Pariser Platz

pariser platz, almanya'nın başkenti berlin'de unter den linden caddesi sonunda brandenburg kapısı yanında yer alan meydan. şehrin odak noktalarından biri olan meydan, prusya kuvvetlerinin 1814 yılında fransız başkenti paris'i işgalinin anısına bu ismi almıştır.

tarihi 

pariser platz, şehrin batısındaki tiergarten'dan merkeze doğru gelirken brandenburg kapısı'nın hemen arkasında yer almaktadır. 1814'e kadar meydan sadece viereck (meydan) olarak biliniyordu. mart 1814'te, napolyon'un düşüşünün ardından prusyalı askerler müttefik kuvvetlerle birlikte paris'i ele geçirince, bu zaferi simgelemesi için meydana pariser platz ismi verildi.

brandenburg kapısı, 18. yüzyılda şehri çevreleyen gümrük duvarı'nın batı yakasındaki ana kapıydı. pariser platz, tarih boyunca hohenzollernlerden doğu almanya'ne kadar askeri törenlere ev sahipliği yapan ana cadde unter den linden'in batıdaki başlangıç noktasındadır.

ii. dünya savaşı'ndan önce abd ve fransa, şehirdeki en büyük otel olan hotel adlon ve sanat akademisi tarafından çevrelenmiş olan pariser platz, berlin'deki en büyük meydandı.

ii. dünya savaşı'nın son yıllarında meydanın etrafındaki tüm yapılar bombardımanların etkisiyle harabeye döndü. bu harabelerin içinde ayakta kalan tek yapı daha sonra batı berlin ve doğu berlin hükûmetleri tarafından onarılan brandenburg kapısı'ydı. savaş sonrası, özellikle berlin duvarı'nın inşaasıyla meydan şehrin en ölü bölgelerinden biri haline geldi.

1990 yılında şehir birleştiğinde, pariser platz'ın tekrar canlandırılması gerektiği konusunda bir ortak görüş oluştu. büyükelçilikler tekrar buraya taşındı, otel ve sanat akademisi faaliyete geçirildi ve büyük şirketler meydan çevresine yeni binalar yapmak konusunda desteklendi.

pariser platz'da yer alan yapılar 
aşağıda pariser platz'da yer alan bina ve yapıların bir kısmı listelenmiştir. liste brandenburg kapısı'ndan itibaren saat yönünün tersine gitmektedir.

 brandenburg kapısı
 commerzbank tarafından kullanılan haus sommer
 abd büyükelçiliği
 dz bank tarafından kullanılan palais wrangel
 sanat akademisi
 hotel adlon
 fransa büyükelçiliği
 dresdner bank tarafından kullanılan eugen-gutmann-haus
 palais am pariser platz
 haus liebermann
 kennedy müzesi

pariser platz civarındaki yapılar: 
kuzey: reichstag ve hükûmet binaları, 
güney: katledilen avrupalı yahudiler anıtı 
güneydoğu: wilhelmstrasse'deki birleşik krallık büyükelçiliği
doğu: unter den linden'deki rusya ve macaristan büyükelçilikleri

önemli sakinleri 
 achim von arnim, şair ve yazar
 august von kotzebue, oyun yazarı
 max liebermann, ressam
 giacomo meyerbeer, bestekâr
 friedrich karl von savigny, hukukçu
 albert speer, mimar, nazi silahlanma bakanı
 friedrich von wrangel, prusyalı generalfeldmarschall

ulaşım 
meydanın hemen yanında berlin s-bahn s1 hattı brandenburger tor istasyonu yer almaktadır. s-bahn istasyonu ilk olarak 1936 yılında unter den linden adıyla açılmış, 1961 yılında berlin duvarının yapımının ardından kapatılmıştır. 1 eylül 1990'da yeniden açılan istasyonun adı 2009 yılına kadar unter den linden olarak kalmış fakat bu yılda açılan ve bu istasyondan kalkan u-55 hattı ile birlikte brandenburger tor olarak değiştirilmiştir.

meydan araç trafiğine kapalıdır, fakat yakın noktalara şehiriçi otobüs seferleri bulunmaktadır.

kaynakça 
in pariser platz - design and construction of town square in berlin, germany, anne vyne, the architectural review, no. 1, 1999.

dış bağlantılar 
 pariser platz  - etkileşimli 360° panorama

berlin'deki meydanlar
berlin'deki görülecek yerler
ulusal meydanlar