Saguaro Millî Parkı

saguaro ulusal parkı, amerika birleşik devletleri arizona eyaletinin güneyinde olup, tucson şehri yakınlarında bulunan sonora çölü arazilerini içine alan ve "tucson dağları" adı verilen tepeleri ile "rincon dağları" arazilerini içine alan iki bölgeden oluşan, 370,04 km² yüzölçümünü kapsayan, abd ulusal park hizmeti tarafından idare edilen bir millî parktır. bu ulusal park 14 ekim 1994'te kurulmuş ve ismini kapsadığı çölün tipik bitkisi olan büyük "saguaro" türü kaktüsten almıştır.

park sonora çölü içinde olmakta ve ortada bulunan tucson şehri tarafından iki "bölge"ye ayrılmıştır: doğuda "rincon dağları bölgesi" ve batıda tepelerden oluşan "tucson dağları bölgesi".

parkta yaklaşık 240 km toplam uzunluğu aşkın devamlı bakımlı ve iyi işaretlenmiş yürüyüş patikaları bulunmaktadır. ama çok sıcak olan yaz aylarında ağır sırtçantası taşıyarak yapılması planlanan trekking yürüyüşlerinin yapılmaması tavsiye edilmektedir.

tarihçe 

parkın bulunduğu toprakların insanlar tarafından ilk yerleşilmesi 7000 yıl önceye götürülebilmektedir. bu "amerika'da arkaik dönem"de bu bölgede arkeolojik insan izlerine rastlanmakla beraber bu arkeolojik veriler bu dönemde bölgede devamlı olarak oturan yerli amerikalı kabileler bulunduğunu bildirmemektedir. bu bölgede yerleşen ilk yerli amerikan kabilelerinin 2. ile 15. yüzyıllar arasında bu bölgede yaşamış olduğu bilinen "hohokam"'lar olduğu ve sonradan "sobaupuri" ve "tohono o'ödham" kabileleri olduğu belirtilmektedir. ama bu yerleşenler bu arazide tarım yapmayıp toplayıcılık ve avcılıkla yaşadıkları kabul edilmektedir.

bu güney arizona bölgesine ilk gelen avrupa asıllıların 16. yüzyılda i̇spanyollar olduğu ve bunların kurdukları ilk kolonilerin 18. yüzyılda kurulduğu belgelidir. arizona abd-meksika savaşlarından sonra abd eline geçmiş ve ama birbirine birleşik abd arazisinde en son kurulan eyalet olarak 1912'de birleşik amerika'nın bir eyaleti olmuştur.

bu ulusal parkın bulunduğu araziler 1 mart 1933'te abd devlet başkanı herbert hoover tarafından "saguaro ulusal anıt" arazileri olarak ilan edilmiştir. 14 ekim 1994'te bu araziler abd kongresi'nden geçen bir kanunla saguara ulusal parki statüsüne geçirilmiştir.

coğrafya 
park iki "bölge"'den oluşmaktadır. her iki bölge de "sonora çölü" içindedir. "rincon dağları bölgesi" tucson şehir merkezinin yaklaşık 24 km doğusundadır tucson dağları adlı tepelerden oluşan diğer bölge ise tucson merkezinin 32 km batısındadır. her iki bölgede birer ziyaretçi merkezi bulunmaktadır. toplam yüzölçümü 37.500 hektar (370,04 km²) olup bunun 28.694 hektar alanı "ulusal vahşi araziler" olarak özel korumalara alınmıştır. park bölgelerine kamu ulaşımı bulunmamaktadır ama her iki bölgeye kolayca otomobille ulaşım sağlayan karayolu bulunmaktadır.

i̇klim 

i̇klim çok kurak olmakta bazı aylar hiç yağış göstermeden geçmekte ve yıllık ortalama yağış 300 mm altında kalmaktadır. nisan-haziran dönemi gayet kurak ve yağışsız geçmekte; temmuz ve ağustos en nemli aylar olmaktadır. bu nemli aylarda kuzey amerika mansun yağışları olarak çok şiddetli sağanak yağışlı fırtınalar ortaya çıkmakta ve yıl içinde devamlı kuru olan vadi ve dereler kısa bir dönem için gayet şiddetli yüksek debili seller haline dönüşmektedirler..yağışlar kışa doğru da uzana bilmektedir.

şu tablolar saguaro ulusal parkı için ısı ve yağış gözlemlerinin aylık özetlerini vermektedirler:

hidrografi 

bu ulusal park içinde yılın çok büyük kısmında kuru olan birçok dere ve vadi bulunmaktadır. ama yılın kuzey amerika masun döneminde (genellikle temmuz ağustos yaz aylarında) çok şiddetli sağanak yağışlar olmakta ve bu dereleri ("flash-flood" adı verilen) seller götürmektedir. bu parkı iki bölgeye ayıran tucson şehrinde önemli olan akarsu "santa cruz çayı"'dır. bütün bu dereler ve çaylar sularını "kolorado nehri havzası"'na ve dolayısıyla meksika'daki büyük okyanus'a bağlı kaliforniya körfezi'ne göndermektedirler.

özel bitki ve hayvanlar 
 
park ismini bu bölgeye has olan büyük "saguaro" türü kaktüsden almaktadır ve bu kaktüsler bu park alanında korunmaktadır. parkta ayrıca çok sayıda "varil kaktüsü (echinocactus)", "chola (cylindropuntia)" ve "kaynanadılı gibi diğer kaktüs turu bitkiler bulunmaktadır. parkta kaybolma tehdidi altında olan ve özel koruma altında bulunan "meksika benekli baykuşu (strix)" ve "uzun-burunlu yarasa" bulunmaktadır.

resimler

ayrıca bakınız 
 abd'deki ulusal parklar listesi

kaynakça

dış bağlantılar 

  ulusal park hizmeti: saguaro ulusal parkı 
   

 
arizona'daki ulusal parklar‎
arizona'daki arkeolojik sitler
sonora çölü
tucson, arizona coğrafyası
tucson metropolitan alanı
pima county
petroglifler
1994'te amerika birleşik devletleri'nde kurulan oluşumlar