7 Eylül



olaylar 
 70 - i̇mparator titus komutasındaki roma i̇mparatorluğu ordusu, kudüs'ü işgal etti ve şehir yağmalandı.
 1566 - kanuni sultan süleyman, zigetvar seferi'nde gut hastalığı yüzünden öldü. 28 kasım 1566 tarihinde defnedildi.
 1776 - dünyada ilk kez bir denizaltı saldırısı düzenlendi. amerikalıların imal ettiği turtle (kaplumbağa) adlı araç suyun altından giderek new york limanı'nda demirlemiş bulunan i̇ngiliz kraliyet donanması'nın bayrak gemisi hms eagle'''ın altına zaman ayarlı bir bomba iliştirdi. ancak saldırı başarısız oldu.
 1782 - william herschel, kendi tasarımı olan teleskopla satürn bulutsusunu keşfetti.
 1812 - moskova'ya yürüyen napolyon, rusları şehrin 70 mil batısındaki borodino'da yendi.
 1813 - "sam amca" takma ismi, abd için ilk defa yerel bir gazetede kullanıldı.
 1822 - portekiz'in sömürgesi olan brezilya bağımsızlığına kavuştu.
1901 - 19. yüzyılda, batı'nın çin üzerindeki ekonomik ve siyasi etkisine karşı çıkartılan boxer ayaklanması sona erdi.
1916 - i̇ngiliz uçakları, haydarpaşa garı'nı bombaladı.
 1922 - aydın'ın kurtuluşu.
 1923 - i̇kdam, akşam, i̇leri, tercüman-ı hakikat, tevhid-i efkar, tanin, vatan ve vakit gazeteleri, dizgici grevi nedeniyle çıkamayınca ortaklaşa olarak "müşterek" gazetesi yayımlanmaya başladı. "müşterek" gazetesi iki hafta çıktı.
 1927 - amerikalı mucit philo taylor farnsworth, tamamen elektronik sistemle çalışan ilk televizyonu geliştirdi.
 1938 - hatay devleti anayasası kabul edildi. başbakan abdurrahman melek, "programımızın ruhu ve esası kemalizm rejimi ve bütün icabatıdır" dedi.
 1940 - ii. dünya savaşı: nazi almanyası, londra'yı bombalamaya başladı. 57 gün kesintisiz devam eden gece bombardımanlarına the blitz adı verilmişti.
 1943 - ii. dünya savaşı; i̇talya, müttefikler'e teslim oldu.
 1946 - cumhuriyet tarihinin ilk büyük devalüasyonu yapıldı. bir amerikan dolarının değeri 131,50 kuruştan 280 kuruşa yükseltildi.
 1947 - türkiye - irak dostluk antlaşması imzalandı.
 1956 - bm'de köleliğin, köle ticaretinin ve köleliğe benzer kurum ve uygulamaların kaldırılması ek sözleşmesi kabul edildi.
 1958 - ana muhalefet lideri, chp genel başkanı i̇smet i̇nönü, "sehpalar kurulursa nasıl işleyeceğini kimse bilemez" dedi. demeç; başbakan adnan menderes'in, "idam sehpalarında can verenlerden ders alsalar ya" açıklamasına yanıttı.
 1977 - i̇stanbul'da tüp gaz kuyrukları. tüp gaz, peşin parayla sıra numarası alınarak satılıyor.
 1978 - i̇ran'da şah muhammed rıza pehlevi karşıtı gösterilere 20 bin kişi katıldı.
 1979 - 12 eylül darbesi'ne giden süreç: turgutlu, manisa'da ülkücü militanlar halil esendağ, selçuk duracık ve 16 yaşındaki ali aksakal, fırın basıp sol görüşlü 4 fırıncıyı öldürdü.
 1980 - 12 eylül darbesi'ne giden süreç: viranşehir, urfa'da okullarda türk bayrağı çektirip i̇stiklal marşı söyleten asteğmen i̇lyas bayraktutar, pkk tarafından işkenceyle öldürüldü.
 1979 - i̇stanbul sıkıyönetim komutanlığı, dostlar tiyatrosu'nun “brecht kabare''” oyununu yasaklandı.
 1982 - esenboğa katliamı sanığı asala militanı levon ekmekçiyan, tek celsede idam cezasına çarptırıldı.
 1983 - kadir mısıroğlu, cumhurbaşkanı kenan evren tarafından türkiye cumhuriyeti vatandaşlığından çıkarıldı.
 1985 - kuşadası yakınlarındaki yangın söndürme çalışmalarında 14 er yanarak öldü.
 1986 - desmond tutu, güney afrika'da ilk siyahi anglikan kilisesi lideri oldu.
 1986 - şili'de pinochet suikasta uğradı; 5 koruması öldü, pinochet ise yara almadan kurtuldu.
 1999 - yunanistan'nın başkenti atina'nın 17 km kuzey batısında 6,0 şiddetinde deprem meydana geldi. 143 kişi öldü, 1600'den fazla kişi yaralandı.
 2011 - lokomotiv yaroslavl buz hokeyi takımını taşıyan yak-servis 9634 sefer sayılı yakovlev yak-42 tipi uçak, yaroslavl havalimanı'ndan kalkışının ardından i̇dil nehri'ne düştü. uçakta bulunan 45 kişiden 43'ü olay anında, alexander galimov ise 5 gün sonra hayatını kaybetti. kazada sadece uçak mühendisi alexander sizov hayatta kaldı.
 2017 - meksika'nın chiapas eyaletinde 8,1 mw şiddetinde deprem meydana geldi. 97 kişi öldü.

doğumlar 
 923 - suzaku, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 61. imparatoru (ö. 952)
 1533 - i. elizabeth, i̇ngiltere kraliçesi (ö. 1603)
 1641 - tokugawa ietsuna, tokugawa hanedanlığı'nda 1651 ve 1680 yılları arasında hüküm süren 4.şogun (ö. 1680)
 1707 - georges-louis leclerc, comte de buffon, fransız natüralist, matematikçi, kozmolog ve ansiklopedi yazarı (ö. 1788)
 1726 - françois-andré danican philidor, fransız satranççı ve besteci (ö. 1795)
 1791 - giuseppe gioacchino belli, i̇talyan şair (ö. 1863)
 1795 - john william polidori, i̇ngiliz yazar ve doktor (ö.1821)
 1805 - samuel wilberforce, i̇ngiliz piskopos (ö. 1873)
 1819 - thomas a. hendricks, amerikalı politikacı ve hakim (ö. 1885)
 1836 - henry campbell-bannerman, birleşik krallık başbakanı (ö. 1908)
 1840 - kral sisowath, kamboçya kralı (ö. 1927)
 1842 - johannes zukertort, leh-alman-i̇ngiliz satranç oyuncusu (ö. 1888)
 1855 - william friese-greene, i̇ngiliz mucit ve profesyonel fotoğrafçı (ö. 1921)
 1867 - j. p. morgan jr., amerikalı bankacı, finans yöneticisi ve hayırsever (ö. 1943)
 1877 - milan nedić, sırp general ve politikacı (ö. 1946)
 1900 - giuseppe zangara, abd başkanı franklin d. roosevelt'e başarısız suikast girişimiyle tanınan suikastçı (ö. 1933)
 1907 - ahmet adnan saygun, türk klasik batı müziği bestecisi (ö. 1991)
 1908 
merna kennedy, amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1944)
michael debakey, amerikalı cerrah (ö. 2008)
 1909 - elia kazan, amerikalı yönetmen ve en i̇yi film akademi ödülü sahibi (ö. 2003)
 1910 - aleks buda, arnavut tarihçi (ö. 1993)
 1911 - todor zhivkov, bulgar devlet adamı (ö. 1998)
 1912
faruk bayülkem, türk psikiyatr ve nörolog hekim (ö. 2009)
david packard, amerikalı elektrik mühendisi (ö. 1996)
 1913 - oswald szemerényi, macar asıllı dilbilimci (ö. 1996)
 1914 
james van allen, amerikalı uzay bilimcisi (ö. 2006)
lída baarová, nazi propaganda bakanı joseph goebbels'in metresi olan bir çek aktristi (ö. 2000)
 1916 - halil i̇nalcık, türk tarihçi (ö. 2016)
 1917 - john cornforth, avustralyalı kimyager (ö. 2013)
 1922 - necdet calp, türk bürokrat ve siyasetçi (ö. 1998)
 1925 - nusretullah vahdet, i̇ranlı komedyen, aktör ve film yönetmeni (ö. 2020)
 1926 
ed warren, amerikalı demonolojist ve yazar (ö. 2006)
samuel goldwyn, jr., amerikalı yönetmen (ö. 2015)
erich juskowiak, almanya millî futbol takımı forması giymiş eski futbolcu (ö. 1983)
 1927 
trader faulkner, avustralyalı-i̇ngiliz aktör (ö. 2021)
carlos romero, ukraynalı milli futbolcu (ö. 1999)
 1930 - i. baudouin, belçika kralı (ö. 1993)
 1931 
bruce reynolds, i̇ngiliz çete lideri (ö. 2013)
sonny rollins, amerikalı caz tenör saksofoncusu ve bestecisi
 1932
bilge zobu, türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
malcolm bradbury, i̇ngiliz yazar ve akademisyen (ö. 2015)
 1933 
alenka goljevscek, slovenyalı oyun yazarı (ö. 2017)
ela bhatt, hintli hukukçu, aktivist ve hayırsever
 1934 - ömer karami, lübnanlı siyasetçi (ö. 2015)
 1935 
abdou diouf, senegal'in 2. cumhurbaşkanı, 2. başbakanı ve 2. frankofon genel sekreteri 
pedro manfredini, arjantinli eski milli futbolcu (ö. 2019)
 1936
buddy holly, amerikalı şarkıcı, besteci ve rock and roll'un öncüsü (ö. 1959)
apostolos kaklamanis, yunan pasok mensubu siyasetçi 
abdurrahman vahid, endonezya eski devlet başkanı (ö. 2009)
 1937
cüneyt arkın (fahrettin cüreklibatır), türk tıp doktoru, dizi, sinema, tiyatro oyuncusu, senarist, yapımcı ve yönetmen (ö. 2022)
june harding, amerikalı aktris (ö. 2019)
 1940
dario argento, i̇talyan film yönetmeni, yapımcı ve senarist 
erkut taçkın, türk müzisyen (ö. 2020)
 1941 - györgy mezey, macar teknik direktör
 1943 
lena valaitis, litvan asıllı alman şarkıcı
david dein, i̇ngiliz spor adamı
 1944 - bora milutinović, sırp futbolcu ve eski teknik direktör
 1945
andrea santoro, i̇talyan misyoner rahip (ö. 2006)
jacques lemaire, kanadalı buz hokeyi oyuncusu
 1946 - francisco varela, şilili biyolog, filozof, sibernetikçi ve sinirbilimci (ö. 2001)
 1949 
gloria gaynor, amerikalı şarkıcı
carlos lehder, alman-kolombiyalı uyuşturucu baronu
 1950 
julie kavner, amerikalı film ve televizyon oyuncusu, komedyen ve dublajcı
mário sérgio, brezilyalı eski futbolcu ve teknik direktör
 1952 
susan blakely, amerikalı sinema oyuncusu 
muharrem seyidov, azerbaycan ulusal kahramanı
 1953 
ami aspelund, fin şarkıcı
enzo d'alò, i̇talyan animatör ve yönetmen
şükrü erbaş, türk şair ve yazar
yopie latul, endonezyalı şarkıcı
 1954 
michael emerson, amerikalı oyuncu
corbin bernsen, amerikalı oyuncu ve film yapımcısı
 1955 
mira furlan, hırvat oyuncu ve şarkıcı (ö. 2021)
nursun kayıran, türk bürokrat
gert brauer, alman millî futbolcu (ö. 2018)
suad karalić, bosnalı eski futbolcu 
 1956 - diane warren, amerikalı şarkı sözü yazarı
 1957 
nasır muhammedhani, i̇ranlı eski futbolcu
cafer muhtarifer, i̇ranlı eski milli futbolcu 
 1958 
bayram ali bayramoğlu, türk siyasetçi
goran hadžić, krayina sırp cumhuriyeti eski devlet başkanı (ö. 2016)
 1959 
toshihiko okimune, japon eski futbolcu
pierre nanterne, fransız yönetici ve iş insanı (ö. 2019)
 1960 
bob hartley, kanadalı buz hokeyi koçu
ersin tatar, kıbrıs türkü iktisatçı, siyasetçi ve kuzey kıbrıs türk cumhuriyeti eski başbakanı 
ve mevcut cumhurbaşkanı 
rebi yasin, mısırlı eski milli futbolcu 
 1961 
samir şerifov, azerbaycan maliye bakanı 
jochen horst, alman sinema, dizi ve tiyatro oyuncusu 
 1962 
jennifer egan, amerikalı roman ve kısa hikâye yazarı
hasan vezir, türk eski millî futbolcu ve teknik direktör
 1963 
betül tarıman, türk şair
éric di meco, fransız eski futbolcu
 1964 - eazy-e, amerikalı hip-hop rap sanatçısı ve prodüktör (ö. 1995)
 1965
özen yula, türk tiyatro yazarı
tomáš skuhravý, çek eski milli futbolcu
darko pančev, kuzey makedonyalı eski  milli futbolcu
 1966 
mihriban er, türk dizi ve sinema oyuncusu
toby jones, i̇ngiliz aktör
 1967 
natalia wörner, alman oyuncu
leslie jones, amerikalı oyuncu ve komedyen 
 1968 
jin hee-kyung, güney koreli oyuncu
marcel desailly, fransız defans oyuncusu
 1969 - angie everhart, amerikalı manken ve oyuncu
 1970 - tom everett scott, amerikalı oyuncu
 1971 - caroline peters, alman oyuncu
 1972 
markus münch, alman eski futbolcu
jean-jacques tizié, fildişi sahilli milli futbolcu
 1973 
alex kurtzman, amerikalı yapımcı
shannon elizabeth, amerikalı oyuncu ve eski manken
 1974 
stéphane henchoz, i̇sviçreli eski millî futbolcu
mario frick, lihtenştaynlı eski futbolcu
antonio mcdyess, amerikan basketbol oyuncusu
harold wallace, kosta rikalı millî futbolcu ve teknik direktör
 1975 
esra balamir, türk model, şarkıcı, oyuncu ve televizyon sunucusu
zeynep günay tan, türk yönetmen
 1976 
oliver hudson, amerikalı aktör
muhammed bereket, mısırlı milli futbolcu 
 1977
aslı şen, i̇ş insanı, kozmetikçi
hakan eratik, türk oyuncu, fotomodel, manken, televizyon sunucusu
fedde le grand, hollandalı dj ve prodüktör
kaan berberoğlu, türk yüzücü
 1978 
masakazu senuma, japon futbolcu
devon sawa, kanadalı aktör ve seslendirme sanatçısı 
 1979 
ersin güreler, türk eski futbolcu
owen pallett, kanadalı besteci, çalgıcı ve şarkıcı
mehmet ali nuroğlu, türk oyuncu
murat karakoç, türk futbolcu
 1980 
emir sevinç, türk şarkıcı ve şarkı sözü yazarı
emre belözoğlu, türk futbolcu
gabriel milito, arjantinli eski futbolcu
nigar cemal, azerbaycanlı şarkıcı
javad nekounam, i̇ranlı eski millî futbolcu ve teknik direktör
cevad nekunam, i̇ranlı eski millî futbolcu ve teknik direktör
 1981 
kyohei yamagata, japon eski futbolcu
gökhan zan, türk eski milli futbolcu
 1982 
gonca özmen, türk şair
rıza efendioğlu, türk futbolcu
iamel kabeu, yeni kaledonyalı millî futbolcu
 1983
mehmet topuz, türk futbolcu
pops mensah-bonsu, i̇ngiliz profesyonel eski futbolcu
 1984 
joão miranda de souza filho, brezilyalı futbolcu
vera zvonareva, rus profesyonel tenisçi
 1985 
georgi sarmov, bulgar eski futbolcu
i̇pek bağrıaçık, türk oyuncu
rafinha, brezilyalı defans oyuncusu
 1986
 charlie daniels, i̇ngiliz eski futbolcu
 ebrahim sawaneh, gambiyalı futbolcu
 1987 
evan rachel wood, amerikalı oyuncu ve şarkıcı
veysel kılıç, türk futbolcu
robert snodgrass, i̇skoç futbolcu
oleg samsonov, rus futbolcu
can tutuğ, türk caz vibrafonisti, radyo programcısı ve psikiyatr
 1988 
yağmur koçyiğit, türk voleybolcu
hakan kurtaş, türk oyuncu
kevin love, amerikalı profesyonel basketbolcu
luis ovalle, panamalı futbolcu
 1989 
hannah john-kamen, i̇ngiliz oyuncu
jonathan majors, amerikalı aktör
 1990
tuğba melis türk, türk sinema ve dizi oyuncusu
boualem khoukhi, katarlı futbolcu
fyodor klimov, rus artistik buz pateni sporcusu
 1991 
joe harris, amerikan basketbol oyuncusu
dejan garača, i̇sveçli futbolcu
 1992  
gizem karaca, türk manken ve oyuncu
alican süner, türk kemancı
martin hinteregger, avusturyalı futbolcu
aleksey lutsenko, kazak profesyonel bisikletçi
 1993 
rosemary arauz, honduraslı manken
vladimir rodić, karadağlı futbolcu
 1994 
 maren lundby, norveçli kayakla atlamacı
isel suñiga, guatemalalı manken
berker güven, türk oyuncu
abdülkerim bardakcı, türk futbolcu
 1995 
luisa niemesch, alman güreşçi
george williams, galli futbolcu
jailson, brezilyalı futbolcu
yota shimokawa, japon futbolcu 
 1996
altuğ çelikbilek, türk tenisçi
donovan mitchell, amerikalı basketbolcu
1998 
manita hang, kamboçyalı manken
gerardo arteaga, meksikalı milli futbolcu futbolcu
moisés villarroel angulo, bolivyalı milli futbolcu
roberto alvarado, meksikalı futbolcu
 1999 - amadou ciss, senegalli futbolcu
 2000 - finn azaz, i̇ngiliz profesyonel futbolcu
 2003 - bilal ceylan, türk futbolcu

ölümler 
 1134 - i. alfonso, aragon ve navarra kralı (1104-1134) (d. 1073)
 1151 - v. geoffroy, 1129'dan itibaren miras yoluyla anjou, touraine ve maine kontu ve sonra 1144'ten itibaren fetih yoluyla normandiya dükü (d. 1113)
 1550 - niccolò tribolo, i̇talyan manerist sanatçı (d. 1500)
 1559 - robert estienne, fransız matbaacı, yayıncı ve sözlükbilimci (d. 1503)
 1566 - kanuni sultan süleyman, osmanlı'nın 10. padişahı (d. 1494)
 1566 - nikola šubić zrinski, hırvat asker (d. 1508)
 1619 - marko krizin, hırvat katolik rahibi, iman şehidi ve aziz (d. 1589)
 1657 - arvid wittenberg, i̇sveçli asker, özel meclis üyesi ve devlet adamı (d. 1606)
 1809 - i. rama, tayland kralı (d. 1737)
 1871 - mehmed emin âli paşa, osmanlı devlet adamı (d. 1815)
 1910 - william holman hunt, i̇ngiliz ressam (d. 1827)
 1922 - william stewart halsted, amerikalı cerrah (d. 1852)
 1933 - edward grey, i̇ngiliz liberal devlet adamı (d. 1862)
 1949 - elton mayo, avustralyalı psikolog, sosyolog ve organizasyon kuramcısı (d. 1880)
 1951 - maria montez, dominik asıllı amerikalı-fransız aktris (d. 1912)
 1954 - glenn scobey warner, amerikalı amerikan futbolu oyuncusu ve koçu (d. 1871)
 1960 - wilhelm pieck, alman komünist partisi ve komintern yöneticilerinden, doğu almanya'nın ilk devlet başkanı (d. 1876)
 1971 - spring byington, amerikalı aktris (d. 1886)
 1971 - albert caraco, fransız asıllı uruguay vatandaşı filozof, yazar, denemeci ve şair (d. 1919)
 1974 - celâl sılay, türk şair ve öykü yazarı (d. 1914)
 1979 - i. a. richards, i̇ngiliz edebiyat eleştirmeni ve retorikçi (d. 1893)
 1981 - christy brown, i̇rlandalı yazar ve ressam (d. 1932)
 1984 - jennifer kendal, i̇ngiliz oyuncu (d. 1933)
 1984 - liam o'flaherty, i̇rlandalı yazar (d. 1896)
 1987 - sait ağar, türk siyasetçi (d. 1920)
 1988 - sedad hakkı eldem, türk mimar (d. 1908)
 1990 - alan john percivale taylor, i̇ngiliz tarihçi ve gazeteci (d. 1906)
 1990 - fuat börekçi, türk siyasetçi (d. 1909)
 1991 - edwin mcmillan, amerikalı nükleer fizikçi (d. 1907)
 1994 - james clavell, avustralyalı yazar (d. 1924)
 1994 - terence young, i̇ngiliz sinema yönetmeni (d. 1915)
 1996 - bibi besch, amerikalı aktris (d. 1942)
 1996 - arda bowser, amerikalı profesyonel futbolcu (d. 1899)
 1997 - mobutu sese seko, demokratik kongo cumhuriyeti devlet başkanı (d. 1930)
 1997 - mustafa tayyar, türk siyasetçi (d. 1914)
 1998 - mario bardi, i̇talyan ressam (d. 1922)
 2001 - spede pasanen, fin yönetmen (d. 1930)
 2003 - warren zevon, amerikalı besteci ve müzisyen (d. 1947)
 2005 - efkan efekan, türk oyuncu (d. 1935)
 2005 - enver kaplan, türk siyasetçi (d. 1921)
 2005 - musa arafat, filistinli devlet adamı (d. 1940)
 2005 - sergio endrigo, i̇talyan şarkıcı (d. 1933)
 2009 - muammer yazar, türk hukukçu (d. 1917)
 2010 - john kluge, amerikalı iş insanı (d. 1914)
 2012 - césar ardavin, i̇spanyol senarist ve film yapımcısı (d. 1923)
 2012 - kemal merkit, türk motosikletçi (d. 1960)
 2013 - dokka umarov, 2006-2007 yılları arasında i̇çkerya çeçen cumhuriyeti başkanı (d. 1964)
 2014 - kwon ri-se, japon-koreli şarkıcı ve manken (d. 1991)
 2015 - susan allen, amerikalı arpist (d. 1951)
 2015 - candida royalle, amerikalı pornografik film oyuncusu, yapımcı ve yönetmeni (d. 1950)
 2016 - norbert schemansky, amerikalı eski halterci (d. 1924)
 2016 - ferheng şerif, i̇ranlı besteci, araştırmacı ve öğretmen (d. 1931)
 2017 - türkân akyol, türk tıp doktoru, akademisyen ve siyasetçi (d. 1928)
 2017 - jeremiah goodman, amerikalı desinatör ve ressam (d. 1922)
 2017 - terence harvey, i̇ngiliz karakter oyuncusu (d. 1944)
 2017 - tomás villanueva, i̇spanyol siyasetçi  (d. 1953)
 2018 - jonas algirdas antanaitis, litvanyalı siyasetçi (d. 1921)
 2018 - mac miller, amerikalı hip hop şarkıcısı (d. 1992)
 2019 - robert axelrod, amerikalı oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1949)
 2019 - john wesley, amerikalı oyuncu ve eski asker (d. 1947)
 2020 - berni alder, almanya doğumlu amerikalı fizikçi (d. 1925)
 2020 - aurelio iragorri hormaza, kolombiyalı politikacı (d. 1937)
 2020 - sergey koltakov, sovyet-rus aktör (d. 1955)
 2020 - xavier ortiz, meksikalı aktör, şarkıcı, yapımcı ve iş insanı (d. 1972)

tatiller ve özel günler 
 fırtına: bıldırcın geçişi fırtınası
 aydın'ın kurtuluşu
 dünya dmd hastaları için farkındalık günü
 dünya temiz hava günü

kaynakça 

0907
07