Off the Wall (albüm)

"off the wall", pop müzik sanatçısı michael jackson'ın beşinci stüdyo albümüdür. 10 ağustos 1979 tarihinde epic records etiketiyle yayımlanan albüm, eleştirmenlece olumlu yorumlar elde etmiş olup, jackson'ın yine the wiz filmindeki başarısının ardından yayımlanmıştır. bu film projesinde yapımcı quincy jones ile tanışan jackson, onunla anlaşarak bir sonraki albümde beraber çalışmaya onu ikna etti. kayıt dönemi aralık 1978 ile haziran 1979 arasında, los angeles'taki allen zentz kayıt, westlake kayıt stüdyoları ve cherokee stüdyoları'nda tamamlandı. albüm için üç şarkı yazan sanatçı, diğer şarkılarda paul mccartney, stevie wonder ve rod temperton gibi önemli isimlerle de işbirliği yaptı.

eleştirmenler, albümün funk, disco-pop, soul, soft rock, caz ve pop balladları barındırdığını dile getirdi. yine jackson'ın, kayıtlardaki başarılı vokalleri olumlu karşılandı. öyle ki, albüm sanatçıya ilk grammy ödülü'nü kazandırdı. amerikan albüm listesinde üç numaraya kadar yükselip  dünya çapında yayımlandığı tarihten itibaren günümüze dek yirmi milyondan fazla satan albüm, amerika birleşik devletleri'nde yedi kez platin plak kazandı.

16 ekim 2001 tarihinde yayımlanan albümün yeni bir sürümü sony records tarafından yayımlandı. 2003 yılında albüm, rolling stone dergisi tarafından düzenlenen ve tüm zamanların en iyi 500 albümünü içeren listesinde albüm 68. sırada yer aldı. yine 2008'de albüm, grammy hall of fame'e girdi.

genel 
1972'den itibaren michael jackson, dört tane solo albüme imza attı. bunlardan got to be there ve ben, the jackson 5 grubunun bir ayağı olarak yayımlanmıştı. bu albümler arasında birçok nispeten başarılı şarkılar yayımlandı. ancak jackson'ın grubunun satışları azalmaya başladı. bu nedenle motown ile anlaşmazlıklar başladı. her ne kadar grup ülkede çeşitli ilk kırka yükselen şarkılara imza atmış olsa da, the jackson 5, 1975 yılında motown'ı terk etti. grup daha sonra cbs records ile anlaştı. birtakım yasal işlemin ardından grup, adını the jacksons olarak değiştirdi. bu değişiklikten sonra grup turnelerini sürdürdüğü gibi, 1976 ve 1984 yılları arasında altı albüm yayımladı. bu süreçte michael jackson da, grubun ana söz yazarıydı.

1978 yılında jackson, the wiz adlı müzikalde scarecrow rolünü üstlendi. müziklerin quincy jones tarafından yapıldığı projede jackson, daha sonra jones ile bir yakınlık kurdu ve onu bir sonraki albümünde beraber çalışmaya ikna etti. jackson, proje kapsamında oldukça özenli davrandı. özellikle ceylanların, çitaların ve panterlerin videolarını izleyerek uygulamaya çalıştı. 1978 yılının ekim ayında gösterime giren müzikal birçok eleştiri topladı. ancak jackson'ın rolü, özellikle olumlu eleştiriler arasında yer aldı. eleştirmenler jackson'ın oyunculuk yeteneğine sahip olduğunu belirtti. filmin ardından jackson "daha iyi olabileceğini kesinlikle düşünmüyorum." şeklinde beyanatta bulundu. 1980 yılında jackson yine bu film deneyiminin hayatındaki en güzel deneyimlerinden biri olduğunu söyleyerek bunu bir daha unutamayacağını dile getirdi.

1979 yılında jackson her zamanki dans rutini sırasında burnunu kırdı. bu olay jackson için rinoplasti müdahalesiyle son buldu. jackson, kariyerini etkileyecek sorunlarla karşılaşmaya başladığını beyan etti. tüm bu operasyonlar dr. steven hoefflin tarafından yapıldı.

yapım 
jackson off the wall projesine başladığında, sonuçta elde etmek istedikleri konusunda emin değildi. ancak sanatçı daha önceki albümlerinde yakalayamadığı daha fazla özgürlüğü elde etmek istemekteydi. jones ve jackson beraber off the wall albümünün yapımını üstlendi. söz yazarları arasında ise jackson, rod temperton, stevie wonder ve paul mccartney yer almaktaydı. tüm kayıtlar los angeles'ta yapıldı. ritimler ve vokaller allen zentz kayıt'ta, üflemellierin sesleri westlake audio'da ve yaylı sesleri cherokee stüdyoları'nda kaydedildi. baştaki bölümlerden sonra, miksaj bölümü de, grammy ödüllü ses mühendisi bruce swedien tarafından üstlenildi ve westlake audio'da tamamlandı. swedien ayrıca 1982 yılında yayımlanan başarılı thriller için de miksaj yapacaktır. quincy jones da, jackson'ın bu dönemde fazlaca içe kapanık, utangaç ve hakkını savunamayan biri olduğunu vurgulayacaktır.

"she's out of my life" adlı şarkı, jones tarafından albümden üç yıl önce yazılan bir şarkıdır. jackson şarkıyı dinleyip beğenince jones ona şarkıyı kullanması için izin verdi. jones, rod temperton'ı da üç şarkının yazımı için davet etti. amaç jackson'ın bu üç şarkıdan birini seçmesi olduysa da, jackson üçünü de beğendi. böylece üç şarkı da albüme alındı. sanatçı, şarkı sözlerini kayıt sırasında kâğıttan okumaktansa, şarkının vokal kayıtlarından önce şarkı sözlerini baştan sona ezberlemeyi tercih etti. temperton, şarkılara yardımcı olurken başta jackson'ın müzik tarzını sorguladı. özellikle bu nedenle temperton, şarkılara kendi geleneksel sisteminden farklı olarak daha kısa notalar ekleyerek, bunu jackson'ın müziklerindeki sinirli tarzıyla uyuşturmak için uyguladığını belirtti. jackson, ilk tekli "don't stop 'til you get enough"ı mutfakta mırıldandığı melodilerden geliştirdi. yüzlerce şarkıyı dinledikten sonra jackson ve jones albümü düzenledi. jones, sonradan albümün bu son elemelerinin albümün başarısındaki en önemli unsur olduğunu beyan etti.

bunun yanında albüm kapağı için de özen gösterildi. kapakta jackson smokin içinde ve çoraplarla gülümsemektedir. bu fikrin jackson'ın menajerinden çıktığı bilinmektedir.

müzik ve vokaller 
eleştirmenler, albümün funk, disco-pop, soul, soft rock, caz ve pop balladları barındırdığını dile getirdi. en göze çarpan örnekler, ballad "she's out of my life" ve iki disko şarkısı "workin' day and night" ve "get on the floor"dır. yine caz eseri olan "i can't help it" önemli bir yere sahiptir. ayrıca  "she's out of my life" ve "it's the falling in love" birer melodik pop balladlarıdır. "she's out of my life" adlı şarkının bitiminde jackson'ın ağlayan sesleri gelmektedir. son olarak, "rock with you" ise romantik ve orta tempolu bir eserdir. nelson george, albümü ve barındırdığı kayıt tekniklerini olumlu olarak övdü.

albümün yayımlanmasıyla jackson'ın müzikal yeteneği geniş çevrelerce keşfedildi. allmusic yazarı stephen thomas erlewine, sanatçıyı  üstün yeteneklerle ödüllendirilmiş bir vokalist olarak tanıttı. aynı dönemde rolling stone, jackson'ın vokal yeteneğini stevie wonder ile karşılaştırarak, sesinin, wonder'ın "soluk soluğa kalmış, mükemmel bir sürümü" olarak tanıttı. yine jackson'ın sesinin yumuşak biçimli tenör olduğunu belirerek oldukça güzel olduğu yorumunu yaptı. yine sanatçının sahip olduğu falsetto ses de övüldü. john randall taraborrelli, sanatçının "don't stop 'til you get enough" şarkısındaki sesini seksi falsetto olarak tanımladı.

eleştiriler 
off the wall, jackson için parlak bir kariyerin başlangıcı olarak kabul edilmektedir. albüm, geniş çapta olumlu eleştiriler topladığı gibi, jackson'a geniş tanınırlık kazandırdı. 1979'da rolling stone dergisinden stephen holden, sanatçının olgunluğunu ve eski motown döneminden geçişini dile getirdi ve aynı şekilde albümün r&b-pop albümleri arasında oldukça seçkin bir eser olduğunu söyledi. ayrıca holden, sanatçıyı yine çocuk yaşta şarkıcılığa başlayan stevie wonder ile kıyasladı.

eleştirmen robert christgau, albüme (a−) vererek, albümün o yılın dans albümü olduğunu ekledi ve jackson'ın artık bir yetişkin olduğunu söyledi. melody maker ile yapılan bir söyleşide phil mcneill, sanatçının albümdeki vokallerde oldukça rahat olduğunu belirtti. yine mcneill, albümdeki en iyi şarkının "don't stop 'til you get enough" olduğuna inandığını belirtti ve "rock with you" adlı eseri bir şaheser olarak tanımladı. mcneill ayrıca sanatçının teknik olarak bu albümle beraber dünyadaki en iyi şarkıcı olduğunu belirtti.

1980'de sanatçı üç amerikan müzik ödülü kazandı. bunlar "favori soul/r&b albümü", "favori erkek soul/r&b sanatçısı" ve "favori soul/r&b şarkısı" başlıkları altındaydı. o sene, sanatçı ayrıca "en i̇yi siyahi sanatçı" ve "en i̇yi siyahi albüm" dalında billboard müzik ödülü de elde etti. ayrıca "don't stop 'til you get enough" eseri için de "en i̇yi erkek r&b vokal performansı" dalında grammy ödülü elde etti. geniş çaplı başarılarına rağmen jackson, albümün daha yüksek başarılar elde edebileceğini düşünmekteydi. bu nedenle jackson, o yıl sadece bir grammy ödülü almasını sinir edici olarak gördü. sanatçı bunun için "off the wall albümü benim için tam bir haksızlıktı. bu albümle yılın kaydı ödülü'nü alamadım. bu bir daha yaşanamazdı." şeklinde yorum yaptı.

yayımlanma 
yazar, gazeteci ve biyografi yazarı john randall taraborrelli, hayranlarının ve müzik otoritelerinin o güne kadar jackson'ın bu kadar neşeli vokal barındıran bir albümünü dinlemediğini söyledi.

28 temmuz 1979'da, albümün ilk teklisi "don't stop 'til you get enough" yayımlandı. şarkı kısa sürede amerikan müzik listesinin zirvesine oturdu ve bir hafta ortada kaldı. şarkı ayrıca i̇ngiltere'de üç numaraya kadar yükseldi. 3 kasım 1979'da albümün ikinci teklisi "rock with you" yayımlandı. bu şarkı da önceki tekli gibi amerika'da zirveye oturdu. şubat ayında albümle aynı adı taşıyan şarkı satışa sunuldu. şarkı abd'de beş numaraya yükseldi ve dört ülkede ilk ona girdi. "she's out of my life" adlı ballad da nisan 1980'de abd'de on numaraya yükseldi. böylece albüm, tarihte abd'de dört adet ilk ona giren şarkı yayımlayan ilk albüm oldu.

günümüze kadar albüm, amerika'da yedi milyondan fazla sattığından dolayı yedi kez platin plak elde etti. ayrıca albüm, dünya çapında yirmi milyondan fazla sattı. albümün başarısı ile jackson, quincy jones ile dokuz yıl sürecek çalışmalarına başladı. bir sonraki albüm thriller, dünyanın en çok satan albümü olacaktı.

çağdaş görünüm 

16 ekim 2001 tarihinde albümün yeni bir sürümü sony records tarafından yayımlandı. albüm, yirmi yıldan fazla bir süre geçmesine rağmen eleştirmenlerden olumlu yorumlar almaya devam etti. allmusic, albüme beş yıldız vererek, albümün jackson'ın ve jones'un yeteneklerini konuşturduğu bir müzik sentezi olarak tanımladı. aynı şekilde blender dergisi, albüme yine beş yıldız vererek, albümü birçok müzik türünün ötesinde olarak tanımladı.

2003 yılında albüm rolling stone tarafından düzenlenen ve tüm zamanların en iyi 500 albümünü gösteren listede 68. sırada yer aldı. 2004'te nelson george, jackson'ın tüm usta kariyerinin "don't stop 'til you get enough" ile başladığını söyledi ve şarkıların hâlen dinlenebilecek kadar evrensel olduğunu öne sürdü. 2008'de albüm, grammy hall of fame'e girdi.

satış

albüm içeriği 
 "don't stop 'til you get enough" (michael jackson) – 3:59
 "rock with you" (rod temperton) – 3:40
 "workin' day and night" (jackson) – 5:14
 "get on the floor" (jackson, louis johnson) – 4:39
 "off the wall" (temperton) – 4:06
 "girlfriend" (paul mccartney) – 3:05
 "she's out of my life" (tom bahler) – 3:38
 "i can't help it" (susaye greene, stevie wonder) – 4:28
 "it's the falling in love" (david foster, carole bayer sager) – 3:48
 "burn this disco out" (temperton) – 3:40

2001 özel sürümü 
 quincy jones demeç 1 - 0:37
 "don't stop 'til you get enough" demo girişi - 0:13
 "don't stop 'til you get enough" (asıl demo - 1978) - 4:48
 quincy jones demeç 2 - 0:30
 "workin' day and night" demo girişi- 0:10
 "workin' day and night" (asıl demo - 1978) - 4:19
 quincy jones demeç 3 - 0:48
 rod temperton demeç - 4:57
 quincy jones demeç - 1:32

görevliler 
 michael boddicker – klavye, synthesizer, programlama
 larry carlton – guitar
 george duke – klavye, synthesizer, programlama
 david foster – klavye, synthesizer, programlama
 gary grant – trompet, flügelhorn
 marlo henderson – gitar
 jerry hey – trompet, flügelhorn
 kim hutchcroft – saksofon, flüt, trompet, flügelhorn
 michael jackson – ana vokal, arka vokal, yapım 
 louis johnson – bas gitar
 quincy jones – yapım
 greg phillinganes – klavye, synthesizer, programlama
 steve porcaro – klavye, synthesizer, programlama
 william reichenbach – trombon
 john robinson – vurmalılar
 bruce swedien – kayıt 
 phil upchurch – gitar
 bobby watson – bas gitar
 wah wah watson – gitar
 david williams – gitar
 larry williams – saksofon, flüt

kaynakça 
 
 george, nelson (2004). michael jackson: the ultimate collection booklet. sony bmg.

notlar

dış bağlantılar 
 
 allmichaeljackson.com  - albüm hakkında

1979 albümleri
michael jackson albümleri