Lorenzo Ghiberti

lorenzo ghiberti, (doğum adilorenzo di bartolo), (1378 - 1 aralık 1455), i̇talyan sanatçı.

hayatı 

ghiberti floransa'da kuyumcu ve eğitim görmüş bir sanatçı olan bartoluccio ghiberti'nin oğlu olarak doğdu. lorenzo ghiberti brunelleschi'nin de eğitim aldığı bartoluccio de michele atölyesine çırak olarak girdi. 1400'lu yıllarda veba salgını floransa'ya geldiğinde rimini'ye kaçtı. orada ünlü paralı askerler birliği komutanı (condottiero) olan i. carlo malatesta'nın kalesinde  hazırlanmakta olan duvar freskleri üzerinde çalıştı. 
 
ghiberti ilk kez 1401 yılında floransa'daki floransa katedrali'nin hemen yanında bulunan aziz giovanni baptisteri vaftizhane'nin bronz kapıları için girdiği yarışma için "isaac'ın kurban edilme azabı" konulu bir bronz pano hazırlayarak katıldı. bu katkısı dolayısıyla yarışmayı kazanınca dikkat çekti. brunelleschi de  bu yarışmaya katılıp ikinci gelmişti. kapılar için önce düşünülen konular hristiyan kitab-ı mukaddes'teki  eski ahit'den sahneler idi. ancak daha sonra plan değiştirildi ve kapının konusu olarak yeni ahit'ten sahneler kullanılmıştır.

bu siparişi hazırlamak için ghiberti büyük bir atölye hazırladı ve bu atölyeye aldığı ve yetiştirdiği çıraklar arasında sonradan i̇talya'nın en çok tanınmış sanatkar olacaklar bulunmaktaydı. bunlara arasında donatello, masolino, michelözzo, paolo uccello, ve antonio pollaiuolo sayılabilir. ghiberti antik yunan ve romalıların bronz heykel dökmek için kullandıkları kaybolan mumla döküm (cera persa) metodunu yeniden bulup kullanmaya başladı. bu o zaman için yeni gelen metodun kullanılması dolayısıyla atölyesi genç artistler için özel bir eğitim merkezi oldu.

ghiberti tek bir kapı için gerekli olan 28 bronz panoyu hazırlayıp döktünden sonra kendisine kilisede bulunan ikinci kapı için bir ikinci grup bronz pano hazırlamak ve dökmek için sipariş verildi. bu siparişin konusu ilk kapı siparişinin değiştirilen konusu olan eski ahit'ten sahneler idi. hazırladığı ilk kapı gibi 28 nispeten küçük pano hazırlama yerine ghiberti bu ikinci kapi için değişik yeni bir şekil denedi.  bu ikinci kapı için daha büyük ebatta 10 dikdörtgen pano hazırlayıp döktü. bu seferki panolar daha doğal görünüşlü, perspektif kurallarına daha uyan ve konuyu daha da idealize eden bir sanat eseri olmuştu. bu kapılar, michelangelo tarafından onların güzelliğinden dolayı ve rönesansın başlangıcı olarak söylendiğinden "the gates of paradise" ("cennetin kapıları") olarak isimlendirildi. bu isim günümüzde de ghinberti'nin bu sanat şaheserleri için kullanılmaktadır. bu iki eser ayrıca floransa'da gelişmeye başlayan "hümanizm çağı" için bir anıt esr olarak kabul edilmektedir.

ghiberti bundan sonra o zaman floransa'da dışında bulunan ve eski şimdi kaybolmuş olan bir aziz michael manastırının sebze bahçesi olan orsanmichele'ye yerleştirilecek olan  bronz heykellerden bazılarını yapmıştır. bunlar arte di calima (yün tüccarları loncası) önündeki vaftizci yahya heykeli, arte di cambio (bankerler loncası) için aziz matta (saint matthew) heykeli ve son olarak arte della lana (yün üreticileri loncası) önüne "aziz stephan" heykelidir.

lorenzo ghiberti ayrıca bir koleksiyoncu ve tarihçiydi. hayatı boyunca hümanist fikirleri yaymıştır. rönesans sanatı hakkında bilgiler bulunan ve bir otobiyografi çalışması olan commentarii bitirememiştir. bu çalışma vasarı'nın vite için önemli bir kaynak olmuştur. ghiberti 1 aralık 1455'te floransa'da 77 yaşında olmuştur. mezarı floransa'da santa croce basilikası'nda bulunmaktadır.

galeri

dış bağlantılar 
 catholic encyclopedia makalesi   
 "golden oldies with a new sparkle" adli roberta smith tarafından new york times'ta bir kritik inceleme"  
 "the gates of paradise: lorenzo ghiberti's renaissance masterpiece" adli 2007 yilindaki  metropolitan museum of art'daki sergi icin john haber tarafından kritik makale

kaynakça 

1378 doğumlular
1455 yılında ölenler
i̇talyan heykeltıraşlar
erkek sanatçılar
i̇talyan sanatçılar
basilica di santa croce'de defnedilenler
rönesans heykeltıraşları