mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Kangal köpeği

kangal, türkiye kökenli bir çoban ve bekçi köpeği ırkı. adını sivas'ın kangal ilçesinden alır.

dünyadaki bazı büyük köpek kulüpleri ve federasyonları tarafından tanınmadığı için türkiye'deki otoritelerce dünyada safkan bir köpek ırkı olarak tanınması için çalışmalar yapılmıştır. fci, 25 haziran 2018 tarihinde bu köpek ırkını özel olarak tanımlamıştır.

kökeni 

kangal ilçesine de adını verdiği düşünülen, orta asya'dan göç eden kanglı (kangar) türk boyunun, göç ederken bu köpek ırkını da getirdiği düşünülür. orhan yılmaz, "kangal köpeği / tarihi-tanıtımı-yetiştirilmesi-islahı" adlı kitabında “kanglı” türk boyunun orta asya'dan göç ederken yanlarında üç şeyi getirdikleri; bunların at, it ve koyun olduğunu söyler. 11 temmuz 2003'te düzenlenen i. uluslararası kangal köpeği sempozyumu'nun sonuç bildirisinde, “büyük türk göçleri sırasında türkistan'dan anadolu'ya getirilen bir köpek ırkı olduğu” kabul edilmiştir.

kangallar en geç 17. yüzyıldan itibaren osmanlı sultanları tarafından üretilmiş ve samson olarak adlandırılmıştır. doğan kartay, hem "türk çoban köpeği kangal" kitabında hem de i. uluslararası kangal köpeği sempozyumu'nda sunduğu bildiride, kangalların, osmanlı döneminde yeniçeriler tarafından hem askerî işlerde hem de savaşlarda kullanıldığından bahsetmektedir. kartay, bildirisinderomalılarda “aslan” sözcüğünün karşılığı olan “samson” kelimesine atfen kangalları kullanan birliğe “samsoncular” denildiğini belirtmektedir.

özellikleri 

kangal köpekleri genellikle çoban köpeği olarak nitelendirilirler ancak bekçi köpeği tanımına daha çok uyarlar. zira diğer çoban köpeği türleri sürüyü korumaktan ziyade yönlendirme ve yönetmekte ustadırlar. kangal köpeğinin en belirgin özelliği ise sahibine duyduğu aşırı sadakat ve buna bağlı olarak sahibine ait olduğunu düşündüğü şeyleri korumaya yönelik kuvvetli içgüdüsüdür. kurt, çakal gibi yabani hayvanlara karşı çok etkin bir muhafız olmakla beraber aile fertlerine ve özellikle de çocuklara karşı hiçbir tehdit oluşturmazlar.

kangal köpekleri, üstün koruyucu yeteneklere sahip oldukları için namibya'da yaygın bir şekilde yerli çiftçiler tarafından kulanılırlar. güney afrika cumhuriyeti'ndeki çiftçiler hayvanlarını ve ekinlerini başta çitalar olmak üzere yırtıcı hayvanlardan korumak için bu köpeklerden yararlanmaktadır.

evliya çelebi, seyahatnâme'sinde kangaldan bahseder. bu köpeklerin “aslan kadar güçlü” ve cüsseli olduğunu yazar.

bakım 

kangalın, uzun bir yürüyüş veya kısa bir koşu şeklinde, her gün egzersiz yapmaya gereksinimi vardır. ilık ila serin hava şartlarında dışarıda barınabilir. kürk bakımı ihtiyacı azdır. haftada bir ölü tüyleri temizlemek için tımarlanması gerekir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 kangal köpeği

ayrıca bakınız 
 anadolu çoban köpeği
 akbaş (köpek)
 zağar
 bekçi köpeği

çoban köpekleri
bekçi ve koruma köpekleri
i̇şçi köpekler
türkiye kökenli köpek ırkları
Kangal koyunu

kangal koyunu, kangal köpeği kadar tanınmasa da yetiştiricileri ve besleyicileri tarafından bilinen ve tercih edilen bir akkaraman ırkı koyun tipidir.

kangal koyunu, akkaraman ırkının lokal bir tipidir. “akkaraman koyun irkı”nın cüsse, yükseklik ve ağırlık olarak en büyük olan tipidir. koçlarda cidago 100-110 cm, koyunlarda 80-90 cm'dir. dişiler 70-80 kg ortalama ağırlığa sahiptir. laktasyon 140-150 gün, laktasyonda süt verimi 120-150 kg'dır. i̇kizlik oranı %18-22'dir.

kangal koyunu'nda post, kirli beyazdır. burun, göz ve ayaklarda siyah lekeler görülebilir. koyunlar boynuzsuz, koçlar ise %10 boynuzludur. yapağısı akkaraman ırkına göre daha iyi nitelikte olup, yapısı daha ince ve kıvrıktır. burun yapısı akkaraman koyun'undan daha farklıdır. burun dış bükeydir, dışarıya doğru bir çıkıntı yaparak, koç burnunu andırır. kaburga sayısı, diğer ırklardan farklı olarak 14 tanedir. kangal koyunu yağlı bir koyun olup, kuyruk ağırlığı ortalama 5-7 kg civarındadır. i̇nce olan kuyruk ucu, yağlı olan esas kısmın üzerinde “s” şeklinde bir kıvrım oluşturur.

gebelik oranı %95,3, doğum oranı %86, döl verimi %111,6'dır. 

festivallerde koyun yarışmaları da düzenlenmektedir.

özellikle sivas bölgesinde yetişir. i̇lgili bakanlık tarafından ırkın çıkış noktası kangal ilçesine bağlı mühürkulak köyü olarak tescil edilmiştir.

kaynakça 

koyunlar
koyun
Kangal balığı

kangal balığı (garra rufa),  sazangiller (cyprinidae) familyasından bir balık türü.

yaşam ortamı 
ph değeri 7.0 - 7.4, kh-değeri 3 - 16, sıcaklık 28 °c - 34 °c

sivas'ın kangal ilçesinin kalkım köyü yakınlarında  termallerde ve derelerinde yetişen sardalya ya benzeyen balık. sırtı gümüşi karnı gri renktedir. yaklaşık 3 ile 10 cm arası büyüklüğünde olup, bölgenin protein besi kıtlığı sebebi ile kolayca insanların derilerine yaklaşmaktadır.

özelliği 
en önemli özelliği protein besi yetersizliği sebebi ile insanlara yaklaşması ve cilt ve ten üzerindeki ölü deri parçalarını ve çeşit genetik cilt hastalığı atopik dermatit'i kemirmeleridir.  bir çeşit tuz salyasından kemirme sırasında deri altına karışmakta ve bu psoriasis cilt hastalığını iyileştirdiğine inanılmaktadır.

hasta deri bölgelerini özellikle kemirirler. bunlara ayrıca doktor balığı denilir. balıkların şifa özelliğini kangal halkı tespit etmiş ve ilkel şartlarla kurulmuş çadırların yanındaki su birikintilerinde balıkları ürkütmeden ciltlerinin kemirmelerini beklemişler. bugün modern ve tıbbi şartlar altındaki yüzme havuzlarında balıkların tedavileri kıpırdanmadan ve özenle beklenmekte.

avrupalı biyolog heckel 1843 senesinde bu balık türünü tespit etmiş ve litaratürlere latince garra rufa olarak geçmiştir.

balığın uzun vadede tıbbi araştırmaları yapılmakta. balığın bu özelliği ile bölgenin sıcak ve güneşli yapısının tedavilerde önemli rol oynadığı sanılmakta. tıbben her cilt hastalığına iyi geldiği ispat edilememiştir.

avrupa'da da bu özelliği duyulmuş ve ülke dışına kaçak yollardan kaçırılıp, çeşitli ülkelerde üretilmektedir.

dış bağlantılar 

sazangiller
alternatif tedaviler
Yüreğir

yüreğir, adana'nın büyükşehir merkez ilçelerinden birisidir. adana'nın ortasından geçen seyhan nehri, yüreğir ve seyhan ilçelerini ayırır.

tarihçe 
adana'nın merkez ilçesi olan yüreğir, 5 haziran 1986'da belediye olmuştur. i̇smini 1250-1352 yılları arasında türk oğuz boyundan üçoklara ait kavmin buraya yerleşmesinden dolayı almıştır. adana'nın en çok göç alan ilçesidir.

coğrafi özellikleri 
coğrafi konum olarak torosların eteğine kurulan çukurova üniversitesi’nin güneyinde başlayan yüreğir i̇lçesi yerleşim alanı, doğuda misis havzası, batıda seyhan nehri ve güneyde karataş ovası ile çevrelenmiş bölgede oluşan yerleşim alanıdır. tarihsel olarak geçiş alanları üzerinde bulunması sebebiyle yüreğir ilçesi önemli bir kavşak noktası olarak düşünülmüştür.

i̇lçesinin kuzeyinde i̇mamoğlu, kuzeybatısında karaisalı, batısında seyhan, doğusunda ceyhan, güneyinde yumurtalık ve karataş ilçeleri bulunmaktadır.

i̇lçede bulunan eserler 
i̇lk ve ortaçağda önemli bir yerleşim merkezi olan yüreğir ve yöresinde eski eser olarak köprü ve höyük, yer mozaikleri ve su kemerleri, hamam ve kervansaray bulunmaktadır. bu eserler hitit, roma, selçuk ve osmanlı dönemlerine aittir.

nüfus 
i̇lçeye bağlı 107 mahalleden oluşmaktadır.

mahalleler 
yüreğir'in 106 mahallesinin 39'u merkezde bulunmaktadır. merkez mahallelerinde 360.628 kişi (% 83,8) yaşamaktadır. en uzak mahallesi ise 40,8 km uzaklıktaki çelemli'dir. nüfusu en fazla olan mahalle, 25.966 kişi ile kışla'dır. yüreğir'in nüfusu 2017 yılında % 1,21 artmıştır.

yüreğir ilçesinin mahallelerinin ilçeye uzaklığı, rakımı ve nüfusu

* km,  seyhan mahallesi'nde bulunan kaymakamlığa olan uzaklıktır.

galeri

kaynakça

dış bağlantılar 
 yüreğir belediyesi resmi sitesi 
 yüreğir kaymakamlığı resmi sitesi 

 
adana'nın ilçeleri
Sincik

sincik, adıyaman ilinin bir ilçesidir.

tarihçe 
sincik ilçesinin hane halkı genel olarak akrabadır.i̇lçenin tamamı rışvan aşiretine mensuptur.en kalabalık boyları karaçur ve alikan aşiretidir.
 
rişvan aşireti adıyaman, malatya, diyarbakır, urfa, antep, haymana, konya, cihanbeyli, kulu, antakya, mersin, adana ve maraş, elazığ, kırşehir bölgelerine dağılmış bir aşirettir. bu aşiretin bir sürü kolu vardır. hacı bedir ağa'nın soyu rişvan aşiretinin "zürevkan kolu"dur.bu aşiretin kökeni ankara haymana'da yaşayan mir mehmet'e kadar dayanır. bunun soyundan gelen büyük ve küçük osman kardeşler tunceli'ye gelip yerleşirler. daha sonra ise bu iki kardeşin ölmesinden sonra büyük ve küçük hüseyin beyler tunceli'yi terk ederek sincik'e gelip yerleşirler. hayvancılıkla uğraşarak burada geçimlerini sağlarlar. kölük (şu an ki kahta) da oturan mıçgori ailesi bunları kendi köyüne davet eder. i̇şte rişvan aşiretinin bu üyeleri kölük'e yerleştikten sonra bu bölgede hakimiyet kurmaya başlarlar. bu yörenin aşiret reisleri ile kız alıp verme politikası ile iyi geçinip güçlenirler. aşiret reisi hacı hüseyin bir suikaste kurban gidince hacı bedir ağa aşiretin başına geçer. hacı bedir fırat 1872 yılında kahta'da doğmuştur, büyük toprak sahibi ve askeri güce sahiptir. i̇yi bir kürt siyasetçisiydi ve mustafa kemal hacı bedir ağa'yı çok severdi. bu aşiret 21 kola ayrılmıştır.

nüfus

kaynakça 

 
sincik belde ve köyleri
Tut

tut, adıyaman ilinin bir ilçesidir. adıyaman şehir merkezine 60 km uzaklıktadır.

adıyaman'ın kuzey batısında, güneydoğu torosların bir uzantısı olan hacı muhammed dağı'nın eteklerinde, "yeşillikler beldesi" olarak bilinen bir ilçedir. yolu dağlar arasından gitmekte olup, 14 kilometresi oldukça virajlıdır.

ekonomi 
tarım alanlarının olmayışı ve sosyo-ekonomik durmunun zayıf olmasından dolayı ilçe büyük oranda göçlere neden olmuştur. tut'ta yerleşik halk nüfusunun iki katı yurt içinde ve yurt dışında başka yerlerde yaşamaktadır.

dut meyvesinin en verimli şekilde elde edildiği tut ilçesi günümüzün en kaliteli dut meyvesini sunmaktadır.

nüfus

kaynakça 

 
adıyaman ilinin ilçeleri
Hocalar

hocalar, afyonkarahisar ilinin bir ilçesidir.

i̇lçe merkezine bağlı; 15 köy ve 3 mahalle bulunmaktadır. köyleri akçadere, avgancık, çalca, çepni, davulga, devlethan, güre, i̇hsaniye, kocagöl, kozluca, örencik, örtülü, uluköy, yağcı ve yeşilhisar'dır. mahalleleri hürriyet mahallesi, şafak mahallesi ve yenimahalle'dir. hocalar'ın geçim kaynağı hayvancılık ve tarımdır.

tarihçe 
29 şubat 1972'de sandıklı ilçesine bağlı bir bucak merkeziyken belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. sandıklı ve banaz ilçelerini birleştiren karayolu üzerinde sandıklı’ya 38 km, banaz’a 35 km uzaklıktadır. i̇lçenin doğusunda çal, batısında burgaz, kuzeydoğusunda ahır dağı ve güneybatısında akdağ bulunmaktadır.

nüfus

kaynakça
Kızılören

kızılören, ege bölgesi'nde afyonkarahisar ilinin bir ilçesidir. nüfusu 2096 kişi olup bu bakımdan 922 ilçe arasında sondan dördüncüdür, 2009'dan beri bu değer 2000-3000 arasında seyretmektedir. türkiye'nin en küçük 10 ilçesi arasında yer alır. dinar'a 26 kilometre, ankara asfaltına 3 km açıkta bulunmaktadır.

maddi sıkıntılar nedeniyle özellikle denizli ve antalya olmak üzere çevre illere bir hayli göç vermiştir. göçler genelde yurt dışına ve şehirlere olmaktadır. kızılören, eylül 1969'da belediye olmuş, 20 mayıs 1990 tarihinde, 20 mayıs 1990 ve 3644 sayılı kanunla ilçe olmuştur. kendisine bağlı 4 köyle (gülyazı, ekinova, yenibelkavak, türkbelkavak) beraber afyonkarahisar ilinin en küçük ilçesidir. sanayileşme olmadığı için geçim kaynağı hayvancılık ve çiftçilik'tir.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 kızılören kaymakamlığı
 kızılören belediyesi
Hamur, Ağrı

hamur (kürtçe: xemûr, azerice: xəmur) ağrı ilinin bir ilçesidir.

i̇dari yapı 
hamur, ağrı iline bağlı bir bucak iken 1 nisan 1958'de ilçe olmuştur. i̇lçe;  46 köy ve 4 mahalleden oluşmaktadır.

nüfus 
hamur, 2021 yılı nüfus sayımı verilerine göre ağrı ilinin en az nüfusa sahip ilçesidir.

kaynakça
Patnos

patnos, ağrı ilinin bir ilçesidir. ağrı il merkezine uzaklığı 82 km dir. ağrı-van, ağrı-muş, ağrı-bitlis yollarının kavşağında kurulmuş olması hızlı gelişmesine neden olmuştur. nüfus yoğunluğu açısından ağrı'nın en büyük  ilçesidir. urartular dönemindeki adı aladri’dir. i̇lçe merkezinden murat nehrinin bir kolu olan badişan deresi geçer. i̇lçe 20 km eninde 20 km boyundaki patnos ovasının doğu ucuna kurulmuştur. çevresinde biri volkan diğer ikisi sıra dağlardan oluşan yükseltiler mevcuttur. güneyde sönmüş bir volkan olan süphan dağı bulunmaktadır ve yüksekliği 4058 metredir. diğer iki dağ silsilesi doğuda aladağlar ve batıda top dağları bulunmaktadır. i̇lçedeki anzavur tepe önemli sit alanlarındandır (urartu) fakat ziyarete kapalıdır (askeri bölge). i̇lçeden çevredeki dört ile (van-ağrı-bitlis-muş) ortalama 1 saat 20 dakikada gidilebilmektedir.

nüfus 
yüzölçümü 1.424 km2'dir. i̇lçeye bağlı; 1 belde, 91 köy ve 16 mahalle bulunmaktadır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 patnos 
 patnos belediyesi 

 
türkiye'deki önemli kuş alanları
Taşlıçay

taşlıçay, (, ) ağrı ilinin bir ilçesidir.

tarihçe 
daha önceleri diyadin ilçesine bağlı "aşağı taşlıçay" adıyla bir bucak olan yerleşim, 04.03.1954 tarih ve 6324 sayılı kanunla ilçe haline getirildi.

coğrafya 
türkiye - i̇ran transit yolu üzerinde, murat nehri'nin kuzey kıyısında kurulmuştur. doğusunda diyadin ve doğubeyazıt, batısında ağrı ve eleşkirt yer alır. alanı 798 km2, deniz seviyesinden yüksekliği 1660 metredir. i̇lçenin en yüksek noktası, güneydeki aladağ üzerinde bulunan muratbaşı (koçbaşı) 3510m yüksekliğinde bir dağdır. i̇lçede karasal iklim egemendir. yazlar sıcak, kışlar soğuk ve kar yağışlı geçer. yüksek yerlerde kar kalınlığı 1 metreyi bulur. nüfusu 2020 itibarı ile toplam 22.000, merkezi ise 6.500'dür. i̇lçenin ekonomi etkinliği ve halkın geçimi başlıça tarım ve hayvancılıktır. ağrı'ya 30 km, doğubeyazıt'a 65 km, ankara'ya 1095 km ve i̇stanbul'a 1450 km uzaklıktadır.

nüfus 
i̇lçe merkezinde ve genelinde şii azeriler ve şafii kürtler yaşar. yüzölçümü 798 km²'dir. i̇lçe; 37 köy ve 4 mahalleden oluşmaktadır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerelnet
Göynücek

göynücek, amasya ilinin bir ilçesidir. amasya ilinin güney batısında yer alır. göynücek, türkiye'de sadece illere has bir konuma sahiptir; 4 tane ilin arasındadır. göynücek, bir dönem çorum iline bağlı olmuştur.
amasya, tokat, çorum ve yozgat illerinin ortasında bulunmaktadır. buradan geçecek çarpı şeklindeki bir otoyol, karadeniz bölgesi'ni, i̇ç anadolu bölgesi'ne, doğu anadolu bölgesi'ne, hatta ege ve akdeniz bölgelerine daha yaklaştıracaktır.

nüfus 
i̇lçenin yüzölçümü 845 km²'dir.

kaynakça
Suluova

suluova, amasya ilinin bir ilçesidir.

i̇l merkezine 25 km mesafede ve batıda yer alır. orta karadeniz'in ilçelerinden biri olan suluova, miladi ilk yıllarda “arguma” (sulakyurt) adıyla anılır. 1902 yılında suluca ismiyle bucak olmuştur. 1946 yılında suluova ismini almış ve ilçe olmuştur. 2020 yılı verilerine göre suluova’nın nüfusu, ilçe merkezinde 39.211, kasaba ve köylerde 8.103 olmak üzere toplam 47.314’tür.

i̇lçeye bağlı bir belde (eraslan beldesi) ve 38 köy bulunmaktadır. i̇lçe merkezinde 20 mahalle vardır. köylerin 2/3'ü ova köyü, 1/3'ü ise orman ve dağ köyüdür. köylerin yerleşimi topludur.
 
suluova’nın tarihi mö 2000'li yıllara dayanmaktadır. “doğukent” mahallesinde bulunan kumbettepe’ de yapılan kazılarda çıkan envantere göre ilçe tarihi, kalkolotik çağ ve hititler devrine kadar uzanmaktadır.

selçuklular döneminde türk idaresine (egemenliğine) girmiştir. 1386 yılında osmanlı idaresine geçmiştir.

zengin bir linyit kaynağına sahip ilçe merkezi 1954 yılında şeker fabrikasının kurulması ile hızlı bir gelişme göstermiştir.

nüfus

kaynakça
Bilim ve Gelecek

bilim ve gelecek, bilim ve ütopya dergisinden ayrılan ender helvacıoğlu, nalân mahsereci ve ruken kızıler tarafından 2004 yılının mart ayından itibaren çıkartılmakta olan aylık bilim, kültür ve politika dergisidir. genel yayın yönetmeni ender helvacıoğlu'dur.

derginin aynı isimde bir de yayınevi bulunmaktadır. "50 soruda" başlığını taşıyan, pek çok konuda kitap serisi vardır.

ayrıca bakınız 
 baha okar

dış bağlantılar 
 bilim ve gelecek dergisi resmi sayfası 

bilim ve teknoloji dergileri
türkiye siyasi dergileri
türkiye dergileri
türkçe dergiler
türkiye'de yayımlanan aylık dergiler
popüler bilim dergileri
Harlem

harlem, new york'un bir bölümüdür. yaklaşık olarak sınırları, manhattan adasının ortasındaki central park'ın kuzeyinden (110. caddeden) baslayıp, 155. caddede son bulur.

suç oranı yüksek bir bölgedir. çoğunlukla afrika kökenli abd'lilerin yaşadığı harlem'de, karayip kökenlilerin yaşadığı bölüm spanish harlem (i̇spanyol harlem'i) ya da el barrio olarak adlandırılır.

harlem adı, hollanda'daki haarlem kentinden gelir. new york'un nieuw amsterdam (yeni amsterdam) adıyla hollanda egemenliğinde olduğu 1658'de, ilbay (vali) peter stuyvesant, hollanda'daki haarlem kentinden esinlenerek kentin bu bölümünü nieuw haarlem (yeni haarlem) olarak adlandırmıştır.

bazıları salsa müziğinin el barrio'da doğduğunu öne sürerler.
Yeni Amsterdam

hollandaca "yeni amsterdam" anlamına gelen nieuw amsterdam, koloni dönemi hollanda'sının kuzey amerika'daki nieuw nederland (türkçe: yeni hollanda) sömürgesinde yer alan ve 1624 yılında kurulmuş yerleşim birimidir.  resmen kuruluşu peter minuit tarafından 1626 yılında manhattan adası'nın kızılderililerden satın alınmasıyla olmuştur. ii. i̇ngiliz-hollanda savaşı(en)'nda bölgeyi i̇ngilizler işgal etmiş ve daha sonra hollanda surinam karşılığında bölgeyi i̇ngilizlere satmıştır.

bugün abd'nin en kalabalık şehrinin kurulduğu bu bölgeye i̇ngilizler new york adını vermişlerdir.

kaynakça 

yeni hollanda
hollanda batı hindistan şirketi
new york tarihi
eyaletlikten önce new york eyaleti tarihi
hollanda altın çağı
1620'lerde hollanda i̇mparatorluğu'nda kurulan oluşumlar
1625'te kurulan yerleşim birimleri
1664'te feshedilmiş oluşumlar
Neşati

neşati, (d. ? 30 kasım 1623 edirne - ö. 1674) divan edebiyatı şairi. asıl adının ise süleyman veya ahmed olduğu sanılmaktadır.

yaşamıyla ilgili bilgiler sınırlı. gelibolu mevlevihanesi'nde şeyhi ağazâde mehmet efendi'nin dervişi oldu. şeyhinin ölümünden sonra bir süre konya'da bulundu. 1670'te edirne mevlevihanesi'nde osman dede'den boşalan şeyhliğe getirildi. dört yıl kadar bu görevde kaldı.

17'nci yüzyılın usta şairi neşati, büyük ölçüde nef'î ve urfî'nin etkisinde kaldı. 20 sayfalık şerh-î müşkilât-ı urfî adlı eseri hem farsça'ya olan hakimiyetini hem de urfî'ye hayranlığını gösterir. sultan iv. murat, sultan i̇brahim, iv. mehmed gibi padişahlarla; köprülü mehmed paşa, köprülüzâde fâzıl ahmet paşa gibi devlet büyüklerine kasideler yazdı. kaside de yazmış olmakla birlikte, esas ününü gazelleriyle kazanmıştır. kasidelerinde nef’î’nin etkisi görülür. divan edebiyatının sebk-i hindî tarzının öncülerindendir.

1674'te öldü. edirne mevlevihanesi'nin avlusuna gömüldü. divanı 1933'te nüzhet ergun tarafından yayımlandı.

eserleri 
 dîvân
 hilye-i enbiyâ
 edirne şehr-engîzi
 şerh-i müşkilât-ı urfî
 kavâid-i deriyye
 tuhvetü'l uşşak
 mektub

ayrıca bakınız 
 divan (edebiyat)

kaynakça

dış bağlantılar 
 neşati divanı'nda söz kalıpları - ömer savran
 divan.name - eserlerine örnekler

divan edebiyatı şairleri
türk şairler
1623 doğumlular
1674 yılında ölenler
Karbonmonoksit

karbonmonoksit, co  formülüne sahip sadece bir karbon ve bir oksijen atomundan oluşan inorganik bileşiktir karbonmonoksitte karbon ve oksijen arasında üçlü bağ vardır. endüstride jeneratör gazı, su gazı, kuvvet gazı ve hava gazı içinde kullanılır. yakıt olarak da kullanılmaktadır.

renksiz, kokusuz, tatsız bir gaz olduğu için "sessiz katil" olarak adlandırılır.

toksisite
solunan havada konsantrasyonu artarsa, kana geçer ve oksijenin taşındığı hemoglobine o2'den daha kolay bağlanır. yani bütün co'lar bitmeden o2 bağlanamaz. bu bakımdan oksihemoglobin meydana gelemez ve kanda karboksihemoglobin artar, dokulara oksijen taşınamaz ve hücre ölümü meydana gelir. co, kanın hemoglobininin merkez atomu demire bağlanarak ölüme sebep olur. zehirlenme tablosunda başağrısı, görme bozuklukları, uyku hali, zihni bulanıklık ve koma vardır. yargı kabiliyeti bozulur ve sezgi kaybolur. sonuçta kalıcı beyin hasarı meydana gelebilir. ayrıca nevrasteni, depresyon görülebilir. belirgin iyileşme durumunu oksijensizliğe ikincil gelişen ansefalopati takip edebilir. organik psikozlar aylarca sürebilir, fakat sonu nispeten iyi biter. tedavisi basınç altında oksijen solutma olan hiperbarik oksijen tedavisidir.

dış bağlantılar
 karbon monoksit zehirlenmeleri 

i̇norganik karbon bileşikleri
gazlar
zehirli maddeler
oksitler
bilgi kutusu bulunmayan kimyasal maddeler
Bilimsel gösterim

bilimsel gösterim, çok büyük ve çok küçük sayıları göstermek için kullanılan bir standarttır.

bilim insanlarının ilgilendikleri pek çok nicelik ya çok büyük ya da çok küçük değerlerdir. örneğin ışığın hızı yaklaşık olarak 300.000.000 m/s dir. yazıları standart büyüklükte olan bir kitaptaki, i harfinin noktasını koymak için gerekli mürekkebin kütlesi de 0,000000001 kg'dır ya da bir aids virüsünün uzunluğu 0,00011 milimetre'dir . böyle sayıları okumak, yazmak ve dikkatle takip etmek oldukça zordur. bundan kurtulmak için 10 sayısının kuvvetleri kullanılır:

 =1
 =10 
 =10×10=100 
 =10×10×10=1.000
 =10×10×10×10=10.000
 =10×10×10×10×10=100.000
                            
buradaki sıfırların sayısına 10 sayısının üssü denir ve 10 sayısının kuvvetlerine karşılık gelir. örneğin, ışığın hızı 300.000.000 m/s dir ve 3× m/s şeklinde ifade edilebilir.

birden küçük sayılar için, aşağıdaki işlemleri yazmak mümkündür:

 
 
 
 
 

bu işlemlerde ondalık noktanın yeri, 1 sayısının sol tarafına doğru ve üssün (negatif) değeri kadar gidilerek elde edilir.1 ile 10 arasındaki sayılarla çarpım halinde olan 10 un kuvvetleri şeklindeki sayı yazılışları, bilimsel gösterim olarak bilinir. örneğin 5 943 000 sayısının bilimsel gösterimi 5,943× ve 0,000832 nin bilimsel gösterimi 8,32× tir.
burada n ve m herhangi bir sayı olabilir(tamsayılar olması gerekmez). örneğin . üsler negatif olsa da bu kural uygulanır. örneğin,  bilimsel gösterim, atomik kütle biriminde elektron gibi küçük kütleli maddelerin kütlelerinin ölçülmesinde, bazı fizik ve kimya formüllerinde -özellikle maddeyle ilgili olanlarında- matematikte hesaplamalarda, büyük şirketlerin kâr-zarar durumunun ölçülmesinde ve astrofizik alanlarında kullanılır. bilimsel gösterim logaritmanın kullanıldığı yerlerde de bazen işe yarayabilir. bilim adamlarının ilgilendikleri pek çok nicelik ya çok büyük ya da çok küçük değerlerdir. böyle sayıları okumak, onlarla işlem yapmak çok zordur. bilimsel gösterim sayesinde 10 sayısının kuvvetlerini kullanarak böyle zorluklardan kurtuluruz. bilimsel gösterim, hayatımızdaki zor sayılarla işlem yapmamızı kolaylaştırır.

ölçüm
sayı sistemleri
Gotlar Sütunu

gotlar sütunu (yunanca: στήλη των γότθων stíli ton gótthon), topkapı sarayı dış bahçesinde, gülhane parkı sarayburnu girişinde bulunan ve roma devrinden günümüze hiç değişikliğe uğramadan gelen en eski abidedir. etrafını saran yüksek ağaçlar arasına saklanmış gibi durmaktadır.

tarihi 
yüksekliği 18.5 metredir. prokonnessos mermerinden tek bir blok halinde yapılmıştır. sütun başı korint uslubunda kartal arması ile süslüdür. sütunun ismi kaidesinde bulunan kısaltılmış, latince bir yazıttan gelmektedir.
fortunae reduci ob devictus gothos
bu kısa kısım "gotların yenilgisi sebebi ile geri dönen fortuna'ya" anlamında gelmektedır. genel inanışa göre bugünkü kitabe ii. claudius'un gotlara karşı kazandığı zaferi anmaktadır. fakat i. konstantin'in, 331-332 tarihlerinde got kabilelerine karşı kazandığı galibiyetleri zikretmesi de muhtemeldir.

6. yüzyıl tarih yazarı lidyalı i̇onnes, sütun başlığının aslen yunan şans ve baht tanrıçası olan tike'nin bir heykelini taşıdığını söyler. tike'nin pagan tanrıçası olması nedeniyle, hristiyanlığın resmi din olmasından sonra kaldırılmış olabilir. nikiforos grigoras'a göre sütun byzantion'a adını veren megaralı byzas'ın bir heykelini taşımaktaydı. bu iddianın nedenlerinden biri de şehrin kurucularının karaya çıktığı yerin, kolonun çok yakınlarında olmasıdır.

galeri

dış bağlantılar 
 http://www.istanbul.gov.tr*

kaynakça 
 istanbul'un bizans anıtları, john freely - ahmet s. çakmak yapı kredi yayınları

konstantinopolis
i̇stanbul'daki dikilitaşlar
zafer anıtları
fatih'teki anıtlar
cankurtaran, fatih
Bekir Sıtkı Erdoğan

bekir sıtkı erdoğan, (1926, karaman -  24 ağustos 2014, i̇stanbul), türk şair.

kuleli askeri lisesi'nden sonra 1948’de kara harp okulunu bitirdi. kıta subaylığı yaptı. bu arada ankara üniversitesi dil ve tarih-coğrafya fakültesi'nden de mezun oldu. heybeliada deniz lisesi, özel alman lisesi ve marmara koleji'nde edebiyat öğretmenliği yaptı. şiirlerinden bazıları bestelendi. rubai türündeki şiirleri hisar dergisinde yayımlandı. deniz harp okulu marşının sözleri, bekir sıtkı erdoğan'a aittir.

halk şiiri geleneğinin günün koşulları ile bağdaştırarak hece ölçüsü ile bazen de aruz vezni ile şiirler yazdı. 50 yıl marşı'nın sözlerini yazmıştır. aşık şiiri ve divan şiirinden etkilenmiştir.

eserleri 
 bir yağmur başladı (1949-1957) 
 dostlar başına (1965)
 kışlada bahar (1970)
 binbirinci gece

şarkı
 "kara gözlüm efkarlanma gül gayri" (1963) 
 "ve ben yalnız" (1968, müzik: selmi andak) 
 "hancı" (1977, müzik: gatson rolland; aranjman: paul mauriat - toccata)

ödülleri 
1973'te cumhuriyet'in 50. yılı şiir yarışmasını ellinci yıl marşı ile kazandı. marşı necil kazım akses besteledi.

kaynakça

1926 doğumlular
karaman doğumlular
2014 yılında ölenler
kara harp okulunda öğrenim görenler
ankara üniversitesi dil ve tarih-coğrafya fakültesinde öğrenim görenler
kuleli askerî lisesinde öğrenim görenler
türk öğretmenler
20. yüzyıl türk şairleri
21. yüzyıl türk şairleri
Saab

saab (svenska aeroplan aktiebolaget) (türkçe: i̇sveç uçak aş), 1937 yılında kurulan i̇sveçli havacılık ve savunma sanayi şirketi. 1947 yılından 1990 yılına kadar saab automobile adı altında otomobil üreticisi  olmuştur. 1968 ve 1995 yılları arasında ticari araç üreticisi scania ile birleşerek saab-scania olarak adı altında ticari araç üretmiştir.

ürünler

askeri uçak
 saab 17 (bombardıman uçağı: 1941-1944 arasında, 323 adet üretilmiş)
 saab 18 (çift motorlu bombardıman uçağı ve keşif uçağı: 1944-1948 arasında, 245 adet üretilmiş)
 saab 21 (çift bomlu itme pervaneli avcı / saldırı uçağı: 1945-1949 arasında, 298 adet üretilmiş)
 saab 21r (saab 21'in jet motorlu versiyonu: 1950-1952'de, 64 adet üretilmiş)
 saab 29 tunnan (ilk amaca yönelik jet avcı uçağı: 1950-1956 arasında, 661 adet üretilmiş)
 saab 32 lansen (saldırı uçağı: 1953-1959'da üretilmiş, 450 adet üretilmiş)
 saab 35 draken (avcı: 1955-1974 arasında, 644 adet üretildi)
 saab 37 viggen (avcı / saldırı / keşif uçağı: 1970-1990 arası, 329 adet üretilmiş)
 saab jas 39 gripen (çok amaçlı avcı uçağı: 1996'da tanıtıldı, 2020 itibarıyla 306 adet)
 saab 105 (çift motorlu eğitim uçağı: 1963-1972 arasında  192 adet üretilmiştir)
saab 340 aew&c (havadan erken uyarı ve kontrol uçağı: 1994-1999 arasında, 12 adet üretilmiş)
 boeing t-7 red hawk (gelişmiş pilot eğitim uçağı: boeing tarafından saab group ile ortaklaşa geliştirildi, 2 adet üretildi, 351 eğitim ucağı usaf tarafından satın alınacak)

i̇ptal edilen askeri uçak projeleri
 saab 36 (bombardıman uçağı, 1950'ler, hiç üretilmedi) 
saab 38 (saldırı/eğitim uçağı, 1970'ler, hiç üretilmedi)

sivil uçaklar

 saab 90 scandia (32 yolcu kısa / orta menzilli uçak: 1946-1954 arasında, 18 adet üretilmiş)
 saab 91 safir (tek motorlu eğitim uçağı: 1946-1966'da, 323 adet üretilmiş)
 mfi-15 safari/mfi-17 supporter (tek motorlu eğitim uçağı: 1971- 70'lerin sonu, yaklaşık 250 adet üretilmiş)
 saab 340 (30-35 yolcu kısa menzilli uçak: 1983-1999 arasında, 459 adet üretilmiş)
 saab 2000 (50-58 yolcu yüksek hızlı turboprop yolcu uçağı: 1992-1999 arasında, 63 adet üretilmiş)

deneysel hava araçları
 saab 210 (deneysel uçak: 1952'de, 1 adet üretilmiş)
 saab/linköping üniversitesi flygsystem 2020.

i̇nsansız hava araçları
 saab skeldar
 swiss uav

füzeler
 rbs 56b bill 2
 kepd 350
 mbt law
 rb 04 (gemisavar füze)
 rb 05 (havadan karaya füze)
 rbs 23
 rbs-15 (karadan karaya ve havadan karaya gemisavar füze)
 rbs-70
 meteor bvraam

deniz muharebe yönetim sistemleri 
 9lv deniz muharebe yönetim sistemi

donanma radar sistemleri 
 sea giraffe 180 (sg180) orta menzilli hava/yer radarı

botlar
 saalina

galeri

dış bağlantılar 

 saab dil seçim sitesi*

kaynakça

 
i̇sveç merkezli savunma şirketleri
hava aracı üreticileri
wallenberg ailesi ile ilgili şirketler
1937'de kurulan şirketler
Repo

repo (repurchase agreement); kısa dönemli bir menkul kıymetin belirli bir dönem sonunda ilk satıcısı tarafından geri alınmasını öngören bir satış işlemidir. repoları diğer para piyasası araçlarından ayıran en belirgin özellik, bir menkul kıymetin gerçek vadesinin alıcı ve satıcının ihtiyaçlarını karşılamak için kısaltılmasıdır. repo işlemlerine konu olabilecek menkul kıymetler şunlardır; devlet tahvilleri, hazine bonoları, banka bonoları ve banka garantili bonolar ile piyasada veya borsada işlem gören diğer borçlanma senetleri. uygulamada, menkul kıymetler, müşteriye teslim edilmeyip bloke hesaplarda depo edilmektedir. hazine bonosu veya devlet tahvilinin teslimi yerine, bir makbuz düzenlenir. müşteri repo vadesi dolduğunda makbuzu iade edip, tutar kendisine nakden ödenir. repo işlemi yapılırken vade sonundaki fiyatın saptanması için iki yöntem uygulanabilir:
 
 bugünkü satış fiyatına repo vadesine kadar faizin eklenmesiyle,
 günün koşulları dikkate alınarak, repo vadesinde hazine bonosunun fiyatının tahmini yapılarak.

finans terimleri
Yaşamak Sanatı

yaşamak sanatı, fransız yazar andré maurois tarafından kaleme alınmış kitap. türkçeye yaşama sanatı ismiyle de çevrilmiştir. eserin orijinal ismi "un art de vivre"dir.

deneme olarak tanımlanabilecek eserde beş ana başlık ile okuyucuya entelektüel açıdan zengin nasihatlar sunulmaktadır. bu beş ana başlık: düşünmek sanatı, sevmek sanatı, çalışmak sanatı, emretmek sanatı ve yaşlanmak sanatı adını taşımaktadır.

andré maurois
denemeler
1939 kitapları
Max Ferdinand Scheler

max ferdinand scheler (22 ağustos 1874, münih - 19 mayıs 1928, frankfurt), alman filozoftur. görüngübilim, etik ve felsefi antropoloji konularında yaptığı çalışmalarla tanınır.

fenomenlerle ilk ilgilenen kişi olan edmund husserl'in görüşlerini geliştirmiştir. daha sonra papa ii. ioannes paulus olacak olan  karol wojtyla, 1954 yılında verdiği doktora tezinde, max scheler'in kuramını hristiyan etiğine uyarlamıştır.

kitapları 
 etikte biçimcilik ve maddi değer etiği, 1921
 bilgi biçimleri ve toplum, 1926 (die wissensformen und die gesellschaft)
 i̇nsanın kosmostaki yeri, 1928 (die stellung des menschen im kosmos, tr. ayraç y. 1998)
 hınç (ressentiment, tr. kanat y. 2004)

dış bağlantılar 
/ scheler ve hiç

scheler, max
scheler, max
scheler, max
fenomenoloji
ahlâkçılar
1874 doğumlular
1928 yılında ölenler
roma katolik filozoflar
Eduard Bernstein

eduard bernstein (d. 6 ocak 1850 - ö. 18 aralık 1932), alman sosyal demokrat teorisyen ve politikacıdır. spd üyesi, reformizm ve sosyalist revizyonizmin kurucusudur. marksizmi revize ve modernize etmek için çalışmalarda bulunmuştur. i̇ngiliz fabianizminden ve kant’ın felsefesinden etkilenmiştir. sınıf savaşının mevcut olmadığını savunmuş, sosyalizme barışçıl bir şeklide geçmenin mümkün olduğunu belirten ampirik bir eleştiri geliştirmiştir. bernstein, bu yaklaşımına evrimci sosyalizm adlı eserinde de değinmiş ve tanımını genişletmiştir. üyesi bulunduğu parti, birinci dünya savaşı’na karşı olmadığından dolayı partiden ayrılmıştır. daha sonra ise partiye geri dönmüştür. bernstein genellikle modern sosyal demokrasinin kurucu figürlerinden biri olarak tanımlanır.

kaynakça 

19. yüzyıl alman siyasetçileri
20. yüzyıl alman siyasetçileri
yahudi asıllı almanlar
1850 doğumlular
1932 yılında ölenler
berlin doğumlular
alman filozoflar
Bilgisayarlı tomografi

bilgisayarlı tomografi (bt,  (ct)), 1963 yılında allan mcleod cormack ve godfrey hounsfield tarafından teorize edilmiş ve radyolojide yeni bir çığır açmış kesitsel görüntüleme yöntemidir. temeli röntgen aygıtına dayanmaktadır. bir cismin değişik açılardan çok sayıda iki boyutlu x ışını görüntüleri alınarak o cismin iç yapısının üç boyutlu görüntüsü elde edilmeye çalışılır.

i̇lk bilgisayarlı tomografi cihazlarında, tek bir kesit oluşturabilmek için gerekli verileri toplamak, beş dakika gibi uzun bir süre gerektirmekteydi. bu olay bilgisayarlı tomografinin kullanılmasını engellemiş ve geciktirmiştir. bilgisayarlı tomografi uygulaması yalnızca beyin incelemesinden ibaret kalmış, sürenin uzunluğu dolayısı ile solunum, intestinal peristaltizm gibi sınırlamalar, bilgisayarlı tomografinin toraks, batın gibi uygulama alanlarında da kullanılmasını geciktirmiştir. bilgisayarlı tomografi aygıtları, geliştirilme ve rutinde kullanılma aşamalarında bir sıra evrim geçirmiş ve bu dezavantajlarından arındırılmıştır.

allan mcleod cormack ve godfrey hounsfield, x-ışını temelli bt üzerine yaptıkları çalışmalar nedeniyle 1979 yılı nobel fizyoloji veya tıp ödülü'nü paylaşmışlardır.

kaynakça

 
1972 tanıtımları
i̇ngiliz icatları
radyoloji
tıbbi uygulamalar
tomografi
Ultrason

ultrason veya yansılanım, insan kulağının işitemeyeceği kadar yüksek frekanslı ses dalgalarına verilen addır. türkçeye fransızca ultrason sözcüğünden geçmiştir.

ses maddeler arası iletilen bir dalga türüdür ve cisimlerin titreşimi sonucunda meydana gelir. x ışınlarının tersine ses elektromanyetik değildir. ultrases, katı, sıvı veya gaz ortamda akustik bir dalgadır. ses dalgalarının yayılma hızı, ortamın yoğunluğuna bağlıdır.

ses dalgaları üçe ayrılır. 
 sesötesi: frekansı 20 hertz veya altındaki sestir.
 i̇şitilebilir ses: frekansı 20-20.000 hertz arasında olan ve insanların işitilebildiği sestir.
 ultrason: 20.000 hertz üzerinde 2 ilâ 15 mhz frekansa sahip işitilemeyen sestir.

dalga boyu ve hız 
ultrasonik frekanslarda belli bir ortamdaki ses hızı sabit olduğu için hız = frekans× dalga boyu denklemine göre frekans artınca sesin dalga boyu kısalmaktadır. aradaki ilişki ters orantılı olduğu için sert dokuda ses frekansı 888 mhz'den 3 mhz'ye çıkınca dalga boyu da 0,5 mm'den 1 mm'ye çıkar. ses şiddeti watt/cm² birimi ile ölçülür. pratikte ses şiddeti bel ile ölçülür (1 b = 10 db).

 
ultrasonografi, yankı temeline dayanması nedeniyle röntgen, tomografi ve manyetik rezonansla aynıdır. ultrason, farklı akustik yoğunluklu yumuşak doku yapıları arasındaki ara yüzeyleri ayırdedebilir. yansıyan ekoların yoğunluğu akustik ara yüzeye ve ses demetinin çarptığı açıya bağlıdır. ses demetinin geliş açısı dik açıya ne kadar yakın ise o kadar az ses yansıması olur. dik açıdan üç dereceden fazla sapma olması durumunda algılayıcı sensör, yansıyan sesi yakalayamamaktadır.

ultrason, organlardan ve yumuşak dokulardan iyi bir şekilde geçerken dalaktan ve gastrointestinal sistem gibi hava içeren organlarda da nakledilemez. kemikler de ultrasonu geçirmediklerinden kemiklerin etrafında çevrelenen organlar ultrason ile incelenir. ultrason dalgasının yoğunluğu absorbsiyon, refleksiyon ve dağılmayla azalır. doku absorbsiyonu ultrason dalgasının frekansının artmasıyla artar. ultrason demeti, belli akustik özellikli bir dokudan farklı akustik özellikli bir dokuya geçtiği zaman ses demetinin bir bölümü yansır. refleksiyon açısı, genellikle gelme açısına eşittir. yansıma, ses demetinin dalga boyundan daha büyük ve düz bir düzey gerektirmemelidir. örneğin diyaframa damar duvarları ve birçok eşyaların sınırları bu özellikteki yüzeylerdir.

kaynakça 
 biyomedikal mühendisliği 

 
akustik
Biyomedikal

biyomedikal teknoloji ve biyoteknoloji, esas olarak tıpta teşhis ve tedavi amacıyla kullanılabilecek tüm madde, malzeme, aparat ve cihazların üretimi ile ilgilenen disiplinlerarası bir teknoloji dalıdır.

sağlık sektöründe farklı amaçlar için kullanılan maddelerin (ilaçlar, aşılar, büyüme faktörleri, hormonlar, proteinler, oligopeptidler, oligonükleotidler vb.) özellikle modern biyoteknoloji teknikleri kullanılarak sentezi/üretimi, kısaca “sağlık için biyoteknoloji” günümüzde uluslararası düzeyde (özellikle gelişmiş ülkelerde) en çok yatırım yapılan bilim ve teknoloji dalları arasında ön sırada yer almakta/hızla gelişmektedir ve “biyomedikal teknoloji” nin önemli bir bölümüyle örtüşmektedir. biyomedikal teknolojinin önemli bir dalı yine teşhis ve tedavi amacıyla malzeme üretimidir. polimerler başta olmak üzere, metaller ve alaşımlar, özel seramikler, karbon ve bunların kompozitlerinden oluşan malzemeler (“biyomateryaller”) yapay organlar, sert ve yumuşak doku protezleri ve teşhis ve tedavi amaçlı aygıtların/cihazların yapımında yaygın olarak kullanılmaktadır. sağlık sektöründe diğer bir alt grup ise, tanı kitleridir. hastaneler, klinikler, üniversiteler, laboratuvarlar ve kişisel olarak kullanılan birçok tanı kiti geniş bir pazar oluşturmaktadır. biyoçip teknolojisi çoklu tanının aynı anda yapılmasına olanak vermektedir ve biyomedikal teknolojinin çok hızla gelişen dalları genomiks ve proteomiks ile ilgili uygulamalarında önemli bir role sahip olacağı muhakkaktır. biyomedikal teknoloji ürünleri boyut ve kapasite olarak üretimleri az, dolayısıyla küçük fakat özel mekanlarda, özel koşullarda üretilen ürünlerdir, ancak olmazsa olmaz tanımına uyan bir pazara sahiptir ve fiyatları komodite ürünlere göre çok yüksektir. biyoteknoloji/ biyomedikal teknoloji, birçok gelişmiş ve gelişmekte olan ülkede olduğu gibi türkiye’de de öncelikli desteklenmesi gereken bilim ve teknoloji dallarından bir olarak görülmekte ve çeşitli plan ve programlarda yer almaktadır. tüm modern/yeni teknoloji dallarında olduğu gibi bu teknolojinin doğru ve hızlı gelişimi için sanayi-akademi ilişkisine gereksinim vardır.
Eleftherios Venizelos

elefterios venizelos ( eleftherios venizelos, d.  - ö. 18 mart 1936), yunanistan'ın eski başbakanı, megali i̇dea'nın (türkçe: büyük fikir, yunanca: μεγάλη ιδέα) mimarı ve modern yunanistan'ın en önemli siyasetçilerinden biriydi.

1864 yılında o zamanlar bir osmanlı toprağı olan girit adasındaki hanya şehrinde doğdu. osmanlı karşıtı isyanlarda yer alan bir aileden geliyordu. dedesi venizelos krevattis 1770 orlof ayaklanmasında, babası kiriakos venizelos ise hem 1821 yunan i̇syanında hem de 1866 yılında girit'te meydana gelen osmanlı karşıtı ayaklanmalarda yer almıştır. bu yüzden elefterios venizelos henüz iki yaşındayken sürgün ile tanışmış ve 1880 yılına kadar o dönem modern yunanistan devletinin en önemli limanlarından biri olan siroz adasında eğitim görmüştür. hukuk öğrenimi gördü. 1887 yılının mart ayında girit'e avukat olarak döndü ve adanın 6'sı müslüman 11'i rum olan 17 avukatından biri oldu. daha sonra siyasetle ilgilenmeye devam eden venizelos lefka ori (beyaz dağlar) isimli gazeteyi satın alarak burada lefkoritis (akdağlı) mahlasıyla girit hakkında çeşitli yazılar kaleme aldı. elefterios venizelos girit'in yunanistan'a katılmasını amaçlayan 1897 akrotiri ve 1905 terisso isyanlarında ise lider kadroda yer aldı. 1898 yılında girit komiserliğine atanan prens georgios'u düşürdükten sonra, yüksek komiser yardımcılığını elde etti.

1910 yılında yunanistan'daki askeri yönetimin başkanlığına getirildi. sırbistan, bulgaristan ve karadağ ile kurduğu balkan birliği'nin desteğiyle, osmanlı i̇mparatorluğu'na açtığı savaşta, girit'in 1913 yılında yunanistan'a bağlanmasını sağladı. osmanlılardan aldığı toprakları kaybetme korkusuyla, i. dünya savaşı'nda tarafsız kalmayı tercih etti. ancak, i̇tilaf devletleri'nin verdiği teminatla çanakkale'ye kuvvet göndermeye kalkışınca, 1915 yılında kral konstantin tarafından istifaya zorlandı.

aynı yıl yapılan seçimlerle tekrar iktidara geldi. fakat sırbistan'ın yanında savaşa girme kararı, ikinci kez görevinden uzaklaştırılmasına sebep oldu. 1916 yılında selanik'te muhalif bir hükûmet kurdu ve ancak 1917 yılında konstantin'in tahtı bırakmasından sonra yunanistan'a dönebildi. i. dünya savaşı'ndan sonra yapılan nöyyi ve sevr antlaşmaları'yla sağladığı topraklarla, 1918 muhtırasında belirttiği megali idea gerçekleştiremeyince, i̇ngilizlerin desteğiyle 1920 yılında türkiye ile savaşa girdi.

1928 yılında millî birlik hükûmetiyle iktidara geldi. bu yıllarda türkiye'ye karşı barışçı bir siyaset uygulamaya çalıştıysa da ülke içindeki ekonomik dengesizlik nedeniyle 1933 yılında iki kez hükûmetten çekildi. 29 ekim 1930'da türkiye'deki cumhuriyet bayramı kutlamalarına katıldı.

1935 yılında yunanistan askerî darbe girişimi durumunu güçleştirdi. seçimleri kaybedince paris'e gitti ve orada gıyaben ölüme mahkûm edildi. 1936 yılında paris'te öldü.

galeri

kaynakça
Frodo Baggins

frodo baggins, j. r. r. tolkien'in kurgusal orta dünya evreni 'ninde bir karakter.

frodo baggins, shire'lı bir hobbit ve "yüzük taşıyıcısı"dır. üçüncü çağ 2968'de doğan frodo, drogo baggins ile primula brandybuck'ın oğludur. çocukluğunda yetim kalan frodo, amcası çıkın çıkmazı'nda yaşayan bilbo baggins tarafından evlat edinilmiştir. bir hobbit için pek maceracı olan bilbo, aynı zamanda çok iyi bir eğitim almıştı ve hem bir şarkı yazarı hem de elf gelenekleri ile dili konusunda uzman sayılırdı.

3001 yılında bilbo yeni maceralara atılmak için  shire'ı terk edeceği sırada gandalf, bilbo'da ki yüzüğün tek yüzük olabileceğini düşündü ve giderken yüzüğü frodo'ya bırakmasını istedi. bu bilbo için çok zor olsa da yüzüğü frodo ya bırakmak zorunda kaldı. gandalf minas tirith'e giderek yüzük hakkında bilgiler topladı. artık emindi o yüzük i̇sildur'un sauron'un parmaklarını kesip aldığı yüzüktü. frodo'yu hemen yüzük seferi'ne yolladı.

gandalf frodo'ya onu sıçrayan midilli han'ında bekleyeceğini söyledi ancak gandalf saruman tarafından alıkoyuldu. frodo, sam merry ve pippin ile hana varınca gandalf'ı orada bulamadı. orada onları gandalf'ın dostu olan yolgezer yani aragorn buldu. aragorn 4 hobbiti nazgulların saldırısından son anda kurtardı. aragorn, frodo merry pippin ve sam ile birlikte ayrıkvadi'ye götürmek için yola çıktı. frodo ona güvendi ve ayrıkvadi'ye doğru yola çıktılar. bir hayli yol kat ettikten sonra aragorn frodo ve diğerlerini dinlenmek için amon sul kulesi'ne götürdü. aragorn etrafı kollamaya gittiğinde frodo uyumuştu, sam, merry, pippin yemek yemek için ateş yakmışlardı ki frodo birden uyanıp ateşi söndürdü tam o anda kara süvari'ler onları fark etti ve nazgûl'lerin lideri angmarlı cadı kral onu zehirli minas morgul hançeriyle bıçakladı. tam o sırada aragorn 9 süvariyle baş edip, frodo ve diğerlerini kurtardı. elf lordu glorfindel yetişip frodo'yu iyileştirmesi için  elrond'a götürdüler. ayrıkvadi'deki yüce divana frodo da katıldı. yüzüğü taşımaya gönüllü biri çıkmayınca gönüllü oldu ve yüzük kardeşliği'nin bir üyesi oldu. daha sonra yolculuğa devam ettiler. moria madenleri'nden geçerken büyücü gandalf'ı kaybettiler, daha sonra da boromir'i... merry ile pippin kaçırıldı; aragorn, legolas ve gimli onları takip ettiler. sam ise onu hiç yalnız bırakmadı.

tam mordor'a gidecekken faramir, frodo, gollum ve sam'i esir aldı. güç yüzüğünün frodo da olduğunu öğrenen faramir onları osgiliath'a götürdü. osgiliath'a nazgul saldırısının ardından faramir canı pahasına onları serbest bıraktı.

frodo, mordor yolunda devasa bir örümcek tarafından zehirlendi ve sam, frodo öldü sanıp yüzüğü ondan aldı. ama orklar onları esir aldı. frodo yüzüğü yok ettikten sonra shire'a geri döndü. sonra da ölümsüz diyar aman'a yelken açtı.

kaynakça 

orta dünya hobbitleri
kurgusal erkek karakterler
edebiyat karakterleri
j.r.r.tolkien karakterleri
yüzüklerin efendisi karakterleri
Saray (anlam ayrımı)

saray (farsça'da seray) hükümdarların, devlet başkanlarının oturduğu veya kamu işlerinin yürütüldüğü büyük yapı.

yerleşim yerleri 
 saray, tekirdağ, tekirdağ iline bağlı ilçe
 saray, van, van iline bağlı ilçe
 saray, ankara - ankara ili pursaklar ilçesine bağlı mahalle
 saray, karaşar, ankara ili beypazarı ilçesine bağlı mahalle
 saray, eldivan, çankırı ili eldivan ilçesine bağlı köy
 saray, yalıhüyük - konya ili yalıhüyük ilçesi ne bağlı mahalle

diğer 
 saray, altın orda devletinin başkenti
 saray holding - gıda şirketi
Elendil

elendil, j. r. r. tolkien'in kurgusal evrenindeki bir karakter. arnor ve gondor'un yüksek kralı ve isildur-anárion kardeşlerin babası. uzun elendil diye de tanınan bir prens, ardından kral olmuştur. ayrıca valar'a olan sadakati nedeniyle  sadık elendil ya da dürüst elendil diye de tanınmıştır.

hayatı 
elendil, i̇kinci çağın 3119 yılında númenor'da doğdu. babası, númenor'un en önemli şehirlerinden olan andúnië'nin lordu olan amandil'dir. i̇ki oğlu isildur ve anárion ile númenor'un düşüşünün ardından dokuz gemi ile denize açılmışlardır.

orta dünya'ya ilk olarak 5 gemiyle isildur ve anárion pelargir'de adım atmışlardır. elendil ve 4 gemi ise daha kuzeyde, lindon'a yakın bölgelerde demirlemiştir. orta dünya'da, i̇kinci çağ'ın 3320 yılında, gondor ve arnor krallıklarını kurdular. bu nedenle bu iki krallık dúnedain, yani númenor soyundan gelenler olarak anılır.

tol eressëa adasında bir elf'ten alınan beyaz ağaç fidesi, dikildi. bu, númenor'un ak ağaç'ı oldu.

kurulan arnor ve gondor krallıkları kısa zamanda geliştiler. elendil, arnor'da annúminas'ta yaşamayı tercih etti. i̇ki oğlundan anórien, minas anor (yani minas tirith) kalesinde, diğer oğlu ise minas ithil (ileride minas morgul) kalesinde yaşıyordu. i̇lk başkent olan osgiliath, i̇kinçi çağ'ın sonlarına doğru kuruldu. palantir'lerden biri buraya yerleşti ve diğer krallıklarla iletişim sağlandı.

yüzük kardeşliği 'nde açıklandığı üzere, sauron orta dünya'ya geri döndüğünde mordor'da bir krallık kurdu. 3428 yılında minas ithil kalesine saldırdı ve burayı ele geçirdi. minas ithil, yüzük savaşı'na kadar bir daha geri alınamadı. kaleden kaçan isildur, gondor'a döndü. 3434 yılında isildur, babası elendil ile birlikte, kuzeydeki elflerin yüksek kralı gil-galad ile anlaşarak elflerin ve i̇nsanların son i̇ttifak'ını oluşturdu.

son i̇ttifak önce dagorlad'da zafer kazanmış, ardından mordor'un içlerine kadar girmiştir. burada barad-dûr kulesi kuşatılmış ancak elendil, oğlu anárion'u kaybetmiştir. 3441 yılında, sauron'un savaş alanına girmesiyle, savaş daha da kızışmıştır. gil-galad ve elendil sauron'u bulmuş ve onunla ölümüne bir düelloya girişmiştir. bu düelloda gil-galad ve elendil ölmüş, sauron ise zayıf düşmüştür. babasının kırık kılıcı narsil ile isildur, sauron'un elindeki tek yüzük'ü parmağıyla birlikte kesmiş ve sauron'un vücudunun ölmesine neden olmuştur. ancak sauron'un ruhu yaşamaya devam etmiştir.

elendil, gondor ve arnor'da her zaman sadık, cesur ve iyi biri olarak tanınmıştır.

(not: elendil'in kılıcı "narsil" namı diğer "kırılan kılıç" aragorn için yeniden yapılmıştır. aragorn narsil'e yeniden yapıldığında anduril yani batının alevi ismini vermiştir. aragorn'a kılıcı lord elrond yeniden dövmüştür.)

kaynakça 

orta dünya insanları
kurgusal erkek karakterler
Adi huş

adi huş (betula pendula), huşgiller (betulaceae) familyasından 30 m'ye kadar boylanabilen ağaç veya ağaççık formunda bir huş türü.

morfolojik özellikleri 

gövde beyaz renklidir. kabukta yırtılmalar görülür ve ileri yaşlarda karamsı bir renk alır ve sertleşir. genç dallar ince, uzun ve dolayısıyla sarkıktır. yaprakları üç köşeli,
yürek biçiminde, sivri uçlu, 3–7 cm uzunlukta, 2,5–4 cm genişliktedir. yaprak sapı 2–3 cm'dir. kenarları kaba ve katlı dişlidir. yeni yaprak ve sürgünler elde oğuşturulunca güzel bir koku çıkar.

erkek çiçekler uzunca silindir biçiminde ve sürgün ucunda bulunur. dişi çiçekler 2–4 cm uzunlukta gene uzunca silindir biçiminde erkek çiçekler gibi başak kuruluşunda toplanmış olup, yan sürgünlerde bulunur. meyveler yumurta biçiminde ve geniş kanatlıdır.

ekolojik özellikleri 

işık ağacıdır. yüksek nemden hoşlanır. zengin ve fakir topraklarda yetişebilir. i̇lk 5 yılda büyümesi ağırdır, sonra hızlı büyür ve 50 yaşından sonra büyüme durur. çiçekler mart-mayıs aylarında açar, meyveler aynı yılın haziran-ağustos aylarında olgunlaşır. olgunlaşan kozalaklar ağaç üzerinde açılır ve tohumlar etrafa saçılır.

yayılışı 

daha çok avrupa'nın kuzey bölgelerinde, i̇sveç, norveç, finlandiya, rusya, alpler, asya'da kafkasya'da türkiye'nin doğu ve kuzey anadolu bölgelerinde görülür.

betula
türkiye'deki odunsu taksonlar
türkiye florasındaki betulaceae
Granülosit

granülosit, lökositlerin (akyuvarların) bir bölümünü oluşturan çeşitli hücre tiplerine verilen isimdir. bu ismi almalarının nedeni granülosit hücre tiplerinin sitoplazmalarında bulunan farklı boyama özelliklerine sahip granüllerdir. bu hücrelere farklı şekillere sahip, çoğunlukla 3 loba ayrılmış biçimdeki, hücre çekirdekleri nedeniyle "polimorfonükleer lökosit" (pmn veya pml) de denir. yaygın kullanımda polimorfonükleer lökosit tanımı çoğu kez nötrofil granülositini tanımlamak için kullanılır. nötrofil granülositi, granülosit tiplerinin içinde en çok sayıda bulunanıdır.

granülositlerin 3 tipi vardır:
 nötrofil granülositi (nötrofil polimorflar)
 eozinofil granülositi (eozinofil polimorflar)
 bazofil granülositi (bazofil polimorflar)

granülosit tipleri granüllerinin farklı boyalara gösterdiği afiniteye göre isimlendirilir.

ayrıca bakınız 
 granülositopeni
 granüloma
 lökosit (akyuvar)
 kan sayımı