2010 Haiti depremi

2010 haiti depremi, merkez üssü başkent port-au-prince'e 25 km uzaklıkta olan ve 7,0 richter büyüklüğünde olan ve yerel saatle 21:53:09, 12 ocak 2010'da gerçekleşen deprem. deprem yerin 13 km altında meydana geldi. birleşik devletler jeolijik araştırma kurumu 5,0 ve 5,9 şiddetindeki on dört artçı depremi kaydetti. uluslararası kızılhaç ve kızılay hareketi, depremden yaklaşık üç milyon kişinin etkilendiğini ve ölü sayısının da 50.000-100.000 arasında olduğunu tahmin ediyor.
deprem neticesinde port-au-prince'de büyük hasar meydana geldi. hasara uğrayan yerler arasında haiti ulusal sarayı (cumhurbaşkanlık sarayı), haiti ulusal meclisi binası, port-au-prince katedrali ve merkezi hapishane yer almakta. ülke genelinde hastaneler tahrip olmuş veya kötü bir şekilde hasara uğramıştır.

birleşmiş milletler, başkentte yer alan birleşmiş milletler i̇stikrar misyonu (haiti) merkez bürosunun çöktüğünü belirtti. misyon şefi hédi annabi'nin 13 ocak günü öldüğü başkan rené préval tarafından teyit edildi. bm'den elisabeth byrs birleşmiş milletler'in haiti'deki organizasyon yapılarının yanı sıra haiti'deki pek çok yerin yıkılması nedeniyle bu depremi onlar için en kötü tecrübe olarak adlandırdı. felaketten kısa süre sonra yardım malzemelerinin yerel hava limanına gelmesine rağmen yavaş dağıtım ve çok sayıdaki insanın etkilenmesi yardımların dağıtımında sorunlara yol açtı.

haiti ve dominik cumhuriyeti'ne ev sahipliği yapan hispaniola adası geçmişte de önemli derecede yıkıcı sarsıntılar geçirmiştir. ada fransız kontrolü altında iken 1751 ve 1770 yılında deprem oldu. fransız tarihçisi moreau de saint-méry'ye (1750–1819) göre, port-au-prince'de 18 ekim 1751 depremini takiben "tek bir taş yapı çökmedi" fakat 3 haziran 1770 depreminde "tüm şehir çöktü." diğer bir deprem cap-haïtien şehrini ve haiti'nin kuzey kısmındaki kasabaları ve dominik cumhuriyetini 7 mayıs 1842 tarihinde tahrip etti.
1946 yılında, dominik cumhuriyeti'ni 8,0 şiddetinde bir deprem vurdu ve bu deprem haiti'yi de salladı, bir tsunami yaratarak 1.790 kişinin ölümüne ve pek çok kişinin yaralanmasına sebep oldu.

pek çok ülke insani ve maddi yardım sözü ve acil kurtarma ve tıbbi ekipmanlar, mühendisler ve destek personeli vermek için gelen çağrılara karşılık verdi. haberleşme sistemleri, hava, kara ve deniz vasıtaları, hastaneler ve elektrik bağlantı şebekeleri depremden tahrip olmuştu ve kurtarma ve yardım çalışmalarını engelliyordu. görevliler üzerindeki şaşkınlık ve uçak giriş izdihamı ilk yardım çalışmaları için problemlere sebep oluyordu. port-au-prince'in morgu hızlı biçimde doldu ve haiti hükûmeti 21 ocak günü 80.000 üzerinde cesedin toplu mezarlara gömüldüğünü açıkladı.

haiti, batı yarımküre'deki en fakir ülke olup i̇nsani gelişme endeksi'ne göre 182 ülke içinde 149.'dur. avustralya hükûmetinin seyahat danışma sitesine göre haiti acil servis'i bir büyük felaketle başa çıkacak yetenekte değildir. ülke gıda ve tarım örgütü tarafından "ekonomik olarak zayıf" kabul edilir. ülke artık tabii felaketlere yabancı değildir: ülke 2008 yılı içinde tropikal fırtınalardan gustav, hanna ve ike tarafından vuruldu, sellere ve geniş çaplı zarara uğradı ve 800 kişi bu nedenle öldü.

kayıplar 

deprem ülkenin yoğun nüfuslu alanını vurdu. uluslararası kızıl haç, depremden 3 milyon kişinin etkilendiğini duyurdu. 24 ocak günü haiti hükûmeti sadece başkentte toplam ölü sayısının 150.000'in üzerinde olduğunu, binden fazla enkazda ve şehir dışında ölümler olduğunu belirtti. bu sayı aileleri ile gömülenleri içermemektedir. haiti hükûmeti tarafından, 15 ocak 2011 tarihinde resmi olarak yapılan açıklamada toplam ölü sayısının 316.000 olduğu belirtilmiştir.

haitili yetkililerce 250.000 civarında yaralı olduğu ve bir milyon haitilinin evsiz kaldığı tahmin ediliyor. uzmanlara göre bu sayıların doğruluğu şüphelidir. northeastern üniversitesi'nde çevre tarihi profesörü olan antony penna kayıp tahminlerinin sadece bir tahmin olduğu konusunda uyardı. belçika'lı felaket uzmanı claude fe ville de goyet, "yuvarlak sayılar kimsenin bilmediğinin kesin bir işaretidir" diye not etti. bm genel sekreter yardımcısı edmond mulet, "bu depremden şimdiye kadar toplam ne kadar ölü olduğunu bileceğimizi zannetmiyorum" dedi. haiti kızıl haç müdürü guiteau jean-pierre, organizasyonlarının yaralıların tedavisine odaklanmasından dolayı cesetleri sayacak zamanlarının olmadığını söyledi.

ölenlerin içinde port-au-prince başpiskoposu joseph serge miot, yardım işçisi zilda arns, haiti hükûmetinden memurlar, adalet bakanı paul denis ve muhalefet lideri michel gaillard vardı. ölenler arasında çok iyi tanınan haitili birkaç müzisyen, sporcular, haiti futbol federasyonu'nun otuz üyesi minustah ile çalışan en az 70 birleşmiş milletler personeli vardı. bunların içinde misyon şefi hédi annabi ve onun yardımcısı luiz carlos da costa vardı. yabancı turistler, yardım işçileri ve ayrıca elçilik elemenları da ölenler arasındadır.

ayrıca bakınız 
 everybody hurts (haiti için yardım teklisi)

kaynakça