Karaözü, Sarıoğlan

karaözü, kayseri'nin sarıoğlan ilçesine bağlı bir mahalledir. eskiden belde olan karaözü, 6360 sayılı kanunun çıkmasıyla beraber mahalle statüsü almıştır.

tarihçe
köye ilk yerleşen ahaliye hüsneliler adı verilmektedir, ancak bahar ve güz dönemlerinde göçerlerin sürekli yaptıkları yağmalar nedeniyle bunlar 1700'lü yılların sonuna doğru burayı topluca terk etmişlerdir. yeni gelen topluluklarla köyün yeniden kuruluş tarihi ise 1799-1800 olarak tahmin edilmektedir.

1953 yılına kadar sivas'ın şarkışla ilçesine bağlı olan karaözü, bu tarihten sonra sivas’ın gemerek ilçesine, 1978 yılında ise yapılan halk oylaması ile kayseri'nin sarıoğlan ilçesine bağlanmıştır.

köyün adı
karaözü köyünde "tohum pınarı" ve "memiş pınarı" adlarını taşıyan iki büyük çeşme bulunmaktadır. bunların suları aşağıdaki dereye doğru akarlarken gölgeli bir görüntü oluştururlar. o nedenle de bu sulara "karaca öz" adı verilmiştir. topraktan (karadan) çıkan su akıntısı anlamı da mümkündür. ("öz" kelimesi özellikle i̇ç anadolu'da dere, ırmak, akarsu anlamlarında kullanılır.)

şahruh köprüsü

şahruh köprüsü, karaözü köyünde yer alan tarihi bir köprüdür. köprünün yapım tarihine ilişkin yazılı bir bilgi yoktur. fakat 1538 yılındaki onarımına ilişkin bir kitabe mevcuttur.

köprünün sol taraftaki üst korkuluk taşlarının arasında genişçe ortası oyuk bir taş vardır. bu oyuk yaklaşık olarak bir insan sırtını içine alacak genişliktedir. "kulunç taşı" denilen bu yere insanlar sırtlarını dayarlar ve yeli (sancıyı, ağrıyı, sızıyı) aldığına inanırlar. oturarak kuluncunu bu taşa dayayanlar sırtlarını sağa sola oynatarak tedavi olduklarını söylerler. ayrıca buraya sırt verilerek dilek tutulması da yaygındır (niyet taşı amacıyla). bu taş tam kıbleye karşı durmaktadır ve geçmişte mihrap olarak kullanıldığı da bilinmektedir. göçebe topluluklar ve köprüden ya da yakınlardan geçen diğer yolcular namazlarını toplu halde burada kılarlarmış. özellikle cuma günleri gelip geçenler ve bitişiğindeki handa konaklayan yolcular, bu taşın karşısına geçip namaz için saf tutarlarmış. köprünün beratlı (imtiyazlı, özel niteliği bulunan) olduğuna inanılır. (şeyh i̇brahim adına yapımış olan zaviye zamanla yıkılınca taşlarından bir han inşa edilmiş ancak daha sonra o da yıkılmış.)

su değirmenleri
karaözü köyü kızılırmak vadisinin doğuya bakan yamacında yer almaktadır. hemen alt tarafından bir dere akmaktadır. karaözü ahalisi bu dereye bir isim koymamıştır. genelde “aşağı dere” tabiri ile tanımlanmaktadır. “yukarı dere” ise doğal bir akarsu olmayıp karaözü’ndeki değirmenleri döndüren, insan eli ile yapılmış su kanalıdır. geçmişte aşağı dere’nin suyunun neredeyse tamamının gerektiğinde bu kanala aktarıldığı bilinmektedir.

karaözü’nde bu kanalın suyuyla çalışan üç adet değirmen sosyal hayatın ve coğrafi konumların en önemli belirleyicileri arasındadır. bunların adları; “yukarı değirmen”, “orta değirmen”, “aşağı değirmen” şeklindedir.

bunlardan başka şahruh köprüsü'nün kuzeybatısındaki “tahir efendi değirmeni”, tereli’de “kaya değirmeni” denilen iki farklı değirmen, "kadir kahya’nın değirmeni" ile kel tepe eteğindeki "kadı halil değirmeni" de yine geçmişteki değirmenlerin en önemlileridir.

kaynakça 
 tari̇hi̇, kültürü, folkloruyla karaözü - ahmet özerdem, cem matbaacilik, 1994, i̇stanbul

dipnotlar

dış bağlantılar
 karaözü'nde kış eğlenceleri (ahmet özerdem, sivas folkloru dergisi, 1975)
 karaözü hakkında  (karaözü köyü sayfası)

fotoğraflar

sarıoğlan'ın mahalleleri