Kocaayak

kocaayak veya yeti, bazılarının himalayalar'da yaşadığına inandığı, primat-benzeri, büyük bir yaratıktır. her ne kadar varlığına inananlar mevcut olsa da bilim adamlarının çoğu, yetinin var olduğu ihtimalinin eldeki verilere göre çok zayıf olduğunu ve bu nedenle onun efsanevi bir yaratık olduğu fikrindedir. batı'da ona verilen isim, yeti, tibetçe yeh-teh (transliterasyonu:gya' dred) lafından gelmektedir ki bunun anlamı "dağ hayvanı" olup ayrıca meh-teh (insana benzer hayvan), miçe (ayı adam), dzu-teh (sığır ayı), migoi (yaban adamı), mirka (vahşi adam) kang admi (kar adamı) adlarıyla da bilinmektedir.

ormanda yaşayan yarı insan yarı hayvan yaratıklara halk masallarında çok sık rastlanmaktadır yüzyıllar boyunca bu yaratıkların kadim zamanlarda yaşadıkları düşünülmüştür. bazıları da bu yaratıkların tamamen hayal ürünü olduğunu iddia etmişlerdir.

kocaayak adı bu dev yaratıkların bıraktıkları ayak izleri nedeniyle takılmıştır. çoğunlukla izler beş parmaklıdır. fakat 2,3,4 ve 6 parmaklı izler de görülmüştür. i̇nsan ayağına benzemektedir fakat insan ayağından çok büyüktür.yüzlerce tanığın verdiği ifadelerden boylarının 1,80 ile 2,50 metre olduğu anlaşılmaktadır. bulunan büyük ayak izlerinde, ayak altı geniş yağ dokusu ve kemikleri maymunlarınki ile örtüşmektedir. bazı izlerde ise sakat veya kırılmış olan ayak izleri, ortopedik olarak incelendiğinde çoğu doktorun bile bu izlerde yapamayacağı detaylar bulunmuştur.

kanıtlar 
 1917 yılında kolombiya venezuela sınırında i̇sviçreli jeolog françois de loys tarafından vurulan, tüm vücudu kıllarla kaplı yaratığın daha sonra yapılan incelemelerde bir tür örümcek maymun olduğu anlaşıldı
 1951 yılında himalaya tırmanışında kullanılan menlung üssü yakınlarında bulunan ayak izlerinin fotoğrafının yeti'nin varlığını kanıtlayan en önemli kanıt fotoğraf olduğu söylenmektedir.
 1967 yılında roger patterson adındaki avcı kuzey kaliforniya bluff creek bölgesinin ormanlarında 15 mm’lik kamerasıyla 9 metre uzunluğunda titrek bir film çekmiştir. video ile yapılan araştırmalar, yürüyen canlının boyu 2.40 cm olduğu ve kafatası incelendiğinde böyle bir kafa kostümünün giyilemez olduğu ispatlanmıştır. çünkü çekilen videodaki cismin kafasının üst kısımı basıktır ve normal bir insan böyle bir başlığı giydiğinde göz kısmı insanınkiyle uyuşamamaktadır. ayrıca yürüyen canlının dizleri de incelendiğinde aynı boyda olabilecek bir insanın diz kapaklarının yüksekliğinin videodakinden yaklaşık 20 cm daha yukarıda olduğu da görülmektedir.1967 yılındaki kostümler sert üst üste dikilmiş kumaştan yapılırdı, videoda rüzgarda uçuşan tüyler de gözükmektedir. filmin sahte olduğu kanıtlanamamıştır.

kocaayaklarla ilgili olasılıklar 
 i̇nsan hayvan karışımı yaratıkların bir kısmı yalan olabilir, eğlenmek veya turistik amaçlarla çıkarılmış söylentilerdir
 i̇nsanların zor ve aldatıcı koşullar altında normal hayvanları tanımayarak yanlış izlenimlere kapılmaları
 gözlem yapan insanların hayal görmeleri
 yaratıkların dev bir maymun türüne ait olmaları veya tarih öncesinde yaşadığı düşünülen insan maymun arası (gigantopithecus(en)) canlıların günümüze kadar gelmiş torunları.
 geçmişte yeryüzüne gelmiş olabilecek uzaylıların torunları olabilir.
 pleistosen çağında yaşadıktan sonra yok olmuş (mö 100.000–35.000) neanderthal insanların homo sapiens'in hafızasına kazınmış folklorik mirası olabilirler.

çeşitli toplumlarda kocaayak 
 kanada’da yaşayan yerlilerin taktığı isim sasquach (kocaayak) kayıtlara geçen ilk olay 1830 yılında yaşanmştır.
 asya’nın ulaşılması zor dağları himalayalarda yerli halkın taktığı isim yeti 
 sovyetler birliği doğu sibirya’da yakutlar bölgesinde sovyet makamlarının verdiği isim çuçuna (rusça’da kimsesiz) kayıtlara geçen ilk olay 1920 yılında yaşanmıştır.
 japonya hiroşima yakınındaki hiba dağı’nda yaşayan japon köylülerinin taktığı isim hibagon (japoncada hiba yaratığı) kayıtlara geçen ilk olay 1970 yılında yaşanmıştır.
 çin’de de bu yaratıklara yeti denmektedir. kayıtlara geçen ilk olay 1977 yılında yaşanmıştır.
 avustralya yerlileri bu yaratıklara yowi adını vermişlerdir. kayıtlara geçen ilk yowi olayı 1894 yılında yaşanmıştır.
 eskimolar tornil adını verdikleri çiğ et yiyen dev yaratıkların atalarıyla beraber yaşadıklarını anlatırlar.
 kızılderililer tamamen kıllı boyları iki metreden uzun insan maymun arası yaratıklara wetigo demektedirler. wetigoları insanları kaçırıp yiyen dev canavarlar diye anlatırlar.

ayrıca bakınız 
 
 
 karakoncolos
 germakoçi
 oçi koçi

kaynakça 

efsanevi yaratıklar
amerika birleşik devletleri'nde kültür