GLSL

glsl, (opengl tarayıcı dili,glslang diye de bilinir) c tabanlı yüksek seviye bir programlama dilidir.opengl arb tarafından,geliştiricilerin grafik işhattına assembly veya donanım-bağımlı bir dil bilmeden direkt erişim sağlaması için yaratılmıştır.

geçmişi 
grafik kartlarındaki son gelişmelerle,yaratım işhattında tepe noktası ve parçalama seviyesinde kolaylık sağlamak için birçok özellik eklendi.bu seviyede programlama parçalama ve tepe noktası tarayıcılarını kullanılarak gerçekleştirilir.
aslında bu başarım tarayıcıları assembly dilinde yazarak sağlandı.opengl arb daha gpu yu daha kolay anlaşılır bir dille programlamak için eski açık standartlarını devam ettirerek opengl tarayıcı dilini yaratmıştır.

i̇lk önce opengl 1.4 ün bir uzantısı olarak ortaya çıkmış,daha sonra resmi olarak glsl opengl 2.0 ın içine dahil edilmiştir.opengl 2.0, 1992 de çıkan opengl 1.0 den bu yana ilk büyük revizyondur.

glsl kullanımının bazı faydaları
 değişik işletim sistemleri üzerinde platformlar arası uyumluluk(macos,linux,microsoft windows)
 opengl tarayıcı dilini destekleyen her grafik kartı üzerinde çalışabilecek kod yazabilmek.
 her bir grafik kartı üreticisi kendi sürücüsüne glsl derleyici dahil eder.

operatörler 
glsl daha önce c diline aşina olanlara tanıdık operatörler sunarak tarayıcı programlamada rahatlık sunar.i̇şaretçiler ve bit operatörleri dışında c ve c++ daki operatörleri içerir.

fonksiyonlar ve kontrol yapıları 
glsl c dilinde olduğu gibi döngü ve dallanmayı destekler ve if, else, if/else, for, do-while, break, continue gibi yapıları içerir.
kullanıcı tanımlı fonksiyonlar desteklenir ve birçok bilindik fonksiyon hazır olarak gelir.böylece kart üreticileri bu fonksiyonları donanım seviyesinde optimize edebilirler.bunlardan bazıları math kütüphanesindeki exp() fonksiyonu gibi veya daha grafik programlamaya yönelik texture2d() gibidir.

derleme ve çalıştırma 
glsl tarayıcılar tek başlarına çalışabilen uygulamalar değillerdir ve opengl api lerini işleten progamlara ihtiyaç duyarlar.
api uygulamaları değişik sistemlerde ve değişik dil bağlamları ile mevcuttur.

glsl tarayıcılar,kart sürücüsüne, opengl api lerini kullanan bir program tarafından derlenmesi için geçirilen basit katar kümeleridir.tarayıcılar bir programdan çıkabilir veya bir yazı dosyasından okunabilir ancak sürücüye mutlacak katar halinde göderilmelidir.
glsl programlarını derlemek bağlamak ve parametre göndermek için kullanılan api ler 3 opengl uzantısı içinde belirlenmiş ve opengl nin çekidek parçası haline gelmiştir.bu api ler şu uzantılar içinde bulunabilir.
 arb tepe tarayıcı
 arb parça tarayıcı
 arb tarayıcı nesneleri

araçlar 
glsl tarayıcılar onu kullancak uygulamaya enjekte edilmeden önce test edilmelidir.bu amaç için birçok program mevcuttur.
 rendermonkey - ati tarafından yaratldı.glsl programlarını yaratmak test ve debug etmek için arayüz sunar.directx destekler.sadec microsoft windows üzerinde çalışır]].
 glsleditorsample - macos üzerinde çalışır.tarayıcı yaratma ve derlemeye yarar.debug etmez.xcode 2.3 ve üzerinin bir arçasıdır.
 quartz composer - macos üzerinde çalışan sanal programlama ortamıdır.oluşturma,derleme ve diğer quartz yamaları ile sanal programlama modeli altında entegrasyonu sağlar.debug etmez.ücretsiz dağıtılan xcode un bir parçasıdır.
 lumina  - platformdan bağımsız glsl geliştirme aracı.arayüz olarak qt kullanır.
 shader designer - kullanımı kolay glsl ide si typhoonlabs ın ürünüdür.buna rağmen ücretsiz olarak indrilip kullanılabilir.ayrıca tarayıcı örnekleri ve yeni başlayanlar için dokümanlar içermektedir.
 demoniak3d  - glsl tarayıcıları çabuk yazıp derleyebileceğiniz bir araç. demoniak3d xml ve lua karışımı bir dil kullanır.gerçek 3b sahneler için oluşturmak için glsl kullanır.
 shader maker - shader maker basit ve platformlar arası bir araçtır. windows, linux, ve mac os x üzerinde çalışır.

kaynakça 
 rost, randi j. opengl shading language. 1st ed. pearson education, inc, 2004. isbn 0-321-19789-5
 kessenich, john, & baldwin, david, & rost, randi. the opengl shading language. version 1.10.59. 3dlabs, inc. ltd.

dış bağlantılar 
 shader programlama 
 shader programlama dilleri 
 opengl resmi sayfası
 lighthouse3d ders ve örnekleri
 glsldevil açık kaynak glsl hata ayıklayıcısı
 ozone3d.net glsl dersleri 

opengl
programlama dilleri