Torbalı

torbalı, türkiye'nin i̇zmir ilinin bir ilçesidir. i̇lçenin kuzeyinde buca ve kemalpaşa, doğusunda bayındır ve tire, güneyinde selçuk, batısında menderes ilçeleri bulunmaktadır. i̇lçede akdeniz iklimi görülür. 2022 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre ilçede 207.840 kişi yaşamaktadır.

tarihçe 
i̇smini antik çağın ünlü şehirlerinden biri olan metropolis diğer adıyla triyanna ya da tripolisten aldığı rivayet edilen torbalı, tarihin bilinen devirlerinden beri çeşitli uygarlıkların merkezi durumundadır.

torbalı, küçük menderes havzasının verimli toprakları üzerine kurulmuştur. ephesos (selçuk), smyrna (i̇zmir), kolophon (değirmendere), nation (ahmetbeyli) ve nif (kemalpaşa) antik kentleri arasında kalan bölgede, mö 3000 yıllarında ilk yerleşim gerçekleşmiştir.

metropolis kentiyle birlikte yöreye gelişmiş, mö 7. yüzyılda lydia zamanında en parlak çağını yaşamış, daha sonra da sırasıyla neolitik, kalkolitik, tunç çağları ile frigya, lydia, pers, roma ve bizans dönemlerini, 1071-1317 tarihlerinde selçuklular ve aydınoğuları, daha sonraları osmanlı dönemini yaşamıştır.

torbalı'nın türk egemenliğinde bir yönetim birimi statüsü kazanması 1390 yılında yıldırım beyazit'ın şehzadesi ertuğrul bey'in vali olarak aydın'a atanmasıyla başlamış, torbalı o dönemde i̇zmir sancağına bağlı bir yerleşim birimi olarak kayıtlara geçmiştir.

1425 yılından sonra ise osmanlı yönetimi altına girmiştir.

birinci dünya savaşı'nı müteakiben 15 mayıs 1919 - 7 eylül 1922 yılları arasında 40 aya yakın süre işgal altında kalan torbalı, kurtuluş savaşı'nın kazanılması ve cumhuriyetin ilanı ile birlikte i̇zmir'in sancağı olarak kurulmuş, bundan sonra i̇zmir'e bağlı bir nahiye olmuştur. 

torbalı'nın 200 hanesinde 87'si, yunan işgali sırasında, aydın'dan çekilen yunan kuvvetleri tarafından 1922 eylül'ünde yakılmıştır ve yağma edilmiştir. bu esnada 25 erkek ve kadın yunanlarca öldürülmüş ve tüm işgal boyunca torbalı merkezden 50'den fazla şahıs öldürülmüştür. ayrıca çevre mıntıkadan toplanan 23 kişi de torbalı demiryolları hangarında yunanlarca yakılarak öldürülmüştür. 

torbalı 26 haziran 1926 tarih ve 387 sayılı teşkilatı mülkiye kanunu ile, ilçe haline getirilmiş, 1927 yılında ise belediyelik olmuştur.

coğrafya 
torbalı, i̇zmir'in güneydoğusunda yer alır. i̇l merkezine uzaklığı 45 km'dir. i̇lçenin kuzeyinde buca ve kemalpaşa, doğusunda bayındır ve tire, güneyinde selçuk, batısında menderes ilçeleri bulunmaktadır. i̇lçenin yüzölçümü 577 km²'dir. 60 mahallesi bulunmaktadır.

nüfus

ekonomi 
i̇lçe ekonomisinde sanayi ve tarım çok önemli bir yer tutmaktadır. seracılık, sebzecilik ve hayvancılık ileri düzeydedir. torbalı ilçesi 1989 yılından itibaren i̇zmir'in en büyük sanayi merkezine dönüşmüştür. alfemo, merinos, jti gibi firmalar ilçede fabrika açmış, ayrıca tukaş, chevrolet, dr oetker ve philsa firmaları ise merkezlerini bu ilçeye taşımışlardır. sanayi üretiminin bölgede çoğalması ile daha önce tarım ve hayvancılık için kullanılan araziler yüzde binler ile ifade edilebilen değer artışları sayesinde sahiplerine büyük kazançlar sağlamıştır. öncelikle ilçe nüfusu 10 yıllık bir süre içerisinde 24.000'den 140.000'lere tırmanmıştır. i̇lçe halkının yanı sıra i̇zmir ve diğer ilçelerden binlerce insan da bu kuruluşlarda çalışmaktadır.

2015 verilerine göre, "ege'nin 100 büyük sanayi kuruluşu" listesindeki on beş şirket ile "türkiye'nin en büyük 500 sanayi kuruluşu" listesindeki beş şirket torbalı merkezlidir.

yönetim

belediye başkanları

eğitim 
i̇lçede 46 ilköğretim okulu, 9 ortaöğretim kurumu bulunmakta; 21.309 öğrencinin eğitim gördüğü bu okullarda 1.193 öğretmen görev yapmaktadır.

altyapı

sağlık 
i̇lçede 1 devlet hastanesi, 2 özel hastane, 17 sağlık ocağı, 3 sağlık evi, 1 ana çocuk sağlığı merkezi, 1 verem savaş dispanseri hizmet vermektedir.

ulaşım 
torbalı, i̇zmir'e 45 km uzunluğunda çift hatlı demiryolu ile bağlıdır. i̇zmir-aydın otoyolu karayolu ulaşımını hızlandırmıştır. adnan menderes havalimanı'na ve ege serbest bölgesi'ne 30 km uzaklıktadır. karabel geçidi üzerinden, kemalpaşa-ankara karayoluna bağlantısı vardır. bu olanaklar, son yıllarda, ilçeyi sanayi yatırımları açısından önemli bir çekim noktası haline getirmiştir. banliyö treni hattı i̇zban, 6 şubat 2016'da torbalı'ya uzatılmıştır.

kaynakça

dış bağlantılar 

 torbalı belediyesi
 t.c. torbalı kaymakamlığı