Nokia

nokia corporation (, , , ), (nokia olarak stilize edilir) 1865'te kurulmuş finlandiya merkezli çokuluslu bir bilgi teknolojileri, telekomünikasyon şirketidir. nokia'nın merkezi, helsinki büyük metropol bölgesinde espoo, uusimaa'da bulunmaktadır. 2014'te nokia, 120 ülkede 61.656 kişiyi istihdam etti, 150'den fazla ülkede iş yaptı ve yıllık gelirleri yaklaşık 12.73 milyar euro olarak bildirildi. nokia, helsinki borsası ve new york menkul kıymetler borsası'nda halka açık bir limited şirkettir. fortune global 500'e göre 2013 yılında ölçülen gelirlere göre dünyanın 274üncü en büyük şirketidir ve euro stoxx 50 borsa endeksinin bir bileşenidir.

şirket, esas olarak bir kâğıt hamuru fabrikası olarak kurulan 151 yıllık geçmişi boyunca çeşitli endüstrilere girmişti ve şu anda büyük ölçekli telekomünikasyon altyapıları ve teknoloji geliştirme ve lisanslamalar üzerine odaklanmaktadır. nokia, gsm ve lte standartlarının geliştirilmesine yardımcı olmakla birlikte taşınabilir telefon endüstrisine önemli bir katkı sağlamış ve bir süre için dünyanın en büyük cep telefonu satıcısı olmuştur. nokia'nın hakimiyeti symbian platformu aracılığıyla akıllı telefon endüstrisine de uzanmış, ancak sonunda rakiplerinin gölgesinde kalmıştır. nokia, gelecekteki akıllı telefonlarında yalnızca windows phone işletim sistemini kullanmak için 2011'de microsoft'la bir anlaşmaya varmıştı. cep telefonu işi, sonuçta toplamda 7,17 milyar dolar bir değerle microsoft tarafından satın alındı. nokia'nın eski i̇cra kurulu başkanı stephen elop ve diğer bazı yöneticiler 25 nisan 2014'te tamamlanan anlaşmanın bir parçası olarak microsoft'un yeni microsoft mobile örgütlenmesine dahil oldu.

cep telefonu satışlarından bu yana, nokia, telekomünikasyon altyapısı işine ve here haritalar bölümünün elden çıkarılması ve alcatel-lucent'in devralınmasıyla internet ağları üzerine daha fazla odaklanmaya 2016 yılında başlamıştır. 8 ocak 2017'de çin pazarı için nokia 6 isimli telefonu duyurdu. telefona olan aşırı ilgi şirketin elini güçlendirdi ve şirket telefonu küresel olarak satışa sunacağını duyurdu. 26 ocak 2017'de mwc'de 3 farklı orta segment akıllı telefon (3,5,6) ve efsane olarak kabul edilen 3310'un yenilenmiş halini tanıttı. nokia, 2018'den beri dünyanın en büyük üçüncü şebeke ekipmanları üreticisidir.

geçmişi

1865–1967 
şirketin kökenleri, güney batı finlandiya’nın, maden mühendisi fredrik idestam tarafından bir orman sanayi işletmesinin kurulduğu 1865 yılına kadar uzanmaktadır.

1868 yılında, tampere yakınlarındaki nokia kentinin yakınında kendisine ait olan ikinci bir kâğıt hamuru fabrikası kuruldu. 1871'de, idestam, arkadaşı leo mechelin ile birlikte, ikinci bir kâğıt hamuru fabrikasından sonra nokia diye bir şirket kurdu. i̇lerleyen 90 yıl boyunca, nokia kendi başına elektrik üretimi gibi etkinliklerle birlikte bir orman ve enerji endüstrisi şirketi olacaktı.

1898 yılında başka bir yerde finnish rubber works ltd kurulmuş ve 1912 yılında finnish cable works faaliyetine başlamıştır. finnish cable works, telefon ve elektrik kablolarını üretirken finnish rubber works, kaloşlar ve diğer kauçuk ürünlerini üretti; nokia 1930'lu yıllardan başlayarak 1990'lı yılların başlarına kadar hem sivil hem de askeri kullanım için solunum maskeleri de hazırladı. bu iki şirketin ve nokia’nın mülkiyeti yavaş yavaş birkaç kişinin eline geçmiştir. son olarak 1967 yılında, üç şirket nokia corporation olarak birleşmiştir. nokia'nın başkanı ve ceo'su şu an rajeev suri'tur.

1967–1990 

1967'de üç şirket olan nokia aktiebolag (nokia şirketi), suomen kaapelitehdas ve suomen kumitehdas (suomen gummitehdas olarak yeniden adlandırıldı), modern iletişim şirketinin şu anki formu olan yeni nokia corporation'ı bir araya getirip oluşturdu. nokia corporation şu anda kauçuk, ormancılık, kablo, elektrik ve elektronik gibi pek çok endüstride etkinlik göstermektedir. 1970'lerde yeni kurulan konglomerat, ağ ve radyo endüstrisine girmeye başladı. nokia, 1983'te sanomalite m/90 iletişim cihazı ve 1960'lı yıllarda m61 gaz maskesi gibi finlandiya'nın savunma kuvvetleri (puolustusvoimat) için askeri teçhizatlar yapmaya başladı. şirket ayrıca 1981'den 1991 yılına kadar fujitsu siemens'in öncülü olan mikromikko (nokia veri bölümü tarafından) adı altında profesyonel mobil radyolar, telefon anahtarları, kondansatörler, kimyasallar ve kişisel bilgisayarlar üretmiştir.

nokia, 1979'da nokia'nın gelecekteki cep telefonu bölümünün temellerini atan mobira'yı yaratmak için televizyon yapımcısı salora ile ortak girişimde bulundu. televa luxor'u da alarak telekomünikasyon ve tüketici elektronik piyasasındaki konumunu güçlendirdi. 1981'de mobira, dünyanın ilk uluslararası hücresel şebekesi olan ve uluslararası dolaşıma izin veren ilk nordic mobile telephone (nmt) hizmetini başlattı. daha sonra 1982'de mobira, nokia'nın ilk cep telefonu olarak kabul edilebilen mobira senator (talkman) araç telefonunu üretti. o sırada nokia'nın cep telefonlarıyla hiçbir ilgisi yoktu ve yönetim kurulu cep telefonlarını "james bond aygıtı" olarak nitelendiriyordu. sadece salo, finlandiya merkezli salora-mobira'nın fikrinden kaynaklanmaktadır.

1987'de fin kablo i̇şleri, helsinki fabrikasında kabloların üretimini durdurdu ve etkin bir şekilde alt şirketi bitirdi. nokian lastikleri (nokian renkaat), 1932'de finnish rubber works birimi olarak kurulmuş olan bir lastik üreticisiydi ve 1988'de nokia corporation'dan ayrılmıştı. i̇ki yıl sonra 1990'da finlandiya kauçuk i̇şleri takibe devam etti. bu, nokia corporation'ın yalnızca iletişim odaklı olmasına izin verdi. 1992'de jorma ollila, icra kurulu başkanlığına başladı.

1987 yılında, nokia, german standard elektrik lorenz’in tüketici elektronik işletmesini ve parça üretim işinin bir kısmını ve fransız tüketici elektronik şirketi oceanic’i satın aldı. 1987 yılında, nokia ayrıca, i̇sviçreli kablo makine şirketi maillefer'i satın aldı.

1980'lerin sonlarında, nokia, ericsson'un veri sistemleri bölümünü satın alarak i̇skandinavya'daki en büyük bilgi teknolojisi şirketi haline geldi. 1989 yılında, nokia, hollandalı kablo şirketi nkf'yi satın alarak kablo sanayini kıta avrupası'na açtı.

1990–2014 

1990'ların başından bu yana, nokia bilgi teknolojisi ve temel sanayi faaliyetlerini ayırarak ana işi olan telekomünikasyon üzerinde yoğunlaşmaktadır.

nokia ve siemens yüzde 50'şer ortaklı olarak telefon parçaları birimi bazında birleşme kararı aldılar ve yeni şirketin adı olarak nokia siemens network  olacağı belirtildi. nokia 1 temmuz 2012'de finlandiyadaki son fabrikasını kapatmıştır.

11 şubat 2011'de microsoft ile birlikte akıllı telefonlarında windows phone işletim sistemini kullanacağını açıkladı. 2012'de akıllı telefon pazarında rakiplerine nazaran geride kalmasını mali sıkıntıyla ve kemer sıkma ile karşılayan firma 2012'nin son çeyreğinde çıkacak microsoft işletim sistemli akıllı telefonlarını çıkış ürünü olarak görmekte stratejilerini bu ürün gamına göre belirlemektedir.

3 eylül 2013 tarihinde, microsoft tarafından cihazlar ve servisler birimini 7.2 milyar dolar karşılığında satın alınmıştır.. bu satın almayla birlikte nokia'nın 18 bin'i üretimde olmak üzere, 32 bin çalışanının da microsoft tarafına geçeceği açıklandı.

mobil birimini microsoft'a sattıktan sonra lumia serisinden "nokia" ibaresinin kaldırılacağı açıklandı. yeni üretilen modellerde artık nokia yerine microsoft adını ve logosunu kullanacak.

2014'ten günümüze 
18 kasım 2014 tarihinde nokia microsoft'tan bağımsız ilk tableti olan nokia n1'i tanıttı.

29 temmuz 2015 tarihinde nokia ozo vr adını verdiği 8 kameralı sanal gerçeklik kamerasını tanıttı.

6 ocak 2016 tarihinde alcatel-lucent nokia bünyesine geçen nokia, 14 ocak 2016 tarihinde değişikliğinin temel nedeni olarak tek çatı altında toplamak gösterilmiş; alcatel-lucent kendisini feshederek nokia ile birleşmiştir.

19 mayıs 2016 günü microsoft nokıa'dan aldığı mobil bölümünü ve patentlerini foxconn şirketine sattığını açıkladı.

aynı gün nokia resmî sitesinden 2016 yılının son çeyreğinde bitecek olan marka kullanım yasağıyla beraber fin şirketi hdm ile beraber marka ismini şirkete 10 seneliğine lisanslayarak akıllı telefon ve tablet piyasasına döneceğini açıkladı. nokia bu telefon üretiminde pazarlama üretim alanında olmayacak ve sadece yönetimde bir koltuk ile müdahil olacak.

12 temmuz 2016 tarihinde nokia'nın sanal gerçeklik ve sağlık sektörüne gireceği iddia edildi.

2023 yılında 11 yıldır tedavülde olan i̇konik logolarını değiştirdi. bu değişimi 2023 dünya mobil kongresinde duyurdular.

i̇şletimler 
nokia, helsinki ve new york borsalarında işlem gören halka açık bir kuruluşdur. nokia, finlandiya ekonomisinde çok büyük bir rol oynamıştır. finlandiya'da önemli bir işveren olarak çok sayıda yerel ortak ve taşeronlarla çalışır. nokia, finlandiya'nın gsyi̇h'sına %1.6 katkıda bulunmuş ve 2006'da finlandiya'nın ihracatının yaklaşık %16'sını oluşturmuştur.

nokia şu anda dört işletim grubundan oluşuyor.

nokia networks 
nokia networks daha önce nokia siemens networks (nsn) ve nokia solutions and networks (nsn) olarak bilinir ve merkezi finlandiya'nın espoo kentinde bulunan çok uluslu bir veri ağı ve telekomünikasyon donanımları şirketidir. 2011 gelirleri ile ölçülen dünyanın en büyük dördüncü telekom ekipmanı üreticisidir (ericsson, huawei ve alcatel-lucent'in ardından). yaklaşık 150 ülkede faaliyet göstermektedir.

nsn marka kimliği, nokia (%50.1) ile siemens (% 49.9) arasındaki ortak girişim olarak şubat 2007'de barselona'daki 3gsm dünya kongresi'nde başlatılmış, ancak şimdi nokia'nın tamamına sahip olduğu bir yan kuruluşu olmuştur. operatörler ve servis sağlayıcılarına kablosuz ve sabit ağ altyapısı, iletişim ve ağ servis platformları ve profesyonel hizmetler sunmaktadır. gsm, edge, 3g/w-cdma, lte ve wimax radyo erişim ağlarına; artan ip ve çoklu erişim yetenekleri ve hizmetleri ile çekirdek ağlara odaklanmaktadır. temmuz 2013'te nokia, nokia siemens networks'teki tüm hisseleri 2,21 milyar abd doları tutarıyla satın alarak adını nokia networks olarak değiştirdi.

nokia technologies 
nokia technologies, nokia'nın teknoloji ve nokia markasını geliştiren ve lisanslayan bir bölümüdür.

nokia technologies, görüntüleme, algılama, kablosuz bağlantı, güç yönetimi ve materyalleri ile ip lisans programı gibi diğer alanlarda bir geliştirme ekibinden oluşmaktadır. üç laboratuvardan oluşur: radyo sistemleri laboratuvarı, radyo erişimi, kablosuz yerel bağlantı ve radyo uygulamaları alanlarında; media technologies laboratuvarı, çoklu ortam ve etkileşim alanlarında ve sensör ve malzeme teknolojileri laboratuvarı, gelişmiş algılama çözümleri, etkileşim yöntemleri, nanoteknoloji ve kuantum teknolojileri alanlarında çalışır. nokia technologies, invent ile nokia programı aracılığıyla gelişime halkın katılımını da sağlamaktadır.

kasım 2014'te nokia technologies, ilk ürünü olan, foxconn tarafından üretilen nokia n1 android 5.0 tablet bilgisayarını piyasaya sundu.

temmuz 2015'te nokia technologies, gelişmiş içerik oluşturucuları için tasarlanan ve finlandiya'nın tampere kentinde geliştirilen ozo adlı bir vr kamera tanıttı. 8 eşzamanlı kapak alıcısı ve 8 mikrofon ile ürün stereoskopik 3d video ve mekansal ses yakalayabilir.

mayıs 2016'dan itibaren, nokia technologies araştırma ve geliştirme ekibi, hmd global tarafından yaratılan gelecek nesil nokia markalı cihazların temelini oluşturmak için çalışmalar yürütmektedir.

31 mayıs 2016'da sayısal sağlık birimi kuruldu. nokia'nın satın aldığı withings'in eski icra kurulu başkanı cédric hutchings tarafından yönetilmektedir.

31 ağustos 2016'da ramzi haidamus, nokia technologies başkanlığı görevinden istifa edeceğini açıkladı. hâlen strateji ve iş geliştirme sorumlusu olan brad rodrigues, başkan vekili rolünü üstlenecektir.

alcatel-lucent 
nokia, alcatel-lucent'in %80'lik bir payını satın aldı ve şirketin yönetim kontrolünü devraldı.

nokia bell labs 
bell laboratuvarları, alcatel-lucent'in devralınmasının ardından nokia corporation'ın yan kuruluşu oldu. daha sonra nokia bell labs olarak yeniden adlandırıldı.

kurumsal ilişkiler 
nokia'nın, marka lisanslama rotası aracılığıyla akıllı telefon ticaretine dönüş işlemleri resmen doğrulandı. böylelikle nokia tasarım ve geliştirme yapacak ve hmd adlı bir üçüncü taraf şirkette imalat işlerini halledecektir. daha fazlası için bakınız: nokia'nın akıllı telefon işine dönüşü

kurumsal yönetim 
nokia'nın kontrolü ve yönetimi genel kurulda pay sahipleri olan nokia liderlik takımı (sol kanat) ve yönetim kurulu başkanlığındadır (sağ kanat). başkan ve nokia liderlik ekibi üyelerinin geri kalanı, yönetim kurulu tarafından atanır. yalnızca nokia liderlik takımının başkanı, hem yönetim kuruluna hem de nokia liderlik ekibine ait olabilir. yönetim kurulu komiteleri, denetim komitesi, personel komitesi ve kurumsal yönetim ve atama komitesi üyelerinden oluşur.

kuruluşun etkinlikleri finlandiya kuruluşları kanunu, nokia'nın esas sözleşmesi ve kurumsal yönetim yönergeleri ve ilgili yönetim kurulu tarafından belirlenen çerçevede yönetilmektedir.

eski şirket yetkilileri

sermaye 
nokia, halka açık bir limited şirkettir ve 1915 yılından itibaren helsinki menkul kıymetler borsasında aynı adı taşıyan en eski şirkettir. nokia, 1994 yılından beri new york borsasında ikincil bir listeye girdi. nokia hisse senetleri, 2003 yılında londra menkul kıymetler borsasından, 2004 yılında paris menkul kıymetler borsası'nda, 2007 yılında stockholm menkul kıymetler borsasında ve 2012 yılında frankfurt menkul kıymetler borsası'ndan çıkarılmıştı. 2015 yılında alcatel-lucent'ın devralınması nedeniyle nokia, hisselerini paris menkul kıymetler borsası'nda tekrar sıraladı ve 6 ocak 2016'da cac 40 endeksine dahil edildi.

2007'de nokia'nın piyasa değeri 110 milyar avroydu; 17 temmuz 2012'ye kadar bu rakam 6.28 milyar avroya düşmüştü; 23 şubat 2015'e kadar, piyasa değeri 26.07 milyar euroya yükselmiştir.

kurum kültürü 
nokia'nın resmî kurum kültürü manifestosu the nokia way, düz, ağa bağlı bir organizasyonda karar verme hızını ve esnekliğini vurgular.

nokia'nın resmî işletme dili i̇ngilizcedir. tüm dokümanlar i̇ngilizce olarak yazılmıştır ve resmî kurum içi konuşma iletişimi ve e-postada kullanılır.

mayıs 2007'de nokia, şirketin yeni değerlerinin ne olması gerektiği konusunda dünya çapında bir dizi görüşme başlattıktan sonra değerlerini yeniden tanımladı. çalışanın önerilerine dayanarak, yeni değerler şu şekilde tanımlandı: sizinle etkileşim, birlikte başarılma, i̇novasyona duyulan hırs ve i̇nsancıllık.

ağustos 2014'te nokia, cihazlarının satışından sonra değerlerini yeniden tanımladı. yeni değerler, saygı, başarı, yenileme ve mücadele anahtar kelimeleriyle tanımlandı.

genel merkez 

nokia house, finlandiya'nın başkenti helsinki'nin hemen dışındaki espoo'daki keilaniemi'de bulunan nokia corporation'ın merkez binası idi. binanın en güneydeki ikinci kısmı 1990'lı yılların başında inşa edilmiş olup, üçüncü en kuzeydeki kısmı 2000 yılında yapılmıştır. tesis içinde yaklaşık 5000 çalışan çalışmaktadır.

aralık 2012'de nokia, merkez ofis binasını finlandiya merkezli exilion'a 170 milyon avro karşılığında sattığını ve uzun vadeli olarak kiraladığını açıkladı.

bina, nisan 2014'te cep telefonu ticaretinin bir parçası olarak microsoft'a satıldı. binanın adı microsoft talo olarak değiştirildi.

satış sonrasında nokia'nın merkezi karaportti, espoo, finlandiya'da bulunuyor.

belirtkeler

tartışmalar

nsn'in i̇ran'a müdahale kabiliyeti sağlanması 
nokia ve siemens ag'nin ortak girişimi olan nokia siemens networks, 2008'de i̇ran'ın tekel telekom şirketine, vatandaşlarının i̇nternet iletişimlerini engellemesine izin veren teknoloji sağladığı bildirildi. söz konusu teknoloji ile, i̇ran'ın "e-postalar ve internet telefon görüşmelerinden facebook ve twitter gibi sosyal ağ sitelerindeki görüntülere ve mesajlara" kadar her şeyin içeriğini okumak ve hatta değiştirmek için derin paket denetimi kullanmasına izin verdiği bildirildi. teknoloji "yetkililere yalnızca iletişimi engellemeyi değil, bireyler hakkında bilgi toplama ve dezenformasyon amacıyla değiştirmek üzere izlemeyi" mümkün hale getirmekteydi.

haziran 2009'da i̇ran'da yapılan seçim sonrası protestolar sırasında i̇ran'ın i̇nternet erişiminin normal hızın onda birinin altına düştüğü ve uzmanların bunun kesme teknolojisinin kullanımından kaynaklandığından şüphelendiği bildirildi.

temmuz 2009'da nokia, i̇ran'da ürün ve hizmetlerini boykot etmeye başladı. bu boykot, tüketiciler tarafından seçim sonrası protesto hareketine sempati duyulmasına neden oldu ve rejim ile birlikte çalıştığı düşünülen şirketleri hedef aldı. ahize talebi düştü ve kullanıcılar sms mesajı göndermeye başladı.

ortak girişim şirketi nokia siemens networks, yalnızca "yerel sesli çağrıların izlenmesi için" yalnızca yasal bir müdahale kabiliyetinin i̇ran'a sağladığını bir basın açıklamasıyla belirtti. nokia siemens networks, "i̇ran'a derin paket incelemesi, web sansürü veya internet filtreleme yeteneği sağlanmadı" dedi.

lex nokia 
2009'da nokia, finlandiya'da şirketlerin çalışanlarının elektronik haberleşmelerini şüpheli bilgi sızıntısı durumunda izlemelerine izin veren bir yasayı yoğun bir şekilde destekledi. nokia, söylentilerin aksine "elektronik gözetim yasaları değiştirilmediği takdirde şirketin merkez ofisini finlandiya dışına taşımayı düşündüğünü" reddetti. finlandiya medyası, lex'in yasasını nokia'nın baskılarının bir sonucu olarak uyguladığı için yeniden adlandırdı.

yasa yürürlüğe girdi ancak hükümlerinin uygulanması için katı şartlar taşıyordu. şubat 2013'e kadar herhangi bir şirket hükümlerini kullanmamıştır. 25 şubat'ta veri koruma ombudsman dairesi, hämeenlinna kentinin geçtiğimiz günlerde gerekli bildirimi verdiğini doğruladı.

nokia-apple patent anlaşmazlığı 
ekim 2009'da nokia, delaware bölge mahkemesinde apple inc.'e karşı, apple'ın veri aktarımını da içeren kablosuz iletişimle ilgili 10 patentini ihlal ettiğini iddia eden bir dava açtı. apple aralık 2009'da nokia'ya 11 patent ihlali iddiasıyla dava açarak cevap verdi. apple'ın genel sekreteri bruce sewell, "diğer şirketlerin, sadece kendi teknolojilerini icat ederek, bizimkilerini çalmakla değil, bizimle rekabet etmesi gerekir" dedi. bu, iki telekomünikasyon yetkilisi arasında çirkin bir kavga ile sonuçlandı ve nokia başka bir takım davalar açtı, bu kez de abd uluslararası ticaret komisyonu (itc), apple'ın "neredeyse tüm cep telefonlarında, taşınabilir müzik çalarlarda ve bilgisayarlarda" patentleri ihlal ettiğini iddia etti. nokia, mahkemeden, iphone, mac ve ipod da dahil olmak üzere apple'ın tüm abd'ye ithalatını yasaklamasını istemeye devam etti. apple, ocak 2010'da itc'ye şikayet ederek buna karşılık verdi.

haziran 2011'de apple, nokia'ya 600 milyon dolarlık tahmini bir kez ödeme ve nokia'ya ödenecek telif ücretlerini kabul etti. i̇ki şirket de patentli bazı teknolojileri için çapraz lisans patentleri üzerinde anlaşma sağladı.

hindistan'da vergi kaçırma iddiası 
nokia'nın hint yan kuruluşu, hindistan'da tds'nin ödenmemesi ve transfer fiyatlandırması normlarının ihlali ile itham edildi. altı yıllık bir seyir sırasında tahakkuk eden, ₹ 30 milyar tutarında ücretsiz tds, hint yan kuruluş tarafından ana şirkete yapılan telif ücretinden kaynaklanmaktadır.

5g testleri 
nokia amerikalı operatör at&t ile birlikte 5g testlerine başlamıştır. bu bağlamda 10 gbps hızına ulaşılmıştır.

ayrıca bakınız 
 microsoft mobile
 jolla

kaynakça

dış bağlantılar 
 

 
cep telefonu üreticileri
espoo merkezli şirketler
fin markalar