Şarl Helu

şarl helu (arapça: شارل الحلو‎, 25 eylül 1913 - 7 ocak 2001), lübnanlı devlet adamı, 1964-70 arasında lübnan cumhurbaşkanı. 1972'den sonra, fransızca konuşulan ülkelerin oluşturduğu birliğin (assemblée parlementaire de la francophonie) onursal başkanlığını yapmıştır.

25 eylül 1913'te beyrut'ta doğan helu, baabdalı güçlü bir maronit ailesindendi. 1929'da beyrut'taki st. joseph's üniversitesi'nden onur derecesiyle mezun oldu ve 1934'te hukuk diplomasını tamamladı. helu, ilk yıllarında fransız gazetesi l'eclair du nord'da gazeteci olarak çalıştı. bir zamanlar yakın arkadaşı michel chiha'nın sahibi olduğu fransız günlük gazetesi le jour'un siyasi editörüydü. 1936'da, pierre gemayel ve diğer üç kişiyle kataeb (phalangist) partisi'nin kurulmasına katılarak siyasete ilk adımını attı. gemayel ile olan anlaşmazlıklar daha sonra helu partiden ayrılmasına neden oldu.

helou'nun ilk hükûmet ataması 1947'de vatikan büyükelçiliği oldu. 1949'da i̇srail'in lübnan egemen topraklarından çekilmesi karşılığında i̇srail'in diplomatik tavizler almaya çalıştığı i̇srail/lübnan ateşkes müzakerelerine katıldı. 1952'de, lübnan fransız mandası başkanı olarak görev yapan ve hukuk eğitimi aldığı petro trad'ın yeğeni nina trad ile evlendi. trad, lübnan'daki ilk kadın avukatlardan biriydi. daha sonra kabine'de adalet ve sağlık bakanı (1954-1955) ve eğitim bakanı (1964) olarak görev yaptı. başlangıçta helou'nun siyasi bağlantısının olmaması, ona lübnan'ı birleştirebilecek bir lider görüntüsü verdi ve 1964'te ulusal meclis tarafından fuad chehab'ın yerine başkan olarak seçildi.  

çehab ile sadık bir arap milliyetçisi olan lübnan başbakanı rashid karami arasındaki ittifak, kısa süre sonra karami'yi lübnan hükûmetinin etkin kontrolüne bıraktı. helu için sorun yaratan ilk sorun, i̇srail'in ürdün nehrini yönlendirmesiydi.

helu'nun başkanlığını karakterize eden etkileyici ekonomik büyüme, lübnan'da kültürel ve yaşam tarzı belle époque'a çevrildi (belki de bu sebeple, beyrut 'doğunun paris'i' ve lübnan 'doğu'nun i̇sviçre'si' olarak anıldı). ancak bu dönem aynı zamanda, 1966 banka içi krizi ve lübnan'ın arap-i̇srail ihtilafına karışmaktan kaçınma konusundaki artan yetersizliğiyle kısmen gölgelendi. 1967 altı gün savaşı, lübnan'da mezhep ilişkilerini gerdi. pek çok müslüman lübnan'ın arap savaşına katılmasını isterken, birçok hristiyan da katılımdan kaçınmak istiyordu. helu, kısa bir hava saldırısı haricinde lübnan'ı karmaşadan uzak tutmayı başardı, ancak artan gerilimleri göz ardı etmenin imkansız olduğunu gördü. 1968'deki parlamento seçimleri, ülkede iki büyük koalisyonla artan bir kutuplaşmayı ortaya çıkardı; biri rashid karami liderliğindeki arap yanlısı milliyetçilik, diğeri ise eski cumhurbaşkanı camille chamoun, pierre gemayel ve raymond eddé'nin ortaklaşa yürüttüğü batı yanlısı. her biri 99 sandalyeden 30'unu kazandı.

buna ek olarak, ülkenin güneyinde silahlı filistinli gerillaların varlığı hükûmet otoritesine meydan okudu ve lübnan ordusu ile filistin kurtuluş örgütü (fkö) arasındaki çatışmalar giderek daha sık hale geldi. helu, uzun bir süre taleplerine direndi, ancak 1969'da isyanı askeri olarak sona erdiremedikten sonra, filistinli gerillaların operasyonlarını i̇srail'e karşı sınır ötesi saldırılarla sınırlayacağını ve lübnan hükûmetine meydan okumayı bırakacağını umarak sonunda teslim oldu.

helu 1970'te elias sarkis'i seçilmiş halefi olarak onayladı, ancak halefi ulusal meclis'teki seçimi süleyman frangieh'e bir oyla kaybetti. emekli olduktan sonra siyasi olarak aktif kalan diğer eski başkanların aksine, helu sahneden çekildi. hayırsever bir girişimde yer aldı ve yaşlılara ücretsiz sıcak yemek sağlamak için bir dizi restoran kurdu.

ayrıca bakınız 
 lübnan cumhurbaşkanları listesi

kaynakça 

 

1913 doğumlular
beyrut doğumlular
lübnanlı hristiyanlar
arap hristiyanlar
lübnan cumhurbaşkanları
2001 yılında ölenler
frankofoni parlamenter asamblesi başkanları
lübnan eğitim bakanları
lübnan adalet bakanları
lübnan dışişleri bakanları
sağlık bakanları
vatikan büyükelçileri