Montpellier

montpellier () (oksitanca: montpelhièr) (okunuşu: monpölye), fransa'nın güney-batısında, occitanie (oksitanya) bölgesi ve hérault departmanı'nın merkezi olan komündür. nîmes ve béziers kentleri arasında akdeniz kıyısında, kıyı şeridinden 10 km içeride konumlanmıştır.

2015 yılında şehir metropol olarak yeniden düzenlenmiştir. buna göre montpellier belediyesi (montpellier agglomération) kabuk değiştirerek montpellier akdeniz metropolü (montpellier méditerranée métropole) adını almıştır. baş harfleri dolayısıyla, kısaca "3m" olarak da anılır.

1.000 yıldan daha fazla geçmişe sahiptir. şehrin merkezindeki "place de la comédie" (komedi meydanı) günlük nüfus yoğunluğunun en fazla olduğu yerdir. kafe, restoran ve mağazalar çoğunlukla bu meydanda yer alır. kutlama, festival ve açık fuar gibi etkinlikler bu meydandan "corum"a uzanan hatta gerçekleştirilir.

komün sınırları içindeki yerleşik nüfus 2018 itibarı ile 290.053, toplamda 481.276 olup, fransa'nın 8. büyük kentidir. 1990 yılından beri ekonomi ve nüfus alanlarında fransa'nın en çok gelişen kenti olma özelliğini sürdürmektedir. yıllık ortalama sıcaklığı 15,2 °c (fransa geneli 12,2 °c) 'dir.

coğrafya

konum 
şehir merkezi, palavas-les-flots sahil şeridinden 10 km içeride konumlandırılmıştır.

bugün fransa'nın 8. büyük şehri olup, akdeniz kıyı şeridinde nice ve marsilya'dan sonra 3. büyük şehridir. nüfus ve ekonomik anlamda fransa genelinde en çok gelişen şehirdir. 70 000 'den fazla öğrencinin bu şehri tercih etmesi sebebiyle "öğrenci şehri" olarak anılmaktadır.

şehir iç kesim (merkez) ve kıyı kesimi olarak ikiye ayrılır. merkezde nüfus yıl içinde değişkenlik göstermezken, kıyı kesiminde yaz sezonu ile nüfus üç katına çıkmaktadır.

mimari 

şehrin merkez klasik ve modern fransız mimarisinden örnekler çoğunluktadır. 80'li yıllarda şehir planlaması georges frêche önderliğinde gerçekleştirilmiş olup bugün hala ilk plana sadık kalınarak şehir büyütülmektedir. yeni yerleşkelerde rezidans (site) şeklinde modern mimari ve ikonik örnekler bulmak mümkündür.

semtler 

2001 yılı itibarıyla şehir resmi olarak 7 parçaya ayrılmıştır. bu 7 semtinde kendisine bağlı küçük birimleri bulunmaktadır.

 montpellier (merkez): écusson, comédie, gares, faubourg boutonnet, saint-charles, faubourg saint-jaume, peyrou, les arceaux, figuerolles, faubourg du courreau, gambetta, clemenceau, méditerranée, boulevard de strasbourg, le triangle, polygone, antigone, nouveau-monde, parc à ballons, les aubes, les beaux-arts, saint-lazare.

tarihin ve ekonominin kalbinde konumlanmıştır.

 croix-d'argent: avenue de toulouse, croix d'argent, mas drevon, tastavin, lemasson, garosud, mas de bagnères, mas nouguier, les sabines, lepic, pas du loup, estanove, val-de-crozes, bagatelle.

bu semt güney-batıda yer alır. rezidans tarzı yerleşim birimleri çoğunluktadır. rugby stadı da burada yer alır.

 les cévennes: les cévennes, alco, le petit bard, pergola, saint-clément, clémentville, las rebès, la chamberte, la martelle, montpellier-village, les grisettes, les grèzes.

bu semt merkezde yer alır. yoksul yerleşim birimlerinden oluşur.

mosson: la mosson, celleneuve, la paillade, les hauts-de-massane, le grand-mail, les tritons.

bu semt kuzey-doğuda yer alır. yoksul yerleşim birimlerinden oluşur. günümüzde, hauts-de-massane ve la paillade birimlerinde kentsel dönüşüm projeleri uygulanmaya devam etmektedir.

 hôpitaux-facultés: malbosc, saint-priest, euromédecine, zolad, plan des 4 seigneurs, hôpitaux, iut, père soulas, universités, vert-bois, hauts de boutonnet, aiguelongue, justice, parc zoologique de lunaret, agropolis.

bu semtte çoğunlukla üniversite birimleri mevcuttur. bunun dışında hayvanat bahçesi ve spor merkezleri yer alır.

 port-marianne: la pompignane, richter, millénaire, jacques cœur, consuls de mer, grammont, odysseum, montaubérou, la méjanelle, la mogère.

bu semt yeni olarak şehre dahil edilenler arasında yer alır. günümüzde gelişmekte, birçok ticaret merkezi ve yeni yapılanmalar gözlenmektedir. yeni düzenleme ile metropol belediyesi olarak bilinen "montpellier akdeniz metropolü" burada yeniden inşa edilmiştir. dört tramvay hattının kesişim noktasında yer alır. tüm bu özellikleri ile şehrin yeni merkezi konumundadır.

 prés d'arènes: les prés d'arènes, avenue de palavas, la rauze, tournezy, saint-martin, les aiguerelles, pont-trinquat, cité mion

bu semt güney-doğuda yer alır. 19 otoyoluna yakındır. montpellier'nin giriş kapısı olarak bilinir.

yaşam 

montpellier, 2015 yılı itibarı ile metropol olmuş, fransa'da son 26 yılda demografik ve ekonomik anlamda en hızlı gelişen şehri unvanına sahiptir. uluslararası standartlara sahip altyapı ve ulaşım ağıyla, şehir planlamacılığının önemli örneklerinden biridir. şehrin, port-marianne'dan lattes istikametine doğru yer alan yeni yerleşim alanlarında, barselona'dakine benzer i̇konik mimari örnekler yaratılmakta ve şehrin ulaştığı bu modern doku, doğa ile sentezlenerek yeşil alanların varlığı korunmaktadır. alım gücünün orta seviyelerde olmasına rağmen hayat standartlarındaki yükseklik montpellier'de yaşamanın en makul gerekçeleri arasında gösterilmekte olup, sosyal devlet anlayışının bir sonucu olarak şehir tam anlamıyla engelsiz yaşam alanlarına sahiptir. tüm bu yönleri ile öğrencilere, engelliler ve yaşlılar için bir cazibe merkezidir.

ulaşım organizasyonu şehir içinde montpellier akdeniz metropolü'ne bağlı tam (tam - transports de montpellier méditerranée métropole) tarafından, şehir çevresinde ise hérault transport tarafından sağlanır. trafik, toplu taşıma araçlarının yeterliliği sebebi ile yoğun değildir. şehiriçi ulaşımda 4 ayrı hatta hareket eden tramvaylar, tüm noktalara hareket eden otobüsler ve şehrin çeşitli noktalarında konumlandırılmış bisiklet parklarından alınabilecek bisikletle ulaşım seçenekleri mevcuttur. ayrıca birçok noktada yeraltı otoparkları mevcuttur. şehirde ücretsiz otopark yok denecek kadar azdır. şehrin tarihi bölgelerinde yer alan caddelere girişlerin büyük bölümü araç trafiğine kapalıdır ya da özel izne tabidir.

üniversitelerin fazla olması, genç nüfusun çok fazla olmasına, bu da yüksek bütçeli organizasyon; dünyaca bilinen fise ve estival gibi tanınmış etkinliklerin yapılmasına olanak sağlar.

neredeyse tüm dünya mutfaklarına ait restoranlar bulunur veya büyük marketlerin ilgili bölümlerinde dünya mutfaklarından örnek ürünler temin edilebilir.

çok sayıda kütüphane, gösteri merkezi, tiyatro ve opera binası bulunur. culture pass kart üyeliği şehrin tüm kamu alanlarındaki etkinlikler için özel avantaj ve promosyonlar taşır.

öğrenci yaşamı 

nüfusun yaklaşık 70.000'i öğrencidir. dolayısıyla "öğrenci şehri" sıfatını kazanmıştır. dünyaca tanınan iki büyük üniversiteye sahiptir. tıp ve edebiyat fakülteleri ile dünyaca tanınmış mezunlar çıkarması dolayısıyla çok ünlüdür. birçok ülkeden öğrencinin eğitim hayatını sürdürdüğü bu şehirde, türk öğrencilerin başvurdukları fakültelerin başında ekonomi, psikoloji, işletme ve iletişim fakülteleri yer almaktadır.

oturum bursu 

oturumu olan her kişi gibi, öğrenciler de caf adlı kurumdan kira yardımı alabilir.

eğitim bursu 
tüm öğrenciler burs için gerek kendi ülkelerine, gerek fransız hükûmeti'nin ilgili kurumlarına başvurabilirler.

bütçe, çalışma ve staj koşulları 
bir üniversite öğrencisinin hayatına orta düzeyde idare edebilmesi için minimum 1 000 €/ay 'lık bir gelire sahip olması beklenir. bu erasmus öğrencilerinde yurt avantajından dolayı minimum 850 €/ay olarak belirlenir.

tüm öğrencilerin %60 olarak sınırlandırılmış, çalışma izinleri mevcuttur. bu şekilde fransız hükûmeti tüm öğrencilere part-time çalışma imkânı sunar. 
öğrenciler direkt olarak bağlı bulundukları üniversitelerden, staj ve çalışma ile ilgili insan kaynakları listelerine ulaşabilirler.

yurtlar ve daireler 

şehirde farklı fakültelere sahip 3 üniversite bulunmaktadır. farklı yerlerde konumlandırılmış bu üniversitelerin yurtlarında kalma önceliği erasmus öğrencilerine aittir. bunu fransız vatandaşı öğrenciler izler. bundan dolayı yabancı statüsündeki öğrencilerin yurt bulma şansı çok azdır. buna karşın üniversite yakınlarında stüdyo ve 1+1 daireler sıklıkla bulunur ve öğrenciler için bir alternatif oluşturur.

engelli ve yaşlı yaşamı 

şehrin tüm yolları, kaldırımları, binaları, toplu ulaşım araçları engellilere uygun şekilde yapılmıştır. merdivenlere, kaldırım bitiş ve başlangıçlarına, yaya geçitlerine istisnasız olarak yatay geçişler veya asansörler eklenmiştir. tüm yollarda yer sinyalizasyonları mevcuttur. tüm toplu taşıma araçlarında sesli ve görüntülü bildirim mevcuttur.

kültür 

fransız kültürünün etkisi altında olsa da, eskiden sömürgesi olan arap toplumların da gözle görülür derecede bir kültür yaşayışı vardır. bunun dışında dünyanın farklı noktalarından gelen öğrenciler sayesinde çok kültürlülüğün hüküm sürdüğü söylenebilir. şehirde akdeniz insan tipi mevcuttur. i̇nsanları sıcak kanlıdır. evsizler ve deliler hemen hemen her yerde görülebilir. bunun yanında şehirde yaşayan engelli kişilere de büyük saygı gösterilir.

kütüphaneler 

eğitim, şehrin ikinci adıdır. nüfusun 5'te birini oluşturan öğrenciler de dahil olmak üzere halk kütüphanelerde çokça zaman geçirir. şehirdeki kütüphaneler ve bulundukları semtler aşağıdaki gibidir:

 émile zola merkez kütüphanesi - antigone
 federico fellini merkez kütüphanesi - antigone
 jean-jacques rousseau kütüphanesi (eski adıyla: joseph delteil) - mosson
 victor hugo kütüphanesi - la croix d'argent
 federico garcia lorca kütüphanesi - prés d'arène
 william shakespeare kütüphanesi - petit bard
 la gare kütüphanesi - pignan
 paul langevin kütüphanesi - hopitaux-facultés
 jean-paul sartre kütüphanesi - merkez
 jean giono kütüphanesi - pérols
 jean de la fontaine kütüphanesi - lavérune
 albert camus kütüphanesi - clapiers

müzeler 
 fabre müzesi
 tarih müzesi
 eski müze
 agropolis müzesi
 atger müzesi
 ecza müzesi
 piyade müzesi
 dökümler müzesi
 fougau müzesi
 languedoclu müzesi
 anatomi müzesi
 i̇mparator antonin müzesi
 galilei planetaryumu

şehir gelenekleri 

buraya has olarak selamlamalarda üç kez yanaktan öpüşülür. yemekten önce hafif aperatif bir alkollü içecek, yemekten sonrasında ise mutlaka bir kahve söylenir. randevular öncesinden kesinlikle teyit edilir. trafikte her durumda yayalara üstünlük tanınır. herkes bir diğerinden, çekinmeden sigara ister.

alışveriş 
şehirde birçok uluslararası ve yerli markalara ait giyim mağazaları vardır. bunlar komedi meydanı ve çevresinde yoğunluk gösterir. küçük marketler ve bakkallar sokakların nüfus yoğunluğuna göre varlık gösterirler. şehir içinde orta ölçekli, dışında ise büyük ölçekli market ve mağazalar mevcuttur.

montpellier, türkiye geneline göre daha pahalıdır.

şehrin yeni yerleşim merkezlerinden olan odysseum' da büyük bir alışveriş merkezi vardır. yine aynı merkezde eğlence alanları ve büyük bir amfi-tiyatro da yer alır.

restoranlar 

birçok ülkenin millî yemeklerinin sunulduğu restoranlar mevcuttur. çoğunlukla fransız, çin, japon, i̇ngiliz, türk, arap mutfaklarında örnekler sunan restoranlar revaçtadır.

bunun dışında, domuz, sümüklü böcek ve benzeri; kültürümüzde olmayan yemekler de tüketirler. zengin bir yelpaze sunan fransız mutfağında balık ve diğer deniz ürünleri en sade halleri ile (deyimi yerindeyse sudan çıktığı gibi) servis edilir.

en ünlü restoranlarından biri olan "entrecôte", sabit bir menüye sahip olup özel bir sos içinde leziz biftek parçaları ile ince patates kızartmasını zevkinize sunar.

kafeler ve barlar 

genellikle iki sıfatı da kullanarak servis verirler. buralarda günlük kahve tüketimi revaçtadır. en ünlüleri komedi meydanı'nda konumlandırılmıştır. yine bazı kafelerde kitap okuma köşeleri de mevcuttur. bunun dışında amerikan, irlanda vb. yabancı ülkelere ait barlar da hizmet vermektedir.

gece hayatı 

orta dereceli disko-barlar şehir merkezinde yer alır. deniz kıyısına doğru ilerledikçe, daha büyük ve daha iyi işletmelere rastlanır.

kumarhaneler 

deniz kıyısında otellerle bütünleşik olarak konumlandırılmış kumarhaneler mevcuttur.

ulaşım 

avrupa standartlarındadır. engelli ve yaşlılar için gerekli tüm çözümler alınmıştır.

şehiriçi ulaşım 
ulaşım organizasyonu şehir içinde montpellier akdeniz metropolü'ne bağlı tam  (tam - transports de montpellier méditerranée métropole) tarafından, şehir çevresinde ise hérault transport  tarafından sağlanır.

trafik, toplu taşıma araçlarının yeterliliği sebebi ile yoğun değildir. şehiriçi ulaşımda 4 ayrı hatta hareket eden tramvaylar, tüm noktalara hareket eden 36 ayrı hatta otobüsler ve şehrin çeşitli noktalarında konumlandırılmış bisiklet parklarından alınabilecek bisikletle ulaşım seçenekleri mevcuttur. ayrıca birçok noktada yeraltı otoparkları mevcuttur. şehirde ücretsiz otopark yok denecek kadar azdır. şehrin tarihi bölgelerinde yer alan caddelere girişlerin büyük bölümü araç trafiğine kapalıdır veya özel izne tabidir.

taksi durakları azdır ve gar ile havalimanı çevresinde bulunmaktadır. taksiler telefonla aranabileceği gibi uber hizmeti de mevcuttur. kişi ve bagaj sayısı mutlaka belirtilmelidir.

tam'a bağlı olan ulaşım araçlarının tümüne orta ve uzun dönemler için abone olunarak indirimli tariflerden faydalanılabilir. otobüslerde nakit para ile bilet alınabilir. tramvaylar için istasyonlardan kredi kartı veya nakit ile tekli veya çoklu bilet alınabilir. biletler mutlaka otobüs ve tramvay içinde okutulmalıdır.

şehirdışı ulaşım 

şehre toplu ulaşım şekilleri sırayla üç yönde ağırlık kazanır: 
 demiryolu
 karayolu
 havayolu

şehrin geleneksel tren istasyonu "la gare saint-roch"  tur. 2015 yılında yenileme çalışmaları tamamlanmış ve kapasitesi 3 katına çıkartılmıştır. temmuz 2018'de ise montpellier-sud de france garı ikincil bir alternatif olarak hizmete girmiştir. fransa içi ve dışı birçok noktaya uzanan bağlantılar ile 3 farklı tipte tgv (hızlı tren) mevcuttur.

blablacar vb. mobil uygulamalarla seyahat edecek bir sürücünün arabasında, yolculuk için ücret ödeyerek birlikte seyahat edebilirsiniz. yaz döneminde turizmin artmasıyla neredeyse her noktaya bu şekilde ulaşım mümkündür.

şehrin havalimanı "montpellier - méditerranée havalimanı"  dır. türkiye'deki herhangi bir noktaya direkt uçuş bulunmamaktadır.

paris'e uçakla 75 dakika, hızlı trenle 200 dakika mesafededir. barselona'ya arabayla 2 saat, otobüsle 4 saat mesafededir. cenevre'ye arabayla 4 saat mesafededir.

eğitim 

montpellier, bir öğrenci şehridir. avrupa kredi puanlama sistemi (ects) ile uyumludur. burada lisans ve lisansüstü okumak için "bac" adı verilen, fransa'daki lise diplomasına ihtiyaç vardır. türkiye'de, fransız lise diplomaları bac' a eşdeğer sayılır. fransız lisesi mezunu olmayanlar ise türkiye'deki fransız konsolosluklarında bulunan "campus france " kurumundan bu belgeyi fransızca öğrenerek temin edebilirler. lisans başvuruları da direkt olarak yapılmamakla birlikte, yine campus france kurumundan yapılmaktadır.

türkiye'de birçok üniversite ile "erasmus" bağlantısı bulunmaktadır: i̇stanbul üniversitesi, marmara üniversitesi, galatasaray üniversitesi, akdeniz üniversitesi

üniversiteler 

2015 yılında montpellier 1 üniversitesi ve montpellier 2 üniversitesi'nin birleşmesi ile kurulan montpellier üniversitesi  (l'université de montpellier) ve yine geçmiş dönemde montpellier 3 üniversitesi olarak bilinen paul-valéry üniversitesi (l'université paul-valéry montpellier) olmak üzere şehirde 2 büyük üniversite yer almaktadır.

ortan çağdan beri çalışmaların sürdürüldüğü tıp ve eczacılık fakülteleri dünyaca ünlüdür.

tıp fakültesi, 1340 yılında kurulmuş olup dünyanın bilinen en eski tıp fakültesidir. avrupa'nın en eski tıp fakültesi ve arşivi yine burada yer almaktadır. aşağıdaki ünlü hekimler burada eğitim görmüştür:
 arnaud de villeneuve
 guy de chauliac (cerrahların babası)
 nostradamus
 françois rabelais (hümanist tıpçı)
 françois de lapeyronie (cerrahların kralı)
 paul-joseph barthez (16. louis ve bonaparte'ın kişisel doktoru)

kısaca biu adı verilen kütüphaneler mevcuttur. tıp fakültesi kütüphanesi, dünyanın eski ve sayılı kütüphanelerindendir.

grandes écoles (yüksek okullar)

spor 

başta futbol, rugby, buz hokeyi ve yüzme sporlarının yanında geniş bir spor yelpazesine ve altyapısına sahiptir. "montpellier hérault sport club" ve "montpellier hérault rugby club" şehrin başı çeken iki büyük spor kulübüdür.

futbol 

genç nüfusunda fazla bulunduğu şehirde futbol en popüler sporlar arasında olup, altyapıda fransa için büyük bir öneme sahiptir. şehrin takımı montpellier hérault sc olup, fransa birinci ligi olan ligue 1' de mücadele etmektedir.

montpellier hérault sc 

montpellier hsc (montpellier hérault sport club) takımı, fransa'nın 2. liginde oynamaktaydı.

2008-2009 sezonunda fransa ligue 1'de oynamaya hak kazanmıştır. bu başarıdan sonra takım çıkışını sürdürerek, şampiyonluk yarışına ortak olmuştur. takip eden 2009-2010 sezonunu 5. sırada bitirmiştir. 2010-2011 sezonunda ilk kez avrupa ligi'ne (europa league) adını yazdırmıştır. 2011-12 sezonunda ise 20 mayıs 2012 tarihinde auxerre'i 2-1 yenmiş ve tarihinde ilk kez ligue 1 şampiyonu olmuştur.

2003 yılında amatörden a takıma yükselen fransa doğumlu ve çifte vatandaşlığı bulunan fatih atik 2008 yılına kadar merkez orta saha pozisyonunda görev yapmıştır. 2010 yazında hasan kabze transfer edilmiş ve 2 sezon santrafor pozisyonunda görev yapmıştır.

kardeş şehirler 

montpellier şehrinin, aşağıdaki şehirlerle kardeş şehir bağları vardır:
  (1955)
    (1961)
   (1963)
    (1981)
  (1983)
   (2003)
   (2006)

resimler

ayrıca bakınız 

 fransa'daki şehirler listesi
 montpellier hsc
 montpellier akdeniz metropolü (montpellier méditerranée métropole)

kaynakça

dipnotlar

dış bağlantılar 
 montpellier resmi sayfası 
 montpellier resmi turizm ofisi sayfası 
 montpellier şehiriçi semtler haritası 
 montpellier akdeniz metropolü (montpellier méditerranée métropole) 

 
fransa'nın prefektörlükleri