10 Nisan



olaylar 
 837 - halley kuyruklu yıldızı, dünya'nın yakınından geçti.
 1809 - beşinci koalisyon savaşı başladı.
 1815 - endonezya'da sumbawa adasında tambora volkanik dağı püskürdü. dağdan çıkan lavlar, küller ve dumanların doğrudan etkilerinin yanı sıra, açlık ve salgın yaratarak 100 bin kişinin ölümüne sebep oldu.
 1845 - türk polis teşkilatı kuruldu.
 1912 - rms titanic ilk seferine çıktı.
 1919 - meksikalı devrimci lider emiliano zapata, hükûmet güçlerince öldürüldü.
 1928 - tbmm, anayasa'nın ikinci maddesini değiştirdi. söz konusu maddeden, "türkiye devleti'nin dini i̇slam'dır" bölümü çıkarıldı. milletvekilleri ve cumhurbaşkanı, yemin ederken "vallahi" yerine "namusum üzerine söz veririm" diyecek.
 1941 - zagreb'de hırvatistan bağımsız devleti'nin kuruluşu ilân edildi. ante paveliç önderliğindeki ustaşa rejimi, ortodoks sırplara karşı soykırım kampanyası başlattı.
 1950 - bursa cezaevi'nde açlık grevine başlayan nâzım hikmet, sağlık durumu bozulunca gizlice i̇stanbul'a getirildi. şair, açlık grevini erteledi.
 1956 - arjantin'de -38.4 dereceyle dünyanın en düşük 5. sıcaklığı seçildi.
 1972 - i̇ran'da, 7 şiddetinde deprem meydana geldi. yaklaşık 5000 kişinin öldüğü depremde, firuzabad ve cehrom kentlerinde binalar yerle bir oldu.
 1998 - kuzey i̇rlanda'da 29 yıllık savaşı bitiren antlaşma belfast'ta imzalandı. antlaşma, 22 mayıs'ta referandumla kabul edildi.
 2010 - polonya'nın başkenti varşova'dan rusya'nın smolensk kentine giden rus yapımı tupolev tu-154 tipi uçak, havaalanına 1.5 kilometre kala düştü. uçaktaki 94 kişiden kurtulan olmadı. uçakta, polonya devlet başkanı lech kaczynski ve eşi de bulunuyordu.
 2019 - event horizon telescope projesi araştırmacıları, m87 galaksisinin ortasındaki kara deliğin fotoğrafını çekerek dünyada ilk defa bir kara delik görüntüsünü elde etmeyi başardıklarını duyurdu.

doğumlar 
 401 - ii. theodosius, doğu roma i̇mparatoru (ö. 450)
 1018 - nizam-ül mülk, büyük selçuklu devleti'nin farsi veziri (ö. 1092)
 1583 - hugo grotius, hollandalı filozof ve yazar (ö. 1645)
 1739 - domenico cirillo, i̇talyan doktor, böcek bilimci ve botanikçi (ö. 1799)
 1740 - josé basilio da gama, brezilyalı yazar (ö. 1795)
 1755 - samuel hahnemann, alman hekim (ö. 1843)
 1762 - giovanni aldini, i̇talyan fizikçi (ö. 1834)
 1769 - jean lannes, fransız mareşal (ö. 1809)
 1794 - matthew c. perry, amerikalı deniz subayı (ö. 1858)
 1826 - mustafa celâleddin paşa, leh asıllı osmanlı paşası (ö. 1876)
 1827 - lewis wallace, amerikalı asker, devlet adamı ve yazar (amerikan i̇ç savaşı'nda birlik kuvvetleri generali) (ö. 1905)
 1844 - jules de burlet, belçikalı siyasetçi (ö. 1897)
 1847 - joseph pulitzer, amerikalı gazeteci ve yayıncı (ö. 1911)
 1856 - abdullah quilliam, i̇ngiltere'deki ilk i̇slam merkezinin ve caminin kurucusu (ö. 1932)
 1859 - jules payot, fransız eğitimci ve pedagog (ö. 1940)
 1863 - paul héroult, fransız bilim insanı (ö. 1914)
 1864 - eugen d'albert, alman besteci (ö. 1932)
 1864 - michael mayr, avusturyalı tarihçi (ö. 1922)
 1868 - george arliss, i̇ngiliz aktör (ö. 1946)
 1873 - kyösti kallio, finlandiya cumhurbaşkanı (ö. 1940)
 1876 - şabtay levi, hayfa'nın ilk yahudi belediye başkanı (ö. 1956)
 1883 - bogdan filov, bulgar arkeolog, sanat tarihçisi ve politikacı (ö. 1945)
 1887 - bernardo houssay, arjantinli fizyolog (ö. 1971)
 1894 - ben nicholson, i̇ngiliz soyut ressam (ö. 1982)
 1908 - miguel de molina, i̇spanyol flamenko şarkıcısı ve aktör (ö. 1993)
 1910 - helenio herrera, arjantin kökenli fransız futbolcu ve teknik direktör (ö. 1997)
 1910 - hüsamettin böke, türk millî futbolcu ve futbol hakemi (ö. 1994)
 1912 - boris kidrič, sloven partizan, slovenya sosyalist cumhuriyeti'nin ilk başbakanı (ö. 1953)
 1917 - robert burns woodward, amerikalı kimyacı ve nobel kimya ödülü sahibi (ö. 1979)
 1929 - max von sydow, i̇sveçli sinema oyuncusu (ö. 2020)
 1929 - sermet çağan, türk tiyatro sanatçısı ve gazeteci (ö. 1970)
 1930 - semih sezerli, türk sinema oyuncusu (ö. 1980)
 1930 - spede pasanen, fin yazar (ö. 2001)
 1932 - ömer şerif, lübnan asıllı mısırlı aktör (ö. 2015)
 1937 - bella ahmadulina, tatar ve i̇talyan kökenli şair (ö. 2010)
 1940 - algan hacaloğlu, türk siyasetçi
 1941 - ii. hrisostomos, kıbrıs ortodoks kilisesi başpiskoposu
 1942 - ian callaghan, i̇ngiliz eski millî futbolcudur
 1942 - erden kıral, türk yönetmen ve senarist
 1944 - tuncer cücenoğlu, türk oyun yazarı ve çevirmen (ö. 2019)
 1947 - bunny wailer, jamaikalı şarkıcı ve söz yazarı (ö. 2021)
 1951 - cemil usta, türk milli futbolcu (ö. 2003)
 1952 - steven seagal, amerikalı aktör
 1953 - mehmet gedik, türk inşaat mühendisi ve siyasetçi (ö. 2011)
 1954 - paul bearer, amerikalı profesyonel güreş menajeri (ö. 2013)
 1954 - atilla kart, türk hukukçu ve siyasetçi
 1954 - peter macnicol, emmy ödüllü amerikalı oyuncudur
 1956 - carol v. robinson, i̇ngiliz kimyager ve kraliyet kimya derneği başkanı
 1957 - türker ertürk, türk asker, deniz harp okulu eski komutanı, yazar ve siyasetçi
 1958 - bob bell, renault formula 1 takımının eski takım direktörü
 1958 - babyface, amerikalı yapımcı, söz yazarı ve şarkıcı
 1959 - mona juul, birleşmiş milletler escosoc başkanı
 1960 - steve bisciotti, amerikalı iş insanı ve spor yöneticisi
 1963 - doris leuthard, i̇sviçreli siyasetçi ve avukat
 1967 - mete yarar, türk asker, güvenlik danışmanı ve yazar
 1968 - metin göktepe, türk gazeteci ve evrensel gazetesi yazarı (ö. 1996)
 1968 - orlando jones, amerikalı oyuncu
 1970 - q-tip, amerikalı rapçi, prodüktör ve oyuncu
 1973 - guillaume canet, fransız oyuncu ve yönetmen
 1973 - roberto carlos, brezilyalı futbolcu
 1973 - selahattin demirtaş, türk siyasetçi
 1974 - helen jane long, i̇ngiliz besteci, müzisyen ve piyanist
 1975 - david harbour, amerikalı oyuncu
 1976 - yasuaki kato, japon eski futbolcu 
 1979 - rachel corrie, amerikalı barış gönüllüsü (ö. 2003)
 1979 - sophie ellis-bextor, i̇ngiliz şarkıcı, besteci ve model
 1980 - john baker, amerikalı sinema oyuncusu
 1980 - charlie hunnam, i̇ngiliz oyuncu
 1981 - başak daşman, türk oyuncu 
 1981 - michael pitt, amerikalı oyuncu, model ve müzisyen
 1981 - fábio luís ramim, brezilya asıllı azeri futbolcu
 1982 - ceyhun fersoy, türk oyuncu
 1983 - jamie chung, kore asıllı amerikalı oyuncu
 1983 - bobby dixon, amerikalı basketbolcu
 1984 - jeremy barrett, amerikalı buz patenci
 1984 - mandy moore, amerikalı şarkıcı ve sinema oyuncusu
 1984 - damien perquis, fransa doğumlu polonyalı eski futbolcu
 1984 - gonzalo javier rodríguez, arjantinli millî futbolcu
 1985 - barkhad abdi, 86. akademi ödülleri'nde en i̇yi yardımcı erkek oyuncu akademi ödülü'ne aday gösterilen somalili oyuncu
 1985 - jesús gámez, i̇spanyol eski futbolcudur
 1986 - fernando gago, arjantinli eski millî futbolcudur
 1986 - vincent kompany, belçikalı eski millî futbolcudur
 1987 - shay mitchell, kanadalı oyuncu
 1987 - hayley westenra, yeni zelandalı soprano, söz yazarı
 1988 - haley joel osment, amerikalı oyuncu
 1989 - thomas heurtel, fransız profesyonel basketbolcu
 1990 - andile jali, güney afrikalı futbolcu
 1990 - alex pettyfer, i̇ngiliz oyuncu
 1991 - amanda michalka, amerikalı oyuncu, bestekâr, müzisyen, piyanist ve şarkıcı
 1992 - sadio mané, senegalli futbolcu
 1992 - daisy jazz isobel ridley, i̇ngiliz aktris
 1993 - rune dahmke, alman hentbolcu
 1994 - emre uğur uruç, türk futbolcu
 1995 - sory kaba, gineli futbolcu
 1995 - shunya mori, japon futbolcu
 1996 - leonardo kalil abdala, brezilyalı futbolcu 
 1997 - claire wineland, amerikalı aktivist, hayırsever ve yazar (ö. 2018)
 2007 - hollanda prensesi ariane, orange-nassau prensesi, hollanda kralı willem-alexander ve kraliçe máxima'nın üçüncü ve en küçük kızı

ölümler 
 1553 - i. friedrich, danimarka ve norveç kralı (d. 1471)
 1585 - xiii. gregorius, katolik kilisesi'nin 226. papası (d. 1502)
 1813 - joseph-louis lagrange, i̇talyan aydınlanma dönemi matematikçisi ve astronomu (d. 1736)
 1861 - édouard ménétries, fransız entomolojist (d. 1802)
 1911 - mikalojus konstantinas čiurlionis, litvan ressam, besteci ve yazar (d. 1875)
 1919 - mehmed kemal, osmanlı bürokratı (d. 1884)
 1919 - emiliano zapata, meksikalı devrimci (d. 1879)
 1920 - moritz benedikt cantor, alman matematik tarihçisi (d. 1829)
 1931 - halil cibran, lübnan asıllı amerikalı ressam, şair ve filozof (d. 1883)
 1938 - king oliver, amerikalı caz kornet çalıcısı ve grup lideri (d. 1881)
 1950 - fevzi çakmak, türk asker ve türk kurtuluş savaşı komutanlarından (d. 1876)
 1954 - auguste lumière, fransız sinema öncüsü (d. 1862)
 1959 - jan černý, çekoslovakya başbakanı (d. 1874)
 1962 - michael curtiz, macar asıllı amerikalı film yönetmeni (d. 1886)
 1962 - stuart sutcliffe, i̇skoç müzisyen ve sanatçı (d. 1940)
 1966 - evelyn waugh, i̇ngiliz yazar (d. 1903)
 1979 - nino rota, i̇talyan film müziği bestecisi ve en i̇yi özgün müzik akademi ödülü sahibi (d. 1911)
 1983 - şevket aziz kansu, türk akademisyen ve türk tarih kurumu başkanı (d. 1903)
 1992 - peter dennis mitchell, i̇ngiliz biyokimyacı ve nobel kimya ödülü sahibi (d. 1920)
 1995 - morarji desai, hindistan'ın 6. başbakanı (d. 1896)
 2004 - sakıp sabancı, türk iş insanı (d. 1933)
 2010 - dixie carter, amerikalı oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1939)
 2010 - lech kaczyński, polonya cumhurbaşkanı (d. 1949)
 2010 - maria kaczyńska, eski polonya devlet başkanlarından lech kaczyński'nin eşi ve eski polonya first ladysi (d. 1942)
 2012 - erdoğan arıca, türk futbolcu ve teknik direktör (d. 1954)
 2012 - halim solmaz, beklenen yaşam süresinden çok fazla yaşamış türk (d. 1884)
 2013 - raymond boudon, fransız sosyoloji uzmanı (d. 1934)
 2013 - robert g. edwards, büyük britanyalı fizyolog ve nobel fizyoloji veya tıp ödülü sahibi (d. 1925)
 2014 - dominique baudis, fransız siyasetçi (d. 1947)
 2014 - gül gülgün, türk sinema dizi ve tiyatro oyuncusu (d. 1933)
 2014 - phyllis frelich, amerikalı aktris (d. 1944)
 2015 - rose francine rogombé, gabonlu siyasetçi (d. 1942)
 2017 - givi berikaşvili, sovyet gürcü sinema ve tiyatro oyuncusu (d. 1933)
 2017 - bab christensen, norveçli aktris (d. 1928)
 2017 - arnold clark, i̇skoç bilyoner iş insanı (d. 1927)
 2017 - linda hopkins, afro-amerikalı tiyatro oyuncusu, blues ve gospel müziği şarkıcısı (d. 1924)
 2017 - larry willoughby, amerikalı tanınmış profesyonel eski güreşçi, antrenör ve menajer (d. 1950)
 2018 - f'murr, fransız çizgi roman sanatçısı ve yazar (d. 1946)
 2018 - viliam karmažin, slovak besteci ve orkestra şefi (d. 1922)
 2019 - werner bardenhewer, alman katolik din adamı ve hayırsever (d. 1929)
 2019 - randall c. berg jr., amerikalı hukukçu ve avukat (d. 1949)
 2019 - earl thomas conley, amerikalı country müzisyeni ve şarkıcısı (d. 1941)
 2019 - barbara marx hubbard, amerikalı fütürist, yazar, filozof ve yorumcu (d. 1929)
 2020 - bruce baillie, amerikalı avangart sinema sanatçısı, film yapımcısı ve yönetmeni (d. 1931)
 2020 - rıfat chadirji, iraklı mimar, fotoğrafçı, yazar ve aktivist (d. 1926)
 2020 - david cohen, ii. dünya savaşı'nda amerikalı asker (d. 1917)
 2020 - frits flinkevleugel, hollandalı millî futbolcu (d. 1939)
 2020 - enrique múgica, i̇spanyol avukat ve politikacı, eski bakan (d. 1932)
 2020 - ceybil jefferies, amerikalı şarkıcı (d. 1962)
 2020 - marianne lundquist, i̇sveçli serbest stil kadın yüzücü (d. 1931)
 2020 - bas mulder, hollandalı-surinamlı katolik rahip ve spor organizatörü (d. 1931)
 2020 - jacob plange-rhule, ganalı doktor, akademisyen ve rektör (d. 1957)
 2020 - diane rodriguez, amerikalı aktris, oyun yazarı ve tiyatro yönetmeni (d. 1951)
 2020 - ing yoe tan, hollandalı politikacı (d. 1948)
 2020 - iris m. zavala, porto rikolu yazar, şair ve eğitimci (d. 1936)
 2021 - mehtap ar, türk sinema ve dizi oyuncusu ve tiyatro sanatçısı (d. 1957)
 2021 - rossana di bello, i̇talyan kadın siyasetçi (d. 1956)
 2021 - lee dunne, i̇rlandalı romancı ve oyun yazarı (d. 1934)
 2021 - vito fabris, i̇talyan profesyonel basketbol oyuncusu (d. 1954)
 2021 - sindisiwe van zyl, zimbabve doğumlu güney afrikalı hekim, radyocu, köşe yazarı, sağlık aktivisti ve araştırmacı (d. 1976)
 2022 - philippe boesmans, belçikalı klasik müzik bestecisi (d. 1936)
 2022 - estela rodríguez, kübalı judocu (d. 1967)

tatiller ve özel günler 
 türk polis teşkilatı'nın kuruluşu (1845)

0410
10