Ejder Kalesi

ejder kalesi, (i̇ngilizce: enter the dragon) (çince: 龍爭虎鬥) 1973 yapımı hong kong-abd ortak yapımı aksiyon filmidir. film, bruce lee'nin 20 temmuz 1973'te 32 yaşında ölmeden önce tamamlanmış son filmiydi. filmin prömiyeri lee'nin ölümünden bir ay sonra, 19 ağustos 1973'te los angeles'ta yapıldı. film, 850.000 dolarlık bir bütçeye karşılık, dünya çapında tahmini 350 milyon abd doları (enflasyona göre ayarlanmış 1 milyar dolardan fazlaya eşdeğer) hasılat elde etti. bütçesinin 400 katını aşarak tüm zamanların en kârlı filmlerinden biri olmasının yanı sıra en kârlı dövüş sanatları filmidir.

bu filmde aksiyon filmlerinin ünlü starı jackie chan henüz o yıllarda meşhur olmadığı için figüran olarak yer almış ve bruce lee tarafından dövüş esnasında öldürülmüştür. türkiye'de "ejder'in üç fedaisi" ismiyle 1980 yılı ekim ayında gösterime girmiştir.

bruce lee'nin bu filmin devamı kabul edilen ölüm oyunu'nun çekimleri sırasında ölmüştür.

dövüş sanatları aksiyonu ile casus film öğelerini ve ortaya çıkan blaxploitation türünü birleştiren ilk filmler arasında olup,  filmin başarısı, dövüş sanatları ve blaxploitation türlerini birleştiren bir dizi benzer prodüksiyona yol açtı. temaları, ii. dünya savaşı'nın sona ermesinin ardından sömürge sonrası asya toplumlarında meydana gelen değişiklikler hakkında bilimsel tartışmalara yol açtı. enter the dragon ayrıca, dövüş sanatlarına olan dünya çapındaki ana akım ilgiye katkıda bulunmasının yanı sıra aksiyon filmleri, televizyon şovları, dövüş oyunları, manga, anime ve çizgi romanlar da dahil olmak üzere çok sayıda kurgusal esere ilham vermesiyle, tüm zamanların en etkili aksiyon filmlerinden biri olarak kabul edilir.

enter the dragon, yaygın olarak tüm zamanların en iyi dövüş sanatları filmlerinden biri olarak kabul edilir. 2004 yılında kongre kütüphanesi tarafından "kültürel, tarihi ve estetik olarak önemli" filmler arasına seçilerek abd ulusal film arşivi'nde muhafaza edilmesine karar verilmiştir.

konusu 
hong kong'da yaşayan son derece yetkin bir kung fu (wing chun) dövüş sanatçısı ve eğitmeni olan lee'ye, han adındaki şüpheli suç lordunu araştıran bir i̇ngiliz istihbarat ajanı olan braithwaite temas kurar. lee, han'ın uyuşturucu kaçakçılığı ve fuhuşa karıştığını kanıtlayacak kanıt toplamak için han'ın özel adasındaki yüksek düzeyli bir dövüş sanatları turnuvasına katılmaya ikna edilir. ayrılmadan kısa bir süre önce lee, kız kardeşinin ölümünden sorumlu olan o'hara'nın adada han'ın koruması olarak çalıştığını da öğrenir. ayrıca yarışmada dövüşen ve borçlu bir kumar bağımlısı olan roper ve vietnam savaşı gazisi williams'ta bulunmaktadır.

i̇lk günün sonunda han, yarışmacılara odalarından çıkmamaları için kesin emirler verir. lee, gizli görevdeki mei ling ile temasa geçer ve han'ın yeraltı bileşimine gizlice girerek kanıt arar. birkaç gardiyan tarafından keşfedilir, ancak kaçmayı başarır.   ertesi sabah, han, dev adamı bolo'ya, görevlerinde başarısız oldukları için halk arasında gardiyanları öldürmesini emreder. i̇nfazdan sonra, yarışma lee'nin o'hara ile karşı karşıya kalmasıyla devam eder. lee, o'hara'yı küçük düşürücü bir şekilde döver, ardından bir çift kırık şişeyle lee'ye saldırdıktan sonra onu öldürür. han, o'hara'nın ihanetinin onları rezil ettiğini söyledikten sonra günün yarışmasını aniden bitirir. daha sonra han, önceki gece odasından egzersiz yapmak için ayrılan williams ile karşı karşıya gelir. han, williams'ın davetsiz misafir hakkında bilgisi olduğuna inanır ve yıkıcı bir arbededen sonra williams'ı demir protez eliyle öldüresiye döver. han daha sonra, organizasyonuna katılacağını umarak uyuşturucu operasyonunu roper'a açıklar. ayrıca, roper'ın operasyonuna katılmaması durumunda, geçmişte han'ın turnuvalarına katılan diğer tüm dövüş sanatçılarıyla birlikte roper'ı hapsetmekle tehdit eder. roper, başta ilgisini çekmesine rağmen, williams'ın akıbetini öğrenince teklifi reddeder.

lee o gece tekrar gizlice dışarı çıkar ve braithwaite'e bir mesaj göndermeyi başarır, ancak gardiyanlarla uzun bir dövüşten sonra yakalanır. ertesi sabah, han, roper'ın lee ile dövüşmesini sağlar, ancak roper reddeder. ceza olarak, roper onun yerine, yorucu bir dövüşten sonra alt etmeyi ve yenmeyi başardığı bolo ile dövüşmek zorundadır. beklenmedik başarısızlığa öfkelenen han, kalan adamlarına lee ve roper'ı öldürmelerini emreder.

aşılmaz zorluklarla karşı karşıya kalan adanın mahkumları ve mei ling tarafından serbest bırakılan diğer davetli dövüş sanatçıları onlara yardım eder.

han kaçar ve sonunda onu müzesinde köşeye sıkıştıran lee tarafından takip edilir. acımasız bir kavgadan sonra han, gizli bir aynalı odaya kaçar. aynalar başlangıçta han'a bir avantaj sağlar, ancak lee, han'ın yerini ortaya çıkarmak için tüm odanın aynalarını kırar ve sonunda onu öldürür. lee, artık sona ermiş olan ana savaşa geri döner. ordu nihayet adanın kontrolünü ele geçirmek için gelir, yaralı ve kanlı lee ve roper, yorgun bir şekilde zafer işaretinde bulunurlar.

oyuncular 
 bruce lee (lee)
 john saxon (roper)
 shih kien (han)
 ahna capri (tania)
 angela mao (su lin)
 jim kelly (oyuncu)  (williams)
 robert wall (ohara)
 bolo yeung (bolo)
 betty chung (mei ling)
 geoffrey weeks
 peter archer
 ho lee yan
 marlene clark
 allan kent
 william keller
 mickey caruso
 pat e. johnson
 darnell garcia
 mike bissell
 jackie chan 
 roy chiao 
 paul m. heller 
 sammo hung 
 lam ching ying 
 tony liu 
 keye luke (seslendirme)
 hidy ochiai
 steve sanders 
 wei tung 
 donnie williams 
 tadashi yamashita 
 yuen biao 
 yuen wah

yapımı
daha önceki filmlerinin başarısı nedeniyle, warner bros, 1972'de bruce lee'ye filmde yardım etmeye başladı. yapımcılar fred weintraub ve paul heller'ı getirdiler. film, 850.000$'lık sıkı bir prodüksiyon bütçesiyle çekildi.

senaryo
senaryo başlığı orijinal olarak blood and steel olarak adlandırıldı. yapımcılar mümkün olan en geniş uluslararası izleyici kitlesine hitap edecek bir film istedikleri için hikâyede asyalı, beyaz ve siyah kahramanlar yer alıyor. lee'nin tarzının "dövüşmeden dövüş" olduğunu belirttiği sahne, 16. yüzyıl samurayları tsukahara bokuden'i içeren ünlü bir anekdota dayanmaktadır.

çekimler
film hong kong'da bir yerde çekildi. tüm sahneler sessiz olarak çekildi: post prodüksiyon sırasında diyalog ve ses efektleri eklendi veya dublaj yapıldı. bruce lee, kışkırtıldıktan veya meydan okunduktan sonra, filmin figüranlarıyla ve çekimler sırasında bazı davetsiz misafirlerle birkaç gerçek kavgaya girdi. han'ın adası'nın sahneleri, hong kong'un sahil kasabası stanley yakınlarındaki palm villa olarak bilinen bir evde çekildi.

kaynakça 

1973 çıkışlı filmler
amerika birleşik devletleri ulusal film arşivi filmleri
lalo schifrin'in müziğini yaptığı filmler
spor temalı filmler
bruce lee
konusu los angeles'ta geçen filmler
concord production inc.
warner bros. filmleri
1970'lerde aksiyon gerilim filmleri
amerika birleşik devletleri casus gerilim filmleri