mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Yale Üniversitesi

yale üniversitesi (), amerika birleşik devletleri'nin connecticut eyaletinin new haven kentinde bulunan özel bir üniversitedir.

abd'nin üçüncü en eski üniversitesi ve en prestijli okullarından biridir. ülkenin en tanınmış sekiz özel üniversitesini bir araya getiren sarmaşık ligi (ivy league) üyesidir. son 33 yılda abd başkanı olan altı kişiden dördü yale mezunudur. yale üniversitesi'nin mottosu olan lux et veritas ın anlamı ışık ve gerçektir.

1701 yılında collegiate school adı altında kurulan üniversitenin kökleri 1640'lara uzanır. o zamanlar bir koloni olan connecticut için üst düzeyde eğitimli görevli ve papaz yetiştirmek isteyen ruhbanlar, burada bir okul kurmak için izin alırlar. daha sonra, 1718 yılında galli elihu yale'in yaptığı bağışlara karşılık okulun adı yale olarak değiştirilir. 1861'de ülkedeki ilk doktora derecesi de yine bu okul tarafından verilmiştir. qs dünya üniversite sıralamaları'na göre 2022 yılında dünyadaki en iyi 14. üniversite seçilmiştir.

ayrıca bakınız 
 kathleen neal cleaver

kaynakça

dış bağlantılar 

 

 
new haven, connecticut'taki yapılar
connecticut'taki üniversiteler
amerika birleşik devletleri'ndeki vakıf üniversiteleri
ivy league
1700'lerde connecticut'ta kurulan oluşumlar
1701'de on üç koloni'de kurulan oluşumlar
1701'de kurulan üniversiteler
Cincinnati

cincinnati, [sınsıˈnætı] abd'deki ohio eyâleti'nin çok önemli ticaret ve iş merkezlerinden biridir. batı'nın kraliçesi diye de anılan kent, hamilton county'nin (ohio) başkentidir.

procter & gamble, general electric, chiquita, kroger ve fifth third bank gibi önemli dünya firmalarına ev sahipliği yapan cincinnati kentinin nüfusu 308.728'dir.

nüfus verileri

üniversiteleri 
 university of cincinnati
 xavier university
 cincinnati state college
Fuat Çiftçi

fuat çiftçi, (d. 10 haziran 1970, kaman), şair. öğretmenlik yapmaktadır.

uludağ üniversitesi fransız dili ve eğitimi ana bilim dalı’ndan mezun. şiire ilkokul yıllarında başlamıştır. varlık, şiiri özlüyorum - şiir gözü, hürriyet gösteri, kitap-lık, akatalpa, özgür edebiyat, yasakmeyve dergilerinde şiirleri ve şiir üzerine söyleşileri - yazıları yayımlandı. şiiri özlüyorum - şiir gözü dergisi’ nin sahipliğini ve editörlüğünü yapmaktadır. (şiiri özlüyorum - şiir gözü 2003 ağustos ayında yayın hayatına başlamıştır ve nevşehir’in ilk şiir dergisidir.) çiftçi, "bağımlılık- şiir " adlı, kişisel manifestosunu yayımladı.

aynada arbede, ocak 2005’te yom yayınları’ ndan çıktı. temmuz 2008'de bağımlılık- şiir adlı deneme/ eleştiri kitabını yayımladı.hayal yayınları'nca ağrılı renk adlı şiir kitabıyla göründü. (ağustos 2009) çiftçi, ağrılı renk ile 2010 behçet aysan şiir ödülü'nü aldı. kumaş atlar  yasakmeyve yayınları'dan çıktı: (temmuz 2012) uçurum beyanı adlı şiir kitabı noktürn yayınları'nca  basıldı. (mart, 2015) şiiri özlüyorum kitaplığı'ndan poetik denemelerini içeren hilesiz vesika adlı kitabını yayımladı. (ağustos 2010) poetik-a, yıllıklar yıllığı (2010) ve kırıklar atlası (2011) adlı üç seçkiye de imza attı. günlüklerini dikkatin kemikleri adlı kitabında topladı. (şubat 2012)

çiftçi, 1982 yılından bu yana avanos’ta yaşamaktadır.

1970 doğumlular
yaşayan insanlar
behçet aysan şiir ödülü sahipleri
20. yüzyıl türk şairleri
21. yüzyıl türk şairleri
And Dağları

and dağları, dünyanın en uzun sıradağlar zinciridir.

güney amerika'nın bütün batı kıyısı boyunca uzanır. venezuela'dan başlayıp kolombiya, ekvador, peru, bolivya üzerinden devam ederek arjantin ve şili'nin patagonya topraklarında sona erer. bu yedi devlet aynı zamanda and ülkeleri olarak da bilinirler.

dağlar 
and dağları kuzeyden güneye uzunluğu 7000 km'dir. genişliği 200–700 km arasında değişir. ortalama yükseltisi 4000 metredir.
andların en yüksek dağı 6.962 m ile arjantin ve şili sınırındaki aconcagua'dır. yan yana birçok silsileden oluşmakla birlikte cordillera oriental (doğu sıradağları) ve cordillera occidental (batı sıradağları) olmak üzere iki büyük silsileden oluşmaktadır. bu silsilelerin arası sıklıkla çöküntü alanlarıyla ayrılmıştır. and dağları, venezuela, kolombiya ve ekvador sınırları içinde yer alan kuzey andlar, peru, şili ve bolivya sınırları içinde yer alan orta andlar, şili ve arjantin sınırları içinde yer alan güney andlar olmak üzere başlıca üç kısımdan oluşur.
and dağlarının yaşı 60 milyon yıl olarak tahmin edilmektedir.

diğer önemli zirveler 
 ojos del salado 6.891 m (arjantin)
 pissis 6795 m (arjantin)
 mercedario 6770 (arjantin)
 huascarán 6.768 m (peru)
 cerro bonete 6.759 m (arjantin)

volkanlar 
andlar ve asya'da kordilleri, sismik ve volkanik etkinlikler gösteren bölgelerdir. yeryüzünün en yüksek volkanları bu bölgede bulunur. 6.795 m yükseklikteki monte pissis (arjantin) ve 6.891 m yükseklikte ojos del salado (şili) bunlardan bazılarıdır.

önemli etkin volkanlar 
 cotopaxi 5.897 m (ekvador)
 tungurahua 5.016 m (ekvador)
 pichincha 4.784 m (ekvador)
 cerro azul 3.788 m (şili)
 villarrica, 2.840 m (şili)

andların diğer volkanları 
 llullaillaco 6.723 m (arjantin/şili)
 nevado coropuna 6.426 m (peru)
 chimborazo 6.310 m (ekvador)
 sierra nevada de lagunas bravas 6.127 m (arjantin/şili)
 uturunco 6.010 m (bolivya)
 licancabur 5.921 m (bolivya)
 misti 5822 m (peru)
 ubinas 5.675 m (peru)
 lanín, 3.747 m (arjantin)
 osorno 2.652 m şili
 volkanlar vadisi'ndeki düzinelerce daha küçük volkan (peru)

kaynakça
Alizeler

alizeler, 30° kuzey ve 30° güney paralelleri çevresindeki dinamik yüksek basınç kuşaklarından, ekvatora doğru olan rüzgârlardır. tam kuzey ve güneyden esmeleri gereken bu rüzgârlar, dünya’nın dönmesi sonucu yön değiştirir.

kuzey yarım küre'de kuzeydoğudan güneybatıya; güney yarım küre'de güneydoğudan kuzeybatıya doğru eser. ekvator çevresinde yükselmiş olan hava da dengeyi sağlamak üzere üstten dönencelere doğru eserek üst alizeleri oluşturur.

alizeler, karaların doğu kıyılarında bol yağışlara neden olurken kara içlerinde ve karaların batı kıyılarında kuru rüzgârlar olarak eser. denizlerin üzerinde karadakinden çok daha kuvvetli ve düzenli eserek gökyüzünün çoğu zaman açık olmasını sağlar. bu nedenle alize rüzgârlarına açık olan adalar, en gözde turizm merkezleridir.

sürekli olmaları ve yönlerinin belirli olması nedeniyle alizeler, tarih boyunca yelkenli gemiler için elverişli bir ortam oluşturmuştur. yelkenli gemiler devrinde, amerika ile avrupa arasındaki ticareti sağladığı için alizelere ticaret rüzgârları denmiştir.

ayrıca bakınız 
 el niño
 la niña

kaynakça 

rüzgârlar
Çırpanlı Abdülkerim Nadir Paşa

abdülkerim nâdir paşa (1807, eski zağra - 1883, rodos),93 harbi sırasında rumeli ordusu komutanlığı yapmış osmanlı türkü asker.

1807 yılında kale yamağı ahmed ağa'nın oğlu olarak eski zağra'da doğdu. genç yaşta i̇stanbul'a gelerek yeni kurulan asakir-i mansure-i muhammediyye'ye girdi ve buradan mülâzım oldu. mekteb-i harbiye'nin kuruluşundan sonra subay olarak mektep taburuna tayin edildi. 1835 yılında viyana'ya gönderildi. orada beş yıl kaldıktan sonra geri döndü ve miralay rütbesiyle erkân-ı harbiye riyaseti'ne getirildi. tanzimat devri ileri gelenlerinin himayesiyle kısa sürede yükseldi. 1846 yılında ferik rütbesiyle dar-ı şura-yı askeri üyeliği ile mekâtib-i askeriyye nazırlığı'na, ertesi yıl merkezi bağdat'ta olan 6. ordu müşirliğine tayin edildi.

sultan abdülaziz döneminde çeşitli yerlerde ordu komutanlığı, valilik, ayrıca seraskerlik, bahriye nazırlığı ve serdâr-ı ekremlik görevlerinde bulundu. ii. abdülhamid'in saltanatının ilk yıllarında çıkan 93 harbi sırasında rumeli ordusu komutanıydı. bu savaşta, rus ordusu'nun balkanlara girmesine engel olamayınca padişah tarafından görevinden alındı ve serasker mehmed redif paşa ile birlikte dîvân-ı harb'e verildi. mahkeme sonunda rus yenilgisinin tek sorumlusu olmadığı, bunda i̇stanbul'daki meclis-i askeriyye'nin de payı bulunduğu anlaşılınca görevine iade edildi, fakat midilli'ye gönderildi. daha sonra rodos'a nakledildi. 1883 yılında orada öldü ve murad reis türbesi'ne defnedildi.

kaynakça 

1807 doğumlular
1883 yılında ölenler
19. yüzyılda osmanlı askerleri
osmanlı mareşalleri
93 harbi'nde osmanlı askerleri
kırım savaşı'nda osmanlı askerleri
bahriye nâzırları
serdar-ı ekrem
Mehmed Ali Bey el-Abid

muhammed ali el-abid ( muhammed 'ali el-'ābid, 1867- 22 ekim 1939), aynı zamanda mehmed ali bey olarak da bilinir, suriye devlet başkanı olarak (11 haziran 1932'den 21 aralık 1936'ya kadar) şam'daki milliyetçi suriye parlamentosunun adayı olarak, ülkenin egemenliğin fransa'dan kısmen tanınmasından sonra atandı. fransa, suriye'yi yoğun milliyetçi baskı altındaki bir ulus olarak tanımayı kabul etti, ancak 1946'ya kadar birliklerini tamamen geri çekmedi.

baba 
babası ahmed i̇zzet el-abid, şam'da zengin bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi ve eğitimine beyrut, beyrut vilayeti'nde devam etmeden önce burada büyüdü. arapça, fransızca ve türkçe biliyordu. konstantinopolis'e (günümüzde i̇stanbul) gitti ve osmanlı i̇mparatorluğu'nun sultan ii. abdülhamid'ine hizmet etti, ardından danışmanı oldu ve istihbarat servislerinin başı olarak görev yaptı ve ayrıca irak'ın musul kentini de yönetti. jön türklerin ii. abdülhamid'e karşı isyan etmesi üzerine 1908'de osmanlı i̇mparatorluğu'ndan ayrıldı ve i̇ngiltere, i̇sviçre ve fransa'yı dolaşmadan önce londra'ya gitti. sonunda paris'e taşındı ve daha sonra 1924'teki ölümüne kadar mısır'a taşındı.

eğitim 
muhammed ali el-abid, şam'da doğup büyümüş, ilkokullarında eğitim görmüş, daha sonra eğitimine beyrut'ta devam etmiştir. mezun olduğunda ailesiyle birlikte i̇stanbul'a taşındı ve burada prestijli bir osmanlı lisesi olan galatasaray lisesine gönderildi. daha sonra paris, fransa'da hukuk okudu. mezun olduktan sonra i̇slam hukuku okudu.

biyografi 
1907'de osmanlı i̇mparatorluğu'nun washington büyükelçisi oldu. ancak 23 temmuz 1908'de osmanlı i̇mparatorluğu'nun anayasasının ilan edilmesinden ve babasının i̇stanbul'dan kaçmasından sonra osmanlı i̇mparatorluğu'na döndü. ayrıca amerika birleşik devletleri'nde kaliforniya'ya gitti. daha sonra i̇ngiltere, i̇sviçre, fransa arasında seyahat eden babasına katılarak birinci dünya savaşı arifesinde mısır'a ulaştı. babasının ölümüne kadar orada kaldılar.

muhammed el-abid, suriye'nin fransız mandası altına girdiği 1920 yazında şam'a geri döndü. 1922'de el-abid, suriye maliye bakanı olarak atandı.

el-abid, arapça, fransızca ve türkçe bilmekteydi. fransız edebiyatına ve ekonomisine düşkündü. ayrıca iyi derecede i̇ngilizce ve farsça bilmekteydi.

30 nisan 1932'de el-abid şam'da ulusal blok adayı olarak parlamentoya seçildi ve aynı yılın 11 haziran'ında devlet başkanlığına yükseldi. 1936'da şam'da özgür bir parlamentonun seçilmesinden sonra istifa ederek paris'e gitti. roma'daki bir otelde 22 ekim 1939'da öldü. yerine ulusal blokun adayı haşim el-etâsî getirildi, ancak suriye 1946'da tam bağımsızlığa kadar askeri olarak kontrolde kaldı.

ayrıca bakınız 

 osmanlı i̇mparatorluğu-amerika birleşik devletleri ilişkileri

kaynakça

dış bağlantılar 

  mohammad ali al-abed 

20. yüzyılda osmanlılar
osmanlı i̇mparatorluğu vaşington büyükelçileri
galatasaray lisesinde öğrenim görenler
osmanlı arapları
suriyeli siyasetçiler
1939 yılında ölenler
1867 doğumlular
suriye devlet başkanları
Sütlaç

sütlaç, çeşitli mutfak kültürlerinde bulunabilen bir tatlı.

türk mutfağında yer alan birçok sütlü tatlı içinde en yaygın yapılanlarından ve tanınanlarından biri de sütlaçtır. başlıca malzemeleri pirinç, süt ve şekerdir. kıvamı kişilerin zevkine göre değişse de genelde kabul gören ve beğenilen kıvam pirinç tanelerinin çok sert olmamak kaydıyla tek tek ağza gelebilecek şekilde olmasıdır.

batı ve kuzey avrupa ülkelerinin mutfağında bulunan sütlaç özellikle i̇skandinavya ülkelerinde tarçın sosu veya kavrulmuş badem şekerleme kronatları ile garnitür edilerek sadece yılbaşında servis edilmektedir.

osmanlı mutfağındaki çeşitleri 
basılı ilk yemek kitabı melceü’t-tabbâhîn'de tarifi vardır. "sütlü aş" olarak tarifte geçmektedir. tarifi: i̇ki kıyye süt ten tabh murat olundukta yüz dirhem pirinci ba‘de’t-tathîr bir taşım suda haşlayıp delikli kevgir den süzüp hazır edeler. badehu sütü tencere içine koyup hemen kaynadıkta işbu hazırlanan pirinci içine salıp pirinçler gereği gibi yumşayınca tabh edeler. badehu indirip sahan veya tabaklara tevzi ettikte bir çeyrek miktarı küllü ateş üstünde tevkif edeler ki ol hengâmda üzerine kaymak gelir. soğudukta bol toz şekeri ekip tenâvül buyrula yahut ateşte kaynar iken tatlı olacak miktarı şeker konulup yine bu usul üzre hareket oluna. nefis olur.

malzemelerine göre sütlaç çeşitleri

yörelere göre sütlaç çeşitleri 
hamsiköy sütlacı
bolu atom sütlaç
çeşme damla sakızlı fırın sütlaç
rize sütlacı
gaziantep astarlı (zerdeli) sütlaç

ayrıca bakınız 
 sütlaç keki
 nazlı aş

kaynakça 

pirinç yemekleri
alman mutfağındaki tatlılar
romanya mutfağındaki tatlılar
i̇spanyol mutfağındaki tatlılar
noel gıdaları
meksika mutfağındaki tatlılar
türk mutfağındaki sütlü tatlılar
türk mutfağındaki pudingler
Beylerbeyi

beylerbeyi (osmanlı türkçesi):  osmanlı devleti döneminde bir eyaletin yönetiminden sorumlu olan kişiydi. fars kültüründen alınan yöneticilik birimi için ve vali gibi sözcükler de osmanlı tarihinin çeşitli dönemlerinde beylerbeyi sözcüğüyle eş anlamda kullanılmıştır.

osmanlı devleti'nin ilk döneminde sadece 1 beylerbeyi vardı. padişah anadolu'dayken rumeli bölgesini yöneten kişiye "rumeli beylerbeyi" denmişti.rumeli beylerbeyliği i. murat döneminde kurulmuştur. sonradan yıldırım bayezit döneminde ise "anadolu beylerbeyliği" kuruldu. buna ileriki dönemlerde yapılan fetihlerle yeni eyaletler katıldı. son dönemlerde 40'ı aşkın beylerbeyliği ve bunları yöneten beylerbeyleri bulunmaktaydı.

osmanlı beylerbeylikleri 

 hidiv : mısır valileri beylerbeyi unvanının yanı sıra hidiv olarak da anılmışlardır.
 dayı : 1671 yılından itibaren seçilerek göreve getirilen cezayir eyaleti ve tunus eyaleti yöneticilerinin unvanıdır.

kaynakça 

 halil inalcık. osmanlı i̇mparatorluğu klâsik çağ (1300 - 1600), i̇stanbul 2005

türk unvanları

askerî rütbeler
osmanlı i̇mparatorluğu'nda siyaset

safevîler
i̇ran tarihi

osmanlı i̇mparatorluğu'nun idari birimleri
Şah Gambiti

şah gambiti, 1. e4 e5 2. f4 hamleleriyle tanımlanan satranç açılışıdır. bu popüler gambit, müthiş karmaşık bir oyundur ve üzerine düzinelerce kitap yazılmıştır. siyah, aşağıdaki hamleyi oynayarak kabul edilen şah gambiti’ni oynayabilir:
2….. exf4

satranç açılışları
satrançta 17. yüzyıl
Ünye-Ceyhan Boru Hattı

ünye-ceyhan boru hattı, ünye ile ceyhan arasında oluşturulmak istenen petrol boru hattı.

kazakistan ve azerbaycan'dan gelecek petrolü boğazlar'dan geçirmeden akdeniz'e indirmeyi hedefliyor.

halihazırda samsun ile rusya arasında karadeniz'in altından bir doğalgaz boru hattı (mavi akım) geçiyor. türkiye bu hatta paralel bir diğer doğalgaz hattı daha istiyor. ancak bazı akademisyenler rusya'ya bağımlılığı daha fazla arttıracağı gerekçesiyle rusya ile yeni projelerde temkinli olunması gerektiğini savunuyorlar.

bu hattın daha önceden başlangıç noktası, samsun olarak belirlenmişken, projeyi uygulayacak olan firma, hattın başlangıç noktasını samsun'dan ünye'ye kaydırmıştır.

ayrıca bakınız
 petrol boru hatları listesi

kaynakça

dış bağlantılar 
 ünye belediyesi resmi sitesi
 ünye kaymakamlığı resmi sitesi

türkiye'deki petrol boru hatları
rusya ekonomisi
türkiye ekonomisi
ceyhan
ünye
2012'de rusya
2012'de türkiye
2012'de kurulan oluşumlar
rosneft
Vezir Gambiti

1. d4 d5 2. c4 hamleleriyle tanımlanan satranç açılışıdır.
2.c4 hamlesi ile beyaz kanattaki piyonlarından birini siyah merkez piyonuyla değişim tehdidinde bulunur, böylece merkezde üstünlük sağlamayı amaçlar. bu açılış için tam bir gambit denilemez, siyah kazandığı piyonu korumayı düşünmemeli yoksa şöyle bir açılış tuzağıyla baş etmek zorunda kalabilir: 1.d4 d5 2.c4 dxc4 3.e3 b5 4.a4 c6 5.axb5 cxb5 6.vf3
vezir gambiti iki temel kategoriye ayrılır. bunlar kabul edilen vezir gambiti ve kabul edilmeyen vezir gambiti’dir.

satranç açılışları
Avrupa Yaz Saati

avrupa yaz saati (i̇ngilizce: european summer time, est), enerji tasarrufu sağlamak amacıyla, mart ayının son pazar günü başlayıp, ekim ayının son pazar günü biten bir uygulamadır.

uygulanışı 
mart ayının son pazar günü eşgüdümlü evrensel zamana (utc) göre 01:00'te saatlerin bir saat ileri alınmasıyla başlatılır ve ekim ayının son pazar günü 02:00'te saatlerin bir saat geri alınmasıyla sona erer. saat değişiklikleri eşgüdümlü evrensel zamana göre yapıldığından, uygulamanın başlangıcı ve bitişi bulunulan saat dilimine göre farklı yerel saatlere denk gelmektedir.

amacı 
başlama ve bitim tarihlerinde avrupa ülkelerinin birlikte hareket ettiği bu uygulamayla, çalışma saatlerinin günün güneşli bölümüne alınması ve gün ışığından daha fazla yararlanılması amaçlanmaktadır. böylece elektrik enerjisinin aydınlatmada kullanılan bölümünden tasarruf sağlanması ve akşam saatlerinde en yüksek değerine ulaşan enerji talebinin azaltılması hedeflenmektedir.

uygulama tarihlerinin hesaplanması 
uygulamanın başlangıç ve bitiş tarihleri belirli olsa da her yıl aynı güne denk gelmemektedir. fakat hangi tarihlerde uygulanacağı şu yöntemle hesaplanabilmektedir:

başlangıç: y içinde bulunulan yılı temsil etmek üzere (31 − (5 * y ÷ 4 + 4) mod 7) mart günü

bitiş: y içinde bulunulan yılı temsil etmek üzere (31 − (5 * y ÷ 4 + 1) mod 7) ekim günü

kaynakça 

 :en:european summer time

ayrıca bakınız 
 yaz saati uygulaması

yaz saati
yaz saati uygulaması
yaz
Esin Eşkinat

esin eşkinat (d. 1979, ankara), türk çevirmen.

orta öğrenimini ted ankara koleji'nde tamamladı. i̇stanbul üniversitesi edebiyat fakültesi i̇ngiliz dili ve edebiyatı'ndan mezun olan esin eşkinat, i̇ngilizceden şu kitapları türkçeye kazandırdı:

 1 erkek hakkında nick hornby sel yayıncılık, haziran 2005 
 ve ben mutluyum a.l. kennedy türkiye i̇ş bankası kültür yayınları, mart 2005
 dikkat! saçınız sizi ele veriyor! rose weitsz aura kitapları, mart 2005
 i̇nferno: rio cehennemi patricia melo agora kitaplığı, temmuz 2004
 kadının cennette yeri yok neval el saddavi everest yayınları, şubat 2003
 şeker adası ivonne lamazares türkiye i̇ş bankası kültür yayınları, haziran 2001
 gözlemevi hikâyeleri edward carey türkiye i̇ş bankası kültür yayınları mart 2003

türk çevirmenler
1979 doğumlular
ted ankara kolejinde öğrenim görenler
i̇stanbul üniversitesi edebiyat fakültesinde öğrenim görenler
yaşayan insanlar
ankara doğumlular
i̇ngilizceden türkçeye çeviri yapanlar
ankara doğumlu çevirmenler
El-Kut

kut (), irak'ın doğu kesiminde, dicle nehri kıyısında vasıt ilinin merkezi kent. 1960'a kadar tüm il bu isimle anılırken bu tarihten sonra vasıt adını almıştır.

bir su dağıtım kanalı olan şatt'ül geraf'ın dicle'den ayrıldığı noktada yer alması, kent yakınlarındaki kut barajının dicle'den sulama kanallarına su sağlaması ve tarım ürünlerinin pazarlandığı bir ticaret merkezi olması şehre önem kazandırmıştır.

kutü'l-amare'nin gelişimi eskiden beri dicle'nin yatak değişikliklerine bağlı oldu. bir çöküş döneminden sonra kent, ırmağın bugünkü durumunu alması üzerine bir ırmak limanı haline geldi ve yeniden canlandı. i. dünya savaşı sırasında bölgeye saldıran britanyalılarla türkler arasındaki çarpışmalarda büyük ölçüde harap oldu. townshend komutasındaki britanya kuvvetleri 1915'te kenti işgal ettiyse de türkler tarafından kuşatıldılar ve beş aylık bir kuşatmadan sonra teslim olmak zorunda kaldılar (nisan 1916). kent, şubat 1917'de maude'un birliklerince geri alındı. sonraki yıllarda yeniden inşa edildi.

kaynakça

ayrıca 
 kutülamare kuşatması
Niğde Gazozu

niğde gazozu, niğde ilinde üretilen gazlı frambuaz aromalı içecek.

üretimine 1962 yılında i̇smet olcay tarafından 44 metrekarelik bir dükkânda başlandı. niğde gazozu bugün niğde meşrubat ve gıda sanayi ticaret limited şirketi tarafından yıllık 144 milyon şişenin üzerinde bir kapasiteye sahip fabrikada üretilmektedir. az şekerlidir ve frambuaz aroması içerir.
yurt dışına da ihracatı yapılmaktadır.  2003 yılında marka beratı ve tse belgesi aldı. aynı sene amerika birleşik devletlerine ilk ihracatı da gerçekleştirdiler. i̇hracat hamlesi 2006 senesinde azerbaycan ile devam etti.

kaynakça

dış bağlantılar
 niğde gazozu forbes dergisinde
 niğde gazozu facebook'ta 20 bin hayrana ulaştı
 niğde gazozu'da 'helal'ler arasında yerini aldı!
 yerel süper kahraman: niğde gazozu
 22 maddede i̇çinde çocukluğumuz ve mutlu hikayelerimiz saklı i̇çecek: niğde gazozu

gazoz markaları
türk besin sanayii ürünleri
türk markaları
Gavurdağı salatası

i̇nce küp şeklinde kıyılmış salata malzemelerine nar ekşisi ve ceviz eklenerek yapılan bir salata türüdür. kökeni gaziantep mutfağıdır.

malzemeler
3 domates, bir kuru soğan veya buna eşdeğer taze soğan, acı yeşil biber, maydanoz, altı-yedi yaprak taze nane, 3-5 ceviz içi, salatanın sosu ve ince küp şeklinde kıyılmış salatalık.nar ekşisi ve hafif elma sirkesi.

sunumu
yayvan bir tabakta servis edilir.

türk mutfağındaki salatalar
Mira Ceti

mira ceti, (diğer adları: mira, omicron ceti, omicron balina, balinanın harika yıldızı, the wonderful) balina takımyıldızı yönünde bulunan "mira" olarak adlandırılan değişen yıldız sınıfına ismini veren ve dünya'ya 418,2 ışık yılı uzaklıkta bulunan kırmızı dev yıldızdır.

görünür kadiri, 2,00 ile 10,10 arasında değişir. periyodu, evreler arasında farklılıklar olsa da ortalama 332 gündür. en parlak olduğu zamanlar parlak bir yıldız olarak görünürken, sönük olduğu devrede ancak orta boy bir teleskopla görülebilmektedir.

kendisi gibi değişen bir yıldız olan, vz ceti isimli bir bileşene sahiptir.

kaynakça

dış bağlantılar 

 mira – bizarre star at nasa 
 history of mira's discovery at aavso
 mira has tail nearly 13 light years in length (bbc) 
 speeding bullet star leaves enormous streak across sky at caltech
 astronomy picture of the day:1998-10-11, 2001-01-21, 2006-07-22, 2007-02-21, 2007-08-17
 
 
 
 robert burnham jr., burnham's celestial handbook, vol. 1, (new york:  dover publications, inc., 1978), 634.
 james kaler, the hundred greatest stars, (new york:  copernicus books, 2002), 121.
 seds article
 a recent lightcurve of mira from the bav.
 universe today, that's not a comet, that's a star 

ceti, omicron
i̇kili yıldızlar
balina takımyıldızı
mira değişenleri
m-tipi devler
Gürceğiz, Milas

gürceğiz, muğla ilinin milas ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 
mahalle, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.

coğrafya 
muğla il merkezine 104, milas ilçe merkezine 35, ören'e 4 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerelnet

milas'ın mahalleleri
Deterjan

deterjan ya da arıtıcı, petrol türevlerinden elde edilen, temizleme ve arıtma özelliği bulunan, toz, sıvı veya krem durumunda olabilen temizlik maddelerine verilen genel addır. deterjanın sözlükteki tam karşılığı kir sökücü olup sabun dışındaki temizleyicilerin tümünü kapsar. yüzey aktif özelliği nedeniyle temizleme işlerinde kullanılan, içinde yardımcı kimyasal maddeler de bulunduran karışımlara deterjan denilmektedir.

çoğu ev ortamında, deterjan terimi kendi başına çamaşır deterjanı veya bulaşık deterjanı (veya bulaşık temizleyicisi) ile ilgilidir.

tarihi 
i̇lk deterjanı 1917 yılında alman kimyager charles frederick gunther buldu. gunther, naftalini alkilleştirerek elde ettiği maddeyi sülfonlamış ve böylece ilk deterjanın aktif maddesini elde etmiştir. bunu sonraki yıllarda özellikle alman kimyacıların araştırmaları takip etmiş ve 1932 yılında henkel'in fewa ve procter & gamble'ın dreft markalarıyla piyasaya çıkardığı yağ alkolü sülfatı bazlı deterjanlar ilk deterjanlar olarak tarihe geçmiştir.

bugün batıda üretilen deterjanların %50-60'ı endüstride ve temizlik amacıyla büyük kuruluşlarda, %25-30'u temizlik amacıyla evlerde ve geri kalanı kozmetik ve kişisel bakım ürünlerinin formülasyonlarında kullanılmaktadır.

deterjan katkı maddeleri 
 kompleksleştiriciler
 ağartıcılar ve stabilizatörler
 korozyon önleyiciler
 optik beyazlatıcılar
 kolloidal taşıyıcılar
 köpük ayarlayıcılar
 ph ayarlayıcılar
 dolgu maddeleri (nem çekiciler ve topaklamayı önleyiciler)
 dezenfektanlar
 parfüm
 ovucular, enzimler ve diğer aktif madde katkıları
 boraks (kompleksleştirici çeşidi olup çok düşük bir etkiye sahiptir, çamaşır sodası ya da yemek sodası çok daha fazla etkili olacaktır.)

temizlik maddeleri
yüzey aktif maddeler
fransızcadan türkçeye geçen sözcükler
Deneme

deneme,  yazarın belli bir konuya ilişkin kişisel duygu ve düşüncelerini anlattığı metinlere denir. bu türde ilk yazıları 16. yüzyılda fransız yazar michel de montaigne yazdı ve essais (denemeler) adıyla yayımladı. bugün birçok ülkede ilgiyle okunan edebiyat türünün de adını koymuş oldu. 
son biçimine ulaşmamış taslaklar olarak da tanımlanmaktadır.

hakkında 
- deneme, yazarın belli bir konuda görüşlerini kısa biçimde anlattığı edebiyat türüdür.  denemelerde edebiyat, sanat, insanlar, gelenekler, hatta gülünç olaylar gibi değişik konular ele alınabilir. örneğin, i̇ngiliz yazar charles lamb 19. yüzyılın başlarında, "domuz rostosu üzerine" adlı bir deneme yazmıştı. bu denemede ateşle oynamayı seven bir çinli çocuğun rastlantı sonucu kızarmış domuz etini tadan ilk insan olduğu mizah yollu anlatılıyordu.

yazımı 
i̇yi bir deneme yazmanın yollarından biri, belli bir konudaki düşünceleri önce bir kâğıda gelişigüzel not etmektir. bundan sonra not edilen düşünceleri, anlaşılmalarını kolaylaştıracak bir düzene sokmak gerekir. bir deneme için her zaman, okurun ilgisini çekecek ve denemeyi sonuna kadar okunmasını sağlayacak bir giriş cümlesi çok önemlidir. deneme, aynı ölçüde dikkat çekici bir biçimde de bitirilmelidir. denemeyi okurken yazarla birlikte düşünsel yolculuğa çıkan okurun sonunda düş kırıklığına uğramaması, deneme yazarı açısından dikkat edilmesi gereken bir noktadır.

öte yandan, düşüncelerin paragraflara göre düzenlemesi gerekir. öne sürülen her yeni düşünce için ayrı bir paragraf kullanılmalı ve her paragrafta bir ana düşünce işlenmelidir. birçok deneme üç ya da daha fazla paragraftan oluşur. denemenin paragraflara bölünmesi, söylenmek istenilenin kolay ve açık bir biçimde ortaya koyulmasını sağlar.

deneme yazarları 
deneme fransız yazar montaigne ile başlamış olmasına karşın, daha sonraki yıllarda i̇ngiliz yazarlar tarafından geliştirilmiştir. ünlü i̇ngiliz denemecileri arasında sir francis bacon, joseph addison ile i̇rlandalı en ünlü deneme yazarları ralph waldo emerson ile henry david thoreau’dur. edgar allan poe ve ozkhanov chaowh şiir üstüne; james thurber de mizah türünde yazdığı denemelerle okurlarını etkilemişlerdir.

montaigne’den sonraki ünlü fransız deneme yazarları arasında theophile gautier, anatole france ve hippolyte taine sayılabilir.

türk edebiyatına deneme türü, batı edebiyatlarının etkisiyle tanzimat'tan sonra girmiş ve cumhuriyet'ten sonra gelişmiştir.

kaynakça 

 
okul terminolojisi
Isıl işlem

isıl işlem (i̇ng: heat treatment) metallerin mekanik özelliklerini (sertlik, mukavemet vb.) geliştirmek amaçlı uygulanan işlemlerin genel adıdır. metalurjik bir işlem türüdür.

genel anlamda, metalleri belirli bir sıcaklıkta tavlayarak yapılarını istenilen faza getirmek suretiyle yapılır. daha sonra metal ani olarak soğutulur ve bu sayede granüller (grain) oda sıcaklığında termodinamik açıdan denge fazı (phase) olmayan bir faza hapsolmuş olur. bu faz genellikle malzemenin daha üstün mekanik özellikler gösterdiği bir fazdır.

isıl işlemin teorisi pek bilinmese de sanayi devrinden çok önceleri pratiği biliniyor ve uygulanıyordu. örnek vermek gerekirse, demircilerin kılıçları sağlamlaştırmak için dövdükten sonra suya batırarak ani soğutması basit bir ısıl işlemdir. benzer uygulamalar; keskinliğin, sertliğin, aşınmaya karşı direncin gerektiği diğer bazı metal eşyalarda da olmuştur.

karbürizasyon adı verilen bir teknik ise sanayi devriminden sonra bulunmuş ve günümüzde sıkça kullanılmaktadır. metallerin yüzey özelliklerini artırmakta kullanılan bir ısıl işlem tekniğidir. bu teknikte, metal karbon açısından zengin bir ortamda karbon elementlerinin metalin yüzeyinden difüzyon yardımıyla geçebileceği bir sıcaklıkta tutulur (bekletilir). i̇şlem süresi istenilen efektif sertlik derinliğine göre değişir. difüzyon işleminin doğası gereği yüzeyden derine doğru karbon konsantrasyonu parabolik olarak azalır. burada, efektif sertlik derinliği arzu edilen minimum sertlik değerinin sağlandığı yüzey derinliğidir.

karbon açısından zengin bir ısıtma ortamı sağlamak için atmosfer kontrollü fırınlarda ortama karbon zengini gazlar verilir, daha eski bir teknoloji ise metali karbon içeren ergimiş haldeki sanayi tuzlarının içinde sertleştirmektir.

malzemenin sertliğinin artması ile aşınma dayanımı da artar ama aynı zamanda malzeme daha kırılgan olur ve dayanıklılığı azalır. yani ısıl işlem bazı mekanik özellikleri iyileştirirken bazılarını da kötüleştirir. bu anlamda kullanım alanı için en uygun noktayı bulmak esastır. isıl işlem sırasında; sıcaklık, zaman ve atmosferin eş zamanlı kontrolü ile en uygun şartların oluşması sağlanarak istenilen nitelikteki malzeme üretilir.

isıl işlem teknikleri 
 sementasyon
 karbonitrasyon
 islah
 temperleme (meneviş)
 hidrojen tavlaması
 alüminyum yaşlandırma
 normalizasyon
 gerilim giderme
 yumuşatma tavlaması
 sertleştirme
 gaz sementasyon
 nitrasyon
 oksidasyon
 sıfır altı işlemler (subzero)
 i̇ndüksiyon yüzey sertleştirme
 vakum sertleştirme

ayrıca bakınız 
 gerilme gevşemesi deneyi
 metalurji ve malzeme mühendisliği

kaynakça 

metalurji
malzeme bilimi
A'dan Z'ye Seri Katiller Ansiklopedisi

a'dan z'ye seri katiller ansiklopedisi (orijinal adıyla the a to z encyclopedia of serial killers), david everitt ve harold schechter tarafından hazırlanmıştır.

arka kapak yazısı 
seri cinayet daima insanların merakını cezbetmiştir. i̇şledikleri korkunç suçlar ve esin kaynağı oldukları kitaplar ve filmlerle seri katiller, sık sık medyada ilgi odağı olmuşlardır. ancak pek çoğumuzun bildikleri yalnızca bu kitaplara ve filmlere konu olan, çoğunlukla hayal ürünü kahramanlardır. seri katiller üzerinde önde gelen bir uzman olan harold schechter ile david everitt'in birlikte hazırladıkları bu çalışmayla ilk defa konunun tüm boyutları hakkında bilgi sahibi olabilecek, okuyanın kanını donduran gerçek suç hikâyeleriyle tanışacak, bir insanı seri cinayete, yamyamlığa, hatta vampirliğe kadar götürebilecek sebepleri öğreneceksiniz...

kurgusal olmayan kitaplar
2004 kitapları
i̇ngilizce kitaplar
amerikan kitapları
Merkez komitesi

merkez komitesi, sol siyasal örgütlerin yönetim organıdır.

örgütlerin en yüksek karar organı olan kongrelerin yapılmasının ardından seçilen merkez komite, iki kongre arasında örgütün en yetkili ve yüksek karar ve yürütme organı olarak faaliyet gösterir.

leninist örgütlenme modelinde merkez komite, partinin kollarından (kadın, gençlik, işçi, sendika, askeri, siyasi, vb.) sorumlu birer üyenin de katılımıyla parti sekreteri önderliğinde toplanır.

merkez komitelerin listesi
rusya federasyonu komünist parti merkez komitesi
çin komünist partisi merkez komitesi
küba komünist partisi merkez komitesi
sovyetler birliği komünist partisi merkez komitesi
vietnam komünist partisi merkez komitesi
macar i̇şçi partisi merkez komitesi
arnavutluk i̇şçi partisi merkez komitesi
afganistan demokratik halk partisi merkez komitesi
polonya birleşik i̇şi partisi merkez komitesi
pakistan halk partisi merkez komitesi (merkez sol ve demokratik sosyalizm)
güney afrika komünist partisi merkez komitesi
kore i̇şçi partisi merkez komitesi
fetih merkez komitesi (komünist olmayan)
kürdistan i̇şçi partisi merkez komitesi

komünist partiler
komünizm terminolojisi
siyasi partiler
Pınararası, Milas

pınararası, muğla ilinin milas ilçesine bağlı bir mahalledir.
pınararası  muğla'nın milas ilçesine bağlı ve 1992 yılında teşkil edilmiş bir mahalledir. daha önce çiftlikköy mahallesi'nün bir mahallesi konumundaydı. yaklaşık 200 nüfusa ve 60 haneye sahip bir mahalledir. manzarası genelde orman görünümlüdür.

coğrafya 
muğla iline 99 km, milas ilçesine 30 km uzaklıktadır.

nüfus 

milas'ın mahalleleri
Parti sekreteri

parti sekreteri, marksist-leninist modele göre örgütlenmiş siyasi partilerde en yüksek makam.

siyasi partinin hücre adı verilen örgütlere dayandığı leninist parti modelinde her hücrenin üst makamlar ile irtibatı sağlayan bir sekreteri bulunmaktadır. hücrelerin bir araya gelmesi ile oluşan komiteler'in komite sekreteri, komitelerin temsilcilerinden oluşan kongrelerin yürütme kurulu olarak parti merkez komitesinin'de bir adet sekreteri vardır. partinin en yüksek makamına denk gelen sekreterlik parti siyasasını belirlemek ve uygulamak, partiyi temsil etmek anlamına gelmektedir.

leninist parti modelinin en belirgin şekilde uygulandığı sovyetler birliği komünist partisi'nde bu makamı kullanan ilk siyasetçi sanılanın aksine lenin değil stalin'dir.

stalin'in ölümünden sonra parti bir süre üçlü bir liderlik tarafından idare edilmiş, ardından nikita kruşçev'in parti birinci sekreterliğine getirilmesi ile unvan yeniden kullanılmaya başlanmıştır.

sovyetler birliği komünist partisi
sovyetler birliği
leninizm
komünizm
marksist terminoloji
komünizm terminolojisi
siyasi kavramlar
siyasi partilerin teşkilat yapısı
Bellini

bellini soyadını taşıyan birden fazla kişi mevcuttur:

 jacopo bellini (y. 1430–1516) - i̇talyan ressam.
 gentile bellini (y. 1429–1507).- rönesans döneminde venedik'te yaşamış i̇talyan bir ressam. 
 giovanni bellini (y. 1430–1516)- i̇talyan ressam.
 lorenzo bellini (1643–1704) - i̇talyan doktor ve anatomist.
 vincenzo bellini (1801–1835) - sicilyalı i̇talyan opera bestecisi.
Illapu

illapu, şili'li bir and halk müzik grubu. 1971 şili'nin kuzeyindeki antofagasta şehrinde kurulmuştur. kurucuları jose miguel, jaime, andres ve roberto marquez bugueno kardeşlerdir.

şili diktatörü pinochet rejimi sırasında 1981 yılında azül olarak fransa'ya yerleşmişler bu ülkede 1986 yılına kadar kalmışlardır. 1986 yılında mexico city'ye yerleşen grup,ülkelerine döndükleri 1988 yılına kadar bu ülkede kalmışlardır.

albümleri 

 musica andina 1972
 chungara 1975
 despedida del pueblo 1976
 raza brava 1977
 canto vivo 1978
 grito de la raza 1979
 theatre de la ville 1980
 el canto de illapu 1981
 y es nuestra 1983
 de libertad y amor 1984
 para seguir viviendo 1986
 divagaciones 1988
 en vivo: parque la bandera 1989
 vuelvo amor..vuelvo vida 1991
 en estos dias 1993
 de suenos y esperanzas 1994
 sereno 1995
 multitudes 1995
 morena esperanza 1996
 momentos vividos 2000
 antologia 1971-82 2001
 illapu 2002

dış bağlantılar 

 página oficial del grupo

şilili müzik grupları
yerel müzik grupları
Hollywood

hollywood (), amerika birleşik devletleri'nin kaliforniya eyaletinde bulunan los angeles kentinin bir bölgesidir. kent merkezinin kuzeybatısında yer alır. sinema stüdyolarının ve film yıldızlarının oturduğu evlerin bu bölgede yoğunlaşmasından dolayı amerikan sinema endüstrisiyle özdeşleşmiştir.

abd'de yapılan ilk filmler new york kenti civarında çekilmişti. 1900 yıllarına doğru kaliforniya'da ilk filmler yapılmaya başlandı. kaliforniya'nın tercih nedeni daha güzel bir havaya ve açık alanlara sahip olmasıydı. ayrıca bir diğer nedeni de ünlü buluşçu thomas edison'a sinema konusundaki patentlerinden dolayı ödeme yapmaktan kaçınmaktı. thomas edison sinema dalındaki birçok patent haklarını elinde bulunduruyordu. new york bölgesinde edison'un avukatlarına ödeme yapmamak mümkün değildi. kaliforniya'da edison'un avukatlarının etkisi azdı ve gerekirse hollywood'un meksika sınırına yakınlığından dolayı polisten kaçarak meksika'da saklanmak mümkündü.

kaynakça
Üre

üre (latince urea pura), organik bir bileşik. formülü h2n-co-nh2'dir. karbonik asidin diamidi olan üre aynı zamanda karbamik asidin de amidi olduğundan karbamid adı ile de bilinir.

ürenin ilk defa 1773 yılında keşfedildiği bilinir. ancak şüpheden uzak kesin sentezi 1828'de wöhler tarafından başarılmıştır. keşfinden bu yana 50'den fazla tepkimede üre bir ürün olarak elde edilmiştir.

amonyum karbonatın 150-200 °c'ye kadar ısıtılmasından üre elde edilir ki bu teknik bir metoddur. wöhler sentezi olarak bilinen reaksiyonda ise; önce kcn ile pbo2 karışımı ısıtılarak kcno elde edilir. kcno nun amonyum sülfat ile muamelesi sonucu hazırlanan amonyum siyanatın kızdırılmasıyla da üre elde edilir. üre 132 °c'de eriyen rombik prizmalar veya iğne şeklinde renksiz kristaller verir. su ve alkolde iyi çözünür. kloroform, eter veya etil asetatta çözünmez. 132 °c'nin üstünde amonyak, siyanür asidi gibi ürünler vererek bozunur. nitrik asit, sodyum hipoklorit veya sodyum hipobromit gibi bileşiklerin etkisiyle azot, su ve karbondiokside ayrışır. seyreltik asit veya alkalilerle ısıtıldığında amonyak ve karbondioksite bozunur.

en çok gübre ve hayvan yemi olarak kullanılan üreden ilaç ve plastik yapımında da faydalanılır. üre asit ve tuzlarla bir takım katılma bileşikleri, bazı asitlerle de kondensasyon ürünleri veya üreidleri verir. naftalinin türevleriyle verdiği bileşikleri terapide kullanılır. boya üretiminde de kullanılan üre aynı zamanda bitkiler için bir besin kaynağıdır. nitrik asitle gübre ve patlayıcı madde olarak kullanılan üre nitrat adı verilen bir tuz oluşturur.

fizyolojik önemi 
üre, fizyolojik önemi bulunan bir bileşiktir. memelilerin vücudunda protein maddelerinin yakılması sonucu meydana gelen amonyak, karaciğerde karbondioksitle üreye dönüşür. kana geçen üre, idrarla dışarıya atılır. üre ayrıca az miktarda ter, süt ve gözyaşında da bulunur. yetişkin bir insan günde 25-30 gram üreyi idrarla atar. i̇nsan kanındaki üre miktarı normalde % 50 mg civarındadır. % 50 mg'ın üstü anormaldir. fakat vücut yaşlandıkça, böbreklerin üreyi vücuttan atma kabiliyeti de her geçen yıl bir parça daha azalacaktır. 40 yaşından itibaren, her yıl böbreklerin süzme kabiliyeti % 1 oranında azalmaktadır. bu yüzden 75-80 yaşındaki bir kişide kandaki üre miktarının % 65–75 mg bulunmasını normal olarak kabul etmek gerekir. kandaki üre miktarının beklenen normal değerin üzerinde olması haline üremi adı verilir.

ayrıca bakınız

notlar

kaynakça

dış bağlantılar
 üre güvenlik bilgi formu

azot metabolizması
boşaltım
gübreler
emtia kimyasalları
fonksiyonel gruplar
lenf sıvısı
toprak ıslah maddeleri
üre çevrimi
üreler
Malta sürgünleri

malta sürgünleri, i̇stanbul'un işgali sonrasında, 1919-1920 yıllarında işgal kuvvetlerince tutuklanarak bir i̇ngiliz sömürgesi olan malta'ya sürülen (veya gıyabında tutuklama kararı çıkarılarak sürgüne gönderilecekleri bildirilen) 145 türk devlet adamı, asker, idareci ve aydın için kullanılan terimdir.

tutuklama ve sürgünler, mart 1919'da, irak cephesinden çekilişi yürütmüş ali i̇hsan sabis paşa ile başlamış ve ekim 1920'ye kadar sürmüştür. seçilen isimler, işgale karşı direnişi organize edilebilecek kadronun ve liderlik potansiyeli gösterebilecek olanların devreden çıkarılmak istendiğini akla getirmektedir. ermeni kırımı ile ilgili konular sürgün cezalarına sonradan monte edilmiştir. ancak ellerinde rehin misali tuttukları sürgünlerin varlığı, bunlara karşı isnatların dayanaklarının zayıflığı zamanla i̇ngilizlerin siyaseten aleyhine işlemeye başlamış, mustafa kemal de konuyu bir koz olarak kullanmaktan geri kalmamıştır. sürgünlerin sonuncuları 1922 yılı içinde serbest bırakılmışlardır.

kaynakça
Mankurtizm

mankurtizm insanları sosyokültürel kimliklerinden soyutlayarak "mankurt" haline getirerek kendi çıkarları için kullanma şeklinde tanımlanabilecek bir sömürgeleştirme ideolojisidir. cengiz aytmatov'un "gün olur asra bedel" adlı romanında işlediği kırgız destanı ile sosyal psikoloji literatüründe popüler hale gelmiştir.

akımlar
Klorofil

klorofil (yunanca [χλωρός] chlorós : yeşil ve φύλλον phýllon : yaprak), çeşitli dalga boylarındaki ışıkları emerek bitkide fotosentez (özümleme) olayının meydana gelmesine sebep olan, yeşil renkli bir biyolojik pigment (renk verici madde).

klorofiller fotosentez olayında, karbondioksidin şekerlere ve diğer bitki maddelerine redüksiyomunda kullanılan ışık enerjisini emmektir (absorblamaktır).

yapısı 
klorofil molekülü merkezde bulunan bir mg atomu çevresinde yer alan 4 tane pirol halkasından oluşan bir yapıdır. bu tetra pirol yapısına mg porfirin adı verilir. pirol halkalarından birine yani molekülün 7. c atomuna uzun ve düz zincirli bir alkol olan fitol bağlıdır.

çeşitleri 
bitkilerde bulunan klorofil, beş çeşit olup, bunlar a,b,c,d ve f şeklinde adlandırılır. bunların molekülleri birbirine çok benzer. damarlı yeşil bitkilerde klorofil a ve b 1/3 oranında bulunur. diğer klorofiller bu bitkilerde bulunsa bile çok az veya eser miktardadır. klorofil bitkilerde kloroplast adı verilen organellerin içinde bulunur.

klorofil a ve b molekülleri arasındaki fark, 2. pirol halkasının 3. karbon atomuna bağlanmış olan gruplardan kaynaklanır. klorofil a'nın 3. karbonuna metil (ch3) grubu bağlanmışken, klorofil b'nin 3. karbonuna aldehit grubu (cho) bağlanmıştır. bu farklılığa bağlı olarak bu moleküller çözünürlük ve ışığı absorbe etme yönünden birbirlerinden ayrılırlar. örneğin klorofil a petrol eterinde, klorofil b ise metil alkolde çözünür. klorofil a, dalga boyu 662 milimikron, klorofil b ise dalga boyu 654 milimikron olan ışığı absorblarlar. klorofil a'nın formülü c55h72o5n4mg olup dört tane pirol halkasına sahiptir. ortada, mg pirol halkasındaki azotlar ile çekirdek teşkil etmiştir. pirol halkaları birbirlerine karbon köprüleriyle bağlanmışlardır. böylece büyük bir halka meydana gelmiştir. klorofil b'nin molekülünün kapalı formülü c55h70o6n4mg'dir. açık formülü klorofil a'dan biraz farklıdır.

klorofil a, bakteriler hariç bütün yeşil bitkilerde, klorofil b, yüksek bitkilerde ve yeşil yosunlarda bulunur. klorofil d kırmızı yosunlarda, klorofil c kahverengi yosunlarda, diatomlarda ve öglena gibi bir hücreli kamçılılarda bulunur.

klorofil pigmentleri 
klorofil pigmentleri, fotosentezde temel görevi üstlenen yeşil renkli pigmentlerdir. 1966'da allen tarafından 8 tane farklı türü olduğu bulunmuştur. bunlar:

 klorofil a
 klorofil b
 klorofil c
 klorofil d
 klorofil f
 bakteriyoklorofil a
 bakteriyoklorofil b
 bakteriyoviridin'dir.

bakteriyoklorofil a, bakteriyoklorofil b, bakteriyoviridin fotosentetik bakterilerde bulunur. en bol bulunan klorofil a ve b bakteriler dışındaki tüm ototroflarda bulunur. klorofil b mavi-yeşil, kahverengi ve kırmızı alglerde bulunmaz. diğer klorofil tiperi ise klorofil a ile birlikte ve yalnız olarak alglerde bulunabilirler. klorofil pigmenti c,h,o2, n ve mg elementlerinden oluşur.

klorofilin meydana gelmesi için ışık şarttır. bazı fıstık çamı, eğrelti otları gibi bitkiler karanlıkta da yeşilliklerini korurlar.

tetrapiroller
pigmentler
fotosentez
Kloralhidrat

</div>

kloral hidrat, (ccl3-ch(oh)2) uyku getiren bir ilaç. tedavi dozlarında alındığında sekiz saat kadar süren tabiî bir uyku sağlar. fakat ilacın deri ve mukoza zarı üzerinde yan etkisi olduğu için doktor tavsiyesine göre alınmalıdır. gaba a reseptöründe pozitif allosterik modülatör olarak etki göstermektedir.

yan etkiler
aşırı dozlarda alınması solunum çöküntüsü, kan basıncı düşüşü ve kalbe zarar meydana getirir. kloralhidrat, klorale su ilavesiyle elde edilen kristalize bir toz şeklindedir.

nakavt damlaları veya mickey finns olarak isimlendirilen sıvı kloral ve alkol karışımı, geçici zehirlenmelere sebep olur. bu ilaç devamlı alındığı takdirde alışkanlık meydana getirir. devamlı kullananlarda ayrıca ağır gastrit vakalarına rastlanabilir.

bu madde vücutta alkole dönüşerek etki de göstermektedir. ölüm taklidi durum oluşturmak için de kullanılabilir. yüksek doz alındığında solunum yüzeyselleşir, filiform nabız alınır cilt rengi soluklaşır, dışarıdan hiçbir şekilde nabız ve solunum bulguları alınamaz. tıpta kellecy sendromu olarak da bilinir.

aldehitler
hidratlar
sedatifler
organoklorürler
Mers-el-Kebir Deniz Muharebesi

mers-el-kebir deniz muharebesi, ii. dünya savaşı sırasında, i̇ngiliz donanmasının, cezayir'in mers-el kebir limanındaki fransız donanmasına saldırmasıyla başlayan deniz savaşıdır.

22 haziran 1940'ta fransa’nın teslim olmasının hemen ardından fransa, almanya ve i̇talya arasında imzalanan ateşkes anlaşmasında, fransız donanmasının alman ve i̇talyanların kontrolüne verileceği ancak hiçbir çatışmada kullanılmayacağı anlaşmaya bağlanmıştı.

her ne kadar bu antlaşmayla alman ve i̇talyan hükûmetleri garanti vermiş oluyorlarsa da, akdeniz’de fransız donanmasına ait gemilerin almanlar ya da i̇talyanlar safında çatışmalara girmesi, i̇ngilizler için bir kâbus olacaktır. bir şekilde fransız donanmasının özellikle almanya'nın kontrolünden çıkartılması gerekmektedir.

i̇ngiltere hükûmeti, fransız donanmasının i̇ngiltere limanlarında bulunmakta olan parçalarına 3 temmuz 1940'ta el koyuyor. "katapult operasyonu"nun ilk adımıdır bu. aynı gün i̇ngilizler cezayir’deki mers-el kebir deniz üssündeki fransız donanmasına bir ültimatom verdiler. dört dretnot ve 6 destroyerden oluşan bu filonun almanların eline geçmesine göz yummalarının mümkün olmadığını belirterek, halen müttefikleri olarak gördükleri fransa’nın bu donanmasının kendileriyle birlikte alman ve i̇talyan güçlerine karşı savaşmasını ya da gemilerin kendilerine teslim edilmesini istiyorlar. mürettebatın en kısa sürede ülkelerine dönmesi sağlanacaktır.

mers-el kebir'deki fransiz filo komutanı amiral gensoul, vichy hükûmetinin donanma komutanı amiral françois darlan’ın talimatıyla bu ültimatomu reddetmiştir. reddetmekle birlikte fransız donanmasına ait gemilerin asla almanlara teslim edilmeyeceğini bildiriyordu. gerçekten de fransızlar 27 kasım 1942 de almanlar toulan limanındaki gemilere el koyma girişiminde bulunduğunda iki dretnotlarını batıracaklardır.

3 temmuz 1940 günü saat 16:55 de üç dretnot, bir uçak gemisi, iki kruvazör ve on bir destroyerden oluşan i̇ngiliz donanması, fransız donanmasına ateş açmışdır. on beş dakika sonunda fransız dretnotlarından biri infilak etmiştir. i̇ki dretnot ve iki destroyer yara almaları sonucu karaya vuruyor, i̇ngiliz donanmasının ateşinden kurtulabilen bir dretnotla dört destroyer ise bölgeden uzaklaşırlar. 1.300 fransız denizcisi bu saldırıda hayatını kaybedecektir.

i̇skenderiye limanındaki fransız donanması da 3 temmuz 1940 günü aynı ültimatomu almıştır. bir dretnot ve dört kruvazörden oluşan bu filonun komutanı ültimatomu kabul eder ve gemileri i̇ngilizlere teslim eder.

ii. dünya savaşı kuzey afrika cephesi'nde muharebeler ve harekâtlar
ii. dünya savaşı'nda deniz muharebeleri
Belvedere Sarayı

belvedere sarayı, avusturya'nın başkenti viyana'nın landstrasse ilçesinde iki parçadan oluşan barok stilde bir saraydır.

belvedere sarayı, 1668-1745 yıllarında savoy prensi eugen emri ile mimar johann lucas von hildebrandt'a yaptırılmıştır. yukarı ve aşağı belvedere sarayı olarak iki parçadan oluşan barok yapılar birbirine çok geniş ve gözalıcı bir bahçe ile bağlıdır. landstrasse'de bugün avusturya belverede galerisi olarak kullanılan yapılarda çok önemli tarihi tablolar da vardır.

yukarı belvedere sarayı'nın en önemli özelliği ise 15 mayıs 1955'te avusturya'nın ii. dünya savaşı'ndan sonra özgürlüğüne kavuştuğu anlaşmanın burada imzalanmış olmasıdır.

dış bağlantılar 
 belvedere sarayı  (almanca)

viyana'daki saraylar
avusturya'daki dünya mirasları