Gelgit düzlüğü

gelgit daireler olarak bilinen gelgit düzlüğü veya çamur daireleri, gelgit ya da nehir tarafından depolanarak oluşturulan kıyı sulak alanlardır. bunlar; koylar,lagünler,haliç gibi korunaklı alanlarda bulunurlar. jeolojik katmanlar olarak gelgit düzlüğü nehir ağzında silt, kil ve deniz hayvanlarının tortu birikimi sonucunda çamura maruz kalarak katmanlar halinde görülebilirler. bir gelgit düzlüğü içinde tortu çoğunlukla gelgit bölgesinin içindedir. günde yaklaşık olarak iki kez çamura maruz kalırlar.

geçmişte gelgit daireleri sağlıksız, ekonomik anlamda önemsiz alanlar olarak kabul edilmiştir ve sık sık temizletilip tarım arazisi haline getirilmiştir. özellikle birçok sığ gelgit düzlüğü alanları wadden denizi gibi yürüyüş sporu için popüler alanlardır. almanya’nın baltık denizi kıyısındaki yerlerde gelgit düzlüğü gelgit etkisine maruz kalmamıştır fakat uzaktan gelen sığ rüzgarların itici hareketi suyu denize doğru itmektedir. bu rüzgarlardan etkilenen gelgit düzlüğü almanca windwatts denir.

ekoloji 

gelgitle tuz sazlıkları ve mangrov ormanları ile birlikte gelgit daireleri önemli ekosistemlerdir. genellikle yaban hayatı büyük bir nüfusa sahip olan on milyonlarca göçmen sahil kuşları kuzey yarım kürede üreme sitelerinden güney yarım kürede olmayan üreme alanlarına göç sağlayan önemli bir yaşam alanına sahiptir. göçmen kuşlar, belirli yengeç türleri, yumuşakçalar ve balık için genellikle hayati önem taşır. i̇ngiltere gelgit düzlüğünü bir biyolojik çeşitlilik, bir yaşam alanı olarak sınıflandırmıştır. gelgit düzlüğü, bakımı kıyı erozyonu önlenmesinde önemlidir. ancak gelgit düzlüğü, dünya çapında tahmini deniz seviyesi yükseldiği için kimyasal kirlilik tehdidi altındadır.

jeoloji 

bir çorak bölgede gelgit düzlüğü bataklık ve tuz tavası oluşturmaktadır. bu alanlarda tortul katmanlar oluşturan kum ve çamur çeşitli oranlardadır ve deniz seviyesi değişiklikleri, kıyı tortul yataklarının birbiriyle ilişkili büyüme depolanma oranları (örnek olarak nehir yolu ile taşınan silt) ile beraber çökme oranlarına bağlanabilir. gelgit barlarının yakınından başlayarak egemen kum katmanları gelgit kanalları boyunca giderek çamur hale gelir. tortul tabakalar ince kum ve çamur katmanlar oluşturur. bataklık, otsu bitkileri bol içerir.  çamur çatlakları, yaygın dalgalı yataklar oluşturur çünkü bataklıkta bol miktarda çürüyen bitki,  kömür/turba tabaka kökenleri vardır. bunlar killi, siltli, ince lamine tabaka oluştururlar, siltin temel kaynağı nehirlerden gelmektedir.

seçilen örnek alanlar 

 arcachon bay, fransa 
 banc d'arguin, moritanya
 great rann of kutch, hindistan
 belhaven, east lothian i̇skoçya, birleşik krallık
 bridgwater bay ve morecambe bay, birleşik krallık
 cape cod bay, massachusetts, amerika birleşik devletleri
 cook inlet, alaska, amerika birleşik devletleri
 lindisfarne island, i̇ngiltere, birleşik krallık
 minas basin, nova scotia, kanada
 padilla bay, washington, amerika birleşik devletleri
 plymouth bay, massachusetts, amerika birleşik devletleri
 port of tacoma, washington, amerika birleşik devletleri
 skagit bay, washington
 snettisham norfolk i̇ngiltere, birleşik krallık
 wadden sea: hollanda, almanya, danimarka
 west coast of andros island, bahamas
 yellow sea, çin, korea
 moreton bay, queensland, avustralya

kaynakça
 dredging indian river lagoon wetlands 1920 - 1950s
 tidal flat habitats
 mud crab (scylla serrata) culture in tidal flats with existing mangroves
 manko - tidal flat, mangrove forest
 jump up to:a b c d e reineck, h.e, and i.b singh, deposistional sedimentary enviornments, 2nd ed. new york: springer-verlag berlin heidelberg, 1980, pp. 418–428
https://en.wikipedia.org/wiki/mudflat

galeri 

kıyı coğrafyası