Halide Pişkin

halide pişkin (16 temmuz 1902 - 1 kasım 1959), türk oyuncudur. cumhuriyet döneminin ilk türk kadın tiyatro sanatçılarından biriydi.

hayatı 
i̇şkodra merkez kumandanı dedesinin kızı makbule nefise hanım ile babası kurmay yüzbaşı i̇smail hakkı bey'in evliliğinden, 16 temmuz 1902'de i̇şkodra'da dünyaya geldi. bir kardeşi vardır. babasını 3 yaşında kaybetmesinin ardından ailesiyle birlikte i̇stanbul'a geldi. 7 yaşında bezmialem sultanisi'nde okula başladı. öğrenimine devam ederken 17 yaşında türk kurtuluş savaşı'nın başlaması nedeniyle eğitimini bıraktı. üsküdar feyzi hürriyet mektebi'nde bir yıl öğretmenlik yaptı. bu sırada evlendiği pamuk tüccarı ilk eşi 8 ay sonra öldü. daha sonra postane'de çalışırken hüseyin kemal gürmen ile tanıştı. gürmen'in yönlendirmesi ile ilk kez 1923 yılında şadi fikret'in kurduğu "milli sahne"'nin i̇zmir turnesinde, sevda hanım zevcem oyunuyla sahneye çıktı. 2 yıl genç kız rolleri oynadıktan sonra topluluğun söke'de verdiği odalık piyesinde sara mannik'in oynadığı "ihtiyar hala" rolü ile kendi genç kız rolünü değiştirdi. fikret'in de beğenisi üzerine oyunculuk hayatına yaşlı kadın rolleri ile devam etti. bu topluluk dağılınca i̇smail galip arcan ve bedia muvahhit'in aracılığı ile 1925'te dârülbedâyi'ye girdi. burada ilk olarak kırçiçeği piyesinde "emeti kadın" rolü ile sahneye çıktı.

1940'ta raşit rıza tiyatrosu, 1944'te ses tiyatrosu'na girdi. yine aynı yıl kendi adını taşıyan, adile naşit'in de olduğu grup içerisinde "her şeyden biraz" oyunu ile i̇stanbul turnesine çıktı. 1951'de tekrar şehir tiyatrosu'na döndü ve ölümüne değin burada kaldı. 
bir dönem radyoda da çalışan halide pişkin, özellikle radyo skeçlerinde canlandırdığı "pişkin teyze" gibi sağduyulu, esprili, sözünü esirgemeyen yaşlı kadın tiplemeleriyle dinleyicilerinden büyük ilgi gördü. yerli tipleri başarıyla canlandıran halide pişkin birçok filmde de karakter rolleri oynadı. 1940'larda oyuncu vedat karaokçu ile ikinci evliliğini yaptı.

kısmı felç geçiren pişkin, bir süre gureba hastanesi'nde tedavi gördükten sonra durumu ağırlaşınca nakledildiği nişantaşı i̇şçi sigortaları hastanesi'nde, 1 kasım 1959 tarihinde böbrek yetmezliği nedeniyle sabah saat 6'da  öldü. halide pişkin, ertesi gün şişli camii'nde düzenlenen cenaze töreninin ardından feriköy mezarlığı'na defnedildi.

filmografisi 

 1930: fermanlı deli hazretleri
 1930: kafes arkasında
 1932: kafatası
 1933: allah'ın cenneti
 1933: karım beni aldatırsa
 1933: düğün gecesi
 1938: yanlışlıklar komedyası
 1938: aynaroz kadısı
 1939: anna karenina
 1939: bir kavuk devrildi
 1939: tosun paşa
 1940: yılmaz ali
 1941: kıvırcık paşa
 1942: duvaksız gelin
 1942: sürtük
 1943: nasreddin hoca düğünde
 1947: karanlık yollar
 1947: kılıbıklar
 1948: sönen rüya
 1948: tuzak
 1950: lüküs hayat
 1950: i̇ncili çavuş
 1951: i̇stanbul çiçekleri
 1952: kanlı küpe
 1952: son buse
 1952: yanık ömer
 1954: bayram gecesi
 1954: canlı karagöz / mihriban sultan
 1954: feleğin sillesi
 1954: garibin aşkı
 1954: nasreddin hoca
 1954: nasreddin hoca ve timurlenk
 1954: i̇ki ateş arasında
 1955: curcuna
 1955: evlat katili
 1955: sihirli boru
 1955: yaşlı gözler
 1955: yelpaze
 1955: uçan daireler i̇stanbul'da
 1956: evlat hasreti
 1956: uçuruma giden kadın
 1956: yayla güzeli gül ayşe
 1956: öldürdüğüm sevgili
 1957: dertli gelin şirvan
 1957: kanlı çevre / sönen ocak
 1957: lejyon dönüşü
 1957: senin i̇çin
 1957: yanık kezban
 1957: çoban aşkı
 1958: allah korkusu
 1958: kızımın başına gelenler
 1958: mavi boncuk
 1958: memiş haydutlar arasında
 1958: ninni talihsiz yetime
 1958: tilki leman
 1958: yavrum i̇çin
 1959: bir kilo namus
 1959: kader değişmez
 1959: kanundan kaçılmaz
 1959: poyraz osman
 1959: annemi arıyorum
 1959: balıkçının kızı gülnaz
 1959: kalpaklılar
 1959: ömrüm böyle geçti
 1959: ölmeyen aşk
 1959: üç kurşun
 1960: zavallı necla

kaynakça

not 
 çeşitli kaynaklarda doğum yılı 1906, 1907 ve 1910 olarak da verilirken, milliyet gazetesi 1954 tarihli röportajında verdiği hicri 1320 yılı (miladi 1902), 1932 tarihli 7 gün dergisi röportajı göz önüne alındığında daha doğru görünmektedir.

dış bağlantılar 
 beyazperde'de halide pişkin 
 imdb'de halide pişkin 
 sinemalar.com'da halide pişkin 
 sinematürk'da halide pişkin 
 tsa'de halide pişkin 

1902 doğumlular
i̇şkodra doğumlular
20. yüzyılda türk kadın oyuncular
türk kadın tiyatro oyuncuları
i̇stanbul şehir tiyatroları sanatçıları
türk kadın sinema oyuncuları
1959 yılında ölenler
i̇stanbul ilinde hastalıktan ölenler
böbrek yetmezliğinden ölenler
feriköy mezarlığı'na defnedilenler