VIII. Edward

viii. edward, sonradan windsor dükü prens edward veya doğum adıyla edward albert christian george andrew patrick david (23 haziran 1894 – 28 mayıs 1972), 20 ocak 1936'dan, aynı yılın 11 aralığı'ndaki tahttan çekilmesine kadar birleşik krallık, i̇ngiliz i̇mparatorluğu dominyonlarının kralı ve britanya hindistanı'nın imparatoru. amerikalı wallis warferd simpson ile evlenebilmek için tahttan çekilmiş ve böylece kendi isteğiyle tahtı bırakan ilk birleşik krallık kralı olmuştur.

saltanatı ve tahttan çekilmesi 
york dükü george (sonradan kral v. george) ile prenses mary'nin (sonradan kraliçe mary) en büyük oğlu olan edward, babasının tahta çıkması (6 mayıs 1910) üzerine tahtın varisi oldu. kraliyet deniz kuvvetleri'ne katılmak üzere eğitilmesine (1907 - 1911) karşın, i. dünya savaşı sırasında kurmay subay olarak özel bir piyade alayında görev aldı. 4 eylül 1936 tarihinde türkiye'ye ziyarette bulunan edward babasının 1928'de hastalanmasından sonra ülke yönetimiyle ilgilenmeye başladı.

edward 1930'da simpson'larla tanıştı. i̇lk eşinden 1927'de ayrılan bayan simpson, ikinci evliliğini 1928'de ernest simpson ile yapmıştı. edward ile bayan simpson arasındaki dostluk zamanla aşka dönüştü. ama edward bu konuyu babasına açamadan v. george öldü (20 ocak 1936) ve edward kral ilan edildi. edward'ın tahta çıktıktan sonra ilk girişimi, saray harcamalarını kısmak oldu. 1936'da ilk yurt dışı ziyaretini türkiye'ye yaparak, cumhurbaşkanı mustafa kemal atatürk ile görüştü. kasım 1936'da parlamento'yu açtıktan sonra güney galler'deki sorunlu bölgeleri ziyaret etti. bu arada, bayan simpson 27 ekim 1936'da kocasından boşandı. edward, bayan simpson'la evlenebilmek için kraliyet ailesinin onayını almaya çalıştıysa da başarılı olamadı. öte yandan, i̇ngiltere kilisesi ve önde gelen siyaset adamları da bu evliliğe karşıydılar; bu konuda edward'ı destekleyen tek kişi winston churchill'di. başbakan stanley baldwin ise, bu ilişkinin krallığın bütünlüğünü tehlikeye düşürdüğünü ileri sürerek, edward'ı bu evlilikten vazgeçirmeye çalıştı. edward, 13 kasım'da baldwin'e bayan simpson'la evlenmek istediğini ve eğer bu evliliği kral olarak gerçekleştiremeyecek olursa, tahttan çekilmeye hazır olduğunu bildirdi. baldwin'in hükûmetinin bu evliliği kabul edemeyeceğini bildirmesi (2 aralık) üzerine, tahttan çekildiğini açıklayan belgeyi 10 aralık'ta parlamento'ya sundu. bu belgenin parlamento'da onaylandığı 11 aralık akşamı yaptığı radyo konuşmasında tahttan çekildiğini açıkladı ve aynı gün i̇ngiltere'yi terk etti. 12 aralık'ta taç giyerek yerine geçen kardeşi vi. george, edward'ı windsor dükü yaptı.

tahttan çekildikten sonraki hayatı 
bayan simpson'ın boşanma kararı resmilik kazandıktan sonra, edward ve simpson 3 haziran 1937'de fransa'da i̇ngiltere kilisesi'ne bağlı bir papaz tarafından evlendirildi. bundan birkaç gün önce kral vi. george, kabine'nin tavsiyesi üzerine, yalnızca düke altes unvanını vermiş, düşesi bu onur unvanından yoksun bırakmıştı.

sonraki iki yıl boyunca daha çok fransa'da yaşayan edward, birçok avrupa ülkesini ziyaret etti. almanya'da naziler tarafından çok iyi karşılandı ve adolf hitler'le görüştü (ekim 1937). ii. dünya savaşı sırasında, fransa'nın işgali üzerine madrid'e geçti. burada, naziler onu yeniden kral ilan edip i̇ngiltere'deki hükûmete karşı kullanmaya çalıştılar. 1940'ta winston churchill tarafından bahamalar valiliğine getirildi ve bu görevini savaş sonuna değin sürdürdü. 1945'ten sonra çoğunlukla paris'te yaşayan edward, ilk kez 1967'de düşesle birlikte, kraliyet ailesinin diğer üyelerinin de katıldığı resmi bir törene davet edildi. dük ve düşes öldükten sonra windsor şatosu topraklarındaki frogmore'da yan yana gömüldüler.

unvanları 

 23 haziran 1894 - 28 mayıs 1898: altesleri york prensi edward
 28 mayıs 1898 - 22 ocak 1901: kraliyet altesleri york prensi edward
 22 ocak 1901 - 9 kasım 1901: kraliyet altesleri cornwall ve york prensi edward
 9 kasım 1901 - 6 mayıs 1910: kraliyet altesleri galler prensi edward
 6 mayıs 1910 - 23 haziran 1910: kraliyet altesleri cornwall dükü
 23 haziran 1910 - 20 ocak 1936: kraliyet altesleri galler prensi
 20 ocak 1936 – 11 aralık 1936: majesteleri kral
 11 aralık 1936 - 8 mart 1937: kraliyet altesleri prens edward
 8 mart 1937 - 28 mayıs 1972: kraliyet altesleri windsor dükü

galeri

popüler kültürdeki yeri 
 zoraki kral filminde viii. edward'ı guy pearce canlandırmıştır.
 the crown dizisinde viii. edward'ı alex jennings  ve derek jacobi canlandırmıştır.

kaynakça 

 

 
1894 doğumlular
1972 yılında ölenler
windsor hanedanı
birleşik krallık kral ve kraliçeleri

i. dünya savaşı'nda britanyalılar

britanyalı mareşaller

bahamalar devlet başkanları

oxford üniversitesinde öğrenim görenler

kanada devlet başkanları
yeni zelanda devlet başkanları

güney afrika cumhuriyeti'nin hükümdarları
birleşik krallık prensleri

royal society üyeleri

fransa'da kanserden ölenler
paris'te ölenler
i̇spanya altın post nişanı şövalyeleri