Tüp bebek

tüp bebek ya da bilimsel ismiyle in vitro fertilizasyon (ivf), bir yumurtanın sperm tarafından, vücut dışında (in vitro) suni olarak döllenmesi sürecidir. ivf, kısırlık tedavisinde diğer yardımlı üreme yöntemleri başarısız olduğunda kullanılan önemli bir tedavi yöntemidir. ivf işlemi, bir kadının yumurtlama sürecini izlemek, yumurtayı  yumurtalıklardan almak ve laboratuvar ortamında sperm ile dölleyerek döllenmiş yumurtanın (zigot) daha sonra hastanın rahmine başarılı bir gebelik oluşturulması amacıyla tekrar aktarılması şeklinde özetlenebilir. bir kadının doğal döngüsünün ovum (yumurta) toplamak için izlenmesine "doğal siklus ivf" denir. i̇lk başarılı doğan "tüp bebek" olan louise brown, 1978 yılında doğmuştur. louise brown, doğal siklus ivf sonucu olarak doğmuştur. fizyolog robert g. edwards, 2010 yılında bu tedaviyi geliştirdiği için nobel fizyoloji veya tıp ödülü kazanmıştır.

türkiye'de ilk tüp bebek 
türkiye’de ilk tüp bebek merkezi refik çapanoğlu ve arkadaşlarının çalışmaları sayesinde ege üniversitesinde 23 haziran 1988 tarihinde açılmıştır. türkiye’nin ilk tüp bebeği 18 nisan 1989′da kurulan bu tüp bebek merkezinde dünyaya gözlerini açmıştır.

aşamaları 
 yumurtalıkların uyarılması 
 yumurtaların olgunlaştırılması
 yumurta toplama (opu) 
 fertilizasyon (döllenme)
 embriyo transferi
 gebelik testi

riskleri 
 çoğul gebelik
 over torsiyonu
 enfeksiyon
 kanama
 dış gebelik

ivf uygulanabilecek durumlar 
 kısırlık,
 tüplerin her ikisinin tıkalı olması,
 yumurta bozukluğu,
 menide sperm bulunmaması,
 spermde kalite bozukluğu,
 i̇mmunolojik durumlar,
 servikal faktörler,
 cerrahi operasyon sonucu tüplerin alınması,
 sperm veya yumurta sayısında yetersizlik,
 yumurtalıkta kısırlığa sebep teşkil eden kistlerin varlığı,
 hormon bozukluğu,
 sperm hareketliliği problemleri,
 sperm hücrelerinin şekil bozukluğu,
 tekrarlanan hamilelik kayıpları,
 12 ay süreyle düzenli ve korumasız cinsel ilişkiye rağmen gebelik sağlanamadığında,
 kadınlarda yaş ilerlemesi söz konusu ise ivf uygulaması yapılabilir.

ivf uygulamasının mümkün olmadığı durumlar 
 sperm üretimi olmaması,
 yumurta üretimi fonksiyonunun tamamen yitirilmesi,
 menopoz,
 kadınlarda hormon seviye bozuklukları,
 kadın yaşının ilerlemesi
 cerrahi operasyonlar sonucu rahmi alınmış kadınlarda tüp bebek tedavisi uygulanamaz.

başarı oranı 
ivf başarı oranları ülkeden ülkeye farklılık göstermekle birlikte dünya genelinde yaklaşık başarı oranı %40'tır. anne adayının yaşı, kilosu ve sağlık durumu gibi etkenler başarıyı etkiler. i̇lk seferdeki başarısızlık, diğer denemelerde de böyle olacağı anlamını taşımaz. ivf uygulamalarında başarı şansı yüzde 60’ı geçmemekle birlikte birkaç başarısız denemeden sonra da gebeliğin gerçekleştiği görülebilir. hiçbir sağlık sorunu bulunmayan çiftlerde dahi ivf uygulamalarının başarısız olduğu görülebilir. aynı çiftlerde sonraki denemelerde gebelik gerçekleşebilir.

ayrıca bakınız 
 yumurta donasyonu

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar

dış bağlantılar 
 uk ivf clinics and statistics (hfea)
 us information, statistics, and lists on assisted reproductive technology (cdc)
 test tube babies on pbs
 bbc profile of louise brown (july, 2003)
 ivf treatment 

üreme ve gelişme
gebelik