Taipei

taipei (; "kuzey tayvan şehri"), tayvan'ın başkenti ve özel şehirlerinden biridir. şehir ülkenin kuzeyinde yer almakta olup çevresinde yeni taipei şehri bulunmaktadır. şehrin nüfusu 31 mart 2016 tarihi itibarı ile 2,7 milyonun üzerinde olup yeni taipei ile keelung şehirleri ile birlikte 7.047.167 milyon nüfuslu taipei-keelung metropol alanını oluşturmaktadır.

taipei, tayvan'ın siyasi, ekonomik, eğitim ve kültür merkezidir ve önemli bir yüksek teknoloji endüstrisi bölgesidir. aynı zamanda yapıldığı dönemde dünyanın en yüksek binası olan taipei 101'e de ev sahipliği yapmaktadır.

şehre songshan ve taoyuan havaalanları hizmet vermektedir. taipei'de taipei 101, çan kay şek anıt mezarı, dalongdong baoan tapınağı, hsing tian kong, lungshan manka tapınağı, ulusal saray müzesi, başkanlık ofisi binası, taipei konuk evi gibi dünyaca ünlü binalara da ev sahipliği yapmaktadır. ximending ve shilin başta olmak üzere ülkedeki gece pazarları da dünyaca ünlüdür.

tarihçe 

başlangıçta taipei bölgesinde ketagalab kabilesinden insanlar yaşamaktaydı. daha sonra 1709 yılında bölgeye çinliler yerleşmiştir. 1895 yılında birinci çin japon savaşı'ndan sonra şimonoseki antlaşması ile tayvan japonya'nın hakimiyetine geçti. ii. dünya savaşı'ndan sonra 1945 yılında tekrar çin yönetimine geçti. 1949 yılında çin i̇ç savaşı'nı komünistlerin kazanması sonucu milliyetçiler ile yaklaşık iki milyon kişi tayvan'a kaçtı ve taipei çin cumhuriyeti'nin geçici başkenti ilan edildi.

i̇klim

coğrafya 

taipei, kuzey tayvan'da taipei havzası'nda yer almaktadır. güneyde xindian ve batıda tamsui nehirleri ile sınırlanmıştır. şehrin kuzeydoğusunda ise qixing dağları ile datung dağı yer almaktadır. şehrin yüzölçümü ise 271.80 km²'dir.

taipei musondan etkilenmiş ılıman dönecealtı iklimine (köppen: cfa) sahiptir. yazlar uzun sıcak ve nemli, kışlar ise kısa ılık ve oldukça sisli geçmektedir. yıllık ortalama sıcaklık 23,3 °c ve ortalama yağış miktarı ise 3027,8 mm'dir.

i̇dari bölümler 

taipei şehri idari olarak 12 semte ayrılmaktadır.

ekonomi 

tayvan'ın başkenti olarak taipei ülkedeki hızlı ekonomik gelişmenin merkezinde olmuştur ve günümüzde dünyanın önemli yüksek teknoloji ve bileşenlerinin üretim merkezlerinden biri haline gelmiştir. şehirde elektronik ürünler ve bileşenler, elektrikli makine ve cihazlar, basılı malzeme, hassas ekipmanlar ve gıda ürünlerinin imalatının yanı sıra ülkenin çoğu önemli tekstil ve konfeksiyon fabrikaları bulunmaktadır. turizm, yerel ekonominin küçük ancak önemli bir bileşeni olup 2008 yılında şehri yaklaşık 3 milyon yabancı ziyaret etti.

tarihi ve turistik yerler 

 taipei 101 taipei'nin yeni finans merkezi. 2003 yılında guinness rekorlar kitabı tarafından dünyanın en yüksek binası olarak onaylanmıştır.
 çan kay şek anıt mezarı.
 sun yat-sen anıt mezarı.
 taipei ulusal saray müzesi.
 grand otel 
 longshan tapınağı ve huaxi gece pazarı (yılan pazarı)
 shilin gece pazarı
 taipei hayvanat bahçesi

ulaşım 

taipei metrosu 1996 yılında açılmıştır. şehre taoyuan'da yer alan taoyuan uluslararası havalimanı ile songshan semtinde yer alan taipei songshan havalimanı hizmet vermektedir.

kardeş şehirler 
taipei'nin aşağıdaki şehirler ile kardeş şehir antlaşması bulunmaktadır:

  houston, abd (1961)
  lomé, togo (1966)
  manila, filipinler (1966)
  cotonou, benin (1967)
  quezon city, filipinler (1968)
  seul, güney kore (1968)
  san francisco, abd (1970)
  santo domingo, dominik cumhuriyeti (1970)
  guam, abd (1973)
  cleveland, abd (1975)
  tegucigalpa, honduras (1975)
  cidde, suudi arabistan (1978)
  indianapolis, abd (1978)
  marshall, abd (1978)
  atlanta, abd (1979)
  los angeles, abd (1979)
  phoenix, abd (1979)
  oklahoma city, abd (1981)
  gold coast, avustralya (1982)
  johannesburg, güney afrika (1982)
  pretoria, güney afrika (1983)
  lilongwe, malavi (1984)
  san josé, kosta rika (1984)
  versay, fransa (1986)
  asunción, paraguay (1987)
  panama, panama (1989)
  managua, nikaragua (1992)
  san salvador, el salvador (1993)
  varşova, polonya (1995)
  ulan-ude, rusya (1996)
  anchorage, abd (1997)
  banjul, gambiya (1997)
  bissau, gine-bissau (1997)
  boston, abd (1997)
  dakar, senegal (1997)
  dallas, abd (1997)
  la paz, bolivya (1997)
  mbabane, esvatini (1997)
  san nicolás, meksika (1997)
  ulan batur, moğolistan (1997)
  guatemala, guatemala (1998)
  majuro, marshall adaları (1998)
  monrovia, liberya (1998)
  vilnius, litvanya (1998)
  perth, avustralya (1999)
  orange county, abd (2000)
  riga, letonya (2001)
  malabon, filipinler (2005)
  yokohama, japonya (2006)
  ouagadougou, burkina faso (2008)
  george town, malezya (2009)
  daegu, güney kore (2010)
  bangalore, hindistan
  prag, çekya

kaynakça

dış bağlantılar 

 
 
 flickr taipei fotoğrafları