Cemil Eren

cemil eren (1927, merzifon, amasya - 29 kasım 2016, ankara), türk ressam, heykeltıraş, seramik, vitray sanatçısı, sanat tarihçisi ve sanat eğitimcisidir.

hayatı 
1927 yılında merzifon'da doğan sanatçı, 1933 - 1939 yılları arasında merzifon cumhuriyet ve i̇rfan ilkokullarında okuduktan sonra, 1939 yılında erzincan askeri ortaokulu'na girdi. erzincan depremi nedeni ile öğrenimine konya kuleli lisesi'nde devam etmek zorunda kaldı. okulda müzik ile ilgilenen eren, ağabeyi haydar'ın hediye ettiği kemanı çalmaya başladı. 1942 yılında ortaokulu bitirdikten sonra, aynı askerî okulda lise öğrenimine devam etti. öğretmeni şemsi arel'le resim çalışmalarına başlayan sanatçı, müzik çalışmalarını da maide arel ile sürdürdü. şemsi beyin yönlendirmesi ile heykel yapmaya da başladı. 1945 yılında okuldan mezun olan eren, 1946 yılında ankara harp okulu'na girdi. okulda resim öğretmeni ali rıza bayazıt'ın yönlendirmesi ile resim ve müzik kurslarına katıldı. eşref üren'le tanışması, sanatçının tamamen resme yönelmesine yol açmıştır. üren'in önerisi ile, devlet resim ve heykel sergisi'ne gönderdiği iki resmi léopold lévy'nin dikkatini çekmiştir.

çalışmaları 
1952 yılında devlet tiyatroları’nda dekoratör yardımcı olarak olarak işe başladı. turgut zaim, tarık levendoğlu ve sabih kayan tarafından hazırlanan sahne dekorlarını, hüseyin mumcu ile realize etti. 1953 yılında tarık levendoğlu’nun teklifiyle anıtkabir tavan freksleri dekorasyonunda heinrich jencek ile çalışmaya  başladı. 1955 yılında etibank merkez binası yan cephe rölyef yarışmalarında ikincilik ödülü aldı. resim çalışmalarına devam eden eren, deniz kavkıları, metal parçaları, kırılmış gözlük çerçeveleri, kumaş parçaları gibi malzemeleri soyut resimlerde kullanmaya başladı. i̇lk sergisini 5 ocak 1957’de ankara türk amerikan derneğinde açtı. sergide o güne değin yaptığı bütün işleri bir arada sergiledi. bu sergiyle  birlikte sanat çevrelerinin dikkatini çekti ve i̇zmir enternasyonal fuarı sanayi odaları pavyonu için üç duvar rölyefi yaptı. eskişehir orduevi için freks mozaik işleri ile yağlı boya panolar hazırlayan sanatçı, kavaklıdere kulüp 47 için duvar resimleri, ankara mühendisler birliği için pano üzerine yağlı boya çalışması yaptı. 1961 yılında ulus gazetesinde sanat yazıları yazmaya başladı. aynı yıl paris gençlik bienali'ne katıldı. orada michael ragon ile buluştu ve galeri du fleuve’de sergi açılması için resimlerini bıraktı. türkiye büyük millet meclisi için üç paravana, türk standartları enstitüsü için panolar, anafartalar çarşısı için duvar resimleri yapan eren 1964 yılında seramik çalışmaya başladı. i̇lk işini bünyan ziraat bankası için hazırladı. seramik fırında vitray yapmayı denedi ve bu denemelerini camdan i̇zlenimler adıyla sergiledi. hacettepe bilim merkezi, ziraat bankası, şehit teğmen kalkmaz i̇lkokulu, arı sineması, karayolları genel müdürlüğü, bursa merkez bankası, emekli sandığı lale sitesi ve botaş yumurtalık tesisleri için seramik ve vitray panolar yaptı. çağdaş sahne ve akün sineması için de seramik ve vitray çalışmaları yapan sanatçı, yurt içi ve yurt dışı olmak üzere 70’in üzerinde sergi açtı.

sergileri

yurt içi sergileri 
1948-1955 devlet resim ve heykel sergileri
1955 tbmm vilayet tabloları sergisi
1959 beş soyguncular sergisi (bülent arel, jerfi kayıhan, manola vanlı, oktay günday ile) milli kütüphane, ankara
1961 -resim sergisi- (chrstiane d’ estienne, james pichette), fransız kültür merkezi, ankara
1979 bedrettin cömert anısına hacettepe üniversitesi, bedrettin cömert salonu ankara
1981 -resim sergisi- arel sanat galerisi ankara
1985-1986 camda i̇zlenimler, (vitray sergisi), türk amerikan derneği, zeynep eren’le birlikte.
1992 -resim sergisi- (zeynep eren’le birlikte), kaleiçi sanatevi antalya
1997 karma resim sergisi, anatolia sanat galerisi ankara

yurt dışı sergileri

yurt dışı kişisel sergileri 
1961  -resim sergisi-, galeri du fleuve, fransa; paris
1978  -resim sergisi-, türk sanat evi, abd; new york
1979  -resim sergisi-, panama city art galeri; ürdün, amman
1982  -resim sergisi-, suhail bisharat galeri, ürdün; amman
1983  -suluboya sergisi-, ürdün: akaba
1984  -resim sergisi-, galeri franz mehring, almanya; batı berlin
 -resim sergisi-, galeri anatolia, almanya; nürnberg 
 -resim sergisi-, die volkshochschule der stadt münster, münster
1986  -resim sergisi-, galeri sztuki wspdlczesnej, polonya 
 -resim sergisi-, bıuro wystaw artystycznych, polonya; wroclaw
1987 -resim sergisi-, bıuro wystaw artystycznych, polonya; bydgosszczy, polonya
-resim sergisi-, polonya; torun
1992  -resim sergisi-, “don quijote”, sevilla expo 92-sevilla üniversitesi, i̇spanya

yurt dışı karma sergileri 
1960 türk grafik sergisi, viyana
1961 paris gençlik bienali, fransa, paris
1970 çağdaş türk resim sergisi, amerika
1970-1971 contemporary turkish painting, the university art gallery, abd, new york.
1972 one world thru art, minnesota state fair grounds, st paul, abd, minneapolis 
1973 -resim sergisi-, fransa, grass
1981 türk resim sergisi (resim sergisi), ürdün, amman

eserlerinin bulunduğu koleksiyonlar 
devlet resim heykel müzesi, ankara 
national galeri, amman
grey art galeri, new york 
abby and grey foundation, minneapolis
banja luka müzesi
yurt içi ve yurt dışı özel koleksiyonlar

ödülleri 
1955 etibank rölyef yarışması  ödülü
2005 uluslararası ankara film festivali çınar ödülü
2007 bartın kitap fuarı onur ödülü

kaynakça 

1927 doğumlular
merzifon doğumlular
türk heykeltıraşlar
20. yüzyıl türk ressamları
21. yüzyıl türk ressamları
türk sanat tarihçileri
2016 yılında ölenler
kuleli askerî lisesinde öğrenim görenler