8 Şubat



olaylar 
 1587 - i̇skoçya kraliçesi mary stuart, kafası kesilerek idam edildi. 19 yıl hapiste kaldıktan sonra idam edilen kraliçe mary, kraliçe i. elizabeth'e suikast planlamakla suçlanıyordu.
 1904 - japonların, çin'in port arthur limanına sürpriz bir atak yapıp, rus filosunu tahrip etmesi ve geçişine engel olması üzerine rus-japon savaşı başladı.
 1915 - d.w. griffith'in bir ulusun doğuşu (the birth of a nation) adlı tartışmalı başyapıtı los angeles'ta ilk kez gösterildi.
 1919 - i̇şgal kuvvetleri kumandanı olarak i̇stanbul'a tayin olan fransız general louis franchet d'espèrey, atıyla türk bayrağı'nın üzerinden geçerek yapmış olduğu sözde gövde gösterisi ile i̇stanbul'a girdi.
 1922 - abd başkanı warren g. harding, ilk radyoyu beyaz saray'da tanıttı.
 1924 - i̇dam cezası: abd'de idam cezasını gaz kullanmak suretiyle gerçekleştiren ilk eyalet nevada oldu.
 1935 - türkiye büyük millet meclisi 5. dönem seçimleri yapıldı.
 1937 - orman kanunu kabul edildi.
 1958 - bobby fischer henüz 15 yaşında ve dünya satranç şampiyonu oldu.
 1962 - fransa'da gizli ordu'nun bombalama eylemlerini protesto edenlere polis müdahale etti; 8 kişi öldü.
 1962 - türkiye cumhuriyeti turizm bankası çalışmalarına başladı.
 1963 - abd vatandaşlarının küba ile seyahat, finansal ve ticari amaçlı her türlü ilişkisi john f. kennedy yönetimince yasaklandı.
 1963 - irak'ta, abdüsselam arif'in önderliğindeki "baas"çı subaylar yönetimi ele geçirdi, başbakan abdülkerim kasım öldürüldü.
 1974 - amerikan uzay istasyonu skylab, uzayda 84 gün geçirdikten sonra dünyaya döndü.
 1974 - yukarı volta'da askeri darbe.
 1976 - innsbruck'ta yapılan kış olimpiyatları, trt televizyonundan naklen verildi.
 1976 - i̇ngiltere, strazburg'da kendini savunmak durumunda kaldı. i̇ngiltere hakkında, ira (i̇rlanda cumhuriyet ordusu) sanıklarına işkence ettiği iddiaları vardı.
 1980: türkiye'de 12 eylül 1980 darbesi'ne giden süreç (1979- 12 eylül 1980): i̇stanbul'da migros'a ait yiyecek maddeleri satan 6 kamyon kaçırıldı, yiyecekler yağma edildi, kamyonlar tahrip edildi. ankara'da 4 mağaza yağma edildi.
 1980 - tariş olayları: tariş işçileri işletmenin bazı bölümlerini işgal etti, çiğli i̇plik fabrikası'nda işçiler, fabrika kapılarını kapatarak barikat kurdu.
 1984 - kış olimpiyat oyunları sarayova'da başladı.
 1989 - boeing 707 tipi bir yolcu uçağı, portekiz açıklarındaki azor adaları'na düştü: 144 kişi öldü.
 1990 - amasya yeniçeltek'te toprak altında kalan 63 işçiden umut kesildi. madenin hava bacaları betonlandı. bir gün önce meydana gelen grizu patlamasında ölenlerin sayısı 66'ya ulaştı.
 1992 - olağanüstü hâl bölge valiliği'ne ünal erkan atandı.
 1999 - ürdün kralı hüseyin, amman'da düzenlenen bir törenle toprağa verildi.
 2000 - danıştay 10. dairesi, fp'den i̇stanbul milletvekili seçilen merve kavakçı'nın, 'türk vatandaşlığının kaybettirilmesine' ilişkin bakanlar kurulu kararı'nın iptali istemini oy birliğiyle reddetti.
 2001 - bonn başsavcılığı'nın, hristiyan-demokrat parti'ye (cdu) yapılan karanlık bağışlarla ilgili dava çerçevesinde eski başbakan helmut kohl hakkında açtığı dava, 150 bin euro tutarında cezanın ödenmesiyle kapandı.
 2001 - cumhurbaşkanı ahmet necdet sezer, esad coşan ile damadı ali yücel uyarel'in süleymaniye camii haziresine definlerine imkân tanıyan kararname taslağını imzalamayarak başbakanlık'a geri gönderdi.
 2002 - yargıtay 6. ceza dairesi, "yüksekova çetesi" davasında 5 sanık hakkında verilen çeşitli hapis cezalarına ilişkin mahkûmiyet kararlarını bozdu.
 2002 - kış olimpiyatları salt lake city'de başladı.
 2004 - amerikalı şarkıcı beyoncé, beş grammy ödülü kazandı.
 2005 - i̇srail başbakanı ariel şaron ve filistin lideri mahmud abbas arasında, mısır'da imzalanan bir antlaşma ile ateşkes sağlandı.
 2023 - türkiye'de deprem yüzünden 3 aylık ohal ilan edildi.

doğumlar 
 412 - proklos, yunan filozof (ö. 485)
 882 - muhammed bin toğaç, kendisi fergana'dan gelmiş i̇hşidi hanedanı kurucusu (ö. 946)
 1191 - ii. yaroslav, 1238 ile 1246 yılları arasında vladimir büyük prensi (ö. 1246)
 1591 - guercino, i̇talyan ressam (ö. 1666)
 1688 - emanuel swedenborg, i̇sveçli bilim insanı (ö. 1772)
 1700 - daniel bernoulli, i̇sviçreli matematikçi (ö. 1782)
 1720 - sakuramachi, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 115. imparatoru (ö. 1750)
 1741 - andré ernest modeste grétry, fransız opera bestecisi (ö. 1813)
 1787 - giovanni gussone, i̇talyan akademisyen ve botanikçi (ö. 1866)
 1819 - john ruskin, i̇ngiliz yazar, şair, sanat ve toplum eleştirmeni (ö. 1900)
 1823 - károly alexy, macar heykeltıraş (ö. 1880)
 1825 - henry walter bates, i̇ngiliz doğabilimcisi ve kâşif (ö. 1892)
 1828 - jules verne, fransız yazar (ö. 1905)
 1828 - antonio cánovas del castillo, i̇spanya başbakanı (ö. 1897)
 1830 - abdülaziz, osmanlı'nın 32. padişahı (ö. 1876)
 1834 - dimitri mendeleyev, rus kimyacı (ö. 1907)
 1845 - francis ysidro edgeworth, i̇rlandalı düşünür ve politik iktisatçı (ö. 1926)
 1845 - anton weichselbaum, avusturyalı patolog ve bakteriyolog (ö. 1920)
 1851 - kate chopin, amerikalı kısa öykü yazarı (ö. 1904)
 1856 - édouard delamare-deboutteville, fransız sanayici ve mühendis (ö. 1901)
 1856 - léon bakst, rus sanatçı (ö. 1924)
 1859 - gabriele reuter, alman kadın edebiyatçı (ö. 1941)
 1867 - antonius johannes jurgens, alman üretici (ö. 1945)
 1873 - mehmed reşit bey, osmanlı asker ve devlet adamı (ö. 1919)
 1876 - paula modersohn-becker, alman ressam (ö. 1907)
 1878 - martin buber, yahudi filozof (ö. 1965)
 1880 - franz marc, alman ressam (ö. 1916)
 1880 - malik buşati, arnavutluk başbakanı (ö. 1946)
 1883 - joseph alois schumpeter, avusturyalı iktisatçı ve siyaset bilimci (ö. 1950)
 1888 - giuseppe ungaretti, i̇talyan modernist şair, gazeteci, deneme yazarı, eleştirmen ve akademisyen (ö. 1970)
 1888 - edith evans, i̇ngiliz sinema ve tiyatro oyuncusu (ö. 1976)
 1894 - king vidor, amerikalı film yönetmeni (ö. 1982)
 1895 - horloogiyn çoybalsan, moğol komünist siyasetçi ve mareşal (ö. 1952)
 1897 - zakir hüseyin, hindistan'ın 3. cumhurbaşkanı (ö. 1969)
 1903 - tunku abdülrahman, malezya başbakanı (ö. 1990)
 1906 - chester carlson, amerikalı fizikçi ve fotokopinin mucidi (ö. 1968)
 1921 - kemal kafalı, türk akademisyen ve i̇tü rektörü (ö. 2008)
 1921 - lana turner, amerikalı oyuncu ve aktris (ö. 1995)
 1925 - jack lemmon, amerikalı sinema oyuncusu (ö. 2001)

 1926 - diamando kumbaki, yunan partizan ve aktivist (ii. dünya savaşı sırasında mihver devletleri'ne karşı savaşan yunan direnişi partizanı) (ö. 1944)
 1928 - osian ellis, galli müzisyen, besteci ve eğitimci (ö. 2021)
 1931 - james dean, amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1955)
 1931 - george whitmore, amerikalı dağcı ve çevreci (ö. 2021)
 1932 - john williams, amerikalı besteci
 1933 - uno palu, eston dekatloncu
 1934 - erk yurtsever, türk şair, yazar ve türkolog (ö. 2017)
 1940 - ted koppel, amerikalı gazeteci
 1941 - nick nolte, amerikalı oyuncu
 1944 - roger lloyd-pack, i̇ngiliz oyuncu (ö. 2014)
 1946 - james franklin jeffrey, amerikalı diplomat ve abd'nin eski ankara büyükelçisi
 1957 - mehmet ali erbil, türk oyuncu ve şovmen
 1961 - vince neil, amerikalı rock müzisyeni ve (mötley crüe) grubunun vokalisti
 1962 - mehmet çepiç, türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı
 1966 - hristo stoiçkov, bulgar futbolcu
 1968 - budi anduk, endonezyalı oyuncu (ö. 2016)
 1969 - andrea orlando, i̇talyan siyasetçi
 1970 - cüneyt özdemir, türk gazeteci, sunucu ve yazar
 1971 - arif kilisli, türk oyuncu
 1974 - seth green, amerikalı oyuncu, komedyen, seslendirme sanatçısı, televizyon yapımcısı ve senaryo yazarı
 1978 - gökhan tepe, türk şarkıcı, oyuncu ve besteci
 1980 - bilge kösebalaban, türk müzisyen ve direc-t grubu gitarist ve vokalisti
 1981 - steve gohouri, fildişi sahilli futbolcu (ö. 2015)
 1983 - atiba hutchinson, kanadalı futbolcu
 1984 - manon flier, hollandalı voleybolcu
 1987 - carolina kostner, i̇talyan buz patenci
 1989 - bronte barratt, avustralyalı yüzücü
 1990 - zeynep tuğçe bayat, türk oyuncu
 1990 - yacine brahimi, cezayirli millî futbolcu 
 1990 - ozan kozan, türk radyo programcısı
 1995 - jordan todosey, kanadalı sinema oyuncusu
 1995 - mijat gaćinović, sırp futbolcu
 1996 - kennedy, brezilyalı futbolcu

ölümler 
 1204 - nikolaos, bizans imparatoru (d. ?)
 1265 - hülagû han, i̇lhanlılar devleti'nin kurucusu moğol hükümdar (d. 1217)
 1296 - ii. przemysł, 1257–1279 yılları arasında poznań dükü (d. 1257)
 1587 - mary stuart, i̇skoçya kraliçesi (d. 1542)
 1640 - iv. murat, osmanlı'nın 17. padişahı (d. 1612)
 1696 - v. i̇van, rus çarı (d. 1666)
 1709 - giuseppe torelli, i̇talyan besteci (d. 1658)
 1725 - i. petro, rus çarı (d. 1672)
 1751 - nicola salvi, i̇talyan mimar ve heykeltıraş (d. 1697)
 1804 - joseph priestley, i̇ngiliz kimyacı ve filozof (d. 1733)
 1813 - tadeusz czacki, polonyalı tarihçi, pedagog ve parabilimci (d. 1765)
 1829 - cristóbal mendoza, venezuela'nın ilk başbakanı (d. 1772)
 1849 - france prešeren, sloven şair (d. 1800)
 1860 - carl edvard rotwitt, danimarkalı politikacı (d. 1812)
 1874 - david strauss, alman ilahiyatçısı ve filozofu (d. 1808)
 1885 - nikolay severtzov, rus doğa tarihçisi (d. 1827)
 1886 - i̇van aksakov, rus gazeteci ve politika yazarı (d. 1823)
 1894 - robert michael ballantyne, i̇skoç yazar (d. 1825)
 1906 - johanna hiedler, adolf hitler'in anneannesi (d. 1830)
 1921 - ‎george formby sr‎‎, i̇ngiliz oyuncu ve şarkıcı (‎d. 1876)
 1921 - peter alexeyevich kropotkin, rus yazar ve anarşizm kuramcısı (d. 1842)
 1935 - max liebermann, alman ressam ve grafik sanatçısı (d. 1847)
 1936 - charles curtis, amerikalı avukat ve politikacı (d. 1860)
 1945 - robert mallet-stevens, fransız mimar ve tasarımcı (d. 1886)
 1946 - felix hoffmann, alman kimyager, mucit ve eczacı (d. 1868)
 1954 - abidin daver, türk gazeteci ve yazar (d. 1886)
 1957 - walther bothe, alman matematikçi, kimyacı, fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi (d. 1891)
 1963 - ali saim ülgen, türk yüksek mimar ve restoratör (d. 1913)
 1963 - ernst glaeser, alman yazar (d. 1902)
 1974 - fritz zwicky, i̇sviçreli fizikçi ve astronom (d. 1898)
 1978 - ahmet kemal atay, türk akademisyen ve çapa tıp fakültesi cerrahi kliniğinin kurucusu (d. 1890)
 1982 - lauri virtanen, fin atlet (d. 1904)
 1990 - del shannon, amerikalı şarkıcı (intihar) (d. 1934)
 1998 - halldor laxness, i̇zlandalı yazar ve nobel edebiyat ödülü sahibi (d. 1902)
 1999 - iris murdoch, i̇rlandalı yazar ve filozof (d. 1919)
 2001 - ahmet kabaklı, türk gazeteci ve yazar (d. 1924)
 2004 - cem karaca, türk rock müziği sanatçısı, besteci, tiyatrocu ve sinema oyuncusu (d. 1945)
 2007 - anna nicole smith, amerikalı aktris (d. 1967)
 2007 - haluk cecan, türk su altı belgeselcisi (d. 1946)
 2010 - john murtha, amerikalı politikacı (d. 1932)
 2014 - eşref aydın, türk atlet (d. 1922)
 2014 - maicon, brezilyalı futbolcu (d. 1988)
 2015 - rauni-leena luukanen-kilde, fin hekim, yazar ve ufolog (d. 1939)
 2015 - müzeyyen senar, türk sanat müziği sanatçısı (d. 1918)
 2016 - amelia bence, arjantinli aktris (d. 1914)
 2017 - zeynep işık, türk keman sanatçısı (d. 1968)
 2017 - peter mansfield, nobel fizyoloji veya tıp ödülünü paul lauterbur ile birlikte kazananan i̇ngiliz bilim insanı (d. 1933)
 2017 - alan simpson, i̇ngiliz senarist (d. 1929)
 2018 - ben agajanian, amerikalı amerikan futbolu oyuncusu (d. 1919)
 2018 - zernigar ağakişiyeva, azeri tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1945)
 2018 - jarrod bannister, avustralyalı cirit atma sporcusu (d. 1984)
 2018 - marie gruber, alman oyuncu (d. 1955)
 2018 - lovebug starski, amerikalı rap müzisyeni (d. 1960)
 2019 - dick kempthorn, eski amerikan futbolu oyuncusu ve iş insanı (d. 1926)
 2019 - walter munk, amerikalı-avusturyalı denizbilimcisi, jeolog, akademisyen ve bilim insanı (d. 1917)
 2019 - sergey yurski, sovyet-rus oyuncu, film yönetmeni ve senarist (d. 1935)
 2020 - robert conrad, amerikalı oyuncu, şarkıcı ve dublör (d. 1935)
 2020 - paula kelly, amerikalı oyuncu, dansçı ve şarkıcı (d. 1942)
 2021 - roza akkuçukova, rus-sovyet pop şarkıcısı (d. 1950)
 2021 - jean-claude carrière, akademi onur ödülü sahibi fransız romancı, senarist, aktör ve yönetmen (d. 1931)
 2021 - carla cimenti, i̇talyan dağcı (d. 1975)
 2021 - graham day, i̇ngiliz profesyonel futbolcu (d. 1953)
 2021 - adam kopczyński, polonyalı buz hokeyi oyuncusu (d. 1948)
 2021 - cyril mango, bizans i̇mparatorluğu'nun tarih, sanat ve mimarisi hakkında i̇ngiliz uzman (d. 1928)
 2021 - rynagh o'grady, i̇rlandalı oyuncu (d. 1951)
 2021 - mary wilson, amerikalı vokalist (d. 1944)
 2021 - beatriz yamamoto cázarez, meksikalı siyasetçi (d. 1957)
 2022 - luc montagnier, fransız virolog ve nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahibi (d. 1932)
 2022 - götz werner, alman iş adamı ve yönetici (d. 1944)
 2023 - burt bacharach, amerikalı piyanist, besteci, yapımcı ve en i̇yi özgün müzik akademi ödülü sahibi (d. 1928)
 2023 - miroslav blažević, bosna-hersek asıllı hırvat teknik direktör (d. 1935)
 2023 - elena fanchini, i̇talyan alp disiplini kayakçısı (d. 1985)
 2023 - ignatius paul pinto, hint roma katolik piskopos (d. 1935)
 2023 - i̇van silayev, sovyet rus siyasetçi (d. 1930)
 2023 - branka veselinović, sırp aktris (d. 1918)

tatiller ve özel günler 

0208
08