Suriye İç Savaşı Güney Cephesi

suriye i̇ç savaşı güney cephesi, suriye'nin güney sınırında lübnan, golan tepeleri ve ürdün'e komşu olan kuneytire, süveyda ve dera illerindeki çatışmaları kapsamaktadır.

başlangıç (2011-2012) 
dera kuşatması ile başlamıştır. aynı zamanda suriye i̇ç savaşı'nın da başlangıç noktası olarak dera ilindeki gösteriler ve ilk çatışmalar gösterilmektedir. hükûmet güçleri başlarda protestoları bastırır gibi olmuştur. fakat bundan sonrasında çatışmalar hama, humus, şam gibi büyük şehirlere ve deyrizor ile rojava gibi bölgelere yayılmaya başlayınca, hükûmet güçleri sünnilerin ağırlıkta olduğu dera ilini kontrol etmekte zorlanmaya başlamıştır. muhalif gruplar silahlanmaya başlamıştır ve çoğu özgür suriye ordusu adı altında birleşmiştir. ayrıca zamanla bölgeye el-nusra cephesi gibi radikal unsurlar da gelmiş ve bunlar da hükûmet güçleri ile çatışmaya başlamıştır.

muhaliflerin ilerlemesi (2012-2014) 
2011 yılının sonundan itibaren muhalifler önemli kazanımlar elde etmeye başlamışlardır. dera ilini büyük oranda ele geçirmişlerdir. bunun yanında golan tepeleri ile olan sınır da büyük oranda muhaliflerin eline geçmiştir. bunlara ek olarak, şam'da kazanılan başarılar sonrası, muhalifler şam'daki güçlerle direkt irtibat sağlar konuma gelmişlerdir. muhalif güçler ocak 2014'e kadar dera şehrinin merkezini ele geçirememişse de, sınır bölgelerini ele geçirmişlerdir. şam rejimi dera ilinde sadece dera şehrinde tutunabilir konuma gelmiştir. şubat 2014'te muhalifler yeni bir saldırı gerçekleştirmişlerdir. fakat, şehir merkezini ele geçirememişlerdir.

öso-el-nusra-i̇slami cephe güçleri, ağustos-eylül 2014 tarihleri arasında gerçekleştirilen çarpışmalar sonunda kuneytire ilinin %80 ini elinde bulundurduklarını açıklamışlardır. kısa süre sonraki suriye ordusu hücumu ise geri püskürtülmüştür.

süveyda'da ise büyük çarpışmalar yaşanmamıştır. bunun nedeni bölgedeki sünni nüfusun az olmasından dolayıdır. bölgenin büyük bölümünü dürziler oluşturmaktadır. dürziler arasında suriye ordusu'nda savaşanlar olsa da, süveyda'da çatışmalara fazla dahil olmamayı tercih etmişlerdir. ne var ki, dürziler kendilerini sünni i̇slam'dan ayırdıkları ve radikal grupları kendilerine tehdit olarak gördüklerinden dolayı büyük oranda şam rejimine destek vermektelerdir. bunun yanında savaş ile birlikte yoksullaşan dürzi nüfusun, muhalif gruplara da destek vermeye başladığı iddiaları mevcuttur. süveyda'nın hemen hemen tamamı rejimin kontrolündedir. 2014 yılının ağustos ayında el-nusra cephesi destekli sünni bedeviler ile dürzi gruplar arasında çatışmalar yaşanmıştır.

savaş'ın kilitlenmesi (2014-günümüz) 
2014 yılının başlarından itibaren güney suriye'deki savaş büyük oranda kilitlenmiştir. muhalifler istedikleri gibi dera şehir merkezini ele geçirememişlerdir. bununla birlikte süveyda ili de çok büyük oranda şam rejiminin elinde kalmıştır. ancak, şam rejiminin de büyük kazanımları olmamıştır. özgür suriye ordusu, 2014 yılının ekim ayında el harra kasabasını ele geçirmek için operasyon başlatmıştır ve el harra başta olmak üzere önemli birkaç noktayı ele geçirmiştir. ocak 2015'te de ordunun elindeki 82. tugay üssü ve şayk maskin, muhalifler tarafından ele geçirilmiştir. dera ve kuneytire illerinde çatışmalar devam etmektedir. muhalifler güney cephesi adı altında birleşmişlerdir ve suriye ordusu ve farklı ülkelerden gelen şii milislerle savaşa devam etmektedirler. bununla birlikte muhalifler arasında tam olarak birlik yoktur. zaman zaman ılımlı muhalif olarak nitelendirilen öso ile radikal örgütler arasında çatışmalar da yaşanmaktadır.

şubat 2015'te hükûmet güçleri ve hizbullah milisleri, güneyde bir operasyon gerçekleştirmiş ve sonucunda yedi kasaba ve köy ile sekiz tepenin ele geçirildiği açıklanmıştır.

9-18 haziran tarihleri arasında güney cephesi bir operasyon gerçekleştirmiş ve  52. tugay üssü, el-rakham, el-meliha, el-garbiya, el-kum kontrol noktası ve sakakah'ı ele geçirmiştir. kısa süre sonra rejim güçleri sakakah'ı geri almıştır. haziran ayının sonunda muhalifler kuneytire'deki son hükûmet bölgesini de ele geçirmek için bir saldırı başlatmışlar fakat rejim güçlerini tamamen bölgeden çıkaramamışlardır.

25 haziran ile 10 temmuz arasında güney cephesi, fetih ordusu ve el nusra cephesi öncülüğünde dera şehir merkezine yönelik bir saldırı başlatılmıştır. saldırı rejim güçlerince geri püskürtülmüştür.

i̇kinci şeyh miskin muharebesi 
30 aralık 2015'te rejim güçlerinin stratejik şeyh miskin kasabasını ele geçirdiği belirtilmiştir. bu olay aynı zamanda rus hava saldırılarının başlamasından bu yana rejimin, güney cephesindeki ilk büyük başarısı olmuştur.

güney dera taarruzu 
21 mart 2016'da işi̇d'e bağlı yermük şehitleri tugayı ve i̇slami mutanna hareketi, advan ve tasil kasabalarına saldırmıştır. ağır kayıplar veren muhalifler, nava kasabasına çekilmek zorunda kalmışlardır. işi̇d militanları ayrıca el nusra cephesi ve ahraruş şam'a bağlı güçleri sahem el-colan ve heyit el-latin köylerinde kuşatmaya çalışmıştır. güney dera'daki işi̇d ilerlemesini durdurmak için muhalif birliklere çok sayıda takviye gönderilmiştir.

26 mart'ta muhalifler karşı saldırıya geçmişlerdir. güney cephesi'ne ait birlikler tasil kasabasına bağlı tel samin tepesini ele geçirmişlerdir. işi̇d militanları saham el-cavlan'daki muhaliflere kasabayı terk etmesi için bir günlük süre vermişlerdir. muhalifler direnmeye devam etmiş, el nusra cephesi de destek vermiştir. işi̇d militanları kasabaya havan topu saldırıları gerçekleştirmiş ve patlayıcı yüklü araçlarla intihar saldırıları gerçekleştirmişlerdir.

28 mart'ta hayt kasabasındaki işi̇d saldırısı geri püskürtülmüştür. nusra cephesi ile işi̇d arasında karşılıklı havan topu atışları gerçekleşmiştir. ahraruş şam grubu pek çok işi̇d üyesinin öldürüldüğünü söylemiştir. 60 işi̇d üyesi, işi̇d'den kaçmıştır. bir işi̇d üyesi, işi̇d'i terk etmelerinin sebebini işi̇d'in esad rejimi yerine 'suriyeli kardeşlerine' silah doğrultmasını göstermiştir.

çatışmalardaki yabancı unsurlar
bölgeye yakınlığı sebebiyle i̇srail gelişmeleri yakından izlemektedir. zaman zaman mermi ve füzeler i̇srail'in işgali altındaki golan tepelerine düşmekte ve i̇srail de karşılık vermektedir. 18 ocak 2015 tarihinde i̇srail, golan tepelerinin suriye kontrolündeki bölgesinde (kuneytire) hizbullah konvoyunu vurmuş ve önemli hizbullah mensupları ve i̇ranlı devrim muhafızları komutanı hayatını kaybetmiştir. on gün sonra ise misilleme olarak hizbullah bir i̇srail aracını vurmuştur. ayrıca, i̇srail'in öso ve nusra cephesine destek verdiği iddiaları da mevcuttur.

güney cephesinde de diğer cephelerde olduğu gibi pek çok i̇ranlı asker ve hizbullah militanının, bunun yanında da çeşitli ülkelerden gelmiş şii gönüllülerin savaştığı bilinmektedir.

şam rejimi ise suudi arabistan ve katar'ı muhaliflere silah sağlamakla ve eğitim vermekle suçlamaktadır.

kaynakça 

2014'te çatışmalar
2015'te çatışmalar
2016'da çatışmalar
suriye i̇ç savaşı'ndaki askerî faaliyetler