mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Lepistes

lepistes ya da gupi, poeciliidae familyasından canlı yumurtlayabilen akvaryumlarda yetiştirilen tatlı su balığı.

anayurdu güney amerika olan lepistes günümüzde dünyanın hemen hemen her yerinde bulunur. erkekleri renkli, dişileri ise sade olurlar. düzgün beslendiği takdirde çok kolay bir biçimde ürerler. tropikal bölge canlısıdır, 25-28 derece sıcaklıkta beslenmesi gerekir. yavrularını aç kaldıklarında yediği için ve canlı doğurduğu için akvaryum içinde yüzebilen, içine su alabilen, ızgaralı, yavruluk diye tabir edilen kutucuklara hapsedilirler. düzenli ve iyi beslenirlerse yavrularını yemezler. akvaryum bol bitkili ise yavruluğa gerek kalmaz,doğan yavrular bitkilerin dibinde ve arasında saklanır, yaşamına devam ederler. tavsiye edilen bolca bitkilendirilmiş bir tankta yine yeterli bitki yoksa rafya ile hazırlık yapılarak kendi haline bırakılmasıdır. su sıcaklığını bir iki derece artırmak da yumurtlamaya yardımcı olur. balığın dayanıklılığına, genetik kalitesine, su sıcaklığına, iyi beslenmesine bağlı olarak 20-40 gün gibi bir gebelik döneminden sonra gelişkin yavrular yumurtlar. dişi yumurtlamadan sonra iyi beslenmelidir, mümkünse canlı yem (yetişkin artemia, su piresi) kullanılmalıdır. yavrular 3 ayda üreyecek hale gelirler, iyice renklenirler. 6 aylıktan itibaren çiftleştirilmelidir. 1,5 aylıkken dişi ve erkekleri ayırmak hem balığın gelişimini tamamlaması, hem de nispeten uzun ömürlü olması için gereklidir. erkekler sürekli çiftleşme isteğinde olduğundan, dişi balıklar çok yıpranacağından oranlarının erkek balıkların iki katı olması tavsiye edilir. üç ay içerisinde dişide üreme şeridi belirgin olarak görülür, bu erkeklerde daha kısa bir sürede görülür. dişinin bu üç aylık ergenleşme döneminde vücut döllenme sürecini tamamlar, üç aylık bir dönemden sonra döllenme için ergenlik çağına gelmiş dişi lepistes 20-40 kadar yavru doğurabilir.

zaman içinde bu tür çok farklı isimler almıştır. tatlı sularda bulunabilen gambusya ile yakın akrabadır.

asgari endişe altındaki hayvanlar
poecilia
akvaryum balıkları
ovovivipar balıklar
trinidad ve tobago faunası
venezuela'daki balıklar
1859'da tanımlanan türler
Paradoks

paradoks, görünüşte doğru olan bir ifade veya ifadeler topluluğunun bir çelişki oluşturması veya sezgiye karşı bir sonuç oluşturmasıdır. çoğunlukla, çelişkili görünen sonuç veya sonuçların aslında çelişkili tarafları vardır. 
paradoks teriminin karşılığı olarak türkçede açmaz, çatışkı, çelişki, yanıltmaç sözcükleri kullanılmaktadır.
   
şekil a'da bir paradoks yoktur, bir illüzyon veya göz yanılmasıdır. şekilde ilk durumda iki parçadan oluşan üst eğimli yüzey içe doğru bükük durmakta, ikinci durumda ise bu yüzey yine parçalı fakat dışa bükük olduğu için oradan alan kazancı olmuş, bu da içeriye bir boş kare olarak yansımıştır. ancak bu pek çok kişi tarafından da uzun süre fark edilemeyebilmektedir.

başka bir bakış açısı olarak; kırmızı üçgenin eğimi olan 3/8 ile mavi üçgenin eğimi olan 2/5, görüldüğü gibi eşit değildir. dolayısıyla bu iki üçgen ile iki parçacığın oluşturduğu her iki şekil de üçgen değildir. bu yüzden de iki şeklin alanlarının farklı çıkması gibi bir şey söz konusu olamaz.

ayrıca kendi içinde çelişen veya tam tersi şekilde sonuç olarak doğru olan fakat absürt veya çelişkili gözüken bir ifadeye (ifadelere veya ifadeler bütününe) de paradoks denmektedir. kökleşmiş inanışlara aykırı olarak ileri sürülen düşünce olarak da tanımlanabilir. yani bir nevi çelişkidir.

genelde paradoksların cevapları yoktur. yıkılamaz bir duvara durdurulamaz bir trenin çarptığı zaman oluşacak çelişki (paradoks) gibi, sonucun görülmesi engellenmiş olur.

etimoloji 
türkçeye, fransızca paradoxe sözcüğünden türeyerek giren paradoks sözcüğünün, etimolojik anlamda kökeni yunanca paradoksos yani "karşıt-çelişen (düşünce)"dir. paradokson, paradoks (karşıt düşünce) içeren iddia anlamındadır. (yunanca para: yan(ında), boyunca; üzerinden, dışa; karşı. yunanca doksa: düşünce; niyet. ayrıca yunanca dogma: düşünce; karar; tez.) bu yunanca kökenli sözcüğün latince'ye paradoxus olarak girmesi, sözcüğün daha sonra (17. yüzyılda) batı dillerinde yer almasını sağlamıştır. kökende sözcük "kabul görmüş bir düşünceyle çelişen, karşıt bir ifade" anlamında kullanılırken, bugün bu anlamdan ziyade felsefi ve mantıksal anlamda kullanılmaktadır.

kaynakça 
  concise oxford english dictionary, paradox, oxford university press, 2004.
  concise oxford i̇ngilizce sözlük paradox - origin, oxford university press, 2004.
 * gerhard wahrig, deutsches wörterbuch, verlagsgruppe bertelsmann gmbh, 1982.
 * günther drosdowski, paul grebe, das herkunftswörterbuch, duden, bibliographisches institut & f.a. brockhaus ag, 1963.

ayrıca bakınız 
 paradokslar listesi
Ototrof

ototrof veya özbeslenen canlılar, inorganik bileşikleri kullanarak organik bileşikler dediğimiz karmaşık ve uzun molekül zincirlerini üretebilen canlılardır. diğer bir anlatımla bu canlılar, yaşamsal etkinliklerini sürdürebilmek için gereksinme duydukları tüm organik bileşikleri, doğrudan doğruya inorganik bileşikleri sentezleyerek elde ederler. heterotrof canlıların aksine kendi besinlerini kendileri üretebilirler. bu canlılar, karbondioksidi indirgeyerek organik bileşikler sentezlerken, işlemin kimyasal karakteri dolayısıyla enerjiye gereksinim duyarlar. bu enerji; ışık -büyük ölçüde güneş ışığı- enerjisi ya da kimyasal enerjidir.

besin maddeleri olarak da adlandırılan, enerji depolanmış organik bileşiklerin sentezlenmesinde güneş ışığını kullanan canlılara fotosentetik canlılar ya da fototroflar, kimyasal enerjiyi kullanan canlılara da kemosentetik canlılar ya da kemotroflar adı verilir.

sistemler ekolojisi
mikrobiyoloji
biyoloji terminolojisi
bitki fizyolojisi
trofik ekoloji
Kelile ve Dimne

kelile ve dimne, sanskritçe orijinal adı pança-tantra (beş i̇lke) olan, fabl tarzında hikâyeler barındıran kitabın abdullah i̇bn al mukaffa tarafından çevrilmiş arapça'daki adıdır. orijinal metin 3. yüzyılda yaşadığı düşünülen brahman rahibi beydeba tarafından yazıya geçirilmiştir. arapça eser adını ilk bölümündeki bir hikâyenin kahramanları olan iki çakaldan alır; doğrunun ve dürüstlüğün simgesi "kelile" ile yanlışın ve yalanın simgesi "dimne".

kitabın hint hükümdarı depşelim zamanında yazıldığı düşünülmektedir. zira eserin hükümdara sunulduğu ve kendisine bir tür nasihat niteliğinde olduğu öne sürülmüştür. yazılış gayesi ise hükümdarın tembel üç şehzadesini adam etmektir.

fabl türünün ilk ve en önemli örneklerinden olan eserdeki hikâyeler siyâsetten erdeme kadar birçok farklı konuyu ele almıştır. kitapta hikâyeler binbir gece masalları’nda olduğu gibi iç içe geçmiş çerçeve hikâyelerden oluşur.

‘dostluğun bozulması’, ‘dost kazanma’, ‘savaş ve barış’, ‘zenginliklerimizin kaybı’ ve ‘tedbirsizlik ve acele karar vermeye dair’ isimli beş bölümle, bir girişten müteşekkildir. her bölümde bir çerçeve hikâye, onun içinde de hikâyecikler, manzum hikmetler vardır.

sanskritçe yazılmış olan eser ilk önce pehlevice'ye, oradan arapça'ya ve daha sonraları da farsça'ya çevrilmiştir. batı dillerine olan tercümeleri bu son çeviriden yapılmıştır. edebi otoritelerce, ezop ve la fontaine fabllarının, kelile ve dimneden ilham alınarak yazıldığı öne sürülür.

kaynakça 

hikâye kitapları
fabllar
4. yüzyıl kitapları
hindistan edebiyatı
Leopold von Sacher-Masoch

leopold ritter von sacher-masoch, (d. 27 ocak 1836, lemberg, avusturya - ö. 9 mart 1895, wetteraukreis, almanya), avusturyalı yazar. eserlerini charlotte arand ve zoë von rodenbach takma adlarıyla yazdı.

hayatı 
27 ocak 1836'da, avusturya-macaristan i̇mparatorluğu'ın sınırlarında bulunan lemberg'de (bugünkü l'viv, ukrayna) doğdu. sacher-masoch'un ailesi lviv'de yaşıyordu ve ataları slovenya, i̇spanya ve bohemya'ya uzanıyordu. babası leopold johann nepomuk ritter von sacher, lemberg’in polis müdürüydü. annesi caroline edle von masoch, kadim bir slav sülâlesinin hayatta kalan son mensubuydu. bu nedenle babası von sacher, avusturya i̇mparatorunun izniyle, kendi soyadı ile karısının soyadını birleştirdi ve ailenin soyadı ondan sonra von sacher-masoch oldu.

leopold von sacher-masoch (1838'e kadar: sacher ritter von kronenthal) 1844'te lemberg'de alman lisesine başladı ve 1848'den itibaren prag'daki alman lisesine devam etti. liseden mezun olduktan sonra 1854'te graz'da hukuk, matematik ve tarih alanlarında lisans eğitimine başladı. 1856'da doktor oldu. üniversite eğitimi esnasında kendisi gibi edebiyat meraklısı emerich von stadion ve emile mario vacano ile tanıştı. viyana'da avusturya devlet arşivleri'nde memuriyete girdi. 1857'de "i̇mparator karl v. döneminde gent ayaklanmaları" başlıklı çalışmasıyla yakın tarih alanında profesör unvanı aldı. graz üniversitesi'nde tarih dersi verirken "maria karolina ve macaristan'ın çöküşü" başlıklı popüler tarih araştırması neşredildi. 28 ekim 1863'te altı kişiyle birlikte akademisches corps teutonia zu graz (teutonia akademik görevliler birliği, graz) adında bugün hâlâ faaliyetlerine devam eden öğrenci derneğini kurdu. 1870 yılında üniversitedeki görevlerinden istifa etti ve vaktini roman ve öykü yazmaya adadı.

leopold von sacher.masoch, dönemin en çok okunanları arasında sayılan, popüler bir yazardı. romanları ve çoğu folklorik öğeler taşıyan uyun öyküleri büyük ilgi görmüş, von sacher-maloch da turgenyev'in halefi olarak görülmüş. galiçya yahudileri'nin gerçeğe yakın bir şekilde betimleyen ilk yazarlardan biriydi. ömrü boyunca orta avrupa'da süregiden yahudi düşmanlığına karşı durmaya çalıştı. victor hugo, émile zola, henrik ibsen hayranları arasındaydı.

von sacher-mazoch, içgüdüsel acıları ve boyun eğme arzusunu edebî bir şeklilde betimlemesi ile tanındı. şöhreti, 1866'da aylık bir dergide neşredilen don juan von kolomea (kolomealı don juan) başlıklı romanıyla yayıldı. von sacher-masoch, bu romanında don juan karakterine yepyeni bir bakış açısından yaklaştı: kahramanına romantik bir hayranlıkla yaklaşmaktan uzak durmuş, onun doyumsuz şehvetini vurgulamamıştı. tam aksine, kadınlara olan düşkünlüğünden acı duyan ve kaybettiği haysiyetini ahlaksızlık ile tekrar kazanabileceğini zanneden bir don juan portresi çizdi.

 gilles deleuze, sacher-masoch'un takdimi, norgunk yayıncılık, 2007.

ayrıca bakınız 
 kürklü venüs
 krafft-ebing
 mazoşizm

kaynakça 

1836 doğumlular
1895 yılında ölenler
19. yüzyıl avusturyalı yazarları
sacher-masoch
yahudi asıllı avusturyalılar
Pentagram (albüm)

pentagram, pentagram grubunun kendi adını taşıyan ilk müzik albümüdür.

1990 yılında nepa müzik yapım tarafından piyasaya sürülmüştür. şarkı sözleri i̇ngilizce'dir. o dönem türkiye'de piyasaya çıkmış en agresif yapılı albümlerden biridir. "powerstage" adlı şarkı da o dönemki pentagram hayran kulübüne de ismini vermiştir.

şarkı listesi

kadro 
 hakan utangaç - vokal,ritim gitar 
 murat net - elektro gitar (bu albümden kısa bir süre sonra gruptan ayrılmıştır.)
 tarkan gözübüyük - bas gitar
 cenk ünnü - davul
 güven araz - klavye (sadece "intro (wreck)" adlı parçada çalmıştır.)

pentagram albümleri
1990 albümleri
Badem yağı

badem yağı, güzellik amacıyla veya ayakkabı koruma amacıyla kullanılan bir tür yağdır. ayrıca çok tercih edilmemesine karşın ney sazının bakımında da kullanılır.
badem ağacı tohumlarından soğuk sıkma ile elde edilen, soluk sarı renkli, hafif kokulu ve ceviz tadında bir sabit yağdır.
kuru ve çatlak ciltleri çok olumlu etkiler ve pürüzlerini giderir. ayrıca saç besleyici olup, saç dökülmesini önler. kabızlık giderici özelliği sahiptir. kaşları yanan/küsen ya da bir şekilde dökülmüş kişilerin periyodik olarak kaşlarına badem yağı sürmesi çok başarılı sonuçlar verir. özellikle karın, bel, basen ve kalça kısmında oluşan cilt çatlaklarının giderilmesinde, besleyici, onarıcı, koruyucu, yumuşatıcı ve nemlendirici olarak cilt bakımında badem yağı kullanılmaktadır.

faydaları 

 badem yağı dahilen müshil, haricen yumuşatıcı ve yara iyileştirici olarak kullanılır.
 badem yağı ağız yoluyla alındığında yumuşatıcı, öksürük kesici ve solucan düşürücü etkisi vardır.
 haricen, yumuşatıcı, yara tedavi edici, yanıkları iyileştirici ve saçları gürleştirici olarak faydalanılıyor.
ayrıca badem yağı saçları güçlendirdiği için saça da uygulanabilen yağdır. kırık oluşumunu engelleyici, besleyici, koruyucu ve nemlendirici olarak saç bakımında kullanılmaktadır.
 özellikle karın, bel, basen ve kalça kısmında oluşan cilt çatlaklarının giderilmesinde, besleyici, onarıcı, koruyucu, yumuşatıcı ve nemlendirici olarak cilt bakımında badem yağı kullanılmaktadır.
 kaşları yanan ya da bir şekilde dökülmüş kişilerin periyodik olarak kaşlarına badem yağı sürmesi çok başarılı sonuçlar verir.
 badem yağı haricen uygulandığında, saç, sakal ve bıyıkların daha gür ve sağlıklı olmasını sağlar.
 göz kapaklarındaki alerjik durumlarda, göz kapağını ve çevresini nemlendirip kurumasını engellemesiyle de başka bir güzelliği olan bitkisel yağdır.

badem yağının yapısı
badem yağı çeşitli yağ asitlerince zengin bir yağdır. bu yağ asitleri şu şekildedir:

 oleik asit - %68 
 linoleik asit - %25 
 palmitik asit - %4 
 stearik asit - %1 
 linolenik asit - %1 
 palmitoleik asit - %1

kaynakça

bitkisel yağlar
Madagaskar (anlam ayrımı)

madagaskar, afrika yakınında bir ada ve ülke
 madagaskar (film), 2005 yapımı bir animasyon filmi
 madagaskar: escape 2 africa, serinin 2008 yapımı ikinci filmi

ayrıca bakınız 
 madagaskar penguenleri, nickelodeon'da yayınlanan bir animasyon dizi
1299



olaylar 
 27 ocak - selçuklu devleti'nin dağılmasından sonra anadolu'da kurulan beyliklerden osmanoğulları'nın başındaki osman gazi tarafından osmanlı devleti kuruldu.
 22-23 aralık - vadi el-haznedar muharebesi gerçekleşti.
 karesi beyliği kuruldu (dağılışı 1361).
 1299 yılında ülkeler ve liderleri listesi
 i̇negöl kalesi fetih edildi.

doğumlar 
 dimitri mikhayloviç, moskova büyük prensi ve vladimir büyük dükü (ö. 1326)

ölümler 
 16 ocak - hüsâmeddin lâçin, mısır memlûk sultanı
 tarihi bilinmeyen
 erik magnusson, norveç kralı (d. 1268)
 nogay han, moğol lideri
 zafer han, hindistanlı askeri lider.
gündüz bey, ertuğrul gazi'nin en büyük oğlu
1000

1000 (m) pazartesi günü başlayan bir artık yıldır.

olaylar 
 dünya nüfusu 310 milyondu.
 leif ericson, kuzey amerika'nın doğu kıyılarına çıktı.
 çin'de barut keşfedildi.
 i̇skandinavya, macaristan ve i̇zlanda hristiyan oldu.
 biruni, ilk büyük eseri olan el-âsâr'il-bâkiye an'il-kurûni'i-hâli-ye isimli kitabını tamamladı.

doğumlar 
 i. mihail, konstantinopolis patriği (ö. 1059)
 ix. konstantinos, bizans imparatoru (ö. 1055)
 yi yuanji, kuzey song hanedanlığı'nın hüküm sürdüğü bölgede yaşayan bir ressam (ö. 1064)

ölümler 
 9 eylül - i. olaf, norveç kralı (d. 963)
 tarihi bilinmeyen
 iii. davit, gürcü bagrationi hanedanından tao kralı (d. y. 930)
 el-makdisi, arap coğrafyacı (d. 945 / 946)
 hucendî, fars kökenli astronomi ve matematik bilgini
 kuhi, müslüman orta çağ astronomi ve matematik bilgini (d. 940)
1001



olaylar 
 11. yüzyıl ve 2. milenyum bu yılın başlaması ile başladı.
 gazneli mahmut, i̇lig nasır han'ın kızıyla evlendi

doğumlar 
 godwine, wessex kontu (ö. 1053)
 kaim, abbâsî halifesi (ö. 1075)

ölümler 
 3 ağustos - tâi, abbasi halifesi (d. 932)
 tarihi bilinmeyen
 wang yi-ch'eng, çinli şair
1003



olaylar

doğumlar 
 günah çıkartıcı aziz edward, i̇ngiltere kralı. anglo-sakson wessex hanedanı'na mensup olarak i̇ngiltere tahtına çıkan son kral (ö. 1066)

ölümler 
 12 mayıs - ii. silvester, papa (d. y. 946)
 6 kasım - xvii. i̇oannes, papa (d. 966)
 tarihi bilinmeyen
 kızıl erik, norveç'li kâşif (d. 950)
1005



olaylar

doğumlar 
 20 haziran - zâhir, fâtımî halifesi (ö. 1036)
 tarihi bilinmeyen
 i. i̇saakios, bizans imparatoru (ö. 1061)

ölümler 
 31 ekim - abe no seimei, japonya'da heian döneminde önde gelen bir onmyōji (d. 921)
1006



olaylar 
 1 mayıs - dünyada kaydedilen en güçlü yıldız patlaması olan sn 1006 süpernovası japonya, çin, ortadoğu ve avrupa'dan gözlemlenebildi.
 merapi yanardağı infilak etti, cava adası'nın büyük bölümü volkanik kül altında kaldı. i̇nfilakın yarattığı etkilerin, medang (mataram) krallığının aynı yıl içerisinde sona ermesine sebep olduğu tahmin ediliyor.

doğumlar 
 4 mayıs - hâce abdullah herevî, sufi ve din bilgini (ö. 1089)

ölümler
1007



olaylar 
 i̇ngiltere, roma i̇mparatorluğu'ndan bağımsız oldu.

doğumlar 

 petrus damianus, kardinal olmuş camaldolese keşişi - kilise doktoru (ö. 1072)

ölümler 
 uraka fernández, i̇spanyol soylu kadın, león ve pamplona kraliçesi
1008



olaylar

doğumlar 
 4 mayıs - i. henri, fransa kralı (ö. 1060)
 12 ekim - i̇mparator go-ichijō, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 68. imparatoru (ö. 1036)
 tarihi bilinmeyen
 kâşgarlı mahmud, türk dilleriyle ilgili çalışmalarıyla tanınmış 11. yüzyıl leksikografı (ö. 1105)

ölümler 
 17 mart - i̇mparator kazan, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 65. imparatoru (d. 968)
1009



doğumlar 
 13 aralık - i̇mparator go-suzaku, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 69. imparatoru (ö. 1045)
 tarihi bilinmeyen
 muhammed es-serahsî, karahanlılar devrinde yaşamış türk asıllı fıkıh bilgini (ö. 1090)

ölümler 
 i̇bn-i yunus, mısırlı astronomi ve matematik bilgini
 selçuk bey, oğullarıyla birlikte büyük selçuklu devleti'nin temellerini atan türk beyi (d. 960)
1010



olaylar

doğumlar 
 30 mayıs
 i̇mparator renzong, çin'in song hanedanı'nın dördüncü imparatoru (ö. 1063)
 i̇mparator yingzong, çin'in song hanedanı'nın beşinci imparatoru (ö. 1067)
 tarihi bilinmeyen
 iv. mihail, bizans imparatoru (ö. 1041)

ölümler 
 i̇oannis kurkuas, bizans'ın i̇talya katepanonu
1011



olaylar

doğumlar 
 shao yong, neokonfüçyüsçü filozof

ölümler 
 25 temmuz - i̇mparator ichijō, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 66. imparatoru (d. 980)
 21 kasım - i̇mparator reizei, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 63. imparatoru (d. 950)
 tarihi bilinmeyen
 anna porfirogenita, kiev büyük knezi büyük vladimir'in karısı (d. 963)
1013



doğumlar 
 iv. guaimar, salerno prensi, capua prensi, gaeta dükü, amalfi dükü (ö. 1052)
 sancha of león

ölümler 
 18 mayıs - ii. hişâm, iki kez kurtuba halifesi olan endülüs emevi devleti hükümdarı (d. 965)
 tarihi bilinmeyen
 ebu'l kasım el-zehravi, arap-müslüman hekim ve cerrah (d. 936)
1014



olaylar 
yakup kadir han, kaşgar'ı aldı.
yaz - selanik muharebesi: i̇mparator ii. basileios, bulgaristan'a karşı bir sefer başlattı. batı trakya'dan serez üzerinden struma nehri vadisine, selanik (modern yunanistan) yakınlarında  ulaşır; yerel bizans valisi theofilaktos botaneiatis bulgarları yener.
29 temmuz - belasitsa muharebesi: ii. basileios, kleidon kasabası yakınlarındaki belasitsa ve ograzhden dağları arasında bulgar kuvvetlerini mağlup etti. basileios'un emriyle yaklaşık 15.000 mahkum kör edildi; çar samuil savaştan sağ kurtulur ama şoktan ölür. basileios, "bulgar-kıran" lakabını kazanır.

doğumlar 
 el-bekrî, endülüs-arap coğrafyacı ve tarihçi (ö. 1094)

ölümler 
 3 şubat - sweyn, danimarka kralı, i̇ngiltere kralı ve norveç kralı (d. y. 960)
 7 mayıs - iii. bagrat, bagrationi hanedanınından gürcü kral
 3 ağustos - hâkim en-nişaburî, fars hadis ve tefsir bilgini (d. 933)
 6 ekim - samuil, birinci bulgar devleti çarı
1015



olaylar 
 anadolu'ya ilk türk akınları başladı.

doğumlar 
 i. andrás, macaristan kralı (ö. 1060)
 i. harold, i̇ngiltere kralı (ö. 1040)
 iii. harald, norveç kralı (ö. 1066)
 v. mihail, bizans imparatoru (ö. 1042)
 bedr el-cemâli, fatımiler devletinde devlet adamı (ö. 1094)
 robert guiscard, norman paralı asker, yağmacı (ö. 1085)

ölümler 
 15 temmuz - i. vladimir - hıristiyanlığı benimseyen ilk kiev büyük prensi (d. y. 958)
 tarihi bilinmeyen
 gavril radomir, bulgaristan çarı
 şerif er-radî, şii âlim ve nehсü'l belâga adlı kitabın yazarı olan arap edebiyatinin yazarı ve şairi (d. 970)
1017



olaylar 
gazneli mahmut, harezm'e girdi.

doğumlar 
 29 ekim - iii. heinrich, kutsal roma imparatoru (ö. 1056)
 tarihi bilinmeyen
 yusuf has hacib, türk-i̇slam tarihi ve kültürü açısından son derece önemli olan kutadgu bilig siyasetnamesinin yazarı (ö. 1077)
 zhou dunyi, neokonfüçyüsçü filozof

ölümler 
 5 haziran - i̇mparator sanjō, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 67. imparatoru (d. 976)
1018



olaylar

doğumlar 
 10 nisan - nizamülmülk, büyük selçuklu devleti'nin veziri ve siyâsetnâme adlı kitabın yazarı olan fars devlet adamı ve siyaset bilimcisi (ö. 1092)
 tarihi bilinmeyen
 iv. bagrat, bagrationi hanedanı üyesi gürcistan kralı (ö. 1072)
 harthacnut, danimarka ve i̇ngiltere kralı (ö. 1042)

ölümler 
 iv. abdurrahman, onyedinci endülüs emevi devleti hükümdarı
 i̇van vladislav, bulgar çarı
1019



olaylar

doğumlar 
 17 kasım - sima guang, yüksek rütbeli bir song hanedanı mensubu, bilim insanı ve tarihçi (ö. 1086)
 tarihi bilinmeyen
 ii. svend, danimarka kralı (ö. 1076)

ölümler 
 i. svyatopolk, kiev büyük knezi (d. 980)
 abdussamed babek, kürt i̇slam bilgini ve şair (d. 972)
1020



olaylar 
 karahanlı beyi ali tigin, selçuklu beyi arslan yabgu’nun yardımıyla buhara'yı aldı.

doğumlar 
 afrikalı konstantin, tıp üzerine yazılmış arapça ve yunanca metinleri tercüme eden mütercim (ö. 1087)
 zhang zai, neokonfüçyüsçü filozof

ölümler 
 firdevsî - samaniler ve gazneliler dönemleri i̇ran edebiyatının önde gelen fars şair (d. 940)
 leif ericson, i̇zlandalı kâşif ve amerika'ya ayak basan ilk avrupalı (d.970)
 manuil erotikos komnenos, bizans generali (d. 955 / 960)
 siczi, i̇ran'lı müslüman astronom ve matematik bilgini (d. 945)
1021



olaylar

doğumlar 
 8 aralık - wang anshi, çinli ekonomist, devlet adamı ve şair (ö. 1086)
 tarihi bilinmeyen
 eudokia makrembolitissa, bizans i̇mparatoru x. konstantinos'un ikinci karısı (ö. 1096)

ölümler 
 hâkim, fâtımî halifesi (d. 985)
1022



olaylar

doğumlar 
 harold godwinson, i̇ngiltere'nin son anglo-sakson kralı (ö. 1066)

ölümler 
 23 mart - zhenzong, çin'in song hanedanı'nın üçüncü imparatoru (d. 968)
 tarihi bilinmeyen
 i̇bnü'l-bevvab, büveyhoğulları döneminde yaşamış ünlü hattat
 şeyh müfid, şii tarihçi, mütekellim, fıkıhçı, i̇slam alimi
1023

1023 (mxxiii) salı günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 abbadi hükümdarı i. muhammed tahta çıktı.

doğumlar 
 lý thánh tông, vietnam imparatoru (ö. 1072)

ölümler 
 24 ekim - kou zhun, çin büyük şansölyesi
 abu hayyan al-tawhidi, arap filozof
1024



olaylar

doğumlar 
 i. i̇zyaslav, kiev büyük knezi (ö. 1078)
 kündürî, büyük selçuklu i̇mparatorluğu veziri (ö. 1064)

ölümler 
 9 nisan - viii. benedictus, papa
 13 temmuz - aziz ii. heinrich, kutsal roma cermen i̇mparatorluğu hükümdarı (d. 973)
 tarihi bilinmeyen
 v. abdurrahman, endülüs emevi devleti hükümdarı
1025



olaylar

doğumlar 
 28 ağustos - i̇mparator go-reizei, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 70. imparatoru (ö. 1068)
 tarihi bilinmeyen
 anna dalassini, komnenos hanedanı'nın yükselişinde rol oynamış bizans soylusu (ö. 1100 / 1102)

ölümler 
 17 haziran - i. bolesław chrobry, polonya dükü (d. 967)
 15 aralık - ii. basileios, bizans imparatoru (d. 955)
 tarihi bilinmeyen
 efstathius, konstantinopolis patriği
 kadı abdülcebbar, şafiî mezhebi fakihi
 sei şonagon, heian dönemi'nde japonya'da sarayda yüksek mevkide görev almış yazar (d. 966)
1028



olaylar

doğumlar 
 17 şubat - cüveynî, i̇ranlı fıkıhçı, kelamcı (ö. 1085)
 tarihi bilinmeyen
 i. william, i̇ngiltere kralı (ö. 1087)

ölümler 
 11 kasım - viii. konstantinos, bizans imparatoru (d.y. 960)
1029



olaylar

doğumlar 
 20 ocak - alp arslan, büyük selçuklu i̇mparatorluğu hükümdarı (ö. 1072)
 5 temmuz - müstansır, fâtımî halifesi (ö. 1094)
 tarihi bilinmeyen
 zerkâlî, endülüs'lü arap asıllı astronom (ö. 1087)

ölümler 
 el-kerecî, fars matematikçi (d. 953)
1030



olaylar

doğumlar 
 aziz bruno, papa ii. urban'ın öğretmeni ve danışmanı, şartrö tarikatı'nın kurucusu (ö. 1101)
 romen diyojen, bizans roman imparatoru (ö. 1072)

ölümler 
 gazneli mahmut - gazne devleti hükümdarı (d. 971)
 kabûs bin menuçehr, cürcan ve taberistan'a sahip olan ziyarîlerin bir hükümdarı
1031



olaylar 
 endülüs emevi devleti yıkıldı (kuruluşu 756).

doğumlar 
 26 mart - iii. malcolm, i̇skoç kralı (d. 1093)
 tarihi bilinmeyen
 i. rugerro, hauteville ailesi mensubu sicilya kontu (ö. 1101)
 shen kuo, çinli bilim insanı ve devlet adamı (ö. 1095)

ölümler 
 20 temmuz - ii. robert, fransa kralı (d. 972)
 tarihi bilinmeyen
 kadir, abbâsî halifesi (d. 947)
1032



olaylar

doğumlar 
 cheng hao, neokonfüçyüsçü filozof

ölümler 
 ekim - xix. i̇oannes, papa
 tarihi bilinmeyen
 arslan yabgu, türkiye selçuklu devleti'ni kuran kutalmışoğlu süleyman şah'ın dedesi
 konstantinos diogenis, bizans generali
 yusuf kadir han karahanlı hükümdarı.
1034



olaylar

doğumlar 
 3 eylül - i̇mparator go-sanjō, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 71. imparatoru (ö. 1073)

ölümler 
 11 nisan - iii. romanos, bizans imparatoru (d. 968)
 tarihi bilinmeyen
 i. manuçehr, şirvanşahlar devleti şahı, kesrani hanedanı'nın kurucusu
1035



olaylar 
 selçuklu beyleri tuğrul ve çağrı beyler, gazneli devleti hükümdarı mesud'a oğuz boylarının bağlılıklarını bildiren ve yerleşmek için yurt istediklerini belirten bir mektup gönderdiler.

doğumlar

ölümler 
 knud - i̇ngiltere, norveç ve danimarka kralı (d. 995)
1036



olaylar

doğumlar

ölümler 
 15 mayıs - i̇mparator go-ichijō, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 68. imparatoru (d. 1008)
 13 haziran - zâhir, fatımi halifesi (d. 1005)
 tarihi bilinmeyen
 iii. hişâm, endülüs emevi devleti hükümdarı
 ebu nasr mansur, fars asıllı müslüman matematikçi (d. 960)
 mstislav, kiev knezi i. vladimir'in oğlu
1037



olaylar 
 selçuklu devleti kuruldu (dağılışı 1194).

doğumlar 
 8 ocak - su shi, veya sanat adı ile dongpo, çinli şair, ressam, akademisyen, bilim insanı ve devlet adamı (ö. 1101)
 tarihi bilinmeyen
 ebu bekir şâşî, kürt asıllı şafii fıkıh alimi ve yazarı (ö. 1113)

ölümler 
 haziran - i̇bn-i sina, fars tıp adamı, astronom, yazar ve filozof (d.y. 980)
1040



olaylar 
 24 mayıs - dandanakan muharebesi gerçekleşti. bu muharebeden sonra gazne devleti yıkılış dönemine girdi, selçuklu devleti resmen kuruldu.

doğumlar 
 22 şubat - rashi - yahudi din alimi (ö. 1105)
 tarihi bilinmeyen
 i. géza, macaristan kralı (ö. 1077)
 i. ladislaus, macaristan ve hırvatistan kralı (ö. 1095)
 sikelgaita, lombard prensesi, salerno'lu iv. guaimar'ın kızı ve apulia dükü robert guiscard'ın ikinci karısı (ö. 1090)

ölümler 
 17 mart - i. harold, i̇ngiltere kralı (d. 1015)
 tarihi bilinmeyen
 i̇bn-i heysem, arap fizikçi, matematikçi ve filozof (d. 965)
1042



olaylar 
 abbadiler hükümdarı el mütadid (ebul amr abbad) tahta çıktı.

doğumlar 
 ii. urbanus, papa (ö. 1099)

ölümler 
 8 haziran - harthacnut, danimarka ve i̇ngiltere kralı (d. 1018)
 24 ağustos - v. mihail, bizans imparatoru (d. 1015)
1043



olaylar 
 rus-bizans savaşı gerçekleşti.
 ziyârîler hanedanı sona erdi.
 puglia ve calabria düklüğü kuruldu.

doğumlar 
 rodrigo díaz de vivar, el cid campeador olarak bilinen kastilyalı asil, askerî komutan, başarılı diplomat (ö. 1099)

ölümler 
 aleksios studitos, konstantinopolis patriği, studios manastırı'nın bir üyesi
 georgios maniakes, 1042 yılında i̇talya katepanı olan bizans generali
1045



olaylar 
 bizans i̇mparatoru ix. konstantinos, ani şehrini aldı ve buradaki ermeni bagratuni hanedanı'na son verdi.

doğumlar 
 nizar bin müstansır, nizârî i̇smâ‘ilîyye mezhebi imamı (ö. 1097)

ölümler 
 7 şubat - i̇mparator go-suzaku, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 69. imparatoru (d. 1009)
1047



olaylar 
karahanlılar üçe bölündü. kaşgar bölümü süleyman arslan han'ın yönetimine, fergana bölümü mahmut buğra han'ın yönetimine, özkend bölümü de tuğrul ve harun han'ın yönetimine girdi.

doğumlar

ölümler 
 musa yabgu, veya musa i̇nanç bey, selçuklu ailesinden türk beyi
1048



olaylar 
 18 eylül - bizans ile selçuklu devletleri arasında ilk muharebe olan pasinler muharebesi gerçekleşti.
 türkler ilk vakfı, selçuklular tarafından erzurum pasinler'de kuruldu.

doğumlar 
 18 mayıs - ömer hayyam, i̇ran'lı matematikçi, astronom, şair ve filozof (ö. 1131)
 25 mayıs - i̇mparator shenzong, çin'in song hanedanı'nın altıncı imparatoru (ö. 1085)
 tarihi bilinmeyen
 i. aleksios - bizans imparatoru ve komninos hanedanı'nın kurucusu (ö. 1118)

ölümler 
 13 aralık - birûni bilim insanı
tarihi bilinmeyen
 vi. gregorius, papa

kaynakça
1049



olaylar

doğumlar

ölümler 
 12 ocak - ebu said-i ebu’l-hayr, horasanlı mutasavvıf, şair (d. 967)
 18 aralık - gazneli mevdud, gazne devleti sultanı
 tarihi bilinmeyen
 airlangga, medang krallığından sonra kurulan kahuripan krallığı'nın tek kralı (d. 991)
1050



olaylar

doğumlar 
 11 kasım - iv. heinrich, kutsal roma imparatoru (ö. 1106)
 tarihi bilinmeyen
 ii. paschalis, papa (ö. 1118)
 iii. olaf, norveç kralı (ö. 1093)
 vii. mihail, bizans i̇mparatoru (ö. 1078)
 hasan sabbah, nizârî-i̇smaili devleti'nin ve haşhaşî fedai grubunun kurucusu (ö. 1124)
 nestor, doğu slavlarına ait günümüze ulaşan en eski kronik olan nestor kroniği'nin yazarı olduğu düşünülen bir keşiş (ö. 1113)
 pierre l'ermite, hristiyanları, müslümanlara karşı savaşa sürükleyen fransız vaiz (ö. 1115)
 roscelinus - orta çağ filozofu (ö. 1120)

ölümler 
 toledolu casilda, roma katolik kilisesi ve doğu ortodoks kilisesi tarafından hürmet edilen bir azize
 zoi, kız kardeşi theodora ile birlikte bizans imparatoriçesi olarak hüküm süren bizans prensesi (d. y. 978)
1052



olaylar 
 byōdō-in isimli budist tapınağının yapımı tamamlandı.

doğumlar 
 23 mayıs - i. philippe, franklar kralı (ö. 1108)
 tarihi bilinmeyen
 müeyyidülmülk, büyük selçuklu i̇mparatorluğu veziri, nizâmülmülk'ün oğlu (ö. 1101)

ölümler 
 2 / 3 haziran - iv. guaimar, salerno prensi, capua prensi, gaeta dükü, amalfi dükü (d. 1013)
 tarihi bilinmeyen
 abdürreşid bin mahmud, gazne devleti sultanı
 tuğrul bozan, gazne devleti sultanı
1053



olaylar

doğumlar 
 7 temmuz - i̇mparator shirakawa, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 72. imparatoru (ö. 1129)
 tarihi bilinmeyen
 solomon, macaristan kralı (ö. 1087)

ölümler 
 godwine, wessex kontu (d. 1001)
1054



olaylar 
 4 temmuz - yengeç bulutsusu'nun oluşmasına sebep olan yıldız süpernovaya uğradı. gözlemlendiği yıla ithafen sn 1054 adı verilen süpernova dünyadan (ilk 23 gün gündüz de dahil olmak üzere) 2 yıl boyunca gözlemlenebildi ve dönemin astronomları tarafından kaydedildi.
 16 temmuz - roma (vatikan) ve konstantinopolis (i̇stanbul) kiliseleri i̇sa'nın yaratılış ve tanrısal özüne dair yaşadıkları anlaşmazlıkların sonucu, karşılıklı olarak birbirilerini aforoz ettiler. hıristiyanlık bu tarihten başlayarak katolik (vatikan) kilisesi ve ortodoks kilisesi olarak ikiye bölündü (doğu ve batı kiliselerinin ayrılması).

doğumlar 
 i. boemondo, norman asilzade, taranto ve antakya prensi (ö. 1111)
 ii. giorgi, bagrationi hanedanı üyesi gürcistan kralı (ö. 1112)
 robert curthose, i̇ngiltere kralı olmak için başarısız bir girişimi olan normandiya dükü (ö. 1134)

ölümler 
 19 nisan - ix. leo, papa (d. 1002)
 tarihi bilinmeyen
 i. yaroslav, kiev büyük knezi (d. 970)
1056



olaylar

doğumlar 
 muktedî, abbasi halifesi (ö. 1094)

ölümler 
 5 ekim - iii. heinrich, kutsal roma imparatoru (d. 1017)
 tarihi bilinmeyen
 theodora, viii. konstantinos'un kızı, bizans imparatoriçesi (d. 984)
 süleyman arslan han karahanlı hükümdarı
1058



olaylar 
kaşgarlı mecdeddin mehmed isimli şair-yazar, dönemin hükümdarı i̇brahim han'a günümüze kopyası ulaşamamış târih-i türkistan ve hıtay eserini sundu.

doğumlar 
 i. baudouin, kudüs kralı (ö. 1118)
 el gazali - büyük selçuklu devleti devrinin i̇slâm âlimi, filozofu, mutasavvıfı ve müderrisi (ö. 1111)
 theodora anna dukena selvo - bizans i̇mparatoru x. konstantinos'un ve ikinci karısı eudokia makrembolitissa'nın kızı, bizans prensesi (ö. 1083)

ölümler 
 ebu'l âlâ el-maarrî, suriyeli arap filozof, şair ve yazar (d. 973)
1059



olaylar

doğumlar

ölümler 
 21 ocak - i. mihail, konstantinopolis patriği (d. 1000)
 4 nisan - ferruhzad, gazne devleti sultanı
 tarihi bilinmeyen
 vi. mihail, bizans imparatoru
 abdullah bin yasin, murabıtlar devletinin kurucusu ve ilk hükümdarı
1060



olaylar 
 kutalmış'ın iktidarı
 büyük selçuklu devleti kuruldu.

doğumlar 
 i. erik, danimarka kralı (ö. 1103)
 ii. baudouin, kudüs kralı ve edessa kontu (ö. 1131)

ölümler 
 16 temmuz - çağrı bey, oğuzlar'ın kınık boyundan selçuklu hükümdarı selçuk bey'in torunu, mikail'in oğlu ve tuğrul bey'in kardeşi ve alp arslan'ın babası (d. 989)
 4 ağustos - i. henri, fransa kralı (d. 1008)
 tarihi bilinmeyen
 i. andrás, macaristan kralı (d. 1015)
 altuncan hatun, büyük selçuklu i̇mparatorluğu sultanı tuğrul bey'in eşi
 i̇brahim yınal, selçuklu ailesinden türk beyi
1062



olaylar

doğumlar 
 nikiforos bryennios, bizanslı general, devlet adamı ve tarihçi (ö. 1137)
 nikiforos komnenos, bizanslı aristokrat ve yüksek rütbeli subay, i̇mparator i. aleksios'un en genç kardeşi (ö. 1136 sonrası)
 kiyâ büzürgümmîd, nizarîler'in alamut kalesi'nde hasan sabbah'tan sonraki ikinci komutanı (ö. 1138)

ölümler
1063



olaylar

doğumlar

ölümler 
 30 nisan - i̇mparator renzong, çin'in song hanedanı'nın dördüncü imparatoru (d. 1010)
 7 aralık - kutalmış, türkî hükümdar
 tarihi bilinmeyen
 i. béla, macaristan kralı (d. 1015 - 1020 arası)
 tuğrul bey - büyük selçuklu devleti'nin kurucusu ve ilk sultanı (d. 990)
1064

1064 (mlxiv) jülyen takviminde perşembe ile başlayan yıl.

olaylar

doğumlar

ölümler 
 16 ağustos - i̇bni hazm - endülüslü-arap felsefeci, tarihçi ve ilahiyatçı (d. 994)
 29 kasım - kündürî, büyük selçuklu i̇mparatorluğu veziri (d. 1024)
 tarihi bilinmeyen
 yi yuanji, kuzey song hanedanlığı'nın hüküm sürdüğü bölgede yaşayan bir ressam (d. 1000)
1066



olaylar 
 25 eylül - stamford köprüsü muharebesi gerçekleşti.
 14 ekim - hastings muharebesi gerçekleşti.
 normanlar, büyük britanya adası'nı istila etti. (bkz: i̇ngiltere'nin normanlar tarafından fethi)
 halley kuyruklu yıldızı, dünya'nın yakınından geçti (önceki: 989 ; sonraki : 1145).

doğumlar 
 el-efdâl şehinşâh, fâtımîler hâlifeliği veziri (ö. 1121)

ölümler 
 5 ocak - günah çıkartıcı aziz edward, i̇ngiltere kralı. anglo-sakson wessex hanedanı'na mensup olarak i̇ngiltere tahtına çıkan son kral (d. 1003)
 9 nisan - beyhakî, şafii fıkıh bilgini, muhaddis (d. 994)
 2 eylül - i̇bn butlan, bağdatlı nasturi hristiyan hekim
 25 eylül - iii. harald, norveç kralı (d. 1015)
 14 ekim - harold godwinson, i̇ngiltere'nin son anglo-sakson kralı (d. 1022)
 tarihi bilinmeyen
 antakyalı yahya, melkani hristiyan hekim ve tarihçi
 ebu hasan behmenyar, doğu peripatetizminin (meşşailik ya da meşşai okulunun) temsilcilerinden biri (d. 993)
1067



olaylar

doğumlar

ölümler 
 25 ocak - i̇mparator yingzong, çin'in song hanedanı'nın beşinci imparatoru (d. 1010)
 22 mayıs - x. konstantinos, bizans imparatoru
 12 temmuz - i̇oannis komnenos, bizans aristokrat ve askeri lider (d. y. 1015)
1068



olaylar 
 5 ağustos - bari kuşatması başladı (bitişi 1071).

doğumlar 
 i. henry, i̇ngiltere kralı ve normandiya dükü (ö. 1135)
 dânî, endülüslü bilim insanı (ö. 1134)

ölümler 
 22 mayıs - i̇mparator go-reizei, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 70. imparatoru (d. 1025)
 tarihi bilinmeyen
 ali bin rıdvan, mısırlı müslüman doktor, fizikçi ve astronom olan bilim insanı (d. 998)
 i̇brahim böri-tigin. buhara ve semerkand hanı.
1072



olaylar 
 alp arslan öldürüldü ve büyük selçuklu devleti'nin başına i. melikşah geçti.
 erzurum çevresinde saltuklu beyliği kuruldu (dağılışı 1202).
 kaşgarlı mahmud, dîvânu lugâti't-türk'ü abbasi halifesi muktedî'ye sundu.

doğumlar

ölümler 

 23 şubat - petrus damianus, kardinal olmuş camaldolese keşişi - kilise doktoru (d. 1007)
 24 kasım
 iv. bagrat, bagrationi hanedanı üyesi gürcistan kralı (d. 1018)
 alp arslan, büyük selçuklu i̇mparatorluğu hükümdarı (d. 1029)
 tarihi bilinmeyen
 kuşeyrî, müderris, mutasavvıf ve yazar (d. 986)
 romen diyojen, bizans roman imparatoru (d. y. 1030)
1073



olaylar 
 selçuklu hanedanı ankara'yı ele geçirdi.
 22 nisan - papa vii. gregory (kardinal hildebrand), papa ii. alexander'ın ardından 157. papa oldu.
 i̇mparator shirakawa, japonya'da tahta çıktı.

doğumlar 
 iii. leopold
 iv. davit, bagrationi hanedanından gürcü kralı (ö. 1125)

ölümler 
 21 nisan - ii. alexander, papa
 15 haziran - i̇mparator go-sanjō, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 71. imparatoru (d. 1034)
 tarihi bilinmeyen
 kavurd, selçuklu hanedanından selçuk bey'in büyük torunu, çağrı bey'in oğlu ve alp arslan'in küçük kardeşi
 konstantinos diogenis, romen diyojen'in oğlu
 zhou dunyi, neokonfüçyüsçü filozof (d. 1017)
1074



olaylar 
 7 şubat - montesarchio muharebesi: prens beneventolu iv. pandulf normanlar tarafından öldürüldü.
 liao hanedanı'nın başındaki imparator, hitayların soyadı almasını yasakladı.
 i. william beyaz kule'nin yapım emrini verdi.
 tanrıbermiş beyliği kuruldu (dağılışı 1098).

doğumlar 
 12 şubat - ii. conrad, almanya ve i̇talya kralı (ö. 1101)
 16 eylül - müstalî, fatımi halifesi (ö. 1101)
 tarihi bilinmeyen
 étgar mac maíl choluim (ö. 1107)

ölümler 
 25 nisan - i. hermann
 tarihi bilinmeyen
 iv. petar krešimir, hırvatistan kralı
1075



olaylar 
 anadolu selçuklu devleti kuruldu (dağılışı 1308).
 dânişmendliler beyliği kuruldu (dağılışı 1178).

doğumlar 
 18 mart - zemahşerî, i̇ranlı i̇slam bilgini (ö. 1144)
 tarihi bilinmeyen
 iii. lothar - kutsal roma i̇mparatoru (ö. 1137)
 adiyy bin müsafir, ya da şeyh adi, sûfî tarikâtı'nın kurucusu (ö. 1162)
 kim busik - kore'nin goryeo zamanında yaşamış olan bir memur ve bilgin (ö. 1151)
 orderic vitalis, i̇ngiliz tarihçi (ö. 1142)
 tancred, celile prensi, birinci haçlı seferi'nin norman lideri (ö. 1112)

ölümler 
 kaim, abbâsî halifesi (d. 1001)
1076



olaylar 
 ocak - kutsal roma i̇mparatoru iv. heinrich tarafından atanan alman piskoposlar papa vii. gregory'ye olan bağlılıklarını sona erdirdiler.
 14 şubat - papa vii. gregory iv. heinrich'i aforoz etti.
 25 aralık - polonya kralı ii. bolesław (lehçe: bolesław śmiały) gniezno'da tahta çıktı.
 murabıtlar, gana'nın başkenti kumbi'yi ele geçirdiler.

doğumlar 
 4 ocak - i̇mparator zhezong, çin'in song hanedanı'nın yedinci imparatoru (ö. 1100)
 1 haziran - prens kievli i. mstislav (ö. 1132)
 tarihi bilinmeyen
 el-hadi bin el-nizar, elemûtlar-nizârî devleti hükümdârı (ö. 1136)
 hâfız, fâtımî halifesi (ö. 1149)

ölümler 
 21 mart - burgonya dükü i. robert (d. 1011)
 28 nisan - ii. svend, danimarka kralı (d. 1019)
 27 aralık - prens kievli ii. sviatoslav (d. 1027)
1077



olaylar

doğumlar 
 abdülkâdir geylânî, âlim, mutasavvıf, i̇slam filozofu (ö. 1166)

ölümler 
 25 nisan - i. géza, macaristan kralı (d. 1040)
 14 ekim - andronikos dukas, vii. mihail'in kuzeni, bizanslı protovestiarios ve protoproedros
 tarihi bilinmeyen
 muhammed b. hüseyin el-beyhaki, i̇ranlı tarihçi ve devlet adamı (d. 996)
 roussel de bailleul, norman savaşçı, komutan ve maceracı
 shao yong ve zhang zai, neokonfüçyüsçü filozoflar
 yusuf has hacib, türk-i̇slam tarihi ve kültürü açısından son derece önemli olan kutadgu bilig siyasetnamesinin yazarı (d. 1017)
1078



olaylar 
 santiago de compostela katedrali açıldı.
 song hanedanı'nın çin'deki yıllık demir üretimi 125.000 tona ulaştı.

doğumlar 
 i. alexander, i̇skoçya kralı (ö. 1124)
 müstazhir, abbasi halifesi (ö. 1118)

ölümler 
 3 ekim - i. i̇zyaslav, kiev büyük knezi (d. 1024)
 11 kasım - nellenburglu udo, trier başpiskoposu
 tarihi bilinmeyen
 vii. mihail, bizans i̇mparatoru (d. 1050)
 nikeforitzes, bizanslı etkili bir hadım bürokrat
1079

1079 (mlxxix) salı günü başlayan bir yıldır.

olaylar

doğumlar 
 8 ağustos - i̇mparator horikawa, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 73. imparatoru (ö. 1107)
 tarihi bilinmeyen
 i. kılıç arslan - türkiye selçuklu devleti'nin kurucusu kutalmışoğlu süleyman şah'ın oğlu ve ikinci türkiye selçuklu sultanı (ö. 1107)
 pierre abélard - fransız skolastik düşünürü, tanrıbilimci; dil, diyalektik ve ahlak filozofu (ö. 1142)

ölümler 
 8 ocak - adèle, flanders kontesi (d. 1009)
 11 nisan - stanislaus, kraków piskoposu
 tarihi bilinmeyen
 atsız bin uvak, 1071'de fâtımî halifeliği'nden ele geçirdikten sonra filistin ve güney suriye'de bir emirlik kuran harezmli türk komutanı
1080



olaylar 
 mengüçlü beyliği kuruldu (dağılışı 1228).
 dânişmendliler beyliği kuruldu (dağılışı 1178).

doğumlar 
 iii. eugenius, papa (ö. 1153)
 berkyaruk, büyük selçuklu hükümdarı melikşah'ın oğlu, büyük selçuklu devleti hükümdarı (ö. 1104)

ölümler 
 mihail attaleiates, bizans devlet memuru ve tarihçisi (d. y. 1022)
1081



olaylar 
 18 ekim - dirrahium muharebesi gerçekleşti.
 çaka beyliği kuruldu.
 türk donanması kuruldu (türk deniz kuvvetleri'nin kuruluşu olarak kabul edilir).

doğumlar 
 1 aralık - vi. louis, fransa kralı (ö. 1137)

ölümler 
 18 ekim - nikiforos paleologos, bizanslı general
 10 aralık - iii. nikiforos - bizans imparatoru (d. y. 1002)
1082



olaylar 
 bizans-venedik antlaşması yapıldı.

doğumlar 
 21 ocak - muhammed tapar, büyük selçuklu sultanı ve melikşah'ın oğlu (ö. 1118)
 2 kasım - i̇mparator huizong, çin song hanedanı'nın sekizinci imparatoru (ö. 1135)

ölümler
1083



olaylar

doğumlar 
 1 aralık - anna komnini, bizanslı prenses, âlim, hekim, hastane yöneticisi ve tarihçi (ö. 1153)
 tarihi bilinmeyen
 i. charles, flandre kontu (ö. 1127)

ölümler 
 theodora anna dukena selvo - bizans i̇mparatoru x. konstantinos'un ve ikinci karısı eudokia makrembolitissa'nın kızı, bizans prensesi (d. 1058)
1084



olaylar 
 kölnlü aziz bruno ve altı arkadaşı tarafından şartrö tarikatı kuruldu.
 iv. heinrich, kutsal roma i̇mparatoru oldu.

doğumlar

ölümler 
 danişmend gazi, anadolu'da kurulan ilk türkmen beyliklerinden biri olan danişmendliler’in kurucusu kabul edilen bir alim ve savaşçı
1085



olaylar 
 elbistan, anadolu selçuklu devletince fethedildi.
 çubukoğulları beyliği kuruldu (dağılışı 1112).
 dilmaçoğulları beyliği kuruldu (dağılışı 1192).

doğumlar 
 i. i̇madeddin zengi - selçuklu devleti'nin musul ve halep atabeyi ve zengi hanedanının kurucusu (ö. 1146)

ölümler 
 1 nisan - i̇mparator shenzong, çin'in song hanedanı'nın altıncı imparatoru (d. 1048)
 25 mayıs - vii. gregorius, papa
 20 ağustos - cüveynî, i̇ranlı fıkıhçı, kelamcı (d. 1028)
 tarihi bilinmeyen
 cheng hao - neokonfüçyüsçü filozof
 robert guiscard, norman paralı asker, yağmacı (d. 1015)
1086



olaylar 
 4 haziran - ayn seylem muharebesi gerçekleşti.
 23 ekim - ez-zellaka muharebesi gerçekleşti (murabıt yusuf ibn taşfin ve castile kralı vi. alfonso arasında yapılmış olan savaş).

doğumlar 
 8 kasım - v. heinrich, kutsal roma imparatoru (ö. 1125)
 tarihi bilinmeyen
 ahmed sencer, melikşah'ın oğlu, selçuklu hükümdarı (ö. 1157)

ölümler 
 21 mayıs - wang anshi, çinli ekonomist, devlet adamı ve şair (d. 1021)
 4 haziran - kutalmışoğlu süleyman şah, anadolu selçuklu devleti kurucusu
 11 ekim - sima guang, yüksek rütbeli bir song hanedanı mensubu, bilim insanı ve tarihçi (d. 1019)
 tarihi bilinmeyen
 gregorios pakourianos, bizanslı asker
1087



olaylar

doğumlar 
 13 eylül - ii. i̇oannis, bizans imparatoru (ö. 1143)
 tarihi bilinmeyen
 i. mahmud, büyük selçuklu sultanı (ö. 1094)
 yelü dashi, karahitay veya batı liao hanedanı'nın kurucusu ve ilk hanı (ö. 1143)

ölümler 
 9 eylül - i. william, i̇ngiltere kralı (d. 1028)
 tarihi bilinmeyen
 afrikalı konstantin, tıp üzerine yazılmış arapça ve yunanca metinleri tercüme eden mütercim (d. 1020)
 domenico selvo, 31. venedik doçesi
 solomon, macaristan kralı (d. 1053)
 zerkâlî, endülüs'lü arap asıllı astronom (d. 1029)
1088



olaylar 
 bologna üniversitesi kuruldu.

doğumlar 
 i. øystein, norveç kralı (ö. 1123)
 i̇rini, i̇mparator ii. i̇oannis'un eşi, i̇mparator i. manuil'un annesi (ö. 1134)

ölümler 
 i̇oannis dukas, bizans i̇mparatoru x. konstantinos'un kardeşi
1089

1089 (mlxxxix) pazartesi günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 24 haziran - béarn dükü iv. gaston, monzón kentini ele geçirdi.

doğumlar 
 i. øystein, norveç kralı (ö. 1123)
 han shizhong, çinli general (ö. 1151)

ölümler 
 24 mayıs - lanfranc, canterbury başpiskoposu
1090



olaylar 
 murabıt kralı yusuf bin taşfin, granada'yı ele geçirdi.
 1. koyun adaları muharebesi gerçekleşti.

doğumlar 
 ii. thibaut, chartres, blois, champagne ve brie kontu (ö. 1152)
 aziz bernard, hristiyan teolog (ö. 1153)
 qin hui, song hanedanı başkanı (ö. 1155)

ölümler 
 26 haziran - jaromir (prag piskoposu)
 6 ekim - saint adalbero
 tarihi bilinmeyen
 muhammed es-serahsî, karahanlılar devrinde yaşamış türk asıllı fıkıh bilgini (d. 1009)
 sikelgaita, lombard prensesi, salerno'lu iv. guaimar'ın kızı ve apulia dükü robert guiscard'ın ikinci karısı (d. 1040)
1091



olaylar 
 çaka bey'in peçenekler ile ittifak kurarak i̇stanbul'u kuşattı.
 nisan - bizans i̇mparatoru i. aleksios, kuman türkleri'nin yardımıyla meriç nehri kıyısındaki lebonium savaşı'nda peçenekleri yendi.
 sicilya kontu i. rugerro, malta'yı ele geçirdi.
 macaristan kralı i. ladislaus, hırvatistan'ın slavonya bölgesini ele geçirdi.
 murabıtlar, abbadiler'in egemenliğine son verdi.
 kasım - murabıtlar, almeria emirliği'ni ele geçirdi.

doğumlar 
 18 eylül - andronikos komnenos, i̇mparator i. aleksios'un ikinci oğlu (ö. 1130 / 1031)
 tarihi bilinmeyen
 fahru'l-nisa, i̇slam sonrası ilk kürt kadın şair, yazar ve i̇slam bilgini (ö. 1179)
 abdülmelik i̇bn zühr - i̇slam dünyasının en önemli hekimlerinden, ilk asalak bilimci (parazitolog) kabul edilen hekim

ölümler 
 artuk bey - artuklu beyliği'nin kurucusu olan türk komutan
1092



olaylar 
 1. alamut savaşı gerçekleşti.

doğumlar 
 müsterşid, abbasi halifesi (ö. 1135)

ölümler 
 14 ekim - nizamülmülk, büyük selçuklu devleti'nin veziri ve siyâsetnâme adlı kitabın yazarı olan fars devlet adamı ve siyaset bilimcisi (d. 1018)
 19 kasım - i. melikşah - büyük selçuklu devleti hükümdarı (d. 1055)
 tarihi bilinmeyen
 çaka bey - i̇zmir ve civarında bağımsız bir beylik kuran ve yöneten, aynı zamanda ilk türk denizcisi olarak kabul edilen selçuklu komutanı ve denizcisi
 ebu'l-kasım - anadolu selçuklu devleti ilk döneminde i̇znik kentinin beyi
1093



olaylar 
 çaka beyliği, bizans tarafından yıkıldı.

doğumlar 
 16 ocak - i̇saakios komnenos, bizans imparatoru i. aleksios'un oğlu (ö. 1152'den sonra)
 tarihi bilinmeyen
 i. demetre, bagrationi hanedanı mensubu gürcü kralı (ö. 1156)
 iii. konrad, hohenstaufen hanedanı'ndan ilk almanya kralı (ö. 1152)
 ahmed yesevî, türk mutasavvıf ve şair (ö. 1166)

ölümler 
 şubat - tâcülmülk, büyük selçuklu i̇mparatorluğu veziri (d. 1046)
 22 eylül - iii. olaf, norveç kralı (d. y. 1050)
 13 kasım - iii. malcolm, i̇skoç kralı (d. 1031)
1094



olaylar 
 badajoz emirliği, murabıtlar tarafından yıkıldı.
 urfa, büyük selçuklu tarafından ele geçirildi.
 15 haziran - kastilyalı rodrigo díaz de vivar (el cid), valensiya'yı ele geçirdi.
 aralık - ebu said tacüddevle tutuş, bağdat'ı ele geçirdi.

doğumlar 
 abdül mümin, muvahhidler devletinin kurucusu

ölümler 
 14 ocak - eudokia komnini, bizans imparatoru i. aleksios'un kızı (ö. 1129)
 24 aralık - müstansir (maad al-müstansir billah), fatımi halifesi (d. 1029)
 tarihi bilinmeyen
 i. mahmud, büyük selçuklu sultanı (d. 1087)
 aksungur el-hacib, sultan melikşah döneminde selçuklu halep emirliği yapan yönetici
 bedr el-cemâli, fatımiler devletinde devlet adamı (d. 1015)
 el-bekrî, endülüs-arap coğrafyacı ve tarihçi (d. 1014)
 muktedî, abbasi halifesi (d. 1056)
 terken hatun, i. melikşah'ın eşi ve i. mahmud'un annesi
1095



olaylar 
 papa ii. urbanus, 18 - 28 kasım 1095 tarihleri arasında fransa'nın clermont kentinde bir kurultay topladı. konseyde hristiyan dünyasında hakim olan barışçı doktrin terk edildi ve haçlı seferleri’nin temeli atıldı.

doğumlar 
 22 aralık - ii. rugerro, sicilya kralı, sicilya kontu i. rugerro'nun oğlu, kardeşi sicilya kontu simone'nin ardılı (ö. 1154)
 tarihi bilinmeyen
 i. mesud, en uzun süre hüküm sürmüş türkiye selçuklu sultanı (ö. 1156)
 i̇bn bacce, endülüs'lü, arap filozof ve bilim insanı (ö. 1138)

ölümler 
 29 temmuz - i. ladislaus, macaristan ve hırvatistan kralı (d. 1040)
 tarihi bilinmeyen
 i. tutuş, veya ebu said tacüddevle tutuş, büyük selçuklu devleti hükümdarı alp arslan'ın oğlu ve suriye selçuklu devleti hükümdarı
 shen kuo, çinli bilim insanı ve devlet adamı (d. 1031)
 vitale falier, 32. venedik doçesi