Yangtze

yangtze nehri (okunuşu: yangdzı; anlamı: uzun irmak), yangzi jiang veya gök irmak; asya'nın en uzun, dünyanın nil ve amazon'dan sonra üçüncü en uzun nehridir. uzunluğu 6.370 km olup çin'in batısından doğu çin denizi'ne akar. çincede anlamı "uzun nehir"dir. dünyada sadece bir ülkeyi sulayan en büyük nehirdir. tibet platosu'ndan min adıyla doğar, yibin'de jinsha nehriyle birleşerek yangtze adını alır. çongçing, wuhan, nankin ve şanghay'dan geçerek yangtze deltası'ndan doğu çin denizi'ne dökülür. nehir, denge profiline ulaşmış olup ulaşım için elverişlidir. yolcu ve yük taşımacılığı yapılır. özellikle delta bölgesine çok yakında bulunan ve dünyanın en büyük limanlarından olan şanghay limanı nehir üzerinde en yoğun gemi trafiğinin yaşandığı yerdir.

coğrafya
nehir, tibet platosu'nun doğu kesimindeki birkaç koldan kaynaklanır. geleneksel olarak çin hükûmeti, kaynağın tanggula dağları'ndaki geladandong dağı'nın batısında uzanan buzulun tabanındaki tuotuo kolu olduğunu kabul etmiştir.

bu kaynak  konumundadır ve yangtze'nin en uzak kaynağı olmasa da deniz seviyesinden  yükseklikteki en yüksek kaynağıdır. hidrolojik olarak denizden en uzak nehir mesafeli yangtze'nin gerçek kaynağı, geladandong'un yaklaşık  güneydoğusundaki dam qu kolunun başındaki jari tepesindedir. bu kaynak yalnızca 20. yüzyılın sonlarında keşfedildi ve qinghai, yushu eyaleti, zadoi i̇lçesi'deki chadan kasabasının hemen güneydoğusunda ’da ve deniz seviyesinin  üzerindeki sulak alanlardadır. yangtze'nin tarihsel manevi geladandong kaynağı, jari tepesi kaynağının keşfinden bu yana hala yangtze'nin kaynağı olarak anılır.

bu kollar birleşir ve nehir yunnan'a ulaşmak için sichuan (szechwan) ve tibet sınırındaki derin bir vadiden güneye doğru dönerek qinghai (tsinghai) boyunca doğuya doğru akar. bu vadi boyunca nehrin yüksekliği 'dan  altına düşer.

yibin'de sichuan havzasına girer. sichuan havzasındayken suyunun hacmini artıran birkaç güçlü kolu alır. daha sonra ünlü üç boğaz'ı oluşturmak için chongqing ve hubei sınırındaki wushan dağı ile kesişir. üç boğaz'ın doğusundaki yichang, yangtze ovası üzerindeki ilk şehirdir.

hubei eyaletine girdikten sonra yangtze, birkaç gölden su alır. bu göllerin en büyüğü, hunan ve hubei eyaletlerinin sınırındaki ve hunan'daki nehirlerin çoğunun çıkış noktası dongting gölü'dür. wuhan'da en büyük kolu han nehri'ni alarak kuzey havzasından shaanxi'ye kadar sularını getirir.

jiangxi eyaletinin kuzey ucunda, çin'in en büyük tatlı su gölü olan poyang gölü nehirle birleşir. nehir daha sonra anhui ve jiangsu'dan geçerek sayısız küçük göl ve nehirden daha çok su alır ve sonunda şanghay'da doğu çin denizi'ne ulaşır.

çin'in beş ana tatlı su gölünden dördü sularını yangtze nehrine boşaltır. geleneksel olarak yangtze nehrinin memba kısmı yibin'den yichang'a, orta kısım poyang gölü'nün nehirle birleştiği yichang'dan hukou i̇lçesi'ne ve aşağı kısmı hukou'dan şanghay'a kadardır.

yangtze nehri'nin kökeni bazı jeologlarca eosen'de yaklaşık 45 milyon yıl öncesine tarihlenir, ancak bu tarihleme tartışmalıdır.

ayrıca bakınız
dünyanın en uzun nehirleri

dış bağlantılar 

 
anhui'deki nehirler
çinghay'daki nehirler
çongçing'deki nehirler
hubei'deki nehirler
jiangsu'daki nehirler
siçuan'daki nehirler
şanghay'daki nehirler
tibet'teki nehirler
yünnan'daki nehirler
büyük okyanus'taki havzalar