Kanate Kurdo

kanate kurdo, (rusça: курдоев, канат калашевич / kanat kalaşeviç kurdoev, kürtçe: qanatê kurdo; 1909–31 ekim 1985), sovyet kürdü yazar, dilbilimci, akademisyen, sankt-peterburg devlet üniversitesi şarkiyat enstitüsü kürdoloji bölümü başkanı.(1961-1985)

biyografi 
1909'da rus i̇mparatorluğu'na bağlı kars oblastı'nın susuz köyünde doğdu. i̇lköğrenimini tiflis'teki bir kürt okulunda tamamladı. 1928 yılında ermenistan komünist partisinin tavsiyesi üzerine sankt-peterburg üniversitesi doğu dilleri fakültesi ulusal azınlıklar bölümü'ne gönderildi. 1931 yılında buradaki eğitimini tamamlanmasının ardından sonra aynı üniversitenin tarih, felsefe, dilbilim ve edebiyat enstitüsü'ne başladı. 1936-1939 yılları arasında leningrad devlet üniversitesi, dilbilim fakültesi'nde doktorasını tamamladı. 1939-1941 yılları arasında, sovyet bilimler akademisi, etnografya enstitüsü'nde akademisyen olarak çalıştı. ii. dünya savaşı'ndan sonra kürtçe dersleri vermeye başladı. 1961 yılında üniversitede kurduğu kürdoloji bölümünün başına geçti. 1942-1943 yılları arasında leningrad topçu okulu'nda öğrenciydi. 1943'ten 1945 yılına kadar 2. baltık cephesi'nde savaştı. savaştaki başarılarından dolayı kızıl yıldız nişanı'la ödüllendirildi. irak bilimler akademisi öğretim üyeliğine ve paris kürt enstitüsü'nün şeref üyesi seçilmiştir. 1990 yılına kadar 10 kitabı ermenistan'daki kürt okullarında ders kitabı olarak okutuldu. sovyetler birliği'nde yetişmiş en büyük kürdologlardan birisi olarak kabul edilmektedir. 31 ekim 1985'te leningrad'ta yaşamını yitirdi. 100. doğum günü nedeniyle 2009 yılı tüm kürtler arasında prof. qanatê kurdo yılı olarak belirlendi.

eserleri
qanate kurdo kürt dili üzerine 100'den fazla monograf, kitap ve makale yazmıştır. aynı zamanda 20'den fazla kürdoloğa danışmanlık yapmıştır. çalışmalarının bir bölümü:
 kürt dili grameri (kurmanci) fonetiği ve morfolojisi, 1957 (mihail nikolaeviç bogolyubov ile)
 kürt halk şiirleri. 2002, (jaklina surenovna musaelyan ile)
 xix. yüzyılın ortalarından 1917 yılına kadar rus şarkiyat tarihi, (1997)
 kürtçe üzerine bibliyografya (derleyen:j.s. musaelyan, editör: kanat kurdoev), 1963
 kürtçe - rusça sözlük, 1960.
 kürtçe-rusça sözlük (soranice), 1983. (jaklina surenovna musaelyan ile)
 kürt edebiyatı tarihi i, ii (1983, 1985)
 kurmanci ve sorani materyallerine göre kürtçe dilbilgisi, 1965
 kürtçe’de özel i̇simler, 1985
 duwanzdeh varîant, mem û zîn (twelve versions of mam and zin), 1996.
 mela mahmud beyazidi, tavarih-i kadim-i kurdistan (kürdistan'ın kadim tarihi), "şerefname",şerefhan bitlisi, 1986 (j.s.musaelyan ile)
 kürt dili, 1961,
 asya müzesi, 1972.
 kürtler - küçük asya halkları, 1957
 kürt atasözleri ve deyimler, 1961 (m.b. rudenko ile)
 irak'taki kürt edebiyatı çalışmaları, 1975
 3-4. sınıflar için kürt dili grameri, 1979
 6. sınıflar için kürt dili grameri, 1979
 lise için kürt dili gramerı, i960.
 (ortaöğretim okulları için) kürt dili gramerı, 1956
 kürt dilinin kısa dilbilgisi, erivan-tiflis
 kürt aşiretleri incelemesi (xvi-xx yüzyıllar arası), 1977, (jaklina surenovna musaelyan ile)
 kürt dilinin süleymaniye lehçesi, 1985
 gramatika zımane kurmanciya kurt, 1949
 мame u аyşe - seva aci - dimdim, epik kürt masalları, 1961 
 kürt dili- modern i̇ran, 1957

ayrıca bakınız
 erebê şemo
 tosine reşid

kaynakça

dış bağlantılar
kawa nemir: qanatê kurdo; “kültürümüzün kanatlarından” 
kürt aydınlanma tarihinden portreler: profesör qanatê kurdo 
encyclopedia i̇ranica 
kanate kurdo fotoğrafları 

1909 doğumlular
kürt yazarlar
1985 yılında ölenler
ii. dünya savaşı'nda sovyet askerler
sankt peterburg devlet üniversitesinde öğrenim görenler
kızıl yıldız nişanı sahipleri
sovyet dilbilimciler
kürt dilbilimciler
yezîdîler
sovyet kürtleri