Dmitri Mendeleyev

dmitri i̇vanoviç mendeleyev (; 8 şubat 1834, tobolsk - 2 şubat 1907, leningrad), rus kimyager ve mucittir. periyodik tabloyu sıralamak için periyodik kanun'u bulmuş, bunun sayesinde o zamana kadar bulunmuş olan bazı elementlerin özelliklerini düzeltmiş, henüz bulunmamış 8 elementin özelliklerini de tahmin etmiştir. periyodik tablonun icadının yanı sıra meteroloji, ölçüm çalışmaları ve hatta tarım ile endüstri alanlarında da bilimsel çalışmalarda bulunmuştur.

hayatı 
ailesinin 17 çocuğundan en küçüğü olan mendeleyev'in büyük babası sibirya'nın ilk gazetesini çıkarıyordu; babası ise bir lise müdürüydü. mendeleyev, ilköğrenimini sürgünde yaptı; babası ölünce annesi ona daha iyi öğrenim koşulları sağlamak amacıyla batıya göçtü.

mendeleyev, st. petersburg (leningrad) üniversitesi'nde kendini tanıttı ve doktorasını ilginç bir konu olan "alkol ve suyun birleşmesi" tezi üzerinde yaptı. fransa ve almanya'daki incelemeleri, ona, 1858 karlsruhe kimya konferansı'na katılma olanağını sağladı. bu konferansta, avogadro hipotezi üzerinde ateşli tartışmalar yapılmıştı. daha sonra, ilk petrol kuyusunu görmek için pensilvanya'daki petrol bölgelerini gezdi. rusya'ya döndükten sonra yeni bir ticari damıtma yöntemi geliştirdi.

daha 32 yaşında iken sankt-peterburg üniversitesi'nde kimya profesörü oldu. düzenlilikleri araştırmak için, elementleri özeliklerine göre sıraladı. böylece kimyacıların sessiz bilgisayarı olan periyodik tabloyu elde etti. bu cetvelden yola çıkarak o zaman henüz bilinmeyen bazı elementlerin bulunacağını ve onların bazı özelliklerini öngördü.

varlığını bildirdiği elementlerden bazıları birkaç yıl sonra bulununca periyodik tablonun önemi anlaşıldı ve mendeleyev, büyük bir bilgin olarak tanındı.

periyodik tablo, mendeleyev'in yorumculuğu ve kaşifliğinin bir ürünüdür. mendeleyev'in çalışmaları 25 büyük kitaptan oluşur. o'nun izomorfizm hakkındaki bilgileri organize etmesi, jeokimyanın gelişmesini sağlamıştır. ayrıca, kritik kaynama noktasını bulup, çözeltilerin hidrat teorisini geliştirmesi onun büyük bir fizikokimyacı olarak anılmasına sebep olmuştur. mendeleyev, 70 kadar akademi ve ilim topluluğunun üyesi idi. kendi deyimiyle onun birinci hizmeti ilmi araştırmaları, ikincisi ise öğretmenlikti.

mendeleyev toplumsal konularla da ilgiliydi. hükûmetin işlerine karışmaması için, verilen emri dinlemektense profesörlükten istifa etmeyi uygun buldu. liberal düşünceleri destekliyor, saçlarını kestirmeyi reddediyor ve çar'ın isteklerine karşı koyuyordu. buna karşın "ağırlıklar ve ölçüler bürosu" müdürlüğüne atandı. mendeleyev, ilk periyodik cetveli bastırdığı zaman henüz 63 element biliniyordu. ölümünden bir yıl sonra bilinen element sayısı 86'ya çıkmıştı. bu hızlı artış, kimyanın en önemli genellemesi olan periyodik cetvel yoluyla sağlanmıştır.

1955 yılında glenn seaborg başkanlığındaki amerikalı fizikçiler tarafından sentezlenen 101 atom numaralı elemente, dmitri mendeleyev onuruna "mendelevyum" adı verilmiştir.

ayrıca bakınız 

 gregor mendel
 marie curie

kaynakça

dış bağlantılar 
 mendeleyev periyodik cetvel’i nasıl buldu?
 mendeleyev'in hayatı - biyografi.info

 
1834 doğumlular
tobolsk doğumlular
1907 yılında ölenler
19. yüzyılda ruslar
19. yüzyıl kimyagerleri
20. yüzyıl kimyagerleri
rus kimyagerler
rus mucitler
19. yüzyıl rus bilim insanları
20. yüzyıl rus bilim insanları
rus ansiklopedistler
rus deistler
sankt peterburg devlet üniversitesinde öğrenim görenler
demidov ödülü sahipleri
prusya bilim akademisi üyeleri
st petersburg bilimler akademisi'nin muhabir üyeleri
i̇sveç kraliyet bilimler akademisi üyeleri
sırp bilim ve sanat akademisi üyeleri
royal society üyeleri
element kâşifleri
i̇norganik kimyacılar