Georges Pompidou

georges pompidou, (5 temmuz 1911 – 2 nisan 1974, paris). fransız siyasetçi. 1962-1968 arası başbakanlık, 1969'dan ölümüne değin cumhurbaşkanlığı yaptı.

ii. dünya savaşı öncesinde öğretmen olan pompidou, 1944-1946 arasında charles de gaulle'ün özel kurmayında görev aldı. 1946-1957 arasında fransa'nın en yüksek idari mahkemesi olan devlet şurası'nda dilekçe görevlisi olarak çalıştı. 1955'te rothschild bankası'na girdi. 1959'da bankanın genel müdürü oldu. haziran 1958-ocak 1959 arasında de gaulle'ün kabine direktörü oldu. de gaulle ocak 1959'da cumhurbaşkanı olunca anayasa konseyi üyeliğine getirildi. 1961'de cezayir'e gönderildi ve ateşkesin sağlanmasında rol oynadı. bunun üzerine de gaulle, nisan 1962'de kamuoyunda hiç tanınmayan pompidou'yu başbakanlığa atadı. aralık 1962-ocak 1966, ocak 1966-mart 1967 ve nisan 1967-temmuz 1968 arasında üç ayrı hükûmete başbakanlık etti.

mayıs 1968'de başlayan öğrenci eylemleri ve grev dalgasının sona ermesini sağlayan görüşmelere katıldı. ertesi yıl görevinden ayrılan de gaulle'ün yerine cumhurbaşkanı seçildi. 2 nisan 1974'te paris'te kanserden öldü.

gençlik ve erken dönem 
bir öğretmenin oğlu olan pompidou, école normale supérieure'den mezun oldu ve ardından marsilya ve paris'te okul öğretmenliği yaptı. dünya savaşı sırasında teğmen olarak savaştı ve croix de guerre'yi kazandı. 1944'ün sonlarında, o zamanlar geçici fransız hükûmetinin başkanı olan charles de gaulle ile tanıştırıldı. o sıralarda pompidou siyasete tamamen yabancıydı, ancak kısa sürede de gaulle'ün politikalarını yorumlama ve sunma konusunda usta olduğunu kanıtladı. pompidou 1944'ten 1946'ya kadar de gaulle'ün kişisel kadrosunda görev yaptı ve ocak 1946'da de gaulle'ün başbakanlıktan ani istifasının ardından onun “gölge kabinesinin” bir üyesi olarak kaldı. daha sonra turizmden sorumlu genel komiser yardımcısı (1946–49) ve ayrıca fransa'nın en yüksek idari mahkemesi olan conseil d'état'ta maître des requêtes görevini yürüttü (1946–57).

1955'te paris'teki rothschild bankasına girdi, burada yine mesleki nitelikler olmadan hızla genel müdür olmak için yükseldi (1959). de gaulle, pompidou ile temasını hiçbir zaman kaybetmemişti ve cezayir krizi sırasında (haziran 1958) iktidara geri döndüğünde, pompidou'yu baş kişisel asistanı olarak aldı (haziran 1958-ocak 1959). pompidou, beşinci cumhuriyet anayasasının hazırlanmasında ve fransa'nın ekonomik toparlanması için planların hazırlanmasında önemli bir rol oynadı. de gaulle başkan olduğunda (ocak 1959), pompidou özel işlerine devam etti. 1961'de pompidou, cezayir ulusal kurtuluş cephesi (fln) ile gizli müzakereler yürütmek üzere gönderildi.

politik hayat 
cezayir krizi çözüldü, de gaulle michel debré'yi başbakan olarak değiştirmeye karar verdi ve yerine o zamanlar halk tarafından neredeyse hiç bilinmeyen pompidou'yu atadı (nisan 1962). ulusal meclis'te yapılan bir gensoru oylamasında (ekim 1962) mağlup olan pompidou, de gaulle'ün aynı ay cumhurbaşkanının genel oyla seçilmesine ilişkin halk oylamasında kazandığı zaferin ardından görevine devam etti. i̇kinci pompidou yönetiminin (aralık 1962-ocak 1966) yerini üçüncü (ocak 1966-mart 1967) ve dördüncüsü (nisan 1967-temmuz 1968) izledi. pompidou böylece altı yıl üç aydır başbakandı, de gaulle'ün belirttiği bir fenomen dört kuşaktır fransız siyasetinde bilinmiyordu.

pompidou'nun duruşu muhtemelen mayıs 1968'deki fransız öğrenci-işçi isyanı sırasında en yüksek seviyedeydi; bu sırada işçiler ve işverenlerle müzakerelere katıldı, de gaulle'ü gerekli reformları yapmaya ikna etti ve grenelle anlaşması'nı (27 mayıs) sonuçlandırdı. nihayet grevlere son verdi. pompidou'nun yasa ve düzenin restorasyonu için yaptığı kampanya, onun 30 haziran 1968'deki ulusal meclis seçimlerinde gaullistleri benzeri görülmemiş bir çoğunluğa götürmesini sağladı. temmuz 1968'de de gaulle tarafından beklenmedik bir şekilde başbakanlıktan ihraç edilmesine rağmen, pompidou prestijini korudu. ve gaullist partide nüfuz. de gaulle nisan 1969'da aniden cumhurbaşkanlığından istifa ettiğinde, pompidou başkanlık için kampanya yürüttü ve 15 haziran 1969'da seçildi ve ikinci tur oyların yüzde 58'inden fazlasını aldı.

başkanlık döneminde pompidou, de gaulle tarafından başlatılan politikaları sürdürmede büyük ölçüde başarılı oldu. arap devletleriyle dostluk ve ekonomik bağlarını sürdürdü, ancak batı almanya ile daha az başarılı oldu ve abd ile ilişkilerini önemli ölçüde iyileştirmedi. neredeyse beş yıl boyunca fransa'ya istikrarlı bir hükûmet sağladı ve ekonomisini güçlendirdi. ayrıca büyük britanya'nın aet'ye girişini de destekledi.

özel hayatı 
georges pompidou 1935 yılında claude pompidou ile evlenmiştir. çift evlendikten sonra alain pompidou'yü evlatlık edinmişlerdir. alain günümüzde pierre ve marie curie üniversitesinde çalışmalarına devam etmektedir. georges pompidou'nün torunu louis maximilien pompidou ise günümüzde solutions metropole'ün- yüz milyon dolarlık fransız hukuk ve uluslararası ilişkiler danışmanlık şirketi- kurucusu ve yöneticisidir. 2019 yılında harvard üniversitesi tarafından yayımlanan bir araştırmada louis maximilien pompidou'nün fransız asıllı bir amerikan vatandaşı olarak amerikan seçimlerine maddi destekte bulunması şirkete ve dedesine amerika çapında dikkat çekmiştir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 elysée sarayı internet sitesindeki özgeçmişi 
 fransa ulusal meclisi internet sitesindeki özgeçmişi 

 

1911 doğumlular
1974 yılında ölenler
 
fransa cumhurbaşkanları
fransa başbakanları
charles de gaulle tarafından atanan fransa anayasa konseyi üyeleri
école normale supérieur'de öğrenim görenler
fransa beşinci cumhuriyet 3. dönem milletvekilleri
fransa beşinci cumhuriyet 4. dönem milletvekilleri
lenfomadan ölenler
paris siyasi bilimler akademisinde öğrenim görenler
fransa yüksek yargı kurulu başkanları
fransa başbakanlığı kabine direktörleri