mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Dev yıldız

dev yıldız, aynı yüzey sıcaklığına sahip bir anakol (veya cüce) yıldızından önemli ölçüde daha büyük bir yarıçapa ve aydınlatma gücüne sahip olan yıldızdır. büyük bir boyut mutlaka büyük kütle anlamına gelmez, dev bir yıldızın yoğunluğu bazen çok düşük olabilir. hertzsprung-russell diyagramındaki anakolun (yerkes tayf sınıflandırmasında aydınlatma sınıfı v) tepesinde yer alırlar ve aydınlatma sınıfları ii ve iiie karşılık gelir. dev ve cüce terimleri, 1905 civarında ejnar hertzsprung tarafından benzer sıcaklık veya tayf tipine rağmen oldukça farklı aydınlatma gücüne sahip olan yıldızlar için türetilmiştir.

dev yıldızlar, güneş'in birkaç yüz katı kadar yarıçapa ve güneş'in 10 ila birkaç bin katı arasında aydınlatma gücüne sahiptir. devlerden daha fazla aydınlatma gücüne sahip olan yıldızlar, üstdevler ve üstündevler olarak adlandırılır.

sıcak, aydınlık bir anakol yıldızına da dev olarak atıfta bulunulabilir, fakat herhangi bir anakol yıldızı ne kadar büyük ve aydınlık olursa olsun, tam anlamıyla cüce olarak adlandırılır.

ayrıca bakınız 
 anakol
 mavi dev
 kırmızı dev
 üstdev
 üstündev

kaynakça 

yıldız türleri
Uz Hanlığı

uz hanlığı, 11. yüzyılda kurulan bir türk hanlığıdır.

uzlar 
uzlar ilk yurtları hazar denizi çevresi olan oğuz topluluklarıdır. bu adı i̇ranlılar koymuştur. rus kaynaklarında ise "tork" diye anıldılar. 11. yüzyılda batıya doğru ilerlediler ve doğu avrupa'yı yağmaladılar. balkanlar’da peçeneklerle savaştılar. bizans ordusunda paralı asker olarak savaştılar. macaristan 'a yerleşerek hristiyanlığı benimsediler. bu bölgede yaşayan gagavuzlar özelliklerini yitirmemiş uz topluluklarıdır.

göktürklere bağlı olan bu türk boylarının bir kısmı, oğuz yabgu devleti'nin yıkılmasından sonra, moğol istilasından önce 1000 yıllarında batıya göç ederek karadeniz'in kuzeyine yerleştiler. kıpçakların baskısıyla balkanlar'a gittiler. bizanslılar tarafından uz olarak adlandırılan bu türk boyları, makedonya, selanik civarında hanlık seviyesinde konuşlanmışlardır. salgın hastalıklar ve şiddetli soğuklar nedeniyle ağır kayıplar vermişlerdir. bir kısmı macaristan’a giderek macarlara karışmışlardır. bir kısmı bugünkü dobruca yöresine yerleşti ve bugünkü gagavuz türklerini teşkil etti. bir kısmı makedonya, marmara, batı karadeniz, orta karadeniz, i̇ç anadolu ve trakya'ya yerleşti. büyük bir kısmı da bizans ordusuna alındı.

malazgirt savaşı sırasında doğu roma ordusundan ayrılıp saf değiştirdiler; selçuklu için savaştılar.

tarih 
peçenekler'i 868-880 yıllarında batıya itip don nehri ve sura nehri arasında hakimiyet kurmuşlardır. 985 yılında kiev knezliği'nin tarafında yer alarak i̇dil bulgarları'na karşı yapılan seferlere katılmışlardır. 1030 yılından sonra ise kumanlar'ın baskısı nedeniyle dinyeper'in batısına göç etmişlerdir. 1060 yılında rus knezliklerinin ani hücumu sonucunda batıya göç edip peçeneklerle tekrar komşu olan uzlar; kumanlar'ın baskısı sebebiyle tuna'yı geçmişlerdir (1065). bu dönem bizans ve bulgarlarla savaşarak onları malup etmişlerdir. 1068 yıllarında ise kış mevsiminin ağır geçmesi, salgın hastalıklar ve peçenek akınları sebebiyle uzların gücü tamamen kırılmış ve az sayıda uz ise macaristan'a akınlar düzenlemişlerse de başarılı olamamıştır. tamamen dağılan uzların bir kısmı bizans'a katılıp paralı askerlik yapmıştır. yurtlarında kalanların ise bu günkü gagavuzlar olduğu tahmin ediliyor.

ayrıca bakınız 
 oğuzlar
 peçenekler
 berendiler
 gagavuzlar
 gacallar
 manavlar

kaynakça

dış bağlantılar 
 uzlar, prof.dr. ahmet taşağıl  

 
gagavuz devletleri
Zeta Ophiuchi

zeta ophiuchi (zeta ofiuçi) (ζ oph / ζ ophiuchi) yılancı takımyıldızı bölgesinde bulunan bir yıldızdır. çoğu parlak yıldızın tersine, ζ ophiuchi özel bir ada sahip değildir. ancak çinliler tarafından bazen "han" olarak adlandırılmaktadır. sıcak bir mavi dev olmasına rağmen, yıldızlararası toz nedeniyle alımsı görünmektedir. sıcaklığı çekirdeğinde barındırdığı kükürt nedeni ile dir. yüksek basınca maruz kaldığı için mavi renkte bir ışıldama söz konusudur.

kaynakça 

yılancı takımyıldızı
beta cephei değişenleri
kaçan yıldızlar
o-tipi ana kol yıldızları
ophiuchi, zeta
bd-10 4350
ophiuchi, 13
149757
081377
6175
j16370954-1034014
I. Şâpûr

i. şâpûr (farsça: شاپور اول), ikinci sasani şahıdır. hükümdarlığının yılları genellikle 241 - 272 olarak verilir, fakat babası i. erdeşîr'in 241 yılında ölmesinden önce de babasıyla beraber krallık yapmış olması muhtemeldir.

15 yıllık hükümdarlığından sonra i. erdeşîr 241 yılında ölmüştür. kendisinden sonra saltanata iv. erdevân'ın kızından olan oğlu i. şâpûr geçmiştir. tahta geçtikten sonra i. şâpûr, romalılara karşı babasının başlatmış olduğu saldırılara devam ederek ermenistan ve mezopotamya'yı ele geçirmeye çalışmıştır. romalılarla 243 yılında yaptığı ilk savaşta (resaena savaşı) iii. gordianus'a yenilerek fırat nehrinin gerisine çekilmek zorunda kalmıştır. yaklaşık 1 yıl sonra ordusunu tekrar toplayarak 244 yılının kışında yaptığı misiche savaşı'nda romalıları yenilgiye uğratmıştır. romalılarla 259 ya da 260 yılında yaptığı edessa savaşı'yla büyük bir zafer elde etmiş ve roma i̇mparatoru valerianus'u esir almıştır. i. şâpûr'un bu başarısı, sasani i̇mparatorluğu'nun şanının çevre ülkelere yayılmasına ve i̇mparatorluğun gücünün artmasına sebep olmuştur. ayrıca roma i̇mparatorluğu'nca aşağılanma sebebi olan bu galibiyetle i. şâpûr, halkının gözünde prestij sahibi olmuştur. öyle ki i. şâpûr'un bu zaferi, nakş-ı rüstem'de kayalar üzerine resmedilerek, bu olayın ölümsüzleştirilmesi sağlanmıştır. bu kabartmada i. şâpûr at üzerindeyken valerianus diz çökmüş bir vaziyette olup etraflarında ise çok kanlı bir savaşın geçtiği resmedilmiştir. sadece i. şâpûr dönemine ait 17 tane kabartma eser bulunmaktadır. i. şâpûr valerianus'u esir aldığı savaşta, ele geçirilen romalı lejyonerleri ülkesinin yeniden yapılandırılması için köleleştirmiştir. bu kölelere 100 tane şadırvan yaptırarak şuşter köprüsünü kurdurmuştur. i. şâpûr'un i̇ran'dan getirterek istihdam ettirdiği romalılar, zaman içerisinde çoğalarak buranın sakinleri haline gelmişler ve sasani ülkesinde önemli ipek atölyeleri kurmuşlardır.

batıya karşı gücünü kanıtladıktan sonra doğuya karşı defalarca sefer düzenleyen i. şâpûr, kuşan i̇mparatorluğu'nun yıkılışından sonra egemenlik sahasına kurulu olan soğdiyan, toharistan ve çağanya gibi kuşan yabguluklarına boyun eğdirip kendi ülkesine katmak için uğraşmıştır.

30 yıllık saltanatında birçok başarı elde ederek ülkesinin kalkınma ve gelişmesinde fayda sağlayan i. şâpûr, 272 yılında ölmüştür. sasanilerce çok sevilen bir şah olmasından dolayı, onun vefatı çok üzüntü yaratmış ve ülkenin her yerinde genel yas ilan edilmiştir.

kaynakça

3. yüzyılda sasani hükümdarları
Çiftlik, Banaz

çiftlik, uşak ilinin banaz ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köy sınırlarında bulunan çiftlik höyüğünde tunç çağına ait eşyalar bulunmuş olup, roma dönemine tarihlenen yerleşime ait nekropol alanı yer almaktadır. günümüz yerleşiminden 1834, 1836 ve 1838 yılı tevzi defterlerinde, banaz nahiyesine bağlı bir köy olarak bahsedilmektedir. köy cumhuriyetin başlarından itibaren kütahya’nın altıntaş kazasına bağlıyken, 1971 yılında banaz ilçesine bağlanmıştır.

coğrafya 
uşak iline 58 km, banaz ilçesine 27 km uzaklıktadır. ege bölgesinin i̇ç batı anadolu bölümünde yer alan çiftlik köyü, kuzeyde dumlupınar, kuzeydoğuda kızılca, doğuda çalışlar, güneydoğuda elvanpaşa, güneyde karaköse, güneybatıda paşacık, batıda büyükoturak köyü ile komşudur.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerelnet
 

banaz belde ve köyleri
Altair

altair (α aql / α aquilae / alfa aquilae / atair / uçucu), 0,77'lik kadiri ile, kartal takımyıldızının en parlak, ve gökyüzünün de 12. parlak yıldızıdır. a-tipi ana kol yıldızı olup yer'den 17 ışık yılı uzaklıkta bulunmaktadır. gözle görülebilen en yakın yıldızlardandır.

altair ismi arapça kuş anlamına gelen "الطير" (et-tayr) sözcüğünden gelmektedir. arap gök bilimciler bu ismi vermiş, batılı gök bilimciler ise altair olarak dillerine uyarlamıştır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 star with midriff bulge eyed by astronomers, jpl press release, 25 temmuz, 2001.
 imaging the surface of altair , university of michigan news release detailing the chara array direct imaging of the stellar surface in 2007.
 pia04204: altair , nasa. image of altair from the palomar testbed interferometer.
 altair  at solstation.
 secrets of sun-like star probed , bbc news, 1 haziran, 2007.
 astronomers capture first images of the surface features of altair , astromart.com.
 image of altair from aladin.
 altair  at alycone software's star data pages.

kartal takımyıldızı
a-tipi ana kol yıldızları
g-bulutu
4
aquilae, 53
aquilae, alpha
187642
097649
delta scuti değişenleri
navigasyon yıldızı
Epsilon Indi

epsilon indi (ε ind / ε indi), dünya'dan 11,83 ışık yılı uzaklıkta indus takımyıldızında bulunan bir turuncu ana kol yıldızıdır. yalın gözle görülebilen yıldızlar arasında en yüksek ikinci özdevinime sahiptir. bu alanda birinci ise 61 cygni'dir.

biraz daha küçük ve sönük olmasına rağmen epsilon eridani'ye çok benzer bir yıldızdır. epsilon indi'nin yörüngesinde bir çift kahverengi cüce (yanmak için çok küçük olan başarısız yıldız) vardır. bu yıldızlar 2003 yılında keşfedilmiştir. birbirlerinin etrafındaki yörünge süreleri 16 yıldır. ana yıldızdan 1500 gb (220 milyar km) uzaklıktadırlar ve yörünge süreleri 70.000 yıldır.

eşlik edenler 

ocak 2003'te gök bilimciler, en az 1.500 au uzaklıkta epsilon indi'nin yörüngesinde bulunan ve 40 ile 60 jüpiter kütlesi arasında bir kahverengi cüce keşfedildiğini duyurdular. ağustos 2003'e gelindiğinde, gök bilimciler keşfedilen kahverengi cücenin aslında ikili kahverengi cüce olduğunu duyurdular.

ayrıca bakınız 

 çift gezegen
 yakın yıldızlar dizini

kaynakça

dış bağlantılar 

 
 
 epsilon indi ba
 epsilon indi bb
 
 
 

indus (takımyıldız)
yerel kabarcık
indi, epsilon
t-tipi yıldızlar
k-tipi ana kol yıldızları
209100
108870
8387
pd-57 10015
0845
Batı Karahanlılar

batı karahanlı devleti, karahanlılar'ın bölünmesiyle maveraünnehir çevresini yöneten ülke.

başkentleri önce özkent daha sonra semerkant oldu. melikşah döneminde bağımsız bir devletken selçuklu egemenliğini girmeyi kabul ettiler. batı karahan hükümdarı ahmet han, selçuklu hanedanı tarafından esir alındı ve buraya selçuklu valisi atandı. karahanlı topraklarında isyan çıkınca ahmet han, selçuklu egemenliğindeki karahanlı topraklarının yönetiminine bölge beyi olarak getirildi.

1141 katvan savaşı sonunda kara hıtaylılara bağlanan batı karahanlılar, 1212 yılında harezmşahlar tarafından tamamen yıkılmışlardır.

batı karahan kağanları 

 i. muhammed (1041 - 1052)
 i. i̇brahim (1052 - )
 i. nasr (1068 - 1080)
 hıdır (1080 - 1081)
 i. ahmed (1081 - 1089)
 yakup (1089 - 1095)
 i. mesud (1095 - 1097) 
 süleyman (1097)
 i. mahmud (1097 - 1099) 
 cibrail (1099 - 1102)
 ii. muhammed (1102 - 1130)
 ii. ahmed (1129 - 1132)
 hasan (1130)
 ii. i̇brahim (1132)
 ii. mahmud (1132 - 1141)
 iii. i̇brahim (1141 - )
 ali (1156 - 1160)
 ii. mesud (1160 - ?)
 iv. i̇brahim (? - 1203)
 uluğ sultan osman (1203 - 1212)

uygur devletleri 

karahanlılar
Fergana Karahanlı Devleti

fergana karahanlı devleti, tarihteki kurulmuş türk devletlerinden biridir.

doğu karahanlının otorite boşluğu sebebiyle fergane havzası ve kaşgar çevresi bir süre karahanlı sülaleleri tarafından bağımsız yönetildi. ardından bu devlet harezmşahlar'ın egemenliğine girmiştir.

fergana karahanlıları hükümdarları
nasr tegin (1013) 
mansur abul muzaffer (1013 - 1024) 
mumahhed ain ad-davla (1041 - 1052) 
i̇brahim (1059) 
abdül-mumin (-) 
ali (-) 
el-hasan (-) 
hüseyin celal (1132 - 1156) 
mahmud togan han (1156 - 1164) 
i̇brahim arslan han (1164 - 1178) 
nasr (1178 - ?) 
muhammed (? - 1182) 
kadir han (? - 1209) 
mahmud (? - 1213)
Çöğürlü, Banaz

çöğürlü, uşak ilinin banaz ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe
daha önceleri kavacık köyüne bağlı bir mahalle iken, 5 nisan 1957'den itibaren köy statüsü kazanmıştır.

coğrafya 
köy, uşak il merkezine 54 km, banaz ilçe merkezine 23 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

banaz belde ve köyleri
Derbent, Banaz

derbent, uşak ilinin banaz ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
16. yüzyıl kayıtlarında banaz nahiyesine bağlı bir köy olarak bahsedilen yerleşimde şeyh hızır tarafından kendi adına kurulmuş bir zaviye ve vakfı bulunmaktaydı. 15. yüzyılın ortalarında vakfın bulunduğu yerde eşkıyaların sıklıkla görülmesi nedeniyle burada derbent adı verilen karakol kurulmuş ve sancakbeyi ali bey tarafından şeyh hızır oğullarına bu derbendin korunması ve bakımı şartıyla vakıf kurulmasına izin verilmiştir.

yerleşimden 1834, 1836, 1838 ve 1839 yılı tevzi defterlerinde, banaz nahiyesine bağlı orta büyüklükte bir köy olarak bahsedilmektedir. 1898-1899 ve 1907-1908 yıllarında köyde 63 hane bulunmaktaydı.

coğrafya 
uşak il merkezine 22 km, banaz ilçesine 11 km uzaklıktadır. köy, i̇zmir-ankara karayolunun yaklaşık 2 km kuzeyinde bulunmaktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

banaz belde ve köyleri
IV. Erdevân

iv. erdevân ya da artabanus (), part i̇mparatorluğu'nun 216 - 224 yılları arasında hükümdarıydı. 208 senesinde ölen v. vologases'in (191–208) daha genç olan oğluydu. iv. artabanus, kardeşi vi. vologases'e (208–228) karşı isyan etti ve kısa süre sonra idareyi ele geçirdi. vi. vologases, 228 yılına kadar babil'de kendini muhafaza etmek zorunda kaldı.

roma i̇mparatoru caracalla (211–217), büyük i̇skender'i taklit etmek suretiyle, bu iç savaşı doğu'nun fethi olarak kullanmak isteyerek, 216 yılında partlar'a saldırdı. dicle nehrini geçti. şehirleri ve arbella'nın mezarlarını yıktı. fakat iv. artabanus ordusunun başında ilerleyince, carrhae'e çekildi. orada martialis tarafından 8 nisan 217'de öldürüldü. caracalla'dan sonra gelen praetorian muhafız valisi macrinus (217–218), nisibis'te yenildi ve iv. artabanus'la bir barış anlaşması imzaladı. buna göre romalıların ele geçirdiği bütün toprakları geri verdi. ganimetleri iade etti ve partlar'a ağır bir vergi ödedi.

bu arada, pers i̇mparatorluğu prensi i. ardeşir (216–224) i̇ran'da ve carmani'da seferlerine başlamıştı. onu boyunduruk altına almak isteyen iv. artabanus'un ordusu yenildi. birkaç yıl süren savaşın ardından, iv. artabanus mağlup oldu ve 226 yılında öldürüldü. kardeşi vi. vologases'in krallığı i. ardeşir'e birkaç yıl içinde teslim oldu. böylece 400 sene süren arşaklı hanedanlığı sona erdi.

226 yılında ölenler
part kralları
i̇ran tarihi
part-roma savaşlarında kişiler
Çöğürlü

çöğürlü, taşlıçay - ağrı ili taşlıçay ilçesine bağlı köy
 çöğürlü, samandağ - hatay ili samandağ ilçesine bağlı mahalle
 çöğürlü, tuzlukçu - konya ili tuzlukçu ilçesine bağlı mahalle
 çöğürlü, muş - muş ili merkez ilçesine bağlı köy
 çöğürlü, banaz - uşak ili banaz ilçesine bağlı köy
İntrinsik faktör

i̇ntrinsik faktör (yaklaşık kelime anlamı "özgün unsur"), gastrik paryetal hücrelerden salınan bir glikoproteindir. b12 vitamini emilimi için gereklidir. i̇ntrinsik faktörün azlığı, b12 vitamininin gerektiği gibi alınamayacağı anlamına gelir.

b12 vitamini mideye girdikten sonra bir glikoprotein olan haptocorrine (r faktörü) bağlanır. çıkan karışım duodenuma girer ve haptocorrin burada pankreatik enzimler tarafından sindirilir. b12, ince bağırsağın daha az asidik ortamında intrinsik faktöre bağlanır. bu yeni karışım ileumda özel epitel hücreler sayesinde endositozlaşır. b12, hücre içinde bir kez daha ayrışır ve başka bir proteine (transcobalamin ii) bağlanır. yeni karışım, epitel hücrelerden çıkıp karaciğere girebilir.

kaynakça 

gastroenteroloji
mide
hematoloji
BA-20

ba-20 (rusça |broneavtomobil 20) sovyetler birliği tarafından 1936 yılında geliştirilen ve kızıl ordu tarafından kullanılan bir zırhlı arabaydı. ii. dünya savaşı'nın ilk yıllarında kullanıldı. ford firmasına ait tasarımdan geliştirilen ve nijni novgorod şehrinde bulunan gaz'da (gorky otomobil fabrikası) sivil amaçlı üretilen gaz-m1 arabasından dönüştürülmüş bir zırhlı arabaydı. ba-20 vykunskiy fabrikası'nda üretildi.

ba-20'ler zırhlı keşif arabası amacıyla üretildiler. ba-20 ait lastiklerin mermi ve şarapnel hasarı karşısında patlamaması için içerisine kauçuk ile dolduruldu. ba-20zhd modelinde ise arabanın demiryolunda ilerleyebilmesi için lastik tekerlekler metal tekerlekler ile yer değiştirebiliyordu.

arabalar i̇spanya i̇ç savaşı sırasında i̇kinci i̇spanya cumhuriyeti'ne ihraç edildi. ama asıl kızıl ordu için üretildi. i̇lk olarak japon ordusuna karşı moğolistan'da khalkhyn gol harekatı'nda kullanıldı. ardında sırasıyla 1939 yılında polonya'nın i̇şgali ve 1940 yılında fin ordusuna karşı kış savaşı'nda kullanıldı. en son 1941 yılının ilk aylarında kullanıldı ve aynı yıl üretimine son verildi. toplamda 4.800 adet ba-20 üretildi.

birçok zırhlı araba sivil araçlardan dönüştürülmüştü ve içlerinde ba-20 en fazla kara yoluna gereksinim duyan arabaydı. yürüyen aksamının tamamı tekerlekli olan bu arabalar zemine yüksek basınç uyguladıklarından ve düşük motor güçlerinden ötürü sert zeminli yollarda hareket edebiliyordu. zırhları çok ince olmasında dolayı tabanca haricinde her türlü ateşli silah atışından zarar görebiliyordu. arabanın 7.62mmlik makineli tüfeği diğer keşif araçlarının zırhlarını delebilecek güce sahip değildi. kızıl ordu çok az sayıda zırhlı savaş aracı üretti. ba-20'lerin yerini ileride ba-64b modeli aldı.

ba-20 çoğu zaman yanlışlıkla fai zırhlı arabaları ile karıştırılmıştır. fark edilebilir ana değişiklik ba-20'lerin düz çatısı varken; fai modelinde sürücü ve sürücü yardımcısına ait iki adet kubbeli zırh bulunmaktadır. i̇lk üretilen ba-20'lerin aynı fai modelinde olduğu gibi dikey taret zırhı varken daha sonra konik şekilli taret kullanıldı.

modelleri 
 ba-20, ilk üretim; komuta aracında askılık şeklinde telsiz anteni bulunuyordu.
 ba-20m, geliştirilmiş modeli; komuta aracının kamçı şeklinde telsiz anteni bulunuyordu.
 ba-20zhd, demiryolu keşif aracı

dış bağlantılar 

 ussr ww ii afv catalogue
 ba-20 - wwii vehicles

ayrıca bakınız 
 ii. dünya savaşı zırhlı araç listesi

zırhlı arabalar
gaz zırhlı taşıtları
III. Richard (anlam ayrımı)

iii. richard (i̇ngiltere kralı)—i̇ngiltere kralı iii. richard
 iii. richard (oyun) -- william shakespeare'nin oyunlarından biri
 iii. richard (opera) -- giorgio battistelli'nin shakespeare'nin oyunundan esinlenerek yazdığı opera
 iii. richard (film, 1955) -- laurence olivier'nin yönettiği shakespeare'nin oyunundan esinlenen film
 kral iii. richard tarihi -- thomas more'nin bir kitabı
Kallisthenes

olynthus'lu kallisthenes, (yunanca ; mö 360-328) ünlü antik yunanistan'lı tarihçidir.

aristoteles'in hem yeğeni hem de öğrencisiydi. aynı zamanda makedonyalı i̇skender'in de dostuydu. i̇skender'in emri üzerine asya seferi'nin resmi tarihçisi olarak atandı. mö 386'daki kral barışı'ndan, mö 355'deki phokis savaşı'na değin yunanistan tarihi ile phokis savaşı'nın ve büyük i̇skender'in asya seferinin öyküsünü kaleme aldı. ayrıca başka önemli yapıtlar da hazırladı.

ancak bazı doğu geleneklerini benimsemesini eleştirerek i̇skender'i gücendirince hapse atıldı ve orada öldü.

mö 360 doğumlular
halkidiki doğumlular
mö 328 yılında ölenler
mö 4. yüzyılda yunanlar
mö 4. yüzyıl tarihçileri
antik yunan tarihçiler
Onoğurlar

onoğurlar, macarların, bulgarların ve uygurların bir kısmının kökenini oluşturan hiung-nu konfederasyonu'nun (hun) içerisinde yer almış türkçe konuşan bir türk kavmi.

etimoloji 
"onoğur" terimi on-oğuz'dan (10 oğuz kavmi) türemiştir. batı dillerinde macarlar için kullanılan "hungarus, ungarn, magyar" isimlerinin kökeni onoğurlara dayanır. 7. yüzyıldaki "eski büyük bulgaristan" isimli birleşik ön bulgar kavimleri de "onogundur-bulgar i̇mparatorluğu" (ya da batı dillerinde onoguria) olarak bilinmektedir, ancak onoğur kelimesinin onogundur kelimesiyle aynı anlamı taşıyıp taşımadığı kesin değildir. beševliev, agathon'u temel alarak bu iki kavramın aynı olduğunu reddetmiştir. macarların, bulgarların ve uygurların bir kısmının kökenini oluşturan onoğurların anayurtları hiung-nu'lara bağlı topluluklardan biri olarak tanrı dağları'nın batısı ile i̇li nehri arasındaki bölgeydi.

onoğurlara ait ilk bilgiler 461-465 yılları arasında batı sibirya kavimleri arasında görülen göç olayı ile ilgilidir. hiung-nu'lar yıkılınca altaylar ile ural dağları arasında bağımsız faaliyetlere giriştiler. sabir/sabar göçleriyle etkinliklerini kaybettiler. bir kısmı ugor kavimleri ile birleşerek bugünkü macarları meydana getirdi ve avrupa'ya göçtü, bir kısmı karadeniz'in kuzeyinde bulgar boyunu oluşturdu, bir kısmı da uygur kağanlığı içinde yer buldu.

kaynakça 
 cemal anadol, türkler / tarihe hükmeden millet, bilge karınca yayınları, 2006.

ayrıca bakınız 
 oğuzlar

türk tarihi
Haydar

haydar (arapça: حيدر) arapçada aslan anlamına gelen, erkek çocuklara verilen bir isimdir.

ad olarak kullananlar 
 haidar al-abbadi, irak i̇letişim bakanı.
 haydar ali (c. 1722–1782), mysore krallığı'nın hükümdarı.
 heydar aliyev (1923–2003), azerbaycan cumhurbaşkanı.
 haydar bey, osmanlı meclis-i mebûsan i. ve iii. dönem saruhan, ii. dönem aydın mebusluğu, tbmm i. dönem kütahya milletvekili
 haydar ebu bakr al-attas (1939–), yemen başbakanı.
 haydar bagir, endonezyalı filozof, girişimci, sosyal aktivist
 haydar baş, türk politikacı
 haydar dümen, türk psikiyatrist ve seksoloji uzmanı.
pir sultan abdal, alevi ozanı. asıl adı haydar'dır.
 haydar ergülen, türk şair
 haydar hatemi, azeri ressam
 navab ali haydar han (1900–1963), hint politikacı
 ali haydar şen, türk i̇ş adamı
 haydar abdal-şafi, filistinli lider
 ali bin ebu talib, i̇slamiyet peygamberi muhammed'in kuzenidir; ve lakabı haydar'dır.
 haydar zorlu, türk asıllı alman oyuncu
 baba haydar, yesevi dervişi
 şeyh haydar, safevi tarikatından şeyh cüneyt'in oğlu
 haydar hatemi, azeri ressam
 haydar soygeniş, türk asker

soyadı olarak kullananlar 
 aminatou haidar (1967–), sahralı insan hakları savunucusu.
 qurratulain hyder (1927–2007), urdulu yazar.
 qutb ad-dīn haydar, farslı din adamı.

yer adları 
 haydar, akyurt, ankara ili akyurt ilçesine bağlı mahalle
 haydar, keles, bursa ili keles ilçesine bağlı mahalle
 haidar, romanya'nın tulcea ilçesinde bir köy
 haydarabad, hindistanda bir şehir.
 haydarabad, azerbaycan'da bir kasaba.

kaynakça 

kişi adları
Açıklama

açıklama, bir terim, kavram ya da başka dilsel olgunun daha iyi anlaşılması için yapılan ek bilgidir.

söz konusu bilgi, açıklanacak sözcükten daha uzun olur. açıklama ile, ilgili durumun kanıtı şu şekilde doğrulanabilir: bir sözlükteki tanım, ilgili sözcük yerine kullanılabilirse, bu bir açıklamadır. yani aynı bağlam içinde hem sözcük hem de tanım kullanılırsa ve anlamsal açıdan bir sorun oluşturmuyorsa bu bir açıklamadır.

sözcükbilim
göstergebilim
Ön ek

ön ek, ön takı ya da prefiks (), kök kelimesinin başına gelen eklere denir. türkçe sondan eklemeli bir dil olduğundan genellikle ön ekler ile yeni sözcük türetimi yapılmaz. latince bu türe bir örnektir.

pekiştirilmiş sıfatların alternatif örnekleri 
türkçede kullanılan türkçe kökenli ön ek benzeri bir yapı, sıfatların başına gelerek pekiştirilimiş sıfatlar türetmeye yarayan eklerdir. bunların çoğu kelimenin ilk hecesinin p, r, m ya da s ünsüzlerinden biri ile sonlandırılması ile oluşturulur:

 p : r, s, k, g, t, d, z - kapkara, sapsarı
 m : b, y - bembeyaz, yemyeşil
 s : p, m, b, f, v - pespembe, basbayağı

yabancı kökenli ön ekler 
gerçek ön ekler yalnızca yabancı kökenli sözcüklerde bulunur:

 mert, namert (farsça)
 çare, biçare, (farsça)
 haber, bihaber (farsça)

biçimbilim
sözcükbilim
D-8 zırhlı araba

d-8 zırhlı araba, sovyetler birliği tarafından geliştirilen ve kızıl ordu tarafından kullanılan bir zırhlı arabaydı. araç gaz-a modeli temel alınarak geliştirilmiştir. 1931 yılında geliştirilecek olan sovyet yapımı ba-27m için önçalışma niteliği taşır. ii. dünya savaşı sırasında üstlendiği görevi fai zırhlı arabaya devretmiştir.

tasarımı 
arabanın üst kısmı açıktı. i̇ki kişiden oluşan mürettebat arka arkaya otururdu. böylece arka tarafta oturan kişi üst tarafta bulunan makineli tüfeği kullanabilirdi. 1932 ile 1934 yılları arasında sovyetler birliği tarafından sınırlı sayıda üretilmiştir.

görev tarihi 
d-8 ilk olarak i̇spanyol cumhuriyetçiler tarafından i̇spanya i̇ç savaşı sırasında kullanıldı. sscb tarafından d-8 modeli general francoya bağlı milliyetçilere karşı savaşan cumhuriyetçilere yardım olarak gönderildi. ayrıca fin ordusu tarafından kış savaşı sırasında kızıl ordu'ya karşı da kullanıldı.

ayrıca bakınız 
 ii. dünya savaşı zırhlı araç listesi

zırhlı arabalar
ii. dünya savaşı zırhlı savaş araçları
Buluş

buluş ya da icat, daha önce bulunmayan bir şeyin insan çabasıyla oluşturulmasıdır. i̇catların çoğu daha önce var olan teknolojilerin yeni ve benzersiz biçimde bir araya getirilmesinin sonucudur. bu yeni ürün belirli bir insan gereksinimini karşılama çabası sonucunda, mucidin bir işi daha çabuk ya da daha verimli yapma isteği sonucunda, hatta bazen rastlantıyla ortaya çıkabilir. bireysel çalışmanın sonucu olabileceği gibi, ekip çalışmasıyla da gerçekleştirilmiş olabilir. zaman zaman icatların, dünyanın farklı kesimlerinde aynı sıralarda, ama birbirlerinden bağımsız olarak ortaya çıktıkları da görülür.

yeni olan, tekniğin bilinen durumunu aşan ve sanayiye uygulanabilinen buluşlar patent tesciliyle korunabilir.

 buluş
patent hukuku
Cihadiye



yerleşim yerleri 
 cihadiye, sarıçam, adana ili sarıçam ilçesine bağlı mahalle
 cihadiye, yenişehir, bursa ili yenişehir ilçesine bağlı mahalle
 cihadiye, biga, çanakkale ili biga ilçesine bağlı köy
 cihadiye, kargı, çorum ili kargı ilçesine bağlı köy
 cihadiye, gölköy, ordu ili gölköy ilçesine bağlı mahalle
 cihadiye, pamukova, sakarya ili pamukova ilçesine bağlı mahalle

diğer anlamı 
 cihadiye (para birimi), osmanlı para birimi
FAI zırhlı araba

fai (ford-a izhorskiy)) sovyetler birliği tarafından 1930 yıllarda geliştirilen ve 1940'lı yıllara kadar  kızıl ordu tarafından kullanılan bir zırhlı arabaydı. ii. dünya savaşı sırasında üstlendiği görevi d-8 zırhlı arabadan devralacaktı.

fai gaz ait araba şasesi üzerine yapılmıştır.  araba amerikan yapımı ford a lisansının bir kopyasıydı.  fai en büyük zaafı bu şaseye sahip olmasıydı. arabanın şasesi üzerine takılacak zırhı taşımaya ve cephede savaşmaya yetecek kadar güçlü değildi. zırhla arabalar sert karayolunda gidebilen hafif zıhlı ve silahlı araçlardı. fai tam bu sınıfa uyan üzerinde 7.62 mm dt bulunan  360 derece dönebilen bir tarete sahipti. zırhı tabanca ve hafif tüfek ateşine karşı sağlam olsa da top ve ağır makineli tüfek ateşi karşısında etkisizdi. ayrıca kara mayınlarına karşıda savunmasızdı.

fai modeli kendisine benzer ba-20 ile yer değiştirene kadarki sürede çok az adette üretildi. i̇lk üretilen ba-20'ler de aynen fai modelinde olduğu gibi dikey yüzeyli zırh taşıyordu. fai ler ii. dünya savaşı sırasında doğu cephesinin ilk aylarında kullanıldı.

fai ile ba-20 çoğu zaman yanlışlıkla birbirleriyle karıştırılmıştır. fark edilebilir  ana değişiklik ba-20'lerin düz çatısı varken; fai modelinde sürücü ve sürücü yardımcısına ait iki adet kubbeli zırh bulunmaktadır. i̇lk üretilen  ba-20'lerin aynı fai modelinde olduğu gibi dikey taret zırhı varken daha sonra konik şekilli taret kullanıldı.

ayrıca bakınız 
 ii. dünya savaşı zırhlı araç listesi

dış bağlantılar 
 u.s. wwii newsmap, "russian armored vehicles", hosted by the unt libraries digital collections

ii. dünya savaşı'nda sovyetler birliği'nin zırhlı savaş araçları
zırhlı arabalar
Noel Gallagher

noel gallagher (d. noel thomas david gallagher, 29 mayıs 1967, manchester) oasis grubunun lideri, grubun hemen hemen tüm şarkılarının yazarı.

kariyeri 
13 yaşında müzisyen kardeşi liam gallagher ile gitar öğrenmeye başlayan noel gallagher, eğitiminin ardından inşaat üzerine iş ve çalışmalarını sürdürdüğü sırada, 1988 yılında yerel bir manchester müzik grubuna katılmıştır. müzik çalışmaların sürdürdüğü sırada kardeşi liam gallagher'in daveti üzerine oasis adlı gruba katılma kararı alan gallagher grupta şarkı yazarı ve gitaristliği yapmıştır. oasis grubu olarak büyük başarılara imza atmışlardır. büyük bir manchester city taraftarıdır.
2009 yılında noel ve kardeşi liam'ın yaşadıkları anlasmazlik sebebiyle oasis dagilmis, liam ve grubun geri kalan beady eye ismiyle yollarina devam ederken, noel gallagher solo kariyerine agirlik vermistir.2010'da noel gallagher's high flying birds adlı grubu kurmuştur ve 2011 yılında noel gallagher's high flying birds ile grubun adını taşıyan albümünü çıkarmıştır.nme awars godlike genius ödülünü almıştır.

diskografi

albümler 
 1994 : definitely maybe
 1995: (what's the story) morning glory? 
 1997: be here now
 1998: the masterplan 
 2000: standing on the shoulder of giants 
 2000: familiar to millions
 2002: heathen chemistry 
 2005: don't believe the truth
 2006: stop the clocks 
 2008: dig out your soul
 2011: noel gallagher's high flying birds
 2015: chasing yesterday

tekliler 
 1998: the x-files: the album
 2007: the dreams we have as children

dış bağlantılar 

 

1967 doğumlular
i̇ngiliz müzisyenler
i̇ngiliz gitaristler
i̇ngiliz söz yazarları
oasis üyeleri
yaşayan insanlar
disleksi olan kişiler
Britannia

britannia, roma i̇mparatorluğu döneminde latince'de albion (günümüzdeki i̇ngiltere, i̇skoçya ve galler'in olduğu büyük britanya adası),  hibernia (günümüzde i̇rlanda ve kuzey i̇rlanda'nın olduğu ada) ve pek çok küçük adayı da kapsayan büyük britanya adaları'na verilen isimdir.

ulusal kişileştirmeler
birleşik krallık'ın ulusal sembolleri
antik britanya
i̇rlanda tarihi
Filip



makedonya kralları 
 i. filip 
 ii. filip, 
 iii. filip, 
 iv. filip 
 v. filip

fransa kralları 
 i. filip 
 ii. filip 
 iii. filip 
 iv. filip 
 v. filip 
 vi. filip

portekiz kralları 
 i. filip, 
 ii. filip, 
 iii. filip,

din adamı 
 filip (antipapa) (c. 701 - c. 800)

soyadı 
 arthur phillip (1738–1814), 
 emanuel l. philipp (1861–1925), 
 mary phillip (1977–),

hayali karakterler 
 philip j. fry, futurama karakteri

bina ve yapılar

yerleşim yerleri 
 filipinler

abd 
 phil, kentucky
 philipp, mississippi
 philippi, batı virjinya

belçika 
 philippeville,

avustralya 
 phillip, australian capital territory, canberra

bulgaristan ve suriye 
 philippopolis,

yunanistan 

i̇simler
Çamdibi



yerleşim yerleri 
 çamdibi, kuyucak - aydın ili kuyucak ilçesine bağlı mahalle
 çamdibi, i̇znik - bursa ili i̇znik ilçesine bağlı mahalle
 çamdibi, cide - kastamonu ili cide ilçesine bağlı köy
 çamdibi, karamürsel - kocaeli ili karamürsel ilçesine bağlı mahalle
 çamdibi, erbaa - tokat ili erbaa ilçesine bağlı köy
 çamdibi, yerköy - yozgat ili yerköy ilçesine bağlı köy
 çamdibi, i̇zmir - i̇zmir ili bornova ilçesine bağlı semt
Adbilim

adbilim, gösterilenden ya da kavramdan kalkarak anlatımı, gösterilenin bağlandığı gösterenleri inceleyen anlambilimsel araştırma.

bir kavramdan kalkarak, o kavramı karşılayan işaretleri araştırmaya dayanan anlambilimsel incelemeye adbilim denir. adbilim, kavrambilimin yaklaşımına karşıt bir yoldan anlam olgularını ele alır. örneğin "zorluk" kavramı, türkçede sıkıntı, engel, sorun, güçlük ile belirtilir.

anlambilim
sözbilim
Joaquim Machado de Castro

joaquim machado de castro, (d. 1731 coimbra- ö. 1822 lizbon) portekiz'in en önde gelen heykeltıraşlarından biridir. eserleri ile 18. ve 19. yüzyıl avrupa sanatını yönlendiren sanatçılardan biri olmuştur. lizbon'un simgelerinden biri haline gelen "i. jose" heykelini, şehrin neredeyse tamamını yıkan 1755 lizbon depremi'nden sonra yapmıştır.

machado de castro'un oldukça popüler bir okulu vardı ve bu okulda pek çok heykeltıraş yetiştirdi. günümüzde coimbra'da onuruna machado de castro ulusal müzesi adıyla bir müze bulunmaktadır.

portekizli heykeltıraşlar
1731 doğumlular
1822 yılında ölenler
Patrick Hernandez

patrick hernandez (d.6 nisan 1949) 1979 yılında born to be alive parçasıyla dünya çapında ünlenmiş fransız bir müzisyen ve şarkıcıdır.

patrick hernandez blanc-mesnil, fransa'da doğdu. babası bir i̇spanyol, annesi ise yarı avusturyalı, yarı i̇talyandır. 1960'larda müziğe ilgi duymaya başladı, güney fransa'daki balo salonları (ballrooms) ve dans mekanlarını (dancehalls) gezdi. hernandez müzik partneri herve tholance karşılaştığı dönem boyunca bestekâr, müzisyen, gitarsit ve vokalistlik yaptı. bu ikili destek ve yardımcı vokalist olarak francis cabrel, laurent voulzy ve fransız gold gibi şarkıcı ve gruplar arasında yer aldı.

1978'de yapımcı jean van ioo'yla ve disco müzikle karşılaştığında zirvede olabileceğini düşündü, ve van ioo ile anlaştı ve çok büyük bir sözleşme imzaladı. o zamanlar bu hüküm üzerine şarkılar üzerinde çalışmak için waterloo, belçika'ya gitti.

çalışımalarından bir yıl sonra, hazırladığı altı şarkısından gelen sonuçlar onun hayatını değiştirecek ve onu milletlerarası bir star yapacaktı. bu şarkılar kasım 1978'de ilk olarak aariana sub-label aquaris records'ta (fransa'da) sürüldü. i̇lk single parçası disco şarkısı olan born to be alive olumlu etkiler verdi. bu şarkı başarısının üzerine ocak 1978'de derhal piyasaya çıktı. hernandez, i̇talya'dan gold record adlı ödülü aldı. şarkı avrupa'da fransa hit listesinde baştan başa nisan ayından temmuz ayı boyunca kaldı. o zamana kadar amerika, şarkının remix bölümlerini dinleyebildi.

1949 doğumlular
fransız pop şarkıcıları
disko şarkıcıları
disko müzisyenleri
20. yüzyıl erkek şarkıcıları
yaşayan insanlar
Engin Ünal

engin ünal (d. 30 eylül 1936 - ö. 11 eylül 2016), türk mimar (orta doğu teknik üniversitesi) ve milli yüzücüdür.

birçok kez türkiye yüzme şampiyonu olmuştur. yüzmeye yüzme i̇htisas kulübü'nde başlamış ve 1954 senesinde yılmaz özüak ile beraber galatasaray'a transferiyle yüzme dünyasında yankı uyandırmıştır. 1955 senesinde yüzmede 11 türkiye rekorunu yenilemiş ve bir gazete tarafından yapılan yılın sporcusu anketinde beşinci sırada yer almıştır. yüzme dışında su topu, disk atma, futbol ve basketbol sporlarını da yapmıştır. 10 yılda 32 türkiye rekoru kırmıştır. türkiye'yi 1960 roma olimpiyatları'nda temsil etmiştir.

engin ünal yeditepe üniversitesi, mimarlık bölümünün kurucu öğretim üyesidir. uzun yıllar emek verdikten sonra 2012 yılında bu görevinden emekliye ayrılmıştır.

engin ünal evli ve bir çocuk babasıdır. 11 eylül 2016'da beklenmedik bir şekilde dünyaya veda etmiştir.

1936 doğumlular
türk erkek yüzücüler
türk olimpiyat yüzücüleri
ankara doğumlu yüzücüler
Açelya Akkoyun

açelya akkoyun (d. 31 aralık 1972, adana), türk tiyatro ve dizi film oyuncusudur.

31 aralık 1972 tarihinde adana’da doğdu. fenerbahçe lisesini ve msgü devlet konservatuvarı tiyatro bölümünü bitirdi. konservatuvar yıllarında girdiği i̇stanbul şehir tiyatroları’nda, altı yıl çeşitli oyunlarda rol aldı. theope, mösyö butterfly, kırmızı pabuçlar, hüner, gözlerimi kaparım vazifemi yaparım, palyaço prens, yavru kimin, sanatçının oynadığı bazı oyunlardır.

sanat yaşamı 
1989’da zülfü livaneli ile birlikte "güneş topla benim i̇çin" adlı şarkının klibinde, 1994'te ise ayhan baran’la birlikte türkiye’nin ilk opera klibinde rol aldı. akkoyun, aynı yıllar televizyon dizilerinde de oynamaya başladı. 1992’de son söz sevginin, 1993'te çakalların i̇zinde, yine aynı yıl suçlu kim, 1995'te mirasyediler, ve 1995'te sessizlik adlı sinema filminde rol aldı. akkoyun tiyatro, sinema ve dizi filmlerinin yanı sıra reklam filmlerinde de oynadı. bunlardan bazıları: pril, luna, akbank, i̇ş bankası ve yeni yüzyıl’dır.

1995 yılında 4x4 adlı yarışma programı ile sunuculuğa başlayan başarılı sanatçı, daha sonra 1998 adana film festivali’ni ve 1999, 2000 antalya film festivali onur ödülleri’ni sundu. 1994'te başladığı mahallenin muhtarları ve 1997’de başladığı böyle mi olacaktı adlı dizilerde yer aldı. çocuktan al haberi adlı yarışmanın sunuculuğunu yapan ve 2002 yapımı ekmek teknesi adlı dizide "suzan" karakterini canlandıran akkoyun, son olarak doksanlar dizisiyle ekranlara geri dönmüştür. 1998 yılında tiyatro ve sinema sanatçısı civan canova ile evlenerek, 2004 yılında bu evlilikleri bitmiştir.

dış bağlantılar 
 

1972 doğumlular
adana doğumlu kadın oyuncular
türk kadın dizi oyuncuları
türk kadın sinema oyuncuları
türk kadın tiyatro oyuncuları
i̇stanbul şehir tiyatroları sanatçıları
yaşayan insanlar
Cevizli, Akçaabat

cevizli, trabzon ilinin akçaabat ilçesine bağlı bir mahalledir. 2014'ten önce idari açıdan köy statüsüne sahipti. akçaabat'ın cevizlik köyüyle karıştırılmamalıdır. 2019 yılında i̇stanbul büyükşehir belediye başkanı seçilen ekrem i̇mamoğlu bu köyde doğmuştur.

tarihçe 
eski adı tzaneni ya da caneni'dir. bu ad halk dilinde "zanene" biçimini almıştır. köy 1876 trabzon vilayeti salnamesinde canili (جان ایل) olarak geçer. en yakınıdaki köy olan şinik (شینك) o tarihte de aynı adı taşıyordu. bu tarihte canili köyü, 1867 yılında kurulmuş olan trabzon vilayetinin dört sancağından biri olan trabzon sancağının akçaabat kazasına bağlıydı. bu salnamede köyde 37 hane kaydedilmiştir. her hanende ortalama beş kişinin yaşadığı kabul edilirse, canali'nin nüfusun 185 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. köyde büyükbaş hayvan varlığı olarak 21 inek ve 10 öküz, küçükbaş hayvan varlığı olarak 56 koyun yazılmış olması da canili'nin büyük bir köy olmadığını göstermektedir. binek ve yük hayvanı olarak ise 4 at ve 3 eşek kaydedilmiştir. bu tarihte köyde, askere gitmeyen hristiyan osmanlı tebasından alınan bedel-i askeriye vergisi ödemekle yükümlü kılınmış hiç kimsenin olmaması, canili'nin nüfusunun müslümanlaşmış olmasıyla ilişkilendirilebilir. oysa bu tarihte akçaabat kazasının 100 köyünün 41'inde askere gitmeyen hristiyanlar bedel-i askeriye vergisi vermekle yükümlü kılınmıştır. canili ya da bugünkü adıyla cevizli bu köylerden biri değildir. bu durum 1876 yılında köyün tamamının müslümanlaşmış olmasıyla ilişkili olmalıdır.

cevizli köyü, cumhuriyet döneminin ilk köy listesi olan 1928 tarihli son teşkilat-i mülkiyede köylerimizin adları adlı yayında çaneni (چانەنی) olarak kaydedilmiştir. bu tarihte çaneni, trabzon vilayetinin pulathane kazasına bağlıydı. pulathane kazasına daha sonra yeniden akçaabat adı verilmiştir. 1935 gelen nüfus sayımında caneni olarak kaydedilmiş olan cevzili, trabzon vilayetinin akçaabat kazsının merkez nahiyesine bağlıydı vr köyde 299 kişi yaşıyordu.

resmi kayıtlarda farklı biçimlerde yazılan caneni'nin adı, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 1959 yılında kabul edilen 7267 sayılı kanunla cevizli olarak değiştirilmiştir. köyün adı 1955 genel nüfus sayımında caneni olarak kaydedildiği halde, 1960 genel nüfus sayımında bundan dolayı  eski adıyla birlikte "cevizli (caneni)" olarak verilmiştir.

coğrafya 
trabzon il merkezine 26, akçaabat ilçesine 13 km. uzaklıktadır. söğütlü deresi vadisinin 12 km. içine, vadinin doğu yamaçlarında kurulmuştur. cevizli köyü, akçaabat'tan düzköy'e giderken yolun solunda kalan, şinik belde'sinin karşısında bulunan  bir mahalledir.
alsancak, kirazlık, koçlu, şinik ve akpınar köyleriyle çevrilidir.

nüfus 
köy büyük ölçüde göç vermiştir. göç eden nüfus, trabzon kentinde, trabzon'un ilçe merkezlerinde, i̇stanbul gibi büyük şehirlerde ve başta almanya olmak üzere yabancı ülkelerde bulunmaktadır. ancak göç eden bu nüfusun çoğu özellikle yaz aylarında köylerini ziyaret etmektedir.

köy halkı altuntaş, armutçu, aydın, bayburt, burgucu, burnaz, büyük, çoban, hotaman, i̇mam, karamus, kubaliç, pehlivan ve yıldız soyadlarıyla anılır.

kaynakça

dış bağlantılar 

akçaabat'ın mahalleleri
Ravinsonde

ravinsonde (i̇ngilizce: rawinsonde) radar veya radyo yön bulucu ile takip edilen, balona bağlı radyosonde cihazı ile ölçülen basınç, nispi nem, sıcaklık ve rüzgar gibi ölçümlenen meteorolojik elemanları içeren yüksek hava gözlemleri. eğer radyosonde gözlemlerine yüksek seviye rüzgar gözlemleri eklenirse rawin gözlemleri elde edilir.

meteorolojik alet ve ekipmanlar
aeroloji
Fırtına (dizi)

fırtına, bkm imzalı, 2006-2007 yılları arasında kanal d'de  yayımlanan, iki karadenizli ailenin yaşantısını anlatan komedi ve aile türündeki türk televizyon dizisidir. trabzon ilinin sürmene ilçesinin aksu köyünde çekilmiştir. başrollerini murat yıldırım ve burçin terzioğlu paylaşmıştır. dizide ali ve zeynep adında birbirine aşık iki gencin ve onların ailelerinin maceraları anlatılmıştır. dizi, 48. bölümü ile final yaparak sona erdi. tekrarları ise kanal 7'de yayımlandı.

oyuncu kadrosu ve karakterler 
 burçin terzioğlu (zeynep)
 murat yıldırım (ali)
 zerrin sümer (sakine)
 jale aylanç (emine)
 salih kalyon (hasan)
 münir canar (fevzi)
 erkan can (abdullah hoca)
 ayşen gruda (feraye)
 orhan eşkin (dursun)
 ömür arpacı (ziya)
 deniz erözen (melahat)
 cezmi baskın (bilal)
 nihan büyükağaç (tamara)
 goncagül sunar (i̇klima)
 hüseyin avni danyal (besim)
 türkü hazer (şirin)
 emirşah bora (soner)
 fırat can aydın (ahmet)
 kadri özcan (ramazan)
 deniz evrenol (mine)
 erdal küçükkömürcü (faruk)
 şebnem dokurel (naz)
 zeynep ender i̇ge (özlem)
 eser yenenler (erhan)
 fatih dokgöz (abidin)
 ayla arslancan (sabahat)

yayın takvimi

dış bağlantılar 
 fırtına
 i̇mdb / fırtına 
 sinematürk / fırtına 

kanal d dizileri
2006'da başlayan türk televizyon dizileri
2007'de sona eren türk televizyon dizileri‎
türk komedi televizyon dizileri
türk aile televizyon dizileri
bkm yapım dizileri
trabzon'da çekilmiş televizyon dizileri
2000'lerde türkçe televizyon dizileri
Carol Reed

carol reed (d. 30 aralık 1906 - ö. 25 nisan 1976), i̇ngiliz film yönetmeni.

oliver! (1968) müzikalinden uyarlayarak yaptığı filmle oscar kazandı. ayrıca 1950'de the fallen idol ile, 1951 yılında ise the third man filmleri ile en i̇yi yönetmen akademi ödülü'ne aday gösterilmiştir.

yapımcı ve oyuncu herbert beerbohm tree ve metresi may pinney reed'in gayrimeşru çocuğu olarak putney, londra'da doğdu. the king's school, canterbury'de eğitim gördü. 1943 ve 1947 yılları arasında i̇ngiliz oyuncu diana wynyard ile evli kaldı. boşandıktan sonra oyuncu penelope dudley ward ile evlendi. max isiminde bir çocukları oldu. 69 yaşında kalp krizinden chelsea, londra'da öldü.

dış bağlantılar 

 

1906 doğumlular
wandsworth doğumlular
1976 yılında ölenler
i̇ngiliz film yönetmenleri
i̇ngiliz film yapımcıları
alman asıllı i̇ngilizler
litvan asıllı i̇ngilizler
en i̇yi yönetmen akademi ödülü sahipleri
kalp krizinden ölenler
londra'da ölenler
20. yüzyıl i̇ngiliz iş insanları
new york film eleştirmenleri birliği ödülü sahipleri
new york film eleştirmenleri birliği en i̇yi yönetmen ödülü sahipleri
Akmezar, Tomarza

akmezar, kayseri ilinin tomarza ilçesine bağlı bir mahalledir.

coğrafya 
kayseri il merkezine 79 km, tomarza ilçesine 23 km uzaklıktadır.

nüfus

dış bağlantılar 
 yerelnet.org.tr'de akmezar köyü 

tomarza'nın mahalleleri
Bostanlık, Tomarza

bostanlık, kayseri ilinin tomarza ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 
köy halkı aslen oğuz türklerinden gelmedir.

coğrafya 
kayseri il merkezine 76 km, tomarza ilçesine 20 km uzaklıktadır.

nüfus 

tomarza'nın mahalleleri
Çayinli, Tomarza

çayinli, kayseri ilinin tomarza ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 
mahallenin adı; hem ortasında su akmakta olup hem de in ve mağaralardan oluşan tarihi örenlerden oluştuğu için, hem çayı olan hem de inleri olan yer anlamında, çay-i̇n-li̇ denmiştir.

coğrafya 
kayseri il merkezine 80 km, tomarza ilçesine 24 km. uzaklıktadır.

nüfus

dış bağlantılar 

tomarza'nın mahalleleri
Culha, Tomarza

culha, kayseri ilinin tomarza ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 

oğuzların avşar boyundandır.

mahallenin eski yerleşim yeri,mahalleden 1000 metre uzaklıkta taşoluk mahallesi yolunda sokunduruk mevkiinde kurulmuştur.i̇lk adı kalaycıören'dir. bugünkü yerleşim  yerine, yusuf adında bir çobanın köy içindeki ine yerleşmesiyle başlanmıştır.

coğrafya 

kayseri il merkezine 77 km, tomarza ilçesine 21 km uzaklıktadır.köy etrafında bulunan 4 köy için merkez konumundadır.ulaşım sıkıntısı yoktur.pazar dahil gündüz saatlerinde ilçeye oradan da kayseri'ye ulaşmak son derece kolaydır.arazi geniştir ve tarıma elverişlidir .
zamantı ırmağı köy arazisinden geçer ve göl değirmeni vardır, piknik alanı ve güzel bir içme suyu vardır.

nüfus

dış bağlantılar 

tomarza'nın mahalleleri
Güzelsu, Tomarza

güzelsu, kayseri ilinin tomarza ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 

küyün yöresel ismi harsa olup l970'li yıllarda isim değiştirilmiş ve yeni ismi güzelsu olmuştur.

coğrafya 
kayseri il merkezine 55 km, tomarza ilçesine 22 km uzaklıktadır.

nüfus 

tomarza'nın mahalleleri
Işıklar, Tomarza

işıklar, kayseri ilinin tomarza ilçesine bağlı bir mahalledir.

coğrafya 
kayseri il merkezine 81 km, tomarza ilçesine 27 km uzaklıktadır.

nüfus

dış bağlantılar 
 https://www.facebook.com/#!/nuranagenclik.platformu 

tomarza'nın mahalleleri
Karaören, Tomarza

karaören, kayseri ilinin tomarza ilçesine bağlı bir mahalledir

coğrafya 
kayseri il merkezine 87 km, tomarza ilçesine 30 km uzaklıktadır. köy höyük adi verilen kücük bir tepenin güne bakan tarafina kurulmustur.
antalyadan akseki üzerinden bogaz köprü 630 bizim köy(kara ören)730 km dir.

nüfus 

tomarza'nın mahalleleri
Kevenağıl, Tomarza

kevenağıl, kayseri ilinin tomarza ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 
mahallenin bilinen yakın tarihi hakkında herhangi bir bilgi bulunmamaktadır.

coğrafya 
kayseri il merkezine 82 km, tomarza ilçesine 25 km uzaklıktadır.

nüfus

dış bağlantılar 
 yerelnet 

tomarza'nın mahalleleri
Kömür, Tomarza

kömür, kayseri ilinin tomarza ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 

mahallenin adına, çok eski zamanlarda  çukur ya da dulda(rüzgara kapalı) anlamına gelen "kökü" dendiği şifahen bilinmektedir.  dil canlı bir varlık olduğundan daha sonraki yıllarda söylene söylene telaffuzunda biraz gelişme gösterilip "kömür"  şekline dönüşmüştür. mahallenin bugünkü hali 4. kuruluşudur. daha önceki kuruluşlarda aynı yerleşim yeri üzerinde gerçekleşmiştir.  bunun ispatı mahallede bulunan tığrızlık, cinlik,  camuzluk isimli mağaralardan anlaşılmaktadır.
    
kömür köyü'nün  tarihi oldukça eskidir. tarih öncesi(yazının icadından önceki dönemler) dönemlere dayanır.
ancak bugünkü haline gelince mahallenin kuruluşunun en az dört asrın (400-500 yıl) üzerinde oldğu yine  mahallenin çırasız yaylası   eylam(yayla tapusu) kayıtlarından anlaşılmaktadır.

nüfus 

tomarza'nın mahalleleri
Söğütlü, Tomarza

söğütlü, kayseri ilinin tomarza ilçesine bağlı bir mahalledir.tomarzaya 33 km ksyseriye 81 km uzaklıktadır.

tarihçe 

eskiden ermeni kökenli vatandaşlar yaşarken 1923 yılında mübadele anlaşması ile selanik türkleri köye yerleşmiştir.

coğrafya 
kayseri il merkezine 81 km, tomarza ilçesine 33 km uzaklıktadır.

nüfus 

tomarza'nın mahalleleri
Tatar, Tomarza

tatar, kayseri ilinin tomarza ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 

osmanlı posta teşkilatına tatar denilirdi. köy bir posta merkeziydi. adını buradan alır.

coğrafya 

kayseri il merkezine 81 km, tomarza ilçesine 26 km uzaklıktadır.

nüfus

dış bağlantılar 

tomarza'nın mahalleleri
Turanlı, Tomarza

turanlı, kayseri ilinin tomarza ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 
mahallenin tarihi tam olarak bilinmemekle beraber yaylaya giden göçerlerin uğrak noktası olduğu ve 19.yy dan itibaren yerleşim yeri olarak kullanıldığı bilinmektedir.

coğrafya 
kayseri il merkezine 54 km, tomarza ilçesine 7 km uzaklıktadır.

nüfus 

tomarza'nın mahalleleri
İmamkullu

i̇mamkullu, kayseri ilinin tomarza ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 
daha önceleri develi ilçesine bağlıyken, 21 aralık 1987'de tomarza ilçesine bağlandı.

coğrafya 
kayseri il merkezine 84 km, tomarza ilçesine 28 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça 

tomarza'nın mahalleleri
Şıhbarak, Tomarza

şıhbarak (şeyhbarak), kayseri ilinin tomarza ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 
mahalleye ilk yerleşenlerin barak türkmenlerinden olması nedeniyle şıhbarak adı verilmiştir.

coğrafya 
kayseri il merkezine 70 km, tomarza ilçesine 14 km uzaklıktadır.

nüfus

dış bağlantılar 
 yerelnet 

tomarza'nın mahalleleri
Bektaş, Tomarza

bektaş, kayseri ilinin tomarza ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 

mahallenin adı mahallesi kurucu ailelerden biri olan bektaş bektaş, (pusatlı, tomarza) isimli şahıstan gelir. bektaş mahallesi başta ismini aldığı bu merhum şahıs olmak üzere ağalar lâkabı ile de bilinen ve aslen i̇ran-adana, kozan, hamam köy'den gelen ve lehkürdü olarak adlandırılan, iki kardeş, kambur osman ve göğ ali (mavi gözlü olmasından dolayı bu ismi almıştır ve bunun soyu ve çocukları olan ebuseyit (abuzi̇yi̇t ağa)ağa ile oğulları yusuf, i̇smail ve (salim, sefer birlikte şehihit olmuşlardır) ağa ve değerli ailesinden zengin bir ağa ailesi ile kardeşleri kambur osman ve onun ailesi ile bu üç kabile aslında yakın ve kardeş köy olan pusatlı mahallesinin çiftliği olan bu yeri satın alarak bu mahallesi birlikte kurmuş ve isimlindirmişlerdir.

coğrafya 
kayseri il merkezine 86 km., tomarza ilçesine 25 km. uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça 

tomarza'nın mahalleleri
Çukurağaç, Tomarza

çukurağaç, kayseri ilinin tomarza ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 
mahallenin tarihi eski olup mahallede iki kabile mevcuttur. gökosmanlılarla, çolaklar. bu iki kabile yörük olup, karakeçili aşiretinin yeşil yaprak boyundandır.

coğrafya 
kayseri il merkezine 63 km, tomarza ilçesine 7 km uzaklıktadır.

nüfus 

tomarza'nın mahalleleri