mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Algofobi

algofobi yalnız acı verici duyuma karşı değil, aynı zamanda acı verici duyum meydana getirebilecek her şeye karşı duyulan aşırı bir korku. normal bir insanda görülenden çok daha anormal ve sabit haldedir. kişiye büyük zararlar veren ve sık tekrarlanan bu fobi, kişinin psikolojik acı çekmesine yol açarak, bir kısır döngü halinde, tekrar fobiyi uyandırır ve acı yaratır. bu döngü kişi için oldukça yıpratıcıdır. oldukça abartılı olan bu acı korkusu, anksiyeteye yol açabilir.

belirtileri 
algofobi nefes alamama, baygınlık, aşırı terleme, mide bulantısı, ağız kuruluğu, hastalık hissi, titreme, kalp çarpıntısı, düzgün düşünememe veya konuşamama, ölüm korkusu, öfke ya da kontrol kaybı hissi, gerçekten uzaklaşma hissi veya büyük bir anksiyete nöbeti gibi belirtilerle ortaya çıkabilir.

etimoloji 
algofobi kelimesi, yunanca ἄλγος(álgos) "acı" ve φόβος(phóbos) "korku" kelimelerinin birleşiminden oluşur.

kaynakça 

fobiler
psikolojik durumlar
psikolojik korku
kaygı ve korkular
Apragmatizm

apragmatizm, yararlı davranışların gerçekleştirilmesinde rolü olan kısmî eylemler bütününü kavrama ve düzenleştirme yeteneksizliğidir.

apragmatizme yakalanan hasta kendiliğinden bir işe girişemez, günlük yaşayışı ilgilendiren meselelerde bile istenilen sonucu verecek davranışlarda bulunamaz. temel ihtiyaçlarını karşılamak için bile yönlendirilmeye gereksinim duyabilir. apragmatizme genellikle şizofreni sırasında rastlanır.

şizofreni
Çoklu kişilik bozukluğu

çoklu kişilik bozukluğu veya dissosiyatif kişilik bozukluğu kişilik bütünlüğünün, birliğinin bozulması şeklinde beliren zihinsel hastalıktır. şahsiyet bir bütündür. şahsiyetteki ayrışma bazen sınırlı ve kısmi olabilir. bu halde beyinde şekillenen bazı olguları hasta kendi dışında olmuş şeyler gibi görür (zihni otomatizm olgusu). bazı hallerdeyse ruhsal bütünlüğün parçalanması daha derinlere iner, hasta kendinde birbirinden farklı iki ayrı varlık olduğunu zanneder: bu iki kişi apayrı olmakla beraber bazen bir arada bulunur, bazen de art arda ortaya çıkar (bunun karakteristik bir örneği sarada görülen “ikinci durumlar”dır); bundan başka, hastalık hastanın kendi vücudunu vücut dışında görmesi şeklinde de belirebilir (heotoskopi veya çift görme).

oluşumu:
genellikle bir panik atak veya yaşanmış bir travma sonucunda beynin otomatikman kendi kendini koruma altına alması anlamına da gelir.

belirtileri:
kişi yaptığı her işi kontrol altında tutmaktadır.
vücudunun her hareketini kontrol eder.
kendini rüyadaymış gibi sayar.
aslında her şeyi normal yapıyordur ama kendisine anormalmiş gibi gelir.

ayrıca bakınız 
 somatizasyon bozukluğu

ruhsal ve davranışsal bozukluklar
dissosiyatif bozukluklar
Benlik Yitimi

benlik yitimi, insanın kendini benliğinden sıyrılmış olarak görmesi, duymasıdır.

çeşitli şekilleri vardır: kendini yabancı sayma duygusu, bedensel veya ruhsal kişiliğin yitimi ve gitgide tüm şahsiyetin değişmesi. bu hastalık bir şizofreni belirtisidir. bazı hallerde bunu psikasteni hastalarının kendini noksan görme duygusundan ayırt etmek güçtür. benlik bireyin kendini algılaması, değerlendirmesi ve yorumlamasıdır.

psikolojik hastalıklar
Sarıkuyruk istavrit

sarıkuyruk istavrit (trachurus mediterraneus), trachuridae familyasından bir istavrit türü.

halk dilinde traça ismi verilir. vücut yandan hafifçe yassı ve uzuncadır. yan çizgi plakaları daha ince, vücudun yarısına kadar düz olup, sonra yukarıya doğru eğik olarak devam eder. başın üzerinden solungaç kapağının hizasından başlayarak yan çizginin eğrildiği yere kadar devam eden ve burada biten ikinci bir çizgi bulunmakta olup karakteristiktir. bu çizgi trachurus trachurus istavritinde vücut sonuna kadar devam etmektedir. karagöz istavrit, bayağı istavritten yan çizgi üst kolunun kısaldığı ve yan çizgi pullarının küçüklüğü ile ayrılır. yan çizgi boyunca 78-92 arasında değişen kemiksi pul bulunur.

 

carangidae
marmara denizi faunası
Karagöz istavrit

karagöz istavrit (trachurus trachurus), trachuridae familyasından bir istavrit türü.

vücut yandan hafifçe yassı ve uzuncadır. yan çizgi kuyruktan vücudun yarısına kadar düz olup, sonra yukarıya doğru eğik olarak devam eder. renk sırtta grimsi açık kahverengi, yanlarda mavimsi gümüşi, karında ise beyazdır. yan çizgi boyunca 69-79 arasında değişen kemiksi pul bulunur.

yan çizginin üst kolunun daha uzun olması ile sarıkuyruk istavritten ayrılır. yanal çizginin üzerinde bulunan ikinci bir çizgi kuyruğa doğru yanal çizginin üzerinden uzanır.

carangidae
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
marmara denizi faunası
Şabat

şabat/şabbat (), yahudilikte ibadet ve dinlenme günü olarak kabul edilen gündür. gregoryen takviminde cumartesi gününe denk gelir ve yahudiler için yhvh ile aralarındaki özel bir bağı temsil eder. yahudi dinî inancına göre kâinatın yaratılışı altı gün sürmüş, yedinci gün ise yaradan yhvh dinlenmeye çekilmiş ve o günü yahudi halkına mukaddes saymıştır.

aktiviteler
şabat günü yahudiler gün boyu dinlenir, tevrat okur ve sinagog'a (havra) giderek dua ederler. şabat günü bir nevi bütün haftanın panoramasıdır. şabat hem haftayı ve yaptıklarını düşünmek, hem tanrı'ya yaklaşmak hem de daha iyi bir insan olmak için bir fırsattır. bu günde iş yapılmaz, elektrik kullanılmaz.

kaynakça 

şabat
yahudi bayramları
özel günler
i̇brani takvimi
cumartesi
Whois

whois (alan adı sorgulama), domain'in (alan adının örn: domainadi.com ya da ip numaranın ait olduğu kişi ve/veya kuruluşun (firmanın) bilgilerini içerir. domain'in kayıt ve süresinin bitiş tarihi, host edildiği firmanın name server bilgileri de yer alır.

mesela domainadi.com domaini kimin adına kayıtlı mail adresi telefon numarası domaini host eden hosting firmasının name server (ns) bilgilerini gösteren bir sorgulamadır. bu tip sorgulamaları aşağıdaki adreslerden yapılabilir.

ayrıca domain adı almak istediğide domain'in daha önceden alınıp alınmadığını bu şekilde sorgulayarak öğrenilebilir.

whois servisler 

i̇nternet alan adları
Alan adı

alan adı, bir web sitesinin internetteki adı ve adresidir. bu adres olmadan bir internet kullanıcısı web sitesine sadece ip adresiyle ulaşabilir. örneğin wikipedia.org bir alan adıdır. alan adları ip adresi denilen, bilgisayarların (sunucuların/serverların) birbirini tanımasını sağlayan numara sisteminin daha basitleştirilmiş ve akılda kalması için kelimelerle ifade edilmiş halidir.

örneğin trpedia.com alan adı adres barına yazıldığında tarayıcı bu alan adını önce ip adresine çevirir, daha sonra kullanıcıyı bu ip adresine sahip bilgisayara yönlendirir. dolayısıyla web sitesinin ziyaret edilebilmesi için kullanıcıların ip adresini bilemeyecekleri göz önünde bulundurulmalı ve siteye daha kolay ve akılda kalıcı bir alan adı alınmalıdır. alan adı almak için bir internet servis sağlayıcısına gidilebilir veya web hosting (barındırma) firmasından müşteri için bir alan adı kaydetmesi istenebilir.

aslında alan adı satın alınan değil kiralanan bir hizmettir, bu yüzdendir ki en fazla on yıl olmak üzere alan adının süresi yenilenmelidir. normal olarak en az bir yıl olarak kayıt edilen alan adları, on yıla kadar tescil edilebilir. 

türkiye'nin ülke alan adı olan .tr uzantılı alan adları (.com.tr, .net.tr ve daha fazlası) bilgi teknolojileri ve i̇letişim kurumu tarafından yönetilmekte ve tahsis edilmektedir, en fazla beş yıl olarak tahsis edilebilir.

tarihçe 
tescillenen ilk alan adı "symbolics.com"dur. 15 mart 1985 tarihinde tescil edilmiş olup halen aktifliği sürdürülmeye devam edilmektedir. şu an internet müzesi olarak kullanılmaktadır.

ayrıca bakınız
 i̇nternet ülke üst seviye alan adı
 alan adı kaydedicisi

kaynakça 

dns
Sözler

sözler (osmanlı türkçesi: سوزلر), i̇slam alimi said nursî ait kitap, 1925-1931 yılları arasında yazılmış ve risale-i nur külliyatının en geniş hacimli kitabıdır.

çoğunlukla isparta barla da kısmen kastamonu ve eskişehir hapishanesinde yazılan eserde yazar i̇slam inancına göre allah, kâinat ve insan münasebetlerini irdelemektedir.

konusu 
i̇nsan neden ibadete muhtaçtır, allah’ın zamandan ve mekandan münezzeh olması ne demektir; kader nedir, kader ile insanın iradesi nasıl uygun düşebilir? kainat niçin yaratıldı? kur'an neden mucizedir? gibi soruları cevaplandırıyor.

i̇slam'da imanın altı temel esasından biri olan ölüm ötesi hayat fikri (ahiret inancı), bu eserin 10. ve 29. söz başlıklı kısmında bizzat ele alınır. said nursi eserinde ahiret inancına dair: "eğer haşrin gelmesini, gelecek baharın gelmesi gibi, kat'î bir sûrette anlamak istersen; haşre dair "onuncu söz" ile "yirmidokuzuncu söz"e dikkat ile bak, gör. eğer baharın gelmesi gibi inanmaz isen, gel parmağını gözüme sok" şeklinde ifade etmiştir.

kaynakça 

<noinclude>

risale-i nur
said nursî kitapları
Asâ-yı Musa

asâ-yı mûsâ () (), said nursî'nin bir eseridir.

kitab islamiyet inancının dışında olarak kabul edilen "dalalet, şirk, i̇ktezathu't-tabiat" gibi fikirlere karşı imani meselelerin izahı ile tehvid inancı yani kainatın tek yaratıcısı olduğuna inanılan fikrin ispatı üzerinde yoğunlaşmıştır.

nursi imani ve i̇slami meselelerde şüpheye ve inkâra düşenler için ''lazım ve tiryak'' olduğunu ifade etmektedir.

dini bir bakış açısı ile etrafımızdaki varlıkları inceleyen bir eser. ayrıca, ibadet, gençlik, ölümden sonra diriliş ve âhiret inancı ile dünyadaki mutluluk arasındaki ilişkiler de ele alınıyor.

kaynakça 

risale-i nur
said nursî kitapları
İşârâtü'l-İ'câz

i̇şârâtü'l-i̇'câz (arapça tam adı: إشارات الإعجاز في مطان الإيجاز), yazıldığı dönemin i. dünya savaşı pasinler cephesinde milis albay olan said nursî'ye ait i̇slami kitap, 1918 yılında ilk baskısı yapılmıştır.

kitabın yazımına i. dünya savaşından az önce başlanmıştır. nursi, savaşın başlamasıyla cephede vatan savunması sırasında yazımına devam etmiş; talebesi molla habib yazımında katiplik yapmıştır. arapça olarak yazılan kitap, yazarın kardeşi abdülmecid nursi ve abdulkadir badıllı tarafından türkçeye tercüme edilmiştir.

toplamda altı başlıktan oluşan eser temel olarak iki bölüm de ele alınmaktadır. giriş kısmında yer alan "tenbih" başlığı kitabın önsözü niteliğindedir. eserde kur'anın tarifi nazım tarzında yapılmış; fâtiha suresi ve bakara suresinin 33 ayeti tefsir edilmiştir.

kitapta ağırlıklı olarak nazım ve mana yönünden bir tefsir yapılmıştır. kur'an'daki, harflerle sesler arasındaki uyumluluktan başlayarak ayetlerle ayetler, ayetlerle sureler ve surelerle sureler arasındaki bağlantıları sarf, nahiv ve belâgat gibi arap dil kuralları çerçevesinde bir tefsir yapılmaya çalışılmıştır.

2014 yılında diyanet i̇şleri başkanlığı tarafından da arapça ve türkçe olarak tek kitap halinde yayımlanmıştır.

kaynakça 

risale-i nur
said nursî kitapları
Muhakemat

muhâkemât (arapça: محاكمات) said nursî'nin eseri.

muhâkemât (muhâkemeler), doğru hüküm verme ,akıl yürütme,yargılama,sorgulama demektir. muhakemat kitabı, said nursî'nin 1911 yılında kaleme aldığı eserlerinden biridir. yine risale-i nur külliyatında bulunan i̇şaratü'l-i̇'caz kitabının bir girişi önsözü olarak yazılmıştır. türkçe muhakemat veya saykalü'l-i̇slâmiyet olarak yayınlanan eserin arapçası da yine aynı dönemlerde (1911-1912) reçetetü'l-ulema veya reçetetü'l-havas olarak basılmıştır (bir diğer eseri münazarat reçetetü'l-avam olarak adlandırılmaktadır).

said nursî bu kitabını reçetetü'l-ulema (alimler için reçete) olarak adlandırırken alimler arasındaki bazı görüş farklılılarının giderilmesine katkıda bulunmak istemiştir. kitap o döneme kadar i̇slâm alimlerince yazılan çeviri, kelam ve diğer kitaplarda yer almış kafa karıştırıcı düşünce ve değerlendirmeleri gündeme getirip okuyucuyu aydınlatma hedefi gütmektedir.

kitabın girişinde  mariz bir asrın, hasta bir unsurun, alil bir uzvun reçetesi şeklinde tanımlamakta ve şu şekilde gayesi tarif edilmektedir.
" ey benim şu kitabıma im'an-ı nazar ile nazar eden zât, malûmun olsun!
bu kitabla istediğim hizmet budur: i̇slâmiyette olan tarîk-ı müstakimi göstermekle ehl-i tefrit olan a'da-yı dinin teşkikatını red ve yüzlerine vurmakla beraber; tarîk-ı müstakimin öteki canibini ve sadîk-ı ahmak unvanına lâyık olan ehl-i ifrat ve zahirperestlerin tevehhümlerini tard ve asılsızlığını göstermek ve asıl rehber-i hakikat ve âlem-i i̇slâmiyetin ikbal ve istikbaline yol açan ve sırat-ı müstakimde kemal-i ümid-i zafer ile çalışan muhakkikîn-i i̇slâm ve âkıl sıddıklara yardım etmek ve kuvvet vermektir."
muhakemat - 11

kaynakça 
 muhakemat

risale-i nur
said nursî kitapları
Welcome Home (Sanitarium)

welcome home (sanitarium), metallica'nın master of puppets (1986) albümünde yer alan parça. metallica klasikleri arasında yerini almıştır. parça; akıl sağlığını yitiren birini eve (akıl hastanesine) hoş geldin seremonisidir. şarkının diğer ismi olan sanitarium da akıl hastanesi anlamındadır. one flew over the cuckoo's nest isimli 1975 yapımı filmden esinlenerek yazılmıştır.

başka yorumlar 
 anthrax
 apocalyptica
 ugly kid joe & metal church
 limp bizkit (metallica tribute konseri ve mtv metallica icon gecesi, 2003 ve summer sanitarium tour 2003)
 dream theater (master of metallica albümünde)
 bullet for my valentine (kerrange!'s ''master of puppets: remastered albümünde)
 razed in black

metallica şarkıları
1986 şarkıları
1980'lerde i̇ngilizce şarkılar
Margaretenhof

margaretenhof, viyana'nın margareten ilçesindeki sayılı tarihi yapılardan birisi.

hakkında 
margareten platz adlı meydanda bulunan margaretenhof 1884–1885 yıllarında sanat atölyesi sahibi mimarlar franz fellner ve hermann helmer tarafından yapılmıştır. en son 1981–1984 yılları arasında geniş bir tamirattan ve restorasyondan geçmiştir. bu mimar ikilisi 40 yıl boyunca orta ve doğu avrupa’da elliden fazla tiyatro ve bina yapmışlar ve restore etmişlerdir. bu binanın özelliği bütün dairelerin kendine ait bir bahçesi olmasıdır. ayrıca bu bina ve çevresindeki evlerin kiraları oldukça yüksektir. bu hof içinde bulunan evlerin tamamında avusturya vatandaşları ya da zengi aileler oturmaktadır.

viyana'daki yapılar
margareten
bilgi kutusu bulunmayan yapılar
Kültür (biyoloji)

kültür, biyolojide bakteri ve diğer biyolojik varlıkları geliştirme yöntemidir. yenilebilen mantarların özel ortamlarda yetiştirilmesi, hastalık etkeni bakterilerin tanımlanması için yapılan çoğaltma işlemleri kültür işlemine örnek olarak verilebilir.

mikrobiyolojide bakteri kültürü yapılması enfeksiyon hastalıklarında tanı koyulması ve tedavi yolunun tayini için sıklıkla kullanılan bir yöntemdir. bu yöntemde enfeksiyon bölgesinden alınan örnek uygun besi yerlerinde çoğaltılarak incelenir ve tanımlanır.

bitki çoğaltma yöntemleri
biyolojik teknikler ve araçlar
ormancılık
Prim algoritması

prim algoritması ağırlıklandırılmış ve bağlı bir çizge üzerinde minimum örten ağaç (minimum spanning tree) problemine çözüm bulma algoritmalardan birisidir.

çözüm ve sözdekod

ayrıtların bir alt kümesini, tüm düğümleri kapsayacak ve ayrıtların toplam ağırlığını minimum yapacak şekilde bulur. bağlı olmayan bir çizgeye uygulandığında sonucu bağlı bileşenlerden yalnız birisi için bulur. bu algoritma 1930 yılında matematikçi vojtech jarnik tarafından bulunmuştur. daha sonra bağımsız olarak 1957'de bilgisayar bilimcisi robert c. prim ve 1959'da dijkstra tarafından tekrar bulunmuştur. bu nedenle bu algoritmaya djp veya jarnik algoritması da denir.

sözdekod'u aşağıdaki gibi verilebilir:

  function prim(çizge n)
  t : kapsayan ağaç
  b : eklenmiş düğümler
  b <- rastgele bir düğüm
  while b<>n do
    e = (u,v) şeklinde en hafif ayrıtı bul oyle ki u b'nin elemanı olsun ve v n\b 'nin elemanı olsun
    t <- t u {e}
    b <- b u {v}
  endwhile
  return t

örnek

kaynakça

 ingilizce wikepedia "prim's algorithm" maddesi

ayrıca bakınız

 minimum örten ağaç problemi

dış bağlantılar

 prim algoritması için animasyonlu çözüm 
 prim algoritmasi icin java apple)
  pythom programi kullanarak "minimum örten ağaç" problemi gosterimi, ronald l. rivest 
 prim algoritmasi uygulanmasi icin open source java grafik paketi 

yöneylem araştırması
çizge algoritmaları
örten ağaç
S/PDIF

s/pdif ya da s/p-dif, sony/philips digital interface format- sony/philips sayısal arayüz formatı (iec 958 top ii' iec-60958'ın parçası). ses aletleri arasında pcm stereo ses sinyallerini taşımak üzere geliştirilmiş alt düzey bir protokoldür. aes/ebu olarak da bilinen standartın tüketici versiyonudur; ufak farklar mevcuttur ve daha ucuz donanım gerektirir.

dış bağlantılar 
 epanorama.net: s/pdif (i̇ngilizce)

iec standartları
ses teknolojileri
bilgisayar
Hacim Sultan

kolu açık hacim sultan olarak da bilinir. hacı bektaş-ı veli’nin akrabası olan ve hacı bektaş-ı veli ile birlikte horasan’dan gelen hacim sultan’ın asıl adı recep’tir. uşak’ta susuz köyünde germiyanoğullarından yakup bey tarafından yaptırılmış türbesi vardır..

hasluck’a göre vidin’de makamı vardır. hakkında “vilayetname” düzenlenmiştir. vilayetname 1914 yılında almanca'ya çevrilmiştir. cemlerde talibe öğretilen makamlar arasında “meydan taşı”; hacim sultana aittir. i̇nanışa göre bir tahta kılıç olan “batın kılıcı” hacı bektaş-ı veli tarafından kendisine verilmiş ve eğitici (terbiye edici) olarak görevlendirilmiştir. bu nedenle bektaşiler hacim sultan’dan çekinirler.bektaşiler; "hak yoluna gitmeyenleri" eğiten biri olarak tanırlar. “erenlerin batın celladı” da denilir. tekke, xx. y. yılın başlarında kullanılmaz durumdadır ve bir mütevelli tarafından yönetilmektedir.

kaynakça
Yatağan Baba Tekkesi

yatağan baba tekkesi, söylenceye göre, yatağan baba hacı bektaş’ın halifesi ve abdal musa’nın piridir. yatağan baba’nın mezarı ve tekkesi denizli’dedir. zengin ve önemli bir tekkedir. paul lukas 18. yüzyılın başlarında bu tekkeyi gezmiştir. tekke, 1826’da devletçe yıkılan bektaşi tekkelerindendir. daha sonra onarılarak canlandırılmıştır.

muğla'daki tekkeler
18. yüzyılda tamamlanan dinî yapılar
bilgi kutusu bulunmayan yapılar
Antika

antika, maddi değeri olan eski taşınabilir eşya demektir. bir eşyanın ya da sanat yapıtının "antika" sayılabilmesi için yaşlı olmasının yanında az bulunur özellikte olması gereekir. ne var ki her eski eşya da antika sayılmaz.
 
antikalar ünlü bir kişiye ya da belli bir tarihsel döneme ait olabilir. yalnızca iyi korunmuş eşya da zamanla antika değeri kazabilir. bunlar resim ya da heykel gibi sanat yapıtları, mobilya ya da kap kacak gibi ev eşyası olabilir. bazı insanlar yalnızca güzel buldukları, bazıları ise sonradan değerleneceğini bildikleri için koleksiyonlar oluştururlar. aradan uzun zamanın geçmesiyle bu koleksiyonun parçaları birer antika özelliği kazanır. antikalar ender bulundukları için değerlidir.

antikalar yapıldıkları yer ve zamana göre adlandırılabilir. bir i̇ngiliz antikası, kral george ya da kraliçe victoria dönemlerinde yapıldığı için onların adıyla anılabilir. bir fransız antikası xv. louis ya da napolyon dönemiyle ilişkilendirilebilir. 12. yüzyıl anadolu selçuklu rahlesi yapıldığı dönem, 16. yüzyıl i̇znik çinisi yapıldığı yerden dolayı özel değer taşır. bir eşyanın antika sayılabilmesi için yapıldığı yerin ve zamanın kanıtlanması gerekir. pek çok eşyada hangi fabrikada yapıldığını ya da hangi ustanın elinden çıktığını belirten bir işaret bulunur ve bu durumda eşyanın antikalığı kuşku götürmez. üzerinde işaret bulunmayan antikaların nerede ve ne zaman yapıldığını ise, uzmanlar malzemesine, modeline, renklere ve yapımındaki ustalığa bakarak anlayabilirler.

koleksiyoncuların en çok ilgi gösterdikleri bazı antikalar şunlardır: cam eşya; saatler; metal eşya; mobilya; seramik ve porselen eşya; halı ve kilim. eski gümüş, mobilyalar, halı, kilim, işlemeli bez, kadife bezler, yatak örtüleri, bakır eşya, avizeler, tablolar, resimler, kartpostallar, efemeralar, pul, eski paralar, radyo, telefon, daktilo, eski mekanik eşya, el yazması kitaplar, eski çizgi romanlar, taş plak, eski plak ve pikaplar, askeri kıyafetler, kılıç, kama, eski madalya ve nişanlar.

antika objelerin ekspertizi için müzelerden ve ekspertiz şirketleri tarafından yapılır. 100 yaşın üstündeki türk objelerin yurtdışına çıkarılması yasaktır. toprakaltı eserler müzelerden alınan koleksiyoner defterlerine işlenerek koleksiyonerler tarafından koruma altına alabilir. toprakaltı eser bulanların en yakın müzeye haber vermesi gerekmektedir.
Hacı Bektaş

hacı bektaş, anlamlara geliyor olabilir;

kişiler 
 hacı bektaş-ı veli, bektaşiliğin kurucusu

yerler 
 hacıbektaş, nevşehir ili ilçesi
 hacı bektaş-ı veli türbesi, nevşehir'in hacıbektaş ilçesinde yer alan müze
Frans Hals

frans hals (yaklaşık 1580 - 26 ağustos 1666) 17. yüzyılın en önemli portre ressamlarındandır. hollanda resminin, rembrandt ile birlikte en önemli temsilcisi olan frans hals  belçika'nın anvers şehrinde doğmuştur ancak, resim çalışmalarını harlem'de sürdürmüştür. tek ya da toplu portreler yapmış, ilk çalışmalarında yapmacılık (manyerizm) akımının etkisinde kalmış, fakat daha sonraları peter paul rubens'in de etkisiyle çağdaş bir resim anlayışına yönelmiştir.  değeri ancak 19. yüzyılda anlaşılmıştır. . sekiz çocuk sahibi olmuştur. bunlardan beşi babası gibi ressam olmuşlardır, ancak hiçbiri ün kazanamamıştır. frans hals'in londra'da national gallery'de bulunan önemli bir resmi mevcuttur.

flaman ressamlar
1666 yılında ölenler
17. yüzyılda hollandalılar
hollanda altın çağ ressamları
Elizabeth Blackwell

elizabeth blackwell (3 şubat 1821 - 31 mayıs 1910), 1849'da abd'de tıp diploması alarak, dünyanın tıp diploması  alan ilk kadını oldu. blackwell, hem amerika birleşik devletleri'nde hem de birleşik krallık'ta bir sosyal reformcu olarak önemli bir rol oynadı ve tıp alanında kadınlar için eğitimin teşvik edilmesinde öncü oldu.

blackwell, başlangıçta tıp alanında kariyer yapmakla ilgilenmiyordu.  ailesini geçindirmek için öğretmen oldu. ancak kısa süre sonra bunun kendisi için uygun olmadığını anladı. blackwell tıp fakültelerine başvurmaya başladı. mezunu olduğu geneva medical college dışında, diğer bütün tıp fakülteleri başvurularını reddetti.

kardeşi emily blackwell ile birlikte 1857 yılında new york infirmary for women and children'ı kurdu.

hayatı
elizabeth blackwell ve ailesi ; elizabeth 11 yaşındayken amerika birleşik devletleri'ne taşındılar. 1838 yılında babalarının ölümünden sonra elizabeth kız kardeşi ve annesiyle birlikte okul açtılar. elizabeth tıpta ilerlemek istiyordu ama o dönemlerde bir kız için tıp yolu hiç de kolay değildi. geneva tıp koleji onu kabul edene kadar yani 1847 yılına kadar evde tek başına kendini yetiştirmeye çalıştı.1849 yılına kadar yani mezun olana kadar elizabeth hiç de mutlu değildi. okulda herkes erkekti ve hiç kimse de bir kızın doktor olacağına inanmıyordu. ailesi ve okuldaki herkes onu bu fikrinden vazgeçirmeye çalışıyordu. paris ve londra'da çalıştıktan sonra new york'a geri geldi. orada, 1857 yılında 'new york infirmary for indigent women and children' adlı bir klinik açtı. aynı yıl british medical register'de ilk anlatılan kadın doktor oldu. 1860’ların sonlarında kadınlar için tıp okulu açtı. women’s medical college of the new york infirmary okuyan öğrenciler eğitimlerinin bir bölümünde blackwell ailesinden hijyen dersleri de aldılar. elizabeth temizliğin tıpta önemli bir yeri olduğuna inanıyordu. kolejdeki eğitimlerinden sonra tekrar i̇ngiltere'ye döndü. 1877 yılında emekli olup hastings'e taşındı. 31 mayıs 1910 yılında da evinde hayata gözlerini yumdu.

kaynakça

dış bağlantılar
elizabeth-blackwell 

1821 doğumlular
bristol doğumlular
1910 yılında ölenler

amerikalı kadın aktivistler
amerikalı feministler
amerikalı hekimler
amerikan i̇ç savaşı'nda kişiler
victoria devri
Veli Baba Dergahı

veli baba dergâhı, isparta'nın senirkent ilçesine bağlı uluğbey kasabasındadır.

çevrenin saygın alevi- bektaşi ocak ve dergâhlarındandır. veli baba’nın soyunun ali soyuna dayandığına inanılır. zeynelabidin’in oğlu zeyd’din soyundan geldiği kabul edilir. macaristan’da yatırı ve tekkesi bulunan gül baba ile yakınlıkları vardır. gelenek gül baba’yı, veli baba’nın amcası olarak gösterir. köyün arazisi bu aileye kılıç timarı olarak verilmiştir. bu aileden birçokları orhan ve murat bey dönemlerinde balkanlar’ın fethine de katılarak osmanlı devleti’nin kuruluş çalışmalarının içinde yer almışlardır. veli baba ocağı’nı ve bu ocaktan/ dergâhtan yetişen aile üyelerini konu alan “menakıbname” düzenlenmiştir.

isparta ilindeki yapılar
türkiye'deki tekkeler
alevilik
senirkent
bilgi kutusu bulunmayan yapılar
Şemsi Baba Dergahı

şemsi baba dergâhı, i̇zmir'de yağhaneler semtindedir. dergahı, hacı bektaş veli halifelerinden, eğriboz i̇stefesi göçmenlerinden feyzullah oğlu yusuf şemseddin baba yaptırmıştır. dergâhın ilk postnişinidir. dergâh, kitabesine göre 1865-66 yılında yapılmıştır. vakfiyesi 1882'de hazırlanmıştır. bu bektaşi dergâhı, 15 dönümlük arazi içerisinde iki kattan oluşan bir yapıdır. tekkedeki mezartaşları on iki dilimli (terkli) "hüseyni taçlı" olarak bektaşiliği yansıtırlar. dergâhın mezarlığında birçok bektaşi dervişi yatmaktadır.

yusuf şemsettin baba, 1795'te mora'da doğmuştur. müderris feyzullah efendi'nin oğludur. askerde tabur kâtipliğine kadar yükselir. ayrıldıktan sonra i̇zmir'e yerleşir. rüsumat memurluğu yapar. karadutlu dergâhı'nın postnişini olur. 1884'te ölmüştür. dergâhına gömülür. babalık icazetini ve halifeliği mehmet ali hilmi dedebaba'dan almıştır. öldükten sonra posta önerisi üzerine torunu fuat bey baba (öl. 1928) getirilir. ondan sonra da dergâhın postnişinliğine jandarma subaylarından kazım baba atanır.

şemsi baba dergâhı, i̇zmir’de yağhaneler semtindedir. dergahı; hacı bektaş veli halifelerinden, eğriboz i̇stefesi göçmenlerinden feyzullah oğlu yusuf şemseddin baba yaptırmıştır. dergâhın ilk postnişinidir. dergâh, kitabesine göre 1865 - 66 yılında yapılmıştır. vakfiyesi 1882’de hazırlanmıştır. bu bektaşi dergâhı 15 dönümlük arazi içerisinde iki kattan oluşan bir yapıdır. tekkedeki mezartaşları on iki dilimli (terkli) “hüseyni taclı” olarak bektaşiliği yansıtırlar. dergâhın mezarlığında birçok bektaşi dervişi yatmaktadır.

yusuf şemsettin baba, 1795'te mora’da doğmuştur. müderris feyzullah efendi’nin oğludur. askerde tabur kâtipliğine kadar yükselir. ayrıldıktan sonra i̇zmir’e yerleşir. rüsumat memurluğu yapar. karadutlu dergâhı’nın postnişini olur. 1884'te ölmüştür. dergâhına gömülür. babalık icazetini ve halifeliği mehmet ali hilmi dedebaba’dan almıştır. öldükten sonra posta önerisi üzerine torunu fuat bey baba (öl. 1928) getirilir. ondan sonra da dergâhın postnişinliğine jandarma subaylarından kazım baba atanır.

türkiye'deki tekkeler
i̇zmir ilindeki dinî yapılar
i̇zmir ilinde i̇slam
Seyyid Cemal

seyyid cemal, hacı bektaş’ın mürit ve halifelerindendir.

hacı bektaş, seyyid cemal’i akdeniz yöresine gönderir. oğlu asıldoğan, çanakkale’yi geçerek avrupa’ya gitmiştir. “vilayetname”ye göre altıntaş yöresinde tökelcik/tevekkelcik’e gelerek yerleşmiş ve orada ölmüştür. mezarı oradadır. kimi kaynaklara göre ise balıkesir’de ölmüştür.

dersim bölgesinde derviş cemal ocağı vardır. geleneğe göre; hacı bektaş seyyid cemal sultan’ı dersim bölgesine görevlendirmiştir. seyyid cemal’in soyundan gelen “seyyid”ler batı dersim aşiretlerinin öteden beri “rehberlik”lerini yapmaktadırlar. mezarının dersim sağman’da olduğu ileri sürülmektedir.

kaynakça 

bektaşilik
alevilik tarihi
Anas

anas, anatinae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.

taksonomi
anas cinsine bağlı türler (2022)</ref>:

 anas acuta  linnaeus, 1758  
 anas americana  gmelin, 1789 
 anas aucklandica  (g. r. gray, 1844) 
 anas bahamensis  linnaeus, 1758 
 anas bernieri  (hartlaub, 1860) 
 anas capensis  gmelin, 1789 
 anas castanea  (eyton, 1838) 
 anas chlorotis  g. r. gray, 1845	 
 anas clypeata  linnaeus, 1758 
 anas crecca  linnaeus, 1758 
 anas cyanoptera  vieillot, 1816 
 anas discors  linnaeus, 1766 
 anas eatoni  (sharpe, 1875) 
 anas erythrorhyncha  gmelin, 1789 
 anas falcata  georgi, 1775
 anas flavirostris  vieillot, 1816
 anas formosa  georgi, 1775 
 anas fulvigula  ridgway, 1874 
 anas georgica  gmelin, 1789 
 anas gibberifrons  s. muller, 1842 
 anas gracilis  buller, 1869  
 anas hottentota  (eyton, 1838)	 
 anas laysanensis  rothschild, 1892 
 anas luzonica  fraser, 1839 
 anas melleri  p. l. sclater, 1865 
 anas nesiotis  (j. h. fleming, 1935)	
 anas penelope  linnaeus, 1758 
 anas platalea  vieillot, 1816 
 anas platyrhynchos  linnaeus, 1758 
 anas poecilorhyncha  j. r. forster, 1781 
 anas puna  tschudi, 1844 
 anas querquedula  linnaeus, 1758
 anas rhynchotis  latham, 1802 
 anas rubripes  brewster, 1902  
 anas sibilatrix  poeppig, 1829 
 anas smithii  (hartert, 1891) 
 anas sparsa  eyton, 1838 
 anas strepera  linnaeus, 1758 
 anas superciliosa  gmelin, 1789  
 anas undulata  c. f. dubois, 1839 
 anas versicolor  vieillot, 1816 
 anas wyvilliana p. l. sclater, 1878

dış bağlantılar

kaynakça 

anatinae
Marifet Kapısı

marifet kapısı, alevî-bektaşi anlayışında gönül yolunda en yüce düzeye ulaşma, tanrısal gizlere(sır) erme evresidir. bu evre “arifler”le özdeşleştirilir. su gibi arılık aranılır.

"dört kapı kırk makam" inancında marifet kapısı'nın makâmları şunlardır

edepli olma 
alevî-bektaşîliğin ünlü ahlâk ve toplum ilkesi burada temel alınır. eline, diline, beline sahip olmak anlayışı yaşama geçirilir. kötü hal ve hareketlerden uzak durmak amaçlanır.

bencillik, kin ve garezden korkma ve uzak durma 
tarikattan marifete geçen kişinin bu makamdan düşme endişesini taşıyarak korkuya kapılması, kendine yönelik eleştirileri sürekli canlı tutup özünü bencillikten, kin ve garezden uzak tutmasıdır. engelleyici bir korkunun kuşatıcılığında her vicdanın sesi dinlenerek, kendini yoklayarak, eksiklerini saptama ve geleceğe daha arınmış olarak çıkmaktır.

perhizli olma 
hiçbir şeyde aşırı olmamak, aşırıya kaçmamak, ulaşılan manevi aşamanın verdiği sarhoşluktan korunmak, bu duyguyu yanlış algılayıp kendini yitirmemek ve mahrem olan şeylerden uzak durmaktır.

sabır gösterme ve yetinme 
bir olgunluk evresi olarak algılanan bu makamda; tanrı’dan başkasına yakınmamak, kutsal gerçeğe giderken aceleci olmamak, taşkınlık yapmamak, ölçülü olmak, mürşidin verdiği kadarıyla yetinmek, nefsine uyup mürşidinden kaldıramayacağı isteklerde bulunmamaktır.

utanma 
yakışıksız davranışlardan ve uygunsuz işlerden kaçınmak, kınanma, ayıplanma kuşkusuyla bir şeyi yapmaktan ya da yapmamaktan sıkılmak.

cömert olma 
bilgisini ehlinden esirgememek, bilgisinden layık olanı yararlandırmak, bunu ibadetin bir gereği olarak algılamak ve bu yolla insanın kendisini arı kılmasıdır.

marifet ilmini öğrenme 
tarikat yolunda gönül yoluyla önce kendini, sonra kendi özünde tanrı’yı bulmak, sezgisel aklını kullanarak kesin bilgiye ulaşmaktır.

gösterişsiz yaşama, miskinlik 
kişinin kendisine hiçbir varlık tanımaması, teslim olması, uzlaşması, yola, yolun kurallarına tam olarak uyması ve bağlanmasıdır.

arif olma (marifet/hüner) 
tanrı’nın gönül bilgisi, duyarlığı, derinliği yoluyla kendi özüyle bütünleşmesine izin verdiği ve bu yolla kendi yüce varlığını görebilmesi lütfunu sağladığı, kendi özünü tanıma tadının zevkini verdiği biçimindeki yüksek olgunluk aşamasına ulaşmasıdır.

özünü bilme 
son amacını “alem- i asgar”da bulan ve küçük evren olarak algılanan insanı tanımak, bu yolla son amacını “alem- i ekber”de bulan ve büyük evren olarak algılanan alemin farkına varmak, bu bağlamda tanrı’nın bütün sıfatlarının insanda ortaya çıktığının ayırımına ermektir.

marifet kapısı'nın tasavvuftaki yeri

kaynakça 

bektaşilik
tasavvuf felsefesi
Hakikat kapısı

hakikat kapısı, alevîlik'te hakikat demek  doğrudan tanrı vergisi olarak kalbe, gönülde doğan anlam, sezgi ve bilgi demektir. i̇lham, yalnızca arınmış gönüllere iner. i̇lhamda aldanma ve yanılma olasılığı yoktur. hakk’ı görme, tanrısal alemin gücü içerisinde erime, sonsuzlaşarak “bekalaşma” hakikat evresinde gerçekleşir. kamil insan olma yolculuğunun sonuncusu ve yetkinliğe varma aşamasıdır. “muhibler”le özdeşleşilir. bu evrede hakk’tan halka inilir, yararlı işler yapılır. düşünce aktarımında son derece cesur ve kurulu düzenin kurallarını yıkıcı, dünyasal yaşamını kurallara alan her türlü baskıya karşı tepkici bir tutum sergilenir. dört kapı kırk makam inancında hakikat kapısının makamları şunlardır:

1. toprak (tûrab) olma 
herkesin “ayak toprağı” anlamında alçak gönüllü olmak, tanrı’dan gelen her şeyi gönül hoşluğuyla karşılamak, tanrı’nın hoşnutluğunu, onayını kazanmak, kendini yol kurallarına bırakmak ve teslimiyete ermektir.

2. tüm insanları bir görme 
i̇nsanlar arasından din, dil, ırk ve mezhep ayrımı yapmamak ve tüm insanların inançlarına hoşgörüyle bakmaktır.

3. elinden geleni esirgememe 
verici olmak. elinden gelen bir hizmeti, yardımı vermekten, yapmaktan kaçınmamaktır.

4. kimsenin ayıbını görmeme 
i̇nsanların iyi, yararlı ve üretici yanını yakalamak; insanların kusurlarını, ayıplarını örtücü olmak, onları büyütmekten, yaymaktan kaçınmaktır.

5. tevhid anlayışında olma 
bütün varlık türlerinin tanrı’da “bir” olduğuna inanmak, tanrı’dan başka varlık tanımamak, tanrı’nın birliğine ve ali’nin tanrı’nın “veli”si olduğuna inanmak, tanrı’nın görüntüsü durumundaki tüm canlı-cansız varlıkları sevmek ve bunu bir ibâdet olarak algılamaktır.

6. vahdet-i mevcut anlayışında olma 
tanrı’ya yakın olmak, tanrı’yla bir olmak ve tanrı-evren-i̇nsan üçlüsünden oluşan “birliği” tanrı olarak algılamaktır. vahdet-i vücud biçiminde görülen tasavvuf akımı, alevîlik-bektaşîlik’te “vahdet-i mevcut” biçimini almıştır.

7. anlamı bilme, sırrı öğrenme 
gönül sezgisi yoluyla duyular üstü bilgiye ulaşmak, marifete ermek; batın ve tarikat bilgisini özümsemek ve hakikate ermek; nefsin isteklerinden sıyrılıp derin düşünceye dalarak, “tanrı evi” olarak tanımlanan gönülde ortaya çıkan örtülenmiş (gayb durumunda) şeylerin, yani hakk’ın örtülediği ancak halka bildirmediği şeylerin ayrımına varmak, sırra ermek; ulaştığı anlamı, erdiği sırrı, ehil olmayandan sakınmaktır.

8. seyrü sülüğünü tamamlama 
seyru süluk aşamaları sıralamasında son evre olarak benimsenen ve tanrı’dan halka dönmek olarak algılanan “seyri anillah” (tanrı’dan yolculuk) aşamasını tamamlayıp gerçekle gerçek olmaktır.

9. gerçeği gizlememe 
sohbette, muhabbette hakikat sırrını hakk’tan halka taşımak; inançtan akla atlamak ve aklın öncülüğünde kamil toplumu yaratmaya koyulmaktır.

10. münâcat ve müşahede 
tanrısal sırları ve tecellileri seyretmek, bu yolla tanrısal alemi görmek; her an “tanrı evi” olarak algılanan gönülde tanrı ile söyleşide bulunmak; tarikat ulularını övmek ve onlara bağlılıklarını bildirmektir.

hakikât kapısı'nın tasavvuftaki yeri 

kaynak: https://web.archive.org/web/20060322164910/http://www.alevibektasi.org/tbaki.htm

alevilikte inanç
Bando

bando, bir tür müzik topluluğudur. parklarda ya da geçit törenlerinde çalan bir bando insanların hoş zaman geçirmesini sağlar. orkestra ve bando sözcükleri, müzisyenler topluluğunu çağrıştırır. bandolar da kimi zaman orkestra niteliği gösterebilir ve en az yaylı orkestralar kadar nitelikli ve geniş repertuvara sahip konserler verebilirler. geçmişten bu yana süre gelen bir düşünce olan "bandolar sadece eğlence amaçlıdır." düşüncesi son derece yanlıştır. günümüz bandoları özellikle askerî bandolar son derece geniş repertuvara sahip, yurt dışında da faaliyet gösteren bir orkestra niteliğindedir. bir orkestradaki yaylı çalgıların sesleri açık havada yeterince duyulmadığı için bandolar üflemeli ve vurmalı çalgılar kullanırlar. bandoların yürüyüş bandosu ve konser bandosu olmak üzere iki çeşidi vardır.

bando
Borazan

borazan veya boru, pirinç ya da bakır bir borudan yapılma üflemeli bir çalgıdır. biçimine göre borazanla değişik notalar ve tonlar elde edilebilir.

borazan çok eski bir çalgıdır. tarihte ilk borazanlar hayvan boynuzundan yapılmıştır. genellikle hayvan seslerini taklit etmek için kullanılır.

borazan i̇şaretleri 

birçok avrupa tipi orduda askeri kamplarda çeşitli faaliyetler için borazan calarak faaliyet işareti verilmektedir. bunlardan en iyi bilineni sabahleyin kamplarda askeri uyandırıp kalkmalarına uyaran "uyan kalk (reveille)" borazan işaretidir.

birçok özellikle hafif piyade ve süvari alaylarına savaş sırasında hücum işareti vermede de kullanılırdı. bu çalgı ayrıca tehlike anında uyarı işareti için çalınırdı.

bakır nefesli çalgılar
Anser

anser, ördekgiller (anatidae) familyasında tüm boz kaz ve bazen de beyaz kaz türlerini içeren kuş cinsi. gerçek kaz ve kuğuların sınıflandırıldığı anserinae alt familyasında yer alır. bu cinste yer alan kazlar kuzey yarımküre'de yaşar. çoğu üreme mevsimini kuzeyde, kışları da daha güneyde geçiren göçmen kuşlardır. cins içinde yaşayan 10 ayrı tür kaz bulunur. en büyükleri 2,5-4,1 kg ağırlığında olan boz kaz, en küçükleri de 1,2-1,6 kg ağırlığında olan küçük kar kazıdır. hepsinin ayak ve bacakları pembe ya da turuncu renklidir. gagaları pembe, turuncu ya da siyah renklidir. hepsinin kuruk alt ve üst tüyleri beyazdır. bazılarının başında da beyazlıklar vardır. boyun, gövde ve kanatlar gri ya da beyaz renklidir ve tüylerin ucunda siyahlıklar görülür. branta cinsinde yer alan "kara" kazlar kara ayakları ve daha koyu gövde tüyleri ile bu cinsteki kazlardan ayırtedilebilirler.

türler 
boz kazlar:
 çin kazı anser cygnoides - bazen cygnopsis cinsinde sınıflandırılır. 
 tarla kazı anser fabalis  ve anser serrirostris - bazen a. serrirostris alt tür olarak sınıflandırılır
 küçük tarla kazı anser brachyrhynchus  
 sakarca anser albifrons
 küçük sakarca anser erythropus
 boz kaz anser anser
 hint kazı anser indicus

aşağıda bulunan beyaz kazlar bazen ayrı olarak chen cinsinde, ve içlerinden biri de philacte cinsinde sınıflandırılabilir.

 kar kazı anser caerulescens
 küçük kar kazı anser rossii
 bering kazı anser canagicus - bazen philacte cinsinde sınıflandırılır

galeri 

anserinae
kuş cinsleri
Bayburtlu Zihni

bayburtlu zihni (1795 -  1859), hem divan hem de halk şiiri türündeki yapıtlarıyla tanınmış bir şairdir. asıl adı mehmed emin’dir. zihni onun takma adıdır ve bayburt’ta doğduğu için bayburtlu zihni olarak anılır.

erzurum ve trabzon medreselerinde okudu. ardından i̇stanbul'a gitti ve çeşitli yerlerde kâtiplik yaptı. divan şiiri türünde yazdığı şiirler ve kasidelerle tanındı. daha sonra bayburt'a döndü. 1828'de ruslar kenti işgal edince buradan ayrıldı. i̇şgalden sonra yeniden bayburt’a döndü. 1834'te hacca gitti, oradan mısır'a uğradı. daha sonra erzurum'da, yeniden i̇stanbul’da bulundu. anadolu'nun çeşitli yerlerinde memur olarak çalıştı. bayburt'a dönerken trabzon yakınlarındaki olasa (bugün bahçeyaka) köyünde öldü.

bayburtlu zihni şiirlerini, hem hece, hem de aruz ölçüsüyle yazdı. aruzla yazdığı şiirler ölümünden sonra divan-ı zihni (1876) adıyla yayımlandı. ama şair asıl ününü hece ölçüsüyle yazdığı koşma ve destanlara borçludur. 1828’de bayburt'un rus işgalinden gördüğü zararları dile getiren koşma biçimindeki ağıtıyla büyük ün kazandı. "vardım ki yurdundan ayağ göçürmüş / yavru gitmiş ıssız kalmış otağı" dizeleriyle başlayan bu koşma sonradan bestelenmiştir. bayburtlu zihni başından geçen serüvenleri, şiir, yergi ve destanlar biçiminde sergüzeştname’de anlatmıştır.

ayrıca bakınız 
 meb 100 türk edebiyatçısı listesi

dış bağlantılar
 

1795 doğumlular
1859 yılında ölenler
bayburt doğumlular
türk halk şairleri
resim aranan kişiler
Asfiksi

asfiksi, oksijen yetersizliğinden ileri gelen boğulmadır.

asfiksi yunanca “nabızsızlık” kelimesinden gelmektedir. asfiksi patofizyolojik olarak hipoksi-iskemi sonucu doku seviyesinde hipoksemi ve asidoz ile sonuçlanmaktadır. akciğerlere giden hava yollarının tıkanması, solunum kaslarının felci ya da havada yeterli oksijen bulunmaması gibi nedenlerden kaynaklanır. bilinç yitiminin ardından ölümle sonuçlanır. anoksi ve hipoksi ile karışabilir. asfiksi hem iskemi, hem de hipoksi sonucunda veya bunların birlikteliği sonucunda oluşmaktadır. özellik adli tıpta olmak üzere tıpta  kullanılır.

ayrıca bakınız
 erotik asfiksi

kaynakça

i̇nsan hastalıkları
Dubrovnik

dubrovnik ya da eski adıyla ragusa, hırvatistan'ın adriyatik denizi sahilinde bulunan, orta çağ'dan kalma tarihi eserleri ile ünlü şehri.

şehrin nüfusu 49.000'dir. hırvatistan'ın 1991'de yugoslavya'dan ayrılışı sırasında çıkan iç savaşta, sırp saldırıları nedeniyle şehirdeki tarihi eserler önemli ölçüde zarar gördü. unesco'nun başlattığı restorasyon çalışmaları ile de 2005 yılı itibarıyla şehir eski görünümünü büyük ölçüde kazandı. plaj ve botanik bahçeleriyle ünlü lokrum adası, şehri çevreleyen surlar ve dubrovnik katedrali ile ünlüdür. şehrin tarihi alanları 1979 yılında unesco tarafından dünya mirası olarak ilan edilmiştir.

dubrovnik'e türk kaynaklarında da (eski adıyla ragusa) rastlanmaktadır. bu kentte kurulu şehir-devleti ragusa cumhuriyeti'ne i. murat döneminde 1365 yılında ayrıcalık tanınmış, buna karşılık bu küçük devlet osmanlı i̇mparatorluğu'nun himayesine alınmış ve yıllık vergiye tâbi tutulmuştu. napolyon bonapart dönemindeki savaşlar sırasında 1808 yılında şehre giren fransız ordusu devlete de son vermiş ve şehri fransa'ya bağlamış, 1815 yılında düzenlenen viyana kongresi ise şehri avusturya yönetimine vermişti. bu şekilde şehir üzerindeki 443 yıllık osmanlı egemenliği de sona ermiştir.

dubrovnik'te turizmin 19.yüzyılda yapılan opatija grand hotel (1890) ve dubrovnik hotel imperial (1897) lüks otellerinin açılmasıyla başlamıştır. cnngo'ya göre, dubrovnik dünyanın en iyi 10 orta çağ duvarlı şehirler arasındadır. dubrovnik 1971 yılında savaştan korunmak için askerden arındırılmış bölge ilan edilmiş (demilitarize) ve 1991 yılında yugoslavya'nın dağılmasıyla sırp güçler tarafından kuşatılmış ve bombardımana tutularak büyük hasar almıştır.

şehrin adı
hırvatça'da şehir dubrovnik; i̇talyanca'da ragusa; latince'de ragisium; raugia (ραυγια) veya ragousa (ραγουσα) anlamlarına gelmektedir.

görülmesi gereken yerler

fransisken manastırı 
13.yüzyılda yapılan eser placa’nın başlangıcında yer almaktadır.

çan kulesi 
yerel ustalardan tarafından 1444 yılında yapılan yapı, ilk olarak çana vuran ve tahtadan oluşan iki figürden yapılmıştır.

orlando sütunu 
çan kulesi’nin yakınında bulunmaktadır ve stradun caddesi’nin sonunda yer almaktadır.

rektör sarayı 
sarayın bünyesinde barok, gotik ve rönesans etkileri görülmektedir.

pile kapısı 
şehirde bulunan kapılardan bir tanesidir. kapının iç ve dış duvarları var.

ploce kapısı 
şehirde bulunan kapılardan bir tanesi de ploce kapısıdır.

aziz blaise kilisesi 
aziz blaise, 1715 yılında eski bir kilise alanının üzerine yapılmıştır.

sponza sarayı 
günümüze kadar orijinal yapısıyla gelebilen nadir yapılardandır.

etnografya müzesi 
şehrin en önemli müzelerinden bir tanesidir.

resimler

kaynakça
Meclis-i Mebûsan 6. dönem mebusları listesi

1920 osmanlı meclis-i mebusanı ya da vi. meclis-i mebusan, 12 ocak - 18 mart 1920 tarihleri arasında görev yapan son osmanlı meclis-i mebûsanı'dır. 16 mart 1920'de i̇stanbul'un i̇tilaf devletleri tarafından işgal edilmesi nedeniyle 18 mart'ta çalışmalarını sonlandırdı. bu meclisteki mebusların büyük bölümü 23 nisan 1920 tarihinde ankara'da açılan büyük millet meclisi'ne katıldı.

öncesi 
mütareke yıllarında, wilson i̇lkeleri'nden yararlanmak isteyen bazı çevrelerin boykot ettiği 1919 seçimine osmanlı yahudileri hahambaşı haim nahum efendi'nin gayreti ve üstün çalışmaları ile yahudiler i̇ntihab cemiyeti'ni kurup fiilen katıldılar on üç yahudinin ikinci seçmen olduğu bu seçimde yahudilerin gösterdiği iki adaydan avram galanti, i̇zmir'de yeterli oyu alamadıysa da mişon ventura i̇stanbul'da seçimi kazanarak ocak 1920’de açılan meclise girme hakkını elde etti. bu arada, anadolu'da mustafa kemal paşa aralık 1919’da ankara'ya geldikten kısa bir süre sonra meclisin çalışmalarıyla ilgili son hazırlıklarını bitirdi. alınan karara göre; meclis-i mebûsan'daki tüm çalışmaları yürütecek bir anadolu ve rumeli müdafaa-i hukuk cemiyeti oluşturulacak, meclis başkanlığına mustafa kemal paşa seçilecek, sivas kongresi kararları onaylanacak ve mîsâk-ı millî için mecliste yemin edilecekti. i̇stanbul'a giden milletvekillerine bunlarla ilgili gerekli açıklamalar yapıldı.

açılması 
12 ocak 1920'de i̇stanbul'da toplanan son osmanlı meclisi mebusanı'nda mustafa kemal paşa meclis başkanlığına seçilmedi. hatta müdafaa-i hukuk grubu yerine de felah-ı vatan grubu kuruldu. millî mücadele için tehlike yaratacak bu duruma oldukça kızan mustafa kemal paşa, yazdığı nutuk adlı eserde, ankara toplantılarında söz verip yerine getirmeyen mebuslar için; sözlerinde durmayan bu efendiler imansızdırlar. korkaktırlar, cahildirler. dedi.

misak-ı millî'nin kabulü 

sivas kongresi kararlarının görüşülmesi sırasında mustafa kemal paşa'ya bağlı genç mebusların baskısıyla kongre kararları onaylandı. 17 şubat 1920'de oybirliği ile altı maddelik misak-ı millî’yi kabul etti. bu maddelerin önemlisi şüphesiz ''hatt-ı mütareke dahil ve haricindeki türklerle meskun toprakları bölünmez bir bütün olarak kabul eden i. maddedir.

i̇stanbul'un işgali 
i̇tilaf devletleri misak-ı milli'nin kabul edilmesinden sonra, sevr antlaşması'nı osmanlı hükûmetine kabul ettirmek amacıyla 16 mart 1920'de i̇stanbul’u resmen işgal ettiler. meclis buna rağmen 18 mart'ta son bir kez daha toplandı. bu son oturumda da çalışmalara ara verildi. meclis i̇tilaf devletleri tarafından basılınca, padişah tarafından 11 nisan'da dağıtıldı.

mebuslar

dipnotlar

kaynakça 

 
6
Kılbasan

kılbasan, karaman ilinin merkez ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
1914 yılı kayıtlarında kolbasan adını taşıyan köy, 1928'den beri kayıtlarda kılbasan olarak geçmektedir. 1929 yılında nahiye statüsü alan köyde, 28 şubat 1967 tarihinde belediye teşkilatı kuruldu. kasabanın belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi.

coğrafya 
köy, karaman il merkezine 17 km uzaklıktadır. köy sınırları içerisinde bulunan kılbasan ovası; konya-ereğli ovasının, güneye sokulan bir uzantısı durumunda olup ortalama yüksekliği 1.010 metre civarındadır. orman kadastrosu 3 kasım 1993 tarihinde tamamlanan köyün 33,67 hektar orman alanı tescil edilmiştir.

nüfus

yönetim

belediye başkanlığı

kaynakça

dış bağlantılar 
 

karaman merkez belde ve köyleri
6360 sayılı yasaya göre kaldırılan belediyeler
Naschmarkt

naschmarkt jugendstil, wieden'de manavların, lokantaların ve tatlıcıların toplu halde bulunduğu tarihi bir pazar yeridir.

merkez ilçeler margareten, mariahilf, merkez ilçe innere stadt ve wieden arasında bulunur ama yönetim olarak wieden’e bağlıdır.

bugünkü naschmarkt’ın olduğu yerde 16. yüzyılda süt ve süt ürünleri satılmaktaydı. i̇sminin de eskiden süt ölçülen kovaların adı olan aschen’den geldiği tahmin edilmektedir. yanından geçen nehrin kıyıları ünlü mimar otto wagner tarafından kapatılmış ve bugünkü halini almıştır.

genelde sebze, meyve, tatlı, balık, et ve et ürünlerinin satıldığı pazarda zamanla egzotik meyveler ve belli damak zevkine hitap eden mutfaklar da yerini almıştır. türk, yunan, asya ülkeleri ürünlerinin ve mutfaklarının da yer aldığı pazar toplam 172 sabit tezgâh, dükkân ve lokal ile hizmet vermektedir. ayrıca her cumartesi 30 adet köylü pazar tezgâhı kurulmaktadır.

2001 ile 2004 yılları arasında krizden dolayı birçok dükkânın lokantaya çevrilmesiyle naschmarkt’ın özelliğini yavaş yavaş yitirdiği düşünülmüş, 2005 yazında çıkarılan yeni pazar yasası ile başka dükkânların lokantaya çevrilmesi önlenerek pazar korumaya alınmıştır.

pazarın hemen yanındaki metro durağı kettenbrücke yanına her cumartesi açılan bitpazarı (flohmarkt) antika severler için uğrak yeridir.

naschmarkt’a en iyi ulaşma aracı u4 numaralı ve yeşil renkteki metrodur, kettenbrücke durağı pazarın girişindedir.

pazarların açık olduğu günler ve saatleri 

naschmarkt (sabit pazar)
 pazartesi, salı, çarşamba, perşembe, cuma günleri 6.00-18.30 arası 
 cumartesi 6.00 - 17.00 arası

bauermarkt (köylü pazarı):
 cumartesi 6.00 - 17.00 arası

flohmarkt (bitpazarı):
 cumartesi 5.00 - 17.00 arası.

dış bağlantılar 
 naschmarkt (almanca)
 naschmarkt viyana video

mariahilf
wieden
16. yüzyılda açılan alışveriş merkezleri
Divan

divan aşağıdaki anlamlara gelebilir;
 divan (edebiyat); belli bir kalıpla yazılan ve besteyle okunan şiir türü, divan edebiyatı şairlerinin şiirlerini topladıkları eser.

tarih 
 yüksek düzeydeki devlet adamlarının kurduğu büyük meclis.
 divan (politika); i̇slam devletlerinde idari yargı, maliye, askerlik ve yönetimle ilgili işleri yürüten kurul ve dairelere verilen ad. 
 divan, osmanlı döneminde bir köy ile nahiye arasında yer alan bir idari birim; ayrıca günümüzde köyden küçük yerleşme birimi için coğrafya terimi.
 dîvân-ı hümâyun; osmanlı i̇mparatorluğu'nda 15. yüzyıl ortalarından 17. yüzyılın yarısına kadar en önemli yüksek karar organı.

müzik 
 divan sazı; bağlama ailesinden bir çalgı.
 divan (müzik); klasik türk müziğinde ise en az üçer kıtalık şiirlerden bestelenen şarkıları tanımlamak için kullanılan terim.

edebiyat 
 divan yunus emre; yunus emre'nin şiirlerini topladığı kitabı.
 divan (roman); irvin yalom'un bir romanının adı.
 west-östlicher divan - johann wolfgang von goethe'nin şiir koleksiyonu

diğer 
 divan oteli, i̇stanbul'da otel.
 divan (mobilya)
 divan (şirket)

ayrıca bakınız 
 sedir
 meclis