Angela Merkel

angela dorothea merkel (; evlilik öncesi soyadı: kasner; d. 17 temmuz 1954), alman siyasetçi ve devlet insanı. 2002-2005 yılları arasında muhalefet lideri, 2000-2018 yılları arasında hristiyan demokrat birliği lideri ve 2005-2021 yılları arasında almanya şansölyesi olarak görev yapmıştır.

cdu üyesi olan merkel, almanya'nın ilk kadın şansölyesidir. şansölye olarak görev yaptığı süre boyunca merkel, sık sık avrupa birliği'nin de facto lideri ve dünyanın en güçlü kadını olarak anılmıştır.

o zamanlar batı almanya'ya bağlı hamburg'da doğan merkel, lüterci bir din adamı olan babası perleberg'de bir papazlık alıp doğu almanya'ya taşındıklarında bebekti. 1986 yılında kuantum kimyası alanında doktora yaptı ve 1989 yılına kadar araştırma bilimcisi olarak çalıştı. merkel, 1989 devrimlerinin ardından siyasete girdi ve kısa bir süreliğine lothar de maizière liderliğindeki demokratik olarak ilk kez seçilmiş doğu almanya hükûmeti'nin sözcü yardımcısı olarak görev yaptı. 1990 yılında alman yeniden birleşmesinin ardından merkel, mecklenburg-vorpommern eyaleti için federal meclis'e seçildi. şansölye helmut kohl'un himayesindeki merkel, 1991 yılında kadınlar ve gençlik bakanı olarak atandıktan sonra, 1994 yılında çevre, doğa koruma ve nükleer güvenlik bakanı oldu. cdu'nun 1998 federal seçimlerini kaybetmesinden sonra, cdu genel sekreteri seçilerek partinin ilk kadın lideri ve iki yıl sonra wolfgang schäuble'yi deviren bir bağış skandalı sonrasında ilk kadın muhalefet lideri oldu.

2005 federal seçimlerinin ardından merkel, gerhard schröder'in yerine almanya şansölyesi olarak atandı ve cdu, bavyera'daki kardeş partisi hristiyan sosyal birliği (csu) ve almanya sosyal demokrat partisi'nden (spd) oluşan büyük bir koalisyona liderlik etti. merkel, şansölye olarak seçilen ilk kadın ve alman yeniden birleşmesinden bu yana eski doğu almanya'dan yetiştirilen ilk şansölye oldu. 2009 federal seçimlerinde cdu, oyların en büyük payını aldı ve merkel, hür demokratik parti (fdp) ile bir koalisyon hükûmeti kurmayı başardı. 2013 federal seçimlerinde merkel'in cdu'su oyların %41,5'ini alarak üstünlük kurdu ve fdp'nin federal meclis'teki tüm temsil hakkını kaybetmesinin ardından spd ile ikinci bir büyük koalisyon kurdu. 2017 federal seçimlerinde merkel, cdu'nun dördüncü kez en büyük parti seçilmesine öncülük etti ve spd ile üçüncü bir büyük koalisyon kurdu. 14 mart 2018 tarihinde şansölye olarak dördüncü dönemi için yemin etti.

dış politikada merkel, hem avrupa birliği hem de nato bağlamında uluslararası işbirliğine ve transatlantik ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesine vurgu yaptı. 2008 yılında avrupa konseyi başkanı olarak görev yaptı ve lizbon antlaşması ile berlin deklarasyonu müzakerelerinde merkezî bir rol oynadı. 2007-2008 finansal krizi ve avrupa borç krizinin yönetiminde önemli bir rol oynadı. büyük durgunluğa karşı koymak için altyapı harcamalarına ve kamu yatırımlarına odaklanan 2008 avrupa birliği teşvik planını müzakere etti. i̇ç politikada merkel'in energiewende programı, almanya'daki nükleer gücü aşamalı olarak durdurmayı, sera gazı emisyonlarını azaltmayı ve yenilenebilir enerji kaynaklarını artırmayı amaçlayan gelecekteki enerji gelişimine odaklandı. zorunlu askerliği kaldıran bundeswehr reformları, sağlık reformu ve hükûmetinin 2010'lardaki avrupa sığınmacı krizine ve almanya'da covid-19 pandemisine verdiği yanıt, şansölyeliği sırasında önemli sorunlardı. 2014 yılından beri (daha önce 2011-2012 yıllarında da yaptı) kıdemli g7 lideri olarak görev yapmaktadır. 2014 yılında avrupa birliği'nde en uzun süre görev yapan hükûmet başkanı oldu. ekim 2018'de merkel, parti toplantısında cdu liderliğinden çekileceğini ve 2021 federal seçimlerinde şansölye beşinci dönem adayı olmayacağını açıkladı.  merkel 2022'de rusya'nın ukrayna'yı işgalini kınadı.

arka plan ve ilk yılları 

angela dorothea kasner, 1954 yılında in hamburg, batı almanya'da; berlin yerlisi lüterci bir papaz olan horst kasner (1926-2011; önceki soyadı kaźmierczak) ve danzig (günümüzde gdańsk, polonya) doğumlu i̇ngilizce ve latince öğretmeni eşi herlind'in (1928-2019; kızlık soyadı jentzsch) kızı olarak dünyaya geldi. kardeşleri marcus kasner bir fizikçi ve irene kasner bir ergoterapist idi. merkel, çocukluğunda ve gençliğinde yaşıtları arasında soyadı kasner'den türetilen "kasi" takma adıyla biliniyordu.

merkel, alman ve polonya asıllıdır. baba tarafından dedesi ludwik kaźmierczak, 20. yüzyılın başlarında polonya'nın bağımsızlık mücadelesinde yer almış, polonya etnik kökenli bir alman polisti. merkel'in berlinli bir alman olan babaannesi margarethe ile evlendi ve kaźmierczak'ın polis olarak çalıştığı memleketine taşındı. 1930 yılında kaźmierczak olan polonya kökenli soyadlarını almanca kasner olarak değiştirdiler. merkel'in anne tarafından dedesi, danzigli siyasetçi willi jentzsch idi ve anneannesi, elbing (günümüzde elbląg, polonya) şehir memuru emil drange'ın kızı gertrud alma (kızlık soyadı drange) idi. 1990'ların ortalarından bu yana merkel, polonya mirasından birkaç kez halka açık bir şekilde bahsetti ve kendisini çeyrek polonyalı olarak tanımladı, ancak polonyalı kökleri 2013 biyografisinin bir sonucu olarak daha iyi tanındı.

kasner ailesinin batı almanya'dan doğu almanya'ya göçünde din kilit rol oynadı. merkel'in baba tarafından dedesi aslen katolikti, ancak daha sonra heidelberg ve hamburg'da lüter teolojisi okuyan babasının çocukluğunda tüm aile lüterciye dönüştü. 1954 yılında angela henüz üç aylıkken babası, o zamanlar doğu almanya'da bulunan quitzow'daki (brandenburg'da perleberg'in çeyreği) bir kilisede papazlık yaptı. aile templin'e taşındı ve merkel, doğu berlin'in  kuzeyindeki kırsalda büyüdü.

1968 yılında merkel, iktidarda bulunan marksist-leninist almanya sosyalist birlik partisi tarafından desteklenen resmî komünist gençlik hareketi olan özgür alman gençliği'ne (fdj) katıldı. üyelik ismen gönüllüydü, ancak katılmayanlar yüksek öğrenime kabul edilmeyi zor buldular. ancak doğu almanya'da yaygın olan laik jugendweihe reşit olma törenine katılmadı. bunun yerine vaftizlendi. bu süre zarfında marksizm-leninizm üzerine birkaç zorunlu derse katıldı ve notları sadece "yeterli" olarak görüldü. merkel daha sonra, "doğu almanya'da yaşam bazen belirli bir şekilde neredeyse rahattı, çünkü bazı şeyler basitçe etkilenemezdi" dedi.

eğitimi ve bilim kariyeri 
okulda akıcı şekilde rusça konuşmayı öğrendi ve rusça ile matematikteki başarısından dolayı ödüller aldı. matematik ve rusça dersinde sınıfının en iyisiydi ve okul eğitimini mümkün olan en iyi abitur not ortalaması 1.0 ile tamamladı.

merkel, eğitimine 1973 yılından 1978 yılına kadar fizik okuduğu karl marx üniversitesi, leipzig'de devam etti. öğrenciyken, öğrencilerin kampüste kendi kulüp ve rekreasyon tesislerini oluşturmak için başlattıkları bir proje olan moritzbastei harabesinin yeniden inşasına katıldı. böyle bir girişim, o dönemin dac'sinde daha önce görülmemişti ve başlangıçta üniversite buna karşı çıktı. sed partisinin yerel liderliğinin desteğiyle projenin ilerlemesine izin verildi.

eğitiminin sonuna doğru merkel, bir mühendislik okulunda yardımcı doçentlik istedi. i̇şi alabilmesi için merkel'e meslektaşları hakkında doğu almanya devlet güvenlik bakanlığı memurlarına rapor vermeyi kabul etmesi gerektiğini söyledi. merkel, etkili bir casus olmak için yeterince iyi sır tutamadığını bahane ederek bunu reddetti.

merkel, 1978'den 1990'a kadar berlin-adlershof'taki bilimler akademisi'nin fiziksel kimya merkezî enstitüsü'nde okudu ve çalıştı. i̇lk başta o ve eşi mitte'de bulundu. bilimler akademisi'nde, fdj sekreteryasının bir üyesi oldu. eski meslektaşlarına göre, "ajitasyon ve propaganda" sekreteri olarak açıkça marksizmi yayıyordu. ancak merkel bu iddiayı yalanladı ve kendisinin kültür sekreteri olduğunu, bu sekreterliğin ise tiyatro biletleri temin etmek ve sovyet yazarlarını ziyaret ederek söyleşiler düzenlemek gibi faaliyetleri içerdiğini belirtti. bu konuyla ilgili olarak, "sadece hafızama güvenebilirim, eğer bir şeylerin farklı olduğu ortaya çıkarsa, bununla yaşayabilirim," dedi.

1986 yılında kuantum kimyası üzerine yazdığı tezi için doktora derecesini (dr. rer. nat.) kazandıktan sonra, araştırmacı olarak çalıştı ve birkaç makale yayımladı. 1986'da bir kongreye katılmak için batı almanya'ya serbestçe seyahat edebildi; ayrıca o zamanki ukrayna sovyet sosyalist cumhuriyeti'ndeki donetsk'te haftalık bir dil kursuna katıldı.

erken siyasi kariyeri

demokratik uyanış (1989-1990) 
kasım 1989'da berlin duvarı'nın yıkılması, merkel'in siyasi kariyerini hızlandırdı. duvarın yıkıldığı gece kalabalık kutlamalara katılmasa da, bir ay sonra büyüyen demokrasi hareketine dâhil oldu ve yeni demokratik başlangıç partisine katıldı.

almanya i̇ttifakı (1990) 

doğu almanya'daki ilk (ve tek) çok partili seçimin ardından merkel, lothar de maizière yönetimindeki yeni birleşme öncesi geçici hükûmetin sözcü yardımcısı oldu. maiziere'in, bir parti lideri wolfgang schnur'un iç güvenlik servislerinde "gayri resmî bir iş arkadaşı" olarak rolünü sorgulayan gazetecilerle ustaca baş etmesinden etkilenmişti.

nisan 1990'da doğu almanya hristiyan demokrat birliği ile birleşen demokratik uyanış, iki ülkenin yeniden birleşmesi sonrası batıdaki muadili ile birleşti.

kadınlar ve gençlik bakanlığı (1991-1994) 
yeniden birleşmenin ardından yapılan ilk seçim olan 1990 almanya federal seçimlerinde merkel, kuzey mecklenburg-vorpommern'deki stralsund - nordvorpommern - rügen parlamenter seçim bölgesinde federal meclis'e başarıyla girdi. o zamandan beri yapılan yedi federal seçimde bu seçim bölgesinden (biraz düzeltilmiş sınırlarla, 2003 yılında vorpommern-rügen - vorpommern-greifswald i olarak yeniden adlandırıldı) tekrar seçildi. parlamentoya girmesinin hemen ardından merkel, şansölye helmut kohl tarafından federal kabineye kadınlar ve gençlik bakanı olarak atandı. bakanlık, eski sağlık, yaşlılar, aile ve gençlik bakanlığı'ndan oluşturulan üç bakanlıktan en küçük ve en az güçlü olanıydı.

kasım 1991'de merkel, brandenburg'daki komşu cdu'nun liderliği için yarıştı. ulf finke'ye yenildi. bu seçim, merkel'in şimdiye kadar kaybettiği tek seçim oldu.

haziran 1993'te eski akıl hocası günther krause'nin yerini alarak cdu'nun mecklenburg-vorpommern'deki lideri seçildi.

çevre bakanlığı (1994-1998) 

1994 yılında kendisine daha fazla siyasi görünürlük ve kişisel siyasi kariyerini inşa edebileceği ortamı sağlayan çevre ve nükleer güvenlik bakanlığı pozisyonuna terfi etti. kohl'un himayesinde olan merkel, en genç kabine bakanı olarak kohl tarafından sık sık mein mädchen ("kızım") olarak anılırdı.

cdu genel sekreteri (1998-2000) 
kohl hükûmeti 1998 seçimlerinde yenildikten sonra merkel, parti artık federal hükûmetin bir parçası olmadığı için cdu'nun genel sekreteri olarak atandı. merkel, 1999 yılında yedi eyalet seçiminden altısında cdu zaferi gördü ve uzun süredir federal konsey üzerinde devam eden spd-yeşil baskısını kırdı. kohl ve cdu lideri olan halefi wolfgang schäuble dâhil olmak üzere cdu'nun birçok önde gelen şahsiyetini tehlikeye atan bağış skandalı sonrasında merkel, eski akıl hocasını alenen eleştirdi ve onsuz parti için yeni bir başlangıcı savundu.

cdu başkanı (2000-2018) 
skandaldan sonra schäuble'ın yerine seçilen merkel, 10 nisan 2000 tarihinde bir alman partisinin ilk kadın lideri oldu. seçilmesi birçok gözlemciyi şaşırttı, çünkü kişiliği liderlik etmek üzere seçildiği partiye bir zıtlık oluşturuyordu. merkel, ağırlıklı olarak protestan kuzey almanya'dan gelen merkezci bir protestan iken, cdu batı ve güney almanya'da kaleleri olan erkek egemen, sosyal muhafazakâr bir partiydi ve bavyera'daki kardeş partisi csu'nun derin katolik kökleri bulunmaktaydı. 

merkel'in cdu lideri seçilmesinin ardından cdu, sonraki eyalet seçimlerini kazanamadı. öncesinde şubat 2001'de rakibi friedrich merz, 2002 seçimlerinde şansölye gerhard schröder'in ana rakibi olmayı planladığını açıkça belirtmişti. merkel'in şansölye olma hırsı iyi biliniyordu, ancak çoğu bakan-başkanın ve kendi partisindeki diğer soyluların desteğinden yoksundu. daha sonra, csu lideri edmund stoiber tarafından siyasi olarak geride bırakıldı ve sonunda schröder'e meydan okuma ayrıcalığını ona verdi. irak savaşı'nın hâkim olduğu bir seçim kampanyasında seçimi çok ince bir farkla kaybetmek için kamuoyu yoklamalarında büyük bir liderliği boşa harcamaya devam etti. şansölye schröder irak'taki savaşa katılmayacağını açıkça belirtirken merkel ve cdu-csu, irak karşısında abd'yi destekledi.

muhalefet lideri (2002-2005) 
stoiber'in 2002'deki yenilgisinden sonra, cdu lideri rolüne ek olarak merkel, federal meclis'te muhalefet lideri oldu. 2002 seçimlerinden önce görevde olan friedrich merz, merkel'e yer açmak için görevinden ayrılmış ve stoiber de merkel'e oy vermişti.

merkel, almanya'nın ekonomik ve sosyal sistemi için önemli bir reform hareketini destekledi ve kendi partisinden (cdu) daha piyasa yanlısı olarak kabul edildi. alman iş kanunu değişikliklerini, özellikle çalışanları işten çıkarmanın önündeki engellerin kaldırılmasını ve bir haftada izin verilen çalışma saatlerinin artırılmasını savundu. mevcut yasaların ülkeyi daha az rekabetçi hâle getirdiğini, çünkü işler yavaşken şirketlerin işgücü maliyetlerini kolayca kontrol edemediğini savundu.

merkel, almanya'nın nükleer enerjiyi schröder yönetiminin planladığından daha kısa sürede aşamalı olarak bırakması gerektiğini savundu.

merkel, güçlü bir transatlantik ortaklığı ve alman-amerikan dostluğunu savundu. 2003 baharında, güçlü kamuoyu muhalefetine meydan okuyarak 2003 irak askerî müdahalesini "kaçınılmaz" olarak nitelendirdi ve şansölye gerhard schröder'i amerikan karşıtlığıyla suçladı. hükûmetin türkiye'nin avrupa birliği üyelik sürecine verdiği desteği eleştirdi ve bunun yerine "imtiyazlı ortaklığı" tercih etti.

2005 federal seçimleri 
30 mayıs 2005 tarihinde merkel, 2005 federal seçimlerinde spd partisinden şansölye gerhard schröder'a meydan okuyan cdu/csu adaylığını kazandı. kişisel popülaritesi iktidardaki partinin gerisinde kalmasına rağmen partisi, kampanyaya ulusal kamuoyu yoklamalarında spd'nin 21 puan önünde girdi. ancak ekonomik yeterliliği cdu'nun platformunun merkezine koyan merkel'in, televizyonda yayınlanan bir tartışma sırasında brüt ve net geliri iki kez birbirine karıştırmasıyla, cdu/csu kampanyası zarar gördü. alman anayasa mahkemesi'nin eski yargıçlarından ve önde gelen maliye politikası uzmanı paul kirchhof'u maliye bakanı olarak atayacağını açıkladıktan sonra bir miktar ivme kazandı.

merkel ve cdu, kirchhof'un almanya'da düz oranlı vergi getirilmesini önermesinin ardından, partinin ekonomik meselelerdeki geniş çekiciliğini yine baltalayarak ve birçok seçmeni cdu'nun kuralsızlaştırma platformunun yalnızca zenginlere fayda sağlamak için tasarlandığına ikna ettikten sonra zemin kaybetti. bu, merkel'in almanya'nın açığını azaltmak ve düz oranlı bir vergiden elde edilen gelirdeki boşluğu doldurmak için kdv'yi artırma önerisiyle birleşti. spd, düz oranlı vergiler getirmemeye ve kdv'yi artırmamaya söz vererek desteğini artırmayı başardı. merkel, kirchhof'un tekliflerinden uzaklaştıktan sonra bulunduğu konumu toparlasa da, popülarite bakımından schröder'in gerisinde kaldı. seçim arifesine cdu'nun liderliği %9'a düştü.

seçim arifesinde merkel, kamuoyu yoklamalarına dayalı olarak kesin bir zafer kazanma konusunda hâlâ tercih ediliyordu. 18 eylül 2005 tarihinde merkel'in cdu/csu'su ve schröder'in spd'si genel genel seçimlerde kafa kafaya gitti. cdu/csu, ikinci oyların %35,2'sini (cdu %27,8/csu %7,5) alırken; spd, %34,2'sini alır. sonuçların çok yakın olmasıyla iki taraf da zaferini ilan etti. ne spd-yeşil koalisyonu ne de cdu/csu ve onun tercih ettiği koalisyon ortakları hür demokratik parti, federal meclis'te çoğunluğu oluşturmaya yetecek sandalyeye sahipti. cdu/csu ve spd arasındaki büyük koalisyon, her iki tarafın da şansölye olmasını talep ettiği zorlukla karşı karşıya kaldı. ancak, üç haftalık müzakerelerin ardından iki parti, merkel'in şansölye olacağı ve spd'nin kabinedeki 16 sandalyenin 8'ini elinde tutacağı bir anlaşmaya vardı.

almanya şansölyeliği (2005-2021)

i̇lk cdu-spd büyük koalisyonu (2005-2009) 

birinci merkel kabinesi 22 kasım 2005 tarihinde orta avrupa saati ile 16.00'da yemin etti. 31 ekim 2005 tarihinde, favori adayının spd genel sekreterliği'ne yenilmesinin ardından, franz müntefering parti başkanlığından istifa edeceğini açıkladı ve kasım ayında istifa etti. görünüşte buna yanıt olarak başlangıçta ekonomi ve teknoloji bakanı olarak atanan edmund stoiber (csu), 1 kasım 2005 tarihinde geri çekildiğini duyurdu. bu başlangıçta merkel'in uygulanabilir bir koalisyon kurma girişimine bir darbe olarak görülse de, stoiber'in geri çekilmesi, onunla alay edilmesine neden oldu ve merkel'in rakibi olarak konumunu ciddi şekilde baltaladı. cdu, csu ve spd'nin ayrı konferansları, önerilen kabineyi 14 kasım 2005 tarihinde onayladı.

22 kasım 2005 tarihinde merkel, spd ile yapılan büyük bir koalisyonla sonuçlanan seçimin ardından almanya şansölyeliği görevini üstlendi. koalisyon anlaşması her iki tarafça da 14 kasım 2005 tarihinde yapılan parti konferanslarında onaylandı. merkel, 22 kasım 2005'te yeni toplanan federal meclis'te delegelerin çoğunluğu tarafından (397'de 217) şansölye seçildi, ancak iktidar koalisyonunun 51 üyesi ona karşı oy kullandı.

o zamanki raporlar, büyük koalisyonun, bazıları merkel'in muhalefet lideri ve şansölye adayıyken olan siyasi platformundan farklı bir politika karışımı izleyeceğini belirtti. koalisyonun amacı, kdv'yi (%16'dan %19'a), sosyal sigorta primlerini ve en yüksek gelir vergisi oranını artırırken kamu harcamalarını azaltmaktı.

merkel koalisyon anlaşmasını açıklarken hükûmetinin temel amacının işsizliği azaltmak olacağını ve hükûmetinin bu konuda yargılanacağını belirtti.

angela merkel'in ikinci kabinesi 28 ekim 2009 tarihinde yemin etti.

cdu-fdp koalisyonu (2009-2013) 
merkel'in partisi, artan sandalye sayısıyla 2009 yılında yeniden seçildi ve fdp ile bir hükûmet koalisyonu kurabiliyordu. bu dönem, avrupa borç krizinin gölgesinde kaldı. almanya'da zorunlu askerlik kaldırıldı ve bundeswehr, gönüllü ordu oldu. i̇şsizlik, 3 milyon sınırının altına düştü.

eylül 2013 seçimlerinde merkel, alman tarihinin en belirleyici zaferlerinden birini kazandı ve yeniden birleşmeden bu yana cdu/csu adına en iyi sonucu elde etti. 1957'den bu yana federal meclis'te beş sandalye ile ilk mutlak çoğunluğu elde eden siyasetçi oldu. ancak tercih ettikleri koalisyon ortağı fdp, parlamentoya girmek için gereken en az %5 oy oranının altında kalarak 1949 yılından beri ilk kez parlamentoya giremedi.

i̇kinci cdu-spd büyük koalisyonu (2013-2017) 
cdu/csu, savaş sonrası alman tarihinde üçüncü büyük koalisyonu ve merkel'in liderliğindeki ikinci büyük koalisyonu oluşturmak için spd'ye döndü. angela merkel'in üçüncü kabinesi 17 aralık 2013 tarihinde yemin etti.

i̇kinci döneminin ortasında, almanya'da merkel'in onayı düştü ve partisinin eyalet seçimlerinde ağır kayıplara neden oldu. ağustos 2011'de yapılan bir anket, onun koalisyonunun, rakip bir potansiyel koalisyonun %51'lik desteğine kıyasla yalnızca %36'lık bir desteğe sahip olduğunu ortaya koydu. bununla birlikte, son euro krizini ele alma konusunda iyi puan aldı (%69 oranla performansını kötü yerine iyi olarak değerlendirdi) ve onay notu şubat 2012'de ve tekrar temmuz 2014'te tüm zamanların en yüksek seviyesi olan %77'ye ulaştı.

merkel'in onay oranı, avrupa göçmen krizi sırasında ekim 2015'te %54'e düşerek 2011'den bu yana en düşük seviyeyi gördü. almanya'daki terör saldırılarının ardından yapılan bir ankete göre merkel'in onay oranı ağustos 2016'da %47'ye düştü. almanların yarısı, merkel'in dördüncü dönem görev yapmasını istemezken, %42 lehte oy kullandı. ancak ekim 2016'da yapılan bir ankete göre, onay derecesi tekrar yükselmiş, almanların %54'ü merkel'in şansölye olarak çalışmasından memnun bulunmuştur. kasım 2016'da yapılan bir başka ankete göre, merkel'in 2017'de yenilenen şansölye adaylığının %59'u lehinde bulundu. 2016 berlin saldırısından sadece birkaç gün sonra yapılan bir ankete göre almanlar ülkelerinin sorunlarını çözme konusunda siyasi liderli şu şekilde sıraladı: %56 merkel, %39 seehofer (csu), %35 gabriel (spd), %32 schulz (spd), %25 özdemir (yeşiller), %20 wagenknecht (sol parti), %15 lindner (fdp) ve %10 petry (afd).

2017 federal seçimlerinde merkel, partisini dördüncü kez zafere taşıdı. hem cdu/csu hem de spd, 2013'te olduğundan çok daha düşük bir oy oranı aldı ve merkel, fdp ve yeşiller ile koalisyon kurmaya çalıştı. bu görüşmelerin çökmesi çıkmaza yol açtı. almanya cumhurbaşkanı frank-walter steinmeier, daha sonra spd'ye katı tutumlarını değiştirmesi ve cdu/csu ile üçüncü büyük koalisyonu kabul etmesi için başarılı bir çağrıda bulundu.

aralık 2017'nin sonlarında yayınlanan bir yougov anketi, tüm katılımcıların yalnızca yüzde 36'sının merkel'in 2021'e kadar iktidarda kalmasını istediğini, ankete katılan seçmenlerin yarısının ise yasama meclisi sona ermeden önce tepede bir değişiklik çağrısında bulunduğunu ortaya koydu.

üçüncü cdu-spd büyük koalisyonu (2018-2021) 
şu anda görevine devam etmeyen 4. merkel kabinesi, 14 mart 2018 tarihinde yemin etti. sosyal demokratlar (spd) ile büyük koalisyon anlaşmasına yol açan müzakereler, neredeyse altı ay süren alman savaş sonrası tarihinin en uzun müzakereleri oldu.

2018 yılının ekim ayında yaptığı açıklamada parti liderliğini ve siyaseti bırakacağını açıklayan merkel, şansölyelik görevini 2021 yılına kadar sürdürmek istediğini ve şansölye olarak son dönemi olduğunu ifade etti. ağustos 2019'da almanların %67'si merkel'in 2021'deki görev süresinin sonuna kadar kalmasını isterken, yalnızca %29'u merkel'in daha erken görevden ayrılmasını istiyordu.

eylül 2021'de, başbakanlıktan ayrıldıktan sonra partisine atıfta bulundu ve yaklaşan seçimlerle ilgili anketler hakkında 16 yıl sonra şansölyeliğe dönülemeyeceğini, bunun cdu ve csu'da herkes için açık olduğunu belirtti. bu sözler, sosyal demokratların son anketlerde muhafazakârları geride bırakmasıyla geldi.

kişisel yaşamı 

1977 yılından, boşandığı 1982 yılına kadar fizikçi ulrich merkel (d. 1953) ile evliydi ve boşandıktan sonra da aynı soyadı kullanmaya devam etti. 1998 yılından beri berlin kuantum kimyacısı ve büyük ölçüde medyanın dikkatinin dışında kalan joachim sauer'le ikinci evliliğini sürdürmektedir. i̇lk kez 1981'de tanıştılar. çift daha sonra gizlice 30 aralık 1998 tarihinde evlendi. merkel hiç çocuk sahibi olmadı, ancak sauer'in önceki evliliğinden iki yetişkin erkek çocuğu bulunmaktaydı.

merkel ateşli bir futbol hayranıdır ve federal meclis'teyken maçları dinlediği ve resmi sıfatıyla 2014 fifa dünya kupası finali dâhil millî takımın maçlarına katıldığı bilinmekteydi. merkel, en sevdiği filmin 1973 yılında gösterime giren doğu alman filmi die legende von paul und paula olduğunu belirtti.

1995'te saldırıya uğrayan merkel, köpeklerden korkmaktadır. vladimir putin, almanya ziyaretinde reichshunde'unu ve labrador retriever cinsi köpeğini 2007 yılında bir basın toplantısı sırasında getirdi. putin, onu korkutmak istemediğini iddia etse de, merkel daha sonra "neden bunu yapmak zorunda olduğunu anlıyorum. bir erkek olduğunu kanıtlamak için.... o kendi zayıflığından korkuyor," şeklinde konuştu.

birkaç halka açık olayda gözle görülür şekilde titrediği görülen ve filme alınan merkel, kısa bir süre sonra iyileşti. böyle bir olaydan sonra titremeyi susuzluğa bağladı ve bir bardak sudan sonra kendini daha iyi hissettiğini söyledi. bunun haziran 2019'da gerçekleştiği üç olaydan sonra, ertesi ay mette frederiksen ve maia sandu'nun devlet ziyaretleri sırasında millî marşların dinlenmesi sırasında sandalyeye oturmaya başladı.

eylül 2021'de, yıllarca bu sorudan kaçınan merkel, kendini feminist olarak gördüğünü söyledi. açıklama, nijeryalı yazar ve feminist ikon chimamanda ngozi adichie ile birlikte bir konferansta geldi.

2015 yılında time dergisi; şansölye merkel'i "şahsi menfaate, zorbalığa taviz vermediği ve dünyada az bulunan ahlaki liderlik gösterdiği için", yılın siyaset lideri seçmiştir.

notlar

kaynakça

dış bağlantılar 

 angela merkel'in web sitesi 

1954 doğumlular
hamburg doğumlular
 
almanya şansölyeleri
almanya çevre bakanları
20. yüzyıl alman siyasetçileri
21. yüzyıl alman siyasetçileri
leipzig üniversitesinde öğrenim görenler
charlemagne ödülü sahipleri
cdu başkanları
alman kadın siyasetçiler
polonya asıllı almanlar
yaşayan insanlar
başkanlık özgürlük madalyası sahipleri
kadın çevre bakanları
bundestag üyeleri
almanya federal cumhuriyeti liyakat nişanı sahipleri
hristiyan demokrat birliği (almanya) mensubu siyasetçiler
alman lüterciler
avrupa konseyi başkanları
kuantum fizikçileri
kadın başbakanlar
alman feministler
légion d'honneur sahipleri
time yılın kişisi
kadın kimyagerler
20. yüzyıl alman kimyagerleri
doğu alman bilim insanları
rusya-ukrayna savaşı'nda kişiler