Vespa

vespa, basit bir motosiklet modeli olan scooter'den geliştirilmiştir. 1946 yılında i̇talyan piaggio & co. s.p.a. firması tarafından üretilmiştir. vespa tarihin en önemli ve en iyi motosikletlerindendir.

başlangıçta, vespa motor mekanizmasının görünen bölgelerini ve kirlerini koruyan boyalı bir saçla kapatılmış, düz bir ayak koyma yeri olan ve dizleri koruyan bir rüzgarlığı olan scooter tipi motor olarak bilindi. ancak popüler kültürde çok beğenildi ve muazzam bir şöhret yakaldı. öyle ki, vespa çok tutuldu ve zarif kişisel taşımacılığın bir sembolü haline geldi.

tarihçe 
vespa düşüncesinin temeli ii. dünya savaşı öncesinde amerika'da üretilen cushman scooterlara dayanmaktadır. o yıllarda i̇talya’da bu scooterlardan çok sayıda bulunmaktaydı. i̇talyan’lar bu scooterları paraşütlü birliklerin ve denizcilerin kara ulaşımında kullanması için washington’dan satın almışlardı. amerikan ordusu ise cushman scooterları nazi birliklerine karşı kullanmaktaydı. nazi güçleri işgal ettikleri bölgelerde köprü ve yolları parçalayarak müttefik devletlerin onlara ulaşmasını engellemeye çalışıyorlardı. cushman scoterların başarısı ise bozuk arazide kullanılabilmelerinde saklıydı.

piaggio ise bu yıllarda havacılık endüstrisinde faaliyet göstermekteydi. savaş sonrasında ekonomisi çöken i̇talya’da otomotiv ve havacılık sektörünün gelişmesi çok zor görünüyordu. ayrıca sürekli yapılan hava bombardımanı esnasında yolları parçalanan i̇talyan şehirlerinde otomobil kullanmak neredeyse imkansızlaşmıştı. çözüm ise piaggio’nun 2. nesil sahibi enrico piaggio’dan geldi; “vespa”.

i̇lk piaggio scooter 1945 yılında mp5 (moto piaggio no.5) kod adı ile tasarlandı. bu modelin diğer ismi ise i̇talyanca’da donald duck karakterinin ismi olan paperino idi. esasen havacılık endüstrisi için çalışan tasarımcıların yaptıkları işi enrico piaggio beğenmedi ve derhal yeni bir prototip modelin emrini verdi. bu sayede ilk prototip müze raflarındaki yerine kaldırılmış oldu. yeni tasarım ise 1946 yılında tamamlandı ve 23 nisan 1946 saat tam olarak 12:00′de floransa’daki patent ofisi tarafından patenti alınarak doğmuş oldu.

vespa'nın en büyük reklamı ise 1952 yılında audrey hepburn ve gregory peck'in vespa ile roma'yı bir uçtan bir uca dolaştıkları roma tatili ile olmuştur. bu filmden sonra 100,000 üzerinde vespa satılmıştır. 

vespa'nın öyküsü ayrıca vespa mucizesi adlı 2019 yapımı filmin de esin kaynağı olmuştur.

vespa modelleri 
bugüne kadar 138 farklı vespa modeli üretilmiştir. halen px, s, primavera, gt ve gts olmak üzere 5 farklı seri üretimine devam edilmektedir.

eski 
 paperino – 1945 yılında üretilen ilk prototip
 vespa 150 tap – fransız ordusu tarafından modifiye edilmiş ve anti-tank silahları ile donatılmış vespa modeli
 vnc super 125
 vbc super 150
 vba 150
 vb1 150
 vbb 150
 125 gt
 v9a
 vna
 vnb 125
 vespa u - u harfi i̇talyanca'da ekonomik anlamına gelen "utilitaria"'nın baş harfidir. 1953 modeli 110.000 i̇talyan liretine (yaklaşık 175$) satıldı ve 7000 adet üretildi
 gs 150
 gs 160
 ss 180
 vespa 90 (3 vites)
 vespa 50 (3 vites)
 ss50 (4 vites)
 ss90 (4 vites) - 90 ss super sprint
 150 gl
 90 racer
 125 ts
 100 sport
 125 gtr
 vlb 150 sprint
 vlb 150 sprint veloce (vespa sprint)
 180 super sport
 rally 180
 rally 200
 125 nuova (vma-1t) - prelude to primavera
 primavera 125 also et3 (3 port version)
 pk 50
 pk 50 xl
 pk 50 roma (automatic)
 50 s
 50 special
 50 special elestart
 50 sprinter / 50 sr (d)
 50 special revival (1991 yılında sınırlı sayıda (3000adet) üretildi ve sadece i̇talya'da satıldı)
 cosa 1 - 125 cc, 150 cc, 200 cc
 cosa 2 - 125 cc, 150 cc, 200 cc
 p 80 / p 80 e (fransa)
 p 80 x / px 80 e (fransa)
 pk 80 s / elestart
 pk 80 s automatica / elestart
 pk 100 s / elestart
 pk 100 s automatica
 pk 100 xl
 pk 125 xl / elestart
 pk 125 s
 pk 125 e
 pk 125 automatica (otomatik vites)
 p 125 x
 px 125 e/electronic
 p 200 e
 px 200 e fl
 px 200 serie speciale (sadece i̇ngiltere'de satılmak üzere 400 adet üretildi)
 t5 / elestart (5 port engine 125 cc p series)
 t5 classic (5 port engine 125 cc p series)
 t5 millennium (5 port engine 125 cc p series) (sadece i̇ngiltere'de satılmak üzere 400 adet üretildi)

güncel 
 et2 50 - 2-stroke
 et4 50 - 4-stroke
 et4 125 (avrupa modeli)
 et4 150 (avrupa modeli)
 et4 150 (abd modeli)
 et8 150 (doğu modeli)
 gt 125 (granturismo 125)
 gt 200 (granturismo 200)
 gts 250ie
 gts 250 super - 278cc'lik model kısa bir süre için sadece abd'de satıldı. hemen sonrasında gts 300 super onun yerini aldı.
 px 125
 px 150 (2004 yılında abd ve canada pazarına tekrar sunuldu)
 px 200
 2008 vespa lx150
 946

hâlen üretilenler 
 lx 50
 lx 125
 lx 150
 lxv 50 (lx50 modelinin 60. yıl özel üretim modeli)
 lxv 125 (lx125 modelinin 60. yıl özel üretim modeli)
 gt 60° 250 cc limited edition.
 gts 125
 gts 250ie
 gts 250 i.e. abs
 gts 300 (2010)
 gts 300 super (2008)
 gtv 125 (gt125 modelinin 60. yıl özel üretim modeli)
 gt60 (gts250 modelinin 60. yıl özel üretim modeli)
 gtv 250
 px 30 125
 yeni px 2011 150 (ve daha sonra 125)
 s 50 and s 125 yeni model 2007
 s 150 (2008)
 zafferano 50 cc ve 125 cc

kaynakça 

1946'da kurulan şirketler
i̇talya merkezli motosiklet üreticileri
i̇talyan markaları