Kemal Doğan

kemal doğan (1879, üsküp – 1951, i̇stanbul), türk asker ve siyasetçi.

yaşamı

i̇lk yılları
annesi pembe hanım, babası maliye memurlarından i̇brahim bey’dir. aile 1885 yılında kırklareli’ne göç etmiştir. 1897 yılında topçu okuluna girmiştir. 1900 yılında üsteğmen rütbesiyle mezun olarak edirne'de 2. ordunun 2. topçu fırkasının 4. livası yaverliğine tayin edilmiştir. daha sonra topçu alayı 7. bölge 5. batarya komutanlığına atandı. 1906 yılında 9. topçu alayı 5. batarya komutanlığına atanmıştır. haziran 1908'de yüzbaşılığa terfi ederek tırnova'da bulunan seri ateşli krup cebel bataryası komutanlığına, iki ay sonra da kırklareli'nde bulunan 7. sahra topçu alayının 5. batarya komutanlığına atanmıştır. 1909 yılında hareket ordusu'nda  görev almıştır.

1910 yılında i̇stanbul'da 5.topçu alayı 6.batarya komutanlığına, 1911 yılında topçu okulu 2. bölük komutanlığına atanmıştır. 1911 yılında mustafa kemal paşa ile bingazi'ye geçerek olası bir i̇talyan istilasına karşı yerel birliklerin düzenlenmesinde çalışmıştır. balkan harbinin başlamasıyla şark ordusu cephane komutanlığına atanmıştır. 1913 yılında 10,5'luk seri sahra obüslerinde teşkil edilmiş olan taburun 2. bataryası komutanlığına tayin edilmiştir.

birinci dünya savaşı

1914 yılında i. dünya savaşının başlamasıyla 3. fırka topçu alayı 4. tabur komutanlığına, irak'a 24. sahra alay 1. tabur komutanlığı ve 51. fırka topçu alay komutamğına tayin edilmiştir. 1915 yılında irak i̇slam ordusu topçu komutanlığına ve 18. kolordu topçu komutanlığına atanmıştır. 6 eylül 1915 tarihinde binbaşılığa terfi etmiştir. irak cephesinde gösterdiği üstün hizmetlerden dolayı harp madalyası ile ödüllendirilmiştir. 1918 yılında i̇slam ordusu topçu müfettişliğine, 1919 yılında 9. ordu topçu müfettişliği ve 3.kolordu topçu müfettişliğine atanmıştır.

i. dünya savaşı’nda 1916-1917 yılları arasında irak cephesi’nde vadi-i kelal, birinci felahiye, sabis meydan muharebesi, i̇kinci ve üçüncü felahiye, beyttisa, kutülammare, garraf, elhan, beşşare, samran, bağdat, sindiyye, ethemçayı muharebelerinde savaşmıştır. kut'ül ammare kuşatması'nda yaralanmıştır. i̇yileşince kafkas cephesine atanmıştır. hazar denizi kıyılarında yapılan harekat ile kafkasya’nın boşaltılmasında bulunmuştur.

kurtuluş savaşı
19 mayıs 1919 tarihinde gazi mustafa kemal paşa'yla birlikte bandırma vapuru ile samsun'a çıkmıştır. sivas kongresi hazırlıklarını tamamladıktan sonra atatürk kendisine "kozanoğlu doğan bey" takma adını vermiş ve kilikya kuvâ-yi milliye kumandanı olarak yöreyi fransız kuvvetlerinden arındırmak üzere görevlendirmiştir.

urumlu’da vurulmuştur. i̇yileştikten sonra koçgiri (1921) ve pontus (1922) ayaklanmalarının bastırılmasında görev almıştır. 26 ağustos 1922 tarihinde büyük taarruz'a birinci ordu topçu müfettişi olarak katılmıştır. i̇stiklal madalyası ile taltif edilmiştir.

sonraki hayatı
1923 yılında meçkoğlu ailesinden mevhibe hanım'la evlenmiştir. reha ve ayfer adında iki kızları olmuştur. kızlarından reha, 1973-1977 yılları arasında cumhuriyet halk partisi'nden (chp) i̇stanbul belediye başkanlığı'na seçilen ahmet i̇svan'ın eşidir.

1923-1927 yılları arasında topçu atış okulu müdürlüğünde, 1927-1928 yılları arasında 2. ordu topçu mütehassıslığında, 1928-1932 yılları arasında 16. fırka topçu bölge komutanlığı, 1932 yılında erzurum müstahkem mevki komutanlığı, 1935 yılında kırklareli'nde 46. tümen komutanlığı, 1937 yılında çanakkale müstahkem mevki komutanlığı, 1938 yılında 2. kolordu komutanlığı, 1940 yılında 3. kolordu komutanlığı görevlerinde bulunmuştur. 1941 yılında emekli olmuştur.

tbmm'nin 6. dönem seçimlerine katılarak ağrı milletvekili seçilmiştir. 7. ve 8. dönem kırklareli milletvekili seçilmiştir.

20 kasım 1951’de ölmüştür. i̇stanbul’da, edirnekapı şehitliği’nde yatmaktadır.

hatırası
gelibolu, dirikköy'de adını taşıyan general kemal doğan kışlası ile kışla anıtı bulunmaktadır. kilikya'da (adana bölgesi) kurtuluş savaşı sırasında vurulduğu köye "doğanbeyli" adı verilmiş ve meydana "kozanoğlu doğan bey heykeli" dikilmiştir. çanakkale müstahkem mevki komutanlığı yaptığı dönemde i̇zmir yolu üzerinde bulunan i̇ntepe beldesi'ne yaptığı katkıların hatırası olarak 1938 yılında, adına, belde meydanında, bir çeşme halk tarafından yaptırılmıştır. belediye başkanı odasında o yıllarda hediye ettiği manyetolu telefon halen saklanmaktadır. samsun’da gazi müzesi'nde, bandırma vapurunun birebir maketinde ve tütün i̇skelesindeki 19 mayıs'ta atatürk’ün samsun'a çıkışını temsil eden yapıtlarda çeşitli heykelleri yer almaktadır.

kaynakça 

1879 doğumlular
1951 yılında ölenler
üsküp doğumlular
türk generaller
tbmm 6. dönem ağrı milletvekilleri
tbmm 7. dönem kırklareli milletvekilleri
tbmm 8. dönem kırklareli milletvekilleri
tbmm millî savunma komisyonu
edirnekapı şehitliği'ne defnedilenler
kafkas i̇slam ordusu
i. dünya savaşı'nda osmanlı askerleri
kurtuluş savaşı'ndaki türk askerler
mekteb-i harbiye'de öğrenim görenler
osmanlı karacı subayları
mustafa kemal'in samsun'a çıkışı
kırmızı şeritli i̇stiklâl madalyası sahipleri
cumhuriyet halk partisi mensubu siyasetçiler