Maria Schell

maria schell (15 ocak 1926, viyana - 26 nisan 2005, carinthia), avusturyalı sinema ve tiyatro oyuncusu. savaş sonrasında almanca konuşulan ülkelerin ilk sinema idolü o olmuştu.

biyografisi 
maria schell 15 ocak 1926'da avusturya'nın başkenti viyana'da dünyaya geldi. doğduğunda verilen adı margarethe schell'di. babası ferdinand hermann schell bir yazar, annesi margarete schell noé ise bir oyuncuydu. ailesinin neredeyse tüm fertleri de sanatçıdır. erkek kardeşi maximilian schell de ünlü bir aktördür. diğer kardeşleri immy schell ve carl schell de sinema oyuncusudur. çocukları oliver schell ve marie-theres relin de tv ve sinema filmlerinde oynamaktadırlar.

maria schell'in ailesi 1938 yılında nazi rejiminden kaçarak avusturya'yı terketmişlerdi. schell fransa'da haut-rhin, colmar'da din eğitimi, i̇sviçre, zürih'te drama dersleri aldı. eğitim masraflarını karşılamak için bu kentte sekreter olarak çalıştı. 1963'e kadar zürih, basel, viyana (josefstad tiyatrosu), berlin, münih (kammerspiel tiyatrosu) ve salzburg'da çeşitli tiyatro oyunlarında oynadı. festivallerde ve turnelerde yer aldı. rol aldığı oyunlar arasında shakespeare'in "hamlet"i, goethe'nin "faust"u gibi klasikler olduğu gibi george bernard shaw'un "pygmalion"u gibi modern klasikler de vardı.

1942 yılında sinemadaki ilk rolünü "steibruch" adlı bir i̇sviçre filminde oynadı. 16 yaşındayken çevirdiği bu filmde adı jenerikte gritli schell olarak yazılmıştı. 6 yıl sonra 1948'de "der engel mit der posaune" adlı alman-avusturya ortak yapımı filmle ülkesi dışında da sinemaseverlerin dikkatini çekti, zira bu film "angel with a trumpet" adıyla eş zamanlı olarak bir de i̇ngilizce olarak çekilmiş ve uluslararası dağıtıma bu şekliyle verilmişti.

1954'te cannes film festivali'nde, die letzte brücke (son köprü) filminde canlandırdığı, savaş zamanında yugoslavya'da hapsedilen gizemli alman hemşire rolüyle "mansiyon ödülü" aldı. bundan 2 yıl sonra da rené clément'ın yönettiği 1956 tarihli émile zola uyarlaması gervaise (sen bir melektin) adlı filmdeki gervaise macquart rolü ile "en iyi yabancı aktris" bafta ödülüne aday gösterildi, venedik film festivali'nde "en i̇yi kadın oyuncu" volpi kupası'nı aldı. 1957'de luchino visconti'nin yönettiği dostoyevski uyarlaması le notti bianche (beyaz geceler) filminde natalia rolünde marcello mastroianni ve jean marais'in karşısında başrol oynadı.

bir yıl sonra 1958'de hollywood filmlerinde oynamaya başladı. buradaki ilk fimi de yine bir dostoyevski uyarlaması olan the brothers karamazov (karamazov kardeşler) oldu. richard brooks'un yönettiği bu filmde yine gizemli bir kadın olan grushenka yı canlandırıyordu. sonra 1959'da gary cooper'la the hanging tree'de oynadı ve 1961'de edna ferber'in cimarron'unda rol 
aldı. 1963'te ara verdiği sinemaya 5 yıl sonra karakter rolleriyle döndü. bu rollerden en dikkate değer olanı kryptonlu yargıcı oynadığı 1978 tarihli superman: the movie'dir. 1996 yılına kadar daha çok televizyon dizileri ve filmlerinde rol aldı. bunların arasında en dikkati çekeni "der kommissar" adlı bir televizyon dizisiydi. 1972'de die pfarrhauskomödie adlı bir filmin de yapımcılığını üstlendi.

kardeşi aktör maximilian schell, 2002 yılında onun hakkında meine schwester maria (kızkardeşim maria) adlı belgesel bir film yaptı.

son yıllarını hastalıklarla boğuşarak geçirdi. i̇nziva hayatı yaşadığı avusturya alplerindeki carinthia'da 26 nisan 2005'te zatürree nedeniyle öldü. 79 yaşındaydı.

filmografisi 
 steibruch (1942) (gritli schell adıyla) .... meiti
 der engel mit der posaune (1948) .... selma rösner
 maresi (1948) .... blanka von steinville
 nach dem sturm (1948) .... gretel aichinger
 die letzte nacht (1949)
 the angel with the trumpet (1950) .... anna linden
 es kommt ein tag (1950) .... madeleine
 dr. holl (1951) .... angelika alberti
 so little time (1952) .... nicole de malvines
 the magic box (1952) .... helena friese-greene
 bis wir uns wiedersehn (1952) .... pamela
 der träumende mund (1953) .... elisabeth
 solange du da bist (1953) .... eva berger
 tagebuch einer verliebten (1953) .... barbara holzmann
 the heart of the matter (1953) .... helen rolt
 die letzte brücke (1954) .... dr. helga reinbeck
 herr über leben und tod (1955) .... barbara bertram, geb. hansen
 napoléon (1955) .... l'archiduchesse marie-louise d'autriche
 die ratten (1955) .... pauline karka
 gervaise ((sen bir melektin)) (1956) .... gervaise macquart
 liebe (1956) .... anna ballard
 rose bernd (1957) .... rose bernd
 le notti bianche (beyaz geceler)(1957) .... natalia
 the brothers karamazov (karamazov kardeşler) (1958) .... grushenka
 une vie (1958) .... jeanne dandieu épouse de lamare
 der schinderhannes (duel in the forest) (1958) .... julchen
 the hanging tree (1959) .... elizabeth mahler
 "playhouse 90" .... maria / ... (3 bölüm, 1958-1959)
 as the sea rages (1959) .... mana
 ninotchka (1960) (tv) .... ninotchka
 cimarron (1960) .... sabra cravat born venable
 the mark (1961) .... ruth leighton
 das riesenrad (1961) .... elisabeth von hill
 ich bin auch nur eine frau (1962) .... lilli könig
 l'assassin connaît la musique... (1963) .... agnès duvillard
 zwei whisky und ein sofa (1963) .... beate dehn
 who has seen the wind? (1965) (tv) .... maria radek
 nora oder ein puppenheim (1965) (tv) .... nora
 die ungarische hochzeit (1969) (tv) .... kaiserin maria theresia
 der heiße tod (island of despair) (1969) .... leonie caroll
 le diable par la queue (1969) .... la comtesse diane
 il trono di fuoco (1970) .... mother rosa
 la provocation (1970) .... jeanne
 olympia - olympia (1971) (tv) .... fürstin
 willy und lilly (1971) (tv) .... lilly
 die keusche susanne (1972) (tv) .... dessen keusche gattin susanne
 chamsin (1972) .... miriam
 die pfarrhauskomödie (1972) .... irma
 marie (1972) (tv) .... anne
 "fritz muliar schau" (2 bölüm, 1972)
 "katohi" (1973) tv dizisi
 "assignment vienna" .... olga compani (1 bölüm, 1973)
 immobilien (1973) (tv) .... louise
 dans la poussière du soleil (1973) .... gertie bradford
 "hallo peter" (1974) tv dizisi
 die kurpfuscherin (1974) (tv)
 "der kleine doktor" .... ernestine (1 bölüm, 1974)
 the odessa file (1974) .... frau miller
 so oder so ist das leben (1975) (tv) .... katja crohnen
 das konzert (1975) (tv) .... maria heink
 die heiratsvermittlerin (1975) (tv)
 "der kommissar" .... erna gutmann / ... (3 bölüm, 1969-1975)
 change (1975) .... mama
 die ohrfeige (1975) .... ss-offiziersfrau
 folies bourgeoises (1976) .... gretel
 "kojak" .... princess viva dushan / ... (1 bölüm, 1976)
 voyage of the damned (1976) .... mrs. hauser
 teerosen (1977) (tv) .... bella
 "derrick" .... erika rabes / ... (2 bölüm, 1977-1978)
 spiel der verlierer (1978) .... anna friedrichs
 schöner gigolo, armer gigolo (just a gigolo) (1978) .... pauls mutti frau von przygodski
 superman: the movie (1978) .... vond-ah
 der wald (1979) (tv) .... gurmyszkaja
 moral (1979) (tv) .... lina beermann
 die erste polka (the first polka) (1979) .... valeska piontek
 christmas lilies of the field (1979) (tv) .... rahibe maria
 der thronfolger (1980) (tv)
 "the martian chronicles" .... anna lustig (3 bölüm, 1980)
 liebe bleibt nicht ohne schmerzen (1980) (tv) .... dr. agnes schranz - bölüm 4
 der besuch der alten dame (1982) (tv) .... claire zachanassian
 "krimistunde" .... elsa (1 bölüm, 1982)
 la passante du sans-souci (1982) .... anna helwig
 inside the third reich (1982) (tv) .... mrs. speer
 frau jenny treibel (1982) (tv) .... jenny treibel
 der trauschein (1983) (tv) .... ella brozowsky
 elisabeth von england (1983) (tv) .... elisabeth
 "das traumschiff" .... anette (1 bölüm, 1983)
 samson and delilah (1984) (tv) .... deborah
 král drozdia brada (king thrushbeard) (1984) .... kraliçe
 1919 (1985) .... sophie rubin
 herbst in lugano (1988) (tv) .... lilly
 "die glückliche familie" .... maria behringer (27 bölüm, 1987-1991)
 le dernier mot (1991) (tv) .... maria wagner
 "maria des eaux-vives" (1993) tv mini dizi .... maria
 "der clan der anna voss" (1995) tv mini dizi .... anna voss
 "tatort" .... aebtissin / ... (2 bölüm, 1975-1996)

ödülleri 
kazandıkları
 1954 - die letzte brücke (son köprü) filmiyle de cannes film festivali'nde "mansiyon ödülü"
 1957 - rené clément'ın yönettiği 1956 tarihli émile zola uyarlaması gervaise (sen bir melektin) adlı filmdeki gervaise macquart rolü ile venedik film festivali'nde "en i̇yi kadın oyuncu" volpi kupası'nı aldı.
 değişik yarışmalarda kendisine 14 ödül daha verilmiştir.
adaylık
 1954 - bafta "en i̇yi yabancı kadın oyuncu" - the heart of the matter (1953)
 1957 - bafta "en i̇yi yabancı kadın oyuncu" - gervaise (1956)

kaynakça

dış bağlantılar 
 imdb'de "maria schell" 
 allmovie.com'da "maria schell"
 virtual-history.com'da "maria schell" 

1926 doğumlular
2005 yılında ölenler
viyana doğumlu kadın oyuncular
20. yüzyılda avusturyalı kadın oyuncular
avusturyalı kadın dizi oyuncuları
avusturyalı kadın sinema oyuncuları
avusturyalı kadın tiyatro oyuncuları
almanya federal cumhuriyeti liyakat nişanı komutanları
almanya'daki gurbetçiler
i̇sviçre'deki gurbetçiler
bambi ödülü sahipleri
avusturya'daki i̇sviçreli gurbetçiler
en i̇yi kadın oyuncu volpi kupası sahipleri