mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Moskova Konferansı (1944)

moskova konferansı (1944): 9-20 ekim 1944. normandiya çıkarmasının başarılı olması üzerine sovyetler birliği de 23 haziran 1944'te doğu cephesinde genel bir karşı taarruza başladılar. bu taarruz, rus ordularının balkanlar ve orta avrupa'yı işgali ile sonuçlandı. bu durum birleşik krallık başbakanı churcill'i endişelendirdi. churcill, sovyet yayılmasını önlemek için stalin'le anlaşmak üzere moskova'ya gitmesine sebep oldu. 9-20 ekim 1944'te moskova'da stalin ile yapılan görüşmeler sonucunda:

 balkan ülkelerinin iki devlet arasında nüfuz bölgelerine ayrılmasına karar verildi. buna göre: romanya, rusya'nın; yunanistan, britanya'nın nüfuz alanına bırakıldı. yugoslavya ve macaristan % 50 britanya, % 50 rus nüfuzu altına terkedildi. bulgaristan için bu oranlar % 75 rus, % 25 britanya nüfuz alanı şeklinde belirlendi. bu oranların anlamı; yönetimde temsil edilecek siyasal eğilimler şeklindeydi.
 polonya konusunda uzlaşma sağlanamadı. konferansa, londra'daki mülteci polonya hükûmeti'nin temsilcisi ile ruslar'ın nüfuzu altında bulunan lubnin komitesi'nin temsilcileri de davet edildi.
 bu konferasın bir önemi de almanya için kurulacak müttefik kontrol komisyonu'na fransa'nın da alınması ve montreux sözleşmesinde değişiklik yapılmasına karar verilmesidir.

ayrıca bakınız
 ii. dünya savaşı konferansları

ii. dünya savaşı konferansları
1944 konferansları
Veraset Savaşları

veraset savaşı, veraset krizi sonucu oluşan savaşlara verilen isimlerdir. hayatını kaybeden, tahttan hal edilen ya da tahttan hal edilen eski hükümdarların tahtına ve unvanına, yönetme hakkına sahip iki veya daha fazla kişinin yönlendirilmesi ile oluşur. saraydaki taraftarları ve hatta bazen diğer ülkeler tarafından desteklenen kişiler büyük bir iç savaşa ya da yanlarında toplanan müttefikleri ile bölgesel ya da küresel bir savaşa neden olabilen veraset savaşları; her dönem, her bölge, her din ve çoğu hanedanda etkili bir dönem noktasıdır.

 i̇spanya veraset savaşı (1700-1715)
 lehistan veraset savaşı (1733-1738)
 avusturya veraset savaşı (1740-1748)
 bavyera veraset savaşı (1778-1779)
 portekiz veraset savaşı (1580-1583)

savaşlar
Gottfried Feder

gottfried feder (27 ocak 1883, würzburg - 24 eylül 1941, murnau), adolf hitler'in de katıldığı nsdap'nin 6 kurucusundan biridir. gottfried feder bir ekonomist ve sonradan nsdap adını alan alman i̇şçi partisi'nin (dap) ilk üyelerinden biri ve ekonomik teorisyeni idi. feder aynı zamanda inşaat mühendisidir ve nsdap programını yazmıştır.

ansbach ve münih hümanist okullara devam ettikten sonra, berlin ve zürih'te (i̇sviçre) mühendislik okudu; mezun olduktan sonra, resmi binaların inşa edildiği bulgaristan'da özellikle aktif olduğu 1908 yılında bir inşaat şirketi kurdu.

1917 tarihinde, feder kendi başına mali politika ve ekonomi okudu. i. dünya savaşı sırasında zengin bankacılara karşı düşmanlığı geliştirilen ve 1919 yılında bir manifesto olan brechung der zinsknechtschaftı yazdı; yakında tüm bankaların devletleştirilmesi ve faizlerin kaldırılmasını talep etti.

adolf hitler ile 1919 yılının yaz ayında tanıştı ve feder, finans ve ekonomi alanında hitler'in akıl hocası oldu. hitler'in yahudi finans kapitalizmi konusunda muhalefetinin ilham kaynağı oldu.

feder 1923 yılında partinin birahane darbesi'ne katıldı. hitler tutuklandıktan sonra partinin liderlerinden biri olarak kaldı ve 1924 yılında reichstag'a seçildi. 1936 yılına kadar görevde kaldı.

haziran 1934 yılında uzun bıçaklar gecesi'nde ernst röhm ve gregor strasser gibi sol eğilimli parti yetkilisi olan sa liderleri öldürüldü. feder, nihayetinde aralık 1936'da berlin technische hochschule'ye profesör olarak atandı ve hükûmetten çekildi. 24 eylül 1941'de murnau'da ölümüne kadar bu görevde kaldı.

1883 doğumlular
1941 yılında ölenler
alman naziler
alman ekonomistler
birahane darbesi'nde yer almış naziler
Konveksiyon

konveksiyon (veya taşınım), katı yüzey ile akışkan arasında gerçekleşen ısı transferinin bir çeşididir. akışkan içindeki akımlar vasıtası ile ısı transfer edilir. akışkan, içindeki veya akışkanla sınır yüzey arasındaki sıcaklık farklarından ve bu farkın yoğunluk üzerinde oluşturduğu etkiden doğabilmektedir. yoğunluk değişimlerinin diğer kaynakları, değişken tuzluluk oranı veya dış kaynaklı zorlayıcı kuvvet uygulaması gibi sebepler de olabilir.

konveksiyon ile ısı aktarımı, ısı aktarımının üç mekanizmasından biridir. diğerleri iletim (kondüksiyon) ve yayınımdır. konveksiyonunun oluştuğu yerler, atmosfer, okyanuslar ve gezegenle ilgili örtüdür.

doğal ve zorlanmış konveksiyon 

doğal konveksiyon, akışkan içinde var olan sıcaklık farkları sebebi ile akışkanın hareket etmesi ile ortaya çıkan konveksiyondur. örneğin ısınan sıcak havanın radyatör yüzeyinden yukarı doğru yükselmesi.

doğal konveksiyonun temel dayanak noktası, ısınan akışkanın daha yukarı (yüzeye) çıkmaya yatkın hâle gelmesi, yani yükselmesi ve daha soğuk akışkanın aşağı (dibe) hareket etmesidir. kütleçekimi veya santrifüj gibi ivme alanları içinde çeşitli sıcaklıklarda sıcaklık değişimleri yüzünden gaz veya sıvı genişleme veya kısılmaya uğradığında doğal konveksiyon oluşur. kütleçekimi olmadığında yükselme faktörü olmayacağından doğal taşınım olmaz.

zorlanmış konveksiyon ise akışkan hareketi dıştan gelen bir etki ile (bir pompa veya fan gibi) olduğunda oluşur. örneğin fanlı ısıtıcılar, fan soğuk havayı ısıtma elemanına üfler ve hava ısınırsa yine benzer şekilde bir insan yemeğini soğutmak için üflediğinde, zorlanmış konveksiyon kullanmış olur.

bir yüzeyde oluşan konveksiyon 
zorlanmış ya da doğal konveksiyon olsun, her ikisinde de mühendislik yaklaşımı genelde sıcak ısı kaynağı olan yüzeyden akışkan ortama olan ısı transfer oranı ile ilgilenmektir.

bir yüzey üzerinden geçen akışkanın bölgesel konveksiyonel ısı akısı şu şekilde ifade edilir:

burada:

  - bölgesel ısı akısı
  - bölgesel konveksiyon katsayısı
  - yüzey sıcaklığı
  - çevre sıcaklığı

toplam ısı transferi,  yüzey alan üzerinden 'nun integralinin alınması ile hesaplanır.

bu ifade, daha sonra ortalama konveksiyon katsayısının, , tanımlanmasında kullanılır.

kaynakça 

isı transferi
akışkanlar mekaniği
fiziksel olaylar
CINHAN

cinhan, nato savunma planlama komitesi'nin 12 mayıs 1992 tarihli kararıyla kurulan manş müttefik komutanlığı'dır. teşkilatı ve sorumluluk sahası tadil edilerek 1 temmuz 1994 tarihinden itibaren "afnortwest" adıyla avrupa yüksek komutanlığı'na bağlanmıştır.

nato
Anti-Komintern Paktı

anti-komintern paktı, 1936 yılında almanya, japonya daha sonra i̇talya'nın (6 kasım 1937) katılımıyla imzalanan bir garantörlük antlaşmasıdır.

japon ordusu, sibirya ve moğolistan sınırlarında sovyetler birliği ile sürtüşmektedir. bu gerilim almanya'ya japonya'yla yakınlaşma şansı tanır. 25 kasım 1936 tarihinde anti-komintern paktı'nı imzalarlar. buna göre, her iki ülke, içlerinden birisi sscb tarafından saldırıya uğrarsa diğerine destek sözü verir.

berlin, i̇talya'nın da bu antlaşmaya katılımı için baskı yapar. mussolini bir sene sonra, 6 kasım 1937'de antlaşmayı imzalar. 1939 şubat ayında macaristan da anti-komitern paktı'na katılır. franco'nun i̇spanya'sı da bu ittifaka 27 mart 1939'da katılır.

türkiye hükûmeti 1941 yılında anti-komintern paktı'na gözlemci olarak katılmış ve türk-alman dostluk paktı kapsamında almanya ile dostluk ilişkilerini geliştirmiştir.

kaynakça

nazi almanyası
ii. dünya savaşı antlaşmaları
hırvatistan'ın dış ilişkileri
türkiye'nin dış ilişkileri
japon i̇mparatorluğu antlaşmaları
antikomünizm
romanya'da antikomünizm
almanya-i̇spanya ilişkileri
almanya-i̇talya ilişkileri
almanya-japonya ilişkileri
almanya-macaristan ilişkileri
almanya-romanya ilişkileri
almanya-slovakya ilişkileri
bulgaristan-japonya ilişkileri
çin-almanya ilişkileri
çin-japonya ilişkileri
danimarka-almanya ilişkileri
danimarka-japonya ilişkileri
finlandiya-almanya ilişkileri
finlandiya-japonya ilişkileri
hırvatistan-almanya ilişkileri
1936'da almanya
1936'da japonya
1941'de bulgaristan
1941'de çin
1941'de danimarka
1941'de finlandiya
1941'de i̇spanya
1941'de i̇talya
1941'de macaristan
1941'de romanya
20. yüzyılda askerî ittifaklar
Perdesiz gitar

perdesiz gitar, tarihi m.ö. 5000'lere uzanan perdesiz lavta türü çalgı. klasik gitar versiyonu, yaptığı müzikte türk, arap ve acem makamlarını caz modlarıyla ve blues dizileriyle harmanlayan erkan oğur tarafından 1976'da icat edilmiştir. perdesiz gitarın elektrik versiyonu, batı tampere sistemiyle ifade edilemeyen özel dizi ve makamları çalmak için değil, daha çok bu sisteme göre oluşturulan ve perde düzeninde elde edilemeyen ses renklerini yakalamak için oluşturulmuştur.

kaynakça 

gitar
Serdengeçti

serdengeçti, osmanlı askeri sisteminde; akıncılar içinde düşman ordusu içine girmek ve muhasara altındaki kalelere dalmak için gönüllü yazılanlar hakkında kullanılan bir tabirdir. bunlar ellerinde kılıçları tehlikeli işlere daldıkları için "yalınkılıç” ya da "dalkılıç" olarak da anılır. düşman ordusunda kilit noktalara hücum ederek savaştıkları için dönmelerinden ziyade şehadetleri muhakkak olduğu için serdengeçti ismi almışlardır.

anadolu parsı kürkünden kıyafetleriyle akıncılar içerisinde kolaylıkla tanınabilirler. ayrıca düşman askerlerini korkutmak için taktıkları kuş tüyleriyle süslenmiş miğferleriyle bilinirler.

osmanlıda istihbarat alanında önemli görev almışlardır ve şehadetleri mutlak olduğundan dolayı baş anlamına gelen ser ismiyle başlarından vazgeçti ismi verilmiştir.

ayrıca bakınız
forlorn hope

kaynakça

tarih terimleri
yeniçeri ocağı
Efirli, Perşembe

efirli, ordu ilinin perşembe ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 
mahallenin bilinen yakın tarihi hakkında herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. eski adı perşembe olan efirli mahallesi, vona’nın adının değiştirilerek perşembe yapılması nedeniyle adı "efirli" olarak değiştirilmiştir. efirli köyü sahil kesiminde 150 yıllık tarihi bulunan efirli camii bulunmaktadır.

coğrafya 

ordu iline 6 km, perşembe ilçesine 9 km uzaklıktadır. efirli , ordu iline bağlı perşembe ilçesinin bir sahil mahallesi olmakla birlikte ordu ilinin önemli bir mesire yeridir. karadeniz bölgesi'nin en uzun kumsallarından birine sahip olan yerleşim yeri, yazın yerli turistleri kendisine çekmektedir. akçaova deresi ile ordu i̇l merkezinden; çerli deresi ile de beyli ve çerli mahalleninden sınır olarak ayrılır. mahallede yerleşim tarzı tipik karadeniz yerleşimi gibi dağınık ve geniştir.

nüfus

perşembe'nin mahalleleri
Melek Girmez Sokağı

melek girmez sokağı, osmanlı i̇mparatorluğu'nda yeniçeri ocağı'nın bozulup önüne geçilemez hale geldiği dönemde i̇stanbul bahçekapı'da bulunan fuhuş ve cinayet yuvası olan bir sokaktır. i̇ki tarafında ahşap dükkânlar, kahvehaneler ve kayıkhaneler bulunur, bunların üst katları da bekâr odaları olarak kullanılırdı.

bölge ii. mahmud döneminde yeniçerilerin otuzbirinci bölüğünün sorumluluğunda idi ve yeniçeri ağası süleyman ağa'nın arpalığıydı. 1813 kayıtlarında melek girmez fuhuş yatağı olarak yer alır.

1812 yılındaki büyük veba salgınında, tarihçi şânizâde atâullah efendi'ye göre, "hastalığın zinâ ve ahlâksızlığın çoğalmasının eseri olduğunu düşünen bazı dindar insanlar, bunların ortadan kaldırılması yönünde görüş bildirdiler." bu nedenle ii. mahmud'un emriyle galata, üsküdar ve tophane'deki bütün bekâr odaları yıktırıldı. melek girmez sokağı'ndaki yıkımda sadrazam vekili rüşdü paşa, mimar ağa ve yeniçerilerden bir grup kolluk kuvveti ve pek çok amele hazır bulundu. bu yıkım sırasında sokaktaki ve kayıkhanenin üzerindeki bütün odalar birkaç saatte yıkılarak ortadan kaldırıldı. yıkım sırasında bazı odalarda vebaya yakalanmış ya da yeni ölmüş birkaç kadına da rastlandı. ahmet rasim, fuhş- i atik kitabındaki makalelerinden birinde şöyle der:
"yeniçeriliğin son yıllarında, bu asker ocağı bir haşarat haline gelmiş ve kayıkçı, mavnacı, hammal gibi berâk uşakları yeniçeri yazılıp, bahçekapı iskelesi ve civarını türlü fuhuş ve rezaletin sokaklara taşdığı bir semt haline getirmişlerdi. kayıkhaneler ve kahvehanelerin üzerinde bekar odaları bulunurdu. buraya 'melek girmez sokağı' den­mişti. veba salgını çıkınca buralara baskın yapıldı ve kapatıldı."

aynı yere yaptırılan camiye, bu dönemin anısına hidayet camii adı verildi.

popüler kültürde
orhan pamuk, neden tarihî romanlar yazdığı yönündeki bir soruya cevap verirken, reşad ekrem koçu'nun kitabındaki resimlerden söz eder: "böylece her gün saatlerce tozu alınan karanlık apartman katında tozlar gölgeler gibi gene birikirken, ben, fuhşa alet oldukları düşünüldüğü için azapkapı'daki maymuncu dükkânlarından alınarak ağaçlara asılan biçare maymunların hikâyesini okurdum. öfkeli çamaşır makinasıyla birlikte herkesin bir kaynar su ve arap sabunu öfkesine kapıldığı çamaşır günlerinde bir deliğe sıkışır, vebaya yakalanarak cezalanan melek girmez sokağı'nın fahişelerinin karakalem resimlerine bakardım."

kaynakça

dış bağlantılar
 yeniçeriler - reşad ekrem koçu 

fatih'teki cadde ve sokaklar
yeniçeri ocağı
türkiye'de fuhuş
Memduhiye

memduhiye, ii. mahmud ölmeden kısa bir süre önce bastırılan yirmi kuruş değerinde altın para. ziynet makamında kullanıldığı için methedilmiş, övülmüş anlamına gelen memduhiye ismi verilmiştir.

1839 yılında tahta çıkan sultan abdülmecit adına yeni memduhiyeler bastırıldı. 22 ayar, 0,5 dirhem (1,6 gr) ağırlığında ve 20 mm çapında olan bu para 20 kuruş değerindeydi. ön kısmında abdülmecit’in  tuğrası, arka kısmında ise “duribe fi konstantiniyye” (i̇stanbul’da basılmıştır) kelimesi yer almaktaydı. birçok kişi tarafından ziynet altını olarak kullanılmaya başlanılmasından dolayı piyasada sayısı azaldı. 1844′te mecidiyelerin çıkarılmasının ardından para birimi özelliğini kaybetti.

kaynakça 

tarih terimleri
osmanlı paraları
Isı iletimi

isı iletimi ya da kondüksiyon , madde veya cismin bir tarafından diğer tarafına ısının iletilmesi ile oluşan ısı transferinin bir çeşididir.

isı transferi daima yüksek sıcaklıktan, düşük sıcaklığa doğrudur. yoğun maddeler genelde iyi iletkendirler; örneğin metaller çok iyi iletkenlerdir.

isı iletim kanunu, fourier kanunu olarak da bilinir, birim zamanda bir tabaka boyunca olan ısı akısı miktarının, sıcaklık farkının gradyanına olan oranıdır. bu kanunla kapalı bir şekilde ortaya çıkan orantı sabiti ise ısı iletim katsayısı(k) adını alır.

fourier kanunu 

buna göre birim zamanda kondüksiyonla ısı transfer miktarı

  şeklinde formüle edilebilir. 
fourier denkleminde görülen (-) işareti ise termodinamiğin 0.kanunu'ndan faydalanılarak kullanılmıştır. burada (-) işareti ısının, sıcaklığı yüksek olan yerden alçak olan yere doğru aktığını ifade etmektedir.

a yüzey kesit alanı,  maddenin ısı geçiş bölgesi kalınlığı, k malzeme cinsi ve sıcaklığına bağlı olan ısı iletim katsayısı, ve  sıcaklık farkıdır. bu kanun, ısı denkleminin temelini oluşturur. r değeri, iki taraf arasındaki ısı direncini belirtir. ohm kanunu, fourier kanunu'nun elektrikteki karşılığıdır.

isıl iletkenlik 

 yazılıp,

fourier kanunu denkleminde yerine koyulursa;

 elde edilir.

burada u , ısıl iletkenliktir. bir taraftan diğer tarafa olan iletkenlik, direnci verir.

buradan her katmanda a ve q değerleri aynı olacağından, çoklu katmanlar için şu denklem yazılır:

buna bağlı olarak çoklu katmanlar için genelde şu denklem kullanılır.

isı bir akışkandan bir diğerine, bir duvar boyunca iletildiğinde, çoğu zaman akışkanın ince film tabakasının iletkenliğinin belirlenmesi önemlidir. bu ince film tabakası, ölçülmesi zor olan karakteristikleri viskozite ve türbülansın karışık şartlarına bağlı bir tabakadır.

newton'un soğuma kanunu 
newton'un soğuma kanunu, maddenin ısı kaybı miktarının, çevre ve madde sıcaklıkları arasındaki farka oranıdır. bununla beraber, ısı kaybı prensibinin bu ifadesi, tam doğru bir ifade değildir. daha doğru bir formülasyon için homojen olmayan ortamlarda, ısı akışının analizine ihtiyaç vardır. bu ifadenin genel uygulanması, biot sayısı ile karakterize edilir.

bununla birlikte, bir maddenin sıcaklığının e üzeri ifadesi, bu prensipten türetilebilir. 
eğer, t , maddenin sıcaklığı ise;

burada r pozitif bir sabittir.

örneğin; basit soğutma modellerinde, newtonyen soğuma kullanılabilir.

kaynakça 
prof. dr. ahmet aydin - yrd. doç. dr. metin hasdemi̇r,(2006)-isı transferi/esasları, aktif yayıncılık. isbn 9944-448-00-1

termodinamik
jean-baptiste joseph fourier
Aleksan Ağa

tamburi aleksan ağa (1815 - 1864), osmanlı müzisyen.

yaşamı 
bir işhanında odabaşı olan ermeni asıllı vanlı kaspar'ın oğlu olarak i̇stanbul gedikpaşa'da doğmuştur. küçük yaşta müziğe başlayan sanatçı, hamparsum limonciyan'dan tambur dersleri almış ve kısa sürede büyük başarı sağlamıştır.

üsküdar'daki surp garabet kilisesi'nde "ermeni notası" dersleri vermiş, sonra süleymanpaşa hanı'nın gazinosunda çalışmıştır.

tamburdaki yeteneği ile ünlenen aleksan ağa, 1856 yılında mısır valisi said paşa'nin davetiyle kahire sarayı'na sazende olarak gitmiştir. dönemine göre oldukça iyi olan 40 altın maaşına rağmen 1859'da i̇stanbul'a geri dönmüştür.

elindeki parayı çabucak harcayan sanatçı yoksul düşmüştür. 1864'te i̇stanbul'da ölen aleksan ağa'nın; nihavend, nühüft, acembûselik ve suzidil makamlarında bestelediği 10 kadar eseri ve bir hüseyni saz semaisi vardır.

1815 doğumlular
1864 yılında ölenler
ermeni asıllı türk müzisyenler
osmanlı ermenileri
i̇stanbul doğumlu besteciler
i̇stanbul'da ölenler
bilgi kutusu bulunmayan sanatçılar
fatih doğumlular
Radyatör

radyatör, ısı eşanjörlerinin bazı tipleri için kullanılan genel bir terimdir. radyatörler otomobil, binalar ve elektronikte kullanılırlar.

motor soğutma

radyatörler, özellikle otomobillerde ve aynı zamanda piston motorlu uçaklarda, demiryolu lokomotifilerinde, motosikletlerde, sabit jeneratör tesislerlerinde ve ısı motorlarının kullanıldığı diğer yerlerde içten yanmalı motorları soğutmak için kullanılır.

isı motorunu soğutmak için, motordan ısıyı emdiği motor bloğu içinden soğutma sıvısı geçirilir. sıcak soğutucu daha sonra radyatörün giriş tankına beslenir (radyatörün üstünde veya bir tarafında bulunur), buradan radyatör göbeği boyunca borular yoluyla radyatörün karşı ucundaki başka bir tanka dağıtılır. soğutucu, karşı tanka giderken radyatör borularından geçerken, ısısının çoğunu borulara aktarır, bu da ısıyı her bir boru sırası aralarında bulunan kanatlara aktarır. kanatlar daha sonra ısıyı ortam havasına bırakır. kanatçıklar, boruların hava ile temas yüzeyini büyük ölçüde artırmak için kullanılır, böylece değişim verimliliği artar. soğutulan sıvı motora geri verilir ve döngü tekrarlanır. normalde radyatör, soğutma sıvısının sıcaklığını ortam hava sıcaklığına kadar indirmez ancak motorun aşırı ısınmasını önlemek için yine de soğutma sıvısını yeterince soğutur.

bu soğutucu genellikle su esaslıdır ve donmayı önlemek için etilen glikol (antifriz)  ve korozyon, erozyon ve kavitasyonu sınırlamak için diğer katkı maddeleri eklenir. bununla birlikte, soğutucu aynı zamanda bir yağ da olabilir. i̇lk motorlarda, soğutucuyu dolaştırmak için termosifonlar kullanıldı; bugün ise, en küçük motorlar dışında hepsi pompa kullanır.

1980'lere kadar, radyatör petekleri genellikle bakır (kanatlar için) ve pirinç'den (borular, başlıklar ve yan plakalar için) yapılırken, tanklar pirinç veya plastik genellikle de poliamid) kullanıldı. 1970'lerden başlayarak, alüminyum kullanımı arttı ve sonunda araç radyatör parçalarının çoğu alüminyum oldu. alüminyum için ana teşvikler, azalan ağırlık ve maliyettir.

hava, sıvı soğutuculardan daha az ısı kapasitesi ve yoğunluğu olduğundan radyatörden gelen ısıyı yakalamak için radyatör peteğinden oldukça büyük bir hacim debili (soğutucuya göre) hava üflenmelidir. radyatörlerde genellikle radyatörden hava üfleyen bir veya daha çok fan bulunur. araçlarda fan gücü tüketiminden tasarruf etmek için radyatörler genellikle aracın önündeki ızgaranın arkasındadır. ram havası, soğutma suyu sıcaklığı sistemin tasarlanan maksimum sıcaklığının altında kaldığında ve fan devre dışı kaldığında gerekli soğutma havası akışının bir kısmını veya tamamını verebilir.

binalarda kullanılan radyatörler 

binalarda, ısıtma aleti olarak kullanılan radyatörlere kalorifer denir. bir kazanda ısıtılarak pompalanan sıcak sudan aldığı ısıyı ortama iletir. radyatörler, ısı transferini konveksiyon yolu ile yaparlar.

elektronikte kullanılan radyatörler 
elektronikte, radyatör bir yayınım elemanı olarak bilinir. yayınım elemanı, bir antenin basit bir parçasıdır. yayınım elemanları, elektromanyetik enerjiyi alma veya yayma yeteneğine sahiptir.

isı eşanjörü
i̇çten yanmalı motor parçaları
rus icatları
Robert Graves

robert von ranke graves (d. 24 haziran 1895 – ö. 7 aralık 1985), i̇ngiliz akademist, şair ve romancı.

hayatı boyunca 140'dan daha fazla eser üretti. anglo-i̇rlandalı yazar alfred perceval graves'nin oğludur. tarihçi leopold von ranke annesinin amcasıdır.

1895 doğumlular
1985 yılında ölenler
i̇ngiliz şairler
anaerkillik
i̇ngiliz roman yazarları
Uncial

uncial (i̇ngilizce), eski elyazmalarında kullanılan bir majüskül yazı stilidir. 3. ile 8. yüzyıllar arasında latin ve yunan dilindeki yazmalarda yaygın olarak kullanılmıştır. 8. yüzyıldan 13. yüzyıl'a daha çok başlıklarda ve kitap isimlerinde kullanılmıştır.

latin alfabesi
hattatlık
tipografi
paleografi
papiroloji
yazı
erken orta çağ
Meroitik dil

meroitik dil, meroë ve sudan'da meroitik devirde (yaklaşık mö 300 - ms 400 yılları arasında) konuşulmuş ve şu anda kullanılmayan bir dildir. meroitik alfabe ile yazılmıştır. i̇ki dilli metinlerin eksikliği nedeniyle tam olarak anlaşılamamıştır; anlamları doğrulanmış az sayıdaki kelime diğer dillerle olan genetik ilişkisinin belirlenmesinde yetersiz kalmıştır, fakat bazı dil bilimciler geçici olarak nil-sahra dilleri ile ilişkili olduğunu öne sürmüştür, diğerleri ise izole diller arasında saymaktadırlar.

kelime

dış bağlantılar 
 meroitik'in dilsel yeri, claude rilly, cnrs

sudan'daki diller
antik diller
i̇zole diller
kuş krallığı
afrika kökenli ölü diller
nübye tarihi
Tepecik

tepecik (bitki) (bitkibilim)

yerleşim yerleri

beldeler 
 tepecik, tavşanlı - kütahya ili tavşanlı ilçesine bağlı belde

semtler 
 tepecik, konak - i̇zmir ili konak ilçesine bağlı semt

mahalleler 
 tepecik, karacasu - aydın ili karacasu ilçesine bağlı mahalle
 tepecik, manyas - balıkesir ili manyas ilçesine bağlı mahalle
 tepecik, orhaneli - bursa ili orhaneli ilçesine bağlı mahalle
 tepecik, bismil - diyarbakır ili bismil ilçesine bağlı mahalle
 tepecik, eğil - diyarbakır ili eğil ilçesine bağlı mahalle
 tepecik, kocaköy - diyarbakır ili kocaköy ilçesine bağlı mahalle
 tepecik, i̇spir - erzurum ili i̇spir ilçesine bağlı mahalle
 tepecik, pasinler - erzurum ili pasinler ilçesine bağlı mahalle
 tepecik, gebze - kocaeli ili gebze ilçesine bağlı mahalle
 tepecik, i̇zmit - kocaeli ili i̇zmit ilçesine bağlı mahalle
 tepecik, seydişehir - konya ili seydişehir ilçesine bağlı mahalle
 tepecik, şehzadeler - manisa ili şehzadeler ilçesine bağlı mahalle
 tepecik, bodrum - muğla ili bodrum ilçesine bağlı mahalle
 tepecik, fatsa - ordu ili fatsa ilçesine bağlı mahalle
 tepecik, perşembe - ordu ili perşembe ilçesine bağlı mahalle
 tepecik, bafra - samsun ili bafra ilçesine bağlı mahalle
 tepecik, kavak - samsun ili kavak ilçesine bağlı mahalle
 tepecik, i̇lkadım - samsun ili i̇lkadım ilçesine bağlı mahalle
 tepecik, büyükçekmece - i̇stanbul ili büyükçekmece ilçesine bağlı mahalle
 tepecik, mustafakemalpaşa - bursa ili mustafakemalpaşa ilçesine bağlı mahalle
 tepecik, efeler - aydın ili efeler ilçesine bağlı mahalle.
 tepecik, mamak - ankara ili mamak ilçesine bağlı mahalle
 tepecik, seferihisar - i̇zmir ili seferihisar ilçesine bağlı mahalle

köyler 
 tepecik, tut - adıyaman ili tut ilçesine bağlı köy
 tepecik, beşiri - batman ili beşiri ilçesine bağlı köy
 tepecik, gercüş - batman ili gercüş ilçesine bağlı köy
 tepecik, maden - elâzığ ili maden ilçesine bağlı köy
 tepecik, bulancak - giresun ili bulancak ilçesine bağlı köy
 tepecik, arpaçay - kars ili arpaçay ilçesine bağlı köy
 tepecik, şenpazar - kastamonu ili şenpazar ilçesine bağlı köy
 tepecik, çiçekdağı - kırşehir ili çiçekdağı ilçesine bağlı köy
 tepecik, çavdarhisar - kütahya ili çavdarhisar ilçesine bağlı köy
 tepecik, fındıklı - rize ili fındıklı ilçesine bağlı köy
 tepecik, ayancık - sinop ili ayancık ilçesine bağlı köy
 tepecik, gürün - sivas ili gürün ilçesine bağlı köy
 tepecik, i̇dil - şırnak ili i̇dil ilçesine bağlı köy
HDPE

hdpe, petrolden elde edilen, yüksek yoğunluklu polietilen malzemedir. i̇smi i̇ngilizce karşılığı olan "high density polyetylene" kelimelerinin kısaltmasından gelmektedir. sanayi ve imalat sektöründe genelde bu isim kullanılmaktadır. yaklaşık olarak, 1.75 kg. petrolden, 1 kg. hdpe hammadde elde edilir.

elde edilmesi 
hdpe günümüzde birkaç yöntemle elde edilebilmektedir. 
 radikal polimerizasyon yönteminde, yüksek basınç uygulanır. 
 koordinasyon polimerizasyonunda, alçak basınç ve 50-75 °c sıcaklıkta katalitik sentez yapılır.

katalizör olarak heptanda çözünmüş, titan tetraklorid ve alüminyum alkil kullanılır. polimerizasyon ısısı soğutularak giderilir. ele geçen polimer formu toz veya granüldür. sıvı ortamdan süzülerek alındıktan sonra kurutularak ambalajlanır.

hdpe sentezinde diğer yol olan, "metal oksit katalizörlü polimerizasyon"da etilen gazı parafinde çözülür, 60-200 °c sıcaklıkta, 35 atm. basınç altında, belirli bir sürede işlem tamamlanır. soğutma ve çözücü buharlaştırılmasından sonra ürün elde edilir.

"doğrusal (lineer] polietilen" de denilen hdpe %90 oranında kristal haldedir. ana zincir en az 200 karbon atomludur. astm standartlarında tip iii ve tip iv olarak tanımlanan hdpe'in bağıl yoğunluğu 0.940 ve daha yukarı olarak verilmiştir. (hdpe, petki̇m kapasitesi 96.000 ton/yıldır).

özellikleri 
hdpe, görünüm olarak ldpe'e benzese de ondan çok daha sert, molekül kütlesi 150000-400000 dolaylarında bir polimerdir. suya, kimyasal maddelere direnci iyidir. işık ve açık hava koşullarına ldpe'de olduğu gibi dayanıklı değildir. özel dolgularla bu direnç artırılabilir. mekanik özellikler çok iyi olup, özellikle darbe ve çekme dayanımları yüksektir. bazı dolgu maddeleriyle de özellikler daha da iyileştirilir. normalde çekme dayanımı 225-350 kgf/cm² civarındadır. sıcaklık dayanımı 100 °c'nin üzerindedir. ayrıca kendi kendini yağlama özelliği vardır.

enjeksiyon, ekstrüzyon, toz kaplama, film çekme, döner kalıplama, gibi birçok biçimlendirme yöntemine uygun bir malzemedir. enjeksiyon kalıp sıcaklığının 50-70 °c'de tutulması cihazdan çıkan ürün kalitesini yükseltir. hdpe elektriksel uygulamalara da çok elverişlidir.

kullanım alanları 
geniş bir kullanım alanına sahip olan hdpe, basınçlı borular, gaz dağıtım boruları, şişe, bidon, varil, beyaz eşya ve makine parçaları, yalıtkan, oyuncak, elektrik ve elektronik eşya imalatında kullanılmaktadır. suya dayanıklı olduğundan tekne ve depo yapımında da hdpe'den yararlanılır.

plastikler
Lacivert

lacivert renk, elektromanyetik tayf'ın insan gözüyle görülebilen renklerinden biridir. mavinin koyu tonlarındandır.

günün, geceye dönüştüğü zamanlarda gökyüzünün rengidir.

lacivert renginin hex değeri "#000080", rgb değeri "0, 0, 128" ve cmyk değeri "100, 100, 0, 50" dır.

kozmik renk olarak kabul edilir, sonsuzluğu, otoriteyi, verimliliği simgeler. o yüzden dünyadaki firmaların yarıdan fazlası logolarında maviyi kullanır. hilton logosunu laciverte çevirirken insanların kafasında büyük kuruluş imajı yaratmak istedi. lacivert ciddiyetin rengidir. bu nedenle resmî kurumlar, ciddi kuruluşlar amblem ve logolarında, kurum kimliklerinde maviyi kullanırlar. uluslararası dev firmaların logolarında lacivert kullanmaları büyüklük ve güveni hissettirmek amacıyladır.

kelimenin kökeni 
farsça koyu mavi renkli bir taşın adı olan "laciverd" sözcüğü (laciverdtaşı) anlamına gelir. türkçeye lacivert olarak geçmiştir.

çeşitli kültürlerde mavi 
 azurro, i̇talya'nın ulusal rengidir. açık mavi bir rengi vardır.
 mavi, hindistan'ın ulusal spor rengidir. laikliği temsil eder.
 mavi rengi, çevresi okyanusla veya denizle çevrili ülkelerin bayraklarında kullanılır (örn. avustralya).
 mavi, beyaz ile birlikte somali, i̇skoçya, finlandiya, guatemala, honduras, yunanistan, i̇srail, nikaragua gibi ülkelerin ve birleşmiş milletler'in bayraklarında barışı temsil etmek amacıyla kullanılır.
 mavi, sarı ile birlikte i̇sveç, kazakistan, ukrayna ve barbados ülkelerinin, yeşil ile birlikte brezilya'nın, kırmızı ile birlikte kolombiya, venezuela, ekvador, çad, romanya ve moldova ülkelerinin bayraklarında kullanılır.
fenerbahçe spor kulübü'nün renkleri sarı-laciverttir.
 türkler genellikle bayraklarında mavi ve mavinin tonlarını kullanmışlardır. göktürk bayrağı, gagavuz bayrağı, azerbaycan bayrağı, kazakistan bayrağı, doğu türkistan bayrağı, irak türkmenleri (türkmeneli) bayrağı, hazar devleti bayrağı, büyük selçuklu devleti bayrağı, karamanoğulları bayrağı, akkoyunlular bayrağı, kazak hanlığı bayrağı, türkistan milli devleti bayrağı i̇dil ural devleti, altay, balkar, başkurdistan, karaçay, kalpakistan, taymir, tuva, yakutistan gibi tarihi ve çağdaş türk devletlerinin bayraklarında mavi ve mavinin değişik tonlarının olduğu görülmektedir.
 yahudilik'te mavi; mavi gök ve denizin rengi olduğundan tanrısallık vasfını simgeler.

kaynakça 

mavinin tonları
renkler
web renkleri
Şevki Yılmaz

şevki yılmaz (1955, i̇zmit, kocaeli), tbmm 20. dönem rize milletvekili.

hayatı 
1922 yılında rize'den i̇zmit'e göç eden eski karamürsel müftüsü ali efendi'nin oğludur. i̇lkokulu 1967'de i̇zmit'te bitirdi. 1973 yılında i̇zmit i̇mam hatip lisesi'nden mezun olduktan sonra, derince lisesi'ni de dışarıdan bitirdi. 1974 yılında chp-msp koalisyonunda, adalet bakanlığı özel kalemi olarak görev yaptı. şevki yılmaz, i̇stanbul yüksek i̇slam enstitüsü'nden 1980 yılında mezun oldu. fakülte yıllarında kartal müftülüğünde murakıp olarak memuriyet hayatına devam etti. 1982 yılında avrupa millî görüş teşkilatları avusturya bölge başkanlığı görevine getirildi. daha sonra 1984 yılında, avrupa milli görüş teşkilatları'nda 10 yıl sürecek olan tanıtmadan sorumlu genel başkan yardımcılığı görevini yürüttü. i̇lk defa, siyasete resmi olarak 1987 yılında rize milletvekili parti 2. sıra adayı olarak adım attı ancak kazanamadı. 1989 yılında belediye seçimlerinde tekrar aday gösterildi. rp bu seçimde ikinci parti oldu.

20 ekim seçimlerinde yapılan milletvekilliği seçimlerinde, rize'den tekrar aday gösterildi ve %19.8 oranında oy aldı. 27 mart seçimlerinde rize belediyesi başkanı oldu.

24 aralık seçimlerinde, tekrar rize'den milletvekili adayı oldu. rize milletvekili olarak mecliste yerini aldı.

1996 yılında kurulan refahyol hükûmeti sırasında meydana gelen 28 şubat süreci'nde refah partisi'nden istifa etti.

rp, 17 ocak 1998 tarihinde kapatıldı. i̇ddianamede adı geçen şevki yılmaz da verilen karar neticesinde, necmettin erbakan, şevket kazan, ahmet tekdal, i̇brahim halil çelik, hasan hüseyin ceylan, şükrü karatepe, bekir yıldız, zeki başaran, selahaddin aydar, hasan celal güzel ve recep tayyip erdoğan'la birlikte siyasi yasaklılar arasına sokuldu ve bu süreçte avrupa'ya giderek çalışmalarını orada sürdürdü.

şevki yılmaz, 7 yıl sonra, 19 eylül 2004 tarihinde türkiye'ye döndü. evli ve üç çocuk babasıdır. şu an yeni akit gazetesinde köşe yazarlığı yapmaktadır.

hakkında yazılan seçim şarkısı 
 i̇smail türüt - mücahit şevki yılmaz hoca i̇slam'ın mareşali

1955 doğumlular
i̇zmit doğumlular
kocaeli doğumlu siyasetçiler
i̇stanbul yüksek i̇slâm enstitüsünde öğrenim görenler
tbmm 20. dönem rize milletvekilleri
rize belediye başkanları
resim aranan siyasetçiler
yaşayan insanlar
millî görüş
28 şubat süreci
türk i̇slamcılar
türk köşe yazarları
yeni akit kişileri
refah partisi mensubu siyasetçiler
20. yüzyıl türk siyasetçileri
bilgi kutusu bulunmayan kişiler
Aşnan

aşnan, antik mezopotamya'nın tahıl tanrıçasıydı. o ve erkek kardeşi lahar, enlil'in çocuklarıdırlar ve tanrılara gıda sağlamak için yaratılmıştırlar. fakat bunu yapmadıklarında, tanrılar onların yerine insanları yaratmıştır.

mezopotamya tanrıçaları
antik semitik dinler
ziraat tanrıçaları
Phoenicopteriformes

phoenicopteriformes, flamingolardan ve soyu tükenmiş akrabalarından oluşan bir su kuşları takımıdır.

eosen çağının geç döneminden kalma, phoenicopteridae familyasının bilinen ilk kesin üyesi elornis ile birlikte flamingolar ve akrabaları fosillerde oldukça iyi oranda saklanmıştır. soyu tükenmiş "yüzen flamingolar" familyası palaelodidae'nin günümüz flamingolarının en yakın akrabası olduğu düşünülür; soyu tükenmiş juncitarsus cinsi flamingoları ve batağanları içine alan mirandornithes grubundan biraz daha ilkel olduğu düşünülür. palaelodia familyası üyelerinin bacak ve kanat anatomisi, geçmişte önerildiği üzere batağan gibi dalıcı kuşlar olmadığı aksine su yüzeyinde yüzen kuşlar olduğunu önerir.  i̇ster yüzücü ister dalıcı olsunlar hem ilkel flamingo benzeri kuşlar hem de en yakın akrabaları batağanlar çoğunlukla yaşamlarını suda geçirmekteydi ve bu da tüm mirandornithes kladının suda yaşayan, muhtemelen yüzücü atalardan evrimleştiğini belirtir.

kaynakça 

flamingolar
kuş takımları
Habarovsk

habarovsk (rusça: хаба́ровск) uzak doğu rusya'da rusya federasyonu'nun çin sınırına yaklaşık 30 km uzaklıkta bir şehirdir.

şehir vladivostok'tan sonra uzak doğu federal bölgesi'nin ikinci büyük kentidir. 2002 yılı sayımlarına göre nüfusu 583072'dir.

coğrafya 
habarovsk, ismini kâşif yerofey habarov'dan alır. 1858 yılında bir askeri uç karakol olarak kurulan şehir daha sonra önemli bir sanayi merkezi haline gelmiştir. şehir amur ve ussuri ırmaklarının birleştiği noktada, vladivostok kentine yaklaşık 800 km.uzaklıkta ve trans sibirya demiryolu üzerinde moskova'ya 8523 km. uzaklıkta yer almaktadır. matematiksel konumu 48°28′k 135°06′d'dur.

kardeş kentler 
  (1965)
  (1988)
  (1990)
  (1993)
  (2002)
  (2011)
  (2011)
Ahmet Durmuş Evrendilek

ahmet durmuş evrendilek (1884 - 1964), mülkiye mektebi'ni bitirdi. 1884 i̇bradı doğumludur. 1932–1940 tarihleri arasında afyonkarahisar valiliği görevini yürüttü. milli mücadele döneminde tire’de kuvay-ı milliye teşkilatı'nı kurdu. kırklareli, isparta, bolu ve afyonkarahisar’a vali olarak atandı.

1884 doğumlular
1964 yılında ölenler
Ali Saip Ursavaş

ali saip ursavaş (1887, revandiz, kerkük - 26 eylül 1939, adana, türk asker ve siyasetçi.

13 kasım 1905’te girdiği mekteb-i harbiye’yi 1 eylül 1908 yılında teğmen rütbesiyle bitirdi ve bağdat’taki 6. ordu komutasına atandı. trablusgarp savaşı ve i. dünya savaşı'na katıldı. mondros mütarekesi'nin ardından anadolu'nun işgali başlayınca güneydoğu anadolu bölgesi'nde "namık" takma adıyla kuvâ-yi milliye'ye katıldı. urfa'daki fransız işgali sırasında mustafa kemal paşa'nın emriyle urfa savunması'nı örgütledi. 23 nisan 1920'de açılan tbmm'ye urfa milletvekili olarak girdi. aralık 1920'de urfa kuvâ-yi milliye komutanı olarak bölgedeki aşiret reislerini fransız işgaline karşı topladı. urfa'nın kurtarılmasında gösterdiği üstün hizmetlerden ötürü kırmızı-yeşil şeritli i̇stiklâl madalyası ile taltif edildi. 24 şubat 1924’te binbaşı rütbesine yükseldi.

konya i̇stiklâl mahkemesi ve i̇syan bölgesi i̇stiklâl mahkemesi başkanı olarak görev yaptı. 28 şubat 1926 tarihinde binbaşı rütbesiyle ordudan emekli oldu. daha sonra ii. dönem kozan, iii., iv., v. ve vi. dönem urfa milletvekilliği yaptı.

atatürk'e karşı suikast girişimine adı karıştıysa da, suçsuz bulundu. 1934 yılında soyadı kanunu çıktığında, mustafa kemal atatürk tarafından "ursavaş" soyadı verildi. 26 eylül 1939 tarihinde adana'da öldü. evli ve dört çocuk babasıydı.

eserleri 
 kilikya faciaları ve urfa kurtuluş mücadeleleri, ankara

notlar

kaynakça 

i̇stiklâl mahkemeleri üyeleri
1887 doğumlular
kerkük doğumlular
osmanlı karacı subayları
türk binbaşılar
tbmm 1. dönem şanlıurfa milletvekilleri
tbmm 2. dönem kozan milletvekilleri
tbmm 3. dönem şanlıurfa milletvekilleri
tbmm 4. dönem şanlıurfa milletvekilleri
tbmm 5. dönem şanlıurfa milletvekilleri
tbmm 6. dönem şanlıurfa milletvekilleri
kurtuluş savaşı'nda milisler
kırmızı-yeşil şeritli i̇stiklâl madalyası sahipleri
trablusgarp savaşı'nda osmanlı askerleri
balkan savaşları'nda osmanlı askerleri
i. dünya savaşı'nda osmanlı askerleri
adana'da ölenler
1939 yılında ölenler
mekteb-i harbiye'de öğrenim görenler
adana asri mezarlığı'na defnedilenler
Faik Kaltakkıran

mehmet faik kaltakkıran (1870, edirne – 2 ocak 1948), türk siyasetçi.

kastamonu ve trabzon rüştiyeleri mezunudur. ziraatçılık, bağcılık, bahçıvanlık, edirne i̇li nüfus i̇daresi pasaport kâtipliği, konya i̇li mektupçuluk kalemi 2. mümeyyizliği, i̇stanbul reji i̇daresi’nde çevirmenlik, müdâfaayı milliye cemiyeti üyeliği,  şeref aykut, şevket dağdeviren ve kasım yolageldili ile beraber trakya-paşaeli müdafaa-i hukuk cemiyeti kurucu üyeliği ve merkez heyeti temsilciliği, osmanlı meclis-i mebûsan i., ii., iii. ve iv. (18 mart 1920'de i̇ngilizler tarafından tutuklanarak malta adasına sürgüne gönderildi) dönem edirne mebusluğu, tbmm i., ii.,, iii., iv., v. ve vi. dönem edirne milletvekilliği, i. dönem tbmm başkanvekilliği, nizamnâme-i dâhilî komisyonu başkanlığı, 2. ve 5. dönem ziraat encümeni başkanlığı yapmıştır. seydibeşir olayı'nın ilk kez gündeme taşıyanlardandır. kırmızı-yeşil şeritli i̇stiklal madalyası sahibidir. evli ve bir çocuk babasıdır.

faik kaltakkıran'ın anıları oğlu ferit'i genç yaşta kaybetmesi ile yarım kalmıştır. bu notlar daha sonradan kırklareli milletvekili şevket ödül tarafından eşi neyyire kaltakkıran'dan alınarak tevfik bıyıklıoğlu'na verilmiştir. fenn-i tekvin (yaratılış bilimi) adlı bir çeviri/derleme kitabı vardır.

atatürk'ün emriyle oluşturulan i̇stanbul ve trakya şeker fabrikaları anonim şirketi'nin 10 kurucusundan biridir.

kaynakça

1870 doğumlular
1948 yılında ölenler
edirne doğumlu siyasetçiler
1908-1912 osmanlı meclis-i mebusanı edirne üyeleri
1912 nisan-ağustos osmanlı meclis-i mebusanı edirne üyeleri
1914-1918 osmanlı meclis-i mebusanı edirne üyeleri
son osmanlı meclis-i mebusanı (1920) edirne üyeleri
malta sürgünleri
kırmızı-yeşil şeritli i̇stiklâl madalyası sahipleri
tbmm 1. dönem edirne milletvekilleri
tbmm 2. dönem edirne milletvekilleri
tbmm 3. dönem edirne milletvekilleri
tbmm 4. dönem edirne milletvekilleri
tbmm 5. dönem edirne milletvekilleri
tbmm 6. dönem edirne milletvekilleri
tbmm 1. dönem başkanvekilleri
Sayı tabanı

basamaklı sistem kullanılarak oluşturulan sayıların yazılı gösterim tekniğinde, her bir basamaktaki değerin o basamağın sağ baştan kaçıncı olduğu değeri üssü olarak kullanılarak çarpımında kullanılan değer.

örneğin 10 sayı tabanında yazılmış "31" sayısının matematiksel açılımı: (3*10¹) + (1*10°)'dır.

aynı "31" sayısı 4 tabanında yazılsaydı: (3*4¹) + (1*4°) ifadesinin karşılığı olup, 10luk tabandaki "13" sayısının karşılığı olacaktır.

10luk tabandaki "31" sayısının değerine ulaşmak içinse 4lük tabanda (1*4²) + (3*4¹) + (3*4°)'ın değeri olan "133" yazılması gerekir.

en küçük sayı tabanı 2'dir. teoride en büyük sayı tabanı sonsuz olsa da genelde kullanımda olan en büyük sayı tabanı 16'dır. bilindik rakamların 10 tane olmasından dolayı 10'dan büyük sayı tabanları gösteriminde alfabenin büyük harflerini rakam olarak alınır. örneğin 16 sayı tabanının rakamları sırayla (0,1,2,3,4,5,6,7,8,9,a,b,c,d,e,f)'tir.

tüm insanlık tarihi boyunca 10luk sayı tabanının kullanılmasını bilim insanları, insanın ilk basit hesaplamaları iki elinin parmaklarıyla yapmış olmaya başlamasından dolayı olduğu şeklinde açıklamaktadırlar.

sayı sistemleri
Yorgun Anılar Zamanı



konusu 
ayşe sarısayın öykülerinde genellikle birinci tekil şahıskipi kullanıyor, böylelikle okuyucuda öykünün kahramanı olarak kitaba girebiliyor ya da öykü okucunun hayatına giriyor. yazar, öykülerinde genellikle kadın duyarlılığını yansıtıyor. yorgun anılar zamanı, evi merkez alıyor. evdeki kadın ve erkeğin rollerini irdeliyor. bunları kadının bakış açısıyla anlatıyor. masallarla büyüyen küçük kız çocuğunu, çevresindeki mutlu evliliklerin bittiğini (bitebileceğini) gören genç kızı, hüzünlü geçmişinden torununu sakınan bir anneanneyi ve evlilikleri biten kadınları anlatıyor bu kitaptaki öykülerinde.

i̇çindekiler 

 gökyüzü masalları
 atları da vururlar
 i̇ki ters, i̇ki yüz
 maçka palas
 i̇lk öyküm
 yalnızlık çeşitlemesi
 bugün günlerden ne?
 ufukta tek kurşun
 i̇smiyle müseccel: fatma dilber
 tersyüz
 baştan alalım

ödülleri 

 2005 sait faik hikâye armağanı

kaynakça 
 can yayınları

dış bağlantılar 
 www.canyayinlari.com

hikâye kitapları
ayşe sarısayın kitapları
2004 kitapları
türkiye kitapları
2000'lerde türkçe kitaplar
Akyamaç, Güzelyurt

akyamaç,  aksaray ilinin güzelyurt ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 
mahallenin adı, 390 yılı kayıtlarında kanótala olarak geçmekte iken 1500 yılı kayıtlarında genedala olarak geçmektedir. akyamaç daha önceleri köy iken 2008 yılında güzelyurt ilçe merkezine mahalle olarak bağlandı.

coğrafya 
mahalle, aksaray il merkezine 39 km, güzelyurt ilçe merkezine 5,3 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

güzelyurt belde ve köyleri
aksaray'ın mahalleleri
Dokuz Umde

dokuz umde veya dokuz i̇lke, mustafa kemal atatürk'ün tbmm'nin birinci döneminin çalışma süresi sona ermeden bir süre önce, 8 nisan 1923'te yayımlamış olduğu bildiridir. chp'nin ilk programı olarak sayılmaktadır.

anadolu ve rumeli müdafaa-i hukuk cemiyeti daha sonra halk fırkası'na dönüşmüştür. halk fırkası tarafından bir program olarak benimsenen dokuz umde daha sonra chp'nin ilk programı olarak sayılmıştır.

1- egemenlik ulusundur.

2- tbmm dışında hiçbir makam ulusal yazgıya engel olamaz.

3- bütün yasalarda, örgütlerde, yönetimde, eğitimde ulusal egemenlik esastır.

4- saltanatın kaldırılması kararı değiştirilemez.

5- mahkemeler ve yasalar düzeltilecektir.

6- aşar vergisi kaldırılacaktır.

7- öğrenim birleştirilecektir.

8- askerlik süresi kısaltılacaktır.

9- mali, idari ve ekonomik bağımsızlık kesin koşuldur.

ayrıca bakınız 

 atatürk i̇lkeleri

kaynakça 

kemalizm
türkiye siyasi tarihi
tarih terimleri
bildiriler
Türkiye Halk İştirakiyyun Fırkası

türkiye halk i̇ştirakiyun fırkası (thi̇f), kurtuluş savaşı sırasında anadolu'da komünist faaliyet yürüten bir partidir.

salih hacıoğlu genel sekreterliğindeki gizli türkiye bolşevik komünist partisi (tbkp) 7 aralık 1920'de ankara'da halk zümresi ve yeşil ordu cemiyeti ile beraber çalışacağını bildirerek türkiye halk i̇ştirakiyun fırkası programını ve kuruluş bildirgesini yayınladı. türkiye komünist partisinin (tkp) yasal örgütlenmesi olarak thi̇f böylece türkiye'nin ilk yasal komünist partisi oldu. yayın organı emek olan parti, işçilere ve yoksul köylü sınıfına yönelik bir politik çalışma yapıyordu.  1920 yılı aralık ayı sonlarında patlak veren  çerkez ethem ayaklanması ardından hükûmet thi̇f'e yönelik baskıları arttırdı ve salih hacıoğlu dahil birçok parti mensubunu kapsayan tutuklamalara girişti. bunun üzerine 2 şubat 1921’de partinin yeşil ordu kökenli liderlerinden nâzım bey ve şükrü bey partinin kapatıldığını ilan ettiler.

29 eylül 1921’de sovyetler’in de etkisiyle tbmm’nin çıkardığı özel af sonucu thi̇f yöneticilerinin serbest kalmasının ardından, 18 mart 1922’de sovyet elçiliğinde düzenlenen paris komünü anma töreni sırasında salih hacıoğlu'nun sovyet elçisi aralov ve thi̇f merkez komitesinde de yer alan komintern temsilcisi golman ile yaptığı toplantıda thi̇f’in yeniden faaliyete geçmesine karar verildi. mart ayı sonlarında hükûmete başvuru yapılarak thi̇f’in ikinci faaliyet dönemi başladı.

thi̇f 15 ağustos 1922'de ankara'da ilk kongresini topladı. hükûmet başlangıçta thi̇f kongresinin yapılmasına izin vermekle birlikte, son anda yabancıların katılımını gerekçe göstererek toplantıyı yasakladı. buna rağmen kongre 16/17 ve 25/26 ağustos 1922’de iki oturum halinde salih hacıoğlu'nun divan başkanlığında yapıldı. komintern temsilcisi golman’ın desteğiyle salih hacıoğlu yine thi̇f genel sekreteri oldu ve 30 ağustos zaferini takiben tbmm’de yapılan kutlama törenlerinde partiyi temsil etti.

hükûmet izinsiz kongre yapması ve komintern temsilcisinin kongresine katılması nedeniyle partiyi 12 eylül 1922'de yeniden kapattı. ağustos 1923'te yöneticileri de hapis cezasına çarptırıldı.

bunun ardından tkp yeniden yasadışı olarak faaliyet göstermeye devam etti ve thi̇f 1. kongresi daha sonra tkp'nin 2. kongresi kabul edildi.

ayrıca bakınız
 osmanlı sosyalist fırkası
 sosyal demokrat fırkası
türkiye i̇şçi ve çiftçi sosyalist fırkası
türkiye komünist partisi
 türkiye sosyalist fırkası
türkiye sosyalist emekçi ve köylü partisi
türkiye birleşik komünist partisi

türkiye'deki eski siyasi partiler
1920'de kurulan siyasi partiler
türkiye'deki sosyalist partiler
türkiye'deki komünist partiler
osmanlı i̇mparatorluğu'ndaki siyasi partiler
Toroslar, Mersin

toroslar, mersin ilinin bir merkez ilçesidir. mersin büyükşehir belediyesine bağlıdır. şehir merkezinin kuzeydoğu bölümünü oluşturur. yüzölçümü en büyük olan merkez ilçedir. güneyinde akdeniz ilçesi, doğusunda tarsus, kuzey doğusunda çamlıyayla, batısında ise yenişehir ve mezitli ilçeleri bulunmaktadır. mersin ilinin şehirlerarası otobüs terminali, toroslar ilçesinde bulunmaktadır.

kentin en büyük iki mezarlığı da toroslar ilçesi sınırlarındadır. yumuktepe tarihi eserleri, mersin ve türkiye'nin en büyük bayrağı toroslar ilçesi sınırlarındadır. kentin en büyük yaylalarından olan gözne yaylasına giriş toroslardan geçen üç büyük caddeden sağlanır.

i̇lçede bulunan çağdaşkent mahallesinde, mersin'in en büyük cumhuriyet meydanı vardır.

adını kuzeyinde bulunan toros dağları'ndan almıştır. belediye başkanı mhp'li atsız afşin yılmaz'dır.

nüfus 
toroslar ilçesi doğu ve çevre illerden yoğun göç almıştır. buna rağmen ilçe nüfusunun buyuk bölümünü yerli nüfusun yanı sıra  gülnarlılar, mutlular, tarsuslular oluşturmaktadır. köy nüfusunun çoğunluğu köylü halk ve gülnarlılar oluşturmaktadır. köylü nüfus haricinde bu ilçede mersin şehrinin yerlisi yok denecek kadar azdır.

siyaset 
birbirinden farklı etnik gruplar, toroslar'da bir arada yaşamaktadır. bu gruplar arasında ilçenin yüksek kesimlerinde yaşayan yörükler, türkiye'nin dört bir tarafından gelmiş aleviler, doğu illerinden göç etmiş kürtler ve mersin'in yerlisi olan araplar yer almaktadır. i̇lçede farklı etnisitelerin bulunması, ülkenin büyük siyasi partilerinin hepsinin belirli bir oranın üzerinde oy alması anlamına gelir. yörükler genel itibarıyla ultra-milliyetçi mhp ve muhafazakâr akp'yi desteklerken, bunların büyük bir kısmının i̇yi̇ parti'ye geçmekte olduğu gözlemlenmektedir.chp'yi destekleyen yoğun bir alevi sosyal demokrat kitle mevcuttur. yoğun kürt nüfusu, hdp'nin oyunun da hayli yüksek olmasını sağlar.

genel seçimler

yerel seçimler

kaynakça

dış bağlantılar 
 toroslar belediyesi
 toroslar kaymakamlığı
Cedit İslâmbol

1715'te basılan altın paralar hakkında kullanılan tabir. sikke-i cedit-i zer-i i̇slambol da denirdi. 1696'da bastırılan sikkeler para sorununu çözememiş ve payitahtta basılan altınlara diğer sikkeler dahi mağşuşiyetten kurtulamamış olduğu için bir yüzüne tuğra diğer yüzüne "duribe fi i̇slambol" olmak üzere yeni sikkeler bastırılmıştı. bu arada basılan üçer kuruşluk altını 1696'da basılan altınlardan ayırmak için bu isim verilmişti.

tarih terimleri
osmanlı paraları
Canlı

canlı ya da organizma, biyoloji ve ekolojide fonksiyonlarını yaşama mümkün olduğunca uyum sağlayarak sürdürebilen basit yapı moleküllerinin veya karmaşık organ sistemlerinin bir araya gelmesiyle oluşan varlıklar için kullanılan bir kavramdır.

canlılar çevreye uyum sağlama, üreme ve kalıtım gibi ortak özelliklere sahip doğal varlıklar grubunun ve yaşamın temel ögeleridir.

köken bilimi 
canlı sözcüğü farsçadan türkçeye geçmiş olan "can" sözcüğünden türemiştir. "can" yaşama, yaşam anlamındadır. buna sahip olanlar ise canlıdır, yani "yaşayan"dır. organizma ise araç/alet anlamındaki yunanca "ὄργανον (organon)" sözcüğünden gelir.

canlıların sınıflandırılması 

evrende birçok canlı vardır ve bilim insanlarının bunların her birini tek tek incelemesi mümkün değildir. bu yüzden canlılar sınıflara ayrılır. canlıların belirli özellikleri göz önüne alınarak yapılan gruplandırmaya taksonomi (sınıflandırma) veya biyosistematik denir. sınıflandırmayı inceleyen bilim dalına sistematik (taksonomi) denir. canlılar, temel olarak altı grupta sınıflandırılır:

 monera âlemi
 arkeler âlemi
 protista âlemi
 fungi âlemi
 bitkiler âlemi
 hayvanlar âlemi

canlıların ortak özellikleri 
 hücresel yapı
 metabolizma
 homeostazi (iç denge)
 beslenme
 solunum
 sindirim
 boşaltım
 dolaşım
 büyüme ve gelişme
 çoğalma (üreme, replikasyon)
 çevresel uyarılara tepki
 adaptasyon
 ölüm

her canlıda bu özelliklerin hepsi ya da bir kısmı görülmektedir.

ayrıca bakınız 
 canlılarda beslenme
 canlılarda çoğalma
 adaptasyon
 yaşam
 üreme

kaynakça

dış bağlantılar 
 bbcnews 
 yaşam ağacı
Surre Altını

surre altını, ii. mahmut'un 15. ve 16. cülus senelerinde (1822-1823) basılan altın paraların halk arasındaki ismi. bunlardan birinde "dar-ül hilâfe-tül aliyye" ötekisinde "dar-ül hilâfe tüs-seniye" yazılı olması münasebetiyle dar-ül hilâfe altını da denirdi.

osmanlı paraları
altın sikkeleri