Madde bağımlılığı

madde bağımlılığı, (psikiyatri ve adli psikiyatrideki tanımıyla) uyutucu-uyarıcı-keyif verici psikotrop maddelere bağımlı olma durumudur. bu maddeler, halk dilinde uyuşturucu olarak bilinirler ve bu maddeler merkezi sinir sistemini doğrudan etkileyen kimyasallardır. 4 ana grupta toplanırlar;

 uyarıcı maddeler (kokain, amfetaminler, kafein),
 uyutucu/uyuşturucu maddeler (opium alkaloidleri, barbitüratlar, benzodiazepinler),
 halüsinojenler (esrar, lysergic acid diethylamide-lsd, phencyclidine-pcp),
 uçucular (tiner ve benzerleri)
 tütün ürünleri
 alkol içeren ürünler

madde bağımlılığı'nın sinir sisteminin yanı sıra organizmanın tümü üzerinde ölüme yol açabilen olumsuz etkileri vardır (ayrıntılar için: bkz. uyuşturucu) . bağımlılık yapan maddelerin kullanımında çeşitli yöntemler uygulanır; sigara gibi dumanı solunur (esrar), tozları burna çekilir (kokain), damara injekte edilir (eroin) ya da tablet olarak kullanılır (amfetaminler). kokain en iyi bilinen doğal uyarıcıdır. orta ve güney amerika'da yetişen erythoxylon coca ağacının yapraklarından elde edilir. güçlü bağımlılık yapan bir alkaloiddir. kokain kullanımında koka yapraklarının çiğnenmesi ve toz kokainin özel borularla burna çekilmesi gibi çeşitli yöntemler vardır. amfetamin ve metamfetamin sentetik uyarıcılar arasında en sık kullanılan türevlerdir. uzun yol kamyon, tir ve otobüs sürücüleri ile konsantrasyon gerektiren sporlarda doping maddesi olarak kullanılırlar. tütün ürünleri ve alkollü içecekler, madde bağımlılığının en sık görülen örnekleridir.

toksik madde bağımlılığı patolojisi

kokain 

 deri (injeksiyon yeri): kronik granülomatöz yangı
 göz (crack kullanımı): kornea ülserleri ve infeksiyonlar
 ağız ve dişler (toz çekme): damak delinmesi (perforasyonu), diş minesi aşınmaları
 burun (toz çekme): nekrozlar, septum delinmesi (perforasyonu)
 dolaşım sistemi: vazokonstriksiyon ve hipertansiyon, kardiyomyopatiler, kalp durmasına bağlı ansızın ölüm
 gebelik: abortuslar, bebekte yoksunluk sendromu

opium alkaloidleri (morfin ve eroin) 

 deri (enjeksiyon yeri): ekimoz, ülser, sikatris, lenfödem, abseler (sepsis kaynağı)
 kalp: aritmilere bağlı ansızın ölüm, kalp kapak (triküspid) endokarditi (staphylococcus aureus), kalp büyümesi (kardiyomegali), infarkt
 damarlar: septik trombus/embolizm, anevrizma, sepsis
 akciğerler: yüksek dozda akut ödeme bağlı ansızın ölüm, metastatik abseler, emfizem, talk granülomları, candida pnömonisi
 beyin: hipoksik ensefalit (hipokampus nekrozları), infarktlar, metastatik abseler
 böbrek: eroin nefropatisi, glomerülonefrit, hiperemi
 res: lenfadenomegali
 virüs enfeksiyonları: hbv, hcv, hiv
gebelik: abortuslar, bebekte yoksunluk sendromu

amfetamin-metamfetamin ve ekstazi 

 beyin: psikiyatrik bozukluklar, nöron yitirilmesi, kanama, iskemik lezyonlar
 kalp: koroner vazokonstriksiyonu (akut/kronik koroner yetmezliği), aritmiler, kardiyomyopatiler
 akciğerler: pulmoner hipertansiyon
gebelik: abortuslar, bebekte yoksunluk sendromu

esrar (cannabis) 

 akciğerler: tütüne benzer etkiler (koah, akciğer kanseri, ateroskleroz)
 fertilite etkilenmesi: erkeklerde kısırlık (sterilite) olasılığı

uçucular-eriticiler (tiner) 

 beyin: nöron yitirilmesine bağlı nöropsikiyatrik bulgular
 kemik iliği: i̇nhibisyon
 akciğerler: pnömoni, koah

tütün ürünleri 

 kalp  ve damar sistemi: ateroskleroz, angina pectoris, myokard infarktı, aritmiler, bürger hastalığı
 solunum sistemi: gırtlak (larinks) kanseri, koah, akciğer kanseri
 mesane: mesane kanseri
 sindirim sistemi: gastrit, mide kanseri
 pankreas: pankreas kanseri
gebelik: abortus

alkol 

 kalp  ve damar sistemi: ateroskleroz, angina pectoris, myokard infarktı, aritmiler, bürger hastalığı
 sindirim sistemi: gastrit, reflü, karaciğer yağlanması, karaciğer sirozu, karaciğer kanseri
 pankreas: pankreatit, pankreas kanseri
gebelik: abortus, bebekte malformasyonlar
zieve sendromu

kaynakça 

 
kötü alışkanlıklar
patoloji