14 Ekim



olaylar 
 1586 - mary stuart, kardeşi i. elizabeth'e suikast girişiminde bulunduğu suçlamasına karşı savunma vermeyi kabul etti.
 1808 - nizam-ı cedid, sekban-ı cedid adıyla yeniden kuruldu.
 1882 - pencap üniversitesi (pakistan) kuruldu.
 1912 - eski başkan theodore roosevelt, john flammang schrank tarafından vurularak hafif yaralandı. roosevelt, göğsündeki taze yara ve içindeki mermi ile planlanan konuşmasını yaptı.
 1913 - birleşik krallık'ta kömür madeni kazası; 439 kişi öldü.
 1915 - i.dünya savaşı: bulgaristan krallığı, i̇ttifak devletleri'ne katıldı.
 1920 - finlandiya ve sovyet rusya, bazı bölgeleri değiştirerek sınırı belirleyen, tartu antlaşması'nı imzaladı.
 1925 - türkiye'de ilk betonarme köprü, büyük menderes nehri üzerinde yapıldı.
 1926 - türk kanunu medenisi'ne göre ilk medeni nikâh, şehremini muhittin bey tarafından i̇stanbul'da kıyıldı.
 1933 - almanya, cenevre silahsızlanma konferansı'ndan ve milletler cemiyeti'nden ayrılacağını açıkladı.
 1940 - ii.dünya savaşı: the blitz adı verilen almanların londra'yı bombardımanı sırasında, londra metrosu'nun balham i̇stasyonu'nda 66 kişi öldü.
 1944 - generalfeldmarschall erwin rommel öldü.
 1944 - ii.dünya savaşı: britanya ordusu atina'ya girdi.
 1947 - amerikalı test pilotu chuck yeager, ses duvarını aştı.
 1950 - kore'ye türk askeri birliği ulaştı.
 1956 - hindistan'da dokunulmazlar kastının lideri bhimrao ramji ambedkar, 385.000 takipçisi ile birlikte budizme geçti.
 1958 - abd, nevada'da bir yeraltı nükleer deneme yaptı.
 1960 - yassıada yargılamaları başladı. i̇lk dava afgan kralı'nın celâl bayar'a hediye ettiği köpeğin hayvanat bahçesine satışıyla ilgili "köpek davası" idi.
 1964 - martin luther king, şiddetsizlik yoluyla ırksal eşitsizlikle mücadele ettiği için nobel barış ödülü'nü aldı.
 1964 - sovyetler birliği lideri nikita kruşçev, karadeniz kıyısında tatildeyken görevden alındı, yerine leonid brejnev getirildi. aleksey kosigin başbakan oldu.
 1964 - tokyo'daki olimpiyat oyunları'nda, türk serbest güreş millî takımı şampiyon oldu.
 1968 - amerikalı astronotların yörüngedeki ilk canlı tv yayını apollo 7 ekibi tarafından gerçekleştirildi.
 1968 - amerikalı jim hines, meksiko'da düzenlenen olimpiyat oyunları'nda, 100 m'de 10 saniyenin altına inen (9,95 s) ilk kişi oldu. hines, bu unvanı 1983'e kadar koruyabildi.
 1968 - avustralya'nın meckering kentinde 6,8 şiddetinde bir deprem meydana geldi.
 1969 - olof palme i̇sveç başbakanı oldu.
 1973 - genel seçimler sonuçlandı. cumhuriyet halk partisi 185, adalet partisi 149, millî selamet partisi 48, demokratik parti 45, cumhuriyetçi güven partisi 13, milliyetçi hareket partisi 3, türkiye birlik partisi 1 milletvekilliği kazandı. 6 milletvekili de bağımsız olarak seçildi.
 1973 - kutsal yom kippur gününde, mısır ve suriye orduları i̇srail'e saldırdı.
 1973 - tayland'da üniversite öğrencilerinin demokratik bir hükûmet için gerçekleştirdikleri ayaklanmada, 77 kişi öldü, 857 kişi yaralandı.
 1980 - diyarbakır'a kaçırılan türk hava yolları'na ait "diyarbakır" uçağına operasyon düzenlendi. kökten dinci oldukları öne sürülen 4 hava korsanı yakalandı. operasyon sırasında bir yolcu öldü.
 1981 - hüsnü mübarek, enver sedat'ın suikast sonucu öldürülmesinin bir hafta sonrasında mısır cumhurbaşkanı oldu.
 1982 - yaşar kemal, fransa'da uluslararası cino del duca ödülü'nü kazandı.
 1987 - atatürk uluslararası barış ödülü, almanya cumhurbaşkanı richard von weizsaecker'e verildi.
 1987 - yerli üretim ilk f-16 savaş uçağı, şener koltuk tarafından test edilerek hava kuvvetleri komutanlığı bünyesine katıldı.
 1991 - birmanya muhalefet lideri aung san suu kyi, nobel barış ödülü'ne layık görüldü.
 1994 - yaser arafat, i̇zak rabin ve şimon perez, oslo anlaşmalarının gerçekleşmesindeki ve gelecekteki filistin öz yönetiminin çerçevelenmesindeki rollerinden dolayı nobel barış ödülü'nü aldı.
 2003 - chicago'da oynanan amerika ulusal beyzbol ligi maçında, "steve bartman olayı" olarak adlandırılan skandal gerçekleşti.
 2012 - felix baumgartner, stratosferdeki bir balondan dünya'ya başarıyla atladı.
 2017 - somali'nin başkenti mogadişu'da toplu taşıma araçlarının kullandığı istasyon yakınlarında bomba yüklü kamyon ile saldırı düzenlendi. saldırı sonucu 512 kişi öldü, 316 kişi yaralandı ve 62 kişi ise kayboldu.
 2022 - bartın'ın amasra ilçesinde bir madende patlama meydana geldi.

doğumlar 
 1420 - tomás de torquemada, i̇spanyol din adamı ve i̇spanyol engizisyonu'nun lideri (ö. 1498)
 1427 - alesso baldovinetti, i̇talyan ressam (ö. 1499)
 1542 - ekber şah, babür i̇mparatorluğu'nun 3. hükümdarı (ö. 1605)
 1630 - sophia, 1701 veraset yasası uyarınca, i̇ngiltere, i̇skoçya, i̇rlanda tahtının muhtemel varisi (ö. 1714)
 1633 - ii. james, i̇ngiltere, i̇skoçya ve i̇rlanda kralı (ö. 1701)
 1643 - i. bahadır şah, babür i̇mparatorluğu'nun 7. şahı (ö. 1712)
 1644 - william penn, i̇ngiliz girişimci, filozof ve dinbilimci (ö. 1718)
 1712 - george grenville, i̇ngiliz siyasetçi (ö. 1770)
 1784 - vii. fernando, i̇spanya kralı (ö. 1833)
 1791 - friedrich parrot, alman doğa bilimci ve gezgin (ö. 1841)
 1801 - joseph plateau, belçikalı fizikçi (ö. 1883)
 1812 - carl christoffer georg andræ, danimarkalı siyasetçi ve matematikçi (ö. 1893)
 1824 - adolphe monticelli, fransız ressam (ö. 1886)
 1867 - masaoka shiki, meiji döneminde yaşamış japon şair, yazar ve edebiyat eleştirmeni (ö. 1902)
 1871 - alexander (von) zemlinsky, avusturyalı besteci ve orkestra şefi (ö. 1942)
 1873 - jules rimet, fransız futbol yönetici ve fifa'nın 3. başkanı (ö. 1956)
 1876 - jules bonnot, fransız anarşist ve haydut (ö. 1912)
 1879 - rafael de nogales méndez, venezuelalı asker ve yazar (ö. 1936)
 1882 - éamon de valera, i̇rlandalı siyasetçi ve i̇rlanda bağımsızlık lideri (ö. 1975)
 1888 - kathleen mansfield, yeni zelandalı modernist kısa öykü yazarı (ö. 1923)
 1890 - dwight eisenhower, abd'nin 34. başkanı (ö. 1969)
 1893 - lillian gish, amerikalı sinema ve tiyatro oyuncusu (ö. 1993)
 1894 - e. e. cummings, amerikalı şair (ö. 1962)
 1900 - william edwards deming, amerikalı istatistikçi (ö. 1993)
 1906 - hannah arendt, alman siyaset bilimcisi (ö. 1975)
 1906 - hasan el-benna, mısırlı siyasi ve dini lider (müslüman kardeşler hareketinin kurucusu) (ö. 1949)
 1910 - john wooden, eski amerikalı basketbol oyuncusu ve antrenörü (ö. 2010)
 1911 - le duc tho, vietnamlı devrimci, diplomat ve politikacı (ö. 1990)
 1914 - raymond davis jr., amerikalı fizikçi (ö. 2006)
 1915 - loris francesco capovilla, i̇talyan kardinal (ö. 2016)
 1916 - c. everett koop, amerikalı çocuk hastalıkları doktoru (ö. 2013)
 1917 - violeta parra, şilili folk müziği sanatçısı (ö. 1967)
 1925 - nevzat atlığ, türk bestekâr
 1927 - roger moore, i̇ngiliz sinema oyuncusu (ö. 2017)
 1930 - joseph mobutu, zaire devlet başkanı (ö. 1997)
 1930 - robert parker, amerikalı rhythm and blues şarkıcısı ve müzisyen (ö. 2020)
 1938 - farah diba, i̇ran kraliçesi
 1939 - ralph lauren, amerikalı moda tasarımcısı
 1940 - cliff richard, i̇ngiliz pop müzik şarkıcısı
 1943 - muhammed hatemi, i̇ran'nin 5. cumhurbaşkanı
 1944 - şerif gören, türk film yönetmeni
 1944 - udo kier, alman oyuncu
 1946 - françois bozizé, 2003-2013 yılları arası orta afrika cumhuriyeti'nin eski cumhurbaşkanı
 1946 - craig venter, amerikalı biyolog ve iş insanı
 1947 - nikolai volkoff, hırvat-yugoslav asıllı amerikalı profesyonel güreşçi (ö. 2018)
 1948 - engin arık, türk fizikçi (ö. 2007)
 1952 - harry anderson, amerikalı oyuncu ve sihibaz (ö. 2018)
 1952 - nikolay andrianov, sovyet/rus jimnastikçi (ö. 2011)
 1954 - mordehay vanunu, i̇srailli nükleer teknisyen
 1956 - haydar ergülen, türk şair ve yazar
 1956 - ümit besen, türk müzisyen
 1959 - a. j. pero, amerikalı baterist ve müzisyen (ö. 2015)
 1961 - emel müftüoğlu, türk şarkıcı, oyuncu ve sunucu
 1962 - trevor goddard, i̇ngiliz oyuncu (ö. 2003)
 1963 - deniz oral, türk oyuncu
 1964 - neşe erberk, türk manken
 1965 - steve coogan, i̇rlanda asıllı i̇ngiliz komedyen, oyuncu, film yapımcısı ve yönetmeni
 1965 - karyn white, amerikalı r&b şarkıcısı ve söz yazarı
 1969 - viktor onopko, eski rus savunma oyuncusu
 1970 - anzhela atroshchenko, belarus asıllı türk atlet
 1970 - jim jackson, abd uyruklu basketbolcu
 1974 - jessica drake, amerikalı porno yıldızı
 1974 - tümer metin, türk futbolcu
 1978 - paul hunter, i̇ngiliz profesyonel snooker oyuncusu (ö. 2006)
 1978 - usher, amerikalı r&b şarkıcısı
 1979 - kemal doğulu, türk şarkıcı ve fotoğrafçı
 1979 - stacy keibler, amerikalı oyuncu, model, eski profesyonel güreşçi ve şarkıcı-söz yazarı
 1979 - rodrigo tello, şilili futbolcu
 1980 - ben whishaw, i̇ngiliz sinema ve tiyatro oyuncusu
 1980 - cansu dere, türk oyuncu
 1983 - betty heidler, alman çekiç atıcı
 1988 - ceyda ateş, türk oyuncu
 1992 - esra bilgiç, türk oyuncu
 1992 - ahmed musa, nijeryalı futbolcu

ölümler 
 996 - aziz, 21 aralık 975 - 14 ekim 996 arasında beşinci fatımi halifesi (d. 955)
 1066 - harold godwinson, i̇ngiltere'nin son anglo-sakson kralı (d. 1022)
 1077 - andronikos dukas, bizanslı protovestiarios ve protoproedros
 1092 - nizam-ül mülk, büyük selçuklu devleti'nin farsi veziri (d. 1018)
 1095 - i. béatrix, bigorre kontesi (d. 1064)
 1240 - raziye begüm, delhi türk sultanlığı hükümdarı (d. ?)
 1669 - antonio cesti, i̇talyan besteci (d. 1623)
 1817 - fyodor uşakov, rus amiral (d. 1744)
 1911 - john marshall harlan, amerikalı avukat ve politikacı (d. 1833)
 1925 - eugen sandow, amerikalı vücut geliştirme sporcusu (d. 1867)
 1931 - mehmet ruhi arel, türk ressam (d. 1880)
 1944 - erwin rommel, alman generalfeldmarschall (çöl tilkisi lakaplı) (intihar) (d. 1891)
 1953 - kyūichi tokuda, japon komünist devrimci, siyasetçi ve hukukçu (d. 1894)
 1956 - jeanne d'alcy, fransız film oyuncusu (d. 1865)
 1959 - errol flynn, avustralyalı aktör (d. 1909)
 1959 - osman nihat akın, türk besteci (d. 1905)
 1960 - abram i̇offe, sovyet rus fizikçi (d. 1880)
 1961 - paul ramadier, fransız siyasetçi ve başbakan (d. 1888)
 1967 - kazım nami duru, türk gazeteci, yazar ve eğitimci (d. 1875)
 1967 - marcel aymé, fransız yazar (d. 1902)
 1974 - settar behlulzade, azeri ressam (d. 1909)
 1976 - edith evans, i̇ngiliz sinema ve tiyatro oyuncusu (d. 1888)
 1977 - bing crosby, amerikalı şarkıcı ve oyuncu (d. 1903)
 1981 - hüseyin nail kubalı, türk akademisyen (d. 1903)
 1984 - martin ryle, i̇ngiliz radyo gök bilimci (d. 1918)
 1990 - leonard bernstein, amerikalı besteci (d. 1918)
 1997 - harold robbins, amerikalı roman yazarı (d. 1916)
 1999 - julius nyerere, tanzanyalı öğretim görevlisi ve siyasetçi (d. 1922)
 2002 - orhan aldinç, türk gazeteci (d. 1929)
 2006 - cahit talas, türk akademisyen ve siyasetçi (eski çalışma bakanı) (d. 1917)
 2006 - selahattin i̇çli, türk bestekâr (d. 1923)
 2007 - big moe, amerikalı siyahi rap müzisyeni ve şarkıcısı (ö. 1974)
 2009 - lou albano, amerikalı profesyonel güreşçi, yönetici ve oyuncu (d. 1933)
 2010 - simon maccorkindale, i̇ngiliz oyuncu (d. 1952)
 2010 - benoit mandelbrot, polonya doğumlu fransız ve amerikalı bilim insanı ve matematikçi (d. 1924)
 2013 - josé borello, arjantin ve şili'de bir dizi kulüpte oynayan arjantinli futbolcu (d. 1929)
 2013 - bruno metsu, eski fransız futbolcu ve teknik direktör (d. 1954)
 2014 - doğan güreş, türk asker ve türk silahlı kuvvetleri'nin 21. genelkurmay başkanı (d. 1926)
 2014 - isaiah "ikey" owens, amerikalı müzisyen ve albüm yapımcısı (d. 1975)
 2014 - elizabeth peña, amerikalı oyuncu (d. 1959)
 2014 - hüseyin üzmez, türk yazar ve avukat (d. 1931)
 2015 - nurlan balgimbayev, 10 ekim 1997'den 1 ekim 1999'a kadar kazakistan başbakanı (d. 1947)
 2015 - mathieu kérékou, beninli siyasetçi (d. 1933)
 2016 - jean alexander, i̇ngiliz oyuncu (d. 1926)
 2016 - pierre étaix, fransız komedyen, palyaço ve film yapımcısı (d. 1928)
 2016 - ümit utku, türk yönetmen, senarist ve yapımcı (d. 1929)
 2018 - milena dravić, sırp kadın oyuncu (d. 1940)
 2018 - gerben hofma, eski hollandalı millî futbolcu (d. 1925)
 2018 - mel ramos, figüratif tarzda çalışan amerikalı ressam (d. 1935)
 2019 - harold bloom, amerikalı eleştirmen (d. 1930)
 2019 - i̇gor kaleşin, sovyet-rus profesyonel futbolcu ve teknik direktör (d. 1952)
 2019 - sulli, güney koreli aktris, model ve şarkıcı (d. 1994)
 2020 - rhonda fleming, amerikalı tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1923)
 2020 - herbert kretzmer, güney afrika doğumlu i̇ngiliz söz yazarı ve gazeteci (d. 1925)
 2020 - kuniwo nakamura, palaulu siyasetçi (d. 1943)
 2020 - mahmoud yassine, mısırlı aktör (d. 1941)
 2021 - lee wan-koo, güney koreli bir politikacı (d. 1950)
 2022 - alfredo chiappori, i̇talyan hicivci çizgi roman sanatçısı ve yazar (d. 1943)
 2022 - robbie coltrane, i̇skoç oyuncu (d. 1950)
 2022 - jan van der graaf, hollandalı protestan kilise yöneticisi, mühendis ve yazar (d. 1937)
 2022 - ebu el-hasan el-haşimi el-kureyşi, irak ve şam i̇slam devleti'nin 3. lideridir (d. 1980)
 2022 - alexandros nikolaidis, yunan profesyonel tekvandocu (d. 1979)

tatiller ve özel günler 
 lokman hekim anma günü
 hicri yılbaşı: 2015
 fırtına: meryem ana fırtınası

1014
14