Gazimağusa

gazimağusa ya da mağusa ( ammohostos), kıbrıs adası'nda bir liman kenti. kıbrıs cumhuriyeti'nin mağusa kazası'nın ve kuzey kıbrıs türk cumhuriyeti'nin gazimağusa i̇lçesi'nin yönetim merkezi.

mağusa, akdeniz'in en fazla güçlendirilmiş limanlarından biridir. yakındoğu ile avrupa arasında bir basamak oluşturur.

mağusa'nın esas gelişimi lüzinyanlar devrine rastlar. yakındoğu'dan şehre yerleşenler, kültür ve değerleriyle kent sakinlerine yeni bir güç ve dinamizm kattılar.

2011 nüfus sayımına göre kent, 40.920 kişilik nüfusa sahiptir.

doğu akdeniz üniversitesi de burada bulunmaktadır. gazimağusa'nın altın kumsalları dünyanın en iyi bilinen plajları arasındadır. şehirde her yıl düzenli olarak gazimağusa belediyesi ve doğu akdeniz üniversitesi'nce gerçekleştirilen uluslararası mağusa kültür ve sanat festivali yapılmaktadır.

etimoloji 
klasik antik dönemde mısır kraliçesi ii. arsinoe'ye atfen şehir "arsinoe" (yunanca: ἀρσινόη) olarak bilinirdi. strabon tarafından da o isimle bahsedilmiştir. yunancada ise "kumda saklı" anlamına gelen "ammohostos" olarak geçmektedir. bu isim daha sonraki dönemlerde "famagusta" (batı dillerinde sıkça fransızcadaki karşılığı famagouste ve i̇talyancadaki karşılığı famagosta kullanılmıştır), türkçede ise "mağusa" olarak bilinir. 1974 yılında kıbrıs türk yönetimi tarafından "gazilik" unvanı verilmiştir. şehrin eski merkezi altın yıllarında rivayete göre yılın her günü için bir kiliseye sahip olmasından dolayı "365 kiliseli şehir" unvanına sahiptir.

türkçedeki "magosa" kullanımı yerlilerin tepkisini çeken yanlış bir kullanımdır.

tarihçe 
şehir ilk olarak mö 3. yüzyılda i. ptoleme tarafından "arsinoe" adıyla kurulmuştur. ms 647/648 yıllarında salamis'in araplar tarafından yağmalanması sonucu şehre buradan gelen göçmenler yerleşti. 1291 yılında haçlı seferleri sırasında akka alınınca oradan göç edenler şehre yerleşti. halkla birlikte tüccarların da gelmesi sonucu şehir zenginleşip önem kazandı ve gazimağusa limanı sayesinde bir ticaret merkezi konumuna geldi. lüzinyanlar döneminde kudüs'ü de yöneten lüzinyan kralları 1372'ye kadar mağusa'daki st. nikolas katedrali'nde taç giydi. bu dönemde şehirde pek çok kilise inşa edildi. 1372'de cenevizliler şehri ele geçirmiş, şehir yapılan anlaşma gereği 1469'a kadar ceneviz yönetiminde kalmış ve daha sonra lüzinyanlara geri verilmiştir. ceneviz döneminde bir askeri bölge olarak kullanılan şehir ticaret merkezi olma özelliğini yitirmiştir.

türklere kadar roma ve doğu roma i̇mparatorluklarının, latinlerin ve venediklilerin eline geçen kale ii. selim dönemindeki (1566-1574) kıbrıs seferi sırasında 6 ağustos 1571'de türk birlikleri tarafından fethedildi. 1878'e dek türk yönetiminde kalan kale kıbrıs ile birlikte 1878 yılında i̇ngiliz idaresine bırakıldı.

1960 yılında bağımsızlığını kazanan kıbrıs cumhuriyeti'nin önemli turizm beldelerinden biri haline gelen mağusa, kıbrıs harekâtı sırasında türk birliklerince ele geçirildi. kent, 1975 yılında ilan edilen kıbrıs türk federe devleti ve 1983'te kurulan kuzey kıbrıs türk cumhuriyeti'nin önemli liman, turizm ve üniversite eğitimi merkezlerinden biri haline geldi.

tarihî eserler 
othello kalesi, rumların aziz george kilisesi, latinlerin aziz george kilisesi, gazimağusa limanı, lala mustafa paşa camii (aziz nicholas katedrali), francis kilisesi, namık kemal zindanı ve müzesi, kertikli hamam, mağusa surları, aziz barnabas manastırı, azize anna kilisesi ve salamis antik kenti, kutup dede türbesi.

kardeş şehirler 
  i̇zmir, türkiye
  antalya, türkiye
  struga, kuzey makedonya<ref

ayrıca bakınız 
 maraş, kıbrıs

kaynakça

dış bağlantılar 

 gazimağusa belediyesi (kktc) resmî web sitesi
 gazimağusa turist rehberi

-->

 
mö 3. yüzyılda kurulan oluşumlar
kıbrıs'taki tarihî yerler
kuzey kıbrıs türk cumhuriyeti'ndeki kıyı yerleşim birimleri
mö 3. yüzyılda kurulan yerleşim birimleri