Nedret Güvenç

mükerrem nedret bilgütay (5 eylül 1930, i̇zmir - 31 temmuz 2021, i̇stanbul), türk oyuncu, yönetmen, seslendirme sanatçısı ve yazar.

hayatı 
ankara devlet konservatuvarı'nda şan ve piyano eğitim alan sanatçı, tiyatroya ağırlık vermeye karar verdi. 1948'de i̇zmir'de tiyatroya başlayan güvenç, i̇zmir şehir tiyatroları 1950 yılında kapatılınca i̇stanbul'a taşındı ve i̇stanbul şehir tiyatroları'na katıldı. 1959-1960 yılları arasında ankara devlet tiyatrosu'nda da konuk oyuncu olarak sahneye çıkan sanatçı, sonrasında tekrar i̇stanbul'a döndü. sayısız tiyatro oyununda başrol oynayan güvenç'in bu dalda pek çok ödülü vardır.

1974'te "en büyük kumar" ile yönetmenliğe başlayan sanatçı, 1995'te emekli olduğu i̇stanbul şehir tiyatroları'ndan sonra "tiyatro i̇stanbul" bünyesine katılmıştır. 1998 yılında kültür bakanlığınca verilen devlet sanatçısı unvanını almıştır. ayrıca türkiye'nin 2009 dünya tiyatro günü bildirisini güvenç yazmıştır. 31 temmuz 2021'de i̇stanbul'da uykusunda 90 yaşında hayatını kaybetti. cenazesi 2 ağustos 2021 tarihinde kilyos mezarlığı'nda toprağa verildi. nedret güvenç, ece uslu'nun büyük teyzesidir.

tiyatro oyunları

rol aldığı oyunları 
 arzu tramvayı, 1959, tennessee williams - ankara devlet tiyatrosu (stella rolü)
 babamızın evinde hayat, 1960, clarance day\howard lindsay\russel crouse - ankara devlet tiyatrosu
 eski şarkı (eser: reşat nuri güntekin, yönetmen: i̇. galip arcan).
 cyrano de bergerac (eser: edmond rostand, çeviren: sabri esat siyavuşgil, yönetmen: galip arcan)
 suların altındaki yol, 1957-58, (yazan: jean anouilh, yönetmen: max meinecke)
 macbeth, 1962-63 (eser: şekspir, çeviren: sabahattin eyuboğlu, yönetmen: beklan algan, başrolü agah hün'le paylaşıyorlar)
 evcilik oyunu, 1963 (yazan: adalet ağaolu, sahneye koyan: tunç yalman)
 yarış bitti (foto-finish), 1963-64 (yazan: peter ustinov, çeviri: gencay sav (gürün), sahneye koyan: abdurrahman palay)
 kuru gürültü (much ado about nothing), 1964 (şekspir, çeviren: hamit dereli, yönetmen: zihni küçümen)
 bozuk düzen, 1964-65 (yazan ve yöneten: güner sümer)
 kireçli bahçe, 1965-66 (yazan: enid bagnold, sahneye koyan: şirin devrim)
 kendini bulmak, 1967 (yazan: luigi pirandello, yöneten: ergun köknar)
 sonbahar fırtınası, 1969 (yazan: daphne du maurier, çeviri: nihal yalaza taluy)
 constans (eser: somerset maugham)
 vişne bahçesi, 1972 (yazan: anton çehov, çeviri: melih vassaf, yönetmen: hüseyin kemâl gürman)
 dikenli yol, 1972 (yazan: janet allen, yönetmen: vasfi rıza zobu)
 bir kış masalı, 1973-74 (eser: şekspir, çeviri: turhan oflazoğlu, sahneleyen: haldun taner)
 genç osman, 1974 (eser: musahipzade celal, yönetmen: tunç yalman)
 gökyüzünde bir kıyı, 1974 (yazan ve yöneten: oben güney)
 mavi yapraklı ev, 1975 (eser: john guare, çeviri: ülkü tamer, sahneye koyan: david schaal)
 kanlı düğün, 1979 (eser: f. garcia lorca, çeviren: turhan oflazoğlu, yönetmen: haluk şevket atasagun)
 i̇lk göz ağrısı (eser: feraizcizade mehmet, yönetmen: vasfi rıza zobu)
 kralın kısrağı, 1982-83 (eser: jean canolle, çeviren: asude zeybekoğlu, yönetmen: nedret denizhan)
 ya devlet başa, ya kuzgun leşe, 1985-86, hürrem sultan rolü (eser: orhan asena, yönetmen: nedret çetin)
 günden geceye, 1988 (eser: eugene o'neill, çeviren: gencay gürün, yönetmen: hakan altıner)
 hortlaklar, 1989 (eser: h. ibsen, yönetmen: çetin i̇pekkaya)
 eskimeyen oyun, 1997 (eser: aleksey arbuzov, çeviri: gencay gürün, yönetmen: engin gürmen)
 çalıkuşu (müzikal)
 altın göl
 aşk mektupları (melisa rolü)
 yalandan kim ölmüş
 hürrem sultan
 hırçın kız
 baba evinde hayat
 öyle bir nevcivan
 i̇vanov (yönetmen: hüseyin kemâl gürman)

yönettiği oyunları 
 en büyük kumar
 bernarda alba'nın evi - lorca. i̇stanbul şehir tiyatrosu
 baba - strindberg, çeviri: turan oflazoğlu, müzikler: bora ayanoğlu. i̇stanbul şehir tiyatrosu
 erkek satı
 çil horoz
 utanmazın defteri
 aşkın yaşı yok
 seher vakti
 özel hayatlar
 cumhuriyet dönemi türk şiiri (teatral şiir gösterisi. doğan hızlan'la birlikte sahneledi, 50 tiyatro oyuncusu yer aldı, gösteride yer alan tek bir nâzım hikmet rubaisi nedeniyle ilk gösteriden sonra kaldırıldı)

tv programları 
 hanımlar sizin i̇çin. trt. prg. yazarı: nezihe araz

sinema filmleri 
 1950: yüzbaşı tahsin (belkıs hocanım) (yönetmen: orhon murat arıburnu)
 1951: yavuz sultan selim ve yeniçeri hasan
 1951: sürgün (suzidil kalfa) (yönetmen: orhon murat arıburnu)
 1951: lale devri (senaryo: nâzım hikmet, yönetmen: vedat ar)
 1953: kanlı para (yönetmen: orhon murat arıburnu)
 1953: hıçkırık (nalân rolü)
 1955: gün doğarken (yönetmen: orhon murat arıburnu)
 1956: kara çalı
 1956: beş hasta var (belkıs rolü, yönetmen: atıf yılmaz)
 1957: senin i̇çin
 1957: anası gibi (süheyla)
 1957: kin
 1958: yavrum i̇çin (süheyla)
 1958: ana hasreti
 1959: talihsizler
 1963: kötü tohum (nuran) altın portakal
 1965: veysel karani
 1966: ayrılık şarkısı
 1972: malkoçoğlu kurt bey
 1981: yüz karası / şöhretin sonu
 1990: yalı

seslendirmeleri 
 1959: ölmeyen aşk - belgin doruk seslendirmesi
 1963: sayın bayan - türkan şoray seslendirmesi
 1963: korkusuz kabadayı - diler saraç seslendirmesi
 1965: sevgim ve gururum - hülya koçyiğit seslendirmesi
 1965: haremde dört kadın - pervin par seslendirmesi
 1965: artık düşman değiliz - ajda pekkan seslendirmesi
 1965: ekmekçi kadın - türkan şoray seslendirmesi
 1966: ben bir kanun kaçağıyım - pervin par seslendirmesi
 1966: akşam güneşi - türkan şoray seslendirmesi
 1967: yaprak dökümü - semiramis pekkan seslendirmesi
 1967: ömre bedel kız - semiramis pekkan seslendirmesi
 1967: hacı bektaş veli - gülgün erdem seslendirmesi
 1967: alpaslan'ın fedaisi alpago - zeynep aksu seslendirmesi
 1967: akşamcı - suzan avcı seslendirmesi
 1967: ölünceye kadar - semiramis pekkan seslendirmesi
 1967: kelepçeli melek - tijen par seslendirmesi
 1968: yedi köyün zeynebi - nazan şoray seslendirmesi
 1968: sarmaşık gülleri - piraye uzun seslendirmesi
 1968: cilalı i̇bo i̇stanbul kaldırımlarında - yıldız tezcan seslendirmesi
 1968: gül ve şeker - filiz akın seslendirmesi
 1968: funda - suzan avcı seslendirmesi
 1968: ayşem - suzan avcı seslendirmesi
 1969: yarın başka bir gündür - nevgin ulukut seslendirmesi
 1969: günahını ödeyen adam - figen say seslendirmesi
 1969: boş çerçeve - serpil gül seslendirmesi
 1970: sevenler ölmez - handan adalı seslendirmesi
 1970: küçük hanımın şoförü - nisa serezli seslendirmesi
 1971: i̇şte deve i̇şte hendek - gülgün erdem seslendirmesi
 1972: ver allahım ver - i̇ntihar eden kadın seslendirmesi
 1971: hak yolu
 1972: ekmekçi kadın - fatma girik seslendirmesi
 1972: akrep mustafa - deniz erkanat seslendirmesi
 1975: aşk-ı memnu (tv dizisi) - suna keskin seslendirmesi

kitapları 
 kum zambakları - gürer yayınları, 1989.
 bir zamanlar i̇zmir'de - i̇ş bankası yayınları, i̇st. 1991.
 dinle beni genç tiyatrocunun cep kitabı - nedret güvenç, türkiye i̇ş bankası kültür yayınları, 2003.
 aşk yoksunları - i̇nkılâp kitabevi, 2005.
 sahnede 40 yıl albümü.

plakları 
 "memleket i̇sterim / kara koyun" - müzik: bora ayanoğlu, düzenleme: esin engin ercan plak, 1001.
 "talih kuşu", beste: ali ercan, düzenleme: esin engin, ercan plak, 1003-a.
 "kardelen" (şiir plağı)

ödülleri 
 türk film dostları derneği ödülü: kanlı para
 altın portakal: kötü tohum
 i̇lhan i̇skender ödülü: cyrano de bergerac'taki roxanne rolü ile
 kültür bakanlığı onur ödülü: günden geceye
 avni dilligil en başarılı kadın oyuncu ödülü: günden geceye ve aşk mektupları'ndaki rolleriyle iki kez;
 schiller madalyası: hile ve sevgi
 1. afife tiyatro ödülleri yılın en başarılı kadın oyuncusu: eskimeyen oyun - 1997
 16. afife tiyatro ödülleri muhsin ertuğrul özel ödülü - 2012

kaynakça

dış bağlantılar 
 nedret güvenç, görsel hafıza projesi, bü mithat alam film merkezi

1930 doğumlular
i̇zmir doğumlu kadın oyuncular
devlet sanatçıları
i̇stanbul şehir tiyatroları sanatçıları
2021 yılında ölenler
muhsin ertuğrul özel ödülü kazananlar
devlet tiyatroları sanatçıları
türk kadın tiyatro oyuncuları
türk kadın sinema oyuncuları
i̇stanbul'da ölenler
kilyos mezarlığı'na defnedilenler