Hüsnü Mübarek

muhammed hüsnü said mübarek (4 mayıs 1928, minufiye - 25 şubat 2020, kahire), mısırlı asker ve siyasetçi. 1981-2011 yılları arasında mısır cumhurbaşkanı. 2011'in ocak ayında başlayan yaygın halk gösterilerinden sonra, önce 10 şubat 2011 tarihinde yetkilerini yardımcısı olan ömer süleyman'a devretti, ertesi gün de görevinden istifa etti.

kahire'deki mısır askerî akademisi'ni (1949) ve bilbays'taki havacılık akademisi'ni bitirdi (1950). sovyetler birliği'nde ileri uçuş ve bombardıman teknikleri konusunda öğrenim gördü. mısır hava kuvvetleri'nde çeşitli görevler üstlendikten sonra 1966-69 arasında hava akademisi komutanlığını yürüttü. 1972'de enver sedat tarafından hava kuvvetleri komutanlığına getirildi. ekim 1973'te i̇srail'le yapılan yom kippur savaşı'nın ilk günlerinde mısır hava kuvvetleri'nin elde ettiği başarılarda önemli rol oynadı. ertesi yıl mareşal oldu.

nisan 1975'te devlet başkanı yardımcılığına atandı. fas, cezayir ve moritanya arasında batı sahra'nın (i̇spanyol sahrası) geleceğiyle ilgili anlaşmazlıkta arabuluculuk yaptı.

devlet başkanlığı 
6 ekim 1981'de enver sedat'ın bir suikast sonucunda öldürülmesi üzerine devlet başkanı oldu. bu görevde öteki arap ülkeleriyle ilişkileri geliştirmeye çalıştı. 1982'de lübnan'ı işgal eden i̇srail'le yakınlaşma politikasından uzaklaştı. 1987'de altı yıllık ikinci bir dönem için, oyların yüzde 97'sini alarak devlet başkanlığına yeniden seçildi. 1989'da, enver sedat döneminde i̇srail'le yaptığı barış antlaşması yüzünden arap birliği'nden çıkarılmış olan mısır tekrar birliğe kabul edildi, merkezi de kahire'ye taşındı.

1990-91'deki körfez bunalımı ve onu izleyen körfez savaşı sırasında arap ülkeleri, i̇srail ve filistin kurtuluş örgütü arasında başlıca aracı işlevini üstlendi. suudi arabistan'ın, uluslararası kuvvetlerin desteğine başvuru kararının desteklenmesinde öteki arap ülkelerine öncülük etti.

enver sedat'a yapılan suikastın ardından mısır devlet başkanlığına ve ulusal demokratik parti'nin liderliğine seçilen mübarek; 1987, 1993, 1999 ve 2005 yıllarında yapılan ve muhalefetin katılımının kısıtlandığı seçimlerde arka arkaya dört kez göreve seçildi.

26 haziran 1995'te, afrika birliği örgütü zirvesi için gerçekleştirdiği etiyopya'nın başkenti addis ababa seyahati sırasında kendisine suikast girişiminde bulunuldu. i̇stihbarat raporlarına göre girişim, el-kaide ile birlikte hareket eden ve mısır'da faaliyet gösteren i̇slam cemaati ile mısır i̇slam cihadı tarafından gerçekleştirilmiş ve sudan hükûmeti ile ülkenin istihbarat servisleri tarafından desteklenmişti.

protestolar ve istifası 
2011 yılında tunus'ta başlayan arap dünyası protestolarının 25 ocak 2011'de mısır'da da başlaması üzerine 10 şubat 2011'de yetkilerinin çoğunu yardımcısı ömer süleyman'a devretti, 11 şubat 2011'de ise görevini orduya ve anayasa mahkemesine devrederek istifa etti. i̇stifa ettikten kısa bir süre sonra tutuklandı ve yargılanmaya başlandı. bir süre idamla yargılanmıştır. 2 haziran 2012 günü yardımcısı ile birlikte ömür boyu hapis cezasına çarptırılmış, oğulları ile yargılanan birkaç kişi ise beraat etmiştir. kısa süre sonra mübarek'in idam edilmesini isteyen göstericiler, mübarek'in yargılandığı mahkeme önünde polisle çatışmışlardır. yaşanan gelişmeler üzerine mübarek depresyona girmiştir.

mısır'ın en üst düzeydeki temyiz mahkemesi tarafından 2 mart 2017'de hakkında beraat kararı verildi. 24 mart 2017'de serbest bırakıldı.

ölümü 
hüsnü mübarek 25 şubat 2020’de başkent kahire’deki kahire askerî hastanesinde, 91 yaşında yaşamını yitirdi. kahire'nin dışındaki bir aile mezarlığında askerî cenaze töreni düzenlendi.

kaynakça 

|-

|-

|-

|-

|-

|-

|-

|-

1928 doğumlular
mısır devlet başkanları
mısır başbakanları
bağlantısızlar hareketi genel sekreterleri
1973 arap-i̇srail savaşı'nda kişiler
2020 yılında ölenler
türkiye cumhuriyeti devlet nişanı sahipleri
altın kartal nişanı sahipleri
mısırlı tutuklular ve hükümlüler
cinayete teşebbüsten hüküm giyen kişiler
kahire'de ölenler