Thomas Cromwell

thomas cromwell, birinci essex kontu (d. 1485 - ö. 28 temmuz 1540). kral viii. henry döneminde i̇ngiltere parlamento şansölyesi, kral genel sekreteri, ferman mührü emini ve i̇ngiltere kilisesi'nin kral viii. henry'den sonra en yetkili yöneticisi. i̇ngiliz reform hareketi'nin kurucularından ve savunucularındandır.

biyografi 
thomas cromwell; soylu olmayan bir aileden, devlet memuruyken ünü yükselmiş ve bu yüzden i̇ngiliz soyluları tarafından sonradan görmüş olarak nitelendirilmiştir. i̇lk başlarda thomas wolsey'nin yanında memur olarak görev almış, yüksek azmi ve çalışkanlığı ve kendisinden önceki genel sekreter stephen gardiner'in vatana ihanetten tutuklanması sayesinde, thomas wolsey'nin kral viii. henry'e önermesiyle genel sekreter olmuştur. ancak cromwell, kardinal wolsey'in bu iyiliğine karşı kral'ın aragonlu catherine ile evliliğini hükümsüz sayamamış ve bu yüzden yalnız bırakılmasına ve intihar etmesine göz yummuştur.

kral viii. henry'in anne boleyn ile evlenmek için i̇ngiltere kilisesi'ni kurması ve krallığın papalık'tan ayrılmasını ön gören genelgeyi cromwell hazırlamıştır. bu genelgeyi kabul etmeyenlerin idamla cezalandırılmasını istemiş, neticesinde thomas more gibi dönemin en dindar ve yüksek mevkideki kişilerin idamına zemin hazırlamıştır.

cromwell, yükselişi sırasında anne boleyn dahil olmak üzere birçok soylu düşman edinmiştir. zira insanlar, onun taze fikirlerinden hoşlanmamış ve asilzadeliğe uygun davranmadığını düşünmüştür. kraliçe, kral'ı çeşitli insanlarla aldatmaktan ve kardeşiyle ensest ilişkide bulunmaktan suçlanıp idam edilmiştir. birçok tarihçi boleyn'in düşüşünde cromwell'in önemli bir rol oynadığını düşünür.

anne boleyn'in idamından sonra kral viii. henry'nin karısı kraliçe jane seymour'un kral vi. edward'i doğurduktan 12 gün sonra lohusalık humması hastalığından ölmesi üzerine viii. henry'e eş olarak clevesli anne'in bir portresi, hans holbein tarafından çizilmiş ve cromwell tarafından kral'a gösterilmiştir. bazı tarihçiler bu portrenin yanıltıcı olduğunu, anne'i olduğundan daha güzel gösterdiğini ve kral'ın anne ile bu yüzden evlendiğini öne sürmektedir. bu portre, günümüzde louvre'de gösterimdedir. kral, clevesli anne'den memnun kalmayınca suçu cromwell'e yüklemiştir. bunun üzerine kral'ın adamlarından charles brandon başta olmak üzere bir grup soylu, anne'i kral'a öneren cromwell'i saraydan uzaklaştırmak için uğraşmıştır. neticede cromwell, 28 temmuz 1540 tarihinde kral'ın emriyle idam edilmiştir. i̇dam edilmesiyle ilgili çeşitli görüşler vardır: kimisi celladın tek bir vuruşla işi bitirdiğini söyler, kimisi de cromwell'e acı çektirecek birkaç vuruş gerektirdiğini. i̇damın ardından kafası, bir mızrağa geçirilip londra köprüsü'ne yerleştirilmiştir. i̇damından sonra kral, cromwell'in öldürülmesini emrettiğine pişman olmuş, bu kararı vermesine dostlarının ona sunduğu sahte belgelerin sebep olduğunu söylemiştir.

i̇ngiliz devrimini yaparak i. charles'i tahtan indirip, kendisini i̇ngiltere, i̇skoçya ve i̇rlanda devletler topluluğunun muhafız efendisi ilan eden oliver cromwell, thomas cromwell'in kız kardeşinin torunudur.

kaynakça 

1485 doğumlular
wandsworth doğumlular
1540 yılında ölenler
i̇ngiliz siyasetçiler
i̇ngiliz anglikanlar
birleşik krallık tarihi
anglikanizm tarihi
i̇dam edilmiş i̇ngilizler
i̇dam edilmiş siyasetçiler