Deli (şarkı)

deli, mor ve ötesi grubu tarafından seslendirilen ve 2008 eurovision şarkı yarışması'nda türkiye'yi temsil eden şarkıdır. 22 mayıs'ta gerçekleştirilen 2. yarı finalde 3. sırada yarışan şarkı, 85 puan ile 7. olarak finale çıkmaya hak kazanmıştır. 24 mayıs günü finalde 12. sırada yarışan şarkı 138 puan ile sırbistan'ın ardından 2008 eurovision şarkı yarışması 7.si olmuştur.

şarkının seçimi 
trt, türkiye'yi 2008 eurovision şarkı yarışması'nda temsil etmesi için 5 grup ya da sanatçı tespit etmişti. bunların arasında tarkan da bulunuyordu. görüşmeler sonunda, trt genel müdür yardımcısı ali güney mor ve ötesi ile anlaşma sağlandığını açıkladı. güney, "şarkı ve şarkıcının tespiti konusunda bu yıl da yöntem olarak, doğrudan bir sanatçıya siparişe gidilmesi benimsenmiştir. yine sanatçı tarafından 3 eser trt kurumuna sunulacaktır. kurumumuz bu yıl dil konusunda belirleyici olmamıştır. bu konuda sanatçılarımız serbesttir." dedi.  mor ve ötesi grubunun solisti harun tekin ise yarışmanın heyecanına çok özel bir tat katabilecekleri belirtti. tekin, "bizim için bu öneri geldikten sonra heyecanlı ve güzel zamanlar geçti. çok da zorlanmadık karar verirken. güzel bir hikâye olacağına inanıyoruz, bizim hikâyenin içinde güzel bir yeri olacağına inanıyoruz bu deneyimin. bizim eğilimimiz şarkının türkçe olması yönündedir." diye konuştu. mor ve ötesi 7 ocak'ta stüdyo kayıtlarına başladı ve şarkının türkçe olmasına kendileri karar verdiler. daha sonra mor ve ötesi tarafından hazırlanan 3 eser, 21 ocak 2008 tarihinde grup üyelerinin de içinde bulunduğu ve aşağıda isimleri belirtilen kurul tarafından belirlendi.

seçici kurul: 
 muhsin mete :genel müdür yardımcısı 
 deniz çakmakoğlu :müzik dairesi başkan v. 
 kürşat özkök :ankara televizyon müdürü 
 ümran sönmezer :müz. dairesi. bşk. çoksesli müzikler müdürü 
 neşet ruacan :trt i̇st. hafif müzik ve caz orkestrası şefi 
 kamil özler :trt i̇st. hafif müzik ve caz orkestrası sanatçısı 
 harun tekin :sanatçı kerem özyeğen :sanatçı 
 can sertoğlu :menajerseçim sonrasında grup üyesi harun tekin: "bu şarkı mor ve ötesi şarkısı dedirtecek cinsten. aynı zamanda bazı yenilikleri de içinde barındıran bir şarkı oldu, ancak şarkıyı anlatmak zor; tam da bunu yapmamak için şarkı yazıyoruz zaten." dedi.

türkiye'yi yarışmada temsil edecek şarkı, 15 şubat'ta trt ana haber bülteninde, trt tepebaşı stüdyosuna bağlantı yapılarak canlı yayında açıklandı. buna göre, türkiye'yi yarışmada mor ve ötesi grubu, deli adlı şarkıyla temsil edecek. klasik mor ve ötesi tarzı olan bu şarkı ile grup eurovision için tarzını bozmadığını gösterdi. trt genel müdürü i̇brahim şahin, yaptığı açıklamada, mor ve ötesi grubunun 3 parçasını daha önce dinlediklerini ve çok da keyif aldıklarını belirterek, "üzerinde çok ciddi çalışmalar yaptılar. bildiğiniz gibi bu yıl bir güçlüğümüz var. i̇lk defa uygulanan bir yöntem. i̇ki gruba ayrıldı, iki yarı final olacak. bulunduğumuz grupta rakipler çok çetin. her birinizden ayrı ayrı destek bekliyorum" dedi.

 yarışma öncesi 

bu yıl eurovision'da türkiye'yi temsil edecek olan mor ve ötesi yoğun bir şekilde çalışmalarını tamamlamıştır. grubun fotoğraflarını okan bayülgen,  deli parçasının klibini ezel akay çekti. koreografide beyhan murphy 'nin imzası var, kostümleri ümit ünal hazırladı.
 
i̇lk başlarda ofiste çalışan grup yoğun provalara mart sonunda başladı. 10 mayıs 'ta belgrad'a gidene kadar türkiye'deki zamanlarını provayla geçirdi. türkiye dışındaki zamanlarda da eurovision'la ilgili bir turneye çıktı. televizyon ve radyo programlarına çıkan grup klasik bir promo tur düzenledi. verilen konserler şunlar: 14-15 nisanda yunanistan'ın başkenti atina, 16-17 nisanda arnavutluk'un tiran, 18-19 nisan'da makedonya'nın üsküp, 20-21 nisan'da portekiz'in lizbon, 5-6 mayıs'ta ukrayna'nın kiev, 7-8 mayıs'ta azerbaycan'ın  bakü, 9-10 mayıs'ta  gürcistan'ın tiflis şehirlerinde konserler verildi. grup ayrıca eurovision öncesi i̇stanbul'da geçireceği son haftada 1 mayıs perşembe akşamı i̇stanbul sabancı üniversitesi  ve 3 mayıs cumartesi akşamı garaj istanbul (rock 'n dark finali) olmak üzere iki tane konser verdi.

mor ve ötesi eurovision için içinde bir blog bölümü de barındıran delirium.fm web sitesi hazırladı. site türkçe, i̇ngilizce ve fransızca olmak üzere 3 ayrı dilde hazırlandı. sitede ayrıca deli'nin şarkı sözlerinin i̇ngilizce ve fransızca çevirileri yer almıştır.

eurovision şarkı yarışması öncesinde, internette en çok izlenen şarkı klipleri arasında, türkiye adına yarışan deli, adlı şarkı;  i̇spanya'nın şarkısının ardından ikinci sırada yer aldı. i̇nternetteki bahislerde 43 şarkı arasında  10 ile 13. sıra arasında yer almıştır. bahislerde şarkıya 1'e 17 veya 1'e 29 verilmiştir.

 yarışma 

sırbistan'ın başkenti belgrad'da düzenlenen 2008 eurovision şarkı yarışması'nda deli adlı şarkıyla türkiye'yi temsil eden mor ve ötesi grubu, final için yarıştı. 18 ülkeyle birlikte ikinci yarı finalde üçüncü sırada sahneye çıkan mor ve ötesi, yirmi bin kapasiteli štark arena'da, yaklaşık 11 bin kişinin önünde canlı performans yaptı. parçalarını sunarken sahnede zıplayan gitaristleriyle dikkati çeken mor ve ötesi, salonda aralarında türklerin de bulunduğu binlerce kişiye performansını izletti. yaklaşık üç dakika süren performans sonunda salonda bulunan seyirciler mor ve ötesi'ni ayakta alkışladı. türk, azerbaycan, yunan, makedon ve i̇sveç ülke bayraklarının salonda çoğunluğu oluşturması dikkati çekti. ümit ünal tarafından her bir grup üyesinin özelliklerine uygun olarak hazırlanmış siyah giysileriyle, vokal ve gitarda harun tekin, bas gitarda burak güven, bateride kerem kabadayı ve solo gitarda kerem özyeğen mor ve ötesi grubu olarak sahneye çıktı. ünlü koreograf beyhan murphy tarafından hazırlanan mimik ve jestlerle de ayrıca beğeni topladı. şekip davaz tarafından hazırlanan ve sahnenin arkasını süsleyen kırk hokkabaz görüntüsü, yarışmada seyircilerin gözünde değişik bir görüntü yarattı.

finale kalan türkiye'yi temsil eden mor ve ötesi grubunun solisti ve gitaristi harun tekin, basın toplantısında, finale yükselmek başarı. i̇ddialıydık. finalde de iyi sonuç elde edeceğimize inanıyorum. zaten türkiye'nin finale yükselmesi, son 5 yıldır alışkanlık haline geldi'' dedi.

daha sonra türkiye, 24 mayıs cumartesi gecesi, 25 ülkenin katıldığı final yarışmasında, sahneye 12. sırada çıktı. 138 puan toplayan şarkı 7. oldu. eurovision birincisi, dima bilan'ın seslendirdiği "believe" adlı parçayla 272 puan toplayan rusya oldu.

alınan puanlar

listeler

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 türkiye'nin resmi 2008 eurovision şarkı yarışması sitesi

2008 eurovision şarkıları
türkiye'nin eurovision şarkıları
mor ve ötesi şarkıları
2000'lerde türkçe şarkılar