mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Çamyuva, Kemer

çamyuva, antalya'nın kemer ilçesine bağlı bir tatil beldesidir.

tarihçe 
16 kasım 1992 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. 12 kasım 2012'de tbmm'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle oldu.

1980'lerin başına kadar ufak bir köyken, 1980 sonrası turizm teşviki ile sahil kıyılarına birçok tatil mahallesi inşa edilmiş ve türkiye'nin önemli tatil beldelerinden biri durumuna gelmiştir. kiriş, tekirova gibi komşu beldelerle birlikte diğer tatil bölgelerinin aksine ufak otelcilik ve pansiyonculukdan daha çok, büyük tatil köyleriyle turist çekmektedir.

kemer ilçe merkezinin 7 kilometre güneyinde bulunan çamyuva, olympos ve phaselis gibi turistik yerlere de son derecede yakındır.

kaynakça 

kemer'in mahalleleri
Kale (anlam ayrımı)

kale, askerî açıdan önem taşıyan bölgelerin güvenliği için yapı. şu anlamlara da gelebilir:

yerleşim yerleri

 kale, denizli - denizli ili ilçesi
 kale, malatya - malatya ili ilçesi
 demre - antalya ili ilçesinin eski adı

diğer 
 kale (satranç) - satranç oyununda bir taş
 kale (spor) - takımla oynanan bazı top oyunlarında bir terim
 kale (şirket)
Kuyruklu kurbağa

kuyruklu kurbağa (ascaphus truei), ascaphidae familyasından bir kurbağa türü.

kuzey amerika'nın kuzey batısındaki orman içi akarsularda yaşar. gerçekte erkeğin dışkılık uzantısı olan kuyruk dişinin dışkılığına spermaların doğrudan aktarılmasını sağlar. bu uyarlanma biçimi hızlı akan sularda spermaların dağılmasını önemli ölçüde önler.

leiopelmatidae
Barak

barak, ses genliği bir oktavı geçmeyen, çok sık resitatiflerin, trillerin ve zaman zaman ters glisandoların yapıldığı usulsüz bir sözel türdür. motif ve küme sekilemesi türü belirleyen diğer bir özelliktir.

yöreleri
kahramanmaraş
gaziantep
kilis
hatay
adıyaman
antalya

halk müziği
türk halk müziği formları
uzun havalar
Kare

kare veya dördül, bütün kenarları ve açıları birbirine eşit olan düzgün dörtgendir. matematiğin en temel geometrik şekilleri arasındadır. aynı zamanda dikdörtgendir ve eşkenar dörtgendir. bu iki özel dörtgenin tüm özelliklerini taşır. eski adı ise murabbadır.

özellikleri 
 dört kenarının da uzunluğu birbirine eşittir.
 karşılıklı kenarları birbirine paraleldir.
 dört açısı da 90 derecedir.
 i̇ç açılarının toplamı 360 derecedir.
 i̇ki adet köşegeni vardır. bu köşegenler aynı zamanda açıortaylardır ve uzunlukları birbirlerine eşittir.
 köşegenlerin kesişme noktası 90 derecedir.
 köşegenlerin kesiştikleri nokta karenin ağırlık merkezidir.
 köşegenleri birbirini dik ortalar.

çevre ve alan 
kenar uzunluğu  olan karenin çevresi

 

alanı

 

köşegen uzunluğu d olmak üzere

 

çevrel çemberin yarıçapı r ise alan

 

i̇ç teğet çemberin yarıçapı r ise alan

kaynakça 

dörtgenler
temel şekiller
matematik terimleri
fransızcadan türkçeye geçen sözcükler
Dişli çark

dişliler ya da dişli çarklar, tork ve hız iletmek veya dönüştürmek üzere başka uyumlu dişli çark parçasıyla birbirine geçen kesilmiş dişlere veya bazı durumlarda sonradan eklenmiş dişlere sahip dairesel bir makine elemanıdır. dişlilerin çalışmasındaki temel prensip kaldıraçların temel prensibine benzemektedir. dişli çarklar, bir güç kaynağının hızını, torkunu ve yönünü değiştirebilmektedir. farklı boyutlardaki dişliler, dişli oranı sayesinde torku etkileyerek mekanik bir avantaj yaratabilmektedir ve bu yüzden de bir basit makine olarak tanımlanmaktadır. birbirine geçen iki dişlinin dairesel hızları ve torkları, çap ölçüleriyle orantılı olarak farklılık göstermektedir. birbirine geçen iki dişlinin tüm dişlerinin yapısı birbiriyle aynıdır.

beraber çalışan iki veya daha fazla birbirine geçen dişlilere dişli takımı veya şanzıman (transmisyon) denir. şanzımandaki dişliler, çapraz kayışlı kasnak sistemindeki tekerlere benzemektedir. ayrıca dişlilerin dairesel hareket yerine düz bir hat üzerinde hareket sağladığı türü de bulunmaktadır ve bunlara kremayer dişli denmektedir.

dişli çarkların bir avantajı, dişlerin kaymayı önlemesidir.

tarih 
dişlilerin bilinen en eski örnekleri çin'de bulunmuştur ve mö 4. yüzyıldan kalmadır. bu örnek şu anda çin'in henan bölgesi luoyang müzesi'nde sergilenmektedir. avrupa'da bulunan en eski dişliler ise, astronomik konumları hesaplamaya yarayan antikythera düzeneği'nin içinde bulunmuştur. üretim tarihinin mö 100 ila 150 yılları arasında olduğu tahmin edilmektedir. dişliler ms 50 yılının roma mısırı'nda i̇skenderiyeli heron'un çalışmalarında da görülmektedir fakat kökenleri mö 3. yüzyıldaki ptolemaios krallığı'ndaki i̇skenderiye kütüphanesi'nin iç mekaniğine kadar izlenebilmektedir ve yunan matematikçi arşimet (mö 287-212) tarafından büyük ölçüde geliştirilmiştir.

formülü 
n2.r2=n1.r1
n = dişlinin devir sayısı
r = dişlinin yarıçapı

örneğin; 4.10=20.n2

40=20n2

n2 = 2 bulunur.

 profil ölçülerinin belirlenmesinde modül, dp, cp, zincir, triger gibi formlardan yararlanılır. modül, dp ve cp formlarında bu amaca ek olarak profil açısı bulunur. profil açısı düz, 15°, 20°, 30° veya 14°30' gibi.

ayrıca bakınız 
krank mili
mekanik
şanzıman

kaynakça

dış bağlantılar 

makine elemanları
Dramatik şiir

dramatik şiir, dram türü konuları içeren bir şiir türüdür.

acıklı ya da korkunç bir olayı konu alır. konuyu okuyucunun gözünde canlandırabilen, harekete dönüşebilen bir şiir türüdür. opera için yazılan manzum eserlerde de kullanılır. karşılıklı manzum olarak konuşmalı eserdir. başlangıçta trajedi ve komedi olmak üzere iki tür olan bu şiir türü dramın eklenmesiyle üçe çıkmıştır.

batı edebiyatında corneille, racine, shakespeare; türk edebiyatında namık kemal, abdülhak hamit tarhan, faruk nafiz çamlıbel dramatik şiir örnekleri sunmuşlardır.

ortaya çıkışı 
eski yunan edebiyatında oyuncuların sahnede söyleyecekleri sözler şiir haline getirilir ve onlara ezberletilirdi. bu durum, dram tiyatro türünün (19. yüzyıl) çıkışına kadar sürer. bundan sonra tiyatro metinleri düz yazı ile yazılmaya başlamıştır.

kaynakça
Sillyon

sillyon, antalya'nın serik ilçesinde bulunan kale ve antik bir kent.

serik ilçesine 15 km uzaklıkta olan sillyon, pamfilya'da aspendos ile perge arasındaki bir tepe üzerinde kurulu bir kaledir. bu kale, bugün harabe durumundadır.

yerleşim 
m.s. 2'inci yüzyılda bergama krallığı'na bağlı olarak, bugünkü yanköy yakınlarında bulunan koçhisar tepesi'nde kurulmuştu. antik devrin en zengin kalelerinden birisiydi.

sillyon sarp kenarlı bir tepenin üzerinde kurulduğundan şehri surlarla kuşatmaya gerek duyulmamıştır. sadece eğimin en az olduğu batı ve güneybatı bölümlerinde surlar, kuleler, siperler dikilmiştir. bunlar, özenli bir taş işçiliği ve büyük teknik uzmanlık sergilemektedir.

yöre halkı tarafından "asar" diye anılır.

tarihçe 
tarihin derin izlerini taşıyan antik kent sillyon m.ö. 3. yüzyılda kendi adını taşıyan madeni parasını basmaya başlamıştır. muhtemelen roma dönemi sillyon olarak değişen şehrin ismi, bu paraların üzerinde sylviys olarak geçer.bizans dönemi psikoposluk merkezi olan sillyon, selçuklu dönemi'de yaşamıştır.

pamfilya bölgesinin önemli yerleşimi olduğunu düşündüğümüz sillyon antik yerleşim kalıntıları tepe yamaşlarına yayıldığı ve tepenin batı yönünde helenistik dönem izlerini taşıyan  surlarla çevrili akropolis bulunmakta. bu surları kuleler, kapılar ve kente çıkılan yollar tamamlamaktadır. kentin kapısı tepenin batı yanındaki surlar üzerindedir. tepeye çıkıldığında kuzeybatı yönünde ev kalıntıları, sokaklar, batıda ise selçuklu camii, bizans kilisesi ve sarnıç görünmektedir. tepenin güneybatı eteğinde 8.000 kişilik tiyatro ve yanında odeon bulunmaktadır.

galeri

kaynakça 

antalya ilindeki arkeolojik sitler
türkiye'deki antik kentler
türkiye'deki antik yunan sitler
anadolu'daki yunan kolonileri
bizans i̇mparatorluğu kentleri
pamfilya
antalya ilindeki yapılar
serik
orta çağ'da anadolu
Attila Aşkar

attila aşkar (d. 4 eylül 1943 bolvadin-afyonkarahisar) türk bilim insanı, eğitimci ve koç üniversitesi eski rektörüdür. (2001-2009). bu göreve atanmadan önce, koç üniversitesi'nde fen, i̇nsani bilimler ve edebiyat fakültesi dekanı ve provost olarak görev almıştır. kemal ve nüzhet aşkar'ın oğludur. eski a.b.d. 57. dışişleri bakanı cyrus vance'in kızı elsie vance ile evlidir.

akademik yaşamı

atilla aşkar, 1961 yılında saint joseph fransız lisesi'nden mezun olmuştur. mühendislik diplomasını i̇stanbul teknik üniversitesi'nden 1966 yılında almış ve doktorasını princeton üniversitesi'ne 1969'da sunmuştur. akademik hayatı boyunca da, boğaziçi üniversitesi, brown üniversitesi, princeton üniversitesi, vi. paris üniversitesi, max planck enstitüsü ve stokholm'deki i̇sveç-kraliyet teknoloji enstitüsü'nde ziyaretçi bilim insanı olarak bulunmuştur.

atilla aşkar, türkiye bilimsel ve teknolojik araştırma kurumu'ndan ve türkiye cumhuriyeti kültür ve turizm bakanlığı'ndan ödüller almış olan bir bilim insanıdır ve türkiye bilimler akademisi (tüba) üyesidir.

yayınları 
kuvantum dalgaları; wavelet analizi ve moleküler dinamik konularında araştırma yapan a. aşkar, 80 bilimsel makale ve 2 kitap yayınlamıştır. kendi geliştirdiği kuramlarını,lattice dynamical foundations of continuum theories: elasticity, piezoelectricity, viscoelasticity, plasticity isimli kitabında yayınlamıştır.

kitapları 
lattice dynamical foundations of continuum theories: elasticity, piezoelectricity, viscoelasticity, plasticity (series in theoretical and applied mechanics, vol 2)

önemli makalelerinden bazıları 

 a. aşkar, a. çakmak, and h. rabitz, nodal structure and global behavior of scattering wave functions, j. chem. phys., 72, 5287, doi: 10.1063/1.439739, (1980)
 m. duff, h. rabitz, a. aşkar, a. çakmak, and m. ablowitz, a comparison between finite element methods and spectral methods as applied to bound state problems, j. chem. phys., 72, 1543, doi: 10.1063/1.439381, (1980)
 a. aşkar, a. s. çakmak, and h. rabitz, finite element methods for reactive scattering, chem. phys., 33, 367, doi: 10.1016/0301-0104(78)87134-1, (1978)
 h. rabitz, a. aşkar, and a. s. çakmak, the use of global wavefunctions in scattering theory, chem. phys., 29, 61, doi: 10.1016/0301-0104(78)85061-7, (1978)

kaynakça 

1943 doğumlular
yaşayan insanlar
türk inşaat mühendisleri
türk profesörler
türk araştırmacılar
türk matematikçiler
türk matematik akademisyenleri
i̇stanbul teknik üniversitesi i̇nşaat fakültesinde öğrenim görenler
princeton üniversitesinde öğrenim görenler
boğaziçi üniversitesi öğretim üyeleri
koç üniversitesi rektörleri
koç üniversitesi fen, i̇nsani bilimler ve edebiyat fakültesi dekanları
tübi̇tak bilim ödülü sahipleri
saint joseph fransız lisesinde öğrenim görenler
resim aranan kişiler
Okyanus bilimi

oseonografya, oşinografi ya da okyanus bilimi; okyanusları ve denizleri inceleyen bilim dalıdır.

okyanuslar ve onlarla ilişkili ekosistemleri, kimyasal ve fiziksel süreçleri inceler. deniz kaynaklarının geliştirilmesine, kullanılmasına ve denizlerin doğal özelliklerinin korunmasına katkıda bulunur. fiziksel ve kimyasal oşinografi, deniz biyolojisi ve balıkçılık, deniz jeolojisi ve deniz jeofiziği gibi alt dallara ayrılır.

bilim olarak oşinografi oldukça genç bir bilim gibi gözükse de kökeni insanoğlunun doğa hakkında ilk soruları sormaya başladığı güne kadar götürülebilir. luigi ferdinando marsigli'nin de 17. yüzyılda i̇stanbul'da venedik elçiliğinde çalışırken i̇stanbul boğazı ile ilgili çalışmaları da oseonografyanın ilk örneklerindendir.

oşinografide geleneksel olarak dört alt çalışma alanı vardır: fiziksel, kimyasal, jeolojik ve biyolojik oşinografi. zaten doğası gereği disiplinlerarası olan bu bilim, bu dört alandan öteye de taşmış durumdadır. uzaktan algılama sistemleri ve moleküler çalışmalar da buna eklenebilir.
Hüma Hatun

hüma hatun (ö. 1449, bursa), osmanlı padişahı ii. murat'ın eşi ve fatih sultan mehmed’in annesi.

hakkındaki bilgiler çok sınırlıdır.  mezarı bursa'dadır ve hüma hatun veya hatuniye kümbedi olarak bilinmektedir. bu türbenin 1449 tarihli (hicri 853) kitabesinde isim belirtilmez ama yapının ii. mehmed (fatih) tarafından annesi için yaptırıldığı yazılıdır. bursa'daki bir mahkeme kaydında ise fatih'in annesinin ismi hüma hatun olarak geçmektedir.

hayatı 
bazı türk kaynakları türk olduğunu iddia etse de, tarihçiler arasında hristiyan bir köle kızı olduğu konusunda ittifak vardır. türk tarihçi halil i̇nalcık'a göreyse fatih'in annesi cariye ve hristiyandı. babasının ismi bilinmemektedir. yalnızca bir vakfiyede hatun binti abdullah, "abdullah kızı" olarak geçer. bu ibare, onun mühtedi (i̇slâmiyet’i sonradan kabul eden) olduğuna delildir. zira, o dönemde mühtediler asıl babalarına değil, "bin abdullah" veya "binti abdullah" şeklinde, jenerik isim olarak abdullah’a (allah’ın kulu) isnad edilirdi.

bazı kaynaklarda fatih sultan mehmet’in annesinin fransız olduğu, bazı batılı kaynaklarda ise bunun fransız asıllı bir yahudi olan ester stella olduğu kayıtlıdır.

tarihçi babinger ve yazar lord kinross’a göre fatih'in annesi gayrimüslim bir köledir. yine babinger’e göre ölümünden sonra türk-acem efsanelerindeki cennetkuşu hümadan esinlenilerek hüma hatun olarak adlandırılmıştır.

bursa'da bulunan türbesindeki kitabede ağustos 1449 yazmakta olup, bu ölüm tarihi mi yoksa türbenin yapılış tarihi mi olduğu bilinmediğinden bu tarihte ya da daha önceki bir tarihte öldüğü düşünülmektedir.

popüler kültürdeki yeri 
24 ocak 2020'de yayınlanan rise of empires: ottoman adlı belgesel dizisinde hüma hatun'u leyla feray canlandırmıştır.

kaynakça 

osmanlı padişah eşleri
osmanlı padişah anneleri
valide sultanlar
Form (botanik)

form, tek bir bireyde görülen, popülasyonu temsil etmeyen, kalıtsal veya kalıtsal olmayan varyasyonlar. "f." veya "forma" şeklinde gösterilir.

örnekler:
acanthocalycium spiniflorum f. klimpelianum veya
acanthocalycium spiniflorum forma klimpelianum (weidlich & werderm.) donald

zoolojik taksonomide alt türün altındaki kategorilerde yer alan her türlü varyasyon 1961 yılından sonra saf dışı edilmiştir.

sistematik botanik
taksonlar
Manga (çizgi roman)

manga (), japonya'ya özgü çizim sanatıyla çizilen çizgi romanlardır. japonya'da manga sözcüğü tüm çizgi romanlar için kullanılırken, japonya dışında sadece japon çizgi romanları için kullanılır. manga stilinde yapılan animasyonlar anime olarak adlandırılır. çizimler animeye göre daha abartılıdır. manga kelimesinin bilinen ilk kullanımı 1770'li yıllara dayanmaktadır. 19. yüzyıl boyunca kelime özel olarak, üzerinde karikatürler bulunan ağaç bloklarını, özellikle de hokusai katsushika'nın 1819'da yayınlanmış olan ve öğrencilerinin kullanması için kendisinin çizdiği taslak, çizim ve karikatürlerini adlandırmakta kullanılmıştır. hokusai çizdiği taslakları iki kanji "漫 man" (kaygısız, ilgisiz) ve "画 ga" (resim) birleşiminden oluşan manga kelimesiyle tanımlamıştır. kanji yerine katakana alfabesinde マンガ olarak da yazılır.

tarihçe 
japonya din ve kültür anlamında büyük ölçüde çin'den etkilenmiştir. özellikle 6. ve 7. yüzyıllarda yeni ve güçlü bir din olarak budizm'in japonya'da benimsenmesiyle birlikte, budist tapınaklarının yapımını ve duvar resimlemelerini de beraberinde getirmiştir. nara şehri bölgesinde bulunan toshodoiji ve horyuiji tapınaklarının duvarlarına ve tavanın arkasına i̇nsanları ve hayvanları konu alan çok çeşitli karikatürler yapılmıştır.

çin ("manhua") ve güney kore ("manhwa") gibi japonya'ya komşu ülkelerin yanı sıra, 1990'lardan itibaren abd, i̇talya ve fransa dahil tüm dünyada çizgi roman kültürünü önemli ölçüde etkilemiştir.

günümüzde durum 
günümüzde, japon çizgi romanlarının en bilinen şekli öykülü çizgi romanlardır. i̇lk defa çizgi roman dergilerinde seri halde yayınlanmış daha sonra da tankobon denen kitap hâline getirilmişlerdir. hepsinin tamamı binlerce sayfa uzunluğuna erişmektedir.

kaynakça
Öküzgözü

öküzgözü, elazığ ve malatya bölgesi civarlarında yetişen siyah renkli bir üzüm çeşididir. öküzgözü, büyük taneli, sulu bir üzümdür. 
şarapçılıkta kullanılır. öküzgözü, türkiye'de yetiştirilen en iri üzüm olarak bilinmesine karşın adı üzümün iriliğinden değil öküz gözü gibi koyu renkli olmasından gelmektedir. taneleri oval ve koyu renklidir ve etlidir. kabukları, boğazkereye göre incedir. öküzgözü asmasının yaprakları geniş ve girintisizdir. şarapları zarif, yoğun kırmızı meyvemsi, dolgun ve orta tanenlidir. i̇yi örnekleri yıllandırmaya uygundur. son zamanlarda ege bölgesinde denizli civarında da yetiştirilmeye başlanmış olup özellikle çal ve güney ilçelerinde yetiştirilmektedir. geleneksel olarak; buzbağ adı verilen türk kupajında boğazkere ile harmanlanıp şişelenir. ancak son dönemde artan bir şekilde monosepaj olarak kendi başına da şişelenmektedir.

türk üzüm çeşitleri
kırmızı şarap üzüm çeşitleri

üzüm çeşitleri
Munzur Dağları

munzur dağları yahut mercan sıradağları, yukarı fırat bölgesinde, doğu anadolu bölgesi'nin batısındadır. torosların uzantısı olup kalkerli, dişli kütledir. yerleşim olarak tunceli ile erzincan arasındaki platoda 130 km uzunlukta batıdan doğuya avcı dağları'na uzanır. yüksekliği 3,300 m'yi geçer. yaşı 5 milyon yıldır. üzerinde buzul gölleri, meşe ormanları, yabani türde çeşitli hayvanlar, sayısız bitki ve çiçek türleri, akarsular, dereler, yaylalar, alabalık gölleri bulunmaktadır.

en yüksek yeri 3463 m. ile akbaba tepesi'dir. dorukları biçare dağı, ziyarettepe, kutlular, gültepe, haramitepe, kuştepe, gediktepe'dir. munzur vadileri güneye ovacık'a iner ve pülümür vadisiyle birleşir. 
munzur nehri murad ırmağıyla şelaleler oluşturarak birleşir. 
munzur vadisi millî parkı 1971'de kurulmuş 42,000 hektarlık yeryüzü doğal parkıdır. 
dağları çevreleyen ilçeler güneyde çemişgezek, ovacık, batıda kemaliye, doğuda pülümür, kuzeyde kemah'tır. tırmanış geçitleri arasında munzur ve kemah geçitleri önemlidir. 
köy yolları sabırlı, subaşı, yeşilyayla, cevizlik, yeşilyazı, paşadüzü, kurutepe köyleriyle güneyden kılıçkaya, yaylabaşı, çubuklu, çakırlar, dereköy, kapıkaya, doğanköy ile kuzeyden munzur sıradağlarını çevirir.

ayrıca bakınız 
 türkiye'deki dağlar listesi
 türkiye'deki yanardağlar

kaynakça 

 türkiye coğrafya atlası, dbr, i̇stanbul 2004, s. 51-52.

tunceli ilinin dağları
türkiye'deki önemli kuş alanları
Latince okunuş kuralları

latince'nin birçok dönemi vardır. ancak klasik latince'nin alfabesi ve okunuşu aşağıdaki gibidir:

biyolojide organizmaların bilimsel adları latincedir. bu latince kelimelerin özel okunuş kuralları vardır. (aşağıdaki tablo bilim latincesi kelimelerinin, avrupa dillerinin etkisiyle, genelde türkçedeki okunuşlarıdır.)

bilimsel sınıflandırma
latince
Sinonim (taksonomi)

sinonim veya eş anlamlılık, canlıların latince isimlerinin birden fazla olması. tabiattaki taksonlar bilim alemi içinde ilk defa tespit edildikleri zaman elde edilen ilk örneklere dayanarak morfolojik özellikleri tanımlanır ve takson nomenklatür kurallarına uygun biçimde isimlendirilir. verilen ismin binominal olmasının yanı sıra, bir tanıma sahip
olması da şarttır.

örneğin:

 aricia agestis schiffermüller, 1775
 aricia asiatica obraztsov, 1900
 aricia anatolica watson, 1910
 eumedonia afghana brulle, 1950

daha sonraki bir tarihte herhangi bir yazar, bu taksonlar hakkında yeni bilgiler eder ve hepsinin tek bir türe ait olduklarını ortaya çıkarır ise, bu yeni türün, mevcut 4 isimden hangisiyle çağrılacağı sorusunun cevabı, kurallara uygun biçimde teklif edilmiş isimlerin öncelik kuralları da dikkate alınarak değerlendirilmesiyle bulunabilir. ortaya çıkan bu yeni durumda, önceden 4 ayrı tür imiş gibi tanımlanan taksonlar, eğer birbirlerinden taksonomik açıdan farklı değilseler, o zaman birbirleriyle sinonim sayılırlar. yayın tarihleri dikkate alınarak genç ve yaşlı sinonimler olarak sınıflanırlar.

ortaya çıkan yeni durumda, önceden 4 ayrı tür imiş gibi tanımlanan taksonlar eğer birbirlerinden alt tür seviyesinde farklı olsalardı ve aralarındaki coğrafik bölgelerde melez populasyonlarına rastlansaydı, o zaman bunlar yeni bir taksonomik kategoriye (alt tür) transfer edilirdi. tür olarak tanımlanıp, sonradan farklı bir kategoriye transfer edildiğinde yeni oluşturulan durum “status novum” olarak bir defaya mahsus olarak bunu yapan yazar tarafında çalışmasında belirtilerek yayınlanır.
 aricia agestis schiff., 1775
 a- aricia agestis ssp. agestis schiff., 1775
 b- aricia agestis ssp. asiatica ob., 1900 (stat.n.)
 c- aricia agestis ssp. anatolica wt., 1910 (stat.n.)
 d- aricia agestis ssp. afghana (br.,1950) (stat.n.,comb.n)
 e- aricia agestis ssp. iberica rebel, 1960

yukarıdaki örnekte transferler sonrasında yeni durumlar görülüyor. bu arada (d) taksonu transfer olurken farklı isim kombinasyonu da değişmiştir. ilk defa tanımlanırken kullanıldığı cinsten başka bir cinse transfer olursa bu yeni kombinasyon da bir defalık belirtilir. “comb. novum”. tabii olarak, bu türe, sonradan bulunan yeni alttürler tanımlanmak şartıyla ilave edilebilir (e). tür kategorisinde bir takson, orijinalde tanımlandığı cinsten alınarak bir başka cinse transfer edilirse, o taksonun yazarı ve yayın tarihi, bundan sonraki yayınlarda parantez içinde yazılır. ancak, tekrar orijinal cinse transfer edildiği takdirde, söz konusu taksonun yazar ve yayın tarihi parantezden çıkartılır.

bilimsel sınıflandırma
taksonomi (biyoloji)
Manavgat (anlam ayrımı)

manavgat, antalya iline bağlı ilçe 
 manavgat nehri, türkiye'nin rejimi (akış hızı) en düzenli akarsuyu
 manavgat şelalesi
 manavgat barajı, antalya ili manavgat ilçesinde, manavgat çayı üzerinde, elektrik enerjisi üretimi amacıyla 1986-1987 yılları arasında inşa edilmiş bir baraj
Patojen

patojen, hastalığa neden olan her türlü organizma ve madde.

bu terim çoğunlukla çok hücreli organizmaların işleyişini ve hücre bütünlüğünü bozan yapılar için kullanılır; ancak bunun yanında, tek hücrelileri etkileyen patojenler de vardır. patojen kelimesi, antik yunanca´daki "pathos" (acı) ve "genesis" (oluşma) kelimelerinin birleşimidir.

patojen tipleri 

aşağıda, yapısal özellikleri ve enfekte ettiği organizmalar temelinde patojenlerin basit bir sınıflandırması bulunmaktadır.

patojen enfeksiyonu

ayrıca bakınız 
 epidemiyoloji
 mikrobiyoloji

mikrobiyoloji
patoloji
enfeksiyon hastalıkları
Cemal Süreya Şiir Ödülü

1990'da hayatını kaybeden şair cemal süreya anısına düzenlenen şiir ödülü yarışması.

ödül, 1991 yılından beri verilmektedir. 2001 yılından sonra 3 yıl ara verilen ödüller, 2004'ten beri cemal süreya kültür ve sanat derneği tarafından devam ettirilmektedir. yayımlanmış kitap ödülü ve yayımlanmamış dosya ödülü olmak üzere iki dalda ödül verilir.

 2010
 metin demirtaş, türkülerde gezer adları
 2009
 yayımlanmış kitap: arif berberoğlu, zincir i̇zleri
 yayımlanmamış dosya: harun atak, gecel
 2008
 yayımlanmış kitap: müslim çelik, necatigül
 yayımlanmamış dosya: mustafa erdem özler, erdem devesi
kurul ayrıca gülce başer'in "bir delinin gülcesi" adlı kitabı ile melek avcı'nın "odaaltı" adlı dosyasını seçici kurul özel ödülüne layık gördü.

 2007
 yayımlanmış kitap: özkan mert, gelincikya
 yayımlanmamış dosya: eren aysan, lalzaman
 2006
 yayımlanmış kitap: erol özyiğit, acemi irmak
 yayımlanmamış dosya: kaan koç, çok tanrılı sular
 2005
 yayımlanmış kitap: haydar ergülen, keder gibi ödünç
 yayımlanmamış dosya: murathan çarboğa, yağmalanmış hayal
 2004
 yayımlanmış kitap: selahattin yolgiden, su kıyısında kimse yoktu 
 yayımlanmamış dosya: ertan yılmaz, asya- nilay özer, ol
 2001
 yayımlanmış kitap: i̇brahim baştuğ, köz
 yayımlanmamış dosya: güngör tekçe, seğiren
 2000
 yayımlanmış kitap: altay öktem, şiddet, elbet
 yayımlanmamış dosya: bu dalda ödül verilmedi
 1999
 yayımlanmış kitap: mesut adnan,yaseminli mektup - devrim dirlikyapan, karla gelen
 yayımlanmamış dosya:oya uysal, mevsimini kaybetmiş rüzgâr
 1998
 yayımlanmış kitap:ahmet erhan, çağdaş yenilgiler ansiklopedisi
 yayımlanmamış dosya:özlem sezer, derin
 1997
 yayımlanmış kitap: mehmet mümtaz tuzcu, sevda adıyla - sina akyol, meğer söz gümüş
 yayımlanmamış dosya:enver ercan, geçtiği her şeyi öpüyor zaman -
 1996
 yayımlanmış kitap:erdal alova, bitik kent
 yayımlanmamış dosya: bu dalda ödül verilmedi.
 1995
 yayımlanmış kitap:hulki aktunç, istıraplar ansiklopedisi
 yayımlanmamış dosya:hakan savlı, unutulmuş çocuk eskizleri
 1994
 yayımlanmış kitap:yıldırım türker, cihangir kedileri
 yayımlanmamış dosya:ali asker barut, üsküdar şiirleri
 1993
 yayımlanmış kitap:enis batur, perişey
 yayımlanmamış dosya:sedat şanver, haremdeki kadınlar
 1992
 yayımlanmış kitap:adnan özer, zaman haritası 
 yayımlanmamış dosya:süreyya berfe, şiir çalışmaları
 1991
 yayımlanmış kitap: metin altıok, gerçeğin öte yakası 
 özendirme ödülü :metin göz sim ve delta

türkiye'de verilen şiir ödülleri
Side Müzesi

side müzesi, side'de side antik kenti'nde kurulu müze.

side müzesi, roma döneminde inşa edilen hamam kompleksi üzerine yapılan restorasyonlarla kurulmuştur.

müze’ye doğu yönündeki bir kapıdan girilir. daha sonra tabanı taşlarla kaplı ve hamamın ikinci tepidariumu olduğu anlaşılan bir avludan geçilerek büyük bir bahçeye çıkılır. bu avlunun etrafında ve bahçenin içinde side’de yapılan kazılarda bulunan lahitler, sütunlar, büstler, torsolar, yazıtlar, heykeller, heykel kaideleri, sütun başlıkları, frizler, rölyefler ve steller görülmektedir.

müze bahçesi aslında roma hamamı’nın jimnastik salonu ve palaestrasının avlularıdır. tabanı mermer parçaları ile kaplı olan bu avluların içindeki en önemli eser, avlunun kuzey duvarında görülen denizler tanrısı poseido‘nun mitolojik öykülerinin yer aldığı friz serisidir. burada tanrı ve tanrıçaların doğayla olan ilişkileri tasvir edilmektedir.

müzeler
antalya'daki arkeoloji müzeleri‎
1962'de kurulan müzeler
Seleukia (Antalya)

seleukeia (lybre) antalya ili manavgat ilçesi yakınlarında bulunan antik kent.

seleukeia antik kentine ulaşmak için side yönünden manavgat şehir merkezine girmeden sola dönen yoldan 4 km sonra manavgat şelalesi'ni, geçtikten sonra barajlar yönüne devam bucakşeyhler köyüne gitmek gerekir.

kent, büyük i̇skender'in haleflerinden suriye kralı i. selevkos nikator (mö 321-280) adına kurulmuş olan 9 kentten biridir. kentin bilinen diğer adı lyrbe dir.

1972 ile 1979 yıllan arasında i̇stanbul üniversitesi adına prof. dr. jale i̇nan ve ekibi tarafından kısmen kazılıp, onarılarak gezilebilir hale getirilmiş, bu çalışmalar sayesinde gün ışığına çıkarılan iki hellenistik mozaik buluntusu ile güncelliğini devamlı korumuştur. prof. dr. jale i̇nan "toroslarda bir antik kent lyrbe? - seleukei̇a" adında bir de kitap yazmıştır.

seleukeia, toros dağları'nın eteğinde güneyde eğimli bir dağ yerleşimi olarak kurulmuş ve sadece güneydoğu yönünden sur duvarlarıyla çevrilmiş olup günümüz kalıntılarının birçoğu hellenistik ve roma dönemlerine aittir. seleukeia antik kenti buluntuları arasında en önemlisi hiç şüphesiz "yedi bilgeler mozaiği" olarak adlandırılan ve yine antalya müzesi'nde sergilenen mozaiktir.

gerek işçilik ve renkliliği, gerekse anaksagoras, pythagoras, demosthenes, lykurgüs, thukydides ve salon gibi yedi ünlü düşünürün portlerini içermesiyle çok ayrıcalıklı bir öneme sahiptir. agoranın güney ucundaki yarı daire planlı yapının meclis binası (bouleuterion) veya konser salonu (odeion), kuzeyindeki iyi korunmuş küçük yapınınsa tapınak kalıntısı olduğu anlaşılmaktadır. bunların dışında bir hamam, nekropol alanı ve geç dönem yapısı olan nekropol kilisesi bulunmaktadır.

kaynakça 

antalya ilindeki arkeolojik sitler
türkiye'deki antik yunan sitler
anadolu'daki hellenistik koloniler
side
pamfilya
mö 1. binyılda kurulan yerleşim birimleri
Alptekin Cevherli

alptekin cevherli (d. 3 ocak 1975, ankara), türk siyasetçi ve yazardır.

tüm öğrenim hayatı i̇stanbul'da geçmiş olup, aksaray mahmudiye i̇lkokulu ardından bir yıl fatih erkek koleji'nde i̇ngilizce eğitimi almıştır. sonra, fatih ahmet rasim lisesi, ardından i̇stanbul üniversitesi siyasal bilgiler fakültesi kamu yönetimi bölümü'nden 1998 yılında mezun olmuştur. ayrıca anadolu üniversitesi halkla i̇lişkiler bölümü’nde öğrenim görmüştür.

1992 yılından beri çeşitli gazetelerde türk dış politikası ve terör konulu yazıları yayınlanmakta olan yazarın ilk olarak 1992 yılında haftalık ozden gazetesi’nde başlayan yazı hayatı daha sonra aylık ufuk ötesi gazetesinde, liberal demokrat gazetesi'nde, fatih’in sesi gazetesi’nde, star gazetesinde ve yeniçağ gazetesinde devam etmiştir. çeşitli radyo ve televizyonlarda türk dış politikası ve dünya stratejileri üzerine mülâkatları yapılmaktadır.

2001 yılında liberal demokrat parti gaziosmanpaşa i̇lçe yönetim kurulu üyesi olarak faaliyet göstermiş olup 2002 mayıs ayında bu görevden ayrılmış ve ldp i̇stanbul i̇l yönetim kurulu üyeliğine atanmıştır. daha sonra 3 kasım 2002 seçimlerine doğru ldp i̇stanbul i̇l genel sekreterliği görevine seçilmiştir. 2020 yılında demokrasi ve atılım partisi kocaeli i̇l başkan yardımcısı olarak seçilmiştir. kendisinin ayrıca türk dünyası ile ilgili pek çok çalışmaları vardır.

usi̇ad’ın aylık vizyon dergisinin genel yayın müdürlüğü’nü gerçekleştirdikten sonra halen bulgaristan türkleri kültür ve hizmet derneğinin yayın organı olan bul-türk dergisinin yazı i̇şleri müdürlüğü'nü, ve siyasibakis.net adlı i̇nternet haber sitesinin yönetimini sürdürmektedir. kocaeli'de kent konut a.ş.'nin basın ve halkla i̇lişkiler müdürlüğü görevini yürütmüştür. kocaeli büyükşehir belediyesi'nde basın-yayın koordinatörü olarak görevine devam etmiştir. 2019 yılında kendi yayınevini kurarak başına geçmiştir. balkan türkleri derneği, gaguzya dostluk derneği ve kocaeli rumeli türkleri derneğinde çeşitli yönetim görevlerinde bulunmuştur.

2010 yılında 'kocaeli şairler ve yazarlar birliği' başkanlığına seçilmiştir. 2020 yılında bu görevi bırakmıştır.

gönül gözlü yâr, altın şafak büyüsü, kabala, yapıcı, sözün özü, kafes ve kimliksiz adlı yayınlanmış yedi kitabı mevcuttur. ayrıca kocaeli büyükşehir belediyesi yayınlarından çıkan "zaman aynasında bir ulu şehir kocaeli" ve "açık hava müzesi kocaeli" gibi kitaplar ile yayın kurulunda bulunduğu pek çok eser bulunmaktadır.

1975 doğumlular
yaşayan insanlar
türk siyasetçiler
türk yazarlar
kocaeli büyükşehir belediyesi yöneticileri
Madaralı Roman Ödülü

madaralı roman ödülü, emekli öğretmen fikret madaralı ile eşinin girişimleriyle başlayan bir edebiyat, edebiyat özelinde bir roman ödülüdür.

madaralı roman ödülü, ilk kez 1974 yılında, son kez de 1989 yılında verildi. her yıl, bir önceki yıl neşredilmiş romanlar arasından seçilen bir romana verilirdi. ödül sahibi roman, köy enstitüleri'nin kuruluş yıl dönümü olan 17 nisan'da ilân edilirdi.

vedat günyol, ceyhun atuf kansu, oya bender, adnan binyazar, mehmet başaran, oktay akbal, cavit orhan tütengil ve mustafa ekmekçi'den oluşan seçici kurul, "öldürme tutkusu ve işkence konusunda insanın keşfedilmemiş yanlarını ortaya çıkarmada ve anlatımda gösterdiği başarıdan" ötürü demirciler çarşısı cinayeti'ni "yılın en iyi romanı" olarak değerlendirdi ve ilk madaralı roman ödülü'nü yaşar kemal'e verdi.

madaralı roman ödülü sahipleri 
 1974: yaşar kemal - demirciler çarşısı cinayeti
 1975: abbas sayar - can şenliği
 1976: talip apaydın - tütün yorgunu
 1977: ömer polat - dilan
 1978: aziz nesin - yaşar ne yaşar ne yaşamaz
 1979: aysel özakın - alnında mavi kuşlar
 1980: adalet ağaoğlu - bir düğün gecesi
 1981: oktay rıfat - danaburnu
 1982: rıfat ilgaz - yıldız karayel
 1983: sulhi dölek - kiracı
 1984: orhan pamuk - sessiz ev
 1985: mehmet eroğlu - issızlığın ortasında ve geç kalmış ölü
 1986: ayla kutlu - bir göçmen kuştu o
 1988: öner yağcı - turnalar
 1989: şemsettin ünlü - toprak kurşun geçirmez

kaynakça 

roman ödülleri
türkiye'de verilen edebiyat ödülleri
Atlantis (anlam ayrımı)

atlantis, eflatun'un tanımladığı varlığı kesin olarak bilinmeyen kayıp kıtadır.

atlantis şu anlamlara da gelebilir:

gemi 
 hms atlantis, birleşik krallık kraliyet donanması'na ait bir denizaltı
 uss atlantis, birleşik devletler donanması'nın 1. dünya savaşı'nda büyük göller bölgesinde kullandığı savaş gemisi
 atlantis (yıldız geçidi), yıldız geçidi atlantis dizisinde geçen uzaygemisi/şehir

uzay mekiği 
 atlantis uzay mekiği, nasa'nın bir uzay mekiği

sinema 
 atlantis (film, 1991), luc besson'un 1991 yılı yapımı, belgesel nitelikli sualtı yaşamı filmi
 atlantis: kayıp i̇mparatorluk, walt disney stüdyoları'nın 2001 yılı çizgi filmi
 atlantis: milo'nun dönüşü, "atlantis: kayıp i̇mparatorluk" çizgi filminin 2003'te ve yine walt disney stüdyoları'nca yapılmış devam filmi

şehir 
 atlantis, cape town, güney afrika
 atlantis, florida, amerika birleşik devletleri
Parakete (olta)

parakete (paragat, barigat), suyun içinde asılı veya dibe uzanmış, serili olarak duracak şekilde düzenlenmiş, bir beden üzerinde çok sayıda kösteğe bağlı iğne taşıyan balık avcılığı aracıdır.

dış bağlantılar
 parakete (s.21)

olta
Demokratik Toplum Hareketi (Türkiye)

demokratik toplum hareketi, kısaca dth, hep, özep, özdep, dep, hadep, dehap, ötp çizgisinin dtp adıyla partileşmesine giden süreçteki oluşumdur. dth partileşerek demokratik toplum partisi (dtp) ismini almıştır. 11 aralık 2009'da demokratik toplum partisi kapatıldıktan sonra dtp'li milletvekilleri ve dtp i̇l ve i̇lçe örgütleri barış ve demokrasi partisi'ne (bdp) katılmıştır. milletvekillikleri düşürülüp siyasi yasak getirilen ahmet türk ve aysel tuğluk'un meclisten ayrılmasıyla meclis grubu düşmüş daha sonra i̇stanbul bağımsız milletvekili ufuk uras'ın katılımıyla bdp meclis grubunu kurmuştur.

seçimler 
 milletvekili seçimleri:

 yerel seçimler:

 cumhurbaşkanlığı seçimleri:

zaman çizelgesi

ayrıca bakınız
kürt siyasi hareketi

kaynakça 

türkiye'deki siyasi hareketler
türkiye'deki siyasi ittifaklar
2009'da türkiye'de kurulan oluşumlar
demokratik toplum hareketi
Orfoz

orfoz (epinephelus marginatus), serranidae familyasından bir balık türü.

vücudu yandan yassı ve ovaldir. başı ve ağzı büyüktür. derisi kalın olup ufak pullarla kaplıdır. 1. sırt yüzgeci daha yüksek olup, 2. sırt yüzgeci ile birleşmiştir. kafa, sırt ve yanlarında canlı iken görülen, ölünce kaybolan yeşilimsi, sarı lekeler ve dikey bantlar bulunur. alt tarafı daha açık renklidir. solungaç kapakları açık ve dikenlidir. kuyruk yüzgeci yuvarlaktır.

orfoz hermafrodit olup, cinsel olgunluğa eriştiği zaman dişi cinsiyet organlarına sahiptir. hayatının belirli bir dönemini dişi olarak geçirdikten sonra 18. yaşına geldiğinde  dişi cinsiyet organları kaybolarak yerine erkek cinsiyet organları gelişir ve hayatının geri kalanını erkek olarak yaşar.

derinliği 100 m. kadar olan suların kaya aralarında yaşar. büyüklüğü ortalama 60 cm'dir, maksimum 140 cm olur. ortalama ağrlığı 15 kg. civarındadır, maksimum 60 kg olur. yaşadığı her yılda bir kilo alır ve 60 yıl yaşar.

birey sayısının hızla azalması ve türün tehdit altına girmesi akabinde gıda tarım ve hayvancılık bakanlığı’nın yayınladığı tebliğe göre 1 eylül 2016’dan 31 ağustos 2020’ye kadar her türlü avlanması, toplanması yasaklanmış ve tür koruma altına alınmıştır.

kaynakça

serranidae
Minekop

minekop (umbrina cirrosa), sciaenidae familyasından vücut hafif basık, sırtı kamburca olan bir balık türüdür. yan çizgide 48-50 pul bulunur. alt çenede küçük bir bıyık olup, pulları iridir. burun kısmen küttür, çenede derin bir çıkıntı bulunur. karın açık renklidir. yumurtaları demersaldir. kafasının içinde ve her iki yanında gözlerin arkasına doğru iki küçük beyaz taş bulunur. büyüklüğü ortalama 30–35 cm dir, maksimum 100 cm olur.

denizin dip bölgelerinde bulunur. akdeniz, marmara denizi ve karadeniz'de görülür. 

29 mayıs 2011 tarihinde, marmara denizi'nde 1.96 m boyunda ve 74 kg ağırlığında, sıra dışı büyüklükte bir minekop yakalandı.
(haberde geçen balık minekop değil sarıağız (diğer türkçe adı granyoz) balığıdır 
minekop balığı karadeniz'de "kötek" akdeniz kıyılarında "karakulak" adıyla anılır. diğer ülkelerde en büyük 70 cm boy ve 3.1 kg luk bireylere rastlanırken türkiye kıyılarında 120 cm ye kadar boyu ve 15 kg ye kadar ağırlıkta bireyler sık sık avlanır.
kıyıdan surfcasting disiplininde, balığın olta ile avcılığında en çok tercih edilen yemler sulunez ve boru kurdudur.

kaynakça

dış bağlantılar 

sciaenidae
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
1758'de tanımlanan balıklar
Super Mario Bros.

super mario bros. nintendo tarafından 1985'te piyasaya sürülen bir video oyunudur. oyun, baş kahramanı mario'nun yarattığı popülerlik sayesinde halk arasında kısaca süper mario olarak bilinir.

super mario bros oyundaki kurgusal yaşadığı ülkenin prensesi olan prenses peach'i  kurtarmaya çalışmaktadır. i̇lk gerçek sağa ilerlemeli platform oyunu olan super mario brothers (süper mario kardeşler), kendisinden sonra gelen pek çok bilgisayar ve video oyunu için örnek  teşkil etmiştir ve aynı zamanda dünyanın en çok satılan oyun serisi olmayı da başarmıştır.

oyun, ünlü japon oyun geliştiricisi shigeru miyamato tarafından geliştirilmiştir. miyamato, legend of zelda ve donkey kong gibi serilerin de geliştiricisi olarak tanınmaktadır.

süper mario 1985 yılında piyasaya sürülmüş olmasına rağmen popülerliğinden hiçbir şey kaybetmemiştir. özellikle çocuklar arasında yarattığı fanatiklik dalgası sebebiyle nintendo'ya ait olmayan yüzlerce mario oyunu çıkmıştır. bu oyunların çoğu flash formatında olup arcade oyun sitelerinde yerini almıştır. çoğu sadece mario adının popülerliğini kullanmak üzere piyasaya sürülsede orijinal mario oyununa çok yakın olan oyunlar da çıkmıştır.

ayrıca bundan başka en önce çıkan oyun donkey kong'dan sonra mario bros. sonra da bu oyun çıkmıştır. bu seriye ait konsol oyunları da oldukça fazladır.

dış bağlantılar 
 http://www.mariowiki.com/super_mario_bros 

mario oyunları
japonya'da geliştirilen video oyunları
1985 video oyunları
Kablosuz dağıtım sistemi

kablosuz dağıtım sistemi birden fazla kablosuz erişim noktasının birbirine bağlantısını sağlayan sistemdir. terimin i̇ngilizce karşılığı wds (wireless distribution system)dir.

ieee 802.11 standardında belirtildiğine göre erişim noktaları üç türde olabilir.
 ana erişim noktası: kablo aracılığıyla ağa bağlanmış erişim noktasıdır. i̇nternet paylaşımı söz konusu olduğu zaman bu cihaz ethernet, usb ya da firewire gibi yöntemlerle i̇nternete bağlı olmalıdır.
 ara erişim noktası: uzak erişim noktaları, ana erişim noktaları veya diğer ara erişim noktaları arasında akışı sağlayan erişim noktasıdır.
 uzak erişim noktası: kablosuz istemciler ve ara erişim noktaları tarafından bağlantı kurmak için kullanılır. uzak erişim noktası gerekirse ara erişim noktalarını kullanarak ana erişim noktasına, oradan da paylaşılan ağa ulaşır.

wds kullanılacak olan sistemde erişim noktaları aynı kanal, güvenlik kontrolü metodu (wep,wpa veya hiçbiri) ve varsa aynı anahtarları paylaşmalıdırlar.

wds aynı zamanda bir tekrarlayıcı modu olarak da görülebilir. ancak, bu yöntemi kullanan sistemelere kablosuz bağlanan kullanıcılar için verim yarıya iner.

ayrıca bakınız 
 wi-fi

bilgisayar ağları
Stanford Üniversitesi

leland stanford junior üniversitesi ya da bilinen adıyla stanford üniversitesi, abd'nin kaliforniya eyaletinde san francisco'nun 40 km güneydoğusunda bulunan özel bir üniversitedir. üniversite, şu anda dünyadaki en büyük bütçeye sahip 3. üniversitedir.

stanford öğrenci, mezun ve öğretim üyelerinin çok sayıdaki buluş ve atılımları arasında, sun, cisco, google, yahoo, hp ve ip (internet protocol) da bulunmaktadır. silikon vadisi'nin öncüsüdür.

abd ve dünya çapındaki üniversitelerin sıralandığı us news & world report (ai̇c) listesinde stanford üniversitesi 6. sırada yer almaktadır.

uluslararası akademik sıralama yapan saygın kuruluşlar tarafından tüm dünyada sürekli olarak ilk 3'e girmeyi başarmaktadır. stanford üniversitesi'nin özelliği çok farklı alanlarda açtığı tüm bölümlerinin bölüm bazında yapılan sıralamalarda en üstlerde yer almasıdır.

tarih 

stanford üniversitesi demiryolu şirketi sahibi bir iş insanı ve aynı zamanda kaliforniya valisi olan leland stanford ve eşi jane stanford tarafından kuruldu. üniversitenin adı, çiftin tek oğulları olan ve 16 yaşında tifodan ölen leland stanford jr.'dan gelir.

kampüs 
stanford üniversitesi 32 kilometrekarelik bir alana kurulmuştur. kampüste, kurumuş bir göl, alışveriş merkezi, büyük bir stadyum, kapalı ve açık yüzme havuzları, tenis kortları, yiyecek-içecek merkezleri, mimari açıdan son derece ilgi çekici yapılar, çok sayıda rodin heykeli, golf sahaları, kütüphaneler, 2 adet ilkokul, çocuk bakım merkezleri ve akademik birimler bulunur. kampüsün geniş olması nedeniyle, öğrenciler için yaya olarak dolaşmak güç olsa da, düzlük bir alana kurulmuş olması ve yerleşkeye ev sahipliği yapan palo alto kentinin yaz-kış ılıman iklimi sayesinde, bisikletle kampüsteki tüm birimlere ulaşmak mümkündür.

eski rektörler 

 david starr jordan (1891-1913)
 john casper branner (1913-1915)
 ray lyman wilbur (1916-1943)
 donald bertrand tresidder (1943-1948)
 j. e. wallace sterling (1949-1968)
 kenneth pitzer (1968-1970)
 richard wall lyman (1970-1980)
 donald kennedy (1980-1992)
 gerhard casper (1992-2000)
 john l. hennessy (2000-2016)
 marc tessier-lavigne (2016-günümüz)

kaynakça

dış bağlantılar 

stanford üniversitesi , resmî site
stanford günlük öğrenci gazetesi 

 
kaliforniya'daki üniversiteler
palo alto, kaliforniya
amerika birleşik devletleri'ndeki vakıf üniversiteleri
1891'de kurulan üniversiteler
Sardalya

sardalya veya sardalye, (latince: sardina pilchardus), clupeidae familyasından ticarî değeri yüksek bir balık türüdür.

cins
sardalyanın birkaç cinsi vardır.
dussumieria cinsi
gökkuşağı sardalya (dussumieria acuta)
i̇nce gökkuşağı sardalya (dussumieria elopsoides)
escualosa cinsi
i̇nce beyaz sardalya (escualosa elongata)
beyaz sardalya (escualosa thoracata)
sardina cinsi
sardina (gerçek sardalya) (sardina pilchardus)
sardinella cinsi
sarı çizgili sardinella (sardinella gibbosa)
hint yağı sardalya (sardinella longiceps)
yuvarlak sardalya (sardinella aurita)
tatlı su sardalya (sardinella tawilis)
marquesan sardalya (sardinella marquesensis)
sardinops cinsi
güney amerika sardalyası (sardinops sagax)

fiziksel özellikleri 
gövdesi yuvarlak, yanlardan hafif basık, solungaç kapakları dalgalı görünümündedir. vücudun yanlarında ve sırta yakın bölgelerde siyah noktalar bulunur. vücut üst tarafta yeşilimsi, yanlarda gümüşi beyazdır. vücut hemen dökülebilen pullarla kaplıdır. solungaç kapakçıklarının kiremitvari dalgalı gümüşlü olması ve vücudunun yanlarında sıra halinde siyah noktaların bulunması karakteristik özelliğidir. 10–25 cm. arasında boyları değişmektedir. sağlık için önemli bir yağ asidi olan omega-3 açısından çok zengindir.

yaşam şekli 

ekseriyetle sürü halinde dolaşırlar. yaklaşık 20.000 yumurta bırakırlar. ocak, kasım, aralık ayları dışında hemen her mevsim ürerler.

tüketim şekli

sardalya insanlar tarafından çok tüketilir. taze sardalyeler genellikle ızgarada pişirilir, salamura edilir, tütsülenir veya konservesi yapılır.

sardalya, vitamin ve mineral bakımından zengindir. günde bir kez yenilecek az miktarda sardalya, insan vücudunun b vitamini2 ihtiyacının %13'ünü temin ettiği gözlenmiştir. bu kabaca niasinin dörtte biri ve önerilen günlük b vitamini12 değerinin yaklaşık %150'sidir. tüm b vitaminleri, uygun sinir sistemi işlevini desteklemeye yardımcı olur ve enerji metabolizması veya yiyeceği enerjiye dönüştürmek için kullanılır. ayrıca sardalya, fosfor, kalsiyum ve potasyum gibi ana mineraller ve demir ve selenyum gibi bazı eser mineraller açısından yüksektir.

sardalya ayrıca, dolaşım sistemi hastalıklarının oluşumunu azaltabilecek doğal bir omega-3 yağ asidi kaynağıdır. omega-3 yağ asitlerinin düzenli tüketimi alzheimer hastalığına yakalanma olasılığını azaltabilir. bu yağ asitleri aynı zamanda kan şekeri düzeylerini de düşürebilir. ayrıca iyi bir d vitamini, kalsiyum, b12 vitamini ve protein kaynağıdır.

diğer balıklara kıyasla sardalyalarda cıva gibi zararlı maddelere daha az rastlanır.

resim galerisi

kaynakça

clupeidae
1792'de tanımlanan balıklar
marmara denizi faunası
Yuvarlak sardalya

yuvarlak sardalya (sardinella aurita), clupeidae familyasından bir sardalya türü.

vücut yuvarlak, karın yüzgeci dokuz ışınlı, solungaç kapaklarında silah lekeler bulunur. (karakteristik özelliği) karın girintili çıkıntılıdır. sırtta renk mavi, yanlar ve karın gümüşi beyazdır. sırt ve yanlarında bantlar bulunur.

ege denizi ve akdeniz'de yaşar. boyu 15–33 cm arası değişir.

dış bağlantılar 

clupeidae
Larry Page

lawrence edward page veya bilinen adıyla larry page (26 mart 1973, michigan), web arama motoru google'ın temel algoritmalarının geliştiricisi ve sergey brin ile birlikte google şirketinin kurucusu olan amerikalı yazılım mühendisi ve girişimcidir. şu an alphabet inc. şirketinin yönetim kurulu başkanı konumundadır. yahudi kökenlidir.

michigan üniversitesi bilgisayar mühendisliği bölümü mezunudur ve stanford'da yüksek lisansını bitirmiş, mezun olduktan sonra doktorasını yapmaya başlamış ancak tamamlamamıştır. forbes'a göre 63,2 milyar dolarlık servetiyle, dünyanın en zengin 100 insanı arasında 5. sıradadır.

dış bağlantılar 
 google.com - yöneticiler
 larry page'in mezun sayfası

kaynakça 

1973 doğumlular
yahudi asıllı amerikalılar
stanford üniversitesinde öğrenim görenler
i̇nternet kişileri
google çalışanları
amerikalı şirket kurucuları
yaşayan insanlar
amerikalı dolar milyarderleri
amerikalı bilgisayar bilimcileri
amerikan bilim ve sanat akademisi üyeleri
ulusal mühendislik akademisi üyeleri
michigan üniversitesinde öğrenim görenler
webby ödülü sahipleri
amerikalı bilişimciler
amerikalı icra kurulu başkanları
michigan doğumlu iş adamları
Hamsi

engraulis encrasicolus, hamsi veya avrupa hamsisi, engraulis cinsine bağlı bir balık türüdür.

etimoloji 
hamsi adı arkaik kolh dili kökenlidir ve "küçük sivri balık" anlamındadır.

dağılım ve habitat 
hamsi, subtropikal iklim denizlerinde 400 metre derinliğe kadar olan alanda yaşayan oseanodrom bir tuzlu su balığıdır. en iyi uyum sağladığı su sıcaklığının 21 °c olduğu kabul edilmektedir. en çok karadeniz, azov denizi, marmara denizi, akdeniz ve peru'da yaşamaktadır. süveyş kanalı, süveyş körfezi, norveç ile londra arasındaki avrupa kıyıları, güney afrika'da az sayıda bulunur. estonya ve saint helena adasında da görüldüğü kaydedilmiştir.

yaşam döngüsü 
sürüler halinde yaşar ve 18 cm'e kadar büyür. ocak - mart arasında beslenmek için sahillere yaklaşır. gündüzleri 30–40 m. derinlerde, geceleri yüzeye yakınlarda dolaşır. 1 yaşından itibaren olgunluğa erişip 18°-20 °c sularda, 25–60 m. derinliklerde ve az tuzlu sularda üreyip yaklaşık 40.000 yumurta döker. kayıtlara geçmiş en uzun yaşam süresi 5 yıldır.

avlanması 

doğu karadeniz bölgesinde ekim ayının ikinci haftasında balıkçılar dualar okuyarak ve kurbanlar keserek denize açılmakta gırgır adı verilen çevirme ağlarıyla avlanmaktadır  1970'li yıllara dek karadeniz'de hamsi balığı öylesine çok bulunmaktaydı ve öylesine ucuzdu ki halk "hapsi" adını verdiği bu balığın fazlasını tenekelerle tarlalara gübre niyetine dökmekteydi. örneğin hamsinin bol dolduğu 1937 yılında 1 teneke karadeniz hamsisi 5 kuruşa satılmaktaydı.

dünyada hamsi avının en fazla yapıldığı ülke yıllık ortalama 20 - 30 milyon ton ile peru'dur.

ayrıca bakınız 
 hamsili pilav
 hamsili börek
 hamsikoli
 hamsili yumurta
 sirkede hamsi

dış bağlantılar

kaynakça 

türkiye'deki balıklarkaradeniz faunası
engraulis
marmara denizi faunası
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
Kolyoz

kolyoz veya kolyos (scomber japonicus), uskumrugiller (scombridae) familyasından bir balık türü.

özellikleri 
vücut uzun, yuvarlak, füze şeklindedir. başın üzeri açık olduğundan beyin gözükür. sırtı mavi renkte enine dalgalı hatlı, karına doğru ise gümüşi sarıdır. sayısız miktarda benekler vardır. birinci sırt yüzgecinin daha dik bir üçgen şeklinde, kuyruk yüzgecinin ucunun daha sivri ve hava kesesi olmayışı ile uskumrudan ayırt edilirler.

dağılımı 
türkiye'de batı karadeniz, akdeniz, ege denizi, marmara denizinde görülür. büyüklüğü ortalama 15–25 cm dir, maksimum 50 cm olur. ağustos-eylül aylarında ürerler.

uskumrugiller