Teoman Duralı

şaban teoman duralı (7 şubat 1947, zonguldak - 6 aralık 2021, i̇stanbul), türk filozof, mütefekkir ve akademisyendir. felsefe tarihi, biyoloji felsefesi, dilbilim, siyaset felsefesi, savaş felsefesi gibi alanlarda çok sayıda kitabı ve makalesi vardır.

hayatı 
teoman duralı, 7 şubat 1947'de zonguldak'ın kozlu ilçesinde doğdu. babası sabih duralı, langaza'da doğdu. babasının babası, langaza'da ağır ceza reisi, babasının dedesi ise gümülcine müftüsüydü.

sabih bey, 1927'de devlet bursuyla mühendislik eğitimi almak üzere almanya'nın chemnitz şehrine gönderildi. annesi hilda kohlschmidt ile sabih bey, chemnitz'te tanışarak 1930 yılında evlenmişti. hilda hanım, protestan kültürüyle yetişmiş, klasik bir alman'dı. chemnitz dışına ilk kez lise yıllarında katıldığı bir bavyera gezisinde çıktı. koyu bir alman milliyetçisi olan hilda hanım, türkiye'de hiç mutlu olamamış ve hep vatan hasreti ile yaşamıştır.

almanya'dan yüksek mühendis olarak türkiye'ye dönen sabih duralı, genelkurmay başkanlığı, kayseri'de uçak, eskişehir'de tank ve kırıkkale'de silah fabrikalarında çalıştıktan sonra türkiye'nin iki termik santralinden biri olan zonguldak kozlu'ya tayin edildi. 1954'te demokrat parti'den zonguldak milletvekili seçildi.

teoman duralı'nın ağabeyi kaya duralı, 1931 yılında chemnitz'te doğdu. galatasaray lisesi'nden mezun oldu.

teoaman duralı, ilkokulu zonguldak'ta, ortaokul ve liseyi ted ankara kolejinde tamamladı. 1973 yılında i̇stanbul üniversitesi edebiyat fakültesinin felsefe bölümünden mezun oldu.

akademik hayatı 
teoman duralı, i̇stanbul üniversitesi edebiyat fakültesi'nde öğrenciyken nermi uygur'un teklifiyle 1975 yılında mezun olduğu bölümde asistan olarak göreve başladı. 1977 yılında biyoloji felsefesi hakkındaki teziyle felsefe doktoru unvanı aldı. 1978 yılında nato bursu ile paris'te biyoteknoloji seminerlerine katıldı. mayıs 1982'de yardımcı doçent, ekim 1982'de biyoloji felsefesi üzerine yazdığı tezle doçent oldu. 1985'te abd pennsylvania state university'de tamamladığı kant'ın a priori bilgi i̇stidâdı başlıklı çalışmasının ardından 1988'de profesör oldu. 1992-1993 yıllarında malezya uluslararası i̇slam üniversitesinde, 1994 ve 2003 yıllarında viyana üniversitesi bilim felsefesi bölümünde, 1995-1997 ile 1999 yıllarında kuala lumpur'da international institute of islamic thought and civilisationda misafir öğretim üyesi olarak bulundu. 1996 yılında i̇stanbul üniversitesi araştırma fonunun mâli desteğiyle orta asya türk cumhuriyetlerinde araştırma gezisinde bulundu.

bir dönem kırklareli üniversitesi fen-edebiyat fakültesinde dekanlık yaptı. fakültenin felsefe bölümünü kurdu. bülent ecevit üniversitesi senatosunun 2016 yılında aldığı karar uyarınca teoman duralı'ya verilen fahrî doktorluk pâyesinin takdim töreni, sezai karakoç kültür merkezi'nde yapıldı.

duralı ölümünden önce i̇stanbul üniversitesi, i̇stanbul medeniyet üniversitesi ve i̇bn haldun üniversitesinde felsefe bölümlerinde ders veriyordu. ayrıca kutadgubilig felsefe-bilim araştırmaları dergisinin yayın yönetmenliğini de yapmaktaydı. türkiye bilimler akademisi şeref üyesi olan teoman duralı, i̇ngilizce, fransızca, almanca, latince, yunanca, i̇talyanca, felemenkçe, i̇spanyolca, rusça, malayca dillerini bilmekteydi. duralı ölümünden kısa bir süre öncesine kadar trt 2 ekranlarında felsefe söyleşileri başlıklı bir programı yapmaktaydı.

özel hayatı 
futbolu çok sevdiğini ve hayatta militanca duygularla bağlandığı tek şeyin galatasaray olduğunu söylerdi. babasının anne tarafı çerkes, baba tarafı türkmen; annesi alman, eşi fransızdır. evli ve iki çocuk babasıydı.

teoman duralı, 6 aralık 2021'de i̇stanbul'daki evinde kanser nedeniyle öldü. 7 aralık 2021 tarihinde fatih camii'nde ikindi vaktinde kılınan cenaze namazının ardından, aşiyan mezarlığı'ndaki aile kabristanına defnedildi.

kitapları 
 xxxx: biyoloji felsefesi, isbn 978-9757568858
 xxxx: deniz ve kaşiflik (şiir)
 xxxx: sorun çağının anatomisi
 xxxx: teoman duralı'yla üç konuşma / bilim - felsefe - evrim teorisi
 1982: canlılar sorununa giriş / biyoloji felsefesiyle i̇lgili çalışmalar
 1992: biyoloji felsefesi / canlı ve kültür sorunlarını araştırma alanı
 1995: felsefe-bilimin doğuşu: aristoteles'te canlılar ve bilim sorunu, isbn 978-9759956967
 1996: yeniçağ avrupa medeniyetinden çağdaş i̇ngiliz-yahudi medeniyetine
 1996: a new system of philosophy-science from the biological standpoint
 1999: felsefe - bilim'e giriş, isbn 978-9757206200
 2006: çağdaş i̇ngiliz-yahudi küresel medeniyeti, isbn 978-9759959838
 2006: çağdaş küresel medeniyet, isbn 978-9759955564
 2006: felsefe-bilim nedir, isbn 978-975-995-532-8
 2006: sorun nedir?, isbn 978-625-7660-79-2
 2007: gılgamış destanı, isbn 978-975-995-536-6
 2009: sorun çağının anatomisi: çağımızın felsefece teşrihi, isbn 978-6054056125
 2010: aklın anatomisi: salt aklın eleştirisinin teşrihi, isbn 978-9759953935
 2013: kutadgubilig türkçenin felsefe sözlüğü, isbn 978-975-995-406-2
 2017: omurgasızlaştırılmış türklük, 2017, isbn 978-9759955472
 2018: canlılar sorununa giriş: biyoloji felsefesiyle i̇lgili araştırımı, isbn 978-9751491138
 2018: hayatın anatomisi: canlılar bilimi felsefesi evrim ve ötesi, isbn 978-9759959050
 2019: felsefe bilimin odağında metafizik, isbn  9786052021880
 2019: felsefe bilimin odağında metafizik, isbn 978-6052021880
 2020: hayatın anatomisi: canlılar bilimi felsefesi, evrim ve ötesi, isbn 978-9759959050
 2020: öyle geçer ki zaman: teoman duralı kitabı, isbn 978-6057717443

ödüller 
 2021: cumhurbaşkanlığı kültür ve sanat büyük ödülü

kaynakça

dış bağlantılar 
 teoman duralı'nın internet sitesi 
 dergah yayınları'ndan eserleri
 trt2 felsefe söyleşileri programı 
“çırağının gözünden bir usta: teoman duralı”, derleme, hazırlayan: muhammet negiz, ocak 2022, e-kitap.

1947 doğumlular
öğretim görevlileri
türk profesörler
i̇stanbul üniversitesi öğretim üyeleri
türk filozoflar
alman asıllı türkler
20. yüzyıl türk yazarları
21. yüzyıl türk yazarları
resim aranan yazarlar
i̇stanbul medeniyet üniversitesi öğretim üyeleri
kırklareli üniversitesi dekanları
ted ankara kolejinde öğrenim görenler
i̇stanbul üniversitesi edebiyat fakültesinde öğrenim görenler
türk felsefe akademisyenleri
kozlu doğumlular
2021 yılında ölenler
aşiyan mezarlığı'na defnedilenler
türkiye cumhuriyeti cumhurbaşkanlığı politika kurulları üyeleri
zonguldak doğumlu felsefeciler