Lyman Spitzer

lyman strong spitzer, jr. (26 haziran 1914 - 31 mart 1997), amerikalı teorik fizikçi ve gökbilimci. yıldız oluşumu hakkındaki araştırmaları, uzay teleskobunu desteklemesi ve plazma fiziği çalışmaları ile tanınmaktadır.

i̇lk yılları ve eğitimi 
spitzer, toledo, ohio'da prespiteryen bir ailede doğdu. mucit eli whitney'in altıncı kuşak torunudur ortaöğretimi scott lisesi'nde tamamladı. 1929'da phillips akademisi'ne gitti ve 1935 yılında mezun olacağı yale koleji fizik bölümüne devam etti. cambridge'deki yüksek lisans yıllarında arthur eddington ve subrahmaniç chandrasekhar'in eserlerini okudu. 1936'da astrofizik okumak için princeton'ya taşındı ve astronomi dekanı henry norris russell'la çalıştı. 1838'de astrofizik alanında doktorasını aldığı princeton üniversitesi'nde doktora sonrası araştırmacı olarak iki yıl (1938-1939) kaldı. daha sonra arkadaş olacağı martin schwarzschild'le burada tanıştı.

dağcılık 
1965 yılında spitzer ve donald morton, nunavut, kanada'da baffin adası'nda bulunan thorbe'ye 1,675 m (5,495 ft) tırmanan ilk insanlar oldu. amerikan alpine club'ın bir üyesi olarak spitzer, yılda birkaç dağ tırmanışı seferine 12.000 dolar kazandıran "lyman spitzer cutting edge climbing award"ı kurdu.

bilim 
spitzer'in yale'de öğretim üyeliği yaptığı kısa süre, savaş zamanında sonarın gelişimine ilişkin çalışmalar ile kesildi. 1947'de 33 yaşındayken russell'ın yerine arkadaşı martin schwarzschild'le birlikte neredeyse 1979 yılına kadar devam eden princeton üniversitesi gözlemevi müdürlüğünü üstlendi.

spitzer'in araştırmaları, yıldızlararası ortam üzerinde yoğunlaşmış ve plazma fiziği hakkında derin bir bilgi birikimine sahip olmuştur. 1930'lu ve 1940'lı yıllarda yıldız oluşumunu çağdaş bir süreç olarak gören ilk kişiler arasındaydı.

spitzer, princeton üniversitesi'nin kontrollü termonükleer araştırmalardaki öncü programı olan 1961'de princeton plazma fizik laboratuvarı olarak değiştirilen project matterhorn'un kurucu direktörlüğünü yapmıştır. genel olarak uzay optik astronomisini ve özellikle de hubble uzay teleskobu projesini ilk savunanlardan biridir.

1981'de spitzer, dünya kültür konseyi'nin kurucu üyesiydi.

ölümü 
spitzer, princeton üniversitesi'nde sıradan bir çalışma gününü tamamladıktan sonra 31 mart 1997'de aniden hayatını kaybetti. naaşı princeton mezarlığı'na gömüldü. karısı doreen canaday spitzer, dört çocuğu ve on torunu hayattadır. spitzer'in dört çocuğu arasında şu anda uc san diego'da nörobiyoloji bölüm başkan yardımcısı ve profesör olan nörobiyolog nicholas c. spitzer da bulunmaktadır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 nasa biography 
 papers by lyman spitzer at the princeton university library 
 oral history interview transcript with lyman spitzer 15 march 1978, american institute of physics, niels bohr library and archives 
 oral history interview transcript with lyman spitzer 27 november 1991, american institute of physics, niels bohr library and archives

1914 doğumlular
toledo, ohio doğumlular
1997 yılında ölenler
amerikalı astronomlar
alman asıllı amerikalılar
princeton üniversitesinde öğrenim görenler
princeton üniversitesi öğretim üyeleri
yale üniversitesinde öğrenim görenler
yale üniversitesi öğretim üyeleri
phillips academy'de öğrenim görenler
amerika birleşik devletleri ulusal bilim madalyası sahipleri
amerikan bilim ve sanat akademisi üyeleri
royal society'nin yabancı üyeleri
ulusal bilim madalyası sahipleri
phi beta kappa üyeleri
kraliyet astronomi derneği altın madalyası sahipleri
new jersey'de ölenler
princeton mezarlığı'na defnedilenler