Knesset

knesset, i̇srail devletinin yasama organıdır. knesset kelimesi i̇branice "meclis" anlamına gelir.

knesset'in i̇şleyişi 
i̇srail hükûmetinin yasama organıdır. kanun koyma, başbakan ve cumhurbaşkanı atama (başbakan sembolik olarak cumhurbaşkanı tarafından atanır), hükûmetin icraatlerını kontrol etme, cumhurbaşkanını görevden alma, meclisi dağıtma ve erken seçime gitme yetkileri vardır. erken seçim olmadığı sürece, 18 yaşını doldurmuş kişilerin oylarıyla dört senede bir seçilirler. hükûmetin kurulabilmesi için meclis üyelerinin çoğunluğu kurulacak hükûmeti onaylaması gerekir.

knesset'in kanunen parlamenter egemenliği bulunur, basit çoğunlukla (bazen i̇srail'in temel yasaları'yla celişse bile) yasalar çıkarma hakkına sahiptir.

komiteler 

knesset, uygun konularda yasa tasarılarını düzenlemek amacıyla komitelere bölünmüştür. komite başkanları, komite üyeleri tarafından meclis komitesinin önerisi üzerine seçilir. her bir komitenin farklı gruplardan oluşmuş olması, knesset’in yapısını temsil eder. komiteler kendilerine alt komiteler seçebilir ve diğer komitelerle, birden fazla komiteyi ilgilendiren konular için birleşik komiteler oluşturabilir. görüşmelerini ileri seviyeye taşımak için komiteler; bakanları, kıdemli yetkilileri ve uzmanları, tartışmalarına davet ederler. komiteler, herhangi bir konuda, ilgili bakandan bilgi veya açıklama talep edebilir ve ilgili bakan da talebe cevap vermek zorundadır. 
	
knesset’te dört türde komite bulunur. daimi komiteler, kendi yetki alanlarına giren konulardaki yasalara eklemeler yapar ve yasama sürecini başlatabilir. buna rağmen, bu tür yasama süreçleri, temel kanunlar ve knesset’i, knesset’e yapılacak seçimleri, knesset üyeleri ya da  devlet denetçisini ilgilendiren kanunlar içindir. özel komiteler, daimi komitelere benzer bir şekilde çalışır ama gündemde olan özel konular için görev alırlar. geçici olabilir ya da daimi komite olabilirler. parlamento soruşturma komitesi, genel kurul tarafından, milli öneme sahip olduğu belirlenen özel konular için görevlendirilir. ek olarak, ihtiyaç doğduğunda oluşturulan iki tip komite vardır: knesset içi prosedürlerle ilgili başvuru ve şikayetleri değerlendiren yorumlama komitesi ve knesset ile ilgili konularla ilgilenen halk komiteleri .

daimi komiteler 

meclis komitesi
finans komitesi
ekonomi işleri komitesi
dış i̇lişkiler ve savunma komitesi
i̇ç işleri ve çevre komitesi 
göç, nötrleştirme ve diaspora işleri komitesi
eğitim, kültür ve spor komitesi
anayasa, kanun ve adalet komitesi
i̇ş, refah ve sağlık komitesi
bilim ve teknoloji komitesi
devlet kontrol komitesi
kadınların durumu üzerine kurulmuş olan komite

özel komiteler 
uyuşturucu madde istismarı komitesi
çocuk hakları komitesi
yabancı i̇şçiler komitesi
halk talepleri komitesi
diğer komiteler arasında, düzenleme komitesi ve etik komitesi. etik komitesi, knesset üyeleri arasında ahlaki kuralları ihlal eden ve meclis dışı yasadışı faaliyetlere katılan meclis üyelerinin soruşturulmalarıyla sorumludur. sorumlulukları çerçevesinde, herhangi bir meclis üyesi üzerine çeşitli yaptırımlarda bulunabilir, ama üyenin oy verme hakkını elinden alamaz. düzenleme komitesi, daimi komitelerinin kurulumları üzerine her seçim sonunda önergeler sunar, komite başkanlarını önerir, partilerin knesset’teki oturma düzenini yapar ve meclis üyeleri ve partilere odalar dağıtır .

sayı 
knesset’in 120 üyesi vardır ve bu sayı reform bekleyen bir konu halini aldı. 1996’da, adalet bakanı yossi beilin  başarıya ulaşamayan ‘norveç kanunu’nu ileri sürdü. kanuna göre, kabineye seçilen vekillerin vekilliklerini bırakmaları gerekecek ve yerlerine partilerinden diğer üyelerin gelmesini sağlanacaktı. böylece mecliste daha aktif bir grup olacak, kabine üyeleri de verimli bir şekilde çalışacaktı. bu yasa önerisi, yitzhak levi  ve eskiden başbakan olan benjamin netanyahu  tarafından da desteklendi.

seçimler 

120 meclis üyesi (mk’lar) 4 yıl olmak üzere seçilir (genelde erken seçimlere gidilir). 18 yaşını doldurmuş ya da daha yaşlı i̇srail vatandaşı seçimlere katılabilir. seçimler gizli oylama ile yapılır. knesset’teki sandalyeler birçok parti içinden seçilmiş üyelere  d’hondt metoduyla verilir. bir parti knesset’te yer almak için %3.25 barajını geçmek zorundadır. partiler kapalı listeyle kendi adaylarını seçerler. böylece oy verenler partiye oy verirler.

barajın %3.25 olmasından dolayı ve knesset içindeki partilerin sayısının çok olmasından dolayı, knesset’in yasama faaliyetleri çok verimli ve hızlı ilerlemez. barajın çok düşük olmasından dolayı hiçbir zaman hükûmet iktidar bir parti tarafından oluşturulmamıştır ve hükûmetler hep koalisyonlardır. koalisyonların doğasından gelen istikrarsızlıktan dolayı genelde i̇srail’deki hükûmetlerin ömrü genelde ortalama 25 aydır.

tarih 
knesset ilk olarak 20 ocak seçimlerinden sonra 14 şubat 1949 yılında toplandı ve manda dönemi boyunda yahudi toplumunun meclisi olma görevini üstlendi.  ‘knesset’ terimi antik büyük toplantı ya da büyük sinagog (i̇branice: כְּנֶסֶת הַגְּדוֹלָה‎) tan türedi. daha çok dini bir topluluk olduğundan, bu büyük tarihi meclisle günümüzdeki arasında sadece sayı (120 kişi) benzerliği vardır.

1948’deki arap-i̇srailli savaşından önce, knesset, batı kudüs’te şeyh badr adıyla bilinen ilçede bir tepe üzerindeydi. şimdi ise givat ram’da. israil devlet’ine bir hediye olarak, knesset, james a. rothschild tarafından finanse edildi. knesset, kudüs yunan ortodoks patriği’nden kiralanan bir alan üzerine inşa edildi .

kaynakça 

 
i̇srail hükûmeti
tek meclisli yasama organları