Henning von Tresckow

henning von tresckow (tam adı: henning hermann robert karl von tresckow), (d.10 ocak 1901; magdeburg, saksonya - ö. 21 temmuz 1944; ostrov (białystok yakınları)), almanya ve nazi almanyası'nın kurmay subayı, tümgenerali ve fedor von bock'un yeğeni. gerd von rundstedt'in emrinde ordular grubu a'nın kurmayı, günther von kluge'nin emrinde doğu cephesi'nde merkez ordu grubu harekât birinci kurmayı, batı cephesi'nde oberbefehlshaber west kurmay başkanı. henning von tresckow, 1941'de ordu grubu merkez’de bir direniş örgütlemeye başlar. 13 mart 1943'te tresckow’un hitler’in uçağına yerleştirdiği saatli bomba patlamaz ve hitler'e yaptığı suikast başarısız olur. ardından von stauffenberg ile 20 temmuz suikastini planlar fakat sonuç başarısız olur. başarısız suikast girişiminin ardından von tresckow ertesi gün intihar etmiştir.

henning von tresckow başlangıçta versay antlaşması'na muhalefeti nedeniyle nasyonal sosyalizmin coşkulu bir destekçisi olmasına rağmen 1934 yılında hayal kırıklığına uğramıştır. bunun sebebi schutzstaffel'in (ss) uzun bıçaklar gecesi'nde yargısız infaz ettiği pek çok sa lideri ve iki general de dahil olmak üzere siyasi muhaliflerin katledilmesi olayıdır.

hayatı
pomeranyalı soylu bir ailenin çocuğu olarak magdeburg'da doğdu. babası bir süvari generali, annesi kont robert zedlitz-truetzschler adlı prusya eğitim bakanı'nın kızıydı. goslar kentinde gymnasium'da bir öğrenci oldu. 16 yaşında bir subay askeri öğrenci olarak ayak muhafızları 1. alayına katıldı ve haziran 1918 yılında teğmen oldu. i̇kinci marne muharebesi'nde düşmana karşı gösterdiği üstün cesareti ve başarılarından dolayı 1. sınıf demir haç madalyası kazandı.

i. dünya savaşı'ndan sonra tresckow, ünlü 9. piyade alayı ile birlikte potsdam'da kaldı ve ocak 1919 yılında ocak ayaklanması'nın bastırılmasında yer aldı ancak hukuk ve ekonomi eğitimi amacıyla 1920 yılında reichswehr'den istifa etti. prusya asillerinin âdeti üzere tresckow uzun süren askerî gelenekleri ile başka bir ailenin kızı ile evlendi. 1926 yılında, 1914'ten 1916'ya kadar genelkurmay başkanlığı yapmış olan erich von falkenhayn'ın tek kızı erika von falkenhayn ile evlendi ve askerliğe yeniden döndü.  ancak askerliği ve ordu hayatını hiç sevmedi.

1934 yılında harp okulu'nda genelkurmay eğitimine başladı ve 1936'da sınıfının en iyisi olarak mezun oldu. general ludwig beck, werner von fritsch, adolf heusinger ve erich von manstein ile yakın temas içinde çalışarak genelkurmay merkezine tayin oldu.

henning von tresckow, avusturya'nın ilhak edilmesi ve çekoslovakya'nın işgali de dahil olmak hitler'in askerî ve uluslararası politikalarına karşıydı.

ii. dünya savaşı
ii. dünya savaşı'nın patlak vermesiyle polonya seferi sırasında 228. piyade tümeni'nin kurmay başkanı olarak görev yaptı. görev sonrası demir haç madalyasına layık görüldü.

daha sonra 1939 yılında ve 1940 baharında fransa'nın işgali ile sonuçlanan gerd von rundstedt ve erich von manstein altında a ordular grubu'nun ikinci genelkurmay subayı olarak görev yaptı. manstein planı, ordu komutanlığı tarafından reddedildikten sonra ironik olarak tresckow'un fransa seferi'nde başarılı olduğunu kanıtlayarak manstein'ın planının kabul edilmesinde rol oynadı.

1941 ile 1943 arasında, mareşal fedor von bock'un, (eşinin amcası) ve sonradan mareşal günther von kluge'nin komutasında sovyetler birliği'nin işgali olan barbarossa harekâtı'nda alman merkez ordular grubu harekât subayı olarak görev aldı. daha sonra ekim 1943'te, ukrayna'da dinyeper nehrinin batı kıyısını savunurken, 442. grenadier alayı komutanı olarak savaşta görev aldı. aralık 1943'ten 1944 yılındaki ölümüne kadar, şimdiki belarus ve doğu polonya alanlarında 2. ordu kurmay başkanı olarak görev yaptı. ii. dünya savaşı hizmeti süresince, altın haç madalyası ile ödüllendirilmiştir.

ölümü
henning von tresckow, hitler'e düzenlenen 20 temmuz suikast girişimi başarısızlıkla sonuçlandıktan sonra, 21 temmuz'da białystok yakınlarında krolovi'de intihar etmeye karar verdi. fabian von schlabrendorff'a bir veda konuşması yaptı ve intihar etti. cesedi chełm dolny'e gömüldü. gestapo'nun sorgulamaları tresckow'un da suikasta katıldığını ortaya çıkardı. bunun üzerine karısı tutuklandı.

ayrıca bakınız 
 20 temmuz suikast girişimi

i̇lgili filmler 
 es geschah am 20. juli, yönetmen: georg wilhelm pabst, 1955)
 der 20. juli, yönetmen: günther weisenborn, 1955)
 stauffenberg, yönetmen: jo baier, 2004 
 operasyon valkyrie, yönetmen: bryan singer, 2008

kaynakça

1901 doğumlular
magdeburg doğumlular
1944 yılında ölenler
białystok'da ölenler
heer generalleri
ii. dünya savaşı'nda nazi almanyası'nın askerleri
nazi karşıtı hareketler üyeleri
i̇ntihar eden askerler