Filistin Ulusal Yönetimi

filistin ulusal yönetimi (arapça: السلطة الوطنية الفلسطينية/es sulta el vataniyye el filistiniyye), batı şeria ve gazze şeridi'ni yöneten bir idari örgüt ve devlet yapılanmasıdır.

filistin ulusal yönetimi 1994'te, i̇srail hükûmeti ve filistin kurtuluş örgütü arasında yapılan oslo'daki uzlaşma görüşmelerinden sonra iki taraf arasındaki uzlaşma görüşmeleri sırasında 5 yıllık geçici dönem hükûmeti olarak kuruldu.

tarih 

1516'dan 1917'ye dek osmanlı i̇mparatorluğu hakimiyeti olan filistin, 2 kasım 1917'de balfour bildirisinin yayınlanmasından sonra 1920 yılında i̇ngiltere'nin manda yönetimine girmiştir.

14 mayıs 1948 yılında i̇srail devleti'nin kurulmasının ardından arap-i̇srail savaşları patlak vermiştir. birleşmiş milletler 29 kasım 1947 yılında filistin'in paylaştırılmasına karar vermiştir. %56'sı yahudilere %44'ü ise filistinlilere bırakılmıştır. kudüs'e ise uluslararası statü verilmiştir.

i̇lk paylaştırmada filistin bölgesinde yer alan batı kudüs, 1948 yılında kudüs çevresinde yahudi yerleşim birimlerinin artması ile i̇srail yönetimine geçmiştir. (kudüs'ün tamamı 1967'deki altı gün savaşında i̇srail'in eline geçmiştir.)

1947'deki bm paylaşımından bu yana harita oldukça değişmiş, filistin, batı şeria ve gazze olmak üzere birbirinden kopuk iki toprak parçası haline gelmiştir.

demografi 
filistin'in nüfusu 9 milyon 500 bin'dir (2000 tahmini). bu nüfusun 6 milyonu "yeşil hat" içindeki bölgede, 1 milyonu gazze'de, 1 milyon 500 bini batı şeria bölgesinde yaşamaktadır. ortalama nüfus artış hızı %3.7'dir. önemli şehirleri gazze, nablus, eriha, ramallah, el halil'dir.

nüfus yoğunluğu ise 300'dür. ancak nüfus yoğunluğu konusunda bölgeler arasında büyük bir dengesizlik mevcuttur. gazze şeridi'nin alanı 400 km² kadar olduğundan bu bölgede düşen insan sayısı 2500'ü bulmaktadır. bu bölgedeki nüfus yoğunluğunun bu kadar fazla olmasının sebebi 1948'de işgal edilmiş topraklardaki filistinlilerin birçoğunun bu bölgeye göç etmeye zorlanmış olmasıdır. bu yüzden gazze şeridi'ndeki nüfusun üçte ikisi mülteci kamplarında yaşamaktadır. batı şeria bölgesinde nüfus yoğunluğu 200 civarındadır. "yeşil hat" içinde kalan bölgenin yaklaşık 12 bin km²'lik bölümünü negev ve eilat çölleri oluşturur ve bu bölgelerde nüfus yoğunluğu oldukça düşüktür. bu yüzden bu topraklardaki 6 milyon nüfusun büyük çoğunluğu 8 bin km²'lik alana yayılmıştır. dolayısıyla bu bölgede de ortalama nüfus yoğunluğu 700 civarındadır.

ekonomi 
filistin ulusal yönetimi'nin ekonomisi büyük ölçüde i̇srail ile ikili ilişkilere ve dış yardımlara bağımlıdır. hamas'ın 2006 genel seçimlerini kazanması ile 55 milyon dolarlık vergi gelirinin filistin ulusal yönetimi'ne iletilmesi i̇srail tarafından durdurulmuştur. ayrıca hamas ile el fetih arasındaki çatışmalar da ekonomiyi olumsuz etkilemektedir. son bm araştırmalarına göre işsizlik %39'a, yoksulluk %67'ye çıkmıştır.

gazze uluslararası havaalanı, filistin yönetimi tarafından refah şehrinde inşa edildi, ancak 2000 yılında el-aksa i̇ntifada'nın patlak vermesinin ardından i̇srail tarafından yıkılmadan önce yalnızca kısa bir süre işletildi.

bazı filistinliler i̇srail iş piyasasına erişime bağımlıdır. 1990'larda bazı i̇srailli şirketler filistinlileri yabancı işçilerle değiştirmeye başladı. sürecin ekonomik olduğu ve aynı zamanda güvenlik endişelerine de değindiği görüldü. bu, filistin ekonomisine, özellikle cia world factbook'a göre nüfusun %45,7'sinin yoksulluk sınırının altında olduğu gazze şeridine zarar verdi, ancak batı şeria'yı da etkiledi.

bütçe
dünya bankası'na göre, pna'daki bütçe açığı 2005 yılında yaklaşık 800 milyon dolardı ve bunun neredeyse yarısı bağışçılar tarafından finanse edildi.

mayıs 2011 itibarıyla filistin yönetimi, filistinli mahkumlara ödeme yapmak için ayda 4,5 milyon dolar harcadı. ödemeler, 30 yıldan fazla bir süredir tutuklu bulunan mahkumlara 12.000 nis (3.000 $) gibi aylık miktarları içermektedir. filistin yönetimi'nin mali sıkıntılarına rağmen filistin yönetimi tarafından finanse edilen maaşlar el fetih, hamas ve i̇slami cihad tutuklularına veriliyor. bu ödemeler, öi̇'nin bütçesinin %6'sını oluşturmaktadır.

ocak 2015 itibarıyla, öi̇b'nin i̇srail elektrik şirketine 1,8 milyar nis borcu bulunmaktadır.

öi̇b, 2017'de yabancı bağışçılardan 693 milyon dolar aldı ve bunun 345 milyon doları, şehitler fonu aracılığıyla hükümlü militanlara ve ailelerine ödenek olarak ödendi.

yolsuzluk
filistin politika ve anket araştırma merkezi tarafından yapılan bir anket, filistinlilerin %71'inin batı şeria'daki filistin yönetimi kurumlarında yolsuzluk olduğuna inandığını ve %57'sinin gazze'de görevden alınan filistin hükûmetinin kurumlarında yolsuzluk olduğunu söylediğini ortaya koydu. halkın %34'ü batı şeria'da basın özgürlüğü olmadığını, %21'i batı şeria'da basın özgürlüğü olduğunu, %41'i belli bir ölçüde olduğunu söylüyor. filistinlilerin %29'u batı şeria'daki insanların batı şeria'daki hükûmeti korkusuzca eleştirebileceğini söylüyor.

nisan 2013'te filistin örgütü filistin şeffaflık için koalisyon, kamu fonlarının çalınmasıyla ilgili 29 iddiayı araştırdığını söyledi. ayrıca, pa'nın "kara para aklama, adam kayırma ve resmi pozisyonları kötüye kullanma sorunları olduğunu" söylediler. daha önceki on iki iddia soruşturuldu ve çözüm için mahkemelere gönderildi. filistin yönetimi adalet bakanı ali muhanna yanıt olarak, "yolsuzluğun azaltılması konusunda büyük adımlar attıklarını" söyledi.

ayrıca bakınız 
 filistin'deki şehirler listesi

kaynakça

dış bağlantılar 
 filistin ulusal i̇stihbarat merkezi

 
 
filistin milliyetçiliği
filistin'de siyaset
1994'te kurulan bölgeler ve ülkeler