14 Mayıs



olaylar 
 1560 - piyale paşa komutasındaki osmanlı donanması, cerbe deniz savaşı'nı kazandı.
 1643 - xiv. louis, babası kral xiii. louis'nin ölümü üzerine, daha 4 yaşındayken fransa tahtına çıktı.
 1767 - i̇ngiliz hükûmeti'nin ithal çaya vergi koyması üzerine, amerikan bağımsızlık savaşı başladı.
 1796 - edward jenner, ilk çiçek aşısını uyguladı.
 1811 - paraguay, i̇spanya'dan bağımsızlığını kazandı.
 1839 - mekteb-i tıbbiye-i şahane'de ilk eczacı sınıfının açıldığı tarihi esas alınarak “eczacılık günü” olarak kabul ve ilan edildi.
 1861 - 859 gram ağırlığında kondrit tipinde bir meteorit olan "canellas meteoriti", i̇spanya'nın barselona kenti yakınlarında yeryüzüne çarptı.
 1919 - i̇zmir limanında bulunan i̇tilaf devletleri donanması kumandanı amiral caltrop, türk ordusuna i̇zmir'in yunanlar tarafından işgal edileceğini bildirdi.
 1919 - i̇zmirli yurtseverler, gece yahudi mezarlığında toplanarak, reddi i̇lhak ilkesini kabul etti.
 1937 - tarım bakanlığı kuruluş kanunu kabul edildi.
 1939 - peru'da 5 yaşındayken doğum yapan lina medina, kayıtlara geçmiş en genç anne olarak tıp tarihinde yerini aldı.
 1940 - ii. dünya savaşı: hollanda, alman hava kuvvetleri tarafından işgal edildi. rotterdam bombardımanı başladı.
 1946 - türkiye sosyalist partisi kuruldu. başkanlığa avukat esat adil müstecaplıoğlu seçildi.
 1948 - filistin'de i̇ngiliz egemenliği sona erdi ve i̇srail bağımsızlığını ilan etti.
 1948 - arap-i̇srail savaşı başladı.
 1950 - 27 yıllık cumhuriyet halk partisi iktidarı son buldu. demokrat parti, yüzde 53 oyla tek başına iktidara geldi. türkiye'de tek parti dönemi sona erdi.
 1955 - arnavutluk, bulgaristan, çekoslovakya, doğu almanya, macaristan, polonya, romanya ve sovyetler birliği, yeni bir askeri ittifak içeren varşova paktı'nı imzaladılar.
 1970 - kızıl ordu fraksiyonu (baader-meinhof grubu) adlı radikal sol örgüt, almanya'da kuruldu.
 1972 - bülent ecevit, chp kurultayında atatürk ve i̇smet i̇nönü'den sonra chp'nin üçüncü genel başkanı seçildi.
 1973 - abd'nin ilk uzay istasyonu olan skylab fırlatıldı.
 1974 - 12 mart askeri müdahalesi sırasında tutuklananları kapsayan genel af çıktı. 141 ve 142'nci maddeler kapsam dışı kaldı.
 1984 - yaşar kemal'in "i̇nce memed" romanını sinemaya uyarlayan peter ustinov'un filminin galası londra'da yapıldı.
 1985 - hüsamettin cindoruk, doğru yol partisi genel başkanı seçildi. cindoruk, "bu emaneti kimseye teslim etmem. sadece sahibine teslim ederim." dedi. yeni genel başkanın lakabı "emanetçi" oldu.
 1987 - tbmm, anayasa değişikliğini kabul ederek, siyasi yasaklar için referanduma gidilmesi, milletvekili sayısının 450'ye çıkarılması ve seçmen yaşının 20'ye indirilmesini benimsedi.
 1994 - efsanevi macgyver adlı televizyon dizisinin "lost treasure of atlantis" ismindeki filmi, türkiye'de gösterime girdi.
 1997 - danıştay, bergama köylülerinin siyanürle altın üretimine son verilmesi talebini kabul etti.
 1998 - emmy ödüllü amerikan sitcom dizisi seinfeld'in son bölümü, nbc televizyonundan yayınlandı. dizi, 9 yıldır yayınlanıyordu.
 2006 - galatasaray, süper lig'deki 16. şampiyonluğunu kazandı.
 2010 - türkiye ile yunanistan arasında siyasi, ticari ve kültürel işbirliğini öngören 21 adet dostluk antlaşması imzalandı.
 2010 - atlantis uzay mekiği son yolculuğuna çıktı.
 2013 - demi lovato'nun demi adlı albümü yayınlandı.
 2014 - türkiye'de 13 mayıs'ta soma'da gerçekleşen maden kazasında ölen 301 madenci için, millî yas ilan edildi.
 2023 - türkiye cumhuriyeti 13. cumhurbaşkanlığı ve 28. dönem milletvekili seçimleri yapıldı. seçim sonucunda hiç bir aday %50 barajını geçemediği için seçim 2. tura kaldı.

doğumlar 
 1710 - adolf frederick, i̇sveç kralı (ö. 1771)
 1725 - ludovico manin, 1789-1797 yılları arasında venedik cumhuriyeti "doçe (ö. 1802)
 1727 - thomas gainsborough, i̇ngiliz ressamdır (ö. 1788)
 1771 - robert owen, galli reformcu ve sosyalisttir (ö. 1858)
 1836 - wilhelm steinitz, çek asıllı amerikalı dünya satranç şampiyonu (ö. 1900)
 1858 - anthon van rappard, hollandalı ressam (ö. 1892)
 1867 - kurt eisner, alman politikacı, devrimci, gazeteci ve tiyatro eleştirmeniydi (ö. 1919)
 1869 - arthur rostron, i̇ngiliz denizci (ö. 1940)
 1880 - wilhelm list, almanya'nın subayı ve nazi almanyası'nın generalfeldmareşal'i (ö. 1971)
 1897 - sidney bechet, amerikan caz saksofoncusu, klarnet müzisyeni ve besteciydi (ö. 1959)
 1899 - pierre victor auger, fransız fizikçi (ö. 1993)
 1904 - hans albert einstein, i̇sviçreli-amerikalı mühendis ve öğretmen (ö. 1973)
 1904 - marcel junod, i̇sviçreli doktor, uluslararası kızıl haç komitesi (ukhk) delegesi (ö. 1961)
 1905 - antonio berni, arjantinli bir ressamdı (ö. 1981)
 1905 - jean daniélou, kardinal ilan edilen fransız cizvit patrolog (ö. 1974)
 1907 - muhammed eyüb han, pakistanlı asker ve siyasetçi (ö. 1974)
 1909 - godfrey lionel rampling, i̇ngiliz atlet ve subaydır (ö. 2009)
 1912 - alfredo gobbi, arjantinli tango müzisyeni ve besteci (ö. 1965)
 1918 - marie smith, eyak dilini konuşan son kişi (ö. 2008)
 1922 - franjo tuđman, hırvatistan'ın ilk devlet başkanı (ö. 1999)
 1928 - jean jacques becker, fransız tarihçi ve çağdaş tarih uzmanı (ö. 2023)
 1930 - bonifácio josé tamm de andrada, brezilyalı siyasetçi, hukuk akademisyeni ve gazeteci (ö. 2021)
 1930 - maría irene fornés, alman yazar (ö. 2018)
 1931 - alvin lucier, amerikalı besteci ve eğitimci (ö. 2021)
 1934 - can kolukısa, türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
 1935 - i̇van dimitrov, bulgar millî futbolcu (ö. 2019)
 1936 - mahiru akdağ, türk voleybolcu ve avukat
 1939 - çiğdem selışık onat, türk tiyatro ve sinema oyuncusu
 1943 - jack bruce, i̇skoç rock müzisyeni (ö. 2014)
 1943 - olafur ragnar grimsson, i̇zlandalı siyasetçi
 1944 - george lucas, amerikalı film yönetmeni
 1945 - francesca annis, i̇ngiliz oyuncu
 1945 - vladislav ardzinba, abhaz siyasetçi (ö. 2010)
 1945 - yochanan vollach, i̇srailli futbolcu
 1952 - david byrne, i̇skoçya doğumlu, abd'de yaşayan ve 1975 ile 1991 yılları arasında etkin olan new wave grubu talking heads'in kurucularından olan müzisyen
 1952 - robert zemeckis, akademi ödüllü amerikalı yönetmen, yapımcı ve yazar
 1953 - tom cochrane, kanadalı müzisyen
 1953 - norodom sihamoni, kamboçya kralı
 1955 - ali dürüst, türk iş insanı
 1955 - big van vader, amerikalı profesyonel güreşçi ve eski amerikan futbolu oyuncusudu (ö. 2018)
 1957 - william g. gregory, amerikalı emekli nasa astronotu
 1959 - patrick bruel, fransız şarkıcı ve oyuncu
 1959 - stefano malinverni, i̇talyan atlet
 1960 - sinan alaağaç, türk futbolcu (ö. 1985)
 1961 - tim roth, i̇ngiliz sinema oyuncusu ve yönetmen
 1961 - alain vigneault, kanadalı buz hokeyi oyuncusu ve koç
 1961 - ulrike folkerts, alman oyuncu
 1964 - ebu enes el-libi, libyalı el-kaide'nin üst düzey sorumlusu (ö. 2015)
 1965 - eoin colfer, i̇rlandalı yazar
 1966 - marianne denicourt, fransız oyuncu, yönetmen ve senarist
 1966 - raphael saadiq, amerikalı şarkıcı, söz yazarı ve müzisyen
 1967 - jenny schily, alman oyuncu
 1969 - cate blanchett, avustralyalı oyuncu
 1969 - sabine schmitz, alman kadın otomobil yarışçısı ve televizyon sunucusu (ö. 2021)
 1971 - deanne bray, amerikalı aktris
 1971 - sofia coppola, akademi ödüllü amerikalı yönetmen, oyuncu ve yapımcı
 1973 - hakan ünsal, türk futbolcu
 1975 - rashid atkins, amerikalı basketbolcu
 1977 -  roy halladay, abd'li beyzbolcudur (ö. 2017)
 1977 - pusha t, amerikalı rapçi
 1978 - andré macanga, angolalı millî futbolcu
 1978 - elisa togut, i̇talyan voleybolcu
 1978 - gustavo varela, uruguaylı millî futbolcu
 1979 - bleona qereti, arnavut şarkıcı
 1979 - clinton morrison, i̇rlandalı eski millî futbolcudur
 1979 - carlos tenorio, ekvadorlu millî futbolcudur
 1980 - pavel pondak, estonyalı millî futbolcu
 1980 - zdeněk grygera, çek futbolcu
 1981 - júlia sebestyén, macar buz patenci
 1982 - ignacio maría gonzález, uruguaylı futbolcu
 1983 - anahí, bir şarkıcı-söz yazarı, meksika ve aktris
 1983 - amber tamblyn, amerikalı oyuncu
 1984 - nigel reo-coker, sierra leone asıllı i̇ngiliz futbolcu
 1984 - olly murs, i̇ngiliz şarkıcı
 1984 - patrick ochs, alman futbolcu
 1984 - michael rensing, alman futbolcu
 1984 - hassan yebda, cezayirli millî futbolcu
 1984 - mark zuckerberg, amerikalı bilgisayar programcısı ve iş insanı
 1985 - zack ryder, amerikalı profesyonel güreşçi
 1986 - marco motta, i̇talyan millî futbolcu
 1987 - adrián calello, arjantinli futbolcu
 1989 - jon leuer, amerikalı profesyonel basketbolcu
 1989 - alina talay, beyaz rus kısa mesafe engelli koşucusu
 1990 - emily samuelson, amerikalı buz patenci
 1991 - muhammed i̇ldiz, avusturyalı -türk futbolcu
 1993 - miranda cosgrove, amerikalı oyuncu ve şarkıcı
 1993 - kristina mladenovic, fransız profesyonel tenisçi
 1994 - marquinhos, brezilyalı futbolcu
 1994 - dennis praet, belçikalı millî futbolcudur
 1994 - emmanouil siopis, yunan futbolcu
 1995 - bernardo, brezilyalı futbolcudur
 1996 - pokimane, fas asıllı kanadalı twitch yayıncısı ve youtube ünlüsü
 1996 - martin garrix, hollandalı dj
 1998 - taruni sachdev, hint çocuk oyuncu ve model (ö. 2012)

ölümler 
 649 - papa i. theodorus, 24 kasım 642 tarihinden öldüğü 649 yılına kadar papa (d. ?)
 964 - papa xii. ioannes, katolik kilisesi'nin dini lideri (d. 937)
 1610 - iv. henry, fransa kralı (d. 1553)
 1643 - xiii. louis, fransa kralı (d. 1601)
 1756 - eğrikapılı mehmed rasim, osmanlı hattat (d. 1688)
 1863 - émile prudent, fransız piyanist ve besteci (d. 1817)
 1865 - nâsıf maluf, lübnanlı sözlükbilimci (d. 1823)
 1887 - lysander spooner, amerikalı politik düşünür, deneme ve kitapçık yazarı, üniteryen, kölelik karşıtı (d. 1808)
 1893 - eduard kummer, alman matematikçi (d. 1810)
 1906 - carl schurz, alman devrimci ve devlet adamı (d. 1829)
 1912 - august strindberg, i̇sveçli oyun yazarı ve romancı (d. 1849)
 1916 - william stanley, amerikalı fizikçi ve mucit (d. 1858)
 1928 - abdülhamid hamdi bey, türk siyasetçi ve din adamı (d. 1871)
 1936 - edmund allenby, i̇ngiliz general (d. 1861)
 1940 - emma goldman, amerikalı anarşist yazar (d. 1869)
 1943 - henri la fontaine, belçikalı hukukçu (d. 1854)
 1946 - lee kohlmar, alman film yönetmeni ve sinema oyuncusu (d. 1873)
 1968 - husband kimmel, amerikalı komutan (d. 1882)
 1970 - billie burke, amerikalı aktris (d. 1884)
 1975 - ernst alexanderson, amerikalı elektrik mühendisi (d. 1878)
 1980 - carl ebert, alman tiyatro yönetmeni ve oyuncusu (d. 1887)
 1980 - hugh griffith, galli aktör (d. 1912)
 1984 - vasıf öngören, türk oyun yazarı (d. 1938)
 1987 - rita hayworth, amerikalı sinema oyuncusu (d. 1918)
 1991 - jiang qing, mao zedong'un karısı (d. 1914)
 1994 - cihat arman, türk futbolcu (fenerbahçe ve millî takımın eski kalecisi] (d. 1915)
 1995 - belkıs dilligil, türk tiyatro sanatçısı (d. 1929)
 1995 - rauf mutluay, türk deneme ve eleştiri yazarı (d. 1925)
 1998 - frank sinatra, amerikalı müzisyen ve en i̇yi yardımcı erkek oyuncu akademi ödülü sahibi (d. 1915)
 2003 - robert stack, amerikalı aktör (d. 1919)
 2003 - wendy hiller, i̇ngiliz aktris (d. 1912)
 2007 - turan yavuz, türk gazeteci (d. 1956)
 2009 - monica bleibtreu, avusturya asıllı alman oyuncu (d. 1944)
 2012 - taruni sachdev, hint çocuk oyuncu ve model (d. 1998)
 2013 - ingrid visser, hollandalı voleybolcu (d. 1977)
 2015 - b.b. king, amerikalı müzisyen (d. 1925)
 2016 - balázs birtalan, macar şair, yazar, psikoterapist ve aktivist (d. 1969)
 2016 - lasse mårtenson, fin şarkıcı, komedyen, besteci ve oyuncu (d. 1934)
 2017 - powers boothe, amerikalı oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1948)
 2017 - frank brian, amerikalı eski profesyonel basketbolcu (d. 1923)
 2017 - brad grey, amerikalı film ve televizyon yapımcısı (d. 1957)
 2017 - bruce hill, amerikalı otomobil yarışçısı (d. 1949)
 2017 - tom mcclung, amerikalı caz piyanisti ve bestecisi (d. 1957)
 2018 - doug ford, amerikalı golfçü (d. 1922)
 2018 - tom wolfe, amerikalı gazeteci ve yazar (d. 1930)
 2019 - yuri bohutsky, ukraynalı siyasetçi ve eski bakan (d.1952)
 2019 - leopoldo brizuela, arjantinli gazeteci, şair ve çevirmen (d. 1963)
 2019 - tim conway, amerikalı komedyen ve oyuncu (d. 1933)
 2019 - sven lindqvist, i̇sveçli yazar (d. 1932)
 2019 - étienne perruchon, fransız film müziği bestecisi (d. 1958)
 2019 - alice rivlin, amerikalı ekonomist ve siyasetçi (d. 1931)
 2020 - anisuzzaman, bangladeşli eğitimci, yazar, aktivist ve akademisyen (d. 1937)
 2020 - teresa aquino-oreta, filipinli liberal siyasetçi (d. 1944)
 2020 - hans cohen, hollandalı mikrobiyolog (d. 1923)
 2020 - phyllis george, amerikalı aktris, televizyon sunucusu, iş insanı ve eski model (d. 1949)
 2020 - joey giambra, i̇talyan amerikalı caz müzisyeni (d. 1933)
 2020 - sally rowley, amerikalı mücevher üreticisi ve sivil haklar aktivisti (d. 1931)
 2020 - jorge santana, meksikalı müzisyen (d. 1951)
 2021 - jaime garza, meksikalı aktör (d. 1954)
 2021 - ester mägi, estonyalı-sovyet besteci (d. 1922)
 2022 - maxi rolón, arjantinli profesyonel futbolcu (d. 1995)
 2022 - francesco zerrillo, i̇talyan roma katolik piskopos (d. 1931)

tatiller ve özel günler 
 dünya çiftçiler günü
 dünya eczacılık günü

kaynakça 

0514
14