Asur kralları listesi

bu sayfa ilk zamanlardan itibaren asur krallarını listelemektedir. kayıp tarihler için babil kronolojisi ile senkronize olarak hazırlanmıştır.

krallar için aşağıda verilen tarihlerde mö 14. ile mö 11. arasındaki hükümdarlık süreleri sorunludur, tarihleme hangi asur kral listesine öncelik verildiğine göre değişmektedir. bu döneme ait aşağıda verilen kral listesi asur kral listesi b ve c baz alınarak hazırlanmıştır. bu listelerde ninurta-apal-ekur ve ashur-nadin-apli üç yıl hükümdarlık yapmış gözükmektedirler. geleneksel asur kral listesi a’ya dayanan bir liste ninurta-apal-ekur’a 14 yıl ve ashur-nadin-apli’ye 4 yıl hükümdarlık süresi vermektedir.

mö 11. ile mö 9. arasındaki tarihler de mö 9.'den sonraki tarihler kadar güvenilir olmasa da, pek çok asur bilimci tarafından mutabık kalınan tarihlerdir. asur döneminin sonlarının tarihlenmesi çözülememiş bir konudur. çünkü mö 6. yüzyıl sonrasına ait bir liste mevcut değildir.

erken dönem

çadırlarda yaşayan krallar 
 tudiya
 adamu
 yangi
 suhlamu
 harharu
 mandaru
 imsu
 harsu
 didanu
 hanu
 zuabu
 nuabu
 abazu
 belu
 azarah
 ushpia
 apiashal

babaları bilinen krallar 
 apiashal, ushpia’nın oğlu
 hale, apiashal’ın oğlu
 samani, hale’nin oğlu
 hayani, samani’nin oğlu
 ilu-mer, hayani’nin oğlu
 yakmesi, ilu-mer’in oğlu
 yakmeni, yakmesi’nin oğlu
 yazkur-el, yakmeni’nin oğlu
 ila-kabkabu, yazkur-el’in oğlu
 aminu, ila-kabkabu’nun oğlu

kavimleri bilinmeyen krallar 
 sulili, aminu’nun oğlu
 kikkia (mö 2000-mö 1985)
 akiya (mö 1985-mö 1970)
 i. puzur-ashur (mö 1970-mö 1960)
 shallim-ahhe (mö 1960-mö 1945)
 ilushuma (mö 1945-mö 1906) (güney mezopotamya'ya yayıldı)
 i. erishum (mö 1906-mö 1867)
 ikunum (mö 1867-mö 1860)
 i. sargon (mö 1860-mö 1850) (nimud tapınağı/kalesinde hükmetti)
 ii. puzur-ashur (mö 1850-mö 1830)
 naram-sin (mö 1830-mö 1815)
 ii. erishum (mö 1815-mö 1809)
 i. shamshi-adad (mö 1809-mö 1781)
 i. ishme-dagan (mö 1780-mö 1741)
 mut-ashkur (mö 1730-mö 1720)
 rimush (mö 1720-mö 1710)
 asinum (mö 1710-mö 1706)
 nasir-sin
 sin-namir
 ibqi-ishtar
 adad-salulu
 adasi
 belu-bani (mö 1700-mö 1691)
 libaia (mö 1690-mö 1674)
 i. sharma-adad (mö 1673-mö 1662)
 iptar-sin (mö 1661-mö 1650)
 bazaia (mö 1649-mö 1622)
 lullaia (mö 1621-mö 1618)
 shu-ninua (mö 1615-mö 1602)
 ii. sharma-adad (mö 1601-mö 1598)
 iii. erishum (mö 1598-mö 1586')
 ii. shamshi-adad  (mö 1567-mö 1561)
 ii. ishme-dagan (mö 1561-mö 1545)
 iii. shamshi-adad (mö 1545-mö 1529)
 i. ashur-nirari (mö 1529-mö 1503)
 iii. puzur-ashur (mö 1503-mö 1479)
 i. enlil-nasir (mö 1479-mö 1466)
 nur-ili (mö 1466-mö 1454)
 ashur-shaduni (mö 1454)
 i. ashur-rabi (mö 1453-mö 1435)
 i. ashur-nadin-ahhe (mö 1435-mö 1420)
 ii. enlil-nasir (mö 1420-mö 1414)
 ii. ashur-nirari (mö 1414-mö 1407)
 ashur-bel-nisheshu (mö 1407-mö 1398)
 ashur-rim-nisheshu (mö 1398-mö 1390)
 ashur-nadin-ahhe ii (mö 1390-mö 1380)

orta asur dönemi 
 i. eriba-adad (mö 1380-mö 1353)
 ashur-uballit i (m.ö. 1353-m.ö. 1317)
 enlil-nirari (m.ö. 1317-m.ö. 1307)
 arik-den-ili (m.ö. 1307-m.ö. 1295)
 adad-nirari i (m.ö. 1295-m.ö. 1263)
 shalmaneser i (m.ö. 1263-m.ö. 1233)
 tukulti-ninurta i (m.ö. 1233-m.ö. 1196)
 ashur-nadin-apli (m.ö. 1196-m.ö. 1193)
 ashur-nirari iii (m.ö. 1193-m.ö. 1187)
 enlil-kudurri-usur (m.ö. 1187-m.ö. 1182)
 ninurta-apal-ekur (m.ö. 1182-m.ö. 1179)
 ashur-dan i (m.ö. 1179-m.ö. 1133)
 ninurta-tukulti-ashur (m.ö. 1133)
 mutakkil-nusku (m.ö. 1133)
 ashur-resh-ishi i (m.ö. 1133-m.ö. 1115)
 tiglath-pileser i (m.ö. 1115-m.ö. 1076)
 asharid-apal-ekur (m.ö. 1076-m.ö. 1074)
 ashur-bel-kala (m.ö. 1074-m.ö. 1056)
 eriba-adad ii (m.ö. 1056-m.ö. 1054)
 shamshi-adad iv (m.ö. 1054-m.ö. 1050)
 ashur-nasir-pal i (m.ö. 1050-m.ö. 1031)
 shalmaneser ii (m.ö. 1031-m.ö. 1019)
 ashur-nirari iv (m.ö. 1019-m.ö. 1013)
 ashur-rabi ii (m.ö. 1013-m.ö. 972)
 ashur-resh-ishi ii (m.ö. 972-m.ö. 967)
 tiglath-pileser ii (m.ö. 967-m.ö. 935)
 ashur-dan ii (m.ö. 935-m.ö. 912)

yeni asur dönemi 
 ii. adad-nirari (mö 912 – mö 891)
 ii. tukulti-ninurta (mö 891 – mö 884)
 ii. ashur-nasir-pal (mö 884 – mö 859)
 iii. şalmanezer (mö 859 – mö 824)
 v. shamshi-adad (mö 822 – mö 811)
 iii. adad-nirari (mö 811 – mö 783)
 (semiramis), vekaleten, (mö 811 – mö 805)
 iv. şalmanezer (mö 783 – mö 773)
 iii. ashur-dan (mö 773 – mö 755)
 v. ashur-nirari (mö 755 – mö 745)
 iii. tiglat-pileser (mö 745 – mö 727)
 v. şalmanezer (mö 727 – mö 722)

asur kral listesi olarak bilinen dokümanının sonu; bundan sonraki krallar liste düzenlendikten sonra hükümdarlık yapmışlardır.

 ii. sargon (mö 722 – mö 705)
 sanherib (mö 705 – mö 681)
 esarhaddon (mö 681 – mö 669)
 asurbanipal (mö 669 – mö 631 ya da mö 627)
 ashur-etil-ilani (mö 631/mö 627 – mö 623) (631-627 yılları arasında babası ashurbanipal yerine vekillik yapmıştır)
 sin-shumu-lishir (mö 623)
 sin-shar-ishkun (mö 623 – mö 612)

mö 612'de, asur başkenti nineveh babillilerin eline geçti; mısır’lılar tarafından desteklenen asurlu bir general harran’dan asur yönetimini birkaç yıl daha sürdürdü. bu kişi ashur-uballit ii idi.

 ii. ashur-uballit (mö 612- mö 609)

ayrıca bakınız 
 süryaniler listesi

kaynakça 

hükümdar listeleri