Round Midnight (film)

round midnight (türkçe: geceyarısına doğru) 1986 abd - fransa ortak yapımı dramatik müzikal filmdir. "round midnight" ('round midnight veya around midnight) türkçede "gece yarısı sularında" anlamına gelmektedir.

fransız yönetmen bertrand tavernier'nin yönettiği ve david rayfiel'le birlikte senaryosunu yazdığı filmin oscar ödüllü müziklerini caz müziğinin efsanevi isimlerinden biri olan herbie hancock yapmıştır. herbie hancock ve ayrıca caz dünyasının birçok ünlü ismi filmde kısa rollerde oynuyorlar, müzikleriyle de filme katkıda bulunuyorlar. bundan başka martin scorsese ve philippe noiret'nin de filmde kısa birer rolü var. filmin yapımcılığını ise warner bros. adına irwin winkler üstlenmiştir. film adını thelonious monk'un 1944'te bestelediği aynı adlı caz şarkısından almıştır.

film "dale turner" adındaki amerikalı siyahi bir caz saksafoncusunun 1950'li yıllarda paris'te geçen dramatik  öyküsünü anlatmaktadır. aslında bu öykü yarı biyografik de sayılabilir, zira bu hayali tenor saksafoncu "dale turner"ın öyküsü, gerçekte yaşamış iki efsane cazcının, yani tenor saksafoncu lester young ile caz piyanisti bud powell'ın gerçek hayat öykülerinin bir karışımıdır. zaten bertrand tavernier filmini bu iki cazcıya ithaf etmiştir. senaryo yazılırken francis paudras'ın dance of the infidels (i̇nançsızların dansı) adlı biyografik-anı kitabından da esinlenilmiştir. francis paudras, bud powell'ın paris günlerinden arkadaşıydı ve filmde francis karakteriyle canlandırılmaktadır.

filmde ise "dale turner"ı gerçek hayatta da bir caz efsanesi olan, gelmiş geçmiş en iyi tenor saksafonculardan biri sayılan dexter gordon (d. 1923 - ö. 1990) canlandırıyor.

filmin ilk gösterimi toronto film festivali'nde yapılmış, ertesi yıl da herbie hancock'a "en i̇yi özgün müzik" oscarı verilmişti. aynı yarışmada dexter gordon da "en iyi erkek oyuncu" ödülüne aday gösterilmişti. hancock aynı dalda fransa'nın oscarı sayılan césar ödülünü de almıştı.

konusu 
siyahi caz saksafoncusu dale turner (dexter gordon), 1950'lerin new york'unda alkolle olan savaşını yavaş yavaş kaybetmek üzeredir. ailesinden uzak, hayatla olan bağları teker teker kopmakta iken, paris'te müzik yapması için bir teklif alır. 1950'lerde birçok amerikalı siyahi müzisyen de aynı şeyi yapmaktadırlar, çünkü fransa'nın bu sanat başkentinde amerika'dakinin aksine insanların derisinin renginin hiç önemi yoktur.

artık kendi ülkesinde unutulmaya yüz tutmuş bir müzisyen olan dale turner, paris'te francis borler (francois cluzet) adında caz müziğine aşık bir fransız gençle arkadaş olur. borler'ın sürgündeki bu saksafoncunun karanlık yanlarını, yani alkol ve uyuşturucu bağımlısı olduğunu, ayrıca büyük bir depresyonun içinde olduğunu keşfetmesi uzun sürmez. sanatçının hayatından endişe eden borler artık onun koruyucu meleği olmuştur, onun yardımıyla dale turner'ın sanat performansında gözle görülür bir gelişme olur ancak bunun da bir bedeli vardır.

film hakkında notlar 
 filmin müziklerini yapan cazın devlerinden herbie hancock'ın aynı zamanda caz dünyasının büyülü ve melankolik atmosferini yaratmada yönetmen bertrand tavernier'ye danışmanlık yapması ve filmde kendisin de performansını sergilemesi, filmdeki tenor saksafoncu dale turner'ı gerçek hayatta da efsane bir caz saksafoncusu olan dexter gordon'un canlandırması, ayrıca caz dünyasının birçok ünlü sanatçısının filmde boy göstermesi filmi otantik yapan etmenlerden birkaçıdır.

oyuncu kadrosu

filmin müziği 
filmde kullanılan bütün şarkılar canlı kayıtlardır, hiçbirisi post prodüksiyon sırasında dublajla eklenmemiştir. filmde duyulan caz şarkıları şunlardır:
 "'round midnight" - beste: thelonious monk - cootie williams ve bernard hanighen. seslendiren: bobby mcferrin
 "as time goes by" - beste: herman hupfeld
 "society red" - beste: dexter gordon
 "fairweather" - beste: kenny dorham - seslendiren: chet baker
 "now's the time" - beste: charlie parker
 "una noche con francis" - beste: bud powell
 "autumn in new york" - beste: vernon duke
 "minuit aux champs elysees" - beste: henri renaud
 "body and soul" - beste: edward heyman, robert sour, frank eyton ve johnny green
 "i cover the waterfront" - beste: edward heyman ve johnny green. seslendiren: guy marchand
 "watermelon man" - beste: herbie hancock
 "the peacocks" - beste: jimmy rowles
 "it's only a paper moon" - beste: billy rose, e.y. harburg ve harold arlen
 "tivoli" - beste: dexter gordon
 "how long has this been going on?" - beste: ira gershwin ve george gershwin. seslendirenler: lonette mckee ve jimmy gourley
 "put it right here" - beste: bessie smith. seslendiren: sandra reaves-phillips
 "rhythm-a-ning" - beste: thelonious monk
 "i love paris" - beste: cole porter
 "i love a party" - beste: herbie hancock ve chan parker
 "what is this thing called love?" - beste: cole porter. seslendiren: bobby mcferrin
 "chan's song" ("never said") beste: herbie hancock ve stevie wonder. seslendiren: bobby mcferrin

soundtrack albümü 
filmin soundtrack albümünde yer alan parçalar ise şunlardır:
 'round midnight (albüm versiyonu)
 body and soul (albüm versiyonu)
 bérangère's nightmare (albüm versiyonu)
 fair weather (albüm versiyonu)
 una noche con francis (albüm versiyonu)
 the peacocks (albüm versiyonu)
 how long has this been going on? (albüm versiyonu)
 rhythm-a-ning (albüm versiyonu)
 still time (albüm versiyonu)
 minuit aux champs-elysées (albüm versiyonu)
 chan's song (never said) (albüm versiyonu)

filmde performans sergileyen cazcılar 
filmde performans sergileyen gerçek caz sanatçılarından birkaçı şunlardır.
 dexter gordon -  başrolde oynuyor (gerçek hayattaki ünlü tenor saksafoncu lester young ve piyanist bud powell'ın karışımı olan hayali karakter dale turner'ı canlandırıyor)
 herbie hancock hem filmin oscar'lı müziklerini besteledi, hem de filmde besteleri seslendiriliyor.
 freddie hubbard - trompet
 bobby hutcherson
 john mclaughlin
 wayne shorter - tenor saksafon ve soprano saksafon
 pierre michelot
 eric le lann
 ron carter - bas
 cedar walton - piyano
 billy higgins

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 roger ebert'in eleştirisi (i̇ngilizce)

amerika birleşik devletleri dramatik filmleri
fransa dramatik filmleri
fransa-amerika birleşik devletleri ortak yapımı filmler
film ödülü sahipleri
müzikal filmler
psikolojik filmler
tarihî filmler
konusu new york'ta geçen filmler
bertrand tavernier'nin senaryosunu yazdığı filmler
david rayfiel'ın senaryosunu yazdığı filmler
bruno de keyzer'in görüntülediği filmler
bertrand tavernier'nin yönettiği filmler
herbie hancock'un müziğini yaptığı filmler
warner bros. filmleri
irwin winkler'ın yapımcısı olduğu filmler
1980'lerde i̇ngilizce filmler
1986 çıkışlı dramatik filmler
1980'lerde fransızca filmler