Titanomahia

titanomakhia veya titanlar savaşı, (), yunan mitolojisinde, insanların yaratılışından önce iki ilahî ırk arasında titanlar ve olimposlular 11 yıl sürmüş savaşlara verilen isimdir. titanların merkezi othrys dağı, olimposluların ise olimpos dağı'dır. tanrıların savaşı veya titan savaşı olarak adlandırıldığı da olmuştur. bu savaş, zeus'un babası titan kronos'a karşı uranüs'un çocukları kykloplar ve hekatonkheirleri yer altından kurtarmasıyla başlar. zeus kronos'un karnından daha önce kronos tarafından tek lokmada yutulmuş olan poseidon, hades, demeter, hera, hestia'yı çıkartır. hekatonheirler ve kykloplar zeus'a minnettar kalırlar ve ona yakıcı şimşekleri ve ateşi hediye ederler. böylece zeus gücüne güç katmıştır. kronos'u yenmiştir. ateşe sahip olan ilk eril tanrıdır.

zeus büyüyüp güçlenerek babası kronos'la dünya hakimiyeti için savaşa girer. bu savaşta kronosun kardeşleri ve anneleri gaia kronos'u zeusun kardeşleri ve annesi rhea zeusun tarafını tutar. titan okeanos ve eşi tethys ise tarafsız kalırlar.

savaşın ilk saldırısı zeus ve demeter'in kronos'a saldırmasıyla başlar. demeter kronos'u kontrol ettiği bir toprak tabakası içine alır. hareket edemeyen kronos'a bir diğer darbeyi zeus vurur. bu sırada kronos'u korumakla görevlendirilmiş 7 kyklop ellerindeki sopalarıyla kronos'u tutan toprak tabakayı kırarlar. zeus her ne kadar büyümüş olsa da henüz kronos'a karşı çıkamazdı. bunu bildiği için hades ve demeter'in kızı persephone'nin yardımıyla yer altına saklanırlar.

kronos bu saldırıyı gaia başkanlığındaki titan konseyinde dile getirir ve titan - tanrı savaşları resmi olarak başlamış olur. konseyde bulunan bazı titanlar savaşmayı kabul etmezler. rhea ise gizlice çocuklarına yardım etmeye karar verir çünkü kronos ona çok acı vermiştir. ayrıca pek de merhametli bir titan değildir, hatta zalim olduğu bile söylenebilir.

phoebe, themis, kronos ve mnemosyne zeus'u suikastle öldürmeyi planlarlar. bu planı gerçekleştirmek için barış istediklerini söylerler ve samimiyetlerini göstermek için bir yarışma düzenlerler. zeus, hades, persephone, hera, ares, hermes, afrodit ve poseidon davete gelirler fakat şartları kronosun varisinin zeus olmasıdır. bu yarışmada periler insanları gökyüzüne yükseltecek ve en yükseğe çıkan peri yarışmayı kazanacaktır. i̇nsanları fazla taşıyamayan minik periler onları düşürür ve insanlar ölür. titanlar bundan zevk
alır fakat tanrılar hoşlanmazlar. i̇nsanlar da bu yüzden savaşın ileriki dönemlerinde tanrıları ilah kabul ederler ve onlara yardımcı olurlar.

100 peri themis'i gökyüzüne kaldırır. uranus'tan buzdan bir kılıç alan themis yarışmaya gelen zeus'un göğsüne bu kılıcı saplar. hermes oradan hızlı bir şekilde zeus'u kaçırır. hera ise yeni bir saldırıya karşı kocasını korumak için peşlerinden gider. geride kalanlar ise orada savaşırlar fakat hiçbiri titanlar kadar güçlü değildir. ares savaş borusunu çalar ve diğer olimpos tanrılarına savaşı haber verir. artemis, apollon ve demeter yanlarına argos'u alarak savaş alanına gelirler.

phoebe de diğer titanları çağırmak için gigil'leri yaratır. titanlar da savaş alanına gelirler i̇apetos kriyus,theia, hyperion ve rhea da gelmek zorunda kalır.

apollo güneşin yakıcı ışınlarını etlerini çürütmek için theiaya gönderir fakat hyperion bunu engeller ve oğlu güneş yerine kızı selene'yi gökyüzüne koyar. fakat artemis selene'yi yener ve ayın yönetimini ele geçirir. ayın aydınlatıcı ışığını titanlardan alır ve hiçbir şey göremeyen titanlar yeniden güneşi gökyüzüne çıkarırlar. apollo ise tekrar theianın etlerini çürütür. demeter ve persephone argosu
kriyus üstüne gönderirler. kriyus gökyüzünden yıldızları alır ve argosa fırlatır. bu sırada zeus,  hermes ve hera geri gelir. argos'u savaşta gören hera izni olmadan devinin savaşa getirilmesine ve yaralanmasına kızar. kriyus'un ellerini ve ayaklarını taşa çevirir ve argos'a verir. argos da onu yakar.

mnemosyne, ares ile persephone'nın hafızalarını siler ve birbirine düşman yapar. rhea bu kaybı gizlice yok eder. ares kılıcını, persephone mızrağını mnemosyne'nin gözlerine ve karnına saplar. daha sonra 1001 parçaya ayırdıkları bedenini hadesin 3 başlı köpeğine verirler. mnemosyne'nin zeus'tan olan kızlarının tanrılarla aşk yaşamasına izin verilir çünkü zeus mnemosyne'nin ölmesinden küçük bir acı da olsa duymuştur. hyperion artemis ve poseidon'a sıcak gök taşları atar. poseiodon da artemis de sıcağı sevmezler ve poseidon bu saldırıyı engellemek için mızrağını yere vurup denizlerin yükselmesini, karalardan fazla olmasını sağlar. hades ölüleri, persephone böcekleri, demeter'se sarmaşıkları kronos üzerine gönderir. kronos'un hareket etmesine engel olurlar. afrodit, kronosun göğsünü açar. zeus da buraya bir ceviz ağacı tohumu diker. hermes bu ağacı olimpos'a götürür. kronos hareket edemez. tanrılar ve kölelerinin gözleri önünde olduğu için hiçbir şey yapamaz. diğer titan kardeşleri ölmüştür ve tek yardımcısı olarak annesi gaia kalmıştır. gaia ise eros, demeter ve poseidon'a kronosu kurtarmayacağına dair söz vermiştir.
gaia tüm tanrılardan güçlüdür ama eros, demeter ve poseidon onu uranus'ü serbest bırakmakla tehdit etmiştir. poseidon denizlerin derinliklerinden uranos'u bulacak eros gaia'yı yeniden uranus'a aşık edecek demeter ise evliliklerinin koruyucusu olacaktır.

gaia bunu göze alamaz, oğlundan ve saltanatından vazgeçerek dağları yaratıp oralarda kalır.

zeus tahta çıkmış ve 11 yıl süren savaşı kazanmıştır. rhea ise öldürülmemiş zeus'un danışmanlarından biri, hera ve zeus'un ayrıca afrodit ve hermes'in evliliklerinin koruyucusu olmuştur.

savaştan 10 gün sonra metis zeus'tan hamile kalır. zeus gaflete düşerek metis hamileyken onu yutar. ama athena ölmez zeusun kafasından doğar zeus kızının kendini affetmesi için ona mızrak, miğfer ve kalkan verir.

rhea, kronos'un ceviz ağacına gizlenmiş ruhunu yok etmek için keskin kırbacıyla ağacı parçalara ayırır. rhea kırbacını
kullanırsa kullandığı yer yükselir ve dağ olur. bu görevi rhea oğlu zeustan almıştır. yükselen bu dağa olimpos adı verilmiştir. başka bir hikâye ise şöyledir: zeus kronos'un sarayında saki olur. titanlar ziyafette iken hepsine içki getirir, kronos'un içkisine kusturucu bir karışım, diğer titanlara ise uyku getiren bir bitki koyar. titanlar içkilerini içince kronos poseidon, hades, hera, demeter ve hestia'yı kusar. zeus titanların uykulu olmasından yararlanır ve kardeşleri ile i̇da dağı'na kaçar. orada anneleri rhea'nın yardımı ile tartarus'a giderler ve kikloplar ile yüz elliler'i kurtarırlar ve kikloplar zeus'a şimşekleri, poseidon'a üçlü yabayı, hades'e görünmezlik miğferini verirler. rhea ise bütün titanlara zeus'un tarafına çekmeye çalışır, neredeyse bütün kadın titanlar ya zeus'a katılır ya da ona engel olmaz, titan prometheus zeus'un tarafında yer alır, helios ve selene (güneş ve ay) işleri ellerinden alınmadığı sürece tarafsız kalmayı kabul ettiler, okeanos ve eşi tethys tamamen tarafsız kaldılar. silahlanmış tanrılar ile titanlar pek çok yerde savaşırlar pek çok denizi kurutup pek çok ada'yı yok ederler. tanrılar son darbeyi vurmak için othrys dağı'nın yanındaki küçük dağa yani olimpos dağı'na (o zamanlar yunanistan'daki en yüksek dağ othrys dağıydı ) tırmandılar. othrys'e şimşekler ve depremler gönderdiler, kikloplar ile yüz elliler ise dev kayalar ile bombardıman yaptılar ve dağdaki sarayı yok ettiler. (dağın boyu yarıya inmişti ) titanlar tartarus'a atılırken atlas göğü taşımakla cezalandırıldı. kronos ise kendi orağıyla küçük parçalara ayrılarak tartarus'a atılmıştır. zeus ise ona zafer getiren dağa bir saray inşa ettirdi. ayrıca bir titan ile evlenmenin iyi olacağını düşünüp metis ile evlenir. metis doğacak çocuklarının kız olacağını fakat tekrar çocukları olursa onun erkek olacağını ve evrene hakim olacağını öngörür. gaflete düşen zeus metis'i yutar ama athena zeus'un kafasından doğar.

kayıp eserler
yunan efsane ve destanları
yunan mitolojisi
titanlar