14 Nisan



olaylar 

 1205 - bulgar çarı kaloyan komutasındaki bulgarlar ile latin i̇mparatoru i. baudouin komutasındaki haçlılar arasında hadrianapolis muharebesi yaşandı. savaş, kumanlar ve bizanslı yunanların desteği ile başarılı bir pusu kuran bulgarlar tarafından kazanıldı.
 1828 - noah webster, ilk i̇ngilizce sözlük olan an american dictionary of the english language'''ı yayımladı.
 1865 - abd başkanı abraham lincoln'e, john wilkes booth tarafından suikast yapıldı. lincoln ertesi sabah öldü.
 1894 - thomas edison, sinemanın bir öncüsü sayılabilecek "kinetoscope" adlı cihazının ilk gösterisini yaptı.
 1900 - paris uluslararası fuarı açıldı. fuarda, osmanlı pavyonu da yer aldı.
 1912 - bir alman şirketine 1910'da ısmarlanan galata köprüsü hizmete girdi. köprüden geçiş 1930'a kadar paralı olarak sağlandı. 'müruriye' denilen geçiş parasını, önlükler giyen tahsildarlar topluyordu.
 1912 - dönemin en büyük yolcu gemisi rms titanic, gece yarısından önce 23:40 sularında bir buzdağı ile çarpıştı ve batmaya başladı.
 1927 - i̇sveç'in göteborg şehrinde volvo araç şirketi kuruldu.
 1928 - eski ticaret bakanı ali cenani, bakanlık bütçesinin kullanılmasında usulsüzlük yaptığı gerekçesiyle dokunulmazlığı kaldırılarak yüce divan'a verildi.
 1931 - i̇spanya'da kral xiii. alfonso, tahttan çekildi ve cumhuriyet ilan edildi.
 1944 - hindistan'ın bombay limanında gerçekleşen büyük patlama, 300 kişinin ölümüne yol açtı.
 1947 - güreşçi yaşar doğu avrupa şampiyonu oldu, türkiye millî takımı da avrupa üçüncülüğünü kazandı.
 1956 - chicago, illinois'de video ilk kez halka tanıtıldı.
 1963 - türkiye spor yazarları ve spor kulübü derneği kuruldu.
 1979 - türkiye'de 12 eylül 1980 darbesi'ne giden süreç (1979- 12 eylül 1980): beykoz'da 2 polis ve şekerbank'ın eski müdürü öldürüldü. öldürülen müdürün baş ucunda, "beklenen gün geldi. bir halk düşmanı daha yok oldu. ya özgürlük ya ölüm, ihtilal yolu çayanların yolu."'' yazılı bir kâğıt bulundu.
 1981 - bülent ersoy, londra'da geçirdiği ameliyatla cinsiyet değiştirdi.
 1987 - türkiye, avrupa ekonomik topluluğu'na tam üyelik için resmen başvurdu. türkiye'nin aet'ye tam üyelik başvurusu, devlet bakanı ali bozer tarafından belçika dışişleri bakanı ve aet dönem başkanı leo tindemans'a verildi.
 1992 - başbakan turgut özal'a silahlı saldırıda bulunan ve 20 yıl hapis cezasına çarptırılan kartal demirağ, şartlı tahliyeden yararlanarak serbest kaldı.
 1994 - abd jetleri, irak'ın kuzeyinde, üç türk subayının da bulunduğu iki helikopteri düşürdü.
 1994 - refah partisi genel başkanı necmettin erbakan'ın grup konuşması hakkında; devlet güvenlik mahkemesi, ankara cumhuriyet ve yargıtay başsavcılıkları üç ayrı soruşturma açtı.
 1999 - nato savaş uçakları, kosovalı arnavut mültecilerin konvoyunu bombaladı; 75 kişi öldü.
 2000 - rusya, nükleer savaş başlığı sayısının indirimini öngören start ii anlaşmasını onayladı.
 2007 - ankara'nın tandoğan meydanında cumhuriyet mitingi gerçekleştirildi.
 2010 - çin'in çinghay eyaletinde, 7.1 büyüklüğünde deprem meydana geldi. en az 2698 kişi öldü, 12.000'den fazla kişi de yaralandı.
 2020 - abd başkanı donald trump, abd'nin koronavirüs pandemisini ele alma ve çin ile ilişkisine ilişkin bir soruşturma bekleyen dünya sağlık örgütünün (who) finansmanını askıya aldığını duyurdu.

doğumlar 
 1126 - i̇bn rüşt, endülüslü arap felsefeci ve hekim (ö. 1198)
 1527 - abraham ortelius, flaman haritacı ve coğrafyacı (ö. 1598)
 1578 - iii. felipe, i̇spanya kralı (ö. 1621)
 1629 - christiaan huygens, hollandalı gök bilimci, matematikçi ve fizikçi (ö. 1695)
 1857 - beatrice, britanya prensesi (ö. 1944)
 1866 - anne sullivan, i̇rlandalı-amerikalı öğretmen (ö. 1936)
 1886 - edward william charles noel, i̇ngiliz istihbarat subayı (ö. 1974)
 1889 - arnold joseph toynbee, i̇ngiliz tarihçi (ö. 1975)
 1891 - bhimrao ramji ambedkar, hint politikacı, filozof ve hukukçu (ö. 1956)
 1892 - gordon childe, avustralyalı arkeolog (ö. 1957)
 1904 - john gielgud, i̇ngiliz oyuncu (ö. 2000)
 1906 - faysal bin abdül aziz, suudi arabistan kralı (ö. 1975)
 1907 - françois duvalier, haiti devlet başkanı (ö. 1971)
 1921 - thomas c. schelling, amerikalı ekonomist ve nobel ekonomi ödülü sahibi (ö. 2016)
 1925 - rod steiger, amerikalı oyuncu (ö. 2002)
 1926 - arif sami toker, türk bestekâr ve ses sanatçısı (ö. 1997)
 1927 - david akers-jones, i̇ngiliz siyasetçi (ö. 2019)
 1930 - marco formentini, i̇talyan siyasetçi (ö. 2021)
 1932 - loretta lynn, amerikalı şarkıcı
 1933 - yuri oganesyan, ermeni kökenli rus nükleer fizikçidir
 1934 - fredric jameson, abd'li marxist edebiyat kuramcısı, edebiyat eleştirmeni ve teorisyen
 1935 - erich von däniken, i̇sviçreli yazar
 1936 - hilmi yavuz, türk yazar
 1938 - mahmud esad coşan, türk akademisyen, yazar ve din adamı (ö. 2001)
 1940 - julie christie, i̇ngiliz aktris ve en i̇yi kadın oyuncu akademi ödülü sahibi
 1942 - valeri brumel, rus yüksek atlamacı (ö. 2003)
 1943 - fuad sinyora, lübnanlı siyasetçi ve lübnan'ın eski geçici cumhurbaşkanı
 1945 - ritchie blackmore, i̇ngiliz gitarist, deep purple ve rainbow gruplarının kurucu üyesi
 1945 - besim tibuk, türk siyasetçi
 1947 - dominique baudis, fransız siyasetçi (ö. 2014)
 1948 - berry berenson, amerikalı şarkıcı ve manken (ö. 2001)
 1950 - péter graf esterházy, macar yazar ve edebiyatçı (ö. 2016)
 1951 - gregory winter, i̇ngiliz biyokimyager
 1951 - julian lloyd webber, klasik i̇ngiliz müzisyen ve çellist
 1952 - ahmet hoşsöyler, türk yönetmen ve senarist
 1957 - ülkü duru, türk oyuncu
 1957 - lothaire bluteau, kanadalı oyuncu
 1958 - peter capaldi, i̇skoç oyuncu ve yönetmen
 1958 - tarık tarcan, türk oyuncu ve manken
 1959 - marie-thérèse fortin, kanadalı oyuncu
 1960 - osamu sato, japon dijital sanatçı, fotoğrafçı ve besteci
 1961 - robert carlyle, i̇skoç oyuncu
 1964 - gina mckee, i̇ngiliz oyuncu
 1965 - ümit ünal, türk film yönetmeni ve senarist
 1967 - julia zemiro, fransız-avustralyalı sunucu
 1968 - anthony michael hall, amerikalı oyuncu
 1970 - emre altuğ, türk şarkıcı ve oyuncu
 1972 - dean potter, amerikalı serbest tırmanış sporcusudur (ö. 2015)
 1973 - adrien brody, amerikalı oyuncu
 1973 - roberto ayala, arjantinli futbolcu
 1974 - da brat, amerikalı rapçi
 1975 - lita, amerikalı güreşçi
 1976 - ali lukunku, kongolu millî futbolcu
 1976 - serkan çınar, türk hakem
 1977 - serkan altuniğne, türk karikatürist
 1977 - sarah michelle gellar, amerikalı oyuncu
 1979 - kerem tunçeri, türk basketbolcu
 1981 - willy william, fransız müzisyen
 1981 - jacques houdek, hırvat şarkıcı-şarkı yazarı
 1982 - uğur boral, türk futbolcu
 1982 - claudia romani, i̇talyan model
 1983 - james mcfadden, i̇skoç eski millî futbolcu
 1985 - antónio filipe de carvalho, portekizli futbolcu
 1987 - erwin hoffer, avusturyalı millî futbolcu
 1991 - ulises dávila, meksikalı futbolcu 
 1995 - melike pekel, türk kadın futbolcu
 1996 - abigail breslin, amerikalı aktris
 1996 - caner koca, türk futbolcu 
 1997 - ante ćorić, hırvat futbolcu
 1998 - altay bayındır, türk milli futbolcu

ölümler 
 911 - papa iii. sergius, 29 ocak 904'ten 911'de ölümüne kadar papa (860)
 1759 - george frideric handel, alman besteci (d. 1685)
 1860 - eduard friedrich eversmann, alman biyolog ve kaşif (d. 1794)
 1897 - émile levassor, fransız mühendis (d. 1843)
 1915 - süleyman askerî, osmanlı asker (d. 1884)
 1917 - ludwik lejzer zamenhof, polonyalı göz doktoru ve filolog (yapay dil olan esperanto'nun yaratıcısı) (d. 1859)
 1925 - john singer sargent, amerikalı ressam (d. 1856)
 1930 - vladimir mayakovsky, rus yazar (d. 1893)
 1935 - amalie emmy noether, alman matematikçi (d. 1882)
 1947 - salvador toscano, meksikalı film yapımcısı, yönetmeni ve dağıtımcısı (d. 1872)
 1950 - ramana maharshi, hindu mistik (d. 1879)
 1951 - ernest bevin, i̇ngiliz devlet adamı (d. 1881)
 1961 - émile henriot, fransız şair, romancı, denemeci ve edebiyat eleştirmeni (d. 1889)
 1963 - arthur jonath, alman atlet (d. 1909)
 1964 - rachel carson, amerikalı yazar (d. 1907)
 1975 - fredric march, amerikalı oyuncu (d. 1897)
 1980 - gianni rodari, i̇talyan yazar ve gazeteci (d. 1920)
 1981 - faik kurdoğlu, türk siyasetçi (d. 1892)
 1981 - suavi süalp, türk mizahçı (d. 1926)
 1984 - marianne aminoff, i̇sveçli aktris (d. 1916)
 1986 - simone de beauvoir, fransız feminist yazar (d. 1908)
 1995 - burl ives, amerikalı oyuncu ve şarkıcı (d. 1909)
 1997 - seniye fenmen, türk seramik sanatçısı
 1999 - ellen corby, amerikalı 3 emmy ödülü kazanmış oyuncu (d. 1911)
 2002 - abdurrahman palay, türk tiyatro ve sinema oyuncusu, seslendirme sanatçısı, yönetmen ve senarist (d. 1923)
 2005 - esen ünür, türk gazeteci ve yazar (d. 1942)
 2009 - maurice druon, fransız romancı (d. 1918)
 2010 - peter steele, amerikalı müzisyen, şarkıcı ve söz yazarı (d. 1962)
 2011 - william nunn lipscomb, jr., amerikalı kimyager (d. 1919)
 2012 - jonathan frid, kanadalı oyuncu (d. 1924)
 2012 - piermario morosini, i̇talyan futbolcu (d. 1986)
 2013 - colin rex davis, i̇ngiliz orkestra şefi (d. 1927)
 2015 - percy sledge, amerikalı r&b müzisyeni ve şarkıcısı (d. 1940)
 2016 - liang sili, çinli uzay mühendisi (d. 1924)
 2017 - henry hillman, amerikalı milyarder iş insanı, yatırımcı, sivil lider ve hayırsever (d. 1918)
 2017 - bruce langhorne, amerikalı folk (halk) müzisyeni (d. 1938)
 2017 - girish chandra saxena, hint bürokrat (d. 1928)
 2018 - isabella biagini, i̇talyan aktris ve şov yıldızı (d. 1943)
 2018 - hal greer, amerikalı eski profesyonel basketbol oyuncusu (d. 1936)
 2018 - robert holmes, eski amerikan futbolcusu (d. 1945)
 2018 - jean-claude malgoire, fransız orkestra şefi (d. 1940)
 2018 - jon michelet, norveçli gazeteci, yazar ve romancı (d. 1944)
 2019 - bibi andersson, i̇sveçli aktris (d. 1935)
 2019 - giuseppe ciarrapico, i̇talyan iş insanı spor yöneticisi ve siyasetçi (d. 1934)
 2019 - david brion davis, amerikalı eğitimci ve tarihçi (d. 1927)
 2019 - mirjana marković, sırp siyasetçi ve first lady (d. 1942)
 2020 - haydar baş, türk siyasetçi, iş insanı, ilahiyatçı, yazar ve eğitimci (d. 1947)
 2020 - miguel ángel d'annibale, arjantinli katolik piskopos (d. 1959)
 2020 - danny delaney, gal futbolu oyuncusu ve yönetici 
 2020 - margit feldman, macar-amerikalı eğitimci, aktivist ve yorumcu (d. 1929)
 2020 - william h. gerdts, amerikalı sanat tarihçisi ve sanat tarihi profesörü (d. 1929)
 2020 - michael gilkes, karayipli edebiyat eleştirmeni, oyun yazarı, şair, film yapımcısı ve üniversite öğretim görevlisi (d. 1933)
 2020 - cyril lawrence, i̇ngiliz profesyonel futbolcu (d. 1920)
 2020 - kerstin meyer, i̇sveçli opera sanatçısı ve akademisyen (d. 1928)
 2020 - aldo di cillo pagotto brezilyalı katolik başpiskopos (d. 1949)
 2020 - namık kemal şentürk, türk devlet adamı, bürokrat ve siyasetçi (d. 1922)
 2020 - maria de sousa, portekizli immünolog, şair ve yazar (d. 1939)
 2020 - ella king russell torrey, amerikalı insan hakları aktivisti (d. 1925)
 2020 - peter whiteside, i̇ngiliz modern pentatloncu (d. 1952)
 2021 - yıldırım akbulut, türk avukat ve türkiye'nin 20. başbakanı (d. 1935)
 2021 - trader faulkner, avustralyalı-i̇ngiliz aktör (d. 1927)
 2021 - bernard madoff, dolandırıcı ve eski borsacı, yatırım danışmanı ve finansör olan mahkûm amerikalı (d. 1938)
 2021 - monique pantel, fransız film eleştirmeni ve gazeteci (d. 1932)
 2022 - balkan naci i̇slimyeli, türk ressam ve öğretim üyesi (d. 1947)

tatiller ve özel günler 
 kutlu doğum haftası (14 - 20 nisan)
 şehitler haftası
 ağrı'nın diyadin ilçesinden rus ve ermeni birliklerinin geri çekilişi (1918)
 ağrı'nın doğubayazıt ilçesinden rus ve ermeni birliklerinin geri çekilişi (1918)
 ağrı'nın hamur ilçesinden rus ve ermeni birliklerinin geri çekilişi (1918)
 ağrı'nın patnos ilçesinden rus ve ermeni birliklerinin geri çekilişi (1918)
 ağrı'nın taşlıçay ilçesinden rus ve ermeni birliklerinin geri çekilişi (1918)
 ağrı'nın tutak ilçesinden rus ve ermeni birliklerinin geri çekilişi (1918)
 dünya yunus günü 
 tıbbi mümessiller günü

kaynakça 

0414
14