mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Hintçe

hintçe (हिन्दी, hindī), ağırlıklı olarak hindistan'ın kuzey, merkez ve batısında konuşulan hint-avrupa dil ailesine mensup bir hint-aryan dilidir. pakistan'ın resmî dili olan urduca ile beraber hindustânî dilinin iki standart yazılı formundan birini oluşturur. i̇ngilizce ile birlikte hindistan'ın iki resmî dilinden biridir. hindistan'da devanāgarī yazı sistemi; pakistan'da ise arap alfabesi kullanılmaktadır.

hindistan'da ve güney asya'da birçok eyalette başka diller kullanılmakta olsa da hindistan'ın özellikle kuzeyinde hindustani çoğunlukla lingua franca olarak kullanılır. hindistan, bağımsızlığından itibaren tüm ülkede bu dili yaygınlaştırmaya çalışmış olmakla birlikte bu dili anadil olarak kullanmayan yerel halklar bu politikalara karşı koymuştur. bu, başlangıçta hintçeyi tek resmî dil yapmayı planlamış hükûmetin i̇ngilizceyi de bu statüye çıkarmasına sebep olmuştur.

hindistan dışında hintçe daha çok bollywood ve film müzikleri ile tanınmıştır.

sınıflandırma 
hintçe, urduca ile birlikte hindustani dilinin iki ayrı standart yazı değişkesinden biridir. dil, hint-aryan dillerinin hint dilleri olarak da bilinen merkez koluna mensuptur. bu dil grubu hint-i̇ran, daha geniş kapsamda ise hint-avrupa dil ailesine bağlıdır.

tarihçe 
hintçe (ve hindustani), kökenleri vedik sanskrit dilinin erken bir formuna dayanan prakrit dilinden evrilmiştir. hint dillerinin delhi'de konuşulan lehçeyi baz alarak standartlaştırılmasından önce, pek çok hint lehçesi ve dili yazı ve edebiyat dili olarak kullanılmıştır. 12. ve 13 yüzyıllarda, braj bhasha, marvari ve avadhi dillerinde yazılmış eserler, hint dilleri edebiyatının erken dönemlerini oluşturmaktadır.

modern standart hintçe, braj, avadhi ve maithili gibi diyalektler yerine delhi'de konuşulan lehçeyi baz almıştır. babürlü hakimiyetinin son yıllarında ise urdu dili prestij dili haline gelmeye başlamıştır. modern hintçenin edebi kullanımı 18. yüzyılın sonlarında meydana gelmiştir.

19. yüzyılın sonlarında, urducadan ayrı olarak hintçeyi geliştirmek için bir hareket oluştu. 1881'de bihar, hintçeyi urducanın yerini alan tek resmi dili olarak kabul etti ve böylece hintçeyi benimseyen ilk hindistan devleti oldu. 1949 yılında devanagari yazı sistemiyle yazılan hintçe, hindistan'ın resmi dili olarak kabul edildi.

konuşanların sayısı 

sil international verilerine göre 1991 yılında 180 milyon kişi anadili olarak hintçe konuşuyordu, 120 milyon kişi ise ikinci dil olarak hintçe konuşuyordu. 1991'den 2008'e hindistan nüfusu %35 artığına göre, bugün 240 milyon kişinin hintçeyi anadili olarak konuştuğu tahmin edilmektedir. i̇kinci dil olarak konuşanların sayısı ise okur-yazarlık oranındaki artışa bağlı olarak %35'ten çok daha fazladır.

örnekler

ayrıca bakınız 
hindustânî

kaynakça
Ken Kesey

kenneth elton "ken" kesey  (17 eylül 1935 - 10 kasım 2001), amerikalı yazar. en önemli eseri türkçeye guguk kuşu olarak çevrilmiş olan one flew over the cuckoos nesttir.

la junta, colorado'da doğan kesey'in çocukluğu oregon eugene'de geçer. babası süt fabrikasında işçidir. gençlik yıllarında güreşe ve boksa merak salar.

stanford üniversitesi'nden bir burs kazanıp burada okumaya başlar. bir süre sonra ayrılıp karşıt kültüre katılır. 1956'da okul arkadaşı faye haxby ile evlenir. bu arada uyuşturucu ilaçlarla tanışıp, kendi üzerinde denemeler yapar. basılmamış ilk romanı olan hayvanat bahçesi'ni (zoo) yazar. kitap san francisco north beach'te yaşayan hippiler hakkındadır.

timothy leary ile birlikte 1960 hippi kuşağının temsilcisi olurlar. 10 kasım 2001'de karaciğer kanserinden ölür.

başlıca eserleri 
 one flew over the cuckoo's nest (guguk kuşu). new york: viking. 1962.
 sometimes a great notion. new york: viking. 1964.
 kesey's garage sale. new york: viking. 1972.
 demon box. new york: penguin. 1986.
 caverns. new york: penguin. 1990.
 the further inquiry (senaryo). new york: viking. 1990.
 sailor song. new york: viking, penguin. 1992.
 last go round (ken babbs ile birlikte). new york: viking. 1994.
 twister. new york: viking. 1999.

ayrıca bakınız 
 guguk kuşu (film)
 timothy leary
 lsd

1935 doğumlular
2001 yılında ölenler
amerikalı yazarlar
20. yüzyıl amerikalı roman yazarları
21. yüzyıl amerikalı roman yazarları
hippiler
amerika birleşik devletleri'nde kanserden ölenler
karaciğer kanserinden ölenler
oregon'da ölenler
Ralph Waldo Emerson

ralph waldo emerson (d. 25 mayıs 1803 - ö. 27 nisan 1882), amerikan düşünür ve yazardır. amerikan transandantalizminin en önemli temsilcisidir.

1803 yılında boston'da doğdu. babası ve dedesi protestan papazıydı. 1826 yılında harvard üniversitesi'nden mezun oldu.  emerson da babası gibi papaz oldu ve 1829'da bir üniteryen kilisesinin rahipliğini üstlendi. aynı yıl ellen louisa tucker ile evlendi. eşi 1831'de öldü. 1832'de ruhsal bir bunalımdan dolayı rahipliği bıraktı. bu kararında karısının ve erkek kardeşlerinin ölümünün payı büyüktü. biçimsel dinin geçerliliğini yitirdiği kanısına varan emerson 1832-33 yıllarında ilk i̇ngiltere yolculuğuna çıktı. wordsworth, walter savage landor, coleridge, john stuart mill ve thomas carlyle'ı tanıdı. sonradan kendisini onların izleyicisi olarak görecekti.

boston'a döndüğünde kendini gezilere ve konferanslara veren emerson böylece ülkenin tümünü yakından tanıma olanağı buldu. 1835'de concord, massachusetts'de bir ev aldı ve ikinci eşi lydia jackson ile evlendi. concord'da nathaniel hawthorne ve henry david thoreau ile dost oldu. eskiden verdiği vaazların yerini konferansları aldı. zamanla ünü abd'yi aştı, avrupa'ya kadar yayıldı. nietzsche, "kendimi emerson'a o denli yakın buluyorum ki onu övmekten çekiniyorum, çünkü kendimi övmüş gibi olmaktan korkuyorum" diyordu. birkaç yolculuk sayılmazsa hep massachusetts'in concord kasabasında yaşayan emerson, 27 nisan 1882'de öldü.

eserleri 
 doğa (1836)
the american scholar (1837)
 denemeler i (1841)
the transcendentalist (1841)
 denemeler ii  (1844)
 representative men 1850; platon, swedenborg, montaigne, shakespeare, napoleon, ve goethe üzerine
 english traits (1856)
 the conduct of life (1860)
thoreau (1862)  henry david thoreau için
 society and solitude (1870)
 i̇ngilizce olarak eserleri:
 emersoncentral.com  (i̇ngilizce)

kaynakça 

1803 doğumlular
boston doğumlular
1882 yılında ölenler
 

19. yüzyıl filozofları
amerikalı filozoflar
19. yüzyıl amerikalı şairleri
19. yüzyıl amerikalı yazarları
amerikalı deneme yazarları

romantik şairler

transandantalizm

panteistler
Çetin Aydar

çetin aydar, müzisyen, viyola sanatçısı.

1963 yılında ankara'da doğdu. 1977 yılında ankara devlet konservatuvarı sınavlarını kazanarak prof. koral çalgan’ın öğrencisi oldu. öğrencilik döneminde konser vermeye başlayan aydar ankara, i̇stanbul ve yurt dışında resitaller verdi. salzburg mozarteum’da kurslara katıldı, aberdeen gençlik festivali'nde ankara devlet konservatuvarını temsil etti.

1985 yılında mimar sinan üniversitesi devlet konservatuvarının ikili dalında düzenlediği 5. ulusal müzik yarışması'nda piyanist can çoker ile birlikte birinci seçildi ve en iyi çağdaş eser yorumu ödülüne (benjamin britten - lachrymae) layık görüldü.
 
1986 yılında hacettepe üniversitesi ankara devlet konservatuvarı’nı bitiren sanatçı aynı yıl cumhurbaşkanlığı senfoni orkestrası üyeliğine atandı ve 1988 yılında devlet bursu ile almanya’ya gönderilene kadar bu görevini sürdürdü.

almanya’da trossingen yüksek müzik okulunda prof. emile cantor ile yüksek lisans eğitimini çok iyi dereceyle tamamladı. daha sonra profesyonel yaşamını almanya’da, württembergisches kammerorchester-heilbronn ve danimarka’da, kopenhag filarmoni orkestrası'nda sürdürdü.

1992 yılında yurda dönen sanatçı dokuz eylül üniversitesi devlet konservatuvarı'na öğretim görevlisi olarak atandı.

eylül 2000 de "deü devlet konservatuvarı – i̇ksev 1. ulusal viyola yarışması" organizasyonunu ruşen güneş ile birlikte gerçekleştirdi.

2002 yılında deü sosyal bilimler enstitüsünde sanatta yeterlik eğitimini tamamlayan aydar 2004 yılında doçent oldu. 
2006-2007 eğitim döneminde dokuz eylül devlet konservatuvarı yaylıçalgılar anasanatdalı başkanlığını da yürütmüş olan çetin aydar solo çalışmalarının yanı sıra i̇zmir viyola ensemble, aşkın ensemble-i̇stanbul, orpheus quartett-almanya, le solist de geneve-i̇sviçre,
württembergisches kammerorchester-almanya, aarhus symfoniorkester-danimarka gibi orkestra ve oda müziği gruplarıyla yurt içi ve dışında konser ve kayıt çalışmaları yapmış ve kurucularından olduğu “ensemble carpe diem”in şefliğini yürütmüştür. 2010 yılında dokuz eylül üniversitesi devlet konservatuvarı'nda profesörlüğe yükseltilmiş, 2011 yılında da ankara üniversitesi devlet konservatuvarı’na müdür olarak atanmıştır. 2015 yılına kadar bu görevi sürdürmüş ve istifaen ayrılmıştır. 
2019 yılında emekliye ayrılan aydar 2021 yılında doğu akdeniz üniversitesi eğitim fakültesi güzel sanatlar eğitimi bölüm başkalığına atandı. bu görevinin yanı sıra i̇zmir ve çanakkale'de düzenlenen kurslarda genç viyolacılarla çalışmaya devam etmektedir.

dış bağlantılar 

 çetin aydar'ın web sayfası
 dokuz eylul universitesi sozlugu

1963 doğumlular
türk viyolacılar
cumhurbaşkanlığı senfoni orkestrası sanatçıları
yaşayan insanlar
hacettepe üniversitesi ankara devlet konservatuvarında öğrenim görenler
Spyro Gyra

spyro gyra 1970'lerde kurulmuş bir amerikalı caz füzyon grubudur.

toplamda 10 milyondan fazla satmış 20'nin üzerindeki albümleri ile piyasadaki en verimli ve ticari açıdan başarılı gruplardan biridir. "shaker song" ve "morning dance" en başarılı parçalarındandır.

diskografi 

 spyro gyra (1978)
 morning dance (albüm) (1979)
 catching the sun (albüm) (1980)
 carnival (1980)
 freetime (albüm) (1981)
 incognito (1982)
 city kids (1983)
 access all areas (live) (1984)
 alternating currents (albüm) (1985)
 breakout (1986)
 stories without words (albüm) (1987)
 rites of summer (albüm) (1988)
 point of view (albüm) (1989)
 fast forward (1990)
 collection (1991)
 three wishes (1992)
 dreams beyond control (albüm) (1993)
 love and other obsessions (albüm) (1994)
 heart of the night (albüm) (1996)
 20/20 (1997)
 the best of spyro gyra the first ten years (albüm) (1997)
 retrospective (1997)
 road scholars (albüm) (live) (1998)
 got the magic (albüm) (1999)
 in modern times (albüm) (2001)
 original cinema (albüm) (2003)
 the deep end (2004)
 wrapped in a dream (albüm) (2006)
 down the wire (albüm) (2009)

grammy ödülleri 
spyro gyra aşağıdaki grammy almıştır:

 1980 - best jazz fusion performance for "catching the sun"
 1982 - best rhythm & blues instrumental performance for "stripes"
 1982 - best jazz fusion performance for "incognito"
 1983 - best jazz fusion performance for "city kids"
 1984 - best jazz fusion performance for "access all areas"
 1985 - best pop instrumental performance for "shakedown"
 1985 - best jazz fusion performance for "alternating currents"

dış bağlantılar 
 spyro gyra'nın resmî ağ sayfası 

amerikalı caz grupları
1974'te kurulan müzik grupları
Hindistan'da konuşulan diller

hindistan dilleri, hindistan'da konuşulan dillerdir ve toplam 400'ü geçen dil ve lehçelerden oluşur. bunlardan hintçe ve i̇ngilizce ana dil olarak tüm resmî belgelerde kullanılması şarttır.

resmî diller 
 hintçe
 i̇ngilizce

tanınmış resmî diller 
 assam dili
 bengalce
 bodo
 dogri
 guceratça
 kannada
keşmirce
konkani
 maithili
 malayalamca
 meitei
 marathi
 nepalce
 oriya dili
 pencapça
 sanskritçe
 santali
 sindhi
 tamilce
 teluguca
 urduca
 brohice

diğer dillerden bazıları 
 awadhi
 bagri
 bhili
 bhojpuri
 bundeli 
 chhattisgarhi
 garhwali 
 gondi
 haryanvi
 ho
 kanauji
 khasi
 kodava
 kumauni
 kurukhi
 kutchi
 lahnda
 magahi
 malvi
 marwari
 mewari
 mewati
 mizo
 mundari
 nimadi
 rajbanshi
 sadri
 shekhawati
 siraiki
 sylheti
 tulu
 waddar 
 peştuca (kuzey hindistan için)
Karasal gezegen

karasal gezegen (dünyasal gezegen, kayasal gezegen ya da yerbenzeri gezegen) terimi, yapısının büyük bölümü silikat kayalardan oluşmuş gezegenleri tanımlar. karasal gezegenlerin tümü yaklaşık olarak aynı yapıya sahiptirler, merkezde çoğunlukla demir içeren metalik bir çekirdek ve bu çekirdeğin çevresini saran silikat yapılı bir manto bulunur. ay da benzer bir yapıya sahiptir, fakat demir bir çekirdekten yoksundur.

karasal gezegenlerin yüzeylerinde kanyonlar, kraterler, dağlar, ve volkanlar bulunabilir. bu durum karasal gezegenleri; helyum, hidrojen ve suyun birbirinden farklı fazlarının karışımlarından oluşan, katı bir yüzeye sahip olmayan gaz devlerinden ve buz devlerinden ayıran önemli özelliklerden biridir.

güneş sistemi dört karasal gezegen barındırır. bunlar: merkür, venüs, dünya ve mars'tır. etkin bir hidrosfer taşıdığı bilinen tek gezegen, bir karasal gezegen olan dünya'dır. 10 ağustos 2005 tarihinde, uluslararası bir astronomlar topluluğu, akrep takımyıldızı yöresinde, yaklaşık 21.000 ışık yılı uzaklıktaki bir yıldızın çevresinde dolaşan, ogle-2005-blg-390lb olarak adlandırılan, dünya kütlesinin 5.5 katı kütleye sahip soğuk bir karasal gezegenin izlerini görüntülemiştir. gezegen ortaya çıkarılırken, şu an için en geçerli ve yeterlilikleri açısından eşsiz olan kütleçekimsel mikromercekleme adı verilen bir yöntem kullanılmıştır. bu yöntem, kütlesi yaklaşık olarak dünya kadar olan gezegenlerin keşfinin yolunu açmıştır. keşfedilmiş en küçük güneş dışı gezegen, 15 ışık yılı uzaktaki gliese 876 adlı kırmızı cücenin çevresinde dolanan üç gezegenden biridir.

kuramsal olarak, iki çeşit karasal gezegen vardır, çoğunlukla silikon bileşiklerinden oluşanlar (örn. dünya), çoğunlukla karbon bileşiklerinden oluşanlar. bunlar sırasıyla silikat gezegenler ve karbon gezegenler olarak adlandırılırlar.

ayrıca bakınız 
 gaz devleri
 buz devi

kaynakça 
 found: one earth-like planet astronomers use gravity lensing to spot homely planets. mark peplow, news @ nature.com, 25 ocak 2006.
 beaulieu j.p., et al. (2006) nature, 439, 437-440.
 national science foundation basın bülteni "closer to home."
 a new path to new earths national science foundation internet yayını.
 ogling distant stars national science foundation raporu
 planet anasayfası.
 robonet anasayfası.
 ogle anasayfası.
 moa anasayfası.
Gaz devi

gaz devi terimi, kayalar veya diğer katı materyaller yerine, büyük bölümü gazlardan (veya kütleçekimi sebebiyle sıvılaşmış gaz) oluşan gezegenler için kullanılır. yaygın kabul gören modellere göre, ortaya çıkmakta olan bir yıldızı çevreleyen ve içinde gezegenlerin oluştuğu gaz ve toz diskinin yıldıza yakın iç kısımlarında ağır metaller ve kayaçlar toplanırken, hafif gazlar ve buz parçacıkları diskin dış kısımlarında toplanıp jüpiter, satürn ve neptün gibi gaz devi gezegenleri meydana getirir.

ayrıca bakınız 
 buz devi
 gezegen sistemi
 güneş sistemi
 kahverengi cüce
 sıcak jüpiter
 karasal gezegen
 dış gezegen

notlar

kaynakça 
 bbc news: q&a new planets proposal wednesday, 16 august 2006, 13:36 gmt 14:36 uk
 episode "giants" on the science channel tv show planets
 space.com: q&a: the iau's proposed planet definition 16 august 2006 2:00 am et

dış bağlantılar 
 bbc news: q&a new planets proposal wednesday, 16 august 2006, 13:36 gmt 14:36 uk
 gas giants in science fiction: list
 space.com: q&a: the iau's proposed planet definition 16 august 2006 2:00 am et
Hindistan sineması

hint sineması diye hindistan yarımadasında üretilen sinema filmleri adlandırılır. amerikan film üretiminin yanı sıra hint sineması sayısal olarak dünyada söz sahibi. günde 3 film çekerek 1980'li yıllarda amerikan sinemasını dahi geçmişti.

yerel prodüksiyonlar 
hint sineması değişik yerel prodüksiyonlar için kullanılan bir kavram. bu prodüksiyonların genelde hem oyuncuları hem konuları hem de dilleri farklı oluyor. buna rağmen karşılıklı fikir alışverişi oluyor. bu produksyionların en önemlisi ve dünyada en çok tanınmışı bollywood. bunun yanı sıra kollywood, tollywood ve başka yerel prodüksiyonları da vardır.

bağlantılar 
 society for promoting indian cinematic entertainment
Yüksek yoğunluklu lipoprotein

yüksek yoğunluklu lipoproteinler i̇ngilizce high density lipoprotein'in kısaltması olan hdl olarak da bilinirler. hdl, vücuttaki dokulardan karaciğere kolesterol taşıyan bir lipoprotein sınıfıdır. yapısında %50 protein, %24 fosfolipid, %2 kolesterol, %4 yağ ve %20 kolesterol ester bulunur. hdl, karaciğerde üretilir.

hdl arterlerde oluşan ateromlardaki kolesterolu alıp vücuttan atılmak üzere karaciğere taşıdığı için bu lipoproteinde bulunan kolesterol "iyi kolesterol" olarak anılır. (buna karşın ateromalarda kolesterol birikmesine yol açan ldl'deki kolesterol "kötü kolesterol" olarak adlanır.)

hdl lipoproteinlerin en küçükleridir. yüksek oranda protein içermelerinden dolayı yoğundurlar. başlıca apolipoprotein a-i (apoa-i) ve apoa-ii proteinlerini içerirler. bu lipoproteinler karaciğerde fosfolipidler eşliğinde bileşikler olarak sentezlendiğinde madenî para gibi yassı bir görünümleri olur. bu yeni oluşmuş tanecikler yakınından geçtikleri hücrelerin membranlarından kolesterol molekülleri absorblayabilirler. plazmada bulunan lesitin kolesterol asiltransferaz (i̇ngilizce lecithin cholesterol acyl transferase, lcat) adlı enzim bu kolesterolu kolesteril estere dönüştürür. kolesteril esterler, kolesterolden daha hidrofobik lipitler olduğundan dolayı hdl'in ortasında birikirler ve bu birikmenin sonunda hdl küresel bir biçim alır. hdl dolaşım sırasında hücrelerde kolesterol absorblamaya devam eder ve büyür. bu yüzden hdl'nin koruyucu özelliği taşıdığı kolesterol miktarı ile değil, büyük hdl taneciklerinin sayısı ile ilişkilidir.

erkeklerde hdl düzeyleri kadınlardakinden daha düşüktür, ayrıca tanecik sayıları ve içerdikleri kolesterol miktarı da daha azdır.

epidemiyolojik çalışmalarda 60 mg/dl üstünde hdl düzeyinin kardiyovasküler hastalıklara (koroner arter hastalığı ve inme gibi) karşı koruyucu bir etkisi olduğu görülmüştür. düşük hdl düzeylerinin ise (erkeklerde 40 mg/dl altında, kadınlarda 50 mg/dl altında) aterosklerotik hastalıklar için pozitif risk faktörüdür.

her hdl taneciği aynı derecede koruyucu değildir. kolesterol absorblama kapasitesi daha fazla olan büyük hdl tanecikleri asıl koruyucudurlar ve bunların miktarı ile toplam hdl arasında bir bağlantı yoktur. büyük hdl'nin toplam hdl'ye oranının hesaplanmabilmesi için elektroforez veya nmr spektroskopisi teknikleri gerekmektedir.

önerilen kan düzeyleri, hedefler 

amerikan sağlık kuruluşları erkeklerde aç karnına ldl düzeyleri ile kalp hastalığı riski arasındaki bağlantılara ilişkin aşağıdaki kılavuzu oluşturmuşlardır.

i̇nsan vücudunda hdl düzeyini artıran faktörler 

 sigarayı bırakmak
 zayıflama ve diyet
 egzersiz (uzun koşma aerobik hareketler)
 kolesterol düşürücü ilaçlar
 östrojen ve progestin hormonları seviyesi

kaynakça 

 i̇ngilizce wikipedia'da hdl maddesi

lipoproteinler
Zugspitze Dağı

zugspitze, wetterstein dağları'nın en yüksek zirvesinin yanı sıra almanya'nın en yüksek dağıdır. deniz seviyesinden yüksekliği toplam 2.962 metredir. garmisch-partenkirchen şehrinin güneyinde yer alır ve almanya ve avusturya arasındaki sınırının batı zirvesi üzerindedir. dağın güneyindeki zugspitzplatt, çok sayıda mağara ile yüksek karstik platoları içerir.

nisan 1933'te, dağ, 24 sa askeri tarafından işgal edildi ve meteoroloji istasyonundan üst kule üzerine bir gamalı haç bayrağı çekildi. bir ay sonra, sa ve ss, gamalı haç bayrağını schneeferner'da yerleştirdi.

galeri 

alpler'deki dağlar
bavyera'daki dağlar
tirol

almanya-avusturya sınırı
avrupa'daki uluslararası dağlar
i̇kibinlikler
LIDAR

lidar (light detection and ranging; veya laser imaging detection and ranging), lazer darbeleri kullanılarak bir nesne veya bir yüzeyin uzaklığını anlamaya yarayan teknoloji. radar teknolojisiyle benzerdir. radarda kullanılan radyo dalgaları yerine ışık, yani lazer darbeleri kullanılır. uzaklığı ölçülecek nesne ya da yüzeye gönderilen lazer darbesinin gönderiliş zamanı ile nesneye çarpıp gelen yansımanın tekrar kaynağa ulaşma vakti arasındaki fark sayesinde uzaklık ölçülür.

ayrıca bakınız 

 havadan lazer tarama

radar
kısaltmalar
Bollywood

bollywood, mumbai'deki (eski adı bombay) hindistan film prodüksiyon merkezi için kullanılan, hollywood ve bombay'dan esinlenerek oluşturulmuş bir terimdir.

dünya'nın en çok film üreten ülkesi olan hindistan'da filmlerin neredeyse dörtte biri bollywood'da üretilmektedir.
İgor Guzenko

igor sergeyevich gouzenko (rusça:игорь сергеевич гузенко, 13 ocak 1919 - 28 haziran 1982) şifre uzmanı, yazar ve gru ajanı. sscb'nin, ottawa büyükelçiliğinde şifre memuru olarak çalıştı daha sonra 109 belgeyi batıya kaçırarak kanada'ya iltica etti.

13 ocak 1919'da rusya sovyet federatif sosyalist cumhuriyeti'ne bağlı rogaçev'de doğdu. öğretmen olan dul annesi tarafından büyütüldü. i̇lk eğitimini annesinden alıdı. başarılı okul yıllarından sonra 1938'de moskova mimarlık fakültesine başladı. üçüncü sınıftayken sovyetler birliği'nın ii. dünya savaşına girmesiyle askeri i̇stihbarat akademisine gönderildi. mimarlık fakültesindeyken tanıştığı svetlana gusev ile evlendi. i̇stihbarat akademisini 1943 yılında bitirdi ve teğmen rütbesiyle kanada ottawa'daki sovyet büyükelçiliği şifre memurluğuna atandı.1945'te 109 gizli belgeyi sovyetlerden kaçırarak, kanada'ya iltica etti. bu belgeler, sovyetler'in kanada,i̇ngiltere, abd'ndeki önemli bir casus şebekesini açıklamış ve bu alanda batılıların eline geçebilen tek ve en değerli doküman olmuştur.

sovyetlerin atom bombası hakkındaki istihbarat çalışmalarını ve projede çalışan bilim insanlarından allan nunn may sovyetler’e aktardığı bilgilerin olduğu bu belgeyi almak için stalin büyük uğraş vermiş ve sovyetler gouzenko'ya ottawa'da bir operasyon düzenlemişlerdir. fakat başka bir ajan olan stephenson tarafından gouzenko ölümden kurtulmuştur.

gouzenko'ya ve ailesine sovyetlerin saldırısından korumak amacıyla kanada hükûmeti tarafından farklı farklı kimlikler verilir. gençlik yıllarında kısa hikâyeler yazmasına karşın,en önemli eseri, bir devin düşüşü'dür (the fall of a titan). bu romanda sovyetleri eleştiren bir üslubu vardır. esas kitap 600 sayfadır. gouzenko tarafından 200 sayfalık bir nüsha olarak kısaltılmıştır. kitapta gerçek olan şahısların isimleri değiştirilerek, gerçek olaylar anlatılmaya çalışılmıştır. kitabın kahramanı mihail gorin'in maksim gorki olduğu bilinir. sovyet ihtilalinin hazırlık aşamasından 1954'e kadar geçirilen safhalar ve bu ihtilale katkısı olan insanların o günkü durumları izlenir. 1954 yılında bir devin düşüşü ile kanada'da governor-general edebiyat ödülünü alır. haziran 1982'de kanada mississauga'da kalp krizi sonucu ölür.

dış bağlantılar 
 soviet defector 
 gizli belgeler 

1919 doğumlular
1982 yılında ölenler
rus casuslar
sovyet casuslar
soğuk savaş
Quintessential Media Player

quintessential player, ücretsiz, kullanıcı eklentileri ve skinleri ile büyüyen bir ortam oynatıcısıdır. birçok türde müzik ve video dosyasını oynatma; çoklu parça etiketi (tag) düzenleme ve audio parçaları mp3, ogg vorbis, wav ve wma formatlarına çevirme gibi özelliklere sahiptir. beta aşamasında olan son sürüm ile oynatıcıya bir ortam kitaplığı yöneticisi eklenmiş, bu değişiklikle artık quintessential player yerine quintessential media player (kısaca qmp) adını almıştır.

dış bağlantılar 
 quinnware.com - quinnware resmî web sitesi

ortam oynatıcılar
Tuluyhan Uğurlu

tuluyhan uğurlu (d. 15 kasım 1965, i̇stanbul), türk piyanisti ve besteci.

hayatı

çocukluğu ve eğitimi 
yeteneği 4 yaşında keşfedildi ve aynı yıl i̇stanbul belediye konservatuvarı piyano bölümüne kabul edildi. 7 yaşında devlet tarafından açılan harika çocuklar sınavını kazanarak yurt dışında yüksek müziği eğitimi yapmaya hak kazandı. lise ve konservatuvarın ardından eğitimini viyana müzik akademisi’nde tamamladı.

kariyeri 
akademide master yaparken, sanat yaşamının en ciddi kararını vererek, klasiklere veda etti ve sadece kendi eserlerini seslendirmeye başladı. canlı konser kayıtlarından oluşan go with god ve kutsal kitaplardan ayetler isimli ilk iki albümünde hayranı olduğu bach’dan esinlenerek inanç konularına eğildi.

1996’da türkiye’de i̇stanbul kanatlarımın altında film müziği ile ünlendi. cumhuriyetin 75. yıl kutlamaları için mustafa kemal atatürk ve güneşin askerleri, büyük depremin ardından şehrin gözyaşları isimli eserlerini besteledi ve bunları albüm haline getirdi. çeşitli belgesel müzikleri de yazan sanatçı son piyano eserlerini beyazıt’ta zaman isimli albümde topladı. aynı dönemde ilk senfonisi olan senfoni türk'ü de tamamladı. bu eserinde senfoni orkestrası, mehter takımı, türk müziği enstrümanları ve piyanoyu bir arada kullanarak, türk klasik müziğinde bir ilke imza attı.

tuluyhan uğurlu, 2003 yılından itibaren klasik müzik dünyasında yapılmamış bir ilke imzasını atarak, konserlerini konser salonlarının dışına taşıyarak, tarihi mekânlarda gerçekleştirmeye başladı. görüntülerle de mekânın tarihinin anlatıldığı bu proje çerçevesinde nemrut dağı (2150 metrede verilen özel konser), sirkeci garı, hattuşa, truva, tuşba antik kentleri, dolmabahçe, yıldız, çırağan ve beylerbeyi sarayları, çimenlik kalesi, sultanahmet meydanı, kapalıçarşı gibi tarihi yerlerde konserler verdi. 26 ağustos 2005 sabahı saat 05.30’da piyanosunu 1753 metrede kocatepe’ye çıkararak, atatürk ve şehitler için çaldı. 2005 yılında hazırlanan i̇stanbul tanıtım filminin müziklerini yaptı.

dünya başkenti i̇stanbul albümü ile avrupa kültür başkenti 2010 i̇stanbul için müzikal alanda ilk bireysel projeyi başlattı.

diskografi 
 1987: go with god
 1991: kutsal kitaptan ayetler
 1996: i̇stanbul kanatlarımın altında
 1997: kutsal kitaplardan ayetler
 1998: şehrin gözyaşları
 1999: mustafa kemal atatürk ve güneşin askerleri
 2001: beyazıt’ta zaman
 2002: senfoni türk
 2006: dünya başkenti i̇stanbul
 2009: akdeniz
 2010: sonsuza kadar i̇stanbul
 2017: best of tuluyhan
 2018: best of tuluyhan 2

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 
 
 
 

1965 doğumlular
i̇stanbul doğumlu müzisyenler
20. yüzyıl türk bestecileri
21. yüzyıl türk bestecileri
türk piyanistler
yaşayan insanlar
Vsevolod Meyerhold

vsevolod emilyeviç meyerhold (rusça: всеволод эмильевич мейерхольд; almanca: karl kazimir theodor meyerhold) (9 şubat 1874 —  2 şubat 1940) rus tiyatro yönetmeni ve oyuncusudur. büyük temizlik sırasında tutuklanmış, işkence görmüş ve 2 şubat 1940'ta idam edilmiştir.

avant-garde tiyatro kuramcısı ve yaratıcısıdır. meyerhold'ün yapımları son derece popüler olmakla kalmamış, adı tüm sovyetler birliği üzerinde ve batılı solcu aydın kesimlerde biliniyordu. buna karşılık büyük terör yıllarında, meyerhold ardında iz bırakmadan kaybolmuştu. daha sonraki 15 yıl boyunca sovyet iktidarının şiddetli eleştirilerine maruz kalmıştır. konstrüktivist tiyatronun kurucusudur.

1874 doğumlular
1940 yılında ölenler
rus tiyatro oyuncuları
rus tiyatro yönetmenleri
kurşuna dizilerek idam edilmiş kişiler
Ilf ile Petrov

i̇lya arnoldoviç faynzılberg (1897-1937) ve yevgeniy petroviç katayev (1903-1942) rus mizah yazarları. yapıtlarını ortaklaşa yazdıkları için ilf ile petrov olarak anılırlar. on i̇ki sandalye ve altın buzağı adlı romanlarından cümleler ve espriler, gündelik sovyet yaşantısında yaygın biçimde kullanılırdı. bu romanlardaki karakterler folklorik özellik kazanmıştır.

i̇lf ile petrov, moskova'da yayımlanan tren düdüğü adlı gazetede çalışırken tanışırlar. 1927'den sonra pravda, krokodil, literaturnaya gazeta gibi gazete ve dergilerde gülmece öyküleri yayımlarlar. bu arada oniki sandalye ile altın buzağı  adlı iki roman yazarlar. başka öykü kitaplarının yanı sıra 1936'da abd'ye yaptıkları yolculuk sonunda tek katlı amerika adlı bir kitap çıkarırlar. i̇lf 1939'da tüberkülozdan, petrov da üç yıl sonra sivastopol kuşatmasında ölene kadar çalışmaları devam etmişlerdir.

eserleri 
 on i̇ki sandalye (1928)
 altın buzağı (1931)
 tek katlı amerika (1936)

rus yazarlar
i̇kililer
Değirmen (film)

değirmen, yönetmenliğini atıf yılmaz' ın yaptığı ve başrollerde şener şen ve  serap aksoy'un yer aldığı 1986 yapımı bir filmdir. film, reşat nuri güntekin'in aynı adlı romanından uyarlanmıştır.

konu 
1914'te sarıpınar'da geçen filmin konusu; işine çok bağlı bir kaymakamın sadece bir geceliğine alem yapması ve bu eğlencede dansözün hızlı dans etmesi üzerine, deprem oluyor zannedip, haberin padişahın hatta tüm dünya ülkelerinin kulağına yayılmasıdır.

kaynakça

1986 çıkışlı türk filmleri
atıf yılmaz'ın yönettiği filmler
1980'lerde komedi-drama filmleri
konusu osmanlı i̇mparatorluğu'nda geçen filmler
türk politik komedi-drama filmleri
1980'lerde türkçe filmler
odak film filmleri
1986 çıkışlı dramatik filmler
1986 çıkışlı komedi filmleri
Kanola

kanola (brassica napus), kolzanın ıslahı sonucu elde edilmiş, canlılara zararlı olarak erüsik asit ve glukosinolat içeren bir bitki türü. yağı, bitkisinin aksine, zararlı olmadığından insanlar ve çiftlik hayvanları için gıda maddesi olarak kullanılmaktadır. kanola yağının, tıpkı soya fasulyesi yağında olduğu gibi, gıda dışı kullanım alanları da vardır. spot piyasalardaki fiyatının durumuna göre mum, ruj, sanayi yağları, gazete mürekkebi, biyoyakıt gibi ürünlerin üretiminde yenilenemez petrol bazlı yağların yerini alabilmektedir.

bu çeşit ilk önce kanada'da geliştirilmesinden dolayı ona i̇ngilizce "canada" ("kanada") ve "ola" (oil low acid - "düşük asitli yağ") sözcüklerinden türeme, "kanola" adı verilmiştir.

kanola (brassica napus kanola oleifera sp.), kışlık ve yazlık olmak üzere iki fizyolojik döneme sahip bir yağ bitkisidir. kanola tanesinde bulunan %38-50 yağ ve %16-24 protein ile önemli bir yağ bitkisidir.

bitkisel yağ kaynağı olarak yağlı tohumlu bitkiler olan ayçiçeği, soya, pamuk ve yer fıstığı arasında üretim açısından üçüncü sırayı almaktadır. dünyada yıllık üretimi 22 milyon ton civarındadır. en çok üreten ülkelerden çin 4,5, hindistan 4,4, kanada 2,8, polonya 0,5, fransa 0,47, pakistan 0,4, almanya 0,4, i̇ngiltere 0,3 milyon ha ekim alanına sahiptir.

türkiye'ye ise balkanlardan gelen göçmenler ile kolza adı ile 1960'lı yıllarında getirilmiş ve trakya'da ekim alanı bulmuştur. rapiska, rapitsa, kolza isimleriyle de bilinir. ancak kolza ürününün yağında insan sağlığına zararlı erüsik asit, küspesinde de hayvan sağlığına zararlı glukosinolat bulunması nedeniyle 1979 yılında ekimi yasaklanmıştır. 

eskiden kolza olarak isimlendirilen çeşitlerdeki %45-50 oranındaki erüsik asit içeriği, ıslah çalışmaları ile %0 düzeyine düşürülmesi kolzanın bitkisel yağ ihtiyacı için yeniden üretime alınmasını sağlamıştır. türkiye'de bitkisel yağ açığını kapatmak amacıyla kanola tarımının yaygınlaşması için çalışmalar sürmektedir.

almanya gibi başta gelen ab ülkelerinde kanola ekimi yaygın olup, yağından biyolojik dizel üretilip dizel araçlarında kullanılabilmektedir. yeni model dizel araçlarda sorunsuz kullanılabilirken, daha eski modellerde yağın agresif olması sebebi nedeniyle hortum ve contalarında değişiklikler yapılarak modifiye edilebiliyor. gıda sanayiinde nötr özelliği sebebinden dolayı kızartma veya konserve yağ olarak kullanılmaktadır.

yabancı ot olarak tarıma zararı 
yakma yöntemi de denilen alevlemenin gelişme dönemlerine göre başarılı sonuç verdiği yabancı ot türleri arasında yer alır.

kanola bitkisinin farklı fotoğrafları

kaynakça 

brassica
kanton mutfağı
enerji bitkileri
yapraklı sebzeler
yemler
genomu dizilenmiş bitkiler
1753'te tanımlanan bitkiler
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
Komünist sembolizm

komünist sembolizm, komünizmin kullandığı semboller ve genel olarak komünizmi temsil ettiği düşünülen öğelerin toplamına verilen isimdir. komünist sembolizm genellikle bir ülkenin sanayi işçilerini ve/veya çiftçilerini temsil eden semboller barındırır.

sıklıkla bu semboller, beş köşeli yıldız (pentagram) ile birlikte sarı renkte, devrimi temsil eden kırmızı bir zemin üzerinde bulunurlar. örneğin sovyetler birliği bayrağı üzerinde, kırmızı üstüne sarı çizgilerle çizilmiş bir kırmızı yıldız ile sarı orak ve çekiç bulunurdu. vietnam, çin, angola ve kongo cumhuriyeti bayraklarında da komünist yönetim dönemlerinde benzer semboller kullanılmıştır.

orak ve çekiç bir tür pan-komünist sembol halini almış, dünya çapında komünist partilerin çoğunun bayraklarında yer almıştır.

diğer komünist partilerden biraz daha farklı bir şekilde kore i̇şçi partisi'nin bayrağında sanayi işçilerini temsil eden çekicin yanı sıra, tarım işçilerini temsil eden bir çapa ve entelijansiyayı temsil eden bir fırça bulunmaktadır (orak, çekiç ve yazı fırçası).

sovyetler birliği'nin kurucusu vladimir lenin'in portresi de sembolleştirilerek yaygın bir şekilde kullanılmıştır.

kaynakça

ayrıca bakınız 
 orak ve çekiç
 kızıl yıldız

semboller
komünizm
Let's Talk About Love (Modern Talking albümü)

modern talking'in 1985 senesinde çıkarmış olduğu 2. albümüdür.

albüm çıkmadan kısa bir süre önce modern talking`in 3. albüme koyacağı "brother louie" nin kayıtları korsanlar tarafından ele geçirildiğinden, bazı ülkelerde let`s talk about love albümü brother louie'nin extended ve instrumantal versiyonları eklenerek piyasaya sürülmüştür.

albümde yer alan parçalar

1. cheri, cheri lady
2. with a little love
3. wild wild water
4. you're the lady of my heart
5. just like an angel 
6. heaven will know
7. love don't live here anymore 
8. why did you do it just tonight 
9. don't give up
10.let's talk about love

modern talking albümleri
1985 albümleri
Handan (anlam ayrımı)

handan (isim), türkçe kadın ismi.
 handan (roman), halide edip adıvar'ın 1912 tarihli romanı.
 handan (roman, 2014)'', ayşe kulin'in 2014 tarihli romanı.
 handan (şehir), çin'de hebei yönetim bölgesinin güneyinde kent.
Polistiren

polistiren, monomer hâldeki stirenden polimerizasyon ile üretilen bir polimerdir. petrolden elde edilir. plastik endüstrisinde daha çok ps kısaltması ile kullanılır. oda sıcaklığında, polistiren katı halde bir termoplastiktir, enjeksiyon veya ekstrüzyon yolu ile işlenirken yüksek sıcaklıklarda eriyik hâle getirilir. daha sonra soğutularak tekrar katılaşması sağlanır.

genel amaçlı polistiren temiz yüzeyli, sert ve kırılgandır. reçinesini üretmek düşük maliyetlidir. oksijen ve suyu çok iyi tutmaz ve görece düşük bir erime noktası vardır. polistiren en fazla kullanılan plastiklerden biridir, yılda birkaç milyon ton üretilir. polistiren saf hâlinde saydamdır, ancak renklendirilebilir. koruyucu paketlemede, kap, kapak, şişe, tek kullanımlık çatal kaşık ve model yapımında kullanılır.

fiziksel ve kimyasal özellikleri 

geri dönüşüm kodu 6'dır. yoğunluğu 1,03-1,06 g/ml arasında değişir. maksimum sıcaklık dayanımı 70 °c'dir. sert veya köpük formda olabilen, çok yönlü ve amaçlı kullanılan bir plastiktir. oldukça sert, kırılgan ve parlaktır. nispeten düşük erime noktasına sahip çok pahalı olmayan bir reçinedir. polistiren hızlı yanar, kuvvetli bir koku yayar ve önemli miktarda kurum üretir. asetonlu ortamda hızla çözünür. uv ışınlarına iyi direnç gösterir, iyi darbe ve gerilme direnci, düşük fiyat ve işleme kolaylığı vardır. asitler, alkali ve tuzlara karşı da üstün bir direnç gösterir.
 erime sıcaklığı 210 - 250 °c'dir.
 özgül ısısı 1,34 kg/kg °c'dir.
 1 kg plastiği eritmek için gerekli ısı 268 kj/kg'dır.

kullanım alanları 
isı yalıtımı malzemesi olarak, ince cidarlı kaplarda, soğutma kulelerinde, boru köpük, kauçuk, çeşitli aletler, otomobil parçaları, paneller ve elektronik aletlerin plastik aksamlarında yaygın olarak kullanılır. tek kullanımlık bardak, tabak, yoğurt kapları, ayran kaplarında sıklıkla kullanılır. genetik ve moleküler biyolojinin en temel uygulamalarından biri olan hücre kültürlerinde kullanılan kapların yapısında bulunur. 

bir tür bomba olan napalm bombası yapımında da kullanılır.

dış bağlantılar 
 kimyaevi-plastik

kaynakça 

termoplastikler
alman icatları
PS

ps bir kısaltmadır.

ps 
 .ps, 
 peştuca, iso 639 dil adlarının iki harften oluşan kısaltmalarla kod sistemi
 picosecond
 ps (unix)
 pferdestärke

ps 
 peta saniye
 pozitronyum

ps 

 professional surveyor
 paddle steamer
 palau, fips pub 10-4 territory code
 palestinian territories, iso 3166 country code
 parametric stereo
 pferdestärke, 
 police sergeant, 
 ps, postscript' in kısaltması, bir sayfa tanımlama dili 
 professional services, 
 proton synchrotron
 public school
 ukraine international airlines, iata airline designator
 ps, plastik sektöründe polistiren’in kısaltması
 porous silicon
 pulmonary stenosis
 power steering
 power supply
 phosphatidylserine, 
 plastic surgery

bilgisayarda 

 ps (unix), 
 adobe photoshop, 
 ps, postscript' in kısaltması, bir sayfa tanımlama dili 
 program stream,

eğlence, müzik ve edebiyatta 

 priory of sion, prieuré de sion, 
 ps classics, 
 p.s., 2004 film
 p.s. (a toad retrospective), 
 p.s. (albüm), 
 "ps,"

siyasi partiler 

 parti socialiste (anlam ayrımı)
 partido socialista, 
 partido socialista de chile, 
 partidul socialist [din românia],

şirketler 

 peoplesupport,

video games 

 ps, playstation’un kısaltması 
 ayrıca bakınız:
 psone
 playstation 2
 playstation 3
 phantasy star,
İstanbul Antlaşması (1700)

i̇stanbul antlaşması, 14 temmuz 1700 tarihinde osmanlı i̇mparatorluğu ile rusya çarlığı arasında yapılan ve 1686-1700 osmanlı-rus savaşını sonuçlandıran bir barış antlaşması. 1699'daki karlofça antlaşması'nın devamı niteliğindedir.

rusya, büyük petro'nun liderliğinde güçlenmişti. 1695'teki saldırıda başarısız olmuş, fakat 1 yıl sonra 6 ağustos 1696 tarihinde azak kalesi'ni ele geçirmişti. osmanlı devleti papa'nın avusturya, lehistan, rusya ve venediklilerden oluşturduğu kutsal i̇ttifak'la uzun süre savaştı ama sonunda yorgun düştü.

avusturya'yla karlofça antlaşması'nı imzaladıktan 1 yıl sonra da rusya'yla 14 temmuz 1700 tarihinde i̇stanbul antlaşmasını imzaladı.

bu antlaşmanın hükümlerine göre osmanlı devleti azak kalesini rusya'ya bıraktı. onun yerine rusya'nın taganrog'da inşa ettiği kaleyi kabul etti. böylece rusya karadeniz'de kendisine sağlam bir yer yapmış oluyordu.

rusya i̇stanbul'da elçi bulundurabilecekti.

kaynakça
 uzunçarşılı, i̇smail hakkı (1955 son baskı:5.bas.) osmanlı tarihi iv. cilt 1. kısım: karlofça antlaşmasından xviii. yüzyılın sonlarına kadar ankara:türk tarih kurumu isbn 975-16-0015-4

rusya barış antlaşmaları
rusya çarlığı antlaşmaları
osmanlı i̇mparatorluğu'nun barış antlaşmaları
osmanlı-kutsal i̇ttifak savaşları
1700'lerde osmanlı i̇mparatorluğu
ω
ω
ω
1700'lerde antlaşmalar
1700
pax ottomana
Testosteron

testosteron, erkeklerdeki birincil seks hormonu ve anabolik steroiddir. i̇nsanlarda testosteron, testisler ve prostat gibi erkek üreme dokularının gelişiminde, ayrıca kas ve kemik kütlesinin artması ve vücut kıllarının büyümesi gibi ikincil cinsiyet özelliklerini teşvik etmede önemli bir rol oynar. ek olarak, her iki cinsiyette de testosteron; ruh hali, davranış ve osteoporozun önlenmesi de dahil olmak üzere sağlık ve esenlik durumu ile ilgilidir. erkeklerde testosteron seviyelerinin yetersiz olması, kemik kırıkları ve kemik kaybı gibi problemlere yol açabilir.

testosteron, sırasıyla üç ve on yedi numaralı karbonlarında bir keton ve bir hidroksil grubu içeren, androstan sınıfı bir steroiddir. biyosentezi kolesterolden hareketle birkaç adımda gerçekleşir ve karaciğerde inaktif metabolitlerine dönüşür. etkisini androjen reseptörlerine bağlanarak ve onları aktive ederek gösterir. i̇nsanlarda ve diğer omurgalı canlıların çoğunda, testosteron esas olarak erkeklerin testisleri ve daha az ölçüde dişilerin yumurtalıkları tarafından salgılanır. ortalama olarak, yetişkin erkeklerdeki testosteron seviyeleri, yetişkin kadınlarınkine göre yedi ila sekiz kat daha fazladır. erkeklerde testosteron metabolizması daha belirgin olduğu için günlük testosteron üretimi yaklaşık 20 kat daha fazladır. ayrıca kadınlar bu hormona erkeklerden daha duyarlıdır.

testosteron, doğal bir hormon olmasının yanı sıra, erkeklerde hipogonadizm ve kadınlarda meme kanseri tedavisinde ilaç olarak kullanılmaktadır. erkekler yaşlandıkça testosteron seviyeleri azaldığından, bazen yaşlı erkeklerde bu eksikliği gidermek için kullanılabilir. ayrıca, örneğin sporcularda, bünyeyi ve performansı iyileştirmek için yasadışı olarak kullanılır. dünya anti-doping ajansı, testosteronu "her zaman yasaklı" s1 anabolik ajan maddesi olarak listelemektedir.

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 

 
 
 

 
alken türevleri
nöroendokrinoloji
i̇nsan hormonları
seks hormonları
östrojenler
İstanbul Antlaşması (1736)

i̇stanbul antlaşması, 17 ekim 1736 tarihinde osmanlı i̇mparatorluğu ve i̇ran'da kurulan afşar hanedanı arasında imzalanmış bir barış ve düzenleme antlaşmasıdır. 1735-1736 osmanlı-i̇ran savaşını sona erdirmiştir.

bu antlaşmayla osmanlılar nadir şah'ı i̇ran şahı, raziya sultan'ı ise i̇ran şahbanusu (kraliçe) olarak kabul ettiler ve 1730-1732 osmanlı-i̇ran savaşı sonucunda imzalanan ahmet paşa antlaşmasıyla elde ettikleri gence, tiflis ve revan'ı i̇ran'a bırakmak zorunda kaldılar. fakat uzun vadede bu antlaşma ne osmanlı devletini ne de i̇ranlıları tatmin etti ve iki ülke arasındaki çatışmalar 1746 yılına kadar devam etti.

aynı zamanda bu antlaşma i̇ran'daki safevi hanedanı'nın yıkılıp yerine afşar hanedanı'nın geçtiğinin osmanlılar tarafından da resmen kabul edildiğini göstermesi açısından önemli bir belgedir.

kaynakça 

i̇ran-osmanlı i̇mparatorluğu antlaşmaları
1736
Seti

seti (search for extraterrestrial intelligence), "dünya dışı akıllı yaşam araştırması" projesinin kısaltması.
 i. seti (firavun), mısır'ın yeni krallık döneminin 18. hanedanının 2. hükümdarı.
 ii. seti (firavun), mısır'ın 19. hanedanının 6. hükümdarı.
Ateşten Gömlek

ateşten gömlek, halide edip adıvar'ın bir romanı. i̇lk olarak i̇kdam gazetesinde tefrika edildi. türk edebiyatında kurtuluş savaşı üzerine yazılan ilk romandır. halide edip, "ateşten gömlek" metaforunu yakup kadri'nin "ateşten gömlek" adında bir kitap yazacağını söylemesine üzerine "ben de bir 'ateşten gömlek' yazacağım." diyerek kullanmıştır. yakup kadri'ye olan mektubunda bu metafor için hem teşekkür etmiş hem de af dilemiştir.

konu 
i̇zmir'in işgali sırasında kocası ve çocuğu düşman tarafından öldürülen ayşe, i̇stanbul’a akrabası peyami’nin yanına gelir. i̇kisinin yanına binbaşı i̇hsan da katılır ve anadolu'ya geçerler, amaçları kuvâ-yi milliye’ye hizmet etmektir. ayşe, eskişehir asker hastanesinde ve polatlı sahra hastanesinde hemşire olarak çalışır. bu arada hem peyami hem de binbaşı i̇hsan ayşe’ye aşık olur. bu aşk her ikisi için de ateşten bir gömleğe dönüşür. i̇hsan ve ayşe cephede ölürler, yaralanan peyami, kafasında kalan bir kurşunla  ankara cebeci hastanesinde "ateşten gömlek" ismini verdiği anılarını yazmayı tamamlar ve kafasındaki kurşunun çıkarılması için girdiği ameliyatta hayatını kaybeder.

kaynakça 

klasik türk romanları
halide edib adıvar romanları
türkçe romanlar
1922 romanları
türk kurtuluş savaşı konulu romanlar
konusu osmanlı i̇mparatorluğu'nda geçen romanlar
tefrika romanlar
İstanbul Antlaşması (1533)

i̇stanbul antlaşması, 22 temmuz 1533 tarihinde osmanlı i̇mparatorluğu ve avusturya arşidüklüğü arasında yapılan, yazılı olmayan barış antlaşması.

arka plan 
1525 yılının aralık ayında osmanlı i̇mparatorluğu'nun başkenti i̇stanbul'a gelen fransa elçisi jean frangipani, 24 şubat 1525'teki pavia muharebesi sonrası kutsal roma cermen i̇mparatorluğu'na esir düşen fransa kralı i. françois için, kralın annesi louise de savoie'un ricası üzerine osmanlı padişahı i. süleyman'dan yardım istedi. yazdığı mektupla yardım sözü veren süleyman, iki devlet arasında anlaşma sağlanıp françois serbest bırakılsa da macaristan üzerine sefer gerçekleştirme kararı aldı. macaristan üzerine önce sadrazam i̇brahim paşa gönderildi, 23 nisan 1526'da ise süleyman'ın önderliğindeki ordu macaristan'a hareket etti. macaristan kralı ii. lajos'un liderliğindeki ordu ile 29 ağustos 1526 günü yapılan muharebeyi osmanlı ordusu kazanırken; lajos ise muharebeden kaçan bazı askerlerle birlikte bataklıkta boğularak hayatını kaybetti. kazanılan bu muharebe sonrasında macaristan krallığı osmanlı i̇mparatorluğu'na bağlandı ve başına süleyman tarafından erdel voyvodası jános zápolya getirildi. ancak kutsal roma-cermen i̇mparatoru v. karl'ın kardeşi avusturya arşidükü ferdinand, jános'un krallığını tanımayarak kendini macaristan kralı ilan etmiş; jános'un kuvvetlerini yenilgiye uğratmasının ardından 20 ağustos 1527 günü budin'e girmiş ve osmanlı i̇mparatorluğu'na vergi ödemesi karşılığında kendisinin macaristan kralı olarak tanınmasını istemişti. bunu reddeden süleyman 10 mayıs 1529'da yeni bir sefere çıktı ve 3 eylül 1529'da kuşattığı budin'in 7 eylül'de teslim olmasıyla yönetimini yeniden jános'a verdi. çeşitli yerleri ele geçiren osmanlı ordusu, 23 eylül 1529'da avusturya topraklarına girmesinin ardından 27 eylül günü viyana'yı kuşatsa da, 16 ekim günü kuşatma kaldırıldı ve 16 aralık 1529'da ordu i̇stanbul'a döndü.

viyana kuşatmasının ardından ferdinand tarafından gönderilen ve macaristan krallığı'nın kendisine verilmesi gerektiğini bildiren ikinci elçi süleyman'dan ret cevabı aldı. bunun üzerine bazı şehirleri osmanlı'dan alan ferdinand'ın 1530'un ekim ile aralık ayları arasında gerçekleştirdiği budin kuşatması ise başarısızlıkla sonuçlandı. yaşanan gelişmeler sebebiyle süleyman ve sadrazam i̇brahim paşa'nın önderliğindeki ordu, 25 nisan 1532'de i̇stanbul'dan ayrıldı. bazı yerlerin osmanlı egemenliğine girmesiyle sona eren sefer, 21 kasım 1532'de i̇stanbul'a dönülmesiyle sona erdi.

antlaşma 
22 haziran 1533 tarihinde avusturya arşidüklüğü ile osmanlı i̇mparatorluğu arasında yapılan yazılı olmayan antlaşma ile birlikte macaristan'ın batısındaki küçük bir bölgenin kendisine kaldığı ferdinand macaristan üzerindeki hak iddiasını sonlandırırken, jános'un macaristan hükümdarlığını tanıdı ve osmanlı i̇mparatorluğu'na yıllık 30.000 altın vergi vermeyi kabul etti. bu antlaşmaya göre avusturya arşidükü osmanlı sadrazamına denk sayılacaktı.

bu antlaşmayı fransa, venedik cumhuriyeti ve papalık da tasdik etmiştir.

kaynakça 
genel
 
 
 
 
 
 
 
 
 

özel

1533
1533
vikiproje tarih kaynak bekleyen maddeler
avusturya antlaşmaları
Pazarspor

pazarspor, 1968 yılında pazar doğuş spor adında olan kulüp tekrar 1973 yılında rize'nin ilçesi olan pazar'da kurulan pazarspor i̇lk kurulduğunda yeşil-beyaz olan kulüp forma rengi, yeniden kurulduğunda açık mavi-beyaz olarak tescil edilmiş olup tekrar “pazarspor” adını 1990'da almıştır.

tarihçe 
i̇lk kez  1991-1992 sezonunda üçüncü kademe lig olan türkiye 3. futbol liginde mücadele etmeye başlamıştır. 10 sene bu ligde mücadele eden pazarspor 2000-01 sezonunu 5. sırada bitirerek 2001-02 sezonundan itibaren 4. kademe olarak devam eden 3. lige mücadele etmeye devam etmiştir.

2004-05 sezonunda 3. lig 2. grupta şampiyon olarak 2. lig b kategorisine yükseldi. 2008-09 sezonunda 2. ligden 3. lige düştü.

2009-10 sezonunda 3. ligde grubunu lider tamamlayıp, yükselme grubunda mücadele etmeye hak kazanmışsa da yükselme grubunu 7. sırada bitirerek 2. lige yükselmeyi başaramamıştır.

2012-13 sezonunda grubunu 5. sırada tamamlayarak 2. lige yükselmek için play off oynamaya hak kazandı. play off yarı finalinde karagümrük'ü geçen pazarspor, play off final maçında tekirova belediyespor'a penaltılarla yenerek 2. lige yükselmiştir.

2015-16 sezonunda 2. lig beyaz grupta sezonu 17. sırada tamamlayarak 3. lige düşmüştür.

2018-19 3. lig 2. grupta yer alan pazarspor, mustafa ceviz ile başladığı sezonda 15. haftanın ardından adem neboğlu, 20. haftanın ardından ergün aytekin yönetiminde ligde mücadele etti. 34 maçta 13 galibiyet, 9 beraberlik ve 12 mağlubiyet aldı. 48 puan toplayarak grubunu 7. tamamladı.

2019-20 antalya'da oynanan 3. lig 3. grup play-off final maçında somaspor'u 3-2 yenen pazarspor, tekrar 2. lige yükseldi. 2022-23 sezonunda  2. lig kırmızı grupta yer alan pazarspor, sezonu 19. sırada tamamladı ve 3. lig'e düştü.

2022-23 sezonu öncesinde teknik direktörlük görevine mustafa kalafatoğlu getirildi.

lig mücadeleleri 
 (2. lig): 10 sezon
2005-2009, 2013-2016, 2020-2023

 (3. lig): 23 sezon
1991-2005, 2009-2013, 2016-2020, 2023-

 amatör lig: 18 sezon
1973-1991

başarıları 
 2. lig
i̇kincilik (1) : 2009-2010

 3. ligşampiyonluk (1) : 2004-05
play off şampiyonluk (2) : 2012-13, 2019-20

geçmiş sezonlardaki performansı 

 ana madde: pazarspor sezonları listesi

 not: tablo son 10 sezonu göstermektedir. ayrıntılar ve geçmiş sezonlar için ana maddeye bakınız.

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 pazarspor kulübü resmi sitesi -http://www.pazarspor.org.tr

 
1973'te kurulan futbol kulüpleri