Kraliçe (film)

kraliçe, galler prensesi diana'nın 1997 yılındaki ölümünün ardından gelişen olayları anlatan 2006 yapımı biyografik drama filmidir. filmin yönetmenliğini stephen frears yapmıştır. helen mirren bu filmdeki rolü ile en i̇yi kadın oyuncu akademi ödülünü alırken film de en i̇yi film dalında oscar'a aday olmuştur.

başlangıçta, kraliyet ailesi diana'nın ölümünü özel bir mesele olarak görüyor ve bu nedenle resmi bir kraliyet cenazesine gerek olmadığını düşünüyordu. bu, halkın resmi bir yas tutma sürecine imkan verilmesi fikrini destekleyen başbakan tony blair ve diana'nın eski kocası prens charles'ın görüşleriyle çelişiyordu. medya, diana'nın resmi statüsüne ilişkin kraliyet protokolü ve cumhuriyetçilikle ilgili meseleleri de duruma ekleyerek olayları daha da karmaşık hale getirdi.

peter morgan tarafından yazılan stephen frears'ın yönettiği kraliçe'nin başrolünde ii. elizabeth rolüyle helen mirren yer alıyor. filmin prodüksiyonu ve gösterimi, monarşiye ilişkin halkta olumlu duyguların yeniden canlanması, tony blair'in popülerliğinin gerilemesi ve i̇ngilizlerin diana'nın ölümüyle ilgili soruşturması ile aynı zamana denk geldi. aktör michael sheen 2003'te the deal'daki blair rolünü yeniden canlandırdı ve 2010'da the special relationship'te tekrar bu rolü oynatacaktı.

kraliçe, mirren'in akademi ödülü, bafta ödülü ve altın küre ödülü gibi sayısız ödülünü kazanan baş rolü oynamasıyla genel eleştirel ve popüler beğeni topladı. mirren, kraliçe tarafından övüldü ve buckingham sarayı'nda akşam yemeğine davet edildi. ancak mirren, hollywood'daki çekim taahhütleri nedeniyle katılamadı.

oyuncu kadrosu 
 helen mirren - kraliçe ii. elizabeth
 michael sheen - tony blair
 james cromwell - edinburgh dükü prens philip
 helen mccrory - cherie blair
 alex jennings - galler prensi charles rolünde
 roger allam - robin janvrin
 sylvia syms - ana kraliçe elizabeth
 tim mcmullan - stephen lamport
 alastair campbell - mark bazeley
 michel gay - dodi el-fayed
 galler prensesi diana - kendisi (arşiv görüntüleri)
 camilla parker bowles - kendisi (arşiv görüntüleri)
 nicholas owen - kendisi (arşiv görüntüleri)
 julia somerville - kendisi (arşiv görüntüleri)
 martyn lewis - kendisi (arşiv görüntüleri)
 trevor mcdonald - kendisi (arşiv görüntüleri)
 john suchet - kendisi (arşiv görüntüleri)

yapım aşaması

çekimler 
senaryo peter morgan tarafından yazılmıştır. pathé pictures ve granada productions (itv productions) tarafından üretildi. stephen frears'ın the deal ile yaptığı sözleşmede, devam filmlerini veya devam filmlerini yönetmesine izin veren bir madde vardı ve eylül 2003'te resmi olarak yönetmen olarak ilan edildi. film birleşik krallık'ta, i̇ngiltere'de londra'da, halton house ve waddesdon manor'da, buckinghamshire'da, brocket hall'da hertfordshire'da ve i̇skoçya'da balmoral castle'da çekildi.  aberdeenshire'daki fraser kalesi  ve cluny kalesi  ve south ayrshire'daki blairquhan kalesi ve culzean kalesi’nde çekildi.

set tasarımı 
setler, kendisine sanat yönetmenleri birliği'nden çağdaş film dalında en i̇yi sanat yönetmeni ve i̇ngiliz bağımsız film ödülleri'nde en i̇yi teknik başarı ödülünü kazandıran alan macdonald tarafından tasarlandı.

kraliçeyi canlandırmak 
mirren, hükümdarla varsayılan bir yüz ifadesini (hafifçe aşağı dönük bir ağız) paylaştığı için, peruk ve gözlükten sonra kendini kraliçe'ye dönüştürmenin neredeyse doğal olduğunu söylüyor. elizabeth'in film ve video görüntülerini düzenli olarak gözden geçirdi ve prodüksiyon sırasında fotoğraflarını karavanında tuttu. ayrıca, kraliçe'nin televizyonda yayınlanan konuşmasını orijinaline sadık kalarak yeniden üretti ve kapsamlı bir ses koçluğu yaptı. morgan, performansının o kadar inandırıcı olduğunu söyledi ki, normalde prodüksiyonun başında, ona hitap ederken rahatlamaya alışmış olan ekip üyeleri sonlara doğru dimdik ayakta ve saygıyla ellerini arkalarında kavuşturmuşlardı. mirren, aralarında gerçek bir aile kadar rahat olmaları için james cromwell, alex jennings ve sylvia syms gibi kraliyet ailesi'nin diğer üyelerini oynayan destekleyici oyuncularla kamera dışında zaman geçirmeyi ayarladı.

farklı dünyalarının kontrastını arttırmak için, kraliçe'nin yer aldığı çekimler 35 mm filmde ve tony blair'inkiler 16 mm filmde çekildi .

gösterime girmesi

gişe 
film gişe beklentilerini aştı; 15 milyon dolar bütçeli film, amerika birleşik devletleri ve kanada'da 56,4 milyon dolar hasılat elde etti.

eleştirel bakış 
yorum toplayıcı web sitesi rotten tomatoes'da film, 198 incelemeye göre %96 onay derecesine ve ortalama 8.4/10 puana sahiptir. web sitesinin eleştirel fikir birliği şu şekildedir: "stephen frears'ın espri, mizah ve dokunaklılıkla dolu filmi, prenses diana'nın ölümünden sonraki dönemde i̇ngiliz kraliyetlerinin hayatına bakıyor."  metacritic'te film, 37 eleştirmene göre 100 üzerinden 91 ağırlıklı ortalama puana sahip ve bu da "evrensel beğeni" anlamına geliyor.

film yayınlanmadan önce, eleştirmenler hem stephen frears'ı hem de daha sonra en i̇yi yönetmen ve en i̇yi senaryo dallarında altın küre ve akademi ödülü adaylığı alan peter morgan'ı övdü. michael sheen'in tony blair rolündeki performansı ona özel bir beğeni kazandırdı. helen mirren'in dünya çapında eleştirmenlerden beğeni toplayan rolü, film sinemalarda gösterime girmeden çok önce en i̇yi kadın oyuncu akademi ödülü'nün favorisi haline getirdi. venedik film festivali'ndeki gösterisinin ardından mirren, beş dakika boyunca ayakta alkışlandı. roger ebert, filme "büyüleyici" dediği ve dört üzerinden dört yıldız verdiği bir inceleme vermek için ameliyattan iyileşti.

ödüller ve adaylıklar 
mirren, çoğu aşağıda listelenen kraliçe ii. elizabeth'i canlandırdığı için birçok ödül kazandı. en az üç tane daha aday gösterildi. kabul konuşmalarının çoğunda gerçek kraliçe'ye olan hayranlığını dile getirdi ve hem altın küre'sini hem de oscar'ını ii. elizabeth'e adadı.

79. akademi ödülleri (2006)

 kazanılan : en i̇yi kadın oyuncu - helen mirren
 aday: en i̇yi film - andy harries, christine langan ve tracey seaward
 aday: en i̇yi yönetmen - stephen frears
 aday: en i̇yi orijinal senaryo - peter morgan
 aday: en i̇yi kostüm tasarımı — consolata boyle
 aday: en i̇yi orijinal müzik — alexandre desplat

2006 i̇ngiliz akademisi film (bafta) ödülleri

 kazanılan : en i̇yi film
 kazanılan : başrolde kadın oyuncu - helen mirren
 adaylıklar: en i̇yi i̇ngiliz filmi - andy harries, christine langan, tracey seaward, stephen frears, peter morgan
 aday: david lean yönde başarı ödülü — stephen frears
 aday: yardımcı rolde erkek oyuncu — michael sheen
 aday: orijinal senaryo - peter morgan
 aday: anthony asquith film müziği ödülü - alexandre desplat
 aday: kurgu — lucia zucchetti
 aday: kostüm tasarımı — consolata boyle
 aday: makyaj ve saç —daniel philipps

2006 screen actors guild ödülleri

 kazanılan : başrolde bir kadın oyuncu tarafından üstün performans (film) - helen mirren

2006 yönetmenler birliği amerika ödülleri

 aday: sinema filmlerinde üstün yönetmenlik başarısı - stephen frears

2006 amerika yazarlar birliği ödülleri

 aday: orijinal senaryo - peter morgan

2006 yapımcılar birliği amerika ödülleri

 aday: yılın en i̇yi filmi - andy harries, christine langan, tracey seaward

64. altın küre ödülleri

 kazanılan : en i̇yi kadın oyuncu, drama - helen mirren
 kazanılan : en i̇yi senaryo - peter morgan
 aday: en i̇yi film, dram
 aday: en i̇yi yönetmen - stephen frears

2006 yayın film eleştirmenleri birliği ödülleri

 kazanılan : başrolde kadın oyuncu - helen mirren
 aday: en i̇yi film
 aday: en i̇yi yönetmen - stephen frears
 aday: en i̇yi yazar - peter morgan

2006 toronto film eleştirmenleri birliği ödülleri

 kazanılan : en i̇yi film
 kazanılan : en i̇yi kadın oyuncu - helen mirren
 kazanılan : en i̇yi yardımcı erkek oyuncu - michael sheen
 kazanılan : en i̇yi yönetmen - stephen frears
 kazanılan : en i̇yi senaryo - peter morgan

2007 altın kartal ödülü 

 kazanılan : en i̇yi yabancı film

2006 new york film eleştirmenleri birliği ödülleri

 kazanılan : en i̇yi kadın oyuncu - helen mirren
 kazanılan : en i̇yi senaryo - peter morgan

2006 los angeles film eleştirmenleri birliği ödülleri

 kazanılan : en i̇yi kadın oyuncu - helen mirren
 kazanılan : en i̇yi yardımcı erkek oyuncu - michael sheen
 kazanılan : en i̇yi senaryo - peter morgan
 kazanılan : en i̇yi müzik - alexandre desplat
 i̇kincilik: en i̇yi film

2006 ulusal film eleştirmenleri derneği ödülleri

 kazanılan : en i̇yi kadın oyuncu - helen mirren
 kazanılan : en i̇yi senaryo - peter morgan

2006 uydu ödülleri

 aday: en i̇yi film, dram
 kazanılan : bir sinema filminde en i̇yi kadın oyuncu, drama - helen mirren
 aday: en i̇yi yönetmen - stephen frears
 aday: en i̇yi senaryo, orijinal - peter morgan

2006 ulusal i̇nceleme kurulu ödülleri

 kazanılan : en i̇yi kadın oyuncu - helen mirren

2006 chicago uluslararası film festivali

 kazanılan : seyirci seçimi ödülü - stephen frears

2006 i̇ngiliz bağımsız film ödülleri

 kazanılan : en i̇yi senaryo - peter morgan
 aday: en i̇yi i̇ngiliz bağımsız filmi
 aday: en i̇yi yönetmen - stephen frears
 aday: en i̇yi kadın oyuncu - helen mirren
 aday: en i̇yi teknik başarı—alan macdonald (yapım tasarımı)
 aday: en i̇yi teknik başarı—daniel phillips (makyaj)

2006 venedik film festivali

 kazanılan : en i̇yi kadın oyuncu - helen mirren
 kazanılan : en i̇yi senaryo - peter morgan
 aday: altın aslan

kaynaklar

dış bağlantılar 
 i̇mdb'de the queen 

 

tarihî filmler
toronto sinema eleştirmenleri derneği en i̇yi film ödülü sahipleri
popüler kültürde ii. elizabeth
icon productions filmleri
2000'lerde politik dram filmler
konusu i̇skoçya'da geçen filmler
konusu sarayda geçen filmler
konusu londra'da geçen filmler
1997'de geçen filmler
stephen frears'ın yönettiği filmler
alexandre desplat'ın müziğini yaptığı filmler
bafta en i̇yi film ödülü kazananlar
bafta ödülü kazanan filmler
i̇talya biyografik dram filmleri
fransa biyografik dram filmleri
birleşik krallık biyografik dram filmleri
i̇talya filmleri
fransa filmleri
2006 çıkışlı filmler
i̇ncelenmemiş çeviri içeren sayfalar
2000'lerde i̇ngilizce filmler