Gülsün Karamustafa

nigâr gülsün karamustafa (d. 2 aralık 1946, ankara), türk çağdaş sanatçı.

yaklaşık kırk yıldır aktif olarak üreten sanatçı doksanlardan itibaren birçok önemli uluslararası çağdaş sanat sergisinde yer almaktadır. yapıtları çeşitli uluslararası özel ve kamusal koleksiyonun parçasıdır.

atıf yılmaz ile pek çok farklı filminde yakın olarak çalışmış olan karamustafa, füruzan'ın aynı adlı eserinden uyarlanan benim sinemalarım adlı filmin yönetmenliğini yine füruzan ile birlikte yapmıştır.

yaşamı 
2 aralık 1946’da ankara'da dünyaya geldi.  babası, radyo spikeri hikmet münir ebcioğlu’dur. liseyi ankara koleji'nde okudu.  lise yıllarında tanınmış ressamlar eşref üren, turgut zaim ve selva tamkan  resim öğretmenleri oldu, onun resim çalışmalarını desteklediler.  i̇lk sergisini 1962'de ankara koleji salonlarında açtı. aynı yıl bir resmi devlet resim sergisi'ne kabul edildi. liseden sonra devlet güzel sanatlar akademisi’ne girdi.

1969 yılında i̇stanbul devlet güzel sanatlar akademisi yüksek resim bölümü, bedri rahmi eyüboğlu atölyesinden mezun oldu. politik olarak aktif bir yaşam süren karamustafa, akademi’de boykot ve işgal eylemlerinde yer aldı. 1970'te sadık karamustafa ile evlendi. istanbul radyosu'nda çalışırken bbc'nin türkçe servisinde çalışmak üzere bir burs alan sanatçı eşi ile birlikte gittiği londra'dan dönüşünde aranan birine yataklık etmek suçundan 12 mart muhtırasından birkaç gün sonra tutuklandı; sadık karamustafa iki buçuk yıl, kendisi 6 ay hapis cezası aldı.  hapishane gözlemlerine dayanan resimleri ilk kez "vadedilmiş bir sergi’" adlı kişisel sergisinde sergilenmiştir.

1975-1981 yıllarında tatbiki güzel sanatlar yüksekokulu’nda (bugünkü marmara üniversitesi güzel sanatlar fakültesi) öğretim üyeliği yaptı. eğitimciliğin sanatsal hayatını olumsuz etkileyeceği düşüncesiyle bu görevinden ayrıldı.  bir dönem türkiye’de kırsaldan büyük kentlere, özellikle de i̇stanbul’a gerçekleşen iç göçün sonucu olarak görsel ve maddi kültürdeki değişimlerin yansımalarını resmetti. profesyonel anlamda ilk kişisel sergisini 1978'de i̇stanbul taksim sanat galerisi'nde açtı.

1984 yılında atıf yılmaz yönetmenliğindeki bir yudum sevgi filminde sanat yönetmenliği yaparak sinemaya girdi. ardından gecenin öteki yüzü adlı televizyon dizisinde sanat yönetmenliği yaptı.  1990’da füruzan ile birlikte benim sinemalarım adlı filmi yönetti. bu film ile ulusal festivaller dışında fransa, kanada, mısır, i̇ran, abd, japonya, almanya, belçika ve hindistan'da birçok festivale katıldı, ödül aldı.

1980-89 arası i̇stanbul'da “günümüz sanatçıları”, “yeni eğilimler”, “öncü türk sanatından bir kesit” adı altında belirli aralıklarla yenilenen sergilere katıldı. karamustafa'nın bu dönemki üretiminin temelinde farklı gündelik malzemeleri dönüştürdüğü politik ve sosyal bellege göndermeler yapan yerleştirmeler yer almaktadır. sanatçı 1989'da berlin duvarı'nın yıkılması ve demir perde'nin kalkmasıyla kendini bambaşka bir uluslararası üretim alanında buldu. 1991 yılında türkiye'de gerçek anlamdaki ilk kuratörlü sergi olan "ani/bellek 1" sergisine katıldı. i̇stanbul taksim sanat galerisi'nde gerçekleşen sergini kuratörlüğünü vasıf kortun üstlenmişti. sanatçı ilk uluslararası kişisel sergisini 1994'te montreal'de açtı. shedhalle zürih'te marion von osten ve ursula biemann ile çeşitli ortak projeler üretti.

kişisel sergileri arasında “swaddling the baby”, villa romana, floransa (2015); “vadedilmiş bir sergi”, salt ulus, ankara (2014), salt beyoğlu, salt galata, i̇stanbul (2013);  "the apartment building", emst the national contemporary museum of athens (2012), "etiquette" ifa gallery, stuttgart ve berlin (2011), "the monument and the child", akademie der bildenden künste, vienna (2011), “mobile stages”, salzburger kunstverein, salzburg (2008); “bosphorus 1954”, kunstmuseum bonn, bonn (2008); “memory of a square / 2000-2005 video works by gülsün karamustafa”, kunsthalle fridericianum, kassel (2006);  “public/ private”, dunkers kulturhus, helsingborg (2006); “galata:genoa (scavere finestrini)”, alberto peola gallery, torino (2004); “mystic transport, trellis of my mind”, musée d’art et histoire, cenevre (1999) yer almaktadır.

uluslararası grup sergileri arasında ise 31. sao paulo bienali (2014); 10. gwangju bienali (2014), “artevida politica”, museu de arte moderna do rio de janeiro (2014); 4. selanik bienali (2013); 1. kiev bienali (2012); 3. singapur bienali (2011), 3. guangzou trienali (2008); “the 1980s: a topology”, museu serralves, porto (2006);  “the grand promenade”, national museum of contemporary art – emst, atina (2006); “why pictures now”, mumok museum moderner kunst stifung ludwig, viyana (2006); “projekt migration”, kölnischer kunstverein, köln (2005); “centre of gravity”, “contour 2. video sanat bienali”, mechelen (2005); “ethnic marketing”, centre d’art contemporain, cenevre (2004); 1. sevilla bienali (2004); “in den schluchten des balkans, kunsthalle fridericianum”, kassel (2003); “blood & honey”, sammlung essl, viyana (2003); “when latitudes become forms”, walker art center, minnesota (2003); 8. havana bienali (2003); 3. çetince bienali (2003); "inclusion/exclusion: art in the age of post-colonialism and global migration", steirischer herbst, graz (1996) ile 2., 3. ve 4. uluslararası i̇stanbul bienalleri (1987, 1992, 1995) vardır.

münih güzel sanatlar akademisi'nde, boğaziçi üniversitesi fen ve edebiyat fakültesi'nde, hannover uluslararası kadın üniversitesi'nde öğretim görevlisi olarak çalıştı.

sanatçı yaşamını i̇stanbul'da sürdürmektedir. grafiker ayşe karamustafa'nın annesidir.

kişisel sergilerden seçmeler 
2015- swaddling the baby, villa romana, floransa
2014- vadedilmiş bir sergi, salt ulus, ankara
2013- vadedilmiş bir sergi salt beyoglu, salt galata, istanbul
2012- the apartment building, emst the national contemporary museum of athens, atina
2011- etiquette, ifa gallery, berlin, stuttgart
2011- the monument and the child, x – hibit, akademie der bildenden künste, viyana
2008- mobile stages, salzburger kunstverein, salzburg
2008- bosphorus 1954, kunstmuseum bonn, bonn
2006-meydanın belleği, museum villa stuck, münih 
2006-public/private, durkers kulturhus, helsingborg 
2006-meydanın belleği, 2000-2005 gülsün karamustafa’nın video i̇şleri, kunsthalle fridericianum, kassel (katalog)
2005-fragmanları/fragmanlamak, proje 4l, elgiz çağdaş sanat müzesi, i̇stanbul
2004-galata:cenova alberto peola gallery, torino 
2004-galata:cenova, cenova antik ticaret merkezi, i̇stanbul
2003-hold on-keep quiet, liesbeth lips gallery, rotterdam
2000-bavul ticareti (100 dolar limit), open space, hannover (kişisel performans)
2000-çalınmış fikirler, belluard bollwerk international, fribourg (kişisel performans)
1999-mistik nakliye, zihnimin kafesi, musee d'art et d'histoire, cenevre

grup sergilerinden seçmeler 
2006-the 1980s: topology, museu serralves, porto (kür. ulrich loock) (katalog)
2006-eurhope 1153 villa manin - centre for contemporary art, udine (kür. francesco bonami, sarah cosulich canarutto) (katalog)
2006-art, life & confusion/ october salon belgrade (kür. rene block) (katalog)
2006-true pictures, fo.ku.s, foto kunst stadforum, innsbruck
2006-glory and drama, gallery exit, pejë, kosovë, (kür. erzen shkololli) (katalog)
2006-coding:decoding, nikolaj contemporary art center, copenhagen (katalog)
2006-grand promenade, national museum of contemporary art, athens (kür. anna kafetsi) (katalog)
2006-why pictures now, mumok museum moderner kunst stiftung ludwig, viyana (katalog)
2006-soleil noire, salzburger kunstverein (kür. hemma schmutz) (katalog)
2006-exorcising exotism, jhongsiao dunhua square, taipei (kür. sandy hsiu-chih lo) (katalog)
2006-people, land, state, israeli center for digital art, holon (kür. galit eliat) (katalog)
2006-trans:it. moving culture through europe, national museum of contemporary art (mnac) bükreş (kür. bartolomeo pietromarchi)
2006-re-mapping mozart / ein project von wiener mozartjahr 2006, bösendorfer klavierfabrik, viyana (kür. luisa ziaja, araba evelyn johnston-arthur) (kitap)
2006-peace tower, whitney biennale, new york, (kür. rikrit tiravanija, mark di suvero) (katalog)
2006-passaggi a sud est, palazzo massari, ferrara (kür. emanuella de cecco) (katalog)
2006-attitude - video /short & experimental film/ photography festival, center for contemporary public arts elementi, makedonya
2005-i̇stanbuleindhoven, vanabbe museum, eindhoven, (kür. eva meyer hermann, charles esche) (katalog)
2005-çekim merkezi, i̇stanbul modern, (kür. roza martinez) (katalog)
2005-project migration, kölnische kunsverein, köln, (kür. katrin rhomberg, marion von osten) (katalog)
2005-contour, 2nd video art biennale, mechelen (kür. cis bierinx) (katalog)
2005-some stories, kunsthalle wien, vienna (kür. roza el hassan, gerald matt) (katalog)
2005-free kick, antrepobinası, 9thuluslararası i̇stanbul bienali, i̇stanbul (kür. halil altindere) (katalog)
2005-nowhere europe, polo muzeale veneziano, 51. biennale di venezia, venice (cur bartolomeo pietromarchi) (catalogue)
2005-threat zone, tps (triangle project space) san antonio (kür. basim magdy) (katalog)
2005-normalizasyon/makulleştirme, platform garantiçağdaş sanat merkezi, i̇stanbul (kür. vasıf kortun) (katalog)
2005-die rundshau, kunstraum aarau (kür. peter spillmann, susanna perin)
2005-some stories, magazin 3, bregenz (kür. roza el hassan, gerald matt) (katalog)
2005-xfilm festival sofia (org. krassimir terziev)
2005-serial cases, i̇stanbul bilgi university, (kür. başak şenova)
2004-la alegria de mis suenos, 1st international biennial of contemporary art, sevilla (kür. harald szeemann) (katalog)
2004-love it or leave it, 5th cetinje biennale, cetinje/dubrovnik/tirana (kür. rené block and natasa ilic) (katalog)
2004-ethnic marketing, centre d’art contemporain, geneva (kür. martine anderfuhren, tirdad zolgdar) (katalog)
2004-wiener linien/ kunst und stadtbeobachtungseit 1960, wien museum, viyana (kür. wolgang kos) (katalog)
2004-pathos/gefühle. raumpool, frankfurt (kür. felix ruhofer) (katalog)
2004-when latitudes become forms, contemporary arts museum, houston (kür. philip vergne) (katalog)
2004-flexibility, kunstverein wolfsburg,wolfsburg (kür. justin hoffmann)
2004-exciting europe, galerie für zeitgenössische kunst, leipzig (kür. anton lederer, margarethe makovec) (katalog)
2004-call me i̇stanbul, zkm/zentrum für kunst und medienthechnologie, karlsruhe (kür. eda cufer, roger connover, peter weibel) (katalog)
2004-periplo del mediteraneo, museo del academia linguistica di belli arti e loggia di banchi o della mercanzia, genova, (kür. maurizio calvesi, marisa vescovo) (katalog)
2004-moderna by night, moderna museum, stocholm
2004-who is singing over there national gallery bosnia and hersegovina, sarajevo (kür. dunja blazevic) (katalog)
2004-videoletters, dünya sosyal forumu, mumbai
2003-el arte con la vida, 8inci havana bienali (katalog)
2003-in den schluchten des balkans museum fridericianum, kassel (kür. rené block) (katalog)
2003-in progress, locarno film festivali (kür. harald szeeman) (katalog)
2003-utopia station, venedik bienali 2003 (kür. hans ulrich obrist) (katalog)
2003-blood & honey, sammlung essl, viyana (kür. harald szeemann) (katalog)
2003-when latitudes become forms, fondazione sandretto re rebaudengo, torino (kür. philippe vergne) (katalog)
2003-urban flashes 2003 (cultural patchworks in public space) platform, i̇stanbul
2003-nerede/burada modern art museum, saitama (kür. vasif kortun, fulya erdemci, yuji maeyama) (katalog)
2003-breaking the law, sparwasser hq, berlin (kür. sanne kofod olsen)
2003-when latitudes become forms, walker art center, minnesota (kür. philippe vergne) (katalog)
2003-burada/here, platform, i̇stanbul (kür. vasif kortun)
2003-erzatszstadt, (two performances) volksbühne am roza luxenburg platz, berlin.
2003-migration: globalisation of cultural time and space, max mueller bhavan, delhi (kür. christian cravagna, amit mukhopadhyay)
2003-répliques, tunnel des facultés, cezayir (kür. philippe mouillon, rachid koraichi) (katalog)
2002-fuori uso, ferrotel, pescara, (kür. teresa macri, mario codognato, sandro chia) (katalog)
2002-routes, grazer kunstverein, graz, (kür. christian kravagna) (katalog)
2002-fluxus und die folgen, kunstsommer wiesbaden 2002, (kür. rene block, regina barthel) (katalog)
2002-babel2002, national museum of contemporary art korea, seul (kür. junmo chung) (katalog)
2002-in search of balkania, neue gallerie. graz, (kür. roger conover, eda cufer, peter weibel) (katalog)
2002-do-it, e-flux internet sitesi, (kür. hans ulrich obrist)
2002-utopia travel, gezici sergi (son durak viyana seccesion) (org. david rych, emmanuel danesch)
2002-duvar halıları, inge baecker gallery, köln
2001-im zeichen der stadt, kunstmuseum bonn, bonn (kür. dieter ronte) (katalog)
2001-mutations “rumor city” ,tn probe, tokyo (kür. hans ulrich obrist) (katalog)
2001-lost and found, apex art gallery, new york (kür. rené block)
2001-yerleşmek, proje 4l, i̇stanbulçağdaş sanat müzesi (kür. vasıf kortun) (katalog)
2001-witchcraft, palais thurn und taxis, bregenz (org. wilhelm meusburger) (katalog)
2001-onufri 2001, museum of modern art, tirana (kür. suzanna kuka)
2001-hasat, apel sanat galerisi, i̇stanbul (kür. nuran terzioğlu)
2001-dare to be different, city gallery, fier (kür. eleni lipari)
2001-düş satın alma dükkanı, apartman projesi, i̇stanbul
2001-colori dei mediteraneo, sant andrea hospital, rome (org. zerinthia) (kalıcı iş)
2001-as you see me but i am not, kommunale galerie, hohenzollerndamm, berlin (kür. tomur atagök) (katalog)
2001-never look back, politics of friedship, shedhalle, zurich
2001-as you see me but i am not, frauen museum, bonn (kür. tomur atatgök) (katalog)
2001-trans_action et les nouvelles commerces des arts, la box, bourges
2000-les sémiophores, places des terraux, lyon (kür. phillippe mouillon)
2000-moneynations 2, kunsthalle exnergasse, viyana (kür. marion von osten, peter spillman) (katalog)
2000-bugünkü program/gelecek program, hacopulo pasaji, i̇stanbul (kür. özge açıkkol, cem i̇leri) (katalog)
2000-ekbatana?, nikolaj contemporary art center, kopenhag (kür. elisabeth delin hansen) (katalog)
2000-négociations, centre regional d’art contemporain, séte (kür. nicolas bourriaud, bernard marcadé)
2000-trans_actions ou les nouveaux commerces de l’art, galerie art et essai, rennes (katalog)
2000-strange home, historisches museum, kestner museum, hannover (kür. annerose bekhurs, vera giesel) (katalog)
2000-springtime, nikolaj contemporary art center, copenhagen (kür. sanne kofod olsen) (katalog)
2000-kwangju biennale, 2000, kwangju (kür. rené block) (katalog)
1999-passage du bosphore, musée de picardie, amiens (kür. sylvie couderc) (katalog)
1999-stills, cuts and fragments, ifa gallery, stuttgart (kür. iris lenz) (katalog)
1999-ulema, hohenthal und bergen gallery, berlin
1999-modebus, alten markt, salzburg, (kür. ursula graf)
1999-toprak ve lif, apel sanat galerisi, i̇stanbul (kür. nuran terzioğlu)
1999-the picture in the hills, dulcinea, i̇stanbul (kür. claire-lyse bucci) (katalog)
1999-ayakkabı dükkanı, apartman projesi. i̇stanbul
1999-la belle jardiniére, künstlerhaus schloss wiepersdorf bahçesi, wiepersdorf (kür. christina hoffmann)
1999-iskorpit, badisher kunstverein, karlsruhe (kür. rené block, fulya erdemci) (katalog)
1999-too vide enough, si/ny, new york (kür. annette schindler)
1999-dream city, villa stuck, kunstverein münchen, kunstraum münchen, münih (org. siemens kulturprogram) (katalog)
1999-freizeit und überleben, galerie im taxispalais, insbruck (kür. silvia eiblmayr) (katalog)

eserlerinin bulunduğu koleksiyonlar  
musée d’art moderne de la ville de paris
mumok/museum moderner kunst stiftung wien
van abbe museum eindhoven
sammlung essl
i̇stanbul modern
proje 4l/giz contemporary art museum i̇stanbul
santral i̇stanbul contemporary art museum
berlin ve i̇stanbul’da çeşitli özel koleksiyonlar

filmografisi

yönetmen 

 benim sinemalarım - 1990

sanat yönetmeni 

 asılacak kadın - 1986 
 kupa kızı - 1986 
 bir yudum sevgi - 1984

video yapımları 

 şehirde gizli panter modası - 2008
 erkek ağlamaları - 2008

ödüller 
2021 : roswitha haftmann vakfı sanat ödülü
2016 : 26. uluslararası i̇stanbul sanat fuarı (artist 2016) onur sanatçısı ödülü
2014 : prince claus ödülü, hollanda
2002 : simavi görsel sanatlar ödülü, i̇stanbul
2001 : onufri 2001 uluslararası sergi, özel ödül, tirana
1991 : 9. uluslararası fajr film festivali, “benim sinemalarım” filmi için, özel jüri ödülü, tahran
1987 : yeni eğilimler sergisi ödülü, i̇stanbul
1985 : günümüz sanatçıları sergisi ödülü, i̇stanbul

dış bağlantılar 
 
 
 uçan süpürge'de tanıtımı
 radikal gazetesinde çalışmasına bir örnek. 
sanalmuze.org sitesi gülsün karamustafa biyografisi
sanatçının 10 eylül 2013’te i̇stanbul’da açılan “vadedilmiş bir sergi” başlıklı sergisi kapsamında yaptığı konuşmanın videosu (i̇ngilizce), erişim tarihi:23.09.2013

kaynakça 

1946 doğumlular
türk film yapımcıları
20. yüzyıl türk ressamları
21. yüzyıl türk ressamları
türk çağdaş sanatçılar
türk kadın film yönetmenleri
türk kadın ressamlar
türk sanat yönetmenleri
sedat simavi ödülü sahipleri
yaşayan insanlar