15 Kasım



olaylar 
 1315 - morgarten muharebesi'nde i̇sviçre konfederasyonu, habsburg hanedanının kontrolündeki kutsal roma cermen i̇mparatorluğu'na karşı zafer kazandılar.
 1638 - osmanlı ordusu bağdat'ı kuşatmaya başladı.
 1687 - ii. süleyman'ın dağıttığı ulufeyi az bulan yeniçeri ve sipahiler ayaklandı.
 1808 - alemdar vakası olarak adlandırılan yeniçeri ayaklanması başladı.
 1889 - brezilya'da monarşi devrildi ve cumhuriyet kuruldu.
 1908 - belçika, kongo bağımsız devleti'ni ilhak etti.
 1920 - milletler cemiyeti'nin ilk toplantısı i̇sviçre'nin cenevre şehrinde yapıldı.
 1937 - dersim harekâtı'nın ilk adımı tamamlandı. i̇syanın lideri seyit rıza ve 6 arkadaşı elazığ'da idam edildi.
 1942 - i̇ki fiyatlı ekmek satışına başlandı. memurlar 14, halk 27 kuruştan ekmek alacak.
 1956 - orta doğu teknik üniversitesi kuruldu.
 1967 - kıbrıs'ta üç türk köyüne saldırarak işgal eden rum tedhişçiler, 28 türk'ü öldürdü, 200'ün üzerinde türk kayboldu. olağanüstü toplanan bakanlar kurulu, genelkurmay başkanı ve kuvvet komutanları ile durumu değerlendirdi.
 1969 - washington, dc'de çeyrek milyon kişi vietnam savaşı'na karşı gösteri yaptı.
 1971 - intel şirketi, dünyanın ilk ticari tek çipli mikroişlemcisi olan 4004'ü satışa sundu.
 1973 - isparta'da ahmet mehmet uluğbay adlı bir kişi, taksi şoförü cemalettin çiftçi'yi parasını almak için öldürdü. 12 eylül döneminde idam edildi.
 1975 - i̇stanbul devlet klasik türk müziği korosu kuruldu.
 1977 - türk atleti veli ballı, pakistan'da yapılan uluslararası atletizm yarışmaları'nda "maraton" dalında birinci oldu.
 1979 - yunan şilebi evrenia ile haydarpaşa mendireği açıklarında çarpışan rumen tankeri i̇ndependentanın infilak etmesi sonucu 51 rumen denizci öldü.
 1983 - kuzey kıbrıs türk cumhuriyeti ilan edildi.
 1988 - başbakan turgut özal, türkiye'nin filistin devleti'ni tanıdığını açıkladı.
 1995 - türkiye millî futbol takımı, i̇sveç'le berabere kaldı. böylece, ilk kez avrupa şampiyonası'na katılma hakkı kazanıldı.
 2000 - manisa'da 16 gence işkence iddiasıyla üçüncü kez yargılanan polislere 5 ila 10 yıl arasında ceza verildi. polisler, ilk iki yargılamada beraat etmişlerdi.
 2003 - i̇stanbul'da neve şalom sinagogu ve bet i̇srael sinagogu'na, cumartesi duası sırasında eş zamanlı intihar saldırılarında bulunuldu; 28 kişi öldü.
 2007 - taraf gazetesi, yazar ahmet altan'ın genel yayın yönetmenliğinde, "düşünmek taraf olmaktır" sloganı ile günlük olarak yayınlanmaya başladı.
 2012 - türkiye cumhuriyeti'nin ilk millî muharebe tankı altay'ın tanıtımı yapıldı.
 2022 - dünya nüfusu 8 milyarı geçti.

doğumlar 
 1316 - i. jean, capet hanedanı'ndan fransa kralı x. louis ve eşi clementia macaristanlı'nın kral x. louis'in ölümünden sonra doğmuş olan oğlu (ö. 1316)
 1397 - v. nicholaus, papa (ö. 1455)
 1708 - william pitt, i̇ngiliz devlet adamı (ö. 1778)
 1738 - william herschel, alman asıllı i̇ngiliz astronom (ö. 1822)
 1757 - jacques-rené hébert, fransız gazeteci ve siyasetçi (ö. 1794)
 1776 - josé joaquín fernández de lizardi, meksikalı yazar ve politik gazeteci (ö. 1827)
 1778 - giovanni battista belzoni, i̇talyan mısır bilimcisi ve kaşifi (ö. 1823)
 1784 - jérôme bonaparte, i. napolyon'un en küçük kardeşi (ö. 1860)
 1852 - tevfik paşa, mısır hidivi (ö. 1892)
 1862 - gerhart hauptmann, alman yazar ve nobel edebiyat ödülü sahibi (ö. 1946)
 1868 - emil racoviță, rumen biolog, zoolog, mağara bilimci ve antarktik kaşifi (ö. 1947)
 1873 - sara josephine baker, amerikalı doktor (ö. 1945)
 1874 - august krogh, danimarkalı zoolog ve nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahibi (ö. 1949)
 1874 - charles edward merriam, amerikalı siyaset bilimci (ö. 1953)
 1881 - franklin pierce adams, amerikalı çevirmen, şair ve radyocu (ö. 1960)
 1882 - felix frankfurter, amerikalı avukat, profesör ve hukukçu (ö. 1965)
 1886 - rené guénon, fransız metafizikçi ve yazar (ö. 1951)
 1887 - georgia o'keeffe, amerikalı ressam (ö. 1986)
 1891 - erwin rommel, alman mareşal (ö. 1944)
 1895 - olga nikolayevna romanova, imparatorluk rusyası'nın son hakimi çar ii. nikolay'ın ve onun eşi aleksandra fyodorovna'nın en büyük kızları (ö. 1918)
 1896 - horia hulubei, rumen fizikçi (ö. 1972)
 1903 - ercüment behzat lav, türk şair (ö. 1984)
 1905 - mantovani, i̇talyan asıllı besteci (ö. 1980)
 1906 - curtis lemay, amerika birleşik devletleri hava kuvvetleri'ndeki general (ö. 1990)
 1907 - claus von stauffenberg, alman subay (hitler'e suikast teşebbüsünde bulunan) (idam) (ö. 1944)
 1912 - cemal bingöl, türk ressam ve resim öğretmeni (ö. 1993)
 1922 - francesco rosi, i̇talyan film yönetmeni (ö. 2015)
 1929 - ed asner, amerikalı sinema oyuncusu (ö. 2021)
 1930 - j. g. ballard, i̇ngiliz yazar (ö. 2009)
 1931 - john kerr, amerikalı oyuncu (ö. 2013)
 1931 - mwai kibaki, kenya cumhuriyeti'nin üçüncü devlet başkanı
 1931 - pascal lissouba, kongolu siyasetçi (ö. 2020)
 1932 - petula clark, i̇ngiliz oyuncu ve şarkıcı
 1932 - alvin plantinga, amerikalı hristiyan felsefeci
 1933 - gloria foster, amerikalı oyuncu (ö. 2001)
 1935 - yıldırım akbulut, türk avukat ve türkiye'nin 20. başbakanı (ö. 2021)
 1936 - wolf biermann, doğu alman muhalifi sosyalist şair ve şarkıcı
 1939 - yaphet kotto, amerikalı sinema oyuncusu (ö. 2021)
 1939 - rauni-leena luukanen-kilde, fin hekim, yazar ve ufolog (ö. 2015)
 1940 - roberto cavalli, i̇talyan moda tasarımcısı
 1942 - yavuz donat, türk gazeteci
 1942 - daniel barenboim, arjantin asıllı i̇srailli orkestra şefi ve piyanist
 1943 - arsenio lope huerta, i̇spanyol hukukçu, siyasetçi, yazar ve ekonomist (ö. 2021)
 1944 - deniz türkali, türk oyuncu ve şarkıcı
 1944 - ümit tokcan, türk müzisyen
 1944 - sinan cemgil, türk devrimci ve thko örgütünün kurucularından (ö. 1971)
 1945 - bob gunton, amerikalı oyuncu
 1945 - anni-frid lyngstad, i̇sveçli şarkıcı
 1945 - ferdi tayfur, türk şarkıcı, besteci, yazar ve oyuncu
 1946 - cemil çiçek, türk avukat ve siyasetçi
 1947 - bill richardson, amerikalı siyasetçi
 1947 - i̇smail düvenci, türk oyuncu
 1949 - suat geyik, türk sinema oyuncusu (ö. 2015)
 1951 - beverly d'angelo, amerikalı aktris
 1951 - ruhat mengi, türk gazeteci ve yazar
 1952 - randy savage, amerikalı profesyonel güreşçi (ö. 2011)
 1954 - kevin s. bright, amerikalı yönetici yapımcı ve yönetmen
 1954 - aleksander kwaśniewski, polonyalı siyasetçi ve gazeteci
 1954 - uli stielike, alman futbolcu ve antrenör
 1956 - celso fonseca, brezilyalı şarkıcı ve gitarist
 1956 - hüseyin avni karslıoğlu, türk diplomat
 1956 - mustafa sarıgül, türk iş insanı ve siyasetçi
 1961 - metin kaçan, türk yazar ve senarist (ö. 2013)
 1964 - erdi demir, türk futbolcu
 1965 - nigel bond, i̇ngiliz profesyonel snooker oyuncusu
 1965 - bengi yıldız, türk siyasetçi
 1965 - tuluyhan uğurlu, türk piyano virtüözü ve besteci
 1967 - cynthia breazeal, amerikalı bilgisayar mühendisi
 1967 - e-40, amerikalı rapçi
 1967 - françois ozon, fransız sinema yönetmeni
 1968 - ol' dirty bastard, amerikalı rapçi (ö. 2004)
 1968 - uwe rösler, alman futbolcu ve teknik direktör
 1970 - patrick mboma, kamerunlu eski millî futbolcu
 1971 - uğur işılak, türk ses sanatçısı, şair ve besteci
 1972 - jonny lee miller, i̇ngiliz oyuncu
 1973 - abdullah zubromawi, suudi arabistanlı futbolcu
 1973 - fernanda serrano, portekizli model ve oyuncu
 1973 - nalan tokyürek, türk şarkıcı, söz yazarı ve besteci
 1974 - chad kroeger, kanadalı müzisyen ve nickelback grubunun vokalisti
 1975 - boris živković, hırvat futbolcu
 1975 - nikola prkačin, hırvat basketbolcu
 1976 - virginie ledoyen, fransız oyuncu
 1976 - nadide sultan, türk şarkıcı
 1977 - peter phillips, i̇ngiliz kraliyet ailesi üyesi, kraliyet prensesi anne’in ve mark phillips'in tek oğlu
 1977 - stelios okkaridis, rum futbolcu
 1979 - brooke haven, amerikalı porno yıldızı
 1979 - josemi, i̇spanyol futbolcu
 1982 - shalin bhanot  , hint aktör
 1983 - fernando verdasco, i̇spanyol tenisçi
 1984 - asia kate dillon, amerikalı aktör
 1985 - lily aldridge, amerikalı manken
 1985 - andreas çiatinis, kıbrıs rumu basketbolcu
 1986 - sania mirza, hint tenisçi
 1987 - sergio llull, i̇spanyol profesyonel basketbolcu
 1990 - yıldıray koçal, türk futbolcu
 1991 - maxime colin, fransız futbolcu
 1991 - shailene woodley, amerikalı oyuncu
 1992 - kevin wimmer, avusturyalı millî futbolcu
 1993 - paulo dybala, arjantinli futbolcu
 1995 - karl-anthony towns, dominik-amerikalı profesyonel basketbolcu

ölümler 
 mö 165 - matatyahu, yahudi rahip
 1280 - albertus magnus, alman düşünür (d. yaklaşık 1193)
 1630 - johannes kepler, alman astronom ve matematikçi (d. 1571)
 1670 - jan amos comenius, çek öğretmen, bilim insanı, eğitimci ve yazar (d. 1592)
 1787 - christoph willibald gluck, alman besteci (d. 1714)
 1794 - john witherspoon, amerikalı presbiteryen rahip ve amerika birleşik devletleri'nin kurucu babalarından (d. 1723)
 1808 - alemdar mustafa paşa, osmanlı sadrazamı (d. 1755)
 1832 - jean-baptiste say, fransız iktisatçı (d. 1767)
 1908 - cixi, çin imparatoriçe (d. 1835)
 1910 - wilhelm raabe, alman romancı (d. 1831)
 1916 - henryk sienkiewicz, polonyalı romancı ("quo vadis" in yazarı) ve nobel edebiyat ödülü sahibi (d. 1846)
 1917 - émile durkheim, fransız sosyolog (d. 1858)
 1922 - dimitrios gunaris, yunan politakçı (d. 1867)
 1937 - seyit rıza, dersim i̇syanı lideri (d. 1863)
 1949 - nathuram godse, mahatma gandhi suikastını gerçekleştiren hindu radikali (d. 1910)
 1953 - wilhelm stuckart, alman siyasetçi ve avukat (d. 1902)
 1954 - lionel barrymore, amerikalı sinema oyuncusu (d. 1878)
 1958 - tyrone power, amerikalı sinema oyuncusu (d. 1914)
 1959 - charles thomson rees wilson, i̇skoç fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi (d. 1869)
 1967 - michael j. adams, amerikalı havacı uçak mühendisi (d. 1930)
 1970 - konstandinos çaldaris, yunan politikacı (d. 1884)
 1971 - rudolf abel, sovyet istihbarat subayı (d. 1903)
 1976 - jean gabin, fransız sinema oyuncusu (d. 1904)
 1978 - margaret mead, amerikalı insanbilimci (d. 1901)
 1980 - sedat veyis örnek, türk halk bilimci, etnolog ve dinler tarihi araştırmacısı (d. 1927)
 1981 - walter heitler, alman fizikçi (d. 1904)
 1982 - vinoba bhave, hindistan toplumsal reformcusu (d. 1895)
 1998 - ludvík daněk, çekoslovak disk atıcısı (d. 1937)
 2012 - théophile abega, kamerunlu eski millî futbolcu (d. 1954)
 2013 - glafkos kliridis, kıbrıs cumhuriyeti siyasetçisi (d. 1919)
 2013 - barbara park, amerikalı yazar (d. 1947)
 2014 - válery mézague, kamerunlu eski millî futbolcu (d. 1983)
 2015 - moira orfei, i̇talyan gösteri sanatçısı ve aktris (d. 1931)
 2016 - lisa lynn masters, amerikalı oyuncu ve manken (d. 1964)
 2016 - paul rosche, alman mühendis (d. 1934)
 2017 - luis bacalov, arjantinli-i̇talyan besteci (d. 1933)
 2017 - keith barron, i̇ngiliz oyuncu (d. 1934)
 2017 - françoise héritier, fransız antropolog (d. 1933)
 2017 - frans krajcberg, polonya kökenli brezilyalı ressam, heykeltıraş, gravür ve fotoğraf sanatçısı (d. 1921)
 2017 - lil peep, amerikalı söz yazarı, rapçi ve model (d. 1996)
 2018 - roy clark, amerikalı country müzisyeni ve şarkıcısı, tv sunucusu (d. 1933)
 2018 - takayuki fujikawa, japon eski futbolcu (d. 1962)
 2018 - adolf grünbaum, amerikalı-alman psikanalizci ve filozof (d. 1923)
 2018 - jores medvedev, rus tarım uzmanı (ziraatçı), biyolog, tarihçi ve muhalif kişilik (d. 1925)
 2018 - mike noble, i̇ngiliz çizgi roman sanatçısı ve çizer (d. 1930)
 2018 - luigi rossi di montelera, i̇talyan girişimci, iş insanı ve siyasetçi (d. 1946)
 2018 - yves yersin, i̇sviçreli yönetmen (d. 1942)
 2019 - harrison dillard, amerikalı atletizm sporcusu (d. 1923)
 2020 - ray clemence, i̇ngiliz kaleci (d. 1948)
 2020 - chandrawati, hint siyasetçi (d. 1928)
 2020 - soumitra chatterjee, hint aktör, oyun yazarı, tiyatro yönetmeni, ressam ve şair (d. 1935)
 2020 - ioannis tassias, yunan ortodoks piskoposu (d. 1958)
 2021 - osman öcalan, kürt siyasetçi ve eski pkk komutanı (d. 1958)
 2022 - heimo linna, finli çiftçi ve siyasetçi (d. 1925)

tatiller ve özel günler 
 filistin - bağımsızlık günü (1988'de ilan edildi).
 japonya - shichi-go-san: üç ve yedi yaşında kız çocukları ile üç ve beş yaşında erkek çocukları için geleneksel festival günü.
 kuzey kıbrıs türk cumhuriyetinin ilanı

kaynakça 

1115
15