mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Triangulum Australe (takımyıldız)

triangulum australe ya da güney üçgeni takımyıldızı, modern 88 takımyıldızdan biridir. güney gökkürededir ve 18. yüzyılda oluşturulmuştur. triangulum australe latince'de güney üçgeni anlamına gelir, böylece kuzey gökküredeki üçgen takımyıldızından ayrılır. takımyıldız, ikinci ve üçüncü kadirden olan üç en parlak yıldızının neredeyse düzgün bir eşkenar üçgen oluşturması sebebiyle bu ismi almıştır.

bu takımyıldız ilk olarak 1589'da petrus plancius tarafından oluşturulmuş ve jacob floris van langren'in amsterdam'da yayınladığı 32.5 santimetre çaplı gök küresinde tanıtılmıştır. plancius ve jodocus hondius'un amsterdam'da yayınladığı 35 santimetre çapındaki gök küresindeki şekli ve yerini günümüze dek korumuştur. bir gök atlasındaki ilk tasviri ise johann bayer'in 1603 tarihli uranometriasında yer almıştır.

dikkat çekici nesneleri arasında, parlaklıkları 7 kadir ve 9 kadir aralığında değişen 30 yıldızdan oluşan ngc 6025 açık kümesi vardır.

ayrıca bakınız 
 üçgen takımyıldızı

kaynakça
 ian ridpath ve wil tirion (2007). stars and planets guide, collins, london. isbn 978-0007251209. princeton university press, princeton. isbn 978-0691135564.

dış bağlantılar 
 the deep photographic guide to the constellations: triangulum australe
 starry night photography: triangulum australe 
 star tales – triangulum australe 
 triangulum australe

kaynakça 
 i̇ngilizce vikipedi'deki triangulum australe maddesinin 30 haziran 2009, 21:20 tarihli sürümü
Tucana (takımyıldız)

tucana ya da tukan takımyıldızı, modern 88 takımyıldızdan biridir. güney gökkürededir ve 18. yüzyılda oluşturulmuştur. tucana bir güney amerika kuşu olan tukanın latincesidir.

tarihi 
bu takımyıldız petrus plancius'un, pieter dirkszoon keyser ve frederick de houtman gözlemlerinden yola çıkarak yarattığı on iki takımyıldızdan biridir ve ilk olarak 1957'de (ya da 1958'de) plancius ve jodocus hondius'un amsterdam'da yayınladığı 35 santimetre çapındaki gök küresinde yer almıştır. bir gök atlasındaki ilk tasviri ise johann bayer'in 1603 tarihli uranometriasında yer almıştır.

dikkat çekici özellikler

yıldızlar 
beta tucanae aslında, en azından zayıf bir şekilde, bir sisteme bağlanmış altı yıldızdan oluşan bir gruptur. bunladan en parlak iki tanesi beta-1 tucanae ve beta-2 tucanae 27 yay saniyesi kadar ayrıktır ve parlaklıkları 4 ve 5 kadir arasındadır. bunlara (muhtemelen) üçüncü bir yıldız, 9 yay dakikası kadar ayrık olan beta-3 tucanae eşlik eder.

kappa tucanae iki çift yıldızdan oluşan dört yıldızlı bir gruptur.

lambda tucanae bir görsel çifttir - bu, bizim bulunduğumuz noktadan bakınca birbirine çok yakın görünen fakat aslında uzayda birbirinden tamamen kopuk ve uzak iki yıldızı tanımlar. bu iki yıldız lambda 1 and lambda 2 olarak bilinir. lambda 1 tek başına, iki bileşenli bir çift yıldızdır.

derin uzay nesneleri 
tukan takımyıldızının güney ucunda küçük macellan bulutu bulunur. ayrıca 47 tucanae (ngc 104) küresel kümesi ve 1990 yılında keşfedilen tukan cücesi gökadası da bu takımyıldızın sınırları içindedir.

kaynakça
 ian ridpath ve wil tirion (2007). stars and planets guide, collins, london. isbn 978-0007251209. princeton university press, princeton. isbn 978-0-691-13556-4.

dış bağlantılar 
 the deep photographic guide to the constellations: tucana
 star tales – tucana

kaynakça 
 i̇ngilizce vikipedi'deki tucana maddesinin 30 haziran 2009, 21:21 tarihli sürümü
Tulumbacılar

tulumbacılar, osmanlı devleti'nde yeniçeri ocağı'na bağlı olarak dergâh-ı âli tulumbacı ocağı adıyla 1720 yılında kurulan itfaiye teşkilatıdır. yeniçeri ocağı'nın 1826'da kaldırılmasıyla bu ocak da lağvedildi. 1827 yılında yarı askerî bir i̇tfaiye teşkilatı kuruldu.

osmanlı i̇mparatorluğu'nun askeriyesi
i̇tfaiyecilik
Sütçü İmam

sütçü i̇mam (asıl adı i̇mam ali, süt satarak geçimini sağladığı için "sütçü" lakabı verilmiştir) (d. 1871, kahramanmaraş - ö. 25 kasım 1922), maraş kurtuluş mücadelesini başlatan türk direnişçi. maraş'ta fransız-ermeni askerlerine karşı ilk kurşunu atmıştır.

hareketin başlaması
31 ekim 1919 günü hamamdan çıkan 3 türk kadına fransız ermeni lejyonerleri "burası artık türk memleketi değildir. fransız müstemlekesinde peçe ile gezilmez!" diyerek kadınların peçelerini zorla açmak istemişlerdir. olaya ilk müdahale eden çakmakçı sait; "gâvur oğulları! dokunmayın bacılarıma!" diyerek ermeni lejyonerlerinin üzerine yürür. üzerinde silahı olmayan çakmakçı sait, silahlarıyla karşılık veren işgalciler tarafından yaralanır ve daha sonra ölür. bu olaya şahit olan sütçü i̇mam silahıyla ateş açar ve bir ermeni lejyon askerini öldürür, bir diğerini de yaralar. 
1 kasım 1919 tarihinde, ölen ermeni için büyük bir cenaze töreni düzenlenir. ermeniler ve fransız askerleri sütçü i̇mam'ı aramaya başlayınca sütçü i̇mam bir atla ağabeyli köyüne gider. ermenilerin ve fransızların bütün çabalarına rağmen sütçü i̇mam bulunamaz. 31 ekim 1919'da kahramanmaraş'ta düşmana ilk kurşunu atan sütçü i̇mam, kahramanmaraş'taki kurtuluş hareketini başlatmıştır.

sütçü i̇mam, bertiz bölgesinde yüzbaşı muharrem beyazıt komutasındaki birliğin hazırlıklarına katılır. olaydan sonra sütçü i̇mam ev ev aranır. ancak hiç kimse nerede olduğu bilgisini vermez. hatta dayısının oğlu olan kireççioğlu kadir'e yerini öğrenmek için işkence yapılır, burnu ve kulakları kesilerek öldürülür. bir tabutun içine koyularak, vatandaşa gözdağı olsun diye hükûmet meydanında vatandaşlara teşhir edilir.

ölümü 
maraş'ın kurtuluşundan sonra belediyede odacılık görevi, ardından da bir kalede topçuluk görevi verilir. kahramanmaraş'ın kurtuluşda yaşanan bayrak olayı yıl dönümü kutlamaları sırasında kimi söyleme göre kalabalıkla kaleye çıkarken kimine göre de 101 pare top atışı yapılırken top aracı çok ısındığı için 21. ya da 22. top atışı sırasında ateş alır ve toptan bir parça alnına saplanır. hemen hastaneye kaldırılan sütçü i̇mam 2 gün yaşadıktan sonra ölür.

ayrıca bakınız 
 maraş savunması

kaynakça 

1871 doğumlular
1922 yılında ölenler
kahramanmaraş doğumlular
müslüman din adamları
20. yüzyılda osmanlılar
kurtuluş savaşı'na katılan siviller
kurtuluş savaşı'nda ölenler
kahramanmaraş'ta defnedilenler
Arteriyoskleroz

damar sertleşmesi olarak bilinen arteriyoskleroz, atardamar (arter) duvarlarının kalınlaşıp esneklerini kaybettikleri birkaç hastalığın genel adıdır.

bunlar:
 ateroskleroz en yaygın ve ciddi damar hastalığıdır. damarlarda ateroma olarak adlandırılan yağlı birikimlerden kaynaklanan sertleşmedir. orta ve büyük boy arterleri etkiler. 
 arteriyoloskleroz, arteriyol olarak adlandırılan küçük arterlerin sertleşmesidir. hücre çoğalması veya hiyalin birikimi görülür. damar duvarları kalınlaşır ve arteriyol daralır. bu durumdan etkilenmiş organlar yeterince kan almazlar. sıkça böbreklerin etkilendiği görülür. bu hastalık özellikle diyabet veya yüksek kan basıncı olan kişilerde görülür.  
 mönckeberg arteriyosklerozu küçük ve orta boy arterleri etkiler.  damar duvarlarının media tabakasında da kalsiyum birikir, bu yüzden sertleşirler, ama daralmazlar. 50 yaştan sonra görülen bu durum genelde zararsızdır.

kaynakça 
 merck manual home edition

kardiyovasküler hastalıklar
anjiyoloji
Barrow, Alaska

barrow (i̇nyupikçe utqiaġvik ya da ukpiaġvik), amerika birleşik devletleri'nde alaska eyaletinin north slope borough ilçesine bağlı şehir. 2007 sayımına göre nüfusu 3.982 kişidir.

coğrafi koordinatları: 71° 17′ 38" n, 156° 45′45" w olup abd'nin en kuzeydeki yerleşim birimi ve nüfusu 2.000 kişiden fazla olan dünya'nın en kuzeydeki şehridir.

adlandırma 
i̇nyupikçe yerli adı utqiaġvik ya da ukpiaġvik   olup  "kar baykuşunun avlanma yeri" anlamındadır. köken olarak kar baykuşunun (bubo scandiacus) adından (ukpik) gelir.

bugünkü resmi i̇ngilizce adı ise büyük britanya amirali sir john barrow'un adına ithafen 1825 yılında verilen point barrow adlı yerden alır.

nüfus 
2000 nüfus sayımına göre şehir 1.399 hane ve 976 aile olmak üzere nüfusu 4.683 kişidir. beyaz % 21.83, siyah % 1.00, amerikan yerlisi % 57.19, asyalı % 9.41, pasifik adalı % 1.35, diğer % =.70 ve iki ya da çok ırklı olanlar da % 8.51 dir.  latin kökenlilerin oranı ise % 3.34 dür.

yerli halk 
kasabanın ana yerli halkı i̇nyupiklerdir.

ancsa yapılanması 
ukpiaġvik i̇nyupiklerinin, 1971 alaska yerli talepleri çözümleme yasası (ancsa) gereği kurulan alaska yerli bölge şirketlerinden arctic slope regional corporation yerli bölge şirketine bağlı ukpeaġvik iñupiat corporation  adlı yerli şirketi vardır. yerüstü kaynakları köy şirketine, yeraltı kaynakları ise bölge şirketine aittir.

eğitim 
north slope okul bölgesine (north slope school district) bağlı olan barrow high school adlı okul tarafından i̇ngilizce ve i̇nyupikçe ikidilli eğitim verilmektedir.

ayrıca bakınız 
 i̇nyupik gelenek merkezi
 i̇nyupik tarih, dil ve kültür komisyonu

dipnotlar 

alaska'daki şehirler
north slope borough
alaska eskimo coğrafyası
i̇nyupik coğrafyası
birleşik devletler'in batı kıyıları'ndaki liman kentleri
çukçi denizi
Sonny Anderson

sonny anderson da silva (d. 19 eylül 1970, goiatuba), brezilyalı eski millî futbolcudur.

kariyeri boyunca barcelona, marsilya, villarreal ve lyon gibi takımlarda oynamıştır. 2004 yılı sonrası katar ligi'nde forma giydekten sonra futbolu bırakmıştır.

başarıları 
vasco da gama:
série a: 1989
servette:
super league: 1993-94
monaco:
ligue 1: 1996-97
barcelona:
la liga: 1997-98, 1998-99
copa del rey: 1997-98
uefa süper kupası: 1997
lyon:
ligue 1: 2001-02, 2002-03
trophée des champions: 2002
coupe de la ligue: 2000-01
villarreal:
uefa intertoto kupası: 2004

dış bağlantılar 

1970 doğumlular
brezilyalı futbolcular
brezilya millî futbol takımı futbolcuları
cr vasco da gama futbolcuları
servette fc futbolcuları
olympique de marseille futbolcuları
as monaco fc futbolcuları
fc barcelona futbolcuları
olympique lyonnais futbolcuları
villarreal cf futbolcuları
er-reyyan (spor kulübü) futbolcuları
al-gharrafa oyuncuları
brezilyalı gurbetçi futbolcular
i̇sviçre'deki gurbetçi futbolcular
fransa'daki gurbetçi futbolcular
i̇spanya'daki gurbetçi futbolcular
katar'daki gurbetçi futbolcular
i̇sviçre'deki brezilyalı gurbetçiler
fransa'daki brezilyalı gurbetçiler
i̇spanya'daki brezilyalı gurbetçiler
katar'daki brezilyalı gurbetçiler
2001 fifa konfederasyonlar kupası futbolcuları
forvet futbolcular
yaşayan insanlar
el-ğarafe futbolcuları
brezilya 20 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
monako'daki brezilyalı gurbetçiler
brezilyalı teknik direktörler
série a (brezilya) futbolcuları
monako'daki gurbetçi futbolcular
guarani fc futbolcuları
la liga futbolcuları
ligue 1 futbolcuları
neuchâtel xamax fcs teknik direktörleri
dûrî nücûm katar futbolcuları
super league futbolcuları
Point Barrow

point barrow, alaska'nın kuzey sahilinde nasa'ya ait bir roket fırlatma noktası. 71°02' kuzey enlemi ve 156°47' batı meridyeni koordinatlarında bulunur. burada 1965'ten 1972 ye kadar "nike cajun" ve "nike apache" tipi yükseklik araştırma roketleri kullanılmıştır.

dış bağlantılar 
 http://www.astronautix.com/sites/poiarrow.htm

alaska'daki burunlar
John Barrow (tarihçi)

john barrow (19 haziran 1764; dragley beck, ulverston, cumbria - 23 kasım 1848), britanyalı devlet memuru ve tarihçi.

amiralliğin ikinci sekreteri olarak, napolyon'a karşı elde edilen zaferden sonra işsiz kalan deniz subaylarına meşguliyet bulmak için 19. yüzyılın ilk yarısı boyunca, afrika 'dan kuzey denizi'ne kadar dünya'nın çeşitli bölgelerine çok sayıda başarısız keşif gezileri organize etmiştir.

abd'nin alaska eyaletindeki barrow kenti, ismini john barrow'dan almıştır.

1764 doğumlular
ulverston doğumlular
1848 yılında ölenler
18. yüzyıl tarihçileri
19. yüzyıl tarihçileri
britanyalı tarihçiler
britanyalı kâşifler
çin'deki britanyalı gurbetçiler
güney afrika cumhuriyeti'ndeki britanyalı gurbetçiler
kraliyet coğrafya topluluğu başkanları
royal society üyeleri
Hartum

hartum, sudan'ın başkenti ve en büyük ikinci şehridir. şehir, beyaz nil ile mavi nil'in birleştiği yerde kuruludur.

tarihçe 
hartum şehrinin güneydoğusunda, mavi nil'in kıyısında alve devleti'nin başşehri sûbâ bulunmaktaydı. günümüz şehri 1821 yılında kavalalı i̇brahim paşa tarafından kuruldu. 1824 idare merkezi haline getirildi. i̇lk zamanlarda mısır ordusu için bir karakol görev yapan yerleşim zamanla bölgesel ticaret merkezi haline geldi. nil üzerinde kurulu limanı, köle ve ticaret kervanları güzergahında konaklama merkezi olması nedeniyle gelişimini sürdürdü. mısır hidivliği döneminde yerleşim yabancı idareciler tarafından yönetilmeye başladı. sudan eyaletinde 1881 yılında mehdi'nin başlattığı isyan büyümüş ve sudan eyaletinin i̇ngiliz genel valisi charles george gordon'un bulunduğu hartum şehri 13 mart 1884 yılında kuşatılmıştır. uzun bir kuşatmadan sonra 26 ocak 1885'te mehdi tarafından ele geçirilmiştir. bir süre mehdi'nin denetiminde kalan yerleşim 1898 yılında i̇ngiliz güçlerinde ele geçirildi. bundan sonra i̇ngiliz sömürgesi olarak eyaletin merkezi şehri olma özelliği koruyan yerleşim, 1 ocak 1956'da sudan'ın bağımsızlığını ilan etmesiyle yeni kurulan bu devletin başkenti oldu.

i̇smi nil nehri'nin fil hortumunu andıran şeklinden arapça al-kartoūm(الخرطوم)'dan gelmektedir.

kardeş şehirler 
  i̇stanbul türkiye
  sankt-peterburg rusya
  vuhan çin
  kahire mısır
  ankara türkiye
  amman ürdün
  asmara eritre

resimler

kaynakça 

afrika'daki başkentler
sudan'daki şehirler
sudan'ın eyalet merkezi olan şehirleri
 
nil kıyısındaki yerleşim birimleri
Edmundo

edmundo alves de souza neto, (d. 2 nisan 1971,  rio de janeiro, brezilya), hücum bölgesinde görev yapan brezilyalı futbolcudur.

brezilya'nın en önemli kulüplerinden olan vasco da gama'nın son dönemlerdeki en başarılı futbolcularından biridir. 1998 fifa dünya kupası'nda brezilya millî futbol takımında görev yapan edmundo, millî forma ile 35 maça çıktı ve 11 gol attı.

vasco da gama dışında palmeiras, flamengo, corinthians, santos, cruzeiro ve fluminense gibi tüm önemli takımlarında oynadı. son olarak 2005 yılından itibaren figueirense'ye transfer oldu. i̇talya'da serie a'da fiorentina ve napoli formaları da giyen edmundo, 2002-2003 yılları arasında iki mevsim japonya liginde de oynadı.

dış bağlantılar

1971 doğumlular
cr flamengo futbolcuları
sc corinthians paulista futbolcuları
cruzeiro ec futbolcuları
brezilyalı futbolcular
brezilya millî futbol takımı futbolcuları
1998 fifa dünya kupası futbolcuları
bola de ouro
yaşayan insanlar
1993 copa américa futbolcuları
1995 copa américa futbolcuları
1997 copa américa futbolcuları
1998 concacaf altın kupa futbolcuları
cr vasco da gama futbolcuları
se palmeiras futbolcuları
santos fc futbolcuları
figueirense fc futbolcuları
acf fiorentina futbolcuları
ssc napoli futbolcuları
serie a futbolcuları
forvet futbolcular
urawa red diamonds futbolcuları
rio de janeiro doğumlu sporcular
j1 league futbolcuları
série a (brezilya) futbolcuları
Aragatsotn

aragatsotn (ermenice: արագածոտն), ermenistan'ın idari bir bölgesidir "marz". ülkenin batısında bulunur, merkezi aştarak'tır. aragatsotn, türkçede "aragats'ın ayağı" anlamına gelir. (aragats ermenistan'ın en yüksek dağıdır.)

etimoloji 
kelimenin tam anlamıyla "aragats'ın eteği" (ermenistan cumhuriyeti'nin en yüksek dağı) anlamına gelen bu dağ, adını arşak hanedanlığı döneminde amatuni asil ailesi tarafından yönetilen eski ermenistan'ın tarihi ayrarat eyaletinin aragatsotn kantonundan alır.

coğrafya 
aragatsotn eyaleti, ermenistan'ın kuzeybatı kesimini kaplar ve 2,756 km²'lik bir alanı kaplar (ermenistan'ın toplam yüzölçümünün %9,3'ü). kuzeyden şirak eyaleti, kuzeydoğudan lori eyaleti, doğudan kotayk eyaleti, güneyden armavir eyaleti ve güneybatıdan erivan şehri ile iç sınırları vardır. batıdaki akhurian nehri, aragatsotn'u türkiye'nin kars ilinden ayırır.

tarihsel olarak, vilayetin şu anki toprakları esas olarak eski ermenistan'ın ayrarat eyaletinin aragatsotn, nig ve şirak kantonlarının bir kısmını kaplar.

i̇lin kuzey kesiminde aragats sıradağları hakimdir. kuzeydoğu ve doğuda sırasıyla pambak ve tsaghkunyats dağlarına yaklaşır. arteni dağları, ilin kuzeydoğu ve orta doğu kısımlarına hakimdir. küçük akhurian vadisi, aragatsotn'un doğu ucunu kaplar. güneyde ve güneydoğuda, aragatsotn, ararat ovasının kuzeybatı kısımlarını kaplar.

i̇lin rakımı deniz seviyesinden 950 ile 4.090 metre arasında değişmektedir.

alagöz dağı (4.090 m.), aragatsotn ve ermenistan cumhuriyeti'nin en yüksek zirvesidir.

akhurian nehrinin yanı sıra, kasagh, gegharot ve amberd nehirleri ilin ana su kaynaklarıdır. aragats dağı'nda kari gölü, lessing, amberd, tagavor ve kuraghbyur gibi dağlık göller bulunur. 1962 ve 1967 yılları arasında aparan rezervuarı kasagh nehri üzerine inşa edildi.

aragatsotn iklimi, bölgenin geniş rakımları nedeniyle derin bir şekilde çeşitlenmiştir. yıllık yağış seviyesi, alt bölgelerde 400 mm (16 inç) ve dağlık bölgelerde 1.000 mm (39 inç) arasında değişmektedir.

dış bağlantılar 
 aragatsotn turist rehberi
Bamako

bamako, nüfusu 1.690.471 olup (2006), mali'nin en büyük şehri ve başkentidir. günümüzde en hızlı gelişen afrika ülkesi olarak tahmin edilir (dünyada en hızlı gelişen 6.).. nijer nehri üzerinde konumlanır ve ülkenin güney ucu parçasındaki yukarı ve orta nijer vadisini bölen şiddetli nehir akıntısının yakınındadır. bamako, koulikoro yakınında yer alan nehir limanı ile ulusun yönetim merkezi ve büyük bir ticari bölge ve konferans mekezidir. bamako, lagos, abidjan, kano, ibadan, dakar ve accra'dan sonra batı afrika'nın 7. en büyük şehre ait merkezidir. üretimleri tekstil, i̇şlenmiş et ve metal mallardır. nijer nehri'nde ticari balıkçılık vardır. bamako . konumunda yer alır. bamako ismi bambara kelimesinden gelir anlamı "crocodile river" (timsah nehri)dir.

tarih 

şehir alanına yerleşim paleolitik zamanında başlar, fakat bamako'nun kuruluşu onyedinci yüzyılda vuku bulmaktadır. şehir pazar yeri olan kasaba olması bakımından önemliydi. 1883 yılında bölge fransız orduları tarafından işgal edildi ve 1908 yılında bamako fransız sudanı'nın başşehri oldu. buranın nüfusu hızlı bir şekilde büyüdü ve 1960 yılında bamako'nun nüfusu yaklaşık olarak 160.000 kişiye ulaştı.

i̇klim

kardeş şehirler 
  angers, fransa (since mq 1974)
  bobo dioulasso, burkina faso
  dakar, senegal
  leipzig, almanya
  rochester, amerika birleşik devletleri (1975)
  são paulo, brezilya

kaynakça 

afrika'daki başkentler
mali'deki şehirler
Kampala

kampala, afrika ülkesi uganda'nın aynı zamanda başkenti konumunda da olan bir şehridir. ülkenin merkez bölgesi içerisinde yer alan şehir, aynı zamanda uganda'nın en büyük şehri konumundadır.

etimoloji 
kampala şehrinin isminin o dönem buganda'da kullanılan dilde bu bölge için kullanılan kasozi k'empala kelimesinden geldiği, kelimenin de çeviride antilopların tepesi anlamı olduğu ifade edilmektedir. buganda krallığı döneminde buganda kralı (kabanda) için tahsis edilen bu bölgede o dönem birçok antilop çeşidi bulunmaktaydı, kral da bu bölgede ava çıkmaktaydı.

tarih 
şehir ilk olarak 1890 yılında frederick lugard tarafından britanya doğu afrika şirketi adına inşa edilmiş, şehrin kuruluş döneminde kampala'nın merkezinde yer alan nakasero tepesi</u>'de dönemin buganda kralına ait olan ve bölgede birçok antilop barındıran bir yer konumundaydı. 1900 ile 1905 yılları arasında britanya himayesi bölgesi konumunda olan uganda'nın başkenti olan şehir, 1962 yılında entebbe yerine tüm uganda'nın yeni başkenti olarak ilan edilmiştir.

nüfus 
ülke genelinde son olarak 2014 yılında gerçekleştirilen nüfus sayım sonuçlarına göre başkent kampala'nın nüfusu 1,516,210 kişi olarak açıklanmıştır.

i̇klim 
uganda'nın ekvator'a yakınlığı nedeniyle yıl boyu sıcaklık değerleri birbirine yakın gözlemlenmektedir. ülke genelinde yükseltinin fazla olması nedeniyle bu sıcaklık değerleri fazla yukarıya çıkamamaktadır.

galeri

ayrıca bakınız 
 kampala ili

kaynakça

dış bağlantılar 

 kampala şehir rehberi

 
afrika'daki başkentler
uganda'daki şehirler
Zehlendorf

zehlendorf, berlin'in zehlendorf-steglitz ilçesinin bir semtidir. güney batı berlin'de bulunur. yeşil alanlarıyla ve gölleriyle dikkat çeker. wannsee gölü, zehlendorf sınırları içerisinde yer alır. bu göl berlinliler için bir mesire yeridir. berlin'in diğer bölümlerine nazaran daha az türk barındırır. genellikle gelir düzeyi yüksek insanların yaşadığı bir muhittir.

berlin'deki semtler
Banjul

banjul (eski adı: bathurst), afrika kıtasında bulunan gambiya'nın başkentidir. atlas okyanusu kıyısında gambiya nehri'nin deniz ile birleştiği noktada ada üzerine kurulu olan şehir, 2012 tahmini nüfus verilerine göre merkez nüfusu ile ülkenin en büyük altıncı şehri konumundadır.

coğrafya 
şehir, ülkenin atlas okyanusu kıyısında, gambiya nehri ile birleştiği noktada zaman içerisinde oluşan kumluk alan üzerine kurulmuştur. şehrin kurulu olduğu bölge henüz yerleşimin olmadığı dönemlerde sık ormanlık bir alan olup, yoğun bambu ağaçları bulunmaktaydı. ülkenin yerel mande dil ailesine üye dillerinde şehrin anlamı bambu adası anlamına gelmektedir. şehir bir ada üzerine kurulu olduğu için ve genişleyebileceği noktalarda da bataklıklar bulunduğu için büyütülmesi ve genişletilmesi imkânsız bir konumdadır. şehrin böyle bir konumda olması dolayısıyla, şehrin batı bölümünde ana kara üzerinde bulunan serekunda şehri yoğun yerleşim sonucu ülkenin en kalabalık şehri durumuna gelmiştir.
şehir başkent olmasının yanı sıra ülkenin önemli idari bölgelerinden birini banjul belediyesi olarak kanifing belediyesi ile oluşturarak greater banjul area bölgesini oluşturmaktadırlar.

nüfus 
şehir merkezinde 2012 verilerine göre 31.928 kişi yaşarken, şehrin banliyöleri de dahil edildiğinde toplam nüfusu 357.238 kişiye ulaşmaktadır.

nüfusun çoğunluğunu 1993 yılında gerçekleştirilen resmi sayım sonuçlarına göre wolof etnik grubu oluşturmaktadır. wolof etnik grubunu, mandinka ve fula etnik grupları izlemektedir. nüfusu oluşturan etnik gruplar ile ilgili detaylı bilgiler şu şekildedir:  %31,1 wolof, %28,9 mandinka, %9,8 fula, %8,1 serer, %6,4 diola, %5,9  aku, %5,1 serahule, %1,4 bambara, %1,1 manjago ve %2,1 diğer etnik gruplar.

tarih 
şehir ilk olarak bölgenin i̇ngiliz sömürgesi olduğu dönemlerde kurulmuş olup, adı bathurst olarak belirlenmiştir. o dönemki i̇ngiliz bölge sömürge görevlisi olarak gören alan henry bathurst'un isminin verildiği şehir, önemli bir ticaret ve köle ticaretinin sona erdirilmesi adına askeri merkez konumuna getirilmiştir. bölgeye günümüzde yıkıntıları 2003 yılından bu yana unesco tarafından dünya mirası olarak korunan kaleler ve mevziler yapılarak, köle ticaretinin bölgenin iç kesimlerinden getirilmesi muhtemel kölelerin önünün kesilmesi amaçlanmıştır. 18 şubat 1965 tarihinde gambiya'nın bağımsızlığını kazanması neticesinde yeni ülkenin başkenti olarak belirlenmiştir. şehrin ismi 24 nisan 1973 yılında afrikalılaştırma politikası nedeniyle banjul olarak değiştirilmiştir.

kardeş şehirler

i̇klim

galeri

kaynakça 

 
afrika'daki başkentler
gambiya'daki yerleşim birimleri
kıyı şehirleri
gambiya nehri
Pirlibey, Nazilli

pirlibey, aydın'ın nazilli ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 
27 şubat 1971'de belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. 12 kasım 2012'de tbmm'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle oldu.

kaynakça 

nazilli'nin mahalleleri
Paramaribo

paramaribo, surinam'ın başkentidir.
 
atlas okyanusu'ndan 15 km içeride ve surinam nehri kıyısında yer alan şehrin nüfusu 2012 yılındaki nüfus sayımına göre 240.924'tür.

hollanda sömürge yönetimi döneminden kalma tipik mimari ve kanallar korunmuş durumdadır. bu nedenle şehrin tarihi merkezi 2002 yılından bu yana "avrupa etkisiyle yerel elementleri birleştirdiği" için unesco dünya mirası listesindedir. önemli binalar arasında fort zeelandia isimli 16. yüzyıldan kalma müstahkem yapı ve ahşap sint petrus ve paulus katedrali yer alır.

tarihçe 
şehrin bulduğu noktada ilk olarak kariplerin "purmerbo", "paramaru" veya "paramurubo" adını verdiği bir yerli köyü yer almaktaydı. i̇lk avrupalı yerleşimi 1613 yılında hollandalı nicolaes baliestel ve dirck claeszoon van sanen'in bu köyün yerinde geçici bir ticaret merkezi kurmasıyla başladı. 1643 yılında barbados'tan gelen yüzbaşı marshall isimli bir i̇ngiliz subayının liderlik ettiği bir grup, 1644 yılında cayenne'den gelen bir fransız gemisinin bıraktığı altmış kadar yerleşimci paramaribo'ya yerleşmeye çalıştı. bu gruplar bir süre tarım yaptıktan sonra hastalıklarla birbirleriyle ve yerlilerle yaşadıkları çatışmalar sonucu hayatlarını kaybettiler. i̇lk kalıcı yerleşim 1651 yılında britanyalı lord willoughby'nin kurduğu koloniydi. bu koloni 1667 yılında breda antlaşması sonrası britanya i̇mparatorluğu tarafından hollanda'ya bırakıldı.

i̇dari yapılanma 
paramaribo, surinam'ın en üst düzey idari birimi olan ilçeler arasında paramaribo ilçesinde yer alır. i̇lçe aşağıdaki on iki ressorta bölünür:

paramaribo'nun gelişimi

kardeş şehirler

  anvers, belçika.
  hangzhou, çin.
  georgetown, guyana 
  willemstad, curaçao.
  yogyakarta, endonezya.

kaynakça

 
surinam'daki liman kentleri
surinam'daki dünya mirasları
Alagöz Dağı

alagöz dağı (ermenice "արագած", aragats), ermenistan cumhuriyeti'ndeki en yüksek dağ. kuzeybatı ermenistan'da, aragatsotn idari bölgesinde bulunan ve erivan'ın 40 kilometre kadar kuzeybatısında yer alan alagöz, kraterini dört zirvesinin çevrelediği, sönmüş bir stratovolkandır.

alagöz turistler ve dağcılar için yöredeki görülecek en güzel yerlerden birdir. yine bu bölgede bulunan byurakan rasathanesi, dünyadaki en önemli rasathanelerden biridir.

alagöz'ün güneyinde yer alan aştarak, büyük bir ermeni kenti aynı zamanda aragatsotn bölgesinin idari merkezidir.

dış bağlantılar 
 cilicia.com bulunan kısa bir yazı (ingl.) 

stratovolkanlar
ermenistan'daki yanardağlar
dörtbinlikler
Tekin Arıburun

mehmet tekin arıburun, (3 ekim 1903, i̇ştip – 12 ağustos 1993, i̇stanbul) türk asker ve siyasetçi. 4. cumhuriyet senatosu başkanı ve 5. türk hava kuvvetleri komutanı.

özel hayatı 
arıburun, çanakkale savaşları'nda efsanevi bir ün yapan, 25 nisan 1915 günü anzac kolordusunun conkbayırı'na doğru ilerleyişini durduran 57. alay'ın komutanı hüseyin avni bey'in oğludur. arıburun soyadını da çanakkale'de şehit olan babasından dolayı atatürk'ün isteği üzerine almıştır. atatürk'ün harp akademisi'nde öğretmeni general abdüllatif naci paşa'nın kızı perihan arıburun ile 1940'ta evlenmiştir.

12 ağustos 1993'te vefat eden tekin arıburun; i̇ngilizce, almanca, fransızca, i̇talyanca ve macarca'ya hakim, şiir yazan, piyano çalan ve şarkı besteleyen bir asker ve siyasetçiydi. besteleri arasında hava kuvvetleri marşı da vardır.

askeri ve siyasi kariyeri 
1925'te harp okulundan asteğmen rütbesiyle mezun oldu. 1935'te harp akademisini bitirerek kurmaylığa yükseldi. 1950'de tuğgeneralliğe 1959'da orgeneralliğe yükseldi ve hava kuvvetleri komutanlığına atandı. 1960'ta 27 mayıs darbesinden sonra, darbeye karşı olduğu için, res'en emekliye sevkedildi. 1961 yılında yapılan seçimlerde adalet partisinden i̇stanbul senatörü seçildi.

1970-1977 yılları arasında da senato başkanlığı görevini yürüttü. 1973 yılında cumhurbaşkanı olmak isteyen genelkurmay başkanı faruk gürler'e karşı adalet partisinin cumhurbaşkanı adayı oldu. 28 mart ile 6 nisan 1973 arası vekaleten cumhurbaşkanı olmuştur. tekin arıburun yurt dışında çeşitli görevlerde bulunmuş; berlin ve washington'da hava ataşeliği, paris'te nato savunma koleji'nin komutanlığını yapmıştır. çeşitli uluslararası toplantılarda türkiye'yi temsil etmiştir.

kaynakça 

1905 doğumlular
1993 yılında ölenler
makedonya türkleri
kara harp okulunda öğrenim görenler
i̇ştip doğumlular
tbmm i̇stanbul cumhuriyet senatörleri
cebeci askerî şehitliği'ne defnedilenler
hava pilot subaylar
Erkan Mutlu

erkan mutlu, türk tasavvuf müzik sanatçısıdır. 1962 yılında i̇stanbul'da doğmuştur. marmara üniversitesi müzik bölümünde piyano eğitimi aldı. milliyet gazetesi liselerarası müzik yarışması'nda birincilik, ikincilik, üçüncülük ödülü aldı.
13 yaşında orgla tanışan erkan mutlu'nun, amatörce başlayan müzik hayatı 1978 yılından itibaren profesyonel olarak devam ediyor.

kurduğu okul orkestrası ile milliyet gazetesinin düzenlediği yarışmada birincilik ve birçok ödül aldı. 1985 yılına kadar eşlik orkestralarında tuşlu çalgılarda görev yaptı. üç yıl ersen ve dadaşlar'da çalışarak türkiye'nin birçok yerinde konserler verdi. 1985 yılından sonra sahne çalışmalarını azaltıp aranjör ve müzik yönetmeni olarak müziğe devam etti ve pek çok sanatçının yönetmenliğini üstlendi.

albümlerinin bütün düzenlemelerini ve müzik yönetmenliğini kendisi yapan erkan mutlu "gitmeye geldim (1995)" albümüyle kendine has bir yorum ve müziğini iyice belirginleştirmeye başladı. bu yıllarda "toprak rengi bir hayal" albümüyle new age, elektronik tarzında kendi türü içerisinde belki de tek örneği olan bir çalışmaya imza attı. bu sahadaki başarısının neticesi olarak daha sonraları birçok örneği çıkacak olan "kervansaray" enstrümantal serilerini başlattı.

çalışmalarında yurt içi ve yurt dışından birçok sanatçılarla birlikte olan erkan mutlu, çocuklara yönelik çalışmaları da benimsemiş ve bu sahada "minik kuşlar ve ey tatlı çocuk" adlı iki çocuk kaseti hazırlamıştır.

kendisini en güzel biçimde ifade ettiğini söylediği solo albüm çalışmalarına ise aralıksız devam etmektedir.

albümleri 
 1992 - sonsuzluğa hasret
 1993 - serdengeçtim
 1993 - sonsuzluğa hasret 2
 1993 - toprak rengi bir hayal (enstrumantal)
 1995 - gitmeye geldim
 1996 - kervansaray (enstrumantal)
 1998 - gönül dili
 1999 - gönül dili 2
 1999 - hu
 2002 - saadet türküleri "-benim ülkem-"
 2002 - yan yüreğim
 2003 - seyyah
 2003 - i̇lahi aşk
 2005 - gel efendim
 2007 - efendimizin i̇zinde
 2009 - affedermisin?
 2012 - mehmet akif sesleniyor!
 2013 - âşiyan
 2013 - hânende
 2014 - aşk alevi

hicaz demiryolu belgeseli'nin müziklerini yaptı. stv, kanal 7, i̇stanbul televizyonu, kanal 6, fox tv, trt-di̇yanet tv'de program hazırladı.

doğumunun 100. yılında necip fazıl kısakürek'in hayatını konu alan üstad belgeselinin müziklerini yaptı. ayrıca dolmabahçe sarayı'nın 150. kuruluş yılı onuruna, özel bir konser gerçekleştirdi.bendeyar film müziklerini yaptı.

tasavvuf müziği şarkıcıları
20. yüzyıl türk bestecileri
21. yüzyıl türk bestecileri
1962 doğumlular
türk aranjörler
1990'ların şarkıcıları
2000'lerin şarkıcıları
2010'ların şarkıcıları
2020'lerin şarkıcıları
20. yüzyılda türk erkek şarkıcılar
21. yüzyılda türk erkek şarkıcılar
Gotça

gotça, gotlar tarafından konuşulmuş ölü bir doğu cermen dilidir. dil büyük oranda codex argenteus adlı, 6. yüzyılda yazılmış kopyaları vasıtasıyla bilinen ancak 4. yüzyılda yazıldığı düşünülen i̇ncil çevirisi sayesinde bilinmekte olup, büyük miktarda yazılı kaynak içeren tek doğu cermen dili olma özelliği taşımaktadır. dil, 4. yüzyılda ulfilas tarafından yaratılan got alfabesiyle yazılmıştır.

bir cermen dili olarak gotça hint-avrupa dil ailesine mensuptur. büyük miktarda yazılı kaynağa sahip ilk cermen dili olan gotçanın günümüzde herhangi bir ardılı yoktur. gotça, gotların franklar tarafından yenilgiye uğratılması, i̇talya'da siyasi got varlığının sonlandırılması, izolasyon ve kilise dili olma özelliğini kaybetmesi gibi nedenlerden ötürü 6. yüzyıldan sonra gerilemeye girmiştir. dil, 8. yüzyıla kadar i̇ber yarımadası'nda varlığı sürdürdü. 16. yüzyılda kırım yarımadasında ogier ghiselin de busbecq tarafından kırım gotçası 80 civarında kelimenin varlığı ile kaydedilmiş olmakla birlikte, i̇ncil çevirisinin yazılmış olduğu tarihi gotça ile kırım gotçası arasındaki sessel farklılıklar, kırım gotçasının tarihi got dili yerine başka bir doğu cermen dilinden türediğini ortaya koymaktadır. kırım gotçasının 18. yüzyıl sonunda soyunun tükendiği kabul edilmektedir.

durum ekleri

örnek

gotça (latin) 
 atta unsar þu in himinam,
 weihnai namo þein,
 qimai þiudinassus þeins,
 wairþai wilja þeins,
 swe in himina jah ana airþai.
 hlaif unsarana þana sinteinan gib uns himma daga,
 jah aflet uns þatei skulans sijaima,
 swaswe jah weis afletam þaim skulam unsaraim,
 jah ni briggais uns in fraistubnjai,
 ak lausei uns af þamma ubilin;
 [unte þeina ist þiudangardi
 jah mahts jah wulþus in aiwins.
 amen.]

tercüme 
göklerdeki atamız,
adın kutsal kılınsın.
egemenliğin gelsin.
gökte olduğu gibi,
yeryüzünde de senin istediğin olsun.
bugün bize gündelik ekmeğimizi ver. 
bize karşı suç işleyenleri bağışladığımız gibi,
sen de bizim suçlarımızı bağışla.
ayartılmamıza izin verme.
kötü olandan bizi kurtar.
[çünkü egemenlik, güç ve yücelik sonsuzlara
dek senindir. amin.]

kaynakça 

 
cermen dilleri
orta çağ dilleri
i̇spanya'daki diller
portekiz'deki diller
geç antik çağ
doğal diller
Gelişme iktisadı

gelişme iktisadı diğer adıyla kalkınma iktisadı 1950-60 yılları arasında oldukça popüler olan bir teoridir.ancak 1980'lere gelindiğinde bu ilgiyi kaybetmiştir.

soğuk savaş döneminde sosyalist ve liberal bloklar dışında 3. dünya diye adlandırılan ülkeler grubu vardı.'batı kapitalizminin onları dışladıkları gibi bir düşünce egemen olmaması zorunluluğu ile abd ve avrupa, kerhen de olsa, gelişme iktisadına ilgi göstermeye yönelmiştir.' "amaç, yeni bağımsızlığa kavuşan ülke yöneticilerine akıl vermekti."

soğuk savaş'ta neo-liberal iktisatçıların kurucusu olduğu büyüme-kalkınma-gelişme iktisadı çalışmaları, ii. dünya savaşı sonrasında paul baran, paul marlor sweezy, andre gunder frank ve harry magdoff gibi neo-marksist iktisatçıların bu konudaki eserleriyle eleştirel bir pozisyon kazanmıştır. sömürgeciliğe karşı bağımsızlık mücadelesi veren ülkelerin iktisadi gelişmelerini doğrusal bir tarih çizgisi olarak tanımlayan walt whitman rostow, arthur lewis, d. lerner gibi muhazakar geleneği benimsemiş teorisyenlere karşı, neo-marksist kuramcılar ekonomik evrimi ülke içi sınıf mücadelelerinden çok uluslararası ticaret ilişkilerine dayandırmaktadırlar. gelişme iktisadı çalışmaları, 'sürdürülebilir kalkınma', 'yerel-bölgesel gelişim', 'ekolojik kalkınma' ve 'kalkınmada kadın merkezli yorumsama' gibi bölümlere ayrılarak parçalanmış ve küreselleşme tartışmaları nedeniyle de ekonominin dünya ölçeğinde değerlendirilmesi gerekliliğini destekleyen bir yapıya bürünmüştür.

gelişme iktisadına olan eleştiriler ana konusu 'meta-merkezli tanımından insan-merkezli tanımına geçilmesi gereği' üzerinedir.

kaynakça

 
i̇ktisadi kalkınma
Vela (takımyıldız)

vela ya da yelken takımyıldızı, modern 88 takımyıldızdan biridir. güney gökkürededir. vela adı latincede yelken anlamına gelir. bu isim, daha önceki takımyıldız adlandırmalarında bir gemi olarak tasavvur edilen argo navis takımyıldızının yelkenini oluşturan parçası olmasından ötürü verilmiştir. argo navis takımyıldızındaki yıldızlar günümüzde karina, pupa ve yelken takımyıldızlarına dağılmıştır.

dikkat çekici özellikleri

yıldızlar 
bu takımyıldızın en parlak yıldızı γ velorum 1.75 kadir parlaklığında bir süperdevdir. bu yıldız aslında, ana bileşeni gökyüzündeki en parlak wolf-rayet yıldızı olmasıyla meşhur olan beş yıldızdan oluşan bir yıldız sistemidir. bu yıldıza kimi zaman, astronot roger chaffee'nin adının tersten yazılışı olarak, regor da denildiği olur.

ayrıca κ velorum, markeb olarak adlandırılır.

yanlış haç 
yanlış haç δ velorum, κ velorum, ι carinae ve ε carinae yıldızlarının oluşturduğu bir yıldız desenidir. bu adlandırmanın sebebi, bazen güneyhaçı takımyıldızıyla karıştırılması ve yıldızlara bakarak yön bulmada hatalara sebep olmasıdır.

derin uzay nesneleri 

yelken takımyıldızı bölgesindeki ilgi çekici nesnelerden biri ngc 3132 (diğer adıyla, güneyin halka bulutsusu) gezegenimsi bulutsusu, bir diğeri yelken süpernova kalıntısıdır. bu kalıntı, dünya'dan 10.000 yıl önce görüldüğü düşünülen bir süpernovadan arta kalan bir bulutsudur. ayrıca bu kalıntı, optik olarak belirlenmiş ilk atarcayı da barındırır.

gum bulutsusu belirsiz bir salma bulutsusudur. bir milyon yıl önce gerçekleşmiş bir süpernovanın kalıntısı olduğu düşünülmektedir.

kaynakça
 ian ridpath and wil tirion (2007). stars and planets guide, collins, londra. isbn 978-0007251209. princeton university press, princeton. isbn 978-0691135564.
 richard hinckley allen, star names, their lore and legend, new york, dover, various dates.

kaynakça 
 i̇ngilizce vikipedi'deki vela maddesinin 30 haziran 2009, 21:28 tarihli sürümü 

yelken takımyıldı zı
Volans (takımyıldız)

volans ya da uçanbalık takımyıldızı, modern 88 takımyıldızdan biridir. güney gökkürededir. bir uçan balığı temsil eder. volans adı, orijinal adı olan piscis volans´ın kısaltmasıdır. uçanbalık, pieter dirkszoon keyser ve frederick de houtman'ın gözlemlerinden yola çıkan petrus plancius tarafından yaratılmış on iki takımyıldızdan biridir. i̇lk olarak 1597'de (ya da 1598) amsterdam'da, plancius ve jodocus hondius tarafından 35 cm çaplı bir gök küresinde yer aldı. bu takımyıldızın bir gök atlasındaki ilk tasviri, johann bayer'in 1603 tarihli uranometria´sında yer almıştır. takımyıldızda, bir tanesi küçük bir teleskopla gözlenebilen iki çift yıldız vardır. gamma vol ve epsilon vol adlı bu yıldızların yanı sıra açık seçik görmenin daha zor olduğu ngc 2442 ve ngc 2434 adlı iki gökada da bulunmaktadır. gamma vol yıldızları dördüncü ve altıncı kadirden ve epsilon vol yıldızları dördüncü ve sekizinci kadirdendir.

notlar

dış bağlantılar 
 http://www.astro.wisc.edu/~dolan/constellations/constellations/volans.html 
 https://web.archive.org/web/20070926235517/http://www.maa.mhn.de/maps/stars_en/fig/volans.html
 starry night photography : volans constellation 
 star tales – volans
Gilberto da Silva Melo

gilberto da silva melo ya da kısaca gilberto (d. 25 nisan 1976, rio de janeiro), orta saha pozisyonunda görev yapmış brezilyalı millî futbolcudur.

futbol kariyeri

kulüp takımları kariyeri
profesyonel kariyerine 1993 yılında américa (rj) kulübünde başladı. daha sonra sırasıyla flamengo, cruzeiro, internazionale, vasco da gama, grêmio, são caetano, hertha berlin, tottenham hotspur, cruzeiro, vitória ve américa (mg) kulüplerinde oynadı.

millî takım kariyeri
2003 yılında ilk kez nijerya karşısında forma giyen oyuncu 2006 fifa dünya kupası'nda brezilya kadrosunda yer aldı ve japonya ile oynanan maçta bir gol attı.

dış bağlantılar

1976 doğumlular
brezilyalı futbolcular
brezilya millî futbol takımı futbolcuları
2006 fifa dünya kupası futbolcuları
2010 fifa dünya kupası futbolcuları
yaşayan insanlar
rio de janeiro doğumlu sporcular
orta saha futbolcuları
premier league futbolcuları
serie a futbolcuları
bundesliga futbolcuları
fc internazionale milano futbolcuları
série a (brezilya) futbolcuları
série b (brezilya) futbolcuları
ad são caetano futbolcuları
Gilberto Silva

gilberto aparecido da silva (d. 7 ekim 1976, lagoa da prata), orta saha pozisyonunda görev yapmış brezilyalı millî futbolcudur.

profesyonel kariyerine 1997 yılında américa mineiro kulübünde başladı. 2001 yılında ilk kez millî formayı giyen oyuncu, 2002 fifa dünya kupası'nda sürpriz bir şekilde kadroya girdi. takımın kaptanı emerson'un turnuva başlamadan hemen önce sakatlanması ile kendini ilk 11'de bulup, başarılı bir performans gösterince pek çok takımın dikkatini çekti. bu sayede premier league'in önemli takımlarında arsenal'e transfer oldu. gilberto, 2006 fifa dünya kupası'nın kadrosunda da yer aldı. 2008 yılında panathinaikos atina'a transfer oldu. 17 eylül 2009'da panathinaikos ile galatasaray'a karşı oynamıştır.

başarıları 

 fifa dünya kupası - 2002
 fifa konfederasyonlar kupası: 2005
 brezilya 2. lig şampiyonluğu: 1997
 minas gerais eyalet ligi şampiyonluğu: 2000
 fa community shield: 2002, 2004, 2005
 fa cup: 2003, 2005
 premier league: 2004

kaynakça

dış bağlantılar 

 arsenal.com gilberto silva profili

1976 doğumlular
arsenal fc futbolcuları
brezilyalı futbolcular
2002 fifa dünya kupası futbolcuları
2006 fifa dünya kupası futbolcuları
2010 fifa dünya kupası futbolcuları
yaşayan insanlar
fifa dünya kupası kazanan futbolcular
orta saha futbolcuları
brezilya millî futbol takımı futbolcuları
premier league futbolcuları
defans futbolcuları
série a (brezilya) futbolcuları
Ferhat Uludere

ferhat uludere (d.2 eylül 1977, lüleburgaz), türk yazardır.

i̇lk ve orta öğrenimini lüleburgaz’da tamamladı. edebiyat hayatına rock reaction adlı fanzinle birlikte başladı; çeşitli fanzinlerde yazdı. adnan menderes üniversitesi'ni terk ettikten sonra, müjdat gezen sanat merkezi yaratıcı yazarlık bölümü’nü kazandı. msm gazetesi'nin yayın kurulunda bulundu. beyoğlu gazetesi'yle birlikte gazetecilik yapmaya başladı. i̇lk kitabı "sayıklamalar" 2002 yılında phoenix yayınları tarafından yayımlandı.arkasından 2005 yılında "i̇slenmiş aşka mektuplar" adlı hikâye kitabı çitlembik yayınları'nca yayımlandı. 2006 yılının kasım ayında çitlembik yayınları'nca yayımlanan ismi ise " 1001 fıçı bira " dır. sonbaharda sarhoş bir kasaba adlı son kitabı sel yayıncılık etiketiyle yayımlanmıştır.

virgül, zip i̇stanbul, on yedi, bant gibi dergilerde kitap tanıtımları ve eleştirileri yazdı. taraf gazetesinin kültür sanat editörü olarak çalıştı. uludere çeşitli gazete, dergi ve fanzinlerde yazıları yayımlanmaktadır. ayrıca imc-tv'de yayınlanan kültür mantarı programının editörlüğünü yürütmektedir.

yaşayan insanlar
1977 doğumlular
lüleburgaz doğumlular
20. yüzyıl türk yazarları
21. yüzyıl türk yazarları
resim aranan yazarlar
afili filintalar
20. yüzyıl türk gazetecileri
21. yüzyıl türk gazetecileri
taraf (gazete) kişileri
Donma

donma, bir maddenin sıvı halden katı hale geçmesine denir. donmanın meydana geldiği sıcaklığa da donma sıcaklığı denir. donma, erimenin tersi olarak da ifade edilebilir. örneğin, su 0 derece celsius'ta donar. çoğunlukla maddelerin donma ve erime noktaları aynı olmaktadır.

donma olayı cisimlerin hacimlerinde de bir değişmeye neden olur. donan cisimlerin hacmi genellikle küçülür. bizmut, antimon ve su ise donma sırasında genleşirler ve hacimleri büyür. kışın soğuk havalarda su borularının, otomobil radyatörlerinin, testilerin çatlamasının nedeni, suyun donarken hacminin büyümesidir.

donma noktası, cismin saf olması ile ilgili olduğu gibi, basınç ile de ilgilidir. su gibi donma sırasında genleşen cisimlerin üzerindeki basınç artarsa donma noktası düşer. tersine, donma sırasında hacmi küçülen cisimlerin üzerindeki basınç azalırsa donma noktası yükselir.

canlı dokuların aşırı soğuk maruziyetinde donmasına soğuk ısırması denmektedir.

ayrıca bakınız 
 mpemba etkisi

hâl değişimi
isıtma, havalandırma ve klima
Calormen

calormen, c.s. lewis'in narnia günlükleri adlı kitabında adı geçen hayali bir yerdir. narnia'nın güneyinde bulunur. oraya ulaşmak için çölden geçmek gerekir. bu çöl çok büyüktür. çöl bittiğinde mezarlar görülür; bunlar ürperticidir. sınırın geçilmesi başarıldığında, calormen'in harikası tashbaan'ı (taşbân) görünür. burası tepeler ve ağaçlarla kaplıdır.

kurgusal imparatorluklar
narnia günlükleri
Tolga Çandar

tolga çandar (d. 16 ağustos 1959, milas), türk halk müziği sanatçısı ve siyasetçi

yaşamı 
tolga çandar, 16 ağustos 1959'da milas'ta doğdu. babasının adı hasan, annesinin adı sıdıka'dır. i̇lk, orta ve lise öğrenimini milas’ta tamamladıktan sonra odtü fen edebiyat fakültesi kimya bölümünde başladığı üniversite eğitimini odtü mühendislik fakültesi inşaat mühendisliği bölümünde tamamladı. üniversite yıllarında tiyatro çalışmaları için odtü oyuncularına, halk müziği çalışmaları için de türk halk bilimi topluluğu’na devam etti.

üniversitenin üçüncü sınıfında iken, üç arkadaşı ile "çağdaş türkü topluluğu" adı altında kurdukları grupla "bekle beni" başlıklı bir albüm kaydettiler. bu albüm, tolga çandar'ın profesyonel müzik yaşamına adım atmasına zemin hazırladı. eftal küçük ve tolga çandar bestelerinden oluşan "delikanlıya" başlıklı ikinci albümün ardından topluluk dağıldı.

bir yandan beste çalışmalarına devam eden çandar, diğer yandan da "türküleri ege’nin" adlı bir albüm hazırladı. bu albümün gördüğü yoğun ilgi, tolga çandar’ın müzik yolculuğunda izleyeceği yolu da belirledi.

bir süre çeşitli firmalarda i̇nşaat mühendisi olarak çalıştı.

çandar’ın en büyük tutkularından birisi de havacılıktır. 1977 yılında odtü dokuz ay sürecek olan boykot sürecine girince, okulun geleceği konusundaki belirsizlik ortamında çandar, hava harp okulu sınavlarına girer. sınavları başarıyla tamamlar ve i̇zmir cumaovası meydanında (bugünkü adnan menderes havaalanı) t-41 uçağı ile eğitim uçuşlarına katılır, ancak uçuşları tamamlamadan, sekizinci sorti sonunda kamptan ayrılır ve odtü’ye geri döner, ancak içindeki uçma isteği hiçbir zaman yok olmaz.

çağdaş türkü topluluğu ile yaptıkları "bekle beni" ve "delikanlıya" başlıklı albümlerden sonra çandar, sırasıyla "türküleri ege’nin", "harman", "türküden şarkıya", "sen türkülerdesin", "kar yangını", "türküleri ege’nin 2", "sular gibi", "’türküleri ege’nin 3" ve soprano seza kırgız ile birlikte seslendirdikleri "aşikar" başlıklı albümlere imza attı.

2005 yılında dondurmam gaymak filminde "doktor" rolünde konuk oyuncu olarak oynamıştır.

evli ve bir çocuk babası tolga çandar, 2011 türkiye genel seçimleri'nde cumhuriyet halk partisi'nden 24'üncü dönem muğla milletvekili seçildi.

albümleri

kaynakça

dış bağlantılar 
 

yaşayan insanlar
1959 doğumlular
milas doğumlular
muğla doğumlu siyasetçiler
orta doğu teknik üniversitesi mühendislik fakültesinde öğrenim görenler
türk inşaat mühendisleri
türk halk müziği ses sanatçıları
tbmm 24. dönem muğla milletvekilleri
tbmm millî eğitim, kültür, gençlik ve spor komisyonu
tbmm millî savunma komisyonu
cumhuriyet halk partisi mensubu siyasetçiler
kalan müzik sanatçıları
ada müzik sanatçıları
Ender Doğan

ender doğan, (d. 1970, malatya) klasik türk müziği sanatçısı ve neyzendir. 

ender doğan 1970 yılında malatya'da doğdu. babası imam olduğu için dini müziğe yakınlık duydu. 1983 yılından beri i̇stanbul'da yaşamaktadır. evli ve üç kız çocuk babasıdır.

müziğe 1984’te eyüp musiki derneği'nde başladı. kendisine i̇stanbul üniversitesi türk müziği korosunda 5 yıl boyunca şarkı söyledi. 1987 yılında ney üflemeye başladı. çeşitli ney ustalarından ders aldı ve konser kayıtlarını dinledi. 1994 yılında trt i̇stanbul radyosu'na neyzen ve ses sanatçısı olarak girdi.

1996 yılında i̇stanbul üniversitesi sosyoloji bölümünden mezun oldu. felsefe öğretmenliği, ve bazı özel okullarda rehberlik çalışması yaptı.

ney imal ettiği bir atölyesi vardır, 12 yıldır da özel ney dersi vermektedir. yerebatan sarnıcı ney taksimleri ve saz eserlerinden oluşan ney akşamları adı altında 4 ney konseri vermiştir. 

ender doğan halen ney dersleri vermektedir.

albümleri 
 dost aşkına
 hoş avaz
 sufi nağmeler
 mim
 bir telden bir nefesten
 i̇rfan türküleri

dış bağlantılar 
ender doğan'ın resmi sitesi 
ender doğan'ın sitesi

klasik türk müziği şarkıcıları
türk neyzenler
yaşayan insanlar
Aştarak

aştarak (աշտարակ'in ermenice 'deki anlamı kule, eskiden açtarak) ermenistan 'ın endüstriyel bir şehridir.kasag nehri üzerinde erivan'ın 13 km kuzeybatısında yer alır. aragatsotn idari bölgesinin merkezidir. yaklaşık nüfusuyla 21,000 en önemli üç ermeni şehrinin yollarının kavşak noktasıdır: erivan, gümrü ve vanadzor.

şehirle ilgili bir efsane 

efsaneye göre aştarak'ta üç kız kardeş yaşar ve üçü de prens sargis'e aşıklardır. i̇ki büyük kardeş küçük kardeşlerinin mutluluğu için intihar etmeye karar verirler. küçük kardeş intihar eden ablalarının cesetleriyle karşılaştığında intihar eden kardeşlerden birinim kavuniçi, diğeriyse kırmızı giyinmiş olduğunu görür.o sırada üzerinde beyaz bir elbise vardır. küçük kardeş duruma dayanamayıp kendini şehirde bulunan dağ geçidinden aşağı bırakarak intihar eder. prens sargis hermit olduğunda o geçidin kenarına, kardeşlerin öldüğü gün üzerlerinde bulunan giysilerin renginde, üç küçük kilise yaptırır.

şehir ve çevresindeki tarihi yapılar 

yukarıda anlatılan efsanedeki renklerin ismiyle anılan üç kiliselerin renkleri, isimlerindeki renklerle uyuşmaz. bu kiliselerden, 7.yüzyıl'da inşa edilmiş ve içlerinden en iyi korunmuş olanı karmravor (karmir kırmızı anlamında) kilisesi şeftali rengindedir. diğer ikisi, spitakavor (spitak beyaz demektir ama kilisenin rengi kırmızıdır) 14. yüzyıl'da ve tsiranavor (tsiran şeftali demektir, kilisenin rengi beyazdır) 5. yüzyıl 'da inşa edilmiştir.

şehirde iki tane daha eski kilise vardır, bunlardan surb sargis, 19. yüzyılda inşa edilmiş bu yapı şehirdeki geçtidn ayrı bir noktasında yer alır and offers. şehrin en büyük kilisesi,1281'de inşa edilen st. marine kilisesi şehrin merkezinde bulunur.

şehirdeki görülmesi gereken diğer ilginç manzaralardan biri de 1664'da inşa edilmiş olan, kasag nehri üzerindeki köprüdür.

dış bağlantılar 
 cilicia.com yöreyle ilgili bir internet sayfası

aragatsotn
ermenistan'daki şehirler