Amerika Birleşik Devletleri Kongresi

birleşik devletler kongresi (), birleşik devletler federal hükûmetinin iki meclisli yasama organıdır ve iki bölümden oluşur: temsilciler meclisi ve senato. 435 temsilci ve 100 senatör olmak üzere toplam 535 üyeden oluşur. toplam sayısı 435 olan temsilciler meclisi üyeleri dar bölge sistemiyle iki yıllığına seçilirler.

temsilciler meclisi sandalyeleri, amerika birleşik devletleri'nin her 10 yılda bir yapılan nüfus sayımı sonuçlarına göre eyaletlere paylaştırılır. her 10 yılda bir nüfusu artan veya azalan eyaletlerin temsilcilerinin sayısının artması veya azalması mümkündür. ancak en az nüfuslu olan eyaletlerin bile en az bir temsilci hakkı vardır. abd senatosu, abd'nin 50 eyaletinin her birinden seçilen 2 (eşit sayıda) senatörden gelen toplam 100 üyeden oluşur. abd senatosunun üçte biri her 2 yılda bir yapılan seçimlerle yenilenir. üyeler genellikle cumhuriyetçi parti veya demokrat partiden oluşur. nadiren üçüncü parti veya bağımsız senatörler vardır. her senatörün bir sonraki seçime kadar olan görev süresi 6 yıldır.

abd kongresi'ne seçilen ilk müslüman ise keith ellison olmuştur.

tarihçe
birinci kıta kongresinde kuzey amerika'nın on üç kolonisinden on iki temsilci bir araya geldi. 4 temmuz 1776'da i̇kinci kıta kongresi, yeni ulustan "amerika birleşik devletleri" olarak söz ederek bağımsızlık bildirgesi'ni kabul etti. 1781'deki konfederasyon maddeleri, her eyaletin çoğu karar üzerinde veto hakkı olduğu eyaletler arasında eşit temsilli tek meclisli organ olan konfederasyon kongresi'ni kurdu. kongrenin yürütme yetkisi vardı ama yasama yetkisi yoktu ve federal yargı deniz kuvvetleriyle sınırlıydı ve vergi toplama, ticareti düzenleme veya yasaları uygulama yetkisinden yoksundu.

hükûmetin güçsüzlüğü iki meclisli kongre ile değiştirilmiş bir anayasa öneren 1787 sözleşmesi'ne yol açtı.

küçük eyaletler, her eyalet için eşit temsili savundular. i̇ki  meclisli yapı, eyalet hükûmetlerinde iyi işlev gördü. connecticut uzlaşması adlı bir uzlaşma planı, nüfusa göre seçilen temsilciler (daha büyük eyaletlerin yararına) ve eyalet hükûmetleri tarafından seçilen tam olarak iki senatörün (daha küçük eyaletlerin yararına) olduğu bir uzlaşma planı olarak kabul edildi. onaylanan anayasa, birbiriyle örtüşen iki güç merkezli bir federal yapı yarattı, böylece her vatandaş "birey olarak" eyalet hükûmetinin ve ulusal hükûmetin yetkilerine tabi oldu. gücün kötüye kullanılmasına karşı korunmak için hükûmetin yürütme, yasama ve yargı organlarının her birinin ayrı bir yetki alanı vardı ve güçler ayrılığı ilkesine göre diğer organları denetleyebiliyordu. ayrıca iki ayrı meclis olduğundan yasama organında kontrollar ve dengeler vardı. yeni hükûmet 1789'da faaliyete geçti.

siyaset bilimcisi julian e. zelizer "oluşturucu dönem" (1780'ler-1820'ler), "partizan dönemi" (1830'lar-1900'ler), "komite dönemi" (1910'lar-1960'lar) ve "çağdaş dönem" (1970-günümüz) olarak örtüşen dört kongre dönemi olduğunu öne sürdü.

1780'ler–1820'ler: biçimlendirici dönem
federalistler ve anti-federalistler siyasi partilerin telaffuz edilmesiyle ilk yıllarda iktidar için itişip kakıştı. anayasanın ve haklar bildirisi'nin kabul edilmesiyle federalizm karşıtı hareket tükendi. bazı aktivistler, james madison ve thomas jefferson'ın hazine bakanı alexander hamilton'ın politikalarına karşı çıkmak için 1790-1791 yıllarında oluşturdukları i̇dare karşıtı parti'ye katıldı; kısa sürede demokratik-cumhuriyetçi parti veya jeffersoncu cumhuriyetçi parti oldu ve birinci parti sistemi dönemini başlattı. thomas jefferson'ın başkanlığına seçilmesi 1800'de taraflar arasında barışçıl bir güç geçişi oldu. yüksek mahkeme 4. başkanı john marshall, 1803'teki dönüm noktası niteliğindeki marbury - madison davasında hukukta adli inceleme ilkesini tesis ederek yüksek mahkeme'ye kongre mevzuatını hükümsüz kılma yetkisi verdi.

1830'lar–1900'ler: partizan dönemi
bu yıllara siyasi partilerin gücünün artması damga vurdu. dönüm noktası olayı, kölelik sorununu çözen ve ulusu federal otorite altında birleştiren ancak eyalet hakları'nın gücünü zayıflatan i̇ç savaş idi. yaldızlı çağ (1877–1901), kongre'nin cumhuriyetçi hakimiyetiyle damga vurdu. bu süre zarfında, özellikle etkili lobilerin demiryolu sübvansiyonlarını ve yün tarifelerini savunduğu başkan ulysses s. grant'ın yönetimi sırasında, lobi faaliyetleri daha yoğunlaştı. göç ve yüksek doğum oranları yurttaş sayısını artırdı ve ülke hızla büyüdü. i̇lerici dönem, kongre'nin her iki kanadında da güçlü parti liderliği ve reform çağrıları ile nitelendi; reformcular bazen lobicilerin siyaseti yozlaştırdığını söylediler. meclis başkanı'nın konumu, 1890'da thomas reed ve joseph gurney cannon gibi liderlerle son derece güçlendi. senato, yarım düzine erkek tarafından etkili bir şekilde kontrol ediliyordu.

1910'lar–1960'lar: komite dönemi

uzun süredir kongre üyelerinin giderek daha fazla güç kazandığı bir kıdem sistemi, her iki partinin politikacılarını uzun vadeli arayışlara teşvik etti. komite başkanları, 1970'lerdeki reformlara kadar her iki mecliste de etkili olmaya devam etti.

önemli yapısal değişiklikler arasında, 8 nisan 1913'te onaylanan onyedinci değişiklik uyarınca senatörlerin doğrudan halk tarafından seçilmesi yer alır.

yüksek mahkeme, anayasa'nın ticaret maddesine dayanan kararlar kongre'nin ekonomiyi düzenleme yetkisini artırdı. senatörlerin halk tarafından seçilmesinin bir etkisi, meclis ve senato arasındaki seçmenlerle olan bağları arasındaki farkı azaltmaktı. topal ördek yirminci değişiklik uyarınca yapılan reformlar, mağlup ve emekli olan kongre üyelerinin hesap verebilirlikten yoksun olmalarına rağmen nüfuz kullanma gücünü azalttı.

büyük buhran, başkan franklin roosevelt'i ve demokratların güçlü kontrolünü ve tarihi yeni düzen politikalarını başlattı. roosevelt'in 1932'deki seçimi, hükûmet gücünün yürütme organına doğru kaymasına işaret etti. 
çok sayıda new deal girişimi kongre yerine beyaz saray'dan başlatıldı. başkan roosevelt, i̇cra şubesi personelini dostane senato komitelerinde özel görev vererek kongre'deki gündemini zorladı (bu uygulama, 1946 yasama yeniden düzenleme yasası ile sona erdi). demokrat parti yıllarca kongre'nin her iki meclisini de kontrol etti. 
bu süre zarfında, cumhuriyetçiler ve muhafazakar güneyli demokratlar muhafazakar koalisyon oluşturdular. demokratlar ii. dünya savaşı sırasında kongre'nin kontrolünü elinde tuttu. kongre, kısmen daimi kongre komitelerinin sayısını azaltarak, savaş sonrası dönemde verimlilikle mücadele etti. bu yıllarda siyasi güç cumhuriyetçiler ve demokratlar arasında değişse de, güney demokratlar birçok etkili komitede güçlü bir güç haline geldi. uzay uçuşu ve atom enerjisi politikası gibi daha karmaşık konular daha fazla uzmanlık gerektiriyordu. senatör joseph mccarthy, i̇kinci kızıl korku sırasında komünizm korkusunu kullandı ve televizyonda oturumlar düzenledi. 1960 yılında, demokrat aday john f. kennedy az farkla başkanlığı kazandı ve güç, 1994 yılına kadar kongre'nin her iki kanadına da hakim olan demokratların eline geçti.

1970'den beri: çağdaş dönem

kongre, yoksulluk ve açlıkla mücadele için johnson'un "büyük toplum" programını yürürlüğe koydu. watergate skandalı başkanlık suçlarını ve örtbasları araştıran uykudaki kongre'yi uyandırdı. siyaset bilimci bruce j. schulman, skandalın hükûmetin kolları arasındaki ilişkileri "önemli ölçüde yeniden şekillendirdiğini" öne sürdü. özellikle 1994'ten sonra partizanlık geri döndü. bir analist partizan iç çatışmayı eğitim kurulu gibi toplantı odalarında toplantıya katılanların cesaretini kıran zayıf kongre çoğunluğuna bağladı. kongre yetkisini yeniden savunmaya başladı.
 
lobicilik, 1971'deki federal seçim kampanya yasasına rağmen önemli bir faktör oldu. siyasi eylem komiteleri veya pac'ler  (ing: political action committee), soft money (tr: yumuşak para) katkıları gibi yollarla kongre adaylarına önemli bağışlarda bulunabilirdi. yumuşak para fonları adaylar için belirli kampanyalara verilmese de, para genellikle adaylara dolaylı yoldan çıkar sağladı ve adayların yeniden seçilmesine yardım etti. 2002 i̇ki partili kampanya reformu yasası gibi reformlar kampanya bağışlarını sınırladı ama “yumuşak para” katkısını sınırlamadı. bir kaynak, 1974'te değiştirilen watergate sonrası yasaların, "bireylerin adayları desteklemek için bir araya gelmelerini sağladıklarından" "meşrulaştırılmış pac'ler" yerine "zengin katkıda bulunanların etkisini ve ödemeleri sona erdirmeyi" amaçladığını öne sürer. 1974'ten 1984'e kadar pac'lerin sayısı 608'den 3.803'e ve bağışlar 12.5 milyon dolardan 120 milyona çıktı. pac'ın kongre'deki etkisine ilişkin endişeler arttı. 2009'da avukatlar, elektrikçiler ve emlak komisyoncuları da dahil olmak üzere 4.600 işletme, işçi ve özel çıkar pac'si vardı. 2007'den 2008'e kadar 175 kongre üyesi pac'lerden "kampanya paralarının yarısını veya daha fazlasını" aldı.

1970'ten 2009'a kadar meclis, 1970'te porto riko'nun yerleşik komiserinin komitelerinde temsil edilmeye başlayarak, abd vatandaşlarını eyalet dışı alanlarda temsil eden yetkileri ve ayrıcalıklarının yanı sıra delegeleri artırdı. 1971'de columbia bölgesi için bir delege yetkilendirildi ve 1972'de abd virjin adaları ve guam için yeni delege pozisyonları oluşturuldu. 1978'de amerikan samoası için ek bir delege atandı. kuzey mariana adaları topluluğu için bir başka delege 2009'da işe başladı. kongre'nin bu altı üyesi, yasa tasarılarını ve kararları vermek için taban ayrıcalıkları vardır ve son kongrelerde daimi ve seçilmiş komitelerde, parti kurultaylarında ve senato ile ortak konferanslarda oy kullanırlar. capitol hill ofisleri, personeli ve dört askeri akademiden her birine iki yıllık atamaları vardır. kongre, meclis genel komitesi oylarını onayladığında oyları anayasal olsa da, son kongreler buna izin vermedi ve meclis, temsilciler meclisi olarak toplanırken oy kullanamazlar.

abd kongresinin yapısı
abd kongresinin temsilciler ve senato olarak iki yasama meclisi vardır. kongre, işi farklı alanlarda uzmanlaşmış ayrı komitelere bölerek ulusal mevzuat yazımını yönetir. bazı kongre üyeleri, meslektaşları tarafından bu komitelerin görevlileri olarak seçilir. kongre'nin kendisine bilgi sağlamaya yardımcı olması için devlet sorumluluk ofisi ve kongre kütüphanesi gibi yardımcı kuruluşları ve kongre üyelerinin de kendilerine yardımcı olacak personeli ve ofisleri vardır. ayrıca büyük bir lobi endüstrisi, üyelerin çeşitli şirket ve işçi çıkarları adına yasa çıkarmalarına yardım eder.

komiteler

uzmanlıklar
komite yapısı, kongre üyelerinin belirli bir konuyu yoğun şekilde incelemesine imkan verir. kongreden önce herhangi bir üyenin uzman olması beklenmez. zamanla, üyeler belirli konularda ve yasal yönlerde uzmanlaşır. komiteler özel konuları araştırır ve tüm kongreye seçimler ve olasılıklar hakkında tavsiyelerde bulunur. uzmanlık seçimi, üyenin seçim bölgesinden, bölgesel sorunlardan, geçmişinden ve deneyiminden etkilenebilir. senatörler, çakışmayı önlemek için genellikle eyaletlerindeki diğer senatörünkinden farklı bir uzmanlık seçerler. bazı komiteler, diğer komitelerin işlerini yürütme konusunda uzmandır ve tüm mevzuatta güçlü bir etkiye sahiptirler. örneğin, “house ways and means” komitesinin temsilciler meclisi işlerinde önemli etkisi vardır.

güç
komiteler mevzuatı yazar ve düzenler. meclis “tahliye dilekçesi süreci” gibi prosedürler, yasa tasarıları getirebilir ve komite girdisini atlayabilirken komite çalışmadan bunları uygulamak çok zordur. komitelerin belli bir gücü vardır. yasama, gözetim ve dahili idari görevleri, bilgi toplayan, alternatifleri değerlendiren ve sorunları belirleyen yaklaşık iki yüz komite ve alt komite arasında bölünmüştür. komiteler, meclis tarafından değerlendirilecek çeşitli çözümler önerir. ayrıca komiteler, yürütme organını izleyerek ve olası suistimali soruşturarak gözetim yaparlar.

görevli
her iki yıllık oturumun başında meclis, normalde tartışmalara başkanlık yapmayan ama çoğunluk partisinin lideri olarak görev yapan bir konuşmacı seçer. senato'da başkan yardımcısı senato'nun resen başkanıdır. ek olarak, senato geçici başkanı ("pro tempore") denilen memuru seçer. ("pro tempore", "şimdilik" anlamındadır.) bu görev genellikle senato'nun çoğunluk partisinin en kıdemli üyesi tarafından yapılır ve parti kontrolünde değişiklik olana kadar geleneksel olarak bu görevi yapar. buna göre senato, yeni kongre'nin başlangıcında geçici yeni bir başkan seçmez. meclis ve senato'da, fiili başkanlık görevlisi genellikle çoğunluk partisinin yeni üyelerin odanın kurallarını öğrenmesi için atanan üyesidir.

kongrenin destek hizmetleri

kongre kütüphanesi

kongre kütüphanesi, 1800 yılında kongre kararıyla kuruldu. kongre kütüphanesinin çoğu capitol hill'deki üç binadadır ama washington, d.c.‘deki körler ve fiziksel engelliler için ulusal kütüphanesi, culpeper, virginia'daki ulusal görsel-i̇şitsel koruma merkezi, fort meade, maryland'deki kitap saklama tesisi ve birçok deniz aşırı ofisler de bölümleri vardır. 1812 savaşı’ndaki i̇ngiliz baskınında yakıldığında kütüphanede çoğunlukla hukuk kitapları vardı. ama kongre thomas jefferson'ın özel kütüphanesinin satın alınmasına izin verdiğinde kütüphane koleksiyonları büyütüldü. kütüphane kongre ve personelinin yanı sıra amerikan halkına da hizmet verir. 470 dilde kitaplar, filmler, haritalar, fotoğraflar, müzik, el yazmaları, grafikler ve malzemeler dahil olmak üzere yaklaşık 150 milyon öğe ile kongre kütüphanesi dünyanın en büyük kütüphanesidir.

araştırma

kongre kütüphanesi'nin parçası kongre araştırma hizmeti, senatörlere, temsilcilere ve çalışanlarına resmi görevlerini yapmalarına yardım için ayrıntılı, güncel ve tarafsız araştırmalar yapar. mevzuat için fikir üretir, üyelerin yasa tasarısını incelemelerine yardımcı olur, kamuya açık oturumları kolaylaştırır, raporlar hazırlar, parlamento usulü gibi konularda istişarelerde bulunur ve iki meclisin anlaşmazlıkları çözmesine yardımcı olur. 
kongre araştırma hizmetine, meclisin'in düşünce kuruluşu" denir ve yaklaşık 900 çalışanı vardır.

bütçelendirme
kongre bütçe ofisi veya cbo, kongre'ye ekonomik verileri sağlayan federal bir ajanstır.

1974 tarihli kongre bütçesi ve haciz kontrol yasası ile partizan olmayan bağımsız bir kurum olarak kurulmuştur. kongre'nin vergilerden gelen gelir akışlarını tahmin etmesine ve bütçeleme sürecine yardım eder. devlet borcu gibi konular ve olası yasama maliyetleri hakkında öngörüler yapar. yıl ortasında güncellenen yıllık ekonomik ve bütçe görünümü ‘nü hazırlar ve senato tahsis komitesi için başkanın bütçe teklifleri analizini yazar. meclis başkanı ve senato başkanı geçici olarak cbo direktörünü dört yıllık bir dönem için ortaklaşa atarlar.

lobicilik
lobiciler farklı çıkarları temsil eder ve genellikle müşterilerinin ihtiyaçlarını yansıtmak amacıyla kongre kararlarını etkilemeye çalışırlar. lobi grupları ve üyeleri bazen yasa ve kamçı faturaları keser. 2007'de washington, d.c.'de yaklaşık 17.000 federal lobici vardı. yasa koyuculara kuruluşlarının amaçlarını açıklarlar. bazı lobiciler kâr amacı gütmeyen kuruluşları temsil eder ve kişisel olarak ilgilendikleri konularda toplum yararına çalışırlar.

partizanlık iki taraflılığa karşı
kongre, taraflar arasında iki particilik olarak bilinen yapıcı işbirliği ve uzlaşma dönemleriyle, partizanlık denilen siyasi kutuplaşma ve çatışma dönemleri arasında gidip geldi. i̇ç savaş sonrası dönemine, bugün olduğu gibi particilik damgasını vurdu.

uzlaşma mümkünse komitelerin söz konusu konuda anlaşmaya varması daha kolaydır. bazı siyaset bilimciler, kongre'nin iki meclisinde de dar çoğunlukların etkilediği son birkaç on yılda, particiliğin arttığını ama demokratlar ve cumhuriyetçiler arasında birbirlerini izlemesinin politikalarda olduğu kadar kurumda pragmatizm ve nezaketin daha çok esnekline neden olacağını düşünürler.

kaynakça 

 
çift meclisli yasama organları