mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Kaynak teli

kaynak teli. i̇ki metalin birbiriyle kaynak yöntemiyle ergitilerek birleştirilmesi için kullanılan tele kaynak teli denir. havayla teması kesmesi ve arkı sağlaması için ilave olarak co2 veya karışım gaz kullanılır. buna gazaltı kaynak yöntemi ile kaynak denir. kaynak elektrodu 1907 - 1914 döneminde i̇sveçli oscar kjellberg (:en:oscar kjellberg) tarafından bulunmuştur. bir tel çubuk etrafına karbonat ve silikatlardan oluşmuş bir tabaka kaplamış ve bunu kurutmuştur. daha sonra elektrik akım üretecinden elde ettiği elektrik arkı ile kaynak yapmıştır. bu pratik buluş, bugünde kullanılmakta olan kaynak elektrod çubuğunun en temel şeklidir. literatürde örtülü kaynak elektrodu olarak belirtilir. metallerin çeşidine göre kullanılacak elektrodlar da farklılık gösterir. kol saatleri, gözlük, otomobil, köprü, yatak, gemi, tank, füze, uzay aracı gibi pek çok nesne, kaynak yöntemleriyle imal edilmiş parçalardan oluşur.

gazaltı kaynak yönteminde, genellikle 1 - 5 - 15 - 50 - 60 – 250 kg lık makaralara veya bidonlara sarılan ve sg1, sg2, sg3 diye anılan kaynak teli kullanılır. alümiyum ve paslanmaz kaynak teli de birçok çeşidiyle vardır. kaynak teli ile imalat süreklilik içerdiği için daha verimlidir. kaynak elektrodunda ise her 35 ve 45 cm de bir elektrod değiştirmek gerekir. ayrıca her elektrodda pense ucunda kalan 5 cm kadar kaynak elektrodu kullanılmadan atılmak zorunda kalınır. kaynak telinde ise genellikle 15 kg lık makaralar kullanıldığı için bu olumsuzluk yoktur.

ayrıca kaynak teli kullanmak için gazaltı kaynak makinası kullanmak gerekir. bu makinalarda akım üreteci ile birlikte tel sürme motoru ve telin kılavuzlandığı bir torçda bulunur.

tel
Kızıl şahin

kızıl şahin (buteo rufinus), atmacagiller (accipitridae) familyasından 50–60 cm boyunda, 120–150 cm kanat açıklığında bir kuş türü.

özellikler 
orta boylu ve geniş kanatlı bir yırtıcıdır. kanat teleklerindeki siyah çerçeve ve kızıl rengiyle kolayca tanınır. alacalı, açık renkleri, uçarken veya tüneme halinde rahatça ayırt edilebilir. bu kadar sık görülmesinin nedeni ise avladığı hayvanların çok çeşitlilik göstermesi, (sürüngenler, küçük ve orta boydaki kuşlar, ufak memeliler ve tavşan) ve kendisi ile rekabet edecek başka yırtıcıların (kartal gibi) azlığıdır.ve şahinler gibi 
yırtıcıdır.yırtıcı kuşlar içerisinde manevra kabiliyeti en iyi olan kuş türüdür,dalışa geçtiği an saatte 320 km/s gibi mükemmel bir hıza ulaşır.bu hızla nefes alamaycağı için burun deliklerindeki kapakçıkları kapatabilir.nat geo kanalındaki bir araştırmaya göre eğer bir kızıl şahin f-22 raptor boyutlarında olsaydı it dalaşında f-22 raptor'a büyük bir üstünlük sağlardı'deniliyordu.

yaşam alanı 
bozkırlar, açık alanlar ve sulak alanlar yaşam yerlerini oluşturur. türkiye'de özellikte marmara bölgesinde sık sık görülür. türkiye'de yol kenarlarındaki dikenler üzerinde tünemiş olarak görülür.göç mevsimlerinde sürüler halinde izlenebilirler. özellikle bahar aylarında ormanlık alanlarda yavrusu ile gezen çiftleri izlemek doğa tutkunları için oldukça keyif vericidir.

dış bağlantılar  
 kuş rehberi

buteo
türkiye'deki kuşlar
göçmen kuşlar
Yoz atmaca

yoz atmaca (accipiter brevipes), atmacagiller (accipitridae) familyasından bayağı atmacadan biraz daha büyük bir atmaca türü.

genelde ormanlık alanlarda yaşar ve türkiye'de gözlemlenebilir. oldukça yetenekli bir avcıdır, daha çok irili ufaklı kuşları avlar. boyutları itibarıyla şahinden daha küçük bir kuş olsa da tavşan avlama konusunda da oldukça başarılıdır.

kanat açıklığı bir metreden biraz daha büyüktür. uzun kuyruğu, ağaç dalları arasında rahatça manevra yapabilmesini sağlar. uçarken t şeklinde görülür.

özellikle karadeniz bölgesi'nde atmaca yetiştiriciliğinin yaygınlığı yüzünden çok sayıda çakır ve atmaca doğadan koparılmaktadır. bazıları geri salınsa da göç mevsimini kaçırdıklarından genelde yolda hayatlarını kaybederler.

dış bağlantılar 
 

accipiter
türkiye'deki kuşlar
türkiye'de tehlikedeki türler
göçmen kuşlar
Vida

vida, esas itibarı ile, silindirik bir mil üzerine vida profili adı verilen diş şeklinin helis eğrisi boyunca sarılması ile meydana gelir. helis eğrisi, uzun dik kenarı, üzerine sarılacağı silindirin taban çevresine eşit olan bir dik üçgenin hipotenüsünün, silindir üzerine sarılışı sırasında oluşturduğu eğridir. dik üçgenin kısa kenarı ise vidanın adımını göstermektedir ve helisin silindir yüzeyini bir defa dolanışındaki ilerleme miktarı olarak tanımlanabilir.

helisin silindir üzerine sarılma yönüne göre, sağ ve sol vidalar oluşur. silindire sarılan helis birden fazla ise vida, helis sayısına göre iki, üç, vb. ağızlı vida olarak adlandırılır. çoğunlukta kullanılan vidalar sağ vidalardır; saat ibresi yönünde takılır, saat ibresinin tersi yönünde sökülürler. daha nadir kullanılan sol vidalar için ise takılma-sökülme yönleri bunun tam tersidir.

son yıllarda matkapla delik açmayı gerektirmeyen, daha ziyade ahşap ve ince sac metaller için kullanılan matkap uçlu vidalar yapılmıştır.

vidanın bulunuşu 
vidanın bulunuşu kesin bir tarihe dayanmamakla birlikte i̇sa'dan önce (mö ) 1. yüzyılda şarap yapımında kullanılan ağır tahtalarda vidadan yararlanılmıştı. ondan öncesinde, çeşitli bulgulara göre yunanistan'da kullanıldığı gözlemlenmiştir. arkeoloji çalışmalarına göre ise, ilk metal vidanın orta çağ'a ait olduğu ortaya konuldu. başka kaynaklara baktığımızda erken pisagorcu geleneğinin son temsilcisi olan archytas, tahtadan vida yaparak onları zeytinyağı ile perslemiştir. tüm kaynaklarda ortak olan bilgi ise, vidanın ortaçağ döneminde ege'de bulunduğudur.

vida profilleri 
vida profilleri kullanım amacına göre tespit edilir:

 üçgen vida profili: bağlantılarda kullanılan vidalardır. metrik, whitworth, vb. 
 trapez ve testere profilli vidalar: hareket vidası olarak kullanılırlar.
 yuvarlak profilli vidalar: atmosferik etkilere maruz kalan ve sık sık sökülüp takılması gereken yerlerde kullanılırlar.

cıvataların üzerinde vida dişleri vardır, ancak küçük boyutlu, daha ziyade ahşap ve sac metal bağlantılarında kullanılan cıvatalara yalnızca "vida" da denilmektedir. ayrıca kafa yapılarına ve tornavida ağızlarına göre de bu vidaları çeşitlendirmek mümkündür:

(a) tava, (b) düğme, (c) yuvarlak, (d) hilal, (e) konik havşalı, (f) mercimek

(a) düz, (b) artı, (c) yıldız, (d) torks, (e) alyan, (f) robertson, (g) üç-kanat, (h) tork-ayarlı, (i) vida anahtarlı

vidanın gömülme miktarı 
tornavida veya başka bir kuvvetin, vidayı bir tur döndürmesi ile vidanın içine gömülme miktarına "bir vida adımı" denir ve "a" harfi ile gösterilir.
Kan plazması

kan plazması, kanın sıvı kısmıdır. plazma hafif sarı renklidir. i̇çinde su, kan proteinleri, tuzlar (elektrolitler), glikoz, hormonlar, çeşitli metabolizma artıkları, lipitler bulunur. oksijen ve karbondioksit alyuvarlardaki hemoglobin tarafından taşınır ama az miktarda plazmada da bulunurlar. kanı ayırıp kan plazması alınmak istenirse yöntem olarak santrifüjleme kullanılabilir.

rengi

plazma; bilirubin, karotenoidler, hemoglobin ve transferrin nedeniyle normalde sarıdır. anormal durumlarda, plazmanın değişen tonları turuncu, yeşil veya kahverengi olabilir.

ayrıca bakınız 
 serum

kaynakça 

kan
vücut sıvıları
Gerilme (fizik)

gerilme, birim yüzeye düşen yük miktarı olarak tanımlanabilir. gerilme vektörü, incelenen kesit yüzeye dikey etkiyorsa, bu gerilmeye normal gerilme, gerilmenin kesit düzleminde olması halinde oluşan gerilmeye ise kayma gerilmesi denmektedir.

gerilme şekilleri şu şekilde sıralanabilir:

 çekme gerilmesi
 basma gerilmesi
 eğilme gerilmesi
 burulma gerilmesi
 kesme gerilmesi
 burkulma gerilmesi
 yüzey gerilmesi
 özel gerilmeler

mukavemet
Taipei 101

taipei 101 (çince: 臺北101 ya da 台北101; okunuşu: táiběi yībailíngyī) tayvan, taipei şehri xinyi (hsinyi) semtindeki bir gökdelen. birleşik arap emirlikleri'nde bulunan burç halife binası tarafından 21 temmuz 2007 tarihinde geçilene kadar dünyanın en yüksek binasıydı. resmi olarak 4 ocak 2010 tarihinde burç halife'nin açılmasıyla en yüksek bina unvanını kaybetti.

gerçek adı taipei finans merkezi dir (çince: 臺北國際金融中心; okunuşu: táiběi guójì jīnróng zhōngxīn). taipai 101 denilmesinin sebebi 101 katlı yapı olmasından dolayıdır.

1999 yılında yapımına başlanan taipei 101, 2004 yılında tamamlanmıştır.

yapının çatıya kadar olan yüksekliği 460 m'dir. en uç kısmına kadar olan yükseklik ise 509 m'dir. 91. katta yer alan teras sayesinde taipei manzarasını rahatça izlemek mümkündür.

taipei 101 dünyanın en hızlı ikinci asansörüne sahiptir. asansör çıkarken 16,8 metre/saniye yol almaktadır. i̇nerken ise 10 m/s yol almaktadır. yapı içerisindeki tek asansörün maliyeti 2 milyon usd dır. yapının içerisinde yüksek şiddetlerdeki rüzgarlar sonucu eğilmelere karşı ve içeride bulunan insanların rahatsız olmalarını engellemek amaçlı yapının ağırlık merkezinde bulunan, uçlarında 6 tondan fazla ağırlık taşıyan 8 ayarlı kütle sönümleyici bulunmaktadır. bu ayarlı kütle sönümleyiciler rüzgarın etkisini azaltacak şekilde ağırlığı ve dolayısıyla bütün yapıyı hareket ettirir.

taipei 101, chang yong lee & partners tarafından çin geleneklerine göre asya tarzı bir yapı olarak tasarlanmıştır.

depremlerden de korunmak için ayarlı kütle sönümleyici kullanır.

dış bağlantılar 
 taipei 101 resmi i̇nternet sayfası
 skyscraperpage.com - teknik bilgiler (i̇ngilizce)
 taipei 101 video

taipei'deki yapılar
tayvan'daki gökdelenler
dünyanın eski en yüksek yapıları
350 metrenin üzerindeki gökdelenler
James Kelman

james kelman (d. 9 haziran 1946), i̇skoç yazardır.

glaskov'da doğan kelman; roman, deneme, öykü dalında birçok etkili eser verdi. "a disaffection (yabancılaşma)" isimli romanı booker ödülüne aday gösterildi. bu ödülü 1994 yılında, "how late it was, how late (çok geçti, ama çok geç)" isimli romanıyla ikinci kez aday olunca kazandı.

kelman roman ve öykülerinde toplumun dışlanmaya en müsait, başarısızlığa en layık görülen insanlarını anlatır. kaybedenlerin öyküsünü, ağdasız bir dil kullanarak ve acındırma ögesinden dikkatlice uzak durarak kurar.

sol siyasi düşünceye yakın eylemler içinde bulunsa da herhangi bir partiye üye olmadı. eşi ve çocuklarıyla glaskov'da yaşamaktadır.

yaşayan insanlar
1946 doğumlular
glasgow doğumlu yazarlar
i̇skoç roman yazarları
booker ödülü sahipleri
Banja Luka

banja luka ya da banaluka (sırp kiril: бања лука, ufa: baɲaˈluːka), bosna-hersek'te bir şehir ve aynı zamanda bosna-hersek'te bulunan özerk yönetim sırp cumhuriyeti'nin fiilî başkentidir. osmanlı kaynaklarında banaluka (بنالوقه) olarak geçen şehir 1639 yılında değin bosna beylerbeyinin ikâmetgâhı olarak büyük bir gelişme gösterdi. daha sonra eyalet merkezinin saraybosna'ya taşınmasıyla eski önemini yitirdi.

kaynakça

 
bosna-hersek'teki şehirler
Man Booker Ödülü

man booker ödülü (i̇ngilizce: man booker prize for fiction), dünyanın en saygın edebiyat ödüllerinden biri. i̇ngiliz milletler topluluğu veya i̇rlanda cumhuriyeti vatandaşı olan yazarların, i̇ngilizce olarak kaleme aldıkları eserlere verilir. buna ilave olarak 2005 yılından itibaren man booker uluslararası ödülü isimli başka bir ödül de tüm dünyadan seçilip değerlendirilen eserlere verilmeye başlanmıştır.

ödülü alacak eserin seçimi, üyeleri genel olarak her yıl değişen bir jüri eliyle yapılır.

ödülü kazanan eserler

ayrıca bakınız 
 man booker uluslararası ödülü

dış bağlantılar 
 ödülün resmi internet sayfası

kaynakça 

 
roman ödülleri
Telkârî

telkari, ince gümüş tellerin birleştirilmesinden ibaret olan bir gümüş işleme sanatıdır.

bir altın veya gümüş tel ya da levhadan, özel bir alet ile, elde edilmiş tane veya kürelerden ibaret olan telkari'deki aynı optik etki aynı kalınlıktaki 2 ya da daha fazla telin örülmesi ile elde edilebilir. bu kürelerin sırasıyla kaynak ile örülmesine granülleşme denmektedir ve etrüskler tarafından en üst seviyeye getirilmiştir.

telkari, tamamen elde yapılan bir işlemdir. bu amaçla teller kendilerinin etrafında oval, yuvarlak vb. şekiller oluşturularak sarılırlar.

bu işlem türü çok eski olup, milattan önce 3000'lere dayanmaktadır. ortadoğu'da ortaya çıkmıştır. dönem dönem geniş uygulama alanları bulmuştur. orta çağda barok dönemde 800'lerin sonu 900'lerin başı arasına sicilya ve venedik'te kullanılmıştır.

bilhassa mardin yöresinde meşhur olan telkari sanatı, ayrıca ankara'nın ilçesi olan beypazarı'nda 80 ila 120 arasında atölye ile temsil edilmektedir.

uygulamalı sanatlar
mardin ilinde kültür
güzel sanatlar
Baharat

baharat, bitkilerin kök, yaprak, tohum gibi kısımlarının bazen olduğu gibi tazeyken, bazen de kurutulup, toz haline getirilip, ufalanıp veya benzeri kimi işlemlerden geçirilip, muhafaza edilip kullanılan ve yemeklere, içkilere başka koku ve tatlar eklemeye yarayan gıda malzemelerinin genel adıdır.

kullanımı
baharatlar yemeklere, ait oldukları yemek kültürüne has birer kimlik verir; temelde aynı malzemelerden yapılan bir yemek yöreye özel bir baharatla yöresel bir karakter alır. genç yaşta öğrenilen bu tatlar ileri yaşlarda özlenir aranır olur. baharat kullanımının toplum hayatında müzik, dans, giyim, lehçe ve nezaket kurallarına benzer işlevleri vardır.  
 aşçıların belli bir tadı tutturabilme yarışında ölçüşmelerine vesile olur, 
 benzer kültürlerden kişilerin sofra başı birlikteliğini pekiştirir, 
 değişik kültürlerden insanların birbirlerini oldukları gibi, damak tadı seçimleriyle birlikte kabul etmelerinin (ya da reddedip aşağı görmelerinin) simgesi olabilir.

bazı baharatlar içindeki etkin maddelerden dolayı ilaç gibi etki yapar, bazen yemek içindeki karşı etkenleri dengeler. buna örnek  zencefil, tarçın, biberiye, limon suyu gibi tansiyon düşürücü malzemelerdir; bunlar tuzun tansiyon yükseltici etkisini dengelerler. yemek tuzu ise tat almayı arttırdığı için yemeğe katılır.

bazı baharatlar başka etkenleri daha etkili yapar. buna örnek kara biberin içindeki piperin etkin maddesinin, yemekteki zerdeçalın antikanserojen kurkumin etkin maddesinin kana karışımını kat kat arttırmasıdır.. bu yüzden baharat karışımlarında bu ikisi hep birlikte kullanılır.

türkiye'de en çok kullanılan baharatlar nane, karabiber, kekik, kimyon, pul biber olarak sayılabilir.

ayrıca bakınız

 hint baharatları listesi
 köfte baharı
 kakuk (baharat)
 anason
 hardal
 safran
 sarımsak
 vanilya
 köri
 edviye
 kajun
 mahlep
 hint cevizi
 sukabağı
 kekik 
 maydanoz (petroselinum crispum)
 acı biber
 demirhindi
 dere otu
 fesleğen
 kişniş
 maydanoz
 çemen otu
 çörek otu

 haşhaş tohumu (papaver somniferum)
 acıağaç (quassia amara) 
 ada çayı
 salep
 hint sümbülü (nardostachys grandiflora)
 isırgan 
 sumak
 tarhun
 vanilya
 elsholtzia ciliata
 wasabi (wasabia japonica)
 su teresi 
 kakule
 karabiber
 karanfil
 kimyon
 kişniş
 rezene
 tarçın
 zencefil
 zerdeçal

kaynakça
özel

genel
 
 

 
bitki ürünleri
Sheng-yen

sheng-yen usta (çince: 聖嚴法師, pinyin: shèngyán fǎshī; d. 1931 - 3 şubat 2009), en önemli chan (japonca: zen) budizm hocalarından biridir.

şanghay yakınlarında dünyaya gelen sheng-yen usta, 13 yaşındayken budist rahip olmuştur. 1949'da tayvan'a yerleşmiş, 1961-1968 yılları arasında burada inzivaya çekilmiştir. bundan sonra japonya'ya giderek budist edebiyat alanında yüksek lisans (1971) ve doktora (1975) dereceleri almıştır.

dharma drum mountain (法鼓山), institute of chung-hwa buddhist culture gibi uluslararası budist organizasyonların kurucuları arasındadır. tayvan ve çin dışında abd ve çeşitli avrupa ülkelerinde chan budizmi öğretmektedir.

hayatının son birkaç yılında sağlığı oldukça kötüleşmiş olmasına rağmen zaman zaman tayvan'daki inzivalarda dersler vermekteydi. çok fazla yaşayacağını zannetmediği söyleyerek, ihtiyacı olan başka birine şans tanımak istediği için böbrek naklini reddetmiştir.

3 şubat 2009'da taipei'de ölmüştür.

buda zihnini kazanmak adıyla türkçeye çevrilmiş bir kitabı bulunmaktadır.

kitapları 
 sheng-yen, buda zihnini kazanmak, okyanus yayınları, 2002
 sheng-yen, song of mind: wisdom from the zen classic xin ming, shambhala, 2004, isbn 1-59030-140-4.
 sheng-yen and john crook (ed.), illuminating silence: the practice of chinese zen, watkins, 2002, isbn 1-84293-031-1.
 sheng-yen and dan stevenson, hoofprint of the ox: principles of the chan buddhist path as taught by a modern chinese master, oxford university, 2002, isbn 0-19-515248-4.
 sheng-yen, there is no suffering: a commentary on the heart sutra, dharma drum, 2002, isbn 1-55643-385-9.

dış bağlantılar 
 biografi and 
 otobiografi of chan master shengyen at the website of the chan meditation center in new york
 the chung-hwa institute of buddhist studies
 dharma drum mountain in taiwan 
 the western chan fellowship (uk)
 (türkçe:shengyen ustadan: sağlıklı çalışma tavrı

1931 doğumlular
2009 yılında ölenler
tayvanlı yazarlar
tayvanlı budistler
tayvanlı dinî liderler
budist rahip ve rahibeler
budist keşişler
zen
Savaş tazminatı

savaş tazminatı, savaşlarda yenilen devletlerin, galip devletlere verdikleri zarar karşılığında ödemek mecburiyetinde oldukları tazminata denir.

yunanistan, türk kurtuluş savaşı yılları boyunca batı anadolu'ya verdiği zararın karşılığında savaş tazminatı olarak türkiye'ye edirne'nin karaağaç semtini vermişti.

 
tazminat
Kvemo Kartli

kvemo kartli veya aşağı kartli (gürcüce: ქვემო ქართლი), gürcistan'nın doğu kesiminde tarihsel ve idari bölgelerinden biridir.

kvemo kartli ya da aşağı kartli, eski kartli krallığı'nın bir parçasıydı. 7. yüzyılda araplar yöreyi ele geçirerek burada tiflis emirliği'ni kurdular. tiflis emirliği, 11. yüzyıla değin bu topraklara egemen oldu. 13-15. yüzyıllarda moğolların ve timur ordularının istilasına uğradı. bölge nüfusunun yarısını azeriler oluşturur (41,8%).

kvemo kartli, bugün gürcistan'ın yönetim bölgelerinden biridir ve merkezi rustavi kentidir. bölgenin diğer yerleşim merkezleri arasında bolnisi, dmanisi, marneuli ve gardabani sayılabilir.

bölgedeki başlıca tarihi kalıntılar arasında gudarehi manastırı, martkopi manastırı ve pirğebuli manastırı sayılabilir.

ekonomi 
genellikle tarıma ve hayvancılığa bağlı neredeyse gürcistan'ın sebze meyve ve et ve süt ihtiyaçlarının büyük çoğunluğunu karşılıyor. bölge halkı yoksulluk içindedir. bazı köylerde elektrik hastane yok su ihtiyaçlarını insanların kendisi karşılıyor.

etnik gruplar 
kvemo kartli bölgesinin toplam nüfus ve etnik yapı (2014):

not

ayrıca bakınız 
 borçalı
Dmanisi

dmanisi (gürcüce: დმანისი), gürcistan’da, başkent tiflis’e yaklaşık 85 kilometre uzaklıkta bulunan bir kasaba ve sit alanıdır. kvemo kartli bölgesinde, maşavera irmağı vadisinde yer alır. dmanisi, orta çağ'da bizans, ermenistan ve i̇ran’a açılan ticaret yolu üzerinde kurulmuştur.

dmanisi kalıntılarında ilk kazı çalışmaları 1936’da başlatıldı ve 1960’lara kadar sürdürüldü. gürcü paleontolog prof. a. vekua, 1983’te dicerorhinus etruscus etruscus’a ait dişler ortaya çıkardı. villafranchian faunasının tipik bir örneği olan bu tür, pleyistosen dönemine aitti. 1984’te ayrıca taş aletler ortaya çıkarıldı. 1991’de kazılara alman bir arkeolog da katıldı. almanya, abd, fransa ve i̇spanya’dan yeni kişilerin katılımıyla dmanisi’deki kazı çalışmaları, gürcistan bilimler akademisi gözetiminde uluslararası araştırma projesi haline geldi. 1999 ve 2001’de dmanisi’de, daha sonra homo georgicus olarak adlandırılan insangiller fosillerinin kafatasları bulundu.

ayrıca bakınız 
 dmanisi tarihi sit alanı

gürcistan'daki arkeolojik sitler
gürcistan'daki şehirler
i̇nsan evrimi
Bolnisi

bolnisi (), gürcistan’ın güneyinde, kvemo kartli yönetim bölgesinde bulunan bir kenttir.

kasaba, 1818 yılında alman kolonyalist aileler tarafından kuruldu. o zamanki adı katharinenfeld idi. kasaba, 1921’de kızıl ordu tarafından ele geçirildi. rosa luxemburg’un anısına luxemburg olarak adlandırıldı. 1941’de, gürcülerle evlilik yoluyla akrabalıkları olmayan bütün almanlar sibirya ve kazakistan’a sürüldü. 1944’te, kasabanın adı yeniden bolnisi oldu.

başlıca ekonomik uğraşı tarım olan bolnisi yöresindeki kazreti köyünde altın madeni bulunur. gürcistan'ın en eski kiliselerin bulunduğu yerlerden biri bolnisi’dir. bolnisi sioni kilisesi 4. yüzyılda kurulmuştur. yapımında kullanılan taşlarda pagan dönemine ait figürler bulunur. yapının özgün çatısı yıkılmış, yerine yenisi yapılmıştır.

gürcistan'daki şehirler
Kestel Barajı

kestel barajı, i̇zmir, bergama kenti yakınındaki kestel çayı üzerinde sulama amacıyla 1983-1988 yılları arasında inşa edilmiş baraj. toprak gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 838.000 m³, su yatağından yüksekliği 65,00 m, normal su kotunda göl hacmi 37,40 hm³, normal su kotunda göl alanı 2,40 km²'dir. baraj 4.077 hektarlık bir alana sulama hizmeti vermektedir.

ayrıca bakınız 
 türkiye'deki barajlar listesi

kaynakça

dış bağlantılar 
 

i̇zmir ilindeki barajlar
bergama'daki yapılar
1988'de tamamlanan altyapı
Abastumani

abastumani (), gürcistan’ın samtshe-cavaheti bölgesinde, adigeni belediyesi sınırları içinde bir kasabadır (daba). kasaba kvabliani çayı'nın sol kolu olan abastumani deresi vadisinde ve deniz seviyesinde 1.250 metre yükseklikte yer alır. adigeni kasabasına 25 km, ahaltsihe kentine 28 kilometre uzaklıktadır.

abastumani önemli bir kaplıca merkezidir. gürcü ulusal astrofizik gözlemevi kasabasının yakınında 1932 yılında kurulmuştur. rus gökbilimci pelageya fyodorovna şayn tarafından 3 ekim 1935'te keşfedilen asteroite bu kasabaya atfen "1390 abastumani" adı verilmiştir.

adigeni belediyesi sınırları içinde abastumani adında bir de köy bulunmaktadır.

tarihçe

abastumani adının, burada yaşayan abasadzelerle ilişkili olduğu tahmin edilmektedir. bu yer adı "abasların köyü" anlamına gelen "abastubani"den değişime uğramış olmalıdır. 1595 tarihli osmanlı tahrir defterinde "abasuban" (اباسوبان) olarak yazılması da bu görüşü desteklemektedir.  abastumani'nin 1 km uzağında eski bir yerleşme odzrhe adını taşıyordu ve bundan dolayı bu yerleşme bugünkü kasabanın eski adı sayılmaktadır.

kaplıcaların olduğu yerde ortaya çıkan yerleşme, 9-10. yüzyıllarda odzrhe olarak anılıyordu. geç orta çağda odzrhe yerine otshe adı kullanılır oldu. 19. yüzyılda bu yerleşme abastumani olarak adlandırıldı. 1870'lerde burada kaplıca tesisleri kuruldu. kaplıca etrafındaki yerleşme zamanla gelişerek kentsel bir özellik kazandı. abastumani'ye 1926 yılında daba (kasaba) statüsü verildi. abastumani kasabasına giden yolun kenarında ayrıca kırsal bir yerleşme bulunmaktadır. burası ise abastumani adıyla anılan bir köydür.

abastumani'de bulunan ve "yeni zarzma" olarak da bilinen abastumani kilisesi, geç tarihte (1899-1902) inşa edilmiş kubbeli bir yapıdır.

abastumani'de, otshe ve kurtshana çaylarının birleştiği yerde bulunan kemerli taş köprü odzrhe köprüsü adını taşımaktadır. kale-kent ya da akarsudan adını alan köprü, 9-11. yüzyıllarda inşa edilmiştir. mimari özellikleri açısından acara'da bulunan ve genel olarak "tamar köprüsü" diye adlandırılan kemerli taş köprülerle benzerlik taşımaktadır.

nüfus
2014 yılı verilerine göre kasabada 937 kişi yaşıyordu.

kaynakça

gürcistan'daki şehirler
Hancağız Barajı

hancağız barajı, gaziantep'in nizip ilçesinde, nizip çayı üzerinde, sulama amacıyla 1985-1989 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.

toprak gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 3.600.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 45,50 m, normal su kotunda göl hacmi 100,00 hm³, normal su kotunda göl alanı 7,50 km²'dir. baraj 10.736 hektarlık bir alana sulama hizmeti vermektedir.

ayrıca bakınız 
 türkiye'deki barajlar listesi

kaynakça

dış bağlantılar 
 

gaziantep ilindeki barajlar
Zernek Barajı ve Hidroelektrik Santrali

zernek barajı, van'ın gürpınar ilçesinde hoşap çayı üzerinde, sulama ve elektrik enerjisi üretimi amacıyla 1980-1988 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.

toprak ve kaya gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 2.100.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 80,00 m, normal su kotunda göl hacmi 104,00 hm³, normal su kotunda göl alanı 5,16 km²'dir. baraj 11.300 hektarlık bir alana sulama hizmeti vermekte, 5 mw güç kapasiteli hes (hidroelektrik santral) yılda 13 gwh elektrik enerjisi üretimi sağlamaktadır.

ayrıca bakınız 
 türkiye'deki barajlar listesi

kaynakça

dış bağlantılar 
 

türkiye'deki hidroelektrik santralleri
van ilindeki barajlar
Geyik Barajı

geyik barajı, muğla'nın milas ilçesinde sarıçay üzerinde, içme suyu temini amacıyla 1986-1988 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.

kaya gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 260.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 41,00 m, normal su kotunda göl hacmi 40,80 hm³, normal su kotunda göl alanı 3,74 km²'dir. baraj yılda 38 hm³ içme-kullanma suyu sağlamakta, milas-ören arasındaki yeniköy termik santrali'ne hizmet vermektedir.

ayrıca bakınız 
 türkiye'deki barajlar listesi

kaynakça

dış bağlantılar 

muğla ilindeki barajlar
milas'taki yapılar
Gökçe Barajı

gökçe barajı, yalova'da gökçedere üzerinde, içme suyu temini amacıyla 1980-1989 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.

kaya gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 1.330.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 62,00 m, normal su kotunda göl hacmi 25,50 hm³, normal su kotunda göl alanı 1,28 km²'dir. baraj yılda 37 hm³ içme-kullanma suyu sağlamaktadır.

ayrıca bakınız 
 türkiye'deki barajlar listesi

kaynakça 
 

türkiye'deki barajlar
yalova ilindeki altyapı
1989'da tamamlanan altyapı
1989'da türkiye'de kurulan oluşumlar
Marneuli

marneuli (gürcüce: მარნეული), gürcistan'ın güney-doğusunda, kvemo kartli bölgesinde bulunan kent (nüfus: 2002'de 20,1 bin kişi) veya aynı adlı rayonun (ilçenin) merkezidir.

i̇lçenin nüfus sayısı 2006 yılında 121 bini veya tüm gürcistan ahalisinin yüzde 2,8`ni oluşturmuştur. geleneksel olarak marneuli ilçesinde yaşayan en büyük etnik grup azerilerdir (2002 yılındakı sayım sonuçlarına göre toplam nüfusun %83,1'i). gürcüler %8 ile ikinci yeri tutarlar. onların sayısı 1950'lerin başından gürcistan'ın diğer bölgelerinden özellikle i̇mereti'deki ve svaneti'deki sakinlerin buraya yerleşmeye başladığı andan itibaren artmaktadır. ermeniler ilçenin nüfusunun %7,9'unu oluştururlar.

sovyetler dönemi dağıldıktan sonra marneuli'nin ekonomisi derin bir kriz geçirmiş, sanayi müesseselerinin çoğu kapatılmıştır. marneuli günümüzde tarım bölgesi olarak seçilmektedir. 2006 yılında gürcistan'da üretilen tütünün %78'i, sebzenin %11'i, bostan bitkilerinin %14'ü, etin %4'i bu bölgenin payına düşmüştür.

ayrıca bakınız 
 borçalı

kaynakça

gürcistan'daki şehirler
Darlık Barajı

darlık barajı, i̇stanbul'da darlık deresi üzerinde, içme suyu temini amacıyla 1986-1988 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.

kaya gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 1.600.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 73,00 m, normal su kotunda göl hacmi 107,00 hm3, normal su kotunda göl alanı 5.56 km²'dir. baraj yılda 108 hm3 içme-kullanma suyu sağlamaktadır.

ayrıca bakınız 
 türkiye'deki barajlar listesi

kaynakça 
 

i̇stanbul ilindeki barajlar
şile'deki altyapı
Tercan Barajı ve Hidroelektrik Santrali

tercan barajı, erzincan'da tuzla çayı üzerinde, sulama ve elektrik enerjisi üretimi amacıyla 1969-1988 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.

toprak gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 3.100.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 65,00 m, normal su kotunda göl hacmi 178,00 hm³, normal su kotunda göl alanı 8,85 km²'dir. baraj 29.725 hektarlık bir alana sulama hizmeti vermekte, 15 mw güç kapasiteli hes (hidroelektrik santral) yılda 51 gwh elektrik enerjisi üretimi sağlamaktadır.

ayrıca bakınız 
 türkiye'deki barajlar listesi

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 

türkiye'deki hidroelektrik santralleri
erzincan ilindeki barajlar
Altunhisar Barajı

altunhisar barajı, niğde'de karamanlı çayı üzerinde, sulama amacıyla 1985-1988 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.

toprak gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 340.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 32,00 m, normal su kotunda göl hacmi 1,68 hm3, normal su kotunda göl alanı 0,23 km²'dir. baraj yılda 274 hektar alana sulama hizmeti vermektedir.

ayrıca bakınız 
 türkiye'deki barajlar listesi

kaynakça

dış bağlantılar 

niğde ilindeki barajlar
Kapulukaya Barajı ve Hidroelektrik Santrali

kapulukaya barajı, kırıkkale'de kızılırmak üzerinde, içme suyu temini ve elektrik enerjisi üretimi amacıyla 1979-1989 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.

toprak gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 1.560.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 61,00 m, normal su kotunda göl hacmi 282,00 hm³, normal su kotunda göl alanı 20,70 km²'dir. baraj yılda 45 hm³ içme-kullanma suyu sağlamakta, 54 mw güç kapasitesindeki hes (hidroelektrik santrali) yılda 190 gwh elektrik enerjisi üretmektedir.

ayrıca bakınız 
 türkiye'deki barajlar listesi

kaynakça

dış bağlantılar 
 kapulukaya barajı - enerji atlası sayfası 
 

türkiye'deki hidroelektrik santralleri
kırıkkale ilindeki altyapı
kızılırmak nehri
1979'da tamamlanan enerji altyapısı
1979'da türkiye'de kurulan oluşumlar
Sarayözü Barajı

sarayözü barajı, amasya'da balıklı çayı üzerinde, sulama  amacıyla 1986-1989 yılları arasında inşa edilmiş bir baraj.

toprak gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 1.140.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 57,00 m, normal su kotunda göl hacmi 13,00 hm³, normal su kotunda göl alanı 0,88 km²'dir. baraj 3.600 hektarlık bir alana sulama  hizmeti vermektedir.

ayrıca bakınız 
 türkiye'deki barajlar listesi

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 

amasya ilindeki barajlar
Karacaören-1 Barajı ve Hidroelektrik Santrali

karacaören-1 barajı, burdur'da aksu çayı üzerinde, sulama, taşkın kontrolü ve elektrik enerjisi üretimi amacıyla 1977-1990 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.

toprak gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 4.000.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 93,00 m, normal su kotunda göl hacmi 1.234,00 hm³, normal su kotunda göl alanı 45,50 km²'dir. baraj 9.537 hektarlık bir alana sulama hizmeti vermekte, 32 mw güç kapasiteli hes (hidroelektrik santral) yılda 142 gwh elektrik enerjisi üretimi sağlamaktadır.

ayrıca bakınız 
 türkiye'deki barajlar listesi

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 

burdur ilindeki barajlar
türkiye'deki hidroelektrik santralleri
1990'da tamamlanan altyapı
bucak, burdur
Yarseli Barajı

yarseli barajı, hatay'ın antakya ilçesinde, beyazçay üzerinde, sulama amacıyla 1985-1989 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.

toprak gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 2.563.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 42,00 m, normal su kotunda göl hacmi 55,00 hm³, normal su kotunda göl alanı 3,98 km²'dir. baraj 7.300 hektarlık bir alana sulama hizmeti vermektedir.

ayrıca bakınız 
 türkiye'deki barajlar listesi

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 

hatay ilindeki barajlar
antakya'daki yapılar
Erdal

erdal kelimesi bir erkek ismidir ve şunu ifade edebilir:

kullananlar 
 erdal acet (1941-), türk millî yüzücü
 erdal akdarı (1993-), türk futbolcu
 erdal aksoy (1943-), türk iş insanı
 erdal aksünger (1968-), türk politikacı
 erdal akıncı (1976-), türk voleybol hakemi
 erdal alantar (1932-2014), türk ressam
 erdal alova (1952-), türk şair ve çevirmen
 erdal arıkan (1958-), türk profesör
 erdal ata (1957-), türk bürokrat
 erdal atabek (1930-), türk tıp doktoru ve yazar
 erdal ataş (1974-), türk muhabir ve siyasetçi
 erdal aydemir (1968-), türk avukat ve siyasetçi
 erdal bakkal (1965-), televizyon da kurgusal karakter
 erdal barkay (1928-2005), türk asker
 erdal bayrakoğlu (1977-), türk müzisyen
 erdal beşikçioğlu (1970-), türk oyuncu ve tiyatro yönetmeni
 erdal bibo (1977-), türk basketbolcu
 erdal ceylanoğlu (1945-), üst rütbeli türk asker
 erdal cindoruk (1965-), türk sinema oyuncusu
 erdal çelik (futbolcu) (1988-), türk futbolcu
 erdal çelik (şarkıcı) (1959-), türk pop müziği sanatçısı
 erdal çetin (1948-2008), türk gazeteci ve yazar
 erdal demirkıran, türk yazar
 erdal dursun (1984-), türk bilim insanı
 erdal eren (1961-1980), idam edilen yasadışı tdkp üyesi
 erdal erzincan (1971-), türk halk müziği santçısı
 erdal güney, türk besteci ve yazar
 erdal güneş (1982-), türk eski futbolcu
 erdal i̇nönü (1926-2007), türk bilim insanı ve siyasetçi
 erdal kahraman (1947-2020), türk görüntü yönetmeni
 erdal kesebir (1955-), türk politikacı
 erdal keser (1961-), türk eski futbolcu
 erdal koşan (1971-), türk eski basketbolcu
 erdal küçükkömürcü (1958-), türk oyuncu
 erdal küçükyalçın (1969-), türk bilim insanı
 erdal kılıçaslan (1984-), türk asıllı alman futbolcu
 erdal kızılçay (1950-), türk müzisyen
 erdal merdan (1949-2010), türk yazar ve yönetmen
 erdal öz (1935-2006), türk yazar ve yayıncı
 erdal özcenk (1958-), kıbrıslı türk siyasetçi
 erdal öztürk (1996-), türk asıllı alman futbolcu
 erdal özyağcılar (1948-), türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı
 erdal pekdemir (1992-), türk eski futbolcu
 erdal poyrazoğlu (1940-), türk eski millî basketbolcu ve dişhekimi
 erdal rakip (1996-), i̇sveçli futbolcu
 erdal sanlı (1947-), yargıtay başkanvekili
 erdal sarızeybek (1956-), türk asker
 erdal saygın (1931-2007), türk akademisyen
 erdal sezek (1980-), türk eski futbolcu
 erdal taşçı (1969-), türk cerrah
 erdal tercan (1961-), anayasa mahkemesi üyesi
 erdal tosun (1963-2016), türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı
 erdal tuğcular (1961-), türk besteci
 erdal türkmen (1970-), türk komedyen ve oyuncu

yerleşimler 
 erdal, tutak, ağrı ili tutak ilçesine bağlı köy

ayrıca bakınız

dış bağlantılar 
 türk dil kurumu' nda kelime arama
Samaçablo

samaçablo, (), gürcistan'ın kuzeyinde şida kartli yönetim bölgesinde yer alan tarihî bölge ve burada hüküm sürmüş kadîm prensliğin adıdır. 1921'de gürcistan'ın bağımsızlığına son veren bolşevik yönetimi, yaklaşık bu bölgenin sınırları içinde güney osetya özerk bölgesi'ni kurmuştur. bu bölgedeki osetler, savaşlar ve ekonomik koşullar nedeniyle osetya'dan (sovyet rusya döneminde kuzey osetya, tarihsel olarak alaniya) göç etmişlerdir.

samaçablo, liahvi ırmağının orta ve yukarı boylarını kapsıyordu. bu yöre, tarihsel açabeti vadisiydi. bu ad, maçabeli hanedânı'ndan gelmektedir. bunlar eski aznavur ailesi tavhelebidze sülâlesi (ançabadze olarak da bilinirler.) idi. samaçablo’nun yönetim merkezi, açabeti idi. samaçablo’nun güney kesimi tarımla geçiniyordu, kuzey kesiminde ise çayırlarla kaplıydı. hayvancılık çok gelişmişti. bu prensliğin varlığı, 1850 yılında son bulmuştur. 1930'lara gelindiğinde bölgede sadece 4 osetyalı aile yaşamaktadır. bu mikro düzeydeki etnik nüfus farklılıkları günümüze kadar varlığını sürdürmüştür. şu an ise bölgesel güç dengesi mücadelelerinde bu nüfus alanları, özellikle rusya ve gürcistan arasında egemenlik hakkı aracı olarak kullanılmaktadır.

gürcistan'ın tarihî bölgeleri

kaynakça 
güney osetya
gürcistan coğrafyası
Eşittir işareti

eşittir işareti günümüzdekine benzer şekli ile ilk kez 1557 yılında galli matematikçi robert recorde tarafından kullanılmış olan işarettir.

bir işlemin neye eşit olduğunu göstermek için kullanılır.

tarihçe 
16. yüzyıla kadar bütün matematikçiler kendilerine has eşittir işaretleri kullanırlardı ve ortak bir gösterim biçimi olmaması birbirlerini anlamalarını zorlaştırmaktaydı. robert recorde 1557 tarihli the whetstone of witte adlı yapıtında : "eşittir sözcüğünü bıktırıcı bir biçimde tekrar tekrar kullanmaktansa genelde çalışırken yaptığım gibi paralel iki çizgi koyacağım, çünkü paralel iki çizgiden daha eşit bir şey olamaz" diyerek ilk kez kullanmıştır.

kaynakça 
 adrian berry, sonsuzluğun kıyıları - tübitak yayınları / 2001 , isbn 975-403-248-3

noktalama işaretleri
matematiksel gösterim
Behbud Cevanşir

behbud cevanşir, baba tarafından azerbaycan asıllı ünlü bir türk kbb (kulak-burun-boğaz) hekimi ve ismi ted spor kulübü (tenis-eskrim-dağcılık) ile özdeşleşmiş, kulübe büyük emekleri geçmiş bir spor idarecisidir.

sovyet i̇htilali sonrasında türkiye’ye sığınan azerbaycanlı petrol mühendisi behbud han cevanşir’in torunudur. babası ve amcası 18 temmuz 1921'de pera palas önünde misak torlakyan adlı bir ermeni’nin suikastine uğramışlar, azerbaycan eski i̇çişleri bakanı olan amcası ölmüş, babası ise ağır yaralanmıştır. i̇ngiliz işgali altındaki i̇stanbul'da i̇ngilizler davanın torlakyan lehine dönmesi için çabalarken mağdur olan babası, iyi bir avukat bulmuş ve davayı kazanabilmiştir. bunda bakırköy ruh ve sinir hastalıkları hastanesi'nin kurucusu ünlü dr. mazhar osman tarafından verilmiş ve misakyan'ın işlediği cinayet esnasında akli melekelerinin yerinde olduğunu ispatlayan bir rapor da etkili olmuştur. ancak i̇ngilizler buna rağmen torlakyan’ı i̇stanbul’dan kaçırmayı başarmışlardır. torlakyan daha sonra amerika'ya gitmiş ve 1968'de kaliforniya'da ölmüştür. behbud han cevanşir'in kardeşinin tuttuğu avukatın kızı ise daha sonra behbut cevanşir’in annesi olacaktır. hadise ise ünlü “torlakyan davası” olarak tarihe geçer.

behbud cevanşir, 6 ekim 1926 yılında i̇stanbul’da doğmuştur. 1947'de galatasaray lisesi'ni, 1953 yılında da i̇stanbul tıp fakültesini bitirdi. 1955-1958 yıllarında i̇stanbul üniversitesi tıp fakültesinde kbb i̇htisası yapar. 1958-1961 yıllarında berlin ve hannover üniversitelerinde çalıştı. 1963'te doçent, 1971 yılında profesör olur. özellikle larenks kanserleri, çocuk i̇şitme kayıpları ve foniatri üzerinde yoğun çalışmalar yapmıştır. 1994 yılında emekli olur.

gençliğinde galatasaray bünyesinde tenis şampiyonlukları kazanmış, daha tenis eskrim dağcılık (ted) spor kulübü'ne büyük gelişim kaydettiren, adı kulüp ile özdeşleşmiş başkanı olmuştur.

29 kasım 1999 tarihinde 73 yaşında ölmüştür.

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 
 torlakyan davası: ermeni entrikalarının perde arkası (murat çulcu), kastaş yayınları, 1990

1926 doğumlular
1999 yılında ölenler
galatasaray lisesinde öğrenim görenler
türk tıp akademisyenleri
türkiye'de cinayet sonucu ölenler
suikast sonucu ölen türk akademisyenler
i̇stanbul üniversitesi i̇stanbul tıp fakültesinde öğrenim görenler
azeri asıllı türkler
Dalmaçya

dalmaçya (, ), hırvatistan (çoğunluk) ve karadağ (azınlık) adriyatik denizi kıyısında yer alan güney bölgesine verilen isimdir.

en büyük ve merkez kenti hırvatistan'ın 2. büyük şehri olan split (merkezi split şehri olan bölge nüfusu 470.000), zadar bölgesi (merkezi zadar şehri olan bölge nüfusu 200.936), šibenik-knin bölgesi (merkezi şibenik şehri olan bölge nüfusu 110.000), dubrovnik-neretva bölgesi (merkezi  dubrovnik şehri olan bölge nüfusu 122.870), kotor (karadağ) (nüfus 20.000) bölge ve kentleridir.

ünlü dalmaçya köpeği de dalmaçya bölgesinden gelmektedir. akdeniz iklimindeki bölge güneyde adriyatik-akdeniz, kuzeyde adriyatik alp dağları ile çevrilidir. bölge hırvatistan'ın i̇stria bölgesinden karadağ'ın kotor körfezine kadar uzanır.

başlıca adaları
brač (akdeniz'in 22. ve hırvatistan 3. büyük adası dalmaçya'nın 1. büyük adası, yüzölçüm: 394,57 km2), dugi, ugljan, pašman, hvar, korčula, vis, lastovo and mljet'dir.

irmaklar
irmakları zrmanja, krka, cetina ve neretva dır.
Kemppi

kemppi, 1949 yılında finlandiya’nın lahti şehrinde kurulan kaynak aletleri üreticisi. 1960’lı yıllarda ilk mig/mag gazaltı kaynak teli makinaları ve tristör kontrollü redresörler geliştirilmiştir. kemppi 1977 yılında dünyada ilk defa çok yöntemli inverter bazlı kaynak makinesini üretmiştir.

i̇nverter kaynak teknolojisi hakkında birçok buluş yapmıştır. 2005 yılında yaklaşık 100 milyon euro'luk ciro elde etmiştir. 550 çalışanı vardır. 2011 yılından bu yana kemppi markasının türkiye'deki tek distribütörü atm endüstriyel kaynak'tır.

dış bağlantılar 
 kemppi türkiye

finlandiya merkezli imalat şirketleri
1949'da kurulan şirketler
Yusuf Çetin (din adamı)

yusuf çetin (d. 20 ağustos 1954; dargeçit, mardin, türkiye), süryani ortodoks kilisesi, i̇stanbul metropoliti. "mor filüksinos" unvanı ile anılır.

hayatı
1954 yılında dargeçit'te dünyaya gelen çetin, ilköğretimini burada tamamladıktan sonra dini eğitime yöneldi ve süryanice ile teoloji dersleri aldı. mor gabriel manastırı'ndaki çalışmalarının ardından 1971 yılında rahip "şarvoyo" unvanını aldı. bu unvan ile dini eğitim ve öğretim hizmeti veren çetin, 1977 yılında "kahinlik" sıfatı ile takdis edildi.

1983 yılında süryani ortodoks genel patriği moran mor i̇ğnatıyos i. zekka ayvaz tarafından şam'a davet edildi ve burada aziz mor efrem teoloji okulu'nda teoloji eğitimi aldı. teoloji derslerinin yanında süryanice ve arapça dersleri de alan çetin, buradaki eğitimini üç yılda tamamladı ve aynı okulda yönetici olarak çalışmaya başladı.

yusuf çetin, 28 eylül 1986 yılında patrik moran mor iğnatiyos i. zekka ayvaz tarafından metropolit olarak kutsandı ve "mor filüksinos" unvanı ile "patrik vekili" olarak i̇stanbul'a atandı.

ayrıca bakınız
 süryaniler listesi

kaynakça

1954 doğumlular
dargeçit doğumlular
türk dinî liderler
süryani asıllı türkler
süryani ortodoks kilisesi
yaşayan insanlar
IGBT

igbt(açılımı: insulated-gate bipolar transistor), elektronik devre elemanını sürerken mosfet gibi, (voltaj kontrollü) iş yaparken bipolar transistör (yüksek akım) gibi davranır.

bir devre yardımıyla açıp kapatabileceğiniz bir diyot gibi, gate ucu ile kontrol edebileceğiniz triak gibi ya da yine gate ile kontrol edebileceğiniz bir mosfet transistor gibi kullanabilirsiniz.

transistörler
elektronik devre elemanları
Abdullah Sabri Aytaç

abdullah sabri efendi (soyadı kanunu'ndan sonra abdullah sabri aytaç) (1870, devrek - 8 ocak 1950), türk müderris ve siyasetçi. türk kurtuluş savaşı'nda zonguldak yöresinde önemli hizmetler vermiş, tbmm 1. dönem milletvekilidir.

1870'te zonguldak-devrek i̇lçesi'nde doğdu. halveti dergahı postnişini hacı mehmet efendi'nin oğludur. i̇lk ve orta öğrenimini devrek i̇btidai mektebi ve rüştiyesi'nde tamamladı. sonra medrese eğitimi görerek 1896'da müderris icazetnamesi aldı. babasının ölümü üzerine dergah'ta onun görevini üstlendi. 1911 yılında da devrek müftülüğü'ne atandı.

milli mücadele'nin başlamasıyla, milli harekâtın yanında yer aldı. devrek kaymakamı şükrü bey'in başlangıçtaki menfi tutumuna rağmen milli mücadele'nin hedef ve amaçları konusunda halkı aydınlattı. camilerdeki konuşmalarının yanı sıra, devrek millet bahçesi'nde de mitingler düzenledi. devrek ulu camii önündeki hükûmet konağı'nın yanı başındaki kavak ağacının başında kılıç kuşanmış ve elinde sancak-ı şerif tutar halde bir masaya çıkar, konuşmaları ile halkı milli mücadele'ye, mustafa kemal'in yanında yer almaya çağırırdı. abdullah sabri efendi, devrek müdafaa-i hukuk cemiyeti'nin kuruluş ve faaliyetlerinde de görev alarak, ankara fetvası'nı da devrek müftüsü olarak tasdik etti. halkın baskısıyla kaymakam da i̇stanbul ile ilişkisini kesti.

tbmm'nin 1. dönemi için yapılan seçimlerde bolu milletvekili seçilerek ankara'ya geldi ve 23 nisan 1920'de meclis'in açılışında hazır bulundu. mecliste şeriye ve evkaf ve i̇rşad komisyonlarında çalıştı.

2. düzce i̇syanı (19 temmuz - 23 eylül 1920) öncesinde devrek'te bulunan abdullah sabri efendi, tbmm tarafından bir süre daha yörede kalmaya memur edilerek, "halkı ulusal direnişe teşvik ve milli mücadele'nin ilkeleri konusunda aydınlatmak üzere" görevlendirildi. daha sonra meclis'e dönerek üyeliğini sürdürdü. milletvekilliği sona erince devrek'e döndü ve herhangi bir işle meşgul olmadı. soyadı kanunuyla "aytaç" soyadını alan abdullah sabri, 8 ocak 1950'de öldü. devrek tekke camii avlusunda toprağa verildi. evli olup yedi çocuk babasıydı.

kaynakça 

1870 doğumlular
1950 yılında ölenler
devrek doğumlular
tbmm 1. dönem bolu milletvekilleri
Mor Bulut Gezegeni

mor bulut gezegeni, hakan tacal'ın yazdığı pırılkız ve i̇man limited çizgiromanlarının geçtiği kurgusal gezegen.

ölümcül mor bir bulutla kaplı olan gezegende bu bulutun üstünde ve altında farklı yaşam biçimleri bulunmaktadır. bulutun üzerinde gezegen yüzeyinden yükselip bulutun üzerine çıkan devasa kolonlar üzerine kurulmuş bulunan refah içindeki bir şehir işıkşehri bulunmaktadır. ışıkşehri bir tür tekno-demokrasi ile yönetilmektedir. genel nüfusun çalışmak zorunda olmadığı şehirde tüm işler makineler ve robotlar tarafından yapılmaktadır. şehir sakinleri, genel bir vurdumduymazlık içinde kendi varoluşlarına ve keyiflerine odaklanmış, sanal gerçeklik, eğlence ile zamanlarını geçirmeye çalışmaktadır.

işıkşehrinin biyoloji, mekanik ve yazılım anlamında gelişmiş teknolojisi olmasına rağmen; astronomi, tarih, silah üretimi gibi alanlarda hiçbir gelişimi yoktur.

bulutun altında ise kolonların arasındaki gün ışığının hiç ulaşmadığı, vahşi ve acımasız bir yaşam sürmektedir. bu kaos ortamında çok az canlı hayatta kalmıştır. mutantlar, yamyamlar ve eski bir savaştan kalma cyborglar. ve bu ortamda her türlü ilaç ve ekipman ile hizmet sunan i̇man limited dükkânı. ayrıca yüzeyin altında bulunan sığınakların bazılarında da insanların bulunduğu varsayılmaktadır.

tarihçe 
şu ana kadar gezegenin nasıl bu hale geldiğiyle ilgili bir açıklama yapılmamıştır. ancak mor bulutun sonradan oluştuğu anlaşılmaktadır.bilindiği kadarıyla gezegendeki uygarlık hikâyesi öncelikle yüzeyde başlamış, dev yerleşimler kurulmuştur. bu yerleşimlerin kalıntıları halen yüzeyde görülebilir. ancak mor bulutun oluşmaya başladığı süreçte insanların üç farklı yönde çözümler peşinde olduğu anlaşılmaktadır. durumun geçici olduğuna inananlar sığınaklara girerken, zengin kısım dev kolonlarile bulut üzerinde kendilerine şehirler kurmuş, genel kısım ise uzay gemileri ile yeni bir gezegen arayışına girişmişti.

sonuç olarak birbirlerinden ayrı geçen uzun zaman diliminde gerek bilgi kopukluğu, gerekse ilgisizlik ile farklı yaşam ortamları arasındaki tarihi birlik, ortak bilinç, hatta bir arada varolma farkındaliği yok olmuştur.

yaratıcılar 
mor ölüm gezegeni hakan tacal, yıldıray çınar ve mahmud a. asrar tarafından yaratılmıştır.

kurgusal gezegenler
Cemil Turan

cemil turan (d. 26 şubat 1947, i̇stanbul), türk eski millî futbolcudur. türk futbolunun en golcü oyuncularından birisi olan cemil turan futbol tekniği, ani deparları ve sıyrılışları, demarke kalmasındaki başarısı ve topu kullanışı ile bilindi.

futbolculuk kariyeri

kulüp takımları kariyeri 
sarıyer kulübü'nde parladı. i̇stanbulspor'a geçti (1968). fenerbahçe'ye transfer oldu (1972) ve futbolu bu kulüpte bıraktı (1980).

1974 yılında  nesrin sipahi, fecri ebcioğlu, osman, şükrü, ziya, emin cankurtaran, didi ve yılmaz ile birlikte kulübün bilinen ilk marşı olan sözleri fecri ebcioğlu'na ait yaşa fenerbahçe'nin kaydında yer aldı.

üç defa gol kralı oldu: (1973-74,14 gol), (1975-76, 17 gol), (1977-78, 17 gol). 
fenerbahçe formasıyla 194 gol attı ve yılın sporcusu seçildi (1977). ayrıca cemil turan, süper lig'de 293 maçta 120 gol kaydetti.

millî takım kariyeri 
44'ü a takımda olmak üzere 52 maçta millî formayı giydi, altın şeref madalyasını kazandı. 
millî takım'da iken 19 gol attı ve 13 kez kaptanlık yaptı.

yönetici kariyeri 
1999-2000 sezonundan itibaren fenerbahçe'de görev yapmaktadır.

şike davası 
cemil turan, şike davası kapsamında 3 temmuz 2011'de "şike yapmak" iddiasıyla gözaltına alındı. daha sonra savcılık tarafından ifadesi alınan turan, tutuklama talebiyle mahkemeye sevk edildi. çıkarıldığı mahkemece tutuklandı. yaklaşık 7 ay metris cezaevinde tutuklu kaldıktan sonra şike davasında yapılan duruşmalar sonrasında tahliye edildi.

mahkeme kararları 
i̇stanbul 16. ağır ceza mahkemesi, 2 temmuz 2012 tarihinde cemil turan'ın "şike yapmak" suçunu işlediğine hükmetti. yaklaşık 1 yıl hapis cezası ile cezalandırılan turan, kararı temyiz etti.

mahkeme ayrıca cemil turan hakkında "spor kulüplerinde ve federasyonlarda görev yapmaktan yasaklama" ve "stadyumlara giriş yasağı" kararları verdi. bu kararlar yargıtay tarafından onandığı takdirde cemil turan bir daha spor kulüplerinde görev yapamayacaktır. ancak şu anda hakkında kesinleşmiş bir hüküm olmadığından ve cemil turan tff tarafından yapılan sportif yargılamada aklandığından dolayı şu anda hala spor kulüplerinde görev yapmaya devam etmektedir.

i̇statistikleri

kulüp takım i̇statistikleri

başarıları 
fenerbahçe'de 3 lig, 2 türkiye kupası şampiyonluğu yaşayan cemil turan 3 defa da süper lig gol kralı olmuştur.

i̇stanbulspor
 spor toto kupası (1): 1970-71

fenerbahçe
 süper lig (3): 1973-74, 1974-75, 1977-78
 türkiye kupası (2): 1973-74, 1978-79
 cumhurbaşkanlığı kupası (2): 1973, 1975
 başbakanlık kupası (2): 1973, 1980
 tsyd kupası (5): 1973, 1975, 1976, 1978, 1979
 donanma kupası (1): 1974
 deprem kupası (1): 1976
 zafer kupası (2): 1972, 1974
 hasan tahsin kupası (1): 1973
 vatan kupası (1): 1980
bireysel

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 

1947 doğumlular
türk erkek futbolcular
resim aranan futbolcular
türkiye millî futbol takımı futbolcuları
fenerbahçe sk futbolcuları
i̇stanbulspor futbolcuları
sarıyer sk futbolcuları
süper lig gol kralları
süper lig 100'ler kulübü futbolcuları
süper lig futbolcuları
yaşayan insanlar
Temel taşı

temel taşı, bir mimari terimidir. günlük konuşmalarda mecazi bir şekilde de kullanılmaktadır.

temel taşı mimaride; "yığma bir yapıda temele konulan büyük taşlardan her birine verilen isimdir."

bugün en yaygın kullanımı mecazi şekildedir. temel taşı, mecazi olarak; "bir şeye temel olan öge veya kişi, dayanak, esas" anlamında kullanılır.

kaynakça 
tdk güncel türkçe sözlük

mimarlık terimleri
Kondropati

kondropati, tıpta, kıkırdak hastalıklarına verilen genel isimdir. kaba bir tanım vermek gerekirse, kondropati "kıkırdak hastalığı" anlamındadır. genellikle 5 dereceye (grade) ayrılır, 0-2 arası normal olarak tanımlarken, 3-4 arasında hastalıklı olarak tanımlanır.