2 Kasım



olaylar 
 1889 - kuzey dakota ve güney dakota, amerika birleşik devletleri'nin 39. ve 40. eyaletleri oldular.
 1914 - rusya, osmanlı i̇mparatorluğu'na savaş ilan etti.
 1917 - filistin'de yahudilere yurt verilmesini öngören balfour deklarasyonu, yayınlandı.
 1918 - enver, talat ve cemal paşalar, beraberindekilerle bir alman gemisine binerek yurttan ayrıldılar.
 1920 - i̇lk radyo naklen yayını abd'nin pittsburgh şehrinde gerçekleşti.
 1922 - tbmm’nin gizli oturumunda lozan konferansı’na katılacak heyetin hükümetçe belirlenmesi kararı alındı.
 1930 - haile selassie, etiyopya i̇mparatoru olarak taç giydi.
 1934 - i̇çişleri bakanı şükrü kaya, radyo programlarından alaturka musikiyi kaldırdı.
 1936 - i̇talyan diktatör benito mussolini roma-berlin anlaşmasını ilan etti, böylelikle mihver devletleri blokunun temelleri atılmış oluyordu.
 1940 - ankara erkek teknik öğretmen okulu kuruldu.
 1944 - pasta imali yasağı ve hava saldırılarına karşı karartma tedbirleri kaldırıldı. 8 kasım itibarıyla ışıkların yakılabileceği ilan edildi.
 1947 - kaliforniya'da, havacı ve iş insanı howard hughes o zamana kadar yapılmış en büyük sabit kanatlı uçak olan spruce goose 'u uçurdu. bu uçuş, dev uçağın ilk ve son uçuşu oldu.
 1948 - abd başkanlık seçimini demokrat harry truman kazandı.
 1953 - pakistan kurucu meclisi aldığı bir kararla ülkenin adını pakistan i̇slam cumhuriyeti olarak değiştirdi.
 1958 - merzifon yeni çeltek linyit i̇şletmesi'nde grizu patlaması oldu, 10 işçi öldü.
 1960 - i̇hracatı geliştirme etüd merkezi (i̇geme) kuruldu.
 1960 - penguin books yayınevi, basmış olduğu lady chatterley'in sevgilisi adlı kitabın müstehcenlik içerdiği savıyla yargılandığı davadan aklandı.
 1964 - suudi arabistan kralı suud bin abdülaziz el-suud tahttan indirildi, yerine kardeşi prens faysal bin abdülaziz el-suud geçti.
 1965 - norman morrison isimli abd vatandaşı vietnam savaşı'nı protesto etmek için abd savunma bakanlığı binasının önünde kendini ateşe verdi.
 1973 - beyhan kıral, türkiye güzellik kraliçesi seçildi.
 1976 - i̇stanbul teknik üniversitesi'ne ateş açıldı. 1 kişi öldü, 3 kişi yaralandı.
 1978 - aralarında ferhat tüysüz ve veli can oduncu’nun da bulunduğu 13 ülkücü sağmalcılar cezaevi'nden firar etti.
 1981 - i̇kinci türkiye i̇ktisat kongeresi açıldı.
 1982 - türkiye cumhuriyeti millî eğitim bakanlığı, yatılı öğrencilerin yemekten sonra, "tanrımıza hamd olsun, milletimiz var olsun" demesi kararını aldı.
 1988 - erzurum atatürk üniversitesi'nde derse alınmayan baş örtülü kız öğrenciler ölüm orucuna başladı.
 1989 - kadınlar cinsel tacize dikkat çekmek için "bedenimiz bizimdir, cinsel tacize hayır" kampanyası başlattı. vapurda yapılan basın açıklaması sonrası kadınlara mor iğne dağıtıldığı için kampanya, "mor i̇ğne" adıyla tanındı.
 1991 - shp genel başkanı erdal i̇nönü, tunceli'de "aranızda kürtçe konuşmuşsunuz, anadilinizde şarkı dinlemişsiniz, bundan hiçbir şey çıkmaz ve buna kimse engel olamaz. ama resmi diliniz de türkçe'dir" dedi.
 1991 - fener rum ortodoks patriği i. bartholomeos göreve başladı.
 2000 - dünya satranç şampiyonası'nda garry kasparov yurttaşı vladimir kramnik'e yenildi. garry kasparov 15 yıldır dünya satranç şampiyonuydu.

doğumlar 
 682 - ömer bin abdülaziz, emevî halifelerinin sekizincisi ve mervân’ın torunu (ö. 720)
 971 - gazneli mahmut, gazne devleti hükümdarı (ö. 1030)
 1154 - hautville'li konstanza, kutsal roma-cermen i̇mparatoru vi. heinrich'in eşi (ö. 1198)
 1470 - v. edward, i̇ngiltere kralı (ö. 1483)
 1667 - james sobieski, polonya prensi (ö. 1737)
 1699 - jean-baptiste-siméon chardin, fransız ressam (ö. 1779)
 1709 - anne, kraliyet prensesi and orange prensesi, kral ii. george ve eşi caroline (ansbach)’in ikinci çocuğu ve en büyük kızı (ö. 1759)
 1738 - karl ditters von dittersdorf, avusturyalı besteci ve kemancı (ö. 1799)
 1755 - marie antoinette, fransa kraliçesi (ö. 1793)
 1766 - josef wenzel radetzky von radetz, avusturyalı general (ö. 1858)
 1795 - james knox polk, amerikalı siyasetçi ve abd'nin 11. başkanı (ö. 1849)
 1799 - titian peale, amerikalı doğa tarihçisi, entomolog ve fotoğrafçı (ö. 1885)
 1815 - george boole, i̇ngiliz matematikçi ve filozof (ö. 1864)
 1837 - émile bayard, fransız sanatçı (ö.1891)
 1844 - v. mehmet, osmanlı'nın 35. padişahı (ö. 1918)
 1847 - georges sorel, fransız filozof, sosyolog ve sendikalist devrim teorisyeni (ö. 1922)
 1861 - maurice blondel, fransız düşünür (ö. 1949)
 1865 - warren g. harding, amerikalı siyasetçi ve abd'nin 29. başkanı (suikast) (ö. 1923)
 1877 - iii. ağa han, şiiliğin nizari i̇smaili tarikatının imamı (ö. 1957)
 1885 - harlow shapley, amerikalı astronom (ö. 1972)
 1890 - moa martinson, i̇sveçli yazar (ö. 1964)
 1892 - alice brady, amerikalı aktris (ö. 1939)
 1894 - alexander lippisch, alman aerodinamikçi (ö. 1976)
 1906 - luchino visconti, i̇talyan film yönetmeni (ö. 1976)
 1911 - odisseus elitis, yunan şair ve nobel edebiyat ödülü sahibi (ö. 1996)
 1913 - burt lancaster, amerikalı aktör ve en i̇yi erkek oyuncu akademi ödülü sahibi (ö. 1994)
 1914 - ray walston, amerikalı aktör (ö. 2001)
 1917 - ann rutherford, kanada asıllı amerikalı oyuncu (ö. 2012)
 1926 - myer skoog, eski amerikalı nba basketbolcusu (ö. 2019)
 1927 - steve ditko, amerikalı çizgi roman sanatçısı (ö. 2018)
 1929 - muhammed refik tarar, pakistanlı siyasetçi ve 9. cumhurbaşkanı
 1929 - richard e. taylor, kanadalı fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi (ö. 2018)
 1931 - ulvi doğan, türk oyuncu ve yapımcı (ö. 2018)
 1938 - pat buchanan, amerikalı gazeteci ve politikacı
 1939 - richard serra, amerikalı minimalist heykeltıraş
1939 - sophia, eşi i̇spanya kralı i. juan carlos
 1941 - metin akpınar, türk oyuncu
 1942 - shere hite, amerikalı seks eğitimcisi ve feminist (ö. 2020)
 1942 - stefanie powers, amerikalı artist
 1944 - patrice chéreau, fransız film yönetmeni ve senarist (ö. 2013)
 1944 - keith emerson, i̇ngiliz klavyeci ve besteci (ö. 2016)
 1946 - alan jones, avustralyalı eski formula 1 pilotu
 1946 - giuseppe sinopoli, i̇talyan besteci (ö. 2001)
 1949 - lois mcmaster bujold, amerikalı bilimkurgu ve fantezi romanı yazarı
 1952 - aziz yıldırım, türk iş insanı, inşaat mühendisi ve fenerbahçe başkanı
 1959 - peter mullan, i̇skoç aktör ve film yapımcısı
 1961 - kathryn dawn lang, kanadalı country ve pop şarkıcısı, gitarist ve sinema oyuncusu
 1962 - ali güler, türk tarihçi, yazar ve öğretim üyesi
 1962 - billur kalkavan, türk oyuncu ve sunucu (ö. 2022)
 1963 - ron mcgoveny, amerikalı müzisyen ve metallica grubu üyesi
 1963 - borut pahor, sloven siyasetçi
 1965 - shahrukh khan, hint oyuncu
 1966 - david schwimmer, amerikalı aktör
 1971 - erdil yaşaroğlu, türk karikatürist
 1972 - darío silva, uruguaylı millî futbolcu
 1972 - samantha womack, i̇ngiliz pop şarkıcı, oyuncu ve yönetmen
 1973 - marisol nichols, amerikalı aktris
 1974 - barbara chiappini, i̇talyan model, televizyon gösteri sanatçısı ve aktris
 1974 - nelly, amerikalı r&b ve hip hop şarkıcısı
 1974 - prodigy, amerikalı rapçi (ö. 2017)
 1975 - sinan sümer, türk dizi ve sinema oyuncusu
 1980 - diego lugano, uruguaylı futbolcu
 1980 - kennedy bakırcıoğlu, süryani asıllı i̇sveçli futbolcu
 1980 - mustafa ceceli, türk şarkıcı, albüm yapımcısı ve aranjör
 1980 - kim so-yeon, güney koreli oyuncu
 1981 - rafael márquez lugo, meksikalı millî futbolcu
 1981 - katherine isabelle, kanadalı aktris
 1981 - avy scott, amerikalı porno yıldızı
 1982 - charles itandje, fransa doğumlu kamerunlu kaleci
 1983 - darren young, amerikalı profesyonel güreşçi
 1985 - serkan şenalp, türk dizi ve sinema oyuncusu
 1986 - andy rautins, kanadalı profesyonel basketbolcu
 1989 - stevan jovetić, karadağlı millî futbolcu
 1998 - elkie chong, hong konglu ancak güney kore'de aktif olan şarkıcı ve oyuncu

ölümler 
 1083 - matilda, fatih william ile evliliği yoluyla i̇ngiltere kraliçesi ve normandiya düşesidir (d. 1031)
 1618 - iii. maximilian, avusturya arşidükü (d. 1558)
 1887 - jenny lind, i̇sveçli opera sanatçısı (d. 1820)
 1895 - georges-charles de heeckeren d'anthès, fransız subay ve politikacı senatör (d. 1812)
 1905 - albert von kölliker, i̇sviçreli anatomist ve psikolog (d. 1817)
 1930 - alfred lothar wegener, alman yer bilimci (kıta kayması kuramını ortaya koyan) (d. 1880)
 1938 - celal nuri i̇leri, türk siyasetçi (d. 1881)
 1944 - thomas midgley jr., amerikalı makine mühendisi ve kimyager (d. 1889)
 1950 - george bernard shaw, i̇rlandalı eleştirmen, yazar ve nobel edebiyat ödülü, oscar ödülü sahibi (d. 1856)
 1952 - mehmet esat bülkat, türk asker ve yazar (d. 1862)
 1960 - dimitri mitropoulos, yunan orkestra şefi, piyanist ve besteci (d. 1896)
 1961 - james thurber, amerikalı mizah yazarı (d. 1894)
 1963 - ngo dinh diem, güney vietnam'ın devlet başkanı (d. 1901)
 1963 - ngô đình nhu, güney vietnam'ın ilk başkanı olan ngo dinh diem'in küçük kardeşi ve baş politik danışmanı (d. 1910)
 1966 - mississippi john hurt, amerikalı blues şarkıcısı ve gitarist (d. 1892)
 1966 - peter debye, hollandalı fizikçi (d. 1884)
 1970 - pierre veyron, 1933 ile 1953 yılları arasında yarışmış efsanevi grand prix sürücüsü (d. 1903)
 1972 - aleksandr bek, sovyet gazeteci ve yazar (d. 1903)
 1975 - pier paolo pasolini, i̇talyan sinema yönetmeni (d. 1922)
 1991 - irwin allen, amerikalı film yapımcısı (d. 1916)
 1991 - mort shuman, amerikalı şarkıcı ve şarkı sözü yazarı (d. 1936)
 1992 - hal roach, amerikalı sinema yönetmeni ve yapımcısı (d. 1892)
 1994 - peter taylor, amerikalı romancı, kısa öykü ve oyun yazarı (d. 1917)
 1996 - duygu ankara, türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1950)
 1996 - eva cassidy, amerikalı şarkıcı (d. 1963)
 1997 - bahri savcı, türk siyaset bilimci (d. 1914)
 2004 - theo van gogh, hollandalı yönetmen (d. 1957)
 2004 - zayid bin sultan el-nehyan, birleşik arap emirlikleri'nin ilk devlet başkanı (d. 1918)
 2005 - altan aşar, türk gazeteci ve trt haber dairesi kurucularından
 2005 - ferruccio valcareggi, i̇talyan eski futbolcu ve teknik direktör (d. 1919)
 2007 - i̇gor moiseyev, rus koreograf ve sscb devlet halk dansları topluluğu'nun kurucusu (d. 1906)
 2007 - the fablous moolah, amerikalı profesyonel güreşçi (d. 1923)
 2010 - mehmet can, türk siyasetçi (d. 1927)
 2013 - walt bellamy, amerikalı basketbolcu (d. 1939)
 2013 - ghislaine dupont, fransız gazeteci, radyo tv sunucusu (d. 1956)
 2016 - korkut özal, türk siyasetçi (d. 1929)
 2016 - gönül ülkü özcan, türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1931)
 2016 - oleg popov, sovyet-rus palyaço ve sirk gösteri sanatçısı (d. 1930)
 2016 - giorgos vasilou, yunan tanınmış aktör (d. 1950)
 2017 - maría martha serra lima, arjantinli şarkıcı (d. 1944)
 2017 - dina wadia, hint siyasi kişilik (d. 1919)
 2018 - robert f. taft, amerikalı cizvit, yazar ve tarihçi (d. 1932)
 2019 - gustav deutsch, avusturyalı sanatçı, sanat ve film yönetmeni (d. 1952)
 2019 - atilla engin, türk davulcu, perküsyon ustası, besteci aranjör, büyük orkestra şefi, jazz/fusion yorumcusu ve jazz konservatuvarı hocası (d. 1946)
 2019 - leo iorga, rumen müzisyen ve şarkıcı (d. 1964)
 2019 - marie laforêt, fransız asıllı i̇sviçreli şarkıcı ve oyuncu (d. 1939)
 2020 - dietrich adam, alman aktör (d. 1953)
 2020 - nancy darsch, amerikalı basketbol antrenörü (d. 1951)
 2020 - ahmed laraki, faslı siyasetçi (d. 1931)
 2020 - gigi proietti, i̇talyan aktör, dublaj sanatçısı, komedyen, film yönetmeni, müzisyen, şarkıcı ve televizyon sunucusu (d. 1940)
 2020 - john sessions, i̇skoç-asıllı britanyalı oyuncu ve komedyen (d. 1953)
 2020 - max ward, kanadalı havacı, iş insanı ve hayırsever (d. 1921)
 2020 - baron wolman, amerikalı fotoğraf sanatçısı (d. 1937)
 2021 - flora d. crittenden, amerikalı eğitimci ve siyasetçi (d. 1924)
 2021 - sabah fahri, suriyeli şarkıcısı (d. 1933)
 2021 - li zehou, çinli eğitimci, filozof, tarihçi ve yazar (d. 1930)
 2021 - dennis moore, amerikalı siyasetçi ve hukukçu (d. 1945)
 2021 - patricija šulin, sloven siyasetçi (d. 1965)
 2022 - rıza akın, türk oyuncu (d. 1957)
 2022 - ela bhatt, hintli hukukçu, aktivist ve hayırsever (d. 1933)
 2022 - nicholas harding, i̇ngiliz-avustralyalı ressam (d. 1956)
 2022 - jambey tashi, hint siyasetçi (d. 1978)

tatiller ve özel günler 
 lösemili çocuklar haftası (2-8 kasım)
fırtına: kuşgeçimi fırtınası

1102
02