Ahmed Yüksel Özemre

ahmed yüksel özemre (3 nisan 1935 (nüfus kayıtlarında 25 mayıs 1935); üsküdar, i̇stanbul - 25 haziran 2008), ilk türk atom mühendisi ve yazar.

haziran 1954'te galatasaray lisesi fen şubesini, şubat 1957'de i̇stanbul üniversitesi fen fakültesi matematik-fizik dalını lisans derecesinde bitirmiştir. 30 temmuz 1958'de saclay, fransa'da bulunan fransa nükleer bilimler ve teknoloji millî enstitüsü (institut national des sciences et techniques nucléaires) atom mühendisliği (génie atomique)'nden mastır almıştır. 3 eylül 1973'te teorik fizik dalında kürsü profesörü olmuştur.

evli, iki kız çocuğu ve bir de erkek torun sahibi olan özemre, 25 haziran 2008 tarihinde vefat etmiş ve karacaahmet mezarlığı'na defnedilmiştir.

başlıca görevleri 
 i̇stanbul üniversitesi fen fakültesi teorik fizik kürsüsünde asistan (1 kasım 1958 - kasım 1964)
 notre dame de sion fransız kız okulunda matematik hocası (1961-1962)
 i̇stanbul üniversitesi fen fakültesi teorik fizik kürsüsünde eylemsiz doçent (kasım 1964 - haziran 1965)
 başbakanlık atom enerjisi komisyonu çekmece nükleer araştırma ve eğitim merkezinde araştırıcı (şubat 1962 - şubat 1965)
 i̇.ü. fen fakültesi teorik fizik kürsüsünde eylemli doçent (haziran 1965 - 1968)
 i̇.ü. fen fakültesi yönetim kurulu üyesi (1965 - 1966)
 başbakanlık atom enerji komisyonu i̇lmî i̇stişâre heyeti üyesi (ocak 1967 - temmuz 1969)
 işık mühendislik özel yüksek okulunda fizik hocası (1967 - 1968)
 güneş mühendislik özel yüksek okulunda fizik hocası (1968 - 1969)
 vatan mühendislik özel yüksek okulunda fizik hocası (1969 - 1970)
 i̇.t.ü. elektrik fakültesinde doçent (1968 - 1969)
 i̇.t.ü. elektrik fakültesi yönetim kurulu üyesi (1968 - 1969)
 i̇.t.ü. elektrik fakültesinde profesör (1969 - 1973)
 i̇.t.ü. nükleer enerji enstitüsünde öğretim üyesi (1962 - 1973)
 i̇.t.ü. nükleer enerji enstitüsü yönetim kurulu üyesi (1967 - 1972)
 başbakanlık atom enerjisi komisyonu v. dönem üyesi (1969 - 1972)
 başbakanlık atom enerjisi komisyonu çekmece nükleer araştırma ve eğitim merkezi müdürü (28 ekim 1969 - 28 şubat 1973)
 tübi̇tak bilim kurulu üyesi (şubat 1972 - eylûl 1974/i̇stifâ)
 tübi̇tak marmara bilimsel ve endüstriyel araştırma merkezi kurucu ve yönetici kurul üyesi (1972 - 1974)
 nato bilim komitesinde türkiye temsilci üyesi (1972 - 1974)
 i̇.ü. fen fakültesi teorik fizik kürsüsünde kürsü profesörü (2 eylûl 1973 - 4 kasım 1981)
 i̇.ü. fen fakültesi matematiksel fizik anabilimdalı başkanı, (4 kasım 1981- 3 mart 1984/emekli)
 i̇stanbul üniversitesi senato üyesi (1975 - 1977)
 i̇.ü. fen fakültesi dekanı, i̇.ü. senato ve yönetim kurulu üyesi (14 temmuz 1980 - temmuz 1983/i̇stifâ)
 tübi̇tak bilim adamı yetiştirme grubu yürütme komitesi üyesi (1980 - 1982/i̇stifâ)
 tübi̇tak danışma kurulu üyesi (1981 - 1983)
 i̇.ü. fen fakültesi nâzım terzioğlu matematik araştırma merkezi müdürü (1981 - 1984)
 atom enerjisi komisyonu üyesi (1982 - 1984)
 borusan boru sanayii t.a.ş. danışmanı (nisan-haziran 1984)
 borusan boru sanayii t.a.ş. genel müdürü (haziran-aralık 1984/i̇stifâ)
türkiye atom enerjisi kurumu (taek) ve atom enerjisi komisyonu başkanı (21 ocak 1985 - 6 nisan 1987)
 oecd nükleer enerji ajansı (oecd-nea) yönetim kurulunda türkiye temsilcisi (21 ocak 1985 - 6 nisan 1987)
 uluslararası atom enerjisi ajansı (iaea) nezdinde türkiye temsilcisi (21 ocak 1985 - 6 nisan 1987)
 cern (centre européen de recherches nucléaires) konseyi nezdinde türkiye müşâhid temsilcisi (1985 - 1987)
 tübi̇tak'da danışman (11 mayıs-14 ekim 1987)
 ankara çimento sanayii t.a.ş. yönetim kurulu üyesi (1987 - 1990)
 bilim teknoloji vakfı kurucularından ve genel müdürü (28 mart 1989 - 1 mart 1991/i̇stifâ)
 set balıkesir çimento sanayii t.a.ş. denetçisi (1991 - 1996)
 i̇hlâs holding t.a.ş. danışmanı (1 mart 1992 - 1 nisan 1994)
 "journal of islamic academy of sciences" i̇crâ komitesi üyesi (1991'denberi)
 türkiye atom enerjisi kurumu (taek) danışma kurulu üyesi (1992-2002)
fazilet vakfı liseleri bilim danışmanı (1994 - 1995/i̇stifâ)
 t.c. enerji ve tabiî kaynaklar bakanlığı danışmanı ve nükleer santral proje koordinatörü (5 mayıs 1996 - 31 aralık 1996/i̇stifâ)
türkiye elektrik üretim i̇letim a.ş. (teaş) genel müdürü danışmanı (1 haziran 1998 - 31 mayıs 2000)
 1. enerji şûrâsı yönetim kurulu üyesi (ekim-aralık 1998)
 1. enerji şûrâsı 4 no.lu "nükleer enerji komisyonu" başkanı (ekim-aralık 1998)
 i. üsküdar sempozyumu bilim kurulu üyesi (2003)
 ii. üsküdar sempozyumu bilim kurulu üyesi (2004).
 özel kadıköy hastahânesi ltd şirketi yönetim kurulu başkanı. (12 haziran 2004'ten beri)

eserleri

ders kitapları

telif 
 1. nötronların difüzyon teorisi cild:1; i̇tü nükleer enerji enstitüsü yay., 320 sayfa, (2 baskı).
 2. nötronların difüzyon teorisi cild:2; i̇tü nük.ener.enst. yay., 310 sayfa.
 3. contributions à la théorie de la diffusion des neutrons dépendant du temps; i̇tü nük.ener. enst.yay., 60 sayfa.
 4. çağdaş fiziğe giriş çözümlü problem kitabı [şehsuvar zebitayan ile birlikte]; i̇tü elektrik fakültesi yay. ve i̇st.üniv.fen fak. yay. 190 sayfa, (2 baskı)
 5. çağdaş fiziğe giriş ders kitabı; i̇tü elek. fak.yay. ve i̇st.üniv. fen fak. yay. 198 sayfa, (3 baskı).
 6. teorik fizik dersleri cild 1: fizikte matematik metotlar; i̇st.üniv.fen fak. yay., 360 sayfa (i̇tü/1971 basımının tıpkıbasımı), (2 baskı)
 7. teorik fizik dersleri cild 2: klâsik teorik mekanik; i̇st.üniv.fen fak.yay., 280 sayfa. (2 baskı)
 8. teorik fizik dersleri cild 4: klâsik elektrodinamiğe giriş; i̇st.üniv. fen fak.yay., 135 sayfa.
 9. teorik fizik dersleri cild 4/i: klâsik elektrodinamiğe giriş çözümlü problem kitabı; [hâşim mutuş ile birlikte], i̇st.üniv. fen fak.yay., 60 sayfa.
 10. teorik fizik dersleri cild 5: isı teorisi; i̇st.üniv. fen fak.yay., 210 sayfa, (2 baskı).
 11. teorik fizik dersleri cild 5/i: isı teorisi çözümlü problem kitabı [emine rıza ile birlikte]; i̇st. üniv. fen fak.yay., 300 sayfa.
 12. teorik fizik dersleri cild 7: gravitasyonun rölâtivist teorileri; i̇st. üniv.fen fak. yay., 202 sayfa.
 13. teorik fizik dersleri cild 8: kozmolojiye giriş; i̇st. üniv.fen fak. yay., 142 sayfa.

tercüme 
 14. g.mardus: çözülmüş atom fiziği problemleri; i̇tü nük. ener. enst. yay., 62 sayfa, 1962. (almanca'dan)
 15. n.kazarinoff: geometrik eşitsizlikler; türk matematik derneği yay., 160 sayfa, 1963. (i̇ngilizce'den)
 16. j.d.jackson: kuvantum mekaniği matematiğine giriş, i̇tü nük. ener. enst. yay., 112 sayfa, 1965. (i̇ngilizce'den)
 17. h.l.garabedian: reaktör kritikliğinin difüzyon teorisine göre analitik vecheleri, i̇tü nük.ener.enst.yay., 54 sayfa, 1966. (i̇ngilizce'den)
 18. j.horowitz, m.cadilhac, p.reuss: hızlı reaktörlerin fiziğinin matematik temelleri; i̇tü nük.ener.enst.yay., 75 sayfa, 1969 (i̇ngilizce'den)
 19. d.meneghetti: hızlı reaktörlerin fiziksel analizine giriş; i̇tü nük.ener. enst.yay., 104 sayfa, 1966. (i̇ngilizce'den)
 20. mehmet ali birant: cappadoce; and kartpostal ve yayınları, 104 sayfa, i̇stanbul 1991. (türkçeden fransızca'ya)
 21. mehmet ali birant: cappadoccia; and kartpostal ve yayınları, 104 sayfa, i̇stanbul 1991. (tükçe'den i̇talyanca'ya)
 22. toshihiko i̇zutsu: i̇bn arabî'nin fusûs'undaki anahtar-kavramlar; (3 baskı), kaknüs yayınları, 400 sayfa, üsküdar haziran 1998. (i̇ngilizce'den). (türkiye yazarlar birliği 1998 çeviri ödülü)
 23. toshihiko i̇zutsu: tao-culuk'daki anahtar-kavramlar/i̇bn arabî ile lao-tzû ve çuang-tzû'nun mukāyesesi, (2 baskı), kaknüs yayınları, 304 sayfa, üsküdar eylûl 2001 (i̇ngilizce'den)
 24. ahmad 'abd al waliyy vincenzo: gökten i̇nen kitap, [kızı fezâ özemre ile birlikte i̇talyanca'dan] 360 sayfa, gazeteciler ve yazarlar vakfı yayınları, i̇stanbul 2007.

diğer telif eserleri 
 25. i̇limde demokrasi olmaz, 2. baskısı pınar yayınları, 316 sayfa, i̇stanbul 2003.
 26. türkiye'nin çernobil çilesi, nehir yayınları, 287 sayfa, i̇stanbul 1993.
 27. i̇slâm'da aklın önemi ve sınırı, 2. baskısı kırkambar yayınları, 380 sayfa, i̇stanbul 1998.
 28. üsküdar'da bir attâr dükkânı, 6. baskısı kubbealtı neşriyât, 112 sayfa, i̇stanbul 2006.
 29. gel de çık i̇şin i̇çinden, 5. baskısı kubbealtı neşriyât, 166 sayfa, i̇stanbul 2007.
 30. geçmiş zaman olur ki..., kubbealtı neşriyât, 247 sayfa, i̇stanbul 1998.
 31. kâmil mürşidin portresi [editörü necmettin şahinler], kaknüs – furkan yayınları, 127 sayfa, üsküdar 1998.
 32. aklın yolu i̇limdir (cemâl uşşak ile birlikte), kırkambar yayınları, 308 sayfa, i̇stanbul 1999.
 33. kur'ân-ı kerîm ve tabiat i̇limleri (tenkidî bir yaklaşım), kaknüs – furkan kitabevi, 110 sayfa, üsküdar 1999.
 34. 50 soruda türkiye'nin nükleer enerji sorunu, [prof.dr. ahmet bayülken ve prof.dr. şarman gençay ile birlikte], 2. baskısı kaknüs kitabevi, 71 sayfa, üsküdar 2000.
 35. portreler, hâtıralar..., kubbealtı neşriyât, 355 sayfa, i̇stanbul 2001.
 36. din, i̇lim, medeniyet (düşünceler), pınar yayınları, 352 sayfa, i̇stanbul 2002.
 37. ah şu atom'dan neler çektim!, pınar yayınları, 400 sayfa, pınar yayınları 2002.
 38. toma'ya göre i̇ncîl ya da hz i̇sâ'nın 114 hadîsi, 3. baskısı timaş yayınları, 295 sayfa, i̇stanbul 2005.
 39. üsküdar, ah üsküdar!..., 4, baskısı kubbealtı neşriyât, 336 sayfa, i̇stanbul 2006.
 40. muhabbet ve mücâdele mektupları, i̇stanbul yayınları, 344 sayfa, i̇stanbul 2002
 41. fiziksel realite meselesine giriş, pınar yayınları – açılımkitap, 137 sayfa, i̇stanbul 2005.
 42. kâmil mürşidlerin mîrâsı, [necmettin şahinler ile birlikte], 2. baskısı timaş yayınları, 352 sayfa, i̇stanbul 2005.
 43. çernobil komplosu, bilge yayınları, 334 sayfa, i̇stanbul 2004.
 44. üsküdar'ın üç "sırlı"sı, 3. baskısı kubbealtı neşriyât, 112 sayfa, i̇stanbul 2007.
 45. akademik yıllarım (1958-1983), boğaziçi yayınevi, 504 sayfa, i̇stanbul 2004.
 46. din ve misyonerlik, pınar yayınları, 184 sayfa, i̇stanbul 2004.
 47. xx. yüzyılda fiziğe yön verenler, boğaziçi yayınevi, 461 sayfa, i̇stanbul 2005.
 48. çağdaş i̇lmî tefsirde vehmin egemenliği, etkileşim yayınları, 212 sayfa, i̇stanbul 2006.
 49. vahye göre akıl - i̇slâm'da aklın önemi ve sınırı, 574 sayfa, şûle yayınları, i̇stanbul 2006.
 50. galatasarayı mekteb-i sultânîsi'nde sekiz yılım, kubbealtı neşriyâtı, 340 sayfa, i̇stanbul 2006.
 51. hasretini çektiğim üsküdar, kubbealtı neşriyâtı, sayfa, i̇stanbul 2007.
 52. abdülkādir el cezâirî'nin kitâbü-l mevâkıf'ından seçmeler ve yorum
 53. râşid erer'in türklere karşı haçlı seferleri, kaknüs kitabevi, 181 sayfa, üsküdar 2002.
 54. fehmi tandaç'ın öz söz (henüz basılmadı)

ayrıca

 55. doğumunun 100. yılında atatürk'e armağan: i̇stanbul üniversitesi fen fakültesi'nde çeşitli fen bilimi dallarının cumhuriyet dönemindeki gelişmesi ve milletlerarası bilime katkısı, yayınlayan: i̇st.üniv. fen fakültesi, 173 sayfa, i̇stanbul 1982.
 56. sâlim yorgancıoğlu'nun üsküdar dergâhları, yayınlayan: üsküdar belediye başkanlığı, 152 sayfa, üsküdar 2004.

isimli eserlerin de editörlüğünü yapmıştır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 ahmed yüksel özemre web sitesi 

1935 doğumlular
üsküdar doğumlular
i̇stanbul doğumlu bilim insanları
2008 yılında ölenler
türk mühendislik akademisyenleri
galatasaray lisesinde öğrenim görenler
i̇stanbul üniversitesi fen fakültesinde öğrenim görenler
i̇stanbul üniversitesi fen fakültesi dekanları
i̇stanbul üniversitesi öğretim üyeleri
karacaahmet mezarlığı'na defnedilenler
türk fizikçiler
resim aranan kişiler
tübi̇tak bilim kurulu üyeleri