Davulga, Emirdağ

davulga, afyonkarahisar'ın emirdağ ilçesine bağlı bir beldedir.

coğrafya 
afyonkarahisar i̇li emirdağ ilçesine bağlı olup, emirdağ ilçesine 21 km. afyonkarahisar'a ise 94 km uzaklıktadır. emirdağ – yunak karayolu kasabanın içinden geçmektedir. koordinatlar:38° 58' kuzey 31° 22' doğu

 batısında : hisar, karakuyu köyleri ile i̇ncik mahallesi
 doğusunda : bademli kasabası, piribeyli kasabası, eşrefli köyü
 kuzeyinde : salihler ve toklucak köyleri bulunmaktadır.
 güneyinde : türkmen, çaykışla, güveçci köyleri  bulunmaktadır.

mahalleler 
 sofulu mahallesi,
 alasakallı mahallesi,
 domurlu mahallesi
 i̇ncik mahallesi, (daha önce emirdağ'a bağlı köy olan i̇ncik, 2007 yılında yapılan referandum ile davulga'ya mahalle olmuştur.)

 hisar mahallesi,(daha önce emirdağ'a bağlı köy olan hisarköy, 2012 yılında yapılan referandum ile davulga'ya mahalle olmuştur.)
 karakuyu mahallesi,(daha önce emirdağ'a bağlı köy olan karakuyu, 2012 yılında yapılan referandum ile davulga'ya mahalle olmuştur.)

tarihi gelişimi 
ms 3. yüzyıl ve daha ileri yıllarda buranın yerleşim merkezi olduğu tespit edilmiştir. ağazören mevki, amarium şehrinin bir uzantısıdır. burada bulunan paralar ve ören yerleri yerleşim bölgesi olduğunu göstermektedir. ayrıca samanlı mevkiinde örenler vardır. çubuk mevki ise bu insanların yaylak olarak kullandığı bir yer olarak tespit edilmiştir. kasaba halkı azerbaycan (gence ve karabağ hanlıklarından)  gelmiştir. önce doğu anadolu murat-fırat ırmakları boyunca ilerlemişledir. kayseri yakınlarında konaklamışlar, bir kısmı kayseri dolaylarına yerleşmişlerdir. bir kısmı da daha ileriye gelerek bu bölgeye yerleşmişlerdir. 1800 yıllarında bolvadin büyük karabağ ve davulga kasabası kurulmuştur. daha sonra bu kasabalardan köyler bölünmüş 30 civarında karabağ köyü olmuştur.

kayıtlarda karabağlu, karabaği olarak geçen karabağ oymağı, boz-ulus’a bağlı olup önce orta anadolu’ya, sonra barçınlı kazası sivri karkın köyü’ne yerleştirilmişlerdir. ancak buranın su ve otlağının yetersiz olması nedeniyle sivrihisar yöresine gönderilmişlerdir. burada da eşkıya zulmüne uğradıkları hususunda şikayette bulunmaları üzerine tavulga (davulga), alikan (alikel) ve göl-i karabağı (bolvadin-büyük karabağ kasabası) köylerine iskan edilmişlerdir.

1540 kayıtlarına göre oymağın bir kolu aydın, bir kolu ise i̇çel yörüklerine karışmıştır. karabağ oymağı karluk türkleri’ne kadar dayanır. divan-ı lügat’it türk’te karluk, ’’göçebe türklerden bir bölük adıdır. oğuzlardan ayrıdırlar. oğuzlar gibi türkmen’dirler.’’ biçiminde geçmektedir.karluk, kar yığını anlamındadır.

karlukların üç ana oymağından birisi olan karabağ, onuncu asrın sonlarında bir türkmen bölgesi olan mankışlak’tan batıya doğru göçmüşlerdir. uzun yıllar erzurum’u yaylak, musul’u kışlak olarak kullanmışlardır. eyyubi devleti’nin kuruluşunda yer almışlardır. selahattin eyyubi’nin karabağ türkmeni olduğuna dair kuvvetli kanıtlar vardır.

bu devletin yıkılmasından sonra bir kısım karabağ, kafkasya-erran, bir kısmı da diyarbakır-musul bölgesine gider. zamanla erran bölgesinin adı karabağ,oymağın adı da karabağlı olur. erran bölgesi 16. yüzyılda osmanlı toprağına katılır. bu yüzyıldan sonra anadolu’ya göçler hızlanır. karabağ oymağının yöremize iskanı 1540'tan 1712'ye kadar sürdü. böylece yöremizde üç yerleşim merkezinde karabağ türkmeni yaşamaktadır:

tavulga (davulga)
davulga başa geçirilen zırh, miğfer, dağ çileği anlamındadır. davulga, gülgillerden çiçekleri beyaz ya da açık pembe olan ılıman iklim seven, küçük bir ağaçtır. ağacının ince gövdesi kahverenginin kırmızıya çalan bir tür çeşidi rengindedir ve dış yüzeyi pürüzsüzdür. ana gövdenin dibinden birçok yan gövde çıkar. dağlık alanların tepelere yakın yerlerinde yetişir. balı pek makbüldür. yöremizdeki on civarında olan karabağ köyleri davulga’dan bölünmedir.

devlet arşivinde karabağ oymağı kayıtları

1848 
karahisar-ı sahib sancağına tabi emirdağı’nda meskun bozulus aşireti’nden davulga karyesi müdürü i̇lhan oğlu ali efendi’nin hilaf-ı rıza hareketine binaen tedibine karar verilmiştir

emirdağı’nda bozulus aşireti’nden davulga karyesi sakini servinaz hatun’un katili mehmed, refiki yunus oğlu hasan, kör i̇smail ve aydınlıoğlu osman ile veresenin muhakemelerine dair hüdavendigar valisinin resmi yazısı gönderilmiştir.

1853 
emirdağı’nda meskun bozulus aşireti’nden servinaz hatun’un katili mehmed tersane-i amire’de kürek cezasına çarptırılmıştır.

1861 
karahisar-ı sahib’e bağlı emirdağı kazasında meskun karabağı aşireti müdürü i̇sa bey’in azliyle yerine vekaleten tayin edilmiş olan şeyhlü müdürü hacı ahmed ağa’nın muslucalu aşireti müdürü mustafa ağa’nın azliyle yerine vekaleten tayin edilmiş olan pınarhisar müdürü ömer efendi’nin, davulga aşireti müdürü hacı bey’in azliyle yerine vekaleten tayin edilmiş olan bekir ağacın, hanbarcın müdürü halil ağa’nın azliyle yerine vekaleten tayin edilmiş olan eşref ağa’nın, roma(?) müdürü ahmed ağa’nın azliyle yerine vekaleten tayin edilmiş olan mustafa ağa’nın ve baklan müdürü mustafa hasan bey’in azliyle yerine vekaleten tayin edilmiş olan abdülmennan efendi’nin asaletleri icra olunmuştur.

1862 
karahisar-ı sahib’e iskan edilmek üzere gönderilen muhacirlerin misafir olarak emirdağı’nda bulunan davulga aşireti’nde kaldıklarına dair rapor gönderilmiştir.

1863 
karahisar-ı sahib’de emirdağı’nda karabağ aşireti’nden eşkıya arab oğlu deli mehmed ve kardeşi cafer ve elekoğlu ahmed ve bekmezcioğlu körsarı cezalandırılmışlardır.

karahisar-ı sahib sancağı dahilinde kain emirdağı’nda meskûn gülkarabağı aşireti müdürü hamdı efendi’nin istifasına mebni vekaleten tayin olunan ali efendi’nin asalet yetkisi istenmiştir.

karahisar-ı sahib sancağı emirdağı kazası’nda karabağ aşireti’nden ve eşkıyadan bursa ile kütahya arasında yeşildağ’da süvari nizamiye birinci alayı eczacısı avadis ile kütahyalı tüccar ve diğer yolcuların emval ve eşyasını gasp etmiş olan deli mehmed’in kardeşi cafer ile oğlu ahmed, kör
sarı ahmed ve haco hakkında bazı ifadata dair karahisr-ı sahib meclisi mazbata hazırlamıştır

1864 
karahisar-ı sahib’in emirdağ kazasında karabağı aşireti sabık müdürü hamdi efendi’nin kayırılması ile ilgili rapor hazırlanmıştır

26/12/1951
emirdağ ilçesinin davulga bucağı merkezi ile bademli köyünde doludan zarar gören 313 mükellefin 1951 yılı arazi vergisi kararı terkin edilmiştir.

07/05/1954
afyon’un emirdağ ilçesine bağlı davulga nahiye merkezinde belediye kurulmuştur.

 karahisar sancağı emirdağı kazasına bağlı karabağı, davulga ve alikan köylerindeki bozulus-ı türkman aşiretinden tahsil olunan varidat belgesi (gömlek no: 5956/fon kodu: k.k.d)

1862 dava örneği 
medine-i karahisâr-ı sâhib sancağı dâhilinde kâ’in emirdağı’nda vâki’ gölkarabağı kazasında sâkin iken tarih-i defterden üç sene mukaddem vefât iden hamza oğlu ahmed bin hamza’nın verâseti zevce-i menkûha-i metrûkesi fatma hatun ibnete habib ile sulbî sağîr oğulları hamza ve ebubekir ve
mehmed ali’ye münhasıra olduğu ba’dehu kable’l- kısme sağîr-i mezbûr mehmed ali dahi vefât idüb verâseti validesi mezbûre fatma hatun ile li-ebevyn er karındaşları sığar-ı mezbûrdan
hamza ve habib ve ebubekir’e inhisârı lede’ş- şer’i’l-enver zâhir ve nümâyân olduktan sonra siğâr-ı mezbûrûnun vakt-ı rüşd ve sedâdlarınadeğin tesviyye-i urîrârlarına kıbel-i şer’den
vasî nasb u ta’yin olunan valideleri mezbûre fatma hatun taleb ve ma’rifetleri ve ma’rifet-i şer’le tahrîr ve bi’l-müzâyede bey’ ve bi- hükmi’l-münâsebeti’ş-şer’iyye (?) taksîm olunan tereke-i
müteveffâ-yı mezbûrdur ki bervech-i âtî zikr u beyân olunur.fi’l-yevmi’l-hâdî ‘aşara min cemâziye’l-âhir sene semâne ve seb’în ve mi’eteyn ve elf.

hüdavendi'gar salnamesi'ne göre (h.1308 - m 1890) emirdağ’a yerleşen  oymak-oba ve topluluklar
karabağlı/bozulus türkmen aşiretinden olan karabağ yörükan cemaatı, hüdavendigar livası, i̇negöl nahiyesindeve öteden beri barçınlı ve bolvadin kazalarında sakin idiler. barçınlı kazasında kışlayıp emirdağlarında yaylarlardı. bademli/karabağ oymağına bağlıdır.

oymağin adı - yerleşme yeri - bağlı olduğu topluluk
karabaği - barçınlı - türkmen
bademli - emirdağ kazası - yörükan taifesinden (kamanlı)
göl karabaği - emirdağ  kazası - türkmen taifesinden
göl karabaği boz-ulus’tandır.
karabağı - emirdağ  kazası - konar-göçer türkmen taifesi karabağ oymağı  boz-ulus’tandır.
tavulga (davulga) - emirdağ  kazası - türkmen taifesinden davulga obası boz-ulus’tandır.

1893 belgelerinde karabağ köyleri
avdan, bademli, eşrefli, tavulga (davulga)
1899 belgelerinde  karabağ nüfusu
davulga, bademli ve eşrefli köylerinde toplam 197 hanede 1 786 kişi yaşamaktadır. 2010 yılına göre karabağ köylerinde 4929 kişi bulunmaktadır.
karabağ köyleri

davulga, eşrefli, yeniköy,  aliçomak, bademli, avdan, gelincik, karakuyu, i̇ncik, daydalı , alikan

sakarya savaşında emirdağ üzerinden haymana'ya doğru ilerleyen yunan kuvvetleri 25 ağustos 1921 günü kasabamızı istila etmiş,harmanları yakmış, koyun sürülerini ve büyük baş hayvanlarını da beraberinde götürmüştür. ancak emirdağları ve bolvadin arasında kalan karabağ bölgelerine köy ahalimiz silahsız olarak düşmana karşı koymuşlar anlatılanlara göre silah sesi verebilmek için taşı taşa vurmuşlardır.

domurlu mahallesinde 24 oğuz boyundan biri olan boz ulus ların toraman ailesi mensupları  oturmaktadır. bu mahallenin tamamı birbiriyle akrabadır ve oğuz geleneği olan aile içine dışarıdan sızmayı engellemek için sonradan gelen aileleri samanlı ovası mevkiine sevk etmişlerdir. halen bu mahalleyle diğer mahalleler arasında görünmeyen ama hissedilen bir çizgi vardır.

kasabamız halkından yemen, trablusgarp, balkan çanakkale ve kurtuluş savaşına büyük bir oranda katılım olmuştur.  bu şehitliklerde afyonkarahisar – davulga şehitlerine rastlamak mümkündür.

davulga karakol binası kitabesi 

ماجد محكم نو عرفان نور حيتك مخايل سكا دوولغا

حورمتل مقدس بو ايتيك مافحال بك نجاتى قاممقام

نجاتى قم صد بنم قض نو تكاملده راه

اولونور تخسن تقدير مضاهر

çevirisi 
davulga sana muhayyel hayatının nur-u irfan nev mukem macid
kaim makam necati bey mahfel ettin bu mukaddes hürmetle
rah-ı tekamülde nev kaza benim sadaka-i necatım
müzahir takdir tahsin olunur.

anlamı 
bu fani hayatın nurlu ışığı olan bu sağlam, bu şerefli bina kaymakam necati beyin hediyesidir. bu eser yeni kazamızın yollarını tamamlayacaktır. aşiret toplantı yeri davulga ve civarını koruyacaktır.(dr. muharrem bayar,araştırmacı-yazar)

kasabamız 1955 yılına kadar köy iken 1955 yılında belediyelik olmuştur.ve tarihinde ilk defa il genel meclis üyesi afyon'a göndermiştir.

belediye 
i̇lk belediye başkanlığına recep ayranci seçilmiştir. sonra sırayla

halil elagöz                       1956-1977     5 dönem 
ahmet gör                          1977-1989     2 dönem 
recep umut                        1989-1994     1 dönem 
i̇brahim kiziltoprak          1994-1999     1 dönem 
necati yapar                       1999-2004     1 dönem 
kenan bali̇                           2004- 2009   1 dönem
salih gündoğan                2009-2019    2 dönem
ergün erdi̇k                         2019-

başkanlık yapmışlardır.

coğrafi yapısı 

rakımı 900 m'dir. kasabamızın güney kısmı dağlıktır. emirdağ'ın eteklerine kurulmuştur. en yüksek yeri hotul baba tepesi dir. batısı kuzeyi ve doğusu ovalıktır.

tarım ve hayvancılık 
kasabada karasal iklimin hüküm sürmesi akarsuyunun bulunmaması, yer altı sularının 130–170 m'den çıkması sonucu sulu tarıma geçilememiştir.kasabada bol miktarda tahıl tarımı arpa, buğday yetiştirilmektedir. bunun yanında az da olda nohut, mercimek, fiğ, yulaf gibi ürünlerde yetiştirilmektedir. sulu tarıma geçilmesi için ferdi ve kooperatif çalışmaları vardır ancak yeterli başarı sağlanamamıştır.

kasabada küçükbaş ve büyükbaş hayvancılık küçük çapta yapılmaktadır.

kurumlar 
belediye, 1955
jandarma karakol komutanlığı, 1971
lise müdürlüğü, 1992 
i̇lköğretim okulu müdürlüğü, 1730  
sağlık ocağı tabipliği, 1975
tarım kredi kooperatifi müdürlüğü 
ptt memurluğu (01/07/2009 tarihinde kapatıldı)
kütüphane memurluğu, 1985

beldenin yıllara göre nüfusu

kaynakça

dış bağlantılar 
 davulga belediyesi 

emirdağ belde ve köyleri