mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Yüzören, Horasan

yüzören, erzurum ilinin horasan ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

tarihçe 
mahallenin eski adı 1835 yılı kayıtlarında yüzviran olarak geçmektedir. 1993 yılında büyükşehir olan erzurum’da, 2012 yılında 6360 sayılı yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. bu köy de horasan belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.

coğrafya 
mahalle, erzurum il merkezine 88 km, horasan ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır. mahalle, horasan'ın güneybatısında olup, / numaralı erzurum-ağrı (köprüköy-horasan) devlet/uluslararası yoluna, çamurlu mahallesi üzerinden  6,3 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

horasan'ın mahalleleri
Çamurlu, Horasan

çamurlu, erzurum ilinin horasan ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

tarihçe 
mahallenin eski adı 1835  yılı kayıtlarında çamurli olarak geçmektedir. 1993 yılında büyükşehir olan erzurum’da, 2012 yılında 6360 sayılı yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. bu köy de horasan belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.

coğrafya 
mahalle, erzurum il merkezine 89 km, horasan ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır. mahalle, horasan'ın güneybatısında olup, / numaralı erzurum-ağrı (köprüköy-horasan) devlet/uluslararası yoluna, 4 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

horasan'ın mahalleleri
Karapınar, Horasan

karapınar, erzurum ilinin horasan ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

tarihçe 
mahalle, 1914 yılından beri aynı adı taşımaktadır. 1993 yılında büyükşehir olan erzurum’da, 2012 yılında 6360 sayılı yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. bu köy de horasan belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.

coğrafya 
mahalle, erzurum il merkezine 115 km, horasan ilçe merkezine 32 km uzaklıktadır. mahalle, horasan'ın doğusunda olup, / numaralı erzurum-ağrı (horasan-eleşkirt) devlet/uluslararası yoluna, teknecik, arpaçayır, kırklar, şeyhyusuf, kemerli ve aras mahalleleri üzerinden 25,6 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

horasan'ın mahalleleri
Muratbağı, Horasan

muratbağı, erzurum ilinin horasan ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

tarihçe 
mahallenin eski adı 1928 yılı kayıtlarında maslahat, 1968 yılı kayıtlarında ise kutlutaş olarak geçmektedir. 1993 yılında büyükşehir olan erzurum’da, 2012 yılında 6360 sayılı yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. bu köy de horasan belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur. 1983 erzurum - kars depreminin merkez üssü bu köydür.

coğrafya 
mahalle, erzurum il merkezine 116 km, horasan ilçe merkezine 19 km uzaklıktadır. mahalle, horasan'ın kuzeybatısında olup, çayırdüzü, yeşildere ve dalbaşı mahalleleri üzerinden, bir köy yoluyla ilçe merkezine bağlıdır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

horasan'ın mahalleleri
Akbaba, Tortum

akbaba, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 

akbaba'nın eski adı şipek'tir. nitekim 1574 tarihli osmanlı mufassal defteri ile 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde şipek (شیپك) olarak geçer.

şipek köyü, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tao'da yer alır. nitekim osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında gürcülerden ele geçirmiştir. bugünkü köyün güneybatısında bulunan megalit kale kalıntısı buranın çok eski yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.

şipek köyü, 1574 tarihli ve defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı tahrir defterine göre tortum sancağının liskavi nahiyesine bağlı köylerden biriydi. köyün nüfusu, 65'i hristiyan ve 2'si müslüman olan 67 haneden oluşuyordu. 1835 tarihli osmanlı müslim defterine göre ise köy erzurum vilayetine bağlı tortum kazasında yer alıyordu. köy yeni yerleştirilmiş 5 haneden oluşuyordu. bu 5 hanede yaklaşık 45 kişi yaşıyordu.

şipek köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde erzurum vilayetinin tortum kazasının köylerinden biriydi. bu yerleşim 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 270 kişiden oluşuyordu. şipek türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında akbaba olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına göre akbaba'da 466 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 159 kişi okuma yazma biliyordu.

akbaba köyünün 700 metre güneybatısında megalit yapının kalıntıları bulunmaktadır. bir kale olduğu tahmin edilen yapı günümüzde taş yığını haline gelmiştir. köyde bulunan eski kilise yıkılmış ve yerinde okul inşa edilmiştir. köyün çeşmesindeki ermenice yazılı taş yıkılmış olan kiliseden alınmış olmalıdır.

coğrafya 

akbaba köyü erzurum il merkezine 42 km, tortum ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 

tortum'un mahalleleri
tao-klarceti
Aksu, Tortum

aksu, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir. 2014'ten önce idari açıdan köy statüsüne sahipti.

tarihçe

aksu köyünün eski adı ahbisor veya ahpisor'dur. nitekim bu yerleşim 1574 tarihli osmanlı mufassal defterinde bu şekilde kaydedilmiştir. bu yer adı gürcüce kaynaklarda ahbisori (ახბისორი) olarak geçer.

ahbisor köyü, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tao'da yer alır. nitekim osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında gürcülerden ele geçirmiştir. bugünkü köyün sınırlar içinde yer alan eski kilise kalıntısı da buranın eski bir yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.

ahbisor köyü, 1574 tarihli ve defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı mufassal defterine göre tortum sancağına bağlı tortum nahiyesinin köylerinden biriydi. köy boşalmış olarak kaydedilmiştir. köyün sonradan yeniden meskun hale geldiği 1835 tarihli nüfus defterinden anlaşılmaktadır. bu sırada erzurum vilayetinin tortum kazasına bağlı olan köydeki 36 hanede 180 erkek kaydedilmiştir. erkek sayısı kadar kadın eklenince ahbisor köyünün nüfusunun yaklaşık 360 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

ahbisor köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde "ahisor" (اخیصور) şeklinde kaydedilmiştir. bu sırada bu yerleşim erzurum vilayetinin tortum kazasının merkez nahiyesine bağlı köylerden biriydi. bu yerleşim 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 651 kişiden oluşuyordu. ahbisor veya ahpisor türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında aksu olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına göre aksu köyünde 959 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 217 kişi okuma yazma biliyordu.

aksu köyünün 3 kilometre doğusunda eski bir kilisenin kalıntıları tespit edilmiştir. büyükçe tek nefli bir yapı olan bu kilisenin kuzeybatı duvarı görece sağlam halde günümüze ulaşmıştır. diğer duvarlar büyük ölçüde yıkılmış ve parçalanmıştır. kilisenin dolgu duvar tekniğiyle inşa edilip duvarların kesme taşlarla kaplı olduğu kalıntılardan anlaşılmaktadır.

coğrafya 
aksu köyü, erzurum kentine 71 km, tortum kasabasına 19 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

tortum'un mahalleleri
tao-klarceti
Aktaş, Tortum

aktaş, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe

aktaş köyünün eski adı pethar'dır. nitekim 1574 tarihli osmanlı mufassal defterinde ve 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde pethar (پتخار) olarak geçer. bu yer adı gürcüce "peti" (ფეთი) ve "hari" (ხარი) kelimelerinden türemiş ve "çılgın boğa" anlamında pethari'den (ფეთხარი) geliyor olabilir.

pethari veya pethar köyü, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tao'da yer alır. nitekim osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında gürcülerden ele geçirmiştir. 

pethar köyü, 1574 tarihli ve defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı mufassal defterine göre tortum sancağına bağlı liskavi nahiyesinin köylerinden biriydi. köyün nüfusu, 3'ü müslüman olmuş ve 51'i hristiyan kalmış 54 haneden oluşuyordu. köyün nüfusunun zaman içinde azaldığı 1835 tarihli nüfus defterinden anlaşılmaktadır. bu tarihte erzurum vilayetinin tortum kazasına bağlı olan köydeki 23 hanede 70 erkek kaydedilmiştir. erkek sayısı kadar kadın eklenince pethar köyünün nüfusunun yaklaşık 140 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

pethar, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde erzurum vilayetinin tortum kazasının merkez nahiyesine bağlı köylerden biriydi. bu yerleşim 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 186 kişiden oluşuyordu. pethari veya pethar türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında aktaş olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına göre aktaş köyünde 271 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 7 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 

aktaş köyü erzurum il merkezine 54 km, tortum ilçe merkezine 6 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 tortum kültür tanıtım ve haber portali

tortum'un mahalleleri
tao-klarceti
Alapınar, Tortum

alapınar, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 

alapınar köyünü eski adı poçens'tir. nitekim bu yer adı 1574 tarihli osmanlı mufassal defteri ile 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde poçens (پوچنس) olarak geçer. bu yer adı poçenisi'den (ფოჩენისი) değişime uğramıştır. bu yer adı, gürcü dilinde mısır püskülü, bitki kökü, bitki sapı gibi değişik anlamlara gelen "poçi" (ფოჩი) kelimesinden türemiş olabilir.

poçenisi veya poçens köyü, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tao'da yer alır. nitekim osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında gürcülerden ele geçirmiştir. bir kayadaki mağaralar ve ortadan kalkmış olan kilise de buranın eski bir yerleşim olduğunu göstermektedir.

poçens köyü, 1574 tarihli ve defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı mufassal defterine göre tortum sancağına bağlı tortum nahiyesinin köylerinden biriydi. köyün nüfusu, 7'si müslüman olmuş ve 59'u hristiyan kalmış 66 haneden oluşuyordu. köyün nüfusunun zaman içinde azaldığı 1835 tarihli nüfus defterinden anlaşılmaktadır. bu tarihte erzurum vilayetinin tortum kazasına bağlı olan köydeki 21 hanede 80 erkek kaydedilmiştir. erkek sayısı kadar kadın eklenince poçens köyünün nüfusunun yaklaşık 160 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

poçens, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde erzurum vilayetinin tortum kazasının merkez nahiyesine bağlı köylerden biriydi. bu yerleşim 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 265 kişiden oluşuyordu. poçens veya poçentsi türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında alabalık olarak değiştirilmiştir. 1959 yılında ise köye alapınar adı verilmiştir. nitekim genel nüfus sayımlarında köy 1955 yılında alabalık, 1960 yılında alapınar adıyla geçer. 1965 genel nüfus sayımına göre alapınar köyünde 370 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 29 kişi okuma yazma biliyordu.

alapınar köyünün karşı tarafında, ulaşılması çok zor olan kayada mağaralar bulunmaktadır. buradaki derenin üst kısımlarında da benzer mağaralar vardır. köylülerin verdiği bilgiye göre poçens’te bir kilise bulunuyordu. ancak bu yapıdan geriye bir şey kalmamıştır.

coğrafya 

alapınar köyü erzurum il merkezine 69 km, tortum ilçe merkezine 19 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

tortum'un mahalleleri
tao-klarceti
Arılı, Tortum

arılı, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe

arılı köyünün eski adı mihrekom veya mihregomi'dir. nitekim bu yer adı 1574 tarihli osmanlı mufassal defteri ile 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde mihre kom / mihre gom (مهرە كوم) şeklinde geçer. bu yer adının ikinci kelimesi olan "kom / gom" (كوم) gürcü dilinde ahır anlamındaki "gomi"den (გომი) geliyor olabilir.

miğrekomi olarak da bilinen mihrekom köyü, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tao'da yer alır. nitekim osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında gürcülerden ele geçirmiştir.

mihrekom köyü, 1574 tarihli ve defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı mufassal defterine göre tortum sancağına bağlı tortum nahiyesinin köylerinden biriydi. köyün nüfusu, tamamı hristiyan olan 83 haneden oluşuyordu. bu yerleşimin adı 1835 osmanlı nüfus sayımında geçmemektedir.

mihrekom, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde erzurum vilayetinin tortum kazasının merkez nahiyesine bağlı köylerden biriydi. bu yerleşim 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 178 kişiden oluşuyordu. mihrekom veya miğrekom türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında arılı olarak değiştirilmiştir. nitekim 1955 genel nüfus sayımında köy arılı adıyla geçer. 1965 genel nüfus sayımına göre arılı köyünde 273 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 7 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya

nüfus
2011 yılı nüfus verilerine göre mahallede 155 kişi yaşamaktadır.

kaynakça

dış bağlantılar 

tortum'un mahalleleri
tao-klarceti
Ballı, Tortum

ballı, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 

ballı köyünün eski adı türkçe kaynaklarda moğus veya miğos olarak geçer. nitekim 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde miğos (میغوص) şeklinde kaydedilmiştir. bu yer adının özgün biçimi ermenice meğuts (մեղուս) olup "kovanlı" anlamına gelir.

meğus köyü, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tao'da yer alır. nitekim osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında gürcülerden ele geçirmiştir. köyün 1,2 kilometre batısında tespit edilmiş olan kilise kalıntıları buranın eski bir yerleşim alanı olduğun göstermektedir.

meğus köyü, 1835 tarihli osmanlı nüfus defterine göre erzurum vilayetinin tortum kazasına bağlı bir köydü. sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu tarihte köydeki 17 hanede 70 erkek bulunuyordu. erkek sayısı kadar kadın eklenince, meğus köyünün topal nüfusunun yaklaşık 140 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

meğus köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde miğos (میغوص) şeklinde erzurum vilayetinin tortum kazasının merkez nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "moğos" şeklinde kaydedilmiş olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 180 kişiden oluşuyordu. meğus veya moğos türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında ballı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında ballı köyünde 213 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 68 kişi okuma yazma biliyordu.

ballı köyünün 1,2 kilometre batısında tespit edilmiş olan kilise kalıntıları tek nefli bir yapıya aittir. yarı dairesel apsisi bulunan kilise, kaba yonu taşlarla kireç harcı kullanılarak inşa edilmiştir. kilise kalıntısının etrafında haç figürlü taşlar bulunmaktadır.

coğrafya 

ballı köyü erzurum il merkezine 77 km, tortum ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır.

nüfus

dış bağlantılar

kaynakça

tortum'un mahalleleri
tao-klarceti
Cihanlı, Tortum

cihanlı, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 

cihanlı köyünün eski adı türkçe kaynaklarda meksur ve meksor olarak geçer. nitekim 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde meksor (مكصور) olarak kaydedilmiştir. bununla birlikte bu yer adı kaynaklarda maskur, margsor ve markisor şeklinde de yazılmıştır.

meksor köyü, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tao'da yer alır. nitekim osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında gürcülerden ele geçirmiştir. köyün sınırları içindeki megalit yapı ve kilise kalıntıları ile sığınak olarak kullanıldığı tahmin edilen mağaralar, buranın çok eski bir yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.

meksor köyü, 1835 tarihli osmanlı nüfus defterine göre erzurum vilayetinin tortum kazasına bağlı bir köydü. sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu tarihte köydeki 33 hanede 120 erkek bulunuyordu. erkek sayısı kadar kadın eklenince, meksor köyünün topal nüfusunun yaklaşık 240 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

meksor köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde meksor/meksur (مكصور) şeklinde erzurum vilayetinin tortum kazasının azort nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "meksur" şeklinde kaydedilmiş olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 542 kişiden oluşuyordu. kuvans veya koğans türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında peynirli olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında cihanlı köyünde 702 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 179 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 

cihanlı köyü erzurum il merkezine 85 km, tortum ilçesine 32 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 tortumlum

tortum'un mahalleleri
tao-klarceti
Çakıllı, Tortum

çakıllı, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe

çakıllı köyünün eski adı türkçe kaynaklarda vartaşen, varçin ve varçen olarak geçer. nitekim 1574 tarihli osmanlı tahrir defterinde vartaşen ve 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde varçin (وارچین) şeklinde yazılmıştır. bu yer adının gürcü ve ermeni dillerinde gül anlamına gelen "vard-i" (ვარდი / վարդ) ile köy anlamına gelen "şen-i" (შენი / շեն) kelimelerinden türemiş olduğu ve "gül köy" anlamına geldiği tahmin edilmektedir.

vartaşen köyü, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tao'da yer alır. nitekim osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında gürcülerden ele geçirmiştir. köyde varlığı bilinen ve ortadan kalkmış olan kilise, burada eskiden hristiyan nüfusun yaşadığına işaret etmektedir.

vartaşen köyü, 1574 tarihli osmanlı mufassal defterine göre tortum sancağının ahçirik nahiyesinin köylerinden biriydi. köyün nüfusu, tamamı hristiyan olan 36 haneden oluşuyordu. 1835 tarihli osmanlı nüfus defterine göre ise bu yerleşim erzurum vilayetinin tortum kazasına bağlıydı. bu tarihte nüfusu iyice azalmış ve 12 haneye düşmüştü. sadece erkek nüfusunun tespit edildiği köyde 60 erkek bulunuyordu. erkek sayısı kadar kadın eklenince, vartaşen köyünün toplam nüfusunun yaklaşık 120 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

vartaşen köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde varçin (وارچین) şeklinde geçer. bu yerleşim bu tarihte erzurum vilayetinin tortum kazasının merkez nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "varçen" şeklinde kaydedilmiş olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 172 kişiden oluşuyordu. vartaşen veya varçin türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında çakıllı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında çakıllı köyünde 275 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 54 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 

çakıllı köyü erzurum il merkezine 86 km, tortum ilçe merekezine 34 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

tortum'un mahalleleri
tao-klarceti
Çardaklı, Tortum

çardaklı, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe

çardaklı köyünün eski adı çinaçor veya çineçor'dur. nitekim 1574 tarihli osmanlı tahrir defteri ile 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde çinaçor / çineçor (چنەچور) şeklinde geçer. bu yer adı ermenice “balık” (ձկնա) ve “su” (ջուր) anlamına gelen kelimelerden oluşur. türkçeye “balıklı dere” olarak çevrilebilir.

çinaçor köyü, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tao'da yer alır. nitekim osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında gürcülerden ele geçirmiştir. bu yerleşim 1574 tarihli osmanlı mufassal defterine göre tortum sancağının liskav nahiyesinin köylerinden biriydi. köyün nüfusu, tamamı hristiyan olan 15 haneden oluşuyordu. 1835 tarihli osmanlı nüfus defterine göre ise çinaçor, erzurum vilayetinin tortum kazasına bağlıydı. bu tarihte nüfusu azalmış ve 10 haneye düşmüştü. sadece erkek nüfusunun tespit edildiği köyde 29 erkek bulunuyordu. erkek sayısı kadar kadın eklenince, çinaçor köyünün toplam nüfusunun yaklaşık 58 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

çinçor köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde çinaçor / çineçor (چنەچور) şeklinde geçer. bu yerleşim bu tarihte erzurum vilayetinin tortum kazasının merkez nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "çineçar" şeklinde kaydedilmiş olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 126 kişiden oluşuyordu. çineçor veya çinaçor türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında çardaklı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında çardaklı köyünde 233 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 4 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 

çaraklı köyü erzurum il merkezine 76 km, tortum ilçe merkezine 24 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

tortum'un mahalleleri
tao-klarceti
Çataldere, Tortum

çataldere, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe

çataldere köyünün eski adı korker'dir. nitekim 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde de korker (قوركیر) olarak geçer. türkçe kaynaklarda geç dönemde körker ve korkir şeklinde de yazılmıştır.

korker köyü, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tao'da yer alır. osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında gürcülerden ele geçirmiştir. 

korker 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde erzurum vilayetinin tortum kazasına bağlı azort nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında körker olarak kaydedilmiş olan köy, kisha nahiyesine bağlanmıştı ve nüfusu 197 kişiden oluşuyordu.  korker veya körker türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında çataldere olarak değiştirilmiştir. çataldere köyünde 1965 genel nüfus sayımında 180 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 24 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 

çataldere köyü erzurum il merkezine 106 km, tortum ilçe merkezine 64 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 

tortum'un mahalleleri
tao-klarceti
Çaylıca, Tortum

çaylıca, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 

çaylıca köyünün eski adı gormeri'dir. nitekim 1835 tarihli osmanlı nüfus defteri ile 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde gormeri / kormiri (كورمیری) olarak geçer. bu yer adı geç dönemde türkçe kaynaklarda körmeri şeklinde yazılmıştır.

gormeri köyü, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tao'da yer alır. osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında gürcülerden ele geçirmiştir. osmanlı idaresinin 1835 yılındaki nüfus tespiti sırasında köy erzurum vilayetinin tortum kazasına bağlıydı. sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu tarihte gormeri köyündeki 23 hanede 70 erkek bulunuyordu. erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 140 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

gormeri köyü, 1928 tarihli osmanlıca nüfus defterinde kormiri / kormeri (كورمیری) şeklinde kaydedilmiştir. bu tarihte bu yerleşim, erzurum vilayetinin tortum kazasının narman nahiyesinin köylerinden biriydi. gormeri köyü, 1940 gelen nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 300 kişiden oluşuyordu. gormeri veya körmeri türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında çaylıca olarak değiştirilmiştir. çaylıca köyünde 1965 genel nüfus sayımında 578 kişi yaşıyor ve 165 kişi okuma yazma biliyordu.

genel bilgiler 
mahallenin iklimi, karasal iklimin etki alanı içerisindedir. mahallenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. mahallede ilköğretim okulu bulunsa da çoğunlukla taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. mahallede içme suyu şebekesi ve kanalizasyon şebekesi vardır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar

kaynakça 

tortum'un mahalleleri
tao-klarceti
Demirciler, Tortum

demirciler, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe

demirciler köyünün türkçe kaynaklardaki eski adı egerek veya ekrek'tir. nitekim 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde egerek / ekrek (اكرك) olarak geçer. egerek veya ekrek adının gürcüce agaraki'den (აგარაკი) değişime uğradığı tahmin edilmektedir. agaraki ise eski gürcücede tarla, köy anlamına gelir.

ekrek veya egerek köyü, tarihsel gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tao'da yer alır. nitekim osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında gürcü yönetiminden ele geçirmiştir. köyde varlığı bilinen ve tamamen yıkılmış olan kilise de buranın eski bir yerleşim olduğuna işaret etmektedir.

egerek köyü 1574 tarihli ve defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı mufassal defterine göre egerek oltu sancağının anzav nahiyesine bağlıydı. köyün nüfusu, 41'i hristiyan ve 7'si müslüman olmak üzere 48 haneden oluşuyordu. köydeki varlığı bilinen ve tamamen yıkılmış olan kilise bu dönemden kalmış olmalıdır. osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında ekrek 30 haneden oluşuyordu ve köyde 75 erkek kaydedilmiştir. erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 150 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

ekrek köyü 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde erzurum vilayetinin tortum kazasına bağlı merkez nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 376 kişiden oluşuyordu ekrek "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla demirciler olarak değiştirilmiştir. 1965 nüfus sayımına göre demirciler köyünde 589 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 143 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 

erzurum il merkezine 64 km, tortum ilçesine 12 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 

tortum'un mahalleleri
Çivilikaya, Tortum

çivilikaya, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 

çivilikaya, bu yerleşimin bilinen en eski adıdır. nitekim 1835 tarihli osmanlı nüfus defteri ile 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde çivili kaya (چیویلی قیا) olarak geçer.

çivilikaya köyünün bulunduğu tao bölgesi orta çağda gürcistan'ın bir parçasıydı. nitekim osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında gürcülerden ele geçirmiştir. ancak bu yerleşimin adı bu yüzyılın sonlarındaki osmanlı mufassal defterlerinde geçmemektedir.

çivilikaya köyü, 1835 tarihli osmanlı nüfus defterinde "çivili kaya" adıyla mamirvan sancağının köylerinden biriydi. sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu deftere göre bu yerleşim 13 haneden oluşuyor ve köyde 35 erkek bulunuyordu. erkek sayısı kadar kadın eklenince çivili kaya'nın toplam nüfusunun yaklaşık 70 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

çivilikaya, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde erzurum vilayetinin tortum kazasına bağlı narman nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı idare konuma sahipti ve nüfusu 157 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımında çivilikaya köyünün nüfusu 287 kişiye ulaşmıştı ve bu nüfus içinde 78 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 

çivilikaya köyü erzurum il merkezine 76 km, tortum ilçe merkezine 22 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

tortum'un mahalleleri
tao-klarceti
Derekapı, Tortum

derekapı, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir.  erzurum büyükşehir belediyesi il sınırlarına genişlemeden önce köy statüsüne sahipti.

tarihçe 

derekapı'nın eski adı kartshis kari'dir. gürcüce bir yer adı olan kartshis kari (ქარცხის კარი), "kartsha kapısı" anlamına gelir. nitekim kartsha köyüne açılan vadi üzerinde yer alması nedeniyle bu şekilde adlandırılmıştır. kartshis kari sonradan türkçede kisha kapusu'na (كسخە قپوسی) dönüşmüştür.

kartshis kari, tarihsel gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tao'da yer alır. nitekim osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında gürcülerden ele geçirmiştir. osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında kartshis kari köyünde 35 hanede 140 erkek kaydedilmiştir. erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 280 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

kartsha adı ermenicenin etkisiyle türkçede kisha'ya dönüşmüştür. nitekim 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde yazım hatası olmakla birlikte köyün adı "kisha kapusu" (كسخە قپوسی) olarak geçer. bu sırada köy erzurum vilayetinin tortum kazasının azort nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "kishakapu" biçiminde yazılmış olan köyün nüfusu 422 kişiden oluşuyordu. bu sırada kishakapu tortum kazasının kisha nahiyesinin 15 köyünden biriydi. kartshis kari veya kishakapı türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla derekapı olarak değiştirilmiştir. köyün gürcüce adındaki "kapı" (kari) kelimesi yeni adında da korunmuştur. derekapı nüfusu 1965 genel nüfus sayımında 585 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 122 kişi okuma yazma biliyordu.

derekapı köyünde ne zaman inşa edildiği bilinmeyen tek nefli köy kilisesinden geriye bir şey kalmamıştır.küçük kalıntı şeklindeki kilisenin ilerisinde dağda mağara görünmekte taş duvarı olan mağaranın geçmişte şarap mahseni olarak kullanıldığı düşünülüyor

coğrafya

derekapı, uzundere i̇lçesine 14 km artvin yusufeli ilçesine 43 km oltu i̇lçesine 56 km erzurum kentine 73 km, tortum kasabasına 18 km uzaklıktadır.

nüfus 

gsm operatör bulunmaktadır

kaynakça

dış bağlantılar 
 tortum kültür tanıtım ve haber portalı

tortum'un mahalleleri
Derinpınar, Tortum

derinpınar, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe

derinpınar köyünün eski adı ahbirik veya ahpirik'tir. nitekim 1835 tarihli osmanlı nüfus defterinde ahbirik şeklinde yazılmıştır.

eski bir yerleşim olan ahpirik, tarihsel gürcistan'ın bir bölgesi olan tao'da yer alır. nitekim bu bölgeyi osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında gürcülerden ele geçirmiştir. köydeki kale de bu dönemden kalmış olmalıdır.

ahpirik köyü, 17. yüzyılda tortum sancağının ahçirik nahiyesinin 15 köyünden biriydi. nüfusu 75 hristiyan haneden oluşuyordu. osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında ise, 15 hanede 60 erkek kaydedilmiştir. erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 120 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

ahpirik köyü, 1935 genel nüfus aşımında erzurum vilayetinin tortum kazasına bağlı kisha nahiyesinin köylerinden biriydi. nüfusu 34 kişiden oluşuyordu. ahpirik türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında pınarlı, 1959 yılında 7267 sayılı kanunla da derinpınar olarak değiştirilmiştir. derinpınar köyünün nüfusu 1965 genel nüfus sayımında 484 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 129 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 
erzurum il merkezine 80 km, tortum ilçesine 28 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerelnet 

tortum'un mahalleleri
Dikmen, Tortum

dikmen, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir (eski köy).

tarihçe 

dikmen köyünün eski adı surbahan veya surbehan'dır. nitekim 1574 tarihli osmanlı mufassal defteri ile 1835 tarihli osmanlı nüfus defterinde bu adla geçer. surbehan adı, ermenice surb ohan'dan (սուրբ օհան) değişime uğramıştır. 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde de bu yerleşim surbehan (سوربهان) şeklinde kaydedilmiştir. 

surbahan köyü, tarihsel gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tao'da yer alır. nitekim osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında gürcü yönetiminden ele geçirmiştir. köyde yıkılmış olan surbehan kilisesi, burada daha önce hristiyan bir nüfusun yaşadığını göstermektedir.

surbehan köyü, 1574 tarihli ve defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı tahrir defterine göre tortum sancağının hahuli (haho) nahiyesinin köylerinden biriydi. köyü nüfusu 12 hristiyan haneden oluşuyordu. surbahan köyü, geçen zaman içinde nüfus açısından daha büyük bir köye dönüşmüştür. köy 1835 osmanlı nüfus defterine göre 101 haneden oluşuyordu. sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu sayımda köyde 297 erkek bulunuyordu. erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun 594 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

surbehan köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde erzurum vilayetinin tortum kazasına bağlı azort nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "sürbehan" şeklinde kaydedilmiş olan köy, aynı kazanın kisha nahiyesine bağlanmıştı ve bu tarihte nüfusu 720 kişiden oluşuyordu. surbahan veya sürbehan türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında dikmen olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında dikmen köyünde 833 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 166 kişi okuma yazma biliyordu.

günümüze yıkık halde ulaşmış olan subehan kilisesi kubbeli ve serbest haç planlı bir yapıdır.

coğrafya

dikmen köyü  erzurum kentine 100 km, tortum kasabasına 51 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 

tortum'un mahalleleri
tao-klarceti
Doruklu, Tortum

doruklu, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir (eski köy).

tarihçe 

doruklu köyünün eski adı sohtoroti (სოხთოროთი) veya sohtorot'tur. nitekim 1574 tarihli osmanlı mufassal defterinde ve 1940 genel nüfus sayımında şekilde geçer.

sohtoroti köyü, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tao'da yer alır. nitekim osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında gürcülerden ele geçirmiştir. köyde bir dönem cami olarak da kullanılmış olan eski kilise, buranın eski bir yerleşim olduğunu göstermesi açısından önemlidir.

sohtoroti köyü, 1574 tarihli ve defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı tahrir defterine göre tortum sancağının tortum nahiyesine bağlı köylerden biriydi. köyün nüfusu, 53 hristiyan haneden oluşuyordu.

sohtoroti köyü sonraki zaman dilimi içinde adeta boşalmış, sadece erkek nüfusunun tespit edildiği 1835 tarihli osmanlı nüfus defterinde 7 erkek nüfusa sahip bir yerleşim halime gelmiştir. erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 14 kişiden oluştuğu söylenebilir. sohtoroti köyü, bu tarihte tortum kazasının nüfus açısından en küçük yerleşimiydi.

gürcü tarihçi ve arkeolog ekvtime takaişvili 1917 yılında sohtoroti'nin ekeki köyünün 1,5 kilometre güneyin küçük bir köy olduğunu yazmıştır. sohtoroti, ekeki köyüne çıkan dar bir vadinin başlangıcında kuruluydu. köyün tek nefli eski kilisesi olan sohtoroti kilisesi bu tarihte cami olarak kullanılıyordu.

sohtoroti, 1935 genel nüfus sayımında, "sohturut" adıyla erzurum vilayetinin tortum kazasının merkez nahiyesine bağlı köylerden biriydi. nüfusu 163 kişiden oluşuyordu. sohtoroti veya sohturut türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında doruklu olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında doruklu köyünde 205 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 34 kişi okuma yazma biliyordu.

günümüze kalıntıları ulaşmış olan köy kilisesi, tek nefli bir yapıydı. kilisenin duvar süslemeleri olduğu bilinmektedir, ama bu süslemeler günümüze ulaşmamıştır. bu kilisenin yerinde bugün cami vardır.

coğrafya

doruklu, erzurum kentine 73 km, tortum kasabasına 21 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 

tortum'un mahalleleri
tao-klarceti
Esendurak, Tortum

esendurak, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 

esendurak köyünü eski adı sağir'dir. nitekim 1835 tarihli osmanlı nüfus defterinde ve 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde sağir (صاغر) olarak geçer.  köyün adı daha sonra sağer ve sağır şeklinde yazılmıştır. sağira ve sağiraşvili (საღირა / საღირაშვილი) gürcü toplumunda kişi ve aile adıdır.

sağir veya sağira köyü, orta çağda gürcistan'ın bir parçası olan tao bölgesinde yer alır. nitekim osmanlılar bu bölgeyi ve yerleşimi 16. yüzyılın ortalarında gürcülerden ele geçirmiştir. bu yerleşim, 1835 tarihli osmanlı nüfus defterinde "sağir" şeklinde kaydedilmiştir. sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu tarihte köyde 32 hanede 100 erkek bulunuyordu. erkek sayısı kadar kadın eklenince, sağir köyünün nüfusunun yaklaşık 200 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. bu defterde rabat (bugün kemerkaya) köyü, rabat adını taşıyan diğer köylerden ayırt etmek için "rabat-i sağir" şeklinde yazılmıştır.

bu yer adı f.r. maunsell’in 1902 tarihli i̇ngilizce "oltu-tortum" haritasında “saghir” (sağir) şeklinde kaydedilmiştir. bu haritaya göre köy, “tortum kale”nin batısında, rabat köyünün kuzeyinde yer alıyordu. 

sağir köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesine göre erzurum vilayetinin tortum kazasının merkez nahiyesine bağlı köylerden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında bu yerleşim aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 486 kişiden oluşuyordu. sağir veya sağer türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla esendurak olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında esendurak köyünün nüfusu 595 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 214 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 

erzurum il merkezine 67 km, tortum ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 

tao-klarceti
tortum'un mahalleleri
Gökdere, Tortum

gökdere, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 
gökdere mahallesi aşağı ve yukarı gökdere olmak üzere iki mahalleden oluşur. gökdere ismi, yerleşimin geçtiğimiz 200 yıldır bilinen en eski ismidir. aşağı gökdere'in bir adı da kân-ı has'tır. bunlara ilaveten birinci dünya savaşı sırasında halkı göç edip geri dönmeyen ve bugün metrûk olan kılakom adlı bir başka mahallesi daha vardır.

coğrafya 
erzurum iline 96, tortum ilçesine 44 km uzaklıktadır. mahalle yüksek ve dağlık alanda kurulmuştur, rakımı 2480 metredir.

karadeniz iklimi ve karasal iklim arasında geçiş iklimi vardır. yerleşim yeri civarında ormanlık alanlar görülür, bu ormanların geçtiğimiz yüzyıla kadar tüm civarı kapladığı bilinir.

nüfus 
mahalle halkı gökdere dışında erzurum merkez, sivas suşehri, ankara, i̇zmit darıca ve i̇zmir gibi şehirlerde yaşamaktadırlar.

kaynakça 

tortum'un mahalleleri
Hamidiye, Tortum

hamidiye, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı  bir mahalledir. 2014'ten önce idari açıdan köy statüsüne sahipti.

tarihçe 
hamidiye, köyün bilinen en eski adıdır. bununla birlikte 1935 genel nüfus sayımında hamidiye (yeniköy) olarak kaydedilmiş olması, köyün başka bir ada da sahip olduğunu göstermektedir.

coğrafya 
hamidiye köyü, erzurum kentine 71 km, tortum kasabasına 20 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça 

tortum'un mahalleleri
Âşık Gülabi

aşık gülabi (d. 1950), türk halk ozanı.

aşık gülabi (gülabi gültekin), 1 ocak 1950 yılında çorum'un sungurlu ilçesinin çayan köyünde doğdu.

aşık gülabi, 7-8  yaşından sonra saz çalmaya başlamıştır. saz bilgi ve öğrenimi çocukluk yıllarında anadolu köylerinde yaygın olarak yerel ozanlarının köy köy gezip köy odalarında dinletiler verdiği döneme denk gelir. gülabi de çayan köyüne gelip köy odalarında saz çalan âşıklara ilgi duymuş ve saza başlamıştır.

aşık gülabi, hâlen i̇stanbul’da yerleşiktir. 2009 yılından beri   ekintürk kanalında kader çizgisi ismi altında  canlı program yapmaktadır. ayrıca ankara'da özel bir kursta saz dersleri vermektedir.

yapıtları 
aşık gülabi'nin yapıtlarından çoğu daha önceki yıllarda (1965 -1985) 45'lik plak olarak çıkmış olmakla birlikte aşağıda yer alanlar ise albüm olarak yapımcı şirketler tarafından çıkarıldığı yıl ve isimlere göre dizinlenmiştir. alevi bir söz sanatkarıdır.

albümler

dış bağlantılar 

yaşayan insanlar
1950 doğumlular
gulabi
sungurlu doğumlular
âşık edebiyatı
resim aranan kişiler
İncedere, Tortum

i̇ncedere, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir.

coğrafya 
erzurum iline 70 km, tortum ilçesine 18 km uzaklıktadır.

nüfus

dış bağlantılar 
 [yerelnet.org.tr/ yerelnet]

tortum'un mahalleleri
Kaleboynu, Tortum

kaleboynu, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir. köyün eski adı çarnis’tir.

ermeni döneminden kalma birçok kilise bulunmaktadır.köyün hemen tepesinde bir ermeni kalesi bulunmaktadır köyün kalenin yakanında bulunması sebebiyle kaleboynu köyü ismini almıştır. geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. yaz aylarında şehirden gelenler ile nüfusu 500 ila 1000 olmaktadır. yeşil bahçeleri ve köyün ortasından geçen çayı ile el değmemiş doğa arayan arıcı ve kampçıların uğrak noktası olmaktadır.

tarihçe

coğrafya 
erzurum iline 91 km, tortum ilçesine 39 km uzaklıktadır.

nüfus 

tortum'un mahalleleri
Kapıkaya, Tortum

kapıkaya, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir. 2014'ten önce idari açıdan köy statüsüne sahipti.

tarihçe 
eski adı keğik'tir. bu adı gürcüce kaynaklarda keiği (ქეიღი) olarak geçer. köyün bulunduğu tarihsel tao bölgesini osmanlıların gürcülerden ele geçirmiş olmasına bakarak, bu yer adının türkçeye gürcüceden girdiği söylenebilir. keğik kelimesi "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla kapıkaya olarak değiştirilmiştir.

kapıkaya'da bulunan ve harç kullanılmadan inşa edilmiş olan iki kale, (kapıkaya kalesi) köyün çok eski yerleşme olduğunu göstermektedir. kalenin urarturlara ait olduğu iddia edilir. köyün 400 metre kuzeyinde yer alan kalenin (64×44 m) duvar kalınlığı 3 metreyi, yüksekliği 8 metreyi bulur. kalenin 7 kulesi bulunuyordu. diğer kale (48 × 41 m) köyün 2 km kuzeybatısında yer alır ve daha küçük bir yapıdır.

coğrafya 
kapıkaya köyü, erzurum kentine 78 km, tortum kasabasına 26 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 tortum kapikaya köyü tortum kapikaya mahallesinin site'si

tortum'un mahalleleri
Karlı, Tortum

karlı, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir. 2014'ten önce idari açıdan köy statüsüne sahipti.

tarihçe 
eski adı norşen'dir. gürcüce kaynaklarda da noraşeni (ნორაშენი,) olarak geçer. tarihsel tao bölgesinde bulunan köyü osmanlılar 16. yüzyılda gürüclerden ele geçirmiştir. bu ad da türkçeye gürcüceden girmiş olabilir.

köyün adı 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde de norşin (نورشین) olarak geçer. bu tarihte norşin, erzurum vilayetinin merkez kazasının ilıca nahiyesinin bir köyüydü. 1935 genel nüfus sayımında "norşen" olarak kaydedilmiş olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 313 kişiden oluşuyordu.

coğrafya 
karlı köyü, erzurum il merkezine 84 km, tortum ilçe merkezine 32 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

tortum'un mahalleleri
Kazandere, Tortum

kazandere, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarih
mahallenin eski adı zinavor-tsınavor (erm) olup karlı demektir.

coğrafya 
erzurum iline 87 km, tortum ilçesine 35 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça 

tortum'un mahalleleri
Kemerkaya, Tortum

kemerkaya, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 

kemerkaya köyünün eski adı rabat'tır. nitekim 1835 osmanlı nüfus defterinde ve 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde rabat (راباط) olarak geçer. ancak rabat osmanlıların 16. yüzyılda gürcülerden ele geçirdiği tao-klarceti bölgesinde pek çok yerin ortak adı olup kale çevresindeki yerleşimi ifade eder.

rabat köyü, orta çağda gürcistan'ın bir parçası olan tao bölgesinde yer alır. nitekim osmanlılar bu bölgeyi ve yerleşimi 16. yüzyılın ortalarında gürcülerden ele geçirmiştir. ortadan kalkmış olan kilise, buranın eski bir yerleşim olduğunu göstermektedir.

rabat, 1835 tarihli osmanlı nüfus defterinde "rabat-i sağir" şeklinde kaydedilmiştir. sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu tarihte köyde 26'sı hristiyan ve 9'u müslüman olmak üzere 35 erkek bulunuyordu. erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 70 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

bu yer adı f.r. maunsell’in 1902 tarihli i̇ngilizce “oltu-tortum” haritasında “rabat” şeklinde kaydedilmiştir. bu haritaya göre köy, “tortum kale”nin güneybatısında, sağir köyünün güneyinde yer alıyordu. 

rabat köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesine göre erzurum vilayetinin tortum kazasının merkez nahiyesine bağlı köylerden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında bu yerleşim aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 156 kişiden oluşuyordu. rabat türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında kemerkaya olarak değiştirilmiştir. nitekim köyün adı 1950 genel nüfus sayımında rabat, 1955 genel nüfus sayımında kemerkaya olarak geçer. 1965 genel nüfus sayımında kemerkaya köyünün nüfusu 218 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 65 kişi okuma yazma biliyordu.

rabat köyünde eski bir kilise bulunuyordu. ne var ki bu yapı tamamen yıkılmış, taşları evlerde ve taş duvarlarda kullanılmıştır.

coğrafya 
kemerkaya köyü erzurum il merkezine 72 km, tortum ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

tao-klarceti

tortum'un mahalleleri
Kırmalı, Tortum

kırmalı, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 
kırmalı mahallesinin eski ismi dankardır. bir görüşgöre dankar, dangaz, dankes, tünges, tingir köy adlari dengiz kelimesiyle aynı olduğunu söyler. bu görüşe  göre de dankar mahallesinin soyu oğuzlarin dengiz koluna dayanır. dengizler, erzurum tortumda dankar, hınısta dengiz mahallesi, i̇spirde dankes mahallesi, artvin yusufeli de tünges, muş sasunda tingit ve türkiye'nin birçok bölgelerinde yaşamaktadır.

dengiz öz türkçe bir sözcüktür. sadece deniz anlamina gelmez, büyük göl, büyük nehir anlamıda taşır. ord. prof.  gy. némenth'e göre gökyüzü tanrı anlamına gelen tengri ile ayni asıldan gelir.

muhtelif eski türk lehçelerinden geçen bu söze uygurca'da tangiz, kumancada tengis, osmanlıca'da dengiz şeklinde rastlanmıştır.

 kırmalı mahallesinin eski adı 'dankar'dır

coğrafya 
erzurum iline 86 km, tortum ilçesine 34 km uzaklıktadır.

nüfus

dış bağlantılar 

tortum'un mahalleleri
Kireçli, Tortum

kireçli, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir. 2014'ten önce idari açıdan köy statüsüne sahipti.

tarihçe 
eski adı ağasor'dur. gürcüce kaynaklarda ağasari (აღასარი) olarak geçer. köyün yer aldığı tao bölgesini osmanlılar gürcülerden ele geçirdiği için bu yer adı gürcüceden girmiş olabilir. ağasor kelimesi "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla kireçli olarak değiştirilmiştir.

coğrafya 
kireçli köyü, erzurum kentine 54 km, tortum kasabasına 5 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 

tortum'un mahalleleri
Meydanlar, Tortum

meydanlar, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 

eski adı haşud olan ve tarihsel tao bölgesinde yer alan köyün tarihine ilişkin bilgi yoktur. burada bir köy kilisesinin bulunduğu bilinmektedir. ancak bu kiliseden geriye bir şey kalmamıştır.

coğrafya

meydanlar köyü, erzurum kentine 85 km, tortum kasabasına 33 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerelnet

tortum'un mahalleleri
Peynirli, Tortum

peynirli, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe

peynirli köyünün eski adı türkçe kaynaklarda kovans, kuvans, koğansi olarak geçer. nitekim 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde koğansi (قوغانسی) şeklinde yazılmıştır. bu yer adının, gürcüce "kva" (ქვა) kelimesinden türemiş ve "taşlı yer" anlamındaki kvanisi'den (ქვანისი) değişime uğradığı tahmin edilmektedir.

kuvans veya kvanisi köyü, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tao'da yer alır. nitekim osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında gürcülerden ele geçirmiştir. köyün sınırları içindeki megalit yapı kalıntısı buranın çok eski bir yerleşim bölgesi olduğunu göstermektedir.

kovans köyü, 1835 tarihli osmanlı nüfus defterine göre erzurum vilayetinin tortum kazasına bağlı bir köydü. sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu tarihte köydeki 13 hanede 38 erkek bulunuyordu. erkek sayısı kadar kadın eklenince, kovans köyünün topal nüfusunun yaklaşık 76 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

kuvans köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde koğansi (قوغانسی) şeklinde erzurum vilayetinin tortum kazasının merkez nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "koğans" şeklinde kaydedilmiş olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 221 kişiden oluşuyordu. kuvans veya koğans türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında peynirli olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında peynirli köyünde 296 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 67 kişi okuma yazma biliyordu.

rize çamlıhemşinden alınan göçler ve zamanla tahsis edilen akrabalık bağları sebebiyle karadeniz kültüründen oldukça etklilenmiştir. ancak, mahallenin tarihi çok eskiye dayanmaktadır. yerleşim yeri, eski bir rum köyüdür. eski rum yapıları kati rivayetlerle sabittir. yakın mecralardaki isimlendirmelerden de anlaşılacağı üzere mahallede bir kilise dahi mevcuttu. zamanla harap olmuş ve günümüze kadar harabesi dahi ulaşamamıştır. rumlardan sonra türkler köyde yerleşim kurmuştur. tarihleri sabit olmamakla birlikte, türklerin yaklaşık 200-300 yıl arası bir süredir mahallede ikamet ettiği tahmin edilmektedir.

coğrafya 
erzurum iline 87 km, tortum ilçesine 35 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

tortum'un mahalleleri
tao-klarceti
Suyatağı, Tortum

suyatağı, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir. 2014'ten önce idari açıdan köy statüsüne sahipti.

tarihçe
eski adı aburnes'tir. gürcüce kaynaklarda aburnesi (აბურნესი) ve abunasi (აბუნასი) olarak geçer. tarihsel tao bölgesinde yer alan köyü osmanlılar 16. yüzyılda gürcülerden ele geçirmiştir. köyün eski adı da türkçeye gürcüceden girmiş olmalıdır. aburnesi kelimesi "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla suyatağı olarak değiştirilmiştir.

suyatağı köyünde, gümüzde yıkık durumda olan iki eski kilise bulunmaktadır.

coğrafya 
suyatağı köyü, erzurum kentine 75 km, tortum kasabasına 23 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça 

tortum'un mahalleleri
Taşbaşı, Tortum

taşbaşı, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 
yerel halk tarafından gazeris olarak da bilinir.

coğrafya 
erzurum iline 44 km, tortum ilçesine 11 km uzaklıktadır.

nüfus

dış bağlantılar 
 yerelnet 

tortum'un mahalleleri
Tipili, Tortum

tipili, erzurum ilinin tortum ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 
tipili köyü osmanlı kaynaklarında "vaktanos" olarak geçmektedir.

coğrafya 
köy tortum’a  29, erzurum’a  81 kilometre mesafede bulunmaktadır. köyün rakımı 2300 metre civarındadır.

nüfus 

köyde azınlık olarak 1828-29 rus-türk savaşı sırasında osmanlı devleti'nin önlemleri sonucu rize'den göç eden çamlıhemşin ve hemşinli nüfusu bulunmaktadır. ayrıca sünni türk nüfusu çoğunlukta olmakla beraber ve kafkasya kökenliler de bulunmaktadır. köyün 27 kabilesinin 9'u hemşin kökenlidir. zamanında rize, lazistan sancağı adlandırıldığından, hemşin kökenliler kendilerini laz olarak görmektedir.￼

dış bağlantılar 

tortum'un mahalleleri