mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Net alan derinliği

alan derinliği ya da net alan derinliği fotoğraf, hareketli resim gibi görsel çalışmalarda, görüntünün netlendiği kameraya en yakın ve en uzak yerler arasında kalan alan. diyafram açıklığı, objektif türü, odak uzaklığı, konuya uzaklık gibi durumların da içinde bulunduğu  bir dizi değişken net alan derinliğini etkilemektedir.

derin odaklama ya da deep focus net alan derinliğini sahnenin önündeki ve arkasındaki objeleri de kapsayacak kadar geniş tutan fotoğrafik ve sinematografik tekniktir. böylece derinlemesine düzenlenmiş sahnede odak dışı yer bulunmaz ve görüntü seyirciye eş önemde sunulan ön, orta ve arka plandan oluşur. kısacası, "derin odaklama" tekniği sayesinde görüntü derinliği daha iyi değerlendirebilir. bunun karşıtı olan sığ odaklama ya da shallow focus tekniğinde ise, diyalog içinde olan oyuncular veya önemi vurgulanmak istenen nesneler birbirlerine olabildiğince yakın tutularak, arka plandaki diğer oyuncu ve nesneler bulanık bırakılır. ve daha sığ alan derinlikleri elde edilmiş olur.

sinemada, orson welles ile görüntü yönetmeni gregg toland "derin odaklama" tekniğin en bilinen temsilcileri olarak görülür. özellikle bu ikilinin bir eseri olan citizen kane (1941) filmi, söz konusu tekniğin kullanımı için gerçek bir ders kitabı niteliğindedir.

lakin, welles ile toland’dan önce de, 1920’li ve 1930’lu yıllarda, erich von stroheim ve jean renoir gibi, derin odaklama tekniğini filmlerinde uygulayan yönetmenler vardı. toland ile sık sık çalışan william wyler da bu yöntemi tercih edenler arasındaydı.

film ve video teknolojisi
sinema ve video terminolojisi
fotoğrafçılık teknikleri
Doli incapax

doli incapax, latince bir hukuk terimidir. ceza ehliyeti olmayan kimseleri tanımlamak için kullanılır (karş. doli capax). dolus (pl. doli): kusur, hile ve incapax (karş. en. incapable): ehliyetsiz, iktidarsız, elinden gelmez sözcüklerinden oluşmuştur.

bu gruptan sayılan kişiler eylemlerinden ötürü cezalandırılmaz. türk mevzuatında bu konudaki ayrıntılı düzenleme 5237 sayılı türk ceza kanunu'nun 2. kısmının 2. bölümünde 31. vd. maddelerinde yer almaktadır.

ayrıca bkz: ceza ehliyeti

ceza hukuku
hukuk terimleri
İran'daki yerleşim birimleri listesi

i̇ran'daki şehirler ve şehristanlar listesi, i̇ran'ın 31 eyaletini (ostan), bu eyaletlere bağlı olan şehristanları ve bunlar içindeki şehirleri düzenli biçimde içeren listedir.

batı azerbaycan eyaleti

buşehr eyaleti

çaharmahal ve bahtiyari eyaleti

doğu azerbaycan eyaleti

elburz eyaleti

erdebil eyaleti

fars eyaleti

gilan eyaleti

gülistan eyaleti

güney horasan

hamedan eyaleti

huzistan eyaleti

hürmüzgan eyaleti

i̇lam eyaleti

i̇sfahan eyaleti

kazvin eyaleti

kirman eyaleti

kirmanşah eyaleti

kohkiluye ve buyer ahmed eyaleti

kum eyaleti

kuzey horasan eyaleti

kürdistan eyaleti

luristan eyaleti

mazenderan eyaleti

merkezi eyaleti

razavi horasan eyaleti

semnan eyaleti

sistan ve belucistan eyaleti

tahran eyaleti

yezd eyaleti

zencan eyaleti 

yerleşim birimleri
yerleşim birimleri listeleri
Andrea Palladio

andrea palladio (d. 30 kasım 1508 - ö. 19 ağustos 1580), i̇talyan mimar ve birçok kişi tarafından batı mimarisinin en fazla örnek alınan ismidir.

andrea di petro della gondola olarak doğan mimar, taş oymacılığı ve heykeltıraşlık üzerine eğitim aldı. 30'lu yaşlarında sahip olduğu ün sayesinde; kont gian giorgio trissino'nun ilgisini çekti ve o'na yunan bilgi tanrıçası pallas athene'ı çağırıştıran palladio ismini taktı. en önemli eserlerinden biri, 1550 yılında i̇talya'da yapılmış olan villa rotonda' dır.

evrende uyum ve armoni yaratan müzik sistemlerini inceledi ve sonra bunu yapılarda kullanılabilecek oran sistemlerine adapte etmeyi denedi.

kaynakça 

1508 doğumlular
padova doğumlular
1580 yılında ölenler
16. yüzyılda i̇talyan mimarlar
Evoluon

evoluon, hollanda’nın eindhoven şehrinde bir bina. mimar louis kalff’ın eseridir.

sanayi devrimi’nin bir simgesi olması için inşa edilen bina, bir ufo’yu andıran futuristik şekliyle dikkat çekmektedir. beton kubbesinin çapı 77 metredir ve toplam uzunluğu 169 kilometre olan kablolar sayesinde yerinde tutulmaktadır.

evoluon, 1966 yılında ünlü philips firması tarafından, bu firmanının 75. yıldönümü onuruna eindhoven şehrine hediye edilmiştir. 1989 yılına kadar dünyadaki yeni (özellikle philips imzalı) teknolojik keşifleri sergileyen interaktif bir müze olarak kullanılan bina, o tarihten sonra ziyarete kapatılarak, 1996 senesinden itibaren bir kongre merkezi işlevini görmüştür.

birçok meraklısı binanın yeniden ziyarete açılması için girişimlerde bulunmaktadırlar.

dış bağlantılar 
 evoluon resmi sitesi 
 evoluon’un tarihi (hollandaca ve i̇ngilizce) 

hollanda'daki kongre ve fuar merkezleri
kuzey brabant'taki yapılar
evoluon
hollanda'daki bilim müzeleri
2006 Hollanda genel seçimleri

2006 hollanda genel seçimleri, hollanda'da 22 kasım 2006 tarihinde yapılan genel seçimlerdir. hollanda temsilciler meclisi'nin 150 yeni üyesi belirlendi.

sonuçlar

kaynakça 

hollanda'da genel seçimler
hollanda genel seçimleri
genel seçimleri
FreeCell

freecell, microsoft windows ile beraber gelen bir kâğıt oyunudur. amaç sol taraftaki 4 haneyi kullanarak sağdaki bölmelere kâğıtları 1'den başlayarak yerleştirebilmektir. soldaki hane sayısı kadar sıralı (kırmızı-siyah üst üste gelir) kâğıtlar taşıma yapılır. bilinenin aksine batak oyunu ile ilgisi yoktur.

fransız iskambil oyunları
Kardinal

kardinal, hristiyan katolik kilisesi'nin ruhban sınıfının papa'dan sonra en yüksek mevkiye sahip din adamı. kardinal olacak din adamları mevcut papa tarafından aday gösterilirler. bir sonraki papa'yı kendi aralarından seçerler.

kardinal kelimesi latince cardo/cardin (menteşe) kelimesinden türemiştir. kilisenin temel dayanağı anlamında bu isim verilmiştir.

kardinallik kurumu tamamen kilise hukukuna dayanır. kökü belli değildir. i̇lk zamanlarda gerek roma'da, gerek roma dışında papaz kardinallik veya diyakoz kardinallik kilisenin önemli kişilerine (majores romange ecclesiae) verilen isimdi. 7. yüzyıldan itibaren papalar roma çevresine dağılmış bulunan küçük piskoposları törenlerde ve yönetimde kendilerine yardımcı olmaları için roma'ya çağırmaya başladılar. bu piskoposlara 8. yüzyılda kardinal unvanı verildi. kısaca, eskiden kardinallik roma'da papanın en önemli yardımcılarına ve danışmanlarına verilen unvandı. 1059'da papa nicolaus ii, kardinallere papanın seçiminde önemli fakat tekelci olmayan bir rol verdi. 1179'da toplanan üçüncü laterano meclisinde papayı seçme hakkı kardinallerin tekeline verildi (2/3 çoğunlukla).

zaman zaman din alanından çıkarak politik konularda da görüş beyan etmektedirler. i̇talyan kardinal gaicomo biffi i̇talyan hükûmetinin i̇talya'nın "ulusal kimliğini" korumak için müslüman göçmenlerin sayısını dengelemek amaçlı katolik göçmenlere de destek vermesi gerektiğini söylemiş ve tartışmalara yol açmıştır.

görevleri 
kilise yasası kardinallerin görevlerini şöyle tanımlar:

 kardinaller, papanın senatosunu meydana getirir.
 katolik kilisesinin yönetiminde onun başlıca danışman ve yardımcılarıdır.
 bir sonraki papa'yı kendi aralarından seçerler.

dipnotlar 

 
kilise unvanları
Miki Fare

miki fare (), 1928'de walt disney tarafından yaratılmış ve seslendirilmiş karikatürlü karakteridir. the walt disney company'nin sembolü hâline gelmiştir ve doğum günü steamboat willie'deki ilk performansı olan 18 kasım 1928 olarak kullanılır. antropomorfik bir faredir. kırmızı şort, büyük sarı ayakkabılar ve beyaz bir eldiven giyer. miki, dünyanın en tanınan kurgusal karakterlerinden biridir. 

önceki bir disney karakteri olan şanslı tavşan oswald'ın yerini almak üzere yaratılan miki, ilk olarak ilk sesli çizgi filmlerden biri olan steamboat willie (1928) adlı kısa filmde halka açık olarak ilk kez kısa plane crazy'de göründü.

basit bir fare tasarımından başlayan miki fare karakteri, birçok çizgi filmi de çekilmiş ve dünyada en fazla tanınan sembollerden biri haline gelmiştir.

walt disney, miki fare karakterini 1928'den 1946'ya kadar seslendirmiştir.

dış bağlantılar 
 disney'in miki fare sayfası

kaynakça
Kardiyograf

kardiyograf, kalp faaliyetlerini grafik olarak yazabilen alet.

mekanik kardiyograflar, bir manometre aracılığıyla basınç değişikliklerini yazar. i̇ki çeşidi vardır; biri fransız fizyoloğu marey tarafından geliştirilen üstü kauçuk bir zarla kaplı madensel bir kapsüldür. kalbin tepesi hizasında göğüs duvarı üzerinde tutulur (kalbin vuruşlarının göğüs duvarı üzerindeki itişleri basınç değişikliklerini meydana getirir); öbürü, kalp boşlukları içindeki basınç değişikliklerini kaydeder. toplardamar yoluyla sağ kalp boşluklarına sondalar sokulur, bunların naklettiği basınçları özel yazıcı bir manometre kaydeder.

elektrik kardiyograflar sadece elektrik potansiyelindeki değişiklikleri yazar (elektrokardiyografi).

ayrıca bakınız 
 ekokardiyografi
 elektrokardiyografi
 kardiyoloji

kardiyoloji
Urumçi

urumçi ya da ürümçi (uygur arap yazısı: ; uygur latin yazısı: ürümchi; ), çin'in kuzeybatısında yer alan, doğu türkistan adıyla da bilinen sincan uygur özerk bölgesi'nin başkentidir. 2,5 milyon nüfuslu bir şehir olup 10.989 km²lik bir alan kaplar. mançu i̇mparatorluğu 1884 yılında, doğu türkistan istilasını gerçekleştirdiğinde şehre çince 迪化 (dihua) adını vermişlerdi. 1955 yılında, daha öncelerden eyalet statüsündeki doğu türkistan'ın, sincan uygur özerk bölgesi olması ile birlikte, başkentin adı da tekrar urumçi olmuştur. çin'in batıya açılan en önemli güzergâhlarındandır. demiryolu taşımacılığında önemli bir geçittir.

tarih 
şehre verilen diğer isimler şöyledir: wu-lu-mu-ch'i, dikhua, urumtsi, urumutsi, urumptsi, ti-hua-shih, tihwafu, wu-lu-mu-ch'i-shih, tikhua, urumtschi, tikhva, ouroumtchi, urumqi shi, wurumch'ih, ürümqi, ti-hua-hsien, ti-hua-ch'eng, ti-hua, ürümqi shi, tihwa, urunchi ve urumchi.

urumçi'den i̇pek yolu geçmiştir. i̇lk türk medeniyetlerinin yaşadığı bir şehir olan urumçi, geçmişten günümüze çok köklü bir tarih taşımaktadır. özellikle urumçi'den çok fazla düşünür ve evliya çıkmıştır. bu düşünürlerin müellif eserleri günümüzde çevirileri ile hâlen okunmaktadır. kentte yaşayan halkın büyük çoğunluğu geçmişten bu yana devam eden türk-müslüman nüfusun devamıdır.

i̇dari bölümler 
urumçi 7 belde ve 1 ilçe olmak üzere 8 idari bölüme ayrılmıştır:

etnik yapısı 

urumçi'nin etnik yapısı aşağıdaki gibidir;

i̇klim 
karasal iklim kuşağında bulunan urumçi'de yazlar sıcak ve kuru,kışlar ise çok yağmurludur. step ikliminin görüldüğü urumçi'de yazları sıcak ve kuru geçmekte temmuz ayında ortalama sıcaklık 24 °c olmakta, kışları soğuk ve nemli bir hava hakim olup ocak ayında ortalama sıcaklık -16 °c 'dir. yıllık ortalama sıcaklık 5.4 °c, yağış ise 273 mm olmaktadır.

ulaşım 

urumçi'nin 17 km kuzeybatısında havaalanı vardır (urumqi international airport/urc).
şehrin çin'e tren bağlantıları var.
urumçi'nin 3 tane otogarı vardır: northern suburb passenger transport station, southern suburb passenger transport station, nianzigou passenger transport station.

ekonomi 
1982 yılında sincan üretim ve i̇nşaat kolordusu (xpcc çince: basit 新疆生产建设兵团; geleneksel  新疆生產建設兵團; pinyin: xīnjiāng shēngchǎn jiànshè bīngtuán), denilen  onikinci tarımsal bölümü urumçi'de kurulmuştur ve buradan yönetilir.

eğitim 
urumçi'de, birçok eğitimle ilgili kampüsü vardır.

üniversiteler 
 sincan üniversitesi (新疆大学)
 sincan tıp üniversitesi (新疆医科大学)
 sincan normal üniversitesi (新疆师范大学)
 sincan ziraat üniversitesi (新疆农业大学)
 sincan sanat enstitüsü (新疆艺术学院)
 sincan maliye & i̇ktisat üniversitesi (新疆财经大学)

yüksek okullar 
 urumçi no.1 yüksek okulu (乌鲁木齐市第一中学)
 sincan deneysel yüksek okulu  (新疆实验中学)
 sincan üretim ve i̇nşaat kolordu no.2 yüksek okulu  (新疆生产建设兵团第二中学)
 urumçi yüksek okulu (乌鲁木齐市高级中学)

notlar

dış bağlantılar 
 urumçi gümrük 
 urumçi turizm bürosu   
 urumçi turizm bürosu
Tokamak

tokamak, plazmanın kapalı manyetik alan bölgesi içinde hapsedilmeye çalışıldığı bir plazma tutucu sistemdir. plazma çok sıcak bir madde olduğundan plazmanın tutulabilmesi için manyetik alandan faydalanılır. tokamak da bu sistemlerden biridir.

tokamak, rusça'da "тороидальная камера в магнитных катушках" (toroidal odadaki manyetik sarmallar) söz öbeğinin kısaltılmış halidir. 1950'lerde sovyet fizikçiler igor yevgenyevich tamm ve andrei sakharov tarafından bulunmuştur. 

tokamak plazmayı hapsetmek için toroidal manyetik alan üreten bir makinedir. manyetik hapsetme yapan cihaz türlerinden bir tanesi olup füzyon enerjisi üretmeye güçlü bir adaydır.

tarihçe 
ii. dünya savaşı sonrasında nükleer füzyon araştırmaları başladığında programlar gizliydi. 1955 birleşmiş milletler atom enerjisinin barışçıl kullanımı uluslararası konferansı'ndan sonra programların gizliliği kaldırıldı ve böylece uluslararası bilimsel iş birliği sağlanmış oldu.

tokamak sistemleriyle ilgili deneysel çalışmalar 1956'da moskova'da kurçatov enstitüsü'nde lev artsimovich önderliğindeki bir grup sovyet bilim insanı ile başladı. grup ilk tokamakları inşa etti. bunlardan t-4 1968'de novosibirsk'te test edildi.

etimoloji 
tokamak kelimesi tarihi -yazılı kaynak bakımından- göktürk kağanlığına kadar dayanan, tok(𐱃𐰸) kökünden türeyen bir kelimedir. bu sözcük eski türkçe tokı-  “vurmak” fiilinden eski türkçe +(a)mak ekiyle türetilmiştir. tokamak akroniminin dayandığı orijinal etimoloji budur.

kaynakça 

çekirdeksel kaynaşma
sovyet icatları
rus icatları
Klinger

klinger. dünyaca ünlü avusturya kökenli armatür ve makine elemanları markasıdır. doğrudan markanın ismiyle anılan ürünleri bulunmaktadır. orta basınç sınıfı için ürettiği standart flanş, selülozik sızdırmazlık contası bunlardan biridir.

markalar
avusturya merkezli şirketler
Invictus

invictus (), viktorya dönemi şairlerinden, i̇ngiliz şairi william ernest henley (1849–1903) tarafından 1875 yılında yazılmış ve şairin en çok bilinen şiiridir. özellikle yazdığı bu şiir, onun tüm dünyada tanınmasını sağlamıştır. batı popüler kültüründe önemli bir yeri olan şiirdir.

orijinali 
invictus

türkçe tercümesi 
yenilmez

etkileri 
oklohama'da yaşanan bombalama olayından sonra idam edilen timothy mcveigh idam öncesi son söz olarak bu şiiri okumuştur.
hapishanedeyken bu şiir nelson mandela'ya ilham vermiştir.
morgan freeman'ın oynadığı, clint eastwood'un yönettiği 2009 yapımı film ilham kaynağı olarak adını bu şiirden almıştır.
robert louis stevenson define adası filmindeki long john silver karakterini yaratırken bu şiirden esinlenmiştir.
kore'deki ye ran lisesi'nin sloganı olarak bu şiirin son iki satırı kullanır.

ayrıca bakınız 
adam olmak
yenilmez (film, 2009)

kaynakça 
özel

genel
непокорённый — invictus

dış bağlantılar 
"yenilmez" 

i̇ngilizce edebiyat
i̇ngilizce şiirler
19. yüzyılda şiirler
1875'te eserler
Pınar (anlam ayrımı)

pınar, türkçede kadınlara verilen bir ad ve soyadı. ayrıca şu anlamlara gelebilir.

kişiler

ad 
pınar altuğ, türk manken ve oyuncu
pınar aydın, türk oyuncu ve şarkıcı
pınar aydınlar, türk şarkıcı
pınar ayhan, türk şarkıcı
pınar aylin, türk şarkıcı
pınar bulut, türk senarist
pınar cankarpusat, türk voleybolcu
pınar çekirge, türk yazar
pınar dikici, türk dizi oyuncusu
pınar dilşeker, türk şarkıcı
pınar eliçe, türk şarkıcı
pınar erbaş, türk haber sunucusu
pınar eren, türk voleybolcu
pınar esen, türk sunucu
pınar çağlar gençtürk, türk oyuncu
pınar göktaş, türk oyuncu
pınar günay, türk şarkıcı
nil pınar i̇nanoğlu, türk sunucu
pınar korkut, türk manken
pınar kür, türk yazar
pınar öğün, türk oyuncu
pınar öğünç, türk gazeteci
pınar sağ, türk şarkıcı
pınar saka, türk koşucu
pınar selek, türk sosyolog
pınar tezcan, türk manken
pınar tuncagil, türk manken
pınar yalçın, i̇sveçli futbolcu
pınar yaprak, türk spor bilimci

soyadı 
dilek pınar, türk şarkıcı
leyla pınar, türk müzikolojist
nuriye pınar, türk siyasetçi
selahattin pınar, türk besteci

yerleşim yerleri 
pınar, esenyurt, bir mahalle
pınar, köyceğiz, bir mahalle
pınar, sarıyer, bir mahalle
pınar, tunceli, bir köy

diğer 
pınar (marka), yaşar holding'in bir markası
pınar karşıyaka, karşıyaka'nın basketbol takımı

kaynak suyu 
anadolu halkı tarafından doğal su akan çeşmelerdir. genellikle köy meydanlarına yapılır ve halkın ortak kullanımındadır.
Kaynak

kaynak kelimesinin farklı anlamları:

 kaynak (imalat); metal veya plastik mühendislik malzemelerinin kalıcı olarak birleştirilmesi için uygulanan imalat yöntemi.
 kaynak (coğrafya); coğrafya'da suyun yeryüzüne çıktığı yer (su kaynağı).
 kaynak (ekonomi); bir mal ve hizmet üretmek amacıyla ürünün yapısında doğrudan ya da dolaylı katılan üretim faktörleri
 kaynak (muhasebe); i̇şletmenin elinde bulunan varlıkların ne kadarının öz sermaye ne kadarının borçlanma yolu ile edinildiğini gösteren kısım: bilanço
 kaynak (bilgi); ortaya koyulan bilgilerin dayandırıldığı belge, ansiklopedi vb.
 kaynak (film); 2006 yapımı abd sinema filmi.
 kaynak (dergi)

ayrıca bakınız 
 güç kaynağı
 güç kaynağı (bilgisayar)
Yedi özgür sanat

yedi özgür sanat (ya da yedi liberal sanat, lat. septem artes liberales), antikçağ okul ve eğitim dünyasında öğretilen çeşitli bilim ve sanat alanlarını belirtir. daha sonra orta çağ felsefesinde de skolastik okullarda öğretilen bölümler olmuştur bunlar. bahsedilen yedi özgür sanat ve bilim alanları şunlardır:
 i̇lk olarak trivium denilen üçlü grup, yani;
 gramer
 mantık
 retorik gelmektedir.
 i̇kinci olarak da quadrium denilen dörtlü grup gelmektedir.bunlar da,
 aritmetik
 geometri
 müzik
 gökbilim'den meydana gelmektedir.

bu sanat ve bilim dalları söz konusu dönem içinde özgür insana yakışmadığı ya da uygun olmadığı düşünülen el zanaatlarından kesin bir şekilde ayrıştırılır ve onların karşısına konulur. bunların öğretilmesini amaçlayan okullar, düşünce tarihinde etkili olan akımlara ve düşünsel gelişmelere katkıda bulunmuşlardır.

bahsi geçen yedi ana "liberal sanat" arasında, antik yunanda insanların özgürleşmesini ve aynı zamanda da dünyanın aslında hiç var olmadığını savunan felsefi akımlara öncülük etmiş ana sanatları içinde barındırmaktadır. bu ana felsefi akımların sonucu olarak ortaya çıkan bir soru insanoğlunun antropik i̇lke ile cevaplamaya çalıştığı şu soruyu getiriyor akıllara “modern fizik neden başka kurallarla değil de bu kurallarla yaşadığımızı açıklamıyor?”

kaynakça 
 felsefe tarihi, macit gökberk, remzi kitabevi, sayfa;159.

ayrıca bakınız 

 artes mechanicae
 beşeri bilimler
 disiplinlerarasılık
 transandantalizm

klasik antik çağ
orta çağ
eğitim tarihi
liberal sanatlar eğitimi
Olanak

olanak, gündelik dilde imkân ve olabilirlik olarak kullanılan bir felsefe kategorisidir. felsefe kategorisi olarak bir şeyin olabilir oluşunu niteler. nesnel ve öznel boyutlarda anlam katmanlarına sahiptir. nesnel anlamda olanak, bir şeyin belirli koşullar altında ya da içinde gerçek olabilme durumunu belirtir. öznel anlamda ise, belirli varsayımlara dayanarak varolacağı ya da gerçekleşeceği düşünülen şeyi belirtir.

kaynakça 
 felsefe terimleri sözlüğü, bedia akarsa, i̇nkılap yayınevi.
 felsefe sözlüğü, ahmet cevizci, paradigma yayınları.

felsefi kavramlar
Varlık

varlık, felsefenin temel kavramlarından birisidir. var olan ya da var olduğu söylenen şey, varlık kavramının içeriğini oluşturur. i̇lk olarak elea okulu'nun öncüsü parmanides tarafından kullanıldığı sanılmaktadır. farklı felsefe okullarında ya da akımlarında farklı anlam katmanların ele alınmakta ve tanımlanmaktadır. öznel ve nesnel varlık tanımları söz konusudur ve bu varlık kavramı özellikle varlık teorisinde (ontolojide) temel bir rol oynar. var olanın varoluşu durumu, ancak var olan şeylerle varlık arasında bir ayrım söz konusudur. varlık var olanların her birinde mevcut olan niteliktir bir anlamda. aristoteles varlığı var olanların içerisindeki özdeş olan nitelikler olarak belirtir. bütün olanların genel kavramı. gerçek varlık ve düşünsel varlık olarak iki ayrı şekilde belirtilir. gerçek varlık varoluş olarak belirtilirken, düşünsel varlık öz olarak belirtilmektedir.

ayrıca bakınız  
 varlık felsefesi

kaynakça 
 felsefe terimleri sözlüğü, bedia akarsa, i̇nkılâp yayınevi.
 felsefe sözlüğü, ahmet cevizci, paradigma yayınları.

felsefi kavramlar
Parsek

parsek (simgesi: pc; i̇ngilizce: parsec), gökbilimde kullanılan uzaklık ölçü birimidir. paralaksı 1 olan bir gökcisminin uzaklığına denktir. 1 parsek, yaklaşık 3,26 ışık yılına eşdeğerdir.

1 parsek =
 360 × 60 × 60/(2π) = 206,264.8062 au astronomik birim
 30.857 × 1012 km
 3.261630751 ışık yılı

uzunluk birimleri
astronomi ölçü birimleri
Diyalektik mantık

diyalektik mantık, kavramsal ve mantıksal yöntem. birçok farklı anlamlarda değerlendirilen diyalektik kavramında türetilen mantık biçimi. buna göre ilk olarak, bir kavramdan diğerine aradaki çelişkileri yok ederek ilerleme yöntemine verilen isim. karşıtlıklar içinde ilerleyerek ve bu karşıtlıkları geçersizleştirerek sonuca varmaya çalışan mantıksal düşünme yolu. i̇lk olarak herakleitos diyalektik mantığı kullanmıştır. daha sonra özellikle hegel'de doruğuna ulaşacaktır bu diyalektik mantık. ardından da marx'ın elinde materyalist bir içeriğe sahip kılınacaktır. bütün bu öğretilerde diyalektik mantık genel anlamda çelişki ve bağıntılılık kavramlarıyla işleyen bir mantık biçimi olarak meydana gelir. formel mantığın temel kavram ve kategorileri bir tarafa atılmaz, aksine aynı kavram ve kategoriler çelişki ve bağıntılılık ilkeleri açısından yeniden mantıksal olarak içeriklendirilirler.

kaynakça 
 felsefe terimleri sözlüğü, bedia akarsu, i̇nkılap yayınevi.
 felsefe sözlüğü, ahmet cevizci, paradigma yayınları.

felsefi kavramlar
Formel mantık

formel mantık, mantığın geleneksel ya da biçimsel özelliğidir. geleneksel mantık olarak da adlandırılır. bir düşüncenin içerik bakımından doğru olup olmadığını değil, biçimsel ya da formel yönden doğru olup olmadığını dikkate alır, bunu önemser. bu yanıyla da düşünce biçimlerinin çözümlemesini içerir denilebilir. verili önermelerden başka yeni önermeler çıkarılması, formel mantığın yöntemidir. bu çıkarsamanın kurallarını kapsar. bu bakımdan da hem ögeler teorisi hem de yöntem teorisi olarak iki bölüme ayrılır. i̇lki kavramları ve mantığın temel ilkelerini, ikincisi ise kanıtlamanın yol ve yöntemlerini araştırır ve ortaya koymaya çalışır.

kaynakça 
 felsefe terimleri sözlüğü, bedia akarsu, i̇nkılap yayınevi.

felsefi kavramlar
Drahoma

drahoma, yahudilerde gelin tarafının damada götürdüğü mal veya para.

avrupa ülkeleriyle türkiye'deki rum, ermeni ve museviler arasında, ailesinin kız evlada ayırdığı drahoma bir işletmeyi yönetmek, sürdürmek, ailesine bağlı olmadan yaşayabilmek amacıyla da verilir. avusturya medeni kanunu'nda drahoma zorunlu kılınmış; i̇sviçre ve alman medeni kanunları'nda kabul edilmemiştir. ailenin kızlarına verdikleri drahoma genellikle damada geçer. türkiye'deki geçerli usul çeyizdir.

kaynakça
özel

genel
 atay, mahmut. "hint toplumunda drahoma geleneği ve sosyal mobilite ". sosyoloji dergisi.
 emiroğlu, kudret (2003). "antropoloji sözlüğü" içinde 'drahoma' maddesi. bilim ve sanat yayınları

evlilik ve din
Gabardin

gabardin, yün ya da pamuk ile örgü dokuma ile dokunan güçlü ve dayanıklı bir kumaş türüdür. gabardin kumaşlar oldukça sık dokunmakta olup bu sayede su geçirmez özellikleri bulunur.

özelikleri 

 polyester içermez.
 sık dokunur ve tok bir görünüme sahiptir.
 bu kumaş iç göstermez, zor kırışır, sağlam ve dayanıklıdır.
 pamuk ya da yün içerdiği için terletmeyen bir kumaş türüdür.
 kumaş sıcak tutar. bu nedenle ceket, pantolon, etek ya da dış giyimde kullanılır.

kumaşlar
Åland

åland (fince; ahvenanmaa, i̇sveççe; åland), güneybatı finlandiya'da ahvenanmaa özerk bölgesi'ni (maakunta) oluşturan takımadalar. botni körfezi girişinde, aland denizi'nin doğusunda, i̇sveç kıyılarının 25 mil açığındadır. yalnızca 80 ada üzerinde yerleşme vardır; bunun dışında 6 bin ada ıssızdır. alçak kayalıklarla birlikte yüzölçümü 1.481 km²dir.

tarihi 
ada halkı 12. yüzyılda i̇sveçli misyonerlerce hristiyanlaştırılmıştır. i̇sveç'e karşı büyük bir deniz zaferi kazanan rus çarı i. petro 1714'te adaları ele geçirmiştir. 1917'de finlandiya bağımsızlığını ilan edince åland halkı kendi kaderini tayin hakkı istedi. finlandiya, adaların özerkliğini kabul etmekle beraber ayrılmalarına karşı çıktı. finlandiya, sorunun çözümü için milletler cemiyeti'ne başvurdu. milletler cemiyeti'nde oluşturulan bir komisyon adalara özerklik verilmesi şartıyla finlandiya'nın egemenliğinin tanınmasına karar verdi. karara göre, tarafsızlığı hükme bağlanan åland adaları, hiçbir zaman silahlandırılamayacak, askerî üs olarak kullanılmayacaktı. finlandiya 6 mayıs 1920'de åland adaları'na özerklik tanıyarak kendi eyalet parlamentosu kurma hakkı verdi.

ekonomisi 
adanın başlıca geçim kaynağı gemiciliktir. ticaret malları taşınarak gelir elde edilir. adada bir başka önemli geçim kaynağı ise çiftlik işletmeciliği ve balıkçılıktır. birkaç önemli ileri teknoloji fabrikalar kurulmuş olsa da gemicilik şirketleri haricindeki işletmelerin hepsi 10 - 15'den az işçi çalıştıran küçük kuruluşlardır. i̇şsizlik oranı %1,8'dir. adanın bazı bölümlerinde gümrüksüz satıştan önemli paralar kazanılır.

belediyeler 
åland, biri şehir olmak üzere 16 belediyeye ayrılmaktadır;

 brändö
 eckerö
 finström
 föglö
 geta
 hammarland
 jomala
 kumlinge
 kökar
 lemland
 lumparland
 mariehamn* 
 saltvik
 sottunga
 sund
 vårdö

yönetim
özerklik yasası, åland hükûmetine yönetimde sorumluluk verir. yargı, vergi tahsilatı, gümrük, sörvey ve sahil güvenlik ise åland hükûmetinin sorumluluğundadır.

i̇l i̇daresi, åland'daki genel fin devlet kurumudur. finlandiya hükûmetinin åland'daki temsilcisi validir. åland parlamento başkanı finlandiya cumhurbaşkanı tarafından atanır. görevleri, åland delegasyonuna başkanlık etmek ve başkan adına parlamento oturumlarını açıp kapatmaktır.

galeri

ayrıca bakınız 
 baltık denizi'ndeki adaların listesi

kaynakça

dış bağlantılar 

 
 åland resmî sitesi  
 åland hükûmeti sitesi  
 

 
finlandiya'nın tarihi vilayetleri
Bekir Büyükarkın

bekir büyükarkın, (1921, i̇stanbul - 7 ağustos 1998) yazar, şair.

i̇stanbul vefa lisesi'nden 1939 yılında mezun oldu. daha sonra i̇stanbul üniversitesi i̇ktisadi ve i̇dari bilimler fakültesi'nden 1942 yılında mezun oldu. türk ticaret bankası'nda devlet memuru ve serbest muhasebeci olarak çalıştı.

yayımlanmış 2 adet şiir kitabı olmasına karşın; daha çok romanları ve oyunları ile bilinir. "dökmeci" isimli oyunu chp'nin tiyatro yarışmasını kazanmıştır (1947).

eserleri 
şiir 
 1959: eski dost
 1965: rüzgâr

roman 
 1946: cadıların kırbacı
 1955: maske (roman)
 1962: bir sel gibi (romanda osmanlı'nın 25 yıllık bir devresi anlatılmaktadır.) 
 1963: son akın
 1965: belki bir gün (roman)
 1966: suların gölgesinde (kurdoğlu muslihittin reis'in hayatının anlatıldığı romandır. 1966'da bekir büyükarkın tarafından yazılmıştır.)
 1967: tanyeri
 1969: bozkırda sabah (gayret remzi ve teğmen ali karakterleri üzerinden anlatılan öykü, i̇zmir'de yunan askerlerinin karaya çıkması ile başlamakta ve düşmanın 1922'de denize dökülmesi ile son bulmaktadır.) 
 xxxx: kutlu dağ

oyun
 1954: dökmeci
 1967: yarısı
 1970: üç oyun (armutlar - yolcular - tanyeri)
 1970: duman
 1970: i̇ki oyun (duman - keçiler)
 1974: soytarı

kaynakça

1921 doğumlular
1998 yılında ölenler
vefa lisesinde öğrenim görenler
resim aranan yazarlar
i̇stanbul doğumlu yazarlar
i̇stanbul'da ölenler
i̇stanbul üniversitesi i̇ktisat fakültesinde öğrenim görenler
20. yüzyıl türk şairleri
edirnekapı şehitliği'ne defnedilenler
Satın Almama Günü

buy nothing day yani "satın almama günü" (veya hiçbir şey satın almama günü) sosyal aktivistler tarafından ortaya atılmış ve tüketiciliği ve tüketim kültürünü protesto amacı taşıyan bir gündür. 2007 yılında uluslararası olarak 24 kasım'da, kuzey amerika'da ise 23 kasım'da kutlanacaktır. kanadalı sanatçı ted dave tarafından ortaya atılan gün, kanada bazlı adbusters isimli dergi tarafından desteklenmiştir. satın almama gününde, bireylerin tüm gün boyunca hiçbir şey almaması ve böylece tüketicinin gücünün ve etkisinin gösterilmesi amaçlanmıştır. abd ve kanada'da amerikan şükran günü sonrasındaki günde gerçekleşir ve gösterilere sahne olur. sık sık kara cuma olarak da adlandırılan bu gün genelde yoğun bir alış veriş trafiğine sahne olduğu için seçilmiştir.

ayrıca bakınız 
 tüketicilik
 kara cuma

boykot

kasım'da belirli gün ve haftalar

özel günler
1992'de kurulan yinelenen olaylar
Kafkas köstebeği

kafkas köstebeği (talpa caucasica), köstebekgiller familyasına ait bir memeli hayvan türüdür.

boyları yaklaşık 13,5 cm'dir. gözleri deri altında kalmıştır. kuyruk ucunda sık ve seyrek açık gri renkli uzun kıllar bulunan tek talpa türüdür. vücudun üstü kahverengi-siyah, alt tarafı üst tarafa göre daha açık renklidir. ağız çevresinde kırmızımsı kıllar bulunur ve ayaklarının alt tarafları çıplaktır. kuyruğu tek renktir. dere kenarlarındaki ve orman içlerindeki çayırlıklarda, bahçe ve tarlalarda yaşarlar.

talpa ognevi 
2018 yılına kadar kafkas köstebeğinin alt türü sanılan talpa ognevi'nin ayrı bir tür olduğu tespit edildi. kafkas köstebeği abhazya ve rusya'nın karadeniz kıyılarında dağılım gösterirken, talpa ognevi gürcistan ve türkiye'nin artvin ilinde görülmektedir. talpa ognevi kafkas köstebeğinden daha büyüktür ve daha güçlü dişleri vardır.

kaynakça 

köstebekgiller
azerbaycan'daki memeliler
türkiye'deki memeliler
Kör köstebek

kör köstebek (talpa caeca), köstebekgiller familyasına ait bir memeli hayvan türüdür.

boyu yaklaşık 9–10 cm. kadardır. gözleri deri altında kalmıştır. burun, kuyruk ve ayakları çıplaktır. genelde ön bacaklarını yan basarlar bu nedenle ayak izleri bazen yan çıkar.tek tek yaşarlar. açtıkları galerilerin doğrudan dışarıya açılan giriş deliği yoktur. eklembacaklılar ve solucanlarla beslenirler ya da yuvalarında depo ederler. yılda bir defa 3-6 arası yavru verirler. gebelik süreleri 4-6 haftadır. gündüzleri aktiftirler. kış uykusuna yatmazlar.

güney avrupa'da ve türkiye'de batı, kuzey ve güneydoğu bölgeleri ile trakya'nın karadeniz kıyılarında yaygındır.

türkiye'de yaşayan üç alt türü bulunmaktadır.

 talpa caeca levantis (trabzon)
 talpa caeca davidianus (van)
 talpa caeca orientalis (güney rusya'nın karadeniz sahilinde)

köstebekgiller
türkiye'deki memeliler
Acem köstebeği

acem köstebeği (talpa streeti), sadece i̇ran ve kuzeybatı kısımlarında yayılmış bir köstebek türüdür.

vücudun üstü ve altı duman renginde, rostrum bölgesi daha açık renktedir. kuyruk tek renk ve ucu uzun seyrek kıllarla kaplıdır. düşmanlardan kendini en iyi koruyan türdür. genellikle 1000 m. 'den daha yüksek olan tarlalarda, çayırlıklarda, bahçelerde ve yaylalarda bulunurlar.

köstebekgiller
Brändö

brändö, finlandiya'ya bağlı åland adaları'nda bulunan bir belediyedir. yüzölçümü 108.46 km² olan belediyenin nüfusu 31 ağustos 2017 tarihi itibari ile 465'tir. belediyenin merkezi åva'dır.

köyler 

 asterholma
 baggholma
 björnholma
 brändö
 fiskö
 hullberga
 jurmo
 korsö
 lappo
 porsskär
 torsholma
 åva

kaynakça

dış bağlantılar 

 

åland'ın belediyeleri
Kureyşözü

kureyşözü, 1642 yılında osmanlı devletinin aldığı bir kararla karaman eyaletine bağlı konya sancağının kazaları olan turgud kureyşözü ve bayburd kureyşözü toprakları birleştirilerek oluşturulmuş bir kazadır. osmanlı devleti arşivlerinde (i̇stanbul) 636 numaralı tapu tahrir defterinde bu yere ait bilgi devlet arşivleri sitesi taraması sonucu çıkmaktadır.

1642'de atçeken oymaklarının yaşadığı şimdiki kulu (konya) bölgesine verilen bir isimdir.

dış bağlantılar

devlet arşivleri web sitesi

kulu, konya
Kafkas sivri faresi

kafkas sivri faresi (sorex caucasicus), burnu kirpi gibi uzun bir böcekçil memeli türüdür.

türkçede "fare" olarak adlandırılmalarına ve genel görünüm olarak benzemelerine karşın, farelerden ayrı bir takımda yer alırlar.

boyları yaklaşık 5,5-7,1 cm'dir. ağırlıkları yaklaşık, 8-14 gramdır. renkleri normalden daha açık, vücudun üst tarafı kızıla çalan gümüşümsü kahverengi, alt tarafı gümüşümsü gri renktedir. kuyruk sınırları belirgin bir renk sınırına sahiptir.

köstebekgiller
azerbaycan'daki memeliler
türkiye'deki memeliler
Eckerö

eckerö, finlandiya'ya bağlı åland adaları'nda bulunan bir belediyedir. belediye, fasta åland'ın batısında yer almakta olup finlandiya'nın en batısındaki belediyedir. yüzölçümü 109.18 km² olan belediyenin nüfusu 31 ağustos 2017 tarihi itibari ile 946'dır. belediyenin merkezi överby'dür.

eckerö linjen şirketi berghamn-eckerö-grisslehamn arasında deniz taşımacılığı yapmaktadır. belediyedeki en tanınmış yapı 1828'de rus yönetimi döneminde inşa edilen posta ve gümrük evi'dir.

kaynakça

dış bağlantılar 

 
 

åland'ın belediyeleri
Su sivri faresi

su sivri faresi (neomys fodiens), sivri faregiller (soricidae) familyasından burnu kirpi gibi uzun bir böcekçil memeli türü.

türkçede "fare" olarak adlandırılmalarına ve genel görünüm olarak benzemelerine karşın, farelerden ayrı bir takımda yer alırlar.

boyları yaklaşık 9 cm, kuyruk 6 cm'dir. ağırlıkları 15 gramdır. sırtları tamamen siyah, alt kısımlar beyazımsıdır. çoğunlukla gözlerinin ve kulaklarının arkasında beyaz bir benek bulunur. kulakları kıllar arasında kaybolmuştur.

genellikle durgun sular ve akarsuların kıyılarındaki bitkilerin arasında yaşarlar. i̇yi yüzerler ve dalabilirler. dalış süreleri 25 sn kadar olabilir. su altında koşabilirler. toprakta dehlizler açarlar. yuvaları ot, yosun ve ince köklerden yapılmış küre şeklindedir. gece ve gündüz aktiftirler. su içerisindeki böcek, eklembacaklılar, salyangoz, balık, kurbağa gibi canlıları yerler.

yılda 2-3 kez doğururlar. bir batında 5-9 yavru meydana getirirler. gebelik süreleri 25-27 gündür. i̇ki yıl kadar yaşarlar. avrupa'dan orta asya'ya kadar yayılış gösterirler. türkiye'de kuzey ve kuzeydoğu anadolu'da yaşarlar.

dış bağlantılar 
 arkive 

sivri faregiller
türkiye'deki memeliler
zehirli memeliler
Matsuo Bashō

matsuo bashō (松尾 芭蕉) (d. 1644 - ö. 28 kasım 1694), japonya'nın edo dönemindeki bir şair. yaşamı süresince haikai no renga formunda eserleriyle tanındı; günümüzde ise haiku'nun ustası olarak görülmektedir.

japon şairler
1644 doğumlular
1694 yılında ölenler
gey şairler
Carlo Michelstaedter

carlo michelstaedter (3 haziran 1887 - 17 ekim 1910), i̇talyan yazar ve filozof.

biyografi 

carlo michelstaedter, friuli yöresindeki gorizia'da doğdu. carlo, zengin i̇talyan-yahudi ailenin dört çocuğundan en küçüğüydü. bir sigorta acentesi müdürü ve gorizia kütüphanesi derneğinin başkanı olan babasının etkisinde kalan carlo'nun, edebiyat öğretmenliğine bir eğilimi vardı; emma luzzatto adlı annesi sayesinde, aile ve yurt sevgisini geliştirdi.

henüz çocukken, kavgacı ve içedönük karakterli olan carlo, gorizia'da bitirdiği yüksek okukulun son yıllarında parlak, atletik, zeki bir genç adama dönüştü. sanatsal ve dilsel üstünlüğü için çok sevdiği floransa'ya taşındıktan sonra michelstaedter, yunanca ve latince'yi öğrenmeye başladı. diploma incelemesi olarak antik felsefedeki ikna ve retorik hakkında araştırmayı seçen michelstaedter, bu konuyu farklı ve yaratıcı bir biçimde ele aldı. 1909 yılında michelstaedter, gorizia'ya dönüp diploma teziyle uğraşmaya başladı.

1910 yılının sonbaharında, 17 ekim'de incelemenin eklerini bitirirken 'i̇kna ve retorik' eserini sona erdirdi. o günün akşamı michelstaedter, odasına kapanıp ödünç aldığı bir tabancayla intihar etti. 
ölümünden sonra arkadaş ve akrabaları, bugün gorizia'nın ulusal kütüphanesinde bulunan yazılarını derleyerek, eserlerini yayımladılar.

michelstaedter'in felsefi görüşü 

michelstaedter'in felsefi görüşünün gelişmesini izlemek çok zor: michelstaedter'in zamansız ölümü yüzünden felsefesinin kaynakları belirlenememiş ve felsefi dizgesini sınıflandırmak zor olmuştur.
genel olarak diyebiliriz ki, michelstaedter'e göre sıradan yaşam gerçek yaşamın yokluğu. sıradan yaşam son derece dar olur ve sahte zevk ve kazançları vadeden, adamı aldatan zevk tanrısı tarafından kandırılır.

i̇talyan yazarlar
felsefe yazarları
i̇ntihar eden yazarlar
i̇talyan filozoflar
yahudi filozoflar
yahudi asıllı i̇talyanlar
yahudi yazarlar
Kır sivri faresi

kır sivri faresi (crocidura leucodon), burnu kirpi gibi uzun bir böcekçil memeli türü.

türkçede "fare" olarak adlandırılmalarına ve genel görünüm olarak benzemelerine karşın, farelerden ayrı bir takımda yer alırlar.

boyları ortalama, 8 cm, kuyruk 4 cm'dir. ağırlıkları yaklaşık 14 gramdır. üst kısım koyu gri-kahverengi arası, alt kısım beyazdır. kuyruk iki renklidir. kuru ve güneşli yerlerde yaşayan bir türdür. bir yerden başka bir yere giderken en önde annenin arkasında yavrular bulunur ve dişleriyle birbirlerinin kuyruklarına tutunarak "kervan" oluşturmaları tipik özellikleridir. avrupa, orta asya ve orta doğu'ya kadar yaygındırlar. türkiye'de trakya bölgesinde daha bol bulunurken anadolu kısmında c. suaveolens e göre daha az yaygındır.

sivri faregiller
azerbaycan'daki memeliler
türkiye'deki memeliler
Ev sivri faresi

ev sivri faresi, (crocidura russula), soricidae familyasından burnu kirpi gibi uzun bir böcekçil memeli türü.

türkçede "fare" olarak adlandırılmalarına ve genel görünüm olarak benzemelerine karşın, farelerden ayrı bir takımda yer alırlar.

boyları yaklaşık 9 cm, kuyrukları 4 cm, ağırlıkları 15 g kadardır. sırtı ve yanları gri-kahverengi, alt kısmı daha açık renktedir. kulakepçeleri büyüktür. kuyruk, kirpik şeklinde kıllar taşır. sıcak, nemli yerlerde ve bahçelerde, gübre ve odun yığınlarının arasında yaşarlar. böcek ve omurgasız hayvanları yerler. üç aydan sonra eşeysel olguluğa ulaşırlar. bir yerden başka bir yere giderken en önde annenin arkasında yavrular bulunur ve dişleriyle birbirlerinin kuyruklarına tutunarak "kervan" oluşturmaları tipik özellikleridir. özellikle güney avrupa, kuzey afrika ve ön asya'da yaşarlar. türkiye'nin her bölgesinde yaygındırlar.

dış bağlantılar 

sivri faregiller
kuzey afrika faunası
türkiye'deki memeliler
i̇rlanda'daki memeliler
Giovanni Boccaccio

giovanni boccaccio (16 haziran 1313 - 21 aralık 1375), i̇talyan bir yazar ve şairdir.

rönesans hümanizmi için oldukça önemli bir isimdir. eserleri arasında decameron en fazla tanınanıdır. döneminde realizmi, hisleri ve zekasıyla kullandığı için önemli bir kişilik olmuştur.

biyografi 

floransalı bir bankacının; evlilik dışı bir ilişkisinden doğan boccaccio, önceki bir biyografisinde annesinin parisli bir kadın olduğu ileri sürülmüştür. floransa'da büyümüş; ve dante'den esinlenmiştir. babasının napoli'ye taşınması üzerine; o da taşınır ve 6 yıl burada yaşar. studium'da hukuk eğitimi aldıktan sonra; bankacılık yerine hukuka yönelir. 1330 yılında mario ve giulio isminde iki de evlilik dışı çocuğu olur.

bu dönemde filostrato ve teseida şiir çalışmalarına da başlar ve fransız edebiyatından esinlenir. floransa'ya veba salgını sonrasında 1341'de geri döndükten sonra; ameto'yu yazar. 1344'te tekrar evlilik dışı bir çocuğu violante doğar.

1348'deki kara veba floransa'yı da oldukça etkiler –ki bu salgında dünya nüfusunun %30 ila %60'ı ölmüştür– ve boccaccio bunu daha sonra decameronda kullanmıştır. decameronu yazmaya 1349 yılında başlayan boccaccio, 1352'de eserini bitirmesine rağmen, 1370-1371 yıllarında da eserini tekrar yazar. yazıtları günümüze kadar ulaşmıştır.

boccaccio, (decameron adlı eseriyle) dünya edebiyatının ilk hikâyecisi olarak sayılmaktadır. boccaccio aynı zamanda, tartışmalara neden olsa da, ilk roman yazarı olarak da kabul edilir.

obezite sorunları da yaşayan boccacio, son yıllarını hastalıkla geçirir ve 21 aralık 1375'te ölür.

eserleri 
 rime (1914, büyük yaşamı boyunca yazdığı şiirlerin sadeleştirilmiş ve açıklamalı basımı) filocolo (düzyazı)
 filostrato (şiir)
 elegia di madonna fiammetta (roman)
 decameron (öyküler)
 commento alla commedia (dante'nin tanrısal komedya'sının yorumu)
de casibus virorum illustrium

ayrıca bakınız 
 i̇talyan edebiyatı

dış bağlantılar

kaynakça 

14. yüzyıl i̇talyan yazarları
i̇talyan şairler
1313 doğumlular
1375 yılında ölenler
Iriomote kedisi

iriomote kedisi (prionailurus iriomotensis), kedigiller (felidae) familyasından yırtıcı bir kedi türü. sadece japonya'nın ryūkyū adaları'nın en güneyindeki adası olan iriomote'da yaşar. i̇lk 1967 yılında bilimsel olarak tanımlanmıştır. japonca: イリオモテヤマネコ i̇riomote-yama-neko olarak adlandırılır. anlamı i̇riomote dağ kedisidir; neko=kedi yama=dağların (dağlardan gelen, dağlara ait). ayrıca bölgesel diyalektte yamamayaa ("dağ kedisi") veya yamapikaryaa ("dağ parlak gözlüsü") veya i̇riomote adası yerlileri tarafından da pingiimayaa ("kaçmış kedi") olarak bilinir.

özellikleri 
bu kedinin postu koyu kahverengi olup, şerit şeklinde sıralanmış koyu lekelerle kaplıdır. vücudu uzun, organları görece kısa, kuyruk yine aynı şekilde bodur ve kalındır. kulaklar küçük ve yuvarlağımsı olup, diğer birçok kedi türlerindeki gibi arka tarafında beyaz bir leke bulunur. büyüklük bakımından ev kedisi ile kıyaslanabilir. vücut uzunluğu yaklaşık 60 cm, kuyruğu ise 20 cm civarındadır. erkekler 4.2 kg civarında olup, ortalama olarak 3.2 kilogram gelen dişilerden daha ağırdır.

yaşam tarzı 
iriomote kedilerinin yaşam alanı ilk tahlilde, anavatanları olan adadaki kıyı şeridinin, subtropik yağmur ormanlarıdır. dağlık olan iç bölgelerden mümkün mertebe kaçınırlar. ağırlıklı olarak gece aktiftirler ve ağaç kovuklarında, dallarda ve kaya yarıklarında dinlenirler. geceleri, nadiren gündüzleri de, ağaçlara tırmanarak veya yüzerek yiyecek ararlar.

bu hayvanlar yalnız hareket ederler ve kendi bölgeleri vardır. erkeklerin alanı 3 km2 büyüklüğünde olup diğer hayvanlarla çakışabilir ve birkaç ay sonra değiştirilir. dişilerinki ise daha küçük (1.75 kilometrekare) olmakla birlikte süreklidir ve genelde diğeriyle çakışmaz.

beslenme 
iriomote kedisi, iriomote adası'nda yaşayan hayvanların hemen hemen tamamıyla beslenen bir etoburdur. menülerinde meyve yarasaları (uçanköpekler), keme gibi memeliler, kuşlar, scincidae, amfibyumlar, yengeçler bulunur.

üreme 
başlıca üreme zamanı şubat ve mart aylarına rastlar, genelde doğumlar mayıs ayına denk gelir. gebelik 60 gün civarında olup akabinde dişi, bir vaya iki yavru dünyaya getirir. bunlar iki ile üç aya kadar emzirilir. sekiz ay civarında cinsel olgunluğa ulaşırlar. yaşam süreleri tahminen 10 yıl civarındadır.

tehdit 
iriomote kedisi en nadir kedi türü olup, ayrıca kedigiller familyasının  en küçük dağılım alanına da sahip olanıdır. zira iriomote adası sadece 290 kilometrekare bir alanı kaplar. tür tamamen koruma altındadır. yaşam alanının daralması ve yol-araç trafiği şüphesiz tehdit oluşturur. toplam popülasyonu sadece 100 yetişkin örnekten ibaret olduğu tahmin edilir. aslında bu sayı 1980'lerden beri sabittir ve tür iucn listesinde tehdit altında olarak listelenmiştir.

dış bağlantılar 
 bilgiler (i̇ngilizce)
 deutsche artbeschreibung (welt-der-katzen.de) almanca

ayrıca bakınız 
bengal kedisi

prionailurus
Gregg Toland

gregg toland (charleston, illinois, abd, 29 mayıs 1904 - hollywood, kaliforniya, 26 eylül 1948), amerikalı görüntü yönetmeni. film tekniği ve ışık kullanımındaki yenilikçi yaklaşımlarından dolayı, sinema tarihinin en önemli kameranlarından sayılıyor. film ve fotoğrafçılıktaki deep focus ve high key gibi teknikler, onun ismiyle anılır.

biyografisi 

on beş yaşında medya patronu william fox'un yanında çırak olarak çalışan toland, bir sonraki sene kamera asistanlığı yapmaya başlar. 1925 yılında ilk sesli filmin gelmesiyle birlikte, kameranın rahatsız edici vızıldamasının ses cihazlarına ulaşmasını önlemek için icat ettiği kap ile, ismini duyurur. 1929 yılında kameramanlık diplomasını alarak, hollywood’da serbest çalışan en genç kameraman olur. değişik stüdyolarda görev almaya başlar, ama özellikli kendisine yeni deneyler yapma özgürlüğünü sunan yapımcı samuel goldwyn’i tercih eder.

1939 tarihli wuthering heights filmiyle, en i̇yi sinematografi akademi ödülünü (oscar) kazanır. kariyerindeki en ünlü eseri, kendisiyle çalışmaktan çok memnun olduğu orson welles’in yönetmenliğini yaptığı citizen kane (yurttaş kane) filmidir. bu film için toland, deep focus tekniğini geliştirir. birçok eleştirmen tarafından sinema tarihin en iyi filmi olarak kabul edilen bu esere katkısı o kadar büyüktür ki, filmin bitiş jeneriğinde bir görüntü yönetmenine kolay kolay nasip olmayacak bir şekilde onurlandırılarak, ismi yönetmenle bir ve en son yazılır.

toland, 44 yaşında tromboz sonucu vefat eder.

ödülleri 
 1936 - en i̇yi sinematografi akademi ödülü adayı - les misérables (sefiller) 
 1938 - en i̇yi sinematografi akademi ödülü adayı - dead end 
 1940 - en i̇yi sinematografi akademi ödülü adayı - intermezzo: a love story 
 1940 - en i̇yi sinematografi akademi ödülü - wuthering heights 
 1941 - en i̇yi sinematografi akademi ödülü adayı - the long voyage home 
 1942 - en i̇yi sinematografi akademi ödülü adayı - citizen kane

filmografisinden seçmeler 
 sadie thompson (1928)
 intermezzo (1939)
 wuthering heights (1939)
 gazap üzümleri (the grapes of wrath) (1940)
 the long voyage home (1940)
 the westerner (1940)
 citizen kane (1941)
 the little foxes (1941)
 ball of fire (1941)
 december 7th: the movie 
 hayatımızın en güzel yılları (the best years of our lives) (1946)

dış bağlantılar 
 imdb sayfası 

1904 doğumlular
1948 yılında ölenler
amerikalı görüntü yönetmenleri
en i̇yi sinematografi akademi ödülü sahipleri
organ yetmezliğinden ölenler
kaliforniya'da defnedilenler
Şirket

şirket (veya firma), türkiye yasalarına göre iki veya daha fazla gerçek veya tüzel kişinin bir araya gelerek emek veya mallarını müşterek (ortak) bir amaçla bir sözleşme ile birleştirmeleri sonucu ortaya çıkan ticari işletmedir.

şirket sözcüğü arapça kökenli olup “ortaklık” demektir. ticari işletme birden fazla girişimciyle kurulması hâlinde "şirket" olarak tanımlanır.

türleri 
şirketler farklı kriterlere göre sınıflandırılabilirler.

düzenlendiği kanuna göre
 adi şirketler, borçlar kanunu'nda düzenlenmiştir.
 diğer şirketler türk ticaret kanunu'nda düzenlenirler.
 kooperatifler ise kooperatifler kanunu'nda düzenlenmiştir.

sermaye yapılarına göre
kişi (şahıs) şirketleri ve sermaye şirketleri olarak ikiye ayrılır.

a. şahıs şirketleri
şahıs şirketlerinde kuruluş ve devamlılık için kişisel itibar ile ortaklar arasındaki güven esastır. ortaklar kişisel mal varlığı ile de sorumludurlar. borçlarını ödeyemediği takdirde evine ve sahip olduğu diğer gayrimenkullerine, taşıtlarına da haciz gelebilir.
 adi şirket
 kolektif şirket
 komandit şirket

b. sermaye şirketleri
sermaye şirketleri olarak adlandırılan şirketlerde anapara (kapital / sermaye) ön plandadır ve şirketin varlığı için en önemli unsurdur. kurumsal itibar söz konusudur. yalnızca ortaklık payı ile sorumludurlar. şahsi mal varlığı haczedilemez. örneğin, şirketin arabası haczedilebilir ama özel arabası haczedilemez. limitet ve anonim şirketler yeni düzenleme ile (2011 sonrası) tek kişi ile de kurulabilmektedir. ancak bu durum kavramsal bir çelişkiye neden olmaktadır. çünkü “şirket” sözcüğü arapçada “ortaklık” demektir.

 sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket
 limitet şirket
 anonim şirket

hukuki niteliğine göre
 adi şirketlerin tüzel kişiliği yoktur. 

 diğer şirket türlerinin tüzel kişiliği vardır.

kaynakça
 ticaret hukuku bilgisi; prof.dr. fatih bi̇lgi̇li̇, doç.dr. ertan demi̇rkapi, dora yayınları, 19. baskı, ekim 2020
 ticaret hukuku , prof. dr. mustafa çeker, karahan kitabevi, 2013
 ticari i̇şletme hukuku, sabih arkan, banka ve ticaret hukuku araştırma enstitüsü, 2021, isbn: 9789755372815
 ticari i̇şletme ve şirketler hukuku; öğr. üyesi selma çetiner, doç. dr. armağan ebru bozkurt yüksel, eylül 2021, 5. baskı

dipnotlar

ayrıca bakınız
 ticari işletme
 ticaret hukuku
 tacir
 esnaf

 
arapçadan türkçeye geçen sözcükler