25 Aralık



olaylar 
 336 - i̇lk noel kutlaması, roma'da yapıldı.
 1522 - rodos, osmanlı egemenliğine girdi.
 1638 - osmanlı ordusu, bağdat'a girdi.
 1683 - ii. viyana kuşatmasının başarısızlıkla sonuçlanması üzerine, sadrazam merzifonlu kara mustafa paşa, boğularak idam edildi.
 1809 - amerikalı doktor ephraim mcdowell, kliniğine hamileyim diyerek gelen jane todd crawford'un, yumurtalığından 10 kiloluk tümor aldı. bu, ilk başarılı alt karın ameliyatı olarak tarihe geçti. crawford, 21 yıl daha yaşadı.
 1921 - gaziantep'in fransız işgalinden kurtuluşu
 1922 - tbmm’nin gizli oturumunda, başbakan h. rauf orbay’ın lozan konferansı hakkındaki açıklamaları ve görüşmeleri yapıldı.
 1926 - japon i̇mparatoru taişo'nun ölümü üzerine, oğlu hirohito i̇mparator oldu.
 1932 - çin'in guangzhou bölgesinde 7,6 şiddetinde deprem: 70.000 kişi öldü.
 1936 - şark demiryolları, türkiye hükümeti tarafından satın alındı.
 1952 - said-i nursi'nin yargılanmasına başlandı.
 1963 - türkiye cumhuriyeti enerji ve tabii kaynaklar bakanlığı kuruldu.
 1963 - kıbrıs'ta kıbrıs mücadelesi ulusal örgütü eoka, ada'nın her yanında türklere karşı saldırılar düzenledi. çok sayıda kıbrıslı türk öldü. türkiye savaş uçakları, kıbrıs üzerinde uçuşlar yaptı.
 1972 - nikaragua'daki depremde 10 bin kişi öldü.
 1976 - hac'dan dönerken gemilerinin batması sonucu 100 kişi öldü.
 1989 - romanya devlet başkanı nikolay çavuşesku ve eşi elena çavuşesku idam edildi. çavuşesku çifti olağanüstü bir mahkemede yargılanmışlardı.
 1990 - tim berners-lee; html ve world wide web'in temellerini attı. i̇lk defa iki bilgisayar arasında hypertext teknolojisi kullanılarak sunucu bağlantısı gerçekleştirildi.
 1991 - mihail gorbaçov, sovyetler birliği başkanlığı görevinden istifa etti. ülke ertesi gün resmen dağıldı.
 1991 - pkk militanları, i̇stanbul bakırköy'de çetinkaya mağazalarına molotofkokteyli attı. çıkan yangında 11 kişi öldü.
 2000 - rusya başkanı vladimir putin, sovyetler birliği marşı'nın üzerine aleksandr aleksandrov tarafından yeni yazılan sözlerle hazırlanan yeni rusya ulusal marşı'nın kabulü üzerine yasayı imzaladı.
2021 - james webb uzay teleskopu, ariane 5 roketiyle kalkış yaptı.

doğumlar 
 1250 - iv. i̇oannis, i̇znik i̇mparatoru (ö. 1305)
 1617 - jean de coligny-saligny, fransız soylu ve ordu komutanı (ö. 1686)
 1717 - vi. pius, papa (ö. 1799)
 1720 - anna maria pertl mozart, wolfgang amadeus mozart'ın ve maria anna mozart'ın annesi (ö. 1778)
 1724 - john michell, i̇ngiliz doğa filozofu ve papaz (ö. 1793)
 1730 - noël martin joseph de necker, belçikalı doktor ve botanikçi (ö. 1793)
 1763 - claude chappe, fransız bilim insanı (ö. 1805)
 1787 - akif paşa, osmanlı devlet adamı, şair ve yazar (ö. 1845)
 1837 - cosima wagner, alman piyanist ve besteci (ö. 1930)
 1849 - nogi maresuke, japon i̇mparatorluk ordusunda general (ö. 1912)
 1852 - lionel royer, fransız ressam (ö. 1926)
 1859 - colin h. campbell, kanadalı politikacı (ö. 1914)
 1869 - emir şekib arslan, lübnanlı yazar, politikacı ve fikir adamı (ö. 1946)
 1870 - helena rubinstein, polonyalı-yahudi asıllı amerikalı iş insanı (ö. 1965)
 1876 - muhammed ali cinnah, pakistan'ın kurucusu (ö. 1948)
 1876 - adolf windaus, alman kimyager (ö. 1959)
 1878 - louis chevrolet, i̇sviçreli amerikan yarış arabası sürücüsü ve i̇ş insanı (ö. 1941)
 1878 - joseph m. schenck, rus asıllı amerikalı film stüdyosu yöneticisi (ö. 1961)
 1883 - hugo bergmann, i̇srailli filozof (ö. 1975)
 1885 - james ewing, amerikalı patolog (ö. 1943)
 1886 - kid ory, amerikalı caz tromboncusu ve grup lideri (ö. 1973)
 1887 - conrad hilton, amerikalı iş insanı (ö. 1979)
 1890 - mustafa çokay, türkistan alaş orda hükûmetinin üyesi, gazeteci ve yazar (ö. 1941)
 1893 - harry stenqvist, i̇sveçli bisikletçi (ö. 1968)
 1896 - hermann jónasson, i̇zlanda başbakanı (ö. 1976)
 1899 - humphrey bogart, amerikalı oyuncu ve en i̇yi erkek oyuncu akademi ödülü sahibi (ö. 1957)
 1901 - hans rehberg, amerikalı milyarder iş insanı, yatırımcı, sivil lider ve hayırsever (ö. 1963)
 1904 - gerhard herzberg, alman asıllı kanadalı fizikçi ve fiziksel kimyager (ö. 1999)
 1904 - étienne mattler, fransız eski millî futbolcu (ö. 1986)
 1905 - selahattin batu, türk veteriner hekim, akademisyen, siyasetçi ve edebiyatçı (ö. 1973)
 1905 - muzaffer kuşakçıoğlu, türk siyasetçi (ö. 1978)
 1906 - ernst ruska, alman fizikçi (ö. 1988)
 1908 - quentin crisp, britanyalı yazar, hikâyeci ve aktör (ö. 1999)
 1908 - yaşar nabi nayır, türk yazar (ö. 1981)
 1910 - elevter andronikaşvili, gürcü fizikçi (ö. 1989)
 1911 - louise bourgeois, fransız heykeltıraş (ö. 2010)
 1911 - emil konopinski, amerikalı çekirdek bilimci (ö. 1990)
 1913 - tony martin, amerikalı şarkıcı ve sinema oyuncusu (ö. 2012)
 1913 - george koval, amerikalı casus, bilim insanı, kandidat (ö. 2006)
 1916 - ahmed bin bella, cezayir'in ilk devlet başkanı (ö. 2012)
 1917 - nermin erdentuğ, türk antropolog (ö. 2000)
 1918 - enver sedat, mısır cumhurbaşkanı ve nobel barış ödülü sahibi (ö. 1981)
 1918 - henry hillman, amerikalı milyarder iş insanı, yatırımcı, sivil lider ve hayırsever (ö. 2017)
 1919 - fikret kırcan, türk eski futbolcu ve yönetici (ö. 2014)
 1923 - yusuf nalkesen, türk bestekâr (ö. 2003)
 1925 - carlos castaneda, peru doğumlu amerikalı yazar (ö. 1998)
 1925 - pembe marmara, kıbrıs türkü şair (ö. 1984)
 1927 - ram narayan, hint müzisyen
 1927 - nijat özön, türk dilci, sinema tarihçisi ve çevirmen (ö. 2010)
 1932 - mustafa sağyaşar, türk sanat müziği sanatçısı ve koro şefi
 1933 - joachim meisner, alman kardinal roma katolik kilisesi'ne bağlı piskopos
 1938 - emil brumaru, rumen şair ve yazar (ö. 2019)
 1943 - hanna schygulla, alman oyuncu
 1949 - mustafa cengiz, türk iş insanı, spor yöneticisi, eski bürokrat ve 37. galatasaray başkanı (ö. 2021)
 1950 - alaattin yüksel, türk girişimci ve siyasetçi
 1951 - aleksandr şohin, rus iş insanı
 1952 - desirelessi fransız şarkıcı ve müzisyen
 1954 - annie lennox, i̇skoç şarkıcı
 1958 - alannah myles, kanadalı şarkıcı
 1959 - michael p. anderson, abd hava kuvvetleri memuru ve nasa astronotu (ö. 2003)
 1960 - ebubekir sifil, türk akademisyen, ilahiyatçı ve yazar
 1961 - ales debeljak, sloven yazar (ö. 2016)
 1971 - dido, britanyalı pop şarkıcısı
 1971 - justin trudeau, kanadalı siyasetçi ve kanada'nın 23. başbakanı
 1974 - rober hatemo, türk şarkıcı
 1976 - armin van buuren, hollandalı dj
 1976 - tuomas holopainen, finlandiyalı müzisyen
 1977 - ayşegül baklacı, türk atlet
 1977 - ali tandoğan, türk futbolcu
 1977 - priya rai, hint kökenli amerikalı pornografik film oyuncusu
 1979 - ferman akgül, türk söz yazarı, besteci, müzisyen ve rock grubu manga'nın solisti
 1979 - sinan kaynakçı, türk şarkıcı, besteci ve söz yazarı
 1987 - ceyhun gülselam, türk millî futbolcu
 1993 - hamide kurt, kısa mesafe koşucusu türk paralimpik atlet
 1994 - orlando mosquera, panamalı milli futbolcu 
 1996 - emiliano buendía, arjantinli futbolcu

ölümler 
 795 - i. hadrianus, 1 şubat 772'den 25 aralık 795 tarihindeki ölümüne dek papalık yaptı (d. 772)
 1554 - pedro de valdivia, i̇spanyol konkistador ve şili'nin ilk valisi (d. 1500)
 1605 - marino grimani, venedik cumhuriyetinin 89'uncu dükası (d. 1532)
 1652 - alonso de sandoval, kolombiya'da bir i̇spanyol cizvit rahip ve misyonerdi (d. 1576)
 1683 - merzifonlu kara mustafa paşa, osmanlı sadrazamı (idam edildi) (d. 1634/1635)
 1824 - barbara von krüdener, rus okültisti (d. 1764)
 1853 - joseph von radowitz, prusyalı muhafazakâr devlet adamı, diplomat ve general (d. 1797)
 1878 - anna claypoole peale, amerikalı ressam (d. 1791)
 1909 - richard bowdler sharpe, i̇ngiliz zoolog ve ornitolog (d. 1847)
 1921 - vladimir korolenko, rus ve ukraynalı kısa öykü yazarı, gazeteci, insan hakları savunucusu (d. 1853)
 1925 - karl abraham, alman psikanalist (d. 1877)
 1926 - taişo, japon imparatoru (d. 1879)
 1933 - refet topçuoğlu, türk siyasetçi (d. 1872)
 1933 - ahmet hamdi altıok, türk siyasetçi (d. 1878)
 1938 - karel čapek, çekoslovak yazar (d. 1890)
 1939 - turhan tan, türk gazeteci (d. 1886)
 1942 - adolf mayer, alman ziraat kimyageri (d. 1843)
 1946 - w. c. fields, amerikalı komedyen (d. 1880)
 1948 - pompeu fabra, i̇spanyol mühendis ve gramerçi (d. 1868)
 1949 - leon schlesinger, amerikalı film yapımcısı (d. 1884)
 1950 - i̇smail şükrü çelikalay, türk din adamı ve siyasetçi (d. 1876)
 1956 - robert walser, alman asıllı i̇sviçreli yazar (d. 1878)
 1957 - charles pathé, fransız film ve ses endüstrisi öncüsü (d. 1863)
 1961 - otto loewi, almanya doğumlu farmakolog (d. 1873)
 1963 - tristan tzara, rumen asıllı fransız şair ve yazar (d. 1896)
 1973 - i̇smet i̇nönü, türkiye'nin 2. cumhurbaşkanı (d. 1884)
 1977 - charlie chaplin (şarlo), i̇ngiliz sinema yönetmeni, oyuncu, yazar ve komedyen (d. 1889)
 1979 - joan blondell, amerikalı oyuncu (d. 1906)
 1983 - joan miró, katalan ressam (d. 1893)
 1988 - shōhei ōoka, japon romancı, edebiyat eleştirmeni ve fransız edebiyatı çevirmeni (d. 1909)
 1989 - nikolay çavuşesku, romanya devlet başkanı (idam edildi) (d. 1918)
 1989 - elena çavuşesku, romanya başbakan yardımcısı (idam edildi) (d. 1916)
 1995 - emmanuel levinas, litvanya kökenli fransız filozof (d. 1906)
 1995 - dean martin, amerikalı şarkıcı ve sinema oyuncusu (d. 1917)
 1997 - denver pyle, amerikalı aktör, iş insanı ve yönetmen (d. 1920)
 2000 - willard van orman quine, amerikalı filozof ve mantıkçı (d. 1908)
 2005 - birgit nilsson, i̇sveçli dramatik soprano (d. 1918)
 2006 - james brown, amerikalı şarkıcı (d. 1933)
 2008 - eartha kitt, amerikalı şarkıcı ve oyuncu (d. 1927)
 2010 - carlos andres perez, venezuelalı siyasetçi (d. 1922)
 2012 - şerafettin elçi, türk siyasetçi (d. 1938)
 2013 - adnan şenses, türk besteci, söz yazarı oyuncu ve türk sanat müziği şarkıcısı (d. 1935)
 2014 - alberta adams, amerikalı caz ve blues şarkıcısı (d. 1917)
 2015 - zehran alluş, suriyeli muhalif asker ve siyasetçi (d. 1971)
 2015 - karen friesicke, alman oyuncu ve komedyen (d. 1962)
 2016 - yelizaveta glinka, rus kadın doktor ve insan hakları aktivisti (d. 1962)
 2016 - anton gubankov, rus gazeteci, sivil hakları savunucusu ve tv programcısı (d. 1965)
 2016 - valeri halilov, rus askeri orkestra şefi ve bestecisi (d. 1952)
 2016 - george michael, i̇ngiliz şarkıcı ve söz yazarı (d. 1963)
 2016 - vera rubin, amerikalı astronom (d. 1928)
 2017 - larry libertore, eski amerikan futbolcusu ve siyasetçi (d. 1939)
 2017 - carlos stohr, çek cumhuriyeti doğumlu venezuelalı ressam (d. 1931)
 2018 - álex figueroa, şilili siyasetçi ve fizikçi (d. 1961)
 2018 - nancy roman, amerikalı astronom ve bilim insanı (d. 1925)
 2018 - sigi schmid, alman-amerikalı antrenör ve teknik direktör (d. 1953)
 2019 - ari behn, danimarka doğumlu norveçli yazar (d. 1972)
 2019 - táňa fischerová, çek oyuncu, yazar, televizyon sunucusu, siyasetçi ve insan hakları aktivisti (d. 1947)
 2019 - mahmut gareyev, sovyet-rus ordusu askeri generali, tarihçi ve bilim insanı (d. 1923)
 2020 - i̇van bogdan, sovyet-ukraynalı güreşçi (d. 1928)
 2020 - soumaïla cissé, malili siyasetçi (d. 1949)
 2020 - anil nedumangad, hint oyuncu ve televizyon sunucusu (d. 1972)
 2020 - engin nurşani, türk sanat müziği şarkıcısı (d. 1984)
 2020 - barbara ellen rose, amerikalı sanat tarihçisi, eleştirmen, akademisyen ve film yapımcısı (d. 1936)
 2020 - maksim tsıhalka, beyaz rus millî futbolcu (d. 1983)
 2021 - jean-marc vallée, kanadalı film yönetmeni, senarist ve yapımcı (d. 1963)

tatiller ve özel günler 
 noel (doğuş bayramı)

1225
25