İtalya'da Bir Türk

i̇talya'da bir türk (il turco in italia) gioacchino rossini tarafından bestelenmiş 2 perdelik opera buffa janrında  bir operadır. eserin librettosunu, i̇talyanca olarak daha önce 1788'de "caterino mazzolà" tarafından yazılmış bir libretto ile aynı adı taşıyan franz seydelmann tarafından bestelenmiş bir operadan uyararak, "felice romani" yazmıştır. eserin prömiyeri 14 ağustos 1814'te milano'da la scala'da yapılmıştır.

hazırlanışı ve prömiyeri

roller

konu özeti

zaman: 19. yüzyıl başları

mekan: napoli

i. perde

sahne 1: napoli yakınlarında bir limanda deniz sahilinde:

bir şair yazmak istediği bir güldürü dramı için konu aramaktadır. bir çingene grubu ile karşılaşır. bunların arasında güzel ama mutsuz zaida ve sırdaşı albazar da bulunmaktadır. bu çingenelerin yeni eseri için bir konu bulmasına yardımcı olabileceğini ummaktadır. bazen inatçı ve bazen pek aptalca işler yapan şairin arkadaşı olan geronio kendi evlilik sorunları hakkında bazı bilgiler almak için bir falcı aramaktadır. ama bunu duyan çingeneler onu alaya alırlar. zaida, şaire bir türk'ün hareminde yaşamış olduğunu söyler. o ve sahibi olan prens selim birbirine âşık olmuşlar; ama diğer kıskanç harem kadınları onu sadakatsizlikle suçlamışlar ve zaide de albazar ile birlikte hayatını kurtarmak için haremden kaçmıştır. buna rağmen zaide tek kişiyi sevmektedir ve o kişi de selim'dir. şair çok yakın bir zamanda bir türk prensinin i̇talya'ya geleceğini bilmektedir. belki onun zaide'ye yardımcı olabileceğini düşünür. geronio'nun kaprisli genç karısı fiorilla zaida'nin tam tersine serbest ve hiç sınır tanımayan aşk hakkında bir şarkı söyleyerek sahneye girer. bir türk gemisi sahile gelir ve bir türk prensi gemiden sahile çıkar. bu selim'dir. fiorilla bu yakışıklı türk gencini görünce hemen ona aşık olur ve ikisi arasında bir sevda çok geçmeden başlar. narciso da fiorilla'ya aşıktır ve onu yakından takiptedir. ama fiorilla'ya ancak kocasının yakın arkadaşı olduğunu söyleyerek yaklaşabilmiştir. geronio da karısını takip etmektedir. fiorilla'nın türk'ü evine kahve içmeye çağırıp onu kendi evine davet etmesinden dolayı kıskançlığa boğulur.

sahne 2: geronio'nun evinde bir oda:

fiorilla ve onu ziyarete gelen selim birbirleriyle flört etmektedirler. geronio çekingen bir tavırla girer. bu beklenmedik yumuşak tavrı önce selim'de güzel bir intiba bırakır. fakat narciso yüksek sesle onu azarlamaya başlayınca bu evin içindeki kişilerin davranışlarından canı sıkılmaya başlar. selim hemen sessizce evden ayrılır, ama ayrılmadan önce fiorilla'ya kendi gemisini ziyaret etmesini söyler. geronia fiorilla'ya bundan sonra ne türk erkeklerini -ne de i̇talyan erkeklerini- evinde misafir etmemesi için ikaz eder. önce fiorella alttan alıp onun isteklerine uyacağını söyler. fakat geronia'nin kızgınlığı geçince eskisinden daha çılgınca kendini eğlenceye vereceğini düşünmektedir.

sahne 3: deniz sahili ve akşam vakti:

selim'in gemisi önünde fiorilla'yi beklemektedir. fakat zaida ile karşılaşır. eski aşıklar önce şoke olurlar, sonra çok sevinirler ve birbiriyle kucaklaşarak eski aşklarını unutmadıklarını ve hala karşılıklı birbirlerini sevdiklerini ifade ederler. bu sırada narciso gelir; onun arkasında kıyafet değiştirmiş fiorilla bulunmaktadır ve en arkada da gizlice geronio onları takip etmektedir. selim yüzüne peçe takmış olan fiorilla'yi zaida sanır. fakat zaida tekrar gelince iki kadın karşılaşırlar. fiorilla selim'i kendini aldatmakla suçlar. zaida buna kızar ve fiorilla'ya karşı çıkar. bu sırada georino da ortaya çıkıp karısına hemen evlerine dönmesini bildirir. bu karmaşık hava içinde perde iner.

ii. perde

sahne 1: şehirdeki otelin  salonunda:

selim arkadaşça bir tavırla geronio'nun yanına gelir ve fiorilla'yi cariye olarak kendisine satmasını ister. böylece geronio hem kendine itaatsiz hoppa bir kadından kurtulacaktır; hem de eline biraz para geçecektir. geronio bunu reddeder. selim o zaman kadını kaçırmaya karar verir. onlar ayrılırlar. fiorilla bir grup arkadaşı ile girer. onlardan sonra zaida gelir. fiorilla, kendisi, zaida ve selim arasında bir buluşma hazırlamıştır ve o zaman türk'un hangisini tercih ettiğini öğreneceklerdir. fakat selim geldiği zaman bir tercih yapamaz; her iki kadını da kaybetmek istememektedir. zaida da bundan tiksinti duyarak ayrılır. selim ile fiorilla önce ağız dalaşına girerler ama sonra araları iyileşir.

sair geronio'ya bir maskeli balo yapılacağı haberini verir. fiorilla bu baloya gitmeye kararlıdır ve orada maskeli olan selim'le buluşacaktır. geronio da bir türk gibi giysilerle kıyafet değiştirerek bu baloya gitme hazırlığındadır. narciso bunları öğrenir ve bu karışık durumdan faydalanarak kendine karşı soğuk davranan fiorella'dan öç almak için değişik kıyafetle gidip onu ele geçirmeyi planlar. geronio kendine çok berbat ve delişmen bir eş verdiği için kötü kaderine sızlanır. albazar zaida için bir kostüm elinde olarak sahneye girer ve geçer.

sahne 2: maskeli balo salonu

salon maskeli misafirler ve dans edenlerle doludur. fiorilla özel kıyafetli narciso'yu tanıyamaz; onu selim sanır ve narciso ve fiorilla beraber dansa başlarlar. selim aynı fiorilla'nın kıyafetine benzer bir giysi ile gelmiş olan zaida'yi görür ve onu fiorilla sanıp dansa kaldırır. geronio dans pistindeki çiftlere bakınca iki fiorilla'yı görür ve şaşırır kalır. selim ve narciso dans ettikleri partnerlerine birlikte balodan ayrılmayı teklif ederler. şaşkın ve kızgın olan geronio ikili çifti de ayırmayı dener ama onlar geronio'dan sıyrılıp kaçmayı başarırlar.

sahne 3: otelin salonu.

şair geronio ile buluşmuştur. şimdi selim'in zaida ile birlikte olduğu bilmektedirler ve fiorilla'nin ise narciso ile olduğundan emindirler. albazar selim ile zaida'nin mutlak birlikte olmaya karar verdiklerini açıklar. şair geronimo'ya fiorilla'dan öç almak için bir oyun yapmasını öğütler. buna göre geronio fiorilla'ya bir mektup gönderip ondan boşandığını bildirecek ve bu nedenle evinden ayrılmasını isteyecektir.

sahne 4: geronio'nun evi:

fiorilla narciso'nun kendini aldattığını anlamıştır ve tekrar selim'i aramaya koyulur. ama selim zaida ile birlikte gemisine gitmeye hazırlanmaktadır. evine dönünce orada kendisine gönderilen ayrılma mektubunu bulur ve hizmetkarlar eşyalarını ailesinin evine götürmek için toplamaktadırlar. bütün arkadaşları ona arkalarını dönmüştür ve onu kendi kendine bırakırlar. fiorilla bundan pişmanlık duyar; üzüntüsünden harap olur.

sahne 5: liman

selim ve zaida gemilerine binmiş ve türkiye'ye doğru limandan ayrılmak üzeredirler. fiorilla ise kendini ve eşyalarını ailesinin şehrindeki evine taşıyacak bir gemi bulmak için sahile gelmiştir. geronio onu orada bulur. fiorilla pişmanlığını anlatır ve geronio onu affeder ve birbirleriyle sevgiyle kucaklaşarak barışırlar.

her iki çift de artık sevdiklerine kavuşmuşlardır ve şair ise bir mutlu sonuçlu konuyu işlemekle kendinden çok memnundur.

müziksel parçalar

 uvertür

perde i 

 1. giriş nostra patria è il mondo intero (zaida, albazar, prosdocimo, koro)
 2. kavatina vado in traccia d'una zingara (geronio)
 3.
 kavatina non si dà follia maggiore (fiorilla)
 koro voga, voga, a terra, a terra
 kavatinetta bella italia alfin ti miro (selim)
 i̇kili serva!" - "servo" (fiorilla, selim)
 3bis. arya un vago sembiante (narciso)
 4. üçlü un marito sciuminto! (prosdocimo, geronio, narciso)
 5. dörtlü siete turchi, non vi credo (fiorilla, selim, geronio, narciso)
 6. i̇kili per piacere alla signora (geronio, fiorilla)
 7. finale i gran meraviglie (koro, zaida, selim, prosdocimo, narciso, fiorilla, geronio, albazar)

 perde ii 
 8. i̇kili d'un bell'uso di turchia (selim, geronio)
 9. koro ve cavatina non v'è piacer perfetto - se il zefiro si posa (fiorilla)
 10. i̇kilicredete alle femmine (selim, fiorilla)
 11. eşlikli resitatif ve arya intesi, ah! tutto intesi - tu secondo il mio disegno (narciso)
 11. arya se ho da dirla, avrei molto piacere (geronio)
 12. arya ah, sarebbe troppo dolce (albazar)
 13. koro amor la danza mova 14. beşli oh, guardate che accidente! (geronio, narciso, zaida, selim, fiorilla, koro)
 15. eşlikli resitatif ve arya i vostri cenci vi rimando - squallida veste e bruna (fiorilla, koro)
 16. finale ii son la vite sul campo appassita (fiorilla, geronio, prosdocimo, koro, selim, zaida, narciso)

seçilmiş ses ve video disk kayıtları  

ayrıca bakınız

opera
gioacchino rossini

kaynakça
 bu madde kısmen i̇ngilizce wikipedia "il turco in italia" maddesi kaynaklıdır:   

dış kaynaklar

 osborne, richard (1998), "turco in italia, il.", kaynak:stanley sadie  (ed.),  the new grove dictionary of opera, cilt 2  londra: macmillan publishers, inc. isbn 0-333-73432-7  isbn 1561592285 
 osborne, charles (1994) the bel canto operas of rossini, donizetti and bellini portland, oregon:amadeus press,  isbn 0931340713  .
 gossett, philip ve brauner, patricia (2001), "il signor bruschino" kaynak: holden, amanda (ed.), the new penguin opera guide, londra: penguin. isbn 0-14-029312-4  

dış bağlantılar

 "imslp.org" websitesinde il turco in italia (rossini, gioacchino)'' maddesinde sesler için ve tüm eser için partitür notaları ve genel enformasyon,  online:   
 "il turco in italia - maria callas 1955 (complete opera rossini)" maddesi  "youtube" websitesinde audio kaydı. online:    (erişim tarihi:27.3.2017).
 "rossini -il turco in italia - zurich 2002 " maddesi  "youtube" websitesinde video kaydı online:    (erişim tarihi:27.3.2017).

i̇talyanca operalar
gioacchino rossini operaları
1814 operaları