22 Nisan



olaylar 
 1370 - fransa kralı v. charles'ın emriyle bastille kalesi'nin yapımına başlandı.
 1912 - sscb komünist partisi'nin yayın organı pravda gazetesinin ilk sayısı yayımlandı.
 1920 - i̇tilaf devletleri, osmanlı hükûmetini paris'te toplanacak olan barış konferansı'na davet etti.
 1924 - türkiye cumhuriyeti devlet demiryolları genel müdürlüğü kuruldu. anadolu demiryollarının devletleştirilmesine ilişkin yasa benimsendi.
 1933 - türkiye ile osmanlı düyunu umumiye hamilleri arasında imzalanan antlaşmayla osmanlı i̇mparatorluğu borçlarının tasfiyesi sağlandı.
 1940 - siirt'in güneyindeki beşiri yakınlarındaki raman dağı'nda, 1042 metre derinlikte petrol bulundu.
 1941 - ii. dünya savaşı: yunanistan, mihver devletleri tarafından işgal edildi ve teslim oldu.
 1947 - türkiye'ye yabancı sermaye girişine izin veren yasa kabul edildi.
 1952 - beşiktaş, brezilya'nın corinthians futbol takımını i̇stanbul'da 1-0 yendi.
 1962 - anayasa mahkemesi ve yüksek hakimler kurulu'nun kurulmasına karar verildi.
 1962 - millî savunma bakanlığı, aralarında yarbay talat turhan'ın da bulunduğu beş subayın, "genç komünistler ordusu" imzalı bildiri dağıttıkları gerekçesiyle gözaltına alındığını açıkladı.
 1970 - dünya günü ilk kez kutlandı.
 1970 - türkiye gazetesi kuruldu.
 1972 - thko davası sanıkları nahit töre ve osman bahadır müebbet hapse mahkûm oldu.
 1973 - hakkâri i̇l radyosu yayına başladı. böylece, türkiye radyoları'nı yurt düzeyinde dinleyemeyen bölgenin kalmadığı açıklandı.
 1974 - türkiye'nin iki büyük akümülatör fabrikasından eas'ta 90, mutlu'da 79 gündür süren grevler, devlet bakanı i̇smail hakkı birler'in aracılığıyla sona erdi.
 1975 - barbara walters, american broadcasting company adlı yayın kuruluşu ile, beş yıllığına 5 milyon dolarlık anlaşma imzalayarak en yüksek ücreti alan televizyon haber sunucusu oldu.
 1976 - i̇srail başbakanı i̇zak rabin'in eşi bir amerikan bankasındaki yasa dışı hesabından dolayı hapse girdi. bunun üzerine rabin görevinden istifa etti. şimon peres görevi devraldı.
 1980 - türkiye'de 12 eylül 1980 darbesi'ne giden süreç (1979- 12 eylül 1980): yurt sathında 20 kişi öldürüldü.
 1983 - batı almanya dergisi der stern, hitler'in günlüklerini gün ışığına çıkardığını ileri sürdü ve bazı bölümlerini yayımladı. sonradan bu günlüklerin sahte olduğu ortaya çıktı.
 1985 - sabah gazetesi kuruldu.
 1987 - dil derneği kuruldu.
 1992 - meksika'nın ikinci büyük şehri guadalajara'da, kanalizasyon sistemine karışan benzinin patlaması sonucu 206 kişi öldü, 500 kişi yaralandı ve 15.000 kişi de evsiz kaldı.
 1993 - tgrt tv yayın hayatına başladı.
 1994 - ruanda soykırımı: ruanda'da hutu ve tutsi kabileleri arasındaki çatışmalarda son iki hafta içinde 100 bin kişinin öldüğü bildirildi.
 1995 - rauf denktaş, üçüncü kez kuzey kıbrıs türk cumhuriyeti (kktc) cumhurbaşkanlığı'na seçildi.
 1997 - peru'nun başkenti lima'da japon elçiliğinde dört aydır 72 kişiyi rehin tutan tupac amaru gerillalarına karşı operasyon düzenlendi, lider néstor cerpa cartolini dahil 14 gerilla ve bir rehine öldürüldü.
 1999 - cumhuriyet halk partisi genel başkanı deniz baykal, 18 nisan seçimlerinde parti'nin aldığı sonuç nedeniyle görevinden istifa etti. türkiye'de seçim yenilgisinden sonra istifa eden ilk lider oldu.
 2004 - kuzey kore'de iki tren çarpıştı: 150 kişi öldü.

doğumlar 
 571 - muhammed, arap sosyal, dinî ve siyasi lider ve i̇slam'ın kurucusu (son peygamber) (ö. 632)
 1451 - i. isabel, kastilya ve león kraliçesi (ö. 1504)
 1658 - giuseppe torelli, i̇talyan besteci (ö. 1709)
 1724 - immanuel kant, alman filozof (ö. 1804)
 1757 - josef grassi, avusturyalı ressam (ö. 1838)
 1766 - anne louise germaine de staël, i̇sviçreli yazar (ö. 1817)
 1799 - jean louis marie poiseuille, fransız doktor (ö. 1869)
 1854 - henri la fontaine, belçikalı hukukçu (ö. 1943)
 1870 - vladimir i̇lyiç lenin, sovyetler birliği'nin kurucusu (ö. 1924)
 1891 - nicola sacco, i̇talyan göçmeni amerikalı anarşist (ö. 1927)
 1899 - vladimir nabokov, rus yazar (ö. 1977)
 1903 - daphne akhurst, avustralyalı tenisçi (ö. 1933)
 1904 - robert oppenheimer, amerikalı fizikçi (ö. 1967)
 1906 - eddie albert, amerikalı aktör (ö. 2005)
 1909 - spiros markezinis, yunan siyasetçi (ö. 2000)
 1914 - michael wittmann, alman asker (kara baron lakaplı ii. dünya savaşı'nda tank komutanı) (ö. 1944)
 1916 - yehudi menuhin, amerikalı keman virtüözü (ö. 1999)
 1917 - sidney nolan, avustralyalı ressam (ö. 1992)
 1919 - donald cram, amerikalı kimyacı (ö. 2001)
 1923 - bettie page, amerikalı model (ö. 2008)
 1923 - aaron spelling, amerikalı sinema ve tv dizileri yapımcısı (ö. 2006)
 1926 - charlotte rae, amerikalı oyuncu, komedyen, şarkıcı ve dansçıdır (ö. 2018)
 1926 - james stirling, i̇ngiliz mimari (ö. 1992)
 1927 - lorenzo aitken, jamaika kökenli ska müzik türünün öncülerinden birisidir (ö. 2005)
 1928 - estelle harris, amerikalı aktris, komedyen ve dublaj sanatçısı (ö. 2022)
 1929 - michael atiyah, bir i̇ngiliz matematikçisidir (ö. 2019)
 1930 - şarık tara, türk inşaat yüksek mühendisi ve enka holding fahri başkanı (ö. 2018)
 1936 - glen campbell, amerikalı şarkıcı, aktör ve müzisyendir (ö. 2017)
 1937 - jack nicholson, amerikalı oyuncu ve en i̇yi erkek oyuncu akademi ödülü, en i̇yi yardımcı erkek oyuncu akademi ödülü sahibi 
 1939 - jason miller, amerikalı aktör ve oyun yazarı (ö. 2011) 
 1942 - giorgio agamben, bir i̇talyan siyaset felsefesi düşünürü ve eğitimcisi 
 1943 - duygu aykal, türk balerin ve koreograf (ö. 1988)
 1943 - louise glück, amerikalı şair, yazar ve nobel edebiyat ödülü sahibi (ö. 2023)
 1946 - paul davies, bir i̇ngiliz fizikçi, yazar ve yayıncı
 1946 - nicole garcia, fransız yönetmen ve yazar
 1946 - yusuf sezgin, türk sinema, dizi oyuncusu ve yönetmen
 1946 - john waters, amerikalı yönetmen, aktör, stand-up komedyen, yazar ve gazeteci
 1950 - jancis robinson, i̇ngiliz şarap eleştirmeni, gazeteci ve şarap yazarıdır
 1951 - paul carrack, i̇ngiliz şarkıcı, şarkı yazarı ve besteci
 1952 - marilyn chambers, amerikalı pornografik film yıldızı, dansçı ve model (ö. 2009)
 1957 - donald tusk, polonyalı siyasetçi
 1959 - musa uzunlar, türk oyuncu
 1959 - catherine mary stewart, kanadalı oyuncu
 1960 - mart laar, estonyalı politikacı ve tarihçi
 1960 - tatiana thumbtzen, amerikalı oyuncu, model ve dansçı
 1962 - anne aasheim, norveçli yazar (ö. 2016)
 1965 - fikret kuşkan, türk oyuncu
 1966 - jeffrey dean morgan, amerikalı oyuncu
 1972 - anna falchi, fin-i̇talyan oyuncu ve model
 1974 - shavo odadjian, ermeni asıllı amerikalı bas gitaristi
 1976 - zeynep mansur, türk şarkıcı ve yazar
 1977 - mark van bommel, hollandalı eski futbolcu
 1979 - zoltán gera, macar eski futbolcu 
 1980 - nicolas douchez, fransız kaleci
 1981 - sezin akbaşoğulları, türk oyuncu
 1982 - kaká, brezilyalı futbolcu
 1984 - amelle berrabah, i̇ngiliz şarkıcı ve söz yazarı
 1984 - michelle ryan, i̇ngiliz oyuncu
 1986 - amber heard, amerikalı aktris
 1987 - david luiz, brezilyalı futbolcu
 1987 - john obi mikel, nijeryalı futbolcu
 1990 - richard colson baker, amerikalı rap sanatçısı
 1990 - shelvin mack, amerikalı basketbolcu
 1993 - ryu hwa-young, güney koreli şarkıcı ve eski t-ara üyesi
 1994 - sinan bakış, almanya doğumlu türk futbolcu
 1995 - özge özacar, türk dizi oyuncusu
 1995 - mustafa etoğlu, türk futbolcu
 1997 - carol biazin, brezilyalı şarkıcı

ölümler 
 296 - caius, 17 aralık 283'ten 296 yılındaki ölümüne dek roma piskoposluğu yapmış din adamı
 455 - petronius maximus, roma i̇mparatoru (d. 396)
 536 - i. agapetus, 13 mayıs 535 ile 22 nisan 536 tarihleri arasında görev yapan bir papadır (d. 490)
 613 - sykeonlu teodoros, keşiş ve episkopos - galatyalı bir aziz (d. ?)
 835 - kūkai, japon budist keşiş, şair, mühendis ve sanatçı (japonya'da heian döneminde yaşayan) (d. 774)
 1559 - iv. i̇oannis megas komninos, trabzon i̇mparatorluğu'nun i̇mparatoru (d. 1403)
 1616 - miguel de cervantes, i̇spanyol yazar (d. 1547)
 1699 - hans assmann freiherr von abschatz, alman lirik şair ve tercüman (d. 1646)
 1782 - anne bonny, i̇rlandalı kadın korsan (d. 1702)
 1821 - v. gregorios, konstantinopolis ekümenik patrikhanesi patriği ve dini lider (d. 1746)
 1833 - richard trevithick, i̇ngiliz mucit ve maden mühendisi (d. 1771)
 1852 - avram petronijević, sırp siyasetçi (d. 1791)
 1854 - nicolás bravo rueda, meksikalı asker ve siyasetçi (d. 1786)
 1884 - marie taglioni, i̇talyan balerin (d. 1804)
 1889 - i̇van lariоnоv, rus besteci ve halk bilimci (d. 1830)
 1892 - edouard lalo, fransız besteci (d. 1823)
 1908 - henry campbell-bannerman, birleşik krallık başbakanı (d. 1836)
 1908 - kasım emin, mısırlı yargıç (d. 1863)
 1930 - jeppe aakjær, danimarkalı şair ve yazar (d. 1866)
 1930 - john peter russell, avustralyalı ressam (d. 1858)
 1933 - henry royce, i̇ngiliz mühendis ve otomobil tasarımcısı (d. 1863)
 1937 - arthur edmund carewe, amerikalı ermeni sahne ve sinema oyuncusu (d. 1884)
 1945 - käthe kollwitz, alman ressam (d. 1867)
 1953 - jan czochralski, almanya doğumlu polonyalı kimyager (d. 1885)
 1954 - adolf josef lanz, avusturyalı yayıncı ve gazeteci (d. 1874)
 1956 - jan šrámek, çekoslovak siyasetçi ve çekoslovak halk partisinin ilk başkanı (d. 1870)
 1969 - christina montt, şilili oyuncu (d. 1895)
1969 - markian popov, sovyet asker (d. 1902)
 1977 - atıf kaptan, türk sinema oyuncusu (d. 1908)
 1983 - earl hines, abd'li caz piyanist (d. 1903)
 1984 - ansel adams, amerikalı fotoğrafçı (d. 1902)
 1986 - mircea eliade, din tarihçisi ve filozof (d. 1907)
 1989 - emilio gino segrè, i̇talyan fizikçi ve nobel fizik ödülü sahibi (d. 1905)
 1990 - albert salmi, amerikalı aktör (d. 1928)
 1991 - feriha tevfik, türkiye'nin ilk güzellik kraliçesi (d. 1910)
 1994 - berin menderes, türkiye'nin eski başbakanlarından adnan menderes'in eşi (d. 1905)
 1994 - richard nixon, abd'nin 37. başkanı (d. 1913)
 2002 - linda lovelace, amerikalı porno film oyuncusu (d. 1949)
 2005 - eduardo luigi paolozzi, i̇talyan asıllı i̇skoç heykeltıraş ve sanatçıdır (d. 1924)
 2006 - alida valli, i̇talyan aktris (d. 1921)
 2008 - edward lorenz, amerikan matematikçi ve meteorolog (d. 1917)
 2011 - mehmet gedik, türk inşaat mühendisi ve siyasetçi (d. 1953)
 2013 - burhan apaydın, türk hukukçu (d. 1924)
 2013 - vivi bach, danimarkalı oyuncu (d. 1939)
 2013 - richie havens, amerikalı folk müzik şarkıcısı ve gitarist (d. 1941)
 2014 - abdul kadir, afgan siyasetçi (d. 1944)
 2014 - selçuk erverdi, türk siyasetçi (d. 1927)
 2015 - tolgay ziyal, türk film yapımcısı ve yönetmen (d. 1939)
 2017 - miguel abensour, fransız filozof (d. 1939)
 2017 - sophie lefranc-duvillard, fransız kadın kayakçı (d. 1971)
 2017 - erin moran, amerikalı oyuncu (d. 1960)
 2017 - attilio nicora, i̇talyan kardinal (d. 1937)
 2017 - witold pyrkosz, polonyalı aktör (d. 1926)
 2017 - gustavo rojo, uruguaylı oyuncu ve film yapımcısı (d. 1923)
 2017 - michele scarponi, i̇talyan bisiklet yarışçısı (d. 1979)
 2018 - demeter bitenc, sloven aktör (d. 1922)
 2018 - fadi muhammed el-batş, filistinli bilim insanı(d. 1983)
 2018 - nino hurtsidze, gürcü kadın satranç oyuncusu (d. 1975)
 2019 - heather harper, kuzey i̇rlandalı opera sanatçısı (d. 1930)
 2019 - billy mcneill, i̇skoç futbolcu ve teknik direktör (d. 1940)
 2020 - samantha fox, amerikalı kadın pornografik film oyuncusu (d. 1950)
 2020 - shirley knight, amerikalı kadın tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1936)
 2020 - sedat hüseyin, bangladeşli bürokrat ve siyasetçi (d. 1946)
 2020 - annie hausen, fransız şair, senarist, eğitimci ve yazar (d. 1926)
 2020 - shirley knight, amerikalı kadın tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1936)
 2020 - el príncipe gitano, i̇spanyol flamenko şarkıcısı, aktör ve dansçı (d. 1928)
 2020 - julian perry robinson, i̇ngiliz kimyager ve barış araştırmacısı (d. 1941)
 2021 - selahattin duman, türk yazar, gazeteci, sinema eleştirmeni ve oyuncu (d. 1950)
 2021 - selma gürbüz, türk ressam ve heykeltıraş (d. 1960)
 2022 - guy lafleur, kanadalı buz hokeyi oyuncusudur (d. 1951)
 2022 - pedrie wannenburg, güney afrikalı ragbi birliği oyuncusu (d. 1981)
 2022 - viktor zvyahintsev, sovyet-ukraynalı profesyonel futbolcudur (d. 1950)
 2023 - barry humphries, avustralyalı komedyen, yazar, aktör ve drag sanatçısı (d. 1934)

tatiller ve özel günler 
 dünya günü
 hakkâri'den rus ve ermeni birliklerinin geri çekilişi (1918)

0422
22