Diriliş (film)

diriliş (özgün ismiyle the revenant), alejandro g. iñárritu'nun yönettiği, 2016 yılında gösterime giren biyografik western gerilim filmi. senaryo michael punke'nin 2002'de yayınlanan aynı adlı romanından uyarlanarak iñárritu ve mark l. smith tarafından yazıldı. filmde sınır sakini hugh glass'ın (1780–1833) hayatından esinlenildi. filmin oyuncu kadrosunda leonardo dicaprio, tom hardy, will poulter ve domhnall gleeson yer almaktadır.

yapım süreci 2001'in ağustos ayında akiva goldsman'ın filmin yapımı amacıyla punke'nin el yazması metnini almasıyla başladı. filmi aslen park chan-wook'un yönetmesi ve samuel l. jackson'ın başrolü oynaması ayarlansa da sonra john hillcoat ve christian bale ile görüşmeler yapıldı. fakat iki yönetmen de projeyi bıraktı ve iñárritu, ağustos 2011'de yönetmen olarak imzayı attı. nisan 2014'te yapımda gerekli birkaç gecikmeden sonra yönetmen çalışmalara başlanılmasını ve dicaprio'nun başrolde oynamasını onayladı. temel çekimler ekim 2014'te başladı ve ağustos 2015'te sonra erdi. film abd'de 25 aralık'ta sınırlı sayıda, 8 ocak 2016'da kapsamlı olarak sinemalardaki yerini aldı.

88. akademi ödülleri'nde 12 adaylıkla en fazla adaylık elde eden film olan diriliş, bu adaylıklardan en i̇yi erkek oyuncu, en i̇yi yönetmen ve en i̇yi görüntü yönetmeni ödüllerini kazandı. 73. altın küre ödülleri'nde kazandığı drama dalında en i̇yi film, en i̇yi yönetmen ve en i̇yi erkek oyuncu ödülleriyle en fazla ödül kazanan film olurken, 69. bafta ödülleri'nde kazandığı 5 ödülle yine en fazla ödül kazanan film oldu.

konu 
1823 yılında kürk avcısı hugh glass (di caprio) sefer aramasında iken sonradan dakota territory olacak olan yerde ayılar tarafından vahşice saldırıya uğrar ve yaralanır. yoldaşlarından john fitzgerald (hardy) glass'ın genç yarı kızılderili oğlunu öldürürken kendisini de soyar ve ölüme terk eder. fakat glass hayatta kalır ve kağnı ile 200 mil kadar gidip kendisine ihanet edeni bulmak ve oğlunun intikamını almak için arayışta bulunur.

oyuncular 
 leonardo dicaprio, hugh glass, 1820'lerde ayı saldırısından sonra gezgin arkadaşları tarafından ölüme terk edilen ve intikam arayışı içinde olan sınır sakini
 tom hardy, john fitzgerald, borçlarından kaçan kürk avcısı ve katil.
 domhnall gleeson, andrew henry
 will poulter, jim bridger
 lukas haas
 kristoffer joner, murphy
 brad carter, johnnie
leonardo dicaprio steve jobs'un hayatını anlatan aynı adlı filmde jobs'u oynamak için teklif aldı; fakat bu film için teklifi reddetti. tom hardy 2017'de yapılması beklenilen splinter cell filminde bir askeri oynamak istediği için senaryoyu okumadığını belirtti. fakat leonardo, hardy'nin senaryoyu okuması için ona ayak diretti ve hardy senaryonun yarısını okuduktan sonra rolü kabul etti. dicaprio, hardy ve lukas haas üçlüsü başlangıç filminden sonra tekrar bu filmde bir araya geldi. leonardo, martin scorsese, steven spielberg, danny boyle, james cameron, sam mendes ve woody allen'dan sonra alejandro g. iñárritu ile birlikte 7. defa akademi ödüllü bir yönetmenle çalıştı. ayrıca bu film leonardo'nun 9. defa bir biyografik karakteri canlandırdığı film oldu

yapım 

 alejandro g. iñárritu – yönetmen, yapımcı, senarist
 arnon milchan – yapımcı
 david kanter – yapımcı
 steve golin – yapımcı
 mary parent – yapımcı
 james w. skotchdopole – yapımcı
 keith redmon – yapımcı
 mark l. smith – senarist
 emmanuel lubezki – sinematograf
 jack fisk – set tasarım
 jacqueline west – kostüm tasarım
 stephen mirrione – kurgu
 ryuichi sakamoto, alva noto ve bryce dessner – beste

gelişim ve maliyet 
filmin gelişimi 2001 ağustos'ta akiva goldsman'ın punke'nin yayınlanmamış el yazması metninin haklarını edinmesi ile başlıyor. dave rabe filmin senaryosunu yazmıştı. yapım'da park chan-wook yönetmen samuel l. jackson başrol olarak seçilmişti. sonra park projeden ayrıldı. yapım 2010'da mark l. smith'in senaryoyu kitaptan yeniden uyarlamasına kadar gecikti. mayıs 2010'da john hillcoat'ın filmi yöneteceği ve christian bale ile görüşmeler yapıldığı ortaya çıktı. hillcoat ekim 2010'da projeyi bıraktı. jean-françois richet onun yerine düşünüldü fakat ağustos 2011'de alejandro g. iñárritu yönetmenlik için imzayı attı. ayrıca goldsman filmin yapımcılığını weed road pictures'ın üstleneceğini doğruladı. kasım'da new regency productions ile anonymous content yapımcılığa ortak olarak katılırken 20th century fox dağıtım haklarını onayladı. günler sonra yönetmen iki ana rol için leonardo dicaprio ve sean penn'ı belirledi. fakat penn programındaki uyuşmazlık nedeniyle rolü hardy'ye devretti.

aralıkta iñárritu sıradaki filminin ünlü bir süper kahramanı oynamış bir oyuncu hakkında komedi filmi olan birdman olacağını açıkladı. iñarritu bu film ile en i̇yi film, en i̇yi yönetmen ve en i̇yi özgün senaryo olmak üzere toplam üç akademi ödülü kazandı. filmin çekimleri mart 2013'te yapıldı. iñárritu birdman'in çekimleri bittikten sonra bu filmin yapımına başlamayı belirlemişti.

filme new regency tarafından 30 ila 60 milyon dolar arası yapım bütçesi verildi. ayrıca brett ratner'in kurduğu ratpac-dune entertainment'da filme yatırım yapmıştır. worldview entertainment filme yatırım yapmak üzere ayarlanmıştı fakat ceo, christopher woodrow'un ayrılması nedeniyle temmuz 2014'te çekildi. new regency, 20th century fox ile ek yatırım için yakın temas kurdu fakat şirket kabul etmedi. annapurna pictures'dan megan ellison kısa bir süre sonra filme yatırım yapmak için görüşmelere girdi..

çekim aşaması 
temel çekimler ekim 2014'te başladı ve mart 2015'te bitmesi beklenilirken yönetmen yapımın ''nisan ya da mayısın sonuna kadar'' gecikeceğini söyledi. ''çekimler çok uzak yerde ve biz günün %40'ında yoruluyoruz''.

inarritu filmin doğal aydınlatma kullanılarak çekilmeye başlandığını söyledi. yapım ekibi genellikle zor çekimlerden ve yaşanan birçok bırakma ve kovulmalardan yakındı. sonra mary parent yapımcı olarak getirildi. çekimler britanya kolumbiyası, alberta, victoria, fortress dağı, calgary, burnaby ve güney arjantin'de yapıldı. stüdyo olarak mammoth studios kullanıldı.

inarritu filmi tarihi sırasına göre çekmek istedi ve bu sürecin filmin bütçesine 7 milyon dolar eklenerek çekilebileceğini belirledi. daha sonra hardy hava koşulları nedeniyle, filmin tarihi sıraya göre çekilemeyeceğini belirtti. buna rağmen yönetmen filmin sıra ile çekileceğini onayladı. başta yapılan ayarlamalara göre filmin tamamının kanada'da çekilmesi düşünülürken hava durumundaki sıcaklık artışı bunu engelledi. film yapımcıları filmin sıra ile arjantin'de çekilmesini ve karlı alanda sonlanmasını önerdi. filmin kısa tarihi akışı 80 gün üzerine zamanlandı; fakat temel çekimler 9 ayda bitti. bu olağanüstü uzun yapım aşamasının nedeni soğuk hava koşulları, çekim yerlerinin uzaklığı ve sinematograf lubezki'nin ve yönetmenin filmde üst düzey gerçekçilik için doğal ışık kullanmak istemesiydi. film yeni 6.5k arri 65 kamera ile çekimleri tamamlanan ilk film oldu.

temmuz 2015'te filmin özgün bütçesini aştığı ve 135 milyon dolara eriştiği bildirildi. iñárritu, "elimize kahvelerimizi alıp yeşil ekran kullanmaya karar verirsek herkes iyi zaman geçirir, herkes mutlu olur; ancak büyük ihtimalle film bir şeye benzemez" ifadeleriyle filmde bilgisayar üretimli imgeleme kullanılmayacağını belirtti. ana çekimler ağustos 2015'te sonra erdi.

filmin çekimleri kanada, abd ve arjantin dahil olmak üzere 3 farklı ülkede ve 12 ayrı yerde yapıldı.

leonardo dicaprio vejetaryen olmasına rağmen filmin bir sahnesinde gerçekten bir yaban öküzünün karaciğerini yemiştir ve hayvan cesetlerinin arasında uyumuştur. ayrıca leo'nun karakteri filmde 15 satırdan daha az i̇ngilizce konuşmuştur.

yayın tarihi 
film abd'de 25 aralık'ta sınırlı sayıda sinemalarda yer alacakken özgün tarih olarak 88. akademi ödülleri'nin başlamasından önce 8 ocak olarak belirlendi. türkiye'de ise 22 ocak tarihinde gösterimde yerini aldı.

eleştirel görüşler 
film yapılan eleştirilerden olumlu yorumlar almayı başardı. metacritic'te şu ana kadarki 50 yorumdan 41'i olumlu yönde oldu ve film ortalama 76 puan aldı. rotten tomatoes'ta ise 323 yorumdan %81'lik başarı elde etti ve 10 üzerinden 7.9 puan aldı. sitenin eleştirmenlerin ortak kanısı kısmına ''sade olarak güzel olduğu kadar sert olarak uzlaşılmaz bir yapım, diriliş leonardo dicaprio'nun işlemiş oyunculuğunu kullanarak sürükleyici drama için yakıtını almış'' yazıldı.

önemli ödülleri ve adaylıkları

kaynakça

dış bağlantılar 
resmi site
imdb'de diriliş
rottentomatoes'da diriliş
metacritic'de diriliş

2015 çıkışlı dramatik gerilim filmleri
2015 3d filmleri
2010'larda western filmler
2010'larda hayatta kalma filmleri
2010'larda i̇ngilizce filmler
amerika birleşik devletleri aksiyon macera filmleri
amerika birleşik devletleri dramatik gerilim filmleri
amerika birleşik devletleri dramatik macera filmleri
amerika birleşik devletleri hayatta kalma filmleri
amerika birleşik devletleri western filmleri
amerika birleşik devletleri romanlarından uyarlanan filmler
i̇ntikam teması içeren amerika birleşik devletleri filmleri
revizyonist western filmleri
gerçek olaylara dayanan western filmleri
alejandro gonzález iñárritu'nun yönettiği filmler
steve golin'in yapımcısı olduğu filmler
alejandro gonzález iñárritu'nun senaryosunu yazdığı filmler
ryuichi sakamoto'nun müziğini yaptığı filmler
20th century fox filmleri
appian way productions filmleri
regency enterprises filmleri
imax filmler
annie ödülü sahipleri
en i̇yi drama filmi altın küre ödülü sahipleri
bafta en i̇yi film ödülü kazananlar
en i̇yi film empire ödülü sahipleri
1820'lerde geçen filmler
konusu güney dakota'da geçen filmler
konusu montana'da geçen filmler
konusu ormanda geçen filmler
arjantin'de çekilmiş filmler
calgary'de çekilmiş filmler
britanya kolumbiyası'nda çekilmiş filmler
kızılderili savaşları ile ilgili filmler