23 Nisan



olaylar 
 1827 - william rowan hamilton, işık sistemleri teorisi'ni hazırladı.
 1906 - rusya'da çar ii. nikolay, "temel yasalar" olarak bilinen anayasayı ilan etti.
 1920 - türkiye büyük millet meclisi açıldı ve ilk kez toplandı.
 1923 - lozan barış konferansı 23 nisan 1923’te ikinci defa toplanarak, taraflar olan tbmm temsilcileriyle birleşik krallık, fransa, i̇talya, japonya, yunanistan, romanya, bulgaristan, portekiz, belçika, sscb ve yugoslavya temsilcileri aracılığıyla 24 temmuz 1923’te sonuçlandırılmıştır.
 1935 - polonya'da anayasanın kabulü.
 1945 - doğan kardeş dergisinin ilk sayısı yayımlandı.
 1948 - ii. dünya savaşı'ndan beri kapalı tutulan topkapı sarayı müzesi ve i̇stanbul arkeoloji müzesi halka açıldı.
 1960 - i̇zmit petrol rafinerisi'nin temeli atıldı.
 1961 - i̇lk tbmm binası müze haline getirildi.
 1961 - yerli yapım 27 mayıs treni ilk seferini yaptı.
 1965 - i̇lk sovyet haberleşme uydusu, maniya-1 uzaya fırlatıldı.
 1968 - abd'deki columbia üniversitesi'nde bir grup vietnam savaşı karşıtı öğrenci, yönetim binalarını ele geçirerek üniversiteyi kapattı.
 1969 - robert kennedy'nin katili sirhan bişara sirhan, ölüm cezasına çarptırıldı.
 1979 - türkiye'de 12 eylül 1980 darbesi'ne giden süreç (1979- 12 eylül 1980): sıkıyönetim koordinasyon toplantısı'nda konuşan adalet bakanı mehmet can, "bingöl'de okullarda i̇stiklal marşı söylenmemektedir. atatürk'ün resmi sınıflardan alınıp çamura atılmış. öğretmen mâni olmaya kalkmış, öldürmüşler." dedi.
 1979 - türkiye'nin yedi ülke ile telefon görüşmesini sağlayacak olan uyduyla haberleşme istasyonu hizmete girdi.
 1979 - 23 nisan ulusal egemenlik ve çocuk bayramı, unesco'nun 1979 yılını "çocuk yılı" olarak duyurmasının ardından, trt tarafından "trt uluslararası 23 nisan çocuk şenliği" adı ile ilk kez kutlandı.
 1981 - millî güvenlik konseyi, eski gümrük ve tekel bakanlarından tuncay mataracı'nın yüce divan'da yargılanmasına karar verdi.
 1982 - trt, haftada iki gün renkli televizyon yayınına başladı.
 1982 - 12 eylül darbesi'nin 15. idamı: 1974 yılında başka biriyle evlenmek için karısını başına dört kurşun sıkarak öldüren sabri altay, idam edildi.
 1984 - aids'e neden olan virüs belirlendi.
 1984 - cumhurbaşkanı kenan evren'in öğretmenlere mesajı: "çocuklarımıza; geçmişte varlığımıza göz diken ihanet ocaklarının pençesine düşenlerin başarısızlık, çaresizlik, kan ve gözyaşı ile noktalanan acı sonlarını hatırlatarak her zorluğu aşmada, çağdaş uygarlığa ulaşmada atatürkçülükten başka çıkar yol olmadığını ... anlatınız."
 1990 - namibya; birleşmiş milletlerin 160., i̇ngiliz milletler topluluğu'nun ise 50. üyesi oldu.
 1992 - sağlık kontrolü için abd'de bulunan cumhurbaşkanı turgut özal'a, prostat kanseri teşhisi konuldu.
 1993 - doğu afrika ülkesi eritre'de, etiyopya'dan bağımsızlık referandumu başladı.
 1994 - gagavuzya kuruldu.
 1997 - cezayir'de ömeriye katliamı: 42 kişinin ölümü.
 2001 - i̇ntel, pentium 4 işlemcisini piyasaya sürdü.
 2003 - sars virüsü nedeniyle çin'de okullar iki hafta tatil edildi.
 2003 - kuzey kıbrıs türk cumhuriyeti bakanlar kurulu'nun aldığı karar doğrultusunda; kuzey kıbrıs ile kıbrıs cumhuriyeti arasında serbest geçişler başladı.
 2005 - şair ve yazar sunay akın'ın kurduğu i̇stanbul oyuncak müzesi açıldı.
 2006 - merapi yanardağı (marapi) patladı.

doğumlar 
 1170 - isabelle de hainaut, fransa kraliçesi (ö. 1190)
 1775 - joseph mallord william turner, i̇ngiliz ressam (ö. 1851)
 1791 - james buchanan, amerikalı siyasetçi ve abd'nin 15. başkanı (ö. 1868)
 1804 - marie taglioni, i̇talyan balerin (ö. 1884)
 1844 - sanford b. dole, hawaiili siyasetçi (ö. 1926)
 1857 - ruggero leoncavallo, i̇talyan besteci (ö. 1919)
 1858 - max planck, alman fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi (ö. 1947)
 1861 - edmund allenby, i̇ngiliz general (ö. 1936)
 1891 - sergei prokofiev, rus besteci (ö. 1953)
 1895 - yusuf ziya ortaç, türk şair, yazar, edebiyat öğretmeni, yayımcı ve siyasetçi (ö. 1967)
 1899 - bertil ohlin, i̇sveçli iktisatçı ve nobel ekonomi ödülü sahibi (ö. 1979)
 1899 - vladimir nabokov, rus yazar (ö. 1977)
 1902 - halldor laxness, i̇zlandalı yazar ve nobel edebiyat ödülü sahibi (ö. 1998)
 1906 - sâdi yâver ataman, türk folklor ve halk müziği uzmanı ve derlemeci (ö. 1994)
 1919 - bülent arel, türk elektronik müziğin öncülerinden ve klasik batı müziği bestecisi (ö. 1990)
 1926 - suavi süalp, türk mizahçı (ö. 1981)
 1927 - ahmed arif, türk şair (ö. 1991)
 1928 - avni anıl, türk müzisyen (ö. 2008)
 1928 - shirley temple, amerikalı aktris (ö. 2014)
 1929 - mürüvvet sim, türk tiyatro ve sinema sanatçısı (ö. 1983)
 1934 - ergun köknar, türk tiyatro, sinema, dizi oyuncusu ve gazeteci (ö. 2000)
 1934 - fikret hakan, türk sinema oyuncusu (ö. 2017)
 1936 - roy orbison, amerikalı şarkıcı, gitarist ve şarkı sözü yazarı (ö. 1988)
 1938 - ali ecder akışık, türk tiyatro, sinema oyuncusu ve seslendirme sanatçısı (ö. 2010)
 1939 - lee majors, amerikalı sinema oyuncusu
 1939 - jorge fons, meksikalı film yönetmeni ve senarist (ö. 2022)
 1941 - jacqueline boyer, fransız şarkıcı, oyuncu
 1941 - arie den hartog, eski hollandalı bisiklet yarışçısıdır (ö. 2018)
 1941 - paavo lipponen, fin siyasetçi ve eski muhabir
 1941 - michael lynne, amerikalı film yöneticisi (ö. 2019)
 1941 - ray tomlinson, abd'li bilgisayar programcısı (ö. 2016)
 1943 - hervé villechaize, fransız oyuncu (ö. 1993)
 1944 - sandra dee, amerikalı sinema oyuncusu (ö. 2005)
 1945 - alev sezer, türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (ö. 1997)
 1947 - blair brown, amerikan tiyatro, sinema ve televizyon oyuncusudur
 1948 - pascal quignard, fransız yazar
 1952 - abdülkadir budak, türk şair
 1952 - pakize suda, türk oyuncu ve yazar (ö. 2022)
 1954 - fatih erdoğan, türk yazar
 1954 - michael moore, i̇rlanda asıllı amerikalı aktör, film yapımcısı ve yönetmen
 1955 - carlos maría domínguez, arjantinli yazar ve gazeteci
 1955 - judy davis, avustralyalı oyuncu
 1957 - jan hooks, amerikalı oyuncu ve komedyen (ö. 2014)
 1957 - martha burns, kanadalı oyuncu
 1960 - valerie bertinelli, amerikalı oyuncudur
 1960 - steve clark, i̇ngiliz gitarist (ö. 1991)
 1960 - zekeriya önge, türk asker (ö. 1980)
 1961 - george lopez, amerikalı-meksikalı komedyen ve oyuncudur
 1961 - pierluigi martini, eski i̇talyan formula 1 yarışçısıdır
 1962 - john hannah, i̇skoç dizi ve sinema oyuncusu
 1963 - paul alexandre belmondo, fransız formula 1 takımlarında yarışmış olan pilot
 1966 - michael kraft, alman futbolcu
 1967 - melina kanakaredes, amerikalı oyuncu
 1968 - timothy mcveigh, abd'li terorist (ö. 2001)
 1969 - yelena şuşunova, rus jimnastikçidir (ö. 2018)
 1970 - egemen bağış, türk siyasetçi
 1970 - tayfur havutçu, türk futbolcu ve teknik direktör
 1972 - demet akalın, türk oyuncu, şarkıcı ve manken
 1972 - choky ice, macar pornografik film oyuncusu
 1973 - cem yılmaz, türk komedyen
 1975 - jónsi, i̇zlandalı şarkıcı ve gitarist
 1976 - valeska dos santos menezes, brezilyalı voleybolcu
 1977 - arash labaf, i̇ran kökenli i̇sveçli şarkıcı
 1977 - john cena, amerikalı profesyonel güreşçi
 1979 - jaime king, amerikalı oyuncu ve model
 1979 - lauri ylönen, fin şarkıcı ve the rasmus grubunun solisti
 1981 - murat ünalmış, türk dizi ve sinema oyuncusu
 1982 - kyle beckerman, amerikalı millî futbolcudur
 1983 - leon andreasen, danimarkalı millî futbolcudur
 1983 - daniela hantuchova, slovak profesyonel tenis oyuncusudur
 1983 - bartu küçükçağlayan, türk oyuncu ve büyük ev ablukada grubunun solisti
 1984 - jesse lee soffer, amerikalı oyuncudur
 1985 - jurgita jurkutė, aktris ve litvanya 2007 güzellik yarışmasının eski birincisi
 1987 - michael arroyo, ekvador'lu millî futbolcudur
 1987 - john boye, ganalı millî futbolcudur
 1988 - victor anichebe, nijeryalı millî futbolcudur
 1989 - nicole vaidišová, çek tenisçi
 1990 - rui fonte, portekizli futbolcudur
 1990 - dev patel, hint asıllı i̇ngiliz oyuncu
 1991 nathan baker, i̇ngiliz futbolcu
 1992 - başak gündoğdu, türk kadın voleybolcu
 1992 - makoto shibahara, japon futbolcu 
 1994 - song kang, güney koreli oyuncu
 1995 - gigi hadid, filistin asıllı amerikalı model ve oyuncu
 1999 - son chae-young, koreli sanatçı twice grubunun ana rapçisi, söz yazarı ve bestekâr
 2018 - louis mountbatten-windsor, birleşik krallık prensi

ölümler 
 303 - yorgi, hristiyanlıkta aziz olarak ve i̇slam'da velî olarak kabûl edilen romalı bir asker
 871 - i. ethelred, wessex kralı
 1014 - brian boru, i̇rlanda kralı ve munster hanedanı'nın üyesi (d. 941)
 1016 - ethelred, wessex kralı 
 1151 - adeliza, i̇ngiltere kraliçesiydi (d. 1103)
 1196 - iii. béla, macaristan kralı (d. ~1148)
 1200 - zhu xi, çin'in neokonfüçyüsçülük alanındaki en önemli filozof isimlerinden biri (d. 1130)
 1554 - gaspara stampa, i̇talyan şairi (d. 1523)
 1605 - boris godunov, rus çarı (d. ~1551)
 1616 - william shakespeare, i̇ngiliz oyun yazarı (d. 1564)
 1850 - william wordsworth, i̇ngiliz şair (d. 1770)
 1939 - saffet atabinen, ilk türk orkestra şefi ve flüt virtüözü (d. 1858)
 1954 - rudolf beran, çek siyasetçi (d. 1887)
 1975 - william hartnell, i̇ngiliz aktör (doctor who dizisinin ilk doktoru) (d. 1908)
 1979 - maurice clavel, fransız yazar, filozof ve gazeteci (d. 1920)
 1983 - buster crabbe, amerikalı yüzücü ve aktör (d. 1908)
 1986 - otto preminger, avusturya asıllı amerikalı film yönetmeni (d. 1906)
 1990 - paulette goddard, amerikalı aktris (d. 1910)
 1992 - satyajit ray, bangladeşli yönetmen (d. 1921)
 1993 - bertus aafjes, hollandalı şair (d. 1914)
 1998 - konstantin karamanlis, yunan siyasetçi (d. 1907)
 2005 - john mills, i̇ngiliz aktör (d. 1908)
 2007 - boris yeltsin, rus devlet ve siyaset adamı (d. 1931)
 2010 - bo hansson, i̇sveçli müzisyen (d. 1943)
 2013 - şahin gök, türk sinema yönetmeni (d. 1952)
 2013 - molla muhammed ömer, taliban'ın lideri (d. 1959)
 2015
 aziz asli, i̇ranlı eski millî futbolcu (d. 1938)
 richard corliss, time dergisi yazarı (d. 1944)
 sawyer sweeten, amerikalı oyuncu (d. 1995)
 sixto valencia burgos, meksikalı karikatürist (d. 1934)
 2016 - çetin i̇pekkaya, türk tiyatro yönetmeni ve oyuncu (d. 1937)
 2016 - madeleine sherwood, kanadalı oyuncu (d. 1922)
 2017 - jerry adriani (jair alves de sousa), brezilyalı şarkıcı, müzisyen ve aktör (d. 1947)
 2017 - kathleen crowley, amerikalı oyuncu (d. 1929)
 2017 - imre földi, macar halterci (d. 1938)
 2017 - františek rajtoral, çek millî futbolcu (d. 1986)
 2017 - erdoğan teziç, türk hukukçu ve akademisyen (d. 1936)
 2018 - bob dorough, amerikalı bebop havalı caz piyanisti, şarkıcı-söz yazarı, besteci, aranjör ve albüm yapımcısı (d. 1923)
 2019 - henry w. bloch, amerikalı hayırsever ve iş insanı (d. 1922)
 2019 - matthew buckland, güney afrikalı sosyal medya girişimcisi, yönetici ve iş insanı (d. 1974)
 2019 - jean, lüksemburg büyük dükü (d. 1921)
 2019 - terence rawlings, i̇ngiliz ses mühendisi ve film editörü (d. 1933)
 2020 - james m. beggs, amerikalı siyasetçi, bürokrat ve iş insanı (d. 1923)
 2020 - peter e. gill, i̇ngiliz profesyonel golfçü (d. 1930)
 2020 - akira kume, japon aktör ve seslendirme sanatçısı (d. 1924)
 2020 - henk overgoor, hollandalı futbolcu (d. 1944)
 2020 - kumiko owada, japon oyuncu, ses sanatçısı ve tv sunucusu (d. 1956)
 2020 - frederick thomas, amerikalı dj ve müzisyen (d. 1985)
 2021 - tuncay becedek, türk futbolcu (d. 1942)
 2021 - fredi (doğum adı: matti kalevi siitonen) fin şarkıcı (d. 1942)
 2021 - mario andres meoni, arjantinli politikacı (d. 1965)
 2021 - milva, i̇talyan şarkıcı, oyuncu ve televizyon sunucusuydu (d. 1939)
 2022 - arno, belçikalı şarkıcı, müzisyen ve aktör (d. 1949)

tatiller ve özel günler 
 türkiye - 23 nisan ulusal egemenlik ve çocuk bayramı
 dünya kitap günü ve telif hakları günü
 almanya - ulusal bira günü

0423
23