Kadirîlik

kadirilik ya da kadiriyye (osmanlıca: قادريه), seyyid abdülkâdir geylânî tarafından 12. yüzyılın başlarında kurulan tarikattır.

kadiriye tarikatı 

baz-ül eşheb ve gavsül azam olarak da bilinen abdülkâdir geylânî yolunun takipçileri tarafından 12. yüzyılda kuruldu. i̇slâm tarihinde sesli zikir yapan tarikatlar olarak kabul edilmektedir. sesli zikir yapılması nedeniyle cehri tarikatlar arasında sayılır.

tarikatın ortaya çıkışının öyküsü: bir gün i̇slam peygamberi muhammed, ali bin ebû talib ile otururlarken:

- ya ali! gözlerini yum ve beni dinle. sonra bu söylediklerimi üç defa da sen söyle ben dinleyeyim, dedi. sonra gözlerini yumarak yüksek sesle üç defa:

- la ilahe i̇llallah, dedi. daha sonra ali gözlerini yumdu ve yüksek sesle üç defa:

- la ilahe i̇llallah, dedi. muhammed de ali’yi dinledi.

tarikat-ı aleviyye-i kadiri'nin bir kolu bu şekilde zuhur edip şecerede ismi geçen meşayıhı kiram vasıtasıyla mehmet baba ile günümüze kadar gelmiştir. kadirilik birçok kola ayrılarak günümüzde de etkinliğini sürdürmektedir. bu kolların en bilinenleri halisa, eşrefîlik (rumîlik) ve esedîlik'tir.

kadirî tarikat silsilesi

birinci silsile
abdülkâdir geylânî'nin tasavvuf alanındaki mürşidi ebu saîd el-mübarek b. ali el-mahzûmî idi.

el-mahzûmî
ebu'l hasan ali i̇bn muhammed b.yusuf el-kureşi
ebu'l-ferec yusuf et-tarsusî
ebû'l fazıl abdû'l-vâhid et-temimî
abdu'l-azîz et-temimî
cafer b. yunus şiblî
cüneyd bağdâdî
sırriyü's-sakatî
maruf el-kerhî
i̇mâm ali er-rızâ
i̇mâm mûsâ el-kâzım
i̇mâm câʿfer es-sâdık
muhammed el-bakır
ali zeyn el-âb’ı-dîn
hüseyin bin ali
ali el-mûrtezâ
muhammed mustafa

i̇kinci silsile
abdülkâdir geylânî'den daha sonraya uzanan ve hacı bayram-ı veli ile devam eden kollardan biri ise aşağıdaki şekilde verilmektedir.

ahmed mahmud muhammed mustafa
ali bin ebu talib
hasan-ı basrî
habib-i acemî
davud-i taî
maruf-i kerhî
seri-i sekatî
cüneyd bağdadi
cafer b. yunus şiblî
abdu'l-azîz et-temimî
ebû'l fazıl abdû'l-vâhid et-temimî
ebû'l fereç yusuf et-tarsusî
ebû'l-hasan gilanî
ebâ said el-mubarek mukharramî
gavs-ul azam abd-ul kâdir geylanî
muhy'id-dîn i̇bn'ul arabî
seyyid şemseddîn-i muhammed
şeyh hüsameddîn
şeyh sahabeddîn
hüseyin hamavîh
hacı bayram-ı veli (kızılbaş şeyhi)
eşrefoğlu rumî
hacı kazan kaya baba
baba zahid-i taberâni es-safevî
seyyid muhammed
seyyid halil
hacı hasan baba
pir şaban baba
ricalî dursun baba
i̇lhamî hacı hasan baba
muhibbî süleyman çalışkan
abdurrahman halis talabani
dede osman avni baba urfavevî
hacı ömer hüdayi baba köğenk
hacı muhammed baba türkî
hacı mustafa hayri baba (öğüt) malatyevî

üçüncü silsile 
ahmed mahmud muhammed mustafa
ali el-mûrtezâ ibn ebu talib
i̇mam hüseyin ya da hasan-ı basrî
i̇mam zeynel abidin ya da habib-i acemî
i̇mam muhammed bakır ya da davud-i taî
i̇mâm câʿfer es-sâdık
i̇mâm mûsâ el-kâzım
i̇mâm ali er-rızâ
ebu mahfuz maruf aliyyü'l-kerhi
ebul hasan serıy'yüs-sekatî
cüneyd bağdadi
ebu zerr delfi ibn caferi şiblî
abdu'l-azîz et-temimî
ebû'l fazıl abdû'l-vâhid et-temimî
ebû'l fereç yusuf et-tarsusî
ebül hasan ali ibn muhammed ibn yusufü'l karşi-yü'l hakkari
kadiyü'l kuzak ebu saidil mübarek ibn aliyyül mahzumiyyül bağdadi
pir-i tarikat gavs-ul azam ebu muhammed muhyid­din abd-ul kâdir-i geylanî

halisa kolu 

 18. cemalü'l irak es-seyid abdurrezzak     18. ebu bekir abdulaziz 
 19. osmanü'l geylani                       19. muhammedüni'l-hattak 
 20. yahya el-basri                         20. es-seyyid şemseddin 
 21. nureddini'ş-şami                       21. es-seyyid şerafeddin
 22. abdurrahmanil haselani                 22. es-seyyid zeyneddin 
 23. burhaneddin-iz zenceri                 23. es-seyyid veliyeddin 
 24. es-seyyid muhammed                     24. nureddin ma’sumilmedeni                
 25. es-seyyid abdurrezzakül                25. hüsameddin hamevi       
 26. hüseyni'l ezmirani                     26. es-seyyid yahya 
 27. ahmedi muhammed hindil lahuri          27. ebu bekrini'l bağdadi 
 28. mahmudüz zengine-i talabani            28. muhammed derviş 
 29. ahmedet talabaniyul kerküki            29. es-seyyid zeyneddin  
 30. ziyaeddin abdurrahmani halis talabani  30. mustafa el-bağdadi
 31. dede osman avni baba urfavi            31. süleyman el bağdadi                     
 32. hacı ömer hüdai baba köğengi           32. aliyyü'l bağdadi 
 33. muhammed baba kürki                    
34. mustafa hayri baba malatyevi

35.  şeyh seyyid zûlcenâheyn abdullah

ayrıca bakınız 
 rufailik
 alevîlik
 bektâşilik
 halvetilik
 caferilik
 yesevilik
 nusayrilik

kaynakça

dış bağlantılar 
 tarikat-ı aleviyye-i kadiri 
 halisa ve seçkinleri 
 kadirilik nedir? 
 uluslararası kadirilik vakfı 
 geylani i̇lim kültür eğitim vakfı

tarikatlar
i̇slami tarikatlar