mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Simge Tertemiz

simge tertemiz (d. 9 eylül 1988, hatay), türk sunucu, manken ve oyuncu.

hayatı ve kariyeri 
yahya kemal beyatlı i̇öo, nuri cıngıllıoglu lisesi mezunudur. 2002 "best model of turkey" gelecek vadeden misyon ödülü, 2004 "best model of turkey"  birinciliği, 2004 "best model of the world" dördüncülüğü, 2004 "miss tourism" beşinciliğine sahiptir.

simge tertemiz, çılgın dersane adlı ilk sinema filminde gamze karakterini canlandırdı. çılgın dersane kampta filminde de rol almıştır. atv'de özel hat magazin programını sunmuştur. 2009 offshone sürat tekneleri yarışmasının tanıtımını yapmıştır. boxer okurları tarafından 2011 yılının en seksi kadını seçilmiştir.

özel hayatı 
2011 yılında 4,5 aylık hamile olduğu için, 5 yıldır birlikteliği olan murat kadıoğlu ile yıldırım nikâhıyla evlenmek durumunda kalmış ve bu evlilikten nail kayra isminde çocuğu olmuştur. bu sırada murat kadıoğlu, aynı zamanda eski eşinden de bir çocuk sahibi olmuştur. sansasyonel bir şekilde, bir süre daha devam eden simge tertemiz ile murat kadıoğlu'nun evliliği, 2014'te sona ermiştir. murat kadıoğlu daha sonra eski sevgilisi şebnem schaefer ile aşk tazelemiş, bu duruma bozulan simge tertemiz ise karşılık olarak avukat sevgilisi berdan güngör ile ilk samimi görüntülerini bodrum'da vermiştir.

dış bağlantılar 
 
 

yaşayan insanlar
1988 doğumlular
i̇skenderun doğumlular
türk kadın dizi oyuncuları
türk kadın sinema oyuncuları
türk kadın modeller
türk televizyon sunucuları
Akantaş, Murgul

akantaş, artvin ilinin murgul ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
eski adı bucur'dur. 1876 tarihli trabzon vilayeti salnamesinde de bucur (بوجور) olarak kaydedilmiştir. gürcüce kaynaklarda bucuri (ბუჯური) olarak geçer. hobrgeti (ხობრგეთი), zegani (ზეგანი), triali (ტრიალი), didvake (დიდვაკე), kotola (კოტოლა), zenbadeti (ზენბადეთი) gibi mevki adları, buranın eski bir gürcü yerleşmesi olduğuna işaret etmektedir. bucur adı, gürcü coğrafyasında kullanılan buçuri’den (ბუჭური) değişime uğramış olabilir.

bucur, orta çağda gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan klarceti'deki murgul vadisinde yer alır. osmanılar murgul vadisini ve köyü 16. yüzyılın ortalarında gürcülerden ele geçirdi. önceleri erzurum eyaletine bağlı livane sancağının bir köyüydü. daha sonra çıldır eyaleti'ne bağlandı. 1828-1829 osmanlı-rus savaşı'nda bu eyaletin bir kısmının rusların eline geçmesinden bir süre sonra bucur, trabzon eyaletine (daha sonra vilayet) bağlandı. 1876 yılı trabzon vilayeti salnamesine göre lazistan sancağı içinde yer alıyordu. bu sancağa bağlı livana kazasının köylerinden biriydi. köyün nüfusu 26 hane ve 89 kişi olarak tespit edilmiştir.

bucur, uzun bir süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sona, 1877-1878 osmanlı-rus savaşı'nın sonucunda rusların eline geçti. rus idaresi de köyü  bucur (буджур) olarak kaydetmiştir. rus idaresinde artvin sancağının (okrug) artvin kazasına (uçastok) bağlı olan köy, bu kaza içinde zansuli nahiyesinin yedi köyünden biriydi. 1886 yılında yapılan tespite göre bucur'un nüfusu, tamamı gürcü olan 7 kişiden oluşuyordu.

bucur, birinci dünya savaşı sonlarında rus egemenliğinin sona ermesinin ardından bir süre bağımsız gürcistan'nın sınırları içinde kaldı. kızıl ordu'nun gürcistan'ı işgali sırasında ankara hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine gürcü hükûmeti artvin bölgesinden çekilince bucur fiilen türkiye'ye katıldı. 16 mart 1921'de, sovyet rusya ile ankara hükümeti arasında imzalanan moskova antlaşması'yla türkiye'ye bırakıldı. bir yıl sonra, 1922 yılında artvin livasında yapılan tespite göre, bucur'un nüfusu 16 hanede yaşayan 88 kişiden oluşuyordu. bu tarihte de nüfusun tamamı gürcü olarak kaydedilmiştir. köyün adı "bücür" olarak okunduğu için 1925 yılında değiştirilmedi. 1959 yılında ise, “yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı” gerekçesiyle köyün adı akantaş olarak değiştirildi. bununla birlikte köyün eski adı resmî yayınlarda yeni adıyla birlikte "akantaş (bucur)" biçiminde uzun süre kullanılmıştır.

akantaş'ta tek kemerli taş köprü, bugüne ulaşan tek tarihsel eserdir. kokoleti deresi üzerinde yer alan köprü, akantaş ile korucular köylerini birbirine bağlar.

coğrafya 
akantaş köyü, murgul ilçe merkezine 6 km uzaklıktadır.

nüfus 

rusların 1886 yılında ve ankara hükümeti'nin 1922 yılında yaptığı tespitlere göre köyün nüfusu gürcülerden oluşuyordu. akantaş köyünde bugün de kullanılan yer adlarının çoğunun gürcüce olması da buranın bir gürcü yerleşmesi olduğunu göstermektedir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

murgul belde ve köyleri
tao-klarceti
Ardıçlı, Murgul

ardıçlı, artvin ilinin murgul ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
eski adı durca veya durça'dır. nitekim 1876 tarihli trabzon vilayeti salnamesinde  durca (دورجە) olarak geçer. artvin vilayeti hakkında çalışmasıyla tanına muvahhid zeki ise, köyün adnını durça (دورچە) olarak yazmıştır. 93 harbi’nde (1877-1878) klarceti bölgesine hakim olan ruslar da köyü durça (дурча) adıyla kaydetmiştir. durca veya durça'nın anlamı konusunda bir bilgi mevcut değildir; ancak köydeki mevki adlarının gürcüce olması, buranın bir gürcü yerleşmesi olduğunu göstermektedir.

durça'nın bulunduğu klarceti, tarihsel gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. osmanlı devleti burayı, 1549 gürcistan seferi sırasında gürcülerden ele geçirdi. uzun süre çıldır eyaleti içinde yer alan durça, 19. yüzyılın ilk yarısında trabzon eyaletinin bir parçası haline geldi. osmanlı idaresinin vergi tahsil etme ve askere alma amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitine göre durça'da  24 hane ve 82 erkek kaydedilmiştir. erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün nüfusunun yaklaşık 162 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

durça daha sonra, 1867 yılında kurulan trabzon vilayetinin lazistan sancağına bağlandı. bu sancağın livana kazasının köylerinden biriydi. 1876 tarihli trabzon vilayeti salnamesine göre durça'daki 24 hanede, muhtemelen sadece erkek nüfusu olarak 74 kişi tespit edilmiştir. bu tarihten on yıl sonra, 1886 yılında rusların yaptığı tespite göre ise, köyde 23 hanede 142 kişi yaşıyordu. nüfusun tamamı gürcü olarak kaydedilmiştir. durça, 93 harbi’nde (1877-1878) rusların eline geçtmişti ve rus idaresinde artvin sancağının (okrug) artvin kazasına (uçastok) bağlı zansuli nahiyesinin bir köyüydü.

durça, rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, sovyet rusya'nın gürcistan'ı işgali sırasında, ankara hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine gürcüler artvin ve ardahan bölgelerinden çekildi. 16 mart 1921'de, sovyet rusya ile ankara hükümeti arasında imzalanan moskova antlaşması'yla da durça türkiye'ye bırakıldı. bir yıl sonra, 1922 yılında köyün nüfusu 16 hanede yaşayan ve tamamı gürcülerden oluşan 79 kişiden oluşuyordu. rus idaresi sırasında köyün nüfusunun önemli bir kısmının osmanlı ülkesine göç etmiş olduğu bu tespitten de anlaşılmaktadır.

artvin'de yer adlarının değiştirildiği 1925 yılında durça'ya ardıç adı verilmiştir. nitekim 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde de köyün adı ardıç (آردیچ) olarak geçer. kısa süre sonra özmal köyünün bir mahallesi haline getirilen ardıç'ın adı daha sonra ardıçlı olarak yazılmıştır.

coğrafya 
ardıçlı köyü, murgul ilçe merkezine 3 km uzaklıktadır.

nüfus 

rusların 1886 yılında ve ankara hükümeti'nin 1922 yılında yaptığı tespitlere göre köyün nüfusu gürcülerden oluşuyordu. ardıçlı köyünde bugün de kullanılan yer adlarının çoğunun gürcüce olması da buranın bir gürcü yerleşmesi olduğunu göstermektedir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

 

murgul belde ve köyleri
tao-klarceti
Başköy, Murgul

başköy, artvin ilinin murgul ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

eski adı başköy'dür. nitekim 1876 tarihli trabzon vilayeti salnamesinde  başköy (باشكوی) olarak geçer. osmanlı idaresi sırasında geç dönemde ortaya çıkmış olan bu ad, bir bölgede üst kesimde, yukarıda bulunan yerleşmelere verilmiştir. hopa ilçesindeki başköy ile arhavi ilçesindeki başköy adlı köyler de buna örnek olarak verilebilir. murgul'daki başköy’ün eskiden “tavdgiridze” adı taşıdığı ve buranın “tavdgiridze”lerin köyü olduğu da kaynaklarda geçer. 93 harbi'nin ardından murgul vadisine hakim olan ruslar da köyü  başköy (баш-кёв) olarak kaydetmiştir.

başköy'ün bulunduğu klarceti, tarihsel gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. osmanlı devleti burayı, 1549 gürcistan seferi sırasında gürcülerden ele geçirdi. uzun süre çıldır eyaleti içinde yer alan başköy, 19. yüzyılın ilk yarısında trabzon eyaletinin bir parçası haline geldi. osmanlı idaresinin vergi tahsil etme ve askere alma amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitine göre başköy'de 33 hanede 101 erkek kaydedilmiştir. erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün nüfusunun yaklaşık 202 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

başköy daha sonra ise, 1867 yılında kurulan trabzon vilayetinin lazistan sancağına bağlandı. bu sancağın livana kazasının köylerinden biri olan başköy'de, 1876 tarihli trabzon vilayeti salnamesine göre 28 hanede 120 kişi yaşıyordu. bu tarihten on yıl sonra, 1886 yılında rusları yaptığı tespite göre başköy'ün nüfusu, 24 hanede yaşayan ve tamamı gürcü olan 140 kişiden oluşuyordu. başköy, 93 harbi’nde (1877-1878) rusların eline geçtmişti ve rus idaresinde artvin sancağının (okrug) artvin kazasına (uçastok) bağlı çhaleti nahiyesinin bir köyüydü.

başköy, rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, sovyet rusya'nın gürcistan'ı işgali sırasında, ankara hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine gürcüler ardahan ve artvin bölgelerinden çekildi. 16 mart 1921'de, sovyet rusya ile ankara hükümeti arasında imzalanan moskova antlaşması'yla da başköy türkiye'ye bırakıldı. bir yıl sonra, 1922 yılında köyün nüfusu 16 hanede yaşayan 69 kişiden oluşuyordu. bu tarihte de nüfusun tamamı gürcü olarak kaydedilmişti. rus idaresi sırasında köyün nüfusunun önemli bir kısmının osmanlı ülkesine göç etmiş olduğu bu tespitten de anlaşılmaktadır.

başköy’de tek tarihsel eser olarak iki adet tek kemerli taş köprüdür. bu köprülerden biri, merkez mahalle ile poroseti arasındaki bir dere üzerinde, diğeri bugün başköy’ün bir mahallesi olan eski goglieti köyündedir.

coğrafya 
başköy, murgul ilçe merkezine 9 km uzaklıktadır.

nüfus 
rusların 1886 yılında ve ankara hükümeti'nin 1922 yılında yaptığı tespitlere göre köyün nüfusu gürcülerden oluşuyordu. başköy'de bugün de kullanılan yer adlarının çoğunun gürcüce olması da buranın bir gürcü yerleşmesi olduğunu göstermektedir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

murgul belde ve köyleri
tao-klarceti
Kabaca, Murgul

kabaca, artvin ilinin murgul ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
bugün kabaca adını taşıyan köyün bilinen en eski adı, kaparçeti'dir. gürcüce bir yer adı olan kaparçeti (კაპარჭეთი), arıların taşıdığı polenin gürcüce adı "kaparçi"den (კაპარჭი) gelir ve polen bölgesi anlamı taşımaktadır. bu yer adı türkçeye kabarcet (قبارجت) olarak girmiştir.

murgul vadisinden parhali'ye giden tarihsel bir yol üzerinde bulunan kabarceti, erken ve geç orta çağda gürcü idaresi altındaydı. 16. yüzyılın ortasında osmanlılar köyü gürcülerden ele geçirdi. trabzon eyaleti'ne bağlı lazistan sancağı sınırları içinde kalan köyde 1835 yılında 12 hane ve 46 erkek kaydedilmiştir. osmanlı idaresi sadece erkek nüfusu tespit ettiğinden köyün toplam nüfusunu bulmak için bir o kadar da kadın nüfusu eklemek gerekir. bunun sonucunda kabarceti'de 92 kişinin yaşadığı ortaya çıkar.

1876 yılı trabzon vilayeti salnamesine göre trabzon vilayeti'nin lazistan sancağı'na bağlı livana kazsının bir köyü olan kabarceti'de bu tarihte 9 hanede 38 kişi kaydedilmiştir. bu tarihteki nüfusun da sadece erkek nüfusu olduğu bilinmektedir. bunun sonucunda köyde 76 kişinin yaşadığı söylenebilir. kabarceti, ertesi yıl başlayan 93 harbi'inde rusya'nın eline geçti. rus idaresinin de kabarcet (кабарджет) olarak kaydettiği köy, artvin sancağının (okrug) artvin kazasına (uçastok) bağlıydı. bu kazanın içinde zansuli nahiyesini yedi köyünden biriydi. bu tarihte köyde, tamamı gürcülerden oluşan 121 kişi yaşıyordu.

rus idaresinin son bulmasından sonra bir süre bağımsız gürcistan sınırları içinde kalan kabarceti, 16 mart 1921'de gürcistan'ı işgal etmiş olan sovyet rusya ile ankara hükümeti arasında imzalanan moskova antlaşması'yla türkiye'ye bırakıldı. ertesi yıl artvin vilayetinin borçka kazasına bağlı murgul nahiyesinin bir köyü olan kabarceti'nin nüfusu, tamamı gürcü olarak kaydedilmiş olan 53 kişiden oluşuyordu. 19. yüzyıldaki nüfusuna bakarak rus idaresi sırasında köyün halkının bir kısmının göç ettiği anlaşılmaktadır. nitekim bursa ilinin kestel ilçesine bağlı alaçam köyünde yaşayan gürcülerin bir kısmının kabarceti'den göç ettiği bilinmektedir.

kabarceti'nin adı 1925 yılında kabaca olarak değiştirilmiştir. bununla birlikte köyün eski adı uzun süre resmi kayıtlarda kullanılmıştır. kabarcet adı halk arasında bugün de kullanılmaktadır. ayrıca kabarcet vadisinin ünlü balı "kabarcet" adıyla piyasaya sürülmektedir.

kabarceti'de varlığı bilinen tek tarihsel yapı kabarceti kalesi'dir. yüksek kayalık bir tepede kurulu olan kale, kabarceti vadisinden parhali'ye giden yolu kontrol ediyordu. bu kaleden günümüze sadece küçük izler kalmıştır.

coğrafya 
kabaca köyü, murgul kasabasının güneyinde, kabarceti vadisinde yer alır ve kasabaya 13 km uzaklıktadır.

nüfus 

rusların 1886 yılında ve ankara hükümeti'nin 1922 yılında yaptığı tespitlere göre köyün nüfusu gürcülerden oluşuyordu. kabaca köyünde bugün de kullanılan yer adlarının çoğunun gürcüce olması da buranın bir gürcü yerleşmesi olduğunu göstermektedir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

murgul belde ve köyleri
tao-klarceti
Küre, Murgul

küre, artvin ilinin murgul ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
küre, köyün bilinen en eski adıdır. ancak bu ad "yuvarlak", "top" anlamındaki arapça “kura” (كرة) ya da osmanlıca “küre” (كرە) kelimesinden değil, "demir ocağı" anlamına gelen gürcüce "kura"dan (ქურა) gelir. nitekim osmanlıca da kura (كورە) biçiminde yazılmıştır. osmanlılar küre köyünü 16. yüzyılda, birleşik gürcü krallığı'nın parçalanma sürecinde bağımsız devlete dönüşen gürcü prensliği samtshe-saatabago'dan ele geçirdi. trabzon eyaleti sınırları içinde yer alan küre, kura-i ulya (yukarı kura) ve kura-i süfla (aşağı kura) olmak üzere iki ayrı köy olarak kaydedilmiştir. 1835 tarihli osmanlı nüfus tespitine göre yukarı kura’da 32 hanede 95 erkek, aşağı kura’da 39 hanede 105 erkek kaydedilmiştir. erkek sayısı kadar kadın nüfus eklenince, iki köyde toplam 400 kişinin yaşadığı ortaya çıkar.

küre, 1876 tarihli trabzon vilayeti salnamesine göre de iki köyden oluşuyordu. bu tarihte yukarı kura ve aşağı kura, trabzon vilayeti'nin lazistan sancağı'na bağlı livana kazasına bağlıydı. i̇ki köyün toplam 195 kişi kaydedilmiştir. bu tarihte osmanlı idaresi sadece erkek nüfusu kaydettiği için iki köyde toplam 390 kişinin yaşadığı ortaya çıkar. 93 harbi'nde livana bölgesini ele geçiren ruslar köyü kura  (кура) olarak kaydetmiştir. rusların 1886 yılında yaptığı tespite göre yukarı ve aşağı kura köylerinde 186 kişi yaşıyordu. bu sırada artvin sancağının (okrug) artvin kazasında (uçastok) yer alan çhaleti nahiyesinin köyleri olan yukarı kura ile aşağı kura'dan nüfusunun yarısının osmanlı ülkesine göç ettiği anlaşılmaktadır. göç sonraki yıllarda da devam etmiş, 1922 yılına gelindiğinde iki köyün nüfusu 78 kişiye düşmüştür. 1886 yılında olduğu gibi 1922 yılında da iki köyün nüfusunun tamamı gürcü olarak kaydedilmiştir. nitekim gönen ilçesinin koçbayır ve güneşli, mustafakemalpaşa ilçesinin kömürcükadı, gölcük ilçesinin ayvazpınarı köylerinde yaşayan gürcülerin bir kısmı kura’dan göç etmiştir.

küre köyü sınırları içindeki tek tarihsel yapı, eskiden ayrı bir köy olan kvamçereti'deki kaledir. kvamçereti kalesi, köyün merkezinin kuzeyinde, 890 metre yükseklikte, bir tepede yer alır. orta büyüklükte (45 x 30 m) bir kale olan kvamçereti kalesi, kireç harcı kullanılarak inşa edilmiştir. kaleden geriye kabaca yontulmuş orta büyüklükte taşlar, harç kullanılarak örülmüş yüksek duvarlar, sarnıç ve şarap küpü parçaları kalmıştır. günümüze kalan duvarların yüksekliği 4-5 metreyi bulmaktadır.

coğrafya 
murgul ilçe merkezine 4 km uzaklıktadır.

nüfus 
rusların 1886 yılında ve ankara hükümeti'nin 1922 yılında yaptığı tespitlere göre köyün nüfusu gürcülerden oluşuyordu. küre köyünde bugün de kullanılan yer adlarının çoğunun gürcüce olması da buranın bir gürcü yerleşmesi olduğunu göstermektedir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

murgul belde ve köyleri
tao-klarceti
Osmanlı, Murgul

osmanlı, artvin ilinin murgul ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

köyün eski adı osmali veya osmalo'dur. 1876 tarihli trabzon vilayeti salnamesinde ve muvahhid zeki'nin 1927 yılında yayımlanan artvin vilayeti üzerine kitabında osmal (اوثمال) olarak geçer. 93 harbi’nde (1877-1878) klarceti bölgesine hakim olan ruslar da köyü osmal (осмал) adıyla kaydetmiştir.

osmal'ın bulunduğu klarceti, tarihsel gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. osmanlı devleti burayı, 1549 gürcistan seferiyle gürcülerden ele geçirdi. uzun süre çıldır eyaleti içinde yer alan osmal, 19. yüzyılın ilk yarısında trabzon eyaletinin bir parçası haline geldi. osmanlı idaresinin vergi tahsil etme ve askere alma amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitine göre osmal'da 40 hane ve 126 erkek kaydedilmiştir. erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün nüfusunun yaklaşık 252 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

osmal daha sonra, 1867 yılında kurulan trabzon vilayetinin lazistan sancağına bağlandı. bu sancağın livana kazasının köylerinden biriydi. 1876 tarihli trabzon vilayeti salnamesine göre osmal'da 34 hanede, muhtemelen sadece erkek nüfusu olarak 114 kişi tespit edilmiştir. bu tarihten on yıl sonra, 1886 yılında rusların yaptığı tespite göre ise, köyde 1 hane 3 gürcü kalmıştı. köyün nüfusunun rus idaresinden osmanlı ülkesine göç ettiği anlaşılmaktadır. osmal, 93 harbi’nde (1877-1878) rusların eline geçtmişti ve rus idaresinde artvin sancağının (okrug) artvin kazasına (uçastok) bağlı zansuli nahiyesinin bir köyüydü.

osmal, rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, sovyet rusya'nın gürcistan'ı işgali sırasında, ankara hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine gürcüler artvin ve ardahan bölgelerinden çekildi. 16 mart 1921'de, sovyet rusya ile ankara hükümeti arasında imzalanan moskova antlaşması'yla da osmal türkiye'ye bırakıldı. bir yıl sonra, 1922 yılında köyün nüfusu 14 hanede yaşayan ve tamamı gürcü olarak kaydedilmiş olan 87 kişiden oluşuyordu.

artvin'de yer adlarının değiştirildiği 1925 yılında, osmal'ın adı da özmal biçiminde değiştirilmiştir. buna rağmen, eski adı yeni adıyla birlikte “özmal (osmal)” biçiminde uzun süre resmi kayıtlarda yer almıştır. özmal adı alay konusu olduğu için 2018 yılında bir referandum sonucunda köye osmanlı adı verilmiştir.

coğrafya 
osmanlı köyü, murgul ilçe merkezine 4 km uzaklıktadır.

nüfus 
rusların 1886 yılında ve ankara hükümeti'nin 1922 yılında yaptığı tespitlere göre köyün nüfusu gürcülerden oluşuyordu. osmanlı köyünde bugün de kullanılan yer adlarının çoğunun gürcüce olması da buranın bir gürcü yerleşmesi olduğunu göstermektedir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

murgul belde ve köyleri
tao-klarceti
Petek, Murgul

petek, artvin ilinin murgul ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

köyün eski adı gurbin'dir. 1876 tarihli trabzon vilayeti salnamesinde ve muvahhid zeki'nin 1927 yılında yayımlanan artvin vilayeti üzerine kitabında gurbin (كوربین) olarak geçer. 93 harbi’nin ardından livana kazasına hakim olan ruslar ise köyün adını gurbin / kurbin  (гурбин / курбин) biçiminde yazmıştır.

gurbin'in bulunduğu klarceti, tarihsel gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. osmanlı devleti burayı, 1549 gürcistan seferiyle gürcülerden ele geçirdi. uzun süre çıldır eyaleti içinde yer alan gurbin, 19. yüzyılın ilk yarısında trabzon eyaletinin bir parçası haline geldi. osmanlı idaresinin vergi tahsil etme ve askere alma amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitine göre gurbin'de 22 hanede 119 erkek tespit edilmiştir. erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün nüfusunun yaklaşık 238 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

daha sonra gurbin, 1867 yılında kurulan trabzon vilayetinin lazistan sancağına bağlandı. bu sancağın livana kazasının köylerinden biriydi. 1876 tarihli trabzon vilayeti salnamesine göre gurbin'de 29 hanede, muhtemelen sadece erkek nüfusu olarak 140 kişi (toplam nüfusu yaklaşık 280 kişi olmalı) tespit edilmiştir. ertesi yıl başlayan savaşın sonucunda gurbin rusların eline geçti. rus idaresinde artvin sancağının (okrug) artvin kazasına (uçastok) bağlı çhaleti nahiyesinin bir köyüydü. 1886 yılında rusların yaptığı tespite göre ise, köyde 45 hanede 312 yaşıyordu. nüfusun tamamı gürcü olarak kaydedilmiştir.

gurbin, rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, sovyet rusya'nın gürcistan'ı işgali sırasında, ankara hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine gürcüler artvin ve ardahan bölgelerinden çekildi. 16 mart 1921'de, sovyet rusya ile ankara hükümeti arasında imzalanan moskova antlaşması'yla da gurbin türkiye'ye bırakıldı. bir yıl sonra, 1922 yılında köyün nüfusu 40 hanede yaşayan ve tamamı gürcü olarak kaydedilmiş olan 220 kişiden oluşuyordu.

artvin'de yer adlarının değiştirildiği 1925 yılında, gurbin'e petek adı verilmiştir. buna rağmen köyün eski adı yeni adıyla birlikte “petek (gurbin)” biçimde uzun süre resmi kayıtlarda yer almıştır

gurbin köyünde günümüze ulaşan tek tarihsel yapı bir kaledir. genelde murgul kalesi olarak bilinen kale, murgul kasabasının 500 metre güneyinde, murgul çayı’nın sol yakasında kayalık bir tepede inşa edilmiştir. yıkık durumdaki kalede başka yapı kalıntıları da bulunmaktadır.

coğrafya 
petek köyü, murgul ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır.

nüfus 
rusların 1886 yılında ve ankara hükümeti'nin 1922 yılında yaptığı tespitlere göre köyün nüfusu gürcülerden oluşuyordu. petek köyünde bugün de kullanılan yer adlarının çoğunun gürcüce olması da buranın bir gürcü yerleşmesi olduğunu göstermektedir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

murgul belde ve köyleri
tao-klarceti
Akdere, Kemalpaşa

akdere, artvin ilinin kemalpaşa ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
akdere köyünün eski adı zendidi'dir. lazca bir yer adı olan zendidi (ზენდიდი), düzlük anlamındaki "zeni" (ზენი) ile büyük anlamındaki "didi" (დიდი) kelimelerinden türemiş olup "büyük düzlük" anlamına gelir. bu yer adı türkçeye "zendit" veya "zendid" olarak girmiştir. gürcistan'da, keda belediyesi sınırları içinde zendidi (ზენდიდი) adını taşıyan bir köy bulunmaktadır. hopa ilçesine bağlı balıköy'ün eski adı da zendidi'dir.

akdere, 1990'larda köy haline getirildiğinde, hopa ilçesine bağlı olan kemalpaşa beldesi içinde yer alıyordu. kemalpaşa 2017 yılında bir kanun hükmünde kararnameyle hopa ilçesinde ayrılarak ayrı bir ilçe oldu ve akdere de bu ilçenin köyü haline geldi.

coğrafya 
akdere köyü, kemalpaşa ilçe merkezine 4,6 km, artvin il merkezine 84 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

kemalpaşa, artvin belde ve köyleri
Başköy, Hopa

başköy, artvin ilinin hopa ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün lazca adı mxigi'dir. köyün bilinen en eski türkçe adı ise, başköy'dür (باشكوی). artvin ilinde, murgul'a bağlı başköy gibi başka yerlerdede bu adı taşıyan köyler vardır. geç dönemde ortaya çıkmış olan bu ad, bir bölgede üst kesimde, yukarıda bulunan yerleşmelere verilmişti.

1876 tarihli trabzon vilayeti salnamesinde başköy, "hopa başköy karyesi" adıyla trabzon vilayetine bağlı lazistan sancağının hopa kazasının bir köyü olarak geçer. bu tarihte kaza sınırları içinde, başköy (bugün borçka ilçesine bağlı fındıklı köyü) adını taşıyan ikinci bir yerleşmenin bulunmasından dolayı bu adla kaydedilmiştir. i̇kinci yerleşme salnamede "i̇çkale başköy karyesi" olarak yazılmıştır. "hopa başköy karyesi"nin nüfusu 50 hanede yaşayan 100 kişi olarak kaydedilmiştir. bu tarihte osmanlı idaresi sadece erkek nüfusu tespit ediyordu. bundan dolayı köyün toplam nüfusunu bulmak için erkek sayısı kadar kadın eklemek gerekir. bunun sonucunda başköy'de yaklaşık 200 kişinin yaşadığı ortaya çıkar. hane başına 4 kişinin düşmesi, ailelerin kalabalık olmadığını göstermektedir. tarımla geçinen köydeki hayvan varlığı 3 keçi/koyun, 300 inek ve 3 öküz olarak tespit edilmiştir.

başköy, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde rize vilayetine bağlı hopa kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. köy daha sonra, artvin vilayetinin yerini alan çoruh vilayeti içide yer alıyordu. 1935 genel nüfus sayımında başköy, bu idari konuma sahipti ve köyün nüfusu 425 kişiden oluşuyordu.

coğrafya 
başköy, artvin il merkezine 79 km, hopa kentine 9 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 

hopa belde ve köyleri
Başoba, Hopa

başoba, artvin ilinin hopa ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
eski adı higoba'dır. 1876 tarihli trabzon vilayeti salnamesinde ve 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde de higoba / hikoba (خكوبا) olarak geçer.

higoba, 1876 tarihli trabzon vilayeti salnamesinde trabzon vilayetine bağlı lazistan sancağının hopa kazasının bir köyü olarak geçer. higoba'nın nüfusu 58 hanede yaşayan 206 kişi olarak kaydedilmiştir. bu tarihte osmanlı idaresi sadece erkek nüfusu tespit ediyordu. bundan dolayı köyün toplam nüfusunu bulmak için erkek sayısı kadar kadın eklemek gerekir. bunun sonucunda higoba'da yaklaşık 412 kişinin yaşadığı ortaya çıkar. hane başına yaklaşık 7 kişinin düşmesi, ailelerin kalabalık olduğunu göstermektedir. tarımla geçinen köydeki hayvan varlığı 300 keçi/koyun, 8 at ve 30 inek olarak tespit edilmiştir.

higoba, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde rize vilayetine bağlı hopa kazasının merkez nahiyesinin bir  köyüydü. köy daha sonra, artvin vilayetinin yerini alan çoruh vilayeti içide yer alıyordu. 1935 genel nüfus sayımında "hikoba" olarak kaydedilmiş olan köy, bu idari konuma sahipti ve nüfusu 412 kişiden oluşuyordu. higoba / hikoba kelimesi "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla başoba olarak değiştirilmiştir.

köydeki en önemli tarihsel yapı, başoba köprüsü'dür.

coğrafya 
başoba, artvin il merkezine 60 km, hopa ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 

hopa belde ve köyleri
Çamurlu, Kemalpaşa

çamurlu, artvin ilinin kemalpaşa ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
eski adı bilinmemektedir. 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde de çamurlu (چامورلی) olarak geçer. bu tarihte köy, rize vilayetinin hopa kazasına bağlı kemalpaşa nahiyesinde yer alıyordu. çamurlu 1935 genel nüfus sayımında, daha sonra kurulmuş olan çoruh vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve bu tarihte köyün nüfusu 151 kişiden oluşuyordu.

çamurlu, hopa ilçesine bağlıyken, kemalpaşa'nın 2017 yılında yayımlanan khk ile ilçe olması üzerine kemalpaşa'ya bağlandı.

coğrafya 
çamurlu köyü, kemalpaşa ilçe merkezine 5 km, artvin il merkezine 93 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

kemalpaşa, artvin belde ve köyleri
Çavuşlu, Hopa

çavuşlu, artvin ilinin hopa ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün bilinen en eski adı çavuşlu'dur. 1876 tarihli trabzon vilayeti salnamesinde ve 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde de çavuşlu (چاوشلی) olarak geçer.

çavuşlu, 1876 tarihli trabzon vilayeti salnamesinde trabzon vilayetine bağlı lazistan sancağının hopa kazasının bir köyü olarak geçer. çavuşlu'nun nüfusu 21 hanede yaşayan 100 kişi olarak kaydedilmiştir. bu tarihte osmanlı idaresi sadece erkek nüfusu tespit ediyordu. bundan dolayı köyün toplam nüfusunu bulmak için erkek sayısı kadar kadın eklemek gerekir. bunun sonucunda çavuşlu'da yaklaşık 200 kişinin yaşadığı ortaya çıkar. hane başına yaklaşık 9,5 kişinin düşmesi, ailelerin kalabalık olduğu göstermektedir. tarımla geçinen köydeki hayvan varlığı 500 keçi/koyun, 4 at, 25 inek ve 3 öküz olarak tespit edilmiştir.

çavuşlu, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde rize vilayetine bağlı hopa kazasının merkez nahiyesinin bir köyüydü. köy daha sonra, artvin vilayetinin yerini alan çoruh vilayeti içide yer alıyordu. 1935 genel nüfus sayımında köy bu idari konuma sahipti ve nüfusu 276 kişiden oluşuyordu.

coğrafya 
çavuşlu köyü, artvin ili merkezine 60 km, hopa ilçesin merkezine 8 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

hopa belde ve köyleri
Çimenli, Hopa

çimenli, artvin ilinin hopa ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

çimenli ve hopa ilçesine bağlı eşmekaya köylerinin ortak eski adı ardala'dır. gürcü tarihçi i̇uri siharulidze çaneti (lazeti) yer adları üzerine çalışmada bu yerleşimin adını ardala (არდალა) ve ordala (ორდალა) olarak vermiştir. 1876 tarihli trabzon vilayeti salnamesinde ve 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde ise köyün adı ardala (آردالە) olarak geçer.

bugünkü çimenli ve eşmekaya köylerini kapsayan ardala, 1876 tarihli trabzon vilayeti salnamesinde trabzon vilayetine bağlı lazistan sancağının hopa kazasının bir köyü olarak geçer. ardala'nın nüfusu 29 hanede yaşayan 163 kişi olarak kaydedilmiştir. bu tarihte osmanlı idaresi sadece erkek nüfusu tespit ediyordu. bundan dolayı köyün toplam nüfusunu bulmak için erkek sayısı kadar kadın eklemek gerekir. bunun sonucunda ardala'da yaklaşık 326 kişinin yaşadığı ortaya çıkar. hane başına yaklaşık 8,3 kişinin düşmesi, ailelerin kalabalık olduğunu göstermektedir. tarımla geçinen köydeki hayvan varlığı 300 keçi/koyun, 3 at ve 8 inek olarak tespit edilmiştir.

ardala, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde rize vilayetine bağlı hopa kazasının merkez nahiyesinin bir  köyüydü. köy daha sonra, artvin vilayetinin yerini alan çoruh vilayeti içide yer alıyordu. 1935 genel nüfus sayımında köy, bu idari konuma sahipti ve nüfusu 452 kişiden oluşuyordu. ardala kelimesi "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla eşmekaya olarak değiştirilmiştir. bugünkü çimenli köyü ise eşmekaya köyünün bir mahallesi olarak kaldı. çimenli köyü 1970'lerin ilk yarısında eşmekaya köyünden ayrılıp ayrı bir köy haline getirildi. nitekim çimenli köyü 1975 genel nüfus sayımında hopa ilçesinin merkez bucağına bağlıydı ve nüfusu 464 kişiden oluşuyordu.

coğrafya 
çimenli köyü artvin il merkezine 70 km, hopa ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

hopa belde ve köyleri
Dereiçi, Kemalpaşa

dereiçi, artvin ilinin kemalpaşa ilçesine bağlı bir köy. hopa'da yaşanan eylemlerde polisin sıktığı tazyikli su ve biber gazında dolayı hayatını yitiren emekli öğretmen metin lokumcu'nun mezarı bu köydedir.

tarihçe 
eski adı gürcüce sovili, lazca maiskiopute'dir. köyün adı, 1902 yılı kaynaklarında maneloğlu olarak geçmektedir.

1928 tarihli osmanlıca köy listesinde ise, "dere i̇çi" (درە ایچی) olarak kaydedilmiştir. bu tarihten önce köyün adının değiştirildiği anlaşılmaktadır. dere i̇çi bu sırada rize vilayetinin hopa kazasına bağlı kemalpaşa nahiyesinde yer alıyordu. 1935 genel nüfus sayımında "dereiçi selimiye" olarak yazılan köy, daha sonra kurulmuş olan çoruh vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve bu tarihte köyün nüfusu 261 kişiden oluşuyordu. 1928 yılında, kemalpaşa nahiyesinde ayrı bir köy olan selimiye ile dereiçi'nin birleştirdiği bu kayıttan anlaşılmaktadır. nitekim selimiye 1935 genel nüfus sayımında ayrı bir köy olarak geçmemektedir.

dereiçi, hopa ilçesinde yer alırken, 2017 yılında kanun hükmünde kararnameyle ilçe olan kemalpaşa'ya bağlanmıştır.

coğrafya 
dereiçi köyü, kemalpaşa ilçe merkezine 3 km, artvin il merkezine 84 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

kemalpaşa, artvin belde ve köyleri
Esenkıyı, Hopa

esenkıyı, artvin ilinin hopa ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün bilinen eski adı azlağa'dır. türkçe kaynaklarda abu i̇slah olarak geçer. 1876 yılı trabzon vilayeti salnamesinde ve 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde de ab-ı i̇slah / abu i̇slah (اب اصلاح) biçiminde yazılmıştır.

ab-ı i̇slah, 1876 tarihli trabzon vilayeti salnamesine göre trabzon vilayetinin lazistan sancağının hopa kazasına bağlı gönye (gonio) nahiyesinin bir köyüydü. nüfusu 115 hanede yaşayan 300 kişiden oluşuyordu. bu tarihte osmanlı idaresi sadece erkek nüfusu tespit ediyordu. bundan dolayı köyün toplam nüfusunu bulmak için erkek sayısı kadar kadın eklemek gerekir. bunun sonucunda ab-ı i̇slah'ta yaklaşık 600 kişinin yaşadığı ortaya çıkar. hane başına yaklaşık 5,2 kişinin düşmesi, ailelerin kalabalık olmadığını göstermektedir.

bu tarihten iki yıl önce, 1874’te yöreyi gezen giorgi kazbegi, orta hopa’dan abı i̇slah’a kadar deniz kıyısı boyunca gidildiğini, burada yolun aniden dağ eteklerine doğru saptığını yazmıştır. dağın  zirvesinde çan kulesi kalıntıları vardı.

ab-ı i̇slah, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde rize vilayetine bağlı hopa kazasının merkez nahiyesinin bir  köyü olarak geçer. daha sonra, artvin vilayetinin yerini alan çoruh vilayetine bağlanan abu i̇slah'ta, 1935 genel nüfus sayımına göre 799 kişi yaşıyordu. abu i̇slah kelimesi "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla esenkıyı olarak değiştirilmiştir.

esenkıyı köyünde iki kilisenin varlığı bilinmektedir. günümüzde azlağa kilisesi olarak adlandırılan bu yapılardan biri temel seviyesine kadar, diğeri tamamen yıkılmıştır. köyde 19. yüzyılda inşa edilmiş ve süslemeleriyle dikkat çeken esenkıyı yukarı camisi ve esenkıyı köprüsü (meçeğali köprüsü) bulunmaktadır.

coğrafya
esenkıyı köyü, artvin il merkezine 70 km, hopa ilçesine 10 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerelnet 
 azlağaşi̇ do azlağuepeşi̇ oxori̇ 
 

hopa belde ve köyleri
Güneşli, Hopa

güneşli, artvin ilinin hopa ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

güneşli köyünün eski adı tsargina veya tzkarina'dır. nitekim gürcü tarihçi i̇uri siharulidze'nin çaneti (lazeti) yer adları üzerine çalışmasında bu yerleşimin adı tsargina (ცარგინა) veya tzkarina (წკარინა) şeklinde verilmiştir. bu yer adı türkçeye çağrina ve zargina olarak girmiştir.

tsargina, 1971 yılında eşmekaya köyüne bağlı bir mahalle iken o tarihte köy tüzel kişiliğine kavuşmuştur.

coğrafya 
köy; artvin il merkezine 55, hopa ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 

hopa belde ve köyleri
Güvercinli, Hopa

güvercinli, artvin ilinin hopa ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
güvercili köyünün eski adı, buca, buça veya  buçe'dir. gürcü tarihçi i̇uri siharulidze de  çaneti (lazeti) yer adları çalışmasında bu yerleşimin adını buca (ბუჯა)  olarak vermiş, rusça "buce" (будже) şeklinde yazıldığını belirtmiştir. napşit köyünden h. camperoğlu'nun ise bu köyden "buça" (ბუჩა) olarak söz ettiğini yazmıştır.

nitekim erkek dönem osmanlı tahrir defterileri ile 1835 tarihli arhavi nüfus defteri'nde köyün adı "buça/buça" olarak geçer. buça adı, lazca buçani (ბუჩანი; sonradan buçanoğlu) olarak bilinen aile adıyla ilişkilidir.

buçe'nin bulunduğu bölge, antik çağda kolheti krallığı'nın bir parçasıydı. osmanlılar bu bölgeyi, 1461 yılında trabzon i̇mparatorluğu'nu ortadan kaldırdıktan sonra ele geçirdi. hopa, osmanlı döneminde lazistan olarak adlandırılan bölgede bulunuyordu. osmanlı idaresinin 1583 yılında gerçekleştirdiği tahrirde buçe, peroniti ve pançoli adlı yerleşmelerle birlikte mahalle statüsüyle kise köyüne bağlıydı.

coğrafya 

güvercinli köyü, artvin il merkezine 85 km, hopa ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
yerelnet

hopa belde ve köyleri
Hendek, Hopa

hendek, artvin ilinin hopa ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
hendek köyünün en eski adı, lazca gvarci (გვარჯი) veya garci'dir. 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren köy hendek olarak kaydedilmiştir. nitekim 1876 tarihli trabzon vilayeti salnamesinde ve 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde de hendek (خندق) olarak geçer.

hendek, 1876 tarihli trabzon vilayeti salnamesine göre trabzon vilayetinin sancaklarından biri olan lazistan sancağına bağlı hopa kazasının bir köyüydü. nüfusu 38 hanede yaşayan 100 kişiden oluşuyordu. bu tarihte osmanlı idaresi sadece erkek nüfusu tespit ediyordu. bundan dolayı köyün toplam nüfusunu bulmak için erkek sayısı kadar kadın eklemek gerekir. bunun sonucunda hendek köyünde yaklaşık 200 kişinin yaşadığı söylenebilir. hane başına yaklaşık 5,2 kişi düşmesi, ailelerin kalabalık olmadığını göstermektedir. tarımla geçinen köydeki hayvan varlığı 300 keçi/koyun, 3 at, 50 inek ve 4 öküz olarak tespit edilmiştir.

hendek, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde rize vilayetine bağlı hopa kazasının merkez nahiyesinin bir köyü olarak geçer. daha sonra, artvin vilayetinin yerini alan çoruh vilayetine bağlanan hendek köyünde, 1935 genel nüfus sayımına göre 732 kişi yaşıyordu.

coğrafya 
hendek köyü, artvin il merkeziine 76 km, hopa ilçe merkezine 6 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

hopa belde ve köyleri
Karaosmaniye, Kemalpaşa

karaosmaniye, artvin ilinin kemalpaşa ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün eski adı, hetzelan'dir 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde ise, "karaosmanoğlu" (قرەعثماناوغلی) olarak kaydedilmiştir. karaosmanoğlu bu sırada rize vilayetinin hopa kazasına bağlı kemalpaşa nahiyesinde yer alıyordu. 1935 genel nüfus sayımında "dereiçi selimiye" olarak yazılan köy, daha sonra kurulmuş olan çoruh vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve bu tarihte köyün nüfusu 194 kişiden oluşuyordu. 1940 genel nüfus sayımında köyün adı karaosmaniye olarak kaydedilmiştir. 1935-1940 arasında köyün adının değiştirildiği anlaşılmaktadır.

karaosmaniye, hopa ilçesinde yer alırken, 2017 yılında kanun hükmünde kararnameyle ilçe olan kemalpaşa'ya bağlanmıştır.

coğrafya 
karaosmaniye köyü, kemalpaşa ilçe merkezine 4,6 km, artvin il merkezine 90 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

kemalpaşa, artvin belde ve köyleri
Kayaköy, Kemalpaşa

kayaköy, artvin ilinin kemalpaşa ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

kayaköy'ün eski adı şana'dır. lazca bir yer adı olan şana'nın (შანა), artvin yer adları üzerine bir çalışmada "düğün hediyesi", "çeyiz" anlamına geldiği yazar. çaneti (lazeti) yer adları üzerine çalışmasında gürcü tarihçi i̇uri siharulidze de köyün adını şana (შანა) diye vermiş, evliya çelebi'nin seyahatnamesi'nde bu yerleşimi "şane" şeklinde yazdığını belirtmiş, şana adının "pşana" (ფშანა) ve "mşana" (მშანა) olarak da bilindiğini yazmıştır. nitekim lazca bir sözlükte "pşana"nın (ფშანა) bir yer adı olduğunu belirtilmiştir.

şana 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde de "şana" (شانا) olarak geçer. bu tarihte köy rize vilayetinin hopa kazasına bağlı kemalpaşa nahiyesinde yer alıyordu. 1935 genel nüfus sayımında, daha sonra kurulmuş olan çoruh vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve bu tarihte köyün nüfusu 249 kişiden oluşuyordu. şana türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla kaya olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında kaya köyünün nüfusu 638 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 178 kişi okuma yazma biliyordu.

kemalpaşa 2017 yılında bir kanun hükmünde kararnameyle hopa ilçesinde ayrılarak ayrı bir ilçe oldu ve kayaköy de bu ilçenin köyü haline geldi. günümüzde dört mahalleden oluşan köyde hemşinliler yaşamaktadır.

coğrafya 
köy, hopa ilçe merkezine 21 km, artvin il merkezine 90 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 yerelnet
 

kemalpaşa, artvin belde ve köyleri
Koyuncular, Hopa

koyuncular, artvin ilinin hopa ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
koyuncular köyünün eski adı zalona'dır. nitekim gürcü tarihçi i̇uri siharulidze'nin çaneti (lazeti) yer adları çalışmasında köyün adı zalona (ზალონა) şeklinde verilmiştir. bu yer adı 1876 tarihli trabzon vilayeti salnamesinde ve 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde de zalona (زالونا) olarak geçer. bu yer adı "yurt" anlamına gelen "tzalona"dan (წალონა) değişime uğramıştır.

zalona, 1876 tarihli trabzon vilayeti salnamesinde trabzon vilayeti'nin sancaklarından biri olan lazistan sancağına bağlı hopa kazasının bir köyü olarak kaydedilmiştir. nüfusu 172 kişiden oluşuyordu. bu tarihte osmanlı idaresi sadece erkek nüfusu tespit ediyordu. bundan dolayı köyün toplam nüfusunu bulmak için erkek sayısı kadar kadın eklemek gerekir. bunun sonucunda zalona'da yaklaşık 344 kişinin yaşadığı söylenebilir. tarımla geçinen köydeki hayvan varlığı 700 keçi/koyun, 7 at, 23 inek ve 3 öküz olarak tespit edilmiştir.

zalona, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde rize vilayetinin hopa kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. köy daha sonra, artvin vilayetinin yerini alan çoruh vilayeti içinde yer alıyordu. 1935 genel nüfus sayımında köy, bu idari konuma sahipti ve nüfusu 313 kişiden oluşuyordu. zalona kelimesi "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla koyuncular olarak değiştirilmiştir.

coğrafya 
koyuncular köyü, artvin il merkezine 60 km, hopa ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

hopa belde ve köyleri
Köprücü, Kemalpaşa

köprücü, artvin ilinin kemalpaşa ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

köprücü köyünün eski adı köprüce'dir. nitekim 1902 tarhli "batum haritası"nda da "koprija" (köprice) şeklinde kaydedilmiştir. bu haritada köy, sucuna ile makriali köylerinin arasında yer alır. köprüce, "küçük köprü" anlamına gelir. bu ad köydeki tek kemerli taş köprüden geliyor olmalıdır.

köprüce köyü, 1928 tarihli osmalıca köy listesinde ise, "koprici" (كوپریجی) şeklinde yazılmıştır. bu sırada köprüce, rize vilayetinin hopa kazasına bağlı [kemalpaşa, artvin|kemalpaşa]] nahiyesinin köylerinden biriydi.

coğrafya 
köy, hopa ilçe merkezine 20 km, artvin il merkezine 77 km uzaklıktadır. köy, köprücü köprüsü'ne ev sahipliği yapmaktadır. köyde cefuka veya cefurka adıyla bilinen bir orman ve tepe bulunmaktadır. bu ormanın 3/4'ü kayın, geriye kalanlar ise kestane ve kızılağaçtan oluşmaktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

kemalpaşa, artvin belde ve köyleri
Liman, Kemalpaşa

liman, artvin ilinin kemalpaşa ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
liman, bu yerleşimin bilinen en eski adıdır. gürcü tarihçi i̇uri siharulidze çaneti (lazeti) yer adları üzerine bir çalışmasında bu yer adının yunanca liman'dan (λιμένας) geldiğini belirtmiş, bu yerleşimin lazca ginkiti (ღინკითი), maniketi (მანიაკეთი), senaketi (სენაკეთი) gibi adlar taşıdığını yazmıştır. liman köyü 1835 tarihli arhavi nüfus defterinde ve 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde de "liman" (لیمان) olarak geçer.

liman, 1876 tarihli trabzon vilayeti salnamesinde lazistan sancağına bağlı gönye nahiyesi ve 1886 rus nüfus sayımında batum sancağının gonio kazasında ayrı bir köy olarak geçmemektedir. bu dönemde liman'ın makriali köyünde yer aldığı tahmin edilebilir.

liman 1928 yılında rize vilayetinin hopa kazasına bağlı kemalpaşa nahiyesinde yer alıyordu. 1935 genel nüfus sayımında çoruh vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve bu tarihte köyün nüfusu 412 kişiden oluşuyordu.

liman, hopa ilçesinde yer alırken, 2017 yılında kanun hükmünde kararnameyle ilçe olan kemalpaşa'ya bağlanmıştır.

coğrafya 
köy, hopa ilçe merkezine 10 km, artvin il merkezine 90 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

kemalpaşa, artvin belde ve köyleri
Osmaniye, Kemalpaşa

osmaniye, artvin ilinin kemalpaşa ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 

osmaniye köyünün eski adı mezre kuli'dir. nitekim 1913 tarihli kiepert haritasında bu adla geçer. gürcü tarihçi i̇uri siharulidze ise çaneti (lazeti) yer adları üzerine çalışmasında bu yerleşinin adını mezre kula (მეზრე კულა) olarak vermiş, bu yer adının rusça "mezre gamşin" (meзpe гамшин) şeklinde yazılmış olduğunu belirtmiştir. 

mezre kula köyü 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde "osmaniye" (عثمانیە) olarak geçer. osmaniye bu tarihte rize vilayetinin hopa kazasına bağlı kemalpaşa nahiyesinin bir köyüydü. 1935 genel nüfus sayımında köy, çoruh vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 224 kişiden oluşuyordu. 1965 yılına gelindiğinde osmaniye'nin nüfusu 527 kişiye ulaşmıştı ve köyde 183 kişi okuma yazma biliyordu.

osmaniye, hopa ilçesinde yer alırken, 2017 yılında kanun hükmünde kararnameyle ilçe olan kemalpaşa'ya bağlanmıştır.

coğrafya 
köy, hopa ilçe merkezine 20 km, artvin il merkezine 92 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

kemalpaşa, artvin belde ve köyleri
Pınarlı, Hopa

pınarlı, artvin ilinin hopa ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
pınarlı köyünün eski adı ançihori veya ançorohi'dir. nitekim gürcü tarihçi i̇uri siharulidze çaneti (lazeti) yer adları üzerine çalışmada köyün adını ançihori / ançorohi (ანჩიხორი / ანჭოროხი) olarak vermiş, bu yer adının rusça "ançoroh" (aнчорох) şeklinde yazıldığını belirtmiştir.

pınarlı köyü genel nüfus sayımlarında ilk kez 1965 yılında ayrı bir köy olarak yer almıştır. bu yerleşimin sugören'in bir mahallesiyken bu köyden ayrıldığı nüfus sayımı sonuçlarından anlaşılmaktadır. 1965 genel nüfus sayımı sırasından hopa ilçesinin merkez bucağına bağlı olan pınarlı köyünde 229 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 64 kişi okuma yazma biliyordu.

coğrafya 
pınarlı köyü  artvin il merkezine 67 km, hopa ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

hopa belde ve köyleri
Sarp, Kemalpaşa

sarp, artvin ilinin kemalpaşa ilçesine bağlı bir köydür. türkiye-sovyetler birliği sınırının belirlendiği 1921'de tek köyün ikiye bölünmesi sonucunda iki köy ortaya çıkmıştır. bu köyün gürcistan'da kalan bölümü sarpi adını taşır. türkiye ve gürcistan arasındaki sarp sınır kapısı bu iki köyün ortasında yer alır.

tarihçe 
1835 tarihli arhavi nüfus defterinde adı "sarp" olarak geçer. 1877-1878 osmanlı-rus savaşı'ndan sonra çarlık rusyası sınırlarında kaldı. 1918-1921 arasında demokratik gürcistan cumhuriyeti sınırları içinde yer aldı. 1921'de türkiye-sovyetler bilriği sınırı belirlenirken köy ikiye bölündü. türkiye tarafında kalan köyün adı sarp, gürcistan tarafında kalan köyün adı sarpi oldu. türkiye ile gürcistan arasında, 1989'da açılan sınır kapısı, bu iki köyün adıyla anılmaktadır.

sarp (صارپ) köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde rize vilayetinin hopa kazasına bağlı kemalpaşa nahiyesinde yer alıyordu. 1935 genel nüfus sayımında, daha sonra kurulmuş olan çoruh vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve bu tarihte köyün nüfusu 428 kişiden oluşuyordu.

sarp, hopa ilçesinde yer alırken, 2017 yılında kanun hükmünde kararnameyle ilçe olan kemalpaşa'ya bağlanmıştır.

coğrafya 
sarp köyü, kemalpaşa ilçe merkezine 5 km, artvin il merkezine 86 km uzaklıktadır.

nüfus

ayrıca bakınız
 sarp sınır kapısı
 sarpi, gürcistan

kaynakça

dış bağlantılar 
 

kemalpaşa, artvin belde ve köyleri
Sugören, Hopa

sugören, artvin ilinin hopa ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 

sugören köyünün eski adı, kis / kise'dir. 1876 tarihli trabzon vilayeti salnamesinde kise (كیسە) olarak geçer. 1935 genel nüfus sayımında da köyün adı kise olarak yazılmıştır.

kise'nin bulunduğu bölge, antik çağda kolheti krallığı'nın bir parçasıydı. osmanlılar bu bölgeyi, 1461 yılında trabzon i̇mparatorluğu'nu ortadan kaldırdıktan sonra ele geçirdi. hopa, osmanlı döneminde lazistan olarak adlandırılan bölgede bulunuyordu. osmanlı idaresinin 1583 yılında gerçekleştirdiği tahrirde buçe, peroniti ve pançoli adlı yerleşmeler, mahalle statüsüyle kise köyüne bağlıydı. 17. yüzyılın sonlarında (1681/1682) ise, kise köyü pançoli'yle birlikte bir mahalle olarak kaydedilmiştir. bu iki yerleşmenin nüfusu 1583 yılında 333 haneden oluşuyordu.

kise, 1876 tarihli trabzon vilayeti salnamesinde trabzon vilayetine bağlı lazistan sancağının hopa kazasının bir köyüydü. nüfusu 127 hanede yaşayan 280 kişiden oluşuyordu. bu tarihte osmanlı idaresi sadece erkek nüfusu tespit ediyordu. bundan dolayı köyün toplam nüfusunu bulmak için erkek sayısı kadar kadın eklemek gerekir. bunun sonucunda kise'de yaklaşık 560 kişinin yaşadığı ortaya çıkar. hane başına yaklaşık 4,4 kişinin düşmesi, ailelerin kalabalık olmadığını göstermektedir. tarımla geçinen köydeki hayvan varlığı 40 keçi/koyun, 300 inek ve 3 öküz olarak tespit edilmiştir.

kise 1935 yılında, artvin vilayetinin yerini alan çoruh vilayetinin hopa kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. köyün nüfusu 1.204 kişiden oluşuyordu. kise adı, "yabancı kökten geldiği" gerekçesiyle 1959 yılında 7267 sayılı kanunla sugören olarak değiştirilmiştir. bununla birlikte kise adı köyün yeni adıyla birlikte bir süre daha resmi kayıtlarda "sugören (kise)" biçiminde kullanılmıştır.

sugören köyü 2018 yılında bir mahalle olarak hopa kasabasına bağlanmıştır. mahallede tarihi kise köprüsü bulunmaktadır.

coğrafya 
sugören köyü, artvin il merkezine 70 km, hopa ilçe merkezine  1 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

hopa belde ve köyleri