Gülün Adı

gülün adı (orijinal adı: il nome della rosa),  i̇talyan yazar umberto eco'nun 1980'de yayımlanan tarihi polisiye romanı.

1327'de i̇talya'daki bir manastırda zehirlenerek öldürülen bir rahibin ardından başlatılan cinayet soruşturmasını anlatırken orta çağ avrupası'nın olaylarını ve ortaçağ felsefesini ele alır. yazarın ilk romanı olan eser, 1980 yılında yayımlanmasından sonra kısa zamanda birçok dile çevrilmiş, 1986 yılında filme uyarlanmıştır. dünya çapında en çok satan kitaplar listesinde yer alır ve birçok uluslararası ödüle değer görülmüştür.

yedi günlük zaman dilimine bölünerek yazılan romanda olaylar, fransiskenler ile papa arasında dinsel ve siyasal gerginlik yaşanan bir ortamda geçer. yazar, olayları benedikten rahip adso'nun ağzından ben diliyle ve orta çağın olayları ile paralellik kurarak anlatır. orta çağın kilise kavgalarına, papa ile din adamları arasındaki mezhep çatışmalarına, i̇sa’nın yoksulluğu üzerine tartışmalara, din adamları ve halk arasındaki sapkınlıklara, işkencelere yer verilir.

romana ilham veren mekan, torino metropoliten şehri'ne yakın dağlık bir bölgedeki sacra di san michele manastırı'dr.

eserin adı 
yazar, 12. yüzyılda yaşamış benedikten bernardo morliacense’nin bir dizesinden esinlenerek salt bir rastlantı sonucu esere “gülün adı” adını verdiğini belirtmiştir:

roman özeti 

1327'de i̇talya’nın kuzeyindeki bir kilisede bir cinayet işlenir. kütüphanede kitap kopyalamada görevli olan otranto’lu rahip adelmo, ölü bulunmuştur. eski bir sorgucu rahip olan william, davayı araştırmak için görevlendirilir. william, çırağı dom adso’yu da yanına alarak yola çıkar. gülün adı, adso'nun bu yedi gün süren bu soruşturma sırasında latince kaleme alınmış anılarını içerir. adso'nun babası i̇mparator’un yanında savaşan bir barondur ve rahibin yanında daha güvende olacağı düşüncesiyle adso'yu rahip william'a çırak vermiştir. o dönemde papa  gittikçe zenginleşmekte ve i̇sa'nın yoksul olduğunu, kilisenin de yoksul olması gerektiğini savunan fransiskenleri yok etme hareketi sürdürmektedir. kutsal roma i̇mparatoru olarak milano'da taç giyen bavyeralı ludwig roma'ya yönelmiştir. i̇mparator ile papa'nın buluşmasının arifesinde william ile adso cinayet soruşturması için yola çıkar.

uzun ve yorucu bir yolculuğun ardından manastıra geldiklerinde başrahip, william'a keşişleri sorgulama ve manastırda serbestçe dolaşma yetkisi verir ancak kütüphaneye girmenin yasak olduğunu belirtir. kütüphane, "aedificium" denilen olağandışı büyüklükte, manastırın diğer yapılarından eski bir binadır. tasarımını yalnızca kütüphaneci bilir ve bu sırrı kendinden sonraki kütüphaneciye aktarır.  bazı kitapların sapkın ve yanlış bilgiler içerdiği ve okunmaması gerektiği düşünülmektedir. bu yüzden rahipler, yazıhanene çalışıp el yazmalarını kopyalar, düzenlerler ancak kütüphaneye giremezler. bu açıklamalardan sonra william'ın kitaplığa girme isteği daha da çok artar. william ve adso yedi günde yedi ölüm olayıyla karşılaştıktan sonra gerçeğe  ulaşırlar.

başlıca karakterler 

 melkli dom adso - william'ın çömezi (anlatıcı rahip)
 baskerwilleli william - araştırmacı rahip
manastır rahipleri
 fossonovalı abbonne - benediktin manastırı başrahibi
 hildesheimli malachi - kütüphaneci
 sankt wendelli severinus - şifalı bitkiler uzmanı
 otrantolu adelmo - minyatür ustası
 casaleli ubertino - fransisken tarikatından sürgün (william'ın arkadaşı)
 grottaferatalı alinardo - yaşlı rahip
 varagineli remigio - kilercibaşı
 burgoslu jorge - yaşlı, bilgili kör rahip
 arundelli berengar - kütüphane yardımcısı
 morimondolu nicola - cam ustası
 allessandrialı aymaro - kitap müstensihi
 upsalalı benno - sözbilimci
 salvamecli venantius - yunanca, arapça çevirmeni
 salvatore - kilercibaşının yardımcısı
diğerleri
 bernardo gui - sorgucu, papanın elçisi
 cesenalı michele - fransisken tarikatı lideri

bazı ödülleri 

 1981 strega ödülü
 1982 médicis ödülü
 1990 tüm zamanların en i̇yi 100 polisiye kitabı listesi
 1999 le monde'un yüzyılın 100 kitabı listesi

dış bağlantılar 
  umberto eco, gülün adı romanını yazmaya nasıl başladığını anlatıyor (türkçe altyazılı)

kaynakça 

umberto eco romanları
1980 romanları
i̇lk romanlar
i̇talyanca romanlar
i̇talyan tarihî romanları
konusu kütüphanede geçen eserler
göstergebilim ile ilgili kitaplar
kurguda 1320'ler
i̇talyan felsefi romanları
konusu manastırlarda geçen eserler
20. yüzyıl i̇talyan romanları
sinemaya uyarlanmış i̇talyan romanları
tiyatroya uyarlanmış i̇talyan romanları
üstkurmaca ile ilgili romanlar
din ile ilgili romanlar
konusu i̇talya'da geçen romanlar
din felsefesi
postmodern romanlar
kurguda engizisyon
14. yüzyılda geçen romanlar