Aşk-ı Memnu (dizi, 2008)

aşk-ı memnu, 4 eylül 2008 ile 24 haziran 2010 tarihleri arasında kanal d'de yayınlanan romantik ve drama türündeki türk televizyon dizisidir. başrollerini; kıvanç tatlıtuğ, beren saat ve selçuk yöntem paylaşmaktadır. dizi, final bölümüyle türk dizi tarihinin en yüksek izlenme oranına sahip dizi olarak tarihe geçmiştir. (toplam izleyicide 23,4 ve ab grubunda 27,1 izlenme oranlarına ulaşmıştır.) kerem çatay tarafından yaratılan dizi i̇stanbul'da aynı evde yaşayan iki insanın yasak aşkını ve etraflarındaki hayatı konu alır. dizi, halid ziya uşaklıgil'in 1899 yılında yayınlanan aynı adlı romanından uyarlanmıştır. aşk-ı memnu, 2008 yılının en popüler ve en çok izlenen drama dizilerinden biri olmuştur. final bölümünde dizi, izleyicilerin yaklaşık %73.7'ini ekran başına çekmiştir. 2 sezondan oluşan dizi 24 haziran 2010 tarihinde yayınlanan 79. bölümü ile final yaparak sona erdi.
her yaz sezonunda kanal d ekranlarında yayınlanmasıyla popüleritesini koruyan ve çok izlenen aşk-ı memnu, türk televizyon tarihinin en çok tekrarı yayınlanan televizyon dizilerinden biridir. 
dizi, babasının ölümünden sonra adnan bey ile evlenen bihter yöreoğlu'nu ve eşinin manevi yeğeni behlül ile yaşadığı yasak aşk üzerinde yoğunlaşır. bihter ve henüz üniversitede okuyan eğlence düşkünü behlül'ün, adnan bey'den ve evde yaşayan diğer insanlardan gizli bir ilişkisi olur. onların hayatlarına ve yaşadıkları dramatik olaylara mademoiselle de courton (deniz), firdevs yöreoğlu, peyker önal, nihal ziyagil ve bülent ziyagil ile diğerleri de dahil olur.

amerika birleşik devletleri merkezli i̇spanyolca yayın yapan telemundo kanalı diziyi pasion prohibida adıyla yeniden çekmiştir. ayrıca romanya'da fructul oprit adıyla yeniden çekilmiştir.

prodüksiyon

konsept 
aşk-ı memnu halid ziya uşaklıgil'in 1900'de yayımlanan aynı adlı romanından uyarlama bir dizidir. dizide, i̇stanbul'un sayılı zenginlerinden biri olan adnan bey'in, çok sevdiği karısı i̇nci öldükten sonra nihal ve bülent adlı iki çocuğuyla kalmasından sonra, ikinci bir evlilik yaparak kendisinden çok genç bir kız olan bihter ile evlenmesi ve bihter'in kendisini manevi yeğeni behlül'le aldatmasını konu eder. bu, romanın ikinci dizi uyarlamasıdır, ilk uyarlama 1975 yılında halit refiğ yönetmenliğinde trt'de yayınlanmıştır. dizinin yapım şirketi olan ay yapım daha öncesinde yaprak dökümü, dudaktan kalbe romanlarından da uyarlama dizi yapmıştır. 2008'in haziran ayında duyurulan dizinin senaristleri yaprak dökümü ve dudaktan kalbe'nin de senaryosunu yazan ece yörenç ve melek gençoğlu'dur. hilal saral'ın yönetmen koltuğuna oturduğu dizinin kanal d'de yayınlanacağı duyuruldu. dizi, romandaki dönemde değil günümüzde geçmektedir; karakterler, mekanlar, diyaloglar günümüze adapte edilmiştir. romanın ilk uyarlama dizisi arasında da işleniş ve karakter özellikleri bakımından farklılıklar vardır. bihter ziyagil rolündeki beren saat bununla ilgili dizinin basın toplantısında: "...bu başka bir adaptasyon ve başka bir bihter... çok farklı bir drama var. çok saf bir erkek modelimiz var. fedakâr, anaç bir anne yok. kocasını çok yakın akrabasıyla aldatan bir kadın var. çok tehlikeli birçok karakter var, bunları seyirciye kabul ettirebilirsek çok önemli bir şey yapmış olacağız.
roman günümüze uyarlandığı için geçmişte çekilenden biraz daha farklı. alışageldiğimiz aşk dizilerindeki o mağdure karakterlerden değil. hırslarıyla pek çok insanın hayatını kötü yönde etkileyen bir karakter... çok kınanacak şeyler yapacağı için elimden geldiğince onun bütün çatışmalarını insanlara kabul ettirmeye çalışacağım.” dedi. aynı basın toplantısında adnan ziyagil rolündeki selçuk yöntem ise "zengin ve edebi yönü kuvvetli bir eser aşk-ı memnu... öte yandan tam bir entrikalar zinciri... bu açıdan bakarsak dallas bizim yanımızda hafif bile kalır." demecini verdi.

i̇lk bölüm 4 eylül 2008'de yayınlandı ve yüzde 10.1 reyting ve yüzde 31.6 izlenme payı ile günün en çok izlenen programı oldu. sonraki bölümleri de reyting sıralamasında hep üst sıralarda yer aldı. i̇ki sezon birlikte hesaplandığında dizinin bir bölümünün ortalama reytingi yüzde 14.84'tür.

bölüm formatı 
aşk-ı memnunun bir bölümü yaklaşık 90 dakikadır. yeni bölüm yayınlanmadan önce bir önceki bölümün ayrıntılı bir özeti  gösterilir. olay hikâyesi olduğu için bölümler birbirleriyle bağlantılıdır, bölüm genellikle en heyecan verici yerde kesilir ve sonraki bölüm o sahnenin hemen öncesinden başlar. dizide sık sık müzik eşliğinde karakterlerin yüzlerine yakın çekim yapılır ve mekan görüntülenir. her bölümden önce karakterin görüntülerinin ve oyuncu isimlerinin olduğu bir jenerik gösterilir.

çekim yerleri 

dizi'nin konusu i̇stanbul'da geçmektedir. ziyagil ailesinin evi için koç ailesi'nin sarıyer'de bulunan üç katlı, on odalı yalısı kiralandı. bu yalı dizinin her bölümünde görülmektedir ve olayların çoğu burada gerçekleşir. evin arka bahçesinde bir sera, adnan ziyagil'in atölye olarak kullandığı bir oda ve yalıya ait koru vardır. evin alt katında evin çalışanları kalmaktadır. burası dışında, çatalca'da arsen hala'nın çiftliği olarak kullanılan bir ev daha vardır. yöreoğlu ailesinin ikamet ettiği, dizinin ilk bölümlerinde görülen ve daha sonra satılan yalı büyükdere piyasa caddesi üzerinde bulunmaktadır. ayrıca behlül'ün bihter ile beraber kaldığı sahneler için beykoz riva'da, 1855 yılında i̇ngilizler tarafından kayıkhane olarak yapılan, günümüzde ise otel olarak kullanılan tarihi taş ev seçildi. nihal'in okul sahneleri beyoğlu'nun karaköy semtindeki saint benoît fransız lisesi'nde çekilirken, behlül'ün devam ettiği üniversite için ise beşiktaş'taki galatasaray üniversitesi seçildi.

müzik 
dizinin müzikleri toygar işıklı'ya aittir. sanatçı aynı dönemde yaprak dökümü ve dudaktan kalbe dizilerinin de müziklerini yapmaktaydı. işıklı dizilere müzik oluştururken senaristi ve yönetmeni dinleyerek, senaryoyu okuyarak her karaktere özgü uygun melodiler tasarladığını söylemektedir. ayrıca üç dizinin de aşkla ilgili olmasının işini kolaylaştırdığını da belirtmiştir. aşk-ı memnunun müzikleri enstrümentaldir, genellikle keman ve piyano ezgileri kullanılmıştır. ayrıca bazı bölümlerde madcon'a ait "beggin", frederic chopin'e ait "nocturne in c-sharp minor", dmitri şostakoviç'in "the second waltz", dany brillant'ın seslendirdiği "histoire d'un amour" ve beethoven'ın "moonlight sonata" parçalarına yer verilmiştir.

oyuncu kadrosu ve karakterler 

dizide yirmiye yakın oyuncu ana kadroda yer aldı. dizinin ana kadrosu ziyagil ailesi ve melih bey takımı üzerinden şekillenmektedir. ziyagil holding'in sahibi adnan ziyagil'i selçuk yöntem canlandırmıştır. adnan bey, eşini kaybetmiş iki çocuklu, orta yaşlı, zengin bir iş insanıdır. adnan ziyagil'in kızı nihal'i hazal kaya, oğlu bülent'i de batuhan karacakaya canlandırdı. nihal, içine kapanık, 18 yaşında bir genç kızdır; bülent ise 12 yaşında uyumlu bir çocuktur. adnan bey'in ablası arsen hanım'ı da gülsen tuncer oynadı. dizinin baş karakterlerinden biri olan behlül haznedar'ı kıvanç tatlıtuğ oynadı. behlül, adnan bey'in uzaktan bir akrabasıdır, küçük yaşta ailesini kaybedince adnan bey onu yanına almış ve çocuğu gibi davranmıştır bu yüzden behlül ona amca demektedir.

melih bey takımı yöreoğlu ailesinin lakabıdır, bu aile melih bey, firdevs hanım ve kızları bihter ve peyker'den oluşmaktadır. dizinin ana karakterlerinden biri olan bihter, bu ailenin küçük kızıdır ve beren saat tarafından canlandırılmıştır. melih, eşi firdevs'in onu aldattığını öğrenince kalp krizi geçirip ölmüş ve ölmeden önce iflas ettiği için ailesine yüklü miktarda borç bırakmıştır. dizide yalnızca flashback görüntülerinde yer almış ve münir akça tarafından canlandırılmıştır. bihter, babasının ölümünden annesini suçlamaktadır. annesi firdevs'i nebahat çehre oynamaktadır. ailenin büyük kızı peyker de nur fettahoğlu tarafından canlandırılmıştır. peyker, önceden behlül'ün sevgilisidir fakat behlül onu aldatmıştır. bu ilişkiden kısa bir süre sonra da nihat önal'la evlenmiştir.

ziyagil ailesinin evinde, onlarla uzun yıllardır çalışan süleyman efendi ve ailesi de yaşamaktadır. süleyman efendi'yi rana cabbar, karısı şayeste'yi fatma karanfil ve kızı cemile'yi pelin ermiş oynadı. bu aile dışında ziyagiller'in evinde evren duyal'ın canlandırdığı nesrin ve baran akbulut'un canlandırdığı beşir de çalışmaktadır. beşir bu eve küçük yaşta gelmiştir ve yıllardır nihal'e aşıktır. eve firdevs hanım'la beraber gelen, ufuk kaplan'ın oynadığı rus asıllı katya da ziyagil ailesinin çalışanlarından biridir. bunların dışında, evde nihal'i bebekliğinden beri yaşayan, çocuklara bakıcılık, öğretmenlik yapan ve adnan bey'e platonik olarak âşık olan fransız kökenli deniz karakteri vardır. evdekilerin genellikle "matmazel" diye hitap ettiği karakteri zerrin tekindor oynadı.

dizideki bir diğer aile hilmi önal, eşi aynur ve oğlu nihat'tan oluşan hilmi bey takımıdır. hilmi bey, firdevs yöreoğlu ve onunla birlikte ziyagil ailesine düşmandır. hilmi karakterini recep aktuğ, aynur'u zerrin nişancı ve nihat'ı i̇lker kızmaz canlandırdı.

dizinin ilk sezonunda behlül'ün sevgilisi olan elif'i eda özerkan, firdevs hanım'ın yakın arkadaşı sevil'i gülizar irmak oynadı. diziye birinci sezonun sonunda dahil olan ve daha sonra nesrin'le evlenecek olan balıkçıyı alay cihan canlandırdı. diziye ikinci sezon dahil olan burçin oraloğlu “çetin özder” karakteri ile firdevs hanım'ın zengin iş insanı sevgilisi rolünü oynadı. aynı sezonda kadroya dahil edilen zerrin arbaş hülya rolünde firdevs ve çetin özder‘in ortak arkadaşı olarak yer aldı.

sezon özetleri

1. sezon (2008-2009) 

aşk-ı memnu'nun birinci sezonun ilk bölümü 4 eylül 2008'de, son bölümü de 18 haziran 2009'da yayınlandı. 1. sezon 38 bölümden oluşmaktadır ve tüm bölümlerin yönetmenliğini hilal saral yapmıştır. i̇lk sezon genel olarak evli bir kadın olan bihter'in, kocasının yeğeni olan behlül'le birbirlerine aşık olmalarını konu alır.

bihter yöreoğlu, yakın bir zamanda babası kalp krizi geçirip ölmüş genç bir kadındır. babasının ölümünden annesi firdevs'i suçlamaktadır çünkü babası, karısının onu aldattığını öğrendiğinde kalp krizi geçirmiştir. bihter'in babası melih ölmeden önce iflas etmiş ve ailesine yüklü bir miktar borç bırakmıştır, firdevs hanım'ın lükse düşkünlüğü de bu borcu giderek arttırmaktadır. firdevs hanım maddi açıdan rahatlamak için zengin iş insanı adnan ziyagil'le evlenmek istemektedir. adnan bey, eşini uzun yıllar önce kaybetmiş, iki çocuklu zengin bir adamdır. bihter, annesinin ona olan ilgisini bilmesine rağmen adnan'la yakınlaşmış ve onu kendine aşık etmiştir. firdevs hanım bu birlikteliğe ikisinin arasındaki yaş farkının çok fazla olmasını bahane göstererek başta karşı çıkmıştır fakat daha sonra adnan ziyagil'in maddi açıdan gücü onu bunu kabul etmeye iter. adnan ve bihter evlenirler. adnan bey'in evinde yeğeni behlül de yaşamaktadır. behlül, çapkın bir gençtir daha önceden bihter'in ablası peyker'le çıkmış ve onu aldatmıştır bu yüzden bihter ondan hoşlanmamaktadır. adnan bey'in kızı nihal, içine kapanık bir gençtir ve yıllardır behlül'e aşıktır fakat behlül onu kardeşi olarak görmektedir. bihter ve behlül zaman geçtikçe birbirlerine aşık olur ama ilk başlarda bunu kabul etmeyip birbirlerinden uzaklaşmaya çalışırlar. behlül bunun için sevgilisi elif'le nişanlanır fakat bu işe yaramaz ve birbirlerine ilgileri gittikçe artar. firdevs hanım onların arasındaki ilişkiyi ilk fark eden kişidir ve kızının evliliğini korumak için behlül'ün ilgisini nihal'e yönlendirmeye çalışır.

2. sezon (2009-2010)

tepkiler 
aşk-ı memnu, zaman içinde bazı tepkilere yol açtı. büyük oranda izleyici kitlesine sahip olmasına karşın, bazı kesimler tarafından aşk-ı memnuya cephe alındı. dizide fazla cinsellik, aldatma ve ahlaksızlık olduğu savunuldu ve defalarca rtük'e şikâyet edildi. televizyon camiasında bazı kişiler dizinin türk aile yapısına uygun olmadığını söylemesine rağmen dizi hem dünyada hem de türkiye'de ilgi çeken büyük bir yapım oldu.

kültür ve turizm bakanı ertuğrul günay, dizinin romanın asıl öyküsünden saptığını ve fazla cinsellik içerdiğini belirterek diziyi rtük'e şikâyet etti. aşk-ı memnu, 2009 yılının rtük'e en çok şikâyet edilen televizyon dizisi oldu. dizi sevişme sahneleri nedeniyle birkaç kez ceza almıştır.

final

"veda" 
i̇ki sezon boyunca yayınlanan, 4 eylül 2008'de tarihinde başlayıp, 24 haziran 2010 tarihinde sonlanan dizinin son bölümünde; bihter ile behlül arasında geçenleri bilen evin hizmetkârlarından beşir, gördüklerini adnan'a anlatmıştır. beşir'in anlatması ile aldatıldığını öğrenen adnan'ın öfkelenmesi ve yaşanılanlar nedeni ile nihal ve behlül'ün evliliği ile aşkına karşılık bulamadığını sanan bihter'in intihar etmesi konu edinilmiştir. bihter'in ölümünün ardından evden kaçan behlül, kabri başında bihter'e uzaklara gideceğini söylemiştir. adnan ve çocukları, çocukların mürebbiyesi ile eski hizmetkarları da yanına alarak yeni bir hayata başlamışlardır. dizinin duygusal bir veda ile birlikte son gösterimi olan 79. bölümü türk televizyon dizileri izlenme rekorları arasında 73.7 izlenme payı ile ilk sıraya yerleşmiştir.

dizinin finali için sinema oyuncusu filiz akın, “beklediğimize değdi. ben finalden memnun kaldım. bihter'in ölümüne kadar çok güzeldi. ama behlül’ün mezar başındaki sahnesi daha doğal olabilirdi. yapıştırma sakal falan olmamalıydı”, selda alkor, “beren saat'i gerçekten kutluyorum, harika oynamış. kendini vurmadan önceki ruh halini o kadar güzel vermiş ki, bizler gibi yıllarca piyasanın önemli oyuncularından olacağına inanıyorum. zaten ondaki yeteneği yarışmada da görmüştüm. finale bayıldım.”, nilgün belgün, “keşke sakalını daha hafif yapsalardı ya da biraz uzamasını bekleselerdi. bana o sahne fazla abartı geldi. baba kız konuşmaları çok etkileyiciydi. behlül'ü türk filmlerindeki kör kemancılara benzettim. yapaylık sakallarla başladı.”, bihter karakterini canlandıran beren saat, “bihter'i oynamak ruhen beni çok doyurdu.” demiştir. son bölümü kuruçeşme suada da izleyen dizi ekibi ve 400 kişinin katılımıyla gerçekleşen veda gecesinin 350 bin tl'lik geliri baba beni okula gönder kampanyasına bağışlanmıştır. dizinin son bölümünün çalışmaları 1.5 ay sürmüştür. finali suada'da izleyen aşk-ı memnu dizi ekibi finalde gözyaşlarını tutamazken, dizi yapımcısı kerem çatay, dizinin finalinin istenilen şekilde olduğunu söylemiştir.

diğer medya ürünleri

soundtrack 

aşk-ı memnu film müziği albümü 2012 yılında çıktı. albümde genel olarak keman ve piyano ezgileri hakimdir ve tüm şarkılar toygar işıklı tarafından yapıldı. albümde sözleri olan tek şarkı "bir günah gibi"dir ve bir ajda pekkan ve işıklı düetidir.

şarkı listesi

yayın takvimi

bölümler

diğer ülkelerde gösterimi

kaynakça

dış bağlantılar 
 

aşk-ı memnu televizyon dizileri
2008'de başlayan türk televizyon dizileri
2010'da sona eren türk televizyon dizileri‎
türk dramatik televizyon dizileri
romanlardan uyarlanan televizyon dizileri
ay yapım dizileri
kanal d dizileri
kerem çatay'ın yapımcısı olduğu televizyon dizileri
hilal saral'ın yönettiği televizyon dizileri
ece yörenç'in senaryosunu yazdığı diziler‎
melek gençoğlu'nun senaryosunu yazdığı diziler
i̇stanbul'da çekilmiş televizyon dizileri
toygar işıklı'nın müziğini yaptığı diziler
2010'larda türkçe televizyon dizileri