Sil Baştan (film, 2004)

sil baştan (i̇ngilizce özgün adıyla: eternal sunshine of the spotless mind), oscar kazanmış 2004 yapımı film.

yönetmenliğini michel gondry'nin üstlenmiştir. senaryosunu michel gondry, charlie kaufman ve pierre bismuth birlikte yazmıştır. kaufman ve bismuth en i̇yi özgün senaryo akademi ödülü'nü kazanmıştır. filmin başrolünde jim carrey ve kate winslet yer almaktadır. kirsten dunst, mark ruffalo, tom wilkinson, elijah wood, jane adams ve david cross da filmde rol almıştır.

konu 
clementine kruczynski (kate winslet) ile joel barish (jim carrey) bir kumsalda tanışırlar. birbirlerinden çok farklıdırlar. joel, içine kapalı ve mantıklı; clementine, dışa dönük ve içgüdüleriyle hareket eden biridir. birbirlerini severler. sonra zamanla sorunlar başlar.

ayrıca filmde clementine'in saç renginin sürekli değişimi; ilişkideki süreyi ve duyguyu gösterir. i̇lk tanıştıklarında yeşil: ilişkilerinin yeni ve taze olduğunu, ilk başladıklarında kırmızı: sevgilerinin sıcaklığını ve giderek renginin solması bu ateşin giderek sönmesi ile turuncuya dönüyor. son dönemlerinde ise mavi: daha soğuk, daha depresif bir renge boyuyor saçlarını.

yapım aşaması 
filmin adı, didaktik şiirleriyle ünlü şair alexander pope'un yazdığı eloisa to abelard isimli aslı çok daha uzun olan şiirinin bir bölümünden alınmıştır. bu şiir charlie kaufman'ın being john malkovich'de de kullanılmıştır:

how happy is the blameless vestal's lot!
the world forgetting, by the world forgot;
eternal sunshine of the spotless mind!
each pray'r accepted, and each wish resign'd.

filmin bütçesi 20.000.000 $'dır. sevgilisini neden silmek istediğine dair yapılan kaset kayıtları sırasında jim carrey ve kate winslet’in gerçek hayatlarından aşk acılarını paylaştıkları konuşmalar filmdeki bazı diyaloglara kaynaklık etmiş. elijah wood ve mark ruffalo arasında geçen diyaloglarda oyuncuların kendisi değişikliklere gitmiş.

gösterim 
film abd'de 19 mart 2004'te gösterime girdi. i̇ngiltere'de 30 nisan, almanya'da ise 20 mayıs'ta gösterime giren film, türkiye'de yaklaşık 2 sene sonra, birfilm dağıtımcılığında, 26 mayıs 2006'da gösterime girdi. film kendi ülkesinde (abd) 34,400,301 $, kendi ükesi dışında 37,857,825 $ ile toplamda 72,258,126 $ hasılata ulaşmıştır.

oyuncular 

 jim carrey - joel barish
 kate winslet - clementine kruczynski
 elijah wood - patrick
 thomas jay ryan - frank
 mark ruffalo - stan
 jane adams - carrie
 david cross - rob
 kirsten dunst - mary
 tom wilkinson - dr. howard mierzwiak
 ryan whitney - genç joel barish
 paulie litt - genç bully
 josh flitter - genç bully

ödüller ve eleştiriler 
 akademi ödülleri (i̇ki dalda aday olup, birini kazanmıştır) 
 en i̇yi orijinal senaryo - charlie kaufman (senaryo-hikâye), michel gondry (hikâye), pierre bismuth (hikâye)
 en i̇yi kadın oyuncu - kate winslet 
 altın küre ödülleri (dört dalda aday olmuştur)
 en i̇yi film - müzikal veya komedi
 en i̇yi kadın oyuncu - müzikal veya komedi - kate winslet
 en i̇yi erkek oyuncu - müzikal veya komedi - jim carrey
 en i̇yi senaryo - charlie kaufman
 sag (screen actors guild awards) (bir dalda aday olmuştur)
 en i̇yi kadın oyuncu - kate winslet
 bafta (british academy film awards) (beş dalda aday olup, ikisini kazanmıştır)
 en i̇yi senaryo - charlie kaufman
 en i̇yi kurgu
 en i̇yi film
 en i̇yi kadın oyuncu - kate winslet
 en i̇yi erkek oyuncu - jim carrey
 
daha birçok ödül alan film, i̇nternet film eleştirmenleri tarafından da en iyi film dahil birçok dalda ödüle layık görüldü.

kate winslet'in  clementine rolünde gösterdiği performans premiere magazine'in tüm zamanların en iyi 100 performansı listesinde (100 greatest performances of all time) 81. sırasındadır.

film eleştirmenlerinin yorumlarının yer aldığı rotten tomatoes sitesinde film hakkında yer alan 208 film eleştirisinden %94'ü film hakkında olumlu yorum içermektedir. (fresh: 195 rotten: 13)

film, imdb'nin üyelerinin puanlarıyla belirlenen en i̇yi 250 film sıralamasında ilk 75 içindedir.

2016 yılında açıklanan ve dünya çapında 117 sinema eleştirmenin düşünceleri ile yapılan ''21. yüzyılın en i̇yi filmleri'' listesinde 6. sırayı almıştır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 resmi site
 
  sinemalar.com profili ve fragman 

amerika birleşik devletleri romantik komedi filmleri
amerika birleşik devletleri komedi-drama filmleri
amerika birleşik devletleri psikolojik dram filmleri
amerika birleşik devletleri romantik dram filmleri
amerika birleşik devletleri bilimkurgu komedi filmleri
amerika birleşik devletleri dramatik bilimkurgu filmleri
amerika birleşik devletleri fantastik komedi filmleri
amerika birleşik devletleri bağımsız filmleri
2000'lerde bilimkurgu komedi filmleri
2004 çıkışlı komedi-drama filmleri
2000'lerde psikolojik dram filmleri
2000'lerde fantastik komedi filmleri
2000'lerde romantik komedi filmleri
2000'lerde romantik dram filmleri
2000'lerde bağımsız filmler
michel gondry'nin yönettiği filmler
charlie kaufman'ın senaryosunu yazdığı filmler
satürn ödülü kazanan filmler
focus features filmleri
çevrimiçi sinema eleştirmenleri topluluğu en i̇yi film ödülü sahipleri
çevrimiçi sinema eleştirmenleri topluluğu en i̇yi özgün senaryo ödülü sahipleri
steve golin'in yapımcısı olduğu filmler
jon brion'un müziğini yaptığı filmler
kurguda bellek silme
bellek ile ilgili filmler
new jersey'de çekilmiş filmler
konusu manhattan'da geçen filmler
konusu long island'da geçen filmler
new york eyaletinde çekilmiş filmler
çılgın bilim insanı filmleri
2000'lerde i̇ngilizce filmler
en i̇yi bilimkurgu filmi saturn ödülü kazanan fimler