Civilization

sid meier's civilization (civ ya da civ i olarak da bilinir), sid meier tarafından 1991 yılında microprose için yapılmış bir sıra tabanlı strateji oyunudur. oyunun amacı yüzyıllarca ayakta kalabilecek bir medeniyet kurmaktır. oyun m.ö. 4000 yılında başlar ve yakın geleceğe kadar devam eder. civilization, sıra tabanlı strateji oyunlarının atası olarak kabul edilir.

oynanış 

civilization tek oyunculu bir oyundur. oyuncu bir medeniyetin hükümdarı olarak sadece bir göçmen birimiyle (settlers) oyuna başlar (bazen iki göçmenle) ve diğer medeniyetlerle yarış halinde bulunan bir imparatorluk kurmaya çalışır.

keşfedilecek bir dünyanın, savaşların ve diplomasinin yanı sıra, oyuncu şehir kurmak için uygun yerler bulmalı, şehirlerinde hangi binanın ya da birimin yapılacağını belirlemeli, hangi teknolojinin araştırılacağını seçmeli, ve şehirlerden maksimum verim alabilmek için etrafındaki toprakları en iyi şekilde işlemelidir. şehirler belirli bir uyruğu ve lideri olmayan barbarlar tarafından istila edilebilir. barbar saldırıları keşfedilmemiş karalardan ve denizlerden geleceğinden, zaman ilerledikçe barbarların barınabileceği yerle de azalacaktır.

oyuna başlamadan önce oyuncu hangi uygarlığı yöneteceğini seçer. bu seçim oyun içi sesleri, unvanları, şehir isimlerini etkiler; ancak oynanışa etkide bulunmaz (gerçek dünyada oynarken her uygarlığın kendi yerinde başlaması hariç). yapay zeka, yönettiği uygarlığın karakteristik özelliklerini gösterir. örneğin aztek'ler, işgalci ve zengin bir uygarlıktır. her medeniyetin başında o medeniyetin tarihteki önemli kişilerinden biri bulunur (örneğin, hintlerin başında mahatma gandhi).

oyunun alanı çoğu bilgisayar alanından daha büyüktü. bronz çağından önce m.ö. 4000 yılında başlayan oyun, 2100 yılına, yani uzay çağına kadar sürebilmektedir. oyunun başında, dünya üzerinde hiçbir şehir yoktur: oyuncular ellerindeki göçmenlerle yeni şehirler kurabilir ve bu şehirlerin etrafındaki topraklara yollar, sulama kanalları, kaleler yapabilirler.

zaman ilerledikçe yeni teknolojiler geliştirilir; bu teknolojiler oyunun gelişmesindeki ve değişmesindeki en önemli etkendir. başta, oyuncular çömlekçilik, tekerlek, alfabe gibi teknolojiler arasından seçim yaparken, oyunun sonlarına doğru nükleer teknolojiler ve uzay teknolojilerini geliştirmeye başlarlar. bazı teknolojileri ilk olarak bulmak oyunculara büyük avantaj sağlar (uçak yapımı gibi). çoğu teknoloji yeni birimlerin üretilmesine, yeni binaların yapılmasına ve daha ileri teknolojilerin geliştirilmesine olanak tanır. örneğin, at arabalı bir savaşçı üretebilmek için önce tekerleği icat etmelisiniz, aynı şekilde bir ambar yapabilmek için de çömlekçiliği öğrenmiş olmaız gerekir. baştan sona kadar böyle işleyen bu sisteme teknoloji ağacı (tech tree) denir ve diğer birçok strateji oyununda da bu sistem kullanılmıştır. teknolojilerin geliştirilme sırası oyunun gidişatını direkt etkiler.

oyuncular gerekli teknolojileri araştırdıkları sürece, bulundukları çağda dünyada önemli bir yeri olan yapıtları da inşa edebilirler. tabii ki bu yapıtların her biri sadece bir oyuncu tarafından bir kez inşa edilebir. örneğin antik çağda piramitler, çin seddi; orta çağda kopernik'in gözlemevi, magellan'ın sefer anıtı; ve modern çağda birleşmiş milletler inşa edilebilir yapıtlar arasındadır. yapıtları yapmak çok fazla kaynak gerektirir ve yıllarca sürebilir. bir yapıtı inşa eden medeniyet o yapıtın verdiği özelliklerden yararlanabilir. örneğin, magellan'ın sefer anıtı'nı inşa eden medeniyetin donanma birimleri daha hızlı hareket etmeye başlar. bazı yapıtlar yeni teknolojilerin geliştirilmesiyle özelliğini kaybedebilir (örneğin, topun bulunmasıyla çin seddi işe yaramaz hale gelir).

oyunun sonunda tüm medeniyetleri yok eden ve en yüksek puanı toplayan oyunu kazanır.

geliştirme 
meier, teknonoloji ağacı fikrini yine civilization adındaki monopoly tarzı bir oyundan aldığını açıklamıştır. meier, bu oyunun bir bilgisayar versiyonunu yapmayı planlayan üçüncü tasarımcıydı, fakat bunu başaran ilk kişi oldu.

danielle bunten berry 1983'te m.u.l.e. adlı oyunu tamamladıktan sonra civilization üstünde çalışmayı istedi, ama yapamadı. sonra 1985 yılında electronic arts'ta the seven cities of gold oyununu yaptı. oyunun başarısından sonra bir devam oyunu olarak heart of africa üstünde çalıştı. ancak civilization fikrinden hiç vazgeçmedi. meier'in pirates ve colonization oyunlarındaki tasarımları bunten'in the seven cities of gold oyunundan parçalar içerir.

don daglow, utopia'nın tasarımcısı (ilk simülasyon oyunu), 1987 yılında civilization'u bilgisayara uyarlamak için çalışmalara koyuldu. ne var ki brøderbund'da yönetici pozisyonu için teklif alınca projeyi iptal etti. .

devam oyunları ve taklitler 
civilization için şu ana kadar üç ana devam oyunu yapıldı. ayrıca 2008 yılında yine sid meier tarafından yapılan civilization revolutions adındaki oyunla civilization bilgisayar dışındaki konsollarda da oynanmaya başlandı.

1996 yılında freeciv adında açık kaynak kodlu bir civilization klonu geliştirildi. slogan şuydu: "çünkü medeniyet özgür olmalıdır".

benzer oyunlar 
1994 yılında meier colonization adında civilization benzeri bir oyun yaptı. ancak colonization, civilization kadar popüler olamadı. hatta oyun kolonilicilik ve kölecilikle ilgili olduğu için olumsuz eleştiriler adlı.

sid meier's alpha centauri adlı oyun yine aynı türde meier tarafından yapıldı, fakat konu uzayda ve gelecekte geçiyordu. oyunun arayüzündeki ve oynanışındaki birçok yenilik civilization iii ve iv te kullanıldı. alpha centauri aslında civilization ın kaldığı yerden devam etmektedir.

1993'te microprose master of magic adlı oyunu yayınladı. oyun aynı oyundu, ancak konu ortaçağın fantastik dünyası ve büyülerdi.

1994'te stardock galactic civilizations oyununu yayınladı. oyun os/2 platformunda yayınlandı ve bu platformda en çok satan oyunlardan biri oldu. 2003'te yeniden programlanmış bir windows versiyonu ve devam olarak 2006'da galactic civilizations ii: dread lords'su yayınlandı.

civilization, age of empiresın tasarımcılarına ilham kaynağı olmuştur.  en büyük fark age of empires bir sıra tabanlı strateji değil, gerçek zamanlı stratejidir.

1999'da activision, tamamen farklı tasarımcılarla civilization ii'ye bir devam oyunu olarak civilization: call to power oyununu yayınladı. oyunun adı civilization idi fakat sid meier ve ekibiyle hiçbir alakası yoktu. 2000 yılında activision oyunun isim haklarını kaybetti. daha sonra çıkardıkları devam oyunun adı sadece call to power ii idi.

will wright'ın sim city serisi, 1985 yılında çıktı. oyun civilization'daki gibi bir ülkenin değil de bir şehrin yönetimini konu almıştır.

hukumdarlar bu oyunun browser versiyonu sayılabilir.

platformlar 

civilization orijinal olarak ms-dos için programlandı. ancak aldığı başarıdan sonra birçok platforma uyarlandı (macintosh, amiga, atari st, playstation, n-gage ve super nintendo).

tepkiler 
oyun tüm zamanların gelmiş geçmiş en iyi strateji oyunlarından biri olarak kabul edilir ve oldukça sadık bir hayran kitlesine sahiptir. oyunun tüm versiyonları çıktıktan sonra kapış kapış satıldı. bu başarı  freeciv ve c-evogibi bedava versiyonlarının yapılmasına neden oldu ve diğer birçok oyunu etkiledi.

1995 yılında oyun çoklu oyuncu ve windows 95 desteği, daha iyi grafik ve seslerle civnet adıyla yeniden yayınlandı. oynanışı orijinal oyunla hemen hemen aynıydı.

1992'de, civilization origins award'ı 1991 yılının en i̇yi strateji oyunu olarak kazandı.

kaynakça

dış bağlantılar 
 civilization firaxis ana sayfa 
 civilization türkçe rehber sitesi 
 civilization türkiye forumu 
 civfanatics hayran sitesi 
 civilization'ın tarihi 

1991 video oyunları
1
amerika birleşik devletleri'nde geliştirilen video oyunları
sıra tabanlı strateji oyunları
microsoft windows oyunları
çok oyunculu çevrimiçi oyunlar
microprose oyunları