Sümeyra Çakır

sümeyra çakır (25 mayıs 1946, edirne - 5 şubat 1990, frankfurt), türk halk müziği ses sanatçısı.

yaşamı 
i̇lk ve ortaokulu ankara ve i̇stanbul'da okuyan sümeyra çakır, beşiktaş kız lisesini bitirdikten sonra girdiği i̇stanbul teknik üniversitesi maçka mimarlık fakültesini 1969 yılında bitirdi. üniversiteye devam ederken, aynı zamanda 1966 yılında başladığı i̇stanbul belediye konservatuvarı klasik batı müziği şan bölümünde 1977 yılına kadar eğitim gördü. 

1971 yılında ruhi su ile tanıştı. 

fakülteden arkadaşı mimar hasan çakır'la evlendi.

çalışmaları

yurt içi çalışmaları 
sümeyra çakır 1975 yılında ruhi su ile birlikte dostlar korosu'nu kurdu. birlikte 1977 yılında yaptıkları el kapıları ve sabahın sahibi var albümleri ve birlikte gerçekleştirdikleri pir sultan abdal, köroğlu ve türküler  konserleri bir sanat olayı haline gelmişti.
1979 yılında, bir süre türkiye maden - i̇ş sendikası'nın korosunu yönetti.   - filiz ali, müzikbilimci, 1977 cumhuriyet gazetesi

yurt dışı çalışmaları 

1977’de davetli olarak gittiği i̇ngiltere, fransa ve i̇sveç'te  konserler verdi. berlin'de yapılan nâzım hikmet haftasına katıldı. 1978 yılında havana xii. dünya gençlik festivali, atina akdeniz ülkeleri barış festivali'ne katıldı. 1979’da batı berlin türk i̇şçi korosu şefi tahsin i̇ncirci'nin bestelediği şiirlerden oluşan şarkı ve türküleri okuduğu "barış, gurbet türküleri" adlı uzunçalar plâne verlag isimli alman plak şirketi tarafından yayınlandı ve aynı yıl sofya'da yapılan alen-mak festivali'ne katıldı. 1980 yılında doğu berlin'de yapılan uluslararası politik şarkı festivali'ne davet edildi. almanya'da her yıl düzenlenen türkiye haftası'''na katılmak üzere berlin senatosu'nun davetiyle gittiği berlin'de bulunduğu sırada enternasyonal marşı'nı söylediği gerekçesi ile, türkiye'de hakkında dava açıldı. bu nedenle 1980 yılından sonra müzik yaşamını yurtdışında devam ettirmek zorunda kaldı. fransa, i̇ngiltere, i̇sviçre, batı ve doğu almanya, küba, yunanistan ve bulgaristan’da konserler veren sümeyra 1981 yılında tahsin i̇ncirci ve alman tiyatro sanatçısı lutz görner ile birlikte, nâzım hikmet şiirlerinin almanca okunduğu "ich liebe mein land - memleketimi seviyorum" turnesini yaptı. bu turne sonunda bir uzunçalar plak ve bir kitap ortaya çıktı. frankfurt türk halkevi ve almanya sosyal demokrat partisi spd'nin birçok etkinliğinde türkülerini söyledi. 1984 yılında tiyatro sanatçısı pegy lukacs ile birlikte "kadınlarımızın yüzleri" etkinliğini düzenledi. 1985 yılında hollanda lahey'de kırmızı karanfil müzik festivali'nde çalıp söyledi. 1985 - 87 yılları arasında piyanist vera sebastian'la birlikte "brecht, eisler, ruhi su türküleri" konserlerini, 1987 yılında avustralya sidney operası'nda "allı turnam" konserini ve tiyatro sanatçısı erich schaffner ile birlikte 1987 - 89 yılları arasında "acayipleşti havalar - pir sultan'dan nazım hikmet'e şiirler ve türküler" konserlerini verdi.  - sümeyra'nın 6 haziran 1987 tarihinde almanya'da, tattersaal'da verdiği konser üzerine, wiesbaden’da yayınlanan südwind gazetesi'nde çıkan yazı
hannelore marzi, 1995 yılında yazdığı doğulu (oryantal) kadın masalları'' (orientalische frauenmärchen) kitabını diğerlerinin yanı sıra sümeyra'nın anısına adadı.

albümleri 
 el kapıları 1977 i̇mece plakçılık (ruhi su ve ruhi su dostlar korosu ile birlikte)
 sivastopol marşı
 aman
 kaman ağıdı
 yemen türküsü
 yemen türküsü
 yemen türküsü
 aladağ
 o vay beni ağlarım
 almanya acı vatan
 almanya'da çöpçülerimiz
 el kapıları
 onlar
 barış ve gurbet türküleri 1979 plâne verlag
 el kapıları
 ateşçilerin türküsü
 dursun kaptan
 barış türküsü
 varna türküleri - dikili taşlar - sofra
 japon balıkçısı
 kız çocuğu
 hürriyet kavgası
 allı turnam
 bir çift turna gördüm
 yine kısmetimiz kaldırdı bizi
 allı turnam
 yine bir gariplik düştü serime
 gam çekme haline
 gurbet elde yad ellerin derdini
 yürü bre pınarbaşı
 alçakta yüksekte yatan erenler
 gelen turnalar
 bir gözleri sürmeli
 barabar
 gülün elinden
 gülün elinden
 aşkın ateşi
 seyre çıkmış
 salınarak gelen dilber
 hoşgeldin
 seher yeli
 derdim çoktur
 dağlar nidem
 yarim derdini ver bana
 gir aşkın deryasını boyla
 acayipleşti havalar
 traurige freiheit
 es wird ein tag kommen
 an die schriftsteller asiens und afrikas
 ein südafrikanisches lied
 das wetter ist seltsam geworden
 ein volkslied
 öffnet die tore
 zünde die lampe nicht an
 mein fernes pinarbasi
 trauer
 wisst ihr kein mittel
 über dem berg
 du schreiber
 man nennt uns pir sultan abdal
 kadınlarımızın yüzleri
 ağ elime mor kınalar yaktılar
 bulut kat kat olmuş
 kaleden i̇niş mi olur
 o yaylalar&güvercin olsam
 dere akar bulanık
 kırmızı gül demet demet
 gül ağacı boğum boğum
 eledim eledim
 kapıya bayrak dikmedim
 20. yüzyıl i̇nsanlarıyız
 vardar ovası
 o yaylalar yaylalar
 vardar ovası
 gökteki yıldızı sayan olur mu
 ay dost
 sunayı da deli gönül sunayı
 maçin dağı
 gam çekme haline
 havada turna sesi gelir
 süwaré çuçıkan (serçelerin süvarisi)
 cirit
 düşürdün aşkın narına
 ew dilber
 gula picuk
 hepse braye min
 hesenik u ase
 hudey
 ji avan
 le le bejne
 li ser stranen kurd
 malan barkir
 süwaré çuçıkan

ölüm 
sümeyra çakır kansere yenik düştüğünde 10 yıldır sürgündeydi. türkiye'ye giremiyordu. sürgün yaşamı ve memleket hasreti hastalığın hızlı ilerlemesine neden oluyordu. sesini insanlığın barışçı ve özgürlükçü sesine katan sanatçı, 5 şubat 1990 tarihinde frankfurt'ta hayata veda etti.

dış bağlantılar 
 nazım hikmet'in 80. doğum yıldönümü'nde sümeyra (www.youtube.com)
 1981 yılında almanya'da gerçekleştirilen, nazım hikmet'in şiirlerinin almanca okunduğu, "i̇ch liebe mein land (memleketimi seviyorum)" turnesinde, lutz görner, tahsin i̇ncirci, sigurd rozbroj ve thomas friz ile birlikte

kaynakça 

1946 doğumlular
edirne doğumlu sanatçılar
1990 yılında ölenler
 
türk halk müziği ses sanatçıları
almanya'da kanserden ölenler
hessen'de ölenler