Antonín Dvořák

antonín dvořák (türkçe okunuşu: antonin dvorjak; 8 eylül 1841 - 1 mayıs 1904, prag), çek, geç romantik dönem, klasik batı müziği bestecisi ve keman ve org virtüözüdür.

hayatı 
8 eylül 1841 tarihinde bohemya’da prag yakınlarında olan "nelahozeves" kasabasında bir kasabın oğlu olarak doğdu.

bedřich smetena’nın müziğini işittiğinde besteci olmaya karar verdi. sonunda, smetana’nın orkestra şefi olduğu prag ulusal tiyatrosu’nda viyolist oldu. bestelerini üretebilmek için 1873’te orkestradan ayrıldı ve 1 yıl içinde avusturya ulusal ödülü'nü alan 3 numaralı senfonisini yazdı ve jüride yer alan johannes brahms’ın takdirini kazandı.

1878’de dvořák’ın ünü dünyaya yayılmıştı. sadece brahms’ın değil, eserlerini konserlerinde ve turnelerinde seslendiren richard wagner, edward elgar gibi bestecilerin de desteğini aldı. bu dönemde defalarca i̇ngiltere’ye gitti. prague konservatuvarı’nda profesör oldu, cambridge üniversitesi’nden onursal doktora aldı; new york'taki ulusal müzik konservatuvarı’nın yöneticiliğine getirildi. yurt sevgisinden ötürü amerika’dan gelen teklifi başlangıçta kabul etmediyse de prag’daki işinden kazandığının 25 katının ödeneceğini öğrenince fikrini değiştirdi.

3 yıl abd’de yaşayan dvořák, çok verimli bir dönem geçirmesine rağmen büyük vatan özlemi yaşadı. bu özlemin etkisiyle eserlerinde amerikan folk geleneklerinin öğelerini kullandığı söylenir. "yeni dünya senfonisi"nde de amerikan yerlilerinin melodilerini tema olarak almış ancak bu tematiklik dvořák' ın düşüncelerindeki tahminsel ve kurgusal bir üretim olmuştur, özellikle bu eserdeki "amerikan folk müziği" dvořák' ın kendi tasarısı olan bir üründür. 1895’te ailesiyle birlikte yurduna döndü ve prag konservatuvarı’ndaki görevine geri geldi. 1901’de konservatuvarın yöneticisi oldu. 1904’te bir i̇nme sonucu öldü.

en popüler eseri "9. senfoni"dir. bu eserin popülerliği sebebiyle uzun zaman diğer eserleri göz ardı edilmiştir. brahms etkisinin açıkça görülebildiği 8 numaralı sol majör senfonisi de oldukça popülerdir. 7 numaralı re minör senfonisi en önemli eserlerindendir. çello konçertosu no:2 ve keman konçertosu, en önemli konçertolarıdır. bestelediği 10 opera arasında ise rusalka başyapıtıdır ve yurt dışında tanınmasını sağlamıştır. bununla birlikte senfonik şiirleri (vodnik, polednice) orkestral müziği açısından önemli yapıtlarıdır.

i̇lk yılları

dvořák, avusturya i̇mparatorluğu'nda prag yakınlarındaki nelahozeves'de doğdu ve františek dvořák (1814–94) ve karısı anna, née zdeňková'nın (1820–82) en büyük oğluydu. františek hancı, profesyonel zither (kanuna benzer bir çalgı) çalıcısı ve kasap olarak çalıştı. anna, lobkowicz prensi i̇cra memuru josef zdeněk'in kızıydı. dvořák, sekizi bebeklik döneminde hayatta kalan 14 çocuktan ilkiydi. dvořák, köyün st. andrew kilisesinde bir roma katolik olarak vaftiz edildi. dvořák'ın nelahozeves'deki yılları, güçlü hristiyan inancını ve müziğini çok güçlü bir şekilde etkileyen bohem mirasına olan sevgisini besledi.  1847'de dvořák ilkokula başladı ve öğretmeni joseph spitz ona keman çalmayı öğretti. köy orkestrasında ve kilisede çalarak erken yetenek ve beceri gösterdi. františek, oğlunun hediyelerinden memnun kaldı. dvořák, 13 yaşındayken babasının etkisiyle zlonice'ye almanca öğrenmek için amcası antonín zdenĕk ile birlikte yaşamaya gönderildi. i̇lk bestesi olan “c'de unutma beni polka (polka pomněnka)” muhtemelen 1855 gibi erken bir tarihte yazılmıştır.

dvořák, almanca öğretmeni anton liehmann'dan org, piyano ve keman dersleri aldı. liehmann ayrıca genç çocuğa müzik teorisi dersi verdi ve onu zamanın bestecileriyle tanıştırdı; dvořák, öğretmeninin sert öfkesine rağmen liehmann'a büyük saygı duyuyordu. liehmann, zlonice'deki kilise orgcusuydu ve bazen antonín'in ayinlerde org çalmasına izin verirdi. dvořák, česká kamenice'de müzikal yeteneklerini daha da teşvik eden ve daha sempatik olan franz hanke'den org ve müzik teorisi dersleri aldı. františek, 16 yaşındayken, liehmann ve zdenĕk'in teşvikiyle, orgculuk kariyerine doğru çalışması şartıyla oğlunun müzisyen olmasına izin verdi. eylül 1857'de prag'a gittikten sonra, dvořák şehrin org okulu'na girdi ve josef zvonař ile şan, františek blažek ile teori ve joseph foerster ile org eğitimi aldı. i̇kincisi sadece prag konservatuarı'nda bir profesör değil, aynı zamanda org besteciydi; oğlu josef bohuslav foerster daha iyi tanınan bir besteci oldu. dvořák ayrıca almancasını geliştirmek için ek bir dil kursu aldı ve st. cecilia society orkestrası da dahil olmak üzere çok sayıda grup ve orkestrada "ekstra" bir viyolacı olarak çalıştı. dvořák, 1859'da kendi sınıfında ikinci sırada org okulu'ndan mezun oldu. st. henry kilisesi'nde orgcu pozisyon için başvurdu, ama alınmadı, ancak müzikal bir kariyer peşinde koşmaktan yılmadı. 1858'de prag'ın restoranlarında ve balolar'da birlikte performans sergilediği karel komzák'ın orkestrasına katıldı. topluluğun yüksek profesyonel seviyesi, tüm orkestrayı bohemian geçici tiyatro orkestrası'nda görevlendiren jan nepomuk maýr'in dikkatini çekti. dvořák 1862'den itibaren orkestrada viyola çaldı. dvořák'ın konser biletlerini karşılaması zordu ve orkestrada çalmak ona başta operalar olmak üzere müzik dinleme şansı verdi. temmuz 1863'te dvořák, orkestrayı yöneten alman besteciye richard wagner adanmış bir programda çaldı. dvořák, 1857'den beri wagner'e "sınırsız bir hayranlığa" sahipti. 1862'de dvořák ilk yaylı dörtlüsü'nü bestelemeye başladı.  1864'te dvořák, prag'ın žižkov semtinde bulunan bir dairenin kirasını, aralarında kemancı mořic anger ve daha sonra şarkıcı olan karel čech'in de bulunduğu beş kişiyle paylaşmayı kabul etti.  1866'da maýr şef olarak bedřich smetana tarafından değiştirildi. dvořák ayda yaklaşık 7,50 dolar kazanıyordu. sürekli gelirini artırma ihtiyacı onu piyano dersleri vermeye itti. bu piyano dersleri sayesinde müstakbel eşiyle tanıştı. i̇lk başta öğrencisi ve geçici tiyatro'dan meslektaşı josefína čermáková'ya aşık oldu ve görünüşe göre onun için "cypress trees" şarkı döngüsünü besteledi. ancak, sevgisine asla karşılık vermedi ve başka bir adamla evlendi.

1873'te dvořák, josefina'nın küçük kız kardeşi anna čermáková (1854–1931) ile evlendi. dokuz çocukları oldu - otakar (1874-1877), josefa (1875-1875), růžena (1876-1877), otýlie (1878-1905), anna (1880-1923), magdalena (1881-1952), antonín (1883 –1956), otakar (1885–1961) ve aloisie (1888–1967). 1898'de kızı otýlie, öğrencisi besteci josef suk ile evlendi. oğlu otakar onun hakkında bir kitap yazdı.

galeri

ayrıca bakınız 

 romantizm
 romantik dönem bestecileri listesi

kaynakça

dış bağlantılar 

 imslp werbsitesi "dvořák,_antonín" maddesi  (erişme:30.10.2010)
  
 kapsamli dvořák website 
 dvořák'in eserleri listesi
 antonín dvořákinternet archive websitesinde ses kayıtları.
 dvorak eserlerinin bedelsiz notaları  mutopia projesi websitesi.

ayrıca bakınız 
antonín dvořák eserleri listesi

1841 doğumlular
1904 yılında ölenler
romantik dönem bestecileri
çek besteciler
opera bestecileri
çek opera bestecileri
roma katolik besteciler ve müzisyenler