Ajda Pekkan

ayşe ajda pekkan (d. 12 şubat 1946, i̇stanbul), türk şarkıcı. 1970'lerden bu yana "süperstar" lakabıyla anılan pekkan, güçlü bir kadın figürü çizdiği şarkılarıyla türk pop müziğinin öne çıkan isimlerinden biri hâline geldi. güncel tuttuğu müzikal tarzı sayesinde 50 yılı aşkın bir süre popülerliğini korudu ve kendisinden sonra gelen birçok şarkıcıyı etkiledi.

beyoğlu, i̇stanbul'da doğan pekkan'ın müzik kariyeri, 1960'ların hemen başında los çatikos grubunun parçası olarak bir gece kulübünde sahneye çıkmasıyla başladı. ancak 1963'te ses dergisinin sinema artisti yarışmasını kazanınca oyuncu olarak tanındı ve birkaç yıl boyunca sanat yaşamını şarkıcılık yerine oyunculuk odaklı bir şekilde ilerletti. aynı yıl adanalı tayfur adlı ilk filminin başrolünü oynayarak yeşilçam sinemasına giriş yaptı. takip eden altı yıl içinde başrolünde olduğu şıpsevdi (1963), hızır dede (1964) ve şaka ile karışık (1965) dâhil olmak üzere yaklaşık 50 siyah beyaz filmde rol aldıktan sonra oyunculuğu bırakarak tamamıyla şarkıcılığa odaklandı.

pekkan, kariyerinin ilk yirmi yılı boyunca ithal besteler üzerine türkçe söz yazılarak oluşturulan onlarca aranjman şarkıyı seslendirerek geçirdi. genellikle fikret şeneş'in sözlerini yazdığı "kimler geldi kimler geçti", "palavra palavra", "sana neler edeceğim", "hoş gör sen", "sana ne kime ne", "bambaşka biri", "uykusuz her gece" ve "o benim dünyam" gibi şarkılar hem pekkan'ın hem de türk pop müziğinin en bilinen şarkılarına dönüştü. 1990'lardan itibaren kariyerinin aranjmanlar sonrasındaki döneminde ise şehrazat ve sezen aksu başta olmak üzere değişken bir şarkı yazarı kadrosuyla çalıştı. bu dönemde "yaz yaz yaz", "sarıl bana", "eğlen güzelim", "vitrin", "aynen öyle" ve "yakar geçerim" dâhil birçok şarkısı listelerin üst sıralarına çıktı.

şarkıcının şöhreti 1970'ler boyunca başta avrupa olmak üzere ülkesi dışında giderek arttı ve farklı ülkelerde verdiği konserlerle pekişti. bununla beraber 1978'de fransızca bir albüm kaydetti. popülerliğinin giderek artmasıyla şarkıcının üzerinde 1980 eurovision şarkı yarışması'nda türkiye'yi temsil etmesi için bir baskı oluştu ve pekkan yarışmaya katılmayı isteksizce kabul etti. ülke sınırları içinde beğeni kazanan "pet'r oil" şarkısının yarışmada on beşinci olması sebebiyle hayal kırıklığı yaşayınca bir süre dinlenmeye çekildi.

kayıtları 15 milyonun üzerinde satan ajda pekkan, ülkesinde tüm zamanların en çok satan şarkıcılarından biridir. hem sanatı hem de imajıyla ülkesinde batılılaşmanın önde gelen figürleri arasında gösterilmektedir. devlet sanatçısı unvanına ve sanat ve edebiyat nişanı'na sahiptir. hürriyet gazetesinin hazırladığı türkiye'nin en i̇yi 100 albümü listesinde üç albümüyle birden yer almaktadır. 2016'da the hollywood reporter dergisinin gösteri dünyasının en güçlü 100 kadını listesinde yer almıştır. kendisini bir feminist olarak tanımlamasa da güçlü kadın hikâyeleri anlatan birçok şarkısı birer feminist marş olarak kullanılmıştır.

hayatı ve kariyeri

1946-1960: çocukluk ve ilk yılları 
ayşe ajda pekkan, 12 şubat 1946'da i̇stanbul'da dünyaya geldi. ailesi boşnak kökenlidir. babası rıdvan pekkan deniz binbaşısı, annesi nevin dobruca (1922-1999) ise ev hanımı olan ajda pekkan'ın çocukluğu babasının mesleği nedeniyle gölcük, kocaeli'de geçmiştir. tek hayalinin bir çocuk sahibi olmak olduğunu belirten pekkan, iki evlilik yapmış ve evlendiği erkeklerin her defasında sanat hayatını bırakmasını istemesi üzerine en büyük fedakârlığının çocuk yapmamak olduğunu söylemiştir. pekkan'ın kişisel yaşamına yönelik sezen aksu "bizlere bu yolu o açmıştır, onun sayesinde ben de buralardayım. ajda'nın lakabı angela'dır. sık sık evde buluşuruz. gizli saklımız yoktur. birine beddua ettiğimizde allah bize jübilesine gitmeyi nasip etsin deriz. ajda ne yer ne içerse ben de aynısını yer içerim." demiştir.

1963-1976: kariyer başlangıcı, sinema oyunculuğu ve ilk kırkbeşlikler 
kendisi gibi ses sanatçısı kardeşi semiramis pekkan'ın desteğiyle 1961 yılında gece kulübü "çatı"nın sahibi olan şarkıcı i̇lham gencer'e ulaşan ajda pekkan, seslendirdiği mina'nın "il cielo in una stanza" şarkısıyla müzik çalışmalarına başlamış, los çatikos müzik topluluğu eşliğinde bir müddet sahne çalışması yapmıştır. yine 1963 yılında ses dergisinin açtığı "ses sinema artisti yarışması"na katılan ajda pekkan, ediz hun'un erkekler dalında birinci, hülya koçyiğit'in ikinci olduğu yarışmanın kadınlar kategorisinde birinci olmuştur. ses dergisinin yarışmasında birinci olması, yenilikçi ve dikkat çeken fiziği ile ilgi toplamıştır. aynı yıl öztürk serengil ile başrolde oynadığı adanalı tayfur ilk sinema filmidir. adanalı tayfur'''da seslendirdiği "göz göz değdi bana" şarkısı, arka yüzünde öztürk serengil'in seslendirdiği abidik gubidik twist şarkısıyla birlikte 45'lik olarak yayınlandı.

sanat kariyerine sinema oyunculuğuyla giriş yapan ajda pekkan, 1964'te b-yüzü olarak yayınlanan ilk kaydı göz göz değdi bananın ardından ilk 45'liği her yerde kar varın beğenilmesi üzerine müzik hayatına atıldı.

sinemaya adım atmadan önce tanıştığı fecri ebcioğlu, sinema yıllarında da pekkan'a yardımcı olmuş ve 1965 yılında, pekkan'a ait ilk plağı olan her yerde kar var plağında ebcioğlu'nun aranjmanlarını seslendirmiştir. ajda pekkan, ebcioğlu'nun yabancı şarkılar üzerine türkçe sözler yazarak türk müziğine kazandırdığı "aranjman" tarzı şarkılar söyleyen, salvatore adamo'nun şarkısını fransız aksanıyla söyleyerek ilgiyle karşılanmış ajda pekkan'ın peş peşe yayınlanan plaklarının ardından 1967 yılında çıkardığı i̇ki yabancı 45'liği ile aranjman dalında satış rekoru kırdı. dünya dönüyor, saklanbaç, boş sokak, boşvermişim dünyaya ve üç kalp gibi üst üste plaklar yapan sanatçı, 1968'de atina'da düzenlenen uluslararası apollonia müzik festivali'nde "özleyiş", sonraki sene aynı festivalde "perhaps one day" şarkılarını seslendirmiştir. "ve ben şimdi" şarkısıyla barselona'daki "akdeniz şarkıları festivali"nde türkiye'yi temsil etmiş, şarkıları pek çok filmde fon müziği olarak kullanılmıştır. zeki müren ile gazino programları yapmıştır.

ajda pekkan'ın seslendirdiği şarkıların kayıtları philips firmasının desteği ile fransa'daki stüdyolarda gerçekleştirilmiş, fikret şeneş'in sözlerini yazdığı şarkılarla kariyerini sürdürmüştür. 1970 yılında yayınlanan sensiz yıllarda ve yağmur plaklarıyla ajda pekkan başarılı bir çıkış yaparken, 45'likler iyi bir satış yakalamış ve yıl sonu listelerinde yer almıştır. üst üste gelen hit plakları ve giyimi ile ajda pekkan ilgi görmüştür.

i̇stanbul plak'a 1972 yılında geçiş yapan sanatçı, bu firmadan ilk plağıyla beklenen başarıyı yakalayamazken, arabesk şarkılar içeren ikinci plağı dert bende derman sende ile satış rekorları kırmıştır. ajda pekkan, "dert bende derman sende" adlı şarkısını 1993'teki eski şarkılarından derlediği toplama albümü hoşgör sende yayınlamıştır. aynı şarkıyı 1996'daki stüdyo albümü ajda pekkan 1996da da yeniden seslendirmiş, 1973 yılına gelindiğinde ise ajda pekkan söyleme seslendirme taraftarı olmamasına karşın fikret şeneş'in ısrarıyla kimler geldi kimler geçti 45liğini piyasaya sürmüş, bu plağında kaderimin oyunu'nun b yüzünde yer alan "kimler geldi kimler geçti" ile ses getirmiş, plak 65 bin satmıştır. aynı yıl tanrı misafiri ve ertesi yıl sana neler edeceğimi yayınlamıştır. ancak sanatçı büyük başarısını aranjörlüğünü norayr demirci'nin yaptığı ve 1975'te yayınlanan hoşgör sen ile yakalamıştır.

ajda pekkan, 1972'de i̇stanbul plak'tan çıkan 45'likleri hariç diğer tüm 45'liklerinde yer alan şarkılarını temmuz 1975'te yayınlanan ilk derleme albümü ajdada topladı. albümde "erkek adın" adında yeni bir şarkı da bulunmaktadır. albüm ilgi görmüştür. albümde yer alan "palavra palavra" adlı şarkıya cüneyt türel düet yapmıştır.

 1977-1988: süperstar serisi ve eurovision 
ajda pekkan 1976 yılında olympia, paris müzikholünde pek çok şarkısının türkçe versiyonlarını seslendirdiği fransız şarkıcı enrico macias ile seri konserler vermiştir. 1977'de çıkan 45'liği viens dans ma vie ile türkiye'de satış rekorları kırmış, a-yüzündeki "viens dans ma vie" dilden dile dolaşan bir şarkı olmuş ve türkiye'nin yabancı dilde en çok satan plağı unvanını kazanmıştır. hürriyet gazetesinin o yıldaki sahibi erol simavi'nin "ajda pekkan'a star demek yetmez, ancak süperstar dersek yerini bulur." sözüyle birlikte önce sanat çevrelerinde, sonra hayranlarının arasında, daha sonra da tüm ülkede "süperstar" unvanıyla anılır olmuştur.

1977 yılında "süperstar" adı ile bahsedilen ajda pekkan farklı kapak tasarımı ve prodüksiyonla piyasaya sunulan süperstarı yayınladı. aynı yıl tokyo'daki "yamaha müzik festivali"nde "a mes amours" şarkısıyla elde ettiği başarılı netice sonucunda 70'lerin başında almanca ve daha sonra fransızca, japonca ve yunanca 45'lik plakları satışa sunuldu. ajda pekkan yine o dönemlerde tahran'da konser verdi ve daha sonra televizyondan da yayınlanan bu konser türk izleyicisi tarafından da ilgi gördü. ajda pekkan'ın fransa'da ses getiren 45'lik çalışmaları yapmasına ve sonunda pour lui isimli fransızca albümünü hazırlamasına önayak oldu.

halk konserleri, sahne çalışmaları ve konuk sanatçı olarak katıldığı uluslararası organizasyonlar ile kariyerini sürdüren ajda pekkan, 1979 yılında "süperstar" albümü serisinin ikinci albümü süperstar 2yi yayınlamıştır. o yıllarda birçok defa "yılın sanatçısı" seçildiği gibi şarkıları da liste başı olmuştur.

1977'de yayınladığı süperstar albümünün getirdiği başarı ile de türkiye'de "süperstar" olarak anılmaya başladı. albümün ardından günümüze dek süperstar adıyla yayınladığı 3 albüm daha yayınladı.

şarkıcının başta avrupa olmak üzere ülkesi dışındaki popülerliğinin giderek artması, 1980 eurovision şarkı yarışması'nda türkiye'yi temsil etmesi ve ülkenin geçmiş yıllarda düşük sıralamalarla dolu olan imajını düzeltmesi için üzerinde bir baskı oluşturdu. başta "amatör" bulduğu yarışmaya katılmayacağını açıklasa da sonunda trt tarafından yapılan teklifi kabul etmek durumunda kaldı. "pet'r oil" şarkısıyla katıldığı yarışmayı 15. sırada bitirince hayal kırıklığına uğradı; sıralama yalnızca kendisi için değil, onun yüksek bir derece alacağından emin olan çevreler için de şok etkisi yarattı. yarışmanın ardından pekkan, i̇stanbul'u terk ederek aylarca londra ve los angeles'ta yaşadı. bu süreçte, kariyerinde ve özel hayatında yaşadığı sorunlar yüzünden ortaya çıkan psikolojik sorunlarının üstesinden gelmeye çalıştı. los angeles'ta sarılığa yakalandıktan sonra iki aylık bir nekahet dönemi yaşadı. toparlanması ve ülkesine kesin geri dönüş yapması temmuz 1982'yi buldu.

şarkıcı, "pet'r oil" sonrasında philips records ile anlaşmasını bitirerek yaşar kekeva plak ile iki plaklık bir sözleşme imzaladı ve yurt dışı çalışmalarına son vererek sadece türkiye'de şarkılar çıkarmaya başladı. i̇yiden iyiye yükselen arabesk müzik akımına uyarak eylül 1981'de bu şirketten arabesk ağırlıklı sen mutlu ol adlı uzunçaları çıkardı. ancak çalışmadan tatmin olmayınca ikinci bir albüm için aynı şirketle çalışmak istemedi. i̇kinci plağı kaydetmekteki isteksizliği üzerine yaşar kekeva ile mahkemelik oldu. bu süreçte kekeva, önceki plak için kaydedilip yayımlanmayan yedi şarkıyı sevdim seni (1982) adıyla şarkıcıdan izinsiz piyasaya sürdü. yine de sözleşme gereği pekkan'ın şirkete üç şarkı daha borcu kaldı ve bu şarkıların tamamlanmaması sebebiyle yeni bir plak çıkarması ya da yeni bir şirketle anlaşması hukuken mümkün olmadı. sonunda stüdyoya girerek üç yeni şarkı kaydetti ve sevdim seni albümü düzenlenerek mart 1983'te yeniden basılınca yaşar kekeva plak ile anlaşması sonlanmış oldu.

ajda pekkan, ağustos 1982'de metin akpınar ve zeki alasya ile i̇stanbul açıkhava tiyatrosu'nda büyük kabare adlı bir kabareye girişerek yaklaşık 2,5 yıl aradan sonra ilk kez sahneye çıkmış oldu. bu müzikalde fikret şeneş ile yeniden iş birliğine gitti; şeneş müzikal için daha sonradan pekkan'ın sıradaki albümüne girecek bazı parçalarının da dâhil olduğu altı şarkı hazırladı. şarkıcının dokuzuncu stüdyo albümü süperstar '83, mart 1983'te balet plak tarafından piyasaya sürüldü. albüm hey dergisinin yerli pop müzik/yabancı pop müzik listesinde beş hafta boyunca zirveye oturdu. i̇stanbul'daki şan müzikholü'nde gerçekleşen süperstar ajda '83 adlı müzikalle albümün tanıtımlarını gerçekleştirdi. albümden çıkan "uykusuz her gece", "bir günah gibi", "son yolcu" ve "düşünme hiç" şarkıları uzun dönemde hem pekkan'ın kariyerinin hem de türk pop müziğinin en bilinen şarkıları hâline dönüştü. hey dergisi tarafından dağıtılan 1983'ün müzik oskarları töreninde albüm yılın hafif müzik lp'si ödülü'nü kazandı. 1984 altın kelebek ödülleri'nde ise çalışmanın başarısı münasebetiyle pekkan'a yılın hafif müzik sanatçısı ödülleri takdim edildi. şarkıcı aynı yıl alo reklamlarında oynadı.

1984 yılının sonlarında beş yıl önce on yıl sonra ile bir müzik albümü hazırladı. "o benim dünyam" şarkısıyla iyi çıkış yakalayan ajda pekkan, bu şarkıyla büyük başarılara imza atarken yeni ekibiyle beraber birçok konser verdi. 1987 yılında ülkü aker ve fikret şeneş'in sözlerini yazdığı "kim olsa anlatır", "yalnızlık yolcusu" gibi şarkılarla özel hayranları için eşsiz olarak nitelenen ve o dönemin gençleri için unutulmaz bir albüm olmasına rağmen süperstar 83 adlı albümün gölgesinde kalan süperstar 4 albümünü hazırladı. sonrasında yaptığı evlilik nedeniyle aldığı müziği bırakma kararı tüm müzikseverleri üzse de, daha sonra müziğe yeniden dönüş kararı verdiği sıralarda, 1989 yılının sonunda evliliği de sona erdi.

 1989-2002: ajda 1990 ve the best of ajda 
pop müziğinin çıkmaza girdiği günlerde aralık 1989'da tanıtım partisi düzenlediği ajda 90 albümünü şubat 1990'da piyasaya sürdü. popta yeni arayışlar ve sanatçılar ortaya çıkarken "yaz yaz yaz" ile ortalığı kasıp kavurdu. yarısı yerli beste yarısı aranjman olan bu albüm ajda pekkan'ın iyi dönüşünün göstergesiydi. "sana bana yeter", "resmin yok bende", "her yaşın bir güzelliği var" ve "olur ya" gibi şarkılar da albümdeki diğer hitlerdi. peşi sıra başlayan rumelihisarı konserleriyle ajda pekkan sevenleriyle buluşmaya devam etti. aynı yılın sonlarına doğru ajda pekkan'ın isteği dışında yayınlanan, ancak hayranlarını memnun eden "unutulmayanlar" adlı toplama albümü yayınlandı. bu albümde ajda pekkan'ın "sen mutlu ol" albümündeki sevilen parçalar yer almaktadır.

ertesi yıl seni seçtim albümünü yayınlayan ajda pekkan bu albümünde şehrazat, garo mafyan ve mustafa sandal ile çalıştı. önceki albüme göre daha az ilgi gören bu albüm, yine de beğenildi. "sevgide seni seçtim, "oyun etti gözlerim" ve "vazgeçme" şarkıları albümdeki sivrilen şarkılardı. ajda pekkan bu albümle birlikte iki yıl daha sürdüreceği ünlü i̇stanbul konserlerine başladı. konserler sonraki albüm ajda 93 kapsamında da yapılırken en önemli ayakları rumelihisarı ve bostancı gösteri merkezi konserleriydi.

ajda pekkan, 1992 yılının ikinci yarısında yeni albüm hazırlıklarına başladı. i̇sviçre, abd ve türkiye'de kaydedilen albümdeki şarkıların neredeyse hepsinin yerli bestecilerden alındığı ajda 93 albümü, mayıs 1993'te piyasaya sürüldü. müzik kliplerinde görselliğe önem veren ajda pekkan, albümdeki neredeyse tüm şarkılara farklı temalarda klip çekti. "sarıl bana", "oyalama beni" ve "yok"; sözleri sezen aksu'ya ait olan "ağlama anne" ve "eyvah" gibi parçalar 1993'ün hitleri oldu. aynı yıl kendi rızası dışında yayınlanan ve hayranlarının oldukça ilgi gösterdiği toplama albümü "hoşgör sen" yayınlandı. yine bu yapımlar haricinde 1993 yılında çeşitli sanatçıların katılımıyla hazırlanan sevgiyle 93 albümünde farklı sanatçılarla birlikte "sev dünyayı" ve solo olarak turhan yükseler'in düzenlemesiyle "sensiz yıllarda" adlı şarkılarını seslendirmiştir. 1995 yılında, yapı kredi bankası'nın özel müşterileri için hazırlatmış olduğu altın yıllar altın şarkılar albümünde selçuk başar'ın düzenlemesiyle "kimler geldi kimler geçti" şarkısını yeniden seslendirmiştir.

1996 yılında ajda pekkan albümünü yayınlayan sanatçı olumsuz eleştiriler aldı. albüm en az satılan albümler arasındaydı. sahne çalışmalarına devam eden ajda pekkan 1998 yılında, eski şarkılarının yeni düzenlemelerini seslendirdiği the best of ajda albümüyle iki yıllık bir aranın ardından bir kez daha izleyici ve dinleyicileriyle buluştu. yüksek satış grafiği yakalayan bu albümle, geçmişten bugüne değin iz bırakmayı başarmış onlarca ajda pekkan klasiğini genç kuşaklarla buluşturdu. sanatçı, 1998 yılında profesyonel sanat yaşamının 35. yılında 33. türkiye hükûmeti'nde kültür ve turizm bakanlığının tavsiyesiyle verilmeye başlanan devlet sanatçısı unvanına layık görülmüştür.

 2003-10: cool kadın ve aynen öyle 

yüksek satış grafiği yakalayan 1998 tarihli the best of ajda albümünü takiben, 2000 yılında çift cd&mc formatındaki diva albümü piyasaya çıktı. bu albümde ajda pekkan'ın eski şarkılarının yeni yorumlarının yanı sıra, "mutlu bütün şarkılar" ve "aşka i̇nanma" gibi iki yeni şarkı ve kardeşi semiramis pekkan'ın eski şarkılarından "dert ortağım benim" ile "bu ne biçim hayat"ın da ajda pekkan yorumları yer aldı. başarı elde eden bu albümden çıkan "bir günah gibi" şarkısı claude challe'nin "buddha bar" serisinde yer aldı.

2000 yılında monako'da düzenlenen monte carlo sporting d'été müzikholü'nde çeşitli sanatçılarla birlikte sahne alan ajda pekkan için türkiye cumhuriyeti kültür ve turizm bakanlığı'nca "prestige de la turquie avec ajda pekkan" üst başlıklı türkiye'yi tanıtıcı kısa film hazırlatıldı. 1960 ve 1980'li yıllar arasında pek çok filmde fon müziği olarak kullanılan ajda pekkan'ın seslendirdiği şarkılarından sonra ajda pekkan'ın sesi, 2001 yılı içerisinde sinemalarda gösterime giren ferzan özpetek'in yönetmenliğini yaptığı cahil periler filminde "bambaşka biri" ve meksika'da yayınlanan bir pembe dizide de "bir günah gibi" şarkıları ile yer aldığı filmlerin soundtrack olmuştur. sadece şarkı söyleyerek kendini istediği kadar ifade edemediğini düşünen ve 60'lardaki beyaz perde macerasını yeniden tatmak isteyen ajda pekkan 2002 yılında şöhret sandalı adlı sinema filminde ediz hun ve halil ergün'le başrolleri paylaşmıştır. oya demirtok'un yapımcılığını yaptığı, ayşe ersayın'ın yönetmenliğini üstlendiği bu film hâlen sinemalarda gösterime girmemiştir.

2003 yazında üç yıllık bir aranın ardından sen i̇ste ile yeniden sevenleriyle buluşmuştur.

2005 yazında kanal d ekranlarında çok beğenilen "superstar show" adlı bir televizyon programı yapmaya başladı. 11 haziran 2006'da "cool kadın" adlı albüm piyasaya çıktı ve göstermiş olduğu başarıdan ötürü, müyap tarafından altın plak ödülü ile ödüllendirildi. 2007 yılı içerisinde, "ajda disco'da" adıyla, birden fazla dj ile bir dizi konser gerçekleştirdi. 2008'in haziran ayında polisan sponsorluğunda i̇stanbul, ankara ve i̇zmir'de konserler veren sanatçı, konserlerde seyircilerden büyük beğeni toplayan iki yeni şarkısını, "flu gibi" ve "gerisi hikâye"yi seslendirdi. ünlü sanatçı bu konserleri takiben, yepyeni albümü aynen öyleyi 24 temmuz 2008 itibarıyla izleyici ve dinleyicileriyle buluşturdu.

 2011-günümüz: farkın bu ve single'lar 

2009 baharında serdar ortaç'tan "resim" adlı bir beste alan pekkan, 21 mayıs tarihinde bu şarkıyı single olarak yayınladı ve 22 mayıs'ta beyaz show'da ilk kez seslendirdi. 2011 haziran tarihinde yakar geçerim adlı single albümü yayınlandı. bu çalışmasını sırasıyla farkın bu, yakarım canını, klasik türk müziği şarkılarından oluşan muazzez abacı ile düet yaptığı ajda pekkan & muazzez abacı ve ara sıcak albümleri izledi. resim şarkısı altın kelebek ödülü almıştır. farkın bu albümü 150 binden fazla satarak 5 dalda birden altın kelebek ödülüne layık görülmüştür. 1. elle stil ödülleri'nde yılın moda ikonu seçilmiştir. 2011 yılında ise hairfest tarafından yılın pop müzik kraliçesi ödülüne layık görüldü. 2013 yılında azerbaycan tarafından "sanata, kültüre ve insanlığa hizmet ödülü", fransa kültür bakanlığı tarafından "ordre des arts et des lettres" nişanı ile ödüllendirilmiştir. türk patent enstitüsü tarafından pekkan'a tüm zamanların değişmeyen sanat markası ödülü verilmiştir. bahadır tatlıöz ile düet yaptıkları düşman mısın aşık mı bestesi single olarak listelerde yer almıştır.

ajda pekkan 9 haziran 2020 tarihinde cumhurbaşkanlığı'nın himayelerinde i̇letişim başkanlığı öncülüğünde poll production tarafından gerçekleştirilen i̇stanbul yeditepe konserleri’nde sahne almıştır. pandemi nedeniyle seyircisiz olarak gerçekleştirilen ve internetten dijital kanallardan yayınlanan konserde sanatçı, sözleri pir sultan abdal'a, müziği ali sultan'a ait dostum dostum adlı eseri kivanch k'nın yeni düzenlemesiyle doğu-batı sentezinde yorumlamıştır. gazeteci olcay ünal sert'e konuşan ajda pekkan, hayranlarından gelen yoğun istek üzerine "dostum dostum'u repertuvarına aldığını belirterek türkü formatında yeni şarkılardan oluşan bir albüm hazırlığında olduğunu açıklamıştır., ajda pekkan pandemi dönemine denk gelen 2021 yılında hız kesmeden konserlerine devam etti. bodrum, çeşme, i̇stanbul ve belarus'un minsk şehrinde konserler veren sanatçı 15 ekim 2021 tarihinde ajda adlı 19. stüdyo albümünü müzikseverlerle buluşturdu. ozan çolakoğlu'nun prodüktörlüğünü yaptığı ve ozinga müzik ve dmc'den yayınlanan albümde 7 şarkı yer almaktadır. süperstar, pandemi nedeniyle 1,5 yıl aradan sonra 27 ağustos 2021'de i̇stanbul kazlıçeşme'de fişekhane'de sahne aldı. sanatçı hemen ardından 31 ağustos 2021'de kuruçeşme açıkhava sahnesi'nde ve 18 eylül 2021'de maçka'da küçükçiftlik park'ta konserler verdi. maçka'da locaların pandemi kurallarına uygun olarak oluşturulduğu konserde pekkan, 'dünyadan uzak' adlı şarkıyla dikkatleri üzerine çekti. ajda pekkan, pandemi dönemine gelen ilk yurt dışı konserini belarus'un başkenti minsk'te double tree by hilton oteli'nde verdi.,,,,,,,,,

ajda pekkan 2 yıl aradan sonra harbiye cemil topuzlu açıkhava tiyatrosu'nda konser verdi. 25 mayıs 2022'de gerçekleşen konserin ilk bölümünde beyaz bir kostüm giyen sanatçı başında tacıyla dikkat çekti. sahneye yıllar önce dalida'nın seslendirdiği "sahnede ölmek i̇stiyorum"un fransızcası "mourir sur scène"  ile konserin startını veren süperstar 3 saat boyunca 36 şarkı seslendirdi. ajda pekkan sahnede yaptığı konuşmada: 
"fikret şeneş olmasaydı ben olmazdım, bu şarkılar ile biz olmazdık. sayın şenes için büyük bir alkış istiyorum" diyerek seyircilerin önünde saygıyla eğilerek ustasını andı. ayrıca başarılı bir moda ikonu olan ajda pekkan konserin ikinci yarısında: "şov bir illüzyondur! yoksa radyodan da dinlersiniz, cd'den de dinlersiniz. o yüzden görsellik önemli. bu tarz kostümleri giyme sebebim sizlere olan saygımdandır." demiştir.,,

 i̇majı 

1960'larda birçok sinema filminde oynayan ajda pekkan yenilikçi fiziği, dönemin türkiye şartlarına yeni tarzı, çekiciliği yüzünden dönemin erkek egemen dergileri tarafından eleştirilmiş, sinema kariyerinin henüz ikinci yılında "bikini" adlı dergide kendi el yazısıyla yayımlanan "putları yıkıyorum" manşetli sansasyonel haber yayınlamıştır.

şarkılarıyla ve yenilikçi tarzıyla adından söz ettiren sanatçı giyim tarzı ve uğraşlarıyla çok konuşulmuştur. bir röportajında "tesettür giysileri tasarlar mısınız?" sorusuna "bugüne kadar nasıl göründüysem, onu yaparım. asker kızı olarak tarzımdan farklı bir şey yapamam. ben türkiye'yim, polemiklere girmem." demiş, ajda pekkan'ın feminist duruşu biyografisinin anlatıldığı hür doğdum hür yaşarım kitabında da irdelenmiştir. yine başka bir röportajında da feminizm üzerine şöyle demiştir:

aile içi şiddet, kadın düşmanlığı, okuma yazma, ayrımcılık gibi toplumsal konularda söylemleri ve aktiviteleri olan ajda pekkan; "kadına şiddet"i konu edinen bir projenin de şarkısını seslendirmiştir. hürriyet gazetesinin 2013 yılında hazırladığı özgürlük temalı televizyon reklamı "hürriyet benim"in reklam şarkısını seslendirmiştir.

aile i̇çi şiddet acil yardım hattı'na gelir elde etme amacıyla çeşitli sanatçıların yer aldığı albüm güldünya şarkılarında "kadın dediğin" şarkısını seslendirmiş, albüm tanıtımı konserinde sanatçı aynur ile 2005 yılında mahkeme kararıyla yasaklanan "keçe kurdan" şarkısını seslendirerek 60. türkiye hükûmeti tarafından başlatılan demokratik açılıma ilk desteğini vermiştir.

türk pop müziğinin saygıdeğer isimlerinden görülen ajda pekkan'ın bu sıfatla birlikte sanat dünyasındaki pek çok isimle de hatırı sayılır ilişkileri vardır. güldünya şarkıları projesi kapsamında bakırköy kadın tutukevi'ni ziyaret eden pekkan, orada tutuklu bulunan deniz seki'ye destek vermiştir.

sezen aksu'yla da gönül dostluğu bulunan pekkan, çok sık olmasa da nilüfer ve nükhet duru'yla arkadaşlıkları bilinmektedir. sertab erener, funda arar ve bengü gibi isimleri beğenen, hande yener ve i̇zel gibi isimlerin eski şarkılarına benzer tarzda şarkılar okuyan ajda pekkan, dönemin korsan ve repertuvar sıkıntısına rağmen yeni isimlerle çalışmıştır.

ajda pekkan, türkiye'de lgbt topluluk tarafından popüler kültürde gey ikonlarından biri olarak kabul edilir. ayrıca kaos gl takipçileri tarafından 2007'de yapılan ankette 2. sırada 'türkiye'nin gey ikonu' seçilmiştir.

hayvan haklarıyla ilgili projelere de destek veren ve dönemin başbakanı recep tayyip erdoğan'ın hayvanseverler ile şubat 2011'de yaptığı toplantıya da katılan ajda pekkan'ın beyaz isimli bir kedisi ve apple'' isimli bir köpeği ile bakımını üstlendiği birçok sokak hayvanı da vardır. yine ajda pekkan 7 mayıs 2013 tarihinde türkiye büyük millet meclisine ziyarette bulunarak hayvan haklarına dikkat çekmiştir.

pekkan, ağustos 2011'de başbakan recep tayyip erdoğan ve bir grup sanatçı ile somali'yi ziyaret etti. aynı yılın ekim ayında i̇stanbul'da somalililer için bir yardım konseri verdi. nisan 2018'de cumhurbaşkanı erdoğan ve sanatçılarla birlikte zeytin dalı harekâtı'nda görev alan türk askerlerini hatay'da ziyaret etti. 29 ekim 2022'de kuruçeşme arena'da verdiği konserden iki gün sonra evinde düşerek kalça kemiğini kıran pekkan, 21 aralık 2022 tarihine kadar ekranlardan ve sahnelerden uzak kalarak evinde dinlenmeye çekilmiştir. 21 aralık 2022 tarihinde ise cumhurbaşkanlığı kültür ve sanat büyük ödülü'ne müzik alanında layık görülmüştür. sanatçıya ödülü cumhurbaşkanı recep tayyip erdoğan tarafından takdim edilmiştir. 31 aralık 2022 gecesi 2 ay sonra ilk kez konser veren ajda pekkan, 2023 yılına rekor bir ücret alarak hayranlarıyla beraber sahnede girmiştir.

özel hayatı 
17 kasım 1973 tarihinde coşkun sapmaz'la 6 gün süren bir evlilik yapan ajda pekkan ikinci nişanlılığını 1979'da i̇zmir fuarı'nda gazeteci erol yaraş ile birlikte yapmıştır. çiftin nişan yüzüklerini metin akpınar ile zeki alasya takmıştır. 1984 yılında, ali bars ile 6 yıl süren bir evlilik yaptı. pekkan, çocuk sahibi olmama kararından en büyük pişmanlığı olarak bahsediyor. kariyerine odaklanmak istediği için, hamileliklerinden altısı kürtajla sonuçlandı. uluslararası pek çok ülkede konserler veren ajda pekkan, türkçenin yanı sıra i̇ngilizce, fransızca, i̇talyanca, arapça ve japonca olmak üzere pek çok dilde şarkılar söylemiştir.

çamlıca kız lisesinden eğitimini tamamlamadan ayrılan ajda pekkan erken müzik ve sinema kariyerinde müzik üzerine sonraları leyla demiriş'ten şan dersleri almıştır.

diskografi 

 1968: ajda pekkan
 1969: fecri ebcioğlu sunar: ajda pekkan
 1972: ajda pekkan vol. 3
 1977: süper star
 1978: pour lui
 1979: süper star 2
 1981: sen mutlu ol
 1982: sevdim seni
 1983: süperstar '83
 1985: ajda pekkan ve beş yıl önce on yıl sonra
 1987: süperstar 4
 1990: ajda 1990
 1991: seni seçtim
 1993: ajda '93
 1996: ajda pekkan
 2006: cool kadın
 2008: aynen öyle
 2011: farkın bu
 2014: ajda pekkan & muazzez abacı
 2021: ajda

filmografisi 

 1963: adanalı tayfur
 1963: şıpsevdi
 1963: kendini arayan adam
 1963: şaşkın baba
 1963: öpüşmek yasak
 1964: abidik gubidik
 1964: çanakkale aslanları
 1964: plajda sevişelim
 1964: kaynana zırıltısı
 1964: avare
 1964: hızır dede
 1964: koçum benim
 1964: sokakların kanunu
 1965: artık düşman değiliz
 1965: cici kızlar
 1965: kart horoz
 1965: kolla kendini bebek
 1965: şaka ile karışık
 1965: şepkemin altındayım
 1965: yabancı olduk şimdi
 1965: bir caniye gönül verdim
 1965: şehvetin esiriyiz
 1965: babamız evleniyor
 1965: sevdalı kabadayı
 1965: taçsız kral
 1965: dalgacı mahmut
 1965: berduş milyoner
 1965: bir gönül oyun]
 1965: lafını balla kestim
 1965: sevinç gözyaşları
 1965: pantolon bankası
 1966: avare kız
 1966: kara tren
 1966: şoför deyip geçmeyin
 1966: seher vakti
 1966: ümit sokağı
 1966: düğün gecesi
 1966: dişi düşman
 1966: dağda silah konuşur
 1966: günah çocuğu
 1966: affet sevgilim
 1966: ayrılık şarkısı
 1966: erkek severse
 1967: harun reşid'in gözdesi
 1969: tatlı günler
 2001: şöhret sandalı

ödüller 

devlet nişanları

diğer
2013: "tüm zamanların değişmeyen markası ödülü", ankara

ayrıca bakınız 
 türk pop müziği kronolojisi

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar

dış bağlantılar 

 
 
 
 

yaşayan insanlar
 
1946 doğumlular
kadıköy doğumlular
boşnak asıllı türkler
i̇stanbul doğumlu kadın oyuncular
i̇stanbul doğumlu kadın şarkıcılar
1980 eurovision şarkı yarışması yarışmacıları
20. yüzyılda türk kadın oyuncular
20. yüzyılda türk kadın şarkıcılar
21. yüzyılda türk kadın şarkıcılar
altın kelebek ödülü sahipleri
devlet sanatçıları
türk hayvan hakları savunucuları
kral tv video müzik ödülü sahipleri
ordre des arts et des lettres sahipleri
türk kadın sinema oyuncuları
türk kontraltolar
türkiye'nin eurovision şarkı yarışması yarışmacıları
türk kadın pop şarkıcıları
1960'ların şarkıcıları
1970'lerin şarkıcıları
1980'lerin şarkıcıları
1990'ların şarkıcıları
2000'lerin şarkıcıları
2010'ların şarkıcıları
2020'lerin şarkıcıları
philips records sanatçıları
i̇stanbul plak sanatçıları
balet plak sanatçıları
emre plak sanatçıları
raks müzik sanatçıları
elenor müzik sanatçıları
universal müzik sanatçıları
gnl entertainment sanatçıları
dmc sanatçıları