Il pirata

{{opera bilgi kutusu
|isim             =il pirata korsan
|orjinalbaşlık    =il pirata
|orijinaldil      =i̇talyanca
|müzik            =vincenzo bellini
|libretto         = felice romani
|image            = 
|prömiyer         =27 ekim, 1827
|ilkgösterilenyer = la scala, milano
|perdesayısı      = 2
|oyuncular        = *ernesto: caldora dükü, bariton
 i̇mogen: karısı, soprano
 gualtiero: eski montalto kontu, tenör
 i̇tulbo: gualtiero'nun emir subayı , tenör
 goffredo: bir keşiş, bir zamanlar gualtiero'un hocası, bas
 adele, i̇mogen'in nedimesi, soprano
 bir küçük çocuk, i̇mogen ve ernesto'nun oğlu,sessiz
 balıkcılar ve eşleri, korsanlar, şövalyeler, soylu kadınlar}}

il pirata (korsan)  sicilya doğumlu i̇talyan vincenzo bellini'nin bestelediği 2 perdelik bir operadır. operanın librettosu i̇talyanca olarak  "felice romani" tarafından "charles maturin"'in i̇ngilizce yazılmış "bertram, or the castle of st aldobrando" adlı trajedi oyununun fransızca çevirisinden uyarlanarak hazırlanmıştır. i̇lk gösterimi 27 ekim 1827'de milano'da  la scala opera evinde yapılmıştır.

 roller 

 konu özeti 

mekân: sicilya
zaman: 13. yüzyıl

 i. perde 

sicilya kıyısında büyük bir fırtana devam ederken balıkçılar, kazaya uğrayıp karaya vurmuş olan bir geminin batışını izlemektedirler. kurtarılabilinen kazazadeler arasında eski montalto kontu gualtiero da bulunmaktadır. gofferdo onu tanımıştır ve evinde barınması için onu misafir etmeyi teklif eder. gualtiaro kazayı anlatırken, şimdi caldora dükü ernesto ile evlenmiş bulunan i̇mogen için duyduğu sevgiyi hatırlamasının ona kendini kurtarmak için çok ek güç sağladığını belirtir.  ("nel furor delle tempeste"). i̇mogen de kendinin tanımadığı kazazedelere barınak sağlamak için sahile gelir. fakat gualtiero kurtulan kazazedeler arasında olduğunu ondan saklayarak ona haber vermez. i̇tulbo ile yaptığı bir konuşmadan sonra i̇mogen gualtiero'nun kazada hayatını kaybettiğini kabul eder. i̇mogen adele'ye, kocasının gualtiero'yu öldürüldüğünü  rüyasında gördüğünü açıklar.("lo sognai ferito, esangue").

geceleyin, i̇talbo kurtarılan kazazade yabancılara kendilerini ernesto'nun kovalamakta olduğu korsanlar olarak tanıtmaktan kaçınmaları hakkında ihtarda bulunur. i̇mogen goffredo'nun misafiri hakkında merağa düşer ve çok geçmeden onun kim olduğunu öğrenir. gualfrido i̇mogen'le konuşması sonucu onun ernesto ile evlenmesine nedenin ernesto'nun i̇mogen kendisiyle evlenmezse babasını öldürmekle tehdit ettiğinden dolayı olduğunu ve i̇mogen'in ernesto'nun çocuğuna gebe olduğunu da öğrenir. bu nedenlerle gualtiero ernesto'dan öç almaya karar verir. ("pietosa al padre").

ernesto adamlarıyla korsanlara karşı kazandığı başarılarını kutlamaya başlarlar ("sì, vincemmo"). fakat ernesto i̇mogen'in hiç sevinç eseri göstermemesinden canı sıkılır. ernesto kendini kazazede yabancılar reisi olarak gösteren i̇tubo'ya gualtiero'nun ne olduğunu soruşturmaya başlar. gofferdo gualtiero'yu kendi hüviyetini açıklamaktan alakoymayı başarır. sahne önemli karakterlerin birbirlerine karşı olan hislerini açıklamaları ile sona erer.

 ii. perde 

adele i̇mogen'e gualtiero'nun oradan ayrılmadan kendiyle buluşmak istediği haberini getirir. ernesto i̇mogen'i kendine ihanet etmekle suçlar. fakat i̇mogen kendini savunarak gualtiero'ya duyduğu aşk hislerinin sadece evlenmeden önce gualtiero ile yaptığı buluşmalardan doğduğunu iddia eder. ernesto onun dediklerine inanmayı kabul eder. fakat hemen gualtiero'nun kurtulduğu ve kendisinin idaresi altındaki köyde barındığı haberini alır ve buna çok öfkelenir.

i̇tulbo'nun şiddetli itirazlarına rağmen gualtiero ayrılmadan önce i̇mogen ile bir defa daha buluşmaya karar verir. her ikisi de mevcut durumu kabule razı olmaktadırlar; ama birbirlerine duydukları kuvvetli aşk hislerini de birbirine açıklamaktan kendilerini alamazlar. ernesto karısını takip edip gizlenmiştir ve bütün bunları açıklayan ikili şarkıyı duymuştur. saklandığı yerden çıkar ve gualtiero ile birinin ölene kadar bir düello yapmak üzere ikisi de sahneden ayrılırlar.

bu düello sonucu ernesto ölmüştür. ernesto'nun adamlarının şaşkınlıkları altında, gualtiero kendini bölgenin hukuk makamına teslim eder. muhafızlar tarafından tutuklanıp götürülmekte iken i̇mogen'e kendini affetmesi dua ettiğini bildirir. ("tu ve drai la sventurata").

i̇mogen çok üzgündür ve ölü kocasının ve  çocuğunun hayaletlerini gördüğünü açıklar ("col sorriso d'innocenza ... oh sole, ti vela di tenebre oscure"). tutuklanan gualtiero ise şövalyeler konseyi tarafından yargılanır; suçlu görülerek idam cezasına çarptırılır.

 müziksel parçalar 

 sinfonia

 i. perde 
 giris ciel! qual procella orribile (koro, solitario )
 cavatina nel furor delle tempeste (gualtiero)
 cavatina lo sognai ferito, esangue (i̇mogen)
 korsan korosu  viva! viva!.. i̇kili ebben?.. verrà... (i̇mogen, adele)
 i̇kili tu sciagurato! ah! fuggi... (i̇mogen, gualtiero)
 i̇kili grazie, pietoso ciel  (i̇mogen, adele)
 marş ve  koro più temuto, più splendido nome kavatina sì, vincemmo, e il pregio io sento (ernesto)
 i. finale parlarti ancor per poco (gualtiero, i̇mogen, ernesto, i̇tulbo, solitario, adele, koro)

 ii. perde 
 giris che rechi tu?  (koro, adele)
 i̇kili vieni; siam sole alfin (i̇mogen, adele)
 i̇kili tu m'apristi in cor ferita (i̇mogen, ernesto)
 i̇kili lasciami, forza umana (gualtiero, i̇tulbo)
 i̇kili ve üçlü vieni: cerchiam pe' mari (i̇mogen, gualtiero, sonra ernesto)
 i̇kili sventurata! fa core (i̇mogen, adele)
 koro lasso! perir così arya tu vedrai la sventurata (gualtiero)
 i̇kili udiste! è forza, amiche (adele, koro)
 arya col sorriso d'innocenza (i̇mogen)

 seçilmiş ses kayıtları 

kaynak:  operadis-opera-discography.org.uk websitesinde il pirata 

 "il pirata" ve müzik araştırmaları 

bu opera müzik araştırmacılarının epey ilgisini çekmiştir. bu arada bu eserin richard wagner'in 
das liebesverbot adlı eserine etkileri  il pirata'' ile 'gaetano donizetti'nin lucia di lammermoor operasındaki delilik sahnelerinin karşılaştırılması  bellini'nin bu eseri hazırlarken bundan daha önceki eserlerinde bulunun parçaları tekrar kullanması ; bu eserin librettosunun hazırlayanın seçiminde bellini'nin kendi şahsi müzik üslubuna uygunluk sağlamak hedefiyle şahsi inisiyatif göstererek libratistini kendisi seçmesi ve daha önce olduğu gibi bu işi napoli opera idarecelerinin inisiyatifine bırakmaması konuları bu araştırmalarda ayrıntılı olarak incelenmiştir.

dipnotları

ayrıca bakınız 

 opera
 vincenzo bellini

dış bağlantılar 
 i̇ngilizce wikipedia il-pirata maddesi   (erişme tarihi:8.3.2010)

i̇talyanca operalar
vincenzo bellini operaları
1827 operaları