17 Mayıs



olaylar 
 1792 - new york borsası kuruldu.
 1902 - yunan arkeologlar, antik çağ'ın mekanik analog bir bilgisayarı olarak kabul edilebilecek antikythera düzeneğini toprak altından çıkardılar.
 1928 - türkiye cumhuriyeti hıfzısıhha müessesesi kuruldu.
 1939 - 27 mayıs 1938 tarihli londra kredi antlaşması'na ait onay belgelerinin karşılıklı teatisi yapıldı.
 1939 - altın ticaretinin yeniden serbest bırakılmasına ait kararname çıktı.
 1940 - ii. dünya savaşı: alman orduları belçika'yı işgal ederek brüksel'e girdi.
 1954 - abd'de siyah çocukların, beyaz çocuklarla aynı okula gitmelerini önleyen yasa yürürlükten kaldırıldı.
 1967 - i̇mam hatip okulu mezunlarına, üniversitelere girme hakkı tanındı.
 1970 - norveçli antropolog ve kâşif thor heyerdahl, papirüsten yapılmış olan "ra ii" teknesiyle fas'tan atlantik okyanusu'na açıldı.
 1971 - thkp-c üyesi dört militan, i̇srail'in i̇stanbul başkonsolosu ephraim elrom'u kaçırdı. militanlar, "20 mayıs'a kadar cezaevlerindeki bütün devrimcilerin serbest bırakılmasını" istedi. hükûmet, pazarlık yapmayacağını açıkladı.
 1972 - türkiye cumhuriyeti devlet demiryolları'nın 991 milyon lirayla, zarar rekoru kırdığı açıklandı.
 1982 - türk silahlı kuvvetleri mehmetçik vakfı kuruldu. vakıf, devlet başkanı orgeneral kenan evren ve diğer millî güvenlik konseyi üyesi komutanların aralarında topladıkları parayla kuruldu.
 1983 - ankara bahçelievler'de 8 ekim 1978 tarihinde, ti̇p üyesi yedi kişiyi öldürmekten yargılanan haluk kırcı ve ahmet ercüment gedikli ölüm cezasına çaptırıldı.
 1983 - i̇srail, lübnan ve abd arasında, 17 mayıs antlaşması imzalandı.
 1989 - çin'de 1 milyondan fazla gösterici, başkent pekin'deki tiananmen meydanı'nda siyasal özgürlüklerin genişletilmesi için açlık grevi yapan öğrencileri desteklemek amacıyla yürüyüş yaptı.
 1989 - çekoslovakya'da dört aydır hapiste olan yazar vaclav havel serbest bırakıldı.
 1990 - dünya sağlık örgütü (who), eşcinselliği akıl hastalıkları listesinden çıkardı.
 1994 - türkiye ekonomisi, 14 yıl aradan sonra yeniden imf denetimine girdi.
 1995 - nasuh mahruki, everest'in zirvesine çıkan ilk türk oldu. (bazı kaynaklar 25 mayıs olarak yazsa da bu tarih, nasuh mahruki tarafından teyit edilmiştir.)
 2000 - galatasaray, uefa kupasını kazanarak avrupa'da kupa kazanan ilk türk futbol takımı unvanını aldı.
 2006 - danıştay'a avukat alparslan arslan tarafından düzenlenen silahlı saldırıda, danıştay i̇kinci dairesi üyesi mustafa yücel özbilgin yaşamını yitirdi ve dört üye de yaralandı.
 2010 - chp genel başkanı deniz baykal'ın istifa etmesinden sonra; chp grup başkanvekili kemal kılıçdaroğlu görevinden istifa edip genel başkanlık için aday olacağını açıkladı.
 2010 - i̇ran'ın uranyum takasına ilişkin ortak formülle ilgili anlaşma, türkiye, brezilya ve i̇ran dışişleri bakanları tarafından imzalandı. uranyum takasının türkiye'de yapılacağı da, bu imza ile resmileşmiş oldu. i̇ran'ın 1200 kilogram düşük seviyede zenginleştirilmiş uranyumu, yüksek seviyede zenginleştirilmiş uranyumla takas edeceği kaydedildi.
 2010 - zonguldak'taki türkiye taşkömürü kurumu, karadon müessese müdürlüğü maden ocağında patlama meydana geldi. 30 işçi göçük altında kaldı. 20 mayıs 2010 tarihinde 28 işçinin cesedine ulaşıldı.
 2021 - memleket partisi, muharrem i̇nce önderliğinde kuruldu.

doğumlar 
 1490 - albrecht, töton şövalyeleri'nin büyük üstadı ve prusya'nın ilk hükümdarı (ö. 1568)
 1749 - edward jenner, i̇ngiliz hekim (çiçek aşısını bulan) (ö. 1823)
 1768 - brunswick'li caroline, kral iv. george’un eşi olarak birleşik krallık ve hanover kraliçesiydi (ö. 1821)
 1845 - jacint verdaguer, bir katalan rahip ve yazar (ö. 1902)
 1866 - erik satie, fransız besteci (ö. 1925)
 1868 - horace elgin dodge, amerikalı otomobil üreticisi (ö. 1920)
 1873 - henri barbusse, fransız romancı ve gazeteci (ö. 1935)
 1886 - xiii. alfonso, i̇spanya kralı (ö. 1941)
 1897 - odd hassel, norveçli kimyacı ve nobel kimya ödülü sahibi (ö. 1981)
 1904 - jean gabin, fransız oyuncu (ö. 1976)
 1907 - ilona elek, macar eskrimci (ö. 1988)
 1911 - maureen o'sullivan, i̇rlandalı kadın oyuncu (tarzan filmlerinde jane'i canlandırmasıyla ünlü) (ö. 1998)
 1925 - idi amin, ugandalı asker ve uganda'nın 3. devlet başkanı (ö. 2003)
 1925 - michel de certeau, cizvit tarikatı mensubu olan bilim insanı, tarih, sosyoloji, felsefe, psikanaliz ve psikoloji üzerine çalışmalar yapmıştır (ö. 1986)
 1926 - dietmar schönherr, avusturyalı tanınmış oyuncu (ö. 2014)
 1927 - gülistan güzey, türk tiyatro ve sinema sanatçısı (ö. 1987)
 1929 - branko zebec, yugoslav eski millî futbolcu ve teknik direktör (ö. 1988)
 1935 - dennis potter, i̇ngiliz yazar (ö. 1994)
 1936 - philippe boesmans, belçikalı klasik müzik bestecisi
 1936 - dennis hopper, amerikalı oyuncu ve yönetmen (ö. 2010)
 1936 - graham barnett, i̇ngiliz futbolcu (ö. 2019)
 1940 - alan kay, amerikalı bilgisayar bilimcisi
 1945 - esin engin, türk besteci ve müzisyen (ö. 1997)
 1945 - renate krößner, alman oyuncu (ö. 2020)
 1946 - udo lindenberg, alman rock müzisyeni, yazar ve ressam
 1948 - horst köppel, alman millî futbolcu ve teknik direktör
 1950 - valeriya novodvorskaya, rus yazar ve siyasetçi (ö. 2014)
 1953 - kasım cömert tokayev, kazak diplomat, siyasetçi ve kazakistan devlet başkanı
 1954 - belkıs akkale, türk halk müziği sanatçısı, söz yazarı ve besteci
 1955 - bill paxton, amerikalı oyuncu ve yönetmen (ö. 2017)
 1956 - bob saget, amerikalı oyuncu ve komedyen
 1958 - paul di'anno, i̇ngiliz şarkıcı
 1959 - elena ledda, sardinyalı sanatçı
 1960 - simon fuller, i̇ngiliz plak ve tv yapımcısı
 1961 - enya, i̇rlandalı şarkıcı
 1962 - craig ferguson, amerikalı komedyen
 1965 - trent reznor, amerikalı şarkıcı
 1966 - kusay hüseyin, saddam hüseyin'in oğlu (ö. 2003)
 1967 - joseph m. acaba, porto riko asıllı eğitmen, hydrogeologist ve nasa astronotu
 1969 - josé chamot, arjantinli millî futbolcu
 1970 - anjalika ahurbaş, beyaz rus şarkıcı, oyuncu ve eski model
 1970 - giovanna trillini, i̇talyan eskrimci
 1971 - máxima, kral willem-alexander'ın eşi
 1972 - ergün penbe, türk futbolcu ve teknik direktör
 1972 - antoni vadell ferrer, i̇spanyol roma katolik piskopos
 1973 - matthew mcgrory, amerikalı aktör (d. 2005)
 1973 - josh homme, amerikalı rock müzisyeni, şarkıcısı, müzik yapımcısı ve oyuncu
 1974 - eddie lewis, amerikalı millî futbolcudur
 1974 - sendhil ramamurthy, amerikalı oyuncu
 1975 - marcelo dos santos, brezilyalı eski futbolcudur
 1975 - laura voutilainen, fin şarkıcı
 1979 - ayda field, amerikalı televizyon oyuncusu
 1979 - david jarolím, çek futbolcudur
 1980 - ilion lika, arnavutluk vatandaşı millî kaleci
 1981 - cosma shiva hagen, alman-amerikalı oyuncu
 1981 - şiri meymon, i̇srailli şarkıcı
 1982 - clarence goodson, amerikan millî futbolcu
 1982 - tony parker, fransız basketbol oyuncusu
 1982 - vjosa osmani, kosova cumhurbaşkanı
 1983 - danko lazović, sırp forvet eski futbolcu
 1984 - i̇gor denisov, rus eski millî futbolcu
 1984 - michael david rosenberg, i̇ngiliz şarkıcı, söz yazarı ve müzisyen
 1986 - bojan jokić, sloven futbolcu
 1987 - ersan gülüm, türk futbolcu
 1988 - nikki reed, amerikalı film oyuncusu ve senarist
 1988 - martin olsson, i̇sveçli millî futbolcu
 1989 - michel morganella, i̇sviçreli futbolcu
 1989 - tessa virtue, kanadalı buz patenci
 1990 - ross butler, amerikalı oyuncu
 1990 - will clyburn, amerikan profesyonel basketbolcudur.
 1990 - leven alice rambin, amerikalı oyuncu
 1991 - moran mazor, i̇srailli şarkıcı
 1996 - ryan ochoa, amerikalı oyuncu
 1998 - abdulrahman akkad, suriyeli blog yazarı ve insan hakları aktivisti

ölümler 
 290 - sima yan, jin hanedanı'nın ilk imparatoru (d. 236)
 946 - ebu'l-kasım muhammed ibn abdullah, i̇smaili mezhebine göre 12. i̇mamdı (d. 893)
 1304 - mahmud gazan, moğol i̇lhanlılar i̇mparatorluğu'nun 7. hükümdarı (d. 1272)
 1336 - go-fushimi, japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 93. imparatoru (d. 1288)
 1395 - konstantin dragaš, osmanlı i̇mparatorluğu hükümdarlığı altında doğu makedonya'da büyük bir vilayeti yönetmiş dejanović hanedanı'na mensup sırp asildir (d. 1350)
 1395 - marko, 1371-1395 arasında de jure sırp kralı ve osmanlı vasalı (d. 1335)
 1510 - sandro botticelli, i̇talyan ressam (d. 1445)
 1536 - george boleyn, i̇ngiltere kralı viii. henry'nin ikinci karısı olan anne boleyn'in kardeşi (d. 1504)
 1551 - shin saimdang, koreli filozof, sanatçı, ressam, yazar ve şair (d. 1504)
 1606 - i. dmitri, rusya çarı (d. 1582)
 1727 - i. katerina, rus çariçesi (d. 1684)
 1729 - samuel clarke, i̇ngiliz filozof (d. 1675)
 1750 - georg engelhard schröder, i̇sveçli portre ve tarih ressamı (d. 1684)
 1765 - alexis clairaut, fransız matematikçi (d. 1713)
 1829 - john jay, amerikan devlet adamı, yurtsever ve diplomat (d. 1745)
 1838 - rene auguste caillie, fransız kaşif (d. 1799)
 1838 - charles-maurice de talleyrand-périgord, fransız siyaset adamı (d. 1754)
 1868 - kondō isami, japon kılıç ustası ve shinsengumi'nin komutanı (d. 1834)
 1875 - john c. breckinridge, amerikalı siyasetçi, hukukçu, asker ve abd'nin 14. başkan yardımcısı (d. 1821)
 1880 - ziya paşa, türk şair ve siyaset adamı (d. 1826)
 1886 - john deere, amerikalı tarım makineleri üreticisi (d. 1804)
 1919 - guido von list, alman filozof, tarihçi ve yazar (d. 1848)
 1935 - paul dukas, fransız besteci, müzisyen ve müzik eğitimcisi (d. 1865)
 1936 - panayis çaldaris, bir yunan politikacı (d. 1868)
 1936 - nahum sokolow, siyonist lider, yazar, çevirmen ve gazeteci (d. 1859)
 1941 - wil van gogh, hollandalı hemşire ve erken feminist (d. 1862)
 1944 - milena jesenska, çek gazeteci, yazar ve çevirmen (d. 1896)
 1945 - robert sterling yard, amerikalı gazeteci, yazar (d. 1861)
 1947 - george forbes, yeni zelanda başbakanı (d. 1869)
 1951 - william birdwood, britanya ordusu memuruydu (d. 1865)
 1951 - ali şefik özdemir, türk siyasetçi (d. 1885)
 1957 - nurullah ataç, türk yazar ve eleştirmen (d. 1898)
 1959 - george albert smith, i̇ngiliz kraliyet astronomi derneği üyesi, mucit ve öncü film yönetmeni (d. 1864)
 1964 - otto wille kuusinen, fin-sovyet siyasetçi, tarihçi ve şair (d. 1881)
 1974 - refik epikman, türk ressam (d. 1902)
 1980 - gündüz kılıç, türk futbolcu ve teknik direktör (d. 1918)
 1986 - lyudmila pahomova, sovyet olimpiyat şampiyonu buz patenci (d. 1946)
 1987 - gunnar myrdal, i̇sveçli ekonomist ve politikacı (d. 1898)
 1992 - lawrence welk, amerikalı müzisyen ve tv programcısı (d. 1903)
 1993 - handan adalı, türk sinema sanatçısı (d. 1922)
 1999 - joão carlos de oliveira, brezilyalı atlet (d. 1954)
 2002 - lászló kubala, macar eski futbolcudur (d. 1927)
 2002 - mahzuni şerif, türk halk ozanı (d. 1938)
 2002 - dave berg, amerikalı karikatürist (d. 1920)
 2004 - tony randall, amerikalı oyuncu (d. 1920)
 2004 - i̇zzeddin salim, iraklı politikacı, yazar, eğitimci, i̇slamcı teorisyen (d. 1941)
 2005 - frank gorshin, amerikalı tiyatro, televizyon ve sinema oyuncusudur (d. 1933)
 2005 - melahat pars, türk besteci (d. 1918)
 2006 - mustafa yücel özbilgin, türk hukukçu (d. 1942)
 2009 - mario benedetti, uruguaylı gazeteci, yazar ve şair (d. 1920)
 2009 - daniel carasso, fransız iş insanı (d. 1905)
 2009 - muhammed taki behcet fumeni, i̇ranlı taklit mercii (d. 1913)
 2010 - bobbejaan schoepen, belçikalı şarkıcı (d. 1925)
 2011 - johann sterr, alman güreşçi (d. 1933)
 2012 - warda al-jazairia, cezayirli şarkıcı ve oyuncu (d. 1939) 
 2012 - france clidat, fransız piyanist (d. 1932)
 2012 - donna summer, amerikalı şarkıcı (d. 1948)
 2013 - kenneth venturi, amerikalı golfçü (d. 1931)

 2013 - jorge rafael videla, arjantinli asker ve eski devlet başkanlarından (d. 1925)
 2013 - atanas zabaznoski, makedon komünist aktivist, yugoslavya cephesi'nde savaşan asker, halk kahramanı nişanı sahibi (d. 1926)
 2014 - gerald edelman, amerikalı biyolog (d. 1929)
 2015 - chinx, amerikalı rapçi (d. 1983)
 2016 - guy clark, amerikalı şarkıcı ve müzisyen (d. 1941)
 2016 - paulo emilio, brezilyalı eski teknik direktör (d. 1936)
 2016 - yūko mizutani, japon aktris, seslendirme sanatçısı ve şarkıcı (d. 1964)
 2016 - xavier de planhol, fransız öğretmen (d. 1926)
 2016 - müzahir sille, türk güreşçi (d. 1931)
 2017 - roxcy bolton, amerikalı feminist sivil ve kadın hakları aktivisti (d. 1926)
 2017 - viktor gorbatko, sovyet-rus kozmonot (d. 1934)
 2017 - firuz kazemzadeh, rusya doğumlu amerikalı tarihçi (d. 1924)
 2017 - payidar tüfekçioğlu, türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1962)
 2017 - rhodri morgan, galli siyasetçi ve devlet adamı (d. 1939)
 2017 - moji olaiya, nijeryalı aktris (d. 1975)
 2017 - todor veselinović, yugoslav futbolcu ve teknik direktör (d. 1930)
 2018 - nicole fontaine, fransız siyasetçi ve avrupa parlamentosu başkanı (d. 1942)
 2018 - jürgen marcus, alman şarkıcı (d. 1948)
 2018 - mait riisman, eston-sovyet sutopu oyuncusu (d. 1956)
 2018 - mehdi tebatebayi, i̇ranlı şii din adamı ve siyasetçi (d. 1936)
 2019 - peter dahl, norveç doğumlu i̇sveçli ressam ve baskı sanatçısı (d. 1934)
 2019 - rallapalli, hint sinema, tiyatro ve dizi oyuncusu (d. 1945)
 2019 - herman wouk, amerikalı romancı ve pulitzer ödülü sahibi (d. 1915)
 2020 - wilson braga, brezilyalı siyasetçi, hukukçu ve iş insanı (d. 1931)
 2020 - shad gaspard, amerikalı profesyonel güreşçi ve aktör (d. 1981)
 2020 - ratnakar matkari, hint yazar, film ve oyun yapımcısı ve yönetmen (d. 1938)
 2020 - monique mercure, kanadalı oyuncu (d. 1930)
 2020 - lucky peterson, amerikalı şarkıcı, söz yazarı ve müzisyen (d. 1964)
 2020 - yuri zisser, rus iş insanı, girişimci ve blog yazarı (d. 1960)
 2021 - magdeleine willame-boonen, belçikalı siyasetçi (d. 1940)
 2022 - rolands kalniņš, leton film yapımcısı, yönetmeni ve senarist (d. 1922)
 2022 - marnie schulenburg, amerikalı aktris (d. 1984)
 2022 - vangelis, yunan bir besteci (d. 1943)

tatiller ve özel günler 

0517
17