Sakarya Üniversitesi

sakarya üniversitesi ya da kısaca saü (), 3 temmuz 1992 tarihinde 3837 sayılı kanun ile türkiye'nin sakarya ilinde kurulmuş bir devlet üniversitesidir. resmi olarak 1992 tarihi kuruluş tarihi olarak kabul edilse de geleneksel olarak sakarya üniversitesinin kuruluş tarihi 1970 yılındaki sakarya mühendislik ve mimarlık yüksekokulu'nun kuruluş tarihi olan 1970 yılı olarak görülmektedir.

1990 senesi ve sonrasında kurulan üniversiteler arasında akademik ve teknik altyapısını hızla tamamlayıp  idari birimleri ile iso-2002 kalite belgesi ile "efqm mükemmellik yetkinlik seviyesi kalite belgesi'ne sahip ilk ve tek devlet üniversitesi olup laboratuvar, eğitim ve sosyal hizmetler, internet alt yapısı ve bilişim sektöründe birçok atılımı bulunmaktadır.

18 mayıs 2018 tarihli resmî gazete'de yayınlanan khk ile bazı akademik birimler yeni kurulan sakarya uygulamalı bilimler üniversitesine aktarılmıştır.

saü bugün bünyesindeki 13 fakülte, 6 enstitü, 2 yüksekokul ve 2 meslek yüksekokul ile 40968 lisans, 5113 önlisans, 3938 lisansüstü, 1517 doktora öğrencisi ve 1500 civarında akademik personel ile eğitim hayatını sürdürmektedir. türkçe ve i̇ngilizce olmak üzere iki dilde eğitim verilmektedir.

tarihçe 
sakarya üniversitesinin çekirdeğini, 1970 yılında açılan sakarya mühendislik ve mimarlık yüksekokulu oluşturmuştur. okul 1971 yılında sakarya devlet mimarlık ve mühendislik akademisine dönüşmüş, 1982–1992 yılları arasında i̇stanbul teknik üniversitesine bağlı bir fakülte olarak eğitim öğretim faaliyetine devam etmiştir.

sakarya üniversitesi, resmi gazete'de yayımlanan 3 temmuz 1992 tarih ve 3837 sayılı kanun ile resmi olarak kurulan 21 üniversiteden birisidir. 1992'deki kuruluşunda rektörlüğe bağlı fen-edebiyat fakültesi, teknik eğitim fakültesi, i̇ktisadî ve idarî bilimler fakültesi, i̇lahiyat fakültesi ve daha önce i̇stanbul teknik üniversitesine bağlı olan mühendislik fakültesi olmak üzere beş fakülteden, daha önce i̇stanbul teknik üniversitesine bağlı olan sakarya meslek yüksekokulu olmak üzere bir meslek yüksekokulundan ve sosyal bilimler enstitüsü ve fen bilimleri enstitüsü olmak üzere iki enstitüden oluşmaktaydı. i̇stanbul teknik üniversitesine bağlı sakarya mühendislik fakültesinin hem adı hem de bağlantısı değiştirilerek ve sakarya meslek yüksekokulunun sadece bağlantısı değiştirilerek sakarya üniversitesine bağlanmıştı. üniversiteye ilk rektör ataması 10 kasım 1992'de prof. dr. ramazan evren'in atanmasıyla gerçekleşmiştir.

sakarya üniversitesi, türkiye’de ts en iso 9001:2008 kalite yönetim sistemi belgesi alan ilk üniversite, toplam kalite çalışmaları ile efqm modeli çerçevesinde ulusal kalite ödülü alma başarısını gösteren ilk ve tek üniversitedir.

2015 yılında avrupa mükemmellik ödülleri kapsamında bir başarı ödülü almış ve sonrasında 2018 yılında avrupa küresel mükemmellik ödülleri kapsamında 2 başarı ödülü almıştır. 2000 yılında tse-iso-en sertifikası alan türkiye’de ilk üniversite olan saü, kalite çalışmaları kapsamında 2006 ve 2008 yıllarında iki adet efqm mükemmellikte yetkinlik belgesi sahibi olmuştur. 2009 ve 2010 yıllarında avrupa dil etiketi ödülü, ds etiketi ödülü ve ects etiketi ödülünü alan saü, yine 2010 yılında türkiye ulusal mükemmellik ödülünü alan türkiye’de tek üniversite olmuştur.

kalite alanındaki başarılarını taçlandırmak isteyen saü, bu kapsamda 2013 yılında “türkiye mükemmellikte süreklilik ödülü'ne sahip türkiye’deki tek üniversite olma özelliğini kazanmıştır. bununla da yetinmeyen saü, aynı yıl ds ve ects etiketleri yenilenen türkiye’de tek üniversite olmuştur. sakarya üniversitesi 2014 yılında erasmus kalite ödülü, sakarya üniversitesine bağlı faaliyet gösteren sakarya teknokent ise 2014 yılında “en başarılı teknokent büyük ödülü”, 2015 yılında ise en gelişen teknokent büyük ödülü”nü almıştır.

sakarya üniversitesi, 2015 yılında tse’nin verdiği “ts-iso 10002 müşteri memnuniyeti yönetim sistemi belgesi”ne sahip olan ilk üniversite olmuştur.  sakarya üniversitesi, avrupa kalite yönetim vakfı (efqm) tarafından yürütülen 2015 efqm avrupa mükemmellik ödülü’nü alan türkiye’deki tek üniversite olmuştur. belçika’nın başkenti brüksel’deki autoworld müzesi’nde gerçekleştirilen törenle ödülünü alan sakarya üniversitesi, efqm tarafından “kurumsal yetenekleri geliştirme” alanında ödüle layık görülmüştür.

kurumsal gelişimini hedef odaklı olarak gerçekleştiren sakarya üniversitesi, üniversite sıralamalarından urap 2016 sıralamasında son 4 yılda 40 sıra yükselerek 30’uncu sıraya yükselmiş ve 2015 girişimci ve yenilikçi üniversite endeksi’nde ise 24 sıra yükselerek 21’nci sırada yer almıştır. ayrıca akredite olan program sayısı 40’a yaklaşan sakarya üniversitesi, türkiye’de en fazla programı akredite olan üniversite olmuştur.

2016 yılında avrupa üniversiteler birliği kurumsal değerlendirme programı kapsamında yapılan değerlendirmede başarılı olan sakarya üniversitesi, 2017’de de yükseköğretim kalite kurulu kurumsal dış değerlendirme programında değerlendirilmiştir.

görev yapmış rektörler 
 prof. dr. ramazan evren 1992-1994 (kurucu rektör)
 prof. dr. i̇smail çallı 1994-2002
 prof. dr. mehmet durman 2002-2010
 prof. dr. muzaffer elmas 2010-2018
 prof. dr. fatih savaşan 2018-2022
 prof. dr. hamza al 2022-günümüz

akademik birimler

fakülte ve bölümler 

üniversite bünyesinde 13 fakülte bulunmaktadır. bunlar ve bunlara bağlı olan bölümler:

 bilgisayar ve bilişim bilimleri fakültesi ve bu fakülteye bağlı bilgisayar mühendisliği, bilişim sistemleri mühendisliği ve yazılım mühendisliği bölümleri,
 diş hekimliği fakültesi,
 eğitim fakültesi ve bu fakülteye bağlı bilgisayar ve öğretim teknolojileri eğitimi, eğitim bilimleri, matematik ve fen bilimleri eğitimi, türkçe ve sosyal bilimler eğitimi, temel eğitim, özel eğitim ve yabancı diller eğitimi bölümleri,
 fen-edebiyat fakültesi ve bu fakülteye bağlı alman dili ve edebiyatı, biyoloji, coğrafya, doğu dilleri ve edebiyatları, felsefe, fizik, i̇ngiliz dili ve edebiyatı, i̇statistik, kimya, matematik, mütercim ve tercümanlık, psikoloji, sanat tarihi, sosyal hizmet, sosyoloji, tarih ve türk dili ve edebiyatı bölümleri,
 hukuk fakültesi,
 i̇lahiyat fakültesi,
 i̇letişim fakültesi ve bu fakülteye bağlı halkla i̇lişkiler ve reklamcılık, i̇letişim ve tasarımı, gazetecilik ve radyo televizyon ve sinema bölümleri,
 i̇şletme fakültesi ve bu fakülteye bağlı i̇nsan kaynakları yönetimi, i̇şletme, sağlık yönetimi, uluslararası ticaret ve finansman ve yönetim bilişim sistemleri bölümleri,
 mühendislik fakültesi ve bu fakülteye bağlı çevre mühendisliği, i̇nşaat mühendisliği, elektrik-elektronik mühendisliği, gıda mühendisliği, endüstri mühendisliği, jeofizik mühendisliği, makine mühendisliği ve metalurji ve malzeme mühendisliği bölümleri,
 sağlık bilimleri fakültesi ve bu fakülteye bağlı ebelik ve hemşirelik bölümleri,
 sanat tasarım ve mimarlık fakültesi ve bu fakülteye bağlı görsel i̇letişim tasarımı, geleneksel türk sanatları, resim, seramik ve cam tasarımı, mimarlık ve temel eğitim bölümleri,
 siyasal bilgiler fakültesi ve bu fakülteye bağlı çalışma ekonomisi ve endüstri i̇lişkileri, ekonometri, i̇ktisat, siyasat bilime ve kamu yönetimi, maliye, uluslararası i̇lişkiler bölümleri,
 tıp fakültesidir.

bunlara ek olarak eğitim bilimleri enstitüsü, fen bilimleri enstitüsü, i̇şletme enstitüsü, sağlık bilimleri enstitüsü, sosyal bilimler enstitüsü, orta doğu enstitüsü olmak üzere beş enstitü; adapazarı meslek yüksekokulu ve sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu olmak üzere iki meslek yüksekokulu; devlet konservatuvarı olarak bir yüksekokul ve rektörlüğe bağlı olarak faaliyetlerini sürdüren, atatürk i̇lkeleri ve i̇nkılap tarihi, türk dili ve yabancı diller bölümleri mevcuttur. sakarya üniversitesinde toplamda 162 lisans, 26 önlisans, 155 lisansüstü, 87 doktora programı yürütülmektedir.

araştırma merkezleri 
 atatürk i̇lkeleri ve i̇nkılap tarihi araştırma ve uygulama merkezi
 diaspora çalışmaları uygulama ve araştırma merkezi (di̇am)
 bilgisayar araştırma ve uygulama merkezi
 avrupa birliği arş ve dokümantasyon merkezi
 kaynak teknolojisi araştırma, muayene ve uygulama merkezi
 türk ermeni i̇lişkileri araştırma merkezi
 sürekli eğitim merkezi
 sakarya yenilik merkezi
 sakarya ekonomik ve sosyal araştırma merkezi
 uzaktan eğitim ve araştırma ve uygulama merkezi
 balkan araştırmaları uygulama ve araştırma merkezi
 kadın araştırmaları uygulama ve araştırma merkezi
 türk dili öğretimi uygulama ve araştırma merkezi
 yapay zeka sistemleri uygulama ve araştırma merkezi
 yangın uygulama ve araştırma merkezi
 türk dünyası uygulama ve araştırma merkezi (türkmer)

akademik yıl 
sakarya üniversitesinde akademik yıl iki yarıyıldan oluşmaktadır. akademik yılın birinci dönemi eylül ayının ortasında başlamakta ve ocak ayının ortasında tamamlanmaktadır. i̇kinci dönem, şubat ayının ortasında başlamakta ve mayıs ayının sonunda sona ermektedir.

yerleşkeler 

 esentepe kampüsü: bilgisayar ve bilişim bilimleri fakültesi, fen-edebiyat fakültesi, hukuk fakültesi, i̇letişim fakültesi, mühendislik fakültesi, sağlık bilimleri fakültesi, sanat tasarım ve mimarlık fakültesi, i̇şletme fakültesi, siyasal bilgiler fakültesi.
 hendek kampüsü: eğitim fakültesi
 korucuk kampüsü: tıp fakültesi
 adapazarı meslek yüksekokulu
 sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu

i̇statistikler 

 dünyanın en saygın yükseköğretim derecelendirme kuruluşlarından times higher education, etki sıralaması (impact ranking) 2021 sonuçlarını açıkladı. sakarya üniversitesi bilimsel ve toplumsal katkı ile daha sürdürülebilir bir gelecek için yaptığı çalışmalarıyla türkiye’nin en başarılı üniversiteleri arasında yerini aldı.  dünyadan bin 154, türkiye’den 52 üniversitenin derecelendirildiği sıralamada, sakarya üniversitesi “temiz su ve sanitasyon” alanında yaptığı çalışmalar ile dünyada 101-200 bandına yerleşirken türkiye sıralamasında birinci oldu.  birleşmiş milletler (bm) tarafından belirlenen ‘17 sürdürülebilir kalkınma hedefi’ doğrultusunda yükseköğretim kurumlarının performanslarının değerlendirildiği etki alanları genel sıralamasında sakarya üniversitesi sürdürülebilirlik faaliyetleri ile bin 115 üniversite arasında 401-600 bandına yerleşti, türkiye üniversiteleri arasında ise 10’uncu sırayı paylaştı.  saü “sorumlu üretim ve tüketim” ve “sudaki yaşam” hedeflerini destekleyen faaliyetleri ile bu iki alanda dünyada 101-200 bandına yerleşerek yüzlerce üniversiteyi geride bıraktı, türkiye sıralamasında alanlarda 2’ciliğe yerleşti. sürdürülebilir şehirler ve topluluklar hedefine katkı sağlayan çalışmaları ile türkiye 3’üncülüğe i̇klim eylemi alanında ise 5’inciliğe yerleşti.
türkiye’nin siyaset bilimi, uluslararası ilişkiler, kamu yönetimi ve bölge çalışmaları gibi disiplinlerde dünya çapındaki çalışmalarını social sciences citation index (ssci) ve emerging sources citation index (esci) indeksleri kapsamında bir araya getiren ormer ve uluslararası i̇lişkiler bölümü, wos sıralamasında sakarya üniversitesini 3’üncü sıraya taşıdı. ormer, siyaset bilimi ve uluslararası ilişkiler gibi alanlarda yaptığı çalışmalarla web of science 2020 yılı türkiye devlet üniversiteleri yayın sıralamasında 2’nci oldu. wos indekslerinin toplamındaki bu sıra, en iyi indeks olan ssci sıralamasında ise saü’yü 6’ncı sıraya konumlandırdı.
university raking by academic performance (urap) ın 2020-2021 türkiye sıralamasında,devlet üniversiteleri sıralamasında  22’nci . tüm üniversiteler sıralamasında 26’ncı,  tıp fakültesi olan üniversiteler genel sıralamasında 18’inci, bir diğer kategori olan 2000 yılı öncesi kurulan üniversiteler arasında 24’üncü sırada yer aldı.
 times higher education (the), etki sıralaması (impact ranking) 2020, genel sıralamada 85 ülkeden 766 üniversitenin yer aldığı (endüstri, yenilik ve altyapı), (kaliteli eğitim), (iyi sağlık ve esenlik), (hedefler için ortaklıklar) başlıklarında sıralamaya girerek, türkiye'den sıralamaya giren 37 üniversitenin içinde yer aldı.
 unirank (2020) türkiye'deki en i̇yi devlet üniversiteleri sıralamasında 14. dünyada 1584. sırada yer aldı.
 us news & world report (2020) tarafından yapılan sıralamada dünyada en i̇yi küresel mühendislik üniversiteleri sıralamasında 732. türkiye'nin en i̇yi küresel mühendislik üniversiteleri sıralamasında ise 13. sırada yer almıştır.
 edurank tarafından yapılan sıralamada türkiye'nin en i̇yi üniversiteleri sıralamasında 16. dünyada ise 1035. sırada yer aldı.
 qs university rankings (2020) tarafından yapılan ve gelişmekte olan avrupa ve orta asya ülkelerini (emerging europe and central asia-eeca) kapsayan araştırmada (241-250). sırada yer aldı.
 centrum voor wetenschap en technologische studies (cwts) 2018 yılı dünya üniversiteleri sıralamasında genel sıralamada dünyada 926. sırada yer alan sakarya üniversitesi, fiziki bilimler ve mühendislik kategorisinde 578. sırada yer aldı. sakarya üniversitesi, aynı kategoride türk üniversiteleri arasındaki ise 7. sırada bulunuyor.
 shanghai ranking'in 2018 global ranking of academic subjects “eğitim” kategorisinde ilk 500’e girme başarısı gösterdi.
 university raking by academic performance (urap) ın 2018-2019 türkiye sıralamasında,devlet üniversiteleri sıralamasında 25’inci . “tüm üniversiteler sıralamasında 29’uncu, bir diğer kategori olan “tıp fakültesi olan üniversiteler genel sıralamasında ise 21’inci sırada yer aldı.
 türkiye i̇hracatçılar meclisi (ti̇m) 2017 verilerine göre yapılan araştırmada saü 431. sıraya yerleşerek, en büyük ihracatçılar arasında yer aldı. saü, 3 bin 500’ü aşan uluslararası öğrencisiyle “eğitim hizmetleri – devlet üniversiteleri” kategorisinde 7. oldu.
 ti̇m tarafından türkiye’nin ilk inovasyon geliştirme programı olan i̇novalig programında, uluslararası ticaret bölümü, “i̇novasyon stratejisi” kategorinde 50’nci oldu.
 consejo superior de investigaciones científicas (csic) 2013 dünya üniversitelerinin webometrics sıralamasında 1094. türkiye listesinde de 14. avrupa üniversiteler sıralamasında 374. sıradadır.
 socialbrands'ın yayımladığı boomsocial 2020 top100 listesinde 53'üncü, twitter sıralamasında 37'nci sırada yer alırken, üniversiteler kategorisinde instagram'da 4'üncü, twitter'da ise 5'inci sıraya yerleşti.

ödüller 
saü'nün kurumsal olarak aldığı ödüller kronolojik olarak şu şekildedir;
 küresel efqm mükemmellik ödülü, kurumsal yeteneklerin geliştirilmesi ve müşteriler i̇çin değer katma alanlarında 2 başarı ödülü, 2018
 yükseköğretim kalite kurulu kurumsal dış değerlendirme programı, 2017
 avrupa üniversiteler birliği kurumsal dış değerlendirme programı, eua iep, 2016
 avrupa efqm mükemmellik ödülü, kurumsal yeteneklerin geliştirilmesi alanında 1 başarı ödülü, 2015
 mükemmellikte süreklilik ödülü, kalder, 2013
 avrupa komisyonu ects ve ds label ödülü (yenileme), avrupa komisyonu, 2013
 ulusal kalite ödülü, kalder, 2010
 avrupa komisyonu ects label ödülü, avrupa komisyonu, 2010
 i̇dari birimlerinde ts-en-iso 9001-2008 kalite yönetim sistemi, tse, 2009
 ds label ödülü, avrupa komisyonu, 2009
 dil ödülü, avrupa komisyonu, 2009
 efqm 4*seviyesinde mükemmellikte yetkinlik belgesi, kalder, 2008
 efqm 3*seviyesinde mükemmellikte tanınma belgesi, kalder, 2006
 genel sekreterliğe bağlı birimlerinde ts-en-iso 9000-1994 kalite yönetim sistemi, tse, 2001

uzaktan öğrenim 
prof. dr. i̇smail çallı'nın rektörlüğü döneminde 2000 yılında uzaktan eğitim uygulamasına lisans programlarındaki bazı derslerin internet üzerinden verilmesiyle başlamıştır.

2001-2002 öğretim yılında bilgi yönetimi ve bilgisayar programcılığı ön lisans programlarına başlamıştır.

2004 yılında e-mba programına ve 2008 yılında türkiye'de ilk olarak uzaktan eğitim lisans programına e-lisans bilgisayar mühendisliği, endüstri mühendisliği ve i̇nsan kaynakları alanlarında başlamıştır.

2020'de türkiye'de etkisini gösteren covid-19 pandemisi sürecinde sakarya üniversitesi tamamen uzaktan öğretim ile eğitim faaliyetlerini sürdürdü. sakarya üniversitesi bünyesindeki uzaktan eğitim araştırma ve uygulama merkezi'nin geliştirdiği uzaktan eğitim çözümleri sakarya üniversitesi dışında 15 üniversite ile daha paylaşıldı.

yayınlar

dergiler 

 akademik i̇ncelemeler dergisi (yılda iki sayı)
 cihannüma akademi
 eğitim teknolojileri araştırma dergisi (yılda dört sayı)
 elektronik mesleki gelişim ve araştırmalar dergisi (yılda dört sayı)
 international journal of educational research review (yılda dört sayı)
 i̇ran çalışmaları dergisi (yılda iki sayı)
 i̇şletme bilimi dergisi (yılda üç sayı)
 malaysian online journal of educational technology (yılda dört sayı)
 online türk sağlık bilimleri dergisi (yılda dört sayı)
 sakarya university journal of computer and information sciences (yılda üç sayı)
 sakarya university journal of education (yılda üç sayı)
 sakarya tıp dergisi (yılda dört sayı)
 sakarya üniversitesi fen bilimleri enstitüsü dergisi (yılda altı sayı)
 sakarya hukuk dergisi (yılda iki sayı)
 sakarya i̇ktisat dergisi (yılda dört sayı)
 sakarya üniversitesi eğitim fakültesi dergisi (yılda iki sayı)
 sakarya üniversitesi fen-edebiyat dergisi (yılda iki sayı)
 sakarya üniversitesi i̇lahiyat fakültesi dergisi (yılda iki sayı)
 sakarya üniversitesi i̇şletme enstitüsü dergisi (yılda iki sayı)
 sakarya i̇ktisat dergisi (yılda dört sayı)
 sakarya üniversitesi holistik sağlık dergisi (yılda üç sayı)
 sakarya devlet mühendislik ve mimarlık akademisi dergisi
 sosyal ve kültürel araştırmalar dergisi (yılda iki sayı)
 türkiye ortadoğu çalışmaları dergisi (yılda iki sayı)
 the turkish online journal of educational technology (yılda dört sayı)
 uluslararası ticaret dergisi
 uluslararası yakıtlar, yanma ve yangın dergisi (yıllık)
 yorum yönetim yöntem uluslararası yönetim ekonomi ve felsefe dergisi (yılda iki sayı)

spor tesisleri 
öğrencileri, sportif ve kültürel etkinlikleri sergilemeleri için kampüste bulunan 2 adet spor salonu 1 adet açık spor tesisi, futbol sahalarından eğitim ve öğretim dönemi boyunca faydalanabilmektedirler.

satek 
satek (sakarya üniversitesi güneş teknesi), sakarya üniversitesi öğrencileri tarafından tasarlanan ve üretilen güneş enerjisi ile çalışan bir teknedir. proje yönetimini elektrik elektronik mühendisliği bölümü öğrencisi ersin arslan'ın üstlendiği çalışmanın marmaris'teki üretim aşamasında aynı bölümden barış akyüz, hüsnü alkan, makine mühendisliği bölümünden önder i̇nce ve metal öğretmenliği bölümünden ali gök'ten oluşan 5 kişilik bir ekip çalıştı. güneş enerjili tekne olan satek, alternatif enerji kaynaklarına olan ilgiyi arttırma ve toplumsal bilinci bu yöne sevk etme amacıyla 2006’nın ağustos ayında muğla’da üretildi. büyük bir kısmını marmaris’te üretilen tekne için gereken teknik donanım ve maddi kaynak tübi̇tak, sakarya üniversitesi ve marmaris’teki 2 sponsor firma tarafından karşılandı. 5,36 metre uzunluğunda 1,96 metre enindedir, 90 cm freeboard, 1 metre draft yüksekliğine sahiptir. üzerinde toplam 800 wh’lık güneş gözesi, 14208 wh’lık itiş gücü saklama bataryası, 1660 wh’lık servis bataryası bulunmaktadır.

kaynakça 

 
sakarya ilinde bulunan üniversiteler
türkiye'deki devlet üniversiteleri
1992'de kurulan üniversiteler