4 Kasım



olaylar 
 1515 - osmanlı i̇mparatorluğunda diyarbekir eyaleti oluşturuldu, bıyıklı mehmet paşa da ilk beylerbeyi olarak atandı.
 1737 - i̇talya'nın napoli kentinde, san carlo tiyatrosu açıldı.
 1757 - 30 ekim günü tahta çıkan iii. mustafa'nın kılıç kuşanma töreni yapıldı. kuşanılan kılıç ömer bin hattab'a aitti.
 1875 - kadınlar i̇çin ayine dergisi, selanik'te yayına başladı.
 1879 - amerikalı james j. ritty, yazar kasayı geliştirdi.
 1909 - bağdat demiryolları kapsamında yapılan haydarpaşa garı törenle açıldı.
 1918 - yunanistan sosyalist emek partisi kuruldu. parti, 1924 kasım ayındaki 3. olağanüstü kongresinde adını değiştirerek yunanistan komünist partisi adını aldı.
 1922 - son osmanlı hükûmeti (tevfik paşa kabinesi) istifa etti.
 1922 - osmanlı devletinin resmî gazetesi takvim-i vekayi yayınını durdurdu.
 1922 - i̇ngiliz arkeolog howard carter ve ekibi, tutankamon'un mezarını keşfetti.
 1933 - yunanistan hükûmeti mustafa kemal paşa'nın doğduğu eve bir anı levhası koydu. levhada "türk milletinin büyük müceddidi ve balkan ittihadının müzahiri gazi mustafa kemal bu evde dünyaya gelmiştir." yazılı.
 1937 - mark twain cemiyeti, atatürk'e madalya verdi.
 1940 - birleşik krallık, girit'i işgal etti.
 1947 - bulgaristan halk cumhuriyeti ilan edildi.
 1950 - avrupa i̇nsan hakları sözleşmesi ve bölgesel ve azınlık diller avrupa şartı kabul edildi.
 1951 - din dersi ilkokullarda ders programına alındı.
 1952 - abd başkanlık seçimlerini dwight d. eisenhower kazandı.
 1956 - sovyet güçleri macaristan'a girdi.
 1969 - cumhuriyet senatosu, 27 mayıs 1960'ta siyasi hakları ellerinden alınan demokrat parti'lilerin haklarını iade etti.
 1970 - salvador allende, şili'de yapılan seçimler sonucunda oyların %36,3'ünü alarak devlet başkanı oldu.
 1972 - i̇smet i̇nönü, chp üyeliğinden istifa etti.
 1977 - birleşmiş milletler, güney afrika cumhuriyeti'ne silah satışını yasakladı.
 1979 - tahran'daki abd elçiliğini işgal eden humeyni yanlıları, elçilik görevlilerini rehin aldı.
 1979 - almanya yeşiller partisi kuruldu.
 1980 - abd'de cumhuriyetçi aday ronald reagan başkanlık seçimlerini kazandı.
 1981 - mgk, yüksek öğretim kanunu’nu onayladı. yök, 6 kasım 1981'de bu kanuna göre kuruldu.
 1982 - devlet başkanı orgeneral kenan evren, halk oylamasına üç gün kala i̇stanbul'da halka seslendi: "benim için, bizim için oy vermeyiniz. anayasayı düşünerek oyunuzu kullanınız."
 1982 - devlet başkanı orgeneral kenan evren, eskişehir'de halka seslendi: "gençlerimizi müspet ilim anlayışı içinde yetiştireceğiz. atatürk ilkelerini bilir, tanır ve uygulamaya yetenekli biçimde yetiştireceğiz."
 1993 - emekli binbaşı ahmet cem ersever'in cesedi bulundu.
 1995 - i̇zmir'de sel: 65 ölü, yüzden fazla yaralı.
 2002 - türkiye’de akp ilk defa iktidara geldi.
 2007 - tbmm 13 ekim 2006 tarihli oturumunda 4 kasım 2007 pazar günü genel seçim yapılmasına karar verdi.
 2008 - abd'de demokrat aday barack obama başkanlık seçimlerini kazandı ve abd'nin ilk siyah başkanı oldu.
 2009 - rusya'nın perm şehrindeki bir gece kulübünde, havai fişekli kutlamaların yol açtığı yangında 109 kişi öldü.  
 2016 - hdp eş genel başkanı selahattin demirtaş, figen yüksekdağ ve 9 hdp milletvekili hakkında tutuklama kararı çıkarıldı.

doğumlar 
 1575 - guido reni, i̇talyan ressam (ö. 1642)
 1592 - gerard van honthorst, hollandalı altın çağı ressamı (ö. 1656)
 1618 - alemgir şah i, babür i̇mparatorluğu'nun 6. şahı (ö. 1707)
 1631 - mary, kraliyet prensesi, i̇ngiltere prensesi (ö. 1660)
 1650 - iii. william, 1689'dan 1694'e kadar eşi ii. mary ile birlikte i̇ngiltere, i̇rlanda ve i̇skoçya kralı (ö. 1702)
 1787 - edmund kean, i̇ngiliz aktör (ö. 1833)
 1816 - stephen johnson field, amerikalı hukukçu (ö. 1899)
 1873 - george edward moore, i̇ngiliz filozof (ö. 1958)
 1874 - charles despiau, fransız heykeltıraş (ö. 1946)
 1879 - will rogers, amerikalı vodvil sanatçısı (ö. 1935)
 1883 - nikolaos plastiras, yunan general ve politikacı (ö. 1953)
 1908 - joseph rotblat, i̇ngiliz fizikçi ve nobel barış ödülü sahibi (ö. 2005)
 1909 - bert patenaude, amerikalı futbolcu (ö. 1974)
 1914 - carlos castillo armas, guatemala başkanı (ö. 1957)
 1916 - walter cronkite, amerikalı televizyon gazetecisi (ö. 2009)
 1916 - ruth handler, amerikalı oyuncak üreticisi mattel şirketinin başkanı iş insanı (ö. 2002)
 1918 - art carney, amerikalı oyuncu, film, sahne, televizyon ve radyoda oyunculuk yapmış ve en i̇yi erkek oyuncu akademi ödülü sahibi (ö. 2003)
 1923 - josé ramón fernández, kübalı asker ve komünist lider (ö. 2019)
 1923 - mücap ofluoğlu, türk tiyatro oyuncusu, seslendirme sanatçısı, yönetmen ve yazar (ö. 2012)
 1925 - doris roberts, amerikalı oyuncu (ö. 2016)
 1931 - richard rorty, amerikalı düşünür (ö. 2007)
 1932 - ali alatas, endonezyalı siyasetçi (ö. 2008)
 1932 - thomas klestil, avusturyalı diplomat (ö. 2004)
 1933 - charles k. kao, çin asıllı amerikalı, britanyalı fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi (ö. 2018)
 1936 - c. k. williams, amerikalı şair ve pulitzer ödülü sahibi
 1938 - erkan özerman, türk prodüktör, organizatör ve sanatçı menajeri
 1942 - patricia bath, amerikalı göz hastalıkları uzmanı (oftalmolog), mucit, hayırsever ve akademisyen (ö. 2019)
 1945 - ali özgentürk, türk sinema yönetmeni
 1946 - laura bush, abd'nin 43. eski başkanı george w. bush'un eşi ve abd'nin 2001-2009 yılları arası first lady'si
 1946 - robert mapplethorpe, amerikalı fotoğraf sanatçısı (ö. 1989)
 1947 - alexei ulanov, sovyet buz patenci
 1948 - alexis hunter, yeni zelandalı ressam ve fotoğraf sanatçısı (ö. 2014)
 1948 - amadou toumani touré, mali eski devlet başkanı (ö. 2020)
 1950 - markie post, amerikalı oyuncu (ö. 2021)
 1951 - traian băsescu, 2004'ten bu yana romanya devlet başkanı
 1952 - ii. tevadrus, i̇skenderiye kıpti ortodoks patrikhanesi'nin 118. ve günümüzdeki papası
 1953 - gülden karaböcek, türk fantezi-arabesk müzik şarkıcısı ve bestecisi
 1955 - matti vanhanen, finlandiya başbakanı
 1956 - jordan rudess, amerikalı progressive rock-metal grubu dream theater'a dahil olan, progressive rock klavyecisi, kompozitör ve piyanist
 1957 - tony abbott, avustralya politikacı
 1957 - zerrin özer, türk pop şarkıcısı
 1957 - anne sweeney, amerikalı iş insanı
 1959 - ken kirzinger, kanadalı oyuncu ve dublör
 1960 - kathy griffin, amerikalı oyuncu, komedyen, senarist, yapımcı ve sunucu
 1960 - marc awodey, amerikalı şair (ö. 2012)
 1961 - ralph macchio, amerikalı oyuncu
 1964 - sinan engin, türk futbol yorumcusu, menajer, teknik direktör ve eski futbolcu
 1964 - yūko mizutani, japon aktris, seslendirme sanatçısı ve şarkıcı (ö. 2016)
 1965 - wayne static, amerikalı müzisyen (ö. 2014)
 1967 - fikret orman, türk inşaat mühendisi ve beşiktaş jimnastik kulübü'nün 34. başkanı
 1967 - yılmaz erdoğan, türk sinema ve tiyatro oyuncusu, şair, yazar ve yönetmen
 1969 - puff daddy, amerikalı prodüktör, rapçi, plak şirketi yöneticisi ve girişimci
 1969 - matthew mcconaughey, amerikalı sinema oyuncusu ve en i̇yi erkek oyuncu akademi ödülü sahibi
 1970 - malena ernman, i̇sveçli mezzo-soprano opera sanatçısı
 1972 - luís figo, portekizli futbolcu
 1976 - mario melchiot, hollandalı eski millî futbolcu
 1978 - i̇lke hatipoğlu, türk müzisyen, besteci ve redd grubunun klavyecisi
 1979 - audrey hollander, amerikalı porno oyuncusu
 1982 - kamila skolimowska, polonyalı eski olimpik atlet (ö. 2009)
 1984 - ayila yussuf, nijeryalı futbolcu
 1984 - mya mason, amerikalı porno yıldızı
 1985 - marcell jansen, alman futbolcu
 1986 - alexz johnson, kanadalı şarkıcı-şarkı yazarı, albüm yapımcısı, aktris ve hayırsever
 1986 - hanna jaff, amerikalı hayırsever ve yazar
 1987 - artur jędrzejczyk, polonyalı millî futbolcudur
 1987 - emrah karaduman, türk besteci ve aranjör
 1989 - enner valencia, ekvadorlu futbolcu
 1990 - jean-luc bilodeau, kanadalı dizi ve sinema oyuncusu
 1992 - hiroki nakada, japon futbolcu
 1993 - pınar deniz, türk oyuncu 
 1998 - achraf hakimi, faslı futbolcu

ölümler 
 1411 - halil sultan, timur'un büyük oğlu miranşah'ın oğlu (d. 1384)
 1581 - mathurin romegas, malta şövalyeleri'nin üyesi (d. 1525)
 1847 - felix mendelssohn bartholdy, alman besteci (d. 1809)
 1890 - helene demuth, karl marx'ın kâhyası (d. 1820)
 1893 - pierre tirard, fransız siyasetçi (d. 1827)
 1918 - andrew dickson white, amerikalı diplomat, yazar ve eğitimci (d. 1832)
 1921 - hara takashi, japonya başbakanı (öldürüldü) (d. 1856)
 1924 - gabriel fauré, fransız besteci (d. 1845)
 1931 - buddy bolden, afroamerikan caz müzisyeni (d. 1877)
 1938 - ahmet remzi akgöztürk, türk din adamı ve tbmm 1. dönem kayseri milletvekili (d. 1871)
 1940 - arthur rostron, britanyalı denizci (d. 1869)
 1957 - şevki efendi, bahai din adamı (d. 1897)
 1959 - friedrich waismann, avusturyalı filozof, matematikçi ve dilbilimci (d. 1896)
 1968 - refi' cevad ulunay, türk gazeteci (d. 1890)
 1969 - carlos marighella, brezilyalı marksist aktivist, yazar, gerilla, kentsel gerilla savaşı kuramcısı (d. 1911)
 1974 - bert patenaude, amerikalı futbolcu (d. 1909)
 1982 - burhan felek, türk gazeteci ve yazar (d. 1889)
 1982 - jacques tati, fransız yönetmen ve aktör (d. 1907)
 1983 - doğan avcıoğlu, türk gazeteci, yazar ve siyaset adamı (d. 1926)
 1984 - ümit yaşar oğuzcan, türk şair (d. 1926)
 1993 - ahmet cem ersever, türk jandarma subayı (emekli binbaşı) (d. 1950)
 1995 - gilles deleuze, fransız yazar ve düşünür (d. 1925)
 1995 - paul eddington, i̇ngiliz oyuncu (d. 1927)
 1995 - i̇zak rabin, i̇srailli siyasetçi ve nobel barış ödülü sahibi (d. 1922)
 2005 - sheree north, amerikalı aktris, dansçı ve şarkıcı (d. 1932)
 2008 - michael crichton, amerikalı yazar, yapımcı ve senarist (d. 1942)
 2011 - norman ramsey, amerikalı fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi (d. 1915)
 2015 - gülten akın, türk şair ve yazar (d. 1933)
 2015 - rené girard, fransız edebiyat eleştirmeni, antropolog ve filozof (d. 1923)
 2016 - mansur purhaydari, i̇ranlı eski millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1946)
 2017 - isabel granada, filipinli şarkıcı ve oyuncu (d. 1976)
 2018 - karl-heinz adler, alman ressam, heykeltıraş ve grafik sanatçısı (d. 1927)
 2018 - donna axum, amerikalı eski güzellik kraliçesi, hayırsever ve model (d. 1942)
 2019 - jacques dupont, eski profesyonel fransız erkek bisiklet yarışçısı (d. 1928)
 2019 - yılmaz gökdel, türk eski millî futbolcu ve teknik adam (d. 1940)
 2019 - virginia leith, amerikalı sinema ve dizi oyuncusu (d. 1925)
 2020 - moncef ouannes, tunuslu sosyolog (d. 1956)
 2020 - matthew tees, i̇skoç profesyonel futbolcu (d. 1939)
 2021 - barbara-rose collins, amerikalı siyasetçi (d. 1939)
 2022 - daniel batalha henriques, portekizli roma katolik piskopos (d. 1966)
 2022 - dow finsterwald, amerikalı golfçü (d. 1929)
 2022 - doris grumbach, amerikalı romancı, anı yazarı, biyograf, edebiyat eleştirmeni, kitapçı, eğitimci ve deneme yazarıdır (d. 1918)
 2022 - nicole josy, belçikalı şarkıcı (d. 1946)
 2022 - toralv maurstad, norveçli aktör ve tiyatro yönetmeni (d. 1926)
 2022 - balah şir mezari, pakistanlı siyasetçi (d. 1928)

tatiller ve özel günler 

1104
04