13 Şubat



olaylar 
 1258 - hülagû, bağdat'ı işgal etti. 200 bin bağdatlı öldü.
 1633 - galileo galilei, engizisyon mahkemesinde yargılanmak üzere roma'ya geldi.
 1668 - i̇spanya, portekiz'i ayrı bir devlet olarak tanıdı.
 1894 - auguste lumière ve louis lumière, sinematograf'ın (bir film kamerası ve projektör'ün bir araya getirilmiş hali) patentini aldılar.
 1925 - şeyh sait i̇syanı: lozan konferansı'nda çözümü türkiye ile birleşik krallık'a bırakılan musul konusunda, birleşik krallık ile sorun yaşandığı günlerde, bingöl'ün genç ilçesinde şeyh sait önderliğinde, ayrılıkçı bir hareket başladı. ayaklanma diyarbakır'a da sıçradı.
 1926 - savurganlıkla mücadele amacıyla men-i i̇srafat kanunu kabul edildi.
 1934 - sscb'ne ait "çelyuskin" adlı buharlı gemi, antarktik okyanusu'nda battı.
 1945 - ii. dünya savaşı: sscb birlikleri, budapeşte'yi almanlardan geri aldı. birleşik krallık kraliyet hava kuvvetleri, almanya'nın dresden kentini bombalamaya başladı.
 1949 - fenerbahçe'nin yeni stadı açıldı.
 1960 - fransa, bm ve amerika birleşik devletleri'nin itirazlarına rağmen, büyük sahra'da atom bombası patlattı.
 1961 - 7 yeni parti kuruldu. yeni türkiye partisi, türkiye i̇şçi partisi, millete hizmet partisi, güven partisi, musavat partisi, muhafazakâr parti ve cumhuriyetçi parti. seçime katılabilmek için son gündü. kemal türkler, rıza kuas, kemal nebioğlu, i̇brahim denizcier gibi bir grup sendika yöneticisi tarafından kurulmuş olan türkiye i̇şçi partisi'nin genel başkanlığına avni erakalın getirildi.
 1962 - eski adalet bakanı hüseyin avni göktürk ve eski çalışma bakanı mümtaz tarhan tutuklandı. eski bakanların devlet hazinesine ait dövizle, radyo pili ithal ettikleri ileri sürüldü. 2 mart 1962'de tahliye edildiler.
 1963 - i̇stanbul savcılığı, i̇şçi sigortaları kanunu'na uymayan 2 bin işveren hakkında dava açtı.
 1963 - ankara valiliği, taksilerde plak çalınmasını yasakladı; taksilerdeki pikaplar sökülüyor.
 1965 - tbmm'de 1965 yılı bütçesi, 197'ye karşı 225 oyla reddedilince, başbakan i̇smet i̇nönü istifa etti.
 1966 - cemal gürsel'in komaya girişinin 6. günü; partiler, genelkurmay başkanı orgeneral cevdet sunay'ın cumhurbaşkanı adaylığı üzerinde anlaştı.
 1967 - devrimci i̇şçi sendikaları konfederasyonu (di̇sk) kuruldu. sendika başkanları yaptıkları açıklamada; "türk i̇şçi sınıfının çıkarları, hakları, özgürlükleri ve onuru için bir araya geldik" dediler.
 1969 - i̇stanbul'da üniversiteli kız öğrenciler, amerikan 6. filo'sunu protesto yürüyüş ve mitingi düzenlediler.
 1971 - vietnam savaşı: amerikalı kuvvetleri desteğindeki güney vietnam güçleri, laos'u ele geçirdi.
 1974 - 1970 nobel edebiyat ödülü sahibi aleksandr soljenitsin, "gulag takım adaları, 1918-1956" adlı kitabı nedeniyle, sscb dışına sürgüne gönderildi.
 1975 - kıbrıs türk federe devleti ilan edildi.
 1984 - sscb komünist parti genel sekreterliğine, yuri andropov'un yerine konstantin çernenko getirildi.
 1985 - kapatılan millî selamet partisi yöneticileri hakkında açılan kamu davası sona erdi. partinin genel başkanı necmettin erbakan ve 22 arkadaşı beraat etti. şubat 1981'den şubat 1985'e kadar geçen bütün bu süre içinde necmettin erbakan, 10 ay tutuklu kaldı.
 1988 - kış olimpiyat oyunları, calgary alberta'da (kanada) başladı.
 1990 - 12 eylül sonrasında görevlerinden alınan 1402'lik öğretim üyeleri, görevlerine dönmek için üniversitelerine başvurmaya başladılar. i̇lk başvuruyu profesör dr. hüseyin hatemi yaptı.
 1993 - cumhurbaşkanı turgut özal, bosna-hersek'te devam eden savaşı protesto için i̇stanbul taksim meydanı'nda bir miting düzenlenmesini istedi. hükûmet ortakları doğru yol partisi ve sosyaldemokrat halkçı parti, mitinge katılmayacaklarını açıkladılar ve turgut özal'ın amacının şov yapmak olduğunu ileri sürdüler. anavatan partisi katılma kararı aldı. miting sönük geçti.
 1996 - nepal'de maoist gerillalar, nepal krallığı'na karşı ayaklanma başlattı. ayaklanma sonucu nepal i̇ç savaşı başladı.
 1997 - uzay mekiği discovery'nin astronotları, hubble teleskopu'nu tamir etmeye başladılar.
 2001 - el salvador'da 6,6 şiddetinde deprem: en az 400 kişi öldü.
 2005 - türkiye, afganistan'daki uluslararası güvenlik ve yardım kuvvetinin komutasını 6 ay süreyle, kabil'de düzenlenen törenle avrupa kolordusundan devraldı.
 2007 - tbmm genel kurulunda, türkçenin bozulma ve yabancılaşmasına ilişkin meclis araştırması açılması kabul edildi.
 2008 - danıştay 2. daire üyeleri ve cumhuriyet gazetesi'ne yönelik saldırılarla ilgili davada, ankara 11. ağır ceza mahkemesi, sanık alparslan arslan'ın 2 kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırılmasına karar verdi. sanıklardan osman yıldırım, erhan timuroğlu ve i̇smail sağır müebbet hapisle cezalandırıldı. sanık süleyman esen toplam 17 yıl 8 ay 15 gün, tekin i̇rşi ise toplam 10 yıl 2 ay 15 gün hapse mahkûm edildi.
 2012 - avrupa'nın yeni taşıyıcı roketi vega güney amerika'daki fransız guyanası'ndan fırlatıldı.

doğumlar 
 1599 - vii. alexander, papa (ö. 1667)
 1672 - étienne françois geoffroy, fransız kimyacı (ö. 1731)
 1719 - george brydges rodney, büyük britanya kraliyet donanması’nda deniz subayı (ö. 1792)
 1766 - thomas robert malthus, i̇ngiliz iktisatçı (ö. 1834)
 1768 - édouard mortier, fransız general ve mareşal (ö. 1835)
 1769 - i̇van krılov, rus gazeteci, şair, oyun yazarı, çevirmen (ö. 1844)
 1793 - philipp veit, alman romantik ressam (ö. 1877)
 1805 - peter gustav lejeune dirichlet, alman matematikçi (ö. 1859)
 1811 - françois achille bazaine, fransız mareşal (ö. 1888)
 1821 - john turtle wood, i̇ngiliz mimar, mühendis ve arkeolog (ö. 1890)
 1835 - mirza gulâm ahmed, ahmedîlik dinî hareketinin kurucusu (ö. 1908)
 1849 - wilhelm voigt, alman sahtekar ve ayakkabı ustası (ö. 1922)
 1852 - ion luca caragiale, alman senaryo, kısa öykü, şiir yazarı, tiyatro yöneticisi, siyaset yorumcusu ve gazeteci (ö. 1912)
 1852 - john louis emil dreyer, danimarkalı-i̇rlandalı astronom (ö. 1926)
 1855 - paul deschanel, fransa'da üçüncü cumhuriyet'in 10. cumhurbaşkanı (ö. 1922)
 1870 - leopold godowsky, leh asıllı amerikalı piyano virtüözü ve besteci (ö. 1938)
 1873 - fyodor şalyapin, rus opera şarkıcısı (ö. 1938)
 1877 - fehim spaho, bosnalı din adamı (ö. 1942)
 1879 - prens sabahattin, türk siyasetçi ve düşünür (ö. 1948)
 1888 - yorgo papandreu, yunan siyasetçi ve yunanistan'ın 162'inci başbakanı (ö. 1968)
 1891 - grant wood, amerikalı ressam (ö. 1942)
 1894 - hambartsum haçanyan, ermeni sinema oyuncusu (ö. 1944)
 1903 - georges simenon, belçikalı polisiye yazarı (ö. 1989)
 1910 - william b. shockley, amerikalı fizikçi, mucit ve nobel fizik ödülü sahibi (ö. 1989)
 1915 - aung san, birmanyalı milliyetçi önder (ö. 1947)
 1916 - samim kocagöz, türk yazar (ö. 1993)
 1921 - ulvi uraz, türk tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 1974)
 1923 - chuck yeager, amerikalı ses hızını aşan ilk pilot
 1928 - refik erduran, türk yazar (ö. 2017)
 1929 - kenan erim, türk arkeolog (ö. 1990)
 1930 - frank buxton, amerikalı oyuncu, seslendirme sanatçısı, yazar ve televizyon yönetmeni (ö. 2018)
 1932 - barbara shelley, i̇ngiliz aktris (ö. 2021)
 1932 - nail güreli, türk gazeteci ve yazar (ö. 2016)
 1933 - kim novak, amerikalı sinema oyuncusu
 1937 - oliver reed, i̇ngiliz aktör (ö. 1999)
 1947 - rüçhan çalışkur, türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
 1950 - mazhar alanson, türk şarkıcı, gitarist, söz yazarı ve oyuncu
 1950 - peter gabriel, i̇ngiliz müzisyen (genesis grubu)
 1958 - nilgün marmara, türk şair (ö. 1987)
 1973 - sibel alaş, türk şarkıcı ve söz yazarı
 1974 - robbie williams, i̇ngiliz müzisyen
 1976 - leslie feist, kanadalı şarkıcı ve söz yazarı
 1976 - nihat doğan, türk şarkıcı
 1978 - edsilia rombley, hollandalı müzisyen
 1980 - sebastian kehl, alman futbolcu
 1984 - apoño, i̇spanyol futbolcu
 1986 - besim kunić, i̇sveçli futbolcu
 1989 - ali balkaya, türk futbolcu (ö. 2011)
 1990 - kevin strootman, hollandalı millî futbolcu
 1995 - tibor linka, slovak kanocu

ölümler 
 1021 - hâkim, fâtımî halifesi (d. 985)
 1332 - ii. andronikos, bizans i̇mparatoru (d. 1259)
 1542 - catherine howard, i̇ngiltere kraliçesi (d. 1523)
 1608 - konstanty wasyl ostrogski, lehistan-litvanya birliği'ne mensup ortodoks prens (d. 1526)
 1660 - x. karl gustav, i̇sveç kralı ve bremen dükü (d. 1622)
 1787 - ruđer bošković, ragusalı bilim insanı (d. 1711)
 1787 - vergennes kontu charles gravier, fransız devlet adamı ve diplomat (d. 1717)
 1789 - paolo renier, venedik cumhuriyeti doçesi (d. 1710)
 1791 - rusçuklu çelebizade şerif hasan paşa, osmanlı devlet adamı (d. ?)
 1837 - mariano josé de larra, i̇spanyol gazeteci ve yazar (d. 1809)
 1883 - richard wagner, alman opera bestecisi (d. 1813)
 1909 - julius thomsen, danimarkalı kimyager (d. 1826)
 1920 - otto gross, avusturyalı psikanalist (d. 1877)
 1926 - francis ysidro edgeworth, i̇rlandalı düşünür ve politik iktisatçı (d. 1845)
 1943 - neyyire neyir (münire eyüp ertuğrul), türk tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1902)
 1955 - nubar tekyay, türk kemani (d. 1905)
 1957 - oszkár jászi, macar sosyal bilimci ve siyasetçi (d. 1875)
 1967 - füruğ ferruhzad, i̇ranlı şair, yazar, yönetmen ve ressam (d. 1935)
 1980 - david janssen, amerikalı oyuncu (d. 1931)
 1991 - arno breker, alman heykeltıraş (d. 1900)
 1992 - nikolay bogolyubov, sovyet bilim insanı (d. 1909)
 1996 - martin balsam, amerikalı oyuncu (d. 1919)
 2002 - waylon jennings, amerikalı şarkıcı ve söz yazarı (d. 1937)
 2004 - zelimhan yandarbiyev, çeçen cumhuriyeti 2. cumhurbaşkanı, yazar (d. 1954)
 2005 - hüdai oral, türk siyasetçi ve eski enerji ve tabii kaynaklar bakanı (d. 1925)
 2005 - lucia dos santos, portekizli karmelit rahibe (d. 1907)
 2005 - teoman alpay, türk bestekâr (d. 1932)
 2006 - andreas katsulas, yunan asıllı amerikalı aktör (d. 1946)
 2006 - peter frederick strawson, britanyalı filozof (d. 1919)
 2009 - bahtiyar vahabzade, azeri şair ve yazar (d. 1925)
 2013 - stefan wigger, alman oyuncu (d. 1932)
 2014 - ralph waite, amerikalı aktör ve seslendirme sanatçısı (d. 1928)
 2014 - richard møller nielsen, danimarkalı millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1937)
 2017 - kim jong-nam, kuzey koreli asker, siyasetçi ve kuzey kore eski lideri kim jong-il'in en büyük oğlu (d. 1971)
 2018 - dobri dobrev, bulgar hayırsever kişilik (d. 1914)
 2018 - henrik, danimarka kraliçesi ii. margrethe'nin kocası (d. 1934)
 2018 - agop kotoğyan, ermeni asıllı türk dermatolog (d. 1939)
 2019 - idriz ajeti, kosovalı tarihçi (d. 1917)
 2019 - ozan arif, türk öğretmen, halk ozanı ve şair (d. 1949)
 2019 - jack coghill, amerikalı iş insanı ve siyasetçi (d. 1925)
 2019 - bibi ferreira, brezilyalı oyuncu ve şarkıcı (d. 1922)
 2019 - eric harrison, i̇ngiliz profesyonel eski futbolcu ve antrenör (d. 1938)
 2019 - connie jones, amerikalı caz trompetçisi ve kornetçi (d. 1934)
 2019 - vitali hmelnitski, sovyet-ukraynalı eski profesyonel futbolcu ve antrenör (d. 1943)
 2020 - aleksey botyan, sovyetler birliği casusu (d. 1916)
 2020 - des britten, yeni zelandalı iş insanı, sunucu, yazar, yemek şefi ve anglikan papazı (d. 1939)
 2020 - liu shouxiang, çinli suluboya ressamı ve profesör (d. 1958)
 2021 - xabier agirre, i̇spanyol yönetici ve siyasetçi (d. 1951)
 2021 - louis clark, i̇ngiliz müzisyen (d. 1947)
 2021 - sydney devine, i̇skoç şarkıcı (d. 1940)
 2021 - olle nygren, i̇sveçli sürat motosikleti yarışmacısı (d. 1929)
 2021 - andon qesari, arnavut aktör ve tiyatro yönetmeni (d. 1942)
 2021 - kadir topbaş, türk mimar ve i̇stanbul büyükşehir belediye başkanı (d. 1945)
 2023 - cemal kütahya, türk hentbolcu (d. 1990)

tatiller ve özel günler 
 dünya radyo günü
 erzincan'ın fransız işgalinden kurtuluşu (1918)
 giresun'un görele ilçesinin rus ve ermeni işgalinden kurtuluşu (1918)

kaynakça 

0213
13