Wilhelm Röntgen

wilhelm conrad röntgen (27 mart 1845, remscheid - 10 şubat 1923, münih), alman fizikçi. nobel fizik ödülü sahibi olup, röntgen ışınlarını bulmuştur.

yaşamı 
röntgen almanya'nın remscheid şehrinin lennep ilçesinde doğdu. çocukluğu ve ilköğretim yılları hollanda'da ve i̇sviçre'de geçti. 1865 yılında girdiği zürih politeknik üniversitesinde eğitimi gördü ve 1868 yılında makine mühendisi olarak mezun oldu. 1869 yılında zürih üniversitesi'nden doktorasını aldı. mezuniyetinin ardından 1876'da strazburg'da, 1879'da giessen ve 1888'de würzburg julius-maximilians-üniversitesi'nde profesör olarak çalıştı; ardından 1900 yılında münih üniversitesi'nde fizik kürsüsü ile henüz kurulmuş fizik enstitüsünün müdürlüğünü yaptı.

karısının ölümünden dört yıl sonra 1923 yılında, i. dünya savaşı'nın yarattığı yüksek enflasyon ekonomisi ortamında maddi sıkıntılar içinde münih'te öldü.

x-işını 

öğretim üyeliği görevinin yanı sıra araştırmalar da yapmaktaydı. 1885 yılında kutuplanmış bir geçirgen hareketinin, elektrik akımı ile aynı manyetik etkilere sahip olduğunu gösterdi. 1890'lı yılların ortalarında çoğu araştırmacı gibi o da katot ışın tüplerinde oluşan lüminesans olayını incelemekteydi. "crookes tüpü" adı verilen içi boş bir cam tüpün içine yerleştirilen iki elektrottan (anot ve katot) oluşan bir deney düzeneği ile çalışıyordu. katottan kopan elektronlar anoda ulaşamadan cama çarparak, floresan adı verilen ışık parlamaları meydana getirmekteydi. 8 kasım 1895 günü deneyi biraz değiştirip tüpü siyah bir karton ile kapladı ve ışık geçirgenliğini anlayabilmek için odayı karartıp deneyi tekrarladı. deney tüpünden 2 metre uzaklıkta baryum platinocyanite sarılı olan kâğıtta bir parlama fark etti. deneyi tekrarladı ve her defasında aynı olayı gözlemledi. bunu mat yüzeyden geçebilen yeni bir ışın olarak tanımladı ve matematikte bilinmeyeni simgeleyen x harfini kullanarak "x ışını" ismini verdi. daha sonraları bu ışınlar, "röntgen ışınları" olarak anılmaya başlanmıştır.

bu buluşundan sonra röntgen farklı kalınlıktaki malzemelerin ışını farklı şiddette geçirdiğini gözlemledi. bunu anlamak için fotoğrafsal bir malzeme kullanıyordu. tarihteki ilk tıbbi x ışını radyografisini de (röntgen filmi) yine bu deneyleri sırasında gerçekleştirdi ve 28 aralık 1895 yılında bu önemli keşfini resmi olarak duyurdu. ancak x ışınını bulduğu zaman deneylerinde elini kullandığı için aşırı dozda x ışınından  parmaklarını kaybetti.

olayın fiziksel açıklaması 1912 yılına kadar net olarak yapılamasa da, buluş fizik ve tıp alanında büyük heyecan ile karşılandı. çoğu bilim insanı bu buluşu modern fiziğin başlangıcı saydı.

dış bağlantılar 
 röntgen-müzesi (remscheid, almanya) 

1845 doğumlular
würzburg doğumlular
1923 yılında ölenler
20. yüzyıl fizikçileri
alman fizikçiler
alman mucitler
alman nobel ödülü sahipleri
alman protestanlar
utrecht üniversitesinde öğrenim görenler
eth zürih'te öğrenim görenler
zürih üniversitesinde öğrenim görenler
zürih üniversitesi öğretim üyeleri
strasbourg üniversitesi
würzburg üniversitesi öğretim üyeleri
münih üniversitesi öğretim üyeleri
nobel fizik ödülü sahipleri
pour le mérite
elektrikçi bilim insanları
deneysel fizikçiler
parçacık fizikçileri
deneysel parçacık fiziği
x ışınları
radyografi
münih'te ölenler
münih'te defnedilenler
alman makine mühendisleri
strasbourg üniversitesi öğretim üyeleri
matteucci madalyası sahipleri