ArtRave: The Artpop Ball

artrave: the artpop ball, amerikalı şarkıcı lady gaga'nın dördüncü konser turnesi. şarkıcının 2013'te yayımlanan üçüncü stüdyo albümü artpopu tanıtmak amacıyla 4 mayıs 2014'te başladı ve 24 kasım 2014'te sona erdi. turne, gaga'nın kalça ameliyatı olması yüzünden iptal edilen born this way ball konserlerini de içererek gösterilerin iptal edildiği şehirlere de uğradı. artrave: the artpop ball öncesinde gaga, south by southwest müzik festivalinde sergilediği performansta sahnede üzerine kusulması yüzünden çeşitli tepkilere maruz kaldı ve manhattan, new york'taki roseland ballroom'da yedi günlük yerleşik gösteriye çıktı.

artrave'in konsepti ve adı, artpopun çıkışının kutlandığı aynı adlı partiden geldi. i̇ki bölümden oluşan sahnesi, bir mağarayı andıran ana sahne ile saydam pleksiden inşa edilen podyumları içerdi. seyirciler, gaga'nın mekânların uzak kısımlarına da ulaşmasını sağlayan podyumların altından da gösteriyi izleyebildi. dokunaçlı kostüm, altın kanatlı kostüm ve rave kızı kostümü dahil olmak üzere birçok kıyafetin yanı sıra esrar yapraklarından yapılan bir kolye de konserlerde kullanıldı.

arka plan 

üçüncü stüdyo albümü artpopu piyasaya sürdükten sonra gaga, new york'ta artrave olarak bilinen özel bir etkinlik düzenleyerek albümdeki şarkıları tanıttı. etkinliğin ardından artrave'in konseptini alarak artrave: the artpop ball turnesini ortaya çıkardı. önceki turnesi born this way ball'un (2012-13) kuzey amerika konserlerini kalçasında aniden gelişen sakatlık yüzünden iptal ettiği için yeni turnenin ilk ayağını 4 mayıs 2014'te amerika birleşik devletleri'nde fort lauderdale konseriyle başlattı. artrave: the artpop ball kapsamında gaga, önceki turnede konserleri iptal edilen şehirlerin yanı sıra daha önce hiç konser vermediği şehirlere de uğradı. the independente verdiği röportajda şunları söyledi: "artpop ball'da sahnedeyken gösterinin ana fikri hayatımın karışıklığı ve sanat yapmaktı - sanatsal rüyalar ile yaratıcılığın ruhunu yüceltmek ve acı içindeyken hissettiğim her şey ile öfke için... performanslar sırasında çok daha düşünceli bir yaklaşım sergiledim. açık kulaklarım var. artrave'in rutinleri ve tasarlanmış performans sanatı yönü var." gaga, turne başlamadan önce manhattan, new york'taki roseland ballroom'da altı gün boyunca (28, 30, 31 mart ile 2, 3, 6 nisan) konser verdi. bu konserler mekânda gerçekleşen son etkinlikler oldu. 7 nisan'a eklenen yedinci konserin ardından mekân resmen kapandı.

artrave: the artpop ball öncesinde gaga, doritos'un geleneksel south by southwest (sxsw) müzik festivali kapsamında austin, texas'ta altı katlı satış makinesinin içinde bir defaya mahsus olmak üzere konser verdi. şehrin müzik ve eğlence bölümü, başta "kamu güvenliği endişeleri" nedeniyle gaga'nın belirtilen mekânda konser vermesine izin vermedi. bölümden don pitts, mekânın bir otoparka yakın olması sebebiyle gaga'nın konserini iptal etmek zorunda kaldıklarını açıkladı. 6 mart 2014'e gelindiğinde gaga'nın belirtilen mekânda konser vereceği açıklandı. biletler farklı yarışmalarla hayranlara dağıtıldı. forbestan randal lane, bu konserden elde edilen gelirin born this way foundation'a ve yardım etkinliklerine harcanacağını ancak ekibin yine de "bilet satmak için ahmakça bir yol tuttuğunu" yazdı. artpopta yer alan "swine" şarkısının performansında sanatçı millie brown'ın gaga'nın üzerine yeşil bir sıvı kusması üzerine konser tepkiler topladı. performans, yeme bozukluklarını "daha çekici" bir şekilde işleyebileceği konusunda şikayetler aldı. tepkilere mtv news'te şöyle cevap verdi: "i̇nsanların bu çağrışımı yapmalarını anlayabiliyorum ancak performansım gerçekten yeme bozuklukları hakkında değildi." ayrıca todaye de şunları söyledi: "millie ve ben biliyoruz ki bu performansı herkes sevecek ancak ikimizin de sanatsal bir ifade anlayışı ve güçlü kimlikleri var ve onun bu yaptığı şeyi destekliyorum.

gelişim

sahne kurulumu 

capital fm ile yaptığı röportajda gaga turne için, önceki turnesi born this way ball'daki "monster pit"te arenanın sadece sınırlı bölümünde performans sergileyebildiğinden beri daha farklı bir düzenleme yapmayı istediğini söyledi. bunun sonucunda gaga ve ekibi, ana sahnenin yanı sıra arenanın sahneye uzak kalan kısımlarına da ulaşabilen podyumları olan iki aşamalı bir sahne oluşturmayı düşündü. bu düşünce, şarkıcının seyirciyle daha fazla iç içe olmasını sağlayan ve seyircilerin bir bölümünü çevreleyen podyumların inşa edilmesiyle gerçekleşti. mart 2014'te gaga, ana sahneden seyirciye doğru uzanan ve ilerledikçe iki küçük ek piste ayrılarak çatallanan podyumun fotoğrafını twitter'da paylaştı. i̇lk pistin sonuna, doğrudan kalabalığın içine inen başka bir platform da inşa edildi. 34 metre (110 ft) uzunluğundaki podyumlar saydam pleksiden yapıldı, böylece seyircilerin podyumun altında da dans edip konseri izleyebilmeleri mümkün oldu. arka planda yıldız ve ay gösterebilen dijital özellikli ana sahne beyaz mağara adını taşıdı ve atlantica'da geçen 1989 yapımı disney filmi küçük deniz kızını anımsattı.

konserlerde orkestra sahnedeki beyaz kubbeli yapıların içine yerleştirildi. bu durum the wall street journaldan john jurgenson tarafından star wars serisindeki tatooine gezegenine benzetildi. pleksi podyumların birinin sonunda, superman'in yalnızlık kalesi çizgi romanını andıran dikitler içine gizlenmiş bir piyano yer aldı. piyanoya bakan kısımda konseri izleyenlere içecek satan bir bar da yer aldı. idolator web sitesinden carl willio, sahneyi artrave ile kıyasladı ve seyirciye doğru uzanan podyumun ve eklentilerinin "böcek" gibi göründüğünü hissetti. sahnenin ilk fotoğrafı paylaşıldıktan sonra twitter'da #ladygagatourstage hashtag'i dünya genelinde gündem oldu. out dergisinde yazan stacy lambe'e göre sahnenin ve podyumların inşası 21.000 saatten fazla sürdü. bölümlerden birinde ortama bahçe havası verilmesi için 15 şişirebilir ağaç oluşturuldu. tüm sahnenin sökülmesi üç saat sürdü ve başka mekânlara taşınması için 21 kamyon kullanıldı. yapım menajeri jason "jd" danter, sahne kurulumunun her konser öncesi sabah 8:00'de başladığını ve ışık ile ses kontrollerinin altı saat sürdüğünü bildirdi.

gösterilerin yapım aşamasında gaga, koreograf richard jackson ve haus of gaga ile çalıştı. böylece gösterinin organizasyonu ve hangi şarkının nasıl sahneleneceği hakkında fikirler oluştu. ekip, tutarlı bir gösteri hazırlayabilmek için ortaya atılan farklı fikirleri düzgünce birleştirerek bir yol buldu. tüm platformların kullanıldığı ve tüm seyircilerin her açıdan izleyebildiği koreografiler oluşturabilmek için jackson, her zaman izlediğinden farklı bir yol izlemek zorunda kaldı.

kostüm tasarım 

gaga, turnenin başladığı ilk geceye kadar giyeceği kostümleri kamuoyuyla paylaşmadı. konserlerde yedi farklı kostüm giydi ve her kostümü farklı bir bölümde kullandı. i̇lk olarak jeff koons'un artpop albüm kapağında da kullanıldığı mavi topun ortasına eklendiği parlak süslerden oluşan streç kostümle sahneye çıktı. aksesuar olarak tüylü altın kanatlar ve kendisinin the fame dönemini andıran sarışın bob peruğu kostüme eşlik etti. son bölümde rave kızları ilham alınarak geliştirilen ve rengârenk rastalar ile tozluklar içeren bir kostüm giydi. bu kostümde bantlardan oluşan plastik kollu bir gömlek de yer aldı. karmaşık kostümlerden biri de puantiyeli streç bir giysiye pek çok dokunaçın eklenmesiyle ortaya çıktı. kostümün yapımında lateks kullanıldı.

gaga platin bob perukla kombinlediği kısa bir elbise de giydi; elbisenin diğer versiyonunda da donatella versace'den esinlenerek uzun bir peruk taktı. son bölümden önce siyah lateks pantolon ile üst giyerek bunu yeşil peruğu ve esrar yapraklarından yapılmış kolyesiyle kombinledi. bunlara ek olarak artpop dönemindeki diğer canlı performanslarda da görülen deniz kabuğu şeklindeki bikinisi ve hacimli peruğunu da gösterilerde kullandı. dansçıları ise renkli neon kıyafetler üzerine kombinledikleri başlıklar ve aksesuarlarla sahnede yer aldı. ayrıca konserlerde pençe şeklindeki büyük bir sandalye, deniz atı şeklindeki keytar ve "venus" performansında kullandığı gibson flying v gitar dahil olmak üzere daha önce eşi benzeri görülmemiş birçok şey kullandı.

bbc news, bazı kostümlerin sunderland üniversitesi moda bölümü mezunu dayne henderson tarafından turneye özel olarak tasarlandığını açıkladı. henderson, fetiş modasından esinlenerek gaga için tasarladığı bir kıyafetin fotoğrafını twitter'da paylaşması üzerine şarkıcının stilistleri tarafından bu iş için seçildi; gaga ile dansçıları için çeşitli başlıklar ve maskeler tasarladı. ayrıca lateks giysiler de ortaya çıkardı ve bunları 12 gün içinde gaga'nın ekibine teslim etti.

aydınlatma armatürleri

konser özeti 

konserler turne hakkındaki bir videonun gösterilmesi ile başladı, bu videoyu dansçıların ellerinde toplarla sahneye çıkması izledi. video devam ederken gaga, altın kanatları olan bir mayo giymiş hâlde yavaşça sahne altından sahne üstüne çıktı. "artpop" ve "g.u.y." ile açılışı yaptı, "g.u.y."ı söylerken şarkının video klibindeki koreografiyi kullandı. ekranda renkli bulut oluşumları ve yıldızlar yanıp sönerken "donatella"ya geçiş yaptı. "fashion!"ın bir kısmını piyano eşliğinde söyledikten sonra kıyafetini değiştirmek için sahne arkasına geçti. bu sırada şarkı kendiliğinden çalmaya devam etti.

gaga, ikinci bölüme büyük şişme çiçekler sahnenin altından yükselirken "venus"ı söylemeye başlayarak geçti. performans sırasında turne afişinde de görülen deniz kabuğu şeklindeki bikiniyi kullandı ve bir ara eline gitar aldı. kısa bir sessizliğin ardından "manicure"  ve "cake like lady gaga"yı söyledi. orkestra şarkıları çalmaya devam ederken kıyafet değiştirmek için bir kez daha sahne arkasına gitti. ekranda videolar dönmeye devam ederken beyaz kıyafeti ve peruğuyla geri döndü. "just dance"in kısa versiyonunu söylerken kendisine eşlik eden dansçılar "deniz insanı" görünümüne büründü. ayrıca performansta deniz atı şeklindeki bir keytar da kullandı. "just dance" performansını "poker face" ve "telephone"un kısa versiyonları takip etti. bu performanslardan sonra tekrar kıyafet değiştirme arası verildi.

üçüncü bölümü gaga, dokunaçlı kıyafetini giyip sahnede belirerek açtı. "partynauseous" ve "paparazzi" performanslarını sergiledikten sonra pistin alçak kısmına doğru indi. burada dansçılarının getirdiği büyük "canavar pençe sandalyesi"ne oturarak "do what u want"ı söyledi. performanstan sonra "born this way"in akustik versiyonunu söylemek için piyanosunun başına geçti. bir konuşma yaptıktan sonra kıyafet değiştirmek için sahneden kayboldu. bu sırada "jewels n' drugs" çalındı ve dansçıları gösteri sergiledi. ardından gaga, piyanosunun yanında siyah lateks bir elbise giymiş hâlde sahneye yükselerek "jewels n' drugs"ın nakaratını söyledi.

ardından "aura"yı ana sahnede dansçılarıyla birlikte dans ederek söyledi. sahneye gelen kırmızı koltuk üzerinde "sexxx dreams" performansını sergiledikten sonra dansçılar "mary jane holland" performansı için sahneye beyaz sandalyeler getirdi. sandalyeler, şarkının dans koreografisinde kullanıldı. podyumda yürüyerek "alejandro"yu söyledikten sonra sahnede kıyafetini değiştirmek istediğini söyledi. arka planda "ratchet" çalarken stilistleri onu çırılçıplak soyarak kostümü ile peruğunu değiştirdi. yeni kostümüyle "bad romance"i söylemeye başladı ve performansta şarkının video klibindeki koreografiyi kullandı. ekranda kendisi çeşitli maskelerle gösterilirken aynı kıyafetle "applause"u da seslendirdi. sıra "swine"a geldiğinde kendisi şarkıyı söylerken dansçıları izleyicilere oyuncak hayvanlar fırlattılar. ardından son şarkıyı söylemek için son kez kıyafet değiştirmeye gitti ve "gypsy"nin bir kısmını piyanosunun başında bir kısmını ayakta söyleyerek kapanışı yaptı.

ticari performans

bilet satışları 

turnenin bilet satışları ilk olarak gaga'nın resmî hayran sitesi littlemonsters.com üzerinden başladı. sitenin üyeleri çevrimiçi olarak bir kod sayesinde bilet satın alabildiler, her üyeye en fazla dört bilet alma hakkı verildi. live nation'a göre ilk toplu bilet satışları 9 aralık 2013'te başladı, saatler içinde toronto, winnipeg, calgary, los angeles ve edmonton konserlerinin biletleri tükendi. bu durum üzerine turneye iki yeni konser daha eklendi: 26 haziran'da milwaukee'deki marcus amphitheater konseri ve 28 haziran'da atlantic city'deki boardwalk hall konseri. 29 ocak 2014'te gaga, turnenin 23 eylül 2014'te belçika'daki konserle başlayan avrupa ayağının konser tarihlerini paylaştı.

hasılat 

forbes, live nation'ın turne için belirlediği bilet fiyatlarını takdirle karşıladı. dergiden jesse lawrence, gaga'nın bilet fiyatlarının birincil piyasaya ve hızlı kapalı gişelere rağmen düşük bir ortalama ile $68 olduğunu yazarak aynı dönem miley cyrus'un çıktığı bangerz tour'un ortalama bilet fiyatının $86 olduğuna dikkat çekti. bunun tam tersine gaga'nın biletlerinin cyrus'tan daha az üretilmesine rağmen fiyatlarının ikincil piyasada $269 gibi yüksek bir rakama çıktığını belirtti. bu durum da yine konserlerden kâr elde edildiğini ortaya çıkardı.

haziran 2014'te billboard, turnenin 2 haziran'a kadar olan konserlerinin hasılat bilgilerini ilk kez paylaştı. hasılat listesinde gaga, yaptığı 171.000'den fazla bilet satışı ve elde ettiği $13,9 milyon gelir sayesinde dördüncü sırada yer aldı. bu hasılat listesi sayesinde şarkıcının roseland ballroom'da verdiği kapanış konserlerinin verileri de yer aldı: 24.000 bilet satışı ve $1,5 milyon gelir. ekim 2014'te ikinci hasılat listesi yayımlandı ve bu listede gaga, sattığı 509.741 bilet ve elde ettiği $46,933,594 gelir ile ikinci sırada yer aldı. 13.013 bilet satılarak $1,2 milyon gelir edilen ve paris'teki palais omnisports bercy'de gerçekleşen turnenin son konserini de içeren son hasılat listesi aralık 2014'te paylaşıldı. toplamda artrave: the artpop ball'da yer alan 74 konserin izleyici ve hasılat bilgileri billboard tarafından paylaşıldı ve bu 74 konserde gaga, 920.088 bilet satarak $83 milyon kazanç elde etti. pollstarın yıl sonu en i̇yi 20 dünya turnesi listesinde gaga, 947.852 bilet satışı ve $88,7 milyon kazanç ile yedinci sırada yer aldı. bu listede roseland ballroom'daki konserlerin de dahil edildiği 84 konserin verileri esas alındı. billboard ise 76 konserin verisini esas alarak hazırladığı listede turneyi, yılın en iyi dokuzuncu konser turnesi ilan etti.

eleştiriler

kuzey amerika

asya, avrupa ve okyanusya

yayın ve kayıt 
17 kasım 2014'te gaga, 24 kasım'da fransa'daki bercy arena'da gerçekleşecek olan turnenin son konserinin yahoo! live üzerinden dünya genelinde veri akışı sistemi ile yayınlanacağını duyurdu. konser, robert wilson'ın çektiği ve daha önceden paris'teki louvre müzesi'nde de gösterilen 30 dakikalık bir videoyla başladı. bu videoda gaga'nın portreleri yer aldı. canlı yayın akışı yahoo! live ve live nation tarafından kaydedildi.

şarkı listesi 
bu şarkı listesi, milano, i̇talya konserinin listesidir ve temsili niteliktedir. turne boyunca düzenlenen konserler bu sıralamadaki gibi olmayabilir.

 "artpop"
 "g.u.y."
 "donatella"
 "venus"
 "manicure"
 "just dance"
 "poker face"
 "telephone"
 "partynauseous"
 "paparazzi"
 "do what u want"
  "dope"
 "yoü and i"
 "born this way"
 "the edge of glory"
 "judas"
 "aura"
 "sexxx dreams"
 "mary jane holland"
 "alejandro"
 "bang bang (my baby shot me down)"
 "bad romance"
 "applause"
 "swine"

i̇stek parça
"gypsy"

konser tarihleri

görevliler

notlar

kaynakça

dış bağlantılar 

e! online'da artrave: the artpop ball kostümleri 
mtv news'te artrave: the artpop ball gif'leri 
screen design works'te artrave: the artpop ball fotoğrafları

2014 konser turneleri
lady gaga turneleri