Yoga

yoga (sanskrit), hindistan kaynaklı fiziksel ve zihinsel disiplinleri tarif etmek için kullanılan bir kelimedir. aynı zamanda  hinduizm, budizm ve jainizm'de çeşitli meditatif uygulamalara da yoga adı verilmektedir. hinduizmde, altı geleneksel felsefe okulundan (āstika) biri olarak kabul edilir.

sanskrit dilinde yoga kelimesi pek çok anlama sahiptir; "kontrol etmek", "boyunduruk altına almak" veya "birleştirmek" anlamına gelen sanskrit "yuj" kelimesinden türemiştir. "kavuşma", "bir araya gelme", "birlik", "karşılaşma" ve "yöntem" olarak çevrilebilir. yoga uygulayan veya yoga felsefesini takip eden kişiye yogi ya da yogini adı verilir. yogini ifadesi "yogi"isminin dişil kullanımıdır.

patanjali'nin yoga sutralarına göre yoga'nın sekiz bölümü 
patanjali'nin yazıları aynı zamanda aştanga yoga (sekiz basamaklı yoga) olarak bahsedilen sistemin temelini oluşturmuştur. 2. kitabın 29. sutrasından alınmış bu sekiz basamak kavramı günümüzde uygulanan raja yoga çeşidinin karakteristik temellerini oluşturur.

sekiz basamak:

 yama (beş "geri çekilme"): zarar vermeme, doğruluk, çalmama, tensel zevkleri kontrol etme, istifçilik yapmama
 niyama (beş "gözlem"): arı olma, halinden memnun olma, ateşli istek, okuma, hatırlama
 asana: kelime anlamı "oturma yeri", patanjali'nin yoga sutra'larında meditasyonda kullanılan oturma duruşunu ifade etmektedir. 
 pranayama ("nefesi askıya alma"): prāna, nefes, "āyāma", durdurmak demektir. ayrıca, yaşam gücünün kontrolü olarak da yorumlanabilir. 
 pratyahara ("tecrit"): dış nesnelerden duyu organlarını geri çekmedir.
 dharana ("konsantrasyon"): dikkati tek bir nesne üzerine odaklamadır.
 dhyana ("meditasyon"): meditasyon nesnesinin doğası üzerine yoğun tefekkürdür.
 samādhi ("özgürleşme"): meditasyon nesnesi ile şuurun birleşmesidir.

yoga'nın tarihi 
vedik samhitalarda bazı çilekeşlerden, vedaların erken yorumları olan brahmanalarda (mö 900-500), bu çilekeşlerin yaptığı uygulamalardan (tapas) bahsedilmektedir. pakistandaki indus vadisi uygarlığına (ortalama mö 3300–1700) ait alanlarda bulunan birçok mühürlerde, bilinen yoga veya meditasyon duruşlarının benzerini tasvir eden figürler bulunmuştur. bu duruşlar, arkeolog gregory possehl'e göre "yogayı işaret eden bir ayinsel disiplinin biçimini" önermektedir. sonuçlanan bir kanıt henüz bulunmasa da, indus vadisi mühürleri ve yoga ve meditasyon uygulamaları arasındaki ilişki daha sonraları da birçok bilim insanı tarafından tartışılmıştır.

meditasyondaki daha yüksek şuuru deneyimleme teknikleri shramana gelenekleri veupanishad geleneği tarafından geliştirilmiştir.

budizm öncesi erken brahminik metinlerdeki meditasyonla ilgili net bir kanıt olmasa da, upanişadların kozmolojik ifadeleriyle buddha'nın kaydedilmiş en eski budist metinleri arasındaki yakınlığı baz alarak, wynne elementsiz ve biçimsiz meditasyonun brahminik geleneğinde oluşturulduğunun iddia eder. hatta bunun dışında gerçek olma olasılığı daha az olan bazı iddiaları da vardır. upanişadlardaki kozmoloji ifadelerinin modern gelenekte de yansıtılmış olduğunu söyleyerek,geç rg vedik dönemde nasadiya suktanın modern geleneğin kanıtlarını içerdiğini iddia eder.

patanjali'nin yoga sutra'ları 

hint felsefesinde, yoga altı ortodoks felsefi okuldan birinin ismidir. yoga felsefi sistemi samkhya okuluyla çok yakından ilintilidir.

patanjali tarafından açıklanan yoga okulu, samkhya psikolojisi ve metafiziğini kabul eder, ama samkhya'nın gerçeğin 25 elementine ilahi varlığı da eklediğinden, samkhya'ya göre daha teistiktir. samkhya ve yoga arasındaki paralelllikler o kadar fazladır ki, max müller "iki felsefenin arasındaki farktan tanrı'lı samkhya ve tanrı'sız samkhya diye söz etmek mümkündür..." demektedir.

ayrıca bakınız 

 raja yoga
 hatha yoga
 cnana yoga
 bhakti yoga
 karma yoga
 akroyoga

kaynakça