mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Aslanapa

aslanapa kütahya ilinin bir ilçesidir.
daha önceleri merkez i̇lçeye bağlı nahiye merkezi iken özal döneminde şaphane ve dumlupınar'la birlikte ilçeliğe hak kazanmıştır. i̇lin ve türkiye'nin en küçük ilçe mekezlerinden biridir. nüfusu 1.893'tür. i̇smi üzerinde birçok görüş mevcuttur. özellikle "apa" kelimesi oba kelimesinden gelir ve aslan oba anlamında vb. rivayetler vardır.

dumlupınar üniversitesi öğretim üyelerinden ve arşiv belgelerine ulaşmamızda yardımlarını gördüğümüz, kıymetli arşiv araştırmacısı ve edebiyatçı cevdet dadaş'ın anlatımıyla aslanapa isminin anlamı ve tarihî gelişimi şöyledir. en eski çağlardan beri dünyaya hakim olmayı bir gaye edinen türkler inanç, kültür ve töreleri gereği büyüklerini ata, hoca, baba, aba ve beğ gibi kelime ya da unvanlarla hep yüce tutmuşlardır. bunlar arasında arslan baba, korkut ata ve çoban ata gibi hatıraları birer kutsal simalar halinde yaşayan isimler vardır. bu isimler bir zamanlar kendilerine büyük manevi rütbeler verilmiş ve etkileri milletin ruhuna yansımış ve millî hafızaya işlenmiş destanî şahıslara ait isimlerdir.

abi, büyük kardeş anlamına da gelen apa'nın arslan ile birlikte bir özel ismi belirtmek için kullanıldığı görülmektedir. bütün bunlar halk arasında aslanapa'nın ovada kurulduğu daha sonra aslanın ovası yerine aslanapa olduğu benzeri söylentilerin birer yakıştırmadan öteye gitmediğini göstermektedir.

i̇l merkezi kütahya'ya 45 km uzaklıkta bulunan aslanapa ilçesinde kahvehane dışında herhangi bir sosyal ortam bulunmamaktadır. doğalgaz olmayan ilçede halen soba yakılmaktadır. 2019 yılında ilçeye saat kulesi ve küçük bir sağlık merkezi (ilçe hastanesi) yapılmıştır.

nüfus
aslanapa nüfus bakımından kütahya'nın ve türkiye'nin en küçük ilçelerinden biridir. kasaba görünümünde olan aslanapa sürekli göç vermektedir. i̇lçenin göç vermesinin en önemli nedeni işsizlik ve ilçede sanayinin olmamasından kaynaklanmaktadır. günümüzde gençler çalışmak için kütahya ve diğer büyük kentlere gitmektedir.

ekonomi 
aslanapa ilçesinin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. bunun dışında ilçede herhangi bir sanayi kuruluşu bulunmamaktadır. i̇lçede kaz üreticiliği gelişmiştir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 aslanapa kaymakamlığı
Domaniç

domaniç kütahya ilinin bir ilçesidir. domaniç i̇lçe merkezi ve köylerle birlikte nüfus 2020 yılında 14 bin 545 kişi iken, bu rakam 2021 yılında 320 kişi azalarak 14 bin 225 kişiye geriledi.

nüfus

ayrıca bakınız 
 domaniç savaşı

kaynakça
Şaphane, Kütahya

şaphane, kütahya ilinin bir ilçesidir. i̇l merkezinin 130 km güneybatısında yer alır.

tarihçe 
simav yakınlarında olması nedeniyle antik dönemde synaus şehir devleti egemenliği altında bulunduğu tahmin edilmektedir. roma ve bizans egemenliğinde kalan yerleşim, 13. ve 14. yüzyılda germiyanoğulları beyliği yönetiminde yer almaktaydı. "gediz şaphanesi" olarak da bilinen yerleşim 1381 yılında kütahya, simav, tavşanlı'yla birlikte şehzade bayezid'in çeyizi olarak osmanlı topraklarına katıldı. 1402 ankara savaşı'ndan sonra kısa bir süre osmanlı egemenliğinden çıkan yerleşim 1429 yılında kesin olarak osmanlı topraklarına katılmıştır.

şaphane kent merkezinde ilk yerleşim 1405 yılında kurulmuştur. bizans zamanından beri işletilmekte olan şap madeni önemli bir ticaret ürünüydü. çıkarılan şapın kullanımı 13.-16. yüzyıllarda cenevizlilerin elindeydi. evliya çelebi'nin 1680 yılında yaptığı seyahatte, yerleşimden köy olarak bahsedilmiştir. tanzimat'a kadar "şaphane-i amire müdürlüğü" adı altında doğrudan saraya bağlı olarak idare edilmiştir. 1845 yılı osmanlı kayıtlarında  kütahya sancağı’nın gediz kazasına bağlı bir köy olan yerleşimden, ilk defa 1879 yılında nahiye olarak bahsedilmiştir. cumhuriyet döneminde de önce bucak olan şaphane, 1988 yılında gediz'den ayrılarak resmen ilçe olmuştur.

coğrafi konumu 
toplam ilçe alanı 251 km²'dir. şaphane ilçesi kütahya'nın güneybatısında yer almaktadır. engebeli bir araziye sahip olan şaphane dağı'nın batısında küçük bir akarsu vadisinin tabanında kurulmuştur. sınır komşuları olarak doğusunda gediz ilçesi,batısında simav ilçesi, kuzey batısında hisarcık ilçesi, güneyinde uşak ili ve güneybatısında pazarlar ilçesi ve manisa ili, selendi ilçesi bulunmaktadır. dağın doruğunun konumu: (n (kuzey) 39° 3' 45 e (doğu) 29° 14' 30)'dur.

i̇klimi 
akdeniz iklimiyle, karasal bir iklim arasında geçiş özelliği gösteren iklim özelliklerine sahip ilçede yıllık ortalama yağış 1 m²'ye 719 kg ve ortalama sıcaklık 11.8°c derecedir.

nüfus 
1845 temettü kayıtlarında yerleşimde 61 hane ve 305 kişi yaşamaktaydı. 1879 yılı salnamesinde yerleşimde 1388 kişinin yaşadığı belirtilmekte olup, yaşayanların  tamamı müslümandı. 1885 yılı salnamesine göre ise yerleşimde 3030 kişi yaşamaktaydı.

ekonomi 
tarım, hayvancılık ve meyvecilik geçim kaynaklarındandır. i̇lçe merkezinde bulunan dostel alüminyum sülfat sanayi a.ş.'nin işlettiği şap fabrikasının da ilçe ekonomisine büyük katkısı bulunmaktadır. i̇lçeye bağlı belde ve köylerde besicilik ve özellikle süt hayvancılığı ön plandadır. i̇lçe merkezi belde ve köylerde özellikle vişne, kiraz ve elma üretilmektedir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 şaphane kaymakamlığı
Battalgazi

battalgazi, malatya ilinin bir ilçesidir.

battalgazi, malatya'nın tarih bakımından her türlü kabilesine ev sahipliği yapmış, tarihin izlerini taşıyan önemli bir ilçesidir. malatya şehrinin ilk kuruluş yeri, bugünkü bahçebaşı mahallesi içinde yer alan aslantepe höyüğüdür. nüfusu 295.821'dir. malatya'nın en gelişmiş metropol ilçesidir. kayısı bahçeleriyle dolu ve karakaya barajı'na sınırı vardır. 2. ordu komutanlığı, i̇nönü üniversitesi, turgut özal üniversitesi  ile turgut özal tıp merkezi bu ilçede yer almaktadır. pınarbaşı mesire alanı, hürriyet  parkı ve kernek şelalesi battalgazi'nin 4 mevsim boyunca başlıca uğrak yerlerindendir.

tarihçe 
selçuklu döneminden kalan ulu camii, silahtar mustafa paşa kervansaray'ı, elvan hamamı, aslantepe antik kenti ile venk kilisesi ilçenin ilgi çeken mekanlarındandır. malatya'nın en verimli toprakları bu bölgede bulunmaktadır. hasan basri'nin türbesi ve zeynal abidin'in türbesi buradadır. ziyaret ve türbeler ilçeye canlılık kazandırır. i̇lçenin eski malatya bölümünde halkın büyük bir kısmı tarım ile uğraşır. başta tuğla fabrikası ve kayısı işleme fabrikaları olmak üzere küçük sanayi tesisleri bulunur.

nüfus

ayrıca bakınız 
 kanlı kümbet

kaynakça

dış bağlantılar 
 battalgazi kaymakamlığı
 battalgazi belediyesi
Doğanşehir

doğanşehir, doğu anadolu bölgesi’nde malatya iline bağlı bir ilçe. malatya'ya 58 km uzaklıkta, deniz seviyesinden yüksekliği 1290 metre olup, ova ve dağlık bir kısımda kurulmuştur, i̇lçenin doğusunda adıyaman ilinin çelikhan ilçesi, güneyinde adıyaman ili besni ve gölbaşı ilçeleri, batısında kahramanmaraş'ın elbistan ilçesi, kuzey doğusunda akçadağ ve yeşilyurt ilçeleri bulunur. 2023 kahramanmaraş depremlerinde ilçe ağır hasar almıştır.

tarih 
i̇lçe tarihi ve mesire yerleri açısından zengindir. i̇lçe merkezinde tarihi sur kalıntıları mö 66 yılında bizans döneminde yapılmıştır. mesire yeri olarak erkenek vadisinde bulunan şelale ile tabii yerleri, sürgü kasabası içinde yer alan pınarbaşı, takaz, göğtepe yaylası sayılabilir.

i̇lçenin ilk yerleşiminin mö 66 yılında romalılar tarafından oluşturulduğu sanılmaktadır. kısa el değiştirmelerle 758 yılına kadar bizanslıların elinde kalan zipetra adlı ilçe, bu tarihte abbasi halifesi harun reşit tarafından ele geçirilmiş ve imar edilmiştir. 857 yılına kadar arapların elinde kalan ilçe, daha sonra bizanslılar'ın eline geçmiş, 1399 yılında yıldırım beyazıt tarafından osmanlı topraklarına katılmış, 1401 yılında ise timur tarafından yağmalanmıştır. 1515 yılında tekrar osmanlı topraklarına katılan ilçe 1877'den önceki adı viranşehir veya harapşehir olan ilçe, 1877-1878 osmanlı-rus savaşı sırasında posof, ardahan, şavşat, artvin ve trabzon'dan getirilerek yöreye yerleştirilen halkından dolayı muhacir köyü diye adlandırıldı. besni'ye bağlı bir köy iken aynı yılda nahiye merkezi olmuştur. 1929'da bucak merkezi oldu. 1933'te doğanşehir adını alan ilçe, 1 nisan 1946'da akçadağ ilçesinden ayrılarak bağımsız bir ilçe durumuna getirilerek malatya'ya bağlanmıştır.

coğrafya 
i̇lçenin yüzölçümü 1.290 km²'dir.

ekonomi 
i̇lçenin en önemli gelir kaynağı tarımdır. son yıllarda önemli gelişme gösteren meyvecilik önemli bir geçim kaynağını oluşturmaktadır. bunlardan kayısı ve elma en önemlileridir. elmacılıkta son yıllarda önemli bir artış olmaktadır. hayvancılık genel olarak köylerde yapılmaktadır. i̇lçe merkezi ve köylerinde geleneksel değerlere, mahalli örf ve adetlere önem verilmektedir.

son yıllarda tütün yetiştiriciliği bir hayli önem kazanmıştır. i̇lçeye önemli bir sermaye girişi sağlayan tütün bitkisi artık neredeyse tek ürün haline gelmiştir. bir zamanlar en popüler sanayi bitkisi olan şeker pancarının üretimi ise son 10 yıl içerisinde giderek azalmış ve artık günümüzde bitme noktasına yaklaşmıştır. bir zamanlar meyvecilikte elmaya bir yönelme olsa da maliyetin yüksek olması, pazar sorunu gibi sorunlardan ötürü ilçede en çok yetiştirilen ve ilçeye en yüksek girdi sağlayan tarımsal bitki 2015 yılı itibarıyla tütündür.

nüfus

i̇dari yapı 
i̇lçenin 5 bucağı, 6 belediyesiyle 31 mahallesi vardır.

reşadiye mahallesi 1986 yılındaki deprem afeti sonucu ikiye ayrılmıştır. mahallenin yarısı çelikhan yolu üzerindeki kısma taşınmıştır. böylece iki tane reşadiye köyü oluşmuştur. yakın dönemde taşınan köye resmi olarak güzel köy ismi verilmiştir.

kaynakça 

türkiye coğrafya kitabı, kültür bakanlığı. cilt no: 27

dış bağlantılar 
 doğanşehir kaymakamlığı
Doğanyol

doğanyol, malatya'nın bir ilçesidir.

tarihçe 
1990 yılında ilçe statüsüne kavuşan doğanyol ilçesinin tarihi çok eskilere dayanmaktadır. 500 yıl kadar önce köy olarak kurulduğu, 80 yıllık belediyelik ve nahiye olduğu söylenmektedir. doğanyol'un eski ismi "keferdiz" olarak geçmesine rağmen, kaynaklarda "kefersut" ve "kefersük" olarak geçmektedir.

osmanlı i̇mparatorluğu zamanında şimdiki adıyaman ilinin kahta ilçesine bağlı olan doğanyol, daha sonra elazığ iline, cumhuriyetten sonra da malatya iline bağlandı.

yerleşim, pütürge ilçesine bağlı bir belde iken keferdiz olan adı, 19 aralık 1963'te imzalanan bir bakanlar kurulu kararnamesi ile "doğanyol" olarak değiştirildi.

coğrafya 
i̇lçenin yüzölçümü 233 km² dir. i̇lçe malatya'ya 90 km mesafede olup, ilçenin doğusunda diyarbakır ilinin çüngüş ilçesi, batısında  malatya ilinin pütürge  ilçesi, kuzeyinde ise elâzığ ilinin sivrice ilçesi ile komşudur. karakaya barajı ilçe sınırları içerisindedir. tarım için su ihtiyacı bu barajdan sağlanmaktadır. kayısı yetiştiriciliği ilçedeki en önemli gelir kaynağıdır. son yıllarda çilek ve nar yetiştiriciliği de artmaktadır.

nüfus ve idari yapı 
yamaç, örencik ve köklükaya mahalleleri, 1992 yılında ilçeden ayrılarak malatya'nın pütürge ilçesine bağlanmıştır. i̇lçede 16 mahalle bulunmaktadır. i̇lçenin nüfusu 3.932 kişidir.

bağlı mahalleler 
i̇sak, çolak, akkent, behramlı, burç, damlı, gevheruşağı, gökçe, gümüşsu, koldere, konurtay, mezra, poyraz, ulutaş, yalınca, yeşilköy.

eğitim ve kültür 
okuma yazma oranı her sene itibarıyla yükselmektedir. i̇lçede ilkokul ve lise bulunmaktadır. bunun yanı sıra öğretmen evi, kültür merkezi ve mesire alanları da bulunmaktadır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerelnet
 doğanyol belediyesi
Kale, Malatya

kale, malatya ilinin bir ilçesidir

tarihçe 

eski adı "i̇zollu"dur. köydeki eski bir kaleden bu yeni ismini almıştır. malatya'nın en zengin ve en yeşil ilçesidir. i̇lçede bulunan ve şimdi karakaya baraj gölü altında kalan pirot höyük, bu bölgede çok eski zamanlardan beri yerleşimin olduğunu göstermektedir. günümüzde bölgede yaşayan i̇zol aşiretinin 1600'lü yıllarda şanlıurfa'dan bu bölgeye göç ettikleri evliya çelebi'nin seyahatname'sinde de belirtilmektedir. 
  
i̇lçe yerel olarak izollu adı ile tanınmaktadır. i̇zollu bölgesi aslen ortasından geçen fırat nehri nedeniyle (karakaya barajı) elazığ ve malatya tarafı olmak üzere ikiye ayrılmıştır. yöre halkı kendini izol aşireti olarak tanıtmakta.

i̇lçe; malatya-elazığ karayolunun 45. km'sinde olup kömürhan köprüsü ilçe sınırları içerisindedir. nüfusu yaklaşık 4 bin olup dağınık bir yerleşim şekline sahiptir. i̇lçenin temel geçim kaynağı kaysı olup az miktarda çilek üretimi ve hayvancılık da vardır. i̇lçe daha önce merkeze bağlı bir nahiye iken 1990'da çıkan kanunla ilçe statüsü kazanmıştır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 kale kaymakamlığı 
 kale belediyesi
Kuluncak

kuluncak, malatya iline bağlı bir ilçedir.

tarih 
i̇lçenin yerleşim tarihi 100 veya 120 yıl öncesine dayanmaktadır. yıllar önce yayla hayatı sürdüren bıyıkbogazı, başören, konaktepe ve karıncalık mahallesi sakinleri, kışın sığınak olarak kullanılan kuluncak'ta sürüleriyle birlikte barınmak amacıyla ilçeye de kışı geçirmek üzere yerleşmişlerdir. özellikle konaktepe ve başören köyleri yaylalarında oturanlar zamanla su kıyısı olan kuytu yerde yerleşik düzene geçerek kuluncak'ın oluşmasına zemin hazırlamışlardır. i̇lçenin adı, kuytu bir alanda olduğu için kuytucak kelimesinden geldiği sanılmaktadır. daha sonra kuluncak olarak değişmiştir.

coğrafi durum 
kuluncak ilçesi malatya iline 110 km. mesafede olup il merkezinin kuzey batısında bulunmaktadır. kuluncak i̇lçesi sınırları mülki taksimata göre belirlenmiş olup, kuzeyde sivas ili kangal i̇lçesi ile 25 km., doğuda malatya ili hekimhan ilçesi ile 46 km, güney ve güneybatıda malatya ili darende ilçesi ile 22 km., batıda sivas ili gürün i̇lçesi ile 26 km’lik mülki sınırlar ile çevrilmiş olup, toplam 119 km’lik mülki sınırlara sahiptir. hekimhan ilçesine 27 km, darende ilçesine 47 km, sivas’ın kangal ilçesine 110 km, gürün ilçesine de 80 km mesafede bulunmaktadır.

arazinin büyük bölümü dağlık ve engebelidir. ortalama rakım 1250-1350m civarında olup ortalama eğim 40 derecedir. i̇lçe genel olarak vadi içerisine kurulu olup tohma çayı üzerinde konuşlanmıştır.

i̇dari yapı 
önceleri darende ilçesine bağlı bir kasaba olan kuluncak 1972 yılında belde ve  20 mayıs 1990 tarihinde ilçe statüsünü almıştır.

30 mart 2014 mahalli i̇dareler seçimleriyle birlikte yeni büyük şehir yasasından dolayı köylerin tamamı mahalle statüsü kazanmış olup, ilçeye bağlı olan sofular belediyesi tüzel kişiliği sona erdirilerek mahalleye dönüştürülmüştür. bu nedenle ilçeye bağlı toplam 28 idari birim (mahalle) mevcuttur.

nüfus

yeraltı kaynakları 
i̇lçe yer altı kaynakları bakımından oldukça zengin bir yapıdadır. başta toryum, demir, çinko, altın, manganez olmak üzere birçok maden sondajı yapılmaktadır. i̇lçede faal bir mermer ocağı bulunmaktadır. ayrıca alvar köyünde bulunan termal suyun sondaj çalışmaları yapılmaktadır.

kültürel miras 
eşref höyük, kabak abdal türbesi, genç roma dönemi'ne ait olan zemin üzerine mozaik sütunlar ve bicir köyü taşlı tarla mevkiinde bulunan bicir yamaç yerleşimi sayılabilir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 kuluncak kaymakamlığı 
 yerelnet
Yazıhan

yazıhan, malatya iline bağlı bir ilçedir. yazıhan malatya'ya 40 km uzaklıkta 900 rakımında, doğusunda fırat nehri'nin kolu (kuruçay) ve elazığ il sınırı, batısında hekimhan, kuzeyinde arguvan-hekimhan, güneyinde malatya il merkezi ile akçadağ bulunmaktadır.

tarihçe 
yazıhan ilçesinin tarihi tam olarak incelenememiştir. yazıhan ilçesi çin'in başkenti pekin'den başlayıp ms 14. yüzyıla kadar uzanan i̇pek yolu - bakır yolu kervanlarının konakladığı suriye-malatya, gürün-kayseri, hekimhan-sivas, tali yolu üzerinde yer almış, tarihi mö'ye kadar dayanmaktadır.

yerleşim yeri olarak 16. yüzyıla dayanan fakat buzluk mahallesindeki yapay mağaralardan anlaşıldığına göre, ilk yerleşmenin milattan önceki yıllara kadar uzandığı bilinmektedir. özellikle fethiye köyü içinde bulunan höyük ve kuruçay boyuca sıralanmış olan höyükler geç hitit dönemi yerleşmelerinin tipik özelliklerini göstermektedir. ayrıca ansır vadisine yer alan tarihi yerleşmeler ise roma, bizans ve hrsitiyanlık dönemi izleri taşımaktadır.

günümüze kadar çeşitli toplulukların yönetiminde kalan ilçe toprakları osmanlı devleti'nin eline geçtikten sonra imar görmeye başlamıştır. yazıhan'da yerleşim, mezra olarak başlamış 1936 yılında demiryolunun, 1937 yılında karayolunun gelmesiyle önce köy; daha sonra 1947 yılında nahiye statüsünü kazanmıştır. yazıhan malatya'ya 40 km.uzaklıkta 900 rakımında, doğusunda fırat nehri'nin kolu (kuruçay) ve elazığ il sınırı, batısında hekimhan, kuzeyinde arguvan-hekimhan, güneyinde malatya il merkezi ile akçadağ bulunmaktadır.

i̇lçeye isim olan han da, bu dönemden kalan en önemli tarihi yapılardan biri sayılır. merkez ilçeye bağlı bir köy iken, 9 mayıs 1990 tarih ve 3644 sayılı kanunla ilçe haline getirilen yazıhan'da belediye teşkilatı 20 ağustos 1990 tarihinde kurulmuştur.

coğrafya 
i̇lçe, yeryüzü şekli itibarıyla güneyden kuzeye bir eğim göstermektedir. kuzey tarafından dağlık ve vadilik alanlar, arazinin % 50'sini oluşturmaktadır. i̇lçenin % 50'si yarı sulu düz arazi olmakla beraber tarıma ve yerleşime müsaittir. i̇lçe arazisinin % 60'ı dağlık, % 40'ı ise tarıma elverişlidir.

nüfus

ekonomi 
yörenin geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. tarımda makineleşme, gübreleme ve ilaçlama gelişmiş, halk boş zamanlarda genellikle halıcılıkla uğraşmaktadır.

kültür ve sanat 
i̇lçede tarihi eser olarak fethiye mahallesi hasan patrik camii, 1556 yılında beylerbeyi abdullah selamoğlu mustafa paşa tarafından yaptırılmıştır. mö'sine ait olduğu kabul edilen i̇riağaç mahallesi ünür mezrası kalesini sayabiliriz.

kaynakça

dış bağlantılar 
 yazıhan belediyesi
Ahmetli

ahmetli, türkiye'nin ege bölgesi'nde bulunan manisa ilinin ilçelerinden biridir.

16.530 nüfuslu ilçenin halkı geçimini üzüm, pamuk, (kırmızı, tarhanalık, salçalık) biber, domates, tütün ve zeytin üretimi yaparak sağlar. doğusunda salihli, batısında turgutlu bulunur. ege bölgesi'nin en verimli üzüm bağlarının ahmetli ovasında olduğu belirtilmektedir.

i̇lçede celal bayar üniversitesi'nin bölümleri de bulunmaktadır. i̇zmir-ankara asfaltı üzerinde olup ulaşımı kolay bir ilçedir.

nüfus

kaynakça
Gölmarmara

gölmarmara, türkiye'nin ege bölgesi'nde bulunan manisa ilinin ilçelerinden biridir.

gölmarmara, manisa ilinin en küçük ilçelerinden biridir. i̇smini ilçe sınırları içerisinde bulunan marmara gölü'nden almaktadır. i̇lçe ege bölgesi'nin kuzeybatı'sında yer alır. batısında saruhanlı, kuzeyinde akhisar ve gördes, güneydoğusunda salihli, güneybatısında ahmetli ve turgutlu bulunmaktadır. i̇lçe, marmara dağı'nın eteğinde kurulsa da zamanla ovaya yayılmıştır.

nüfus

ekonomi 
i̇lçenin en önemli ekonomik faaliyeti tarımdır. yaz ayların özellikle kavun, karpuz, sanayi tipi domates, sofralık domates, sanayi tipi kırmızı biber, yeşil biber, üzüm ve zeytin üretimi yoğun olarak yapılırken, son dönemlerde mısır ekimi de artmıştır. bölgenin eski tarımsal faaliyeti olan tütün üretimi de devam etmektedir. kış aylarında ise lahana, brokoli, karnabahar gibi ürünlerin tarımı yapılmaktadır.

marmara gölü 

gölmarmara ile salihli arasında bulunan alüvyal set gölüdür. gölün bulunduğu oluk gediz havzasına bağlanır. kuzeybatıdan güney doğuya doğru uzanan fayların sınırlandırdığı bu alanda, menderes masifinin formasyonları ve alüvyonlar yaygındır. marmara gölü doğal bir set gölü olmasına rağmen,yapay kanalları vasıtasıyla baraj gölü fonksiyonu kazanmış bir göldür. göle bağlanan kanallar kış aylarında önemli miktarda suyun depolanmasını sağlarken, gölden tarım alanlarına yönelmiş olan kanallarda yaz aylarında sulamaya katılmaktadır. marmara gölüne gediz ırmağından su aktarılmaya başlanmıştır.gölün sulak alan olarak önemi artmaktadır. marmara gölünün bulunduğu sahada paleozoik yaşlı araziler yaygındır. bunlar şist ve mermerlerden oluşan fomasyonlardır. gölün kuzey batısındaki tepelerde vaktiyle işletilen mermer ocakları şimdi terkedilmiştir. evliya çelebinin mermere (mermercik) diye bahsettiği gölmarmara adı bu ocaklardan almıştır. gölmarmara’nın yanıbaşındaki bu tepeye ‘marmara dağı’ adı verilmiştir. marmara gölünün drenaj alanının 1780 kilometrekare olmasına karşılık kurak iklim koşullarının etkisi altındadır. gölmarmara yarı nemli ve park görünümlü kuru orman vejetasyonu (bitki örtüsü) olarak çıkmaktadır. marmara gölüne su toplama alanındaki yazın kuruyan küçük derelerden ve akpınar kaynaklarından su gelmektedir. kurak geçen yıllarda göl seviyesi düşerken, yağışlı geçen yıllarda yükselmektedir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 gölmarmara kaymakamlığı
Kırkağaç

kırkağaç, türkiye'nin ege bölgesi'nde bulunan manisa ilinin ilçelerinden biridir. manisa'nın küçük ilçelerinden biridir. nüfusu 38.000 civarındadır. kendi adıyla anılan ova ve yund dağı eteklerinde kurulmuştur.

tarihi
i̇lçe tarihine dair net bilgiler bulunmasa da çevrede yapılan kazılarda ilk yerleşimin antik yunan dönemindeki mysialılara dayandığı öngörülmektedir. beylikler döneminde karesi beyliği'ne bağlı olan ilçe daha sonra osmanlı himayesine girmiştir.

i̇lçe, cumhuriyet'in ilanından sonra gerçekleştirilen mübadele ile beraber yunanistan'dan gelen mübadiller şehre yerleştirilmiştir. özellikle midilli, drama'nın pravişte kazasının esirli, paliohor, dranova köyleri ile selanik avrethisar paprat muhacirleri kırkağaç'a iskan edilmiştir.

coğrafya 
kırkağaç, manisa’nın kuzey batısında,i̇zmir-bandırma demiryolu üzerindedir. manisa’ya  uzaklığı 79 km.’dir. denizden yüksekliği 100 m’dir. kuzeyinde savaştepe ilçesi, güneyinde ve doğusunda akhisar ilçesi, batısında soma ilçesi ve çamlıca dağı (1100m),kuzey doğusunda 650 m. yüksekliğinde musluk dağları ve siledik tepesi bulunur.

i̇klimi 
i̇lçe akdeniz ikliminin etkisi altındadır.genel olarak ılımandır.yazları sıcak ve kurak,kışları ılık ve yağışlı geçer.ova kısımlarında havalar kışın ılık,yazın sıcak geçer.dağlık kesimde kışlar biraz sert,karlı ve soğuk, yazlar daha serin gözlenmektedir..

i̇dari yapı

mahalleler
i̇lçeye bağlı 47 muhtarlık bulunmaktadır.

komutanlıklar
i̇lçede 6. jandarma komando eğitim alay komutanlığı bulunmaktadır.

sportif faaliyetler

futbol
i̇lçenin amatör lig'inde  mücadele eden acar i̇dman yurdu adında futbol takımı vardır.31

i̇zcilik
kırkağaç'ta gençlik ve spor bakanlığı´´na  bağlı bir izci tesisi bulunur. i̇zci ve sporcuların kullandığı bu tesis ilçede bulunan sarıkız mezarlığı yakınında bulunur.

ekonomi

tarım
i̇lçenin en önemli geçim kaynağı tarımdır. özellikle kavun, ilçenin en önemli tarım ürünüdür.
son yıllarda kırkağaç kavunu, karakurt ovasında daha kaliteli bir şekilde yetişmektedir.

turizm
kırkağaç'taki gezilip görülecek yapı ve alanlar şunlardır;
nakrasa
stratonikeia
khliara
yortan
kaya mezarları
tarihi çiftehanlar camii
kırık minaresi
sarı hoca camii
eski rum/ermeni evleri

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
kırkağaç kaymakamlığı 
kırkağaç belediyesi
Ömerli

ömerli, mardin ilinin bir ilçesidir.

ömerli, 1953 yılına kadar savur ilçesine maserti adıyla bağlı bulunan sırasıyla bir köy ve bucaktır. kayıtlara göre cumhuriyetin ilk yıllarında da bucak olduğu bilinmektedir. 1953 yılında bucak statüsü sona erdirilip ilçe yapılmış ve mardin iline bağlanmıştır.

i̇lçe merkezinde süryanilerden kalma mor cercis (gevergis) kilisesi bulunmaktadır, kilise restore edilip ibadete açılmıştır.

mardin merkeze 26 km uzaklıktadır.

i̇lçe susuz yetişen üzümleri ile ünlüdür ve bağ bozum şenliği yapılmaktadır.

nüfus

ayrıca bakınız 
 mardin ilindeki yerleşim yerleri listesi

kaynakça

dış bağlantılar 
 ömerli kaymakamlığı 
 mardin valiliği web sitesi
Savur

savur, mardin ilinin bir ilçesidir.
savur, kürtçe stewrê arapça "savr" olarak da kullanılan, boyun anlamına gelen süryanice "savro" sözcüğünden türemiştir., "şuara" adını almış daha sonra süryaniler tarafından "suara" adı verilmiştir.

tarihçe 
mezopotamya’ya hakim olan kavimler burayı da etkilemişlerdir. i̇lçenin tarihi hititler’e kadar uzanmaktadır.roma ve bizans i̇mparatorluğu hakimiyetinde, sasani ve melikşah dönemlerinde de yerleşim yeri olarak kullanılmıştır.  savur ilçesinin merkezi, kalesi, kaya evleri, eski ulu camii, romaniye ve mor yuhanın (dereiçi köyü) kiliseleri, türbeler ve başkavak köprüsü ile tarihî bir görünüme sahiptir.

coğrafya 

dağ yamacına kurulmuştur. il merkezine 47 km uzaklıktadır.

nüfus

ekonomi 
kavakçılık, tahıl ekimi, bağcılık, sebzecilik önemli gelir kaynaklarıdır. yer fıstığı ve kiraz yetiştiriciliği yapılmaktadır. yörenin tek şarap fabrikası atıl durumdadır.

ayrıca bakınız 
 mardin ilindeki yerleşim yerleri listesi

kaynakça

dış bağlantılar 

 yerelnet
  savur kaymakamlığı
Altınordu

altınordu, türkiye'nin ordu ilinin bir ilçesi. 92 mahallesi vardır.

tarihçe 
altınordu, 2013 yılında çıkarılan 6447 sayılı kanun ile ordu ilinde büyükşehir belediyesi kurulması ve ordu merkez ilçesinin kaldırılması sonucu ilçe oldu.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 t.c. altınordu kaymakamlığı 
 t.c. altınordu belediyesi
Çatalpınar

çatalpınar, ordu ilinin bir ilçesidir. fatsa'ya 20 kilometre, altınordu'ya 56 km uzaklıktadır. geçim kaynakları tarım ve hayvancılıktır. fındık yetiştirilir.burada fındık yetiştirilmeden önceki geçim kaynağı mısır idi.

etimoloji 
i̇lçenin ilk adı çatak'tır. bu isim 1900 'lü yıllarda buradan geçen yolcuların konakladığı bir han bulunurdu. ordu'nun aybastı  ve  fatsa ilçelerinden gelenler burada çatıştıkları için yerleşim yeri çatak  adını almıştır. çatak daha sonra belde olunca, ilçeyi bir çatal gibi arasına alan bolaman ve keş ırmaklarından esinlenerek yerleşim yerinin adı daha sonra çatalpınar olarak değiştirilmiştir.

nüfus

kaynakça
Çaybaşı

çaybaşı, ordu ilinin bir ilçesi ve bu ilçenin merkezidir.

tarihçe
bugün çaybaşı adını taşıyan yerleşmenin eski adı çilader'dir. nitekim 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde çilader (چیلادر) olarak geçer. bu sırada bi köy olan çilader, ordu vilayetinin ünye kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olan köyün nüfusu 586 kişiden oluşuyordu.

çilader, 1950 genel nüfus sayımında bir köy olarak tekkiraz bucağına bağlanmıştı. bu sırda ünye ilçesi, karakuş, tekkiraz ve merkez nahiyelerinden oluşuyordu. tekkiraz bucak merkezinin nüfusu 478 kişiden oluşurken, çilader köyünde 896 kişi yaşıyordu. beş yıl sonra yapılan genel nüfus sayımında "ciladere" olarak yazılmış olan çilader, aynı zamanda 20 köyü kapsayan bir nahiyeydi. tekkiraz nahiyesinin bazı köyleri çilader nahiyesine bağlanmıştı. bı sırada karakuş, akkuş adıyla kaza olduğu için ünye kazası çilader, tekkiraz ve merkez nahiyelerinden oluşuyordu. nahiye merkezi çilader'in nüfusu 946 kişiden oluşuyordu. çilader nahiyesinin toplam nüfus ise, 18.982 kişiyi kapsıyordu.

bucak merkezi çilader adı, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 1959 yılında kanunla çaybaşı olarak değiştirilmiştir. nitekim bucak merkezi, çaybaşı (çilâder) olarak kaydedilmişken, bucak olarak çilader adı korunmuştur.<ref>{{web kaynağı |url=https://www.sehirhafizasi.sakarya.edu.tr/wp-content/uploads/2018/05/1960-n%c3%bcfus-say%c3%acm%c3%ac.pdf |başlık=genel nüfus sayımı, ankara, 1963, s. 459. |erişimtarihi=28 nisan 2022 |arşiv-url=https://web.archive.org/web/20200218091504/https://www.sehirhafizasi.sakarya.edu.tr/wp-content/uploads/2018/05/1960-n%c3%bcfus-say%c3%acm%c3%ac.pdf |arşiv-tarihi=18 şubat 2020 |ölüurl=hayır }}</ref> 1965 genel nüfus sayımında ise, bucak çaybaşı, bucak merkezi de çaybaşı (cilader'') olarak yazılmıştır. çaybaşı, 20 ağustos 1971'de belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. 1975 yılında gelindiğinde bucak merkezi çaybaşı, belediyesi ve postanesi olan bir yerdi. nüfusu 2.305 kişiden oluşuyordu. çaybaşı bucağı sınırları içinde 28 köy bulunuyordu ve bu köylerin toplam nüfusu 34.240 kişiden oluşuyordu. çaybaşı bucağında nüfus açısından en büyük yerleşme yoğunoluk köyüydü ve köyde 3.586 kişi yaşıyordu.

çaybaşı, ünye ilçesine bağlı bucakken, 1990 yılında ilçe ve ilçe merkezi olmuştur. bu sırada çaybaşı ilçesi, akbaba, devecik, eğribel, göksü, i̇çeribükü, i̇lküvez, kapılı, köklük ve kurudere olmak üzere dokuz köyü kapsıyordu. i̇lçe merkezinin nüfusu 6.526 kişi, ilçeninki de 15.195 kişiden oluşuyordu.

coğrafya
çilader kasabası, ordu il merkezine ?  km uzaklıktadır. çilader ilçesinin kuzey ve doğusunda ünye ilçesi, batısında i̇kizce, güneyinde akkuş ilçe sınırları bulunur. yüzölçümü 165 km²'dir. i̇lçe merkezi, akçay ve cüri ırmakları arasında yükselen arazi üzerinde kuruludur.  yörede güneye doğru yükselen arazide görünüşe yassı topoğrafya şekilleri hakimdir.

nüfus 
i̇lçe, 26 mahalleden oluşmaktadır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 çaybaşı belediyesi resmi sitesi
Gülyalı

gülyalı, ordu ilinin bir ilçesidir.

eski adı abulhayr'dır. 1987 yılında ilçe haline geldikten sonra gülyalı adını almıştır. ordu ilinden giresun istikametinde 8. km'dedir. halkın çoğunluğunu türkmen/çepniler oluşturur. geçim kaynağı ağırlıklı olarak fındık üretimidir. tarım alanında fındık üretiminin yanı sıra kivi ve ceviz üretimleri de yapılmaktadır. hayvancılık alanında ise süt ve besi hayvancılığıyla birlikte arıcılık yani kestane balı üretimi yapılmaktadır. son yıllarda ilçeye yapılan yatırımlar ve mavi bayrak projesinin de katkısıyla turizm yatırımları ön plana çıkmaktadır. gülyalı  ordu ilinin mavi bayraklı plajlarına, sahillerine sahip deniz kenarı ilçelerinden biridir.

i̇lçeye uzun yıllar yapılması planlanan türkiye'de ve avrupa'da ilk, dünya'da ise üçüncü olan denizin üzerine yapılmış ordu-giresun havalimanı 2015 yılında tamamlanmış ve uçuşlar yapılmaya başlanmıştır.

nüfus

kaynakça
Gürgentepe

gürgentepe, ordu ilinin bir ilçesidir. 4 temmuz 1987 tarihinde ilçe olmuştur. 7 ağustos 1955 tarihinde akmescit ve ağızlar köylerinin birleşmesiyle gölköy ilçesine bağlı bir belde olarak belediye birimleri kurulmuştur. yaz aylarında okulların tatil olması ve  fındık zamanı geldiğinde nüfusu genellikle artmaktadır.  ordu şehir merkezine 1 saat; tokat'a ise 4 saat uzaklıktadır.

nüfus

i̇dari yapısı 
ordu ilinin büyükşehir olması ile beldeleri ve köyleri mahalle statüsüne geçmiştir.

i̇lçe merkezine bağlı mahalleler döşek, ağızlar, akmescit, akoren, akyurt, muratçık, okçabel, göller, cumhuriyet;

belde olup, ordu ilinin büyükşehir olması dolayısıyla mahalle statüsüne geçenler işıktepe ve eskiköy. 

köy olup mahalle statüsüne geçenler bahtiyarlar, alaseher, tuzla, şirinköy, hasancık, gültepe, gülbelen, tikenlice, tepeköy  olmuştur. en büyük mahallesi işıktepe mahallesidir.  

alaseher, bahtiyarlar, tikenlice, gülbelen, gültepe, hasancıkpınarı, şirinköy, tepeköy, tuzla, eskiköy, işıktepe, ağızlar, akmescit, akören, akyurt, döşek, göller, muratçık, okçabel, cumhuriyet, yurtseven, çatalağaç, kirazgüneyi mahallelerinden oluşmaktadır. 

ortalama nüfusu 3.500' dür. kuzeyinde çamaş, doğusunda ulubey, güneyinde gölköy, kuzey batısında çatalpınar, güney batısına kabataş ilçeleri vardır.

kaynakça
Kabadüz

kabadüz, ordu ilinin bir ilçesidir.

ordu ilinden akan melet irmağının hemen doğusunda kurulmuş doğu karadeniz bölümünde kalan ilçeye 19 mahalle bağlıdır. kabadüz, 1870'te nahiye olmuştur. 31 aralık 1987 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüşmüştür. 1990 yılında ise ilçe olmuştur. i̇lçe ordunun 21 km güneyinde 600 rakımlı bir sırt üzerine kuruludur. halkının önemli bir bölümünü horasan türkmenleri oluşturur. i̇lçeye bağlı yüksek yaylalar ve bu yaylalardaki meralar, otlaklar hayvancılığın gelişmesine katkıda bulunmaktadır. i̇lçede seracılık, ceviz, çay ve kivi yetiştiriciliği de gelişmektedir. çambaşı yaylasının turizm merkezi ilan edilmesiyle yörede yayla turizmi hızla gelişmektedir.

nüfus 
i̇lçeye bağlı 19 mahalleden oluşmaktadır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 kabadüz kaymakamlığı resmi sitesi 
 kabadüz i̇lçe müftülüğü resmi sitesi
Kumru, Ordu

kumru, ordu ilinin bir ilçesidir. doğusunda korgan, batısında akkuş, kuzeyinde fatsa, kuzeybatısında ünye ve güneyinde niksar ilçeleri bulunmaktadır.

i̇lçe, 40 mahalleden oluşmaktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 kumru kaymakamlığı
 kumru belediyesi
Hasanbeyli

hasanbeyli, osmaniye ilinin en az nüfuslu ilçesi.

nüfus 
i̇lçe; 6 köy ve 4 mahalleden oluşmaktadır. mhp genel başkanı dr. devlet bahçeli'nin eski köyü olan hasanbeyli ilçesinde 1 genel lise ile 2 i̇lköğretim okulu mevcuttur. denizden 800 metre yükseklikte olan ilçe yazları osmaniye'nin yaylalarından biri durumundadır. ayrıca yazları 5000 kadar nüfusa ulaşan almanpınarı adlı bir yaylası da olan hasanbeyli, bölgenin en güzel kiraz ve domateslerinin de yetiştiği bölge olarak tanınıyor.

kaynakça
Sumbas

sumbas, osmaniye ilinin bir ilçesidir. sumbas belediyesi, 11 aralık 1991'de kadirli ilçesine bağlıyken karaömerli ve düğenli köylerinin birleştirilerek "sumbas" adı altında belediye teşkilatı kurulması sonucu ortaya çıkmıştır. 24 ekim 1996 tarihinde 4200 sayılı kanunla osmaniye'nin il yapılmasıyla da sumbas beldesi ilçe statüsünü almıştır.

portakal bahçeleri, pamuk tarlaları, kanallardan akan soğuk suları,incir ağaçları, yol boyunca sıralanan kaktüs ağaçları ile bir ilçeden çok köy görünümündedir. halkın geçimini hayvancılık ve tarım sağlıyor. bu amaçla mehmetli beldesinde kurulan barajdan sulama amaçlı faydalanılmaktadır.

nüfus 
i̇lçe; mehmetli adlı 1 belde, 13 köy ve 2 mahalleden oluşmaktadır.

eğitim 
i̇lçede; 2 lise ile ikisi merkezde olmak üzere ilköğretim okulu vardır.

kaynakça
Toprakkale

toprakkale, osmaniye ilinin bir ilçesidir.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 toprakkale kasabası'nın kuruluş ve gelişim , atatürk üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü dergisi, eylül 2017 21(3):1139-1165
Ardeşen

ardeşen (lazca: art̆aşeni / არტაშენი), rize'nin il merkezine 45 km mesafede bir ilçesidir. 743 km² yüz ölçümüne sahip ilçe, 1 belde, 42 köy ve yedisi tunca beldesi'ne bağlı 28 mahalleden oluşmaktadır. doğusunda fındıklı, batısında pazar, güneyinde altıparmak dağları ve kuzeyinde karadeniz ile çevrilmiş olup, kıyı uzunluğu 10 km'dir.

genel olarak ılıman, dört mevsim yağışlı bir iklime sahip olan ilçenin ortalama sıcaklığı 15 derece civarındadır. i̇ç kısımlarına gidildikçe iklimi biraz daha sertleşmektedir.

ardeşen'in sarp ve engebeli arazisinin neredeyse dörtte biri ormanlık alandır. %10 civarındaki tarıma elverişli arazisinde yetiştirilen başlıca tarım ürünü çaydır. çay dışında yetişen fındık, kivi, mısır gibi ürünler çoğunlukla ilçe içerisinde tüketilmektedir. i̇lçede yapılan hayvancılığın da bu faaliyetle uğraşan ailelerin ihtiyacına yönelik olduğu söylenebilir.

i̇lçede süregelen silah üretimini yasal bir çerçeveye oturtmak amacıyla 1993 yılında kurulan asi̇lsan, türkiye'nin ilk özel silah fabrikası olma özelliği taşımaktadır.

en büyük akarsuyu olan fırtına deresi'nde, elverişli pek çok parkur bulunduğundan rafting yapılabilmektedir. tabrika yaylası'nın da içinde olduğu çok sayıda yaylası bulunmaktadır.

tarih 
ardeşen yerleşiminden ilk kez 1846 tarihli bir belgede "ardaşen" () olarak bahsedilmiştir. ardeşen 1916 ve 1918 yılları arasında ruslar tarafından yönetilmiştir. daha önce pazar'a bağlı olan ardeşen 1 mart 1953'te ilçe olmuştur. 
ardeşen'de tarihi eser olarak cami, kilise, kemer köprü ve ev örnekleri bulunmaktadır. ayrıca seslikaya köyü'nde bulunan hasan dede (efendi) türbesi de (1890) önemli tarihi eserlerdendir.

nüfus 

adrese dayalı nüfus kayıt sistemi'nin 2019 verilerine göre ilçe merkez nüfusu bakımından rize'nin, merkez ve çayeli ilçesinin ardından 3. en kalabalık ilçesidir. i̇lçede yaşayan etnik gruplardan bahsederken ilçe nüfusunun çoğunluğunu oluşturan lazların dışında hemşinlilerden de bahsetmek gerekir.

i̇klim 
ardeşen'de okyanusal iklim (köppen: cfb) görülmektedir.

eğitim ve sağlık 
i̇lçede milli eğitim bakanlığı'na bağlı 1 halk eğitim merkezi, 1 öğretmen evi ve akşam sanat okulu, 1 mesleki ve teknik eğitim merkezi, 2 anaokulu, 10 ilkokul, 7 ortaokul, 8 lise bulunmaktadır. ayrıca recep tayyip erdoğan üniversitesi'nin turizm fakültesi'yle meslek yüksekokulu'nun bulunduğu bir yerleşkesi bulunmaktadır.

özel sağlık merkezleri dışında üç adet aile sağlığı merkezi bulunan ilçede vatandaşlar, ardeşen ve pazar'da bulunan devlet hastanelerinin birleştirilmesiyle 2011 yılında hizmete giren kaçkar devlet hastanesi'nden de sağlık hizmeti almaktadır.

politika

yerel seçimler

kaynakça

dış bağlantılar 
 ardeşen kaymakamlığı
 ardeşen belediyesi
 ardeşen şehir portalı
Derepazarı

derepazarı, rize ilinin bir ilçesidir.

tarihçe 
i̇lçenin adı, 1583 yılı kayıtlarında filandoz, 1902 yılı kayıtlarında ise filyandos olarak geçmektedir olarak geçmektedir.1949 yılında bucak statüsü alan derepazarı, 13 mart 1954'te sarıyâr, tersane, lazkoz ve eriklimanı köyleri ile birleşerek belediye statüsü aldı ve beldeye dönüştü. derepazarı, 20.05.1990 tarih ve 20523 sayılı resmi gazetede yayımlanan kanun ile ilçe statüsüne kavuştu.

coğrafya 
rize'nin trabzon tarafında ana sahil yolu üzerinde bulunur. rize il merkezine 10 km uzaklıktadır.

ekonomi 

i̇lçe ekonomisi genellikle çay üretimine ve çay fabrikasında çalışan işçilerin mevsimlik işine bağlıdır. özellikle yaz aylarında çay fabrikalarının mevsimlik çalışmaya başlamasından sonra ekonomide bir canlılık dikkat çeker. rize’nin çok yakın ve ulaşımının ekonomik olmasından dolayı halkın birçoğu ihtiyaçlarını vilayetten karşıladığından, ticaret olması gerektiği noktadan çok geride kalmıştır. i̇lçede sanayi ağaç ürünlerine daha baskındır.

derepazarında devletin himayesinde olan 2 çay-kur çay fabrikasının yanında, 4 tane de özel sektör çay fabrikası bulunmaktadır. derepazarı küçük bir ilçe olmasına rağmen 6 adet çay fabrikasından ve çay üretiminden dolayı özellikle yaz aylarında ekonomik hayat canlanmaktadır. dolayısıyla çay sanayi i̇lçe ekonomisinin can damarı durumundadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 derepazarı belediyesi 
 rize valiliği
 rize belediyesi
İyidere

i̇yidere, rize ilinin bir ilçesidir.

genel 
coğrafi yapının yarattığı koşullar dolayısıyla köy ve kasaba arasında bir profile sahiptir. genel iş kaynakları, tarım, hayvancılık, balıkçılık ve çay tarımıdır. çay tarımında genellikle kadınlar çalışırken, erkekler de bölge sayısı yaklaşık 15'i bulan çay fabrikalarında çalışmaktadır. ayrıca ilçenin sahilde bulunması balıkçılık yapılmasına da olanak vermiştir.

i̇yidere nüfusunu etnik köken bakımından başta türkler ve laz kökenli aileler oluşturmaktadır.

coğrafya 
i̇yidere yeşilliklerin sonsuz olduğu bir yer gibidir. yaklaşık yüzölçümüm 25 kilometre karedir. trabzon sınırına çok yakındır. rize iline mesafesi 14 km'dir. doğusunda yine rize ilinin derepazarı ilçesi batısında ise trabzon ilinin of ilçesi bulunmaktadır. güneyinde rize'nin kalkandere ilçesi kuzeyinde ise karadeniz sahili vardır. doğu ve güneye gidildikçe rakım yükselir. kıyıda iklim iç bölgelerine göre daha ılımandır. ortalama sıcaklık 14 derece, ortalama yıllık yağış miktarı ise metrekareye 230 kilogramdır.her ne kadar yağış miktarı türkiye ortalamasına göre fazla olsa da özellikle sahilleri oldukça ilgi çekicidir.turistlerin sıklıkla ziyaret ettiği metropol i̇lçe i̇yidere, plajlarıyla namını birkaç sene sonra tüm türkiye'de duyuracağına kesin gözüyle bakılıyor.ayrıca son yapılan ölçümlerde deniz suyunun son derece temiz olduğununda altı çiziliyor.

tarih 
mö 700'lü yıllarda miyetoslularca kurulmuş zamanla sırasıyla roma, bizans ve trabzon i̇mparatorluğu egemenliği altında kalmıştır. fatih sultan mehmet tarafından 1461 yılında osmanlı topraklarına katılmıştır. eski adı [aspet] olarak bilinmektedir. aspet ismi eski yunanca "t'aspeta (evler)" kelimesinden geldiği sanılmaktadır. i̇yidere ismi ise ilçenin içinden geçmekte olan eski adı yunanca "kalapotamos" çayının türkçeye tercüme edilmesi ile bugüne gelmiştir. osmanlı dönemindeyken nahiye durumunda olan ilçe, cumhuriyetin ilanından sonra bucak durumuna gelmiştir.

nüfus 
{{türkiye ilçe nüfus/rize/i̇yidere}60000

mahalle 
i̇lçe de 8 mahalle bulunmaktadır:
 sarayköy (çiklenar)
 yalıköy (liparit/kutsili)
 üstüpilar 
 fethiye (aspet)
 yapraklar (gutoz/gumislar)
 fıçıtaşı (petroz/samsoz)
 çanakçeşme (kayluklar)
 hazar (masi)

kaynakça

dış bağlantılar 
 i̇yidere belediyesi
Karapürçek

karapürçek, sakarya ilinin bir ilçesidir.

tarihçe 
karapürçek, sakarya'nin en eski nahiyesidir. kuruluş tarihi belli olmamakla birlikte bizanslılar zamanında büyük yerleşme yerlerinden birisi olduğu kabul edilmektedir. i̇lçenin i̇lkçağ tarihi ile ilgili yeterli ve kesin bilgi bulunmamaktadır. bununla birlikte sakarya ili ile aynı tarihe sahip olduğu anılmaktadır. buna göre; mö 3. yüzyılda başlayan bithynia krallığının egemenliği mö 1. yüzyıldaki roma yönetimine kadar sürmüştür. bizanslıların optimation theması’nın sınırları içerisindeki sakarya bölgesi zaman zaman arap istilalarına uğramıştır. 11. yüzyılın sonlarında selçuklulardan artuk bey’in buradaki bizanslıları yenmesi ile yöre selçukluların eline geçmişse de 1072’de yeniden bizanslılar yöreye hakim olmuşlardır. bunun ardından 1097’de haçlıların, danişmendlilerin, anadolu selçuklularının ve i̇znik’te merkezi kurulan nicaia i̇mparatorluğunun yönetimine girmiştir. konuralp ve akçakoca tarafından 1324’te osmanlı topraklarına katılmıştır.

rivayetlere göre bizanslılar zamanında karabıçaklı adında üç kardeşin doğuda küçücek, kuzeyde küçükkarapürçek ve güneyde büyükkarapürçek köylerini paylaşarak yerleştikleri. o zaman ilçemizin adının büyük karapürçek olarak geçtiği ilçemizin adının, zaman içerisinde "pürçek" manasında büyükkarapürçek olarak yaygınlaşarak günümüzde karapürçek ismini almıştır.

bölgede 1967 yılında meydana gelen depremde osmanlılardan kalan tarihi yapılar yıkılmış ve tahrip olmuştur. 1967-1968 yıllarında i̇mar ve i̇skan bakanlığı tarafından planlı ve projeli olarak yeni yapılar yapılmıştır.

coğrafya 
marmara bölgesi’nde, sakarya i̇line bağlı bir ilçe olan karapürçek, doğusunda akyazı ilçesi, batısında erenler, güneybatısında geyve ilçe sınırları ile çevrilidir. sakarya’nın güneydoğusunda yer alan ilçe toprakları engebeli bir arazi yapısına sahip olup güney kısmı ovadan oluşmaktadır. deniz seviyesinden yüksekliği 84 m'dir.

i̇lçenin e-5 karayolu ve tem otoyoluna bağlantısı vardır. sakarya merkeze 23, akyazı 10, tem oto yolu girişine 11 km'dir.

i̇klim 
i̇lçe marmara ve karadeniz iklimi özelliklerini taşır. kışlar bol yağışlı ve az soğuk, yazlar ise sıcak geçer. i̇lçe doğal bitki örtüsü bakımından oldukça zengindir. i̇lçe topraklarının %65’i ormanlarla kaplıdır. bu ormanlarda gürgen, meşe, kayın, kızılçam ve karaçam ağaçları bulunmaktadır.

nüfus 
i̇lçenin yerli halkı türkmen (bazılarına göre manav) adı verilen halktan oluşmakta iken, çeşitli göç hareketleri sonucunda kafkasya, karadeniz, kuzey irak ve balkanlar'dan vatandaşlarımız gelerek yerleşmişlerdir.

ekonomi 
i̇lçe ekonomisi genellikle tarıma dayalı olup hayvancılık da yapılmaktadır. i̇lçe topraklarının güneyi ovalık olup, her türlü tarıma elverişlidir. yetiştirilen tarımsal ürünlerin başında fındık gelmektedir. bunun yanı sıra arpa, buğday, fasulye, mısır, patates, çeşitli sebze ve meyve yetiştirilir. hayvancılıkta büyükbaş hayvan besiciliğinin yanında arıcılık ve ipekböcekçiliği de yapılmaktadır. ayrıca kümes hayvancılığı da ilçe ekonomisinde önemli yer tutmaktadır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerelnet
Pamukova

pamukova, sakarya iline bağlı ilçedir.

marmara bölgesi'nin doğusunda, sakarya ilinin güneyinde yer alır. doğusunda geyve, batısında kocaeli, kuzeyinde sapanca ve merkez ilçe adapazarı, güneyinde ise bilecik iline bağlı osmaneli ve gölpazarı ilçeleri vardır.

i̇lçe nüfusunun tamamına yakınını manavlar ve balkan göçmenleri oluşturur. köylerde yörükler ile karabağ ve kars'tan göç eden ahıska türklerinin yaşadığı da görülür.

coğrafya 
pamukova ovası; doğu-batı doğrultusunda uzanır. d-b uzunluğu 28 km, k-g uzunluğu 6 km'dir. alanı 170 km²'dir. ova güneyden taraklı-karagöl platosu, kuzeyden samanlı dağları ile çevrilidir. denizden ortalama 80 m yüksekte olan ovanın ortasından sakarya nehri geçer. karasu-antalya arasında uzanan d 650 karayolu ovadan geçer.

tarihçe 

pamukova çevresinde tarih öncesi çağlara ait höyükler bulunmaktadır. bunlar yörenin neolitik ve kalkolitik çağlardan itibaren yerleşim gördüğüne işaret etmektedir. mö 4. yüzyılda bithynia yönetiminde ve burasının tataion (totaion) ismi ile tanınmıştır. bizanslıların optimation theması’nın sınırları içerisindeki sakarya bölgesi zaman zaman arap istilalarına uğramıştır. 11. yüzyılın sonlarında selçuklulardan artuk bey’in buradaki bizanslıları yenmesi ile yöre selçukluların eline geçmişse de 1072’de yeniden bizanslılar yöreye hakim olmuşlardır. bunun ardından 1097’de haçlıların, danişmendlilerin, anadolu selçuklularının ve i̇znik’te merkezi kurulan nicaia i̇mparatorluğunun yönetimine girmiştir. osman gazi zamanında 1312’te osmanlı topraklarına katılmıştır.osmanlı döneminde, akhisar ismiyle tanınan pamukova kocaeli’ne bağlı ilçe iken 1874’te geyve ilçesine bağlı bir bucak hâline getirilmiştir. 1946 yılında belediye teşkilatı kurulmuş, 1987 yılında da sakarya’ya bağlı ilçe konumuna getirilmiştir. 20 temmuz 2004'de bölgede pamukova tren kazası yaşanmıştır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 

 pamukova kaymakamligi resmi web sitesi 
 pamukova belediyesi resmi web sitesi
Asarcık

asarcık (), samsun ilinin bir ilçesidir. 1987 yılına kadar kavak ilçesine bağlı olup, nüfusunun az olmasına rağmen merkeze uzaklığı sebebiyle ilçe statüsüne girmiştir. i̇lçe merkezinin nüfusu 2012 sayımına göre 2.435'tir. i̇lçenin tümü 2020 sayımına göre 16.706 nüfusludur.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerel net
Ladik

ladik, samsun ilinin bir ilçesi ve bu ilçenin idari merkezidir. ladik merkezinde kahvehaneleri ve dükkânların çevrelediği bir merkez bulunmaktadır. kaymakamlık binası 1943 yılında yaşanan depremle yerle bir olmuştur. o zamandan bu zamana kadar eserler hâlâ dikkat çekmektedir.

tarih 
ladik ilçesinin tarihi en az ilçenin kendisi kadar dikkat çekicidir. ladik’in bir yerleşim yeri olması i̇lkçağlara kadar dayanmaktadır. yani samsun’un ladik ilçesi m.ö. 2000-3000lere kadar öncesi bir tarihe sahiptir. hititlerle ilgili yapılan araştırmalara bakılınca samsun çevresi ve ladik ilçesinin olduğu kısımlarda hakimiyet sürdükleri görülmektedir.

amasya hükümdarı vi. büyük midridates'in 'laodikiye' adlı hanımı tarafından m.ö. 131 yılında kurulduğundan buraya 'laodikiye' denildiği zaman içerisinde ise ladik olarak değişmiştir. osmanlı devleti öncesinde doğu roma ve batı roma olarak ayrıldığı zaman ladik doğu roma’da yer almıştır.

amasya iline bağlı olan ladik ilçesi 1925 yılında ise samsun'a bağlanmıştır. ladik tarihi araştırmalardan da çok bilgi edinilmiştir.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar
 ladik kaymakamlığı 
 ladik belediyesi 

 
türkiye'deki kış sporları merkezleri
Tekkeköy

tekkeköy, samsun-ordu karayolunun 13. km'sinden 1 km güneyinde yer alan samsun'un merkez ilçesidir. en yüksek yeri karatuzla mevkiinde 985 metre yüksekliğiyle ay dağı'dır.

i̇lçede yerleşim insanlık tarihi kadar eskidir. bugünkü tekkeköy tarihi süreç için içerisinde mağara yerleşimleri sahasından kuzeye doğru yayılmış şirin bir karadeniz ilçesidir. bölgedeki mağaraların birinde yapılan kazılar neticesinde üstte hitit, altta bakır çağı dönemlerine ait kültür kalıntıları ortaya çıkarılmıştır. köy mezarlarında ölülerin yanında tunç ve bakırdan yapılmış eşyalar ile taştan yapılmış ok uçlarının bulunması ise ilçenin o tarihte ileri bir tekniğe sahip olduğunu göstermektedir. önceleri denizin mağaralar bölgesine kadar daha sonra denizin, alüvyonlarla dolması nedeniyle ilçenin kıyıdan 4 km uzakta kaldığı tahmin edilmektedir.

i̇lçe mö 3. yüzyıl ortalarında pontus devleti sınırları içerisinde girmiş, daha sonra ise sırasıyla bizans ve anadolu selçuklu devleti'nin eline geçmiştir. yıldırım beyazıt tarafından da samsun ili ile birlikte osmanlı egemenliğine girmiştir. i̇lçenin adı tahminen 1250-1330 yılları ortasında yaşamış olan şeyh zeynüddin’in burada kurduğu “tekke” ve bu çevre oluşturduğu çiftlikten sonra bir kasaba haline gelmiş, bu nedenle de tekkeköy adını almıştır. 09.08.1988 tarihinde de ilçe olmuştur.

i̇lçede yer alan ve şimdiye kadar yapılan arkeolojik kazı ve bulgularda arkeolojik tanımlama literatürene de girmiş olan tekkeköy mağaraları türkiye’de antalya karain mağarası, marmara yarımburgaz adası mağarası’ndan sonra en eski yerleşim yeridir. mö 15.000 ile mö 60.000 yılları arasına tarihlendirilen katmana sahip olduğu tespit edilen tekkeköy mağaraları karadeniz bölgesinde bulunan en eski insan yerleşkesidir.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerelnet