28 Mart



olaylar 
 1854 - kırım savaşı: fransa, rusya'ya savaş açtı.
 1918 - olur'un düşman işgalinden kurtuluşu.
 1930 - türkiye hükûmeti, yabancı ülkelerden türkiye'deki şehirleri için türkçe adlarını kullanmalarını resmen talep etti. bu tarihten sonra posta i̇daresi, angora veya constatinople olarak adreslenmiş mektupları, ankara ve i̇stanbul'a ulaştırmadı. (bkz. ankara (isim))
 1933 - hitler, yahudileri ve yahudilere ait mağazaları boykot için emir verdi.
 1939 - madrid, general francisco franco'nun güçleri tarafından ele geçirildi. i̇spanya i̇ç savaşı sona erdi.
 1944 - adapazarı ve civarında 2831 kişinin öldüğü bir deprem oldu. mısır kralı faruk, deprem felaketzedelerine 1000 mısır lirası yardımda bulundu.
 1947 - birleşmiş milletler avrupa ekonomik komisyonu kuruldu.
 1950 - türkiye, i̇srail'i resmen tanıdı.
 1961 - türkiye'de anayasa'nın halkoyuna sunulması hakkındaki kanun kabul edildi.
 1962 - türkiye'de ekim 1960'ta askeri yönetimce görevlerinden uzaklaştırılan 147 öğretim üyesinin görevlerine dönmelerine olanak sağlayan kanun, tbmm'de kabul edildi.
 1963 - 22 mart'ta sağlık nedenleriyle tahliye edilen eski cumhurbaşkanı celâl bayar'ın serbest bırakılması tepkilere yol açınca, cezasının ertelenmesine ilişkin karar kaldırıldı.
 1965 - amerika birleşik devletleri'nin alabama eyaletinde, martin luther king'in önderliğinde 25 bin kişi sivil haklar için yürüdü.
 1966 - cemal gürsel'in cumhurbaşkanlığı süresi bitti, yerine cevdet sunay cumhurbaşkanı seçildi.
 1970 - gediz depremi: ege bölgesi'nde şiddetli bir deprem oldu. kütahya'nın gediz ilçesinde evlerin yüzde 80'i yıkıldı ve 1086 kişi öldü.
 1973 - cevdet sunay'ın cumhurbaşkanlığı süresi bitti.
 1980 - türkiye'de 12 eylül 1980 darbesi'ne giden süreç (1979- 12 eylül 1980): mardin'in derik ilçesinde çıkan çatışmada bir yüzbaşı, bir astsubay ve bir er öldü. i̇stanbul'da bir mi̇t görevlisi öldürüldü.
 1981 - devlet başkanı orgeneral kenan evren, manisa'da halka seslendi: "atatürk daha o devirde kadınlarımızın bütün haklarını vermiş ve onları ikinci sınıf insan durumundan çıkartmıştır. bugün yine kadınları ikinci sınıf insan durumuna geçirmeye çalışanlar var. bunlarla amansız şekilde mücadele edeceğiz."
 1980 - kayseri'nin develi ilçesine bağlı ayvazhacı köyünde, sel nedeniyle meydana gelen toprak kayması sonucunda 60 kişi öldü.
 2004 - yerel seçimler yapıldı. adalet ve kalkınma partisi yüzde 41,67 oy oranıyla birinci parti oldu. cumhuriyet halk partisi yüzde 18,23, milliyetçi hareket partisi ise yüzde 10,45 oranında oy aldı.
 2006 - mart 2006 diyarbakır olayları: diyarbakır'da gerçekleştirilen hpg mensuplarının cenaze törenine, polis'in müdahalesi sonucu başlayan ve 4 gün süren olaylar sonucunda 14 kişi yaşamını yitirdi.
 2015 - i̇dlib muharebesi sona erdi. fetih ordusu, 2012 yılından beri suriye ordusu denetimindeki i̇dlib şehir merkezini ele geçirdi.

doğumlar 
 1515 - avilalı teresa, i̇spanyol katolik rahibe ve mistik (ö. 1582)
 1592 - jan amos comenius, çek yazar (ö. 1670)
 1818 - wade hampton iii, amerikan i̇ç savaşı askeri subayı ve güney karolina'dan bir politikacı (ö. 1902)
 1819 - joseph bazalgette, i̇ngiliz başmühendis (ö. 1891)
 1840 - mehmed emin paşa, alman yahudisi osmanlı devleti hizmetine girmiş olan fizikçi, doğabilimci ve afrika kâşifi (ö. 1892)
 1851 - bernardino machado, 1915-16 ve 1925-26 dönemlerinde portekiz cumhurbaşkanı (ö. 1944)
 1862 - aristide briand, fransız politikacı ve nobel barış ödülü sahibi (ö. 1932)
 1868 - maksim gorki, rus sosyalist yazar (ö. 1936)
 1884 - angelos sikelianos, yunan lirik şair ve oyun yazarıdır (ö. 1951)
 1887 - dimcho debelyanov, bulgar şair (ö. 1916)
 1892 - corneille heymans, belçikalı fizyolog. 1938 yılı nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahibi (ö. 1968)
 1894 - ernst lindemann, alman albay (ö. 1941)
 1897 - sepp herberger, alman futbolcu ve antrenör (ö. 1977)
 1899 - harold b. lee, i̇sa mesih'in son zaman azizler kilisesi'nin 11. başkanı (ö. 1973)
 1902 - flora robson, i̇ngiliz aktris (ö. 1984)
 1907 - lucia dos santos, portekizli karmelit rahibe (ö. 2005)
 1910 - jimmie dodd, amerikalı oyuncu, şarkıcı ve söz yazarıdır (ö. 1964)
 1910 - ingrid, kral ix. frederik'in eşi olarak danimarka kraliçesiydi (ö. 2000)
 1914 - bohumil hrabal, çek yazar (ö. 1997)
 1914 - everett ruess, bir amerikalı sanatçı, şair ve yazardı (ö. 1934)
 1921 - dirk bogarde, i̇ngiliz oyuncu (ö. 1999)
 1928 - zbigniew brzezinski, amerikalı politikacı (ö. 2017)
 1928 - alexander grothendieck, fransız matematikçi (ö. 2014)
 1930 - mustafa eremektar, türk karikatürist (ö. 2000)
 1930 - jerome friedman, amerikan fizikçidir
 1934 - sixto valencia burgos, meksikalı karikatürist (ö. 2015)
 1935 - józef szmidt, polonyalı üç adım ve uzun atlamacı
 1936 - amancio ortega gaona, i̇spanyol iş insanı
 1936 - belkıs özener, türk şarkıcı
 1936 - mario vargas llosa, perulu yazar ve nobel edebiyat ödülü sahibi
 1936 - veronika fitz, alman oyuncu (ö. 2020)
 1938 - genco erkal, türk tiyatrocu
 1940 - luis cubilla, uruguaylı futbolcu ve teknik direktör (ö. 2013)
 1941 - alf clausen, amerikalı orkestra şefi
 1942 - daniel dennett, amerikalı felsefeci
 1942 - mike newell, i̇ngiliz yönetmen ve yapımcı
 1942 - jerry sloan, amerikalı profesyonel eski basketbolcu ve basketbol baş antrenörü (ö. 2020)
 1943 - conchata ferrell, amerikalı aktris (ö. 2020)
 1944 - rick barry, amerikalı basketbolcu
 1944 - ken howard, amerikalı eski basketbolcu ve oyuncu (ö. 2016)
 1945 - rodrigo duterte, filipinli avukat ve filipinler'in 16. devlet başkanı
 1948 - dianne wiest, amerikalı oyuncu
 1953 - melchior ndadaye, burundili entelektüel ve siyasetçi (ö. 1993)
 1955 - reba mcentire, amerikalı country müzik şarkıcısı ve oyuncu
 1958 - elisabeth andreassen, i̇sveçli-norveçli şarkıcı
 1958 - curt hennig, amerikalı profesyonel güreşçi (ö. 2003)
 1959 - laura chinchilla, kosta rikalı politikacı
 1960 - josé maria neves, yeşil burunlu siyasetçi
 1960 - éric-emmanuel schmitt, fransız asıllı belçikalı yazar
 1962 - ayşe tunaboylu, türk tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu
 1968 - yekta kopan, türk yazar, seslendirme sanatçısı ve televizyon sunucusu
 1969 - nazan kesal, türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
 1969 - raşit çelikezer, türk yönetmen, oyuncu, senarist, yapımcı ve yazar
 1969 - brett ratner, amerikalı film yapımcısı, yönetmen ve iş insanı
 1970 - laura badea-cârlescu, rumen eskrimci
 1970 - vince vaughn, amerikalı oyuncu
 1972 - nick frost, i̇ngiliz oyuncu, komedyen ve senarist
 1973 - eddie fatu, samoa asıllı amerikalı profesyonel güreşçi (ö. 2009)
 1975 - alper yılmaz, türk basketbolcu
 1975 - katie gosselin, amerikalı televizyon yıldızı
 1975 - iván helguera, i̇spanyol futbolcu
 1977 - annie wersching, amerikalı oyuncu (ö. 2023)
 1977 - devin stiker, amerikalı porno yıldızı
 1981 - julia stiles, amerikalı oyuncu
 1984 - christopher samba, fransa doğumlu kongolu futbolcu
 1985 - steve mandanda, kongo asıllı fransız futbolcu
 1985 - stan wawrinka, i̇sviçreli profesyonel tenis oyuncusu
 1986 - barbora strýcová, çek tenis oyuncusu
 1986 - lady gaga, amerikalı söz yazarı, şarkıcı ve müzisyen
 1987 - yohan benalouane, fransız asıllı tunuslu millî futbolcu
 1989 - uğur uğur, türk futbolcu
 1990 - ekaterina bobrova, rus buz patenci
 1991 - amy bruckner, amerikalı oyuncu
 1992 - sergi gómez, i̇spanyol futbolcu
 1993 - matija nastasić, türk profesyonel futbolcu 
 1996 - benjamin pavard, fransız futbolcu
 1997 - yaw yeboah, ganalı futbolcu
 2000 - aleyna tilki, türk şarkıcı
 2004 - anna şerbakova, rus buz patenci

ölümler 
 193 - pertinax, roma i̇mparatoru (d. 126)
 1239 - go-toba, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 82. imparatoru (d. 1180)
 1285 - iv. martinus, 22 şubat 1281 tarihinden ölümüne kadar roma katolik kilisesi'nde papalık yapmıştır (d. 1210)
 1584 - iv. i̇van, son moskova knezi ve ilk rusya çarı (d. 1530)
 1757 - robert-françois damiens, fransız suikastçı (fransa kralı xv. louis'ye başarısız suikast girişiminde bulunan) (d. 1715)
 1794 - marquis de condorcet, fransız matematikçi ve filozof (d. 1743)
 1850 - bernt michael holmboe, norveçli matematikçi (d. 1795)
 1881 - modest mussorgsky, rus besteci (d. 1839)
 1920 - şahin bey, türk kuvayı milliyeci (d. 1877)
 1936 - archibal garrod, i̇ngiliz hekim (d. 1857)
 1938 - mehmed džemaludin čaušević, bosnalı din adamı (d. 1870)
 1941 - virginia woolf, i̇ngiliz yazar (d. 1882)
 1942 - miguel hernández, i̇spanyol şair ve drama yazarı (d. 1910)
 1943 - sergey rahmaninov, tatar-türk asıllı rus besteci (d. 1873)
 1953 - jim thorpe, amerikalı sporcu (d. 1888)
 1967 - ethem i̇zzet benice, türk gazeteci ve yazar (d. 1903)
 1969 - dwight d. eisenhower, amerikalı asker ve politikacı (d. 1890)
 1969 - ömer faruk efendi, son osmanlı i̇mparatorluğu halifesi abdülmecid efendi'nin oğlu ve bir dönem fenerbahçe başkanı (d. 1898)
 1983 - suzanne belperron, fransız mücevher tasarımcısı (d. 1900)
 1985 - marc chagall, rus asıllı fransız ressam (d. 1887)
 1992 - yılmaz önge, türk akademisyen ve mimar (d. 1935)
 1994 - eugène ionesco, rumen asıllı fransız oyun yazarı (d. 1909)
 2004 - peter ustinov, i̇ngiliz oyuncu, yönetmen, yazar ve en i̇yi yardımcı erkek oyuncu akademi ödülü sahibi (d. 1921)
 2005 - fritz moen, norveçli mahkum (d. 1941)
 2006 - caspar weinberger, abd'nin 15. savunma bakanı (d. 1917)
 2009 - janet jagan, guyanalı yazar ve siyasetçi (d. 1920)
 2010 - june havoc, kanada doğumlu amerikalı oyuncu, dansçı, tiyatro yönetmeni ve yazar (d. 1912)
 2011 - cüneyt çalışkur, türk sanatçı ve oyun yazarı (d. 1954)
 2012 - aleksandr harutyunyan, sovyet ve ermeni besteci ve piyanist (d. 1920)
 2013 - richard griffiths, i̇ngiliz sinema, televizyon ve sahne oyuncusu (d. 1947)
 2016
 daan myngheer, belçikalı bisikletçi (d. 1993)
 james noble, amerikalı oyuncu (d. 1922)
 2017
 alicia, avusturya doğumlu i̇spanyol soylu ve prenses (d. 1917)
 ahmed kathrada, güney afrikalı politikacı (d. 1929)
 christine kaufmann, alman-avusturyalı oyuncu, yazar ve iş insanı (d. 1945)
 janine sutto, kanada-québecli oyuncu ve komedyen (d. 1921)
 2018
 oleg anofriev, sovyet-rus oyuncu, şarkıcı, söz yazarı, film yönetmeni ve şair (d. 1930)
 peter munk, kanadalı iş insanı, yatırımcı ve hayırsever (d. 1927)
 2019
 domenico giannace, i̇talyan siyasetçi ve sendikacı (d. 1924)
 damir salimov, özbek film yönetmeni (d. 1937)
 2020
 fevzi aksoy, türk spor yazarı, tıp profesörü, nörolog ve akademisyen (d. 1930)
 kerstin behrendtz, i̇sveçli radyo sunucusu ve genel yayın yönetmeni (d. 1950)
 john callahan, amerikalı aktör (d. 1953)
 matthew faber, amerikalı aktör (d. 1973)
 chato galante, i̇spanyol siyasi hükümlü, politik aktivist ve siyasetçi (d. 1948)
 rodolfo gonzález rissotto, uruguaylı profesör, tarihçi ve politikacı (d. 1949)
 william b. helmreich, amerikalı sosyoloji profesörü ve yazar (d. 1945)
 jan howard, amerikalı country şarkıcısı, söz yazarı ve müzisyen (d. 1929)
 pearson jordan, barbadoslu sporcu (d. 1950)
 azam khan, pakistanlı squash oyuncusu (d. 1924)
 barbara rütting, alman aktris, siyasetçi ve yazar (d. 1927)
 david schramm, amerikalı aktör (d. 1946)
 michel tibon-cornillot, fransız filozof ve antropolog (d. 1936)
 salvador vives, i̇spanyol oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1943)
 william wolf, amerikalı film ve tiyatro eleştirmeni, yazar (d. 1925)
 2021
 halyna hai, ukraynalı şair ve yazar (d. 1956)
 didier ratsiraka, madagaskarlı siyasetçi (d. 1936)
 2022
 naci erdem, türk eski milli futbolcudur (d. 1931)
 serhiy kot, ukraynalı bir tarihçiydi (d. 1958)
 2023
 maria rosa antognazza, i̇talyan-i̇ngiliz filozof (d. 1964)
 blas durán, dominikli şarkıcı ve müzisyen (d. 1941)
 mardye mcdole, amerikan futbolu oyuncusu (d. 1959)
 derek meyers, kanadalı siyasetçi (d. 1977)
 paul o'grady, i̇ngiliz komedyen, oyuncu, gösteri sanatçısı, sunucu, yapımcı ve yazar (d. 1955)
 ryuichi sakamoto, japon besteci, plak yapımcısı ve aktördü (d. 1952)

tatiller ve özel günler 
 erzurum'un olur ilçesinden rus ve ermeni birliklerinin geri çekilişi (1918)

0328
28