Define Adasına Dönüş

define adasına dönüş, long john silver rolünde brian blessed’in oynadığı uk itv ve htv wales yapımı televizyon dizi filmidir. galler, i̇spanya ve jamaika’da çekilmiştir. senaryosunu john goldsmith yazmış, yönetmenliğini ise piers haggard ile alex kirby yapmıştır.

çekimler 
htv wales ekibinin televizyon draması konusunda önceden büyük deneyimi olmamasına rağmen görüntü yönetmeni tony impey yönetimindeki görüntü ekibi çok kaliteli bir yapım ortaya koyarlar. uzun john silver olarak başrolü oynayan ünlü i̇ngiliz aktör brian blessed tek bacaklı korsan rolünü oynayabilmek için büyük çaba sarfeder. blessed’in bir ayağı, çekimler sırasında uzun ceketinin altında bağlı kalmakmıştır. bu şekilde çekilen film sırasında üzerinde durduğu ayağı aktörün tüm vücut ağırlığını aylarca taşımış ve diğer ayağa göre daha güçlenmiştir.baş dublör olarak ünlü alf joint rol almış ve tehlikeli sahneleri başarıyla gerçekleştirmiştir. yönetmen piers haggard almeira’daki çekimler sırasında attan düşüp sakatlanınca görevini bırakmamış ve hastaneye kurulan özel odasında çalışmaya devam etmiştir.dizinin müzikleri terry oldfield tarafından bestelenmiştir. dizinin yapımcısı alan clayton dizide korsanlardan birisi olan jed rolüyle kamera kaşısına geçmiştir. filmin son sahnesi olan uzun john silver’in yalnız başına denizdeki kayığın içindeki sahne htv’nin cardiff’deki stüdyolarının damında çekilir.

telif sorunu 
dizinin yayınlanmasından az önce i̇ngiliz bir yazar htv ile temasa geçerek kendisinin yıllar önce define adasına dönüş adlı eseri yazdığını ve bu yüzden filmin yayınlanmasından dolayı kendisine de bir miktar tazminat ödenmesini ister. htv ödeme yapmaktansa, bu yasal engeli aşmak için acilen ve çok masraf yaparak dizinin ismini john silver’ın define adasına dönüşü olarak değiştirecektir.

yayınlanması 
dizi 1986 yılında i̇ngiliz televizyonunda yayınlanmış ve çok başarılı olmuştur. türkiye'de de trt, diziyi aynı yıl içinde yayınlamıştır.

bölümler

1. harita (the map) 
define adası macerasının üzerinden on yıl geçmiştir. oxford üniversitesindeki eğitimini tamamlayarak evine dönen jim hawkins define adasından tanıştığı dostlarıyla bir araya gelir. ancak bir de beklenmedik misafir vardır. uzun john silver yeniden define adasına dönmek için definenin haritasını almak üzere geri dönmüştür. çok geçmeden yakalanacak olan silver, mahkemede hawkins tarafından savunulsa da açık denizde isyan ve adam öldürmek suçlarından idam cezasına çarptırılır. cezası hawkins’in çabaları sonucu karayiplerde kürek mahkûmluğuna çevrilir. hawkins ise jamaika’da bir çiftliğin idaresini almak üzere denize açılmaktadır. aynı gemide silver da mahkûm olarak seyahat edecektir.

2. i̇syan (the mutiny) 
gemi yola çıkmadan önce silver, hawkins ile birlikte seyahat eden ben gunn üzerindeki etkisini kullanarak ondan özel bir şişe romu alıp getirmesini ister. kaptan flint’in eski serdümeni olan silver’ın eski tayfası üzerinde çok büyük etkisi vardır. yolculuk başlayınca hawkins yeni dostlar edinir; bunlar peder morgan ile hollandalı ormancı ve tüccar olan van der brecken, diğeri ise dadısıyla yolculuk eden i̇spanyol asilzade i̇sabella’dır. ayrıca kaptanın yardımcısı mocsen, hawkins’in dikkatini çeker. yolculuk sırasındaki zor koşullar mahkûmların yanı sıra tayfaların da canını sıkmaktadır. baş lostromo gridley ise gaddar tavırlarıyla tayfalara eziyet eder. bu sırada silver yavaş yavaş mahkûmlar ile tayfalar arasında saygınlık kazanır. bir gece geminin aşçısı esrarengiz bir şekilde ölünce silver geminin aşçısı olacak ve tayfayı da ayaklanma için örgütleyecektir. gridley ile kavga ettiği için kırbaç cezasına çarptırılan bir tayfanın cezasının infazı sırasında isyan patlak verecek ancak tam bu sırada i̇spanyol birlikleri gemiye çıkıp kontrolü ele alacaklardır. kaptan yardımcısı mocsen’in bir i̇spanyol ajanı olduğu ve gemide bulunan gizli evrakın peşinde olduğu ve yolculuk boyunca i̇spanyol savaş gemileriyle irtibat halinde olduğu anlaşılır. silver, gemideki i̇sabella’yı rehin alarak i̇spanyolları durdurur ve içinde hawkins’in de bulunduğu grup filikalarla gemiden ayrılır. yanlarında gizli evrak ve define adasının haritası da bulunmaktadır.

3. lanetliler adası (island of the damned) 
grup filikalarla tropik bir adaya gelir. kıyıya çıktıklarında bu adanın hakkında efsaneler anlatılan lanetliler adası olduğunu anlarlar. adada yaşayan hollandalı bir ailenin yanmış çiftlik evlerini bulan hawkins ve arkadaşları, adanın i̇spanyollarca işgal edildiğini öğrenip, katliamdan kaçan hollandalı bir aile ile karşılaşırlar. bu sırada adayı keşfe giden silver ve hawkins i̇spanyollara yakalanınca i̇sabella onları kurtarmak için girişimlerde bulunsa da başarısız olur. i̇spanyol askerlerince kurulan düzmece bir mahkeme sonucu idama mahkûm edilen hawkins, silver ve van der brecken diğer arkadaşlarının çabalarıyla kurtulurlar ve adadan ayrılırlar.

4. jamaika (jamaica) 
uzun ve zorlu bir yolculuktan sonra jamaika’ya yaklaşan kahramanlarımız şehre varmadan önce silver’ı uzak bir yerde bırakıp onun jamaikalı yetkililerce yakalanmamasını sağlarlar. kingston’a varan grubu limanda askerler ve i̇spanyolların elinden kurtulmayı başaran “saracen” gemisinin kaptanı parker karşılar. hawkins, adadaki yöneticilerle tanışmış olur. hawkins’in yönetici olduğu çiftliğe ulaşmasını istemeyen eski yönetici hallows, kahya gaines onu öldürmeye çalışırlar. sebepleri ise açıktır; kölelerin sırtından hiçbir harcama yapılmadan toplanan şeker kamışları, geceleri yine çiftlik yöneticileri tarafından örgütlenen yerel hırsızlar tarafından çalınmakta ve satılmaktadır. böylelikle yönetici ve ekibi zenginleşirken çiftlik zarar etmektedir. bunu ortaya çıkaran hawkins artık adadaki yönetici sınıfı karşısına aldığını anlayacaktır.

5. i̇nsan avı (manhunt) 
silver, geçmişinde kendisi de bir korsan olan tüccar caleb lewis’in hallows’un kendi çiftliğinden yağmaladığı malları satın aldığını öğrenir ve bildiklerini mahkeme karşısında anlatması için ona şantaj yapar. hawkins’de caleb’in dükkânına geldiği sırada gaines caleb’i öldürür ve olay yerine gelen askerler hawkins’i cinayetten tutuklarlar. hawkins tutuklu bulunduğu binadan kaçmayı başarır ve rahip morgan ile van der brecken’in yardımıyla van der brecken’in gemisine binip adadan uzaklaşır. ancak haritayı çiftlikteki köle abed’e emanet etmiştir ve hallows bunu anlayarak, onu konuşturmak için işkence yapmaya başlamıştır. van der brecken ile hawkins abed’i hallows’un elinden kurtarırlar, abed de haritayı sakladığı yeri gösterir. bu sırada ortaya çıkan silver haritayı almaya çalışsa da olay yerine  gelen askerler duruma hakim olur. kaçan van der brecken ve abed filikayla van der brecken’in amsterdam gemisine dönseler de hawkins geride kalır. sonunda yüzbaşı williams onu yakalar ve haritayı ele geçirir. adada olan biten kanunsuzluklardan rahatsız olan yüzbaşı, hawkins’den olayların iç yüzünü dinleyince ona inanır ancak olay yerine gelen hallows ve gaines tarafından vurularak öldürülür. haritayı alan gaines ve hallows, hawkins’in bir falez denize atlayarak ellerinden kurtulasına engel olamazlar. amsterdam gemisine tekrar gelen hawkins, burada haritanın hala kendisinde olduğunu sanan silver ile karşılaşır.

6. karga yuvası (crow’s nest) 
gemidekiler silver’dan kurtulmak için onun da isteğine uyarak rotalarını değiştirirler ve silver'ın korsan arkadaşlarının bulunduğu adaya onu bıramak için yaklaşırlar. bu sırada adadaki korsanlar gemiyi ele geçirir ve kıyıya çıkan silver ile hawkins’i yakalarlar. adada eski korsan arkadaşlarını bulan silver korsanların lideri olan dük corbeau’nun talimatıyla öldürülmek istense de korsanlık yasalarını bilen silver hatipliğini de kullanarak mahkemede yargılanmak isteğini oradakilere kabul ettirir. hawkins, abed ve van der brecken ise tutsaktır. o gece silver, hawkins ve diğerlerinin adadan kaçışını organize eder. conchita adlı bir kızla anlaşır. silver önce düke bilek güreşinde meydan okur, dük corbeau bunu reddetse de adadaki herkes onunla corbeau’nun sağ kolu keelhawl arasındaki bilek güreşi maçını seyreder. bu sırada conchita hawkins ve diğerlerini kaçırır. maçı silver kazansa da hawkins ve arkadaşları kaçamadan yakalanır. ertesi gün mahkemedeki yargılamasında, diğer korsanları define adasına dönmeye ikna eden silver, yeni dük seçilir. buna düelloyla cevap veren corbeau düelloda yenilir ve öldürülür. artık dük olan silver van der brecken’in gemisiyle define adasına gitme planları yapmaktadır. ancak conchita silahla onun kaldığı çadırı basar ve hawkins, van der brecken, abed ve conchita adadan gemiyle ayrılır. silver ise adaya geri döner. jamaika’da rahip morgan’ın evinde saklanan ben gunn ise kaptan parker’ın i̇ngiltere’ye dönen gemisine binip olanları çiftliğin esas sahibi trelawney’e anlatmak istemektedir. ada valisi ve hallows yaptıklarının gizli kalması için ben’in gemiye binmasini engellemeye çalışsalar da başarılı olamazlar.

7. kaçaklar (fugitives) 
gemidekiler meksika sahillerine çıkarlar. amaçları van der brecken’in ormancı kampına ulaşmaktır. ancak meksika’ya çıktıklarında gördükleri durum hiç de iç açıcı değildir. burada bulunan altın madenlerinin i̇spanyol yöneticisi garcia her yerde madenlerde çalışacak adam aramakta ve askerlerine zorla adam toplattırmaktadır. garcia aynı zamanda yasadışı yollarla insanları avlayan kelle avcılarına da madenlerde çalıştırmak için getirdikleri her kişi için yüklü miktarda ödül vermektedir. kendisi aynı zamanda hapishane müdürüdür ve mahkûmları da yol inşaatında ağır koşullarda çalıştırmaktadır. ormancıların kampına ulaşan ekip burada van der brecken’in dostları tarafından iyi karşılanır. jamaika’dayken köle olan abed burada kalıp özgür bir insan olarak yaşamına devam etmeye karar verir. hawkins ise i̇ngiltere’ye dönüp jamaika’da cinayet suçuyla lekelenen ismini temizlemek ister. conchita ise kalması yönündeki tüm ısrarlara rağmen hawkins ile yolculuk yaparak köyüne ulaşmak istemektedirler. ancak meksika çok tehlikeli bir yerdir ve garcia’nın kelle avcıları hawkins ile conchita’nın yerini bulup saldırırlar. bu saldırıyı püskürten ikili bir kelle avcısını öldürseler de diğeri yaralı olarak kurtulur ve diğerlerine haber verir. böylece amansız bir takip başlar. i̇spanyolların elinden kurtulamayan hawkins yaralı olarak yakalanır. ormancı kampına geri dönmeyi başaran conchita, van der brecken ve arkadaşlarına haber verir. hawkins ve diğer mahkûmlar hapishaneye götürülürken konvoyu orman içinde pusuya düşüren ormancılar hawkins’i kurtarırlar ancak conchita vurularak öldürülür, garcia da ellerinden kaçar. bir süre sonra takviye adamlarıyla gelen garcia tüm ekibi yakalayarak hapishaneye atacaktır. hapishanede ise onları bekleyen sürpriz bir konuk vardır. korsan adasındaki eski dükün sağ kolu keelhawl, yeni dük silver ile bozuşunca adadan ayrılacak ve i̇spanyollara korsanların saklandıkları adayı ihbar edecektir. kendilerinden sayıca çok üstün kuvvetler karşısında teslim olmak zorunda kalan silver ve korsan arkadaşları artık i̇spanyolların elinde hapistir.

8. mahkûmlar (in chains) 
hawkins, silver ve diğer arkadaşları artık hapishanededirler. mahkûmlar çok ağır çalışma koşullarında yol inşaatında çalıştırılmaktadırlar. hapishanenin mutfağında görev alan silver, hapishanenin içinde garcia’nın madenlerden çıkartıp zimmetine geçirdiği altınları sakladığını öğrenir. garcia altın madeninden çıkartılan altın miktarlarında yolsuzluk yapmaktadır. bunun farkına varan maden yöneticisi montez durumu valiye bildirmeye karar verir. valinin yeğeni ise hawkins ile jamaika’ya doğru gemi yolculuğuna çıkan i̇sabella’dır. montez, garcia’nın yaptığı yolsuzluğu kanıtlayan bir belgeyi i̇sabella'ya ulaştırmak istese de garcia tarafından öldürülür ancak delil olan belge hawkins tarafından bulunur. o da hapishanede bu belgeyi silver’a verecektir. taş ocağına gelişinde hawkins’i gören i̇sabella vali amcasından çıkarttığı özel izin sayesinde ve garcia’nın itirazlarına rağmen hawkins’i serbest bıraktırır. serbest kalan hawkins, yemek malzemeleri almak üzere pazara inen silver’dan belgeyi alacak ve valiye verir. çok çekingen ve pasif olan vali bu belgeyi garcia’ya gösterir ve hesap sorar, ancak onu tutuklatmaz ve kendi sonunu hazırlar. garcia o gece tutuklulardan birisini valiyi öldürmek üzere kente gönderir. valinin öldürüldüğü sırada ise orada olan hawkins yine bir tuzağa düşürülmüş ve cinayet suçlamasıyla tutuklanmıştır. uzun bir yolculuktan sonra i̇ngiltere’ye dönen ben gunn hawkins’in başından geçenleri trelawney’e anlatır, o ve ekibi ise jamaika valisinin yaptıklarını i̇ngiltere hükûmetine bildirir ve olağanüstü yetkilerle donatılarak jamaika’ya gitmek üzere bir gemiyle yola koyulur. bu sırada hallows da define adasına gidiş için gemi bulmuş, mürettebat kaydetmektedir.

9. i̇spanyol altını (spanish gold)	

valinin öldürülmesiyle ilgili olarak düzmece mahkeme tarafından yargılanan hawkins suçlu bulunur ve hemen ertesi gün idam edilmek üzere ölüme mahkûm edilir. bunu öğrenen silver kaçış planını acilen uygulamaya koyar. pazardan aldığı yerel bitkileri hapishanenin doktoruna götürerek ondan kuvvetli bir uyku ilacı yapmasını ister.  i̇lacı mutfaktaki tüm yemeklere katmayı başaran silver, ilacın etkisini göstermesiyle birlikte, doktorun da yardımını alarak hücresinden arkadaşlarıyla beraber kaçar. hapishanede saklanan altınları da alarak van der brecken’in gemisine binmek üzere yola çıkar. bu arada i̇sabella’yı hapseden garcia durumdan habersizdir. hawkins, i̇sabella’yı kurtarır ve silver ve diğerleriyle buluşur. grubun kaçırdıkları altın çok ağır olduğundan garcia ve adamları kısa sürede peşlerine takılırlar. hayatlarını kurtarmak için altınları feda etmekten başka çare yoktur. gemiye binen silver, hawkins ve diğerleri ağır yaralanan hapishane doktorunu karada bırakırlar, onun garcia ile görülecek hesabı bulunmaktadır. artık istikamet define adasıdır. jamaika’ya olağanüstü yetkilerle varan trelawney ve adamları doğrudan valinin makamına çıkarlar. yolsuzlukları konusunda reddedilemez deliller önüne konan vali, hallows’un muhasebecisi sharpe’ın da şahitliği sayesinde suçlarını itiraf eder ve istifasını verir. duruma hakim olan trelawney gemisiyle define adasına doğru yola çıkar. hallows ve adamları ise çoktan adaya çıkmış, kamplarını kurmuşlardır.

10. define adası (treasure island) 
silver ve arkadaşları define adasına yaklaştıklarında koya demirlemiş olan hallows’un gemisini görürler. ona görünmeden kıyıya çıkarlar ve hallows’un nerede kamp kurduğunu öğrenmek üzere hawkins ve abed adanın içlerine girer. bu sırada hallows’un kampında işler iyi gitmemektedir. adanın her tarafı köstebek yuvası gibi kazılmış olmasına rağmen definenin izine rastlanmamıştır, mürettebat arasında da tropik hastalıklar başlamıştır. bu duruma sinirlenen mürettebat hallows’a karşı keelhawl önderliğinde ayaklanırsa da isyan bastırılır. kargaşa içinde haritayı almaya çalışan hawkins yakalanır, abed kaçar ve durumu diğerlerine bildirir. bunun üzerine silver duruma haklim olmak için bir plan kurar. bir filikayla sessizce hallows’un üzerinde sadece 2 gözcü bulunan gemisine yanaşır ve gözcüleri saf dışı bırakıp gemiye el koyar. kıyıyı kontrol eden hallows’un adamları ise silver ve ekibinin kamp izlerini bulurlar, van der brecken’in gemisini görüp onu yağmalarlar. i̇sabella’yı esir ederler. hazine arayan hallows öldüğünü sandığı hawkins’i görünce şaşırır. haritayı hala okuyamayan hallows’un karşısına çıkan silver’ın ise bir önerisi vardır. gemiyi ele geçirdiğini, haritayı ise sadece kendisinin okuyabildiğini çünkü kaptan flint’in son nefesinde onun yanında olan derby mcgraw’un son günlerinde flint’in haritayı nasıl okunması gerektiğini ona öğrettiğini, onun da bir şişe rom karşılığında silver’a öğrettiğini anlarız. defineyi bulmasının karşılığında herkese eşit pay vadeden silver kabul görür. gemide baygın olan van der brecken, trelawney ve gemisince bulunur. karaya çıkan bu ekip dostlarına yardım etmek üzere onları ararken silver ve hawkins definenin yerini bulurlar. herkese eşit dağıtmak üzere anlaşılmışken hallows silah zoruyla defineye sahip çıkıp kaçmaya çalışırken gemiye doğru bindiği filika içindeki baruta ateş edilmesi sonucu filika havaya uçar. define suların içinde kaybolurken bu duruma en çok üzülen silver’dır. hayatının amacı ortadan kaybolmuş, o kadar emeği boşuna gitmiştir. gemide yeni jamika valisi trelawney, silver’ın idam cezasının uygulanmasınında ısrar etse de hawkins ve i̇sabella ona yardım ederek bir filikayla özgürlüğüne kavuştururlar. ayrıca artık trelawney çiftliğinde kölelik kaldırılacaktır. abed özgürlüğüne kavuşan ilk çiftlik kölesidir. son sahnede ise silver, özel koltuk değneğinin özel bölmesininden definenin bir kısmını çıkartır ve eski kaptanı flint'e  "hepsini kandırdım!“ diye bağırır.

oyuncular 
 long john silver rolünde brian blessed
 jim hawkins rolünde christopher guard
 van der brecken rolünde reiner schöne
 ben gunn rolünde kenneth colley
kaptan flint rolünde peter cullen

dış bağlantılar 
 
  tv.com adresinde define adasına dönüş

disney
birleşik krallık televizyon dizileri
kurguda korsanlık
kurgusal korsanlar
korsan filmleri
define adası filmleri
define adası