Agatha Christie

tam adı agatha mary clarissa miller christie mallowan olan agatha christie (15 eylül 1890 – 12 ocak 1976), i̇ngiliz yazar, polisiye edebiyatın en önemli isimlerinden biri ve dedektif hercule poirot karakterinin yaratıcısıdır. mary westmacott takma adıyla aşk romanları da yazmıştır. ancak asıl ününü, yazdığı 80 dedektif romanına ve west end tiyatrolarında sahnelenen oyunlarına borçludur.

yaşamı 

babası frederick alvah miller, agatha henüz küçük yaştayken öldü. annesi tarafından evde eğitilen küçük kız, yalnız bir çocukluk geçirdi. küçük yaşta öyküler yazmaya başladı. 16 yaşında, şan öğrenimi görmek üzere paris’e yollandıysa da kısa sürede bundan vazgeçti. ciddi anlamda ilk edebi denemeleri, duygusal konuları ele alan öyküler oldu. 1914'te pilot albay archibald christie ile evlendi ve yeniden fransa’ya gitti. dislektik olmasına rağmen öykü, roman okumayı çok seviyordu. fransa'dayken vakit geçirmek üzere okuduğu dedektif öykülerinin daha iyilerini yazabileceğini düşünerek ilk polis romanı olan the mysterous affair at styles’ı (styles’daki esrarengiz olay) yazdı. kitap çeşitli yayınevlerince geri çevrildikten sonra 1920’de bodley head yayınevi tarafından kabul edildi. bu roman, agatha christie’nin ilk hercule poirot’lu romanıdır.

ortadan kaybolması 
agatha christie 1926’da 11 gün boyunca kaybolur. kocası onu boşamak isteyince yazar bir anda ortadan kayboldu. arabası dik bir yamaçta terk edilmişti. araba ağaçlara çarpmış, bavulları yerlere saçılmış vaziyette raporlandı. kendisinden bir iz yoktu. i̇ntihar olasılığı da düşünülerek yaklaşık 15.000 kişinin katıldığı insan avı başlatıldı. dostu arthur conan doyle bulunsun diye medyumlara kadar gitti. ancak yapılan tüm aramalara rağmen bulunamadı. 2 hafta sonra bir otelde sağlıklı ve güvenli bir şekilde bulundu. otele giriş kaydını kocasının metresi theresa neele adıyla yapmıştı. lakin kendisi son 2 haftayı hatırlamıyordu. christie hiçbir açıklama yapmadı. bu olayın kaza süsü verilmiş bir senaryo olduğu düşünülür. yazar a. n. wilson göre ise agatha christie psikojenik amnezi yaşamıştı. bir çeşit geçici trans halinde bir hafıza kaybına uğramıştır. bir iddiaya göre ise agatha christie kocasının sevgilisini öldürme planları yapmıştır.

eserleri 
hercule poirot, zekası, espri yeteneği, keskin gözlemciliği ve avrupalı nezaketi ile dikkat çeken belçikalı bir dedektiftir. cinayetleri “küçük gri hücreler” dediği beynini kullanarak çözmesi ve bu arada da i̇ngiliz yüksek sınıfının özel yaşamının saklı yönlerini ortaya dökmesi ile tanınır. agatha christie’nin arka arkaya yazmaya başladığı polis romanları poirot tipine uluslararası ün kazandırdı. yazar ayrıca miss marple adını verdiği bir tip daha yarattı. sevimli bir yaşlı kadın olan amatör dedektif miss marple da çok tutuldu. 1928’de ilk kocasından boşanıp max mallowan’le evlendikten sonra birçok ülke gezip görme fırsatı bulan christie’nin romanları 1930’larda çoğunlukla uluslararası mekânlarda geçmeye başladı.

hayranlarınca her kitabı beğenilmekle birlikte, agatha christie’nin edebi kaygılarla yazdığı bazı romanlar eleştirmenlerin de dikkatini çekti. on küçük zenci ise polis romanının klasikleri arasındadır. agatha christie, i̇ngiliz töre romanı geleneğinde yazdığı polis romanları ile dünya edebiyatında kendine özgü bir yerin sahibi olmuştur.

christie 1971 yılında, i̇ngiltere'nin en yüksek onur unvanı olan britanya i̇mparatorluğu kadın komutanı unvanını almıştır. yazar, 12 ocak 1976 tarihinde yaşama veda etmiştir.

romanları

kısa öykülerden oluşan kitapları

tiyatro oyunundan romana çevrilenler

günümüz kültürüne etkisi 
christie'nin polisiye eserleri, agatha christie: orient ekspresinde cinayet adlı bir video oyununa da konu olmuştur.

dış bağlantılar 

 agatha christie türkiye fan forum sitesi
 türkiye'de yayımlanmış agatha christie romanlarının türkçe adları
 agatha christie kitaplarinin bazilarinin okur degerlendirmeleri

kaynakça 

 
1890 doğumlular
1976 yılında ölenler
19. yüzyıl i̇ngiliz yazarları
20. yüzyıl i̇ngiliz yazarları
i̇ngiliz hikâye yazarları
i̇ngiliz oyun yazarları
britanyalı polisiye yazarları
edgar ödülü sahipleri
royal society of literature üyeleri