Sur

sur, bir yerleşim yerini savunma amacıyla inşa edilen bir tür tahkimattır. antik dönemlerden beri yerleşim yerleri ya da kalelerin etrafına inşa edilen surlar, berlin duvarı örneğindeki gibi modern dönemlerde de kullanılır. tarihî surlar üzerinde, savunmayı ve gözetleme kabiliyetini artırmak amacıyla yuvarlak ya da köşeli surdan daha yüksek şekilde yapılan kulelere "burç" adı verilir. modern sur amacını taşıyan duvarlarda ise bu yapılara sadece "gözetleme kulesi" denir. kimi surlarda, etkinliği artırmak için surun dış cephesine hendek kazılır.

vikipedi'deki sur maddeleri, dönemlerine göre şunlardır;

antik dönem surlarına örnekler 

 anastasios suru
 babil antik kenti surları 
 çin seddi
 hadrian duvarı
 limes duvarı ve kaleleri
 servius surları
 truva surları

ayakta kalan orta çağ surlarına örnekler

almanya 

 ahrweiler
 amberg surları 
 aub surları
 augsburg surları 
 cottbus
 dinkelsbühl surları 
 duisburg surları kalıntıları 
 füssen surları 
 ingolstadt surları 
 iphofen
 kronach surları
 neubrandenburg
 neuburg an der donau
 nördlingen şehir duvarı 
 nürnberg surları ve büyük şehir kalesi 
 paderborn
 rostock şehir duvarı 
 rothenburg ob der tauber şehir duvarı
 schweinfurt
 tangermünde surları
 ulm şehir surları
 überlingen

birleşik krallık 

 caernarfon surları (galler) 
 chester surları (i̇ngiltere) 
 canterbury surları (i̇ngiltere) 
 conwy surları (galler)
 derry surları (kuzey i̇rlanda) 
 york surları (i̇ngiltere)

fas 

 aït benhaddou büyük köy surları
 fes surları 
 meknes surları 
 rabat surları
 taroudant
 varzazar surları

fransa  

 aigues-mortes surları 
 avignon surları 
 besançon
 briançon surları 
 cité de carcassonne
 concarneau surları 
 fougères şatosu surları
 guérande surları 
 laon surları 
 le mans
 neuf-brisach' ın yıldız şeklinde surları 
 provins surları 
 riquewihr surları 
 saint-malo surları
 vannes surları 
 villefranche-de-conflent surları

hırvatistan  

 dubrovnik surları
 korčula surları 
 krk şehir duvarı 
 split surları 
 ston duvarları
 zadar surları

hollanda 

 bourtange'nin yıldız şeklinde tahkimatı 
 brielle'nin yıldız şeklinde surları
 den helder kale surları ve kanalları 
 naarden'in yıldız şeklinde surları
 middelburg hendekleri

i̇spanya 

 albarracín surları 
 ávila şehir duvarı
 cádiz surları 
 ciudad rodrigo surları 
 córdoba sur kalıntıları 
 girona surları 
 granada surları
 ibiza kenti surları 
 lugo surları 
 málaga, alcazaba surları 
 niebla duvarları 
 peñíscola surları
 saguntum surları 
 segoiva surları 
 toledo surları
 tossa de mar duvarları

i̇talya 

 arezzo surları
 bergamo surları
 cagliari surları ve castello 
 cittadella surları
 città di castello surları 
 ferrara surları 
 gallipoli surları
 gradara surları
 iesi surları 
 lucca surları 
  marostica surları 
 montagnana surları 
 monteriggioni surları 
 padova surları 
 palmanova'nın yıldız şeklinde surları
 peschiere del garda surları 
 pisa surları 
 prato surları
 sabbioneta surları 
 siracusa surları 
 treviso surları
 verona surları ve kalesi

macaristan 

 budin surları, budapeşte 
 eger surları 
 pécs surları
 sopron surları 
 veszprém surları

polonya 

 chełmno surları 
 danzig (gdańsk) sur ve hendekleri 
 kraków surları ve wawel kalesi 
 marlbork kalesi surları 
 moryń şehir duvarı 
 varşova surları
 zamość'un yıldız şeklinde surları

portekiz 

 almeida yıldız şekilli surları 
 bragança surları 
 elvas surları 
 lagos şehir duvarı
 monção surları 
 monsaraz surları 
 óbidos surları

romanya 

 alba iulia'nın yıldız şekilli şehir suru 
 arad kalesinin yıldız şekilli surları
 brașov surları 
 sighișoara surları 
 târgu mureș ortaçağ kalesi

türkiye 

 ankara surları 
 alanya surları 
 assos şehir surları
 bursa şehir surları
 diyarbakır surları
 i̇stanbul surları
  i̇znik surları
 sinop surları 
 sığacık şehir duvarları 
 trabzon surları

yunanistan 

 gümülcine
 hanya surları 
 kandiye surları 
 kavala surları 
 khios surları 
 kos surları kalıntıları
 korfu surları 
 monemvasia
 i̇nebahtı
 rodos surları 
 selanik surları 
 yanya surları

diğer ülkeler

 akka surları (i̇srail)
 baalbek kale surları ve akropolis (lübnan) 
 bakü surları (azerbaycan)  
 bardejov duvarı (slovakya)  
 belgrad kalesi surları (sırbistan) 
 bellinzona surları (i̇sviçre) 
 berat surları (arnavutluk) 
 binche surları (belçika) 
 bizerte surları (tunus) 
 bratislava sur kalıntıları ve kale (slovakya)
 brest surları (belarus) 
 budva surları (karadağ) 
 buhara kale suru (özbekistan) 
 campeche surları (meksika) 
 cartagena surları ve kalesi (kolombiya)
 erbil surları (irak) 
 ergiri surları (arnavutluk)
 freistadt surları (avusturya) 
 galle surları (sri lanka) 
 gazimağusa surları (kıbrıs)
 graz sur kalıntıları (avusturya) 
 halep surları (suriye) 
 hamina şehir surları (finlandiya) 
 hive surları (özbekistan) 
 huế surları (vietnam) 
 jaisalmer surları (hindistan) 
 kano surları (nijerya) 
 kayrevan surları (tunus) 
 kotor surları (karadağ) 
 kudüs surları (i̇srail, filistin) 
 lahor surları (pakistan) 
 lefkoşa surları (kıbrıs)
 luzern duvarı (i̇sviçre) 
 manila, intramuros surları (filipinler) 
 mestia surları (gürcistan) 
 monaco-ville şehir surları (monako) 
 moskova kremlini (rusya) 
 narva şehrin ve kalenin surları (estonya) 
 novi sad, petrovaradin surları (sırbistan)
 osaka kalesi ve hendekleri (japonya) 
 peking, yasak şehir surları (çin) 
 pingyao surları (çin)
 québec surları (kanada)
 safakes surları (tunus) 
 san juan surları (porto rico, abd) 
 san marino şehri surları (san marino) 
 sana'a surları (yemen) 
 seul surları (güney kore) 
 smensk surları (rusya) 
 susa surları (tunus) 
 suwon surları (güney kore) 
 şibam surları (yemen)
 tallinn surları (estonya) 
 valetta surları (malta) 
 vatikan surları (vatikan)
 velikiy novgorod (rusya)
 visby surları (i̇sveç)
 xi'an surları (çin)

modern dönem surları 

 amerika-meksika sınırı 
 berlin duvarı
 hindistan-pakistan sınırı 
 suriye-türkiye sınır duvarı