Mirket

mirket (suricata halil gungor suricata), 24 ila 30 cm boylarında, koloni hâlinde yaşayan, afrika'ya özgü etobur memeli bir hayvan.

14 yıl kadar yaşarlar. kolonileri yaklaşık 20 (bazen de 50) kadar hayvandan oluşur, aralarında iş bölümü yaparlar ve yuvalarının güvenliğini sağlamak için etrafı gözetleme, düşmanlarını kollama görevlerini  paylaşırlar.

beslenme alışkanlıkları 
mirketler kurbağa, kertenkele, küçük yılan gibi sürüngenlerle ve akrep, kırkayak gibi zehirli böceklerle beslenirler. toprak altında koku duyusu gelişmiş olan bu hayvanlar, toprağı kazarak bir akrebi 1-2 dakikada çıkarıp kolayca etkisiz hâle getirdikten sonra yiyebilirler. ava çıkan bir mirket kolonisinde en az iki tanesi dönüşümlü olarak dış tehlikelere karşı gözetleme yapar. i̇ki ayağının üzerine kalkan gözcü mirketler, gözetleme sırasında her 2 saniyede kesik bir ses çıkararak diğer mirketlere her şeyin yolunda olduğunu bildirirler, havadan ya da karadan gelen bir tehlike karşısında da homurdanma sesine benzer bir ses çıkararak alarm verirler. böylece diğer av peşinde olan mirketleri uyarmış ve korumuş olurlar. tehlike anında tüm mirketler yer altına kazılmış yuvalarına karşı koşuşturarak gizlenirler. bir mirket toprakta tek başına 10 dakikada 2 metrelik bir tünel kazabilir. bilim adamları, mirketlerin akrep gibi tehlikeli hayvanları yemeyi kendi kendilerine öğrenmediklerini, yetişkinler tarafından eğitildiklerini keşfetmişlerdir. ayrıca mirketlerin akrep zehirlerine karşı doğal bir bağışıklık kazandıkları son yapılan araştırmalarda ortaya çıkmıştır.

davranış 
mirketler küçük yuva yapan hayvanlardır ve yer altında çoklu girişe sahip olan büyük tüneller kurarlar. bu yuvalardan sadece gündüz çıkarlar. çok sosyaldirler ve 20-30 üyeye sahip koloniler hâlinde yaşarlar. aynı gruptaki üyelerle sıklıkla sosyal bağlarını geliştirmek için birbirlerini tararlar.

sosyal yapı 
yaşamlarını çölde sürdürebilmek için kesinlikle grup hâlinde yaşamaları gerekmektedir. her bir bireyin grup içinde belirgin bir rolü vardır. mirketlerin grup içindeki rolleri çeşitlidir:

alfa erkeği; grup içindeki baskın erkektir.
alfa dişisi; gruptaki baskın dişidir. bütün beta üyeler ona itaat eder.
beta erkeği; 10 aylık ve daha yaşlı olan itaat eden erkeklerdir.
beta dişisi; baskın dişidir.
bebek bakıcısı; grubun yiyecek toplaması için ayrıldığında yavruları gözetleyen üye. değişik grup üyeleri değişik günlerde bu görevi üstlenebilir. genellikle en aç olan mirket bebek bakıcılığı yapar. alfa dişisi hiçbir zaman bu işi yapmaz.
bekçi; grup üzerindeki tehlikeleri gözlemleyen grup üyesidir. bir ağaca 30 m tırmanarak bu görevi yerine getirir.

alt türler 

 suricata suricatta siricata
 suricata suricatta majoriae
 suricata suricatta iona

galeri

kaynakça 
 
 david macdonald (photography by nigel dennis):  meerkats.  london:  new holland publishers, 1999.

dipnotlar

dış bağlantılar 

 animal diversity - meerkat
 fellow earthlings meerkat sanctuary  
 the kalahari meerkat project  
 the meerkat magic project 

asgari endişe altındaki hayvanlar
kuyruksürengiller
angola'daki memeliler
güney afrika cumhuriyeti'ndeki memeliler
namibya'daki memeliler
çöl faunası
sahra altı afrika faunası
1776'da tanımlanan omurgalılar
18. yüzyılda tanımlanan memeliler