İsmail Hakkı Karadayı

i̇smail hakkı karadayı (25 nisan 1932, çankırı – 26 mayıs 2020, i̇stanbul), türk asker. türk silahlı kuvvetlerinin 22. genelkurmay başkanı.

yaşamı 
25 nisan 1932 tarihinde çankırı'nın karadayı köyünde doğdu.

1946'da afyon lisesine kaydoldu ancak birinci sınıfı bitirdikten sonra okuldan ayrıldı. 1949 yılında kastamonu lisesinden, 1951 yılında kara harp okulundan, 1953 yılında uçaksavar okulundan mezun oldu. çeşitli topçu birliklerinde görev yaptıktan sonra 1963 yılında kara harp akademisini, 1967 yılında silahlı kuvvetler akademisini, 1975 yılında millî güvenlik akademisini bitirdi.

kurmay subay olarak değişik komutanlıklarda şube müdürlüğü, kara harp okulunda öğretmenlik, orta doğu ülkelerinde askerî ataşelik, alay komutanlığı ve genelkurmay harekât başkanlığı plan prensipler şube müdürlüğü görevlerinde bulundu ve 1977 yılında tuğgeneral rütbesine terfi etti. bu rütbede sırasıyla kara kuvvetleri tayin dairesi başkanlığı ve motorlu piyade tugay komutanlığı görevlerini yaptı ve 1981 yılında tümgeneral rütbesine terfi etti. tümgeneral olarak kıbrıs'ta iki yıl tümen komutanlığı yaptı ve bilahare kara kuvvetleri personel başkanlığı'na atandı.

1985 yılında korgeneral rütbesine terfi etti ve bu rütbede iki yıl kolordu komutanı olarak görev yaptı. 1989 yılına kadar korgeneral olarak iki yıl, 30 ağustos 1989 tarihinde orgeneral rütbesine terfi etmesinden sonra 1 ocak 1991 tarihine kadar kara kuvvetleri kurmay başkanlığı görevini yürüttü. 1991 yılında 1. ordu komutanlığına atandı. 30 ağustos 1993 tarihinden itibaren bir yıl süreyle kara kuvvetleri komutanlığı yaptı.

genelkurmay başkanlığı (1994-1998) 
30 ağustos 1994 tarihinden geçerli olmak üzere genelkurmay başkanlığı görevine atandı. mart, 1995'te genelkurmay başkanlığı görevi sırasında türk ordusu, abd yönetiminin tüm ikazlarına rağmen kuzey irak'a 35 bin türk askeri ile şafak harekâtı gerçekleştirmiş, pkk'ya ait hedefler imha edilmiştir. 1996 yılında ise çekiç harekâtı icra edilmiştir. 28 şubat sürecinde genelkurmay başkanlığı yapmaktaydı, 30 ağustos 1998 itibarıyla yaş haddinden emekli oldu.

çankırı vakfı ve haliç üniversitesi mütevelli heyeti üyesi, mustafa kemal üniversitesi akademik konsey üyesi, hrant dink suikastı ile arasında bir ilişki olduğu iddia edilmiş encümen-i daniş üyesi ve dostlar meclisi üyesiydi.

28 şubat süreci

medyaya yansıyan ses kasetlerinde ise i̇smail hakkı karadayı'nın 2007 yılındaki cumhurbaşkanlığı seçiminde anap genel başkanı erkan mumcu'yu etkileyerek demokratik süreci engellediği iddia edildi. karadayı, bu ses kasetlerinin montaj olduğunu ifade etti ve iddiaları reddetti. 28 şubat soruşturması kapsamında 3 ocak 2013 tarihinde fenerbahçe orduevinde gözaltına alındı. tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakıldı. 13 nisan 2018 kararını açıklayan mahkeme heyeti, "türkiye cumhuriyeti icra vekilleri heyetini cebren ıskat veya vazife görmekten men" suçlamasıyla kendisi dahil 21 sanığa ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verdi. sanıkların duruşmalardaki tutum ve davranışları  gözetilerek, cezada indirim yapıldı ve ceza müebbet hapis cezasına çevrildi.  sanıkların, yaşı ve sağlık sorunları gerekçesiyle adli kontrol tedbiri uygulanmasına karar verildi. dava süreci devam ederken ölmesi sebebiyle hakkındaki dosya düşürüldü.

ölümü ve cenaze töreni 
uzun süre kanser tedavisi gördü ve bir dizi ameliyat geçirdi. 24 mayıs 2020’de yüksek ateş ve enfeksiyon şikayetiyle i̇stanbul’daki sultan 2. abdülhamid han eğitim ve araştırma hastanesi'ne kaldırıldı. 26 mayıs 2020’de çoklu organ yetmezliği nedeniyle kadıköy florance nightingale hastanesi'nde öldü.

cenazesi bir gün sonra askerî törenle çengelköy mezarlığı’na defnedildi.

özel yaşamı 
seren karadayı ile evli 2 çocuk babasıydı. fransızca bilmekteydi.

ödülleri 
 türkiye cumhuriyeti devlet şeref madalyası
 tsk üstün hizmet madalyası
 tsk şeref madalyası
 güney kore tong iljang madalyası
 pakistan nişan-ı i̇mtiyaz madalyası
 abd legion of merit nişanı (2 kez)
 1. derecede i̇stihkak nişanı 
 commandeur dans l'ordre de la legion d'honneur
 uluslararası melvin jones dostluk ödülü
 uluslararası paul harris madalyası 
 i̇lter erkan dostluk ve barış ödülü
 trakya üniversitesi tarafından kamu yönetimi dalında "fahri doktora" unvanı

kaynakça 

1932 doğumlular
çankırı doğumlular
afyon lisesinde öğrenim görenler
28 şubat süreci
légion d'honneur sahibi subaylar
liyakat nişanı (amerika birleşik devletleri) sahipleri
türkiye cumhuriyeti devlet şeref madalyası sahipleri
2020 yılında ölenler
i̇stanbul'da ölenler
organ yetmezliğinden ölenler
çengelköy mezarlığı'na defnedilenler
topçu subaylar