mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Bellitepe, Göle

bellitepe, ardahan ilinin göle ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

bellitepe köyünün eski adı urut'tur. 1854 tarihli kiepert haritasında "urut" olarak geçer. 1886 tarihli rus nüfus sayımında ve 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde de aynı adla geçer. bununla birlikte daha eski dönemde bu yerleşmenin orotan adını taşıdığı bilinmektedir.

urut'taki megalit yapı kalıntıları, buranın çok eski bir yerleşme alanı olduğunu göstermektedir. urut, orta çağda gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan kola'da yer alıyordu. nitekim bu bölgeyi osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında gürcülerden ele geçirmiştir.

urut, uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan berlin antlaşması'yla osmanlı devleti tarafından rusya'ya bırakıldı. rus idaresince urut (урут) olarak kaydedilen köy, ardahan sancağının göle kazasına bağlıydı. 1886 yılında nüfusu 128 kişiden oluşuyordu. bu nüfus içinde 99 kişi ermeni, 25 kişi türk ve 4 kişi kürt olarak kaydedilmiştir. köyün nüfusu 1896 yılında 199 kişi, 1906 yılında 300 kişi olarak tespit edilmiştir.

urut köyü, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca urut türkiye'ye bırakıldı.

bellitepe köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde urut (اوروت) adıyla kars vilayetinin göle kazasının okam nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 287 kişiden oluşuyordu. urut  türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla bellitepe olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında bellitepe köyünün nüfusu 451 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 118 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 36 km, göle ilçe merkezine 19 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

göle belde ve köyleri
Budaklı, Göle

budaklı, ardahan ilinin göle ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe

budaklı köyünün eski adı cicor veya cicori'dir. nitekim 1886 tarihli rus nüfus tespitinde köyün adı cicar / cucar (джиджар / джуджар) ve 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde cicor (جيجور) olarak geçer.

cicor veya cicor, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan kola'da yer alır. nitekim osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortasında gürcülerden ele geçirmiştir. ancak köyün adı yayımlanmış eski osmanlı kayıtlarında geçmemektedir. bununla birlikte, 10. yüzyıla tarihlenen cicori kilisesi ile eski cicori'deki kiliseler ve bu kiliselerdeki gürcüce yazıtlar, bu iki köyün osmanlı döneminden önce gürcü yerleşimler olduğunu göstermektedir.

türkçe göle olarak bilinen kola bölgesi ve köy, 93 harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan berlin antlaşması'yla osmanlı devleti tarafından rusya'ya bırakıldı. rus idaresinde köy, ardahan sancağının göle kazasına bağlıydı. cicor'da bu dönemde kürtler yaşıyordu ve köyün nüfusu 110 kişiden oluşuyordu. cicori'nin nüfusu 1896 yılında 157 kişiye, 1906 yılında 230 kişiye çıkmıştır. yirmi yılda nüfusun yaklaşık iki katına çıkması, bu süre içinde köye yeni insanların yerleştirildiğini göstermektedir. nitekim  1907 yılında gürcü tarihçi ve arkeolog ekvtime takaişvili, 1877-1878 osmanlı-rus savaşı sırasında göle bölgesinde göç nedeniyle boşalmış köylere yeni nüfus yerleştirildiğini yazmıştır.

birinci dünya savaşı yıllarında ardahan bölgesini gezen gürcü araştırmacı konstantine martvileli'nin verdiği bilgiye göre cicor köyünde tamamen sağlam olan ve üzerinde gürcüce yazılar bulunan bir kilise bulunuyordu. hemen yakınında terk edilmiş bir köy olan eski cicori'de de gürcüce yazıtları olan iki kilise ayakta duruyordu. 

cicor köyü, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca köy türkiye'ye bırakıldı.

cicor köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde kars vilayetinin göle kazasının okam nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında varginis biçiminde yazılmış olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 448 kişiden oluşuyordu. cicor veya cicori türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla budaklı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında budaklı köyünün nüfusu 755 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 192 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 30 km, göle ilçe merkezine ise 21 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

göle belde ve köyleri
Büyükaltınbulak, Göle

büyükaltınbulak, ardahan ilinin göle ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

büyükaltınbulak ile küçükaltınbulak köylerinin eski adı altınbulak'ır. nitekim 1854 tarihli kiepert haritasında "altınbulak" olarak geçer. "bulak" halk ağzında bir kelime olup "pınar", "altın bulak / altun bulak" da "altın pınar" anlamına gelir. gürcüce kaynaklarda büyükaltınbulak köyü didi haraba (დიდი ხარაბა), küçükaltınbulak ise patara haraba (პატარა ხარაბა) olarak verilmiştir.

altınbulak, orta çağda gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan kola'da yer alıyordu. nitekim bu bölgeyi osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında gürcülerden ele geçirmiştir. türkçe göle olarak bilinen kola bölgesi uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan berlin antlaşması'yla osmanlı devleti tarafından rusya'ya bırakıldı. rus idaresince altun-bulag (алтун-булаг) olarak kaydedilen köy, ardahan sancağının göle kazasına bağlıydı. 1886 yılında nüfusu, kürt olarak kaydedilmiş 209 kişiden oluşuyordu. köyün nüfusu 1896 yılında 216 kişi, 1906 yılında 310 kişi olarak tespit edilmiştir. bu tarihte küçükaltınbulak ise haraba-altun-bulag (хараба-алтун-булаг) adıyla kaydedilmiştir.

altun-bulag köyü, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca bu yerleşim türkiye'ye bırakıldı.

büyükaltınbulak köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde büyük altun bulak (بیوك التون بولاق) adıyla kars vilayetinin göle kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. küçükaltınbulak ise bu kaynakta harabe altun bulak (خرابە التون بولاق) biçiminde yazılmıştır. 1940 genel nüfus sayımında büyük altınbulak olarak geçen köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 622 kişiden oluşuyordu. büyükaltınbulak köyünün 1965 genel nüfus sayımında nüfusu 1.131 kişiye yükselmişti ve bu nüfus içinde 273 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 55 km, göle ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

göle belde ve köyleri
Çakıldere, Göle

çakıldere, ardahan ilinin göle ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

çakıldere köyünün eski adı ori kilisa veya ora kilisa'dır. nitekim 1595 tarihli osmanlı mufassal defterinde ori kilisa / ora kilisa (اوری كلسا) ve 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde ora kilisa (اورا كلیسا) şeklinde geçer. gürcüceden değişime uğramış olan bu yer adı "i̇ki kilise" anlamına gelir. bu yer adının köydeki iki kiliseye dayandığı anlaşılmaktadır.

ori kilisa köyünün bulunduğu kola bölgesi, gürcü hristiyanlığının erken dönemdeki merkezlerinden biriydi. nitekim osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında gürcülerden ele geçirmiştir. köyün eski kilisesi ora kilisa kilisesi de bu dönemden kalmış olmalıdır.

ori kilisa, 1595 tarihli ve defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı mufassal defterinde gürcistan vilayeti içinde ardahan-i büzürg livasının güney nahiyesine bağlı bir köy olarak kaydedilmiştir. ancak bu sırada köy tamamen boşalmış bulunuyordu. bununla birlikte 1694-1732 dönemini kapsayan çıldır eyaleti cebe defterinde bu yerleşim ora kilisa (اوری كلیسا) adıyla ardahan-i küçük livasının güney nahiyesinin köyü olarak geçer. ora kilisa'nın yeniden meskun hale geldiği bu kayıttan anlaşılmaktadır.

ori kilisa veya ora kilisa köyü, 1877-1878 osmanlı-rus savaşı'nın ardından imzalanan berlin antlaşması uyarınca osmanlı devleti tarafından savaş tazminatı olarak rusya'ya bırakıldı. rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımında köyü ora-kilisa (ора-килиса) şeklinde kaydettiği köy, ardahan sancağının göle kazasına bağlıydı. nüfusu, 30'u erkek ve 28'i kadın olmak üzere, 6 hanede 58 kişi yaşıyordu. köy halkının tamamı kürtlerden oluşuyordu. ora kilisa köyünün nüfusu 1896 yılında 102 kişi, 1906 yılında 130 kişi olarak tespit edilmiştir.

ori kilisa köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde "ora kilisa" (اورا كلیسا) olarak geçer. bu tarihte köy, kars vilayetinin göle kazasının okam nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında da aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 305 kişiden oluşuyordu. ori kilisa, ora kilisa veya orikilise "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla çakıldere olarak değiştirildi. nitekim 1960 genel nüfus sayımında köyün adı "çakıldere (ortakilise)" biçiminde yazılmıştır. 1965 genel nüfus sayımında çakıldere köyünün nüfusu 757 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 51 kişi okuma yazma biliyordu.

hristiyan nüfusun yaşadığı dönemden kalma tek nefli köy kilisesinden geriye sadece yıkıntılar kalmıştır. gürcü araştırmacı konstantine martvileli 1917 yılında köyün yakınında ikinci bir kilisenin yıkıntılarının bulunduğunu yazmış, ancak bu kiliseden bugüne bir şey kalmamıştır.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 24 km, göle ilçe merkezine ise 30 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

göle belde ve köyleri
Çakırüzüm, Göle

çakırüzüm, ardahan ilinin göle ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

çakırüzüm köyünün eski adı muzareti'dir. gürcüce bir yer adı olan muzareti (მუზარეთი), peygamber çiçeği anlamındaki "mtzara" (მწარა) kelimesinden türemiş olan mtzareti'den (მწარეთი) değişime uğramış olabilir. bu yer adı türkçeye muzarat (موزارات) şeklinde girmiştir.

muzareti, orta çağda gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan kola'da yer alır. nitekim bu bölgeyi osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında gürcülerden ele geçirmiştir. gürcüce bir ad taşıyor olması bu köyün osmanlı döneminden önce de bir yerleşim olduğunu göstermektedir. 

muzareti, uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan berlin antlaşması'yla osmanlı devleti tarafından rusya'ya bırakıldı. 1886 tarihli nüfus tespitinde rus idaresince muzaret (мюзарет) şeklinde kaydedilmiş olan yerleşim, ardahan sancağının göle kazasına bağlı "yunan nahiyesi"nin 13 köyünden biriydi. köydeki 34 hanede 100'ü erkek ve 87'si kadın olmak üzere 187 kişi yaşıyordu. hem muzaret'in de hem de bağlı olduğu nahiyenin nüfusu yunanlılardan (rum) oluşuyordu. muazareti'nin nüfusu nüfusu 1896 yılında 287 kişi, 1906 yılında 415 kişi olarak tespit edilmiştir. 

kola bölgesine 1907 yılında araştırma gezisi yapan gürcü tarihçi ve arkeolog ekvtime takaişvili de muzareti'de rumların yaşadığını yazmıştır. takaişvili'nin verdiği bilgiye göre, o sırada göle bölgesinin nüfusu hayli renkli bir hale gelmiş, 1877-1878 osmanlı-rus savaşı sırasında osmanlı ülkesinden göç etmiş olan rumlar ve ermeniler müslüman gürcülerden boşalmış yerlere yerleştirilmişti. nitekim muzareti köyünde rumlar eski gürcü kilisesini yıkmış ve taşlarıyla yeni bir kilise inşa etmişlerdi. 

muzareti köyü, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca muzareti türkiye'ye bırakıldı.

muzareti, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde muzarat (موزارات) adıyla kars vilayetinin göle kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olan muzarat'ın nüfusu 369 kişiden oluşuyordu. muzareti veya muzarat türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla çakırüzüm olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında çakırüzüm köyünün nüfusu 851 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 181 kişi okuma yazma biliyordu.

ekvtime takaişvili'nin köyde bulunduğu 1907 yılında eski gürcü kilisesi yıkılmış, taşlarıyla yeni bir rum kilisesi inşa edilmişti. bu kilisenin bir taşında gürcü alfabesinin asomtavruli harfleriyle "წ¯ო გ¯ი" (tz¯o g¯i) yazısı bulunuyordu. köyde ikinci bir eski kilise vardı; o kilise de yıkılmış ve aynı yıl yerinde yeni bir kilise inşa ediliyordu. bu iki kilise de günümüzde tamamen yıkılmıştır.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 49 km, göle ilçe merkezine 4 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

göle belde ve köyleri
Çalıdere, Göle

çalıdere, ardahan ilinin göle ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

çalıdere köyünün eski adı mihkerek veya mehkerek olarak bilinir. nitekim 1886 tarihli rus nüfus sayımında mehkerek (мехкерек), 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde mihkerek / mihgerek (میخكرك) olarak geçer.

çalıdere-okçu köyleri bölgesindeki megalit yapı kalıntıları, köyün bulunduğu yörenin çok eski bir yerleşim alanı olduğunu göstermektedir. gürcüce kaynaklarda mihkereki (მიხკერეკი) olarak geçen köy, orta çağda gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan kola'da yer alır. nitekim bu bölgeyi osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında gürcülerden ele geçirmiştir.

mihkerek, uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan berlin antlaşması'yla osmanlı devleti tarafından rusya'ya bırakıldı. rus idaresi sırasında köy, ardahan sancağının göle kazasına bağlıydı. 1886 yılındaki nüfusu, "kürt" olarak kaydedilmiş 54 kişiden oluşuyordu. köyün nüfusu 1896 yılında 77 kişi, 1906 yılında 86 kişi olarak tespit edilmiştir.

mihkerek köyü, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca mihkerek türkiye'ye bırakıldı.

mihkerek, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde kars vilayetinin göle kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 189 kişiden oluşuyordu. mihkerek türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla çalıdere olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında çalıdere köyünün nüfusu 488 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 58 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 51 km, göle ilçe merkezine 6 km uzaklıktadır..

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

göle belde ve köyleri
Çullu, Göle

çullu, ardahan ilinin göle ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

çullu, bu yerleşimin bilinen en eski adıdır. birinci dünya savaşı yıllarında ardahan bölgesini gezen gürcü araştırmacı konstantine martvileli köyün adını çuli (ჩული) olarak kaydetmiştir. gürcücede yer alan "çuli" kelimesi türkçeden girmiştir. nitekim martvileli bu kelimenin hem türkçede hem de gürcücede bulunduğunu yazmıştır. martvileli'nin verdiği bilgiye göre çullu köyünde daha önce müslüman gürcüler yaşıyordu. ancak gürcüler osmanlı ülkesine göç etiği için köy boşalmıştı. köyde yıkılmış bir adet kilise bulunuyordu.

çullu köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde "çulli" (چوللی) olarak geçer. bu tarihte köy, kars vilayetinin göle kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında da aynı idari konuma sahipti ve köyde 132 kişi yaşıyordu. 1965 genel nüfus sayımında çullu köyünün nüfusu 298 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 32 kişi okuma yazma biliyordu.

gürcü araştırmacı konstantine martvileli'nin tespit ettiği kiliseden bugüne bir şey kalmamıştır. ayrıca bu kilisenin nasıl tamamen ortadan kalktığı tespit edilememiştir.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 77 km, göle ilçe merkezine 33 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

göle belde ve köyleri
Damlasu, Göle

damlasu, ardahan ilinin göle ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

damlasu köyünün türkçe kaynaklarda eski adı sasadil / sasadel olarak geçer. bu yer adı gürcüce sasadeli'den (სასადელი) geliyor olmalıdır. birinci dünya savaşı yıllarında ardahan bölgesini gezen gürcü araştırmacı konstantine martvileli köyün adını sasadeli biçiminde yazmış, köyde yıkık bir kilisenin bulunduğunu belirtmiştir. nitekim daha sonra bu kiliseye ait bir taşta gürcüce bir yazı tespit edilmiştir. köyün adı gürcüce sakadeli (საყადელი) olarak da yazılmıştır.

damlasu köyündeki megalit yapı kalıntısı ile 10. yüzyıla ait gürcü kilisesi, buranın çok eski bir yerleşim olduğunu göstermektedir. sasadeli veya sakadeli olarak bilinen bu yerleşim, orta çağda gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan kola'da yer alır. nitekim bu bölgeyi osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında gürcülerden ele geçirmiştir. gürcü araştırmacı konstantine martvileli'nin verdiği bilgiye göre, rus idaresi sırasında, birinci dünya savaşı yıllarında sasadeli köyünde yeni yerleşmiş katolik ermeniler yaşıyordu. köyün kilisesi olan sasadeli kilisesi bu tarihte de yıkılmıştı. ruslar bu köye 1878 yılında berlin antlaşması'yla hakim olmuştu.

sasadel köyü, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca sasadel türkiye'ye bırakıldı.

sasadel, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde "sasadel / sasadil" (ساسادیل) adıyla kars vilayetinin göle kazasının okam nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 203 kişiden oluşuyordu. sasadeli / sasadel türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla damlasu olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında damlasu köyünün nüfusu 253 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 90 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 27 km, göle ilçe merkezine 32 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

göle belde ve köyleri
Dedekılıcı, Göle

dedekılıcı, ardahan ilinin göle ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

dedekılıcı köyünün eski adı keşar'dır. nitekim 1886 tarihli rus nüfus sayımında ve 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde aynı adla geçer. bu yer adı gürcüce keşeri / keşari (კეშერი / ქეშარი) biçiminde yazılır.

keşar, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan kola'da yer alır. bu bölgeyi osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında gürcülerden ele geçirmiştir. öte yandan keşar köyü sınırları içindeki üç adet megalit kale kalıntısı, buranın çok eski bir yerleşim alanı olduğunu göstermektedir. 

türkçe göle olarak bilinen bu bölge uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sora, 93 harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan berlin antlaşması'ya rusya'ya bırakıldı. rus idaresinde keşar (кешар) adıyla kaydedilmiş olan köy, ardahan sancağının göle kazasına bağlıydı. rus idaresinde köyde rumlar yaşıyordu ve köyün nüfusu 210 kişiden oluşuyordu.  köyün nüfusu 1896 yılında 288 kişi, 1906 yılında 400 kişi olarak tespit edilmiştir.

göle bölgesinde 1907 yılında araştırma gezisi yapan gürcü tarihçi ve arkeolog ekvtime takaişvili'nin verdiği bilgiye göre, o sırada bölgenin nüfusu hayli renkli bir hale gelmiş, 1877-1878 osmanlı-rus savaşı sırasında osmanlı ülkesinden rusların egemenliğine geçen topraklara göç etmiş olan rumlar ve ermeniler, müslüman gürcülerden boşalmış olan yerlere yerleştirilmişti.

keşar köyü, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca keşar türkiye'ye bırakıldı.

keşar, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde keşar (كشار) adıyla kars vilayetinin göle kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 373 kişiden oluşuyordu. keşar türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla dedekılıcı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında dedekılıcı köyünün nüfusu 712 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 239 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 39 km, göle ilçe merkezine 11 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

göle belde ve köyleri
Dedeşen, Göle

dedeşen, ardahan ilinin göle ilçesine bağlı bir yerleşimdir.

tarihçe

dedeşen köyünün eski adı dadaşen'dir. nitekim 1854 tarihli kiepert haritasında da "dadacshen" (dadaşen) olarak geçer. bu yer adı gürcüce kaynaklarda dadaşeni (დადაშენი) biçiminde yazılır. bu yer adı eski kaynaklarda dadeşi (დადეში) olarak geçer. 1595 tarihli ve defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı tahrir defterindeki kayda göre hertvis ve çıldır livalarında da dadeş (دادیش) adını taşıyan köyler bulunuyordu.

dadaşeni, orta çağda gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan kola'da yer alıyordu. nitekim bu bölgeyi osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında gürcülerden ele geçirmiştir. osmanlıların eline geçmesinden önce dadaşeni, samtshe-saatabago sınırları içinde gürcü piskoposluk merkeziydi. nitekim kola bölgesi de dokuz azizle bağlantılı olarak gürcü ortodoks inancında önemli bir yere sahiptir.

türkçe göle olarak bilinen kola bölgesi uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan berlin antlaşması'yla osmanlı devleti tarafından rusya'ya bırakıldı. rus idaresince dadaşen (дадашенъ) olarak kaydedilen köy, ardahan sancağının göle kazasına bağlı ve idari merkezi signot köyü olan karavenk nahiyesinin 11 köyünden biriydi. 1886 yılında nüfusu, 132'si erkek ve 130'u kadın olmak üzere, 29 hanede yaşayan 262 kişiden oluşuyordu. bu nüfusun tamamı türk olarak kaydedilmiştir. dadaşen'in nüfusu 1896 yılında 307 kişi, 1906 yılında 395 kişi olarak tespit edilmiştir.

dadaşen köyü, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca dadaşen türkiye'ye bırakıldı.

dadaşen veya dadaşeni adı zaman içinde türkçede dedeşen'e dönüşmüştür. nitekim 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde adı "dedeşen / dedeşen" (دەدەشین) olarak geçer. bu sırada köy kars vilayetinin göle kazasının merdenik olarak adlandırılan merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 660 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımında dedeşen köyünün nüfusu 1.270 kişiye çıkmıştı ve bu nüfus içinde sadece 306 kişi okuma yazma biliyordu.

dedeşen köyü 2004 yılında köprülü beldesi'ne bir mahalle olarak bağlanmış, beldelerin kaldırılmasından sonra da köprülü'nün bir mahallesi olarak kalmıştır.

dadaşeni, samtshe-saatabago sınırları içinde piskoposluk merkeziydi. piskoplosluk kilisesi olan dadaşeni kilisesi, 9-10. yüzyılda inşa edilmiştir. üç nefli ve kubbeli bir bazilika olan kiliseden geriye sadece yıkıntıları kalmıştır. yıkılmış olan kilisenin taşları köydeki caminin inşasında kullanılmıştır. bölgeyi gezen alman botanikçi ve gezgin karl koch bu kilisenin 1843 yılında da yıkık olduğunu yazmıştır. dadaşeni kilisesi'nin dışında köyde bir köy kilise daha vardır. köyün merkezinin 3 km kuzeyinde bulunan tek nefli bu kilisenin bir kısmı günümüze ulaşmıştır. köyde ayrıca üç kale bulunmaktadır.

coğrafya 

dedeşen, ardahan il merkezine 42 km, göle ilçe merkezine ise 8 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 

ardahan tarihi
tao-klarceti
göle belde ve köyleri
Dengeli, Göle

dengeli, ardahan ilinin göle ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

dengeli köyünün eski adı abur'dur. nitekim 1886 tarihli rus nüfus sayımında ve 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde aynı adla geçer.

abur, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan kola'da yer alır. bu bölgeyi osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında gürcülerden ele geçirmiştir. türkçe göle olarak bilinen bu bölge uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sora, 93 harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan berlin antlaşması'ya rusya'ya bırakıldı. rus idaresinde abur (абур) adıyla kaydedilmiş olan köy, ardahan sancağının göle kazasına bağlıydı ve nüfusu 87 kişiden oluşuyordu. bu nüfus içinde 48 kişi türk, 39 kişi kürt olarak kaydedilmiştir. köyün nüfusu 1896 yılında 113 kişi, 1906 yılında 144 kişi olarak tespit edilmiştir.

abur köyü, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca abur türkiye'ye bırakıldı.

abur, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde abur (ابور) adıyla kars vilayetinin göle kazasının okam nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 291 kişiden oluşuyordu. abur türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla dengeli olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında dengeli köyünün nüfusu 534 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 189 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 56 km, göle ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

göle belde ve köyleri
Dereyolu, Göle

dereyolu, ardahan ilinin göle ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

dereyolu'nun eski adı salit veya salut'tur. 1854 tarihli kiepert haritasında "salit" olarak geçer. bu yerleşim 1886 tarihli rus nüfus sayımında ve 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde ise "salut" adıyla kaydedilmiştir. bu yerleşimin adı gürcüce kaynaklarda saluti (სალუტი) biçiminde yazılmıştır.

salit, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan kola'da yer alır. bu bölgeyi osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında gürcülerden ele geçirmiştir. öte yandan salit köyü sınırları içindeki megalit kale kalıntısı, buranın çok eski bir yerleşim alanı olduğunu göstermektedir. 

türkçe göle olarak bilinen bu bölge uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sora, 93 harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan berlin antlaşması'yla rusya'ya bırakıldı. rus idaresinde salut (салут) adıyla kaydedilmiş olan köy, ardahan sancağının göle kazasına bağlıydı ve nüfusu, "rum" olarak kaydedilmiş 369 kişiden oluşuyordu. köyde iki adet kilisenin varlığı bilinmektedir. ancak bu yapılar tamamen ortadan kaldırılmıştır. köyün nüfusu 1896 yılında 472 kişi, 1906 yılında 563 kişi olarak tespit edilmiştir.

göle bölgesinde 1907 yılında araştırma gezisi yapan gürcü tarihçi ve arkeolog ekvtime takaişvili'nin verdiği bilgiye göre, o sırada bölgenin nüfusu hayli renkli bir hale gelmiş, 1877-1878 osmanlı-rus savaşı sırasında osmanlı ülkesinden rusların egemenliğine geçen topraklara göç etmiş olan rumlar ve ermeniler, müslüman gürcülerden boşalmış olan yerlere yerleştirilmişti.

salut köyü, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca salut türkiye'ye bırakıldı.

salut, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde "salut" (صالوت) adıyla kars vilayetinin göle kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 427 kişiden oluşuyordu. salit / salut türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla dereyolu olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında dereyolu köyünün nüfusu 909 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 330 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 45 km, göle ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

göle belde ve köyleri
Dölekçayır, Göle

dölekçayır, ardahan ilinin göle ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

dölekçayır köyünün eski adı 1886 tarihli rus nüfus sayımında plor-mori (плор-мори), 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde plomeri (پلومری) olarak geçer. bununla birlikte daha sonraki türkçe kayıtlarda "pilömer", "pülemör", "pülemür" gibi farklı biçimlerde yazılmıştır.

plomeri, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan kola'da yer alır. bu bölgeyi osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında gürcülerden ele geçirmiştir. türkçe göle olarak bilinen bu bölge uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sora, 93 harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan berlin antlaşması'yla rusya'ya bırakıldı. rus idaresinde plor-mori (плор-мори) adıyla kaydedilmiş olan köy, ardahan sancağının göle kazasına bağlıydı ve nüfusu, 46 kişiden oluşuyordu. bu nüfus içinde 6 kişi türk, 40 kişi kürt olarak yazılmıştır. köyün nüfusu 1896 yılında 45 kişi, 1906 yılında 137 kişi olarak tespit edilmiştir.

plomeri köyü, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca plomeri türkiye'ye bırakıldı.

dölekçayır köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde "plomeri" (پلومری)  adıyla kars vilayetinin göle kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "pilömer" adıyla geçen köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 279 kişiden oluşuyordu. plomeri türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla dölekçayır olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında dölekçayır köyünün nüfusu 581 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 126 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 50 km, göle ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

göle belde ve köyleri
Durucasu, Göle

durucasu, ardahan ilinin göle ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

durucasu köyünün eski adı kırdamal'dır. erken dönem kayıtlardan biri olan 1886 tarihli rus nüfus sayımında "kirdoman" (кирдоман), 1940 genel nüfus sayımında "kırdımal" olarak geçer

kırdamal, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan kola'da yer alır. bu bölgeyi osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında gürcülerden ele geçirmiştir. türkçe göle olarak bilinen bu bölge uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sora, 93 harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan berlin antlaşması'yla rusya'ya bırakıldı. rus idaresinde kırdamal köyü ardahan sancağının göle kazasına bağlıydı ve nüfusu, kürt olarak kaydedilmiş 146 kişiden oluşuyordu. köyde varlığı bilinen kilise, kırdamal köyünde bu tarihten önece hristiyan nüfusun yaşadığını göstermektedir. köyün nüfusu 1896 yılında 142 kişi, 1906 yılında 239 kişi olarak tespit edilmiştir.

kırdamal köyü, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca kırdamal türkiye'ye bırakıldı.

kırdamal köyü, 1940 genel nüfus sayımında "kırdımal" adıyla kars vilayetinin göle kazasının merkez nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 424 kişiden oluşuyordu. kırdamal türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla durucasu olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında durucasu köyünün nüfusu 643 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 148 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 55 km, göle ilçe merkezine 11 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

göle belde ve köyleri
Esenboğaz, Göle

esenboğaz, ardahan ilinin göle ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

esenboğaz köyünün eski adı 1886 tarihli rus nüfus sayımında  kalpikar (кальпикар), 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde kelpekör (كلپەكور) olarak geçer.

kalpikar köyü sınırları içindeki megalit kule kalıntısı, buranın çok eski bir yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.  köy orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan kola'da yer alır. nitekim bu bölgeyi osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında gürcülerden ele geçirmiştir.

türkçe göle olarak bilinen kola bölgesi uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sora, 93 harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan berlin antlaşması'yla rusya'ya bırakıldı. rus idaresinde kalpikar (кальпикар) adıyla kaydedilmiş olan köy, ardahan sancağının göle kazasına bağlıydı ve nüfusu, tamamı kürt olarak kaydedilmiş 37 kişiden oluşuyordu. köyün nüfusu 1896 yılında 40 kişi, 1906 yılında 128 kişi olarak tespit edilmiştir.

kalpikar köyü, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca klapikar türkiye'ye bırakıldı.

kalpikar köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde kelpekör (كلپەكور) adıyla kars vilayetinin göle kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "kelbikör" adıyla geçen köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 207 kişiden oluşuyordu. kalpikar / kelbikör türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla esenboğaz olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında esenboğaz köyünün nüfusu 462 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 25 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 54 km, göle ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

göle belde ve köyleri
Filizli, Göle

filizli, ardahan ilinin göle ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

filizli köyünün eski adı sivin'dir. nitekim görece erken dönem kayıtlardan biri olan 1886 tarihli rus nüfus sayımında ve 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde sivin biçiminde yazılmıştır. bu yer adı gürcüce kaynaklarda zvini  olarak geçer. zvini (ზვინი) gürcüce bir kelime olup "tınaz" anlamına gelir.

sivin, orta çağda gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan kola'da yer alıyordu. nitekim bu bölgeyi osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında gürcülerden ele geçirmiştir. türkçe göle olarak bilinen bölge uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan berlin antlaşması'yla osmanlı devleti tarafından rusya'ya bırakıldı. rus idaresince sivin (сивин) olarak kaydedilen köy, ardahan sancağının göle kazasına bağlıydı. köyün 1886 yılındaki nüfusu, kürt olarak kaydedilmiş 138 kişiden oluşuyordu. köyün nüfusu 1896 yılında 217 kişi, 1906 yılında 229 kişi olarak tespit edilmiştir.

sivin köyü, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca sivin türkiye'ye bırakıldı.

sivin köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde sivin (سیوین) adıyla kars vilayetinin göle kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 309 kişiden oluşuyordu. sivin / zvini türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla filizli olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında filizli köyünün nüfusu 622 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 193 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 52 km, göle ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

göle belde ve köyleri
Gedik, Göle

gedik, ardahan ilinin göle ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

gedik köyünün eski laustan / lavustan'dır. nitekim 1886 tarihli rus nüfus tespitinde laustan (лаустан), 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde lavustan (لاووستان) biçiminde yazılmıştır. gürcüce kaynaklarda ise, laustani (ლაუსტანი) olarak geçer.

laustan köyü, orta çağda gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan kola'da yer alır. nitekim bu bölgeyi osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında gürcülerden ele geçirmiştir. köye dair eski kayıtlar olmasa da megalit yapı kalıntısı buranın çok eski yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.

türkçe göle olarak bilinen kola bölgesi, uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan berlin antlaşması'yla osmanlı devleti tarafından rusya'ya bırakıldı. rus idaresince laustan (лаустан) olarak kaydedilen köy, ardahan sancağının göle kazasına bağlıydı. köyün 1886 yılındaki nüfusu, 96 kişiden oluşuyordu. bu nüfus içinde 27 kişi türk, 69 kişi kürt olarak kaydedilmiştir. ancak laustan'da varlığı bilinen kilise, köyün daha önce hristiyan bir nüfusu barındırdığını göstermektedir. köyün nüfusu 1896 yılında 94 kişi, 1906 yılında 114 kişi olarak tespit edilmiştir.

laustan köyü, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca laustan türkiye'ye bırakıldı.

laustan köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde  lavustan (لاووستان) adıyla kars vilayetinin göle kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 293 kişiden oluşuyordu. laustan / lavustan türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla gedik olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında gedik köyünün nüfusu 675 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 80 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 61 km, göle ilçe merkezine 16 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

göle belde ve köyleri
Gülistan, Göle

gülistan, ardahan ilinin göle ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

köyün bilinen en eski adı gülistan'dır.  nitekim 1886 tarihli rus nüfus tespitinde ve 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde "gülistan" olarak geçer. 

gülistan köyü, orta çağda gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan kola'da yer alır. nitekim bu bölgeyi osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında gürcülerden ele geçirmiştir. köye dair eski kayıtlar olmasa da megalit yapı kalıntısı buranın çok eski yerleşim alanı olduğunu göstermektedir. bu yer adı gürcüce "gulisubani"den (გულისუბანი) değişime uğramış olabilir. nitekim osmanlıların gürcülerden ele geçirdiği topraklarda 1595 yılında gulisubani adını taşıyan bir köy bulunuyordu.

türkçe göle olarak bilinen kola bölgesi, uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan berlin antlaşması'yla osmanlı devleti tarafından rusya'ya bırakıldı. rus idaresince gülistan (гюлистан) olarak kaydedilen köy, ardahan sancağının göle kazasına bağlıydı. köyün 1886 yılındaki nüfusu, kürt olarak kaydedilmiş 63 kişiden oluşuyordu. ancak gülistan'da varlığı bilinen ve bugüne yıkıntıları kalan kilise, köyün daha önce hristiyan bir nüfusu barındırdığını göstermektedir. köyün nüfusu 1896 yılında 75 kişi, 1906 yılında 91 kişi olarak tespit edilmiştir.

gülistan köyü, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca gülistan türkiye'ye bırakıldı.

gülistan, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde latin harfleriyle "qulistan" (كلستان) adıyla kars vilayetinin göle kazasının okam nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "gülistan" olarak yazılmış olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 259 kişiden oluşuyordu. 1965 yılına gelindiğinde çardaklı köyünün nüfusu 465 kişiye ulaşmıştı ve bu nüfus içinde sadece 88 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 62 km, göle ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

göle belde ve köyleri
Günorta, Göle

günorta, ardahan ilinin göle ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

günorta köyünün eski kızıl kilisa'dır. nitekim 1886 tarihli rus nüfus tespitinde kızıl-kilisa (кизил-килиса), 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde de aynı biçimde kızılkilisa (قزیلكلیسا) olarak geçer. köye adını veren ve kırmızı taşlardan inşa edilmiş kilisenin kalıntıları birinci dünya savaşı sırasında yerinde duruyordu.

kızıl kilisa köyü, orta çağda gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan kola'da yer alır. nitekim bu bölgeyi osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında gürcülerden ele geçirmiştir. köye dair eski kayıtlar olmasa da megalit yapı kalıntısı buranın çok eski yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.

türkçe göle olarak bilinen kola bölgesi, uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan berlin antlaşması'yla osmanlı devleti tarafından rusya'ya bırakıldı. rus idaresince kızıl-kilisa (кизил-килиса) olarak kaydedilen köy, ardahan sancağının göle kazasına bağlıydı. köyün 1886 yılındaki nüfusu, kürt olarak kaydedilmiş 87 kişiden oluşuyordu. ancak kızıl kilisa'da varlığı bilinen kilise, köyün daha önce hristiyan bir nüfusu barındırdığını göstermektedir. osmanlıların gürcülerden ele geçirdiği topraklarda 1595 tarihli osmanlı mufassal defterine göre "kızıl kilisa" adını taşıyan başka köyler de bulunuyordu. bunlardan ikisi ardahan ilinde ölçek ve burmadere adlı köylere yakındı. gürcü türkolog sergi cikia bu yer adının aynı anlama gelen gürcüce "tsiteli eklesia"dan (წითელი ეკლესია) çevrilmiş olabileceğini yazar. köyün nüfusu 1896 yılında 122 kişi, 1906 yılında 155 kişi olarak tespit edilmiştir.

kızıl kilisa köyü, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca kızıl kilisa türkiye'ye bırakıldı.

kızıl kilisa köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde kızılkilisa (قزیلكلیسا) adıyla kars vilayetinin göle kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "kızıl kilise" adıyla aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 309 kişiden oluşuyordu. kızıl kilisa adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla günorta olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında günorta köyünün nüfusu 647 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 106 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 50 km, göle ilçe merkezine 26 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

göle belde ve köyleri
Hoştülbent, Göle

hoştülbent, ardahan ilinin göle ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

hoştülbent köyün bilinen en eski adıdır.  nitekim 1886 tarihli rus nüfus tespitinde "hoştulbent" (хоштульбент), 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde "hoşdulbend" (خوشدولبند) olarak geçer.

hoştülbent köyü, orta çağda gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan kola'da yer alır. nitekim bu bölgeyi osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında gürcülerden ele geçirmiştir. türkçe göle olarak bilinen kola bölgesi, uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan berlin antlaşması'yla osmanlı devleti tarafından rusya'ya bırakıldı. köyün adının geçtiği ilk kaynaklardan biri olan 1886 tarihli rus nüfus tespitinde köy ardahan sancağının göle kazasına bağlıydı. köyün nüfusu 116 kişiden oluşuyordu. hoştülbent'in nüfusu 1896 yılında 126 kişi, 1906 yılında 241 kişi olarak tespit edilmiştir. 

hoştülbent köyü, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca hoştülbent türkiye'ye bırakıldı.

hoştülbent, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde latin harfleriyle "khoch dulbend" (خوشدولبند) adıyla kars vilayetinin göle kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "höşdölbent" olarak kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 358 kişiden oluşuyordu. 1965 yılına gelindiğinde, adı "hoşdülbent" diye yazılmış olan köyün nüfusu 501 kişiye ulaşmıştı ve bu nüfus içinde sadece 115 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 

hoştülbent köyü ardahan il merkezine 56 km, göle ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

göle belde ve köyleri
Kalecik, Göle

kalecik, ardahan ilinin göle ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

kalecik köyünün eski adı kumurlus'tur. gürcüce kumurlusi (ქუმურლუსი) biçiminde yazılan bu yer adı, gürcü tarihçi ve coğrafyacı vahuşti'ye dayanmaktadır. geç dönemde bu yerleşime buradaki kaleden dolayı 
kalacık (قلعەجك) / kalecik adı verilmiştir.

kalecik köyü, orta çağda gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan kola'da yer alır. nitekim bu bölgeyi osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında gürcülerden ele geçirmiştir. gürcü tarihçi ve coğrafyacı vahuşti'nin 18. yüzyılda  verdiği bilgiye göre, köy kumurlusi, kalecik'e adının veren buradaki kale de beçi kalesi adını taşıyordu.

türkçe göle olarak bilinen kola bölgesi, uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan berlin antlaşması'yla osmanlı devleti tarafından rusya'ya bırakıldı. komşu köyler geçtiği halde, 1886 rus nüfus sayımıdan kalecik adı geçmemektedir.

bu yerleşim, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde kalacık (قلعەجك) adıyla kars vilayetinin göle kazasının okam nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "kalecik" biçimde yazılmış olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 177 kişiden oluşuyordu.  1965 yılına gelindiğinde kalecik köyünün nüfusu 384 kişiye ulaşmıştı ve bu nüfus içinde sadece 64 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 37 km, göle ilçe merkezine 32 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

göle belde ve köyleri
Esenyayla, Göle

esenyayla, ardahan ilinin göle ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

esenyayla'nın eski adı türkçe kaynaklarda karatavuk (قرە طاووق) olarak geçer. ancak 1886 rus nüfus tespitinde köyün adı kara-tauh (кара-таух) biçiminde yazılmıştır. bir gürcüce kaynakta da köyün adı karataohi (ყარატაოხი) olarak geçer.

karatavuk köyü, orta çağda gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan kola'da yer alır. nitekim bu bölgeyi osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında gürcülerden ele geçirmiştir. türkçe göle olarak bilinen bölge uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan berlin antlaşması'yla osmanlı devleti tarafından rusya'ya bırakıldı. rus idaresince kara-tauh (кара-таух) olarak kaydedilen köy, ardahan sancağının göle kazasına bağlıydı. köyün 1886 yılındaki nüfusu, kürt olarak kaydedilmiş 62 kişiden oluşuyordu. ancak esenyayla'da varlığı bilinen kilise, köyün daha önce hristiyan bir nüfus barındırdığını göstermektedir. köyün nüfusu 1896 yılında 77 kişi, 1906 yılında 132 kişi olarak tespit edilmiştir.

esenyayla köyü, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca köy türkiye'ye bırakıldı.

esenyayla köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde karatavuk (قرە طاووق) adıyla kars vilayetinin göle kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 302 kişiden oluşuyordu. karatavuk köyünün nüfusu 1965 yılında 656 kişiye ulaşmıştı ve bu nüfus içinde sadece 84 kişi okuma yazma biliyordu.

köyün adı, 2007 yılından önce "esenyayla" olarak değiştirilmiştir.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 73 km, göle ilçe merkezine 28 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

göle belde ve köyleri
Karlıyazı, Göle

karlıyazı, ardahan ilinin göle ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

karlıyazı köyünün eski adı kirziyan olarak bilinir. bu yer adı gürcüce kirziani'den (კირზიანი) geliyor olabilir. kirziani adı, "çan çiçeği" anlamındaki "kirza" (კირზა) kelimesinden türemiş olup çan çiçekli yer anlamına gelir. bu yer adı 1886 tarihli rus nüfus sayımında "kirzian" (кирзиан) ve 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde de "kirziyan" (كرزییان) olarak geçer. 

kirziyan köyü, orta çağda gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan kola'da yer alır. nitekim bu bölgeyi osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında gürcülerden ele geçirmiştir.

türkçe göle olarak bilinen kola bölgesi, uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan berlin antlaşması'yla osmanlı devleti tarafından rusya'ya bırakıldı. rus idaresince kirzian (кирзиан) olarak kaydedilmiş olan köy, ardahan sancağının göle kazasına bağlı arpaşen nahiyesinin 12 köyünden biriydi. 1886 yılında köyün nüfusu, 80'i erkek ve 72'si kadın olmak üzere, 19 hanede yaşayan 152 kişiden oluşuyordu. bu nüfusun tamamı kürt olarak kaydedilmiştir. kirziyan köyü, arpaşen nahiyesinin idari merkeziydi. kirziyan köyünün nüfusu 1896 yılında 249 kişi, 1906 yılında 227 kişi olarak tespit edilmiştir.

birinci dünya savaşı yıllarında ardahan bölgesini gezmiş olan gürcü araştırmacı konstantine martvileli, kirziani köyünün gün boyu güneş alan açık bir alanda kurulu olduğunu belirtmiş, adının "pirmziani" (პირმზიანი: güneşli yer) olabileceğini ileri sürmüştür.

kirziyan köyü, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca köy türkiye'ye bırakıldı.

kirziyan köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde "kirziyan" (كرزییان) adıyla kars vilayetinin göle kazasının okam nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 442 kişiden oluşuyordu. kirziyan türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla karlıyazı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında karlıyazı köyünün nüfusu 838 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 197 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 
köy, ardahan il merkezine 38 km, göle ilçe merkezine 21 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

göle belde ve köyleri