Karakol Cemiyeti

karakol cemiyeti, mütareke döneminde osmanlı istihbarat örgütü.

i̇stanbul'un işgalinde sonra millî uyanışın başlaması ile kişiler kendi kendilerine çeşitli örgütler kurmuştur. bu örgütlerin birisi de ‘karakol’ örgütüdür. bu örgüt ve diğer örgütlerin birleşmesi ile bugünkü millî i̇stihbarat teşkilatı (mi̇t) kurulmuştur.

i. dünya savaşı'ndan sonra i̇stanbul'un işgali sırasında (5 şubat 1919'da) kurulmuştur. kara kemal ve kara vasıf tarafından kurulan ve yönetilen cemiyet, millî mücadele'ye yardım etmek için, anadolu'ya silah ve asker kaçırmıştır. karakol adı da bu iki kurucu idari üyenin isminden gelmektedir.

mütareke döneminin ilk gizli direniş ve istihbarat grubudur. 1918 ekim sonları veya kasım başlarında talât paşa'nın direktifi ile kurulan cemiyetin kurucuları arasında, kurmay albay kara vâsıf, emekli yüzbaşı bahâ said, albay galatalı şevket ve yenibahçeli şükrü beyler gibi i̇ttihatçı kişiler bulunmakta idi. kısa zamanda örgütlenme çalışmalarını tamamlayan karakol cemiyeti'nin millî mücadele'ye yaptığı en büyük hizmet, i̇stanbul'dan anadolu'ya silah ve cephane ile subayların kaçırılmasını sağlaması, i̇ngiliz muhipleri cemiyeti gibi kuruluşların planlarını ve faaliyetlerini mustafa kemal paşa'ya haber vermesi olmuştur. ancak cemiyet, bolşevikler ile gizli ilişkilere girmesi ve kendi başına millî mücadele'ye sahiplenme çalışmalarında bulunması sebepleriyle anadolu ordusu kadrosuna alınmamış, 16 mart 1920 tarihinde i̇stanbul'un i̇tilaf devletleri tarafından işgali sırasında da liderlerinin tutuklanmaları ile büyük bir darbe yemiş ve son olarak da erzurum ve sivas kongreleri'nin kararlarını uygulamak için seçilen heyet-i temsiliye'nin emri üzerine faaliyetlerine son verilmiştir.

cemiyet hakkında detaylar 
düşman gemileri 13 kasım 1918'de artık i̇stanbul limanlarında demirlemiş durumdadır. 15 mayıs 1919'da düşman i̇zmir'dedir. halk bıkkın, yılgın, kararsız, osmanlı saltanatı aciz, belki ondan da vahimi düşmanla anlaşma yollarını aramaktadır. i̇ngilizler ile onları destekleyen veya onların desteklediği gizli servisler askerlerin gidemediği yerlerde, i̇stanbul merkezli bir harekât ile anadolu'da osmanlı'dan kalan her karış toprak parçasında bir işgal ve nüfuz kavgasına girişmişlerdir. i̇ttihatçı ve teşkilat-ı mahsusacı avı başlatılmıştır. türk kurum, kuruluşları işletilmez hale getirilmiştir, korunmak gerekmektedir. çareyi i̇ttihatçılar ile teşkilat-ı mahsusacılar birlikte bulurlar. ortak düşmana karşı ortak mücadele verilecektir. teşkilat-ı mahsusa'nın son başkanı hüsamettin ertürk'ün de içinde bulunduğu yeni bir örgüt kurulacaktır. örgütün kuruluşundan ülkeden kaçan enver, cemal ve talat paşalar haberdardır. talat paşa'nın da oluruyla i̇ttihatçıların ünlü iaşe nazırı kara kemal ile kurmay albay kara vasıf bey ilk görüşmeleri yaparlar. daha sonra yeni örgütün kurulması için yapılan çalışmalarda bir öncü daha belirlenir. bu kişi karadeniz boğaz komutanı galatalı şevket bey'dir. yeni örgütün kuruluş toplantısı 5 şubat 1919 tarihinde avukat refik i̇smail bey'in sultanhamam'daki yazıhanesinde yapılır. toplantıda galatalı şevket bey örgütün başkanlığına seçilir. örgütün adı baha sait bey'in isteği üzerine kara vasıf bey ve kara kemal beyler'in adından esinlenilerek karakol olarak belirlenir. örgüt öncelikle i̇ttihatçılara ve teşkilat-ı mahsusacılara karşı girişilen saldırılara karşı koyacaktır. ancak bu yapılanma giderek genişler. bireysel savunmanın yerini anadolu'nun düşmandan kurtarılması için genel bir karşı koyuş alır. burada örgüt, karadeniz kıyıları, ege ve doğu anadolu'da güçlü bir şekilde örgütlenir. bu örgütlenme adeta i̇ttihatçıların yeni bir yapılanmasıdır. i̇stanbul ve anadolu'da halk üzerinde yapılan çalışmalarda, işgal kuvvetlerine karşı konulması gerektiği vurgulanır. türk kökenli en büyük istihbarat gücü olan karakol cemiyeti'nin kuruluş şeması ve çalışmaları şöyledir:
 kurucusu ve başkanı: albay kara vasıf.
 yönetim kurulu üyeleri: albay galatalı şevket, yarbay kemalettin sami gökçe, yarbay edip servet tör, baha sait, kara kemal, binbaşı ali rıza, binbaşı ali çetinkaya, üsküdar grubu başkanı yenibahçeli şükrü oğuz, topkapı grubu başkanı yarbay hüsamettin ertürk (sonra albay), i̇slam kadınlar birliği başkanı naciye faha hanım sayılabilecek başlıca isimlerdir.
 başlıca müfrezeler ve önde gelen adlar: yahya kaptan, küçük arslan, büyük arslan, i̇psiz recep, bulgar sadık, dayko, yüzbaşı nail, yalovalı i̇bo, gebzeli rıfat kaptan, kuşçubaşı eşref önde gelen isimler olarak sayılabilir.

ayrıca bakınız 

 türk istihbaratı
 milli i̇stihbarat teşkilatı
 teşkilat-ı mahsusa

osmanlı i̇mparatorluğu'nda istihbarat
türk istihbarat teşkilatları
karakol cemiyeti
1918'de osmanlı i̇mparatorluğu'nda kurulan oluşumlar
1919'da kurulan oluşumlar
1926'da feshedilmiş oluşumlar