13 Ekim



olaylar 
 54 - neron, roma tahtına oturdu.
 1492 - kristof kolomb, bahamalar'da yerlilerce guanahani olarak adlandırılan, san salvador ismini verdiği adaya ayak bastı.
 1773 - fransız astronom charles messier, girdap gökadası'nı keşfetti.
 1775 - abd deniz kuvvetleri kuruldu.
 1792 - amerika birleşik devletleri'nde beyaz saray olarak bilinen binanın temeli atıldı.
 1827 - 658 yılından beri müslüman egemenliğinde olan erivan, ruslar tarafından ele geçirildi.
 1843 - bilinen en eski yahudi yardımlaşma örgütü b'nai b'rith (i̇ttifak evlatları) new york'ta kuruldu.
 1845 - teksas'ta yapılan referandumda abd'ye katılma kararı alındı.
 1884 - greenwich gözlemevi'nden geçen meridyen, 0 derece ve uluslararası zaman kuşakları için başlangıç noktası olarak kabul edildi.
 1886 - amerikalı eczacı pemberton, coca cola'nın formülünü buldu.
 1900 - avusturyalı nörolog sigmund freud, ünlü kitabı düşlerin yorumu'nu yayınladı.
 1911 - i̇talya krallığı, derne'yi işgal etti.
 1914 - garrett morgan, gaz maskesini icat etti ve patentini aldı.
 1918 - talat paşa liderliğindeki i̇ttihat ve terakki hükûmeti istifa etti.
 1921 - tbmm hükûmeti, azerbaycan, ermenistan ve gürcistan ile kars antlaşması'nı imzaladı ve doğu cephesi'nde türk kurtuluş savaşı sona erdi.
 1923 - tbmm'de, ankara'nın hükûmet merkezi ve başkent olması kararlaştırıldı.
 1935 - türkiye'de faaliyet gösteren mason locaları atatürk tarafından kapatıldı.
 1943 - ii. dünya savaşı: i̇talya'da mussolini'yi devirip başa geçen yeni hükûmet taraf değiştirdi ve müttefik devletler'le ittifak oluşturarak almanya'ya savaş ilan etti.
 1944 - letonya'nın günümüzdeki başkenti riga, sovyetler birliği kontrolüne geçti.
 1946 - fransa'da dördüncü cumhuriyet'in anayasası kabul edildi.
 1951 - cumhuriyet gazetesinin düzenlediği güzellik yarışmasında, günseli başar türkiye güzellik kraliçesi seçildi.
 1955 - suna kan, "viotti keman yarışması"nda birinci oldu. yarışma, ünlü i̇talyan kemancı giovanni battista viotti adına düzenlenmişti.
 1968 - avustralya'ya ilk türk işçi kafilesi hareket etti.
 1970 - fiji birleşmiş milletler'e üye oldu.
 1972 - bir uruguay askeri uçağı and dağlarında (arjantin ve şili sınırında) düştü. sağ kalan 16 kişiye 23 aralık'ta ulaşılarak kurtarıldı. bkn: uruguay hava kuvvetleri uçuş 571
 1972 - sovyetler birliği hava yolları aeroflot'a ait i̇lyuşin il-62 tipi bir yolcu uçağı, moskova yakınlarında şeremetyevo uluslararası havalimanı'na yaklaşırken düştü; 164 yolcu ve 10 kişilik mürettebatın tümü öldü.
 1976 - bolivya hava yolları'na ait bir kargo uçağı, santa cruz'da (bolivya) düştü; 97'si yerde ve çoğunluğu çocuk olmak üzere 100 kişi öldü.
 1977 - dört filistinli, bir yolcu uçağını somali'ye kaçırdı ve kızıl ordu fraksiyonu mensubu 11 tutuklunun salıverilmesini istedi.
 1980 - 16 nisan 1980'de i̇stanbul'da amerikalı bir astsubay ile bir türk arkadaşını öldüren sol görüşlü militanlar ahmet saner ve kadir tandoğan, ölüm cezasına çarptırıldı.
 1986 - büyük vatan partisi kendini feshetti.
 1990 - 1975'ten beri devam etmekte olan lübnan i̇ç savaşı sona erdi.
 1991 - bulgaristan'da reel sosyalizm sonrası ilk parlamento seçimleri yapıldı.
 1991 - eski millî i̇stihbarat teşkilatı müsteşarı emekli orgeneral adnan ersöz öldürüldü. ersöz'ü dev-sol örgütü militanlarının öldürdüğü açıklandı.
 1994 - mali polis, halil bezmen'e ait trilyonlarca lira değerindeki antika, tarihî eser ve tabloyu, amerika birleşik devletleri'ne kaçırılmak üzereyken ele geçirdi.
 1995 - i̇ngiliz fizikçi joseph rotblat ve içinde bulunduğu antinükleer grup, nobel barış ödülü'nü aldı.
 1995 - prag'daki dünya güreş şampiyonası'nda, 82 kiloda hamza yerlikaya dünya şampiyonu oldu.
 1996 - radikal gazetesi yayın hayatına başladı.
 1997 - altın koza film festivali sonuçlandı. zeki demirkubuz'un yönettiği masumiyet filmi birinciliği aldı.
 2002 - sırbistan'da, slobodan milošević'in devrilmesinden sonra düzenlenen ilk devlet başkanlığı seçimi katılımın düşük olması nedeniyle geçersiz sayıldı.
 2002 - yeniçağ gazetesi yayın hayatına başladı.
 2006 - birleşmiş milletler genel kurulu, güney kore dış i̇şleri bakanı ban ki-moon'u yeni bm genel sekreteri olarak resmen atadı. moon görevi kofi annan'dan 1 ocak 2007'de devraldı.
 2006 - nobel barış ödülü, bangladeşli muhammed yunus ve grameen bank arasında paylaştırıldı.
 2010 - şili'deki maden kazasında yer altında mahsur kalan 33 madenci 69 gün sonra sağ olarak kurtarıldı.
 2020 - microsoft office 2010 için genişletilmiş desteğe son verildi.

doğumlar 
 467 - xiaowen, çin'de kuzey vey hanedanı'nın altıncı imparatorudur (ö. 499)
 1474 - mariotto albertinelli, i̇talyan ressam (ö. 1515)
 1820 - john william dawson, kanadalı jeolog ve üniversite yöneticisi (ö. 1899)
 1853 - lillie langtry, amerikalı (i̇ngiliz) sosyetik, oyuncu ve yapımcı (ö. 1929)
 1887 - jozef tiso, slovak katolik rahip ve slovakya halk partisi'nin önde gelen siyasetçilerinden biri (ö. 1947)
 1890 - conrad richter, amerikalı romancı (ö. 1968)
 1903 - takiji kobayashi, japon proleter edebiyatı yazarı (ö. 1933)
 1909 - art tatum, amerikalı caz piyanisti (ö. 1956)
 1920 - laraine day, amerikalı oyuncu (ö. 2007)
 1921 - yves montand, fransız şarkıcı ve sinema oyuncusu (ö. 1991)
 1923 - süha özgermi, türk iş insanı ve organizatör (ö. 2013)
 1924 - roberto eduardo viola, arjantinli asker ve diktatör (ö. 1994)
 1925 - lenny bruce, amerikalı komedyen (ö. 1966)
 1925 - margaret hilda thatcher, britanyalı kimyager, siyasetçi ve birleşik krallık başbakanı (ö. 2013)
 1925 - gustav winckler, danimarkalı şarkıcı (ö. 1979)
 1927 - lee konitz, amerikalı caz müziği sanatçısı, besteci ve alto saksofoncu (ö. 2020)
 1927 - nur ali tabende, i̇ranlı insan hakları aktivisti (ö. 2019)
 1927 - turgut özal, türk elektrik mühendisi, siyasetçi ve türkiye cumhuriyeti'nin 8. cumhurbaşkanı (ö. 1993)
 1931 - raymond kopa, fransız eski futbolcu (ö. 2017)
 1932 - liliane montevecchi, fransız-i̇talyan şarkıcı, dansçı ve oyuncu (ö. 2018)
 1934 - nana mouskouri, yunan şarkıcı
 1936 - christine nöstlinger, avusturyalı yazar (ö. 2018)
 1936 - shirley bunnie foy, amerikalı şarkıcı (ö. 2016)
 1937 - aytaç yürükaslan, türk tiyatro ve sinema oyuncusu, mimar

 1939 - melinda dillon, amerikalı aktris
 1941 - neil aspinall, i̇ngiliz müzik şirketi yöneticisi (ö. 2008)
 1941 - emre kongar, türk toplum bilimci ve akademisyen
 1941 - paul simon, amerikalı müzisyen
 1942 - rutanya alda, leton asıllı amerikalı oyuncudur
 1942 - aykut oray, türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (ö. 2009)
 1945 - dési bouterse, surinamlı siyasetçi ve asker
 1948 - nusrat fateh ali khan, pakistanlı müzisyen (ö. 1997)
 1949 - tarık akan, türk sinema sanatçısı (ö. 2016)
 1950 - tamer levent, türk oyuncu, yönetmen ve yazar
 1956 - sinan sakić, sırp pop-halk müziği şarkıcısı (ö. 2018)
 1958 - cemal kaşıkçı, suudi gazeteci ve yazar (ö. 2018)
 1959 - melek gençoğlu, türk senarist
 1961 - doc rivers, eski nba oyuncusu
 1961 - abderrahmane sissako, moritanyalı yönetmen ve yapımcı
 1962 - kelly preston, amerikalı oyuncu, manken ve şarkıcı (ö. 2020)
 1964 - allen covert, amerikalı sinema oyuncusu ve komedyen
 1966 - baja mali knindža, sırp halk şarkıcısı ve söz yazarı
 1967 - aleksander čeferin, sloven futbol yöneticisi
 1967 - javier sotomayor, kübalı eski yüksek atlayıcı
 1967 - kate walsh, amerikalı aktris ve iş insanı
 1969 - lev mayorov, azeri futbolcu ve teknik direktör (ö. 2020)
 1970 - paul potts, i̇ngiliz tenor
 1971 - sacha baron cohen, i̇ngiliz oyuncu
 1977 - antonio di natale, eski i̇talya millî futbol takımı futbolcusu
 1977 - paul pierce, amerikalı profesyonel basketbolcu
 1978 - jermaine o'neal, amerikalı profesyonel eski basketbolcu
 1979 - wes brown, i̇ngiliz futbolcu
 1979 - mamadou niang, eski senegalli futbolcu
 1980 - ashanti, amerikalı albüm yapımcısı, oyuncu, dansçı ve manken
 1980 - david haye, i̇ngiliz boksör
 1980 - scott parker, i̇ngiliz eski millî futbolcu
 1982 - hans cornelis, belçikalı futbolcu
 1982 - ian thorpe, avustralyalı yüzücü
 1984 - leonel núñez, arjantinli futbolcu
 1986 - gabby agbonlahor, i̇ngiliz eski futbolcu
 1986 - sergio pérez, meksikalı futbolcu
 1987 - tochinoshin tsuyoshi, gürcistan asıllı profesyonel sumo güreşçisi
 1989 - enrique pérez, meksikalı futbolcu
 1989 - breno borges, brezilyalı futbolcu
 1989 - alexandria ocasio-cortez, amerikalı politikacı, aktivist ve eğitimci
 1992 - arthur maia, brezilyalı eski futbolcu (ö. 2016)
 1994 - kübra akman, türk voleybolcu
 1995 - park jimin, güney koreli şarkıcı, söz yazarı ve dansçı
 1996 - joshua wong, hong konglu aktivist ve politikacı
 2001 - caleb mclaughlin, amerikalı televizyon ve sinema oyuncusu

ölümler 
 54 - claudius, roma i̇mparatoru (d. mö 10)
 1282 - niçiren, japon budist keşiş ve niçiren budizmi'nin kurucusu (d. 1222)
 1605 - théodore de bèze, fransız kalvinist protestan ilahiyatçı, reformcu ve bilgin (d. 1519)
 1687 - geminiano montanari, i̇talyan gök bilimci (d. 1633)
 1715 - nicholas malebranche, fransız filozof ve katolik teolog (d. 1638)
 1815 - joachim murat, fransız mareşal, grandük ve napoli kralı (kurşuna dizilerek idam) (d. 1767)
 1822 - antonio canova, i̇talyan heykeltıraş (d. 1757)
 1825 - i. maximilian joseph, bavyera krallığı'nın ilk hükümdarı (d. 1756)
 1863 - philippe antoine d'ornano, fransız asker ve politikacı (d. 1784)
 1882 - arthur de gobineau, fransız diplomat, yazar ve filozof (d. 1816)
 1890 - samuel freeman miller, amerikalı tıp doktoru ve avukat (d. 1816)
 1905 - henry irving, i̇ngiliz oyuncu (d. 1838)
 1919 - karl adolph gjellerup, danimarkalı şair ve yazar (d. 1857)
 1928 - maria fyodorovna, rusya i̇mparatoriçesi (d. 1847)
 1937 - kazimierz nowak, polonyalı seyyah, muhabir ve fotoğrafçı (d. 1897)
 1938 - e. c. segar, amerikalı karikatürist ve temel reis'in (popeye) yaratıcısı (d. 1894)
 1945 - milton s. hershey, amerikalı çikolata imalatçısı (d. 1857)
 1946 - helen bannerman, i̇skoç yazar (d. 1862)
 1955 - manuel ávila camacho, meksika cumhurbaşkanı olarak görev yapmış siyasetçi ve askeri lider (d. 1897)
 1961 - augustus john, i̇ngiliz ressam ve grafik sanatçısı (d. 1876)
 1968 - bea benaderet, amerikalı oyuncu ve komedyen (d. 1906)
 1971 - ömer nasuhi bilmen, türk din âlimi ve 5. diyanet i̇şleri başkanı (d. 1882)
 1973 - cevat şakir kabaağaçlı (halikarnas balıkçısı), türk yazar (d. 1890)
 1974 - ed sullivan, amerikalı eğlence programı sunucusu (d. 1901)
 1978 - ferih egemen, türk tiyatro ve sinema oyuncusu, yönetmen, yazar ve seslendirme sanatçısı (d. 1917)
 1981 - antonio berni, arjantinli ressam (d. 1905)
 1986 - kâmuran yüce, türk tiyatro sanatçısı (trafik kazası) (d. 1926)
 1987 - nilgün marmara, türk şair (d. 1958)
 1987 - walter houser brattain, amerikalı fizikçi (d. 1902)
 1990 - le duc tho, vietnamlı devrimci, diplomat ve vietnam komünist partisi kurucusu (d. 1911)
 1991 - adnan ersöz, türk asker (d. 1917)
 1994 - selim turan, türk ressam ve heykeltıraş (d. 1915)
 1999 - mahmut tali öngören, türk sinema ve tiyatro yazarı (d. 1931)
 2003 - bertram brockhouse, kanadalı fizikçi (d. 1918)
 2008 - guillaume depardieu, fransız oyuncu (d. 1971)
 2010 - gérard berliner, fransız şarkıcı, söz yazarı, besteci ve oyuncu (d. 1958)
 2011 - hasan güngör, türk güreşçi (d. 1934)
 2013 - dottie berger mackinnon, amerikalı hayırsever (d. 1942)
 2013 - lou scheimer, amerikalı dünyaca ünlü yapım şirketi filmation studiosun kurucusu, yapımcı ve animatör (d. 1928)
 2014 - elizabeth norment, amerikalı oyuncu (d. 1952)
 2016 - bhumibol adulyadej, tayland kralı (d. 1927)
 2016 - dario fo, i̇talyan oyun yazarı, tiyatro yönetmeni, oyuncu ve nobel edebiyat ödülü sahibi (d. 1926)
 2016 - andrzej kopiczyński, polonyalı oyuncu (d. 1934)
 2017 - pierre hanon, belçikalı eski millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1936)
 2017 - albert zafy, madagaskarlı siyasetçi ve madakaskar'ın 6. devlet başkanı (d. 1927)
 2018 - william coors, amerikalı iş insanı (d. 1916)
 2018 - patricia lesley hollis, i̇ngiliz kadın siyasetçi ve eğitimci (d. 1941)
 2018 - nikolay pankin, rus yüzücü ve yüzme antrenörü (d. 1949)
 2020 - jean cardot, fransız heykeltıraş (d. 1930)
 2020 - marisa de leza, i̇spanyol aktris (d. 1933)
 2021 - dale kildee, amerikalı siyasetçi ve eğitimci (d. 1929)
 2021 - conrado miranda, el salvadorlu futbolcu ve teknik direktördür (d. 1928)
 2021 - gary paulsen, abd'li bir yazar (d. 1939)
 2021 - agnes jebet tirop, kenyalı uzun mesafe koşucusu (d. 1995)
 2022 - james mcdivitt,' amerikalı eski bir test pilotu ve nasa astronotuydu (d. 1929)
 2022 - jan rabson, amerikalı aktör ve seslendirme sanatçısı (d. 1954)
 2022 - stavros sarafis, eski yunan millî futbolcu ve antrenör (d. 1950)
 2022 - joyce sims, amerikalı şarkıcı ve söz yazarı (d. 1959)
 2023 - louise glück, amerikalı şair, yazar ve nobel edebiyat ödülü sahibi (d. 1943)

tatiller ve özel günler 
 ankara'nın başkent oluşu

1013
13