mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Akondroplazi

akondroplazi, fgfr3 genindeki bozukluklardan kaynaklanan kalıtsal bir cücelik tipidir. gövde normal büyüklükteyken kol ve bacaklar anormal derecede kısa ve baş normalden büyüktür.

prof. dr. gavriil abramovich ilizarov tarafından bulunmuş yöntem ile kemikler uzatılabildiği için günümüzde tedavisi mümkündür.

otozomal dominat geçişli, değişik derecelerde olmakla birlikte, tüm kemiklerde endokondral kemikleşme bozukluğu görülen kalıtsal bir hastalıktır. yeni doğanda orantısız cücelik vardır. gövdenin normal görünümüne rağmen, ekstremiteler (kol ve bacaklar) oldukça kısa, baş ise büyüktür. el ve ayakları künt yapıda olan bu kişiler yavaş yürüdüklerinde salınımlarıyla, hızlı yürüdüklerinde ise sekmeleri ile dikkat çekerler. normal endokondral kemikleşmede yetersizlik vardır. membranöz kemikleşmede sorun olmadığı için kafaları vücutlarına göre büyüktür. uzun kemikler endokondral kemikleşme ile (kıkırdak taslağın kalsifiye olmasıyla); yassı kemikler ise membranöz kemikleşme ile (kıkırdak aşaması olmadan, doğrudan osteoide kalsiyum çökmesi ile) büyürler.

kaynakça 

konjenital bozukluklar
büyüme bozuklukları
Akromegali

akromegali (yunanca akros "yüksek" ve megalos "büyük") beyin tabanında bulunan hipofiz bezinin ön lobundan (adenohipofiz) çok fazla miktarda büyüme hormonu (growth hormone, gh) salgılanması nedeniyle oluşan hastalıktır. büyüme tamamlanmadan, kemiklerin uzaması sona ermeden erken çağlarda baş gösterirse gigantizm adı verilen dev görünüm oluşur. bozukluk büyüme çağının bitiminden sonra baş gösterirse, kemiklerdeki büyüme plaklarının kapanması nedeni ile sadece el ve ayakların genişlemesi, çene ve burnun büyümesi ve sesin kalınlaştığı görülür.

gece uyurken horlama ile aşırı terleme olmaktadır. kaslarda hissedilebilir halsizlik görülmektedir. erken teşhis ve tedavi edilmez ise ileriki dönemlerinde iç organlarda anormal bir büyüme gerçekleştirir. igf-1 (insulin-like growth factor) yüksekliği pankreas düzenini bozabileceği için şeker hastalığına yakalanma riski yüksektir. kabızlık daha gençlik dönemlerinde sıkça yaşanan belirgin olarak yaşanmaktadır.

saç tellerinde kalınlaşma belirtileri görülmektedir. kafa tasının arka kısmında aşırı şekilde kendini gösteren dışa doğru genişleme kendini göstermektedir.

akromegali hastalığı tedavi edilmezse hastalarda diabetes mellitus, yüksek tansiyon, kalp kası tutulması sonucu kalp yetmezliği görülür. akromegali hastalığının %90 ı hipofiz bezindeki tümörden kaynaklanır. bu tümör optik sinire baskı yaptığı için görmede darlık bitemporal hemianopsia olur. ayrıca bu tümör beynin sağlıklı kısımlarına baskı yaptığı için baş ağrısı görülür. erkek ve kadınlarda eşit oranda görülür. büyüme hormonu yükselmeye başladığı andan itibaren yaklaşık olarak üç yıl sonra vücut değişiklikleri başlar. ilk belirtileri ise yüzüklerin dar gelmesi ayakkabı numarasını artması ile fark edilebilir. hastalığın yıllık görülme yüzdesi prevalans 1 milyonda 4, tüm zamanlarda görülme sıklığı ise insidans 1 milyonda 60-70'tir. ölüm riskini 2-4 kat arttırır.

tedavi 
birinci seçenek cerrahi tedavidir. 2 türlü cerrahi uygulanabilir. transkranial yöntemde alın kemiğinden hipofiz bezine ulaşılarak tümor çıkartılır. günümüzde tercih edilen cerrahi yöntem transsfenoidal yoldur. ağız tavanından hipofiz bezine ulaşılır. i̇kinci tedavi yöntemi ilaç tedavisidir. somatostatin analogları octeroid ve lanreotid kullanılmaktadır. ayrıca radyoterapi bir diğer tedavi seçeneğidir. tedavide gh ve igf-1 düzeylerinin normale dönmesi, tümörün beyine baskısının giderilmesi ve klinik semptomların kaybolması hedeflenir.

dış bağlantılar 
 endocrine and metabolic diseases information service
 acromegalyanswerswebinar.com a webinar series
 acromegaly.org a satellite site of the pituitary network association 
 acromegaly and gigantism (a very comprehensive article)
 acromegaly and gigantism (image of a patient with macroglossia - enlargement of the tongue)
Anoreksi

anoreksi, kelime olarak iştahsızlık anlamına gelmektedir. fizyolojik veya psikolojik nedenlere bağlı,
kısa dönemli ya da uzun dönemli kronik olabilir. kronik formlarından anoreksia nervoza ve bulimiya nervoza ağır seyirli olabilir ve öldürücü sonuçlar doğurabilir.

belirtiler 
 kilo kaybetmek için uğraş
 yaş ve boya uyumsuz kilo
 kilo almaktan korkup, yemek yememek
 3-4 ay üst üste regl olmama (kadınlarda)
 halsizlik, nefes darlığı, konsantrasyon bozuklukları
 cilt kuruluğu

i̇lerleyen dönemlerde ise;
 kemiklerde zayıflama ve çabuk kırılma
 büyümede gerilik
 kalp ritminde düzensizlik
 vücut sıcaklığının düşmesi gibi belirtiler gözlenir.

yeme bozuklukları
sindirim sistemi hastalıkları
fizyolojik hastalıklar
psikolojik hastalıklar
Antiseptik

antiseptikler (yunanca: αντί, karşı(tı), ve σηπτικός, çürüten) enfeksiyon, septisemi veya çürümeyi önlemek amacıyla canlı dokuya uygulanan mikrop karşıtı (antimikrobiyal) maddelerdir. vücuttaki mikroorganizmaları öldüren antibiyotikler ile canlı olmayan nesnelerde bulunan mikroorganizmaları öldürmekte kullanılan dezenfektanlarla karıştırılmamalıdırlar. bazı antiseptikler gerçekten mikrop öldürücüyken, yani mikropları öldürebilirken (bakteriyosidal), diğerleri bakteriyostatiktir ve sadece mikropların gelişimini önler veya baskılar. antibakteriyeller sadece bakterilere karşı kullanılabilen antiseptiklerdir.

tarihçe ve cerrahide kullanımı 
john lister'in antiseptic principle of the practice of surgery isimli makalesinin 1867'de yayınlanmasıyla antiseptik cerrahi metotlarının geniş çaplı kullanımına başlandı. makalesinde var olan herhangi bir mikrobun öldürüldüğü hususunda emin olabilmek için karbolik asitin (fenol) kullanımı savunmuştur. bununla birlikte benzeri fikirler daha önce de farklı uzmanlar tarafından, eskiden beri, ortaya atılmıştı; antik yunanistan'da galen ve hipokrat gibi. hatta mö 2150 yılından kalma bir sümer kil tabletinde benzeri tekniklerin savunulduğuna rastlanılmıştır.

yine de her antiseptik yararlı olmakla birlikte, yaralanmış yüzeye çok veya az oranda toksik ve rahatsız edici özelliktedir. bu sebeple bugün cerrahide antiseptik metot yerine aseptik metot kullanılmaktadır ki bu -aseptik- metot hâli hazırda bulunan bakterilerin öldürülmesine değil, bakterilerin istilasına karşı koru(n)maya dayanır.

bazı yaygın antiseptikler 
 alkoller: en sık kullanılan etanol (%60-90), 1-propanol (%60-70) ve 2-propanol/isopropanol (%70-80) veya bunların karışımlarıdır. bunlara cerrahi alkoller de denir. 
 dördüncül amonyum tuzları: benzalkonyum klorür, setil trimetilamonyum bromit, setilpridinyum klorür gibi kimyasalların da dahil olduğu grup. aniyonik yüzey aktif madde, örneğin sabun, bunların antimikrobiyal etkinliklerini engeller.
 klorheksidin glukonat: deri için antiseptik olarak kullanılır. ayrıca dişeti enflamasyonlarında da kullanılır. mikrop öldürücü etkisi yavaş fakat kalıcıdır. katyonik yüzey aktif maddelerdendir.
 hidrojen peroksit: sıklıkla yaraları temizlemekte kullanılsa da artık kullanılmaması tavsiye edilmektedir zira güçlü oksidasyon yara izi oluşmasına neden olur, iyileşme süresini de uzatır. 
 fenol: güçlü karışımlarda mikrop öldürücü, daha zayıflardaysa engelleyicidir (inhibitör). ameliyat öncesi el temizliğinde kullanılır. 
 i̇yot: genellikle alkolik (alkollü) bir karışım içinde kullanılır. küçük yaraları dezenfekte etmek için kullanılması, yara izi oluşumuna neden oluşu ve iyileşme süresini uzatması sebebiyle, artık tavsiye edilmemektedir.
 merkürokrom: barındırdığı cıva nedeniyle fda (amerikan gıda ve i̇laç dairesi) tarafından güvenli ve etkili onaylanmamaktadır. 
 sodyum hipoklorit

kaynakça ve notlar

dış bağlantılar 
 nakipoğlu, yaşar; gürler, bülent. "çeşitli dezenfektan ve antiseptik maddelerin antibakteriyal etkinliğinin araştırılması". ankem derg 2004;18(4):220-223. 
 öztürk, recep. "antiseptik ve dezenfektan maddelere karşı direnç sorunu".
 "antiseptik ve dezenfektanlar".
Antistreptolizin O

"antistreptolizin o" (aso) için kullanılan kısaltma.

streptolizin, "hemolitik streptokok" adı verilen bakterilerin salgıladığı toksinin adıdır. bu toksinin varlığını tespit için yapılan tetkike de kısaca aso adı verilir. aso, romatizma gibi bazı hemolitik streptokok enfeksiyonlarında yükselir bu açıdan teşhis te aso değerleri önem taşır. aso'nun kandaki en yüksek normal değeri 200 todd ünitesidir.

aso seviyesi yetişkin kişide 250 todd dur çocukta ise 333 todd dur (romatik fever). romatizmal ateşte, kandaki aso seviyesi yükselir, srp seviyesinde düşme gözlemlenir.

aso’nun 300’ün üstüne çıkması, hastanın streptokok adı verilen bakteri ile karşılaştığını gösterir. oysa a grubu bir streptokok enfeksiyonu, özellikle bademcik iltihabı ya da diş apsesi gibi bir enfeksiyon odağı da varsa, bu değerlerin yükselmesine yol açar; çünkü anatomik nedenlerle bu bölgeler, akut enfeksiyon atağından sonra temizlenmeyip streptokok barındırmayı sürdürürler.

aso; streptokok ile karşılaştıktan yaklaşık 1-3 hafta sonra yükselir. bazen 3 ay kadar yüksek kalabilir. strepkokok iltihapları, aso, romatizma gibi bazı hemolitik streptokok enfeksiyonlarında yükselir bu açıdan teşhiste aso değerleri önem taşır,  eklem böbrek ya da kalp rahatsızlıkları yapabilir. ancak aso’nun yüksek oluşu bu hastalıkların var olduğunu göstermez. sadece streptokok bakterisinin vücuda girdiğini gösterir.
 

seroloji
kan testleri
Bağışıklık

biyolojide bağışıklık (immunite) çok hücreli organizmaların zararlı mikroorganizmalara direnme yeteneğidir. bağışıklık hem özel hem de özel olmayan bileşenleri içerir. özel olmayan bileşenler antijenik yapılarına bakılmaksızın çok çeşitli patojenlerin engelleri veya yok edicileri olarak işlev görür. bağışıklık sisteminin diğer bileşenleri karşılaşılan her yeni hastalığa uyum sağlar ve patojene özgü bağışıklık oluşturabilir.

bağışıklık, kendine ait olanı tanıma ve tolere etme ve yabancı olanı (öz olmayan) tanıyıp reddetme kapasitesi ile donatılmış karmaşık bir biyolojik sistem olarak tanımlanabilir.

doğuştan ve adaptif 

bağışıklık sistemi 'nin iki bileşeni vardır: doğuştan gelen ve adaptif bağışıklık. doğuştan gelen bağışıklık tüm metazoanlarda,, adaptif bağışıklık ise yalnızca omurgalılarda oluşur.

doğuştan gelen sistem, iki tür doğal bağışıklık tepkisini uyarmak için bazı yabancı moleküllerin tanınmasına dayanır: iltihap tepkileri ve fagositoz. diğer yandan adaptif sistem "kendiliğin" varlığında özel "kendisinden olmayan" maddeleri ayırt etmek için programlanmış daha gelişmiş lenfatik hücrelerden oluşur. yabancı maddelere verilen tepki kelime anlamı "ateşe vermek" anlamına gelen iltihap olarak tanımlanır. kendinden olan maddelere tepki vermeme bağışıklık olarak tanımlanır - "muaf tutmak" anlamına gelir. bağışıklık sisteminin bu iki bileşeni "sağlığın" kendiliğinden olanı immünolojik olarak korunduğu ve yabancı olanın inflamatuar ve immünolojik olarak ortadan kaldırıldığı fiziksel bir durum olarak görülebildiği dinamik bir biyolojik ortam yaratır. "hastalık" yabancı olan ortadan kaldırılamadığında veya öz olanın korunamadığında ortaya çıkabilir.

aktif ve pasif olmak üzere iki tip bağışıklık vardır.
aktif immünite, hastalığın, çok hafif de olsa, bizzat geçirilmesiyle oluşur. hastalığa neden olan organizmalar, vücutta antikor reaksiyonları uyandırırlar ve bu reaksiyonlar, bazı vakâlarda, hayat boyu devam eder.
pasif immünite ise, antikor reaksiyonu uyandıracak nitelikte, fakat kuvveti azaltılmış veya değiştirilmiş olan mikropların vücuda aşılanmasıyla oluşur.

bağışıklık yanıtında rol oynayan hücreler

 makrofajlar
 lenfositler
a) b lenfositler (plazma hücresi) 
b) t lenfositler :
t helper/yardımcı/uyarıcı hücre ve t sitotoksik/supresör/baskılayıcı hücre olmak üzere iki çeşittir. 
 doğal öldürücü (natural killer) hücreler
 diğer hücreler ise,nötrofiller, eozinofiller, bazofiller ve mast hücreleri, trombositler.

kaynakça 

i̇mmünoloji
Fallop tüpleri

fallop tüpleri ya da yumurta kanalı (oviduct), yumurtalıkları rahme bağlayan iki uzun ince tüp. yumurtalar yumurtalıklardan fallop tüplerinden uterusa geçer. dişi üreme sistemi'nde, rahmin her iki yanında bir yumurtalık ve bir fallop tüpü vardır.

fallop tüpleri prosedürleri
 falloposkopi
 salpenjektomi
 tüp ligasyonu
 essure
 tubal ters çevirme

kaynakça 

kadın üreme sistemi
pelvis
Fibula

fibula veya baldır kemiği kaval kemiğinin (tibia) lateral tarafında bulunan ve tibiaya hem aşağıdan hem de yukarıdan bağlanan kemiktir. fibula, tibiadan boyca küçüktür ve tüm uzun kemiklerin çoğundan daha incedir. üst kısmı büyüktür, tibianın kafasının arka kısmı diz ekleminin altına yerleşir ve bu eklemin oluşumunun dışındadır. alt kısmı biraz öne eğilir, böylece üst ucuna göre daha önde durur; tibianın altında çıkıntı yapar ve ayak bileği ekleminin lateral kısmını oluşturur.

bileşenleri 
kemik, şu bileşenlere sahiptir:
 capitulum fibulae
 corpus fibulae
 malleolus lateralis
 membrana interossea cruris, fibulayı tibiaya bağlar.

kan temini 
kanı temin etmesi, serbest doku transferi için önemlidir çünkü fibula genelde mandibulayı yeniden yapmak için kullanılır. gövdesi, arteria peroneadan gelen, büyük bir besin damarı ile beslenir. ayrıca arteria peroneanın birçok küçük dalını alan periosteum ile sarmalanmıştır. proksimal ve distal başları arteria tibialis anteriornin bir dalı ile beslenir. kemiğin kesilmesi söz konusu olduğunda gövde kısmı alınır ve uçlar korunur (proksimalden 4 cm ve distalden 6 cm).

kemikleşme 
fibula, biri gövde diğer ikisi de uçlar olmak üzere üç merkezden kemikleşir. kemikleşme ceninin sekizinci haftasında ortadan başlar ve uçlara doğru uzanır. doğumda uçlar kıkırdak yapıdadır.

kemikleşme, ikinci yılda, alt uçtan ve yaklaşık olarak dördüncü yılda üst uçtan başlar. i̇lk kemikleşen alt epifiz vücutla, yaklaşık olarak yirminci yılda birleşir; üst epifiz ise yaklaşık yirmi beşinci yılda katılır.

ek resimler 

alt ekstremite
uzun kemikler
alt ekstremite kemikleri
Mastektomi

mastektomi, memenin herhangi bir rahatsızlık nedeniyle alınmasıdır. basit mastektomi sadece meme dokusunun çıkartılmasıdır. radikal mastektomi ise, kanser vakalarında baş vurulan memeyle birlikte, memenin altındaki kasların ve koltuk altındaki lenf bezlerinin de çıkartılmasıdır.

modifiye radikal mastektomide (mrm) level 1 ve level 2 lenf nodları çıkarılmaktadır. level 3 lenf nodları mrm'de çıkarılmaz. level 3 lenf nodları da çıkarılırsa patey modifikasyonu denilir. operasyon sınırları medialde sternum lateralde latissimus dorsi kasının anterior marjini, superiorda subklavian kası ve kaualde inframammarial kıvrımın 2–3 cm inferioru anatomik diseksiyon sınırlarıdır. cilt flepleri kaldırılırken ideal kalınlık 7–8 mm'dir. operasyonda torasikus longus ve torakodorsalis sinirleri korunmaya çalışılır. piyese pektoralis major fasyası dahil edilir. klasik olarak flep altına ve aksillaya birer adet dren yerleştirilir.

meme
Ovülasyon

ovülasyon, yumurtalıklardan ''yumurta'' atılmasıdır. kadında ovülasyon genellikle adet dönemlerinin ortasına rastlayan 11-16. günler arasında olur.

tedavisi 
ovülasyon indüksiyonu iş göremeyen yumurtlama evresinin uyarılması, ovülasyon sayısının arttırılması ve gebe kalınmasının yükseltilmesi işlemidir. ovülasyonun olmadığı ya da düzensiz olan kadınlarda kullanılmaktadır ve infertilite (kısırlık) sebebi açıklanmayan hastalar veya erkeklere ait nedenlerle ortaya çıkan normal olmayan durumlarda kullanılmaktadır.

ovülasyon tedavisi protokolüne göre değişen takipler gerektirir. menstrüasyon günlerinde yapılan tetkikler ve düzenli olarak yapılan folikül takibi gerekir. çünkü her kadında uygulanan ovülasyon indüksiyonuna vermiş olduğu cevap farklılık gösterir.
tedavi protokolü başlanır ve ovülasyon cevabı alınamayabilir. bunun gibi durumlar yaşandığında ilaç protokolü değiştirilir ve ovülasyon tedavisine buradan sonra devam edilir. bu sebeple tedavinin protokolü, ilaçların dozu ve kullanılacak ilave üreme teknikleri kişiden kişiye farklılık gösterir.

aşırı derede cevap alınması durumu ovaryan hiperstimülasyon sendromu (ohss) olarak adlandırılır. ohss istenmeyen bir durumdur. aynı zamanda tedavi gerektirir.

ovülasyon günü hesaplamaları 
adet döngüsü düzenli olan bir kadında yumurtlama ilk adet kanının görülmesinden 14 gün önce gerçekleşmektedir. adet döngüsü ortalama 28 gün olan bir kadın için tahmin edilen ovülasyon zamanı ilk adet kanının görülmesinden sonraki 14. gün, adet döngüsü ortalama 35 gün süren bir kadın için tahmin edilen ovülasyon zamanı ise 21. gün olmaktadır. tahmini ovülasyon gününden 5 gün önce başlayarak ovülasyon günü dahil 6 günlük süre zarfında günübirlik veyahut günaşırı cinsel ilişkide bulunmak hamilelik şansını arttırmaktadır.

kaynakça 

gelişim biyolojisi
Östaki borusu

östaki borusu (latince: tuba auditiva) burnun arka kısmında bulunan ve geniz adı verilen bölge ile orta kulak arasında geçiş sağlayan bir kanaldır. bu kanal orta kulağın hava almasını sağladığı gibi bu bölgedeki salgıların genze akması için de bir yol oluşturur.

dış ortamdaki basınç değişikliklerinde orta kulağında buna uyum göstermesini sağlar. kulak zarının ses titreşimlerinden ve dış basınçtan dolayı içeriye çökmemesinin sebebi de östaki borusu aracılığıyla boğazdan gelen havadır. dış hava basıncının yüksek olduğu durumlarda kulak zarı içeriye kaçmamak için normalden daha çok zorlanır. bu durumda zarın eski haline gelebilmesi için östaki borusundan gelen havanın basıncıyla, zara dış kulaktan gelen havanın basıncı dengelenir. böylece kulak zarının zarar görmesi engellenmiş olur. östaki borusu yaklaşık 3,5–4 cm boyutlarındadır. çocuklarda düz olan bu kanal erişkinlerde bir dirsek oluşturur. bu nedenle burundan ve genizden orta kulağa bakteri geçişi çocuklarda daha kolay olur ve çocuklar daha kolay orta kulak iltihabı geçirirler.

kaynakça

kulak
Pankreas

pankreas, midenin arka tarafında yerleşimli, hem sindirim için gerekli enzimleri üreterek kanal vasıtasıyla ince bağırsakların ilk kısmı olan duodenuma aktaran, hem de kan şekerinin düzenlenmesi için gerekli hormonları üreten bir salgı organıdır.

kelime kökeni eski yunanca pâs, pan(t)- πᾶς, παν(τ)-  "tüm" ve  kréas, t- κρέασ  "et" sözcüklerinin bileşiğidir.

bölümleri 
önden arkaya doğru yassılaşan pankreasın düzensiz olan biçimi çengele benzetilebilir. şişkin olan sağ ucuna baş, daha dar olan orta bölümüne gövde, gövde ile başın birleştiği ince bölüme boyun, ince uzun olan son ucuna da kuyruk denir. kuyruk bölümü dalağa dek uzar. pankreas, dalak, karaciğer ve üst mezanter atardamarlarıyla beslenir. pankreas'ın boşaltıcı kanalları, wirsung kanalı ve santorini kanalıdır.

salgı görevleri 
pankreas'ın iç ve dış salgı görevleri vardır. i̇ç salgı görevini langerhans adacıkları denen salgı hücreleri yapar. bunların salgıladığı insülin, glukozun metabolizmasında en önemli rolü oynar ve yetersizliği tip 1 diyabete neden olur.

dış salgı görevi asinus keseciklerine aittir. bu salgı kesecikleri, pankreas özsuyu denen ve onikiparmak bağırsağına dökülen alkali bir sıvı salgılar. sıvı içinde, yiyeceklerden alınan glikojen ile nişastayı ayrıştırarak oligasakaritleri oluşturan amilopsin;oligasakaritleri monosakarite dönüştüren maltaz; mide pepsinlerinin etkisindeki proteinleri aminoasitlere ayrıştıran tripsin enzimi; kazein, jelatin ve keratini hidrolize eden, tripsinin etkinleştirdiği kimotripsin enzimi; yağları hidrolize ederek, yağ asitleri ve gliseritleri oluşturan steapsin olarak anılan bir lipaz vardır. pankreas öz suyu ana pankreas kanalı (bazı kişilerde aynı zamanda aksesuar pankreas kanalı) yolu ile bağırsağa taşınır.

salgı miktarı 
yetişkinlerde, günde 800–900 cm³ pankreas özsuyu salgılanır. pankreasın salgıladığı bu öz suyu lipaz, amilaz ve tripsinojendir. tripsinojen protein, lipaz yağ ve amilaz da karbonhidratların sindirimini gerçekleştiren salgılardır (enzimlerdir).

başlıca rahatsızlıklar 
pankreasta görülen başlıca rahatsızlıklar, pankreatit denen yangılanmalar, urlar, özellikle boşaltıcı kanallarda görülen taşlar, kistler, daha çok travmalardan sonra ortaya çıkan yalancı kistlerdir.

ek resimler

kaynakça
Safra

safra, ya da öd, karaciğer tarafından üretilen, yemek yenince oniki parmak bağırsağına (duodenum) salgılanan bir sindirim sıvısıdır. safra bazı canlılarda yemekler arasında safra kesesinde depolanabilir. safra büyük oranda su, safra tuzları, yağ ve bilirübinden oluşur. i̇nsanlarda günlük olarak 400 ile 800 mililitre arasında üretilmikte olan safra, içerisindeki pigmentler ile dışkılara kahverengi rengini vermektedir.

i̇çerik 

su, kolesterol, lesitin (bir fosfolipit), safranın içindekiler (bilirubin ve biliverdin) ve safra tuzları (sodyum glikokolat ve sodyum taurokolat) safranın ana bileşenleridir. safra tuzları, safra asitlerinin tuz halleridir. taurokolik ve deoksikolik asitlerin tuzları bunların en önemlileridir. safra tuzları ve fosfolipitlerle beraberce yağ damlacıklarının parçalanmasını ve absorplanması kolaylaştıran misellerin oluşmasını sağlarlar.

safra kesesi olan hayvanlarda (insan ve çoğu evcil hayvanda; at ve sıçanda bulunmaz) safra bu organın içinde depolanırken yoğunlaşır. su ve küçük elektrolitlerin emilmesi sonucunda safra konsantrasyonu beş katı artar.

i̇şlev 
i̇nsan karaciğeri günde yaklaşık 400 ile 800 mililitre safra üretir. safra tuzları, sindirimde yağları emülsifiye edip suda onların çözünmelerini ve yüz ölçümlerinin artmasını sağlarlar. böylece yağların ince bağırsak tarafından emilmeleri ve enzimlerin onlara erişmesi kolaylaşır. safra, yağların absorpsiyonunu sağladığı için yağda çözünen vitaminlerin (a , d, e, ve k) absorpsiyonu için de önemlidir. salgılanan safra tuzlarının %95'i iliumda emilip tekrar kullanılır.

hazmı kolaylaştırıcı özelliğinin yanı sıra safra, hemoglobinin bir yıkım ürünü olan ve safraya rengini veren biliribunin vücuttan atılmasına yarar. safra ayrıca mideden gelen asitli sıvıyı ileuma girmeden nötralleştirir. karaciğerde bulunan fazla kolesterol safra aracılığıyla ince bağırsağa yollanır, orada emilip dolaşım sistemine katılır. safra tuzları ayrıca yemekle gelen bazı bakterilerin bir kısmını öldürebilir.

tıbbi önem 
anormal durumlarda safradaki kolesterol veya bilirubin safra taşı olarak safra kesesi veya safra yollarında birikebilir. yeşil renkte kusulması durumunda bu renk safradan veya diğer sindirim sıvılarından kaynaklanabilir.

birincil safra asitleri

kaynakça 

sindirim sistemi
vücut sıvıları
biyomoleküller
safra kesesi
Tremor

tremor, irade dışı titremelere verilen addır. örneğin, hipertiroidi (tiroid bezi fonksiyonlarının artması) adı verilen rahatsızlıkta ellerde görülen ince amplitüdlü titremelere de tre

emor adı verildiği gibi, parkinson'da görülen kaba ve büyük amplitüdlü titremelere de tremr  olarak nitelendirilir. tremor amonyak zehirlenmesinin belirtileri arasında da vardır.

tremor hastalığının ileri seviyesinde felç görülebilir. hasta sırayla kontrol kaybı yaşar. kendi başına yemek yiyememe, tuvalete gidememe sonlara yaklaşıldığının göstergesidir. felç durumları genelde geri çevrilemez.

tremor yaşlılarda %95 oranında, gençlerde ise %5 oranında görülür.

parkinson hastalığı
tıp terimleri
Ultrasonografi

ultrasonografi veya ekografi, ultrason kullanımına dayanan tıbbi görüntüleme yöntemidir. 

birçok hastalığın ön teşhisinde kullanılır, ancak daha çok karın organları gibi ses dalgalarının kolayca geçebileceği konumdaki organların tetkikinde etkili bir inceleme yöntemi olarak kullanılır. ultrason, insan kulağının işitemeyeceği kadar yüksek frekanslı ses dalgalarını kullanarak iç organları görüntüleyen bir tanı yöntemidir. bu inceleme yönteminde x ışını yoktur ve radyasyon ortaya çıkmaz. bu nedenle gebelerde ve bebeklerde rahatlıkla kullanılabilir. 

cihazdan gönderilen ses dalgaları, hasta vücudundan yansıdıktan sonra gene aynı cihaz tarafından algılanır. yansıma farklılıkları organdan organa değişir. bu nedenle farklı yalakların olduğu yapılar, farklı görüntüler verir. normal yapılar içindeki bir tümör ya da kist, ses demetlerini farklı yansıttığı için farklı yapıda gözlenir ve tanı konulur. görüntü oluşturulması sırasında "prob" hasta vücudunda gezdirilirken, altında kalan bölümün kesit görüntüleri, hareketli organlar gibi ekranda kayar. bu esnada radyolog tanı koyar. elde edilen görüntülerin tanıda çok fazla bir katkısı yoktur. ultrason (us) işlemi, ihtisasları süresinde us eğitimini alan radyologlar tarafından yapılır.

uçaklarda metal yaşlanmasını tespit için de aynı teknik kullanılır.

kaynakça 

 
ultrason
i̇sveçli icatları
alman icatları
Vagus siniri

vagus siniri veya nervus vagus onuncu kranial (kafa) siniridir. çeşitli özelliklerde getiren (afferent) ve götüren (efferent) lifler içerir. kafatasından çıktıktan sonra dil kökü, farinks (yutak), larinks (gırtlak), trakea, özefagus (yemek borusu), kalp ve akciğer gibi torasik organlar, mide, karaciğer, bağırsaklar gibi abdominal organlara dallar verir. efferent lifleri parasempatik etki gösterir. yani genellikle sindirim sistemini hızlandırırken diğer sistemleri yavaşlatır. kesilmesi veya lezyonunda (hasarında), kesinin veya lezyonun olduğu yere göre ses kısıklığı, nefes darlığı, yutma güçlüğü, öğürme refleksi kayıbı, kalp ritminde yavaşlama (bradikardi) ve düzensizleşme, solunum yolunu kontrol eden kasların felci ile ölüm görülür.

galeri

ayrıca bakınız 
 kafa çiftleri

 
kraniyal sinirler
Varis (hastalık)

varis, toplardamarların fonksiyonel bozuklukları sonucu ya da kan akımının önündeki bir engel nedeniyle genişleyerek kıvrımlı bir hal alması. yüzeysel olduğu gibi derin venlerde de varis gelişebilir.

varis, bacaklarda normal toplardamarların kapak yetersizliğine bağlı belirgin genişlemesidir. bacak varisleri deride ya da deri altında gözle görülebilen ya da parmak dokunuşuyla hissedilebilen genişlemiş toplardamardır. varis bir toplardamar hastalığıdır. 

i̇nsanlarda oldukça sık görülür. i̇nsanların %15 ile %20'sinde, yani her beş ya da altı kişiden birinde varis vardır.

varis çoğu kişi tarafından sadece kozmetik bir sorun gibi algılansa da, aslında bacaklarda ağrı, yorgunluk, yanma, kramp, ayak bileğinde şişlik gibi yakınmalara yol açabilir. 

varis çok kötü bir hastalık olmamakla birlikte en önemli etkisi oluşturduğu yakınmalarla kişinin yaşam kalitesini bozmasıdır.

kan, bacaklarda biri yüzeyde ve diğeri derinde bulunan iki atardamar sistemi ile dolaşım sağlar. i̇ki sistem, kanın yalnızca yüzeysel sistemden derin sisteme geçmesini sağlayan ve aksi yöne geçmesine imkân vermeyen kapakçıkların bulunduğu anastomotik damarlar yoluyla çalışır. varisli damarlar derin damar dolaşımını bozarak kapanmaya başlayan kapakçıklar nedeni ile veya kapakçık yetersizliği sonucu oluşurlar. kan, rotasını değiştirir ve derin venlerden yüzeye geçerek yüzeysel venlerde değişikliklere yol açar. sonuç olarak bacaklarda, mavi ya da mor renkli, şekilleri bozuk, eğri büğrü damarlar, yani varisler oluşur.
Zoofili

zoofili (yunanca ζῷον zṓion, "hayvan", ve φιλία filia, "dostluk"/"sevgi" kelimelerinden), insan ve hayvan arası cinsel eylemi veya böyle eylemlere eğilim göstermeyi tanımlamak için kullanılan bir terim. zoofiliyi pratik yapanlara "zoofil" denir. zoofili bir parafili olarak sayılır.

hayvanlar ile cinsel ilişki bazı ülkelerde yasa dışı olmamasına rağmen hiçbir yerde hoş görülmez. çoğu ülkede zoofilik eylemler, hayvan istismarı yasaları veya "doğaya aykırı suçlar" ile ilgilenen yasalar doğrultusunda yasak kılınır; buna rağmen birçok zoofil, bu eylemlerin çoğunlukla tacizci olmadıklarını iddia eder.

zoofili üzerine bakış açıları
zoofili, kısmen çeşitli bilim dalları tarafından ele alınmıştır: psikoloji (insan zihninin incelenmesi), seksoloji (insan cinselliğini inceleyen nispeten yeni bir disiplin), etoloji (hayvan davranışlarının incelenmesi) ve antrozooloji (insan-hayvan etkileşimlerinin incelenmesi).

mental bozuklukların tanısal ve sayımsal el kitabının beşinci baskısında (dsm-5) zoofili, "diğer spesifik parafilik bozukluk" sınıflamasına yerleştirilmiştir. (dsm-iii ve iv'te "aksi belirtilmediği takdirde parafilik" idi). dünya sağlık örgütü, icd-10'da hayvanlarla cinsel tercihe "diğer cinsel tercih bozuklukları" listesine yer vermiştir.

yasal durumu

birçok ülkede, her türlü zoofilik eylemler yasaktır; diğer ülkelerde ise, cinsel aktiviteden bahsedilmeden, yalnızca hayvanlara kötü muamele edilmesini yasaklar. örnek olarak birleşik krallık, bir hayvanla cinsel ilişki veya oral seks eylemi gerçekleştiren bir kişinin (ölü veya canlı) görüntülerini yasa dışı kılar.

zoofilinin yasal olduğu ab ülkeleri finlandiya, macaristan ve romanya'dır.

ayrıca bakınız 
 cinsel istismar
 eşekle cinsel ilişki

kaynakça 

hayvan pornografisi
 
cinsel suistimal
parafili
hayvanlara uygulanan şiddet
i̇nsan-hayvan etkileşimi
Edibe Sözen

prof. dr. edibe sözen (1961, sivas), türk iletişim bilimci ve siyasetçi.

yaşamı ve kariyeri 
marmara üniversitesi, i̇ktisadi ve i̇dari bilimler fakültesi, “uluslararası i̇lişkiler” bölümünden mezun (1982) oldu. i̇stanbul üniversitesi, “sosyal yapı ve sosyal değişme” bölümünde yüksek lisans (1985) ve doktorasını (1989) tamamladı. post-doktorasını 1991-1993 arasında wisconsin üniversitesi, “communications arts” bölümünde yaptı; “honorary fellow" statüsüyle "sosyal temsiller teorisi" ve "insan iletişimi" konularında çalıştı. doçentliğini (1994) “uygulamalı sosyoloji” alanında aldı. i̇stanbul üniversitesi, i̇letişim fakültesi'nde (1985-2007) öğretim üyesi olarak görev yaptı. beşeri bilimlerde yöntem, kimlik, kültürlerarası iletişim konularında çalıştı aa (anadolu ajansı) yönetim kurulu’nda ve basın i̇lan kurumu “tarafsızlar” grubunda (2003-2006) yer aldı. arter ajansta (2003-2007) iletişim danışmanı olarak siyasi seçim kampanyaları çalışmalarında bulundu. kent çalışmalarında, genar araştırma şirketinde, danışmanlık yaptı. ak parti medya ve tanıtımdan sorumlu genel başkan yardımcısı (2006-2009) olarak aktif siyasi hayata katıldı. ak parti’den, 2007 genel seçimlerinde 23.dönem i̇stanbul milletvekili seçildi. ak parti mkyk’sında siyasi çalışmalarına devam etti (2006-2017). gaziantep hasan kalyoncu üniversitesi’nde tam zamanlı (2012) çalışmaya başladı, 2017 yılına kadar rektör danışmanlığı ve rektör yardımcılığı görevlerinde bulundu; aynı üniversiteye 2019 yılında rektör atandı. cumhurbaşkanlığı sosyal politikalar kurul üyesi ve basın i̇lan kurulu yönetim kurulu üyesidir. 9 temmuz 2022 tarihli cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile maltepe üniversitesi’ne rektör olarak atandı.

kitapları 

 (ed) hepimiz globaliz hepimiz yereliz 
 gutenberg galaksi'den zuckerberg galaksiye (alfa, 2012)
 medyatik hafıza  (timaş, 1999)
 söylem (paradigma 1999; profil, 2017)
 demir kafesten plastiğe
 kimliklerimiz (birey 1999)
 kimlik (profil, 2019)
 kertenkele mantığı (timaş, 2004).
 i̇nsan hakları
 bir gündelik hayat pratiği (sözen, ayten, i̇ri) (alfa, 2006)
 türkiye'nin abd ve ab denklemi (gökçe, demiray, sözen) (2006)
 sosyal kimlikten siyasal kimliğe geçişte kadın (vadi, 2008)
 kadının siyasi dönüşümü  (hku,2017)

kaynakça

dış bağlantılar 
 https://web.archive.org/web/20140708125154/http://www.edibesozen.com.tr/
 http://www.twitter.com/edibesozen 
 https://profil.hku.edu.tr/akademik/edibe-sozen/ 

1961 doğumlular
sivas doğumlu siyasetçiler
i̇stanbul üniversitesi i̇ktisat fakültesinde öğrenim görenler
wisconsin-madison üniversitesinde öğrenim görenler
20. yüzyıl türk yazarları
21. yüzyıl türk yazarları
türk iletişim akademisyenleri
türk sosyoloji akademisyenleri
tbmm 23. dönem i̇stanbul milletvekilleri
marmara üniversitesinde öğrenim görenler
yaşayan insanlar
türk kadın milletvekilleri
adalet ve kalkınma partisi myk üyeleri
21. yüzyıl türk siyasetçileri
türkiye cumhuriyeti cumhurbaşkanlığı politika kurulları üyeleri
hasan kalyoncu üniversitesi rektörleri
hasan kalyoncu üniversitesi rektör yardımcıları
20. yüzyıl türk kadın yazarları
Mario Levi

mario levi (d. 25 şubat 1957, i̇stanbul), yahudi asıllı türk edebiyat yazarı ve iletişim eğitmeni.

hayatı 
1957 yılında i̇stanbul'da doğdu. 1975 yılında saint michel fransız lisesi'nden, 1980 yılında i̇stanbul üniversitesi fransız ve roman filolojisi'nden mezun oldu. i̇lk öyküsünü 1975 yılında yazdı. 1984 yılından sonra, hokka dergisi, şalom, cumhuriyet gazetesi, cumhuriyet dergi, stüdyo i̇mge, gösteri, milliyet sanat, argos ve oksijen (gazete) gibi birçok yayın organında yazılar yazdı.

i̇lk kitabı jacques brel: bir yalnız adam 1986 yılında yayınlandı. bu kitap üniversiteyi bitirme tezinin romanlaştırılmış şeklidir. 1990 yılında yayınlanan ilk öykü kitabı bir şehre gidememek otobiyografik özellikler taşır ve yazarın hem aşkları, hem de çocukluk ve ilk gençlik yıllarıyla hesaplaşması gibidir. kitap o yılın haldun taner öykü ödülü’nü kazandı. 1991 yılında ikinci kitabı madam floridis dönmeyebilir i̇stanbul’un azınlık çevrelerine ve topluma uyum sağlamakta zorlanan insanlarına yer verir. 1992 yılında daha çok bir “anlatı” olarak görmeyi yeğlediği ilk romanı en güzel aşk hikayemiz'''i yazdı. 1993'te başladığı i̇stanbul bir masaldı adlı kitabını altı yılda bitirerek 1999 yılında yayınladı.bu kitap da yirmili yıllar ile seksenli yıllar arasında i̇stanbul’da yaşamış bir yahudi ailesinin hikâyesidir. şehrin öteki azınlıklarından kahramanlar bu hikâyede de görünür. bu eseriyle 2000'de yunus nadi roman ödülü'nü kazandı. lunapark kapandı 2005 yılında yayımlandı.

mario levi, yazarlığın yanı sıra, fransızca öğretmenliği, ithalatçılık, gazetecilik, radyo programcılığı, reklam yazarlığı gibi işler de yapmıştır. ayrıca yazı atölyelerinde, bu yola gönül vermiş insanlara yazı yaratımı dersleri de vermektedir. size pandispanya yaptım 2013 yılında yayımlandı.
son kitabı " bir cümlelik aşklar" nisan 2016'da yayımlandı.

 eserleri 
 1986 bir yalnız adam: jacques brel 1990 bir şehre gidememek 1991 madam floridis dönmeyebilir 1992 en güzel aşk hikâyemiz 1999 i̇stanbul bir masaldı 2005 lunapark kapandı 2005 bir yaz yağmuruydu 2009 karanlık çökerken neredeydiniz? 2010 i̇çimdeki i̇stanbul fotoğrafları 2013 size pandispanya yaptım 2015 bu oyunda gitmek vardı''
 2016 "bir cümlelik aşklar "
 2019 gördüklerimiz görmediklerimiz -1 bir cuma rüzgarı kadıköy
 2020 gördüklerimiz göremediklerimiz 2 bu salı ve her salı - şişli 
 2022 teğet geçen hayatlar 1 - ayçiçekleri her gece bir yalnızlığa bakar

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 i̇stanbul'da yahudi yaşamı: "i̇yimser olmalıyım"

1957 doğumlular
i̇stanbul üniversitesi edebiyat fakültesinde öğrenim görenler
saint michel fransız lisesinde öğrenim görenler
türk köşe yazarları
türk edebiyat akademisyenleri
20. yüzyıl türk yazarları
21. yüzyıl türk yazarları
resim aranan yazarlar
türkiye yahudileri
yahudi asıllı türk yazarlar
yunus nadi ödülü sahipleri
yaşayan insanlar
haldun taner öykü ödülü sahipleri
MediaCat

mediacat, aylık yayımlanan bir türkçe pazarlama iletişimi uzmanlık dergisidir.

1993 yılında kapital medya tarafından ankara'da yayımlanmaya başladı. derginin kurucusu pelin özkan'dı. merkezi 2001 yılında i̇stanbul'a taşındı. mediacat markası altında pazarlama ve iletişimle ilgili yerli ve yabancı kitaplar da yayımlanmaktadır. dergide, reklam, halkla ilişkiler, pazarlama, medya alanlarında türkiye ve dünya gündeminden haber, makale, yorum, araştırma ve yazı dizileri yer almaktadır. ayrıca dergi bünyesinde 2002 yılından beri çeşitli sektörel eğitimler, konferans ve forumlar düzenlenmektedir.

dergi tarafından 2006'dan beri felis ödülleri adıyla medya ödülleri verilmektedir. 2007'de, "yılın manşetleri" adıyla, bir önceki yılın en iyi gazete manşetlerini belirlemeye başladı. 2013'te, fark yaratan kadınlar adıyla, iş kadınlarına yönelik bir ödül etkinliği organize etmeye başladı.

kaynakça

dış bağlantılar 
 mediacat

pazarlama dergileri
türkiye'de yayımlanan aylık dergiler
türkçe dergiler
1993'te kurulan dergiler
Marketing Türkiye

marketing türkiye, aylık yayımlanan türkçe bir pazarlama uzmanlık dergisidir.

1991 yılında reklamcı attila öğüt öncülüğünde yayın hayatına başladı. 2001 yılında derginin yayımına son verildi. 2002'de rota yayıncılık tarafından, günseli özen'in genel yayın yönetmenliğinde tekrar yayınlanmaya başladı.

dergide türk ve dünya pazarlama sektöründen çeşitli haberler, yorum ve makaleler yer almaktadır. ayrıca derginin yayın grubu olan rota tarafından danışmanlık ve eğitim şirketi mmi türkiye 2006'da kurulmuştur.

turkcell ile eylül 2017'de işbirliğine giderek turkcell dergilik uygulamasında abonelere özel olarak yayınlanmaya başlamıştır.

marketing türkiye, pazarlama iletişimi çalışmalarının yanı sıra çeşitli seminerler, etkinlikler ve yarışmalar düzenlemekte, aynı zamanda global çapta gerçekleştirilen epica awards ve gerety awards'un türkiye temsilciliğini yürütmektedir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 marketing türkiye 

pazarlama dergileri
Tokugawa Ieyasu

tokugawa i̇eyasu (徳川家康; d. 31 ocak 1543 okazaki mikawa - ö. 22 mayıs 1616 suruga; (hükümdarlığı 1603-1605) orta çağ japonya'sının en önemli shōgunlarından (askeri hükümdar) biri. matsudaira hirotada'nın oğlu. i̇lk tokugawa shogunudur.

i̇magawa yoişimoto'nun emrindeyken oda nobunaga ile iş birliği yaptı. sonunda toyotomi hideyoşi ile barışarak, 1590'da edo kalesine girdi. hideyoşi'nin ölümünden sonra fuşimi kalesi'nde hakimiyeti eline aldı. 1600'da sekigahara savaşı'nda işida mitsunari'yi yenerek 1603'te shōgun'luk görevine getirildi.

1543 doğumlular
1616 yılında ölenler

tokugawa şogunluğu
tokugawa boyu
savaş ağaları
Takeda Kounsai

, (d. 1804 - ö. 1 mart 1865), mito roninlerinden.

mito roninlerinin başbuğu tokugawa nariaki'nin emrinde çalıştı. 1864'te tsukubasan silahlı ayaklanmasında fucita koşiroğ ile birleşip tenkudoğ birliklerine komuta etti. kyoto'ya ilerlerken kaga han'ına teslim olmak zorunda kaldı. kafası uçuruldu.

1804 doğumlular
1865 yılında ölenler
samuraylar
10 (anlam ayrımı)

10 (on), aşağıdaki anlamlara gelebilir.

matematik 
 100 sayısının karakökü.
i̇şlemler

toplama
 10 + 0 = 10
 10 + 1 = 11
 10 + 2 = 12
 10 + 3 = 13
 10 + 4 = 14
 10 + 5 = 15
 10 + 6 = 16
 10 + 7 = 17
 10 + 8 = 18
 10 + 9 = 19
 10 +10 = 20
çıkarma
 10 - 0 = 10
 10 - 1 = 9
 10 - 2 = 8
 10 - 3 = 7
 10 - 4 = 6
 10 - 5 = 5
 10 - 6 = 4
 10 - 7 = 3
 10 - 8 = 2
 10 - 9 = 1
 10 -10 = 0
çarpma
 10 * 0 = 0
 10 * 1 = 10
 10 * 2 = 20
 10 * 3 = 30
 10 * 4 = 40
 10 * 5 = 50
 10 * 6 = 60
 10 * 7 = 70
 10 * 8 = 80
 10 * 9 = 90
 10 *10 =100
bölme
 10 : 0 = tanımsız
 10 : 1 = 10
 10 : 2 = 5
 10 : 3 = 3,3333333...
 10 : 4 = 2,5
 10 : 5 = 2
 10 : 6 = 1,6666666...
 10 : 7 = 1,4285714...
 10 : 8 = 1,25
 10 : 9 = 1,1111111...
 10 :10 = 1

sayılar, yıllar 
 10 (sayı)
 m.s. 10 yıl
 mö 10 yıl
 1910 yıl

coğrafya 
 balıkesir'in plaka kodu

müzik 
 ten - pearl jam albümü
 10 - wet wet wet albümü
 on kurşun - sagopa kajmer'in albümü

sinema 
 10 (film) - 2002 yapımı abbas keyarüstemi filmi.

diğer 
 on emir
 on parmak
 peugeot 10

10 bir sayıdır ama başka yerlerdede kullanılır.
1

bu madde ms 1 yılı içindir.

olaylar 
 tırek roma'da ortaya çıktı.
 metamorphoses şiiri, ovidius tarafından yazıldı.

doğumlar 
 1 ocak - i̇sa'nın doğumu (ö. 36)
 tarihi bilinmeyen
 lucius annaeus gallio, romalı prokonsül (ö. 65)
 marcus antonius pallas, yunan azatlı köle (ö. 63)
 petrus, i̇sa'nın on iki havarisinden biri (ö. 67)

ölümler 
 zhao feiyan, han imparatoru cheng'in imparatoriçesi

kaynakça
2



olaylar 
 çin'de dünya'nın ilk nüfus sayımı gerçekleştirildi. nüfusun yaklaşık 60 milyon olduğu saptandı.
 roma i̇mparatoru gaius sezar, fırat nehri kıyısında pers kralıyla buluştu.

doğumlar

ölümler 
 lucius caesar, marcus vipsanius agrippa ve yaşlı julia'nın ikinci oğlu (d. mö 17)

 

als:0er#johr 2
4



olaylar

doğumlar 
 columella, roman yazar (ö. 70)
 daemusin goguryeo, kore kralı (ö. 44)

ölümler 
 bak hyeokgeose
 gaius caesar, marcus vipsanius agrippa ve yaşlı julia'nın en büyük oğlu (d. mö 20)

 

als:0er#johr 4
6

bu madde ms 6 yılı içindir.

olaylar

doğumlar 
 milonia caesonia - roma i̇mparatoriçesi, i̇mparator caligula'nın dördüncü karısı (ö. 41)
 nero julius caesar germanicus - julio-claudian hanedanı mensubu roma i̇mparatorları ile yakın akrabalık bağlarına sahip roma soylusu (ö. 30)
 yuhanna - hristiyanlık inancına göre i̇sa'nın 12 havarisinden biri (ö. 100)

ölümler 
 kleopatra selene ii - kleopatra viii  olarak da bilinen ptolemaik prenses ve yunan kökenli ptolemaik kraliçe vii. kleopatra ve romalı triumvir marcus antonius'un tek kızı (d. mö 40)
9

bu madde ms 9 yılı içindir.

olaylar

doğumlar 
 17 kasım - vespasian, roma i̇mparatoru (ö. 79)

ölümler 
 publius quinctilius varus, i̇mparator augustus'un komutası altın görev yapan romalı devlet adamı ve general (d. mö 46)

 

als:0er#johr 9
10

bu madde m.s. 10 yılı içindir.

doğumlar 
 i̇skenderiyeli heron - yunan matematikçi ve mekanik uzmanı (ö. 70)
 liu penzi - esir çin i̇mparatoru (ö. 27)

ölümler 
 didymus chalcenterus - yunan bilgin ve dilbilimci (d. mö 63)

 

als:10er#10
14



olaylar 
 tiberius roma i̇mparatoru oldu.

doğumlar 
 lucius caecilius iucundus - pompeili bankacı

ölümler 
 19 ağustos - caesar divi filius augustus, roma i̇mparatoru (d. mö 63)
 tarihi bilinmeyen
 agrippa postumus, marcus vipsanius agrippa ve yaşlı julia'nın oğlu. (d. mö 12)
 yaşlı julia, roma i̇mparatorluğu'nun ilk i̇mparatoru augustus'un ilk ve tek öz kızı. (d. mö 39)

 

als:10er#14
15



olaylar

doğumlar 
 24 ekim - vitellius, roma i̇mparatoru. (ö. 69)
 6 kasım - genç agrippina, roma i̇mparatoriçesi. (ö. 59)
 tarihi bilinmeyen
 lucius virginius rufus, comum yakınlarında doğan ve üç kez (63, 69, 97) konsüllük yapmış olan romalı vatansever ve asker (ö. 97)

ölümler 

 

als:10er#15
18



olaylar 
 julia livilla, roma i̇mparatoru caligula'nın kız kardeşi (ö. 41 / 42)
 şikao-joti yabgu, yeni hun kağanı oldu.

doğumlar

ölümler 
 herod archelaus, kral hirodes'in oğlu (d. mö 23)
 uluyjoti yabgu, hun kağanı (d. 13)
 yuri, koguryo krallığı hükümdarı

 

als:10er#18
19

bu sayfada m.s. 19 yılından bahsedilmektedir.

olaylar

doğumlar 
 10 ekim - tiberius gemellus, drusus ve livilla'nın oğlu, tiberius'un torunu olan julio-claudian hanedanı mensubu (ö. 37 / 38)

ölümler 
 10 ekim - germanicus, julio-claudian hanedanı mensubu romalı general. (d. mö 15)

 

als:10er#19
23



olaylar

doğumlar 
 gaius plinius secundus, yazar ve filozof (ö. 79)

ölümler 
 14 eylül - julius caesar drusus, i̇mparator tiberius'un ilk karısı vipsania agrippina'dan olan ilk ve tek oğlu. (d. mö 13)
 6 ekim - wang mang, çin imparatoru (d. mö 45)

 

als:20er#23
26



olaylar 
 i̇sa'nın çarmıha gerilmesi (en erken tahmini yıl)
 i̇mparator tiberius tahttan ayrılarak capri'ye yerleşti. roma i̇mparatorluğu ve başkentin yönetimi lucius aelius sejanus'a devredildi.

doğumlar

ölümler 
 claudia pulchra, yaşlı agrippina'nın ikinci kuzeni ve yakın arkadaşı

 

als:20er#26
28



olaylar 

 daru, baekje tahtına geçerek baejke'nin hükümdarı oldu.

doğumlar 
 han mingdi, çin imparatoru (ö. 75)
 berenice, yahudiye'nin kraliçesi
 silius italicus, latin edebiyatının gümüş çağının önemli kişiliklerinden olan romalı şair, konsül ve orator (ö. 103)

ölümler 
 onjo, baekje krallığı'nın kurucusu ve ilk hükümdarı

kaynakça 

 

als:20er#28
29



olaylar

doğumlar

ölümler 
 genç julia, marcus vipsanius agrippa ve yaşlı julia'nın en büyük kızı ve annesi tarafından i̇mparator augustus'un torunu (d. mö 19)
 livia, roma i̇mparatorluğunun ilk imparatoru augustus'un karısı (d. mö 58)

 

als:20er#29
30



olaylar

doğumlar 
 claudia antonia, roma i̇mparatoru claudius'un kızı (ö. 66)
 mobon, koguryo krallığı'nın beşinci hükümdarı (ö. 53)
 poppea sabina, roma i̇mparatoriçesi (ö. 65)

ölümler 
 nero caesar, julio-claudian hanedanı mensubu roma soylusu (d. 6)

 

als:30er#30
31

bu madde yıl olan 31 hakkındadır. sayı olan için 31 (sayı) maddesine bakınız.

olaylar

doğumlar

ölümler 
 18 ekim - sejanus, roma i̇mparatoru tiberius'un dostu, sırdaşı ve praetorian prefecti (d. mö 20)
 tarihi bilinmeyen
 livilla, nero claudius drusus ve antonia'nın tek kızı (d. mö 13)
 marcus velleius paterculus, roma i̇mparatorluğu döneminde yaşamış tarihçi (d. mö 19)

 

als:30er#31
32



olaylar 
 i̇sa, romalılar tarafından çarmıha gerildi.

doğumlar 
 25 nisan - otho, roma i̇mparatoru (ö. 69)
 tarihi bilinmeyen
 ban chao, antik çin generali, araştırmacı ve diplomatı (ö. 102)
 ban gu, antik çin tarihçisi ve şairi (ö. 92)

ölümler 

 

als:30er#32
33



olaylar

doğumlar 
 rubellius plautus, i̇mparator nero'nun siyasi rakiplerinden roma soylusu (ö. 62)

ölümler 
 18 ekim - yaşlı agrippina, germanicus'un karısı (d. mö 14)
 tarihi bilinmeyen
 drusus caesar, antik roma soylusu (d. 7)

 

als:30er#33
35



olaylar

doğumlar 
 antakyalı i̇gnatius, antakya piskoposu (ö. 110-115)
nymphidius sabinus, romalı asker (ö. 68)
 statilia messalina, roma i̇mparatoru nero'nun üçüncü karısı (ö. 68 sonrası)

ölümler 

 

als:30er#35
37



olaylar 
 18 mart - caligula, roma i̇mparatoru oldu

doğumlar 
 15 aralık - neron, roma i̇mparatoru (ö. 68)

ölümler 
 16 mart - tiberius, roma i̇mparatoru (d. mö 42)
 eylül / ekim - antonia, marcus antonius'un kızı (d. mö 36)

 

als:30er#37
39



olaylar

doğumlar 
 3 kasım - marcus annaeus lucanus, romalı şair (ö. 65)
 30 aralık - titus flavius vespasianus, roma i̇mparatoru (ö. 81)
 tarihi bilinmeyen
 genç domitilla, vespasianus'un kızı (ö. 69)
 julia drusilla, roma i̇mparatoru caligula'nın kızı (ö. 41)

ölümler 
 hirodes antipa - galilee ve perea'yı yönetmiş antik lider. (d. mö 20 civarı)
 yaşlı seneca - romalı hatip (d. mö 54 civarı)

 

als:30er#39
40



olaylar

doğumlar 
 1 mart, marcus valerius martialis, antik romalı şair (ö. 102/104)
 13 haziran - gnaeus julius agricola, romalı general (d. 93)
 tarihi bilinmeyen
 dio chrysostom, romalı hatip, yazar, filozof ve tarihçi (ö. 120)
 dioscorides pedanius, roma i̇mparatorluğu zamanında yaşamış hekim ve farmakoloji bilgini (ö. 90)
 frontinus, romalı asker, bürokrat ve büyük britanya valisi (ö. 103)
 quintus petilius secundus, romalı asker (ö. 65)

ölümler 
 gnaeus domitius ahenobarbus, julio-claudian hanedanı mensubu romalı (d. mö 17)

 

als:40er#40
41



olaylar 
 24 ocak - claudius, roma i̇mparatoru oldu

doğumlar 
 12 şubat - britannicus, roma i̇mparatoru claudius'un oğlu (ö. 55)

ölümler 
 24 ocak
 caligula, roma i̇mparatoru (d. 12)
 julia drusilla, roma i̇mparatoru caligula'nın kızı (d. 39)
 tarihi bilinmeyen
 caesonia, roma i̇mparatoru caligula'nın dördüncü karısı (d. 6)
 cassius chaerea, i̇mparator caligula'ya ihanet ederek onu öldürmüş olan romalı asker

 

als:40er#41
44



olaylar

doğumlar

ölümler 
 daemusin, koguryo krallığı'nın üçüncü hükümdarı (d. 4)
 herod agrippa, hirodes'in torunu yahudi kral (d. mö 10)
 zebedi oğlu yakup, i̇sa'nın on i̇ki havarisinden biri

 

als:40er#44
48



olaylar 
 kuzey hiung-nu kuruldu (dağılışı 156).

doğumlar 
 cai lun, tarihte bugün bilinen tarzdaki ilk kâğıdı yapan insan

ölümler 
 minjung, koguryo krallığı'nın dördüncü hükümdarı
 valeria messalina, i̇mparator claudius'un üçüncü karısı

 

als:40er#48
51

bu madde ms 51 yılı içindir. başlığın diğer anlamları için 51 (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.

olaylar

doğumlar 
 24 ekim - domitian, roma i̇mparatoru (ö. 96)

ölümler 
 lucius vitellius, publius vitellius'un oğlu (d. mö 5)

 

als:50er#51
53

mö 1. yüzyıl | 1. yüzyıl | 2. yüzyıl 
48 | 49 | 50 | 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58

olaylar

doğumlar 
 18 eylül - trajan, roma i̇mparatoru (ö. 117)
 tarihi bilinmeyen
 domitia longina, roma i̇mparatoriçesi ve i̇mparator domitian'ın 2. karısı

ölümler 
 mobon, koguryo krallığı'nın beşinci hükümdarı

 

als:50er#53
54



olaylar 
 13 ekim - i̇mparator claudius'un ölümünün ardından neron roma i̇mparatoru oldu

doğumlar

ölümler 
 13 ekim - claudius, roma i̇mparatoru (d. mö 10)
 tarihi bilinmeyen
 ban biao, çinli tarihçi (d. 3)
 domitia lepida, konsül lucius domitius ahenobarbus'un kızı (d. mö 10)

 

als:50er#54
61



olaylar

doğumlar 
 gaius plinius caecilius secundus, antik romalı avukat, yazar ve magistratus (ö. 113)

ölümler 
 boudica, romalıların büyük britanya'daki işgalci güçlerine karşı bir isyan başlatan iceni kabilesinin kraliçesi

 

als:60er#61
62



olaylar 
 pontus krallığı'nın yıkılışı

doğumlar

ölümler 
 9 haziran - claudia octavia, roma i̇mparatoru nero'nun üvey kızkardeşi ve ilk karısı olan roma i̇mparatoriçesi (d. 39-40)
 tarihi bilinmeyen
 aulus persius flaccus, romalı şair ve hicivci (d. 34)
 faustus cornelius sulla felix, antik roma'nın julio-claudian hanedanı'na mensup kişi (d. 22)
 rubellius plautus, i̇mparator nero'nun siyasi rakiplerinden roma soylusu (d. 33)
 sextus afranius burrus, roma i̇mparatoru nero'nun özel öğretmeni ve sonradan danışmanı olan praefectus praetorio

 

als:60er#62
63



olaylar

doğumlar 
 21 ocak - claudia augusta, roma i̇mparatoru nero'nun kızı (ö. 63)

ölümler 
 claudia augusta, roma i̇mparatoru nero'nun kızı (d. 63)
 marcus antonius pallas, yunan azatlı köle (d. 1)

 

als:60er#63
64



olaylar 
 19 temmuz - büyük roma yangını yaşandı.

doğumlar 
 julia flavia, i̇mparator titus'un kızı ve i̇mparator domitian'ın eşi (ö. 91)

ölümler 
 yin lihua - çin imparatoriçesi

 

als:60er#64