mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Erkân-ı Harbiye-i Umûmiye Riyaseti

erkân-ı harbiye-i umûmiye riyaseti, osmanlı i̇mparatorluğu'nda 1880-1922 yılları arasında, görev ve sorumluluk bakımından 1880-1908 yılları arasında seraskerlik makamına, 1908-1922 yılları arası da harbiye nazırlığına bağlı olan ve harbiye nazırından sonra osmanlı ordusu'ndaki en yüksek askere verilen unvandır. 1908 yılından itibaren müstâkil bir yapıya kavuştu. bu makam 1922 yılında saltanatın kaldırılmasıyla birlikte resmen ortadan kalktı.

reisler 
 ahmed i̇zzet paşa (23 temmuz 1908 - 11 haziran 1913)
 mehmed hadi paşa (11 haziran 1913 - 3 ocak 1914)
 enver paşa (3 ocak 1914 - 14 ekim 1918)
 ahmed i̇zzet paşa (14 ekim 1918 - 3 kasım 1918)
 cevad paşa (3 kasım 1918 - 24 aralık 1918)
 fevzi paşa (24 aralık 1918 - 14 mayıs 1919)
 cevad paşa (14 mayıs 1919 - 2 ağustos 1919)
 mehmed hadi paşa (2 ağustos 1919 - 12 eylül 1919)
 fuat paşa (12 eylül 1919 - 9 ekim 1919)
 cevad paşa (9 ekim 1919 - 16 şubat 1920)
 şevket turgut paşa (16 şubat 1920 - 2 mayıs 1920)
 mehmed hadi paşa (2 mayıs 1920 - 13 mayıs 1920)
 abuk ahmed paşa (13 mayıs 1920 - 23 ekim 1920)
 zeki paşa (23 ekim 1920 - 4 kasım 1922)

ayrıca bakınız 
erkân-ı harbiye-i umûmiye vekâleti
türk silahlı kuvvetleri genelkurmay başkanlığı

harbiye nezâreti
1880'de osmanlı i̇mparatorluğu'nda kurulan oluşumlar
Diane Martel

diane martel, video klip yönetmeni ve koregraf.

çalışmaları

koreograf 
1989
 bloodhounds of broadway (1989) 
1991
 "shiny happy people" - r.e.m. 
1993
 "life with mikey" (1993)

video müzik yönetmenliği 
1993
 "dreamlover" - mariah carey

1994
 "all i want for christmas is you" - mariah carey
 "miss you most (at christmas time)" - mariah carey
 "bring the pain" - method man

1995
 "brooklyn zoo" - ol' dirty bastard
 "i'll be there for you/you're all i need to get by" - method man ft. mary j. blige

1998
 "the roof" - mariah carey
 "breakdown" - mariah carey ft. bone thugs-n-harmony
 "my all" (so so def remix) - mariah carey
 "whenever you call" - mariah carey ft. brian mcknight

1999
 "heartbreaker" (remix) - mariah carey
 "angel of mine" - monica
 "genie in a bottle" - christina aguilera
 "what a girl wants" - christina aguilera

2000
 "case of the ex" - mýa
 "send it on" - d'angelo
 "if you don´t wanna love me" -tamar braxton

2001
 "young, fresh n' new" - kelis
 " who's that girl?" - eve
 "lapdance" - n*e*r*d
 "after the rain has fallen" - sting

2002
 "like i love you" - justin timberlake
 " just a friend" - mario
 "from tha chuuuch to da palace" - snoop dogg
 "my neck, my back (lick it)" - khia

2003
 "stuck" - stacie orrico
 " dance with my father" - luther vandross

2004
 "if i ain't got you" - alicia keys
 "welcome to my truth" - anastacia
 "i could be the one" - stacie orrico
 " bridging the gap" - nas
 "nobody's home" - avril lavigne
 "what's happenin'" - method man ft. busta rhymes
 
2005
 "get right" - jennifer lopez
 "hold you down" - jennifer lopez ft. fat joe
 "get right" (remix) - jennifer lopez ft. fabolous
 "i don't care" - ricky martin ft. fat joe and amerie
 "do you want to" - franz ferdinand
 "don't let it go to your head" - fefe dobşarkı
 "l.o.v.e." - ashlee simpşarkı
 "so high" - john legend
 "fearless" - the bravery
 "gotta go, gotta leave" - vivian green
 "touch" - omarion
 "u already know" - 112
 "truth is" - fantasia

2006
 "doing too much" - paula deanda ft. baby bash
 "ride a white horse" - goldfrapp
 "in my mind" - heather headley
 "i'm not missing you" - stacie orrico
 "promise" - ciara
 "listen" - beyoncé
 "tu amor" - rbd

2007
 "read my mind" - the killers
 "like a boy" - ciara
 "men's needs" - the cribs
 "an end has a start" - editors
 "conquest" - the white stripes
 "like you'll never see me again" - alicia keys

2008
 "who's that girl" - robyn
 "google me" - teyana taylor
 "everyone nose (all the girls standing in the line for the bathroom)" - n*e*r*d
 "addiction" - ryan leslie
 "eat you up (american ver.)" - boa 
 "whatcha think about that" - pussycat dolls

amerikalı yönetmenler
amerikalı video klip yönetmenleri
yaşayan insanlar
Adlai Stevenson

adlai ewing stevenson (5 şubat 1900, los angeles, abd - 14 temmuz 1965, londra, birleşik krallık), amerikalı siyaset adamı ve diplomat. birleşmiş milletler'in kuruluşunda görev almış ve 1961-65 arasında abd'nin bm büyükelçisi olarak görev yapmıştır.

1926'da chicago'da avukatlığa başladı. bir süre chicago barosu'nun medeni haklar komitesi'ne başkanlık etti.1941-44 arasında abd deniz kuvvetleri bakanının özel yardımcısı olarak görev yaptı. 1945'te dışişleri bakan yardımcılığına getirildi ve birleşmiş milletler'in kurulduğu san francisco konferansı'nda abd heyetine danışmanlık etti. bm genel kurulu'nun londra'daki ilk toplantısında (1946) abd heyetinin başdanışmanı oldu. new york'taki genel kurul toplantılarında (1946-47) abd büyükelçiliği görevinde bulundu.

1948'de eyalet tarihinde hiçbir adayın elde edemediği çoğunlukla illinois valiliğine seçildi. valiliği sırasında polis örgütünde, akıl hastanelerinde ve okullarda gerçekleştirdiği kapsamlı reformlarla dikkati çekti. 1952'de ve 1956'da demokratik parti'den başkan adayı gösterildiyse de, her iki seçimde de rakibi dwight d. eisenhower karşısında yenilgiye uğradı.

john f. kennedy'nin 1960'ta başkanlığa seçilmesinden sonra bakan ve büyükelçi sıfatıyla, abd'nin bm büyükelçiliği'ne atandı. ölümüne değin sürdürdüğü bu görevi sırasında örgütün mali sıkıntıları, soğuk savaş ve bağımsızlığına yeni kavuşan asya ve afrika ülkeleriyle batı ülkeleri arasındaki sürtüşmelerden kaynaklanan bazı sorunların çözümünde etkili oldu.

kaynakça 

1900 doğumlular
los angeles doğumlular
1965 yılında ölenler
amerikalı diplomatlar
amerikalı avukatlar
20. yüzyıl amerikalı siyasetçileri
amerikalı antikomünistler
soğuk savaş'ta diplomatlar
amerika birleşik devletleri'nin birleşmiş milletler daimî temsilcileri
1960 amerika birleşik devletleri başkanlık seçimleri
amerikalı siyasetçiler
X'e bağlı şiddetli ve birleşik bağışıklık yetmezliği

x'e bağlı şiddetli ve birleşik bağışıklık yetmezliği kısaca x-scid, adından da anlaşıldığı gibi, vücudumuzun korunmasına yardımcı olan lenfositlerin eksikliğine neden olan bir bağışıklık yetmezliği hastalığıdır.

bu hastalığa neden olan mutasyon il2rg olarak da bilinen interlökin 2 reseptörünün işleyişinden sorumlu olan gende meydana gelir. x-scid ayrıca, x'e bağlı çekinik olarak kalıtılabilir.

dış bağlantılar 
 https://web.archive.org/web/20081122091233/http://www.scid.net/about.htm
 http://www.ncbi.nlm.nih.gov/bookshelf/br.fcgi?book=gene&part=x-scid#x-scid.prevention_of_primar 
 http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/dispomim.cgi?id=308380 
 http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/dispomim.cgi?id=300400 

bağışıklık sistemi bozuklukları
Grete Rehor

grete rehor (30 haziran 1910, viyana - 28 ocak 1987, viyana), avusturya halk partisi'ne bağlı avusturyalı siyasetçidir.

1966 millî meclis seçiminde avusturya halk partisi (övp) mutlak çoğunluğu alınca ii. klaus hükümetinde 1966-1970 yıllar arasında toplumsal i̇dare bakanı olarak görev aldı. böylece avusturya'nın ilk kadın bakanı oldu. bakan olmadan önce sendikada çalışmıştı.

edebiyat 
 maria hampel-fuchs (hrsg.): festschrift für grete rehor, österreichischer arbeiter- und angestelltenbund, wien, 1975
 anton burghardt (hrsg.): soziale sicherheit und politische verantwortung. festschrift für grete rehor verein für sozial- und wirtschaftspolitik, wien, 1975

kaynakça 

avusturyalı siyasetçiler
1910 doğumlular
1987 yılında ölenler
viyana doğumlu siyasetçiler
viyana'da ölenler
Sabunlaşma

esterlerin su alarak alkol ve asitlere ayrışması reaksiyonudur. sabunlaşma esterleşmenin tersi olan bir reaksiyondur.sabunlaşma denilince esterlerin hidrolizi akla gelmektedir. bu tepkimenin gerçekleşmesi için hidroksitlerin sulu çözeltisi daha doğru natriıum hidroksit ya da esterleri parçalaya bilen özel enzimler gerekmektedir. bitkisel ya da hayvansal yağların sabunlaşması sonucu üç değerli bir alkol olan gliserin ile yağ asidi oluşur. sabunlaşma sodyum hidroksit ya da potasyum hidroksit ile yapılırsa yağ asidi yerine bunun sodyum tuzu (beyaz sabun) ya da potasyum tuzu (arap sabunu) elde edilir. sabunlaşma temelde bir çeşit hidroliz reaksiyonudur.

sabunlaşmanın mekanizması

yandaki tabelada da görüldüğü gibi sabunlaşma üç basamakta gerçekleşmektedir.

1.basamakta: bu basamakta görüldüğü gibi hidroksil iyonu molekülün merkezinde bulunna karbonla bağ yapmak üzere atağa geçer. hidroksil iyonunun karbon atomuna bağlanması sırasında karbonn oksijen arasında bulunun iki elektron oksijen atomuna dogru hareket eder.bunun sonucunda bir ester iyonu oluşmuş olur.

2.basamak: bu basakata ise alkolat iyonu molekülün yapısından ayrılarak karbon asiti oluşmuş olur. bu basamaktaki tepkime her iki yöne doğru eşit ağırlıklı olarak gerçekleşmektedir.

3.basamak:son olarak bu basamakta bir önceki basamkta ayrılmış olan alkolat iyonu karbon asitinden dönüşümsüz olarak bir protan yanı bir hidrojen atomunu koparakak sabunlaşma gerçekleşmiş oluşur. burada yan ürün olarak alkol oluşmaktadır.

kaynakça 

bazlar
kimyasal işlemler
konservasyon ve restorasyon
sabunlar
yer değiştirme reaksiyonları
Elgin Baylor

elgin gay baylor (16 eylül 1934; washington, dc - 22 mart 2021; los angeles, kaliforniya) 13 sezon boyunca nba takımı minneapolis lakers/los angeles lakers'ta forma giyen ve forvet pozisyonunda görev yapan amerikalı eski basketbol oyuncusudur. 22 sene boyunca görev yaptığı los angeles lakers takımından son olarak genel menajer olarak ayrılmıştır. yüksek şut yüzdesi, rebound ve pas yeteneği ile ünlenmiştir. "jump shot" olarak anılan şut stilinin öncü oyuncusu olarak kabul edilir. elgin baylor basketboldaki ve nba ligindeki tüm zamanların en başarılı oyunculardan bir olarak kabul edilir.

1975-1979 yılları arasında new orleans jazz takımında koçluk yapmış ve 22 mart 2021 tarihinde los angeles, kaliforniya'da ölmüştür.

nba başarıları 
 yılın çaylağı (1959) 
 all-nba team 10 kez (1959-65, 67-69) 
 nba all-star 11 kez (1959-65, 1967-70) 
 nba all-star maçı mvp ödülü (1959) 
 nba finallerinde bir maçta 61 sayı ile finalde en çok sayı atan oyuncu (24 nisan 1962 tarihinde boston celtics'e karşı) 
 bir maçta 71 sayı ile nba tarihinde 8'cilik (15 kasım 1960 tarihinde new york knicks'e karşı) 
 846 maçta 23,149 sayı ile tüm zamanlarda 4'cülük (maç başına 27.4) ve üç sezon 30 sayı üstü ortalaması (1961-63) 
 nba'in tüm zamanlardaki en çok sayı atan üçüncü oyuncusu olarak emeklilik 
 nba'in all-star maçlarındaki beşinci oyuncusu olarak emeklilik (maç başına 19.8 sayı) 
 nba finalleri tüm zamanlarda sayı olarak altıncılık (44 maçta 26.4) 
 nba playoffları tüm zamanlarda sayı olarak yedincilik (134 maçta 27.0) 
 nba 35. sezon takımı (1980) 
 nba 50. sezon takımı (1996)
 yılın yöneticisi ödülü (2006)
 kariyer boyunca normal sezon maçlarında 87 maçta 40 sayı üzeri (wilt chamberlain, michael jordan ve kobe bryant'ın ardından tüm zamanlarda 4.)

kaynakça

dış bağlantılar 
 elgin baylor biyografisi - nba.com  
 basketball hall of fame sayfası
 elgin took the game to new heights  - espn.com  
 the forgotten pioneer - espn.com  

1934 doğumlular
washington, dc doğumlu basketbolcular
2021 yılında ölenler
los angeles'ta ölenler
afrikalı amerikalı erkek basketbolcular
afrikalı amerikalı spor yöneticileri
amerikalı spor yorumcuları
los angeles lakers basketbolcuları
minneapolis lakers oyuncuları
forması emekli edilmiş nba basketbolcuları
kısa forvet basketbolcular
nba all-star'ları
basketball hall of fame basketbolcuları
los angeles clippers yöneticileri
minneapolis lakers seçimleri
amerika birleşik devletleri kara kuvvetleri askerleri
amerika birleşik devletleri kara kuvvetleri rezerv personeli
nba yayıncıları
nba genel müdürleri
new orleans jazz
seattle redhawks sporcuları
Feyzi İşbaşaran

feyzi i̇şbaşaran (29 mayıs 1956) türk iş insanı ve siyasetçi.

yaşamı 
gazi üniversitesi ticaret ve turizm eğitim fakültesi'ni bitirdi. özel sektörde yöneticilik yaptı. turgut özal'ın başbakan başdanışmanlığı ve başbakan özel kalem müdürlüğü, cumhurbaşkanı başdanışmanlığı görevlerinde bulundu. türkiye ereğli demir-çelik fabrikaları yönetim kurulu üyeliği, vakıflar bankası yönetim kurulu üyeliği, turban turizm a.ş. yönetim kurulu başkanlığı görevlerini yürüttü. tbmm 19. dönem i̇stanbul, 23. dönem elazığ milletvekilidir.

evli ve iki çocuk babasıdır.

polisle girdiği küfürlü kavgadan sonra kesin ihraç istemiyle ak parti myk'si tarafından müşterek disiplin kurulu’na oy birliğiyle sevkine karar verildi 26 aralık 2009'da ak parti'den istifa etti.

kaynakça

dış bağlantılar
twitter'da feyzi i̇şbaşaran 

yaşayan insanlar
1956 doğumlular
karakoçan doğumlular
20. yüzyıl türk iş insanları
21. yüzyıl türk iş insanları
gazi üniversitesinde öğrenim görenler
tbmm 19. dönem i̇stanbul milletvekilleri
tbmm 23. dönem elazığ milletvekilleri
tbmm çevre komisyonu
türkiye cumhurbaşkanlığı başdanışmanları
başbakanlık özel kalem müdürleri
tbmm i̇nsan haklarını i̇nceleme komisyonu
anavatan partisi mensubu siyasetçiler
adalet ve kalkınma partisi mensubu siyasetçiler
21. yüzyıl türk siyasetçileri
türkiye başbakan başmüşavirleri
resim aranan siyasetçiler
Mech

mech, 1977 yılında polonya'nın varşova kentinde kurulmuş müzik grubu. ortaya ilk çıktığı zamanlarda rock ağırlıklı müzik üretmekteydi. 1986 da dağılan grup 2005 yılında tekrar bir araya geldi. yeni grup heavy metal tarzıında müzik üretmeye başladı. grup üyeleri polonya asıllı olup; grubun çaldığı parçaların çoğunluğu leh dilindedir. ancak i̇ngilizce müzikleri de mevcuttur. mech albümündeki painkiller parçası, aynı ismi taşıyan pc oyununda da kullanılmıştır.

üyeler 
maciej januszko - vokal
piotr "dziki" chancewicz - gitar
krzysztof najman - bass
piotr "posejdon" paw³owski - davul

diskografi

bluffmania (1983) 
 piłem z diabłem bruderschaft
 bluffmania
 czy to możliwe
 to kiedyś wróci
 cztery ściany
 maszyna
 dzida
 nautilus

tasmania (1983) 
 tasmania
 spokojnie to minie
 popłoch
 w pajęczej sieci milczeń
 elektryczna kokieteria
 brudna muzyka
 kołysanka dla nienarodzonego
 suahili

mech (2005) 
 piłem z diabłem bruderschaft
 tasmania
 painkiller
 nie widzieć nic
 pain
 brudna muzyka
 realny świat
 all a bad dream
 fear 2004
 daleka droga
 czy to możliwe
 ramiona przygarną zawsze gdzieś

polonyalı müzik grupları
Heinrich Gustav Magnus

heinrich gustav magnus (; d. 2 mayıs 1802 - ö. 4 nisan 1870); alman kimyacı ve fizikçi. akışkanlar mekaniği'nde kullanılan magnus etkisi onun adını taşır.

berlin'de dünyaya gelmiştir. babası zengin bir tüccardır ve 5 erkek kardeşinden biri ünlü ressam eduard'dır (1799-1872). berlin'de okuduktan sonra dönemin kimyacılarından jöns jakob berzelius'a bağlı çalışmak için stokholm'a gitmiştir. sonra da gay-lussac ve thénard'a bağlı çalışmak için paris'e.daha sonra ise teknoloji ve fizik üzerine öğretim görevlisi olmak için 1831'de berlin'deki üniversiteye geri döner. 1834'te asistant profesör 1845'te ise artık profesör olarak görevlendirilir.

öğretmen olarak başarısı hızlı ve olağanüstüdür. açık ve anlaşılır stili ve deneysel ispatlarının mükemmelliği asistanlarını bir grup ateşli bilim adamı olmaya sevk eder. onlara uygulamalı fiziğin önemini göstermeye çalışmaktadır. bunun için de onları şehrin fabrika ve atölyelerine götürür. hatta bir grup genç öğrenciyi haftada bir evinde toplarayak fizikle ilgili sorularını cevaplar ve konuşmalar yapar.

1827'den 1833'e kadar zamanının çoğunu kimyasal araştırmalarla geçirir. bu araştırmalar; ilk platino-ammonium bileşiğinin (magnus's green salt : [pt(nh3)4][ptcl4]) bulunmasıyla ve diğer buluşlarla sonuçlanır.

daha sonraları ise üzerine çalıştığı konular; eritilmiş grena ve vezüviyanit'in yoğunluğunun düşmesi, kandaki gazların emilmesi (1837-1845), sıcaklıkla gazların genleşmesi (1841-1844), suyun ve çeşitli çözeltilerin buhar basıncı (1844-1854), termoelektrik (1851), elektroliz (1856), indüksiyon (1858-1861), ısının gazlardaki iletkenliği (1860), ısının polarizasyonu (1866-1868), ateşli silahların mermilerinin sapmasıdır. 1861'den itibaren daha çok buharların ve gazların ısı geçirimi ile ilgilenmiştir. özellikle kuru ve nemli havadaki davranışlarıyla ve de nemin katı yüzeyler üzerinde yoğunlaşmasıyla oluşan termal etkiler üzerine çalışmıştır.

berlin'deki üniversitede sırasıyla 1847, 1858 ve 1862 yıllarında üç kere fakülte dekanı, 1861'de ise rektör seçilmiştir. ünü ve başarısı nedeniyle devlet tarafından kendisine çeşitli görevler verilmiştir. 1865'te frankfurt'ta düzenlenen konferansta prusya'yı temsil etmiş ve de ağırlık ve uzunluklarda kullanılmak üzere uniform bir metrik sistemi almanya'ya tanıtmıştır. çalışmaları 45 yıl boyunca aralıksız devam etmiştir. i̇lk makalesi daha kendisi öğrenciyken 1825'te, son makalesi ise öldükten hemen sonra yayımlanmıştır. 1840'ta berlin'de yaşayan fransız protestan bir ailenin bertha humblot isimli kızıyla evlenmiştir. bu evliliğinden bir oğlu ve iki kızı olmuştur.

kaynakça 

1802 doğumlular
1870 yılında ölenler
alman kimyagerler
alman fizikçiler
berlin humboldt üniversitesi dekanları
fransız bilimler akademisi üyeleri
Şerif Benekçi

şerif benekçi (d. 29 eylül 1950 kütahya - ö. 8 eylül 2008), türk edebiyatçı ve yazar.

kütahya/gediz’in muhipler köyünde doğdu. i̇lkokulu köyünde bitiren yazar, ankara i̇mam-hatip okulu’nun orta kısmını parasız yatılı olarak okudu. kütahya lisesi’ni bitirdikten sonra yükseköğrenim için gittiği almanya’da bir süre kaldı, goethe enstitüsü'ne devam etti, daha sonra yurda dönüp odtü i̇dari bilimler fakültesi, erzurum aü i̇şletme fakültesi ve mü i̇lahiyat fakültelerine devam ettiyse de bitirmeden ayrıldı. daha sonra aü açıköğretim fakültesi sosyal bilimler önlisans programını bitirdi.

di̇e’de tercüman ve anketörlük, gümrük ve tekel bakanlığı’nda idare müdürlüğü yapan benekçi, bir süre özel sektörde çalıştı, tekrar devlet memurluğuna dönüp i̇stanbul’da on dört yıl i̇mam-hatiplik yaptı. memuriyetinin son yedi yılında dpü’de önce meslek yüksek okulu sekreterliği, ardından bilgi i̇şlem dairesi şube müdürlüğü yapan yazar, 2005 yılında emekliye ayrıldı.

yazı hayatına lise birinci sınıfta (1970) başlayan yazarın ilk romanı olan dikenli topraklar kütahya’da mahalli bir gazetede tefrika edildi. 1977’de bir yayınevinin açtığı roman yarışmasında üçüncü teşvik ödülü aldı, hikâye ve denemeleri değişik dergilerde yayınlandı, dumlupınar üniversitesi’nde "şerif benekçi’nin romanlarında kültürümüzün unsurları" adlı yüksek lisans çalışması yapıldı (2001).

benekçi’nin türk dili ve edebiyatı üzerine yaptığı beş ayrı çalışması, i̇ngilizce’den bir roman çevirisi ve siyer kitabı ile orhan ardıçlı müstearıyla yayımlanmış inceleme ve araştırmaları vardır. 8 eylül 2008'de akciğer kanseri nedeniyle hayatını kaybetti.

romanları 

şimdi ağlamak vakti (1986), 
kırlangıçlar erken göçtü (1987), 
bir şafak yürüyüşü (1988), 
kumsalı olmayan ada (1990), 
güvercin geçidi (1991).

kaynakça 

1950 doğumlular
2008 yılında ölenler
türk edebiyatçılar
20. yüzyıl türk roman yazarları
21. yüzyıl türk roman yazarları
Elektrik makinesi

elektrik makinesi, mekanik enerjiyi elektrik enerjisine ya da elektrik enerjisini mekanik enerjiye çeviren ve aa gerilimin (alternatif gerilim) düzeyini değiştiren cihazdır.
elektrik makineleri üçe ayrılır:

jeneratör 

jeneratör, kullandığı kaynak vasıtasıyla oluşturulan mekanik enerjiyi çıkışında sabit elektrik enerjisi oluşturacak şekilde çeviren cihazdır. jeneratörler aa jeneratörler ve da jeneratörler olmak üzere ikiye ayrılır:

aa jeneratör 

aa jeneratör, kullandığı enerji kaynağı vasıtasıyla oluşan mekanik enerjiyi aa elektrik enerjisine çeviren cihazdır.

aa jeneratörler şöyle sınıflandırılabilir:
 asenkron aa jeneratör veya endüksiyon aa jeneratörü, manyetik alan akımı, alan sarımlarında manyetik endüksiyon oluşturulması yolu ile meydana gelen aa jeneratördür.
 senkron aa jeneratör ise manyetik alan akımı ayrı bir da akım kaynağı (dış da kaynağı veya monteli da kaynağı olabilir) tarafından sağlanan aa jeneratördür.

da jeneratör 

da jeneratör, kullandığı enerji kaynağı vasıtasıyla oluşan mekanik enerjiyi da elektrik enerjisine çeviren cihazdır.
da jeneratörler şöyle sınıflandırılabilir:
 kümülatif bileşenli da jeneratörü, hem paralel alanı hem de seri alanı bulunan ve bu iki alanın etkileri birbirlerini güçlendiren da jeneratörüdür. 
 diferansiyel bileşenli da jeneratörü, paralel alanı ve seri alanının birbirlerinin etkisini azalttığı da jeneratörüdür.
 ayrık uyartımlı da jeneratörü, alan akısı jeneratörden bağımsız farklı bir güç kaynağı tarafından üretilen da jeneratörüdür. 
 seri da jeneratörü, alan devresi armatür ile seri bağlı olan da jeneratörüdür.

motor 

motor, elektrik enerjisini kullanarak mekanik enerji üreten cihazdır. motor, başlıca iki türe ayrılabilir: aa motoru ve da motoru.

aa motoru 

aa motoru girişinde aldığı aa elektrik enerjisini mekanik enerjiye çeviren motordur.

aa motoru'nun türleri:
 asenkron aa motoru veya endüksiyon aa motoru
 senkron aa motoru

da motoru 

da motoru, doğru akımı mekanik enerjiye çeviren motordur. ana bileşenleri: stator, rotor, sargılar (alan sargıları ve armatür sargıları) ve komütatör olarak sayılabilir.

da motoru beş tipte olabilir: 
 bileşik da motoru
 mıknatıslı da motoru
 ayrık uyartımlı da motoru, alan devresi ayrık bir sabit gerilim kaynağından beslenen bir da motorudur. 
 seri da motoru, alan sarımları nispeten daha az sarım sayısına sahip olan ve armatür devresiyle seri bağlı olan da motorudur. 
 paralel da motoru, alan devresinin gücü doğrudan armatür uçlarından aldığı da motorudur.

da motorundaki kayıplar, fırça kayıpları, çekirdek kayıpları, mekanik kayıplar ve parazit kayıpları olarak sıralanabilir.

transformatör 

transformatör aa gerilimi daha yüksek ya da daha alçak bir düzeye çeviren bazen de izolasyon amaçlarıyla aynı düzeyde geri veren cihazdır.

kaynakça 
chapman, stephen j. 2005. electrical machinery fundamentals. 4th ed. new york: mcgraw hill.

elektromekanik mühendisliği
Büyükşehir Radyo Televizyonu

büyükşehir radyo ve televizyonu, kısa adı brt'dir. 1992 ve 1994 yılları arasında faaliyet göstermiştir.

kuruluş yapısı 
brt, nurettin sözen'in belediye başkanlığı döneminde, 1992 ve 1994 yılları arasında i̇bb iktisadi teşekküllerinden kültür anonim şirketi bünyesinde faaliyet göstermiştir. yayınlarını dikilitaş, beşiktaş’taki bulunan ofislerinde hazırlamıştır. stüdyo olarak ise balmumcu, beşiktaş’taki mimar sinan üniversitesi sinema televizyon merkezi’nin imkânlarından yararlanmıştır. harbiye'deki cemal reşit rey konser salonu'nun altındaki itfaiye bölümünün brt stüdyolarına dönüştürülmesi planlanmış, ancak bu proje sürmekte iken brt'nin faaliyetine son verilmiştir.

tarihçe 
brt, ekim 1992 tarihinde yayına başlamıştır. 1993 yılında, süleyman demirel hükûmetinde yaşar topçu'nun ulaştırma bakanlığı yaptığı dönemde, özel radyo ve televizyon kanallarının yayınlarına son verildiğinde, fiilen yayıncılık işine girmiş olan belediyelerin yayın yapmaları da engellenmiştir. brt, 1 nisan 1993 tarihinde fiilen yayınına son vermiş ve çalışanlarının büyük çoğunluğunu işten çıkarmıştır.

nisan 1993'te dönemin cumhurbaşkanı turgut özal'ın ölümü ile cumhurbaşkanlığı ve başbakanlık koltukları da el değiştirmiştir. tansu çiller'in başbakanlığa gelmesi ile brt, kapatılan özel radyo ve televizyonlar ile beraber bir süre sonra tekrar faaliyete geçmiştir.

ancak çok kısa süren bu dönemin ardından, 1994 yerel seçimleri yapılmış ve nurettin sözen'in belediye başkanlığı sona ermiştir. recep tayyip erdoğan'ın belediye başkanlığı döneminde tbmm'de çıkarılan rtük yasası ise belediyelerin yayıncılık faaliyetlerinde bulunmalarını engellemiştir. bu dönemde i̇bb, brt'nin radyo ve televizyon frekanslarını kanal 7'ye devretmiş, brt'nin hukuki varlığı da sona erdirilmiştir.

türkçe televizyon kanalları
türkiye'deki yerel televizyon kanalları
türkiye'deki eski televizyon kanalları
1992'de kurulan televizyon kanalları ve istasyonları
kanal 7
i̇stanbul büyükşehir belediyesi şirketleri
Sersem Kocanın Kurnaz Karısı

sersem kocanın kurnaz karısı, haldun taner'in 1969'da yazdığı üç perdelik bir tiyatro oyunudur.

türk tiyatrosunun klasikleri arasına girmiş bir eserdir. oyunda 19. yüzyıl sonlarında, i̇stanbul'da fransız yazarı moliere'in "george dandin" adlı ünlü eserini prova eden tomas fasulyeciyan tiyatro grubu'nun, çektikleri sıkıntılar yüzünden bursa'da valilik yapan ahmet vefik paşa'nın yanına sığınmasını ve bu sırada yaşanan trajikomik olaylar işlenir. gerçekte hiç aynı sahnede oynamamış olan fasulyeciyan ile küçük i̇smail efendi bu oyunda karakter olarak bir araya getirilmiştir. oyunda, tanzimat dönemi ile batılılaşmaya başlayan osmanlı toplumunda, değişmesi istenen geleneksel değerler ile yeni avrupai değerler arasındaki karşıtlık, tiyatro sanatında yaşanan gerçekler bağlamında ortaya konmaktadır.

eser, ilk defa 1969'da haldun taner ve çetin i̇pekkaya'nın kurdukları bizim tiyatro tarafından sahnelendi.

1978'de münir özkul, necdet yakın, ani i̇pekkaya, birsen kaplangı, şehime erton, ragıp yavuz ve bilge zobu gibi sanatçıların rol aldığı; çetin i̇pekkaya'nın yönettiği oyun i̇stanbul şehir tiyatroları'nda sahnelendi.

aynı kurum 1999'da orhan alkaya'nın rejisiyle oyunu müzikal olarak tekrar sahneledi. orhan alkaya ve savaş dinçel'in yazdığı şarkı sözlerini melih kibar besteledi. oyunun "bir sanatkar asla ayı değildir" başlıklı şarkısı çok popüler oldu. birçok ödül alan ve uzun yıllar sahnede kalan oyunda savaş dinçel, sezai aydın, atacan arseven, ezgim kılınç, nilgün kasapbaşoğlu, şebnem köstem, bilge zobu, can doğan, ragıp yavuz, haşmet zeybek, savaş barutçu, esin eden rol aldı.

kaynakça 

haldun taner oyunları
1969 tiyatro oyunları
türkçe tiyatro oyunları
Wilhelm von Leeb

wilhelm von leeb (tam adı: wilhelm ritter von leeb, 5 eylül 1876; landsberg am lech, oberbayern, bavyera - 29 nisan 1956; füssen, schwaben, bavyera), almanya'nın topçu subayı ve nazi almanyası'nın mareşali.

hayatı
bir harp okulu öğrencisi olarak 1895 yılında bavyera ordusu'na katıldı. topçu teğmen olarak göreve başladıktan sonra boxer i̇syanı sırasında çin'de görev yaptı. daha sonra münih bavyera harp akademisine (1907-1909) katıldı ve berlin'deki genelkurmay'da (1909-1911) görev yaptı. yüzbaşılığa yükselen leeb, erlangen'de bavyera 10. topçu alayı bir batarya komutanı olarak görev yaptı (1912-1913) .

i. dünya savaşı'nda
i. dünya savaşı'nın patlak vermesiyle leeb, bavyera kolordu kurmay başkanlığına  verildikten sonra bavyera 11. piyade tümeni ile hizmet etti. leeb 1916 yazında doğu cephesi'ne nakledildi. ertesi yıl, bavyera veliaht prensi rupprecht'in hizmetine atandı. 29 mayıs 1916tarihinde 2 mayıs 1915 tarihinde yaptığı askeri başarılarından dolayı max joseph askeri şövalye haçı ile ödüllendirildi.

savaştan sonra, ritter von leeb reichswehr'e katıldı. adolf hitler ve nazi partisi'nin yükselişinden önce von leeb, bir tümgeneral olarak wehrkreis vii'de (bavyera kapsamında "askeri bölgesi vii",) görev yaptı.

ii. dünya savaşı'nda
wilhelm von leeb rusya'ya yapılan barbarossa harekâtı taarruzunda kuzey orduları komutanıyken kış bozgunu üzerine 18 ocak 1942'de görevinden alınmıştır.

savaştan sonra, von leeb, yüksek emir duruşmasında nuremberg'de amerikan askeri mahkeme tarafından yargılandı. dokümanların bir kargaşası yüzünden von leeb, dört nezaretin birinde suçlu bulundu ve üç yıl hapsine mahkûm edildi; ama o karardan sonra zaten gözaltında daha fazla zaman geçirdiği için serbest bırakıldı. 1956'da füssen'de ailesinin yanında sakin bir yaşam sürdüren wilhelm ritter von leeb, bir kalp krizi sonrasında ölmüştür.

diğer bilgiler
wilhelm von leeb, 1941 yılında 65. doğum gününde hitler'in doğum günü için kendisine gönderdiği 250.000 reichsmark'ı kabul etmiştir. 1944 yılında von leeb'e 638.000 reichsmark değerinde bavyera'da büyük bir emlak sunulmuştur. bu hediye nazilerin, propaganda amaçlı olarak von leeb'in popülaritesini kullanmak içindi.

ayrıca bakınız 
 polonya seferi
 barbarossa harekâtı

dış bağlantılar 
 almanya tarih müzesi 

1876 doğumlular
1956 yılında ölenler
generalfeldmarschall‎
reichswehr generalleri
heer generalleri
ii. dünya savaşı'nda nazi almanyası'nın askerleri
alman roma katolikleri
topçu subaylar
Georg von Küchler

georg karl friedrich wilhelm von küchler (30 mayıs 1881, hanau, hessen - 25 mayıs 1968, garmisch-partenkirchen, oberbayern, bavyera), almanya'nın subayı ve nazi almanyası'nın generalfeldmareşal'i.

i̇lk yılları 
georg von küchler, harbiye okuluna devam ettikten sonra, 1900 yılında i̇mparatorluk ordusuna girdi ve 25. topçu alayı olarak görev yaptı. üsteğmenliğe terfi ettikten sonra berlin'de genelkurmay'a katılmadan önce, prusya askeri akademisi'nde üç yılını (1910 ile 1913) geçirdi.

birinci dünya savaşı ve savaş yılları 
i. dünya savaşı sırasında batı cephesi'nde topçu batarya komutanı olarak görev yaptı ve somme muharebesi ve verdun muharebesi'ndeki büyük saldırılar da yer aldı. 1916'da 206. piyade tümeninin kurmayı subay oldu. 1919 yılında kuchler, freikorps'a katıldı ve polonya'da kızıl ordu'ya karşı savaştı. almanya'ya döndükten sonra jüterbog topçu okuluna katıldı. kuchler, 1937 yılında wehrkreis i komutanı olarak walther von brauchitsch'in yerine atandı.

i̇kinci dünya savaşı: polonya ve batı cephesi 
i̇kinci dünya savaşı'nın patlak vermesi üzerine, kuchler 3. ordu komutanlığına verildi. polonya'daki kuchler'in birlikleri işgal sırasında danzig'i ele geçirdi.

batı taarruzu sırasında general fedor von bock altında savaşmış ve hollanda'yı işgal eden 18. ordu'ya komuta etti. hollanda muharebesinde moerdijk, rotterdam ve lahey'de hollanda ordusunu mağlup etmeyi başardı. daha sonra kuchler'e bağlı güçler mayıs 1940'ta belçika'yı işgal edip anvers'e taşındı. sonra, fransa'ya geçtiler. dunkirk'te manş denizi'nden gelen i̇ngiliz seferi kuvvetleri (bef) kesmeye çalışırken sonunda başarısızlıkla sonuçlandı.

georg von küchler, mareşal wilhelm ritter von leeb'in yerine 17 ocak 1942 tarihinde kuzey orduları grubu komutanı oldu. kuchler, selefi leeb'in aksine, politik uyumlu olarak görülmüş ve von leeb'in başarısız olduğunu düşünen hitler'in kuchler'in başarılı olacağını umarak onun beğenisi ile karşılanmıştır. küchler 30 haziran 1942'de generalfeldmarschall rütbesine terfi etti.

kuchler, komutasındaki kuzey orduları grubu aralık 1941 ile ocak 1944 tarihleri arası teslim olmaları için sovyet kızıl ordusunu sindirme çabası içinde büyük bombardıman başlatılarak leningrad kuşatmasına devam edilmesine rağmen leningrad'da herhangi bir zafer elde edemedi.

kuchler, carl goerdeler tarafından hitler'e yapılan 20 temmuz suikast girişimine katılması için ikna edilmeye çalışıldı. suikast grubunun hedeflerine sempatik olmasına rağmen, hitler'e suikast girişimine katılmayı reddetti. hitler'e suikast yapmayı reddeden georg von küchler, ii. dünya savaşı sonunda amerikalı işgal otoriteleri tarafından tutuklandı ve yüksek emir duruşmasında 1948'de askeri bir mahkeme tarafından yargılandı. 27 ekim 1948'de sovyetler birliği'nde yirmi yıl hapse mahkûm edildi fakat hastalık ve ileri yaş yüzünden 1953'te serbest bırakıldı.

ayrıca bakınız 
 polonya seferi
 hollanda muharebesi
 barbarossa harekâtı
 leningrad kuşatması

dış bağlantılar 
 almanya tarih müzesi

heer generalleri
1881 doğumlular
1968 yılında ölenler
ii. dünya savaşı'nda nazi almanyası'nın askerleri
generalfeldmarschall
Wilhelm List

wilhelm list (tam adı: siegmund wilhelm list, 14 mayıs 1880; oberkirchberg, württemberg - 16 ağustos 1971; garmisch-partenkirchen, oberbayern, bavyera), almanya'nın subayı ve nazi almanyası'nın generalfeldmareşal'i.

askeri kariyeri
wilhelm list, bir askeri öğrenci olarak 1898 yılında bavyera ordusuna girdi. 1900 yılında, teğmenliğe ve 1913 yılında yüzbaşılığa terfi etti. i. dünya savaşı'nda karargâh subayı olarak görev yaptı. savaştan sonra reichswehr'e katıldı.

1927 yılında albaylığa, 1930 yılında tuğgeneralliğe terfi etti ve 1932 yılında tümgeneralliğe yükseltildi. 1938 yılındaki avusturya'nın ilhakı'ndan (anschluss) sonra wehrmacht'da bundesheer entegre sorumlusu yapıldı.

1939 yılında polonya seferi'nde alman 14. orduya komuta etti. 1939-1941 yılları arası fransa ve yunanistan'da alman 12. ordusuna komuta etti. list'in 12. ordusu dört zırhlı tümen ve 11 motorize piyade tümeni oluşuyordu ve tamamen savunma güçleri olarak yer alıyordu. 1941 yılında güney-doğu başkomutanı olarak görev yapmıştır. temmuz 1942'de sovyetler birliği doğu cephesi orduları grubu başkomutanı oldu.

list, savaştan sonra müttefikler tarafından yakalandı. abd askeriye mahkemesinden tarafından insanlığa karşı işlenen savaş suçları suçlandı ve suçlu bulundu. 1948 şubat'ta ömür boyu hapis cezasına mahkûm edildi. list, 1952 aralık'ta hastalığından dolayı serbest bırakıldı. yine de 19 yıl boyunca yaşadı ve 1971'de öldü.

ayrıca bakınız 
 polonya seferi
 fransa seferi
 balkan cephesi (i̇kinci dünya savaşı)
 mavi operasyon

dış bağlantılar 
 almanya tarih müzesi

kaynakça 

1880 doğumlular
bavyera doğumlular
1971 yılında ölenler
reichswehr generalleri
generalfeldmarschall
heer generalleri
ii. dünya savaşı'nda nazi almanyası'nın askerleri
müebbet hapse mahkûm edilen almanlar
Hartford Whalers

hartford whalers (hartford balina avcılarısı), abd'nin hartford, connecticut kentinde kurulmuş olan ve nhl liginde oynamış bir hokey takımıdır. takım 1972 yılında kurulmuş ve 1997 yılında kapatılmıştır.

emekli edilen formalar 

 
whalers
connecticut'ta buz hokeyi
connecticut'taki spor takımları
amerika birleşik devletleri'ndeki buz hokeyi kulüpleri

feshedilen nhl takımları
Walter von Reichenau

walter karl ernst august von reichenau (8 ekim 1884; karlsruhe, baden - 17 ocak 1942; poltava, ukrayna, sscb), alman subay ve nazi almanyası mareşali.

10 mayıs 1940 tarihinde başlayan ve 25 haziran'da biten batı taarruzunda (fransa seferinde) en büyük rolü oynayan 6. ordu komutanıdır. sovyetler birliği'nin işgali olan barbarossa operasyonu sırasında, güney ordu grubu'nun bir parçası olarak 6. ordu'nun komutanlığını sürdürdü ve ukrayna'yı ele geçirip rusya'nın derinliklerine doğru ilerledi.

1941'de barbarossa harekâtı sırasında 6. ordunun komutanıyken, alman askerlerini doğu cephesinde yahudi sivilleri öldürmeye teşvik eden kötü şöhretli şiddet emri'ni yayınladı. reichenau'nun birlikleri, babi yar'da 33.000'den fazla yahudi'nin katledilmesi komisyonunda einsatzgruppen ile işbirliği yaptı ve holokost sırasında komutası altındaki bölgelerde meydana gelen insanlığa karşı işlenen diğer suçlara yardım etti.

rusya'da bir uçak kazasında öldürülmüş olduğu söylendiyse de 1942'de bir kalp krizi geçirerek ölmüştür.

hayatı 
1903 yılında alman ordusu'na katıldı. i. dünya savaşı sırasında batı cephesi'nde görev yaptı. 1. sınıf demir haç madalyasına layık görüldü ve 1918 yüzbaşı rütbesine terfi etti. bir genelkurmay subayı olarak weimar cumhuriyeti altında orduda kaldı. 1931 yılından başlayarak reichswehr bakanlığı'nda sinyalleri müfettiş kurmay başkanı oldu.

1935 yılında tümgeneralliğe terfi etti ve münih komutanlığı'na atandı.

ailesi oldukça varlıklı olan alman asaletinin uzun bir soyundandır. 19. ve 20. yüzyıllar boyunca ailesi almanya'nın en büyük mobilya fabrikalarından birini işletmekteydi.

hitler ocak 1933'te iktidara geldiğinde, werner von blomberg savaş bakanı oldu ve bakanlar dairesi başkanı olarak atandı. ordu ve nazi partisi arasında irtibat subayı olarak görev yaptı.

eylül 1939'da, polonya'nın işgali sırasında alman 10. ordusu'na komuta etti. 1940 yılında belçika ve fransa işgali sırasında 6. ordu'ya komuta etti ve de 1940 yılının temmuz ayında hitler tarafından mareşalliğe terfi ettirildi.

sovyetler birliği'nin haziran 1941'de işgali sırasında, 6. ordu komutanıydı. ele geçirilen sovyet tanklarını denetledi. bir cetvel kullanarak, her tankın içine girdi ve zırh kalınlığını inceledi. t-34 tanklarını inceleyerek şimdiden savaşı kaybettiklerini söylemiştir.

ölümü
reichenau alışılmış bir arazi koşucusuydu ve 14 ocak 1942'de soğuk havada rutin bir koşudan sonra felç geçirdi. daha sonra tıbbi müdahale için leipzig'e geri götüren uçağın lemberg'de inişi sırasında düşerek ciddi kafa yaralanmaları yaşadı. felçten mi yoksa kazada aldığı yaralanmalardan mı öldüğü bilinmemektedir. güney ordu grubunda yerini fedor von bock aldı ve bir devlet cenazesi töreni düzenlendi.

ayrıca bakınız 
 südet bölgesinin ilhakı / çekoslovakya'nın ilhakı
 polonya seferi
 fransa seferi
 barbarossa harekâtı
 babi yar

dış bağlantılar 
 almanya tarih müzesi

kaynakça 

1884 doğumlular
1942 yılında ölenler
alman soylular
alman naziler
reichswehr generalleri
ii. dünya savaşı'nda nazi almanyası'nın askerleri
heer generalleri
generalfeldmarschall
alman mareşaller
Maximilian von Weichs

maximilian von weichs (tam adı: maximilian maria joseph karl gabriel lamoral reichsfreiherr von und zu weichs an der glon; 12 kasım 1881; dessau, anhalt - 27 eylül 1954; rösberg kalesi, bornheim, nordrhein-westfalen), almanya'nın süvari subayı ve nazi almanyası'nın mareşal'i.

hayatı
weichs, anhalt'da dessau'da, bir ordu albayının oğlu olarak asil bir ailenin içinde doğdu. 1900 yılında bavyera süvarisine girdi ve i. dünya savaşı'nda onlarla savaştı. 1915 yılından 1918 yılına kadar bavyera 3. kolordu genelkurmayı ile hizmet etti. savaştan sonra kurmay pozisyonlarında  çalıştı ve daha sonra öğretim görevlisi olarak görev yeni oluşturulan reichswehr'e kaldı. 3. süvari tümeni ile ekim 1935 yılında ordu'nun yeni kuruluşundan sonra almanya'nın 1. panzer tümenine aktarıldı.

ekim 1937 yılında 13. kolordu komutanı oldu ve daha sonra sudetenland'ın ve 1938'deki alman işgalinde görev yaptı.

weichs, ii. dünya savaşı sırasında 1 şubat 1943 tarihinde generalfeldmarschall rütbesine terfi etti. almanya'nın durumu bu tarihlerde daha korkunç olmaya başlamıştı. ağustos 1943'te weichs, balkanlar'da ordu grubu f komutanlığına getirildi. weichs nihayet, 25 mart 1945 tarihinde emekli oldu. mayıs 1945'te amerikan askerleri tarafından tutuklandı. hapiste kötüleşen sağlık nedenlerinden dolayı serbest bırakıldı. weichs, bonn yakınlarındaki burg rosberg'de öldü.

ayrıca bakınız
 polonya seferi
 fransa seferi
 balkan cephesi
 barbarossa harekâtı
 mavi operasyon

dış bağlantılar
  almanya tarih müzesi

heer generalleri
1881 doğumlular
1954 yılında ölenler
generalfeldmarschall
ii. dünya savaşı'nda nazi almanyası'nın askerleri
savaş suçlarıyla suçlanan kişiler
Fortune 500

fortune 500, fortune dergisi tarafından hazırlanan ve yayınlanan yıllık bir listedir. listede, abd'deki en yüksek net ciroya sahip 500 kurum sıralanır. ancak, fortune, özellikle şirketlerin vergi gelirlerinin etkisini yok etmek için bu hesaplamalarda birçok şirketin cirosu üzerinde düzeltme yapar. fortune global 500'den farkı, fortune 500'ün sadece amerikan kurumlarını içermesidir. fortune 100 ve fortune 1000 de aynı şekilde sıralanan ilk yüz ve ilk bin şirketi içeren listelerdir.

tarihçe 
fortune 500 konsepti, fortune editörü edgar p. smith tarafından oluşturuldu ve ilk liste 1955'te yayınlandı. bu listedeki ilk on şirket general motors, jersey standard, u.s. steel, general electric, esmark, chrysler, armour and company, gulf oil, mobil ve dupont idi.

kaynakça

ayrıca bakınız 
 fortune global 500

dış bağlantılar 
 fortune 500 ana sayfa

şirket listeleri
Ewald von Kleist

ewald jürgen georg von kleist (ca. 1700-1748); alman bilim insanı.
 ewald christian von kleist (1715-1759); alman asker ve şair.
 paul ludwig ewald von kleist (1881-1954); nazi almanyasının mareşali.
 ewald von kleist-schmenzin (1890-1945); 20 temmuz suikast girişiminin katılımcılarından biri.
 ewald-heinrich von kleist-schmenzin (born 1922); ewald von kleist-schmenzin'in oğlu.
Paul Ludwig Ewald von Kleist

paul ludwig ewald von kleist (8 ağustos 1881; posen - 13 ağustos 1954 ya da 16 ağustos 1954; vladimirovka esir kampı, vladimir, sscb), almanya'nın süvari subayı ve nazi almanyası'nın generalfeldmarschall'i.

aristokrat bir ailenin çocuğu olarak braunfels an der lahn'da doğan kleist, alman askeri okulda eğitim görmüş ve 1900 yılında mezun olmuştur. süvarilerde bir teğmen olarak görev yapmış  ve i. dünya savaşı'nda bir alay komutanı olmuştur.

savaştan sonra 1932-1935 arası bir süvari tümeninde komutanı olarak görev yaptı. kleist, ağustos 1939 yılında, yarı emekli olduğunda elli sekiz yaşında aktif görev için geri çağrıldı.

polonya'nın işgalinde, kleist xxii. panzer kolordusuna komuta etti. fransa seferi'nde xli. panzer kolordusuna ve xix. panzer kolordusuna (heinz guderian altında) komuta etti.

kleist alman güney ordu grubuna bağlı 1. panzer ordusuna komuta etmiştir. kafkasya'da ileri hareketi durdurulmuş,  adolf hitler'in emrini açıkça ihlal ederek, sovyet kızıl ordu tarafından imha tehlikesine düştüklerinden dolayı 6. ordu'nun stalingrad'da kuşatılması üzerine geri çekilmek zorunda kalmıştır.

kleist, 1945 yılının nisan ayı sonlarında bavyera'da abd birlikleri tarafından tutuklandı ve i̇ngiliz ordusu'na teslim edildi. eylül 1946'da yugoslavya'ya iade edildi ve yargılamanın ardından savaş suçlarından on beş yıl hapis cezasına çarptırıldı.

1948'de sovyetler birliği'ne iade edildi ve burada savaş suçlarıyla suçlandı. bir duruşmadan sonra 25 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

13 kasım 1954'te kleist, vladimir merkez hapishanesi'nde kalp yetmezliğinden öldü. sovyetler birliği'ndeki alman savaş esirleri arasında rus esaretinde ölen en kıdemli askerdi.

ayrıca bakınız 
 polonya seferi
 fransa seferi
 balkan cephesi (i̇kinci dünya savaşı)
 barbarossa harekâtı
 mavi durum

i̇lgili şarkılar 
 lied der panzergruppe kleist (panzer grubu kleist şarkısı) im westen haben wir dem feind bewiesen ...

kaynakça

dış bağlantılar 
 almanya tarih müzesi 

1881 doğumlular
1954 yılında ölenler
heer generalleri
ii. dünya savaşı'nda nazi almanyası'nın askerleri
generalfeldmarschall
kalp yetmezliğinden ölenler
Baal (oyun)

baal, tiyatro için yazılmış bir oyundur. bertolt brecht,bu oyunu askerlik görevini yaptığı sırada, 1918 yılında yazdı. françois villons'un şiirinden esinlenerek yazılan oyunun başlarda planlanan adı: "baal yemleniyor! baal dans ediyor! baal kendini kutsallaştırıyor!!!". i̇lk kez 8 aralık 1923 tarihinde leipzig eski tiyatro'da alwin kronacher yönetimi ile sahnelenen oyun, ayşe nur kocatopçu tarafından türkçeye çevrilmiştir. yazko çeviri dergisi'nde yayınlanmıştır.

oyun 
oyun 20. yüzyılın başlarında geçmektedir. oyunun geçtiği yer belli değildir.

oyuncular; 
 baal: şair
 ekart: besteci, baal'ın arkadaşı
 mech: yayıncı ve büyük tüccar
 emilie: mech'in karısı
 dr. piller: eleştirmen
 johanna: johannes'in kız arkadaşı
 luise: garson kız
 johannes schmidt: baal'ın hayranı genç
 i̇ki kız kardeş

konu 
baal genç ve yetenekli bir şairdir ve bir akşam yemeğinde koruyucusu büyük tüccar mech ve misafirlerine şiirlerini okur. coşkuyla ve büyük bir sevgi ile karşılanmasına rağmen, baal bunları umursamaz ve terbiyesizce davranışlarda bulunur ve yemekten kovulur. bunun üzerine baal şunları söyler: "senin bana verdiğin şarap, beni sarhoş etmişse ben ne yapabilirim" mech'in karısı baal'ın sevgilisi olur. baal kadına kötü davranır ve bir keresinde, mahzende kadını arabacıyı öpmeye zorlar. kendisine hayran olan johannes'in genç sevgilisi johanna ile yatar. baal'ın kendisinden bıktığını anlayan johanna, umutsuz bir şekilde, nehre atlayarak intihar eder.

baal başlarda çok sevdiği sophie dechant'ı hamile bırakır; fakat ondan çok çabuk sıkılır ve onu arkadaşı ekart'a devretmek ister. baal, ekart'a şunları söyler:"kadınımı alman için sana ne vermeliyim?". i̇lkbaharda ekart'la birlikte kaçarlar ve ülkeyi baştan sona birlikte dolaşırlar. sekiz yılın sonunda baal, ekart'ı boğar ve kendisi de yanlarına sığındığı oduncuların yanında ölür. oyun bir oduncunun, baal'ın son sözlerini söylemesi ile son bulur: "ben hala yağmuru dinliyorum"

bertolt brecht oyunları
1918 tiyatro oyunları
afiş aranan tiyatro oyunları
Piçan Krallığı

piçan krallığı, (çince: 鄯善, shànshàn, uygurca: piçan) kabaca milattan önce 200 ile milattan sonra 1000 yıllarında taklamakan çölü'nün kuzeydoğusunda lop nur tuz gölü içine alan bölgede kurulmuş, çince adı shànshàn olan bir krallıktır.

tarihi 
milattan önce 126 yılında, çin'den gönderilen, zhang qian lop nur gölü yakınında kurulan loulan bir şehir gibi korunurdu diye yazmıştır.

milattan önce 77 yılında çin'den gönderilen elçi fu jiezi (çince: 傅介子; wade-giles: fu chiehtzu) loulan kralı olan chang gui'yi bıcaklayıp öldürür. aynı yılda bu krallık çine bağımlı kukla bir krallık olur ve ismi shànshàn (鄯善) krallığı olarak değiştirilir.. başkenti lop nur'un güneybatısında, çağdaş ruoqiang (çakılık) yakınlarda, dunhuang ve khotan (hotan) arasındaki güney i̇pek yolu üzerindedir.

krallar 
en azından alttaki listedeki krallardan çin kaynaklarında bahsedilir:

ekonomi 
çince han shu (çince: 漢書, hàn shū) kitabınının 96a bölümünde şöyle yazılmıştır;

bu ülke kumlu ve tuzludur, çok az ekilebilir tarlaları vardır, tahıl ve tarımsal ürünleri komşu ülkelerden satın alırlar. ülkede yeşimtaşı, pek çok kamış, çin ilgın ağacı, hutong-ağacı, ve beyaz ot imal edilir. halk kendi hayvan sürüleri ile su ve çayırı bol olan otlaklara giderler. eşek, at ve pek çok develeri var.

 din 
başlangıçta piçan krallığının dininin ne olduğu tam bilinmezsede, tahminen millattan sonra birinci yüzyıldan itibaren budizm dininin yaygın olduğu var sayılır. milattan sonra 399 yılında burayı gezen faxian (çince basit: 法显; geleneksel: 法顯; pinyin: fǎxiǎn; fa-hsien)'a göre, o zamanlar burada hinayana (sanskritçe: हीनयान; hīnayāna) budizmi inançlı 4000 budist rahip yaşarmış. piçan krallığının  budist birliğinin toplantı (sangha) merkezi 3. yüzyılda  kroraina (loulan)'da bulunurdu.

 notlar 

 kaynakça 
 folke bergman, archaeological researches in sinkiang. especially the lop-nor region. (reports: publication 7), stockholm 1939 
 t. burrow, a translation of the kharosthi documents from chinese turkestan. london 1940  
 sven hedin, scientific results of a journey in central asia 1899–1902, 6 bände text + 2 bände karten, stockholm 1904–7.  
 aurel stein, serindia: detailed report of explorations in central asia and westernmost china, 5 vols. clarendon press., london & oxford 1921   
 aurel stein, innermost asia: detailed report of explorations in central asia, kan-su and eastern iran, 5 vols. clarendon press., london 1928  
 marylin m. rhie, early buddhist art of china and central asia (handbook of oriental studies / handbuch der orientalistik - part 4: china, 12, vol. 1) (handbook of oriental studies/handbuch der orientalistik). brill academic publishers, isbn 90-04-11201-4
 marianne yaldız, archäologie und kunstgeschichte chinesisch-zentralasiens (xinjiang). handbuch der orientalistik, abteilung 7, band 3, abschnitt 2. brill, leiden 1987 isbn 90-04-07877-0
 yuri bregel, an historical atlas of central asia.'' brill, leiden 2003. isbn 90-04-12321-0

dış bağlantılar 

doğu türkistan
Aşağı Oder Vadisi Millî Parkı

aşağı oder vadisi ulusal parkı almanya ve polonya'ya yayılmış bulunan doğal parktır. park, oder nehri'nin batı tümseğindedir; almanya sınırları içindeki brandenburg eyaletinde ve polonya'nın kuzey sınırları içinde bulunur. alman sınırları içindeki bölge parklaştırılarak nationalpark unteres odertal (aşağı oder vadisi milli parkı) adı verilmiştir. polonya sınırlarındaki alan da parklaştırılmış ve park krajobrazowy dolina dolnej odry adını almıştır. uluslararası park 165 km² yer kaplarken (almanya 105 km², polonya 60 km²); çevredeki diğer doğal alanların da birleşimi ile uluslararası park 1,172 km² alan kaplar. park, iki ülkenin ortak kararı ile 1992 yılında açılmıştır.

bölgede nadir rastlanan hayvan türleri kara leylek, sarı kamışçın, bıldırcın kılavuzu, susamuru ve avrupa kunduzudur.

dış bağlantılar 
 tourism association  

almanya'daki millî parklar
Harz Millî Parkı

harz ulusal parkı iki alman eyaleti, aşağı saksonya ve saksonya-anhalt'da bulunan doğal bölgedir. parkın büyük bölümü; harz dağı'nın batısında, herzberg'den ve bad lauterberg'in kuzey ucundan to bad harzburg ve ilsenburg'un kuzey meyiline kadar gider. bölgenin %95'i ormanlarla kaplanmıştır. genel olarak buradaki ağaçlar ladin ve avrupa kayınıdır. yine bölgede birçok turbalık ve granit kayaları ve çaylar bulunur. park, avrupa birliği'nin natura 2000 çalışmasının bir parçasıdır.

dış bağlantılar 
 resmi site 
 lynx project site 

ulusal parkı
almanya'daki millî parklar
aşağı saksonya coğrafyası
saksonya-anhalt coğrafyası