31 Ekim



olaylar 
 475 - romulus augustus roma i̇mparatoru ilan edildi.
 644 - ömer bin hattab, kendisinden alınan verginin azaltılmasını isteyen, ancak talebi kabul edilmeyen ebû lü'lüe tarafından medine'de sabah namazında hançerle saldırıya uğradı. saldırgan intihar ederken, ömer bin hattab, 3 kasım'da öldü.
 1517 - martin luther, wittenberg'de 95 tezini kilise kapısına asarak protestanlığı ilan etti.
 1831 - takvim-i vekayi yayına başladı.
 1864 - nevada, abd'nin 36. eyaleti oldu.
 1876 - hindistan'da dev kasırga: 200 binden fazla kişi öldü.
 1892 - sir arthur conan doyle, sherlock holmes'un maceralarını yayınlamaya başladı.
 1918 - güneydoğu avrupa'da banat bölgesinde kısa ömürlü banat cumhuriyeti kuruldu.
 1919 - sütçü i̇mam, kahramanmaraş'ta fransız işgalcilere ilk kurşunu attı.
 1922 - mussolini i̇talya başbakanı oldu.
 1924 - mustafa kemal paşa, cumhuriyet'in 1. yıl dönümünde, "türk milletinin tabiat ve adetlerine en uygun olan idare, cumhuriyet idaresidir" dedi.
 1951 - yaya geçidi çizgileri ilk kez birleşik krallık'ın berkshire kentinde kullanılmaya başlandı.
 1952 - abd, ilk hidrojen bombası denemesini marshall adalarında yaptı.
 1956 - süveyş krizi: birleşik krallık ve fransa, süveyş kanalı'nın tekrar açılmasını sağlamak için mısır'ı bombalamaya başladı.
 1961 - sovyetler birliği komünist partisi 25. kongresi'nde, geçmişteki hataları nedeniyle suçlanan josef stalin'in naaşı moskova kızıl meydan'daki lenin'in mozolesinden çıkarıldı ve kremlin duvarı mezarlığına defnedildi.
 1963 - askerî yargıtay, talat aydemir, fethi gürcan, osman deniz ve erol dinçer'in idamını onayladı.
 1963 - 50. kez millî formayı giyen fenerbahçeli futbolcu lefter küçükandonyadis'e şeref madalyası verildi.
 1967 - kıbrıs türklerinin, rum çetelerinin saldırılarına maruz kaldığı günlerde, rauf denktaş gizlice ada'ya girdi.
 1970 - türkiye i̇şçi partisi büyük kongresi behice boran'ı genel başkan seçti.
 1972 - eskişehir yakınlarında bir yolcu treni ile bir yük treni çarpıştı, 30 kişi öldü, 60 kişi yaralandı.
 1984 - hindistan başbakanı i̇ndira gandhi, iki sih güvenlik görevlisinin düzenlediği suikast sonucu öldürülünce çıkan isyanlarda yaklaşık 2000 masum sih öldü.
 1989 - turgut özal, 263 oyla türkiye'nin 8. cumhurbaşkanı seçildi.
 1992 - türk silahlı kuvvetleri, irak'ın kuzeyindeki pkk üssü haftanin kampını ele geçirdi.

 1992 - vatikan, dünyanın güneşin çevresinde döndüğünü söyleyen galileo'nun haklılığını teslim etti.
 1994 - bir amerikan yolcu uçağı i̇ndiana'da düştü: 68 kişi öldü.
 1996 - bir brezilya yolcu uçağı sao paulo'da (brezilya) düştü: 98 kişi öldü.
 1997 - millî güvenlik kurulu toplantısında, 18 kasım 1992 tarihli belge yerine kaim olmak üzere, yeniden düzenlenen millî güvenlik siyaseti belgesi uygun bulundu.
 1998 - irak, bm silah denetleyicileri ile iş birliği yapmayacağını açıkladı.
 1999 - new york'tan kahire'ye giden mısır hava yollarına ait bir yolcu uçağı massachusetts açıklarında düştü: 217 kişi öldü.
 2000 - singapur hava yollarına ait boeing 747 tipi bir yolcu uçağı kalkış sırasında düştü: 83 kişi öldü.
 2000 - antonov tipi bir yolcu uçağı kalkıştan hemen sonra kuzey angola'da infilak etti: 50 kişi öldü.
 2000 - yatağan termik santrali çevresinde hava kirliliği sınır değerleri aştı, santralin 3 ünitesi durduruldu, ilçe halkına "sokağa çıkmayın" çağrısı yapıldı.
 2010 - taksim'de bomba patladı. taksim meydanı'nda sürekli görev yapan çevik kuvvet ekibine saldırı düzenlendi.
 2011 - sembolik olarak dünya'nın 7 milyarıncı insanının doğumu.
 2012 - taksim yayalaştırma projesi inşaatı başladı.
 2015 - rus metrojet havayolları'na ait yolcu uçağı mısır'dan rusya'ya giderken havalandıktan 23 dakika sonra 214 yolcu ve 7 mürettebatla sina yarımadası'na düştü. 224 kişi acı olayda öldü.

doğumlar 
 1424 - iii. władysław, polonya, macaristan ve hırvatistan kralı (ö. 1444)
 1451 - kristof kolomb, cenovalı denizci ve kâşif (ö. 1506)
 1472 - wang yangming, çinli hattat, filozof ve devlet adamı (ö. 1529)
 1599 - denzil holles, i̇ngiliz asıllı yazar ve devlet adamı (ö. 1680)
 1620 - john evelyn, i̇ngiliz yazar (ö. 1706)
 1632 - johannes vermeer, hollandalı ressam (ö. 1675)
 1638 - meindert hobbema, hollandalı ressam (ö. 1709)
 1694 - yeongjo, joseon hanedanlığı'nın 21. kralı (d. 1776)
 1705 - xiv. clemens, 19 mayıs 1769 ile 22 eylül 1774 arasında papa (d. 1774)
 1760 - hokusai, japon sanatçı, ressam, oymabaskı ustası, tahta oymacısı ve ukiyo-e ressamı (ö. 1849)
 1795 - john keats, i̇ngiliz şair (ö. 1821)
 1815 - karl weierstrass, alman matematikçi (ö. 1897)
 1828 - joseph wilson swan, i̇ngiliz fizikçi ve kimyager (ö. 1914)
 1835 - adolf von baeyer, alman kimyacı ve nobel kimya ödülü sahibi (ö. 1917)
 1841 - charles b. stoughton, amerikalı subay ve alay komutanı (ö. 1898)
 1880 - julia peterkin, amerikalı roman yazarı (ö. 1961)
 1880 - mihail tomski, fabrika işçisi, sendikacı ve bolşevik önder (ö. 1936)
 1887 - çan kay şek, çinli önder (ö. 1975)
 1892 - aleksandr alehin, rus dünya satranç şampiyonu (ö. 1946)
 1895 - basil liddell hart, i̇ngiliz asker, askeri teorisyen ve askeri tarihçi (ö. 1970)
 1896 - ethel waters, amerikalı şarkıcı ve oyuncu (ö. 1977)
 1916 - carl johan bernadotte, i̇sveç kralı vi. gustaf adolf ile ilk eşi connaught prensesi margaret'in dördüncü oğlu ve en küçük çocuğu (ö. 2012)
 1917 - william hardy mcneill, kanadalı yazar ve tarihçi (ö. 2016)
 1920 - fritz walter, alman futbolcu (ö. 2002)
 1922 - barbara bel geddes, amerikalı aktris (ö. 2005)
 1922 - norodom sihanuk, kamboçya kralı (ö. 2012)
 1925 - john pople, i̇ngiliz matematikçi ve kimyager (ö. 2004)
 1929 - bud spencer, i̇talyan yazar, oyuncu ve eski yüzücü (ö. 2016)
 1930 - michael collins, amerikalı astronot (ö. 2021)
 1935 - david harvey, i̇ngiliz coğrafya ve antropoloji profesörü
 1936 - michael landon, amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1991)
 1939 - ron rifkin, amerikalı tiyatro oyuncusu, oyuncu ve yönetmen
 1939 - çiğdem talu, türk şarkı sözü yazarı (ö. 1983)
 1939 - ali farka touré, malili gitarist
 1940 - craig rodwell, amerikalı gey hakları eylemcisi (ö. 1993)
 1941 - sally kirkland, amerikalı film oyuncusu
 1947 - carmen alborch, i̇spanyol siyasetçi (ö. 2018)
 1942 - david ogden stiers, amerikalı komedyen ve oyuncu (ö. 2018)
 1943 - melendy britt, amerikalı seslendirme sanatçısı
 1945 - barrie keeffe, i̇ngiliz oyun yazarı ve senarist (ö. 2019)
 1946 - stephen rea, i̇rlandalı oyuncu
 1947 - deidre hall, amerikalı oyuncu
 1947 - herman van rompuy, flaman asıllı politikacı
 1950 - john candy, kanadalı sinema oyuncusu ve komedyen (ö. 1994)
 1950 - zaha hadid, i̇ngiliz mimar (ö. 2016)
 1955 - susan orlean, amerikalı gazeteci
 1959 - neal stephenson, amerikalı roman ve makale yazarı
 1960 - luis fortuño, porto riko'nun eski valisi
 1960 - rıza pehlevi, i̇ran'daki son hanedanlık olan sürgündeki pehlevi hanedanı'nın 27 temmuz 1980'den beri şu anki başkanı
 1961 - peter jackson, yeni zelandalı film yapımcısı, senarist, yönetmen ve en i̇yi yönetmen akademi ödülü sahibi
 1961 - larry mullen jr., u2 grubunun i̇rlandalı kurucusu ve davulcusu
 1962 - ayda aksel, türk tiyatro ve sinema oyuncusu
 1963 - mikkey dee, yunan asıllı i̇sveçli müzisyen ve söz yazar
 1963 - dunga, brezilyalı eski futbolcu
 1963 - dermot mulroney, amerikalı oyuncu ve yönetmen
 1963 - rob schneider, amerikalı sinema oyuncusu
 1964 - darryl worley, amerikalı country müzik şarkıcısı
 1968 - vanilla ice, amerikalı müzisyen
 1964 - marco van basten, hollanda millî takımında da oynayan emekli futbolcu ve teknik direktör
 1965 - ruud hesp, hollandalı eski kaleci
 1965 - denis irwin, i̇rlandalı futbolcu
 1967 - vanilla ice, amerikalı rapçi, şarkıcı ve oyuncu
 1967 - adam schlesinger, amerikalı şarkıcı, söz yazarı, albüm yapımcısı ve gitarist (ö. 2020)
 1973 - arzum onan, türk dizi oyuncusu
 1974 - muzzy i̇zzet, türk futbolcu
 1975 - johnny whitworth, amerikalı oyuncu
 1976 - guti hernández, i̇spanyol futbolcu
 1976 - piper perabo, amerikalı sinema oyuncusu
 1978 - inka grings, alman teknik direktör ve eski futbolcu
 1978 - marek saganowski, polonyalı millî futbolcu
 1979 - simão sabrosa, portekizli futbolcu
 1980 - samaire armstrong, japonya doğumlu amerikalı aktris ve model
 1980 - alejandro rubén capurro, arjantinli futbolcu
 1981 - frank iero, amerikalı müzisyen ve my chemical romance grubunun gitaristi
 1982 - justin chatwin, kanadalı oyuncu
 1984 - hanna hilton, amerikalılar porno yıldızı
 1985 - stefani morgan, amerikalı porno yıldızı
 1988 - cole aldrich, amerikalı profesyonel eski basketbolcu
 1988 - sébastien buemi, i̇sviçreli yarış pilotu
 1993 - letitia wright, guyanalı oyuncu 
 1994 - sezgi sena akay, türk oyuncu
 1995 - predrag rajković, sırp futbolcu 
 1996 - musa muhammed, nijeryalı futbolcu
 1997 - marcus rashford, i̇ngiliz futbolcu
 2005 - leonor de borbón, i̇spanya kralı vi. felipe ve letizia ortiz'nın büyük çocuğu olarak i̇spanya tahtının varisi

ölümler 
 644 - ebû lü'lüe, halife ömer'i öldüren i̇ranlı köle (d. yaklaşık 600)
 932 - muktedir, 908-929 ile 929-932 dönemlerinde iki kez halife olmuştur (d. 895)
 1005 - abe no seimei, japonya'da heian döneminde önde gelen onmyōji (d. 921)
 1320 - ricoldus de monte crucis, i̇talyan dominikan keşişi (d. 1243)
 1448 - viii. i̇oannis, 1425 ile 1448 arasında, tek bizans i̇mparatoru olarak hüküm sürmüştür (d. 1392)
 1617 - alphonsus rodríguez, i̇spanyol bir cizvit (d. 1532)
 1659 - john bradshaw, i̇ngiliz hakim (d. 1602)
 1661 - köprülü mehmed paşa, osmanlı sadrazamı (d. 1578)
 1732 - viktor amadeus ii, savoy hanedanı'nın başı ve 1675'ten 1730'a kadar savoy eyaletlerinin hükümdarıydı (d. 1666)
 1744 - leonardo leo, i̇talyan barok besteci (d. 1694)
 1793 - jacques pierre brissot, girondistenlerin fransız meclisindeki sözcüsü (d. 1754)
 1806 - kitagawa utamaro, japon ukiyo-e ustası (d. 1753)
 1879 - jacob abbott, amerikalı çocuk kitapları yazarı (d. 1803)
 1879 - joseph hooker, amerikalı general (d. 1814)
 1884 - marie bashkirtseff, ukrayna doğumlu ressam ve heykeltıraş (d. 1858)
 1916 - charles taze russell, amerikalı restorasyoncu yazar ve pastör (d. 1852)
 1918 - egon schiele, avusturyalı ressam (d. 1890)
 1925 - mikhail frunze, sovyet askerlik teorisyeni ve kızıl ordu'nun kurucularından (d. 1885)
 1926 - harry houdini, macar asıllı amerikalı illüzyonist (d. 1874)
 1932 - ali rıza paşa, osmanlı i̇mparatorluğu sadrazamı (d. 1860)
 1939 - otto rank, avusturyalı psikanalist, yazar ve filozof (d. 1884)
 1943 - max reinhardt, alman sinema yönetmeni (d. 1873)
 1945 - henry ainley, i̇ngiliz sinema oyuncusu (d. 1879)
 1962 - louis massignon, fransız katolik bir i̇slam alimi ve katolik-müslüman karşılıklı anlayışının öncülerindendir (d. 1883)
 1963 - mesut cemil, türk besteci (d. 1902)
 1963 - henry daniell, i̇ngiliz oyuncu (d. 1894)
 1964 - theodore freeman, amerikalı bir havacılık mühendisi, abd hava kuvvetleri subayı, test pilotu ve nasa astronotuydu (d. 1930)
 1965 - rita johnson, amerikalı oyuncu (d. 1913)
 1973 - malik bin nebi, cezayirli yazar ve fikir adamı (d. 1905)
 1983 - george halas, amerikalı amerikan futbolu oyuncusu, koçu ve takım sahibi (d. 1895)
 1983 - şerif raşidov, özbek sovyet sosyalist cumhuriyeti komünist parti lideri (d. 1917)
 1984 - i̇ndira gandhi, hint siyasetçi (d. 1917)
 1985 - nikos engonopulos, yunan şair ve ressam (d. 1910)
 1986 - robert s. mulliken, amerikalı fizikçi, kimyacı ve nobel kimya ödülü sahibi (d. 1896)
 1993 - federico fellini, i̇talyan yönetmen (d. 1920)
 1993 - berna moran, türk yazar (d. 1921)
 1993 - river phoenix, amerikalı sinema oyuncusu (d. 1970)
 1996 - marcel carné, fransız sinema yönetmeni (d. 1906)
 2002 - mihail stasinopulos, yunanistan cumhuriyeti'nin 1. cumhurbaşkan (d. 1903)
 2003 - fuat örer, türk öykü ve oyun yazarı (d. 1939)
 2006 - pieter willem botha, güney afrika'nın ilk devlet başkanı (d. 1916)
 2007 - erdal i̇nönü, türk bilim insanı ve siyasetçi (d. 1926)
 2010 - evlin bağçeban,  türk müzisyen ve şarkıcı (d. 1928)
 2011 - flórián albert, macar futbolcu (d. 1941)
 2014 - ciguli, türk müzisyen ve akordeon virtüözü (d. 1957)
 2016 - silvio gazzaniga, i̇talyan heykeltıraş (d. 1921)
 2016 - vladimir zeldin, rus tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1915)
 2017 - mircea drăgan, rumen film yönetmeni (d. 1932)
 2017 - abubakari yakubu, ganalı futbolcu (d. 1981)
 2019 - ebrahim abadi, i̇ranlı tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1934)
 2019 - enrico braggiotti, monakolu bankacı ve siyasetçi (d. 1923)
 2019 - tarania clarke, jamaikalı millî futbolcu (d. 1999)
 2019 - ann crumb, amerikalı oyuncu, şarkıcı ve hayvan hakları savunucusu (d. 1950)
 2019 - geetanjali, hint oyuncu (d. 1947)
 2019 - florence giorgetti, fransız tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1944)
 2020 - sean connery, i̇skoç sinema oyuncusu ve oscar ödülü sahibi (d. 1930)
 2020 - charles gordon, amerikalı film yapımcısı (d. 1947)
 2020 - necmeddin kerim, iraklı kürt siyasetçi, doktor ve eski kerkük valisi (d. 1949)
 2020 - arturo lona reyes, meksikalı piskopos (d. 1925)
 2020 - mf doom, i̇ngiliz-amerikalı rap müzik sanatçısı (d. 1971)
 2020 - marius žaliūkas, litvan millî futbolcu (d. 1983)
 2021 - doğan akhanlı, türk yazar (d. 1957)
 2021 - frank farrar, amerikalı siyasetçi ve hukukçu (d. 1929)
 2021 - dorothy manley, i̇ngiliz kısa mesafe koşucusu (d. 1927)
 2021 - antonia terzi, i̇talyan aerodinamikçi ve mühendis (d. 1971)
 2021 - catherine tizard, yeni zelandalı siyasetçi (d. 1931)
 2021 - antónio topa, portekizli mühendis ve siyasetçi (d. 1954)
 2021 - andrzej zaorski, polonyalı aktör, seslendirmen ve kabare sanatçısı (d. 1942)

tatiller ve özel günler 
 cadılar bayramı

1031
31