Acı bakla

acı bakla, fabaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir. 3000 yıl önce bazı türlerinin tarımına başlanmıştır. çiçekleri dik salkımlar şeklinde kümelenmiştir, 30–120 cm'e kadar boylanabilir. yabanıl türlerin çoğu akdeniz çevresinde ve kuzey amerika'da yetişir. bazı türleri süs yeşil gübre olarak tarlalara ya da süs bitkisi olarak bahçelere ekilir. tohumları ise genellikle hayvan yemi olarak kullanılır. türkiye hem kültürü yapılan türler ve onların yabani formları, hem de sınırlı amaçlarla kültürü yapılan acı bakla türleri açısından zengindir ve doğal bitki örtüsünde türleri ile bu türlere ait alt türler oldukça yaygındır.

taksonomi
acı bakla cinsine bağlı türler (2022):

 lupinus abramsii - c.p. sm.  
 lupinus adsurgens - drew 
 lupinus affinis - j. agardh  
 lupinus agardhianus - a. heller 
 lupinus albicaulis - douglas  
 lupinus albifrons - benth. 
 lupinus albus - l. 
 lupinus alpicola - l.f. hend. ex piper 
 lupinus ammophilus - greene 
 lupinus amphibius - suksd. 
 lupinus andersonii - s. watson 
 lupinus angustiflorus - eastw. 
 lupinus angustifolius - l. 
 lupinus antoninus - eastw. 
 lupinus apertus - a. heller 
 lupinus arboreus - sims 
 lupinus arbustus - douglas ex lindl. 
 lupinus arcticus - s. watson 
 lupinus argenteus - pursh 
 lupinus aridus - douglas 
 lupinus arizonicus - (s. watson) s. watson 
 lupinus atlanticus - gladst.	 
 lupinus bakeri - greene 
 lupinus barbiger - s. watson 
 lupinus bartolomei - m.e. jones	 
 lupinus benthamii - a. heller 
 lupinus bicolor - lindl. 
 lupinus bingenensis - suksd. 
 lupinus brevicaulis - s. watson 
 lupinus brevior - (jeps.) j. christian & d.b. dunn 
 lupinus breweri - a. gray  
 lupinus burkei - s. watson 
 lupinus caespitosus - nutt. 
 lupinus caudatus - kellogg 
 lupinus cervinus - kellogg 
 lupinus chamissonis - eschsch. 
 lupinus chihuahuensis - s. watson 
 lupinus citrinus - kellogg 
 lupinus concinnus - j. agardh  
 lupinus confertus - kellogg 
 lupinus congdonii - (c.p. sm.) d.b. dunn 
 lupinus constancei - t.w. nelson & j.p. nelson 
 lupinus covillei - greene 
 lupinus crassus - payson 
 lupinus croceus - eastw. 
 lupinus culbertsonii - greene 
 lupinus cumulicola - small 
 lupinus cusickii - s. watson 
 lupinus dalesiae - eastw. 
 lupinus densiflorus - benth. 
 lupinus depressus - rydb. 
 lupinus diffusus - nutt. 
 lupinus duranii - eastw. 
 lupinus elatus - i.m. johnst. 
 lupinus elegans - kunth 
 lupinus elmeri - greene  
 lupinus evermannii - rydb. 
 lupinus excubitus - m.e. jones 
 lupinus eximius - burtt davy 
 lupinus fissicalyx - a. heller 
 lupinus flavoculatus - a. heller 
 lupinus formosus - greene 
 lupinus fulcratus - greene 
 lupinus garfieldensis - c.p. sm. 
 lupinus gormanii - piper 
 lupinus gracilentus - greene 
 lupinus grayi - (s. watson) s. watson 
 lupinus guadalupensis - greene 
 lupinus hartmannii - c.p. sm. 
 lupinus hartwegii - lindl. 
 lupinus havardii - s. watson 
 lupinus hilarianus - benth.	 
 lupinus hillii - greene  
 lupinus hirsutissimus - benth. 
 lupinus hispanicus - boiss. & reut. 
 lupinus holmgrenianus - c.p. sm. 
 lupinus holosericeus - nutt. 
 lupinus horizontalis - a. heller  
 lupinus huachucanus - m.e. jones 
 lupinus hyacinthinus - greene ex c.f. baker 
 lupinus hybridus - lem. 
 lupinus insignis - glaz. ex c.p. sm.	 
 lupinus johannis-howellii - c.p. sm. 
 lupinus jonesii - rydb. 
 lupinus kingii - s. watson 
 lupinus kuschei - eastw. 
 lupinus lapidicola - a. heller 
 lupinus latifolius - lindl. ex j. agardh 
 lupinus lemmonii - c.p. sm.  
 lupinus lepidus - douglas ex lindl.  
 lupinus leucophyllus - douglas ex lindl. 
 lupinus littoralis - douglas 
 lupinus longifolius - (s. watson) abrams 
 lupinus ludovicianus - greene 
 lupinus luteolus - kellogg 
 lupinus lutescens - c.p. sm. 
 lupinus luteus - l. 
 lupinus lyallii - a. gray 
 lupinus maculatus - rydb. 
 lupinus magnificus - m.e. jones  
 lupinus malacophyllus - greene 
 lupinus minimus - douglas ex hook. 
 lupinus mollis - a. heller 
 lupinus monticola - rydb. 
 lupinus mutabilis - sweet 
 lupinus nanus - douglas ex benth. 
 lupinus neomexicanus - greene 
 lupinus nevadensis - a. heller 
 lupinus nipomensis - eastw. 
 lupinus nootkatensis - donn ex sims 
 lupinus obtusilobus - a. heller 
 lupinus odoratus - a. heller 
 lupinus onustus - s. watson 
 lupinus oreganus - a. heller 
 lupinus ornatus - douglas ex lindl. 
 lupinus pachylobus - greene 
 lupinus padre-crowleyi - c.p. sm. 
 lupinus palaestinus - boiss.	 
 lupinus pallidus - brandegee 
 lupinus palmeri - s. watson 
 lupinus parviflorus - nutt. ex hook. & arn. 
 lupinus peirsonii - h. mason 
 lupinus perennis - l. 
 lupinus pilosus - l. 
 lupinus plattensis - s. watson 
 lupinus polycarpus - greene 
 lupinus polyphyllus - lindl. 
 lupinus pratensis - a. heller 
 lupinus prunophilus - m.e. jones 
 lupinus punto-reyesensis - c.p. sm. 
 lupinus purpurascens - a. heller 
 lupinus pusillus - pursh  
 lupinus rivularis - douglas ex lindl. 
 lupinus roseolus - rydb. 
 lupinus ruber - a. heller 
 lupinus sabinianus - douglas ex lindl. 
 lupinus saxosus - howell 
 lupinus sellulus - kellogg 
 lupinus sericatus - kellogg 
 lupinus sericeus - pursh 
 lupinus shockleyi - s. watson  
 lupinus sierrae-blancae - wooton & standl. 
 lupinus sparsiflorus - benth. 
 lupinus spectabilis - hoover 
 lupinus stiversii - kellogg  
 lupinus subcarnosus - hook. 
 lupinus sublanatus - eastw. 
 lupinus subvexus - c.p. sm. 
 lupinus succulentus - douglas ex k. koch 
 lupinus suksdorfii - b.l. rob. 
 lupinus sulphureus - douglas ex hook. 
 lupinus texensis - hook. 
 lupinus tidestromii - greene 
 lupinus tracyi - eastw. 
 lupinus truncatus - nutt. ex hook. & arn. 
 lupinus uncialis - s. watson  
 lupinus vallicola - a. heller 
 lupinus variicolor - steud. 
 lupinus villosus - willd. 
 lupinus volutans - greene 
 lupinus westianus - small 
 lupinus wyethii - s. watson 

melezler:
 lupinus × alpestris - a. nelson 
 lupinus × cymba-egressus - c.p. sm. 
 lupinus × inyoensis - a. heller

dış bağlantılar 
 bitkiler aleminde baklagillere kadar sınıflandırma
 tirmisle ilgili bilimsel bir çalışma için bkz. http://www.turkishstudies.net/makaleler/718746398_24davulcumahmut-sos-347-360.pdf

kaynakça 

fabaceae