı kalbime yaz, en i̇yi albüm kategorisinde ödül aldı. "öp", "acımayacak", "kayıp" ve "adımı kalbine yaz" şarkıları albümün klip çekilen şarkıları oldu, "öp" klibi kral müzik ödülleri'nden yılın klibi ödülünü aldı. 2011 yılında yapılan bir araştırmaya göre türk kullanıcıların google'da en çok aradığı sanatçı olduğu belirlenmiştir.

tarkan, 2012 yılında, ozan çolakoğlu'nun ilk proje albümü 01de yer alan "aşk gitti bizden" şarkısını seslendirdi. 2013'ün ilk aylarında, yeni albümü üzerinde çalıştığı öğrenildi. haziran 2013'te aysel gürel'i anmak amaçlı hazırlanan saygı albümü aysel'in için "firuze" şarkısını, ağustos 2014'te i̇skender paydaş'ın zamansız şarkılar 2 albümü için "hop de" şarkısını seslendirdi. fransa'daki monte carlo sporting summer festival'in 22 ağustos 2014'teki kırkıncı yıl kapanış konserinde yer alarak bu festival kapsamında sahne alan ilk türk şarkıcı oldu.

2016–günümüz: ahde vefa ve 10 
11 mart 2016 tarihinde tarkan'ın dokuzuncu stüdyo albümü olan "ahde vefa" piyasaya sürüldü. hitt müzik etiketiyle yayımlanan albümün dağıtımını ise dmc yaptı. "ahde vefa" tarkan'ın yaptığı ilk sanat müziği albümüdür. albüm ilk haftasında 170 bin satış rakamına ulaştı.

14 temmuz 2016'da "cuppa" single'ını yayımladı. 43. altın kelebek ödülleri'nde ahde vefâ ile türk sanat müziği'ne katkılarından dolayı en i̇yi proje ödül aldı. tarkan, 15 haziran 2017'de yeni albümü "10"'u dmc müzik'ten yayınladı. sanatçı, 14 şarkının yer aldığı albümden ilk klibini sözleri kendisine, müziği ozan çolakoğlu'na ait "yolla" adlı şarkıya çekti. bu şarkının klipin ardından "beni çok sev", "çok ağladım", "kedi gibi" ve "o sevişmeler" şarkılarının klipleri de gösterime girdi. bu şarkılardan, "yolla" ve "beni çok sev" türkiye'de musictoptr resmî listesi'nde de bir numaraya oturdu.

telifmetre tarafından paylaşılan bilgilere göre tarkan, 2019'un ilk altı ayında türkiye'de radyo ve televizyonlarda en çok çalınan erkek şarkıcı oldu.

tarkan, “10” adlı yeni albümüyle “megastar”lığını bir kez daha kanıtladı.şarkıcının yeni albümü türkiye’nin yanı sıra 4 ülkede 1 numaraya yükseldi. tarkan’ın itunes’un listesinde 1 numara olduğu ülkeler;azerbaycan, bahreyn, suudi arabistan, türkiye ve özbekistan oldu. tarkan’ın albümü; itunes’un müzik listelerinde almanya’da 6’ncı, hollanda ve avusturya’da 7’nci, i̇sviçre’de 8’inci, norveç’te 13’üncü, belçika’da 14’üncü, i̇sveç’te 16’ncı, danimarka’da 20’nci sıraya kadar yükseldi.19 ülkede itunes’un listesine giren tarkan’ın “10”u, avrupa listesinde 10, dünya listesinde ise 20 numaraya kadar yükseldi.

17 şubat 2022 tarihinde "geççek" isimli single'ını yayımladı. bu şarkı, türkiye'deki muhalif siyasetçiler tarafından paylaşılırken siyasi tartışmalara sebebiyet verdi. tarkan'ın bu şarkısı yayınlandıktan sonra ilk 24 saat içinde dünyada en çok izlenen 2. video klip ve en çok beğeni alan 1. video oldu.

tarkan, 22 temmuz 2022 tarihinde "yap bi  güzellik" isimli single'ını yayımladı. 2022'de i̇zmir'in 9 eylül'de düşman işgalinden kurtuluşunun yüzüncü yılı olması nedeniyle yapılan kutlama programı kapsamında tarkan, i̇zmir'in gündoğdu meydanı'nda konser vermiştir. konser iddiaya göre, dünyanın en kalabalık beşinci ücretsiz konseri olmuştur. tarkan, konserden gelen tüm geliri darüşşafaka’ya bağışlamıştır.

tarkan, 18 kasım 2022 tarihinde "son durak" isimli single'ını yayımladı. 25 ağustos 2023 tarihinde a milli kadın voleybol takımı için yaptığı "hep birlikte milli takım" adlı marşı yayımladı.

diğer girişimleri

şirketi 
hitt müzik, 1997 yılında i̇stanbul'da tarkan tarafından kurulmuştur. i̇lk yıllarında sadece konser organizasyonu konusunda faaliyet gösteren hi̇tt, bugün, müzik-eğlence sektörünün değişik alanlarında gerçekleştirdiği projelerle, sektörde yer almaktadır. hitt prodüksiyon deneyimli kadrosu ile, konser organizasyonu, festival organizasyonu, müzik prodüksiyonu, yurt içi/yurt dışı sanatçı koordinasyonu, özel projeler, film prodüksiyonu, teknik ekipman temini, sponsor yönetimi stratejik danışmanlığı, merchandising stratejik danışmanlığı, pr stratejileri danışmalığı, mobil uygulamalar stratejik danışmanlığı, müzik edisyon danışmanlığı konularında hizmet vermektedir.

özel yaşamı 
tarkan, 29 nisan 2016'da pınar dilek ile evlendi. 12 temmuz 2018'de liya adında bir kızı oldu.

diskografi 

 1992: yine sensiz
 1994: aacayipsin
 1997: ölürüm sana

 2001: karma

 2003: dudu 2006: come closer 2007: metamorfoz 2010: adımı kalbine yaz 2016: ahde vefa 2017: 10''

ayrıca bakınız 
 tarkan'ın kazandığı ve aday gösterildiği ödüller listesi
 türk pop müziği
 türk pop müziği kronolojisi
 şarkıcıların takma isimleri listesi

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar

dış bağlantılar 

 
 
 
 

yaşayan insanlar
1972 doğumlular
 
alzey doğumlular
1990'ların şarkıcıları
2000'lerin şarkıcıları
2010'ların şarkıcıları
2020'lerin şarkıcıları
20. yüzyılda türk erkek şarkıcılar
21. yüzyılda türk erkek şarkıcılar
türk erkek pop şarkıcıları
türk erkek şarkıcı-şarkı yazarları
türk müzik yapımcıları
dünya müzik ödülü sahipleri
altın kelebek ödülü sahipleri
kral tv video müzik ödülü sahipleri
i̇stanbul plak sanatçıları
dmc sanatçıları
atlantic records sanatçıları
radyo boğaziçi müzik ödülü sahipleri