Matvey Muranov

matvei konstantinoviç muranov (29 kasım 1873 — 9 aralık 1959) ukrayna doğumlu bolşevik devrimci ve sovyet siyasetçisi.

hayatı

devrimci gençlik yılları

poltava yakınlarındaki rybtsy’de köylü bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelir. ailesi 1900 yılında harkiv’a taşınır. burada demiryolu işçisi olarak çalışmaya başlar. 1904 yılında rusya sosyal demokrat i̇şçi partisi’nin bolşevik kanadına girer. 1905 devrimine katılır. 1907 yılında ise harkov parti komitesine katılır. 1912 yılında 4. duma seçimlerinde harkov’dan bolşevik vekil olarak seçilir. bolşeviklerin aynı yıl menşeviklerden tamamen ayrılmaları yönündeki merkez komitesi kararına destek veren tek millet vekilidir.

i. dünya savaşı

ağustos 1914'te i. dünya savaşının patlak vermesiyle beraber muranov da diğer bolşevik duma vekilleri sürgündeki liderleri lenin’in söylemleri doğrultusunda savaş karşıtı görüşlerini açıklayacaklar ve parlamenter dokunulmazlıklarını kullanarak ülkeyi gezeceklerdir. devrimci söylemleri askerleri savaşa karşı kışkırttıkları için kasım 1914'te tutuklanan vekiller 10 şubat 1915'te vatana ihanet suçlamasıyla mahkeme önüne çıkarlar. ölüm cezasıyla yargılanan bolşevik vekillerden lev kamenev de dahil olmak üzere bazı vekiller söylemlerinden geri adım atacaklardır. muranov çarlık rejimi hakimleriyle uzlaşmaz bir tutum takınacak ve geri adım atmayacaktır. sonunda çarlık rejimi savcılığı vekiller hakkındaki suçlamaları düşürmüştür. muranov ve diğer vekiller yine de sibirya’daki turkhansk bölgesine ömür boyu sürgün cezasına çarptırılmışlardır.

1917 devrimleri

1917 şubat devrimi ile çarlık rejiminin devrilmesinden sonra muranov kendisiyle beraber sürgünde bulunan lev kamenev ve josef stalin ile birlikte başkent sankt-peterburg’a döner. o sırada şehire gelen ilk bolşevik önderlerdendir. 12 mart günü bolşevik merkez komitesi rusya bürosu üyeliğine getirilen muranov 16 mart günü de bolşevik yayın organı pravda’nın yayın kuruluna getirilir. muranov ayrıca, şubat devriminden sonra şehirde kendiliğinden kurulan sankt-peterburg sovyetinde de yönetime seçilecektir.

muranov, çarlık rejimi mahkemesinde kazandığı saygınlığı yine aynı mahkemedeki şüpheli davranışlarıyla dikkat çeken kamenev’in lehine kullanacak ve bolşeviklerin kamenev için duydukları kuşkuları gidermeye çalışacaktır. bu şekilde pravda’nın kendilerinden önceki yayın kurulunu oluşturan vyaçeslav molotov ve aleksandr şlyapnikov’dan bu görevi devralırlar. pravda bu döneme dek geçici hükümete destek vermezken kamenev-stalin-muranov üçlüsü daha uzlaşmacı bir tavır alacak ve ayrıca menşeviklerin enternasyonalistler kanadıyla birleşme yönünde karar alacaklardır.

bu dönemde sürgünde bulunan ve rusya’ya dönmek için çeşitli yollar arayan lenin 3 nisan 1917 günü petrograd’a gelince kamenev-muranov-stalin hattını şiddetle eleştirir ve menşeviklerle işbirliğini kesinlikle reddeder. lenin, nisan tezlerini ilan ettiği bolşevik konferansından sonra muranov harkov’a gönderilir. burada bolşevik yayın organı proletarya’nın sorumluluğu ona verilir.temmuz – ağustos 1917’de yapılan 6. parti kongresinde merkez komiteye girer ve sekretaryasına da seçilir.

sovyet iktidarı dönemi

muranov, bolşeviklerin iktidarı aldığı ekim devrimi ayaklanmasına katılır. 2. tüm rusya sovyetler kongresi yönetim kuruluna seçilir. i̇lerleyen dönemde partide büyük tartışmalara yol açan brest litovsk antlaşması sürecinde lenin’in savunduğu hattı izler.

muranov, mart 1918’deki 7. parti kongresinde merkez komitesine seçilmese de bu organa mart 1918’de yapılan 8. parti kongresinde yeniden seçilir. mart 1919 – nisan 1920 arasında ise merkez komitesine bağlı örgüt bürosu aday üyesidir.

muranov özellikle 1920’li yıllardaki parti içi çekişmelerde stalin’in tarafını tutar. 1922 yılındaki 11. parti kongresinde merkezi kontrol komisyonuna seçilir ve 1934 yılına kadar burada görev yapar. 1923 - 1934 yılları arasında sovyet yüksek mahkemesinde de görev yapar.

ölümü
eski bolşeviklerin çoğunun hayatını kaybettiği büyük temizlik tasfiye harekâtı sırasında hayatta kalır. 1939 yılında emekliye ayrılır. 1959 yılında moskova’da hayata gözlerini yumar.

kaynakça

ekim devrimi
eski bolşevikler
çarlık dumasındaki bolşevik milletvekilleri
1873 doğumlular
1959 yılında ölenler