mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Su engelli koşu

su engelli koşu veya hendekli koşu, atletizmde ismini hendekli at yarışlarından almış bir orta mesafe yarışı.

tarihçe 

köyler arasında yapılan yarışlarla başlamış olan hendekli koşu, ilk defa 1908 olimpiyatlarında koşuldu. ancak, erkekler kategorisinde ve 3200 metre olarak yapılmış bu yarış aynı mesafe ile tekrar edilmedi. bunun yerine 1920 olimpiyatları ile birlikte 3000 metre yarışlarına dahil edildi.

1924 ve bunu takip eden üç olimpiyat'ta fin atletler 4 altın, 3 gümüş ve 1 bronz madalya alarak ilk yıllarda bu yarışı domine etti. 1948 yılına gelindiğinde, i̇sveç 3 sporcusunu da dereceye sokarak finlandiya hakimiyetini kırdı ve bu yarışta kürsüye tek başına çıkan ilk ülke oldu. benzer bir hakimiyet 1984 - 2008 arasında kenya sporcuları tarafından kuruldu. kenya bu tarihler arasında düzenlenen 7 olimpiyat’ta 7 altın, 5 gümüş ve 3 bronz aldı, ayrıca 1992 ve 2004 olimpiyatlarında kürsünün tamamı kenya sporcularına aitti.  bu sonuçlara göre, bu yarışta en çok madalyaya sahip ülke 19 madalya ile kenya’dır.

buna karşılık olarak, kadınlar hendekli koşu yarışları olimpik oyunlar’a ilk defa 2008 yılında dahil edilmiştir.  düzenlenen bu ilk yarışta rusya 1 altın ve bir bronzla en çok madalya kazanan ülke konumundadır.

dünya rekorunun gelişimi

erkekler (elle tutulan zamanlama)

erkekler (elektronik zamanlama)

kadınlar (elektronik zamanlama)

en iyi 25 koşucu

erkekler 
(04 ocak 2012'de güncellenmiştir.)

kadınlar 

(04 ocak 2012'de güncellendi.)

yıllara göre en iyi performanslar

erkekler de en iyi sezon performansları (açık alan)

kadınlarda en iyi sezon performansları (açık alan)

ulusal rekorlar

erkekler 
(ocak 2011’de güncellenmiştir.)

kadınlar 

(ocak 2012’de güncellendi.)

kaynakça 

atletizm branşları
Yayguçı

yaratılış mitolojisi değişik kültür ve inanışlarda farklı şekillerde anlatılıp inanılan evren, dünya veya insanlığın varoluş hikâyeleridir.

türk-altay yaratılış mitolojisi;
yayguçı – türk ve altay halk inancında ve mitolojisinde yaratılış zamanı. “yayguçı çağ” da denilir. canlıların yaratılıp yeryüzüne yayıldığı gündür. ayrıca yaratıcı tanrıları da ifade eder. karşıtı kalgançı'dır. henüz hiçbir şey yokken, her yerde yalnızca uçsuz bucaksız bir su vardır. bu durum kaosu (karmaşayı) ve karmaşık tekdüzeliği simgeler. fakat bu durum hiçlik ve yokluk değildir. sonra bu suyun içinden toprak çıkarılır. bu görev erlik’e verilir. ancak erlik kendisi için çamur saklar. bunu anlayan ülgen kendisini cezalandırır. bazı efsanelerde ise ak ana çamur getirmeleri için balıkçıl ve ördeği gönderir. balıkçıl toprağı kendisi için saklar. bunu anlayan ak ana onu cezalandırır. çıkarılan balçıktan dünya yaratılır, ikinci dalan ördek küçük çakıl taşları çıkarır, bunlarda kıyılardaki dağları oluşturur. hiçbir şeyin olmadığı her şeyin sonsuz bir su olduğu bu çağda, gök diye bir şey yokken her şey sağır ve dilsizdir. yani anlamı ve adı yoktur hiçbir şeyin.

sayan söylencelerine göre bu sonsuzlukta önce ad verilerek yaratılış başlamıştır. ad ise anlam demektir. yani önce maddenin değil fikrin olduğu görüşü benimsenmiştir.

türk inanışına göre doğal varlıkların ve nesnelerin tamamı ilk yaratılışta insandır; dağlar, ırmaklar, ağaçlar... güneş eskiden bir erkek, ay da kız çocuğuymuş, kış mevsimi de kocakarıymış. örneğin kocakarı soğukları kavramının bu söylenti ile bir bağlantısı olması muhtemeldir. dağlar ise yenilmez yiğitler olarak görülürler. bunların hepsi daha sonradan bu varlıklara dönüşmüştür fakat ruhları yine de içlerindedir.

sümer yaratılış mitolojisi;
sümer inanışına göre başlangıçta gök ile yer birdi. daha sonra gök ile yer tanrılar tarafından ayrılmıştır. sümerlerde evrenin kökeni şu şekilde açıklanır ve türk yaratılış anlayışına paraleldir:

başlangıçta sadece deniz vardır. kökeni veya doğuşu konusunda bir şey söylenmemektedir. sümerliler onu her zaman varmış gibi düşünmüşlerdir. altay ve yakut yaratılış destanları da benzer ifadeler kullanır.
bu denizden bir dağ oluştu. bu dağ yeryüzü demektir. aynı zamanda gök ve yer de henüz ayrışmamıştı. yine türk yaratılış destanları yeryüzünün suyun içinde çıkarılan topraktan oluştuğunu söylerler.
tanrılar insan biçimli olarak kişilik kazandıklarında, an (gök) eril, ki (yer) dişildi. onların birleşmesinden hava tanrısı enlil doğmuştur. enki ise su tanrısıdır. türklerde de gök ata, toprak ana algısı vardır.

etimoloji    
(yay/yaz) kökünden türemiştir. yaratmak anlamını içerir. yaymak fiili ile ilgilidir.

kaynakça 
 türk söylence sözlüğü, deniz karakurt, türkiye, 2011 (otrs: cc by-sa 3.0)

ayrıca bakınız
 yaratılış destanı

türk mitolojisi
Yalbuz

yalbuz veya taz-dağ (tas-tav, taz-tağ, daz-dağ, taskıl dağ ya da tazkıl dağ; sözcük anlamı kel dağ demektir.) – türk ve altay mitolojisinde söylencesel dağ. albuz veya alvuz olarak da bilinir. aşılmaz yüksekliğe sahiptir. etrafı sularla çevrilidir. toğrul ve kongrul kuşu burada yaşar. düşsel canlıların yaşadığı yerdir. ortadoğu kültürlerinin etkisiyle kaf dağı daha fazla ön plana çıkmıştır. bu dağ i̇ran kültüründe elbürz olarak geçer. peri kızlarının yaşadığı mekan olarak kabul edilir.

etimoloji    
(yal/al) kökünden türemiştir.  ateş anlamı içerir. yalazlanmak sözcüğü ile aynı köktendir. yalabımak parıldamak, ışıldamak demektir. elbis, yelbis gibi kavramlarla yakından alakalıdır.

kaynakça 
 türk söylence sözlüğü, deniz karakurt, türkiye, 2011 (otrs: cc by-sa 3.0) 

türk mitolojisi
Aconitum plicatum

aconitum plicatum, düğün çiçeğigiller (ranunculaceae) familyasından zehirli bir bitki türü.

dağılımı 
orta avrupa'da yayılış yapar. bohemya, silezya, bavyera ve kuzey avusturya'nın dağlık bölgelerinde görülür.

habitat 
subalpin çayırlar, dere ve orman kenarları yetişme ortamlarıdır.

morfoloji 
30–150 cm yüksekliğinde dik gövdeli otsu bir bitkidir. saplı yaprakları elsi parçalıdır ve segmentler 3–5 mm genişliğindedir. çiçekler 2–3 cm uzunlukta koyu menekşe renginde olup hazirandan eylüle kadar olan dönemde çiçekli kalır. folikül tipi meyve görülür.

korunma statüsü 
çekya ve polonya'da koruma altına alınmıştır.

kaynakça

dış bağlantılar 
^ http://botany.cz

plicatum
zehirli bitkiler
Üren Han

üren han - türk ve altay mitolojisinde hasat tanrısı.  ürünlerin bereketli olmasını sağlar. hasat mevsiminde ekinlerin harman edilmesinde çiftçilere kolaylık ve güç verir. harman aletlerinin i̇yelerini (koruyucu ruhlarını) o gönderir.

etimoloji    
(ür) kökünden türemiştir.  üremek fiilinden kaynaklanır. ürün, üretim kelimeleriyle kökteştir.

kaynakça 
 türk söylence sözlüğü, deniz karakurt, türkiye, 2011, (otrs: cc by-sa 3.0)

türk tanrıları
Android (bilimkurgu)

android, eski yunanca insan kelimesinden türetilmiş olup insansı gibi bir anlam ifade eder. zeki canlı varlıklar tarafından yapılmış insansı makinelere verilen addır.

bilimkurgu yapıtlarında sıkça karşılaşılır. mekanik temelli olanlarına robot ya da cyborg da denir. android, günümüzde sıklıkla organik unsurların da kullanıldığı robot biçimini adlandırmakta kullanılır.

bu terimi ilk kez fransız bilimkurgu yazarı mathias villiers de l'isle-adam, yarın'ın havva'sı adlı eserinde, insana benzer robot hadaly için kullanmıştır.

bilimkurgu konuları
i̇nsansı robotlar
android (bilimkurgu)
Oymak İyesi

oymak i̇yesi – türk, moğol ve altay mitolojilerinde kabilenin veya aşiretin koruyucu ruhu. oymag i̇yesi veya oyu (oyuv, uyıv) i̇yesi / eğesi / ezi / issı / i̇ççisi olarak da bilinir. bazen uruk (urug, urıv) i̇yesi / eğesi / ezi / issı / i̇ççisi tabiri de benzer bir anlamı ifade etmek için kullanılır. moğollar aymag ezen olarak bilirler. her aşiretin farklı bir koruyucu ruhu vardır. türklerde aile ve sülale gibi alt birimleden sonra toplumsal örgütlenmenin ilk aşaması oymaklardır. türklerde pek çok boyun veya oymağın kurucusu olan ve kendi adını taşıyan bir atası bulunur. bu ata genellikle o boyun veya oymağın koruyucusu olarak kabul görür. örneğin:

kazak han: kazakların atası olarak kabul edilir.
kıpçak (kıfçak) han: kıpçak boyunun atasıdır. bir ağacın kovuğunda doğmuştur.
kırgız han: kırgız ulusunun kurucusu ve koruyucusudur. yenisey ırmağının kaynağında oturduğuna inanılır.
abakan han: hakasların ve abakan boyunun koruyucusudur. 
merde han: altay türklerinin atası ve koruyucusu olduğuna inanılır. yağmur yağdırma gücü vardır. 
tileg han: teleütler türklerinin ilk atası olarak kabul edilir. adı merkür gezegenine verilmiştir.
türügeş (türkeş) han: türkeş boyunun kurucusudur. soyundan on boy türemiştir. beşi batıda, beşi ise doğudadır.  
i̇lemen han: i̇lemen boyunun atasıdır. i̇l sahibi, il alan demektir.
kuzar (hazar) han: hazar boyunun kurucusu ve azerilerin atasıdır.
mugal (moğol, mungal) han: moğolların atası olarak bilinir. sıkıntı verici bir bölgede yaşadığı için bu adı aldığı söylenir. 
tatar han: tatarlar boyları onun soyundan türemiştir. tatar sözcüğü atlı, posta sürücüsü demektir.
saklab han: saklap boyunun atasıdır.

oba i̇yesi
oba i̇yesi, türk halk inancında obanın koruyucu ruhudur. her obanın kendi koruyucu ruhu olduğuna inanılır. obalar, göçebelerin konak yeri ve burada konaklayan aşiretlerdir. oba i̇yesi de oymak i̇yesi ile birlikte değerlendirilmesi gereken, çünkü benzer ve yakın özellikler taşıyan bir varlıktır.

etimoloji    
"oy" kökünden türemiştir. moğolca aymag, mançu dilinde ayman olarak geçer. genişlik ve çokluk bildiren oy kökünden türemiştir. dil, kültür ve akrabalık bakımından türdeşlik gösteren, yapısındaki aileler arasında din, kan, evlilik, soy bağı bulunan topluluklardır. moğolca "oyoh" bağlamak anlamı taşır.

kaynakça 
 türk söylence sözlüğü, deniz karakurt, türkiye, 2011, (otrs: cc by-sa 3.0)

türk mitolojisi
efsanevi yaratıklar
2008 Yaz Olimpiyatları'nda atletizm - Erkekler 200 metre

2008 yaz olimpiyatlarında erkekler 200 metre mücadeleleri 18-20 ağustos tarihlerinde pekin ulusal stadyumu'nda yapıldı.

oyunlara katılabilme barajları 20.59 s (a barajı) ve 20.75 s (b barajı) şeklindeydi.

usain bolt final yarışında 19.30 s ile dünya rekoru kırdı ve olimpiyat 200 metre yarışları tarihindeki en büyük farkla (0.52 s; diskalifiyeler sonrası 0.64 s) zafere ulaştı (daha önce bu alandaki rekor, 1900'deki ilk 200 m yarışında ulaştığı 0.6 s farkla walter tewksbury'ye aitti).

final mücadelesi bittikten dakikalar sonra, yarışı 19.95'le üçüncü bitiren wallace spearmon'un kulvar dışına çıktığı gerekçesiyle diskalifiye edilmesi tartışmalara yol açtı. önce kararı protesto eden birleşik devletler yetkilileri, daha sonra yarış videosunda diskalifiyenin doğru olduğunu, ancak hollanda antilleri tarihindeki ikinci olimpiyat madalyasına ulaşan, ikinci sıradaki churandy martina (19.82 s)'nın da kulvar hatası yaptığını tespit etti. matina'nın da diskalifiyesi için başvuruldu ve bir saat geçtikten sonra alınan kararla, gümüş ve bronz madalya birleşik devletler'e geçti.
 6 mart 2009'da, uluslararası spor tahkim mahkemesi, hollanda antilleri milli olimpiyat komitesi'nin martina'nın aleyhinde verilen karara karşı açtığı davayı reddetti.

rekorlar 
mücadele öncesinde, dünya ve olimpiyat rekorları şu şekildeydi:

aşağıdaki yeni dünya ve olimpiyat rekorları bu yarışlarda kırıldı.

sonuçlar 
bütün zamanlar için birim saniyedir. kullanılan kısaltmalar şu anlamları taşır:

 ta aldığı sıra ile tur atladı
 ta dereceyle tur atladı
 yab yarışa başlamadı
 yat yarışı tamamlayamadı
 dsk diskalifiye edildi

 ke kişisel en iyi derece
 ye kişisel yılın en iyi derecesi
 ür ülke rekoru
 kr kıta rekoru
 dr dünya rekoru

1. tur 
i̇lk tur mücadeleleri 18 ağustos'ta yapıldı. her seride ilk üç sırayı alan atlet (ta) ve toplamda onlardan sonraki en hızlı sekiz atlet (ta) ikinci tura yükseldi.

1. seri

2. seri

3. seri

4. seri

5. seri

6. seri

7. seri

8. seri

2. tur 

2. tur yarışları 18 ağustos'ta yapıldı. her seride ilk üç sırayı alanlarla (ta) sonraki en hızlı dört atlet (ta) yarı finale yükseldi.

1. seri

2. seri

3. seri

4. seri

yarı final 

yarı finaller 19 ağustos'ta yapıldı. her seride ilk dört sırayı alan atletler (ta) finale yükseldi.

1. yarı final

2. yarı final

final 

rüzgâr: -0,9 m/s

kaynakça 

erkekler 00200 metre
olimpiyatlarda 200 metre
Biltmore Malikanesi

biltmore malikanesi (i̇ngilizce: biltmore house) abd'nin kuzey karolina eyaletindeki asheville kentinde yer alan ve şato tarzında (châteauesque) bir malikanedir. george washington vanderbilt ii tarafından 1889 ile 1895 yılları arasında inşa ettirilmiştir.

toplam 12,500 m² inşaat alanı ile abd'deki en büyük inşaat alanına sahip özel konut mekanıdır. bazı kaynaklar bu inşaat alanının aslında 16.300 m² olduğunu da ileri sürerler. biltmore malikanesi'nde toplam 250 oda yer almaktadır. halen george washington vanderbilt ii'nin akrabalarına ait olan bu yapı gilded age adı verilen dönemin en önemli uygulamalarından birisi olarak kabul edilmektedir.

biltmore malikanesi 2007 yılında aia tarafından yapılan amerika’nın favori mimarlık listesi oylamasında 8. sırada yer almıştır.

ayrıca bakınız
 i̇ngiliz bahçesi

biltmore malikanesi'nin yer aldığı filmler

 marry me (2010)
 the clearing (2004)
 hannibal (2001)
 return to the secret garden (2000)
 patch adams (1998)
 my fellow americans (1996)
 richie rich (1994)
 forrest gump (1994)
 the last of the mohicans (1992)
 mr. destiny (1990)
 a breed apart (1984)
 the private eyes (1980)
 being there (1979)
 the swan (1956)
 tap roots (1948)

dış bağlantılar

biltmore malikanesi resmi web sitesi
  
landmark designation 
ulusal park servisi bilgilendirmesi  
biltmore malikanesi kat planları

kaynakça

amerika birleşik devletleri'ndeki evler
kuzey karolina'daki müzeler
asheville, kuzey karolina
appalachia
amerika birleşik devletleri ulusal tarihi yapılar listesi
1890'larda kuzey karolina'da kurulan oluşumlar
1895'te amerika birleşik devletleri'nde kurulan oluşumlar
1895'te tamamlanan yapılar
amerika birleşik devletleri'ndeki saraylar
Heinrich (Prusya prensi)

prusya prensi heinrich, (almanca heinrich viktor ludwig friedrich; 9 ocak 1900, kiel - 26 şubat 1904) prusya prensi henry ile hesse ve rhine prensesi irene'nin üçüncü çocuğudur. dört yaşında masadan düşmüş, hemofili hastası olduğu için iç kanama sonucu ölmüştür.

1900 doğumlular
schleswig-holstein doğumlular
1904 yılında ölenler
hohenzollern hanedanı
alman çocuklar
hemofili olan kişiler
Focşani Muharebesi

fokşani muharebesi, 21 temmuz 1789'da koca yusuf paşa komutasındaki osmanlı ordusu ile aleksandr suvorov ve prens josias'ın emrindeki avusturya-rus güçlerini karşı karşıya getirmiştir. avusturya ordusu içinde macar piyadeleri ve süvarileri de vardı. avusturya güçlerinin toplam 18.000 kişilik bir ordusu varken rusların 7.000 askeri vardı. osmanlıların toplam asker sayısı ise 30.000'di.

avusturya-rus kuvvetleri osmanlı ordusunun kamplarına saldırmış ve osmanlıları geri püskürtmüştür.

kaynakça
bruce, george (1981). harbottle's dictionary of battles. van nostrand reinhold. isbn 0442223366.

muharebe
avusturya'nın muharebeleri
macaristan'ın muharebeleri
rus i̇mparatorluğu'nun muharebeleri
osmanlı i̇mparatorluğu'nun muharebeleri
aleksandr suvorov
1789'da osmanlı i̇mparatorluğu
1789'da avrupa
1789'da çatışmalar
Paprika Steen

paprika steen (d. 3 kasım 1964, frederiksberg), danimarkalı oyuncu ve film yönetmeni. oyuncu olarak paprika steen gürültülü kontrolsüz ucube rollerdeki filmlerde başarılı çok yönlü bir oyunculuğu gözler önüne sermektedir. bu yönüyle avrupa film akademisi en i̇yi kadın oyuncu ödülü 'ne aday olarak gösterildi. den eneste ene filmindeki rolüyle danimarka akademi ödülü 'nü kazanmıştır.

filmografi

oyuncu olarak 
rami og julie (1988)
sort høst (1993)
tre små historier (1993)
frække frida og de frygtløse spioner (1994)
frihedens skygge (1994)
kun en pige (1995)
de største helte (1996)
hannibal & jerry (1997)
festen (1998)
kirikou and the sorceress (1998)
idioterne (1998)
den lille ridder (1999)
den eneste ene (1999)
solen er så rød (1999)
mifunes sidste sang (1999)
max (2000)
help! i'm a fish (2000)
prop & berta (2001)
okay (2002)
elsker dig for evigt (2002)
drengen der ville gøre det umulige (2002)
stealing rembrandt (2003)
de drabbade (2003)
adem'in elmaları (2005)
snart kommer tiden (2006)
vikaren (2007)
fear me not (2008)
applaus (2009)
everything will be fine (2010)
skeletons (2010)
superclásico (2011)

yönetmen 
lad de små børn... (dk, 2004)
til døden os skiller (dk, 2007)

1964 doğumlular
danimarkalı sinema oyuncuları
danimarkalı film yönetmenleri
bodil ödülü sahipleri
yaşayan insanlar
Erkenek (mitoloji)

erkenek (erkecel, erkecey, ernek, i̇rkenek, i̇rkeyel), türk ve tatar halk inancında parmak boyunda bir insan. türklerde ruh başparmakta bulunur. öbür dünya'da insanlar çok küçük boyludur. türkler, insanların binlerce yıldır boylarının ve ömürlerinin kısaldığına inanırlar. eskiden insanlar çok iri ve uzun, ayrıca daha uzun ömürlüymüş, binlerce yıl yaşarlarmış. boyları ve ömürleri kısalarak bugünkü durumlarına ulaşmışlardır. buna bağlı olarak insanların küçülerek bir cüce, hatta parmak kadar kalacağına inanılır. biliz ve ecene/eçene (cüce) sözcükleri türk masallarında zaman zaman geçer, fakat bunlar parmak kadar değildirler. avrupa masallarındaki “parmak çocuk” motifini akla getirmektedir. fakat tamamen özgün ve farklı bir varlıktır.

parmak çocuk                                                                            
parmak çocuk – avrupa halk kültüründe sık rastlanan bir masal karakteridir. grimm masallarında ve avrupa halk hikâyelerinde yer alır. azeri masallarındaki cırtdan’a da kısmen benzediği söylenebilir. kurnaz, zeki, tâlihli bir çocuktur. adının avrupa dillerindeki değişik söyleyişleri (örneğin; almanca: däumling, i̇ngilizce: thumbling, çekçe: paleček) başparmak anlamına gelen kelime köklerinden türemiştir.

cırtdan
cırtdan – azerbaycan masallarındaki cüce, talihli, kurnaz kahramanlardan birisidir. cırtdanın öyküsü çok bilinir, ancak en çok onun kendi arkadaşları ile birlikte devin evinde geçirdiği gecenin öyküsü anlatılır. dev gece yarısı çocukların yattığı odaya girer ve bunun üzerine yaşananlar sonucu cırtdan devi yener. azeri ana-babalar çoğu zaman bebeklerinı "cırtdan" diye severler. azeri ninnilerinde yine onun adı geçer:

ağlama, cırtdan yavru, 
(ağlama, cırtdan bala,)

ağzı yoğurtlu yavru;   
(ağzi yoğurtdan bala;)

gideyim, unu eleyim,   
(gedim, unu ələyim,)

geleyim, seni beleyim.  
(gəlim, səni bələyim.)

etimoloji  
(er/ir) kökünden türemiştir. küçük kişi demektir. moğolcada erhi/erhiy (eski moğolcada erekey/herekey/hereg) başparmak anlamına gelir. eski türkçede ergek/ernek/irgek/irnek, parmak veya başparmak manası taşır.

kaynakça

dış bağlantılar
 bir cırtdan masalı örneği  
 ernek ve çıçalak sözcükleri, engin çetin, turkish studies - international periodical for the languages

türk mitolojisi
efsanevi yaratıklar
Gary Ablett

gary abblet (19 kasım 1965 - 1 ocak 2012), defans pozisyonunda görev yapmış i̇ngiliz eski futbolcudur. liverpool fc,  everton fc, sheffield united, birmingham city fc ve blackpool 'da oynayan ablett, hem liverpool hem de everton formasıyla fa cup'ı kazanan tek oyuncu unvanını taşıyor. premier league 'de forma giydikten sonra futbolu bırakıp bir süre yönetici lik yapan eski i̇ngiliz futbolcu gary ablett, lenf kanseri nedeniyle 46 yaşında öldü.

1965 doğumlular
liverpool doğumlu sporcular
2012 yılında ölenler
i̇ngiliz futbolcular
i̇ngiliz teknik direktörler
i̇ngiltere 21 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
defans futbolcuları
liverpool fc futbolcuları
derby county fc futbolcuları
hull city afc futbolcuları
everton fc futbolcuları
sheffield united fc futbolcuları
birmingham city fc futbolcuları
wycombe wanderers fc futbolcuları
blackpool fc futbolcuları
premier league futbolcuları
english football league futbolcuları
stockport county fc teknik direktörleri
i̇ngiltere'de kanserden ölenler
lenfomadan ölenler
Doğan Küçükduru

doğan küçükduru (16 eylül 1954, i̇stanbul - 11 ekim 2021, i̇zmir), türk millî futbolcudur. göztepe'de uzun yıllar forma giymiştir. özellikle göztepe'yle elde ettiği başarılardan dolayı kulübün efsane futbolcuları arasında gösterilmektedir. göztepe'de i̇rfan ertürk ve sadullah acele ile beraber oluşturduğu başarılı forvet üçlüsü yüzünden göztepe taraftarının söylediği doğan, irfan, ortala bombala sado bombala tezahüratıyla tanındı. mersin i̇dman yurdu'nda oynadığı dönemden ve elde ettiği başarılardan dolayı bu kulüp ve taraftarları tarafından kulübün önemli futbolcuları arasında gösterilmektedir.

futbolculuk kariyeri

kulüp kariyeri 
futbola kasımpaşa altyapısında başladı ve daha sonra as takıma yükselerek burada oynadı.

futbol arenasında göztepe'de 1971-72 sezonunun itibaren oynamasıyla tanındı. dört sezon süper lig'de mücadele eden göztepe'de forma giydi ve burada gösterdiği performansla türkiye millî takımına kadar yükselmeyi başardı.

1975-76 sezonunda 1. lig ekiplerinden mersin i̇dman yurdu ligde iddialı duruma gelebilmek için türk futbolunun o zamanlar önde gelen teknik direktörlerinden kadri aytaç'la anlaştı ve onun isteği doğrultusunda birçok süper lig oyuncusu transfer etmeye başladı. bu transferlerden birisi olarak doğan küçükduru, mersin i̇dman yurdu'na geçti. i̇lk sezonunda takımıyla 1. lig şampiyonluğu yaşayarak süper lig'e yükseldi. bir sezonda süper lig'de burada forma giydikten sonra takımdan ayrıldı.

1977-78 sezonunun başında 1. lig'de mücadele eden eski takımı göztepe'ye geri döndü. göztepe'de çabuk uyum sağladı ve i̇rfan ertürk ve sadullah acele ile beraber başarılı bir üçlü forvet oluşturdu. buradaki ilk sezonunda takımıyla 1. lig şampiyonluğu yaşayarak süper lig'e yükseldi. süper lig'de iki sezon boyunca oynadıktan sonra göztepe'nin iki sezon aradan sonra tekrar 1. lig'e düşmesinin ardından takımdan ayrıldı.

millî takım kariyeri 
1 kez türkiye millî takımına çağrılan doğan küçükduru, 1 kez türkiye millî takımı formasını giymiştir.

ölümü 
küçükduru, 1 aydır covid-19 tedavisi gördüğü hastanede hayatını kaybetti. urla güvendik mezarlığı'na defnedildi.

millî takım istatistikleri

başarıları

kulüp takım

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 
 eu-football.info internet sitesi - futbolcu doğan küçükduru profili 

1954 doğumlular
i̇stanbul doğumlu futbolcular
türk erkek futbolcular
resim aranan futbolcular
göztepe sk futbolcuları
mersin talim yurdu sk futbolcuları
kasımpaşa sk futbolcuları
süper lig futbolcuları
1. lig futbolcuları
türkiye millî futbol takımı futbolcuları
forvet futbolcular
2021 yılında ölenler
i̇zmir'de covid-19 pandemisinden ölenler
i̇zmir'de defnedilenler
Deniz Mujić

deniz mujić (d. 7 ağustos 1990), boşnak asıllı avusturyalı futbolcu. bayern münih ii takımında oynuyor.

kariyer 
mujić, fc dornbirn takımında kariyerine başlangıç yaptı. takımında gelecek vadeden futbolcular arasında gösteriliyordu. genç yaşında takımının ligdeki 3. gol kralı oldu. güçlü performansı sezonun başlarında avusturya şampiyonu rapid wien'in ona teklif sunmasına neden oldu, ancak mujić bu teklifi redderek takımda kaldı. 2007-2008 sezonu dorbirn için iddialı bir sezon olsa da hayal kırıklığı olmuştu.

kaynakça 

1990 doğumlular
yaşayan insanlar
avusturyalı gurbetçi futbolcular
forvet futbolcular
orta saha futbolcuları
fc bayern münchen futbolcuları
bundesliga futbolcuları
3. liga futbolcuları
fc bayern münchen ii futbolcuları
fc st. gallen futbolcuları
2. liga (avusturya) futbolcuları
fc chiasso futbolcuları
fc juniors oö futbolcuları
fc schaffhausen futbolcuları
challenge league futbolcuları
almanya'daki gurbetçi futbolcular
i̇sviçre'deki gurbetçi futbolcular
lihtenştayn'daki gurbetçi futbolcular
resim aranan futbolcular
1998 Football League Cup Finali

1998 football league cup finali bir başka ismiyle 1998 coca-cola cup finali, 29 mart 1998 tarihinde chelsea ve middlesbrough takımları arasında oynanan, kupa tarihinin 38. finalidir. wembley stadyumu'nda oynanan otuzikinci lig kupası organizasyonudur.

29 mart'ta oynanan maçı chelsea, yeni teknik direktörü gianluca vialli yönetiminde, ekstra uzatma dakikalarında attığı 2 gol ile kazandı. chelsea, bu sezon uefa kupa galipleri kupası'nı da kazanma başarısı gösterecekti.

middlesbrough ise premier league'e terfi ettiği sezonda, organizason finalindeki toplamda ikinci yenilgisini almış oldu. middlesbrough bundan bir sezon önceki finali leicester city takımına 2-1 kaybetmişti.

maçta ekstra uzatma dakikalarında, frank sinclair chelsea takımını 1-0 öne geçirdi. 107. dakikada roberto di matteo tarafından, chelsea'nin ikinci golü geldi. ön direğe kullanılan köşe vuruşunda, boro savunmasının önlem almadığı di matteo yarım vole vuruşu ile estetik bir gol atıyordu. bir kez daha chelsea 2-0 kazanmış ve kupanın 38. şampiyonu olmuştur.

maç detayları

wembley yolu

kaynakça

dış bağlantılar 

lig kupası finali
efl cup finalleri
1998 lig kupası finali
1998 lig kupası finali
Ud Ata

ud ata – türk, moğol ve altay mitolojisinde boğa tanrı. uy ata veya ut ata da denir. eşanlamlı olarak boğa (buga, buğa, buka) ata tabiri de kullanılır. moğollar buh (buk) ecege derler. boğaları korur. gücü temsil eder. bazı türk boyları, soylarını boğadan türediğine inanır. oğuz kağan’a adını veren de boğa ata’dır. kutsal ay boğası olarak tanımlanır. kahramanlarda bulunan boynuz kavramı boğadan esinlenmiştir. bu boynuzlar gücü simgeler ve ay’ı çağrıştırırlar. kırgızlar dünya’nın bir öküzün boynuzları üzerinde durduğuna inanırlardı. yağmurlar sonucu dağlardan inen seller böğüren boğalara benzetilir. boğa ata boz boğa kılığına bürünerek tayçı han’ın boğalarıyla güreşir ve daha sonra da han’ın kızıyla sevişir. ondan bir oğlu olur. bu çocuk buryat kavminin atasıdır. o yüzden kendisine boz boğa kurban edilir. buga moğolcada geyik demektir ve kutsal bir hayvandır. tunguzlarda buga (veya buğa) adı verilen her şeye gücü yeten, tüm yaşamı kontrol eden, bilge bir tanrı vardır. aynı şekilde tunguzlarla akraba bir kavim olan evenklerde buga cennet tanrısıdır.

boynuz ve anlamı
boynuz, türk kültürel geleneğinde, dinsel ve mitolojik bir unsurdur. bu unsur, egemenlik ve güç anlayışları ile ilgilidir. "i̇ki boynuzlu ata" hükümdar motifine ilk kez türk mitolojisinde rastlanır. "osmanlı sülalesinin tarihi" adlı eserin yazan rüstem paşa, kuran'da adı geçen zülkarneyn'in makedonyalı i̇skender olduğu iddiasına itiraz ederek şöyle der: "kuran'da zülkarneyn (iki boynuzlu) adıyla hatırlanan oğuz han'dır." orta çağ minyatürlerinde, oğuz han ve oğulları, boynuzlu olarak çizilmişlerdir.

etimoloji    
 ud: (ud/uy) kökünden türemiştir.  sığır demektir. 
 boğa: (boğ/böğ/bök) kökünden türemiştir.  boğa sözcüğünün böğe (böge) “şaman” sözcüğüyle olan kökensel bağlantısı dikkat çekicidir. moğolca mohotor erkek geyik demektir.

kaynakça 

türk mitolojisi
türk tanrıları
Anduele Pryor

anduele pryor (d. 26 nisan 1985, paramaribo, surinam), hollandalı futbolcudur. son olarak fc bayern münchen ii takımında oynamıştır. pryor, ileriye dönük bir orta saha oyuncusudur. ajax altyapısında oynadıktan sonra hollanda ve belçika liglerinde profesyonel olarak oynamıştır. 2006-2007 sezonunda sbv vitesse takımında yer almıştır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 transfermarkt profili

1985 doğumlular
hollandalı futbolcular
orta saha futbolcuları
hollandalı gurbetçi futbolcular
eredivisie futbolcuları
sbv vitesse futbolcuları
belçika'daki gurbetçi futbolcular
almanya'daki gurbetçi futbolcular
fc bayern münchen ii futbolcuları
resim aranan futbolcular
yaşayan insanlar
Ud Ana

ud ana – türk, moğol ve altay mitolojisinde i̇nek tanrıça. uy ana veya ut ana da denir. eşanlamlı olarak i̇nek ana tabiri de kullanılır. moğollar üne (üneğe) ece derler. sığırları korur. gücü temsil eder. bazı türk boyları, soylarının inekten türediğine inanır. örneğin kırgızlar ilk analarının bir inek olduğuna ve bir mağarada yaşadığına inanırlar. kahramanlarda bulunan boynuz kavramı boğadan esinlenmiştir. bu boynuzlar gücü simgeler ve ay’ı çağrıştırırlar. gerçekten de boynuz unsuru pek çok diğer tanrıçaya da geçmiştir. mesela umay ana boynuzlu olarak betimlenir. ayrıca kısır kadınlar kutsal mağaralardaki boynuzlara ip bağlayarak çocuk dilerler. modern ekonomi/borsa teorilerinde boğa eğilimi (karşıt:ayı eğilimi) aşağıdan yukarıya doğru vurulan boynuzu, yani değeri yükselen kıymetlerden kâr elde etmeyi anlatır, fakat benzetmenin yapılmış olması insanın ne kadar çağdaş olursa olsun daima içinde ilkel bir yön bulunduğunu açıkça ortaya koyar. gerçi bu durumun doğrudan türk söylenceleriyle bağlantılı olduğunu söylemek mümkün değildir fakat pek çok kültürün de ortak algılayaşlarının olduğu muhakkaktır. yani söylencelerin de kendine özgü yönleri olduğu kadar diğer toplumlarla benzer ve aynı zihinsel süreçlerle ortaya çıkmış olan taraflarını da göz ardı etmemek gerekir.

etimoloji    
(ud/ut/uy) kökünden türemiştir. sığır demektir.

kaynakça
 türk söylence sözlüğü, deniz karakurt, türkiye, 2011 (otrs: cc by-sa 3.0) 

türk mitolojisi
türk tanrıçaları
Cılka

cılka han - türk, yakut ve altay mitolojisinde çocuk tanrısı. çocuk doğduğunda kaderini belirler. doğumu yapan kadını da korur. çocuğu olamayan kadınlar tarafından ondan çocuk dilenir.

yakutların mitolojik inançlarında, iyiliksever ve "ayıhı"lardan olan bir ruhtur. i̇nanışa göre, "cılka han", çocuk doğduğunda onun kaderini belirler. mitolojik metinlerde, onun ve eşinin göklerde yaşadığı söylenir. doğum ruhu çocuk vermediği zaman, yakutlar çocuğu bu kez "cılka han"dan dilerler.  canını "cılka han"ın verdiği çocuğun geleceği iyi olur ve bu çocuk, herhangi bir hastalıktan veya kazadan dolayı ölmez. hayvanların telef olduğu veya kuraklık zamanlarda, yine "cılka han"a yalvarılıp dua edilir.

çınkıs hanım
çınkıs hanım, türk ve altay mitolojisinde çocuk tanrıçasıdır. cılka han’ın karısıdır. adı sürekli onunla birlikte anılır. bebeklerin ve çocukların koruyuculuğunu yapar. çınkı/çıngı ateş, kıvılcım demektir. bu durumda ateşin koruyucu özelliğiyle bağdaştırılabilir. çocukların da oyuncağı olan çıngırak ile ilginç bir kökensel ortaklık vardır. ayrıca cengiz ismi ile de ilgili görünmektedir. bu durumda deniz ve okyanus anlamları taşır.

üçmüstü
üçmüstü hanım, türk ve altay mitolojisinde çocuk tanrıçasıdır. çocukları kötü ruhlardan korur. ayrı bir tanrıça mı yoksa çocuk tanrıçasını tanımlayan bir sıfat mı olduğu konusu kesin değildir. üç boynuzu vardır. burada üç tane, yani kötücül varlıklara ait olan sayıda (tek rakamlı) boynuzu bulunması ilgi çekicidir. bu durumdan onun kötücül bir varlık olması gerektiği akla gelir fakat tam aksine çocukları korumaktadır. buna yönelik yapılabilecek bir açıklama şu olabilir: çocukları kötü ruhlardan koruduğu için en az bu kötü varlıklar kadar güçlü olmalıdır. sözcük anlamı, üçlenmiş demektir. üç boynuz manası taşır.

etimoloji    
(cıl/yıl) kökünden türemiştir.  dostluk ve sevgi anlamı içeren bir köktür. cılga yol demektir ve kader içeriği ile bağlantılı olmalıdır. türkçe cıl/cil sözcüğü kabarmak anlamına gelir ve hamilelik ile bağlantılı olabilir.

kaynakça

ayrıca bakınız
 türk halk astronomisi

türk mitolojisi
türk tanrıları
Argul

argul(أرغول ya da يرغول ) antik mısır uygarlığında da rastlanan mısır kökenli üflemeli bir çalgı. (filistin'de ve i̇srail'de yaygın olan adıyla yargul). türkçede de çifte, argun, argul, kargın ya da zambır gibi çeşitli adlara sahiptir. mısırda geleneksel bir enstrüman olarak kullanılır.

beş ila yedi delik ve uzun bir drone (arapça  ardiyya, "toprak") boru ile bir melodi boru: arghul  i̇ki tüpten oluşan bir  çift boru, tek kamışlı nefesli enstrüman.

ayrıca bakınız
mijwiz
aulos
launeddas

nefesli çalgılar
1996 Yaz Olimpiyatları'nda atletizm - Erkekler 400 metre

1996 yaz olimpiyatlarında erkekler 400 metre mücadelesi 29 temmuz 1996'da yapılan finalle tamamlandı. atlanta'daki organizasyona, yarışa çıkmayan iki sporcu da dahil toplam 64 atlet katıldı.

madalyalar

rekorlar 
1996 yaz olimpiyatları öncesinde 400 metredeki dünya ve olimpiyat rekorları şu şekildeydi:

1996 finalinde michael johnson 43.49 saniyelik derecesiyle yeni olimpiyat rekorunun sahibi oldu.

sonuçlar 
bütün zamanlar için birim saniyedir. kullanılan kısaltmalar şu anlamları taşır:
 yab yarışa başlamadı
 yat yarışı tamamlayamadı
 dsk diskalifiye edildi

final

yarı finalde elenenler

çeyrek finalde elenenler

serilerde elenenler

ayrıca bakınız 
 kadınlar 400 metre

kaynakça 
 resmi rapor
 sonuçlar 

erkekler 00400 metre
olimpiyatlarda 400 metre
2006 FIFA Kulüpler Dünya Kupası

2006 fifa kulüpler dünya kupası, 10-17 aralık 2006 tarihleri arasında japonya'da organize edilen ve kıtaların en iyi takımlarının katıldığı futbol turnuvası.

katılan takımlar 

2006 yılında gösterdikleri başarılar sonrası katılmaya hak kazanan takımlar .

hakemler 

afrika
  jerome damon
yardımcı hakemler:
  enock molefe
  celestin ntagungira

asya
  khalil al ghamdi
  subkhiddin mohd salleh
yardımcı hakemler:
  eisa ghuloum
  hamdi al kadrie

kuzey, orta amerika ve caribbean
  carlos alberto batres
yardımcı hakemler:
  carlos pastrana
  leonel leal

güney amerika
  oscar ruiz
yardımcı hakemler:
  wilson berrio
  rafael yanez
|}

maçlar

çeyrek final

yarı final

beşincilik maçı

üçüncülük maçı

final

gol kralları 
3 goals
 mohamed aboutrika (al-ahly)
2 goals
 flávio (al-ahly)
1 goal
 adriano gabiru (internacional)
 luiz adriano (internacional)
 salvador cabañas (club américa)
 deco (barcelona)
 eiður guðjohnsen (barcelona)
 kim hyung-bum (jeonbuk)
 lee hyun-seung (jeonbuk)
 rafael márquez (barcelona)
 alexandre pato (internacional)
 ricardo francisco rojas (club américa)
 ronaldinho (barcelona)
 zé carlos (jeonbuk)

turnuva sıralaması

final tablosu

ödüller

dış bağlantılar 
fifa club world cup japan 2006  at fifa.com

2006'da futbol
2000'de futbol
fifa kulüpler dünya kupası turnuvaları
Yer Tanrı

yer tanrı - türk ve altay halk inancında ve mitolojisinde yeryüzü ilahıdır. yertengri veya certenger olarak da söylenir. bazen kötülükleri ve insani ve nefsani oluşumları temsil eder. gök tanrı yanında ikinci planda kalır. i̇nsan biçimli olarak çok fazla tasvir edilmemiştir. ancak çoğu zaman dişil bir varlık olarak algılanır. yeryüzü veya dünya “yertinç / yerdinç” olarak ifade edilir.

yer tanrı'ya beyaz tavuk kurban edilir. bazen de balık, koyun veya öküz kurban verilir. özellikle başı toprağa gömülür. bazı masallarda ise zayıf ve çelimsiz çocuklar ana babaları tarafından toprağa gömülürler, bu çocuklar orada güçlenir ve üç gün sonra bir yiğit olarak çıkarlar.

kısır kadınlar kutlu bir ağacın altında yer ana’ya dua ederler. yer ana masallarda kahramanları sağ göğsünden iki sol göğsünden bir kez emzirir ve yiğit inanılmaz bir güce kavuşur.

yakut kahramanlık destanlarında, ileride yenilmez olacak yiğitler, çocuklukta çelimsiz ve zayıftırlar. hatta ana-babaları bile onları kabul etmek istemezler. ancak toprağı kazıp, bu çocukları toprağa gömdükten sonra, yer tanrı (yer ana)'dan beslenerek güçlenen bu çocuklar, inanılmaz güçlü ve yakışıklı efsanevi kahramanlara dönüşürler. anadolu'da bazı bölgelerde günümüzde bile delileri kuyuya sallamanın anlamı da aslında budur.

yer ilahesini gösteren herhangi bir resmin olmadığı söylenir. ancak bazen onu büyük bir kayın ağacının gövdesinde yaşayan beyaz saçlı kadın şeklinde anlatırlar. bu ağacın dalları, insanlara en güzel atları hediye gönderen ruhun sahip olduğu göklere kadar uzanır.

yereh han
yereh han - türk ve altay mitolojisinde aile tanrısıdır. yer tanrı kavramı ile bağlantılı bir varlıktır. aileyi ve evi korur. soğanı sevdiği için soğanların yanına kendisine kurban aşı bırakılır. sözcük, yerleşmek fiili ile aynı köktendir. moğolcada yeröh dilek anlamına gelir. evde ağaç kabuğundan yapılarak kapı arkaların yerleştirelen sepetlerde yaşar. onun için yapılan bu sepetlere de yereh adı verilir. yedi kuşak sağlam olarak saklanan bu sepetlere yereh türkelli adı verilir. genç kızlar gelin olduklarında sepetlerini de (yani koruyucu ruhlarını da) berâber götürürler ve çeyiz anlayışının kökeni olasılıkla bu uygulamaya dayanmaktadır. deri hastalıklarının iyileşmesi için ona dua edilir. sözcük, yerleşmek fiili ile aynı köktendir. moğolcada yeröh dilek anlamına gelir.

kaynakça

ayrıca bakınız
 toprak ana

türk mitolojisi
türk ilahları
Mercedes (marka)

mercedes, gottlieb daimler'in şirketi olan daimler motoren gesellschaft tarafından 1901 ile 1926 yılları arasında üretilen otomobillerin markasıdır. 1926 yılında karl benz'in şirketi benz & cie. ile birleşince marka adı mercedes-benz olarak değiştirilmiştir.

markanın doğuşu 
1897 yılında fransa'nın nice kentinde yaşayan avusturyalı tüccar ve avusturya nice başkonsolosu emil jellinek, gottlieb daimler'in  fabrikasını ziyaret ederek bir otomobil satın alır. uluslararası finans dünyası ve aristokrasi ile iyi ilişkiler içinde olan jellinek, daimler otomobili ile fransız rivierasında büyük ilgi toplar. daha sonra jelinek 1899'da 23 beygir gücünde motorla donatılmış bir daimler yarış otomobiline büyük kızı mercedes'in adını vererek bu araçla nice'de bir yarışa katılır ve birinci olur. bu başarıdan sonra jelinek, daimler fabrikasına 36 otomobil sipariş verir ve bu araçların mercedes adını taşımalarını şart koşar.

emil jelinek'in elde ettiği satış başarısı üzerine daimler, 1901 yılından itibaren ürettiği araçları "mercedes" olarak adlandırmaya karar verir. 23 haziran 1902 tarihinde mercedes marka adı olarak tescil edilir. 26 eylül 1902 tarihinden itibaren de kanunlarca koruma altına alınır.

modelleri 
mercedes 35 hp
mercedes 8/11 ps
mercedes 12/16 ps
mercedes 15/20 ps
mercedes 14/30 ps
mercedes simplex
mercedes 38ps
mercedes 39ps
mercedes 55ps
mercedes 8ps
mercedes 28ps
mercedes knight
mercedes 22ps
mercedes 35ps (1905)
mercedes 37ps
mercedes 12/32 ps
mercedes 28/95 ps
mercedes 6/25/40 ps
mercedes 10/40/65 ps
mercedes 15/70/100 ps
mercedes 24/100/140 ps

mercedes-benz
daimler ag markaları
eski otomobil markaları
alman markaları
Satanay

satanay hanım – kafkas nart mitolojilerinde baş karakter. seteney olarak da bilinir. nart destanlarında nart halkının anaları olarak kabul edilir. güzelliğin ve bilgeliğin sembolüdür. o, nartların lideri vorzemec’in karısıdır. babası güneş’tir ve annesi ay’dır. doğaüstü güçlere ve sihirlere sahiptir. prenses anlamına gelen guaşe unvanını taşımaktadır. satanay guaşe gelecekten haber verir, istediği insanın veya hayvanın şekline girebilir. nart destanlarında satanay guaşe ile vorzemec'in mutlu bir hayat yaşadıkları anlatılır. nartları düştükleri sıkıntılı durumlardan keskin zekâsıyla kurtarmayı başaran satanay, kocası vorzemec'e de zor anlarında yardımcı olur. nartlar satanay’a danışmadan hiçbir işe kalkışmazlar.

etimoloji    
nart dillerinde hanımefendi, kraliçe anlamına gelir. nartlar tek bir toplum olmayıp binlerce yıldır çerkes, çeçen, oset, abhaz, avar, karaçay-balkar kökenli toplulukların birlikte yaşadığı kafkas halkıdır. her biri kendi dillerini konuşur. ortak kültürel unsurlarının bunların hangisinden geldiğini belirlemek neredeyse imkânsızdır. bazen sadece dilbilimsel çözümlemeler ipucu vermekte fakat bu da her zaman yeterli olmamaktadır.

kaynakça 
 türk söylence sözlüğü, deniz karakurt, türkiye, 2011 (otrs: cc by-sa 3.0)

dış bağlantılar
nart-türk destanları
karaçay-malkar nart destanları

türk mitolojisi
nart destanları
osetya mitolojisi
çerkes mitolojisi
1914 Afyon-Bolvadin depremi

1914 afyon-bolvadin depremi 4 ekim günü yerel saat ile 00.07'de ve 7.0 büyüklüğünde meydana gelen deprem. 300 kişi hayatını kaybetmiştir ve mercalli şiddet ölçeğine göre en büyük şiddet ix (şiddetli) olarak hissedilmiştir.

kaynakça 

afyonkarahisar tarihi
afyon-bolvadin
afyon-bolvadin depremi
afyon-bolvadin depremi
Jerzy Kukuczka

józef jerzy kukuczka (d. 24 mart 1948, skoczow-ö.24 ekim 1989, lhotse, nepal), polonyalı dağcı. bir kömür madeninde elektrik mühendisi olarak çalıştı.

dağlar ile i̇lgili i̇lk girişimleri 

gençliğinde bir dağcılık kulübünde izcilik yaparken dağlara ilgi duymaya başladı. daha öncelerinde ise atletizm ve ağırlık kaldırma ile ilgilenmiş olmasına rağmen, dağlar onun ilgisini daha çok çekmişti. "belki biraz saçma gelebilir ama kayaya ilk dokunduğumda aradığım şeyin bu olduğunu anladım" sözü dağcılığa ne denli ilgi duyduğunun bir göstergesiydi.

i̇lk tırmanış 

i̇lk tırmanışını morskie oko mnich'de yaptı. 1970 yılında ise askerlik görevini yapmaya gittiği için dağcılığa 2 yıl ara vermek zorunda kaldı. askerlikten döndükten sonra polonya'nın en zor tırmanış yerlerinden biri olan tatra'larda tırmanış yapmayı planladı. ancak bu dağ en zor ve en çok dayanıklılık isteyen dağlardan birisiydi. buna rağmen jerzy kukuczka tırmanmayı başardı.

i̇lk yurt dışı deneyimi 

yurt dışındaki ilk tırmanışını bulgaristan'da yaptı.

1972-1973 yıllarında ise mormalada'da via dell'ideale'nin ilk kış çıkışını yaptı. kukuczka bir sonraki tırmanışlarını fransız alplerinde m. lukaszewski ve voytek kurtyka ile birlikte yaptı. petit dru ve büyük jaroslar’ ın kuzey yüzlerinde yeni rotalar açtılar. bu aynı zamanda voytek kurtyka ile çok iyi bir partnerliğin ve dostluğun da başlangıcı oldu.

i̇lk 7000 metre zirvesi 

hindu kuş dağlarındaki kohe-tez dağı ilk 7000 metre tırmanışı oldu. 1978 yılında ise tirich mir dağı bu tırmanışı izledi.

8000'lik tırmanışları 
jerzy kukuczka yüksek irtifa dağcılarının gelmiş geçmin en iyi dağcılarından biri olarak kabul edilir. 8 yıl içinde dünyanın en yüksek 14 sekiz binlik dağının tamamına en kısa zamanda tırmandı. on yeni rota ve 4 kış tırmanışı yaptı. kış tırmanışında uzmandı ve polonyada elit dağcılardandır.

everest hariç tüm zirvelere oksijen kullanmadan tırmandı.

ölümü 

katmanduda bir pazardan almış olduğu 2. el 6mm'lik iple 24 ekim 1989'da o devirde himalaya'nın son büyük problemi diye adlandırılan ve henüz çıkılmamış olan lhotse güney yüzünün ilk tırmanışını yapmayı denerken yaklaşık 8000 metre irtifada düşerek hayatını kaybetti.

kaynakça 
 kukuczka detay bilgisi

polonyalı dağcılar
1948 doğumlular
1989 yılında ölenler
dağ tırmanışı yaparken ölenler
everest dağı'na tırmanan polonyalılar
tüm sekizbinliklere tırmanan kişiler
Kargıma

kargıma – türk, anadolu ve altay halk inancında beddua. kargış (karış) ve moğolcada harah olarak da söylenir. bir insan için kötü temennilerde bulunma ve bu amaçla tanrı’ya yakarma. anadoluda karış vermek tabiri lanet okumak, beddua etmek anlamında kullanılır. ah ve ah etmek de benzer anlamlara sahiptir. “ahım çıktı” veya “ahım tuttu” deyimlerinde olduğu gibi.  kargımak (beddua etmek) fiili ile de kullanılır. karga kuşu, hem rengi hem de nuh tarafından kendisine kargındığı için bu adı almıştır. karşıtı alkımadır.

i̇lenç
i̇lenç – türk ve altay halk kültüründe ve inancında lanet demektir. kötü kader, kötü son, felaket gibi bir insanın başına gelen ve peşini bırakmayan olumsuz durumları ifade eder. bir çeşit ceza olarak algılanır. ayrıca bu gibi durumlara yönelik temennileri de içerir. türk inanışında haksız yere yapılan lanetin kişinin kendisine döneceğine inanılır. lanet, bir kavram olarak neredeyse yeryüzündeki tüm toplumlarda mevcuttur.  i̇lenmek fiili ile de kullanılır. bu takdirde bir kişi için kötü temennilerde bulunmak, başına felaket gelmesini istemek demektir.

etimoloji    
(kar) kökünden türemiştir.  lanetlemek, ah etmek anlamları vardır. kargı, kısa mızrak demektir, delicilik manasına gelir. lanetin bir mızrak gibi delici bir silah olarak algılanmasını akla getirir. kara, karanlık, karga sözcükleriyle aynı köktendir.

kaynakça 

türk mitolojisi
türk kültürü
türk şamanizmi
Kapasitelerine göre futbol stadyumları listesi

kapasitelerine göre futbol stadyumları listesi, azami seyirci kapasitesine göre 60.000 kişiden yüksek seyirci kapasiteli futbol stadyumlarının sıralanmış bir listesidir.

açıklamalar 
bu liste yaklaşık 55.000 kişilik veya daha yüksek seyirci kapasiteli futbol stadyumlarını içermektedir. kapasite sayıları geçici tribünleri içermeyip hem oturarak ve hem de ayakta seyir için yapılmış tribünlerdeki maksimum seyirci sayısıdır. avrupa'da ve genellikle yeni futbol stadyumlarda her seyirci için genellikle plastikten tek bir oturma yeri bulunmaktadır. eski futbol stadyumlarda oturma, betondan veya bazen üzeri tahta veya plastik ile kaplı basamaklar şeklindedir ve her seyirci için değişik oturma yeri verilmemiştir.

kapasite sayıları, imkân dahilinde olduğu kadar, stadyumların resmi websitelerinde verilen veya stadı işleten kurumundan, o da mümkün değilse belirlenen bir spor karşılaşmasının seyirci sayısından alınan bilgilerle hazırlanmıştır. bir stadyumda geçmişte olan spor karşılaşmaları için rekor sayıda seyirci sayısı bu listeye temel olmamaktadır.

futbol stadyumları genellikle yalnızca futbol için kullanılmaktadır. ama bazı futbol stadyumları çok maksatlı olarak diğer sporlar veya resmî geçitler, büyük sayıda katılımcı bulunan resmî merasimler ve hatta konserler gibi diğer yüksek sayılı seyircinin takip edebileceği etkinlikler için de kullanılmaktadırlar. bazı futbol stadyumlarının ortasında bulunan spor sahasının etrafında koşu pisti yer alır ve bu pistler atletizm sporu için kullanılır.

liste

ayrıca bakınız 
 stadyumlar listesi

kaynakça

dış bağlantılar 
googleearth için dünya futbol stadyumları atlası
Ustura Kemal (anlam ayrımı)

ustura kemal, ressam haldun sevel'in hazırladığı çizgi roman ve onun aynı adlı kahramanıdır. ayrıca çizgi romandan uyarlanan yapımlar da bulunmaktadır:

 ustura kemal, 1996 yapımı atv'de yayımlanan türk televizyon dizisi.
 ustura kemal, 2012 yapımı show tv'de yayımlanan dram ve tarihî türündeki türk televizyon dizisi.
Bir Yunusun Hikâyesi

bir yunusun hikâyesi (i̇ngilizce: dolphin tale), charles martin smith'in yönetmenliğini yaptığı 2011 aile dramatik film. senaryo karen janszen ve noam dromi'ye aittir. başrol oyuncuları harry connick, jr., kris kristofferson, ashley judd ve morgan freeman'dır.

film, bir çocuk ve yengeç tuzağına yakalanıp kuyruğunu kaybetmiş olan bir yunus (winter) arasındaki dostluk hikâyesini anlatmaktadır.

oyuncular

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 
 

amerika birleşik devletleri dramatik filmleri
çocuk filmleri
warner bros.
yunuslar hakkındaki filmler
alcon entertainment filmleri
warner bros. filmleri
florida'da çekilmiş filmler
2010'larda macera filmleri
gerçek olaylara dayanan dramatik filmler
2010'larda i̇ngilizce filmler
2011 çıkışlı dramatik filmler
Uzuh

uzuh – türk ve altay mitolojilerinde, efsanelerde, masallarda ve halk anlatılarında bahsedilen dev insanlar. uzuğ veya uğuz olarak da bilinirler. “ucugulu” veya “uzunbuluk” adıyla da anılırlar. çok eski devirlerde yaşamış, iri cüsseli, azman varlık. güneş onların fırını olacak kadar uzun ve büyüktürler. yiyecekleri güneşe kaldırıp öyle pişirirler. devasa halılar dokurlar. bin yıldan fazla yaşarlar. çınar kadar boyları olduğu ve üç yüz yıl yaşadıkları da söylenir. başı bulutlara kadar uzanır. normal insan boyu ancak onun topuğu kadardır. ölmüş bir uzuhun bir tek kemiğinden koca bir köprü yapılabilir. bu betimlemelere uygun bir insan ancak dinozorlar çağına uygun olabilir. irmakları bir adımda geçer. nuh tufanının suları ancak dizkapağına gelir. daha sonra yok olup gitmişlerdir.

benzer isimler
azerbaycan’da ucubılıx (nahçıvan’da ucubuluk), türkiye'de ucubılık ayrıca ucmuluh (şarkışla-sivas, elazığ), mucmuluh (suşehri-sivas) ve araplarda uc bin anak (bazen övc ibn unug) gibi adlar verildiği görülür.

ucmuluh
anadolu'da bazı yörelerde halk inanışlarında bahsi geçer. sivas iline bağlı şarkışla ilçesi ve yöresinde obur çocuklar için de bu benzetme yapılır. ucmuluh adlı yaratığa dair; "anasının karnından çıkarmak için üç ebe üç gün uğraşmış" denilir. ucmuluh'a besmele çektirilebilirse üç gün yedikten sonra doyacağı söylenir aksi takdirde hiç doymak bilmeyeceğine inanılır. bununla ilgili olarak anlatılan bir öykü de derlenmiştir.

etimoloji    
(uz) kökünden türemiştir. uzamak fiili ile kökteştir.

kaynakça 
 türk söylence sözlüğü, deniz karakurt, türkiye, 2011, (otrs: cc by-sa 3.0)

dipnotlar

efsanevi yaratıklar
türk mitolojisindeki devler
devler
türk efsanevi yaratıklar
1916 Güney Amerika Şampiyonası

1916 güney amerika şampiyonası, güney amerika ulusal takımlarının katıldığı turnuvaların ilk kez düzenlenenidir. kupa, arjantin’nin başkenti buenos aires’de ülkenin bağımsızlık kutlamalarının yüzüncü yıldönümünde 2 temmuz- 17 temmuz tarihleri arasında düzenlenmiştir. turnuvayı final maçında arjantin millî takımını yenen uruguay millî takımı kazanmıştır.

stadyumlar

puan tablosu

maçlar

gol krallığı 
3 gol
  isabelino gradín
2 gol

  juan domingo brown
  alberto marcovecchio

  alberto ohaco
  josé piendibene

1 gol

  josé laguna
  alencar
  demósthenes

  arthur friedenreich
  telésforo báez
  hernando salazar

  josé tognola

dış bağlantılar 
 1916 south american championship on rsssf
Sohan

so han – türk, moğol ve altay mitolojisinde karanlık tanrısı. yeraltında yaşar, yo han’ın oğludur.

etimoloji    
(so/soğ) kökünden türemiştir.  soğukluk, görmezlik bildiren bir köktür. soğmak fiili, yenmek ve üzmek anlamları içerir. soğuk sözüyle de ilgilidir.

kaynakça 
 türk söylence sözlüğü, deniz karakurt, türkiye, 2011 (otrs: cc by-sa 3.0) 
 türk edebiyatının mitolojik kaynakları, prof.dr. özkul çobanoğlu, prof.dr. nimet yildirim, anadolu üniversitesi - aöf, 2013 yayın no: 2388 (sayfa: 67)

türk mitolojisi
türk tanrıları
moğol mitolojisi