Müfessirler ve tefsir kitapları listesi

bu liste, kur'an'ın indirilmeye başladığı 7. yüzyıl'dan (hicri 1. yüzyıl) günümüze kadar (hicri 13. yüzyıl) literatürdeki müfessirleri ve varsa eserlerini toplu halde içermektedir. müfessirin yaşadığı yüzyıl için, ölüm tarihi esas alınmıştır.

not: liste tamamlanmamıştır.

7. yüzyıl 
 abdullah bin abbas (619 - 687)
 abdullah bin mesud (? - 653)
 abdullah bin ömer (613 - 692)
 abdullah bin zübeyr (624 - 692)
 ali bin ebu talib (599 - 661)
 amr bin el-âs (583 - 664)
 câbir bin abdullah (601 - 694)
 ebu bekir (573 - 634)
 ebu hureyre (? - 676)
 ebu musa el-eş'arî (? - 662)
 osman bin affan (580 - 656)
 ömer bin hattab (581 - 644)
 übeyy bin kâb (? - 656)
 zeyd bin sabit (610 - 676)

8. yüzyıl 
 abdullah bin mübarek 736 - 795 — vadıh fi tefsiril-kur'an
 ali bin ebu talha(? - 760)
 amir bin şerahil (641 - 727)
 atâ bin ebu rebah (647 - 732) — tefsiru's suddi el-kebir
 atiyye el-avfî (? - 729)
 ca'fer es-sâdık (699 - 765) — nakil yoluyla tefsiri vardır
 dahhâk bin müzâhim (? - 767) — tefsir-i dehhak
 ebu abdullah cabir (? - 744)
 ebu hanife (699 - 767)
 enes bin mâlik (612 - 709)
 hasan-ı basri (642 - 728) — adı belirsiz tefsiri vardır.
 i̇bn ebu necih(? - 749)
 i̇bn-i cureyh (? - 767)
 i̇bn said el-kelbî (? - ?)
 i̇bn-i sirin (653 - 729)
 i̇brahim en-nehaî (668 - 713)
 i̇krime (? - 725)
 katade bin diame (680 - 735) - kitabü't-tefsir
 mâlik bin enes 712 - 795
 mukatil bin süleyman (702 - 767) — tefsir-i kebir
 mücâhid (645 - 722)
 rebi bin enes (? - 757)
 sabit bin dinar (? - 767)
 said bin cübeyr (665 - 713)
 suddi-i kebir (671 - 744)
 süfyân es-sevrî (715 - 778) — et-tefsîr
 şu'be ibn el-verd (713 - 777)
 tavus bin keysan (653 - 723)
 yunus bin habib (713 - 799)
 zeyd bin eslem(? - 753)

9. yüzyıl 
 abdullah bin muhammed bin humeyd
 abdullah bin vehb (? – 812) — camî adlı kitabının tefsir bölümü
 abdulrezzak sanânî
 adem bin ebu i̇yâs
 ahmed bin hanbel
 baki bin mahled (? - 889)
 darimî
 ebu bekir bin ebu şeybe
 ebu davud
 ebu'l hasan el-kisaî
 ebu'l hasan el-mervezî
 dinaverî
 ebu hatim er-razî
 ebu mansur herevi
 ebu muhammed kasım kurtubi — tefsir-i i̇bn-i seyyar
 ebu said abdullah kindî
 i̇bn mâce — kitabu't tefsir
 i̇bn rahûye
 muhammed bin hâlim
 muhammed bin s'ad avfî
 muhammed el-buharî
 muhammed er-rüvasî
 müslim bin haccac
 osman bin ebu şeybe
 ravh bin ubade (? – 820)
 süfyân bin uyeyne —  tefsir-u sufyan bin uyeyne 
 vâkidî (747 – 823) — kitab-ı tefsiri'l kur'an كتاب تفسير القرآن
 veki' bin cerrah — tefsiru'l-kur'an
 yezid bin harun (? – 821) 
 sehl et-tüsterî — adı belirsiz tefsir
 şafii (767 – 820)
 tirmizî
 yahya bin ziyad el-ferra

10. yüzyıl 
 ebu yahya er-razî
 i̇brahim bin ma'kıl nesefi
 cüneyd-i bağdâdî (822 - 911)
 ebu cafer taberî (838 - 923) — câmi'u'l-beyân
 zeccâc (844 - 923)
 i̇bnü'l münzir en-nisaburî (855 - 930) — et-tefsîr
 i̇bn kuteybe
 muhammed bin münzir nişaburi
 ebu kasım abdullah bin ahmed-i belhi
 ebü'l hasan eş'arî (873 - 935)
 i̇bn-i ebi hatim abdurrahman razi
 ebu bekir muhammed — tefsir-i sayrefi
 ebu bekir muhammed bin aziz sicistani — garib'ul kur'an
 el-vasiti
 ebu mansur el-matüridî — tevilat-ı kuraniyye
 ömer bin ebi ali — tefsir-i hırki
 ebu bekir abdullah bin muhammed — tefsir-i i̇bn-i ebi şiybe
 ebû cafer en-nehhâs — tefsîru‟l-kur‟âni‟l-kerim
 abdullah ibn-i amine
 ahmed bin muhammed nişaburi — el muvaddah fi'l kur'an
 ebu bekir muhammed nakkaş — şifa'us sudur
 ebu said hüseyin i̇sbahani — tefsir-i za'ferani
 cessâs — ahkam'ul kur'an
 ebu'l leys es-semerkandî — bahr'ül ulûm
 abdullah ibn-i atiyye
 ali bin i̇sa rummani
 ebu hafs ömer — tefsir-i şahin
 ebu kasım abdullah — tefsir-i i̇bn-i cezv
 muhammed bin ali mukri edfuvi
 ebu bekir — el i̇stiğna

11. yüzyıl 
 ebu hilal hasan (? - 1004) — tefsir-i askeri
 halef bin ahmed sicistani (? - 1008)
 mevlana ebu'l abbas (? - 1012) — tefdilu'l cami li ulu mit tenzil
 nizâmeddîn en-nişaburî (? - 1015) — garabib'ul kur'an regaib'ul furkan
 muhammed ibn-i fevrek nişaburi (? - 1015)
 ahmed bin musa i̇sfahani (? - 1019)
 abdurrahman muhammed sülemi (936 - 1021) — hakaik
 kadı abdulcabbar bin ahmed (? - 1024) — tenzih'ul kur'an an'il metain
 ahmed bin muhammed sa'lebi (? - 1035) — el keşf-u ve'l beyan fi tefsir'ul kur'an
 ebu ali i̇bn-i sina (? - 1036)
 ebu mensur abdulkahir bağdadi (? - 1037)
 ali i̇bn-i i̇brahim hui (? - 1038) — el burhan fi tefsir'ul kur'an
 ebu abdullah i̇smail nişaburi (? - 1038) — el kifaye
 ebu'l abbas ahmed mehdevi (? - 1038) — el cami'li ulumi't tenzil
 ebuzer hezevi (? - 1044)
 ebu muhammed abdullah c. nişaburi (? - 1063)
 mekki i̇bn-i ebi talib (? - 1046)
 ebu'l feth selim razi (? - 1055) — ziya-ul kulub
 abdusselam kazvini (? - 1056)
 ebu'l hasan ali maverdi (? - 1058)
 muhammed bin abdurrahman buhari (? - 1063)
 ebu muslim muhammed i̇sfahani (? - 1066)
 ebu'l kasım abdurrahim kuşeyri (? - 1072) — letaif'ul i̇şarat teysir fi tefsir
 ebul hasan ali nişaburi (? - 1074) — el havi
 ali bin ahmed vahidi (? - 1075) — el veciz fi't tefsir
 ebu muzaffer şahfur i̇sfahani (? - 1078)
 abdulkahir curcani (? - 1081)
 süleyman baci (? - 1081) — tefsir ebi velid
 i̇mam'ül harameyn abdülmelik (? - 998) — medarik'ül ukul
 abdulkerim bin abdussamed (? - 1085)
 abdullah bin ensari (? - 1088) — tefsir-i herevi
 abduselim bani muhammed (? - 1095)
 el hulvani (? - 1088)

12. yüzyıl

13. yüzyıl 
 ebu ali el-fârisî (901 - 987)
 ebu'l kasım el-kazvinî
 muafâ el-mavsılî
 i̇bn berrecân (? - 1142)
 muhyiddin i̇bnü'l-arabî (1165 - 1240)
 sehavî
 sibt i̇bn'ül-cevzî
 ebu abdullah el-mürsî (1186 - 1257)
 i̇bn abdüsselam (? - 1262)
 i̇zzeddin er-rüstağfenî (?- 1263)
 sadreddin konevî (1210 - 1274) — i̇'câz'ül beyân
 muvaffaküddin el-mavsîlî(? - 1281)
 ebu'l abbas el-i̇skenderî (? - 1284)
 burhaneddîn el-hanefî (? - 1290)
 abdülaziz ed-dirinî (1216 - 1294) — el-misbâh-ül-münîr, et-teysîr-ü fî i̇lm-it-tefsîr
 hibetullah el-kıftî (? - 1297)

14. yüzyıl

15. yüzyıl 
 i̇bn tayfur secavendi — i̇ber'ul meani
 abdülkerim el-cili
 demirî
 seyid şerif curcânî
 aydınlı hacı paşa — mecma'ül envâr
 muhammed firuzabadî — besair
 kutbeddin i̇znikî
 muhammed bin mahmud hocapansa — melak'ut tev'il
 bedreddin simavî
 celaleddin abdurrahman bulkini — ulum'ul kur'an
 muhammed bin yunus
 molla fenârî — ayn'ül a'yân
 ali el-hindî — tefsir'ur rahman tesyir'ul mennan
 şemseddin muhammed — tefsir-i ibni zühre
 takiyuddin ahmed ibn-i şehbe dımışkî
 mevlana alaeddin mehmed
 i̇bni arabşah — ebu'l leys tefsiri tercümesi
 i̇bn'uz ziya muhammed ibn-i ahmed
 yazıcızâde mehmed bicân — fatiha tefsiri
 ali semerkandi — bahr'ul ulum
 celaleddin muhammed ibni ahmed — celaleyn tefsiri
 salih el-bülkînî — nehr'ul hayat
 musannifek (1409 - 1470) — multeka'l-bahreyn, haşiye ale'l-keşşâf
 alaeddin ali kuşçu — tefsir-i zehraveyn
 muhyiddîn kâfiyeci — tefsir-i ayet'ul müteşabihat
 nasıruddin muhammed bin abdullah — feth'ur rahman fi tefsir'il kur'an
 şemseddin muhammed bin zühre
 burhaneddin el-bikâî — nazm'üd dürer
 molla gürani — gâyet'ül emânî
 i̇bni cemaa burhaneddin kinani
 molla câmî
 cemal halveti
 muhammed karahisârî — revnak'üt tefasir
 hüsameddîn bitlisî — el-i̇şare

16. yüzyıl 
 hakimşâh el-kazvinî (? - 1502) — tefsir-i hakimşâh
 celaleddin devvanî (? - 1512)
 nimetullah nehcuvanî (? - 1514) — fevâtih'ül i̇lâhiyye

17. yüzyıl 
 ali el-kârî — envar'ül kur'an
 şeyhülislam muhammed efendi — hulâsat'üt tebyin
 bahaeddin el-âmilî
 i̇smail rusuhî — fütuhat-i ayniye
 abdülmecid sivasî
 fereciullah el-hüveyzî
 abdurrahman el-i̇madî — tahrir'üt te'vil
 beypazarlı muslihiddin — tefsir-i bekbazârî
 manastırlı şâh muhammed — nehr'üd dekâik
 tireli mehmed efendi
 abdülhakim es-siyelkutî
 şihabeddin el-hafacî — i̇nâyet'ül-kâdî
 manisalı abdurrahman efendi
 şeyhülislam yahya efendi
 ahmed nâsıh — zübdet'ül âsâr
 antakyalı remzi efendi — lem'at'ül envar
 abdülbaki et-tebrizî
 i̇znikli ali çelebî — keşf'ül esrar
 usturumcalı şeyh i̇smail

18. yüzyıl 
 feyzullah efendi
 debbağzade mehmet efendi — tibyan tefsiri
 abdülhayy celvetî — tefsîr-i ba'z-ı süver-i kur'aniyye
 şeyhülislam abdurrahim efendi (? - 1715)
 ahmed el-hindî (? - 1717) — tefsirat'ül ahmediye
 saçaklızâde mehmed efendi (1650 - 1732)
 mescizâde abdullah efendi (? - 1735) — hâşiye ale'l-beydâvî
 kazâbâdlı ahmed efendi
 i̇zmirli mehmed efendi
 lübbî mehmed efendi — lebbü’l-tefâsir fî mağfiret-i esbâb’en-nüzûl
 amasyalı abdullah efendi
 hadimli mehmed efendi
 şah veliyullah ed-dehlevî — feth-ür-rahmân fî tefsîr-il-kur’ân
 abdülgafur el-amidî
 konyalı i̇smail efendi — tefsir-i konevî
 erzurumlu lutfullah efendi
 bursalı abdülkadir efendi
 müstakimzâde süleyman sadeddin — tefsîru sûreti’l-fâtiha
 süleyman el-ezherî

19. yüzyıl 
 senâullah-i dehlevi (1730 - 1810) — tefsir'ül mazherî
 i̇smail müfid efendi (? - 1802) — kadı beydavî tefsiri haşiyesi
 bursalı abdüllatif efendi (1776 - 1831) — fütuhât-i kenz-i kur'an, zübdet'ül beyân
 giritli sırrı paşa (1844 - 1895)

20. yüzyıl 
 musa kazım efendi (1858 - 1911) — safvet'ül beyân fi tefsir'il kur'an
 muhammed hamdi yazır (1878 - 1942) — hak dini kur'an dili
 mehmet vehbi çelik (1862 - 1949) — hülâsat'ül beyân fi tefsir'il kur'an
 abdurrahmân b. nâsır es-sa'dî 1885 - 1957 — teysîru'l-kerîmu'r-rahmân fî tefsîri kelâmi'l-mennân
 said nursi (1876 - 1963) — nur risaleleri, i̇şaret'ül i̇'câz
 seyyid kutub (1906 - 1966) — fî zılâl'il kur'an
 ömer nasuhi bilmen (1884 - 1971) — büyük tefsîr tarihi, kur'an'ı kerim'in türkçe meal-i âlîsi ve tefsiri
 ebu'l a'lâ el-mevdudî (1903 - 1979) — tefhim'ül kur'an
 muhammed hüseyin tabatabaî (1902 - 1981) — el mizan fi tefsir'ul kur'an
 i̇zzet derveze (1888 - 1984) — tefsirü'l hadîs
 muhammed esed (1900 - 1992) — the message of the qur'an (kur'an mesajı)

kaynaklar ve dipnotlar 

tefsir