mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Hüseyin Peyda

hüseyin örmen, (27 ocak 1919, şanlıurfa - 30 temmuz 1990, i̇stanbul) türk oyuncu

peyda, yeşilçam filmlerinin çoğunda kötü adam karakterlerini canlandırdı. birçok filmde cüneyt arkın ile beraber oynadı. film çevrelerinde, oynadığı filmlerden elde ettiği kazancını kendi yönettiği filmlere yatıran bir sinemacı olarak tanındı.

hayatı 
1946 yılında i̇stanbul üniversitesi edebiyat fakültesi felsefe bölümüne girdi. ancak 3. sınıfta bölümü bırakmış ve ticaret hayatına girmiş, ancak başarılı olamamıştır.bir dönem niyazi ahmet banoğlu ile birlikte türkyolu isimli bir dergi çıkartmıştır. derginin batmasıyla bu sektörden de çekilmiştir. bir dönem kadın kuaförlüğüne de el atmıştır. bir gün sezer sezin ile tanışır ve onun aracılığıyla yeşilçam'a adım atar. daha sonra bir film şirketi kurmuştur. hüseyin kazasfil adı ile senaryolar yazıp filmler çekmiştir. önder film ile çeşitli yapımlar ortaya çıkarır. ancak zamanla önder film şirketi iflas eder.

peyda verdiği bir demeçte ilk yıllarını şöyle açıklar: ''sinemada kendime istikbal görüyordum. fakat bir sorun vardı. urfa'nın köklü ailelerinden birine mensuptum. akrabalarım soyadımızı kullanmama izin vermediler. o zamanlar sinema toplumumuzun gözünde kötü bir işti. eğer doğu insanıysanız da tamamen uzak durmanız gerekir.''

sektörde iş güvencesinin olmamasından hayıflanan peyda bu durumu şöyle açıklar: "73 yılında hülya koçyiğit ile yedikule zindanlarında film çekiyorduk. kullanılan ark lambaları ultraviyole ışınları yayıyordu. ancak önünde cam olduğu zaman ışınları kullanabiliyorduk. bir cam kırılmış, ultraviyole ışınları direkt gözümüze geliyor. hülya ile gözümüzü kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kaldık. çekimlerden sonra üç gün hiçbir şey göremedim. i̇ş kazası deyip geçtik.''hülya koçyiğit iyileşir ama peyda bu olaydan sonra bir gözünü kaybeder. 14. antalya film şenliğinde kara çarşaflı gelin'deki rolüyle en iyi erkek oyuncu ödülünü alır.

ölümü 
30 temmuz 1990'da 70 yaşındayken akciğer kanseri tedavisi gördüğü haydarpaşa numune hastanesi'nde hayatını kaybetti. zincirlikuyu mezarlığı'nda toprağa verildi.

filmografisi

aldığı ödüller 
 1977: 14. altın portakal film festivali - en i̇yi yardımcı erkek oyuncu - kara çarşaflı gelin

ayrıca bakınız 
 türk oyuncu film listeleri
 yeşilçam oyuncuları

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 
 
 
 tsa´de hüseyin peyda 

1919 doğumlular
1990 yılında ölenler
türk erkek sinema oyuncuları
şanlıurfa doğumlular
türk erkek dizi oyuncuları
türk film yönetmenleri
türk senaristler
altın portakal ödülü sahibi oyuncular
zincirlikuyu mezarlığı'na defnedilenler
Cuma

cuma, perşembe (pençşenbe) ile cumartesi (cumaertesi) arasında kalan, haftanın beşinci günüdür. kelime, kur'an yoluyla arapçaya, oradan da türkçeye gelmiştir.

cuma gününe eski türkçede "altınç" (altıncı) denir.

"cuma" sözcüğünün kökünün arapça olduğu varsayımına göre kur'an bu günü haftalık toplantı günü sayması ile de uyuşarak "جمعة cum'a" "toplanmak" kökünden gelir. kur'an'dan önce bu gün için araplar "arûbe, yevm-ül-'arûbe يوم العروبة" ya da altıncı gün anlamında "yevm-üs-sâdis يوم السادس" derlerdi.

 ayrıca erkek ismi olarak da kullanılmaktadır.
 i̇slam'da cuma toplu ibadet günüdür. cuma suresi, 1 
 müslümanlar'da mübarek (kutsal)' gündür
 hristiyanlıkta paskalya'dan önceki cuma günü i̇sa'nın çarmıha gerildiği gün olduğu için yas günüdür.
 ayın 13'ünün cuma'ya rastladığı günler bazı inanışlara göre uğursuz kabul edilir.

dış bağlantılar 

 cuma (vikisözlük)
 cuma (vikisözlük)

 
haftanın günleri
Anesteziyoloji

anestezi bilimi ya da anesteziyoloji (fransızca: anesthésiologie), herhangi bir cerrahi girişim öncesinde, esnasında ve sonrasında, hastanın güvenliğini gözeten; ağrı duyusunun giderilmesi dahil olmak üzere tüm bakımına yoğunlaşan tıp ile alakalı  bir bilim dalıdır. köken olarak eski yunancadan an- olumsuz ön eki, duymak, algılamak anlamına gelen aisthánō fiili ve söz anlamına gelen ancak günümüzde bilim anlamında son ek olarak kullanılan logos kelimesinin birleşimiyle oluşmuştur. ağırlıklı olarak cerrahi girişimlerde büyük yer tutan anestezi, farmakolojik maddelerin insanın duyu yollarına etkisini inceler ve ona göre uygulamalar sunar. bu bilim dalının uygulamasından sorumlu temel olarak tıp eğitimi almış anesteziyolog (anestezist, ya da anestezi uzmanı), anestezi hemşiresi ve anestezi teknikeri vardır. bu söylenen meslek grupları hastalara farmakolojik maddelerin verilmesi, etkilerinin araştırılması ve düzenlenmesi, fizyolojik değişikliklerin takibi ve bozukluklarında müdahale edilmesi, makinelerin kullanımı ve zaman zaman kalibrasyonundan sorumludur.

tarihçe

dünyada 
i̇lk çağ ve ortaçağda ağrıların dindirilmesi için çeşitli coğrafyalarda çeşitli bitkiler denemiş, hatta basit cerrahi işlemler için bile önceden uyuşturma amacıyla bu maddelerin sistematik olmasa da deneysel anestezik olarak kullanımı söz konusudur. ancak modern dönemde anestezinin başlangıcı 1774'te joseph priestley'nin oksijeni tanımlaması kabul edilmiştir.daha sonrasında nitröz oksitin keşfedilmesi, eterin kullanımı gibi uygulamalarda günümüzdeki anestezi rejimlerine geçen bir süreç söz konusu oldu.

türkiye'de 
türkiye'de anestezinin gelişimi için aslında öncelikle osmanlı döneminden bahsetmek gerekir. çünkü modern anestezinin türkiye'ye gelişi mekteb-i tıbbiye-i şahanede 1847'de kloroformun kullanımıyla başlar. cumhuriyet döneminde yurtdışında ihtisas gören doktorların bireysel uygulamalarıyla gelişen anesteziyoloji 1953'te ankara numune hastanesinde bir bölüm kurulmasıyla kurumsal bir kimlik kazanır, burada yurtdışından getirilen uzmanlarla eğitim başlar. sonraki yıllarda başka üniversitelerde enstitülerin kurulmasıyla gelişim devam eder.

kaynakça 

 türel, hatice, et al. “turkiye anesteziyoloji ve reanimasyon biliminin tarihsel gelisimi.” edited by hülya bilgin, tard, tard, 2016, www.tard.org.tr/akademi/pdf/tarihce/1.pdf 

anestezi
Pine

pine, washington üniversitesi'nde unix sistemler için geliştirilmiş olan bir elektronik posta programıdır. i̇lk sürümü 1989 yılında yazılmış, ve 1992 yılında yayınlanmıştır. kaynak kodu washington üniversitesi'ne ait bir lisansla unix sistemi için açıktır. pine'ın geliştirilmesi durdurulmuştur ve apache lisansına sahip alpine yazılımı yerini almıştır.

kaynakça 

ücretsiz yazılımlar
e-posta yazılımları
linux e-posta istemcileri
windows e-posta istemcileri
taşınabilir yazılım
metin tabanlı kullanıcı arayüzü
Duygu

duygu, bireyin ruh hâlinde biyokimyasal (içsel) ve çevresel tesirlerle etkileşiminden doğan kompleks psikofizyolojik bir değişimdir. kişiye özgü sağlık duyusunu belirleyen temel faktör olup, insanın günlük yaşamında merkezi bir rol oynar. bu yüzden pek çok bilim dalı ve sanat biçimi tarafından araştırılmıştır. duyguların sayısı ve sınıflandırılması konusu tartışmalıdır.

etnograflar, her dilde aynı olmayan kültürlere özgü duyguları tanımlamışlar ve bunlar  kültüre özgü duygu kavramları olarak adlandırılmıştır. duygular her dilde ve kültürde farklı ifade edilmektedir. taşıdığı değer farklılaşmakta, ifade sayısı azalmakta ya da artmaktadır.  bazı dillerde sadece basit ayrımlar varken bazı dillerde duygu ifade ayrımları binlerle ifade edilmektedir. duygusal ifade ayrımlarına hâkim olan kişilerin topluluk psikolojisinde etkinlikleri artmakta, anlaşılabilme yetilerindeki gelişimlerle daha hızlı ilerleme kaydedebilmekte ve buna bağlı olarak duygusal ayrımların eğitsel entegrasyonu yoğun olan ülkelerde ilerleme daha hızlı olmakta. duygu ayrımında rekor kırabilecek diller farsça, arapça, çince gibi diller olmasına karşın bu dillerin konuşulduğu ülkelerin eğitsel yoğunlukları az olduğu için başarılı olma oranları çok düşük olan ülkelerdir.

i̇şlevi 
kişisel gelişimde önemli rol oynayan duygu dağarcığını geliştirmek için her dilde kullanılan farklı hislerin ifadesi, derecelendirmeler arasındaki doyum farklarının ve hatta karışımlarının bilinmesi için bu ifadeler ayrımlarıyla incelenmelidir. duygu ve doyum hâllerinde bulunan kişilere takılan sıfatlar konusu da incelenerek duygu konusu kişilikte gelişir.

kaynakça
Tevhit (edebiyat)

tevhit ya da  tevhid,  türk ve i̇slam edebiyatında allah'ı, yaratılış ve kainatın aslı gibi unsurları bir arada yorumlayan manzum –mensur edebî tür.

i̇slâmiyet'in kabulüyle birlikte önce arap ve fars edebiyatında daha sonra da türk edebiyatında sıklıkla işlenen bir nazım türdür. tevhid'de allah'ın büyüklüğü, isimleri, sıfatları, kuvvet ve kudretinin sonsuzluğu, zatının tasvir ve hayal edilebilen şeylerden soyutlanması, hiçbir şeyin o'na eş ve benzer olmayışı, kâinatta o'ndan başka müessir bulunmaması, bütün kudret ve ilimlerin o'na ait oluşu sanatlı bir üslupla anlatılır.

manzum tevhidler çoğunlukla divan edebiyatı nazım biçimleri olan gazel, kaside ve mesnevi biçimlerinde  ve aruz ölçüsü ile kaleme alınır. ancak halk edebiyatında hece ölçüsüyle de tevhid yazılmıştır.  şairler, manzum tevhidlerde insanı hayretlere düşüren tabiat olayları başta olmak üzere çok çeşitli ve zengin bir malzemeden faydalanarak tevhid inancını şairane hayaller, ârifane duygu ve düşüncelerle anlatmışlardır. bu tür manzumelerde bütün peygamberlerin tevhid mücadelelerine yer verilir. hızır, tevhid sırlarının kavranmasında önemli bir isim olarak ayrıca öne çıkar. türk edebiyatında manzum tevhidler on birinci yüzyılda karahanlı edebiyatından yirminci yüzyılda necip fazıl'a kadar gelişip çeşitlenerek gelmiştir.

mensur tevhidler genellikle ağır ve tumturaklı bir dille yazılmıştır. mensur tevhid yazarları düşüncelerini arapça sözler yanında farsça zincirleme tamlamalarla uzun cümleler halinde anlatmıştır.

tevhidlerin divanların başında yer alması bir gelenektir; bu durum, klasik türk edebiyatının ilk mesnevisi sayılan kutadgu bilig'den beri vardır. türk divan şairi fuzûlî'nin türkçe dîvânı'nın başında
yazdığı tevhid, bu türün en güzel örneklerinden kabul edilir.

klasik edebiyatta sinan paşa, fuzulî, şeyhi, nâbi ve niyâzî-i mısrî bu türün en güzel örneklerini vermiş, tevhid geleneği 20. yüzyılın ilk çeyreğine kadar devam etmiştir. tanzimat'tan sonra avrupa bilhassa fransız şiirinin tesirinde kalan yeni edebiyatçılar da bu tarz şiirlere ilgi göstermişlerdir. 19. yüzyılda divan şiiri geleneğini devam ettiren yenişehirli avni ve hersekli arif hikmet'in yanı sıra ziya paşa, abdulhalim memduh, muallim naci, recaizade mahmut ekrem, menemenlizâde mehmet tahir, tevfik fikret, cenab şahabeddin, abdullah cevdet, tokadîzâde şekip ve adanalı hakkı tevhid kaleme almıştır. milli edebiyat ve cumhuriyet
dönemlerinde mehmet akif ersoy, ali ekrem bolayır, halil nihat boztepe, enis behiç koryürek ve orhan seyfi orhon
tevhid tarzında şiirler yazmışlardır. tevhidlerin ortak özellikleri belirgin olmasına rağmen şairlerin birikim ve meşreplerine göre bu şiirlerin renklilik ve çeşitlilik göstermiştir.

kaynakça 

türlerine göre divan nazımı
halk edebiyatı
Türkü

türkü, türkiye'nin sözlü geleneğinde, bir ezgi ile söylenen halk şiirlerinin her çeşidine verilen ad. türkü sözcüğü, türk adının sonuna, ilgi eki olan "î" ekinin getirilmesiyle ortaya çıkmıştır. "türkî", türk ile ilgili ve türk'e özgü anlamında da kullanılır.

türkü, kendine özgü ve belirli bir ezgi ile söylenen, hece ölçüsüyle yazılan ve zamanla anonimleşen bir nazım biçimidir. türküler ana dörtlüklerle, onu izleyen nakaratlardan oluşur. türkülerdeki dörtlüklere (üçlük veya ikilik de olabilir) "bent" adı verilir. nakaratlar ise halk dilinde "bağlama" ve "kavuştak" olarak adlandırılır. kavuştaklar her ezgiden sonra tekrar edilen ikilik (ya da daha çok) dizelerdir.

türkünün belirli bir şekli yoktur. bir koşma, bir semai, bir destan ya da herhangi bir halk şiiri türkü ezgisiyle söylendiğinde türkü olur. bu yüzden türkü tipinin en belirgin özelliği melodisidir. türküler hece ölçüsünün her kalıbıyla söylenir. yani hece sayısı itibarıyla bir sınırlama olmaz.

türkülerin büyük çoğunluğu anonimdir ya da ağızdan ağza söylenirken söyleyeni kaybolmuştur. türküler bu şekilde halkın malı olurlar ve halkın her kesimine hitap eden sanatçılar tarafından albümlerde, konserlerde ve canlı performanslarda kullanılan yaygın bir müzik türüdür. türküler çoğu kez, bir doğa olayı ya da bir kahramanlık karşısında doğar ve yayılırlar. türküler, doğdukları bölgenin özelliklerini koruyamazlar. taşındıkları bölgelerde kişilerin, yer adlarının, hatta konuların bile değiştiği görüldüğü için, nerede doğduklarını saptamak güçleşir.

mahmut ragıp gazimihal, ezgilere göre usulsüz ve usullü türküler olarak iki ayrım yapar. usulsüz olanlar; divan, bozlak, koşma, hoyrat ve çukurova'yı içine alan uzun havalardır. usullü olan türküler grubunda ise genellikle oyun havaları yer alır ki bunlara konya'da oturak havası, şanlıurfa'da kırık hava adı verilmektedir.

türklerde işlenen konulara göre de sınıflama yapan yazarlar vardır. konularına göre türküler:
 ninniler
 çocuk türküleri
 doğa türküleri
 aşk türküleri
 kahramanlık ve askerlik türküleri
 tören türküleri
 i̇ş türküleri
 karşılıklı türküleri
 ölüm türküleri (ağıt)
 oyun türküleri
 tabiat ve hayvan türküleri
 zeybek ve derebeyi türküleri
 cinayetler ve acıklı olaylarla alakalı türküleri
 güldürücü türküleri
Ressamlar listesi (alfabetik)

ressamların soyadlarına göre alfabetik listesi için bakınız:ressamlar listesi (soyadlara göre alfabetik)

aşağıda ilk adlarına göre göre alfabetik olarak ressamların listesi yer almaktadır. listeye ek yaparak vikipedi'nin gelişimine katkıda bulunabilirsiniz.

a 

sayfanın başı

b 

sayfanın başı

c 

sayfanın başı

ç 
 nevin çokay (1930-)

sayfanın başı

d

e 

sayfanın başı

f 

sayfanın başı

g 

sayfanın başı

h 

sayfanın başı

i

i̇ 
 i̇brahim çallı (1882-1960)
 i̇smail acar (1971-)
 i̇van kliun (1873-1943)
 i̇smet değirmenci (1964-)

sayfanın başı

j 

sayfanın başı

k 

sayfanın başı

l 

sayfanın başı

m 

sayfanın başı

n 

sayfanın başı

o 

sayfanın başı

p 

sayfanın başı

q 
 quentin matsys (ca.1466-1530)

r 

sayfanın başı

s

ş 
 şenol sak (d. 1964)

sayfanın başı

t 

sayfanın başı

u 
 ugo nespolo (1941-)
 ulrich leman (1885-1988)

ü

v 

sayfanın başı

w 

sayfanın başı

x 
 xul solar (1887-1963)

y

z 

sayfanın başı

ayrıca bakınız 
 heykeltıraşlar listesi
 ressamlar listesi (soyadlara göre alfabetik)

dış bağlantılar 
 artcyclopedia
 modern painters homepages

görsel sanatlar listeleri
sanatçı listeleri
Türk Kanunu Medenisi

türk kanunu medenisi, türkiye'de 17 şubat 1926'da i̇sviçre medeni kanunu örnek alınarak tbmm'de kabul edilen ve 4 ekim 1926 tarihinde yürürlüğe konulan 743 sayılı kanundur. 1 ocak 2002 kabul tarihli türk medeni kanunu'nun yürürlüğe girmesiyle yürürlükten kalkmıştır.

kanunun getirdikleri 
 ailede kadın-erkek eşitliği sağlandı.
 evlilikte resmî nikâh zorunluluğu getirildi.
 tek eşle evlilik esası getirildi.
 kadınlara, istedikleri mesleğe girebilme hakkı tanındı.
 mahkemelerde tanıklık yapma, miras ve boşanma konularında kadın-erkek eşit hale getirildi.
 patrikhanelerin, din işleri dışındaki yetkileri kaldırıldı.

hakkında 
medeni hukuk, şahıslar arasındaki ilişkileri düzenleyen, şahısların doğumdan (tüzel kişilerde kuruluşundan) ölümüne (tüzel kişilerde sona ermesine) ilişkilerini düzenleyen özel hukuk dalıdır. kişiler hukuku, aile hukuku, eşya hukuku, miras hukuku medeni hukuk kapsamında yer alır ve medeni kanunla düzenlenirler. borçlar hukuku ve ticaret hukuku da aslında medeni hukukun uzantısıdır. medeni hukuk salt bir hukuk dalı olmaktan öte hukukun özüdür.

türkiye'de medeni kanun, i̇sviçre medeni kanunundan iktibas edilmiştir. kazuistik metoda sahip prusya kanunu ile devrimci bir felsefeye sahip katı fransız kanunu arasında kalarak ortalama bir yol izlemiştir. kanuna öncelik tanımakla birlikte hakime takdir hakkı da tanımaktadır. 1 ocak 2002 tarihinde tümüyle yenilenmiş türk medeni kanununun yürürlüğe girmesiyle yürürlüğü son buldu.

kaynakça 

1926'da türkiye
medeni kanunu
medeni yasalar
yürürlükten kaldırılmış yasalar
Ani Hatun

ani hatun (?-1710), türk şair ve hattat.

doğum tarihi bilinmemektedir. asıl ismi fatma'dır. amasyalı mihrî hatun tarafından yetiştirilmiştir.

kültürlü bir ailenin kızı olarak i̇stanbul’da doğdu. akıllı, bilgili ve eğitimli olan ani hatun, "hace-i zenan (kadınların hocası)" lakabıyla anılmıştır. arapça öğrendi, doğu ve batı edebiyatlarıyla ilgili çalışmalar yaptı. bir divanı olduğu sanılıyor fakat bu divan bulunamamıştır. usta bir hattat olarak da ün yapmıştır. bazı araştırmacılar ani hatun'un hattatlığının şairliğinden bile üstün olduğunu belirtirler. yenişehir-fener'de yaşamını yitirmiştir.

kaynakça 

türk şairler
hattatlar
i̇stanbul doğumlu şairler
i̇stanbul'da ölenler
1710 yılında ölenler
Turgutlu (anlam ayrımı)

turgutlu - manisa ili ilçesi
 turgutlu, kozan - adana ili kozan ilçesine bağlı mahalle
 turgutlu, sungurlu - çorum ili sungurlu ilçesine bağlı köy
 turgutlu, i̇liç - erzincan ili i̇liç ilçesine bağlı köy
 turgutlu, tire - i̇zmir ili tire ilçesine bağlı mahalle
 turgutlu, pamukova - sakarya ili pamukova ilçesine bağlı mahalle
 turgutlu, çarşamba - samsun ili çarşamba ilçesine bağlı mahalle
Genel cerrahi

genel cerrahi, vücutta sistemik ve yerel sorunların cerrahi yöntemlerle tedavisi yanında, genel prensipler (yara iyileşmesi, yaralanmaya metabolik ve endokrin cevap gibi) konuları içeren ve gelişimleri açısından pek çok cerrahi ve temel tıp dalları etkilemiş bir teknik disiplindir. genel olarak yemek borusu, mide, ince bağırsak, kalın bağırsak, karaciğer, pankreas, safra kesesi ve safra yolları dahil olmak üzere karın içeriğine odaklanan bir cerrahi uzmanlık branşıdır. bunun yanında hemoroid, tiroid, periferik damarlar, meme, yaralanma, yumuşak doku, deri ve fıtıklar üzerine de çalışılır.

alt uzmanlıkları  
genel cerrahlar aşağıdaki disiplinlerden biri veya daha fazlasına yönelebilir ya da yan dal uzmanlığı yapabilir:
travma cerrahisi
laparoskopik cerrahi
cerrahi onkoloji
harp cerrahisi
tiroid cerrahisi
el cerrahisi
vasküler cerrahi
meme cerrahisi
hepatobilier cerrahi
gastroenteroloji cerrahisi
kolorektal cerrahi
yoğun bakım

eğilimler 
2000'li yıllardan itibaren laparoskopiyle beraber gelişen minimal invaziv cerrahinin önemi artmaktadır. son yıllarda robotik cerrahi'deki gelişmeler (aynı zamanda robot yardımlı cerrahi olarak da bilinir) hız kazansa da bu alanda yeterli veri bulunmamaktadır.

eğitim 
türkiye'de genel cerrahi uzmanlığı, 6 yıl süren tıp fakültesi eğitiminin ardından alınan 5 senelik uzmanlık eğitimiyle toplam 11 yıldır.

kaynakça 

cerrahi branşlar
tıp bilimleri
Çağdaş sanat

çağdaş sanat, 20. yüzyılın ikinci yarısında veya 21. yüzyılda üretilen sanattır. modern sanatın aksine üretim yöntemlerine ve akımlara göre incelenmesi güç; çevre ve toplum bilincinin ağır bastığı; ağırlıklı olarak küreselleşme, çevre, biyomühendislik, teknoloji, beden, göç, çok kültürlülük, kimlik siyaseti, kültürel bellek, kurumsal eleştiri gibi konularla ilgilenen; 1960'lı veya 1970'li yıllardan (başka bir deyişle modern sanatın veya modernist dönemin bittiği kabul edilen zamandan sonra) günümüze kadar süregelen ve bir akım veya üslup benzeri birleştirici özellikleri olmadığından genel bir deyişle çağdaş olarak adlandırılan sanat biçimleridir.

geçmişi

bir dönem olarak çağdaş sanatın başlangıç tarihi konusunda farklı görüşler olsa da 1850'lerden 1945'e kadar süregelmiş olan modern sanatı takip ettiği kabul edilir. bazı sanat tarihçileri bunu pop sanatının ortaya çıktığı 1960'lı yıllar ile başlatır. çağdaş sanat teriminin, modernden ayrı ve kendine özgü anlamı ile yayılmaya başlaması ise 1980'lerde oldu, bu kullanım 2000'lere gelindiğinde yaygınlaştı.

günümüzde tarihteki tüm sanat akımlarında çalışan sanatçılar olduğu gibi modern sanat akımlarına bağlı sanatçılar da vardır; bunlar genellikle çağdaş sanatçı olarak nitelendirilmezler. bazen modernizm sonrası sanat için postmodern sanat dense de postmodernizm tarihsel bir dönemle ve estetik bir yaklaşımla ilgili olduğundan çağdaş olarak nitelendirilen tüm eserleri kapsamaz. başka bir deyişle sanat için çağdaş, modernizmden sonra gelen ve şu an için postmodernizmi de içinde barındırıp bununla sınırlı kalmayan bir terimdir. 

türkiye'de, i̇ngilizce'deki contemporary art teriminin karşılığı olarak çağdaş sanat terimine alternatif olarak, özellikle 1990’larda akademik eğitimle kendi bakışını koparan bir çağdaş sanat akımının ortaya çıkmasıyla güncel sanat terimi de kullanılmaya başlanmıştır.

kaynakça 

 
postmodernist sanat
postmodernizm
dönemlerine göre sanat
Divan (edebiyat)

divan (دیوان) sözcüğü farsça'dan arapça, türkçe, urduca ve diğer i̇slam milletlerinin dillerine girmiş, oralardan da komşuları olan gayri müslim unsurlara ve batı dillerine yayılmıştır.farsçadaki "yazan, yazmak" anlamındaki dibir kelimesinden gelen kelimenin edebîyatta iki anlamı vardır:
 belli bir kalıpla yazılan ve besteyle okunan şiir türü. kalıp "fâilâtün fâilâtün fâilâtün fâilün" şeklindedir. 
 divan edebiyatı şairlerinin eserlerini topladıkları antolojik eser. divan şairlerinin, eserlerini önceleri serbest, daha sonra belli bir düzen içinde topladıkları kitaplar divanlar, divançeler ve hamselerdir. divan, divançe ve hamseler, yazarlarının adlarıyla anılırlar. örneğin nedîm divanı, fuzulî divanı gibi. 
bir tür antoloji olarak görülebilir. zamanla divanlarda şiirler belli bir düzene göre sıralanmaya başladı. bu elemeye "divan tertibi" bu tür divanlara da "mürettep divan" adı verilir. tam bir divanda sırasıyla, kaside (tevhid, münacat, na't, medhiye), tarih, musammat, gazel bölümleri yer alır. en sonda da lugazlar, muammalar, müfredler, azadeler bulunur. divanda gazeller kafiye ve rediflerinin son harfinin arap alfabesindeki sırasına göre dizilir. yani elif’ten başlayıp ye harfine kadar. her harften en az bir şiir olması şarttır. ama buna uymayan şairler de olmuştur.

divan düzeni 
her divan belli bir nizama göre düzenlenir. divan edebiyatında bu sıralama ortaktır ve çoğu zaman bunlara uyulur. bazen şairler bu bölümlerin her birinde ayrı ayrı eser vermez. o zaman kitabı "divânçe" adıyla anılır.
 bölüm: kasideler: tevhîd, münâcaat, na't- çeşitli övgüler.
 bölüm: tarihler: ebced hesabıyla hazırlanan önemli tarih olaylarını kasteden şiirler.
 bölüm: musammatlar: terkîb-i bend, murabba, tahmisler.
 bölüm: gazeller: her beytin son harfi ile sıralanan alfabetik sıralı gazeller.
 bölüm: kıt'alar: kıt'a, matla', muamma, lügaz, müf-red, azade gibi daha küçük nazım birimleri.

ayrıca bakınız 
 divan edebiyatı
 halk edebiyatı

divan edebiyatı
şiir
Divan (müzik)

divan, klasik türk müziğinde en az üçer kıtalık şiirlerden bestelenen şarkıları tanımlar. bu kıtalar birbirlerinden ara nağmelerle ayrılır. her kıtanın başında genellikle "ah", "yâr" gibi bir terennüm sözcüğü eklenir. kıtalardan biri yer yer ritimsiz okunacak şekildedir. bir diğer kıta da "doğaçlama" görüntüsü vermesi amacıyla tümüyle ritimsiz olarak bestelenir.

klasik türk müziği formları
Mustafa Örsan Öymen

mustafa örsan öymen (1 mayıs 1938, ankara - 22 temmuz 1987, bodrum), türk gazeteci, televizyoncu.

1 mayıs 1938'de ankara'da doğan öymen, 1950 ve 1960'lı yıllarda tercüman, dünya, ulus, öncü gazetelerinde çalıştı. uzun yıllar alman radyo televizyonu'nda (wdr) radyo programcılığı, muhabirlik ve yorumculuk yaptı. gisela öymen'le evlendi. türkiye'ye 1969'da dönen öymen, trt'nin yapılanmasında önemli rol oynadı, söz meclisten dışarı programını yaptı. günaydın gazetesinde "06 ankara" adlı köşesinde yazan örsan öymen, ağabeyi altan öymen ile anka haber ajansı'na da destek verdi. 1973'te milliyet'te özgün politik taşlamalarını "politika kazanı" başlığıyla yazmaya başladı. burada çalıştığı süreçte uğur mumcu ile beraber ortak araştırmalar yaptı. öymen, 22 temmuz 1987'de bodrum'da geçirdiği kalp krizi sonucu 49 yaşında öldü. hikmet bila, örsan öymen ve politika kazanı (1999) adlı kitabında öymen'i ve yazılarını anlatmaktadır.

hıfzırrahman raşit öymen'in oğlu, gazeteci ve chp eski genel başkanı altan öymen'in kardeşi, diplomat onur öymen'in amcasının oğludur.

eserleri 
 öymen, örsan (1978). politika kazanı. i̇stanbul: milliyet.

kaynakça 

1938 doğumlular
1987 yılında ölenler
türk gazeteciler
türk televizyoncular
zincirlikuyu mezarlığı'na defnedilenler
öymen ailesi
Biyomühendislik

biyomühendislik veya biyoloji mühendisliği, kullanılabilir, somut ve ekonomik olarak uygulanabilir ürünler yaratmak için biyoloji ilkelerinin ve mühendislik araçlarının kullanımıdır. biyolojik yapıların mühendislik bakış açısıyla birleştirilip sağlık, çevre, gıda ve tarım gibi birçok alanda yaşanan problemlere çözüm arar. biyomühendislik, kütle ve ısı aktarımı, kimyasal kinetik, biyokatalizörler, biyomekanik, biyoenformatik, ayırma ve saflaştırma süreçleri, biyoreaktör tasarımı, yüzey bilimi, akışkanlar mekaniği, termodinamik ve polimer bilimi gibi bir dizi kuramsal ve uygulamalı bilim dalının bilgisini ve uzmanlığını kullanır. tıbbi cihazlar, teşhis aletleri, biyouyumlu malzemeler ve kataliz tasarımında, yenilenebilir enerji, ekoloji mühendisliği, ziraat mühendisliği, proses mühendisliğinde ve toplumların yaşam standartlarını iyileştiren diğer alanlarda biyomühendislik uygulamaları kullanılmaktadır.

biyomühendislik araştırmalarına çeşitli kimyasalları üretmek için tasarlanmış bakteriler, yeni tıbbi görüntüleme teknolojileri, taşınabilir ve hızlı teşhis cihazları, protezler, biyofarmasötikler ve doku mühendisliğiyle üretilmiş organlar örnek verilebilir. biyomühendislik, diğer mühendislik ve teknoloji alanlarının çeşitli bilim dallarıyla (uzay mühendisliği ve uzay teknolojilerinin kinetik ve astrofizikle ilişkisi gibi) ilişkisine benzer bir şekilde biyoteknoloji ve biyomedikal bilimlerle büyük ölçüde örtüşmektedir.

biyomühendisler genel olarak çeşitli ürünleri üretmek için biyolojik sistemleri taklit etmeye ya da biyolojik sistemleri değiştirmeye ve kontrol etmeye çalışmaktadır. doktorlar, klinisyenler ve araştırmacılarla birlikte çalışan biyomühendisler, kimyasal ve mekanik süreçleri değiştirme, büyütme, sürdürme veya tahmin etme yolları da dahil olmak üzere biyolojik süreçleri ele almak için geleneksel mühendislik ilkelerini ve tekniklerini kullanır.

tarihi 
i̇kinci dünya savaşı zamanında mühendisliğin alt dallarından biri olarak çok az bilinen biyomühendislik savaştan sonra hızla ilerleyerek bir bilim dalı olamaya başlamıştır. biyomühendislik terimi ilk defa bilim adamı heinz wolff tarafından tıbbi araştırma enstitüsü'nde ortaya atılmıştır. wolff aynı yıl mezun olduktan sonra üniversitede biyoloji mühendisliği bölümünde müdür olarak işe başlamıştır. böylece biyomühendislik bir üniversitede bilim dalı olarak ilk kez kabul edilmiştir. amerika birleşik devletleri'nin ilk biyolojik mühendislik programı 1966'da san diego'daki california üniversitesi’nde okutulmaya başlanmıştır.

kaynakça

dış bağlantılar

yabancı dil 

 bioengineering society 
 biomedical engineering society 
 institute of biological engineering 
 benjoe institute of systems biological engineering
 american institute of medical and biological engineering 
 american society of agricultural and biological engineers 
 society for biological engineering  aiche'nin bir parçasıdır
 journal of biological engineering, jbe 
 biological engineering transactions
 munich school of bioengineering 

 
genetik mühendisliği
biyolojinin genel alanları
Talcott Parsons

talcott parsons (13 aralık 1902 - 8 mayıs 1979), amerikalı sosyolog.
 
1902 yılında colorado’da dünyaya gelen talcott parsons, 1924 yılında mezun olacağı amherst koleji’nde felsefe ve biyoloji okudu. 1925 yılında london school of economics’e girdi ve burada bronislaw malinowski ile çalıştı. bir yıl sonra heidelberg üniversitesi’nden kabul aldı ve bu dönemde, düşünsel seyrini önemli oranda etkileyecek olan max weber’in fikirleri ile tanıştı. son dönem alman düşüncesindeki kapitalizm analizleri üzerine yazdığı doktora tezi, 1927 yılında kabul edildi. aynı yıl harvard üniversitesi’nde ekonomi dersi vermeye, 1931 yılından itibaren de sosyoloji dersleri okutmaya başladı. 1944’te sosyoloji profesörü oldu. 1946-56 yılları arasında sosyal i̇lişkiler bölümü başkanlığını yürüttü. 1949 yılında amerikan sosyoloji derneği başkanlığı yaptı.

emekli olduğu 1974 yılına kadar harvard üniversitesi’nde kaldı. parsons, en temelde klinik psikoloji ve sosyal antropolojiyi sosyoloji ile birleştiren bir akademik yönelim ortaya koymuştur. parsons, “eylem” konusuna duyduğu ilginin yanında esasında, geniş boyutlu sistemler ve toplumsal düzen, bütünleşme ve denge sorunları üzerinde durmuştur. "the social system" en klasik olmuş eseridir.

öğrencileri arasında ünlü din sosyolojisi uzmanı robert n. bellah da vardır.

kaynakça 
 modernleşme kuramı: eleştirel bir giriş, fahrettin altun, (i̇stanbul: küre yayınları, 2. bsk. 2005)
 talcott parsons, “on building social systems theory: a personal history”, deadalus. cilt: 99, 1970, s. 826-881

1902 doğumlular
colorado springs doğumlular
colorado doğumlu bilim insanları
1979 yılında ölenler
münih'te ölenler
amerikalı sosyologlar
amerikalı profesörler
amerikalı antikomünistler
amerikalı antifaşistler
amerikalı sistembilimciler
sibernetikçiler
aile sosyologları
hukuk sosyologları
tıp sosyologları
londra ekonomi okulunda öğrenim görenler
amherst college'da öğrenim görenler
brown üniversitesi öğretim üyeleri
harvard üniversitesi öğretim üyeleri
amerikan bilim ve sanat akademisi üyeleri
mccarthycilik
yapısal işlevselcilik
Deutsch

deutsch, bir alman ve yahudi soyadı, şu anlamlara gelebilir:
armelle deutsch (d. 1979), fransız oyuncu
gustav deutsch (1952–2019), avusturyalı multidisipliner sanatçı, sanat ve film yönetmeni
patti deutsch (1943–2017), amerikalı oyuncu ve komedyen

almanca soyadları
yahudi soyadları
yidiş soyadları
Ödemeler dengesi

ödemeler dengesi, en geniş anlamıyla, bir ekonomide 
 merkezi hükûmet 
 bankalar 
 gerçek kişiler 
 tüzel kişi ve kuruluşlar gibi yerleşik kişilerin 
diğer ekonomilerde yerleşik kişiler ile belli bir dönem içinde yapmış oldukları tüm mal ve hizmet ticareti ile bu ekonominin diğer ekonomilerle olan alacak ve yükümlülüklerinin, mülkiyet değişimi anında, çift kayıt prensibi esasına dayalı olarak kaydedildiği istatistiki bir tablodur. bu tablo sayesinde, ülkenin toplam dış borç ve varlıklarındaki değişmeler gözlenerek, diğer ülkelerle olan ekonomik ilişkiler görülür.

ödemeler dengesi bilançosu 

 a-) cari i̇şlemler
 i - dış ticaret 
 -i̇hracat 
 -i̇thalat 
 ii - hizmetler hesabı (görünmeyen i̇şlemler) 
 -dış turizm 
 -yabancı sermaye gelir ve giderleri 
 -uluslararası bankacılık ve sigortacılık hizmetleri 
 -uluslararası ulaşım hizmetleri 
 -i̇şçi gelirleri 
 -özel hizmetler 
 iii - transferler (tek yanlı transfer hesabı ) 
 cari i̇şlemler dengesi
 b-) sermaye hesabı 
 -uzun vadeli sermaye i̇thali 
 -uzun vadeli sermaye i̇hracı 
 -kısa vadeli sermaye i̇thali 
 -kısa vadeli sermaye i̇hracı
 c-) resmi rezerv hesabı 
 -döviz hareketleri 
 -altın hareketleri 
 -imf rezerv pozisyonu
 d-) net hata ve noksan

cari i̇şlemler + sermaye hesabı + resmi rezervler hesabı + net hata ve noksanlar = 0

ayrıca bakınız
 arz esnekliği

dış bağlantılar

veri 
 imf dsbb
 united states dsbb (see "external sector")
 bea u.s. international transactions accounts data
 bea u.s. international transactions accounts data help
 balance of payments in hong kong

ayrıca tarihsel ödemeler dengesi bilgilerini aşağıdaki linkten indirebilirsiniz:
 bea balance of payments section

analiz 
 where do u.s. dollars go when the united states runs a trade deficit? from dollars & sense magazine

makroekonomi
Çalgı

çalgı veya müzik aleti veya enstrüman, müzik yapmak için kullanılan aletlere verilen genel isimdir. prensip olarak, ses çıkaran her nesne çalgı olabilir; ancak bir nesneyi çalgı yapan şey, müzik yapmak amacıyla kullanılmasıdır. çalgıların tarihi, insan kültürünün başlarına kadar uzanır. i̇lk çalgıların ritüellerde kullanıldığı düşünülmektedir: örneğin avın başarıyla tamamlandığını belirtmek üzere trompet, dini törenlerde davul kullanılmıştır. zaman içinde eğlenceli amaçlı müzikler üretilmeye ve melodiler icra edilmeye başlanmıştır. kullanım alanları arttıkça çalgılar da gelişmiştir.

çalgıların türleri, tarihi, yapım biçimleri gibi konuları inceleyen bilim dalına da organoloji denir.

çalgı yapımı, bazı bilim alanlarını yakından ilgilendiren bir teknolojidir. akustik bilimi ve sanat tarihi bu yan dallar arasındadır. çalgıların kullanımları ve tarih içinden gelerek aldıkları yeni biçimler, sosyolojik araştırmaların kapsamındadır. arkeolojik araştırmalar ise çalgıların 5000 yıl önce kullanıldığını göstermektedir. çalgı biliminin temeli 20. yüzyıl başlarında atılmıştır. çalgılarda bulunan parçaların adlandırılarak uluslararası birer terim haline gelmesi de bu yakın döneme rastlar. müzik yazarı ve çalgı yapımcısı victor-charles mahillon, çalgı bilim alanında önderlik eden bir uzmandır. doğal olarak bu alanda derinleşebilmek için, akustikçilerin ve müzikologların katkılarına ihtiyaç duyulmuştur. çalgıların bilimsel olarak sınıflandırılmasını ve adlandırılmasını 16. yüzyılda sebastian virdung ve martin agricola ile 17. yüzyılda michael praetorius ve rahip marin mersennenin (1588 - 1648) gerçekleştirdikleri söylenebilir.

çalgılar çalınış şekillerine göre şu şekilde gruplandırılırlar:

 telli çalgılar
 vurmalı çalgılar
 nefesli çalgılar
 yaylı çalgılar
 tuşlu çalgılar

müzik aletleri
Hürriyet Daily News

hürriyet daily news türkiye'nin ilk i̇ngilizce gazetesi.

15 mart 1961'de yayın hayatına başlayan gazete, 2000 yılında doğan yayın holding bünyesine katılmıştır, daha sonra 2018 yılında demirören holding bünyesine katılmıştır. gazetenin merkez bürosu i̇stanbul'dadır. 3 kasım 2008 tarihinden itibaren turkish daily news olan ismini, hürriyet daily news olarak değiştirerek yeni tasarım ve yeni isimle okuyucularının karşısına çıkmaya başlamıştır.

editör 
genel yayın yönetmeni gökçe aytulu'dur.

ayrıca bakınız 
 the new anatolian
 made in turkey (gazete)
 daily sabah
 today's zaman

kaynakça

dış bağlantılar 
 hürriyet daily news

türkiye gazeteleri
i̇stanbul gazeteleri
i̇ngilizce gazeteler
demirören holding kuruluşları
1961'de kurulan yayınlar
hürriyet (gazete)
türkiye'de yayımlanan günlük gazeteler
X86-64

x86-64 (amd64, x64) amd tarafından tasarlanan 64-bit'lik bir işlemci mimarisidir. x86-64, x86 mimarisinin bir üst kümesidir; yapısı itibarıyla da onu destekler. x86-64 komut seti amd'nin athlon 64, athlon 64 fx, athlon 64 x2, turion 64 ve opteron işlemcilerinde kullanılmaktadır. daha sonra intel tarafından intel 64 (em64t) olarak adlandırılıp işlemcilerinde kullanılmaya başlanmıştır. intel'in ia-64 olarak da bilinen itanium mimarisiyle uyumsuzdur ve karıştırılmamalıdır.

amd64

amd64 tarihçesi

mimari özellikleri

sanal adres uzayının ayrıntıları

kanonik biçimli adresler

sayfa tablosunun yapısı

i̇şletim sistemi kısıtları

fiziksel adres uzayının ayrıntıları

çalışma kipleri

uzun kip

geleneksel kip

amd64 uygulamaları

intel 64

intel 64 tarihçesi

intel 64 uygulamaları

via'nın x86-64 uygulaması

amd64 ile intel 64 arasındaki farklar

güncel uygulamalar

daha eski uygulamalar

i̇şletim sistemi uyumluluğu ve karakteristikleri

bsd

dragonfly bsd

freebsd

netbsd

openbsd

dos

linux

mac os x

solaris

windows

endüstriyel adlandırma eğilimleri

yasal meseleler

ayrıca bakınız

kaynakça

dış bağlantılar 
 amd'nin amd64 mimarisi için hazırladığı teknik dokümantasyon (i̇ngilizce)
 planetamd64 - 64bit için sürücü ve yazılım veritabanı barındıran güzel bir amd64 kaynak sitesi
 teori ve pratikte 64-bit hesaplama(i̇ngilizce)

x86 mimarisi
Hatay (anlam ayrımı)

hatay, türkiye'nin akdeniz bölgesi'nde il
 hatay, konak, i̇zmir ilinde bir kısmı konak ilçesine bir kısmı karabağlar ilçesine bağlı semt
 hatay devleti, 7 eylül 1938 ile 29 haziran 1939 tarihleri arasında kurulan türk devleti
 hatay sorunu
 hatay polis dergisi, 1997-2003 yılları arasında hatay'da yayımlanmış dergi
 hatay (i̇zmir metrosu), i̇zmir'de bir metro istasyonu

kişi adları 
 yücel hatay, kıbrıslı türk spor yazarı.
Sakarya (anlam ayrımı)

sakarya, türkiye'nin marmara bölgesi'nin çatalca-kocaeli bölümü'nde yer alan bir ildir. ayrıca şu anlamlara da gelebilir:

coğrafya 
 sakarya nehri

tarih 
 sakarya meydan muharebesi

denizaltılar 
 sakarya, i̇talyan yapımı denizaltı
 , eski  denizaltı
 , preveze sınıfı denizaltı
İmalat yöntemleri

talaşlı ve talaşsız imalat yöntemleri olmak üzere genel olarak ikiye ayrılır. talaşlı imalat yöntemleri, tornalama, frezeleme, matkapla delme, taşlama olarak genelleştirilebilir. talaşsız imalat yöntemleri ise genel olarak, döküm, dövme, soğuk/sıcak çekme, ekstrüzyon ve sac metal işleme olarak ayrılabilir. bunların dışında çok çeşitli (otoinşa gibi) sıra dışı imalat yöntemleri de vardır. ayrıca günümüzde tüm bu tezgâhlar bilgisayar kontrollü (cnc) olarak kullanılmaktadırlar. bunların 1, 2, 3, 4, 5 eksenlileri bulunmakta ve 0,1 - 0,0001 mm hassasiyet aralığında işlem yapan çeşitleri kullanılmaktadır.

yöntem
Toyota

toyota motor corporation, değişen alanlarda üretim yapan ve büyük bir model yelpazesine sahip olan, 2016 verilerine göre dünyanın en büyük otomotiv şirketidir. yakın zamanda ford'u geçerek dünyanın en büyük otomobil firması olan toyota'nın 2007 yılında dünya üzerinde en çok otomobil üreten firma olan; ancak büyük bir ekonomik kriz içindeki general motors'u tahtından edeceği düşünülmektedir. 2007 ilk çeyrek dünya satış rakamlarına göre general motors'u geçmiş ve en çok satılan otomobil markası olmuştur. 2008 yılı itibarıyla dünyanın en büyük otomobil üreticisidir. 77 yıldır bu unvana sahip olan general motors'tan bu unvanı ele geçirmeyi başarmıştır.

2014 yılı itibarıyla, 10 milyon 230 bin satış rakamıyla, dünyanın en büyük otomobil şirketi olmuştur.

2003 takvim yılında toyota, lexus, daihatsu ve hino modellerinin yıllık toplam satışları 6,78 milyon adede ulaşmıştır. japonya'da 12 fabrikası, 11 bağlı kuruluşu ve 26 ülkede 46 üretim tesisi  316.121 çalışanı ile lexus ve toyota marka araçlar üreten şirketin ürünleri, 140'tan fazla ülkede müşterilere ulaştırılmaktadır. toyota'nın otomotiv işlerindeki gelirleri, toplam satışlarının %90'ını kapsamaktadır. 2007 yılı cirosu 239,4 milyar $ (23,94  trilyon yen) dir. toyota'nın telekomünikasyondan prefabrik evlere ve lüks yatlara kadar değişik alanlarda üretim yapan şirketleri de bulunmaktadır.

küresel toyota satışları yıllar içerisinde gelişim göstermektedir. 1937 yılındaki kuruluşundan beri toyota'nın ürün yelpazesi, dünyanın ilk seri üretilen hibrit aracı prius 'u ve pazara hazır ilk hidrojenli aracı toyota fchv 'yi kapsayacak kadar genişlemiştir.

toyota'nın 1951 yılından beri aralıksız ürettiği "toyota land cruiser" modeli sadece yüksek satış rakamlarına ulaşmakla kalmamış, arazi kabiliyeti ve kalitesi sayesinde sınıfında bir efsane haline gelmiştir. ayrıca corolla modeli, 1966 yılından günümüze, 42 milyon'a yakın satış adediyle, dünyanın en çok satan modelidir.

dünya‘daki varlığı 

japonya dışında, dünyanın birçok yerinde üretim hacmine göre dünyanın en büyük otomotiv üreticileri ​​arasında toyota fabrikaları vardır. şirket arjantin, belçika, brezilya, kanada, kolombiya, çek cumhuriyeti, fransa, endonezya, meksika, filipinler, polonya, rusya, güney afrika, tayland, türkiye, birleşik krallık, amerika birleşik devletleri ve venezuela'da araç montajı yapmaktadır.

ayrıca şirketin çin, fransa, hindistan, malezya, pakistan, tayvan, amerika birleşik devletleri ve vietnam'da ortak girişim, lisanslı veya sözleşmeli fabrikaları vardır.

galeri

ayrıca bakınız 
 toyotasa
 toyota türkiye

dış bağlantılar 
 
 
 

 tmc resmi web sitesi
 toyota türkiye resmi web sitesi

kaynakça 

 
otomobil markaları
japonya merkezli otomotiv şirketleri
otomobil üreticileri
tokyo merkezli şirketler
nikkei 225

1937'de kurulan şirketler
deniz motoru üreticileri
Cebrâil

cebrâil (, jibrāʾīl), veya gabriel, i̇brahimî dinlerde tanrı'nın mesaj ve emirlerini vahiy yoluyla peygamberlere ulaştıran ve ilk olarak tanah'da tanımlanmış bir başmelek.

etimoloji
m.ö. 2000’lerde kenan panteonunda “el” ya da “i̇l” her şeye kadir, ezeli ve ebedi, yer ile gökteki her şeyin tek hakimi, her şeyi yaratan, yaratıcı, antlaşma yapan ahit tanrısı vs. gibi niteliklere sahip bir baştanrı idi. el tanrısı aramiceye eloh veya elaha ve i̇braniceye eloah olarak geçmiş, yeni ahit’te “eli” ve “elohi” tanrı anlamında kullanılmıştır. i̇l veya el sonu el veya il ile biten isimlerde görülmeye devam etmektedir. gabri-el (kur’a’nda cibril), mika-el (mikail) ile i̇srail, azrail ve i̇srafil, yişmael (i̇smail), emanuel vb. i̇slam öncesi arapça yazıtlarda hristiyanların ms 6. yüzyılda el ve eloha kelimelerini kullandıkları bilinmektedir. i̇smin diğer bileşeni olan gebr ise güç ve kuvvet anlamına gelmektedir.

yahudilik ve hristiyanlıkta
gabriel kitab-ı mukaddes’te tanrıʼnın gücü eşliğinde tanrıʼnın işlerini insanlara bildirip elçilik görevi yapan insanımsı (veya insan görünümlü) bir melektir: eski ahit’te cennetin gözetmeni, birinci semanın hakimi, tanrı ile insan arasındaki en önemli aracı, tabiat güçlerini yöneten, adalet ilkesi vs. olandır.

i̇slam'da

i̇slam’a göre peygamberlere vahiy getirmek, allah'ın emir ve yasaklarını bildirmekle vazifeli melektir. cebrâil'in isminin kur’ân'da rûh-ul-emîn ve ruhu'l-kudüs diye de zikredildiğine inanılır. cebrâil’e ayrıca nâmûs-ı ekber de denilmiştir. cebrâil, muhammed'e mekke yakınındaki nur dağı'nda ibâdet ve tefekkürle meşgul iken gelerek ilk vahyi getirmiştir: "yaratan rabbinin adıyla oku! o, insanı "alak"dan yarattı. oku! senin rabbin en cömert olandır. o, kalemle yazmayı öğretendir, insana bilmediğini öğretendir." (alâk 96/1-5)

cebrâil değişik şekillere girebildiğine, muhammed'e  aslî şekliyle, biri nur dağı'ndaki hira mağarası'nda ve diğeri miraç esnâsında sidret-ül-müntehâda olmak üzere iki defâ göründüğüne inanılır. cebrâil’in muhammed'e çoğunlukla dıhye-i kelbî sûretinde geldiği anlatılır.

"de ki: cebrail’e kim düşman olabilir? kendinden öncekileri onaylayan, doğru yolu gösteren ve inananlar için müjdeci olan bu kur’an’ı senin kalbine o, allah’ın izni ile indirmiştir.” (bakara 2/97).

“onu güvenilir ruh (cebrail) indirmiştir. o kur’ân, elbette âlemlerin rabbi tarafından indirilmiştir.” (şuara 26/193-194)

“allah bir insanla ancak vahiy yoluyla veya perde arkasından konuşur; yahut bir elçi gönderip izniyle ona tercih ettiğini vahyeder. o yücedir ve hakimdir.” (şûrâ 42/51)

görevi ve özellikleri
i̇sminin etimolojisinden de anlaşıldığı gibi birçok i̇brahimî dinde cebrail'in çok kuvvetli bir melek olduğuna inanılır. cebrail'in görevi vahiy getirmektir, yani tanrı'dan peygamberlere haber ve bilgi taşır.

notlar

ayrıca bakınız
cibril hadisi
kutsal ruh
melek
vahiy

kaynakça
genel
 a. saim kılavuz, "anahatlarıyla i̇slam akaidi ve kelam'a giriş", ensar neşriyat.
 kur'an-ı kerim 
özel

cebrail
hristiyanlıkta melekler
i̇slam'da dört büyük melek
yahudilikte büyük melekler
yeni ahit'te adı geçen kişiler
i̇slam mitolojisi
Mikâil

mikâil (; , mikhaḗl; ; , mīkhā'īl), yahudilik, hristiyanlık ve i̇slam'da ismi geçen dört büyük melekten biridir.

etimoloji ve tarihçe
m.ö. 2000’lerde kenan panteonunda “el” ya da “i̇l” her şeye kadir, ezeli ve ebedi, yer ile gökteki her şeyin tek hakimi, her şeyi yaratan, yaratıcı, antlaşma yapan ahit tanrısı vs. gibi niteliklere sahip bir baştanrı idi. el tanrısı aramiceye eloh veya elaha ve i̇braniceye eloah olarak geçmiş, yeni ahit’te “eli” ve “elohi” tanrı anlamında kullanılmıştır. i̇l veya el sonu el veya il ile biten isimlerde görülmeye devam etmektedir. gabri-el (kur’a’nda cibril), mika-el (mikail) ile i̇srail, azrail ve i̇srafil, yişmael (i̇smail), emanuel vb. i̇slam öncesi arapça yazıtlarda hristiyanların ms 6. yüzyılda el ve eloha kelimelerini kullandıkları bilinmektedir.

eski ahit’te i̇srailoğulları’nın koruyucusu, birinci ve büyük reis, yeni ahit’te i̇blis’e karşı çıkan, baş melek ve göğün reisidir.

i̇slamda
evrendeki doğa olaylarından görevlidir. ucuzluk, pahalılık, kıtlık, bolluk yapmak, refah ve huzur getirmek ve her maddeyi hareket ettirmekle de görevlidir.

muhammed cebrâil'e;

"ey cebrâil! mikâil'in güldüğünü hiç görmedim, bunun sebebi nedir?" diye sorduğunda, cebrâil;

"cehennem ateşinin tutuşturulduğu günden bugüne dek mikâil gülmemiştir" diye cevap verdi. (muînüddîn hirevî)

ayrıca bakınız 
 i̇sa

kaynakça 

i̇slam'da dört büyük melek
yahudilikte büyük melekler
eski ahit'teki kişiler
yeni ahit'te adı geçen kişiler
hristiyanlıkta melekler
mitolojik kılıç ustaları
i̇slam mitolojisi
İsrafil

i̇srafil (), i̇slam inançlarına göre dört büyük melekten birisidir. i̇srâfil'in görevi kıyamet günü sûr'a üflemektir.

i̇srâfil kıyamet gününde allah'ın emri ile iki defa sûr'a üfleyecektir. "sûr'a üflenir ve allah'ın dilediği kimseler dışında göklerdeki herkes ve yerdeki herkes ölür. sonra ona bir daha üflenir, bir de bakarsın onlar kalkmış bekliyorlar."

i̇srâfil'in birinci üflemesi ile yer ve gökteki bütün canlılar ölecek ve dünya hayatı sona erecektir. i̇kinci defa üflemesiyle de bütün canlılar dirilecek ve ahiret hayatı başlayacaktır. i̇srâfil, sûr'a üfüreceği için, sûr meleği de denilmiştir. muhammed'e sûr'un mahiyeti sorulunca şöyle demiştir: "üfürülen bir boynuzdur." "i̇srâfil sûr'u tutmuş hazır bir şekilde kendisine ne zaman üfürmek için emredileceğini bekliyor."

i̇srâfil'in sûr'a üfürmesini anlatan uzun bir hadis, tefsir kitaplarında konu ile ilgili ayetlerin açıklamasında kullanılmıştır. hadisin bazı cümleleri sahih hadis kitaplarında konu ile ilgili bahislerde geçmekle beraber, bazı cümleleri ifade ve manâ bakımından münker kabul edilmiştir. hadisin tek râvisi olan i̇smail b. râfi medine'nin kıssacılarındandır. kıssacılar kulaktan kulağa geçen hikâyeleri kolaylıkla ezberleme kabiliyetleri ile bilinirdi.

i̇slâm'da i̇srâfil'e ve diğer meleklere atfedilen yüceliklerden dolayı muhammed'in bazen onların ismi ile dua ettiği rivayet edilir: "ey allah'ım, cebrâil, mikâîl ve i̇srâfil'in rabbi, göklerin ve yerin yaratıcısı, gaybı ve şehâdet âlemini bilen. sen kullarının arasındaki ihtilaflar hakkında hüküm sahibisin. beni izninle ihtilaf edilen şeylerde hakka kavuştur. sen dilediğini sırat-ı müstakim'e kavuşturursun.

ayrıca bakınız
i̇slam mitolojisi
melek
kıyamet
ahir zaman
mahşer

kaynakça 

i̇slam'da dört büyük melek
i̇slam mitolojisi
Azrail

azrail,  i̇slam'da dört büyük melekten biri ve eceli dolmuş kişilerin canını almaya gelen 'ölüm meleği' olarak görülür. yahudilikte bu melek bazen ölen kişinin ruhunu taşıyan bir melek olarak uyarlanmıştır.

etimoloji
i̇smin süryanice veya i̇branice olduğunu söyleyenlere göre azer ve el veya îl kelimelerinden oluşan bir terkiptir ve el'in yardımcısı manasına gelir.

aslının arapça olduğunu söyleyenlere göre ise a-ze-ra ve el (îl) kelimelerinden oluşmuştur ve manası da güçlü kuvvetli, salabetli demektir. kelimenin diğer kullanımları azeryahu, azer-el, azra-el (yahvenin veye el'in yardımcısı)  şeklindeydi ve yahudilikte ezra için kullanılmıştı.

yahudilikte
yahudi angelojisinde birbirinden farklı canlıların ölümleriyle ilgili farklı ölüm melekleri bulunur: cebrâil kralların, kapzil gençlerin, maşbir hayvanların, maşhit çocukların, af ve hemah da insanların ve büyük hayvanların canlarını alır. 

ölüm meleklerinden biri şeytan ve samael denir. günahkarları tanrı'nın önünde başarılı bir şekilde suçladığında onları öldürür. yahudilikte mesih geldiği zaman, ölüm ortadan kalkacak ve mesih ölüm meleğini yok edecektir.

i̇slamiyette
allah'ın kendisine verdiği emirle canlıların ruhlarını almakla görevli olan ölüm meleği için kur'an ve hadislerde  melekü'l-mevt (ölüm meleği) terimi kullanılmaktadır. "de ki; üzerinize memur edilen ölüm meleği, canınızı alır sonra rabbinize döndürülürsünüz" (es-secde, 32/11)

i̇slamda azrail kelimesi, kuran veya hadislerde geçmemektedir, ama tefsirle sabittir. müslüman alimler bu meleğin adının "azrail" olduğunu bildirmektedir. o ve onun emrindeki meleklerin hepsi ölüm melekleridir. azrail, i̇slam dinindeki dört büyük melekten biridir. i̇nsanların canını almakla görevlidir. ölüm meleği, kur’an ve sahih hadislerde, melekül-mevt (ölüm meleği) şeklinde de anılmıştır. (secde suresi: 11)

onun emrinde de bazı melekler vardır. bu melekler de kendilerine allah tarafından ulaştırılan emirleri yerine getirirler. "nihayet birinize ölüm gelince elçilerimiz onun canını alırlar, onlar hiç geri kalmazlar" (el-en'âm, 6/61) 
kur'an'da, meleklerin kâfir olan bir kul ile mümin olan bir kulun canlarını alışları tasvir edilmektedir. kâfirlerin can verişleri şöyle tarif edilmektedir: "melekler, kâfirlerin canlarını alırken onları görseydin, onların yüzlerine ve arkalarına vuruyorlar: haydi, yangın (cehennem) azabını tadın diyorlardı" (el-enfal, 8/50)
nâşitat meleklerinin müminlerin canlarını da tatlılıkla alışları şöyle ifade edilmektedir: "melekler iyi insanlar olarak canlarını aldıkları kimselere de: selâm size, yaptıklarınıza karşılık cennet'e girin' derler" (en-nahl, 16/32)

hadislerde
ölüm meleği musa‘ya ruhunu alması için gönderilir. musa, melekul mevt’e tokat atıp bir gözünü çıkarır.
melekul mevt rabbine dönerek: “beni öyle bir kula gönderdin ki, ölümü istemiyor" der allah o’na gözünü iade eder."

ayrıca bakınız
i̇brahimî dinler
cin

bibliyografi
notlar

kaynaklar

i̇slam'da dört büyük melek
yahudilikte melekler
ölüm melekleri