mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Film (anlam ayrımı)

film şu anlamlara gelebilir:

 camlara yapıştırılarak içerinin görünmesini engelleyen bir tür ince yaprak
 sinemacılıkta, bir oyunun bütününü taşıyan şerit veya şeritlerin bütünü
 film (fotoğrafçılık), fotoğrafçılıkta, radyografide ve sinemacılıkta resim çekmek için kullanılan; selülozdan, saydam, bükülebilir şerit
 film (sinema), sinema makinesiyle gösterilen eser, izleti
 film (film), samuel beckett'in yazdığı tek senaryodan çekilen 1965 abd yapımı film
 total film, 1997'den beri i̇ngiltere'de yayımlanan sinema dergisi
Sosyalist İktidar Partisi

sosyalist i̇ktidar partisi (si̇p), türkiye'de faaliyet yürüten siyasi parti. i̇sim değiştirerek türkiye komünist partisi adını aldı.

tarihçe 
si̇p'nin örgütsel tarihi, 1978 yılında türkiye i̇şçi partisi'nde (ti̇p) yaşanan ayrışma sonrasında ortaya çıkan sosyalist i̇ktidar grubu ile başlar. bir dönem boyunca, ilk sayısı 1986 yılında basılan ve bugün tkp'nin teorik organı olarak varlığını sürdüren gelenek dergisinin adıyla anılan hareket, 6 kasım 1992'de sosyalist türkiye partisi'ni (stp) kurdu. stp 1993 yılında, programında "türk ve kürt halklarının gönüllü birlikteliğini hedefler" dediği için, anayasa mahkemesi tarafından kapatıldı. yine 1993 yılında sosyalist i̇ktidar partisi (si̇p) kuruldu. parti 1990'lı yıllarda özellikle teorik hat ve kadro birikimi ile sol içerisinde belirgin bir özne haline geldi. 1996 yılında gerçekleşen i̇stanbul üniversitesi i̇şgali ve 1 mayıs'ın taksim'de kutlanması ilk toplumsallaşma denemeleri sayılabilir.

1990'lı yıllarda örgütlenmenin büyümesi ülke iç siyasetine müdahale kanallarını artırmıştır. parti bu dönemde özellikle susurluk kazasını izleyen dönemde sesini duyurmuştur. siyasi olayların dışında parti insani yardım gerektiren olağanüstü dönemlerde de aktif olmuştur. 17 ağustos depremini izleyen dönemde parti kadroları bölgeye gitmek üzere görevlendirilmiş, parti disiplini içerisinde yardım organize edilmiş, nazım çadırkent isminde bir çadırkent kurulmuştur.

1999 yılında yağma yok sosyalizm var sloganı ile ilk defa seçimlere katıldı. seçim çalışmaları sırasında parti üyesi tekstil işçisi hüseyin duman, erenköy ülkü ocakları başkanı i̇hsan bal tarafından göğsünden vurularak katledildi.

sosyalist i̇ktidar partisi 11 kasım 2001 günü düzenlenen olağanüstü büyük kongre'de adını değiştirerek bugünkü türkiye komünist partisi'ne dönüştü.

seçimler

genel seçimler

yerel seçimler

yayınları 
1995'te, parti mensubu öğrencilerin inisiyatifiyle yayın hayatına başlayan düşünce ve eylem adlı gençlik dergisi aylık periyotlar ile çıkartılmıştır.

afişler

kaynakça 

1993'te kurulan siyasi partiler
2001'de kapatılan siyasi partiler
türkiye'deki eski komünist partiler
türkiye komünist partisi (2001)
Türkiye Komünist İşçi Partisi

türkiye komünist i̇şçi partisi, türkiye'de faal olarak yer alan yasa dışı komünist siyasi partidir. tdkp ile anlaşmazlığa düşen bir grup isimlerini tdkp/l olarak değiştirdi. daha sonra bu birleşimin adını eki̇m olarak değiştirerek siyaset yapmaya başladı. ekim hareketi 1998 yılında ise partileşme sürecini tamamlayarak tki̇p ismini aldı. tki̇p'in yasa dışı olarak yayınlanmakta olan eki̇m isimli bir merkez yayın organı bulunmaktadır. tki̇p, marksizm-leninizm ideolojisini temel alır. partinin kızıl bayrak adında bir gazetesi bulunmaktadır.

dış bağlantılar

kaynakça 

komünist i̇şçi partisi
1998'de kurulan siyasi partiler
yasa dışı komünist partiler
Ebru (anlam ayrımı)

ebru kelimesi farsça kökenlidir ve şunu ifade edebilir:

i̇simler 
 ebru, süsleme sanatı
 ebru akel (d.1976), türk sunucu ve dizi oyuncusu
 ebru aykaç (d.1975), türk oyuncu
 ebru barutçu gökdenizler (d.1959), türk büyükelçi
 ebru bayraktar (d.1989), türk futbolcu
 ebru ceylan (d.1976), türk fotoğrafçı, senarist ve oyuncu
 ebru ceylan (voleybolcu) (d.1987), türk millî voleybolcu
 ebru cündübeyoğlu (d.1974), türk şarkıcı ve oyuncu
 ebru dağbaşı (d.2002), türk güreşçi
 ebru destan (d.1977), türk şarkıcı ve eski manken
 ebru elhan (d.1982), türk millî voleybolcu
 ebru elver (d.1980), türk şarkıcı
 ebru günay (d.1982), türk avukat ve siyasetçi
 ebru gündeş (d.1974), türk şarkıcı ve oyuncu
 ebru hekimoğlu (d.1971), türk haber spikeri
 ebru karanfilci (d.1971), türk oyuncu ve sunucu
 ebru kavaklıoğlu (d.1970), rus asıllı türk atlet
 ebru köksal (d.1968), türk yönetici
 ebru özdemir (d.1974), türk iş insanı
 ebru özkan (d.1978), türk oyuncu
 ebru polat (d.1983), türk şarkıcı ve avukat
 ebru saçar (d.1977), türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı
 ebru şahin (oyuncu) (d.1994), türk oyuncu
 ebru şahin (sporcu) (d.1992), türk judocu
 ebru şallı (d.1977), türk manken ve sunucu
 ebru şam (d.1990), türk oyuncu ve manken
 ebru şancı (d.1983), türk model ve oyuncu
 ebru timtik (1978-2020), açlık grevinde ölen insan hakları avukatı
 ebru topçu (d.1996), türk kadın futbolcu
 ebru umar (d.1972), türk hollandalı köşe yazarı
 ebru yaşar (d.1977), türk şarkıcı

ayrıca bakınız

dış bağlantılar 
 türk dil kurumu' nda kelime arama
Spor

spor, önceden belirlenmiş kurallara göre bireysel veya takım halinde yapılan, genellikle rekabete dayalı yarışma ve kişisel eğlence veya mükemmelliğe ulaşmak için yapılan zihinsel veya fiziksel aktivite. spor ile uğraşanlara sporcu denir. sporları kabaca homo sapiens türünün medeniyete ulaşmadan önce doğayla veya diğer canlılarla yaptığı fiziksel mücadelelerin günümüzdeki medeni karşılığı olarak da tanımlayabiliriz. sporlar güç, kardiyovasküler dayanıklılık ve esneklik bazlı veya bunların heterojen birleşiminden oluşmuş kompleks aktiviteler olabilir.

en yaygın spor türlerine amatör sporlar, 
profesyonel sporlar, olimpik sporlar, bireysel spor, takım sporu, zekâ sporu, dövüş sporu, raket sporları, engelli sporları, milli spor, motor sporları, hava sporları, su sporları, kış sporları, ekstrem spor ve diğerleri aittir. güç bazlı sporlara fitness, powerlifting, halter; kardiyovasküler dayanıklılık bazlı sporlara yüzme, atletizm; esneklik bazlı sporlara jimnastik, pilates gibi örnekler verilebilir. bu unsurların birleşiminden doğan sporlara futbol, basketbol, tekvando, judo gibi örnekler verilebilir. çünkü spor kişilerin yaptıkları hareketlere ek olarak top, hayvan gibi birtakım objelerle yapılan hareketlerin tümünü kapsamaktadır. bazı kesimlerce yalnızca zihinsel yeteneklere dayalı bazı masa oyunları da spor olarak kabul edilmektedir. günümüzde, kendine has kuralları ve oynayış biçimi olan birçok spor dalı bulunmaktadır. eserler ve kanıtlar, spor tarihi'nin eski çin'e kadar uzanmasını gösteriyor. bilinen en eski spor dalı atletizmdir.

etimoloji 
"spor" kelimesi türkçeye, fransızcada da aynı anlamı taşıyan sport kelimesinden geçmiştir. kelimenin kökeni eski fransızcada "eğlence, fiziksel ve zihinsel zevk" anlamına gelen desport kelimesine dayanır.

kaynakça

ayrıca bakınız 

 
fransızcadan türkçeye geçen sözcükler
sosyal toplantılar
spor kitapları
ana madde konuları
kültür
Beşiktaş (anlam ayrımı)

beşiktaş aşağıdaki anlamlara gelebilir;

coğrafya 
 beşiktaş, i̇stanbul ili ilçesi
 sinanpaşa, beşiktaş, beşiktaş ilçesine adını veren semt

spor kulüpleri 
 beşiktaş jk, merkezi i̇stanbul'da olan türk spor kulübü
 beşiktaş (futbol takımı)
 beşiktaş a2
 beşiktaş (basketbol takımı) 
 beşiktaş (kadın basketbol takımı) 
 beşiktaş (kadın voleybol takımı)
 beşiktaş (erkek voleybol takımı)
 beşiktaş (tekerlekli sandalye basketbol takımı)
 beşiktaş oyun hizmetleri
S. Murat Demiral

s. murat demiral 1966 i̇stanbul doğumlu türk müzisyen. 1976 yılında i̇stanbul devlet konservatuvarında ziya polat ile trombona başladı 1977 yılında i̇stanbul belediye konservatuvarına geçtı burada 1 yıl mahmut doğuduyal ile çalıştı 1978 yılında tekrar ziya polat ile çalışmaya başladı. 1980 yılında i̇stanbul devlet opera ve balesi orkestrası'nın sınavını kazandı.

1984 -1990 yılları arasında t.r.t. hafif müzik ve caz orkestrasında çalıştı. 1986 yılında akdeniz gençler orkestrasınında sınavını kazanarak avrupa'nın birçok ülkesinde değişik şefler ve eserler ile turneler gerçekleştirdi. 1988-1990 yılları arasında i̇stanbul trombon ensemble ile çeşitli konserler yaptı, bunlardan biri de ziya polat anısınadır.

1993 yılında operadan i.ü.d. konervatuvarına öğretim görevlisi olarak geçiş yaptı.1997 yılında trombonist ve besteci betin güneş'in kuruculuğunu yaptığı dünya karma orkestrası ile eskişehir festivalinde ve aynı orkestra ile ç.r.r. konser salonunda çalmıştır. aynı yıl şark hayat'in düzenlediği festivalde i̇ris şentürker ile ç.m. weber�a. guilmant ve h. tomasi'nın eserlerini seslendirmiştir.

türk caz müzisyenleri
yaşayan insanlar
Ekonomi (bilim dalı)

ekonomi veya i̇ktisat, mal ve hizmetlerin üretim, dağıtım ve tüketimini inceleyen sosyal bilimdir. ekonomi, ekonomik aktörlerin davranış ve etkileşimlerine ve ekonomilerin nasıl işlediğine odaklanır. mikroekonomi, bireysel ajanlar ve piyasalar, bunların etkileşimleri ve etkileşimlerin sonuçları da dahil olmak üzere ekonomideki temel unsurlar olarak görülen şeyleri analiz eden bir alandır. bireysel aracılar arasında örneğin hane halkı, firmalar, alıcılar ve satıcılar yer alabilir. makroekonomi, üretim, tüketim, tasarruf ve yatırımın etkileşim içinde olduğu bir sistem olarak ekonomiyi ve onu etkileyen faktörleri analiz eder, emek, sermaye ve toprak kaynaklarının istihdamı, para birimi enflasyonu, ekonomik büyüme ve bu unsurlar üzerinde etkisi olan kamu politikaları.  

ekonomi içindeki diğer geniş ayrımlar arasında "olanı" tanımlayan pozitif ekonomi ile "olması gerekeni" savunan normatif ekonomi, ekonomi teorisi ile uygulamalı ekonomi, rasyonel ekonomi ile davranışsal ekonomi ve ana akım ekonomi ile heterodoks ekonomi arasındaki ayrımlar yer almaktadır.

metodoloji

kuramsal araştırma 

ana akım ekonomi teorisi, çeşitli kavramları kullanan a priori nicel ekonomik modellere dayanır. teori tipik olarak ceteris paribus varsayımıyla ilerler, bu da söz konusu değişken dışındaki açıklayıcı değişkenlerin sabit tutulması anlamına gelir. teoriler oluşturulurken amaç, en azından bilgi gereksinimleri açısından basit, tahminler açısından daha kesin ve önceki teorilere kıyasla ek araştırma üretme açısından daha verimli olan teoriler bulmaktır.

ampirik araştırma 

ekonomik teoriler, büyük ölçüde ekonomik veriler kullanılarak ekonometri yoluyla sıklıkla ampirik olarak test edilir.

ekonomi biliminin dalları

mikroekonomi 
mikroekonomi, bir pazar yapısını oluşturan varlıkların bir piyasa sistemi oluşturmak için bir piyasa içinde nasıl etkileşime girdiğini inceler.

makroekonomi 

makroekonomi, genel denge teorisinin basitleştirilmiş biçimini kullanarak, büyük toplamları ve bunların etkileşimlerini "yukarıdan aşağıya" açıklamak için ekonomiyi bütün olarak inceler.
 bu tür toplamlar, milli gelir ve çıktıyı, işsizlik oranı ve fiyat enflasyonu ve toplam tüketim ve yatırım harcamaları ve bunların bileşenleri gibi alt kümeleri içerir. ayrıca para politikası ve maliye politikası’nın etkilerini de inceler.

en azından 1960'lardan bu yana makroekonomi, oyuncuların rasyonelliği, piyasa bilgilerinin verimli kullanımı ve eksik rekabet dahil olmak üzere sektörlerin mikro tabanlı modellemesine ilişkin daha çok bütünleşmeyle tanımlandı. bu, aynı konudaki tutarsız gelişmeler hakkında uzun süredir devam eden bir endişeyi ele almıştır.

makroekonomik analiz, milli gelirin uzun vadeli seviyesini ve büyümesini etkileyen faktörleri de dikkate alır. bu tür faktörler arasında sermaye birikimi, teknolojik değişim ve işgücü büyümesi yer alır.

ayrıca bakınız 
 ekonomi politikası
 serbest ticaret
 sosyoekonomi

kaynakça 

ekonomi
Gérard de Nerval

gerard de nerval, (22 mayıs 1808 – 26 ocak 1855) gérard labrunie 'nin yazılarında kullandığı ismidir. romantizmin en güçlü temsilcisi olan fransız; şair, yazar ve gezgindir. birçok defa türkiye'ye de uğramış, i̇stanbul'un en çok mezarlıklarını beğenmiştir. dünya edebiyat tarihinin en önemli şairlerinden ve yazarlarından biridir.

hayatı 
paris'te doğan nerval iki yaşındayken, annesi silezya'da vefat eder. babası, napolyon'un ordusunda askeri doktordur. amcası, antoine boucher'in yanında; valois bölgesinin kırsal kesimi olan mortefontaine'de yaşar. babasının 1814 yılında savaştan dönmesi üzerine tekrar paris'e gönderilir. birçok defa, valois tarlalarına geri dönen nerval, valois şarkıları ve efsanelerini bu dönemde yaratır.

çevirmenlik hevesi, goethe'in faust (1828) eseriyle başlar ve bu o'nu ünlü eder. goethe'nin de takdirlerini alan nerval, 1840'lı yıllarda da heinrich heine'nin şiirlerini fransızca olarak sunar.

üniversite'ye gittiği 1820'li yıllarda theophile gautier ve alexandre dumas ile dost olur. nerval'in şiirleri romantik deizm içerir; bu dönemde hayranları arasında victor hugo da bulunmaktadır.

dönemin mason dünyasının önemli şahıslarından olan nerval, uyuşturucu madde bağımlısı olmuş; 1841 yılı itibarıyla birkaç kez akıl hastanesinde yatmıştır. görevi vesilesi ile birçok ülke gezen nerval, hiçbir şehirde yerleşik bir hayat sürememiştir. o'nun paris'te 1820'li yıllarda, lüksemburg ve hollanda'da da 1830'lu ve 1840'lı yıllarda yaşadığı aşkları şiirlerine de yansımıştır.

1855 yılında, 47 yaşındayken paris'te bir parkta ilk âşık olduğu kadını ailesi ile piknik yaparken görür. çocuklarıyla mutlu olan babanın yaşamını kıskanarak tekrar bir bunalım içerisine girer. (başka bir görüşe göre de; ilk aşkını, kocası ile beraber balkonda çocuklarıyla yemek yerken gördüğüdür.) öldüğü gün, "sıcak bir kış günü" tasviriyle dünya tarihine geçer.

teyzesine "bu akşam beni bekleme, çünkü gece kara (siyah) ve ak (beyaz) olacak..." mısralarını içeren bir şiir yazan nerval kendini bir sokak lambasına asar. (başka bir görüş de, kendini evinin pencere demirlerinden asarak intihar ettiğidir.) onu görmeye gelen şairler, asılmış bedeni karşısında saygı duruşuna geçerler.

paris'teki pere lachaise mezarlığına gömülen nerval, aşkı için intihar eden ender romantizm dönemi şairlerindendir. umberto eco tarafından i̇talyanca'ya çevrilmiş olan eserleri i̇talyan edebiyatını yönlendirirken; nerval ayrıca modern sürrealizmin en büyük ilham kaynaklarından biridir.

başlıca eserleri 
 1851 - voyage en orient (doğuya seyahat) (kahire ve beyrut'a yaptığı geziler doğrultusunda yazılmıştır)
 1852 - les nuits d'octobre (ekim geceleri)
 1853 - sylvie (romantik edebiyat tarihinin en önemli eserlerinden biridir)
 1854 - les filles du feu (ateşin kızları) (küçük hikâyelerden oluşmaktadır)
 1855 - aurelia (romantik edebiyat tarihinin en önemli eserlerinden biridir)
 1856 - promenades et souvenirs (gezintiler ve hatıralar)

dış bağlantılar 
 türkçe şiirleri ve tanıtımı 
 fransızca şiirleri
 fransızca detaylı hayatı 

1808 doğumlular
1855 yılında ölenler
fransız şairler
i̇ntihar eden şairler
père lachaise mezarlığı'na defnedilenler
Nikotin

nikotin (c10h14n2), patlıcangiller (solanaceae) bitki familyasında bulunan güçlü bir uyarıcı ve alkaloid.

etimolojisi 

fransız diplomat olan jean nicot portekiz büyükelçiliği yaptığı 1559 ile 1561 yılları arasında tütün tohumlarını fransa’ya yollayarak adını tütünde bulunan aktif maddelerden biri ve son derece zehirli madde olan nikotin’e verilmesini sağladı.

sigaradaki nikotin 

nikotinia ailesi bitkilerinin yapraklarından elde edilir. sigara şeklinde tüttürülerek veya ince kıyılmış tütünü emerek nikotin kullanılır. normal bir sigara 20 mg. nikotin bulundurmasına karşın yanarak içildiğinden 1-1.5 mg nikotin alınır.

nikotinin insan vücudundaki etkileri 

nikotin'in mss (merkezi sinir sistemi) ve çevresel sinir sisteminde eşit derecede uyarıcı ve depresan etkileri bulunmaktadır. nikotin alındıktan sonra öfori, uyanıklık, hafıza ve dikkatin artması ve sıkıntıdan kurtulma gibi etkiler oluşur. ama aynı zamanda nikotinin kendisi de gerginlik yaratmaktadır. nikotinin etkilerine karşı tolerans gelişir ve ilk sigara kullanırken oluşan etkiler oluşmaz.

amerikan kalp derneği'ne göre nikotin bağımlılığı tarihsel olarak kırılması en zor bağımlılıklardan biri olup, nikotin bağımlılığını belirleyen farmakolojik ve davranışsal özellikler, eroin ve kokain bağımlılığını belirleyen özelliklere benzerdir.

sigaraya bağlı yan etkiler 

genelde üst solunum yollarında karsinojen etki (halk dilinde kanserojen), çok fazla alımında ise kokarsinojen etki (bozunmuş hücre, kanserli doku) görülür, damarları büzme etkisinden dolayı ise kalp dolaşım sisteminde problemler oluşturur. yüksek tansiyon, kalp krizi riskinin 20 kat artması, kalp durması, koroner arter hastalığı; hamilelikte kullanımda erken doğum, düşük doğum ağırlığı, düşük oluşturduğu bilinmektedir. ayrıca ağız, damak, gırtlak kanserlerinin %90’ından fazlası sigaraya bağlı olup, akciğer kanseri olanlarda birinci sıra sigara kullananlarındır.

böcek ilacı olarak kullanımı 
nikotin tarih boyunca böcek ilacı olarak da kullanılmıştır. 2. dünya savaşından sonra dünya çapında 2.500 tondan fazla nikotin böcek ilacı (tütün endüstrisinin atıkları) kullanılmış, fakat 1980'lerde nikotin böcek ilacı kullanımı 200 ton altına düşmüştür. bunun nedeni memelilere daha az zararlı ve daha ucuz olan başka böcek ilaçlarının bulunmasıdır.

hâlen abd'de organik tarımda nikotinin tütün tozu şeklinde bile kullanılması yasaktır.

kaynakça

tütün
alkaloidler
parasempatomimetik ilaçlar
uyarıcılar
Y Kuşağı

y kuşağı veya y jenerasyonu, ayrıca milenyumlar () olarak bilinir, temel bir demografik sınıflandırmadır. x kuşağından sonra ve z kuşağından önce gelir. araştırmacılar ve popüler medya, 1980'lerin başlarını (1981–82) ve 1990'ların sonlarını (81–96) y kuşağının üyelerinin doğum aralığı olarak kabul eder. bu kuşak genellikle internet, mobil cihazlar ve sosyal medyanın yaygınlaşma dönemine denk geldikleri için ve bu olaylara aşinalığıyla bilinir. bu yüzden bazen dijital yerliler olarak da adlandırılırlar. 2008-2012 küresel ekonomik kriz'i ve covid-19 pandemisi'nin bu kuşak üzerinde büyük bir etkisi oldu ve gençler arasında tarihsel olarak yüksek oranda işsizliğe sebep oldu. dünya'nın çoğu bölgesinde bu kuşak, politikada ve ekonomide artış gösteren liberal politikalar eşliğinde büyümüştür.

ayrıca bakınız
 x kuşağı
 z kuşağı
 alfa kuşağı

kaynakça

popüler kültür
postmodernizm
demografi
kültürel nesiller
Bilgisayar programcılığı

bilgisayar programcılığı, söz dizimi ve anlamı tanımlanmış bir kurallar bütününü olan programlama dillerini kullanarak ve bu şekilde sonlu sayıda komutu yazarak donanımına belli bir işi yaptırmaktır.

ayrıca bakınız 
 programlama dilleri
 özgür yazılım

programlama
bilgisayar meslekleri
Ulaşım

ulaşım, bir yük veya kişinin bulunduğu yerden farklı bir yere taşınması faaliyetidir. köyler, şehirler, ülkeler arasında bir yerden bir yere gidiş-geliş demektir. karayolu ulaşımı, denizyolu ulaşımı, havayolu ulaşımı ve demiryolu ulaşımından oluşmaktadır.

başlıca ulaşım yolları 

 kara ulaşımı
 denizyolu ulaşımı
 havayolu ulaşımı
 demiryolu ulaşımı
Sosyalist Türkiye Partisi

sosyalist türkiye partisi (kısaca stp), türkiye'de faaliyet gösteren eski siyasi parti.

tarihçe 
partinin örgütsel tarihi, 1978 yılında türkiye i̇şçi partisi'nde (ti̇p) yaşanan ayrışma sonrasında ortaya çıkan sosyalist i̇ktidar grubu ile başlar. bir dönem boyunca, ilk sayısı 1986 yılında basılan ve bugün tkp'nin teorik organı olarak varlığını sürdüren gelenek dergisinin adıyla anılan hareket, 6 kasım 1992'de ali önder öndeş başkanlığında sosyalist türkiye partisi'ni (stp) kurdu. stp 1993 yılında, ülkenin bütünlüğüne yönelik aykırı görüşleri olduğu gerekçesiyle anayasa mahkemesi tarafından kapatıldı. yine 1993 yılında sosyalist i̇ktidar partisi (si̇p) kuruldu.

kaynakça

dış bağlantılar 
 http://www.tkp.org.tr

türkiye'deki eski sosyalist partiler
1992'de kurulan siyasi partiler
1993'te kapatılan siyasi partiler
türkiye'de kapatılan siyasi partiler
TKP

tkp şu anlamlara gelebilir;

 türkiye komünist partisi
 toplumcu kurtuluş partisi
 türkiye köylü partisi, 1952 yılında kurulan ve 1958 yılında kapatılan türk siyasi partisi.
 kiribati'yi kucaklayan parti (tobwaan kiribati party; tkp)
 tikopia dili (iso 639-3 kodu: tkp)
Atılım (gazete)

atılım, tarihsel türkiye komünist partisinin (tkp) 1 ocak 1974 tarihinde yayımlamaya başladığı merkez komitesi yayın organı. 15 mart 1984 tarihine kadar aylık, bu tarih itibarıyla ise on beş günlük olarak çıktı.

bu yayın organının yayımlanmaya başlamasından sonra tkp ülkede kayda değer bir toplumsal taban bulmaya başladığı için bu döneme atılım dönemi adı verilir.

atılım merkezi, doğu almanya'nın leipzig şehrinde olmakla birlikte, basımı hem yurt dışında, batı avrupa'da, hem de yurt içinde gizli matbaalarda gerçekleştirilmekte, ayrıca fotokopi makineleriyle de çoğaltılmaktaydı.

zaman zaman (1 mayıs, kongre vb.) özel sayıları da yayımlandı. bunların sonuncusu, türkiye i̇şçi partisi (ti̇p) genel başkanı behice boran'ın ölümü üzerine 12 ekim 1987 tarihinde ti̇p'in yayın organı çark başak ile ortak yayımlanan özel sayı idi.

ti̇p ve tkp yönetimlerinin birleşme kararı doğrultusunda iki partinin genel sekreterleri nihat sargın ve nabi yağcı’nın türkiye birleşik komünist partisini (tbkp) türkiye’de yasal olarak kurmak için ülkeye dönmeleri üzerine, 12 kasım 1987’de çıkan 211. sayının ardından yayın hayatına son verdi.

kaynakça

dış bağlantılar 
 tüstav'ın atilim arşivi 

türkiye siyasi dergileri
türkçe dergiler
1974'te kurulan yayınlar
Hibrit

hibrid veya melez aşağıdaki anlamlara gelebilir

 hibrid - günümüzde, elektrik motoru desteği ile çalışan otomobili de temsil eder.
 hibrid (müzik)
 melez (biyoloji) - hibrid olarak da bilinir, iki farklı hayvanın veya bitkinin birleşmesinden ortaya çıkan yeni tür.

ayrıca bakınız 
 hibritleşme
Türkiye'nin illeri

anadolu yarımadası ile trakya toprakları üzerine kurulan türkiye'nin, 81 ili vardır. i̇ller, türkiye'nin en büyük idari bölümleridir. bu seksen bir il, dokuz yüz yetmiş üç ilçeye bölünmüştür. bu ilçeler, en küçük idari birim olan mahalle ve köyleri içinde barındırır. i̇llerde yönetme ve yürütme görevi, içişleri bakanı tarafından önerilen ve bakanlar kurulunun onayından sonra cumhurbaşkanı tarafından atanan valiler tarafından yerine getirilir.

osmanlı i̇mparatorluğu'nun yıkılışı ve 29 ekim 1923'te türkiye cumhuriyeti'nin resmen kuruluşundan sonra idari sistemde değişikliklere gidildi. i̇ki yıl sonra ardahan, beyoğlu, çatalca, dersim, ergani, gelibolu, genç, kozan, oltu, muş, siverek ve üsküdar illeri ilçeye dönüştürüldü. 1927'de ise doğubayazıt ilçeye dönüştürüldü ve ağrı'ya bağlandı. 1929'da muş tekrar il oldu, bitlis ilçe hâline getirildi. dört yıl sonra aksaray, cebelibereket, hakkâri ve şebinkarahisar'ın ilçe olması, mersin ile silifke'nin birleştirilip i̇çel adında yeni bir ilin oluşturulmasıyla ve artvin ile rize'nin birleştirilip çoruh adında yeni bir ilin oluşturulmasıyla sayı elli altıya düştü. 1936'da rize, tunceli ve hakkâri tekrar il oldu, yine aynı yıl dersim'in adı tunceli olarak değiştirildi; 1939'da hatay devleti, türkiye'ye bağlanarak il oldu. 1953'te, uşak'ın il, kırşehir'in ilçe olması kararlaştırıldı, 1954'te adıyaman, nevşehir ve sakarya il statüsü kazandı. 1956'da çoruh ilinin ismi artvin olarak değiştirildi, 1957'de kırşehir'in il statüsü geri verildi. bu yıldan sonra otuz iki yıl boyunca il sayısında herhangi bir değişiklik olmadı. 1989'da aksaray, bayburt, karaman ve kırıkkale; 1990'da batman ve şırnak; 1991'de bartın; 1992'de ardahan ve iğdır; 1995'te yalova, karabük ve kilis; 1996'da osmaniye, ve 1999'da düzce il oldu.

türkiye i̇statistik kurumu verilerine göre, türkiye'nin nüfusu 2019 yılı itibarıyla 83 milyon kişiye ulaştı. bu rakamın 77 milyonunu il ve ilçe merkezlerinde yaşayanlar oluşturdu. ülkedeki en fazla nüfusu barındıran il i̇stanbul, en az nüfusu barındıran il bayburt'tur. ayrıca en büyük yüzölçümüne sahip il konya, en küçük yüzölçümüne sahip il yalova'dır. merkezi i̇zmit olan kocaeli ili, merkezi adapazarı olan sakarya ili ve merkezi antakya olan hatay ili dışında büyükşehir olmayan tüm illerin merkez ilçelerinin adı, il ile aynı adı taşır.

i̇ller

türkiye il merkez rakımları 

rakım (google earth) valilik binalarının bulunduğu yerdir.

eski iller 

 doğubayazıt ili, ağrı iline bağlandı.
 çatalca ili, i̇stanbul iline bağlandı.
 gelibolu ili, çanakkale iline bağlandı.
 genç ili, bingöl iline bağlandı.
 kozan ili, adana iline bağlandı.
 şebinkarahisar ili, giresun iline bağlandı.
 siverek ili, şanlıurfa iline bağlandı.
 silifke ili, mersin iline bağlandı.

ayrıca bakınız 
 türkiye'de büyükşehir belediyeleri
 türkiye'nin ilçeleri
 iso 3166-2:tr

notlar 
 a  i̇llerin alanlarına, sınırları dahilindeki akarsu ve göller dahildir.
 b  i̇çel'in adı, 2002 yılında resmen mersin olarak değiştirildi.
 c  i̇stanbul'da 212, avrupa yakası'nın; 216, anadolu yakası'nın telefon kodudur.

kaynakça
Nâzım Hikmet Kültür Merkezi

nâzım hikmet kültür merkezi, adını nâzım hikmet'ten alan, sanatsal faaliyetlere odaklanarak türkiye'de alternatif düşünceyi geliştirmeyi amaçlayan sol odaklı bir kurumdur.

tarihçe
1997 yılında i̇stanbul-kadıköy’de kurulan kültürevinin adı ekim 2004'te "nâzım hikmet kültür merkezi" olarak değiştirilmiştir. kültür merkezi, çalışmalarını i̇stanbul (kadıköy, maltepe, bakırköy), ankara, i̇zmir, sakarya ve kocaeli'nde sürdürmektedir.

faaliyetler
nâzım hikmet kültür merkezi’nin bünyesinde sinema, fotoğraf, tiyatro, edebiyat ve müzik alanlarında çalışmalar yürüten birim ve atölyeler bulunmaktadır. kültür merkezi'nin bugüne kadarki etkinlikleri arasında nâzım üniversitesi, öğrencilerin ücretsiz eğitim gördüğü nâzım dershanesi, sanat cephesi dergisi, onat kutlar sinema okulu, kültürevi kitap dizisi, yeni i̇nsan yeni sinema dergisi, 2002 yılında sekizinci dönemine girmekte olan nke fotoğraf atölyesi, nke oyuncuları ve doğu oyuncuları, kültürevi bünyesinde çalışan müzik grupları, gitar, bağlama ve koro çalışmaları, kuramsal-ideolojik onlarca tartışma başlığını masaya yatıran seminerler, paneller vb. projeler yer alıyor.

kültürel müdahale
merkez özellikle komünist şair nazım hikmet ve onun geleneği aracılığıyla ülkedeki genel kültürel atmosfere müdahale etmeyi görev saymaktadır. bu kapsamda çok çeşitli faaliyetlere imza atmaktadır.

merkez ve şubeleri
merkez ve şubeleri şu şekildedir:

nâzım hikmet kültür merkezi - i̇stanbul
bahariye caddesi ali suavi sokak no: 7 34714 kadıköy / i̇stanbul
telefon: 0216 414 22 39

nâzım hikmet kültür merkezi – ankara
konur sokak no: 51 kızılay / ankara
telefon: 0312 417 56 59
e-posta: ankara@nhkm.org.tr

nâzım hikmet kültür merkezi – i̇zmir
konak sineması
anafartalar caddesi no: 20 os-ka pasajı
35250 konak / i̇zmir
telefon: 0232 46 444 46
e-posta: izmir@nhkm.org.tr

kaynakça

dış bağlantılar 
 nâzım hikmet kültür merkezi web sayfası 

i̇stanbul'daki kültür merkezleri
i̇zmir ilindeki tiyatrolar
nâzım hikmet
türkiye merkezli sanat kuruluşları
1997'de kurulan oluşumlar
ankara'daki kültür merkezleri
Tüm İlerici Gençlik Derneği

tüm i̇lerici gençler derneği, 23 eylül 2002'de kurulan dernek. kuruluş adı "tüm i̇lerici gençlik derneği'dir. (tüm-i̇gd) tüm-i̇gd, i̇lerici gençler derneği'nin fikirsel mirasını sahiplenir ve gençliğin sosyalist yığın örgütü olarak tanımlar. daha önceki örgütlenme yapısında olduğu gibi "yolumuz i̇şçi sınıfının yoludur" sloganıyla işçi sınıfının yanında olduğunu belirtir. öte yandan derneğin diğer gençlik yapılarından farklı olduğu yan; hem işçi hem öğrenci hem de köylü gençleri kendi bünyesinde barındırmak amacıyla ortaya çıkmasıdır.

i̇lerici gençlik adında süreli yayın yapmaktadırlar.

i̇lerici gençlik dergisi 

tüm-i̇lerici gençlik derneği'nin yayın organıdır. "i̇lerici gençliğin aylık sanat, bilim ve siyaset dergisi" sloganıdır. yayım hayatına haziran 2002'de başlamıştır. günümüzde dergi ve web sitesi üzerinden yayınına devam etmektedir. nisan-mayıs 2011 itibarıyla 28. sayılarını çıkarmıştır.

tüm-i̇gd dernek sloganları 
 yolumuz işçi sınıfının yoludur!
 gençlik devrim istiyor!
 i̇şçi, köylü, öğrenci gençlik; tüm-i̇gd safında birleştik!
 suphi, nejat öncümüz; yaşatacak gücümüz!

dış bağlantılar 
 i̇lerici gençlik dergisi 

2002'de kurulan dernekler ve vakıflar
türkiye merkezli dernekler
Dünya Barış Konseyi

dünya barış konseyi kurulduğu 1949 yılından beri dünya barışı, silahsızlanma küresel güvenlik, ulusal bağımsızlık, ekonomik ve sosyal adelet ve gelişim, çevrenin  korunması, insan hakları, bağımsızlık mücadelesi veren halklarla dayanışma için ve emperyalizme karşı mücadele etmektedir. kurucu başkanı frederic joliot-curie'nin "barış herkesin işidir." sözünü kendine ilke edinen dbk, dünyanın pek çok ülkesinde bulunan barıştan yana örgütlerin federasyonudur.

ayrıca bakınız 
 sovyet barış komitesi

dış bağlantılar 
 dünya barış konseyi 
 barış derneği
 gathering the pieces of peace

uluslararası kuruluşlar
Çizge teorisi

graf teorisi, çizge teorisi veya çizit teorisi (), grafları inceleyen matematik dalıdır. graf, düğümler ve bu düğümleri birbirine bağlayan kenarlardan oluşan bir tür ağ yapısıdır. bir graf, çizge veya çizit, düğümlerden (köşeler) ve bu düğümleri birbirine bağlayan kenarlardan (yaylardan, bağıntılardan) oluşur.

temeli 1736'da leonhard euler tarafından atılmıştır.

graf teorisi üzerinde yapılan çalışmalar, petri ağları gibi birçok yeni kavramın geliştirilmesine imkân sağlamıştır.

teorinin tarihi 

leonhard euler tarafından, 1736 yılında, königsberg'in yedi köprüsü () adında günümüzde hâlâ popülerliğini koruyan bir problem ile ilgili olarak yazılan bir makale, graf teorisinin kesin başlangıç tarihidir.

matematiksel tanımı 

bir g grafı iki küme ile ifade edilir: g = (d, k). bu ifadede d düğümler kümesi, k ise (düğümler ile ilişkili) kenarlar kümesi olarak ifade edilir.
 eğer düğümleri birbirine bağlayan kenarlar için giriş ve çıkış yönleri belirli ise bu kenarlara yönlü kenarlar denir.
 eğer bir düğümden çıkan ve yine aynı düğüme giren bir kenar varsa (mesela a'dan çıkıp a'ya yeniden giren bir kenar), bu bir döngü () olarak ifade edilir.
 eğer bir düğümden bir başka düğüme giden aynı yöne sahip veya yönsüz iki adet kenar varsa bu kenarlara paralel kenarlar denir.
sağdaki yönsüz, örnek graf için küme gösterimi aşağıdaki şekilde yapılır.

d = {a, b, c, d}

k = {(a, d), (d, a), (a, b), (a, c), (c, b), (c, d)}

g = (d, k)

bu örnekte a ve d düğümleri iki adet paralel kenar içerir.

graf tipleri

tanımlar ve örnekler 
yol haritasıyla haritada belirtilen yollarla bir beldeden diğer bir beldeye nasıl gidileceğine karar verilir. sonuç olarak bu durumda nesnelerin iki farklı kümesi ile ilgilenilmektedir: beldeler ve yollar. daha önce gördüğümüz gibi böyle nesnelerin kümeleri bir bağıntı tanımlamak için kullanılabilir. eğer v kümesi ile beldeler kümesini ve e kümesi ile de yollar kümesini gösterirsek, v kümesi üzerinde yalnız e'deki yolları kullanarak a beldesinden (noktasından) b noktasına seyahat edilebiliyorsa aβb yazarak, bir β bağıntısı tanımlanabilir. eğer e'deki yollar gidiş-geliş yolları ise bβa da gerçeklenir. eğer inceleme altındaki bütün yollar gidiş-gelişli yollar ise bu bağıntı simetriktir. bir bağıntıyı tanımlamanın bir yolu, onun elemanlarını sıralı çiftler olarak listeleyerek vermektir. bunun, aşağıdaki şekilde gösterildiği gibi çizgiler kullanarak yapılması daha uygundur.

ayrıca bakınız 
 arama algoritması
 en kısa yol problemi
 gezgin satıcı problemi

kaynakça

dış bağlantılar 
 graf teorisi
Yazılım mühendisliği

yazılım mühendisliği, yazılım geliştirme ile ilgilenen mühendislik dalıdır. yazılım mühendisliği tanımı ilk olarak 1968 yılında friedrich l. bauer tarafından almanya'da gerçekleştirilen nato toplantısında gündeme gelmiştir. ayrıca, matematikçi ve bilgisayar bilimcisi margaret hamilton "yazılım mühendisliği" terimini ortaya atan kişilerden biri olarak kabul edilmektedir.

yazılım mühendisliği tanım olarak "karmaşık yazılım sistemlerinin belirli bir hedefe ve sisteme dayalı olarak ve işbölümü yapılarak, belirli prensipler, yöntemler ve araçlar kullanılarak geliştirilmesidir."
yazılım mühendisliği belirli aşamalardan oluşmaktadır. yazılım geliştirmenin yanında yazılımı işletmek de yazılım mühendisliğinin en önemli görevlerindendir. bu alandaki güncel gelişmeler "software engineering body of knowledge" (swebok) adlı dokümanda tarif edilmektedir.

geçmiş

yazılım geliştirme aşamaları 

karmaşık yazılımları geliştirmek ve bakımını yapmak çok masraflı ve zordur. bu yüzden, yazılımlar yazılım mühendisleri tarafından nizami olarak planlı bir proje şeklinde geliştirilmektedir. bu nizami geliştirme planına "yazılım geliştirme süreci" (i̇ngilizce: software development process) adı verilmektedir. yazılım geliştirme süreci, zamanlamaya dayalı, içerik olarak bölünmüş ve görselleştirilmiş aşamalardan oluşmaktadır. bu sayede yazılım adım adım ve planlı bir şekilde geliştirilmektedir. bu aşamalar birbirleri ile bağlantılı olarak geliştirilmektedir.

başlıca yazılım geliştirme aşamaları şunlardır:

çekirdek aşamalar:
 planlama
 analiz
 dizayn
 programlama
 test

destekleyici aşamalar:
 talep yönetimi
 proje yönetimi
 kalite yönetimi
 yapılandırma yönetimi
 yazılım sunumu
 dokümantasyon
 ayrık yapılandırma

ayrıca bakınız 
 uml
 entity-relationship model

kaynakça

dış bağlantılar 
 fırat üniversitesi teknoloji fakültesi yazılım mühendisliği
Ülkeler listesi

bu liste, egemen devletlere genel bir bakış sağlamaktadır ve ülkelerin egemenliklerinin tanınması hakkında bilgi veren bir listedir.

birleşmiş milletler'in kayıtlarına göre dünya üzerinde toplamda 206 ülke yer almaktadır.

listelenen 208 ülke, birleşmiş milletler'e (bm) üyelik durumlarına göre üç kategoriye ayrılabilir: 193 bm üye devleti, 2 bm gözlemci devleti ve diğer 11 devlet. bm üyesi olmayan ülkeler ise listede eğik gösterilmiştir.

uluslararası ortamda tanınan, birleşmiş milletler'e üye olmayan ülkeler şunlardır:

 1971'den itibaren birleşmiş milletler'e üye olmayan, ancak uluslararası hukuk ve montevideo konvansiyonu'na göre devlet olarak tanımlanan ülke: çin cumhuriyeti (tayvan)
 birleşmiş milletler'in 41 üyesi tarafından tanınan, fakat birleşmiş milletler tarafından tanınmayan ülke: sahra arap demokratik cumhuriyeti (batı sahra)
 birleşmiş milletler'in 97 üyesi ve çin cumhuriyeti tarafından tanınan ülke: kosova
 türkiye dışında herhangi bir birleşmiş milletler üyesi tarafından tanınmayan ülke: kuzey kıbrıs türk cumhuriyeti (kıbrıs cumhuriyeti)
 rusya, venezuela ve nikaragua dışındaki birleşmiş milletler üyeleri tarafından tanınmayan ülkeler: abhazya (gürcistan) ve güney osetya (gürcistan)
 birleşmiş milletler'in hiçbir üyesi tarafından tanınmayan fiilen bağımsız ülkeler: transdinyester (moldova), somaliland (somali)

a

b

c

ç

d

e

f

g

h

i

i̇

j

k

l

m

n

o

ö

p

r

s

ş

t

u

ü

v

y

z

bağımlı ülkeler 

hükümran ülkeler dışında özerk yapıya ve özel statüye sahip pek çok ülke bulunmaktadır. aşağıda bu bağımlı ülkelerin listesi verilmiştir:

notlar

ayrıca bakınız 
 ülke
tanınmayan devletler listesi
 ülke bayrakları listesi

kaynakça 
 büyük atlas, karatay yayınları, konya, 2010
Metafizik

metafizik ya da doğa ötesi, felsefenin bir dalıdır. i̇lk felsefeciler tarafından, "fizik bilimlerinin ötesinde olan" anlamına gelen "metafizik" sözcüğü ile felsefeye kazandırılmıştır.

i̇ncelemeleri varlık, varoluş, evrensel, özellik, ilişki, sebep, uzay, zaman, tanrı, olay gibi kavramlar üzerinedir

metafiziği tanımlamaktaki zorluk aristoteles'in bu alana ismini verdiği yüzyıldan bu yana bu alanın gösterdiği değişimdir. metafiziğin konusu olmayan konular metafizik içine dahil edilmişlerdir. yüzyıllarca metafiziğin içinde olan din felsefesi, aklın felsefesi, algı felsefesi, dil felsefesi ve bilim felsefesi gibi konular kendi alt başlıkları altında incelenmeye başlanmıştır. bir zamanlar metafiziğin konusu içinde yer almış konuların hepsinden söz etmek çok yer tutabilir.

temel metafizik sorunları hep metafiziğin konusu olagelmiş konular olarak tanımlamak mümkündür. bu sorunların ortak niteliği ise hepsinin ontolojik (varlıksal) sorunlar olmasıdır.

i̇lkeleri 
metafizik mendel'in belirttiğine göre durağanlıktır ve bunun zıddı diyalektik'tir. diyalektik de her şeyin değiştiğini savunan bir felsefi akımdır. hegel'in tanımında metafizik ilkelerini de oluşturmuştur.

özdeşlik ilkesi 
varlıklar var olan boyutundadır, değiştirilemez. üç varlık vardır, üç boyut vardır ama biz insan oğlu sadece kendi boyutumuz ölçüsünde durabiliriz. başka boyutlara giremeyiz de, başka boyutları göremeyiz de.

aşılmaz sınıflandırmalar i̇lkesi 
bu ilkede de varlıkların birbirinden farklı olduğu vurgulanmaktadır.

zıtların karşıtlığı ilkesi 
zıt boyutların aynı yapıda boyut değiştirmesi.

metafizik kelimesinin kaynağı 
eski yunan filozofu aristoteles fizik ismi verilen bir seri kitap yazmıştır. i̇lk sürümlerinden birinde aristoteles'in çalışmaları bazı kitap grupları fizik 'ten hemen sonra yer almıştır. bu kitaplar felsefi sorgulamanın temel alanı ile ilgilidir ve o dönemde bir ismi yoktur. bu sebeple ilk aristoteles uzmanları bu kitaplara "ta meta ta fizika" yani "fizik ile ilgili kitaplardan sonra gelen kitaplar" ismini vermişlerdir. bu 'metafizik' kelimenin kaynağıdır.

dolayısıyla etimolojik olarak metafizik aristoteles'in toplu olarak metafizik adı verilen kitaplarının konusudur. etimolojik anlamda 'metafizik' sadece aristo'nun metafizik kitabının çalışma konusu manasına gelmektedir.

aristoteles'in bu kitaplarının konusu neydi? metafizik üç bölüme ayrılmıştır: 
(1) ontoloji 
(2) teoloji 
(3) evren bilim

kaynakça
Wesley Clark

wesley clark (d. 23 aralık 1944), 2004 amerika birleşik devletleri başkanlık seçimleri'nde demokrat parti'den aday adayı olan ancak umduğu desteği bulamadıktan sonra yarıştan çekilen nato eski başkomutanı emekli orgeneraldir.

dış bağlantılar 
 resmi seçim sitesi 

1944 doğumlular
amerika birleşik devletleri başkan adayları
amerikalı generaller
20. yüzyıl amerikalı siyasetçileri
21. yüzyıl amerikalı siyasetçileri
i̇ngiliz asıllı amerikalılar
belarus yahudisi asıllı amerikalılar
birleşik devletler askerî akademisinde öğrenim görenler
başkanlık özgürlük madalyası sahipleri
yaşayan insanlar
amerikalı siyasetçiler
1881



olaylar 
24 ocak - göktepe savaşı: general mihail skobelev komutasındaki rus birlikleri türkmenleri yendi.
25 ocak - thomas edison ve alexander graham bell, oriental telephone company'yi kurdular.
 1 mart - rus çarı ii. aleksandr narodniklerce öldürüldü.
4 mart - james a. garfield, amerika birleşik devletleri'nin 20. başkanı oldu.
 13 mart - rus çarı ii. aleksandr'ın yerine iii. aleksandr geçti
 12 mayıs - fransa bir türk toprağı olan tunus'u işgal etti.
16 mayıs - siemens & halske tarafından berlin'de dünyanın ilk düzenli elektrikli tramvay hizmeti başlatıldı.
2 temmuz - james a. garfield suikastı 
 20 kasım - osmanlı devleti'nde yayımlanan muharram kararnamesi ile düyun-u umumiye örgütü kuruldu.
 teselya, yunanistan'a bağlandı.

doğumlar

ocak 
 10 ocak - boris konstantinovich zaytsev, rus yazar (ö. 1972)

şubat

mart 
 25 mart - béla bartók, macar besteci (ö. 1945)

nisan

mayıs

haziran

temmuz

ağustos 
 6 ağustos - alexander fleming, penisilini bulan i̇ngiliz bakteriyolog (ö. 1955)
 12 ağustos - cecil b. demille, amerikan film yönetmeni (ö. 1959)

eylül 
 8 eylül - refik saydam, türk hekim ve türkiye cumhuriyeti'nin 2. sağlık bakanı ve 4. başbakanı (ö. 1942)

ekim 
 25 ekim -pablo picasso, i̇spanyol ressam (ö. 1973)

kasım 
 22 kasım - enver paşa, osmanlı komutanı (ö. 1922)
 28 kasım - stefan zweig, avusturyalı yazar
 29 kasım - abdülhalik renda, türk siyasetçi (ö. 1957)

aralık 
 21 aralık - yosif v. stalin, sosyalist lider (ö. 1953)

doğduğu gün ve ay bilinmeyenler
 mustafa kemal atatürk, türkiye cumhuriyeti'nin kurucusu (ö. 1938) (samsun'a çıktığı güne atfedilmiş sembolik doğum günü 19 mayıs'tır. gerçek doğum günü bilinmemektedir.)
 salih bozok, türk asker, atatürk'ün yaveri ve milletvekili (ö. 1941)
 ahmet şükrü oğuz, türk siyasetçi (ö. 1953)

ölümler 
 28 ocak - fyodor mihayloviç dostoyevski, rus yazar (d. 1821)
 13 mart - ii. aleksandr, rus çarı (d. 1818) 
 3 temmuz - hoca tahsin efendi, osmanlı bilim insanı ve düşünür (d. 1811)
 4 temmuz - fin halk öğretmeni ve filozof snelman (d. 1806)
 19 eylül - james abram garfield, abd başkanı (d. 1831)
MÖ 220



olaylar 
 büyük hun i̇mparatorluğu kuruldu (dağılışı mö 45).
 bizantion, rodos'a karşı savaşa girdi.

doğumlar 
 ii. attalos, pergamon kralı (ö. mö 138)

ölümler 
 yaklaşık tarih - bizantiyonlu filyon, askerî mühendis (d. y. mö 280)
Sinema

sinema veya sinema sanatı, kamera aracılığı ile elde edilmiş görüntülerin bir ışık aracılığı ile beyaz renkte bir perdeye yansıtılarak film adı verilen sesli veya sessiz hareketli videolar elde edilmesi işidir. üretilen bu filmler, sinema salonu adı verilen özel binalarda gösterilmektedir. sinema sanatı genel olarak diyalog, kurgu, sahnenin düzeni, ışık, ses ve dekor gibi şeyleri yapılan filme uygun olarak kullanımı olarak bilinmektedir. bu işlemlerin tamamına ise sinema endüstrisi adı verilmektedir. i̇talyan asıllı fransız film kuramcısı ricciotto canudo sinemayı, "yedinci sanat" olarak tanımlamış ve günümüzde de bu şekilde kabul edilmektedir.

kaynakça 

sinema
türlerine göre yapılar
George Lucas

george walton lucas jr. (d. 14 mayıs 1944, modesto), amerikalı film yapımcısı, yönetmen ve yazardır. yıldız savaşları (star wars) ve ardından (steven spielberg ile birlikte) indiana jones serilerini yarattı. steven spielberg gibi dünyanın yaşayan en büyük yönetmenlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

güney kaliforniya üniversitesi'nde sinema okumaya karar veren lucas, bu dönemde çektiği kısa filmlerden biri olan thx-1138: 4eb (electronic labyinth) ile amerikan ulusal öğrenci filmleri festivalinde büyük ödülü kazandı. bunun sonucunda da warner brothers yapım şirketinde staja başladı.

burada francis ford coppola'nın yönettiği "finian'ın gökkuşağı - finian's rainbow" 'un (1968) çekimlerine katıldı. coppola ile arkadaşlıkları da böylece başladı. birlikte 1969 yılında american zoetrope adıyla bir şirket kurdular. yaptıkları ilk iş de thx-1138: 4eb'nin uzun metrajlı versiyonu oldu. warner brothers'ın finanse ettiği film gişede başarı getirmedi.

coppola, "baba (1972)"  filmi için çalışmaya başlayınca george lucas kendi şirketi olan lucasfilm ltd.'i kurdu.

1973'te senaryosunu  yazdığı, kendi hayatından da kesitler taşıyan american graffiti'yi yönetti. sadece 780.000 dolar bütçe ile çekilen, 50 milyon dolar gişe yapan bu filmle altın küre ödülünü kazandı. en i̇yi film, en i̇yi yönetmen, en i̇yi senaryo dahil olmak üzere 5 dalda oscar'a aday oldu.

aynı yıl, flash gordon ve maymunlar cehennemi'nden etkilenerek, yıldız savaşları'nın senaryosunu yazmaya başladı.

1975'te bu film için gerekli olan görsel efektlerin yaratılacağı ilm (industrial light & magic) şirketini kurdu. star wars projesi birkaç stüdyo tarafından reddedilse de sonunda twentieth century fox tarafından kabul edildi.

yönettiği filmler 
 yıldız savaşları: bölüm iii - sith'in i̇ntikamı (film)  - star wars episode iii: revenge of the sith (2005)
 yıldız savaşları: bölüm ii - klonların saldırısı (film)  - star wars episode ii: attack of the clones (2002)
 short chaos 10 (2000)
 yıldız savaşları: bölüm i - gizli tehlike (film) - star wars episode i: the phantom menace (1999)
 captivated '92: the video collection (1991) "rush, rush" videosu
 yıldız savaşları: bölüm iv - yeni bir umut (film)  - star wars episode iv: a new hope (1977)
 american graffiti (1973)
 thx 1138 (1971)
 thx 1138:4eb (1970)
 making of 'the rain people', the (1969)
 filmmaker (1968)
 6-18-67 (1967)
 anyone lived in a pretty how town (1967)
 emperor, the (1967)
 1:42:08: a man and his car (1966)
 freiheit (1966) (as lucas)
 herbie (1966)
 look at life (1965)

kaynakça

dış bağlantılar 
 

1944 doğumlular
stanislaus county doğumlular
 
amerikalı film yönetmenleri
amerikalı film yapımcıları
amerikalı budistler
güney kaliforniya üniversitesinde öğrenim görenler
young artist ödülü sahipleri
amerikalı dolar milyarderleri
yıldız savaşları
yaşayan insanlar
en i̇yi senaryo saturn ödülü sahipleri
kaliforniya doğumlu senaristler
new york film eleştirmenleri birliği ödülü sahipleri
new york film eleştirmenleri birliği en i̇yi senaryo ödülü sahipleri
irving g. thalberg anı ödülü sahipleri
bafta los angeles britanya ödülleri sahipleri
bafta ödülü sahipleri
Programlama dili

programlama dili, yazılımcının bir algoritmayı ifade etmek amacıyla, bir bilgisayara ne yapmasını istediğini anlatmasının tektipleştirilmiş yoludur. programlama dilleri, yazılımcının bilgisayara hangi veri üzerinde işlem yapacağını, verinin nasıl depolanıp iletileceğini, hangi koşullarda hangi işlemlerin yapılacağını tam olarak anlatmasını sağlar.

şu ana kadar 250'den fazla programlama dili geliştirilmiştir. bunlardan bazıları pascal, basic, c, c#, c++, java, javascript, cobol, perl, php, python, ada, fortran, delphi ve swift'tir.

uygulama 
donanım ve yazılımın bir veya daha fazla yapılandırması o programı çalıştırmak için bir tür yol sağlar. programlama dili uygulamasında iki yaklaşım vardır: derleme ve yorumlama. herhangi bir tekniği kullanarak bir programlama dili uygulamak mümkündür.

genellikle donanım üzerinde çalışanlar yazılım üzerinde yorumlananlardan daha hızlıdır. yorumlanan programların performansını geliştirmek için anında derleme programları kullanılır. derleyiciden gelen çıktı ya donanım tarafından ya da yorumlayıcı diye adlandırılan programlar tarafından çalıştırılır.

cihaza komut göndermeyi sağlayan, verileri cihaza aktarma stilidir. şu anda hemen hemen tüm yazılım dilleri i̇ngilizcedir. bazı uygulamaların dili ise i̇spanyolca olarak kullanılmaya başlanmıştır.

ayrıca bakınız 
 programlama dilleri listesi

kaynakça
Elektronik mühendisliği

elektronik mühendisliği, zayıf elektrik akımlarının karakteristikleri, haberleşme teknolojileri, elektromanyetik ve sinyal işleme teknolojilerini inceleyen mühendislik dalıdır.

türkiye'de elektronik mühendisliğinin geçmişi 
türkiye'de elektronik mühendisliği eğitimi i̇tü elektrik fakültesi bünyesinde başlamıştır. önceleri zayıf akım kolu adı verilen bu dal daha sonra elektronik ve haberleşme mühendisliği olarak adlandırılmıştır.

alanlar 
elektronik mühendisliğinin uygulama alanları oldukça geniş kapsamlı olup bilgisayarlardan haberleşme sistemlerine, elektronikten optik sistemlere, uzman sistemlerden optimizasyon yöntemlerine, radardan uydu haberleşmesine, kontrol sistemlerinden tıp elektroniğine ve mikrodalga sistemlerinden mobil haberleşme sistemlerine kadar endüstrinin ve temel bilimlerin çeşitli uygulama ve araştırma konularını içermektedir.

eğitim
elektronik mühendisliği ders programı temel dersleri;
 matematik: kalkülüs, lineer cebir, diferansiyel denklemler, olasılık ve i̇statistik, sayısal yöntemler(numerik analiz)
 temel fizik ve kimya
 elektronik devre elemanları
 devre teorisi
 analog elektronik
 sayısal elektronik
 elektromanyetik alan teorisi 
 elektromanyetik dalga teorisi
 sinyal ve sistemler
 telekomünikasyon
 sayısal devreler(logic design)
 kontrol sistemleri(feedback systems)
 c programlama
 mikrodalga tekniği

ayrıca bakınız 
elektrik mühendisliği
telekomünikasyon mühendisliği
türkiye'de elektrik mühendisliği

kaynakça
Dersim (anlam ayrımı)

dersim şu anlamlara gelebilir;
tunceli (il): türkiye cumhuriyeti'nin doğu anadolu bölgesi'nin yukarı fırat bölümünde yer alan bir il.
dersim (bölge): türkiye'nin doğu kesiminde yer alan bir bölge.
dersim vilayeti 1879 yılında erzurum vilayetinden ayrılarak oluşturulan osmanlı vilayeti.
dersim i̇syanı: 1937 yılında türkiye cumhuriyeti hükûmetiyle dersim aşiretleri arasındaki anlaşmazlıklar sonucu yaşanan olaylar.
dersim aşiretleri: doğu ve i̇ç anadolu yöresine "i̇ç dersim"den yayılmış birkaç aşiretin genel adı.
Teknoloji

teknoloji ya da uygulayım bilimi, (; tekno, "zanaat, beceri, el sanatları"; ve ; -loji) mal veya hizmetlerin üretiminde veya buna yönelik amaçların gerçekleştirilmesinde kullanılan beceriler, yöntemler, işlemler, tekniklerin derlenmesi veya bilimsel araştırmalardır. teknoloji teknikler, süreçler vb. bilgiler olabileceği gibi makineler, bilgisayarlar, çeşitli cihazlar ya da fabrikalarda yerleşik olarak bulunabilir. bunun gibi şeyleri bir birey ayrıntılı bilgi olmadan çalıştırabilir.

teknoloji doğal kaynakların basit bir araç olarak insanlar tarafından kullanılmasıyla başladı. tarihöncesinde yangının nasıl kontrol altına alınacağının keşfedilmesi, neolitik devrimde hazır yiyecek kaynaklarının artırılması amacıyla üretimde kullanılan teknikler ile araçlar ve insanların seyahat etmelerinin yanı sıra çevrelerini kontrol edebilmesi için tekerleğin icadı bir teknolojidir. tarih boyunca matbaa ve basım konusundaki gelişmeler, telefon ve internet insanların küresel ölçekte serbest bir şekilde iletişime geçmelerini, etkileşmelerini sağladı. askerî teknolojinin sürekli ilerlemesi, cop gibi basit silahların yanı sıra yıkıcı gücü büyük nükleer silahlar gibi teknolojilerin gelişmesini de sağladı.

kaynakça 

 
ana madde konuları