Son Gösteri

son gösteri   1971 abd yapımı dramatik filmdir. özgün adı the last picture show dur. senaryosunu 1966 tarihli aynı adlı kendi romanından larry mcmurtry'nin peter bogdanovich'le birlikte yazdığı filmin yönetmeni de sinema eleştirmenliğinden yönetmenliğe geçmiş olan peter bogdanovich'tir. önemli rollerinde timothy bottoms, jeff bridges, cybill shepherd, ben johnson, cloris leachman, ellen burstyn, eileen brennan, clu gulager, randy quaid ve bill thurman'ın oynadıkları bu siyah beyaz filmin görüntü yönetmeni robert surtees'dir. film 1950'lerin başında teksas'ın küçük ve ücra bir kasabasında hızla değişen çağa uyum sağlamaya çalışan bir grup gencin hikâyesini geleneksel bir üslupla anlatırken hollywood'un klasik filmlerine de bir saygı duruşunda bulunuyor. film 1972 yılında 8 dalda birden aday olduğu akademi ödülleri'nden en iyi yardımcı kadın ve erkek oyuncu ödüllerini aldı.

"son gösteri ", 1998 yılında kongre kütüphanesi tarafından "kültürel, tarihi ve estetik olarak önemli" filmler arasına seçilerek abd ulusal film arşivi'nde muhafaza edilmesine karar verilmiştir.

özet 
1951 yılında teksas'ta "anarene" isimli küçük ve önemsiz bir kasabada yoksul bir çevreden gelmiş olan lise öğrencileri sonny (timothy bottoms) ve duane (jeff bridges) günlerini okul takımında futbol oynayarak, yaşlı kurt 'aslan' sam (ben johnson)'in salonunda bilardo oynayarak, kasabanın tek sinemasında film seyrederek ve tabii bir de kızların peşinde koşarak geçirirler. duane, kasabanın zengini petrolcü gene farrow (robert glenn) ve lois farrow (ellen burstyn)'un kızları okulun en popüler kızı jacy (cybill shepherd) ile çıkmaktadır. sonny ise okulun futbol koçu popper (bill thurman)'un ilgi yoksunu karısı ruth (cloris leachman) ile ilişkiye girer. bu ölü kasabada gençler için bir gelecek yoktur. çokları hayatını kazanmak için büyük şehirlere göçmüştür. gençlikten olgunluğa doğru geçerken gitmekle kalmak arasında kararsız bu iki genç hem dostları hem de akıl hocaları olan 'aslan' sam 'den yalnızlık, hayat ve kıskançlık hakkında esaslı dersler alırlar.

oyuncu kadrosu 
 timothy bottoms	 ... 	sonny crawford
 jeff bridges	... 	duane jackson
 cybill shepherd	... 	jacy farrow
 ben johnson	... 	aslan sam 
 cloris leachman	... 	ruth popper
 ellen burstyn	... 	lois farrow
 eileen brennan	... 	genevieve
 clu gulager	... 	abilene
 sam bottoms	... 	billy
 sharon ullrick	... 	charlene duggs 
 randy quaid	... 	lester marlow
 joe heathcock	... 	şerif
 bill thurman	... 	futbol koçu popper
 barc doyle	... 	joe bob blanton
 jessie lee fulton	... 	bayan mosey
 gary brockette	... 	bobby sheen
 helena humann	... 	jimmie sue
 loyd catlett	... 	leroy
 robert glenn	... 	gene farrow
 john hillerman	... 	öğretmen
 janice e. o'malley	... 	bayan clarg

film hakkında notlar 
 filmin geçtiği hayali kasaba "anarene" aslında romanın ve senaryonun yazarı larry mcmurtry'nin memleketi olan archer city'dir. filmin tamamı bu kasabada çekilmiştir. çekimlerin burada yapılması kararı alındıktan sonra yönetmen peter bogdanovich filmin kasvetli ruhuna uygun olması için kasabadaki her şeyin donuk ve koyu gri renkte görünmesini istemiş. bunun için önce binaların ve çevrenin bu renklerde boyanması gündeme gelmiş, ancak bogdanovich'in yakın dostu yönetmen orson welles'in önerisi ile filmi siyah beyaz çekmeye karar vermişler.
 2007'de amerikan film enstitüsü bu filmi "tüm zamanların en iyi filmleri" arasında 95.ci sırada ilan etmiştir.
 "son gösteri" cybill shepherd'ın ilk filmidir.
 filmin eski kuşaktan oyuncusu ben johnson bu filmdeki rolünü arkadaşı john ford'un ısrarı ile kabul etmişti.
 abd doğumlu peter bogdanovich (d.1939) nazi almanyasından kaçmış piyanist-ressam sırp bir baba ve zengin avusturyalı musevi bir annenin çocuğu idi. başlangıçta aktör olarak çalışmış bir sinema hastasıydı. yılda 400 film seyrediyordu. 1950'lerde fransa'da cahiers du cinema dergisinde eleştiri yazıları yazdıktan sonra yönetmenliğe geçen "yeni dalga" nın yaratıcıları jean-luc godard, claude chabrol ve eric rohmer gibi yazar/yönetmenlerden etkilendi. özellikle de françois truffaut'ya hayrandı. bogdanovich'in kendisi de benzer şekilde işe esquire dergisine yazılar yazarak başladı. 1968'de targets'ı yöneterek sinemaya geçti. kendi çağdaşı genç yönetmenler arasında amerikan sinemasının eski ustalarına ve sinema'nın 'altın çağı'ına en bağlı yönetmen bogdanovich'ti. özellikle de howard hawks ve john ford onun idolleri idi. zaten "son gösteri" hem teknik açıdan hem anlatımı ile hawks ve ford filmlerini anımsatır. hawks ve ford filmlerindeki kızılderililer, kovboylar ve yerleşimcilerin yerini burada can sıkıntısı çeken karıları ve kızları ile zengin petrolcüler, heyecan arayan liseli gençler almıştır. filmdeki en güçlü erişkin, john ford filmlerinin de kadrolu elemanı olan 'aslan' sam (ben johnson) dir. kasabanın soylu "eski batı" ile olan son bağını temsil eder ve yaşlanıp sağlığını kaybettikçe kasabanın ve çağın yozlaşmasının da bir sembolü olur. kasabanın acımasızca ve yavaş yavaş çöküşünün bir sembolü de kasabanın sinemasıdır. sinemanın da sahibi olan sam'in ölümü ile birlikte artık işlemez hale gelerek son bir kez gösterdiği howard hawks filmi red river'la perdelerini kapatır.
 1990 yılında peter bogdanovich texasville adı ile filmin devamını çevirdi. i̇lk filmin oyuncularından birçoğu renkli olarak çekilen bu filmde de oynadılar. ancak film ilki kadar başarılı olamadı.

ödüller

kazandıkları 

 1972 oscar - en i̇yi yardımcı erkek oyuncu akademi ödülü - ben johnson
 1972 oscar - en i̇yi yardımcı kadın oyuncu akademi ödülü - cloris leachman
 1973 bafta - en i̇yi uyarlama senaryo ödülü - larry mcmurtry, peter bogdanovich
 1973 bafta - en i̇yi yardımcı erkek oyuncu ödülü - ben johnson
 1973 bafta - en i̇yi yardımcı kadın oyuncu ödülü - cloris leachman
 1972 altın küre - en i̇yi yardımcı erkek oyuncu ödülü - ben johnson

adaylıkları 

 1972 oscar - en i̇yi erkek oyuncu akademi ödülü - jeff bridges
 1972 oscar - en i̇yi kadın oyuncu akademi ödülü - ellen burstyn
 1972 oscar - en i̇yi görüntü yönetmeni akademi ödülü - robert surtees
 1972 oscar - en i̇yi yönetmen akademi ödülü - peter bogdanovich
 1972 oscar - en i̇yi film akademi ödülü - stephen j. friedman
 1972 oscar - en i̇yi uyarlama senaryo akademi ödülü - larry mcmurtry, peter bogdanovich
 1973 bafta - en i̇yi yönetmen ödülü - peter bogdanovich
 1973 bafta - en i̇yi film ödülü 
 1973 bafta - en i̇yi yardımcı kadın oyuncu ödülü - eileen brennan
 1972 altın küre - en i̇yi yönetmen ödülü - peter bogdanovich
 1972 altın küre - en i̇yi dramatik film ödülü 
 1972 altın küre - en i̇yi yardımcı kadın oyuncu ödülü - ellen burstyn
 1972 altın küre - en i̇yi yardımcı kadın oyuncu ödülü - cloris leachman
 1972 altın küre - umut veren kadın oyuncu ödülü - cybill shepherd

filmin müzikleri 
filmde duyulan müzikler genellikle arka plandaki radyolardan,pikaplardan ve müzik kutularından gelir.bunlar:
 "cold, cold heart"
beste: hank williams
yorumlayan: tony bennett
 "give me more, more of your kisses"
beste: lefty frizzell, ray price, jim beck
yorumlayan: lefty frizzell
 "wish you were here"
beste: harold rome 
yorumlayan: eddie fisher
 "slow poke"
beste: pee wee king, redd stewart, chilton price
yorumlayan: pee wee king
 "blue velvet"
beste: bernie wayne, lee morris
yorumlayan: tony bennett
 "rose, rose, i love you"
beste: wilfrid thomas, chris langdon
yorumlayan: frankie laine
 "you belong to me"
beste: pee wee king, redd stewart, chilton price
yorumlayan: jo stafford
 "a fool such as i"
beste: bill trader
yorumlayan: hank snow
 "please, mr. sun"
beste: s. frank, r. getzov
yorumlayan: johnnie ray
 "solitaire"
beste: r. borek, c. nutter, k. guion
yorumlayan: tony bennett

kaynakça

dış bağlantılar 
 

film ödülü sahipleri
amerika birleşik devletleri ulusal film arşivi filmleri
amerika birleşik devletleri romanlarından uyarlanan filmler
gençlik filmleri
tarihî filmler
konusu teksas'ta geçen filmler
larry mcmurtry'nin senaryosunu yazdığı filmler
peter bogdanovich'in senaryosunu yazdığı filmler
columbia pictures filmleri
peter bogdanovich'in yönettiği filmler
robert surtees'in görüntülediği filmler
florida'da çekilmiş filmler
amerika birleşik devletleri genç yetişkin filmleri
amerika birleşik devletleri basketbol filmleri
amerika birleşik devletleri yapımı siyah-beyaz filmler
1951'de geçen filmler
1970'lerde i̇ngilizce filmler
1971 çıkışlı dramatik filmler