Türkiye Çerkesleri

{{etnik grup bilgi kutusu 
| grup = türkiye'deki çerkeslerадыгэхэр тырку 
| resim = circassianintu.png
| başlık = türkiye'deki çerkes yerleşimleri (ubıhlar ve abhaz-abazalar dahil)
| etnik grup = 
| nüfus = 2.500.000ülkü bilgin: azınlık hakları ve türkiye. kitap yayınevi, istanbul 2007; s. 85. isbn 975-6051-80-9 (turkish language)konda research and consultancy, social structure survey 2006 
| bölge1 =  türkiye
| nüfus1 = 
| diller = çerkesçe, türkçe 
| dinler = i̇slam
| ilgili gruplar = çerkesler, ubıhlar, abazalar, abhazlar, karaçaylar, balkarlar, osetler
}}türkiye'deki çerkesler ya da türkiye çerkesleri, türkiye adığeleri (çerkesce: тыркуе aдыгэхэр tırkuye adıġeḫer ya da тыркуем ис адыгэхэр tırkuyem yis adıġeḫer), 19. yüzyılda çerkesya'nın rus i̇mparatorluğu tarafından ele geçirilmesinden sonra başlatılan çerkes sürgünü adlı etnik temizlik hareketinde kuzey kafkasya'dan osmanlı i̇mparatorluğu topraklarına gelen çerkeslerin daha sonra oluşturulan türkiye sınırlarında kalan kısmıdır.

tüm türkiye vatandaşları resmi amaçlar için türk olarak kabul edilir, ancak türkiye'de 1.000.000ülkü bilgin: azınlık hakları ve türkiye. kitap yayınevi, istanbul 2007; s. 85.  (turkish language)–3.000.000 etnik çerkes olduğu tahmin edilmektedir. türkiye'ye iyi entegre olduklarından çerkesce konuşabilenlerin oranı azdır.

türkiye'deki çerkesler içinde dillerini en iyi koruyan grup esas olarak kayseri ve sivas’a bağlı köylerin bulunduğu uzunyayla ile maraş-göksun ilçesinde yaşayan kabardeyler olup trt-3 kanalında devletçe yayın yapılan ilk çerkes dili de bunların konuştuğu doğu çerkesçesidir.nart ajans : trt'nin çerkezce yayını beğenildi 

çerkes adı kafkasya'da çerkesçe denen lehçe grubunun batı çerkesçesi ve doğu çerkesçesi olmak üzere iki kolunu konuşan kuzey kafkasyalıları nitelendirirken , türkiye'de (ve osmanlı coğrafyasında) ise bunlar dışında ayrıca abazalar, çeçenlerhttp://www.cerkesarastirmalari.org/pdf/turkcekitap/cerkeslerde_kasenlik_adeti_eskisehir.pdf  gülüzar altın ve meryem gümüş (eskişehir eti sosyal bilimler lisesi). çerkeslerde kaşenlik âdeti üzerne sosyolojik bir inceleme: eskişehir örneklemi, danışman mehmet aksoy, tübi̇tak türkiye bilimsel ve teknolojik araştırma kurumu, bursa 2011), abhazlar, osetler, karaçaylar ve balkarlar gibi farklı dil ailelerinden dilleri konuşan kuzey kafkasyalıları topluca belirtmek için yaygın biçimde kullanılır.

 boyları 
türkiye'deki bütün çerkes boyları i̇stanbul ilinde de yaşasa da, anadolu'da yoğun bir şekilde yerleşik bulunduğu iller şöyledir:

abzehler: samsun, sinop, tokat, afyonkarahisar, balıkesir, sakarya (akyazı ilçesi)
şapsığlar: samsun, balıkesir, afyonkarahisar, bolu, aydın, sakarya, bursa
ubıhlar: balıkesir, bolu, sakarya, samsun, ordu
bjeduğlar: çanakkale (biga ilçesi yöresi), afyonkarahisar
hatukuaylar: kayseri, bilecik
çemguylar: düzce, bilecik
mehoşlar: samsun (alaçam ilçesi)
kabardeyler: kayseri, tokat, sivas, kahramanmaraş
besleneyler: çorum, amasya

 ahlat çerkesleri 
türkiye'nin en doğusundaki çerkes diasporası ahlat'ta yaşamaktadır. şapsığ çerkeslerinden olan ahlat çerkeslerinin eskiden sekiz dokuz olan köy sayısı günümüzde bire (adilcevaz'da) düşmüş olup çoğu ahlat merkezde yaşamaktadır.

 dernek 
türkiye çerkeslerinin en büyük dernek yapılanması olan iki federasyondan birisi çerkes dernekleri federasyonu (çerfed), bir diğeri ise kafkas dernekleri federasyonu (kaffed)'dur. kaffed aynı zamanda dünya çerkes birliği (dçb''') örgütünün kurucu üyesidir.

kaynakça 

 
çerkes diasporası