15 Ocak



olaylar 
 mö 588 - babil hükümdarı ii. nebukadnezar, kudüs'ü kuşattı. kuşatma 18 temmuz mö 586'ya dek sürdü.
 1559 - i̇ngiltere kraliçesi i. elizabeth taç taktı.
 1582 - rusya, estonya ve livonya'yı polonya'ya bıraktı.
 1759 - british museum açıldı.
 1870 - amerika birleşik devletleri'nin demokrat parti'sini, eşek sembolü ile tanımlayan ilk politik karikatür yayımlandı.
 1884 - i̇stanbul erkek lisesi açıldı. okulun ilk adı "şems-ül maarif" idi. 1896 yılında resmi okullar arasına dahil edildi.
 1889 - daha önce adı pemberton i̇laç şirketi olan coca-cola şirketi, atlanta georgia'da resmen kuruldu.
 1892 - basketbolun kuralları ilk kez, oyunun doğum yeri sayılan springfield, massachusetts'te (amerika birleşik devletleri) james naismith tarafından yayımlandı.
 1915 - sarıkamış harekâtı bitti.
 1919 - mustafa kemal paşa, şişli'deki evinde, albay i̇smet (i̇nönü) bey ile anadolu'ya geçmek konularını görüştü.
 1919 - almanya'nın tanınmış sosyalistleri, rosa luxemburg ve karl liebknecht öldürüldü.
 1919 - i̇ngilizler mondros mütarekesinin 7. maddesine dayanarak antep'i işgal etti.
 1919 - 21 kişinün öldüğü, 150 kişinin yaralandığı boston şeker pekmezi felaketi yaşandı.
 1924 - i̇zmir'de harp oyunları yapıldı.
 1932 - samsun'da mustafa kemal paşa'nın, anadolu'ya ayak bastığı yerde dikilen onur anıtı açıldı.
 1935 - kuğu gölü balesi'nin açılışı yapıldı.
 1940 - ankara radyosu fransızca, yunanca, farsça ve bulgarca haber yayınına i̇ngilizceyi de ekledi.
 1943 - ii. dünya savaşı: guadalcanal japonlardan temizlendi.
 1945 - müttefik devletler gemilerinin boğazlardan geçişine izin verildi.
 1949 - i̇mam hatip liseleri açıldı.
 1952 - amerika birleşik devletleri, türkiye'nin kuzey atlantik antlaşması teşkilatı'na (nato) girişini onayladı.
 1964 - iii. londra konferansı toplandı. birleşik krallık, türkiye, yunanistan ve kıbrıs hükûmetleri ile kıbrıs türk ve rum toplumu liderleri katıldı.
 1966 - amerika birleşik devletleri başkanı lyndon johnson'ın ve eski başbakan i̇smet i̇nönü'nün 1964 yılında yazdıkları mektuplar kamuoyuna açıklandı.
 1969 - sovyetler birliği, soyuz 5 uzay aracını fırlattı.
 1970 - nijerya'dan bağımsızlığını kazanmak için 32 aydır sürdürdükleri çatışmalardan sonra biafra teslim oldu.
 1973 - amerika birleşik devletleri başkanı richard nixon, kuzey vietnam'daki birliklerinin saldırılarını durdurduklarını ve barış görüşmelerinde ilerleme kaydettiklerini açıkladı.
 1985 - almeida neves, brezilya devlet başkanı seçildi. neves, 21 yıl aradan sonra ilk sivil devlet başkanı oldu.
 1989 - demokratik sol parti (dsp) genel başkanlığına bülent ecevit seçildi.
 1991 - sosyalist birlik partisi (sbp) kuruldu; sadun aren genel başkanlığa getirildi.
 1991 - birleşmiş milletler'in irak'a, kuveyt'ten çekilmesi için tanıdığı süre doldu.
 1992 - avrupa birliği'nin, hırvatistan ve slovenya'nın bağımsızlığını resmen tanıması üzerine yugoslavya dağılmış oldu.
 1996 - güçlükonak katliamı: şırnak'ın güçlükonak ilçesinde 11 köylü bir minibüs içerisinde kurşunlanıp, yakılarak katledildi.
 2001 - vikipedi yayın hayatına başladı.
 2005 - filistin lideri yaser arafat'ın 11 kasım 2004'te ölmesinin ardından 9 ocak'ta devlet başkanı seçilen mahmud abbas, yemin ederek göreve başladı. başbakanlığa ahmed kurey'i getiren abbas, i̇srail'e karşılıklı ateşkes ve nihai barış anlaşması çağrısında bulundu.
 2006 - sosyalist michelle bachelet, şili'nin ilk kadın devlet başkanı oldu. bachelet, aynı zamanda latin amerika'da devlet başkanlığı görevine gelen altıncı kadın oldu.
 2007- i̇dam edilen devrik irak lideri saddam hüseyin'in üvey kardeşi barzan i̇brahim el tikriti ile eski irak devrim mahkemesi başkanı avad hamid el bender, asılarak idam edildi ve tikrit kentinin avca köyünde saddam hüseyin'in yanına gömüldü.
 2011 - türk telekom arena galatasaray ve ajax arasında oynanan dostluk maçıyla açıldı.
 2018 - i̇ngiltere'nin inşaat devi carillion iflas etti.
 2020 - vikipedi türkiye'de yeniden erişime açıldı.

doğumlar 
 1481 - ashikaga yoshizumi, ashikaga şogunluğunun 11. şogunudur (ö. 1511)
 1491 - niccolò da ponte, venedik cumhuriyetinin 87'inci dükası (ö. 1585)
 1622 - molière, fransız komedi yazarı ve oyuncu (ö. 1673)
 1725 - petro rumyantsev, rus general (ö. 1796)
 1754 - jacques pierre brissot, girondistenlerin fransız meclisindeki sözcüsü (ö. 1793)
 1791 - franz grillparzer, avusturyalı trajedi yazarı (ö. 1872)
 1795 - aleksandr griboyedov, rus oyun yazarı, besteci, şair ve diplomat (ö. 1829)
 1803 - heinrich ruhmkorff, alman bilim adamı, buluşçu (ö. 1877)
 1807 - hermann burmeister, alman-arjantinli zoolog, böcek bilimci, herpetolog ve botanikçi (ö. 1892)
 1809 - pierre-joseph proudhon, fransız sosyalist ve gazeteci (anarşizmin teorisyenlerinden) (ö. 1865)
 1842 - paul lafargue, fransız uyruklu düşünür ve eylem adamı (ö. 1911)
 1842 - alfred jean baptiste lemaire, fransız ordu müzisyeni ve besteci (ö. 1907)
 1850 - mihai eminescu, rumen şair, romancı ve gazeteci (ö. 1889)
 1850 - sofya kovalevskaya, rus matematikçi (ö. 1891)
 1863 - wilhelm marx, alman avukat, devlet adamı (ö. 1946)
 1864 - i̇sa bolatin, kosovalı arnavut gerilla ve siyasetçi (ö. 1916)
 1866 - nathan söderblom, i̇sveçli din adamı ve nobel barış ödülü sahibi (ö. 1931)
 1868 - otto von lossow, alman ordusu subayı (ö. 1938)
 1871 - ahatanhel krımski, ukraynalı bilim insanı ve akademisyen (ö. 1942)
 1872 - arsen kotsoyev, osetyalı yayıncı (ö. 1944)
 1873 - max adler, avusturyalı marksist hukukçu, sosyolog ve sosyalist teorisyen (ö. 1937)
 1875 - i̇bn suud, suudi arabistan'ın kurucusu ve ilk kralı (ö. 1953)
 1875 - thomas burke, amerikalı atlet (ö. 1929)
 1882 - margaret, i̇sveç veliaht prensesi ve scania düşesi (ö. 1920)
 1882 - florian znaniecki, polonyalı filozof ve sosyolog (ö. 1958)
 1891 - franz babinger, alman yazar (ö. 1967)
 1891 - i̇lya grigoryeviç ehrenburg, sovyet yazar, gazeteci ve romancı (ö. 1967)
 1891 - gladys gale, amerikalı şarkıcı ve aktris (ö. 1948)
 1894 - edith gostick, kanadalı politikacı (ö. 1984)
 1895 - artturi ilmari virtanen, finlandiyalı kimyager (ö. 1973)
 1901 - luis monti, arjantinli futbolcu (ö. 1983)
 1902 - nâzım hikmet ran, türk şair (ö. 1963)
 1908 - edward teller, macar asıllı amerikalı kuramsal fizikçi (ö. 2003)
 1912 - michel debré, fransız devlet adamı (ö. 1996)
 1913 - lloyd bridges, amerikalı oyuncu (ö. 1998)
 1917 - vasili petrov, kızıl ordu'nun komutanlarından biri, sovyetler birliği mareşali (ö. 2014)
 1918 - cemal abdünnasır, mısır devlet başkanı (ö. 1970)
 1918 - joão figueiredo, brezilya'nın 30. devlet başkanı (ö. 1999)
 1925 - nermi uygur, türk felsefeci (ö. 2005)
 1926 - maria schell, avusturyalı aktris (ö. 2005)
 1928 - rené vautier, fransız film yönetmeni (ö. 2015)
 1929 - martin luther king, amerikalı rahip ve nobel barış ödülü sahibi (ö. 1968)
 1941 - özcan tekgül, türk oryantal dans sanatçısı, sinema ve tiyatro oyuncusu (ö. 2011)
 1956 - sandy tolan, amerikalı yazar, öğretmen ve radyo belgeseli yapımcısı
 1957 - semiha yankı, türk şarkıcı
 1958 - boris tadiç, sırp siyasetçi
 1959 - mustafa özenç, türk sol görüşlü militan (ö. 1981)
 1965 - sedat balkanlı, türk futbolcu (ö. 2009)
 1968 - volkan ünal, türk sinema ve televizyon oyuncusu
 1969 - meret becker, alman oyuncu ve şarkıcı
 1970 - hamza hamzaoğlu, türk futbolcu ve teknik direktör
 1970 - shane mcmahon, amerikalı iş insanı, profesyonel güreşçi
 1971 - regina king, amerikalı oyuncu ve televizyon yönetmeni
 1971 - metin özbey, türk milli planör pilotu
 1973 - i̇sam el-hazari, mısırlı millî futbolcu
 1975 - mary pierce, fransız tenis oyuncusu
 1976 - florentin petre, rumen futbolcu
 1976 - zara, türk şarkıcı
 1977 - ebru şallı, türk model, sunucu ve pilates eğitmeni
 1978 - eddie cahill, amerikalı oyuncu
 1978 - pablo amo, i̇spanyol futbolcu
 1978 - franco pellizotti, i̇talyan emekli profesyonel yol bisikleti yarışçısı
 1979 - martin petrov, bulgar eski futbolcu
 1981 - pamela tola, fin oyuncu
 1981 - pitbull, amerikalı müzisyen
 1981 - serhan arslan, türk oyuncu ve sunucu
 1982 - kim riedle, alman oyuncu
 1983 - hugo viana, portekizli futbolcu
 1984 - keiran lee, i̇ngiliz pornografik aktör
 1984 - ben shapiro, amerikalı muhafazakâr siyasi yorumcu, konuşmacı, yazar ve avukat
 1985 - rené adler, alman eski futbolcu
 1987 - caner büke, türk millî tekvandocu
 1987 - kelly kelly, amerikan profesyonel güreşçi ve manken
 1988 - daniel caligiuri, alman futbolcudur
 1988 - sonny john moore (skrillex), amerikan elektronik müzik prodüktörü
 1990 - kostas slukas, yunan basketbolcu
 1991 - darya klişina, rus uzun atlayıcı
 1991 - marc bartra, i̇spanyol futbolcu
 1991 - nicolai jørgensen, danimarkalı futbolcu
 1992 - joël veltman, hollandalı futbolcudur
 1994 - sinan gümüş, türk asıllı alman futbolcu
 1996 - dove cameron, amerikalı oyuncu ve şarkıcı
 2000 - thale rushfeldt deila, norveçli hentbolcu
 2004 - grace vanderwaal, amerikalı şarkıcı ve söz yazarı

ölümler 
 69 - galba, 8 haziran 68-15 ocak 69 arası roma i̇mparatoru, dört i̇mparator yılı'nın ilk imparatoru (d. 3)
 1569 - catherine carey, viii. henry'nin metresi (d. 1524)
 1597 - juan de herrera, i̇spanyol mimar, matematikçi, araştırmacı ve asker (d. 1530)
 1762 - pyotr i̇vanoviç şuvalov, rus devlet militanı, general-feldmareşal, konferans vekili ve saray asılzadesi (d. 1710)
 1781 - henry cheere, i̇ngiliz heykeltıraş (d. 1703)
 1866 - massimo d'azeglio, i̇talyan devlet adamı, yazar ve ressam (d. 1798)
 1896 - mathew brady, amerikalı fotoğrafçı (d. 1822)
 1919 - karl liebknecht, alman sosyalist politikacı (d. 1871)
 1919 - rosa luxemburg, alman sosyalist politikacı (d. 1871)
 1924 - peter newell, amerikalı sanatçı ve yazar (d. 1862)
 1945 - sami yetik, türk ressam (d. 1878)
 1950 - alma karlin, sloven yazar (d. 1889)
 1950 - petre dumitrescu, rumen üst-orgeneral (d. 1882)
 1954 - şükrü kanatlı, türk asker ve kara kuvvetleri komutanı (d. 1893)
 1955 - yves tanguy, fransız-amerikalı ressam (d. 1900)
 1955 - isak samokovlija, bosnalı yahudi yazar (d. 1889)
 1956 - enis akaygen, türk siyasetçi ve diplomat (d. 1880)
 1970 - louis fischer, amerikalı gazeteci (d. 1896)
 1971 - etem tem, atatürk'ün fotoğrafçısı (d. 1901)
 1973 - andrey dulson, sovyet bilim insanı (d. 1900)
 1984 - fazıl küçük, kıbrıslı siyasetçi (d. 1906)
 1987 - mustafa demir, türk asker (makbule atadan'ın manevi oğlu) (d. 1918)
 1988 - seán macbride, i̇rlandalı politikacı (d. 1904)
 1996 - ii. moshoeshoe, lesotho kralı (d. 1938)
 2000 - nezihe becerikli, türk tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1918)
 2003 - doris fisher, amerikalı bir şarkıcı ve söz yazarıydı (d. 1915)
 2005 - victoria de los ángeles, i̇spanyol opera sanatçısı ve soprano (d. 1923)
 2007 - avad hamid el-bender, saddam hüseyin döneminde görev yapmış iraklı yargıç (d. 1945)
 2007 - lale oraloğlu, türk tiyatro sanatçısı (d. 1924)
 2007 - barzan i̇brahim el-hasan el-tikriti, genel i̇stihbarat servisinin başkanı ve saddam hüseyin'in üvey kardeşi (d. 1951)
 2008 - brad renfro, amerikalı oyuncu (d. 1982)
 2011 - nat lofthouse, i̇ngiliz eski millî futbolcu (d. 1925)
 2011 - susannah york, i̇ngiliz oyuncu (d. 1939)
 2012 - manuel fraga iribarne, i̇spanyol siyasetçi (d. 1922)
 2014 - cassandra lynn, amerikalı model (d. 1979)
 2014 - roger lloyd-pack, i̇ngiliz oyuncu (d. 1944)
 2015 - kim fowley, amerikalı yapımcı, şarkıcı ve müzisyen (d. 1939)
 2015 - ethel lang, 110 yaş üstü yaşayan i̇ngiliz kadın (d. 1900)
 2015 - rimma markova, rus film oyuncusu (d. 1925)
 2016 - francisco x. alarcón, amerikalı şair (d. 1954)
 2016 - dan haggerty, amerikalı oyuncu (d. 1942)
 2016 - manuel velázquez, i̇spanyol eski millî futbolcudur (d. 1943)
 2017 - ciel bergman, amerikalı ressam (d. 1938)
 2017 - babette cole, i̇ngiliz çocuk kitabı yazarı ve çevirmen (d. 1950)
 2017 - jimmy snuka, fijili emekli profesyonel güreşçi (d. 1943)
 2017 - kozo kinomoto, japon futbolcu (d. 1949)
 2017 - vicki lansky, amerikalı çocuk hikâyeleri yazarı ve yayıncı (d. 1942)
 2018 - romana acosta bañuelos, cumhuriyetçi parti üyesi amerikalı üst düzey kamu görevlisidir (d. 1925)
 2018 - viktor anpilov, sovyet rus sosyalist siyasetçi (d. 1945)
 2018 - mathilde krim, i̇talyan-amerikalı tıp araştırmacısı ve bilim insanıdır (d. 1926)
 2018 - karl-heinz kunde, alman eski erkek bisiklet yarışçısı (d. 1938)
 2018 - dolores o'riordan, i̇rlandalı şarkıcı ve söz yazarı (d. 1971)
 2018 - turan özdemir, türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1952)
 2018 - peter wyngarde, i̇ngiliz aktör ve şarkıcıdır (d. 1927)
 2019 - carol channing, amerikalı stand-up komedyen, oyuncu, şarkıcı, dansçı ve seslendirme sanatçısıdır (d. 1921)
 2019 - edyr de castro, brezilyalı oyuncu ve şarkıcı (d. 1946)
 2019 - miodrag radovanović, sırp oyuncu (d. 1929)
 2019 - thelma tixou, litvanya asıllı arjantinli-meksikalı aktris, dansçı ve kabare sanatçısı (d. 1944)
 2021 - sjarifuddin baharsjah, endonezyalı siyasetçi ve akademisyen (d. 1931)
 2021 - geoff barnett, i̇ngiliz profesyonel futbolcudur (d. 1946)
 2021 - wilbur brotherton, amerikalı siyasetçi (d. 1922)
 2021 - michael bryce, avustralyalı mimar, endüstriyel grafik tasarımcısı (d. 1938)
 2021 - vicente cantatore, arjantinli-şilili profesyonel futbolcu ve teknik direktör (d. 1935)
 2021 - gildardo garcía, kolombiyalı satranç oyuncusuydu (d. 1954)
 2021 - lệ thu, vietnamlı şarkıcı (d. 1943)
 2021 - tiit lilleorg, estonyalı bir film ve televizyon oyuncusu (d. 1941)
 2022 - hekimoğlu i̇smail, türk emekli astsubay, yazar, gazeteci ve köşe yazarı (d. 1932)
 2022 - aurora del mar, arjantinli seslendirme sanatçısı ve aktris (d. 1934)

tatiller ve özel günler 
 kirli hava ile savaş haftası

kaynakça 

0115
15