36. Waffen-SS Grenadiye Tümeni Dirlewanger

36. ss waffen grenadier tümeni "dirlewanger" (bazı kaynaklarda sadece dirlewanger tümeni olarak belirtilir), ii. dünya savaşı sırasında almanların işgal ettiği bölgelerde meydana gelen partizan eylemlerine karşı oluşturulmuş birliklerdir. ceza taburu kapsamındadır. savaşın sonlarına doğru kuşatılan 9. ordu ile birlikte kızıl ordu'ya karşı savaşmıştır. waffen-ss tümenlerine bağlı olan bu birlikler tecavüz, yağma ve toplu katliamlar gerçekleştirmiştir. bu tümenin lideri ise sadist olarak nitelendirilen oskar dirlewanger'dir.

tümen operasyonları sırasında alman işgali doğu avrupa'da birçok toplu katliam ve diğer savaş suçlarını işlemiştir. vahşet eylemleri sebebiyle wehrmacht ve waffen ss subayları arasında ünlendi. hans von cullen gibi eski üyeleri savaş sonrasında geçici mahkemeler tarafından ölüme mahkum edildi. birkaç komutan dirlewanger'i komutadan kaldırmaya ve birimi dağıtmaya çalıştı. ancak nazi almanyasın'daki önemli kişiler dirlewanger'in komutanlığını korudu ve destekledi. birlik 1944 sonlarında varşova ayaklanmasını bastırırken aşırı kanlı ve insanlık dışı yöntemler kullanıp, şehirin önemli bir kısmının yok olmasına ve 100.000 varşovalının ölümüne sebep olmuştur. ayrıca ağustos-ekim 1944 slovak ulusal ayaklanmasını acımasızca bastırmıştır.

oskar dirlewanger 
adını taşıyan dirlewanger tugayı, birinci dünya savaşı gazisi ve hüküm giymiş dirlewanger tarafından yönetiliyordu. dirlewanger ağır alkolik ve sadist bir cinsel yönelime sahip barbar bir tabiatlı,ahlaksız ve ss'de ''en şeytan adam'' olarak tanınır. 1913'te alman ordusuna makineli tüfekçi olarak katıldıktan sonra dirlewanger, teğmen rütbesine yükselip birinci dünya savaşı sırasında birinci ve i̇kinci sınıf demir haç kazanmıştır. savaş sonrasında freikorps'a katıldı ve 1918-1919 alman devrimi'nin bastırılmasında yer aldı. frankfurt'ta johann wolfgang goethe üniversitesinde 1922'de siyaset bilimi doktorası ile mezun olduktan sonra bir banka'da ve triko işinde çalıştı. 1923'te nazi partisine katıldı. 1934'te 13 yaşındaki bir kıza tecavüzden ve devlet malını çalmaktan iki yıl hapis cezasına çarptırıldı. mahkumluğu sırasında nazi partisinden atıldı (ancak sonradan  başvurmasına izin verildi). serbest bırakıldıktan kısa bir süre sonra, dirlewanger cinsel saldırı suçundan yeniden tutuklandı ve welzheim'daki bir toplama kampına yollandı. çaresizlik içinde birinci dünya savaşı sırasında yoldaşı kıdemli bir nazi olan gottlob berger ile iletişime geçti zira arkadaşının heinrich himmler ile bağlantısı vardı. berger dirlewanger'in kondor lejyonuna katılmasını sağladı.

1939'da almanya'ya döndüğünde berger, dirlewanger'in ss untersturmführer rütbesiyle waffen ss'e katılmasına yardım etti. 1940 ortalarında polonya'nın işgalinden sonra berger, dirlewanger'in partizan avcılığı (bandenbekämpfung) birliği için hüküm giymiş kaçak avcılardan oluşan askeri birliğe komuta etmesini sağladı.

operasyonlar 
oluşumun sovyetler birliğinde bulunduğu süre boyunca dirlewanger, kadınları ve çocukları diri diri yaktırdı. aç köpeklerini kadın ve çocuklarla besledi ve yahudileri striktin enjekte ettirdi. nürnberg mahkemeleri boyunca sovyet savcıları doğu cephesinde birçok savaş suçu işleyen dirlewanger tugayı hakkında bilgileri sık sık üstünde durduğu biliniyor.

polonya 
1 ağustos 1940'ta dirlewanger, alman işgali altındaki polonya'nın lublin bölgesinde koruma görevine atandı. gazeteci ve yazar matthew cooper'a göre ''dirlewanger tugayı nerede görev yaparsa yapsın tecavüz ve katliamlar günlük hayatın bir parçası olurdu'' dayak ve yağma yaygındı. bölgedeki  höherer ss- und polizeiführer friedrich-wilhelm krüger dirlewanger'in kanunsuz davranışlarından rahatsız oldu. şikayetleri, şubat 1942'de belarus'a transfer olmasıyla sonuçlandı.

beyaz rusya 
beyaz rusya reichskommissariat ostland'ın bir parçasını oluşturuyordu ve daha önce sovyetler birliği toprağıydı. bu bölgenin yerel polisleri ve alman polisleri erich von dem bach-zelewski'nin emrine girdi. birlik kaminski'nin tugayı ile işbirliği içinde çalışarak, partizan avları tekrar başladı (bandenbekämpfung). bronislav kaminski komutasındaki milisler sovyet vatandaşlarından oluşan düzensiz birliklerdi. beyaz rusya partizanlarına karşı dirlewanger'in tercih ettiği operasyon yöntemi yerel halk'a karşı sert yıldırma politikaları ve korkuya dayanan bir politika uyguladı. partizanlarla işbirliği yapan köylüleri ahırda toplayıp ve ahırı ateşe verip kaçmaya çalışan herkesi makineli tüfeklerle öldürmek dirlewanger'in favori eylemlerinden biridir. birliğin kurbanları 30.000'dir.

tarihçi timothy d. snyder'a göre: dirlewanger tugayı ilk 15.000 kişiyi öldürdüğünde kendi kayıpları sadece 92 idi böyle bir oran ancak alkolik askerlerin dost ateşi ve silahsız sivillerin olduğunda mümkündü.

eylül 1942'de birlik baranovichi gettosunda 8.350 yahudi'yi ve ardından 1274 ''haydut'' ve 389 ''şüpheliyi'' daha öldürdü. tarihçi martin kitcher'a göre birlik partizanları avlamak için o kadar korkunç eylemler yaptı ki ss bile dirlewanger tümeninde soruşturma başlattı.

17 ağustos 1942'de dirlewanger'in komuta ettiği birlik alay boyutuna getirildi yeni üyeler eskileri gibi eski suçlulardı. i̇kinci bir tabur alayın gücü 700 kişiye ulaştığında kuruldu, 700 kişilik alayın 300'ü rus anti-stalinist ve anti-komünistlerdi birlik ss-sonderregiment dirlewanger olarak yeniden adlandırıldı. mayıs 1943'te alayda hizmet için gönüllü olma şartları tüm suçluları kapsayacak şekilde genişletildi ve bunun sonucunda ağır suçlardan hüküm giymiş 500 kişi alaya alındı. mayıs ve haziran'da birlik anti partizan operasyonu cottbus operasyonunda yer aldı. ağustos 1943'de dirlewanger tümeni içinde üçüncü tabur oluşturuldu dirlewanger'in birliğinin genişletilmesinden sonra dirlewanger'e kendi sembolünü oluşturma hakkı verildi. üçüncü taburun oluşturulmasının ardından alay ağır çatışmalara girmeye başladı dirlewanger saldırılara bizzat öncülük etti.

kasım 1943'te alay sovyet ilerleyişini durdurmak için ordu grup merkezi ile cephe harekâtına girişti birlik savaş alanındaki beceriksizliği yüzünden ağır kayıplar aldı. dirlewanger 5 aralık 1943'te alman altın haçı ile ödüllendirildi ancak 30 aralık 1943'e kadar birlik sadece 259 kişiden oluşuyordu. alayını takviye etmek için birçok suçlu daha alaya katıldı ve şubat 1944'ün sonlarında alay tam gücüne döndü ve artık doğudaki stalin ve anti komünistleri alaya almıyorlardı, çünkü rusların böyle bir savaşta güvenilmez olduğu düşünülüyordu. anti partizan operasyonları haziran 1944'e kadar devam etti. sovyetler merkez ordular grubunu yok etmek için bagration harekatını başlattığında dirlewanger geri çekilmeye çalıştı ancak alayı bazı yerlerde hantal davrandı birçok askerini çekilme sırasında kaybetti ancak yine de polonya'ya döndüler.

kaynakça 

waffen-ss tümenleri
waffen-ss tugayları
ceza taburları
1945'te feshedilen askerî birimler