Magdeburg

magdeburg (aşağı saksonca: meideborg), almanya'nın kuzeydoğusunda, saksonya-anhalt eyaletinde bulunan ikinci en kalabalık şehirdir ve aynı zamanda bu eyaletin başşehridir. orta çağ'ın sonlarına doğru hızla büyüyerek avrupa'nın en büyük merkezlerinden biri haline gelen şehir, elbe nehri'nin kenarında konumlanmıştır. günümüzde magdeburg, eyaletin en önemli ulaşım, kültür, bilim, sanat, ticaret ve eğlence merkezidir ve 1035'ten beri almanya'nın en eski fuar kentidir.

magdeburg, uzun tarihi boyunca her zaman güzel günler görmedi. i̇mparatorluk konağı, hansa şehri ve prusya kalesi olarak magdeburg sürekli savaş ve yıkımla karşı karşıya kalmıştır.

eski pazarda, ünlü katedralin yakınında, ünlü “magdeburger reiter” bulunmaktadır - alpler'in kuzeyinde özgürce görülebilen ilk atlı heykelinin bronz bir kopyası. 1240'ta yapıldı ve -magdebuglular öyle olduğunu umuyorlar- ünlü i̇mparator otto'yu betimlemektedir. orijinali 1967 yılında taşındı: günümüzde kültür tarihi müzesi'nde seyredilebilir.

ii. dünya savaşı öncesinde 336.838 kişinin yaşadığı şehirde 2019 itibarıyla 237.565 kişi yaşamaktadır. elbe nehri şehrin içinden geçer. 2005'te magdeburg'un kuruluşunun 1200. yıl dönümünü kutladı.

tarihçe

tarihöncesi

orta çağ 

magdeburg ismi ilk defa 805 yılında hazırlanmış "diedenhofer kapituları"nda kayda geçmiştir.

962'den itibaren kutsal roma-germen i̇mparatorluğu'nun hükümdarı konumunda bulunan büyük otto, bu yerleşkeyi o kadar çok sevmekteydi ki eşi bayan editha'ya çeyiz olarak verdi. 973'te i̇mparator büyük otto öldü.

erken modern dönemi

otuz yıl savaşı (1618-1648) 

10 mayıs 1631 tarihinden itibaren tahminen 26.800 imparatorluk askeri şehri kuşatmaya başlamıştır.
20 mayıs 1631 saat 7.00'de şehre ve etrafındaki köylere ilk büyük top ateşli saldırı başladı. 
saat 9.00'dan itibaren imparatorluk askerleri şehre doğu ilerlemiş ve gün içinde şehri işgal etmişlerdir.

bu ordu tilly ve pappenheim tarafından yönetilmiştir. tilly'nin 24 mayıs'taki savaş sonu emrin vermesine kadar şehirde yağmalar ve çarpışmalar günlerce sürmüştür.

magdeburg yarıküreleri

1654 yılında alman fizikçi otto von guericke, havanın gücünü kanıtlamak üzere kalabalığın önünde bir deney yaptı. metalden yapılmış iki yarım küreyi ağız ağza birleştirdi ve yine kendi icat ettiği vakum pompasını kullanarak bunların havasını boşalttı. 8 bir taraftan 8 diğer taraftan toplam 16 at bu küreleri birbirinden ayırmayı başaramadılar. fakat guericke usulca yanaştı ve kürelerin birinin üzerinde bulunan bir vanayı açtı ve kalabalığın şaşkın bakışları arasında kürenin biri bir tarafa diğeri diğer tarafa düştü.

coğrafya

konumu 
magdeburg'un doğudan batıya uzunluğu 16,9 km'dir ve güneyden kuzeye ise 22,7 km'dir.
şehrin yüzölçümü 201,84 km²'yi bulur. şehrin güneyinde üniversite şehri olan halle/saale.
batısında volkswagen'ın fabrikasının kurulmuş olduğu wolfsburg bulunmaktadır.

politika 

magdeburg'un görevdeki belediye başkanı lutz trümper (d. 1 ekim 1955, oscherleben) almanya sosyal demokrat parti (spd) üyesidir.

belediye başkanları 

1808'den beri belediye başkanları

belediye meclisi başkanları

komşu belediyeler ve şehirler 

 landkreis jerichower land
 salzlandkreis
 landkreis börde

semtler

birleşmeler 

 1 temmuz 1867: sudenburg (şehir)
 1 nisan 1886: neustadt (şehir)
 1 nisan 1887: buckau (şehir) 
 1 nisan 1908: rothensee (wolmirstedt ilçesi)
 1 nisan 1910: cracau und prester, fermersleben, lemsdorf, salbke, westerhüsen 
 1 nisan 1926: diesdorf (wanzleben ilçesi)
 1 ocak 1934: biederitz ve gübs'ten semtler
 1 ekim 1942: biederitz ve gübs'ten
 1952: groß ottersleben
 1979: olvenstedt
 1993: pechau, randau-calenberge
 2001: beyendorf / sohlen

i̇klim

din 

2010 yılında:
 romen katolik % 4
 protestanlık % 9
 diğer % 86

kardeş kentler

ekonomi  ve altyapı

sanayi 

magdeburg en eskilerinden sayılabilecek sanayi şehirlerinden biridir. fam magdeburger förderanlagen und baumaschinen gmbh, enercon ve euroglass makine mühendisliği fabrikaları magdeburg'da bulunmaktadır.

magdeburg'daki en büyük 15 işveren

 deutsche bahn ag (8.060 çalışan)
 edeka mağaza (4.113)
 rewe mağaza (2.079)
 e.on avacon|regiocom gmbh (1.119)
 magdeburger förderanlagen und baumaschinen gmbh (1.019)
 bosch communication center magdeburg gmbh (994)
 magdeburger verkehrsbetriebe gmbh (766)
 städtische werke magdeburg gmbh (756)
 private arbeitsvermittlung & personalleasing gmbh (675)
 reinex dienstleistungen gmbh (464)
 rothenseer rotorblattfertigung gmbh (433)
 sam stahlturm- und apparatebau magdeburg gmbh (418)
 sket maschinen- und anlagenbau gmbh (417)
 stadtsparkasse magdeburg (413)
 strabag ag (380)

alışveriş olanağı 

şehir merkezi aynı zamanda dev bir alışveriş bölgesidir: bölge sakini başına 2,5 metre kare alışveriş alanı ile eyalet çapında alışveriş yapmak için eşsiz bir yer olarak kabul edilir.

ulaşım

demir yolu 

kentte, merkez garın (magdeburg hbf) yanı sıra 8 tren istasyonu mevcuttur. kent içi kamu ulaşımı magdeburger verkehrsbetrieb'e (mvb) ait onlarca otobüsün yanı sıra, tramvay (straßenbahn) ve alman federal demir yolları'na bağlı banliyö trenleri (s-bahn) ile yapılır.

magdeburg'un merkez garında intercity-express trenleri dresden'den, oldenburg'a ve oldenburg'dan ve dresden'e gider gelir.

kara yolu 
kentin kuzeyinde doğuyu batıya birleştiren a2, e30 federal otoyolu (bundesautobahn, bab) çok önemlidir.
oberhausen - dortmund - hannover - magdeburg - berlin.

magdeburg'a çeşitli otoban ve diğer kara yollarıyla ulaşmak mümkündür: federal otoyol a2, federal otoyol a14,  b1, b71, b81, b189.

şehir içi ve şehirler arası ulaşım 

 b1 magdeburg'un ortasından geçer. 
aachen - düsseldorf - braunschweig - magdeburg - potsdam - berlin - küstrin-kietz

resmi kurumlar 

 magdeburg maliye başmüdürlüğü
 magdeburg merkez gümrük dairesi
 prüfungsamt des bundes magdeburg (eines von neun prüfungsämtern)
 magdeburg'un federal emlağı
 saksonya-anhalt parlamentosu
 saksonya-anhalt'ın eyalet hükûmet ve eyalet bakanlıkları
 doğu almanya gemicilik müdürlüğü
 magdeburg gemicilik dairesi
 magdeburg yeni yapı su yolları dairesi 
 orta almanya'daki protestan kilisesi
 bistum magdeburg (katolik kilisesi)
 landesamt für verbraucherschutz - fachbereich hygiene (tüketiciyi koruma dairesi)
 magdeburg federal polisi
 bundeswehr magdeburg (verteidigungsbezirkskommando 82)
 thw magdeburg

spor 

şehirde 150 adet tescilli spor kulübü ve 30000 aktif sporcu bulunmaktadır.  bu kulüplerde futbol, hentbol, basketbol, yüzme, voleybol, atletizm, güreş, judo, karate, amerikan futbolu ve tenis başta olmak üzere birçok spor dalında faaliyet yapılmaktadır.

fc magdeburg 

fc magdeburg,  22 aralık 1965'te kurulan bir alman futbol kulübüdür. mavi-beyaz renklere sahip olan kulüp, maçlarını magdeburg'daki mdcc arena'da oynar. avrupa kupalarındaki en büyük başarısı 1974 yılında rotterdam'da ac mailand'ı 2-0 yenerek kazandığı kupa galipleri kupası'dır.

sc magdeburg 

1955 yılında kurulmuş, yeşil-kırmızı renklere sahip alman futbol kulübüdür. en büyük başarısı 1978, 1981 ve 2002 yıllarında ehf şampiyonlar ligi'ni kazanmasıdır.

notlar

ayrıca bakınız 

 1. fc magdeburg
 sc magdeburg

dış bağlantılar 

 magdeburg belediyesi'nin resmî web sitesi 
magdeburg'daki öğrenciler için yardım sitesi  
ikus - magdeburg'daki öğrenciler için interkültürel yardım  
magdeburg ve civarının tarihi 

 
hansa birliği üyeleri