Cevat Önder

cevat turan önder (1929, oltu erzurum - 17 aralık 1984, ankara) türk siyasetçi ve hukukçu. 1.(xii), 2.(xiii), 3.(xiv) dönem erzurum, 4.(xv) dönem ankara milletvekilli. evli ve 3 çocuk babasıdır.

hayatı 
cevat önder, oltu millî i̇slam şurası reislerinden şakirzade ahmet bey'in torunu, nazım bey'in oğludur. cevat önder'in büyükbabası ahmet bey ve nazım bey, her ikisi de ayrı ayrı, ruslara ve ermenilere karşı savaştıkları için (gazi mustafa kemal imzalı beratla) taltif edilmişlerdir.

erzurum'un oltu ilçesinde doğdu. i̇lkokulu oltu'da, ortaokulu erzurum'da, liseyi erzurum ve i̇zmir'de bitirdi.  ankara üniversitesi  hukuk fakültesinden mezun olmuştur.

tüccarlık, memurluk, öğretmenlik ve avukatlık yapmıştır. t.c. merkez bankası müdürler kurulu üyeliği, devlet yatırım bankası ve türkiye çimento sanayii t.a.ş. yönetim kurulu üyeliklerinde bulunmuştur.

siyasal hayatı 
cevat önder, 1961,1965, 1969 genel şeçimlerinde erzurum'dan ve 1973 genel seçimlerinde ise ankara'dan milletvekili seçilmiş,  1961 ile 1977 yılları arasında dört dönem milletvekilliği yapmıştır.

1962-1969 arasında 7 yıl adalet partisi genel i̇dare kurulu üyeliği, 1971-1977 arasında 6 yıl demokratik parti genel başkan yardımcılığı, görevlerinde bulunmuştur.

cevat önder, erzurum milletvekili iken 1963 yılının mart ayında, adalet partisi genel merkezi'nin  ve meclisin, anarşist ve teröristler tarafından tecavüze uğraması üzerine, bu durumu protesto etmek maksadı ile,  şerefi zedelenen ve haysiyeti korunamayan bir parlamentoda daha fazla çalışamıyacağım için erzurumlulardan aldığım millet emanetini millete teslim ediyor ve milletvekilliğinden istifa ediyorum şeklinde bir telgraf çekmiş ve milletvekilliğinden istifa etmiştir. cevat önder bu telgraf sebebiyle, tbmm'nin manevi şahsiyetini tahkir iddiasıyla ankara ağır ceza mahkemesinde yargılanmış ve neticede beraat etmiştir.

cevat önder, 1969 yılında adalet partisi'nden ihraç edilmiş ve bazı arkadaşları ile demokratik parti'nin kuruluşuna katılmıştır.
cevat önder, cumhurbaşkanı cevdet sunay tarafından, 13 mayıs 1972 tarihinde onaylanmayan ürgüplü hükûmetinde millî eğitim bakanlığı'na getirilmiştir.

adalet partisi'nin tüzüğünün tamamını ve programı'nın genel hükümlerini yazmıştır. sekiz yıl, t.b.m.m. bütçe ve plan komisyonunda çalışmıştır. muhtelif yıllarda bütçe ile ilgili çalışmalar ve konuşmalar yapmıştır. millet meclisi anayasa, partilerarası anayasa ve seçim komisyonlarında çalışmıştır. ayrıca, millî savunma ve millî eğitim komisyonlarında da çalışmıştır. kamu i̇ktisadi teşebbüsleri kanun tasarıları komisyonuna da başkanlık yapmıştır.

eserleri 
 i̇kinci beş yıllık planın genel yapısı (akbank tarafından yayınlanmıştır)
 millî siyaset anlayışımız
 anayasa islahatı
 teklif ediyoruz (anayasa değişikliği teklifleri)
 türk tarih kurumunda  yapılan yolsuzluklar

1929 doğumlular
oltu doğumlular
1984 yılında ölenler
ankara üniversitesi hukuk fakültesinde öğrenim görenler
tbmm 12. dönem erzurum milletvekilleri
tbmm 13. dönem erzurum milletvekilleri
tbmm 14. dönem erzurum milletvekilleri
tbmm 15. dönem ankara milletvekilleri
tbmm plan ve bütçe komisyonu
tbmm sanayi, ticaret, enerji, tabii kaynaklar, bilgi ve teknoloji komisyonu
tbmm kamu i̇ktisadi teşebbüsleri komisyonu
adalet partisi mensubu siyasetçiler
20. yüzyıl türk siyasetçileri
türk tüccarlar
20. yüzyıl türk avukatları