II. Pius

ii. pius, gerçek adıyla enea silvio piccolomini (18 ekim 1405, corsignano – 14 ağustos 1464, ancona), 1458 ve 1464 yılları arasında papa olarak görev almış bir din adamıdır. seçkin i̇talyan hümanistlerinden biri olan papa, yaşadığı dönemdeki olayları anlatan kitapların yanı sıra genel tarih ve coğrafya yapıtları, şiirler ve en az bir roman kaleme almıştır.

i̇lk yılları 
fakirleşmiş eski bir soylu ailenin oğlu olarak dünyaya gelen papa, geçimini sağlamak amacıyla kardinal domenico capranica'nın yanında sekreter olarak çalışmaya başladı. onunla birlikte, papa iv. eugenius'un karşı çıktığı kilise reformuna destek veren piskoposlarca düzenlenen basel konsiline katıldıktan sonra; kardinal niccolo albergatiyle birlikte diplomatik görevle birçok avrupa ülkesini gezdi. 1436 yılında basel'e dönerek konsilde görev aldı ve önemli bir hitabet yeteneğine sahip olduğunu kanıtladı. 5 kasım 1439'da karşı-papa seçilen v. felix'in sekreteri oldu. basel'deki piskoposları frankfurt meclisinde temsil ettiği sırada iii. friedrich'in dikkatini çekti; onun isteği üzerine viyana'ya giderek (1442) imparatorluk baş şairi ve imparatorun özel sekreteri oldu.

dinsel hayatı ve kariyeri 
1445'te karşı-papayla tüm bağlarını kopararak hakkındaki aforoz kararını kaldırttı ve 1446'da papazlığa atandı. papa iv. eugenius'un, başpiskopos olan iki alman elektörünü görevden alması sonucu başlayan siyasi krizi yatıştırdıktan sonra, alman prensleriyle papanın arasını düzeltti ve iii. friedrich'in basel konsilinden desteğini çekmesini sağladı. 1447 yılında yeni papa v. nicolaus tarafından trieste piskoposluğuna getirildi. alman prensleriyle papa arasında arabuluculuk görevinde bulunduğu bu yıllarda, papanın tarafına geçmesinin nedenleri bir mektupla açıklamayı seçmesi bazı çevrelerde hoşnutsuzluğa neden oldu. yardımları karşılığında papa tarafından siena piskoposluğuna atandıktan sonra (1449), iii. friedrich'in portekizli bir prensesle evlenmesi için arabuluculuk görevinde bulundu ve iii. friedrich'in roma'da papa v. nicolaus'un elinden kutsal roma-germen i̇mparatorluğu tacını giymesini sağladı (1452). sonraki papa iii. calixtus tarafından sta. sabina kilisesine kardinal-papaz atandıktan kısa bir süre sonra iii. calixtus'un ölümü üzerine, 19 ağustos 1458 tarihinde yeni papa olarak seçildi.

papalık dönemi ve politikaları 

ii. pius'un papa olduktan sonraki en önemli amacı, 1453 yılında i̇stanbul'u ele geçiren osmanlılara karşı büyük bir haçlı seferi düzenlemekti. bu amaçla mantova'ya hristiyan prensleri çağırmasına rağmen beklediği sonuçları elde edemedi. bu konuda başarılı olamayacağını anladıktan sonra başka konularla ilgilenmeye karar verdi. kısa süre içinde papalık devletlerinin denetimini yeniden ele geçirdi. fransa'yı papalıktan büyük ölçüde bağımsız kılan pragmatique sanction de bourges fermanının geri alınması için fransa'yla yaptığı görüşmelerse, vii. charles döneminde kesintiye uğradıysa da, onun oğlu xi. louis döneminde başarılı oldu. kimi düşmanlıkların sona erdirilmesi ve imparator iii. friedrich ile burgonya dükü philippe'nin destek sözleri üzerine, hasta olmasına rağmen ekim 1463'te yeni bir haçlı seferi yapılacağını ilan etti ve 18 haziran 1464'te roma'dan ayrıldı. yardımına ise ancak iki adet venedik gemisi geldi. hastalığının ilerlemesi üzerine 14 ağustos'u 15 ağustos'a bağlayan gece hayata veda etti. ölen ii. pius'un kalbi ancona'ya gömüldü. san pietro bazilikasına gömülen bedeniyse sonradan s. andrea della valle kilisesine defnedildi. annesi ile halasının aynı kişi olduğu söylenir.

ii. pius ve fatih sultan mehmed 
osmanlı padişahı ii. mehmed, 1453'de i̇stanbul'u fethetederek doğu roma i̇mparatorluğu'na son vermiş, sonra balkanlar da birçok şehir ve kaleyi ele geçirmiş, yunanistan'ın büyük bir bölümünü osmanlı topraklarına katmıştı. ii. mehmed'in devletinin sınırları içerisindeki hristiyanlara geniş haklar vermesi, rum ortodoks patrikhanesi'ni himayesi altına almasını ve patrikhane başkanı olan ii. gennadios'tan hristiyanlıkla alakalı bir bilgiler alması avrupa'da padişahın hristiyanlığa meylettiği şeklinde yorumlanmıştı. ayrıca fatih sultan mehmed'in hürmet ettiği üvey annesi mara hatun'un bir hristiyan olması bu görüşü pekiştiriyordu. bu durumda osmanlı'nın avrupa işgaline son vermek isteyen papa ii. pius, fatih'i hristiyanlığa davet eden bir mektup yazdı. mektupta padişahın bir damla suyla vaftiz olup, i̇ncil'i kabul ederek fatih'in roma imparatoru olarak tanınabileceği yazmaktadır. fatih'e mektubun ulaşıp ulaşmadığı ise tartışmalıdır. tarihçi halil i̇nalcık, mektubun fatih'e ulaştığını fakat padişahın bunu dikkate almadığını söyler. zira pius, bu mektubu kaleme aldıktan bir süre sonra papa ii. pius yeni bir haçlı seferi düzenleme kararı almıştır.

kaynakça

dış bağlantılar 

 catholic encyclopedia (1913)  pope pius ii maddesi  

 

1405 doğumlular
siena ili doğumlular
1464 yılında ölenler
15. yüzyılda i̇talyanlar
15. yüzyıl i̇talyan yazarları
siena piskoposları
roma'da defnedilenler
15. yüzyıl papaları
papalar