Lev Yaşin

lev i̇vanoviç yaşin (rusça: лев ивaнович я́шин; 22 ekim 1929 - 20 mart 1990), sovyetler birliği millî futbol takımının kalecisidir. 189 cm boyundadır. iffhs tarafından 20. yüzyılın en iyi kalecisi seçilmiştir. lev yaşin, 1950'lerde dünyadaki kalecilik anlayışını değiştirir. o güne kadar kale çizgisini terk etmeyen, ceza alanı dışına pek çıkmayan bir kaleci tipi yaygındı. ancak, yaşin, bu anlayışı değiştirdi. ceza alanına atılan topları tutmak için kalesini terk etmekten çekinmiyordu. ayrıca çok iyi yer tutuyordu. sscb millî futbol takımıyla avrupa şampiyonu ve dünya dördüncüsü unvanlarını kazanan yaşin, 1949'da girdiği sscb i̇çişleri bakanlığı'nın takımı olan dinamo moskva'daki ilk yıllarında bakanlıkla sorunlar yaşadı, ama takımdan hiç ayrılmadı.

hayatı ve kariyeri 

yaşin, moskova'da endüstri işçisi bir ailenin oğlu olarak 1929 yılında dünyaya geldi. 20 yaşına kadar ii. dünya savaşı sırasında metal atölyelerinde çırak olarak çalıştı.

başarılı file bekçisi, kariyerine dinamo moskva kulübünde başladı ve 1950 ile 1970 yılları arasında bu kulüpte top koşturdu. bu kulüple 5 tane çempionat sssr po futbolu şampiyonluğu'nu ve 3 tane kubok sssr kazandı. ayrıca 1953 yılında sovyet buz hokeyi şampiyonası'nı kazandı. bu şampiyonada yine kaleci olarak görev yaptı ve kendi takımının buz hokeyi takımında oynadı. yaşin'in takım arkadaşı, rakibi ve akıl hocası; sovyetler birliği millî futbol takımının o zamanlar kalesini koruyan 'tiger' khomich'ti. khomich, dinamo moskva'nın büyük britanya turu sırasında meşhur olmuştu.

1954 yılında lev yaşin, ilk kez sovyetler birliği millî futbol takımına çağrıldı. sovyetler birliği millî futbol takımına son kez çağrıldığında, 78 kere millî olmuş, 1956 yaz olimpiyatları ve 1960 avrupa uluslar kupası'nı kazanmıştı. sovyetler birliği millî futbol takımı ile 1958, 1962 ve 1966 fifa dünya kupaları'nda da oynadı. yaşin dünya kupaları'nda oynadığı 13 maçın 4'ünde gol yemedi. 1971 yılında moskova'da son maçını dinamo moskva ile dünya karması'na karşı oynadı.

yaşin en iyi performanslarından birini 1963 dünya karması formasıyla i̇ngiltere millî futbol takımı karşısında sergiledi. wembley stadyumu onun inanılmaz kurtarışlarına tanıklık etti. tüm dünyada "kara örümcek" olarak tanındı. kendine özgü siyah giyimiyle ve her şeyi kurtardığı için sekiz kollu olarak nitelendirilmesinden dolayı bu lakap takılmıştır. ama onun taraftarları için o hep "kara panter" olmuştur. genellikle bordo renkli bir kasket ile maçlara çıkardı.

lev yaşin, avrupa'da yılın futbolcusu ödülünü kazanabilen tek kalecidir ve bu ödülü 1963 yılında kazanmıştır. ayrıca kariyerinde toplam 150 penaltı kurtarmıştır ki bu sayı, dünya tarihinde bir rekordur. sırrı sorulduğunda ise, numarasının sakinleşmek için bir sigara içmek , sonra da  kaslarını ayarlamak için kuvvetli bir içki içmek olduğunu söylerdi.

i̇nsanlığa ve ülkesine yaptığı katkılardan ötürü kendisine 1967 yılında lenin nişanı verilmiştir. bu nişan sovyetler birliği'nin en büyük ikinci nişanıdır. fifa'nın onun adına düzenlediği bir maçta moskova'daki lujniki stadyumu'na 100.000 kişi gelmiştir. bu 100.000 kişinin arasında pele, eusebio ve franz beckenbauer de vardı. bir süreliğine finlandiya amatör lig takımlarını ve yıldız takımları çalıştırmıştır. yaşin'in onuruna dinamo stadı'nda dikili bir heykel vardır. 2000 yılında fifa yaşin'i 20. yüzyıl dünya takımı'na eklemiş ve onu yüzyılın en iyi kalecisi seçmiştir.

1986 yılında kaptığı tromboflebit yüzünden bir bacağı ampüte edildi. lev yaşin 1990 yılında yakalandığı mide kanseri sebebiyle hayatını kaybetti.

fifa, dünya kupası'nda oynayan en iyi kaleciye yaşin ödülü veriyor.

i̇statistikler 
 kariyerinde toplam 812 maç
 150'den fazla penaltı kurtarışı
 dinamo moskva formasıyla 326 maç
 sovyetler birliği millî futbol takımı formasıyla 78 maç
 fifa dünya kupaları'nda 12 maç (4 maçta gol yemedi.)
 2 fifa 'best of the world xi' maçı (1963'te i̇ngiltere,1968'de brezilya)
 fifa jübile maçı (1971)
 toplam 270 maçta gol yememek

başarıları

dinamo moskova
çempionat sssr po futbolu
şampiyon: 1954, 1955, 1957, 1959, 1963
i̇kinci: 1950, 1956, 1958, 1962, 1967, 1970
kubok sssr
şampiyon: 1953, 1967, 1970
i̇kinci: 1955

dinamo moskova buz hokeyi takımı
kubok sssr şampiyonu: 1953

fifa dünya kupası
dördüncü: 1966
avrupa futbol şampiyonası
şampiyon: 1960
finalist: 1964olimpiyat oyunları'''
altın madalya: 1956

kişisel
 1960: sscb yılın kalecisi
 1963: sscb yılın kalecisi
 1963: avrupa'da yılın futbolcusu
 1963: ballon d'or (bu ödülü alan tek kaleci)
 1966: sscb yılın kalecisi
 1967: lenin madalyası
 1986: olimpiyat madalyası
 1988: fifa özel ödülü
 1994: fifa dünya kupası tüm zamanların kadrosu
 1998: 20. yüzyıl dünya takımı
 2002: fifa dünya kupası rüya takımı
 2000: fifa yüzyılın kalecisi
 2003: en i̇yi rus oyuncu ödülü

kaynakça

dış bağlantılar 

yashin @ goalkeeping greats

1929 doğumlular
1990 yılında ölenler
sovyet futbolcular
rus futbolcular
moskova doğumlu futbolcular
1958 fifa dünya kupası futbolcuları
1962 fifa dünya kupası futbolcuları
1966 fifa dünya kupası futbolcuları
1970 fifa dünya kupası futbolcuları
fk dinamo moskva futbolcuları
lenin nişanı sahipleri
avrupa'da yılın futbolcusu ödülü sahipleri
kaleci futbolcular
avrupa futbol şampiyonası kazanan futbolcular
1956 yaz olimpiyatları futbolcuları
1960 avrupa uluslar kupası futbolcuları
1964 avrupa uluslar kupası futbolcuları
altın olimpiyat madalyalı sovyet sporcular
sovyetler birliği millî futbol takımı futbolcuları
rusya'da kanserden ölenler
moskova'da ölenler
mide kanserinden ölenler
moskova'da defnedilenler
gol atan futbol kalecileri
sovyet olimpiyat futbolcuları
sosyalist i̇şçi kahramanları
sovyet buz hokeyi oyuncuları
moskova doğumlu sporcular
sovyet premier ligi futbolcuları
altın olimpiyat madalyalı futbolcular