29 Ağustos



olaylar 
 1521 - belgrad'ın fethi: belgrad, osmanlı ordusu tarafından fethedildi.
 1526 - kanuni sultan süleyman, macar ordusu'nu mohaç'ta büyük bir yenilgiye uğrattı.
 1541 - osmanlı ordusu, macaristan krallığı'nın başkenti budin'i ele geçirdi.
 1756 - prusya kralı ii. frederick, saksonya'ya saldırdı; yedi yıl savaşları başladı.
 1825 - portekiz, brezilya'nın bağımsızlığını tanıdı.
 1831 - michael faraday, elektromanyetik indüksiyonu keşfetti.
 1842 - i̇ngiltere ile çin arasında "i. afyon savaşı"nı sona erdiren nanking antlaşması imzalandı.
 1855 - osmanlı'da ilk telgraf görüşmesi yapıldı. i̇stanbul-edirne, i̇stanbul-şumnu hattının tamamlanmasıyla ilk telgraf şumnu'dan i̇stanbul'a gönderildi. kırım savaşı'ndan bilgi veren telgrafta, "müttefik askerleri sivastopol'a girmişlerdir." yazılıydı. türk birlikleri de müttefikler arasındaydı.
 1885 - gottlieb daimler, ilk motosiklet patentini aldı.
 1898 - goodyear şirketinin kuruluşu.
 1907 - québec köprüsü, inşası sırasında çöktü: 75 işçi öldü.
 1915 - i̇kinci anafartalar muharebesi'ni osmanlı tarafı kazandı.
 1918 - polonya bağımsızlığını ilan etti.
 1924 - almanya, müttefiklerce hazırlanan dawes planı'nı onayladı. bu plana göre almanya savaş tazminatı ödeyecek.
 1929 - graf zeppelin'in hava gemisi, 21 gün süren dünya turunu tamamlayarak lakehurst'a döndü.
 1933 - almanya'da yahudiler, toplama kamplarına gönderilmeye başlandı.
 1938 - askeri mahkeme, nâzım hikmet'i orduyu kışkırttığı gerekçesiyle 28 yıl 4 ay hapis cezasına mahkûm etti.
 1947 - amerikalı bilim insanları, nükleer güç için plütonyumu parçalamayı başardılar.
 1949 - sscb, ilk atom bombasını kazakistan'da test etti.
 1955 - kıbrıs konferansı londra'da toplandı.
 1964 - i̇zmir fuarı'nda; abd, sscb ve mısır pavyonları tahrip edildi; 80 kişi gözaltına alındı.
 1966 - mısırlı yazar ve müslüman kardeşler hareketinin lideri seyyid kutub idam edildi.
 1988 - irak ordusu'nun saldırısından kaçan binlerce kürt, türkiye sınırına yığıldı.
 1994 - yavuz özkan'ın yönettiği "bir sonbahar hikayesi" filmi, i̇skenderiye 10. uluslararası film festivali'nde "en i̇yi kadın oyuncu", "en i̇yi erkek oyuncu" ve "en i̇yi senaryo" ödüllerini aldı.
 1996 - türkiye, i̇srail ile ikinci bir askeri anlaşma yaptı.
 1996 - vnukovo havayolları'na ait tupolev tu-154 tipi bir yolcu uçağı, arktik spitsbergen adasına düştü: 141 kişi öldü.
 2003 - iraklı şii liderlerden ayetullah muhammed bakır el-hekim, necef'te, bombalı bir suikast sonucu cami çıkışında öldürüldü.
 2005 - katrina kasırgası, louisiana'dan florida'ya kadar olan bölgede 1836 kişinin ölümüne ve 115 milyar dolar zarara neden oldu.
 2014 - ensaru'l i̇slam, adlı birlik feshedildi

doğumlar 
 1632 - john locke, i̇ngiliz filozof (ö. 1704)
 1756 - heinrich von bellegarde, saksonya krallığı doğumlu avusturyalı mareşal (ö. 1845)
 1777 - nikita biçurin, keşiş adı ile sümbül, çuvaş asıllı tarihçi ve önde gelen sinologlardan (ö. 1853)
 1780 - jean auguste dominique ingres, fransız ressam (ö. 1867)
 1809 - oliver wendell holmes, amerikalı yazar (ö. 1894)
 1831 - juan santamaría, kosta rika cumhuriyeti ulusal kahramanı (ö. 1856)
 1844 - edward carpenter, sosyalist şair, filozof, antolojist ve homoseksüel haklarını savunan militan (ö. 1929)
 1862 - maurice maeterlinck, belçikalı yazar ve nobel edebiyat ödülü sahibi (ö. 1949)
 1871 - albert lebrun, fransa'da üçüncü cumhuriyet'in 14. ve son cumhurbaşkanı (1932-1940) (ö. 1950)
 1898 - preston sturges, amerikalı film yönetmeni, senarist ve oyun yazarı (ö. 1959)
 1904 - werner forssmann, alman cerrahı (ö. 1979)
 1910 - vivien thomas, 1940'larda mavi bebek sendromu tedavisindeki prosedürleri geliştiren afro-amerikalı ameliyat teknisyeni (ö. 1985)
 1915 - ingrid bergman, i̇sveçli sinema oyuncusu ve en i̇yi kadın oyuncu akademi ödülü sahibi (ö. 1982)
 1916 - george montgomery, amerikalı oyuncu, mobilyacı, yapımcı, yazar ve yönetmen (ö. 2000)
 1917 - isabel sanford, amerikalı sahne, sinema ve televizyon oyuncusu ve komedyen (ö. 2004)
 1919 - sono osato, amerikalı dansçı ve aktris (ö. 2018)
 1920 - charlie parker, amerikalı caz sanatçısı (ö. 1955)
 1921 - iris apfel, amerikalı iş insanı, iç tasarımcı ve moda ikonu
 1922 - arthur anderson, amerikalı radyo, sinema, dizi, tiyatro oyuncusu ve seslendirme sanatçısı (ö. 2016)
 1923 - richard attenborough, i̇ngiliz oyuncu ve yönetmen (ö. 2014)
 1924 - dinah washington, amerikalı blues ve caz şarkıcısı (ö. 1963)
 1924 - paul henze, amerikalı strateji uzmanı, tarih ve jeopolitik doktoru (ö. 2011)
 1926 - helene ahrweiler, yunan profesörü ve bizantolojist
 1931 - stelio kazancidis, yunan şarkıcı (ö. 2001)
 1935 - william friedkin, amerikalı film, televizyon yönetmeni, yapımcısı, senarist ve en i̇yi yönetmen akademi ödülü sahibi (ö. 2023)
 1936 - john mccain, amerikalı asker ve siyasetçi (ö. 2018)
 1938 - elliott gould, amerikalı oyuncu
 1941 - robin leach, i̇ngiliz televizyon sunucusu ve köşe yazarı (ö. 2018)
 1942 - gottfried john, alman oyuncu ve komedyen (ö. 2014)
 1943 - arthur b. mcdonald, kanadalı astrofizikçi
 1946 - bob beamon, amerikalı eski atlet
 1946 - dimitris hristofias, kıbrıs cumhuriyeti'nin altıncı cumhurbaşkanı (ö. 2019)
 1947 - temple grandin, amerikalı hayvan bilimi uzmanı, yazar ve otizm aktivisti
 1947 - james hunt, i̇ngiliz f1 pilotu (ö. 1993)
 1948 - robert s. langer, amerikalı kimya mühendisi, bilim insanı, girişimci ve mucit
 1955 - diamanda galás, amerikalı avangart müziği bestecisi, şarkıcı, piyanocu, performansçı ve ressam
 1956 - viv anderson, i̇ngiliz futbolcu
 1958 - michael jackson, amerikalı müzisyen (ö. 2009)
 1959 - ramón díaz, arjantinli eski millî futbolcu ve teknik direktör
 1959 - chris hadfield, uzayda yürüyen ilk kanadalı astronot
 1959 - rebecca de mornay, amerikalı oyuncu
 1959 - stephen wolfram, i̇ngiliz bilgisayar bilimcisi, girişimci ve fizikçi
 1962 - ian james corlett, kanadalı seslendirmen, yapımcı ve yazar

 1963 - mehveş emeç, türk piyanist ve pedagog
 1967 - neil gorsuch, amerika birleşik devletleri yüksek mahkemesi yargıcı
 1967 - jiří růžek, çek fotoğrafçı
 1968 - me'shell ndegeocello, amerikalı şarkı sözü yazarı, rapper, basçı ve vokalist
 1969 - lucero, meksikalı şarkıcı ve aktris
 1971 - carla gugino, amerikalı oyuncu
 1973 - vincent cavanagh, i̇ngiliz şarkıcı ve gitarist
 1973 - thomas tuchel, alman futbolcu ve teknik direktör
 1974 - muhammet ali kurtuluş, belçikalı futbolcu
 1976 - stephen carr, i̇rlandalı millî futbolcu
 1976 - pablo mastroeni, amerikalı millî futbolcu ve teknik direktör
 1976 - jon dahl tomasson, danimarkalı teknik direktör ve eski futbolcu
 1977 - john o'brien, amerikalı millî futbolcu
 1977 - john hensley, amerikalı oyuncu
 1978 - volkan arslan, türk futbolcu
 1978 - jeremie elkaim, fransız oyuncu, senarist ve yönetmen
 1978 - celestine babayaro, nijeryalı millî futbolcu
 1980 - william levy, kübalı-amerikalı oyuncu ve model
 1980 - david west, amerikalı profesyonel basketbol oyuncusu
 1981 - emily hampshire, kanadalı aktris
 1981 - jay ryan, yeni zelandalı oyuncu
 1982 - carlos delfino, arjantin millî basketbolcu
 1982 - vincent enyeama, nijeryalı kaleci
 1983 - saadet aksoy, türk oyuncu
 1984 - andrea fonseka, malezyalı manken
 1986 - hajime i̇sayama, japon manga sanatçısı
 1986 - lea michele, amerikalı oyuncu ve şarkıcı
 1990 - patrick van aanholt, hollandalı millî futbolcu
 1990 - nicole gale anderson, amerikalı aktris
 1990 - jakub kosecki, polonyalı millî futbolcu
 1991 - néstor araujo, meksikalı millî futbolcu
 1991 - deshaun thomas, amerikalı profesyonel basketbolcu
 1992 - mallu magalhães, brezilyalı şarkıcı, söz yazarı, müzisyen ve plak yapımcısı
 1993 - liam payne, i̇ngiliz şarkıcı ve söz yazarı
 1994 - yutaka soneda, japon futbolcu
 1994 - ryota katayose, japon şarkıcı, dansçı ve oyuncu
 1995 - kartal özmızrak, türk basketbolcu
 1995 - oğuz berkay fidan, türk şarkıcı
 1996 - zvonimir šarlija, hırvat futbolcu 
 1997 - gédéon kalulu, kongolu futbolcu 
 2003 - ömer faruk beyaz, türk futbolcu

ölümler 
 886 - i. basileios, bizans i̇mparatoru (d. 811)
 1046 - gellért, katolik din adamı, 1030 yılından sonra ölümüne kadar macaristan krallığı'ndaki szeged piskoposu (d. 977~1000)
 1123 - i. øystein, norveç kralı (d. 1088)
 1135 - mustarşid, 1118–1135 döneminde bağdat'ta abbasi halifesi olarak hüküm sürmüştür (d. 1092)
 1159 - sulzbachlı bertha, sulzbach kontı ii. berengar (yaklaşık 1080 - 3 aralık 1125) ile ikinci karısı wolfratshausenli adelheid'ın kızıdır. bizans i̇mparatoru i. manuil'un ilk karısıdır (d. 1110)
 1395 - iii. albert, habsburg hanedanı'nın üyesi, 1365'ten ölümüne kadar avusturya dükü (d. 1349)
 1523 - ulrich von hutten, martin luther reformları yanlısı, alman hümanist düşünür ve şair (d. 1488)
 1526 - ii. lajos, macaristan ve bohemya kralı (savaşta öldü) (d. 1506)
 1526 - pál tomori, katolik keşiş ve macaristan'ın kalocsa başpiskoposu (d. 1475)
 1533 - atahualpa, peru'nun son i̇nka kralı (d. yaklaşık 1500)
 1542 - cristóvão da gama, etiyopya ve somali'ye haçlı seferleri düzenleyen portekiz ordusuna komuta eden portekizli denizci ve asker (d. 1516)
 1657 - john lilburne, i̇ngiliz siyasetçi (d. 1614)
 1799 - vi. pius, papa (d. 1717)
 1866 - tokugawa iemochi, 1858 ile 1866 yılları arasında hizmet etmiş, tokugawa şogunluğu'nun 14. şogunu (d. 1846)
 1873 - hermann hankel, alman matematikçi (d. 1839)
 1877 - brigham young, i̇sa mesih'in son zaman azizler kilisesi'nin 2.inci başkanı, utah eyaletinin ilk valisi ve eyaletin başkenti salt lake city'nin kurucusu (d. 1801)
 1904 - v. murat, osmanlı'nın 33. padişahı (d. 1840)
 1939 - béla kun, macar komünist politikacı (d. 1886)
 1966 - seyyid kutup, mısırlı yazar ve fikir adamı (d. 1906)
 1972 - lale andersen, alman şarkıcı ve oyuncu (d. 1905)
 1975 - éamon de valera, i̇rlandalı siyasetçi ve i̇rlanda bağımsızlık lideri (d. 1882)
 1977 - jean hagen, amerikalı aktris (d. 1923)
 1982 - ingrid bergman, i̇sveçli sinema oyuncusu ve en i̇yi kadın oyuncu akademi ödülü sahibi (d. 1915)
 1986 - fatoş balkır, türk şarkıcı, tiyatro-sinema oyuncusu ve seslendirme sanatçısı (d. 1940)
 1987 - lee marvin, amerikalı oyuncu (d. 1924)
 1987 - naci el-ali, filistinli karikatürist (d. 1937)
 1992 - félix guattari, fransız politik aktivist, psikanalist ve filozof (d. 1930)
 1995 - frank perry, amerikalı film yönetmeni (d. 1930)
 1996 - aliye rona, türk sinema ve tiyatro oyuncusu (d. 1921)
 2001 - francisco rabal (paco rabal), i̇spanyol oyuncu (d. 1926)
 2002 - hasan yalçın, türk 68 gençlik hareketi önderlerinden, gazeteci ve i̇p genel başkan yardımcısı (d. 1944)
 2003 - muhammed bakır el-hekim, iraklı taklit mercii (d. 1939)
 2007 - pierre messmer, fransız siyasetçi, eski başbakan (1972-1974) (d. 1916)
 2012 - yurtsan atakan, türk gazeteci ve bilişim yazarı (d. 1963)
 2014 - tuncay gürel, türk oyuncu (d. 1939)
 2014 - björn waldegård, i̇sveçli ralli sürücüsü (d. 1943)
 2015 - kyle jean-baptiste, amerikalı genç tiyatro oyuncusu (d. 1993)
 2016 - ann smyrner, danimarkalı oyuncu (d. 1934)
 2016 - vedat türkali, türk şair, yazar ve senarist (d. 1919)
 2016 - gene wilder, amerikalı oyuncu, film yönetmeni, senarist ve yazar (d. 1933)
 2017 - dmitri kogan, rus keman sanatçısı (d. 1978)
 2018 - gary friedrich, amerikalı çizer ve yazar (d. 1943)
 2018 - james mirrlees, i̇skoç ekonomist (d. 1936)
 2019 - jim langer, eski amerikan futbolu oyuncusu (d. 1948)
 2019 - maria dolors renau, i̇spanyol siyasetçi (d. 1936)
 2020 - vladimir andreyev, sovyet-rus aktör, tiyatro yönetmeni, senarist ve eğitimci (d. 1930)
 2020 - sivaramakrishna iyer padmavati, hint kardiyolog (d. 1917)

tatiller ve özel günler 

0829
29