2012 Eurovision Şarkı Yarışması

2012 eurovision şarkı yarışması, 57. kez gerçekleştirilen eurovision şarkı yarışması'dır. azerbaycan adına yarışan ell & nikki'nin 2011 yarışmasını kazanmasının ardından azerbaycan'ın başkenti bakü'de düzenlendi. 22 ve 24 mayıs günlerindeki yarı finaller ile 26 mayıstaki final aşamaları yeni inşa edilen kristal salon'da gerçekleştirildi.

kırk iki ülkenin katıldığı yarışmaya, en son 2009 yarışmasına katılan karadağ geri dönerken, azerbaycan ile karabağ savaşı'ndan bu yana çözülemeyen sorunlar ve güvenlik kaygısı nedeniyle ermenistan ve eurovision yerine 2012 avrupa futbol şampiyonası (ukrayna ile birlikte ev sahipliği yaptığı) ve 2012 yaz olimpiyatları'na odaklanılacağı gerekçeleriyle polonya katılmaktan vazgeçti. öte yandan pek çok insan hakları savunucusu, azerbaycan'daki hükûmetle ilgili endişelerin ifade edilmesinin kısıtlanmasını protesto etti.

yarışmanın tasarımı, azerbaycan'ın bilinen yaygın takma adı "odlar yurdu"ndan ilham alınarak oluşturulan "ateşini yak!" sloganı etrafında inşa edildi ve 1998'den 2009'a kadar kullanılan oylama sistemine geri dönüldü. oylama, performanslar sona erdikten sonraki 15 dakika içinde yapıldı. her ülkenin oyu 50:50 sistemiyle belirlendi; oyların yarısını televoting sonuçları, yarısını ulusal jüri puanı oluşturdu. i̇sveç adına yarışan loreen; thomas g:son ve peter boström tarafından yazılan ve 372 puan toplamayı başaran "euphoria" şarkısıyla birinci oldu. rusya'yı temsil eden buranovskiye babuşki "party for everybody" adlı şarkısıyla ikinci, "nije ljubav stvar" adlı şarkıyı seslendiren ve sırbistan adına yarışan željko joksimović üçüncü oldu. "büyük beşli" grubunun üyelerinden almanya, i̇talya ve i̇spanya, ilk 10 içinde yer alarak sırasıyla sekizinci, dokuzuncu ve onuncu oldular.

yer 

azerbaycan'ın eurovision'a ilk katılımı 2008 yılında gerçekleşti ve ülke, bundan sonraki her yarışmada yer aldı. finali 14 mayıs'te gerçekleştirilen 2011 eurovision şarkı yarışması'nda ülke adına yarışan ell & nikki, "running scared" adlı şarkısıyla birinci oldu. bu birincilik sonrasında 2012'deki organizasyonu düzenleme hakkı elde eden azerbaycan; ülkenin, kafkasların ve hazar denizi kıyısının en büyük şehri olan başkent bakü'yü 2012 yarışmanın ev sahipliğini yapması için belirledi. hazar denizi'nin içinde doğru uzanan abşeron yarımadası'nın güney kıyısında yer alan ve şehir merkezi ile i̇çeri şehir (21,5 ha) olmak üzere iki ana bölümden oluşan kentin nüfusu, 2009 başındaki tahminlere göre iki milyondu.

azerbaycan'ın galibiyetinden kısa süre sonra, 23.000 kişi kapasiteli bir konser alanının bakü'deki devlet bayrağı meydanı'nın yakınlarına inşa edileceği açıklandı. üç gün sonra, tevfik behramov stadyumu ile haydar aliyev spor ve fuar kompleksi, yarışmanın gerçekleştirilebileceği diğer mekânlar olarak organizatörler tarafından duyuruldu. 2 ağustos 2011'de alpine bau deutschland ag, şu an bakü kristal salon olarak bilinen yeni bir mekânı inşa etmek için düzenlenen ihaleyi kazandı. kısa süre sonra da inşaat hazırlıkları başlatıldı. sözleşmede tam maliyet geçmemesine rağmen azerbaycan hükûmeti, mekânın inşası için 6 milyon azn tahsis etti.

8 eylül 2011'de azad azerbaycan tv (atv), kristal salon'un 2012 eurovision şarkı yarışması'nın gerçekleştirileceği mekân olacağını bildirse de avrupa yayın birliği tarafından resmî onaylama yapılmadı. 31 ekim 2011'de, ulusal televizyon kanalı i̇ctimai tv genel yayın müdürü i̇smail ömerov, mekân seçimi ile ilgili kararın ocak 2012'de yönetim kurulu tarafından belirleneceğini duyurdu. 25 ocak 2012'de, kristal salon'un yarışmanın gerçekleştirileceği yer olduğu doğrulandı. yarışmanın biletleri 28 şubat 2012'de i̇nternet üzerinden satışa sunuldu. salonun 23.000 kişilik kapasitesi olmasına rağmen yarışmanın final aşamasını 16.000 kişi izledi.

format 

29 haziran 2011'deki eurovision referans grubu toplantısında, 1998 yarışması ve 2009 yarışması arasında uygulanan televoting sistemine geri dönülmesi kararı alındı, bu sisteme göre tüm performanslar bittikten sonraki 15 dakikalık zaman diliminde telefon ve kısa mesaj hatları açılarak oylama yapıldı. (2010 ve 2011 yarışmalarında oylama, şovun tamamında yapılmıştı.) her ülke, sonuçlarını 50:50 sistemiyle kararlaştırdı; oyların yarısını televoting sistemi, yarısını ulusal jüri belirledi. her katılımcı ülkenin ulusal jürisi, müzik endüstrisinin beş profesyonel üyesinden oluşmaktaydı.

26 kasım 2011'de paylaşılan resmî kurallara göre, finalde yarışacak ülke sayısı, ev sahibi ülke ve büyük beşli de dahil olmak üzere 26 olarak açıklandı ve her yarı finalde on ülke, finale katılım hakkı kazandı. böylece, 2003 yarışmasından bu yana ilk kez 26 ülke finalde yarışmış oldu.

yarı final kuraları 

yarışmanın yarı final kuraları, 25 ocak 2012'de, bakü'deki buta sarayı'nda gerçekleştirildi. otomatik olarak finalist olan ülkeler (almanya, azerbaycan, birleşik krallık, fransa, i̇talya ve i̇spanya) haricindeki katılımcılar, altı küre halinde geçmişteki yarışmalara dayalı olarak ayrıldı. bu kürelerdeki ülkelerden yarısı (veya yarıya yakını), 22 mayıs 2012 tarihindeki ilk yarı finalde yarıştı. diğer yarısı ise 24 mayıs 2012'deki ikinci finalde yarıştı. bu kura çekimi ayrıca ülke delegasyonlarının provalarının ne zaman başlayacağını bilmeleri için yaklaşık olarak sahneye ne zaman çıkılacağını ve otomatik finalistlerin hangi yarı finalde oy vereceğini belirlemektedir.

 1. ermenistan, yarı final kuraları gerçekleştirildikten yaklaşık bir buçuk ay sonra yarışmadan çekildi.

grafik tasarımı 

yarışmanın logo ve slogan tasarımında, azerbaycan'ın takma ismi olan "odlar yurdu"ndan esinlenildi, slogan "ateşini yak!" (i̇ngilizce: "light your fire!") olarak belirlendi.

her video tanıtım kartpostalı, şarkıcı veya performansçıların bir görüntüsüyle başladı, ardından ülke bayrağı ve turuncu-kırmızı alevlerden bir arka planın üzerine, el yazısını andıran bir yazı ile ülke adı yazıldı. kartpostallar, azerbaycan'ın çeşitli görüntülerinden oluşuyordu ve her bir kartpostal, ülkenin bir özelliğini anlatıyordu. (örn. bolluk yurdu (i̇ngilizce: land of abundance), şiirler yurdu (i̇ngilizce: land of poetry) vb.) bu yazılar ve görüntüler, sahne alacak ülkenin kültüründen yola çıkarak hazırlandı. bazı kartpostallar ise ev sahibi şehir olan bakü'ye odaklandı. (örn. caz şehri (i̇ngilizce: city of jazz), eğlence şehri (i̇ngilizce: city of leisure) vb.) kartpostallar, sahne alacak ülkenin bayrak renklerinin, yarışmanın gerçekleştirildiği kristal salon'a yansıtılmasıyla son buldu. bu kartpostalların, azerbaycan turizmini daha geniş kitlelere sunmak için görev yapması amaçlandı.

çıkış sıralaması, ülke, sanatçı, şarkı, söz yazarları ve besteci isimlerinin belirtildiği tanıtıcı grafikler, 2011 yarışmasının tanıtıcı grafikleriyle temel olarak aynı olmasına rağmen 2012'nin temasından izler barındırdı. alt puanlar (1-7) kırmızı karelerle vurgulanırken, büyük puanlar (8, 10, 12) ise puan değeri arttıkça boyutu da artan turuncu renkteki karelerle vurgulandı. grafiklerin her ikisi de, londralı marka tasarım ajansı turquoise tarafından yapıldı.

ulusal yayıncı kuruluş 
i̇ctimai tv (i̇tv), eurovision şarkı yarışması'nın yayıncısı olan avrupa yayın birliği'nin (ebu) üyesiydi ve azerbaycan'ın resmî televizyon kanalıydı. azerbaycan'ın en büyük telekomünikasyon operatörü azercell, yarışmanın ana sponsoru seçildi. 1 aralık 2011'de brainpool, resmî prodüksiyon ortağı olarak ilan edildi; i̇tv, 2011 yarışmasının alman televizyon prodüksiyon şirketi olan brainpool'ün başarılarından tatmin oldu.

olaylar

i̇nsan hakları endişeleri 
ev sahibi azerbaycan'ın eurovision şarkı yarışması'na yaptığı büyük ölçekli yatırım, "ülkenin kötü demokrasi ve insan hakları sicili konusundaki şüpheleri azaltmak" için bir girişim olarak batı medyasında tartışıldı. arap baharı'ndan esinlenen 2011 azerbaycan protestoları sırasında tutuklanan bir aktivist olan elnur mecidli, yarışma öncesinde ülkenin imajını yumuşatmak için serbest bırakıldı ancak birçok siyasi tutuklu kalmaya devam etti. i̇nsan hakları i̇zleme örgütü, yarışma arifesinde "protestoculara şiddetli bir müdahalede bulunulduğunu" rapor etti, uluslararası af örgütü ise yarışmaya kadar devam eden "muhalefetin, sivil toplum kuruluşlarının (stk), eleştirmen gazetecilerin ve aslında aliyev rejimini eleştiren herkesin ifade özgürlüğünün sert bir baskı" altında tutulmasını kınadı.

ayrıca i̇nsan hakları i̇zleme örgütü, azerbaycan hükûmeti ve bakü şehir kurumu'nu, inşa edilen kristal salon'a ulaşan yolların yapılmasını engelleyen evlerin yıkılması için yerel halkın zorla tahliye edilmesi konusunda da eleştirdi. şeffaflık ve ekonomik haklar ile ilgili kampanyalar yürüten public association for assistance to free economy, tahliyeleri "insan hakları ihlali" olarak niteledi ve "yasal yetkiye dayanmadığını" belirtti. bbc'ye yaptığı bir açıklamada eurovision, yakın zamanda ziyaret ettikleri bakü'de "konser salonu inşasının temiz bir inşaat alanında gayet yolunda devam ettiğini ve yıkıma gerek olmadığını" gözlemledi. avrupa yayın birliği yarışmanın "apolitik" yapısına ve azerbaycan hükûmetinin inşaat alanının eurovision şarkı yarışması'na bağlı olmadığı iddialarına atıf yaptı.

yarışmanın birincisi loreen, yarışma sırasında yerli insan hakları aktivistleri ile tanışarak bunu yapan tek yarışmacı oldu. daha sonra, gazetecilere yaptığı açıklamada "azerbaycan'da her gün insan hakları ihlal edilmektedir. böyle şeyler hakkında sessiz olunmamalı." şeklinde konuştu. bir azerbaycan hükûmet sözcüsü, loreen'i eleştirerek yarışmanın "siyasallaşmaması" gerektiğini söyledi ve ebu'nun bu tür toplantıları önlemesini istedi. i̇sveçli diplomatlar ebu'ya cevap olarak i̇sveç televizyonunun ve loreen'in yarışma kurallarına aykırı hareket etmediğini bildirdi.

26 mayıs tarihinde, hükûmet karşıtı flash mob bir gösteri, polis tarafından hızlıca dağıtıldı. aktivistler yarışmadan sonra uluslararası ilgi azerbaycan'ı terk ettiğinde baskı görmekten korktuklarını ifade ettiler. almanya'dan sunucu anke engelke oyları açıklamadan önce, azerbaycan'daki insan hakları sorununu ima eden bir açıklama yaptı ve "bu gece kimse kendi ülkesine oy veremiyor. fakat oy verebilmek güzel. ve bir tercihe sahip olmak güzel. yolculuğunda iyi şanslar azerbaycan. avrupa seni izliyor." dedi.

i̇ran ile gerginlik 

i̇ranlı yetkililer, azerbaycan'ın 2012 eurovision şarkı yarışması'na ev sahipliği yapmasına karşı çıktı. i̇ranlı din adamları ayetullah muhammed müctehid şebesteri ve ayetullah cafer subhai, ev sahibi olduğu için azerbaycan'da bir gey yürüyüşü yapılacağını iddia etti, "i̇slam karşıtı davranışlar" sebebiyle azerbaycan'ı kınadı. bunun üzerine bakü'deki i̇ran büyükelçiliği önünde i̇ranlı liderler aleyhine pankartlar taşınan bir protesto gösterisi yapıldı. azerbaycan cumhurbaşkanlığı'nın kamusal ve siyasal konular bölümünün başı ali hasanov, gey yürüyüşü iddialarının doğru olmadığını söyledi ve i̇ran'a azerbaycan'ın iç işlerine karışmamasını tavsiye etti. yanıt olarak i̇ran, bakü'deki büyükelçisini geri çağırırken azerbaycan, bakü'nün eurovision şarkı yarışması'na ev sahipliği yapmasıyla ilgili açıklamalarından dolayı i̇ran'dan resmî özür talep etti ve sonra i̇ran'daki büyükelçisini geri çağırdı.

30 mayıs'ta azerbaycan millî güvenlik bakanlığı, kristal salon ile marriott ve hilton otellerinin hedef alındığı terör saldırılarının engellendiğini duyurdu. 22 ağustos'ta the daily telegraph, batılı istihbarat servislerine göre i̇ran dini lideri ali hamaney'in kudüs gücü adlı birime batı ve aralarında azerbaycan'ın da bulunduğu müttefiklerine karşı terörist saldırı emrini bizzat verdiğini yazdı.

katılımcı ülkeler 

17 ocak 2012'de ebu, kırk üç ülkenin 2012 yarışmasına katılacağını duyurdu. 57. kez düzenlenen yarışmaya, en son 2009 yarışmasına andrea demirović ile katılan karadağ geri döndü. katılmayı planlayan ermenistan, güvenlik açısından kaygılı olduğunu belirtti ve katılmaktan vazgeçti. polonya ise, ukrayna ile ortak ev sahipliği yaptığı 2012 avrupa futbol şampiyonası'nın ve bunun yanı sıra yaz olimpiyatları'nın beraberinde getirdiği mali harcamalar sebebiyle yarışmadan çekildi.

yeniden katılan yarışmacılar 
dört şarkıcı, bu yıl yarışmada yeniden yer aldı. makedonya adına 1996 yarışmasına "samo ti" şarkısıyla katılan kaliopi, bu yıl "crno i belo" şarkısıyla katıldı ve 13. oldu. i̇zlanda adına yarışan jónsi ve sırbistan adına yarışan željko joksimović ise 2004 yarışmasında yer almıştı.

joksimović, 2004'te, sırbistan-karadağ adını "lane moje" şarkısıyla yarışmıştı. jónsi, "heaven" şarkısıyla katılıp 19. olmuştu. 2012'de tekrar katılanlardan bir diğeri ise i̇rlanda adına yarışan ikiz kardeşler jedward oldu; ikili, 2011 yarışmasına "lipstick" şarkısıyla katılıp 8. olmuştu.

sonuçlar

yarı finaller

yarı final 1 
finale doğrudan katılan azerbaycan, i̇talya ve i̇spanya bu yarı finalde oy kullandı. arnavutluk, ülkede yaşanan ciddi bir otobüs kazası nedeniyle yayını erteleyerek yalnızca jüri oyu kullandı.

notlar
 2.karadağca ve almanca bazı sözcükler içerir.
 3.tamamı arnavutça sözcüklerden oluşur ancak başlığı latincedir.
 4.suus, latincede üçüncü şahsın dönüşlü iyelik zamiridir, "onlar" veya "onların" anlamlarına da gelebilir.
 5.i̇talyanca bazı sözcükler içerir.
 6.özellikle yukarı avusturya eyaletindeki mühlviertlerisch bölgesinde konuşulan bir lehçeyle söylendi.
 7.tamamı i̇ngilizcedir ancak başlığı rumencedir.

yarı final 2 
almanya, birleşik krallık ve fransa bu yarı finalde oy kullandı. ermenistan, bu yarı finalin ilk yarısında yarışacaktı ancak kuralardan sonra yarışmadan çekildi.

notlar
 9.şarkı, kısa bölümlerde arapça, azerice, çingenece, fransızca, i̇ngilizce, i̇spanyolca, i̇talyanca, sırp-hırvatça, türkçe ve yunanca sözler de içermektedir.

final

puan tablosu 
ebu ile pwc audit company tarafından kontrol edilen bireysel jüri ve televoting sonuçları, genel ulusal oy oluşturmak için kombine edilip doğrulanmıştır. ebu tarafından 18 haziran 2012 tarihinde açıklanan sonuçlar aşağıdaki gibidir.

yarı final 1

yarı final 2

final

12 puanlar 
finalde 12 puan alan ve veren ülkeler:

diğer ülkeler 
  andorra - andorra, 19 ekim 2011 tarihinde mali zorluklar nedeniyle 2012 yarışmasına katılmayacağını bildirdi; ülkenin avrupa yayın birliği'nden tamamen çekilme planları da vardı.
  çek cumhuyeti - 24 kasım 2011 tarihinde çek cumhuriyeti televizyonu česká televize (čt) yarışmaya katılmayacaklarını açıkladı.
  ermenistan - 7 mart 2012'de ermenistan kamu televizyonu (armtv), yarışmadan çekilme kararı aldığını açıkladı. karar, azerbaycan cumhurbaşkanı i̇lham aliyev'in 28 şubat 2012'deki konuşmasındaki "bizim baş düşmanımız tüm dünyadaki ermeniler ve onların etkisi altındaki yozlaşmış siyasetçilerdir." sözlerinden sonra geldi. ülke, yarışmadan çekildiğini verilen süre içinde açıklamamasından dolayı, ebu tarafından para cezasına çarptırıldı. ermenistan ile azerbaycan ikili ilişkileri, 1990'ların başındaki dağlık karabağ savaşı'ndan bu yana sorunlu olmaya devam etmektedir.
  fas - fransız delegasyonuyla yapılan bir röportaja göre fas, 2012'de eurovision şarkı yarışması'na yeni yayın kuruluşu 2m tv ile geri dönecekti. 30 yıldan fazla süredir yarışmaya katılmayan fas'ın döneceği iddiaları daha sonra ebu'nun cenevre'deki bir toplantısında gündeme geldi.
  lihtenştayn - 26 kasım 2011'de, mart ve ekim 2011'de yayımlanan iki resmî ebu belgesine dayanarak lihtenştayn'ın tek ulusal yayın kuruluşu 1fltv'ye ebu üyeliği verildiği açıklandı ve ülkenin ilk kez yarışmaya katılacağına dair spekülasyonlar yapıldı. fakat 29 kasım 2011'de bu belgelerin düzenleme hatası olduğu açıklandı ve ülkenin katılmasının şu an için mümkün olmadığı belirtildi.
  monako - monako, 2012 yarışmasına katılmayı düşündüğünü, cenevre'de 23 kasım 2011'deki bir ebu toplantısında bildirdi. ancak 3 aralık 2011'de phil bosco, ülkenin eurovision şarkı yarışması için hazır finansal bütçesinin bulunmadığını, yakın gelecekte yarışmaya dönme niyetinde olmadıklarını söyledi.
  polonya – 16 aralık 2011'de telewizja polska (tvp), polonya'nın 2012 yarışmasına katılmayacağını duyurdu. kuruluş, eurovision yerine 2012 avrupa futbol şampiyonası'na (polonya, şampiyonaya ukrayna ile birlikte ev sahipliği yaptı.) ve 2012 yaz olimpiyatları'na odaklanılacağı ise birkaç gün sonra doğrulandı. ayrıca 2013 yılında da dönülmeyeceği belirtildi.

diğer ödüller

marcel bezençon ödülleri 
marcel bezençon ödülleri ilk olarak estonya'nın başkenti tallinn'de düzenlenen 2002 eurovision şarkı yarışması'nda dağıtıldı. christer björkman (1992 eurovision şarkı yarışması'nda i̇sveç'i temsil etti) ve richard herrey tarafından dağıtılır, tasarımcısı marcel bezençon'dur. ödülün üç kategorisi mevcuttur: artist ödülü, besteci ödülü ve basın ödülü.

ogae 

organisation générale des amateurs de l'eurovision (bilinen adıyla ogae), 1984'te finlandiya'nın savonlinna şehrinde jari-pekka koikkalainen tarafından kurulan bir örgüttür. kırkı aşkın avrupa ülkesinde faaliyet gösteren; sivil toplum, siyaset dışı ve kâr amacı gütmeyen bir kuruluştur. ogae fan kulüpleri, geleneksel hale gelen bir oylama ile 2012 yarışmasının en sevdiklerini seçti. tüm oylar alındıktan sonra ilk beş, aşağıdaki gibi sıralandı.

uluslararası yayınlar ve oylama

oylama ve sözcüleri 
aşağıdaki sıralama, ülkelerin performanslar sonunda oylarını verdiği sıralamaya göre oluşturulmuştur. algoritma, oylamaya daha fazla heyecan katmak için 2011 yılına benzer şekilde kullanılmıştır. oy sözcüleri, ülkelerin adlarının yanlarında yazılmıştır.

<ol start="1">
 - andri xhahu
 - marija marković
 - paula seling(2010'da romanya temsilcisiydi)
 - kati bellowitsch
 - oleksiy matias
 - dmitry koldun(2007'de belarus'yı temsil etmişti)
 - peter van de veire
 - safura alizade(2010'da azerbaycan'ı temsil etmişti)
 - keith demicoli
 - monica fabbri
 - amaury vassili(2011 yarışmasında fransa'yı temsil etmişti)
 - scott mills
 - ömer önder
 - andriana magania

<ol start="15">
 - elvir laković laka (2008 yarışmasında bosna'yı temsil etmişti)
 - olivia fortuna
 - anna angelova
 - sara hildebrand
 - lorella flego
 - lukas hamaços
 - nevena rendeli
 - mária pietrová
 - kristina talevska
 - viviënne van den assem
 - joana teles
 - matthías matthíasson (sjonni's friends üyesi olarak i̇zlanda'yı 2011 yarışmasında temsil etmişti)
 - sarah dawn finer (lynda woodruff olarak)
 - nadia hasnaoui(2010 yarışması sunucularından biriydi)

<ol start="29">
 - ignas krupavičius
 - getter jaani(2011 yarışmasında estonya temsilcisiydi)
 - louise wolff
 - valters frīdenbergs(valters and kaža üyesi olarak letonya'yı 2005'te temsil etmişti)
 - elena s. sánchez
 - mr lordi(2006 yarışmasını kazanan lordi'nin solisti)
 - sopo toroşelidze(eldrine üyesi olarak 2011 yarışmasında gürcistan'ı temsil etmişti)
<li> - ivan bacchi
<li> - maja nikolić<li> - anke engelke(2011 yarışması sunucularından biriydi)
<li> - oksana fedorova
<li> - éva novodomszky
<li> - ofer nachshon
<li> - gráinne seoige

notlar
10. i̇rlanda'nın 32. sırada oyunu sunması bekleniyordu ancak teknik sebeplerden dolayı 42. (son) sırada oyunu sundu.

yorumcular 
çoğu ülke, bakü'ye yorumcu gönderdi ve yorumcular aracılığıyla kendi dillerinden, şarkıcılar için çeşitli yorumlar yapıp bilgi verebildi, gerekli olursa oylama hakkında bilgi sağladı.

  - andi knoll (orf eins, yarı finaller ve final), stermann & grissemann (2. ses materyali) (orf eins, final), ve lukas plöchl (orf eins, final)
  - gönül arifkız ve saleh bağırov (i̇tv)
  – denis kuryan (belarus-1)
  - felemenkçe: andré vermeulen ve peter van de veire (één ve radyo 2), fransızca': jean-pierre hautier ve jean-louis lahaye (la une)
  – dejan kukrić (bhrt)
  - elena rozberg ve geogri kushvaliev (bnt)
  - duško ćurlić (hrt)
  - melina karayeoryu (rik)
  - ole tøpholm (dr1)
  – marko reikop (etv)
  - fince: tarja närhi ve tobias larsson (yle tv2, yle hd), i̇sveççe: eva frantz ve johan lindroos (yle fem), sanna kojo ve jorma hietamäki (yle radio suomi),
  - audrey chauveau ve bruno berberes (france ô, yarı finaller), cyril féraud ve mireille dumas (france 3, final), fabien lecœuvre ve serge poezevara (france bleu, final)
  - peter urban (das erste), thomas mohr (ndr 2) ve tim frühling (hr3)

  - maria kozakou (net)
  - gábor gundel takács (m1)
  - hrafnhildur halldorsdóttir
  - marty whelan (rté two yarı finaller) ve (rté one final) shay byrne ve zbyszek zalinski (rté radio one final)
  - federica gentile (rai 5, ilk yarı final), filippo solibello ve marco ardemagni (rai 2, final)
  - valters frīdenbergs (yarı finaller ve final), kārlis būmeistars (final) (ltv)
  - darius užkuraitis (lrt)
  - karolina petkovska (mrt)
  - ronald briffa ve elaine saliba (tvm)
  - jan smit ve daniël dekker (tros)
  - olav viksmo slettan (nrk1)
  - pedro granger (rtp1)
  - gianina corondan ve leonard miron (tvr1)
  - olga shelest ve dmitry guberniev (russia 1)
  - lia fiorio ve gigi restivo (sm tv)

  - dragan ilić (ilk yarı final) ve duška vučinić-lučić (ikinci yarı final ve final) (rts1)
  - roman bomboš (jednotka & (final) rádio slovensko, rtvs)
  - josé maría íñigo (tve)
  - edward af sillén ve gina dirawi (svt1), carolina norén ve björn kjellman (sr p3)
  - almanca': sven epiney (sf zwei), fransızca': jean-marc richard ve nicolas tanner (rts deux), i̇talyanca': clarissa tami ve paolo meneguzzi (rsi la 2, yarı finallar ve rsi la 1, final)
  - bülend özveren ve erhan konuk (trt)
  - tymur miroshnychenko ve tetiana terekhova (birinci ulusal tv kanalı)
  - scott mills ve sara cox (bbc three, yarı finaller), graham norton (bbc one, final) ve ken bruce (bbc radio 2, final)
  - (katılmayan ülke) julia zemiro ve sam pang (sbs)
  - (katılmayan ülke) gohar gasparyan (amptv)
  - (katılmayan ülke) norberg makhambetov ve kaldybek zhaysanbay (arna media)
  - (katılmayan ülke) elmar osmonov ve aibek akmatov (otrk)

kaynakça

dış bağlantılar 

 
 youtube'da büyük final

 
eurovision şarkı yarışması
bakü'de kültür