Carole Lombard

carole lombard (d. 6 ekim 1908 – ö. 16 ocak 1942), amerikalı bir oyuncu. lombard en çok 1930'ların screwball komedilerinde oynadığı rollerle tanınır. amerikan film enstitüsü tarafından hazırlanan afi'nın 100 yılı... 100 yıldız listesinde yer alır. ayrıca 1930'ların sonlarına doğru hollywood'daki en yüksek ücretli yıldızdır. yıllık ortalama 500,000 amerikan doları kazanıyordu  (amerika birleşik devletleri başkanı maaşından 5 kat daha fazla). lombard'ın kariyeri, 33 yaşında bindiği uçağın düşmesi sonucu erken bitti.

kökenleri ve erken yaşamı 
lombard fort wayne, indiana'da jane alice peters adıyla doğdu. evebeynlerinin adları frederick c. peters (1875–1935) ve elizabeth knight (1877–1942)'dı. baba tarafından büyük dedesi john claus peters, iki alman göçmenin, claus peters ve caroline catherine eberlin'in oğluydu. anne tarafından ise tanınmış bir kolonici olan ve 1634'te i̇ngiltere'nin doğu anglia bölgesinden amerika'nın massachusetts körfezi kolonisi'ne geldiği bilinen thomas hastings'in soyundan geliyordu. lombard, ailesinin üç çocuğunun en genç olanıydı. ondan büyük iki abisi vardı; fred c. peters jr. ve stuart peters. erken çocukluğunu st. mary's nehri yakınındaki fort wayne'de geçirdi. babasında geçirdiği bir iş kazası sonucunda devamlı bir baş ağrısı kaldı. bu baş ağrısı nedeniyle, babası ani öfke patlamaları ve sinir krizleri geçirmeye başladı ve bu durum ailesini dağıttı. lombard'ın annesi ile babası boşandı ve 1914'te annesi üç çocuğunu da alıp los angeles'a taşındı. lombard burada virgil ortaokulu'na ve ondan sonra fairfax lisesi'ne gitti. 1924'te "mayıs kraliçesi" seçildi. bu sıralarda lombard hayali olan oyunculuğa daha fazla zaman harcamak için okulu bıraktı ama önünde sonunda 1927 yılında fairfax lisesi'nden mezun oldu. lombard, annesinin 1922'den beri mensubu olduğu bahai dinini 1938 yılının başlarında resmi olarak kabul etti.

kariyeri 

lombard sokakta beyzbol oynarken bir yönetmen olan allan dwan'ın onu görmesi sonucu, yirmi yaşındayken ilk kez bir filmde oynadı, a perfect crime (1921). bu filmde lombard erkek tavırlı bir kızı canlandırdı. 1920'lerde, lombard jane peters adıyla çeşitli düşük bütçeli filmlerde rol aldı ve daha sonra adı carol lombard oldu. lombard'ın arkadaşı olan miriam cooper lombard'ın, kocası raoul walsh'ın filmlerinde küçük roller almasını sağladı. 1925 yılında lombard fox film corporation'la kontrat imzaladı (1935'te daryl zanuck'un twentieth century productionsını ile birleşen şirket). aynı zamanda lombard pathé exchange ile de çalıştı ve 1928'de mack sennett'ın bir filmi olan bathing beauties da gözüktü. lombard 1929'da oynadığı high voltage filmiyle sesli sinemeya yumuşak ve pürüzsüz bir geçiş yaptı. 1930'da 2oth century ve pathé exchange şirketleriyle ilişkisini keserek paramount pictures corporation'la bir kontrat imzalamayı başardı.

lombard 1930'ların başında birkaç küçük başarıya imza attı. 1930'da safety in numbers filminde charles "buddy" rogers ile ve 1932'de no man of her own filminde clark gable ile karşılıklı oynadı. ama lombard'ın kariyeri 1934 yılına kadar henüz zirveye ulaşmamıştı. 1934'te yönetmen howard hawks ile bir partide karşılaştı, hawks ona âşık oldu ve lombard'ın kendi projesi için uygun olduğuna karar verdi. hawks, lombard'ı sahne efsanesi john barrymore'un yanına, 2oth century adına işe aldı. lombard john barrymore ile çalışmaya başladığında ilk zamanlarda gözü korktu ama daha sonra ikisi güzel bir iş uyumu geliştirdiler.

1934'te ayrıca, lombard george raft ile bolero adlı yapımda rol aldı. 1935'te lombard mitchell leisen'ın hands across the table adlı yapımında boy gösterdi. bu film lombard'ın bir komedi oyuncusu olarak ünlenmesinde önemli rol oynamıştır. 1936 yılı lombard için önemli bir yıl olmuştu, eski kocası william powell'la birlikte bir screwball komedisi olan adamım godfrey de rol almıştı. william powell, karşısında lombard oynamazsa bu filmde oynamayacağını söylemiştir. powell ve lombard boşanmalarına rağmen, lombard'ın ölümüne dek çok yakın olmuşlardır. bu filmdeki performansı sayesinde lombard en i̇yi kadın oyuncu akademi ödülü'ne aday gösterilmiştir. bu filmden sonra 1937' de lombard william a. wellman'ın yönettiği nothing sacred adlı filmde fredric march'ın karşısında oynamıştır. bu film lombard'ın technicolor(renkli) ve hem eleştirmenler tarafından başarılı bulunmuş hem de ticari anlamda başarı yakalamış tek filmidir. nothing sacred lombard'ı sinema dünyasının en fazla kazanan oyunculeri arasına sokmuştur.

fools for scandaldaki başarısızlıktan sonra lombard bir süre için komedi yerine dram filmlerinde oynamaya başladı. 1939'da lombard james stewart'ın karşısında rol aldığı ve david o. selznick'in prodüktörlüğünü yaptığı made for each otherda ve cary grant'la karşılıklı oynadığı in name only adlı filmlerde oynadı. 1940'ta ise vigil in the nightta oynadı. seyirciler carole lombard 'ın dramatik rollerde oynamasına iyi bir tepki vermedi. bu yüzden lombard alfred hitchcock'ın yönettiği mr. & mrs. smith isimli filmle komediye geri döndü. bu film lombard'ın kariyerine bir ivme kazandırdı ve bu başarının sonucu olarak 1942 yılında lombard, son ve en başarılı filmlerinden biri olan to be or not to bede rol aldı.

kişisel hayatı 

ekim 1930'da, lombard william powell'la tanıştı. i̇kisi man of the world ve ladies' man adlı filmlerde birlikte rol aldılar. powell, lombard'ın önceki aşıklarına nazaran şehirli ve sofistikeydi. aynı zamanda powell'ın dobra bir kişiliği ve deli dolu bir mizah anlayışı vardı. powell ve lombard 26 haziran 1931'de evlendiler. lombard bir dergiye aralarında bulunan 16 yaşın onlar için bir problem olmadığı yorumunu yaptı ama çiftin bazı yakın arkadaşlarının onları böyle hissetmediğini belirtti. 1933'te boşandılar ama her zaman arkadaş kaldılar ve adamım godfrey filminde olduğu gibi sorun yaratmadan birlikte çalıştılar.

powell'la boşanmasının ardından, 1934'te lombard hollywood bulvarı'ındaki evine taşındı. bir arkadaşı olan ve mack sennett günlerinden tanıştığı madalynne fields'la beraber yaşamaya başladı. daha sonra madalynne, lombard'ın kişisel sekreteri oldu. lombard bu dönemlerde verdiği alışılmışın dışında partileriyle anılmaya başladı.

bu süreçte lombard gary cooper, george raft ve en bilineni filmyazarı robert riskin'le bazı ilişkiler yaşadı. daha sonra lombard müzisyen russ columbo'yla ciddi bir ilişki yaşadı. columbo, lombard'a evlenme teklif ettikten kısa bir süre sonra 26 yaşında serseri bir kurşunla vurulduğu bir kaza sonucu öldü.

lombard'ın en bilinen ilişkisi 1936 yılında clark gable'la birlikte olduğu ilişkisidir. daha önce 1932 yılında ikili no man of her own adlı filmde birlikte rol almıştı ama o süreçte lombard'ın powell'la mutlu  bir evliliği vardı. gable ile lombard birbirlerinde haberleri olmaksızın fox'un 1926 yapımı bir sessiz filmi olan the johnstown flood birlikte çalıştılar. daha sonra gable ve lombard, lombard'ın ev sahipliği yaptığı bir mayfair balosunda tekrar bir araya geldi ve ilişkileri burada başladı. gable bu sırada bir petrol zengini olan ria langham'la evliydi. bu yüzden ilişkilerini bir süre gizli tuttular. gable bir mgm yapımı olan rüzgar gibi geçti filmindeki rhett butler rolünü kabul edince işler değişti. mgm'nin başı olan louis b. mayer, rolü kabul etmekte isteksiz olan gable ile bir anlaşma yaptı. bu antlaşmaya göre mayer gable'a langham'la boşanmasını ayarlaması ve lombard'la evlenmesini sağlamak için para verdi. gable, langham'dan 7 mart 1939'da boşandı. gable, lombard'a ikisi de brown derby adlı restoranda iken telefonda evlenme teklif etti.

29 mart 1939'da rüzgar gibi geçtinin prodüksiyon arasında, gable ve lombard arabayla kingman, arizona'ya gittiler ve orada basit bir törenle evlendiler. törende sadece gable'ın basın vekili otto winkler vardı. daha sonra encino, los angeles da bulunan ve önceden yönetmen raoul walsh'a ait olan büyük bir çiftliği satın aldılar.

ölümü 
abd 1941 yılının sonunda ii. dünya savaşı'na girince, lombard memleketi olan indiana'ya döndü. burada bess peters, clark gable'ın basın vekili otto winkler ve annesiyle birlikte savaş senetleri için düzenlenen ralliye katıldı ve savunma senetlerinde 2 milyon dolara yakın para topladılar. lombard evine dönmek için sabırsızlandı ve trene binmek yerine uçağa binmeye karar verdi. annesi ve winkler uçmaktan korkuyorlardı. lombard bu karar için yazı-tura atmayı önerdi ve yazı-turanın sonucunda lombard kazandı.

16 ocak 1942'de, lombard, annesi ve winkler kaliforniya'ya dönmek için trans world airlines'a ait dc-3 tipi uçağa biniş yaptılar. las vegas valley'de uçağa yeniden benzin doldurduktan sonra twa flight 3 kalktı ve kalktıktan 23 dakika sonra "double up peak" ile potosi dağının  yüksekliğinde yere çakıldı. uçaktaki 15'i ordu görevlisi olan 22 kişi anında olay yerinde öldü.

lombard'ın ölümünden kısa bir süre sonra gable, (lombard'ı kaybetmesi nedeniyle yıkılmıştı.) amerika birleşik devletleri hava kuvvetleri'ne katıldı.

lombard ölümünden sonra glendale, kaliforniya'daki "forest lawn memorial park" mezarlığına gömüldü. mezar taşında adı "carole lombard gable" olarak yazmaktadır. gable yeniden evlenmesine rağmen 1960 yılında öldüğünde lombard'ın yanına gömüldü. bess peters da kızının, lombard'ın yanına gömüldü.

ödülleri ve onurları 

1999'da amerikan film enstitüsü lombard'ı afi'nın 100 yılı... 100 film listesinde yirmi üçüncü olarak ilan etti. lombard, adamım godfrey filmindeki performansıyla en i̇yi kadın oyuncu akademi ödülü'ne aday olmuştu. hollywood walk of fame'de, 6930 hollywood bulvarı'nda bir yıldızı bulunmaktadır.

lombard'ın büyüdüğü kasaba olan fort wayne'deki evi orijinaline ve tarihine sadık kalınarak yeniden düzenlendi. şehir tarafından lombard'ın evine yakın olan st. mary's nehri üzerinde yer alan köprüye "carole lombard memorial bridge"(carole lombard hatırası köprüsü) adını verdi.

lombard'ı canlandıranlar 
lombard'ı oynayan oyunculer: 
jill clayburgh gable and lombardda (1976)
sharon gless moviola: the scarlett o'hara warda (1980)
denise crosby malice in wonderlandda (1985)
anastasia hille rko 281da (1999)
vanessa gray lucyde (2003)

filmografi

yapımları 

a perfect crime (1921)
gold heels (1924)
dick turpin (1925)
marriage in transit (1925)
gold and the girl (1925)
hearts and spurs (1925)
durand of the bad lands (1925)
the plastic age (1925)
ben-hur (1925)
the road to glory (1926)
the johnstown flood (1926)
the fighting eagle (1927)
my best girl (1927)
the divine sinner (1928)
power (1928)
me, gangster (1928)
show folks (1928)
ned mccobb's daughter (1928)
high voltage (1929)
big news (1929)
the racketeer (1929)
the arizona kid (1930)
safety in numbers (1930)
fast and loose (1930)
it pays to advertise (1931)
man of the world (1931)
ladies' man (1931)
up pops the devil  (1931)
i take this woman (1931)
no one man (1932)
sinners in the sun (1932)
virtue (1932)
no more orchids (1932)
no man of her own (1932)
from hell to heaven (1933)
supernatural (1933)
the eagle and the hawk (1933)
brief moment (1933)
white woman (1933)
bolero (1934)
we're not dressing (1934)
twentieth century (1934)
now and forever (1934)
lady by choice (1934)
the gay bride (1934)
rumba (1935)
hands across the table (1935)
love before breakfast (1936)
the princess comes across (1936)
adamım godfrey (1936)
swing high, swing low (1937)
nothing sacred (1937)
true confession (1937)
fools for scandal (1938)
made for each other (1939)
in name only (1939)
vigil in the night (1940)
they knew what they wanted (1940)
mr. & mrs. smith (1941)
to be or not to be (1942)

kısa filmleri

smith's pony (1927)
gold digger of weepah (1927)
the girl from everywhere (1927)
run, girl, run (1928)
the beach club (1928)
smith's army life (1928)
the best man (1928)
the swim princess (1928)
the bicycle flirt (1928)
the girl from nowhere (1928)
his unlucky night (1928)
smith's restaurant (1928)
the campus vamp (1928)
motorboat mamas (1928)
hubby's weekend trip (1928)
the campus carmen (1928)
matchmaking mamma (1929)
don't get jealous (1929)
hollywood on parade no. 11 (1933)
hollywood on parade no. a-12 (1933)
the fashion side of hollywood (1935)
screen snapshots series 16, no. 3 (1936)
breakdowns of 1938 (1938)
hollywood goes to town (1938)
screen snapshots series 18, no. 9 (1939)

dış bağlantılar

kaynakça 

1908 doğumlular
1942 yılında ölenler
20. yüzyılda amerikalı kadın oyuncular
amerikalı kadın sessiz film oyuncuları
amerikalı kadın sinema oyuncuları
amerikalı bahailer
i̇ngiliz asıllı amerikalılar
paramount pictures
havacılık kazalarında ve olaylarında ölen kişiler
forest lawn anıt mezarlığı'na defnedilenler
20. yüzyıl bahaileri