Laredo, Teksas

laredo,  abd'nin teksas eyaletinin webb ilçesinde bulunup webb ilçesinin başkentidir. laredo güney teksas'ta meksika-abd ülkelerinin sınırı olan rio grande nehri'nin kuzeyindedir ve bu nehrin güneyine bulunan nuevo laredo'ya komşu şehirdir.

tarih

laredo 1755'te don tomás sánchez adlı bir papaz tarafından i̇spanya'nın orta amerika'daki yeni i̇spanya kolonisinin nuevo dantander adı verilen bölgesinde "villa de san agustin de laredo" adı ile i̇spanya'da laredo, cantabria kenti ve aziz hoppolu augustinus anısına kurulmuştur. bu kent avrupalı göçmenlerin önce meksika üzerinden sonra abd üzerinden gelip yerleşmeleri ile bir köy iken büyümüştür. 1840'ta burada yerleşen abd'den gelmiş göçmenler meksika aleyhine isyan edip bağımsız rio grande cumhuriyeti'ni kurup şehri başkent olarak ilan etmişlerdi. fakat meksika cumhurbaşkanı olan antonio lópez de santa anna getirdiği meksika ordusu ile bu ayaklanmayı bastırıp laredo'yu tekrar meksika'ya bağlamıştır. 1846-1848 meksika-amerika savaşı sırasında laredo "teksas rangers tümeni" tarafından işgal edilmiştir. bu savaştan sonra yapılan "guadalupe-hidalgo antlaşması" ile abd'nin elde ettiği modern new mexico, nevada, arizona ve kaliforniya eyaletlerini oluşturan topraklar arasında (yapılan bir referandumla halkın çoğunluğunun meksika'ya yeniden bağlanmak istenmesine rağmen) laredo'da abd eline geçmiştir. bu nedenle laredo (rio grande cumhuriyeti bayrağı ve teksas cumhuriyeti dahil) "yedi bayrak altında yaşayan" şehir olarak lakap taşımaktadır.

1849'da abd ordusu burada fort mackintosh adlı bir federal ordu kalesi kurmuştur. 1852'de laredo'ya verilen bir ile berat ile "laredo şehri" olarak yeniden özel şehir yerel idaresi şeklini almıştır.

coğrafya

laredo şehri'nin sınırları içindeki yüzölçümü 206,0 km² olup bunun 2,8 km² (%1,37) kısmı su ile kaplıdır. coğrafi konumu şöyle belirtilmektedir: rio grande ovalık arazisinin batı ucunda; edwards platosu'nun güneyinde; meksika körfezi sahilsel ovaları'nın batısında ve meksika dağları'nın doğusunda. laredo şehrin üzerinde bulunduğu arazi doğal olarak çayırlık meralar, meşe çalıları ve "meskuit" adı verilen küçük çöl ağaçları ile kaplı olan (birkaç tepe hariç) ovalık bir arazi olarak tasvir edilmiştir.

ana akarsu (abd ile meksika sınırı olan) rio grande nehri'dir. bu nehre laredo şehri civarından 6 büyük dere ("chacon creek", "san i̇ldefonso creek", "san ygnacio creek", "santa isabel creek", "sombrerillito creek", ve "zacate creek") katılmaktadır. rio grande nehri ve "chacon creek" baraj ile kesilmiş ve bunların akımı kontrol altına alınmıştır. "chacon creek" üzerindeki barajın yaratığı "casa blanca gölü" ve birkaç diğer baraj gölü ("san i̇ldefonso creek gölü" ve "sombrerillito creek gölü") laredo şehri sınırları içindedir.

laredo'nın iklimi yarı-kuru iklim olup yazları yüksek ısı ve kışları gayet ılımlı geçmektedir. i̇klim sınıflandırılması "koppen i̇klim sınıfı: bsh" olarak verilmektedir ve bu genellikle "sıcak yarı-kuru iklim" olarak özetlenmektedir. laredo'nun iklimi batısında bulunan "sierra madre oriental dağları"; doğusundaki meksika körfezi ve kuzey meksika ve batı teksas'ı kaplayan "chihuahuan çölü" tarafından etkilenmektedir. amerika'nın batısında buluna büyük okyanus'tan gelen bulut ve nem kıyaya paralel olan yüksek meksika sıradağları tarafından onu kesildiği için bu dağların batısında yağış olarak gerçekleşmede ve bu sıradağlar doğusunda bulunan laredo bu nedenle "kuru iklim" karakteri göstermektedir. loredo'nun coğrafi konumu dolayısıyla kentte yıllık iklim yıl içinde uzun müddet kurak ve sıcak geçmekte fakat zaman zaman kısa müddet süren gayet şiddetli yağmur fırtınaları ortaya çıkmaktadır.

laredo'da güney abd ve özellikle güney teksas standartlarına göre kışlar "soğuk" geçmektedir: kış aylarında ortalama gözlemlemlenen günlük en yüksek dereceler 19 °c ve ortalama gözlemlenen günlük en düşük dereceler 6 °c olmaktadır. kar yağışı laredo'da gayet nadirdir ama 2004 noel günü sabahı ve 2011 şubat'ta kar yağışı gözlemlenmiştir. laredo'da yazın ortalama yüksek ısı dereceleri gözlemlenmektedir. yaz aylarında günlük en yüksek derecelerinin aylık ortalaması 38 °c ve günlük en düşük derecelerinin aylık ortalaması 24 °c olarak gözlemlenmiştir. loredo'da yağış ortalaması yıllık 560 mm olarak gözlemlenmiştir. fakat bazı yıllar kuraklık yılı olmaktadır. örneğin 2003'te kuraklık dolayısıyla şehirde sulama kısıtlamaları uygulanmıştır. diğer taraftan bazı yıllar ortaya çıkan şiddetli fırtınalar dolayısı ile rıo grande nehri ve yan akarsuları seller getirmektedir. 1954'te hiç beklenmedik şekilde ortaya çıkan rio grande nehri selleri şehre büyük zararlar vermiştir.

demografi

laredo'nun (2010 nüfus sayımı itibarıyla) nüfusu 236.191 kişi olup teksas eyaletinin 10. büyük şehri; abd-meksika ulusal sınırlar üzerinde bulunan şehirler arasında (san diego, kaliforniya ve el paso, teksas'tan sonra) üçüncü büyük nüfuslu ve amerika birleşik devletleri'nin en büyük nüfuslu 81. şehridir. abd sınırları içinde laredo şehri ile webb ilçesinin yerel idareleri arazilerini kapsayan şehirleşmiş laredo metropoliten bölgesi'nin nüfusu 250.304. kişidir. bunun yanında abd ile meksika sınırının iki yanına yayılmış bir şehirleşmiş bölge olan "laredo-nuevo laredo metropoliten bölgesi"nin nüfusu 636.516 kişidir.

laredo şehri'ne yakın olan diğer abd ve meksika şehirlerinin listesi şöyle verilebilir:

laredo şehri'nin abd'de 10 yılda bir yapılan nüfus sayımlarına göre nüfusunun gelişmesini gösterir zaman grafiği:

ekonomi ve ulaşım

laredo'nun ekonomisi meksika ile abd ile yapılan uluslararası dış ticarete bağlıdır. abd'nin en önemli nakliyat firmalarının laredo'da merkezi nakliyat depoları bulunmaktadır. laredo abd ulusal otoyol şebekesinin en önemli otoyollarının başında gelen i-35'in güney ucunda bulunmaktadır. diğer taraftan ucuz işçi ücretlerine dayanılarak meksika'da büyük yatırımlarla geliştirilmiş büyük imalat sanayi kurumlarının çoğunluğu için meksika'da nakliyat yapılması da otoyollar ile olmaktadır ve bu meksika'daki otoyollar da sınırdaki laredo'ya (ve böylece abd otoyol şebekesi sistemine) bağlıdır. hava yolu ile nakliyatı sağlamak için laredo şehri sınırları içinde laredo uluslararası havaalanı ve meksika içinde yakında bulunan nuevo laredo'de quetzalcoatl uluslararası havaalanı bulunmaktadır.

kardeş şehirler

laredo şehrinin şu şehirlerle kardeş şehir anlaşmaları bulunmaktadır:

resimler

kaynakça

dış bağlantılar

laredo şehri resmi sitesi 
laredo ticaret odası 
dmoz open directory projesi "laredo" maddesi
laredo konvansiyon ve misafirler burosu turizm kilavuzu 
laredo gelişme vakfi 
online texas tarih birligi el kilavuzu 
laredo sehri yerel idaresi tarafından verilen laredo tarihi 
laredo halk kütüphesi'ndeki tarihi resimler 

teksas'taki şehirler