Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Savunma Ordusu

dağlık karabağ cumhuriyeti savunma ordusu (ermenice: լղհ ինքնապաշտպանական ուժեր), dağlık karabağ cumhuriyeti'nin silahlı gücüydü. 2023 dağlık karabağ çatışmalarının ardından 20 eylül 2023'te lağvedildi.

tarih 
1990'ların başında dağlık karabağ bölgesinde düzensiz ermeni milis güçleri bulunmaktaydı. 9 mayıs 1992 tarihinde dağlık karabağ cumhuriyeti'nin silahlı gücü olarak dağlık karabağ cumhuriyeti savunma ordusu kuruldu.

dağlık karabağ cumhuriyeti savunma ordusu'nun kurucuları arasında robert koçaryan (ermenistan cumhuriyeti'nin eski cumhurbaşkanı ve dağlık karabağ cumhuriyeti savunma ordusu'nun ilk başkumandanı), serj sarkisyan (2008-2018 ermenistan cumhurbaşkanı), vazgen sarkisyan (1992 - 93 yılları arasında ermenistan cumhuriyeti'nin savunma bakanı, 1993 - 95 yılları arasında savunmadan sorumlu devlet bakanı ve 1998 - 99 yılları arasında ermenistan cumhuriyeti'nin başbakanı), monte melkonyan (asala lideri ve eski martuni bölgesi sorumlusu), samvel babayan (1994 - 2000 yılları arasında dağlık karabağ cumhuriyeti savunma bakanı) ve diğer isimler yer aldı.

dağlık karabağ cumhuriyeti savunma ordusu kurulduğu tarihten itibaren azerbaycan ile çok sayıda çatışmaya girdi. katıldığı başlıca muharebeler:
 birinci dağlık karabağ savaşı (1992-1994)
 şuşa muharebesi (8 - 9 mayıs 1992)
 ermenistan ile dağlık karabağ cumhuriyeti arasında "laçın koridoru"nu açma harekâtı (1992)
 mardakert cephesi'nin savunması (1992 - 1994)
 2008 mardakert çarpışması
 i̇kinci dağlık karabağ savaşı
 2023 dağlık karabağ çatışmaları

dağlık karabağ cumhuriyeti savunma ordusu, 2023 dağlık karabağ çatışmaları sonrası azerbaycan'ın talepleri doğrultusunda dağıtıldı.

yapısı 
i̇lk kurulduğu tarihlerde personelin çoğunluğu karabağ'dan, azerbaycan'ın muhtelif yerlerinden ve ermenistan'dan gelen ermeniler ile oluşmaktaydı. i̇kinci dağlık karabağ savaşı öncesine kadar dağlık karabağ cumhuriyeti savunma ordusunun 18.500 - 20.000 civarında subay ve erlerden oluştuğu iddia edilmekteydi.

envanteri, sovyet ordusu'nun bıraktığı silahlardan; kalaşnikov tüfeği, tank, ağır top gibi silahlardan oluşmaktaydı. dağlık karabağ cumhuriyeti, ermenistan tarafından bile tanınmasa da kayda değer miktarda ermenistan'ın silah ve malzeme desteğini almaktaydı.

dağlık karabağ cumhuriyeti savunma ordusu, ermenistan silahlı kuvvetlerine derinden entegre haldeydi. dağlık karabağ cumhuriyeti, tanınmayan ülke olmasından bağımsız bir ulusal varlık olarak yaşamını sağlamak için ermenistan cumhuriyeti'ne bağlıydı. ermenistan cumhuriyeti ise dağlık karabağ cumhuriyeti'ne karşı herhangi saldırıyı kendi ülkesine karşı saldırı olarak görmekteydi.

dış bağlantılar 
 important facts about nkr defense army (dağlık karabağ cumhuriyeti washington ofisi)
 nagorno-karabakh (global security) 
 international crisis group, "nagorno-karabakh: viewing the conflict from the ground", europe report no. 166, 14 september 2005 (özet)
 international crisis group, "nagorno-karabakh: risking war", europe report no. 187, 14 november 2007 (özet)

kaynakça 

 
1992'de kurulan askerî birimler
2023'te feshedilen askerî birimler
2023'te asya'da feshedilmiş oluşumlar
2023'te avrupa'da feshedilmiş oluşumlar