BGM-71 TOW

bgm-71 tow abd tarafından geliştirilen yarı otomatik güdümlü saclos sınıfı bir tanksavar füzesidir. tow kısaltması i̇ngilizce tube launched, optically tracked, wire command link guided (tüpten fırlatılan, optik olarak izlenilen, kablo güdümlü füze) kelimelerinin baş harflerinden almaktadır. 1970 yılında üretilen füze dünya çapında özellikle batı ülkeleri arasında en çok kullanılan füze sistemidir. hâlen üretimine devam edilmekte olan füze her türlü pasif zırhı geçebilmektedir. tow güdümlü antitank füze sistemlerinin hedefte istenen etkiyi gerçekleştirmesi ihtiva ettikleri savaş başlıkları ile olur. gerek ilk modellerdeki standart tip heat başlıklar ve gerekse daha sonraları geliştirilen tandem etkili harp başlıkları "munroe etkisi" etkisi denilen fizik kanunu esasına dayanan çukur imla hakkı (boşluklu imla hakkı / shaped charge) sistemi ile gerçekleşir. bu yapı penetrasyon etkisinin zırh üzerinde bir noktada toplanmasını ve yine aynı noktadan zırh içine çok kuvvetli olarak patlamalı basınç yaparak zırhı delmesini, delinen bu noktadan da içeriye oluşan patlamanın girmesini sağlamaktadır.

özetle;

füzenin arka kısmında ateşleme ve hedefe odaklanma sistemiyle bağlantıyı sağlayan bir çelik kablo bölümü bulunur. bu kablo toplu halde durur ve füze ateşlendiğinde açılır. uzunluğu 3.7 kmdir. füzenin etkili menzilini de ifade eder. füze ateşlendikten sonra optik hedefleme sistemi sayesinde nişangah nereye çevrilirse füze oraya yönelir. füze hedefe ulaştığında yüksek delicilik özelliği sayesinde tankın bir tarafından girer diğer tarafından çıkar. i̇çindeki mürettebatla birlikte tankı ve tankın içindeki mühimmatı da yok eder.

tarihi 
1963 ve 1968 yılları arasında hughes aircraft firması hem kara hem de helikopterden fırlatılabilecek xbgm-71a modeli üzerinde çalışmalar yapmaktaydı. 1968 yılındaki ihaleyi kazanan hughes, 1970 yılında ilk üretilen füzeleri abd ordusuna teslim etti. bgm-71 serisi füzelerin gelmesi ile halihazırda kullanılmakta olan m40,106mm geri tepmesiz tüfek ve mgm-32 entac füze sistemleri ordu kullanımından kaldırıldı. bunun yanında helikopterden fırlatılan agm-22b yerine bu füzeler yüklendi. 1972 yılında füze kuzey vietnam ordusunun saldırılarına karşı cevap veren güney vietnam ordusuna ait uh-1b helikopterlerine yüklendi. tow füzeleri zaman içerisinde geliştirildi. i̇lk gelişmiş tow’lar 1978 yılında, tow 2 modeli 1983 ve tow 2a/b modeli 1987 yıllarında kullanılmaya başlandı. 2001 yılında yeni nesil füze çalışmalarına başlandı.

birkaç tow füzesi 22 temmuz, 2003 tarihinde saddam hüseyinin oğulları uday hüseyin ve kusay hüseyinin öldürülmesi sırasında kullanıldı.

modelleri 
hughes firmasını satın alan raytheon firması günümüzde tow füzelerinin üretimine devam etmektedir.

hughes 1989 yılında kablosuz güdümlü bir tow olan tow-2n modelini geliştirdi ancak bu füze abd ordu envanterine alınmadı. hughes firmasını satın alan raytheon üretim hattında tow serisini geliştirmeye devam etti. ancak 1998 yılında fott (follow-on to tow) programı iptal edildi. 30 kasım 2001 tarihinde tow-ff (tow-fire and forget) programı bütçe kesintisine uğradı. . 2001 ve 2002 yıllarında, raytheon ve abd ordusu ortak bir çalışma içerisine girerek geliştirilmiş menzilli tow 2b modeli üzerinde çalışmaya başladı. bu tasarıma önce tow-2b (er), ardından ise tow-2b aero adı verildi. 2004 yılında üretimine başlanan füze şu ana kadar abd ordusu envanterine girmedi.

şu an üretilen tow füzeleri ateşle ve unut türünden değil ikinci nesil kablo güdümlü füzelerden kullanılan yarı otomatik komuta güdümlü sistem kullanılmaktadır. bunun anlamı belirli bir kaideden atılan füze hedefine çarpıp imha olana dek bir operatör tarafından nişangah ile izlenmektedir. bu eksi özelliğinden ötürü ateşle ve unut modeli güdümleme sistemine sahip füzeler üzerine araştırmalara hız verilmiştir.

uluslararası modelleri 
 i̇ran elde ettiği tow füzeleri üzerinde çalışmalar yaparak bu füzenin kopyası olan toophan modelini geliştirmiş olup üretimini sürdürmektedir.

fırlatma kaideleri 

 

tow abd ordusu tarafından bgm olarak tain edilmiştir. bgm kısaltmasının açılımı, i̇ngilizce multiple launch environment (b) surface attack (g) guided missile (m) (farklı kaideden fırlatılabilen kara hedeflerine karşı güdümlü füze)

m151 kaidesi genellikle piyade birliklerinde kullanılmakla birlikte farklı türden araçlara monte edilebilmektedir. bunlara örnek m151 jeep, m113 apc ve m966 hmmwvdir. fırlatıcı teknik olarak omuzdan kullanılabilir ancak cüssesi büyük olduğunda pek tercih edilmez. yeni model fırlatıcılara gece görüş nişangahları yerleştirilerek hem ağırlık düşürülmüş hem de füzenin kullanımı arttırılmıştır.

araçlar içinde özel tow sistemleri üretilmiştir. örneğin m2/m3 bradley ifv/cfv, m1134 stryker atgm taşıyıcı ve son olarak m901 itv (improved tow vehicle). bu araçlara genellikle i̇ngilizce tow under armor (tua) türkçesi zırh altında tow adı verilir.

ah-1 helikopteri için m65 sistemi ve uh-1 modeli için xm26 sistemleri geliştirilmiştir. xm26 sisteminin daha sonra ah-56 helikopterlerine takılması düşünülmüş ancak bu helikopter projesinin iptali ile bu gerçekleşememiştir.

m41 tow modeli ve geliştirilmiş hedef yakalama sistemi (itas) ile birleştirilen tow 2 füze sistemleri m220 (hmmwv) araçlarına takılmıştır. tow itas abd kara ve deniz kuvvetlerine bağlı hava, hava taarruz ve hafif piyade birlikleri bünyesinde kullanılmaktadır. itas geliştirilmiş zırh geçme özelliğine sahiptir. bu silahla donatılan ağır veya hafif silahlı birlikler ağır zırhlı birliklere karşı oldukça başarılı olmaktadır. tow itas sistemine sahip birlikler sadece hedef yok etme değil özellikle yerleşim alanlarındaki çatışmalarda keşif, gözetleme, kurtarma ve hedef belirleme görevlerini başarıyla yapabilmektedir.

tow itas üç ayrı hat değişikliği barındırır: hedef belirleme altsistemi (tas), atış kontrol altsistemi ve batarya güç kaynağı. geliştirilmiş tow 2 travers tertibatı; hâlen kullanılan tow fırlatma tüpü ve üçayağı ile tow hmmwv değiştirme aparatından oluşmaktadır. tas tek bir kutu içerisinde doğrudan görüş optiği, ikinci nesil ileri görüş kızılötesi (flir) ve gece görüş nişangahlarını, füze takip ve lazer menzil bulucuyu barındırır.

kullanan ülkeler

kaynakça 

 the tow family
 tow improved target acquisition system (itas)

ayrıca bakınız 
 swingfire
 euromissile hot
 9m133 kornet
 m72 law
 at4

bağlantılı içerik

kendisini izleyen modelleri 
bgm-71 - 
mim-72 -
ugm-73 -
bqm-74 -
bgm-75 - 
agm-76 - 
fgm-77

dış bağlantılar 
 www.fas.org
 more information at designation systems.net
 video of a danish tow launch

güdümlü tanksavar füzeleri
amerika birleşik devletleri'nin askerî teçhizatı
almanya'nın askerî teçhizatı
norveç'in askerî teçhizatı
soğuk savaş askerî teçhizatı
vietnam savaşı askerî teçhizatı