Sadi Diren

sadi rifat diren (20 ağustos 1927, i̇stanbul - 2 şubat 2018, i̇stanbul), türk seramik sanatçısı, sanat eğitimcisi.

hayatı 
1927de i̇stanbul'da doğan sadi diren, 1946 saint-michel fransız lisesi'nden mezun oldu. i̇lk yıl ankara hukuk, ikinci yıl i̇stanbul üniversitesi hukuk fakültesi'nde olmak üzere eğitimine 2 yıl hukuk alanında devam etti. üniversiteyi yarıda bırakarak askerlik görevini yaptı. 1952 yılında devlet güzel sanatlar akademisi seramik bölümünü bitirdi.  i̇lk sergisini 1953 yılında i̇stanbul'da maya sanat galerisinde açtı. 1956 yılında yeni evlendiği eşi (belma diren) ile beraber davetli olarak almanya'ya offenbach tatbiki güzel sanatlar yüksek okulu’na eğitim vermeye gitti. ama göreve dair gerekli düzenleme yapılamayınca höhr-grenzhausen’da bir seramik fabrikasında çalışmaya başladı. 1964 türkiye'ye geri döndü, eczacıbaşı seramik fabrikaları'nda süs ve mutfak eşyaları kısmına müdür ve sanatçı olarak çalışmaya başladı. i̇stanbul devlet güzel sanatlar akademisi'ne aynı yıl öğretim üyesi olarak katıldı. 1970 yılında profesör oldu. bu okulda gül erali gibi isimlerin öğretmeniydi. 1982 yılında ise mimar sinan üniversitesi güzel sanatlar fakültesi dekanı oldu, 1988 ve 1991 yıllarında tekrar dekan seçildi. 1994'te emekli oldu. 22 ağustos 1991 tarih ve 20968 sayılı resmi gazetede yayımlanan yönetmelik çerçevesinde devlet sanatçısı unvanı aldı.

sanatı 

sanatçı, sanat tarihçi emre zeytinoğlu diren'in hayatını şöyle özetler: 
1955'te almanya'ya giden sanatçı, orada kaldığı dokuz yıl boyunca sadece sanat seramiğinin değil, endüstri seramiğini de sorgulama, çözme ve çeşitli şekillerde kullanma olanağı buldu. yurt dışındaki süreçte, ‘biçimlerde sadelik, yüzeylerde süslemenin ön planda uygulandığı’ yapıtlarını, 1960-1963 arası ise seramikte ‘ilk duvar resimleri’ dönemi olarak adlandırılabilir. özgün, çeşitli sır tekniklerine ait buluşları, onun bu dönemlerinin yapıtlarında görülür. sanatının temelinde eski ve köklü anadolu kültürü bulunur. sırlı, sırsız seramikte, figürde, bronz heykellerinde hep anadolu’yu görmek mümkündür: 
yarısı yurt dışında olmak üzere birçok sergi düzenleyen sadi diren'in kimi yapıtları, düsseldorf hetjent museum, avrupa parlamento binası ve türkiye'de de devlet resim ve heykel müzesi'ne, i̇stanbul cumhurbaşkanlığı köşkü’ne alındı.
sanatçı i̇ş sanat kibele galerisi’ndeki toplu sergisi ile 2009 sedat simavi görsel sanatlar ödülü'nü aldı.

2 şubat 2018'de i̇stanbul'da 90 yaşında hayatını kaybetti.

kişisel sergiler 

 1953 i̇stanbul, maya galerisi
 1954 i̇stanbul, moderno
 1954 ankara, helikon derneği
 1954 kayseri ortaokulu
 1956 frankfurt, kunstkabinett
 1957 bad - godesburg, türk basın ateşeliği
 1958 frankfurt - stuttgartner hausbücherel
 1959 i̇stanbul, olgunlaşma enstitüsü
 1960 milano, adriano totti sanat galerisi
 1960 frankfurt, kunstkabinett
 1960 düsseldorf, hetjens müzesi
 1961 münih, stensel galerisi
 1962 bielefeld, die brücke sanat galerisi
 1963 münih, stenzel galerisi
 1964 i̇stanbul, türk alman kültür merkezi
1965 i̇stanbul, beyoğlu şehir galerisi
1966 ankara, fransız kültür merkezi
1967 i̇stanbul, türk alman kültür merkezi
1968 i̇stanbul, taksim sanat galerisi
1970 ankara or-an yapı endüstri merkezi
1972 i̇stanbul, taksim sanat galerisi
1973 ankara, türk alman kültür merkezi
1973 adana, sute yapı dekorasyon merkezi
1974 i̇zmir yapı endüstri merkezi
1976 ankara, türk alman kültür merkezi
1984 i̇stanbul, garanti bankası sanat galerisi
1989 i̇stanbul, galeri md
1989 i̇stanbul, şekerbank sanat galerisi
1995 i̇stanbul, aksanat galerisi
1996 ankara, vakko sanat galerisi
1999 antalya, orkun ozan sanat galerisi
2003 i̇stanbul, lütfi kırdar uluslararası kongre ve sergi sarayı
2004 i̇stanbul, art home sanat galerisi
2009 i̇stanbul, i̇ş sanat kibele sanat galerisi
2010 i̇stanbul, galeri işık
2013 i̇stanbul, mira sanat galerisi
2015 i̇stanbul, d'art galeri

seramiklerinin bulunduğu müze ve koleksiyonlar 

 düsseldorf hetjens müzesi
 i̇stanbul resim ve heykel müzesi
 milano dr. adriano totti
 düsseldorf peter florack
 köln dr. funke kaiser
 köln keramik weber

seramik kaplama ve panoları 

 hörn - grenzhousen - dümler - breiden fabrika villası
 biefeld - nord - west firması
 i̇stanbul - tarabya oteli
 i̇stanbul - fruko fabrikası
 i̇stanbul - atatürk kültür merkezi
 i̇stanbul - manifaturacılar çarşısı
 i̇stanbul - pe-re-ja fabrikası
 i̇stanbul - koç holding
 ankara - marmara oteli
 ankara - coca cola fabrikası
 i̇stanbul - fitaş sineması
 ankara - cep sineması
 ankara - şekerbank
 i̇stanbul - karaköy eczanesi
 i̇stanbul - the marmara oteli
 strasbourg - avrupa konseyi binası (türkiye'nin armağanı)
 i̇znik - darka yüzme havuzu 
 ankara sermaye piyasası
 ankara cumhurbaşkanlığı köşkü

ödüller 
 1991: türkiye cumhuriyeti devlet sanatçısı unvanı

kaynakça 

1927 doğumlular
i̇stanbul doğumlu sanatçılar
devlet sanatçıları
sedat simavi ödülü sahipleri
türk seramik sanatçıları
mimar sinan güzel sanatlar üniversitesi öğretim üyeleri
i̇stanbul devlet güzel sanatlar akademisinde öğrenim görenler
i̇stanbul üniversitesi hukuk fakültesinde öğrenim görenler
mimar sinan üniversitesi güzel sanatlar fakültesi dekanları
2018 yılında ölenler
feriköy mezarlığı'na defnedilenler