mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Olidammara

olidammara, zindanlar ve ejderhalardaki tanrılardan biridir. hırsızların tanrısıdır. şansa hükmeder ve kaosu sever. amblemi gülen ve ağlayan iki yüzdür. fazla takipçisi yoktur. tapınakları ya çok seyrektir ya da yoktur. ama tavernalarda her zaman adına kadeh kaldırılır.
şarap tanrısıdır.
CONCACAF

concacaf (confederation of north, central american and caribbean association football) kuzey ve orta amerika ile karayipler futbol konfederasyonu'na verilen isimdir. 1961 yılında kurulan kuruluş bölgesindeki millî maçlar dışında, concacaf altın kupa ve concacaf şampiyonlar ligi organizasyonlarını da düzenler.

concacaf dünya kupası elemeleri 
 1930 -  meksika,  abd
 1934 -  abd
 1938 -  küba
 1950 -  meksika,  abd
 1954 -  meksika
 1958 -  meksika
 1962 -  meksika
 1966 -  meksika
 1970 -  el salvador,  meksika (ev sahibi)
 1974 -  haiti
 1978 -  meksika
 1982 -  el salvador,  honduras
 1986 -  kanada,  meksika (ev sahibi)
 1990 -  kosta rika,  abd
 1994 -  meksika,  abd (ev sahibi)
 1998 -  jamaika,  meksika,  abd
 2002 -  kosta rika,  meksika,  abd
 2006 -  kosta rika,  meksika,  abd,  trinidad ve tobago
 2010 -  meksika,  abd,  honduras
 2014 -  kosta rika,  meksika,  abd,  honduras

katılma
 15  meksika  (1930,1950,1954,1958,1962,1966,1970,1978,1986,1994,1998, 2002, 2006, 2010, 2014, 2022)
  11  abd   (1930,1934,1950,1990,1994,1998, 2002, 2006, 2010, 2014, 2022)
  5  kosta rika  (1990, 2002, 2006, 2014, 2022)
  3  honduras  (1982, 2010, 2014)
  2  kanada  (1986, 2022)
  1  el salvador  (1982)
  1  küba  (1938)
  1  haiti  (1974)
  1  jamaika  (1998)
  1  trinidad ve tobago (2006)

ayrıca bakınız

dış bağlantılar
Kitiara Uth Matar

kitiara uth matar. raistlin ve caramon majere'in üvey ablası.

babası bir şövalye olan kitiara kardeşleri kendi ayakları üzerinde duruncaya kadar onlara bakmış sonra evi terk edip babasını bulmak ve güçlü bir kılıç ustası olmak için yola düşmüştür.

sturm brightblade'den, steel adında bir oğlu vardır.

majere ailesi
ejderha mızrağı karakterleri
edebiyat karakterleri
Altına hücum

altına hücum, ilk olarak 1849 yılında amerika birleşik devletleri'nin kaliforniya eyâletinde, sierra nevada'nın dağlarında yaşanan ve çılgın bir altın bulma yarışı olarak tanımlanan hareket.

bunu diğerleri izlemiş ve kolay yoldan zengin olma hayalleri kuran binlerce insan, altın bulunduğu haberi çıkan her bölgeye akın etmiştir.

ayrıca bakınız 
 nome altına hücumu
 klondike altına hücumu
 kara tepeler

amerika birleşik devletleri tarihi
Hukuki gerçekçilik

hukuki gerçekçilik veya hukukî realizm akımları, hukuku soyut hukuk kurallarından ya da adalet ve ahlâk gibi fizikötesi kavramlarla değil, maddî dünyadaki gerçek ilişkilerle açıklamaktadır.

amerikan hukukî gerçekçiliği, gerçek hukukun mahkemelerin verdiği kararlar olduğunu, dolayısıyla hukuk araştırmasının hâkimlerin verecekleri kararların tahmin edilmesi olduğunu iddia eder. i̇skandinav hukukî gerçekçiliği ise hukukun varlığının içi boş hukukî kavramlarla açıklanamayacağını, hukukun iktidarın gücüyle var olduğunu savunur. i̇skandinav gerçekçileri'ne göre hukuk bir dil meselesidir; toplumsal bir uzlaşma ve zorlamadan başka bir anlam taşımaz.

kaynakça

gerçekçilik
gerçekçilik
gerçekçilik
politik realizm
Amerikan Hukuki Gerçekçiliği

amerikan hukuki gerçekçiliği, 20. yüzyılın başında amerika birleşik devletleri'nde ortaya çıkmış ve 1930'lara kadar bu ülkede hakim olmuş hukuk felsefesi okuludur.

amerika birleşik devletleri hukuk sistemi
Ortaköy, Menteşe

ortaköy, muğla'nın menteşe ilçesine bağlı bir mahalledir.

tarihçe 
mahallenin eski adı dereköy'dür. bu ismini mahallenin kenarındaki küçük dereden alır. ortaköy adının nereden geldiği konusunda bilgi bulunmamaktadır.

coğrafya 
muğla merkezine 7 km uzaklıktadır.

nüfus

dış bağlantılar 
 yerelnet 

menteşe'nin mahalleleri
Ol Parker

ol parker, (d. 1969 - londra/i̇ngiltere) i̇ngiliz film yönetmeni, senaristi ve prodüktörü.

hayatı 

1969 yılında londra'da doğmuştur. gerçek ado "oliver parker" dır. ancak "an ideal husband" filminin yönetmeni oliver parker'la karıştırılmamak için ilk adını "ol" olarak değiştirmiştir. cambridge üniversitesi mezunudur.

11 temmuz 1998 tarihinde film oyuncusu thandie newton ile evlenmiştir. çift bbc televizyonu için çekilen 1997 yapımı "in your dreams" isimli filmin çekimleri sırasında tanışmıştır. 17 eylül 2000 tarihinde kızı ripley, 2004 yılı aralık ayının ortalarında ise ikinci kızı nico dünyaya gelmiştir.

meslek yaşamı 

1996 sundance film festivali yönetimi parker'ın bbc için senaryosunu yazdığı "loved up" isimli filmi davet edebilmek için "tv için yapılan filmleri festivale davet etmeme" kuralını değiştirmiştir. peter cattaneo tarafından yönetilen bu film, ecstasy ve gençlik kültürünü anlatmaktadır. ol parker'ın senaryosunu yazdığı ikinci film "in your dreams"dir. yine bbc için çekilen ve tecavüz konusunu işleyen bu film aralık 1997'de bbc tarafından yayınlanmıştır. filmde daha sonra eşi olacak olan thandie newton başrolü üstlenmiştir.

parker ilk prodüktörlük denemesini 2000 yapımı "it was an accident" isimli filmle yapmıştır. bu film, jeremy cameron'un romanında "serbestçe" uyarlanmıştır. filmin yönetmenliğini metin hüseyin üstlenirken başrolleri thandie newton ve chiwetel ejiofor paylaşmıştır.

2005 yılına değin senaryo yazarı olarak başarı kazanmış olan parker, 2005 yılında çektiği imagine me & you isimli filmle yönetmenliğe adım atar. halen, sebastian faulkes'ın romanı "birdsong"un working title films için sinema uyarlamasını yapmakta ve paul greengrass tarafınmdan yönetilen ve jimi hendrix'in biyografisi niteliğindeki "crosstown trffic" isimli filmin senaryosunu yazmaktadır.

filmografi

senarist olarak 

 imagine me & you (2005) 
 it was an accident (2000) 
 in your dreams (1997) (tv filmi) 
 loved up (1995) (tv filmi)

yönetmen olarak 

 imagine me & you (2005)

prodüktör olarak 

 it was an accident (2000)

dış bağlantılar 

 imdb sayfası

i̇ngiliz film yönetmenleri
1969 doğumlular
i̇ngiliz senaristler
i̇ngiliz film yapımcıları
yaşayan insanlar
londra doğumlular
Lezgiler

lezgiler (lezgice: лезги/lezgi), kuzeydoğu kafkasya'da azerbaycan'ın kuzey ve dağıstan'ın güney kesimlerinde yerleşik halk. kafkasya'nın yerli halklarından biridir. konuştukları dil lezgice olarak adlandırılır. samurçay civarında yaşamaktadırlar.

lezgi milliyetçiliği ve sadval 
sscb'nin dağılmasının ardından, birliğe bağlı birçok halk bağımsızlığını ilan etmişti. topraklarının azeriler ve ruslar tarafından gasp edildiği iddiasıyla lezgiler 1990'da, dağıstan/derbent'te sadval (‘birlik’) adlı ayrılıkçı, silahlı bir örgüt kurdular.

azerbaycan 

lezgiler'in büyük çoğunluğu azerbaycan'ın kuzeyinde, kusar, kuba, haçmaz, kebele, i̇smayıllı, oğuz, kah, şeki rayonları toprağında toplu bir halde bakü, gence, sumgayıt ve mingeçevir şehirlerinde yaşıyorlar.

azerbaycan'da lezgiler'in sayılarının 190.000 kişi olduğu bilinmektedir.

rusya 
rusya'ya bağlı dağıstan'da lezgiler'in sayısının 550.000 ve diğer samur boylarıyla birlikte değerlendirildiğinde 850.000'e eriştiği görülmektedir.

türkiye lezgileri 
türkiye'de de lezgiler bulunmaktadır. lezgiceyi hâlâ günlük yaşamda konuşurlar ve gelenek, göreneklerini hâlâ sürdürmektedirler. bulundukları şehirler balıkesir'in merkez ilçesi ve şehrin bazı köyleriyle (ortaca köyü, yaylaköy) i̇zmir'in merkezi ve bazı köylerinde (dağıstan köyü).

galeri

kaynaklar

dış bağlantılar 

 türkiye'deki lezgiler турецкие лезгины 
 lezgi minority of azerbaijan 
 www.lezgi-pages.nm.ru
 article from the centre for russian studies about the lezgin'

 
kafkasya halkları
azerbaycan'daki etnik gruplar
dağıstan'daki etnik gruplar

xmf:ლეკეფი (ლეზგინეფი)
Sidney Govou

sidney govou (d. 27 temmuz 1979, le puy-en-velay, fransa), benin kökenli fransız eski millî futbolcudur.

i̇lk yılları 
sidney govou, 17 yaşında olympique lyonnais kulübü altyapısına katılana kadar puy-en-velay'da büyüdü.

kulüp kariyeri

olympique lyonnais (1999-2010) 
olympique lyonnais kulübü altyapısına girmesinden üç sene sonra, profesyonel olarak olympique lyonnais formasını ilk kez 15 ocak 2000'de auxerre takımına karşı oynanan maçta giymiştir (2-0 lyon aleyhine sonuçlanmıştır). govou, 2000-2001 sezonunda uefa şampiyonlar ligi'nde bayern münchen'e karşı oynanan maçta iki gol kaydederek geniş kitleler tarafından tanınmaya başlamıştır.

1999 yılından bu yana lyon'da 412 resmi maça çıktı ve 77 kez rakip fileleri havalandırdı.

millî takım kariyeri 
i̇lk kez a millî olduğu 2002 yılından bu yana fransa millî futbol takımı formasıyla 44 karşılaşmaya çıktı ve 10 kez rakip ağları gördü. millî takımla beraber; fifa 2003 fifa konfederasyonlar kupası, 2006 fifa dünya kupası, 2010 fifa dünya kupası, 2004 ve 2008 avrupa şampiyonası'nda boy gösterdi. en son olarak, 2008 avrupa futbol şampiyonası elemelerinde i̇talya'yı 3-1 yendikleri maçta 2 gol kaydetmiştir.

oyun stili 
asıl mevkisi forvetdur ancak sağ açıkta da görev yapmıştır.

kazandığı ödüller ve başarıları

olympique lyonnais 

 ligue 1: 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008
 ligue 1 i̇kinciliği: 2001, 2010
 coupe de france: 2008
 coupe de la ligue: 2001
 coupe de la ligue finalistliği: 2007
 trophée des champions: 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007
 trophée des champions finalistliği: 2008
 barış kupası: 2007
 barış kupası finalistliği: 2003, 2005

fransa millî futbol takımı 
 fifa dünya kupası: 2006
 fifa konfederasyonlar kupası: 2003

kaynakça 

1979 doğumlular
fransız futbolcular
2006 fifa dünya kupası futbolcuları
yaşayan insanlar
olympique lyonnais futbolcuları
evian thonon gaillard fc futbolcuları
2003 fifa konfederasyonlar kupası futbolcuları
2004 avrupa futbol şampiyonası futbolcuları
2008 avrupa futbol şampiyonası futbolcuları
2010 fifa dünya kupası futbolcuları
fifa konfederasyonlar kupası kazanan futbolcular
ligue 1 futbolcuları
fransa millî futbol takımı futbolcuları
forvet futbolcular
orta saha futbolcuları
Kilimanjaro Dağı

kilimanjaro dağı genelde sadece kilimanjaro (1902'den 1918'e kadar kaiser-wilhelm-spitze olarak adlandırılır), deniz seviyesinden 5.895 metre yüksekte afrika'nın masif bir dağı. kilimanjaro sönmüş bir stratovolkandır.

tanzanya'nın kuzeydoğusunda bulunan kilimanjaro, üzerindeki kibo zirvesiyle, afrika kıtasının en yüksek dağıdır. 1987 yılında, kendine özgü tabiatı, unesco tarafından dünya doğa mirası olarak ilan edilmiştir.

ekvator'un yaklaşık 340 km güneyinde bulunan kilimanjaro, tanzanya'nın kuzeydoğusunda, darüsselam şehrinin yaklaşık 500 km kuzeybatısında ve victoria gölü merkezinin yaklaşık 560 km güneydoğusundadır. kenya sınırına sadece birkaç kilometre mesafedeki kilimanjaro, bu ülkenin başkenti nairobi'nin yaklaşık 200 km güneydoğusunda kalır.

faunası 
kilimanjaro'da pek büyük hayvana rastlanılmaz, büyük hayvanlar genellikle ormanlarda ve dağın alt kısımlarında bulunur. filler, afrika mandası gibi hayvanlar yürüyüşçüler için tehlikeli olabilecek hayvanlardır. bukalemun, dikdik, duiker, kuyruksürengiller, nectariniidae ve yaban domuzu gibi hayvanlar olduğu da rapor edilmiştir. ayrıca zebra, pars, sırtlangiller gibi hayvanlarda düzensiz olarak görülmüştür.

kaynakça

dış bağlantılar 

 

tanzanya'daki yanardağlar
yedi zirveler
stratovolkanlar
beşbinlikler
Peştuca

peştuca (peştuca: پښتو - devanagari-paahthaan), afganca, paştuca ve pahtuca olarak da bilinen, afganistan’da ve pakistan’ın batı kesiminde yaşayan peştunların konuştuğu dil. hint-avrupa dillerinin hint-i̇ran dilleri öbeğine bağlıdır. kırk beş harfli bir alfabesi vardır. bazı sesler sanskritçede de bulunur.

peştuca, bu dile uyarlanmış arap alfabesiyle yazılır. afganca, çok büyük bir ölçüde hintçe, belucice, brohice, urduca ve pencapça gibi hindistan ve pakistan  dillerinin etkisinin altında kalmıştır. ayrıca farsça ve arapçadan girmiş çok sayıda kelimeye rastlanır. peştuca, eski i̇ran ve hint dillerine özgü özellikler de taşımaktadır.

peştuca, 16. yüzyılda yazıya geçirilmeye başlandı. 18. yüzyılda afgan devleti kurulunca dilin önemi daha da arttı. 1936 yılında afganistan’ın resmî dili oldu. günümüzde peştuca afganistan’da eğitim dilidir. ülkedeki ikinci dil ise farsçadır. afganistan ve pakistan’ın dışında hindistan ve bangladeş’te konuşulabilir. bazı dil bilimciler peştucayı, urduca ve farsçanın bir lehçesi olarak kabul ederler. yazıya geçirilmesi çok geç olduğu için kelime birliği sağlanamamış, büyük ölçüde arapça, farsça ve hintçenin etkisi altına girmiştir. bu dilde verilen yapıtlar daha çok i̇slamî medrese ürünleridir. 10'a yakın kur'an çevirisi bulunmaktadır.

peştuca vikipedi ise eylül 2003'te kurulmuştur.

kaynakça 

 
doğu i̇ran dilleri
afganistan'daki diller
belucistan'daki diller
i̇ran'daki diller
pakistan'daki diller
Yedi Zirveler

yedi zirveler (), her kıtadaki en yüksek dağın oluşturduğu grup.

kafkas dağları, bir yandan avrupa'ya diğer yandan da asya'ya dahil olduğundan (bkz; avrasya sınırı), avrupa'nın en yüksek dağı konusunu açıklığa kavuşturmak zordur. aynı şekilde bir diğer tartışma konusu, avustralya/okyanusya'nın en yüksek noktası konusunda bulunur. papua yeni gine adası'nın endonezya'ya ait kısmında bulunan puncak jaya (carstensz piramidi) (5.030 ya da 4.884 metre) ve/veya avustralya'nın mount kosciuszko (2.228 m) bu unvanı alırlar.

dış bağlantılar 
 nasuh mahruki'nin 1996 yılındaki "yedi zirveler" resimleri  
 7summits.com
Dimitır İvankov

dimitır i̇vankov (d. 30 ekim 1975; sofya) bulgar eski futbolcudur.

kariyeri 
kariyerine levski sofya'da başladı. 2004 avrupa futbol şampiyonası'nda bulgaristan millî futbol takımı kadrosunda yer alan i̇vankov, 2005 yılı yaz ayı transfer döneminde kayserispor'a transfer oldu. 2008 yılında kayserispor ile türkiye kupası'nı kazanmıştır. aynı sene kayserispor'dan ayrılıp bursaspor'da forma giymeye başlamıştır. 2009-2010 sezonunda takımının süper lig'de şampiyon olmasına kaydettiği penaltı golleriyle katkı sağlamıştır. kaleci olmasına karşın çok sayıda golü bulunmaktadır. 3 nisan 2010 tarihinde oynanan antalyaspor karşılaşmasında penaltıdan attığı golle kariyerinde 43 gole ulaşan ivankov, böylece dünyanın en golcü kalecileri sıralamasında  üçüncü sırada yer alan kolombiyalı efsane kaleci rené higuita'yı geçerek üçüncü sıraya yerleşti..

sıralamanın başında 103 golle brezilya'nın sao paulo takımında forma giyen rogerio ceni yer alıyor. yıllarca paraguay millî takımı kalesini koruyan ve futbolu bırakan jose luis felix chilavert ise rakip fileleri 62 kez havalandırmasıyla ikinci sırada bulunuyor.

tecrübeli kaleci dimitır i̇vankov'un oynadığı takım bursaspor 2009-2010 sezonunda son haftaya 72 puanla fenerbahçe'nin 1 puan gerisinde 2. olarak girmiştir. son haftada oynanan maçta fenerbahçe trabzonspor'la 1-1 berabere kalmıştır. bursaspor da beşiktaş'ı yenince 75 puanla fenerbahçe'nin 1 puan önünde süper lig'in şampiyonu olmuş ve uefa şampiyonlar ligi'ne gitmeye hak kazanmıştır. süper lig şampiyonluğu dimitır i̇vankov'un kariyerinde türkiye'de kazandığı 2. kupadır. i̇vankov bu şampiyonluğun kazanılmasında takımına attığı 4 golle ve kaleciliğiyle katkı sağlamıştır. 2011 haziran ayında bursaspor'dan ayrılarak güney kıbrıs ekibi anorthosis famagusta'ya transfer olmuştur. futbolculuk kariyerini de burada tamamlamıştır.

başarıları

kulüp 
bursaspor
 süper lig: 2009-10

kayserispor
 türkiye kupası: 2008

levski sofya
 bulgaristan ligi:  2000, 2001, 2002
 kupa na balgariya: 1998, 2000, 2002, 2003, 2005

kaynakça

dış bağlantılar 
 
   * levskisofia.info profili  

1975 doğumlular
bulgar futbolcular
yaşayan insanlar
bursaspor yabancı futbolcuları
türkiye'deki bulgar gurbetçiler
gol atan futbol kalecileri
kaleci futbolcular
süper lig futbolcuları
kıbrıs cumhuriyeti'ndeki gurbetçi futbolcular
kayserispor yabancı futbolcuları
pfk levski futbolcuları
anorthosis ammohostu futbolcuları
2004 avrupa futbol şampiyonası futbolcuları
türkiye'deki gurbetçi futbolcular
bulgar gurbetçi futbolcular
sofya doğumlular
resim aranan futbolcular
bulgaristan millî futbol takımı futbolcuları
prva profesionalna futbolna liga futbolcuları
Kromozom 11 (insan)

kromozom 11, toplamda 22 çift olan otozomal insan kromozomlarından on birincisidir. i̇nsanlarda normalde bir çift halinde bulunur. 134,5 milyon baz çiftine ve toplam hücre dna'sının 4% ya da 4,5%'ine sahiptir. kromozom 11, muhtemelen 1.300 ile 1.700 arasında gen içermektedir.

genler 
kromozom 11 üzerinde bulunan genlerden bazıları:

 acat1: asetil koenzim a asetiltransferaz 1 
 atm: ataksia telangiectasia mutated
 cpt1a: carnitine palmitoyltransferaz 1a 
 dhcr7: 7-dehidrokolestrol redüktaz
 hbb: hemoglobin, beta
 hmbs: hidroksimetilbilanesentetaz
 hras: v-ha-ras harvey rat sarkoma viral onkogen homolog
 kcnq1: potasyum voltaj-kapı kanalı
 men1: multipl endokrin neoplazi i
 mtmr2: myotubularin related protein 2
 myo7a: myosin viia
 pax6
 pts: 6-piruvoiltetrahidropterin sentetaz
 saa1: serum amyloid a1
 sbf2: set binding factor 2
 smpd1: sphingomyelin phosphodiesterase 1, acid lysosomal (acid sphingomyelinase)
 tecta: tectorin alpha (nonsyndromic deafness)
 ush1c: usher sendromu 1c (otozomal çekinik, severe)

hastalıklar 
kromozom 11 üzerinde bulunan genlerle ilgili olan hastalıkların bazıları:

 aniridia
 akut intermittent porphyria
 ataksia-telangiectasia
 beta-ketothiolaz yetmezliği
 beta talasemi (akdeniz anemisi)
 mesane kanseri
 göğüs kanseri
 karnitin palmitoyltransferaz i yetmezliği
 charcot-marie-tooth hastalığı
 charcot-marie-tooth hastalığı, tip 4
 ailevi akdeniz ateşi
jacobsen sendromu
 jervell ve lange-nielsen sendromu
 meckel sendromu
 methemoglobinemi, beta-globin tip
 multiple endokrin neoplazi tip 1
 niemann-pick hastalığı
 sendromik olmayan sağırlık
 sendromik olmayan sağırlık, otozomal baskın
 sendromik olmayan sağırlık, otozomal çekinik
 porphyria
 romano-ward sendromu
 orak hücreli anemi
 smith-lemli-opitz sendromu
 tetrahidrobiopterin yetmezliği
 usher sendromu
 usher sendromu tip i
 wagr sendromu
Karasal iklim

karasal iklim ya da kara iklimi, deniz etkisinden uzak yerlerde görülen bir iklimdir. kışlar soğuk ve karlı geçer, yazlar ise genellikle sıcak ve kuraktır.

karasal iklimin görüldüğü yerlerde kış erken başlar ve ortalama olarak 90 gün karın yerde kalma süresi vardır.
yazlar da kış kadar erken başlar ve sıcaktır; fakat nem az olduğundan dolayı bu sıcaklık fazla hissedilmez, gece ve gündüz arasındaki sıcaklık ve yıllık sıcaklık farkı çok fazladır.

genel özellikleri şunlardır 
 yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve kar yağışlıdır.
 yıllık yağış miktarı azdır.
 yıllık ve günlük sıcaklık farkları yüksektir.
 bitki örtüsü step ve bozkırdır.
 gece ile gündüz ve yaz ile kış arasındaki sıcaklık farkı fazladır. sıcaklık değerleri kışın sık sık sıfırın altına düşer.
 kara ikliminde en fazla yağış ilkbaharda, en az yağış yazın düşer.
 ortalama yağış 287,3-596,8  mm’dir.
 yıllık yağış miktarı, 500–600 mm’dir.
 kış mevsimi çok karlı ve dondurucu  geçmekle beraber, yaz mevsiminde şiddetli kuru sıcaklar egemendir.
 yıllık ortalama sıcaklık, 10 °c, kış sıcaklığı, -1,4 °c, yaz sıcaklığı ise, 30-35 °c’dir.
tarım ürünlerine buğday, arpa, tahıl vb. tarım ürünleri örnektir.

örnek i̇klim grafikleri

kaynakça 

i̇klim tipleri
köppen iklim sınıflandırması
i̇ç anadolu bölgesi
doğu anadolu bölgesi
güneydoğu anadolu bölgesi
avrupa iklimi
Kromozom 12 (insan)

kromozom 12, toplamda 22 çift olan otozomal insan kromozomlarından onikincisidir. i̇nsanlarda normalde bir çift halinde bulunur. 132 milyon baz çiftine ve toplam hücre dna'sının %4 ya da %4,5'ine sahiptir. kromozom 12, muhtemelen 1,000 ile 1,300 arasında gen içermektedir.

genler 
kromozom 12 üzerinde bulunan genlerden bazıları:
 acvrl1: aktivin a reseptör tip ii-benzer 1
 col2a1: kollajen tip ii, alfa 1 
 hpd: 4-hidroksifenilpiruvat dioksigenaz
 lrrk2: lösin-zenginleştirilmiş tekrar kinaz 2
 mmab: metilmalonik asiduria (kobalamin eksikliği) cblb tip
 myo1a: myozin ia
 nanog: nk-2 tip homeodomain gen
 pah: fenilalenin hidroksilaz
 ppp1r12a: protein fosfotaz 1, düzenleyici (inhibitor) altünite 12a
 ptpn11: protein tirozin fosfotaz, non-reseptör tip 11 (noonan sendromu 1)

hastalıklar 
kromozom 12 üzerinde bulunan genlerle ilgili olan hastalıkların bazıları:
 kollajenopati
 ırsi hemorajik telangiektasia
 hipokondrogenez
 kniest displazi
 olgunlaşmış saldırı diyabet genç tip 3
 metilmalonik asidemi
 sendromik olmayan sağırlık
 sendromik olmayan sağırlık, otozomal baskın
 noonan sendromu
 parkinson hastalığı
 fenilketonüri
 spondiloepimetafizal displazi strudwick tipi
 spondiloepifizal displazi geriliği
 spondiloperiferal displazi
 stickler sendromu
 stickler sendromu, col2a1
 tirozinemi
Albinizm

albinizm ya da akşınlık, derideki melanositlerin melanin pigmentini üretebilmeleri için gerekli olan tirosinaze (tyrosinase) enziminin eksikliğinin sonucu ortaya çıkan doğumsal bir hastalıktır. bu hastalığa albinizm,  hastalara ise albino denir (halk dilinde abraşlık olarak bilinir).

i̇nsanları ve hayvanları etkileyen genetik bir bozukluk olan albinizm renklenmeyi sağlayan melanin pigmenti yokluğu ya da azlığından kaynaklanır. gözler, deri, saçlar ve bedenin öbür bölümlerini etkileyebilir. akvaryum balıklarında da sık olarak görülmektedir.

deri ve gözlerin etkilendiği albinizm türüne “okülokütane (oculocutaneous) albinizm” denir. canlılarda deriye, gözlere, pullara, kıllara, kürklere, vb. rengini veren pigmentlerin doğumsal eksikliği içi yapılan tanımlamadır. albinolarda (gerek insan, gerek hayvan) deri çok ince ve beyazımsı (ya da hafifçe pembe), kıllar (ya da tüyler) beyazdır. derideki melanin pigmenti eksikliği, güneş ışınlarına duyarlılığı arttırır (güneş yanıkları) ve deri kanserlerine neden olur.  gözlerin gözbebekleri pembemsi-kırmızımsı olmasının nedeni ağ tabakadaki (retina) damarlarındaki kanın yansımasıdır. melanin içermeyen gözler ışığa duyarlıdır; hastalarda fotofobi (ışıktan etkilenme), nistagmus ve görme bozuklukları belirlenir. albinizm ender de olsa, zeka geriliği ya da bedensel gerilikle birlikte olabilir.

çeşitleri 
2 tür albinizm vardır. ancak, albinizm denildiğinde yaygın tip albinizm anlaşılmaktadır:

 yaygın (generalize) albinizm' de deride, iriste ve kıllarda melanin yoktur (okülokütane albinizm). 
 yerel (lokalize) albinizm, vitiligo olarak bilinen tablodur.  i̇nsanlarda, deride beyaz lekeler saptanır. yanık nedbelerdeki ve lepralı hastalardaki pigmentsiz deri lekeleri en iyi örneklerdir.

kaynakça 

 
pigmentler
dermatoloji hastalıkları
göz hastalıkları
Kromozom 13 (insan)

kromozom 13, toplamda 22 çift olan otozomal insan kromozomlarından onüçüncüsüdür. i̇nsanlarda normalde bir çift halinde bulunur. 113 milyon baz çiftine ve toplam hücre dna'sının %3,5 ya da %4'üne sahiptir. kromozom 13, muhtemelen 300 ile 700 arasında gen içermektedir.

genler 

kromozom 13 üzerinde bulunan genlerden bazıları:

 atp7b: atpaz, cu++ transportu, beta polpeptid (wilson hastalığı)
 brca2: göğüs kanseri 2, erken dönem
 ednrb: endotel reseptör tip b
 gjb2: gap junction protein, beta 2, 26kda (konneksin 26)
 gjb6: gap junction protein, beta 6 (konneksin 30)
 pcca: propionil koenzim a karboksil, alfa polipeptid
 rb1: retinoblastoma 1 
 flt1: fms tirosin kinaz ile ilişkili 1 (vasküler endotiyal büyüme faktörü reseptör 1)

hastalıklar 
kromozom 13 üzerinde bulunan genlerle ilgili olan hastalıkların bazıları:

 mesane kanseri
 göğüs kanseri
 olgunlaşmış saldırı diyabet genç tip 4
 sendromik olmayan sağırlık
 sendromik olmayan sağırlık, otozomal baskın
 sendromik olmayan sağırlık, otozomal çekinik
 propionik asidemi
 retinoblastoma
 waardenburg sendromu
 wilson hastalığı

düzensizlikleri 
bilinen en eski kromozom hastalıklarından biridir. i̇lk defa patau ve arkadaşları bu kromozoma ait trizomi gözlediği için "patau sendromu" olarak bilinir. en belirgin bulguları, yarı dudak veya yarık damak, mikroftalmi ve polidaktili, mental gerilik, sağırlık ve erken ölümdür. 5000 canlı doğumda bir görülür. patau sendromluların %65'i üç aya kadar, %95'i de üç yaşına kadar ölür. 3q delesyonun embriyonik retinoblastoma tümörü oluşumuna neden olduğu belirlenmiştir.

13
Kromozom 14 (insan)

kromozom 14, toplamda 22 çift olan otozomal insan kromozomlarından ondördüncüsüdür. i̇nsanlarda normalde bir çift halinde bulunur. 109 milyon baz çiftine ve toplam hücre dna'sının % ya da %3,5'ine sahiptir. kromozom 14, muhtemelen 700 ile 1,200 arasında gen içermektedir.

genler 
kromozom 14 üzerinde bulunan genlerden bazıları:

 coch: koagülasyon faktör c homolog, (limulus polihemus)
 galc: galaktozilseramidaz (krabbe hastalığı)
 gch1: gtp siklohidrolaz 1
 npc2: niemann-pick hastalığı, tip c2
 psen1: presenilin 1 (alzheimer hastalığı 3)
 serpina1: serpin peptidaz inhibitör, a (alfa-1 antiproteinaz, antitripsin), üye 1
 tshr: tiroid uyarıcı hormon reseptör

hastalıklar 
kromozom 14 üzerinde bulunan genlerle ilgili olan hastalıkların bazıları:

 alfa-1 antitripsin eksikliği
 alzheimer hastalığı
 alzheimer hastalığı, tip 3
 konjenital hipotiroidizm
 krabbe hastalığı
 niemann-pick hastalığı
 sendromik olmayan sağırlık
 sendromik olmayan sağırlık, otozomal baskın
 tetrahidrobiopterin eksikliği

14
The Coral

the coral i̇ngiltere, liverpool yakınlarında 1996'da bir deniz kasabası olan hoylake'de kurulmuş bir indie rock grubudur.

i̇lk albumleri the coralı 2001 yılında çıkarmış, kendine özgü, dinamik ve eklektik müzikleriyle aynı dönemde ortaya çıkan birçok genç rock grubu arasından sıyrılmışlardır. grubun ilk albümünde bir araya gelmesi zor tarzlar (60'lar psychedelic rock, doğu avrupa ve balkan müziklerindeki teatrallik, spagetti western müzikleri, the clash'in pozitif punk rockı, iyi bir folk blues, skiffle tedrisatı..) uyum içinde hissedilir. the coral'ın müziği bu açıdan kendine özgü, maceraperest ve yenidir. single'ları listelere girmiş ve grup müzik dergileri tarafından "yılın grubu" olarak lanse edilmiştir. mercury ödülü'ne aday olmuşlardır. özgün müzikal tarzları liverpool çevresinden gelen, aralarında the zutons, the dead 60s ve the basement'ın bulunduğu diğer indie rock gruplarını büyük oranda etkilemiştir.

grup, akraba ve yakın arkadaş çevresinden gençler tarafından kurulmuştur.
 james skelly - vokal & akustik gitar
 ian skelly - davul
 bill ryder-jones - ritim gitar, bas gitar & trampet
 nick power - keyboard, org & vokal
 lee southall - lead gitar & vokal
 paul duffy - bas gitar & saksafon
 john duffy - perküsyon

 diskografi albümler haz 2002 the coral - #5 uk 
 haz 2003 magic and medicine - #1 uk 
 oca 2004 nightfreak and the sons of becker (mini-album) - #5 uk 
 may 2005 the invisible invasion - #3 uk 
    2007 roots and echoessingle'lar'
 haz 2001 shadows fall (ep) - limited edition ep, not eligible 
 ara 2001 the oldest path (ep) - limited edition ep, not eligible 
 nis 2002 skeleton key (ep) - ep, not eligible 
 haz 2002 "goodbye" - #21 uk 
 kas 2002 "dreaming of you" - #13 uk 
 mar 2003 "don't think you're the first" - #10 uk 
 haz 2003 "pass it on" - #5 uk 
 kas 2003 "secret kiss" - #25 uk 
 eki 2003 "bill mccai" - #23 uk 
 may 2005 "in the morning" - #6 uk 
 ağu 2005 "something inside of me" - #41 uk

dış bağlantılar 
 the coral resmi web sitesi

i̇ngiliz indie rock grupları
i̇ngiliz alternatif rock grupları
1996'da kurulan müzik grupları
müzikal beşliler
deltasonic records sanatçıları
GamePro

gamepro, dünya yayıncılık a.ş. bünyesinde hazırlanan aylık oyun dergisidir. eski gamepro kadrosundan sadece 1-2 isim bulunur. dergi 1 ocak 2007 tarihinde yayından kaldırılmıştır. gamepro editörleri, byte dergisine transfer olmuştur.

ana kadro 
 murat yıldız - yayın yönetmeni
 selçuk şenol - yazı işleri müdürü
 atalay keleştemur - editör
 ersin cömert - editör
 kılıçali ersoy - editör
 yusuf canpolat - editör
 özcan öz - yazar

eski gamepro kadrosundan olanlar 
 atalay keleştemur - pc
 özcan öz - konsol
 murat yıldız - yayın yönetmeni

dış bağlantılar 
 gamepro türkiye* gamepro amerika

yayımı sona eren türkiye dergileri
türkçe dergiler
aylık dergiler
idg
türk video oyunu dergileri
Kromozom 15 (insan)

kromozom 15, toplamda 22 çift olan otozomal insan kromozomlarından onbeşincisidir. i̇nsanlarda normalde bir çift halinde bulunur. 100 milyon baz çiftine ve toplam hücre dna'sının %3 ya da %3,5'ine sahiptir. kromozom 15, muhtemelen 700 ile 900 arasında gen içermektedir.

genler 
kromozom 15 üzerinde bulunan genlerden bazıları:

 fah: fumarilasetoasetat hidrolaz(fumarilasetoasetaz)
 fbn1: fibrillin 1 (marfan sendromu)
 hexa: hegzozaminidaz a (alfa polipeptid)
 ivd: izovaleril koenzim a dehidrojenaz
 oca2: okülokutanöz albinizm ii (pembe-göz dilution homoloğu, fare)
 rad51: rad51 homoloğu (reca homoloğu, e. coli) (s. cerevisiae)
 strc: stereosilin
 ube3a: ubikuitin protein ligaz e3a (insan papilloma virüs e6-ilişkili protein, angelman sendromu)
 pml: promiyelositik lösemi proteini (raralpha ile birlikte t(15,17)'u içerir, akut promiyelositik löseminin önde gelen nedeni.

hastalıklar 
kromozom 15 üzerinde bulunan genlerle ilgili olan hastalıkların bazıları:

 angelman sendromu
 meme kanseri
 i̇zovalerik asidemi
 marfan sendromu
 sendromik olmayan sağırlık
 sendromik olmayan sağırlık, otozomal resesif
 prader-willi sendromu
 tay-sachs hastalığı
 tirozinemi
 idic15
Türkiye Basketbol Ligi

türkiye basketbol ligi sponsorluk adıyla misli.com türkiye basketbol ligi, türkiye basketbol federasyonu tarafından düzenlenen ve türk basketbolundaki lig sisteminin ikinci seviye ligi olan basketbol turnuvası.

i̇lk kez 1969-70 sezonunda türkiye basketbol 2. ligi adıyla düzenlenmeye başlamış, 2015-16 sezonuyla birlikte mevcut türkiye basketbol ligi adını almıştır. "türkiye basketbol ligi", bu sezondan önce günümüzde basketbol süper ligi adıyla düzenlenen birinci seviye ligin adıydı. 16 takımın mücadele ettiği turnuvanın en başarılı takımı kazandığı 5 şampiyonluk ile tofaş'tır. lig tarihinin en yüksek verimlilik puanı toplayan oyuncusu ile finalli marlain guy veal'dır.

i̇sim tarihçesi 
türkiye basketbol ligi'nin ilk isim sponsoru, 2021-2022 sezonu itibarıyla iki yıllığına misli.com olmuş ve ligin adı misli.com türkiye basketbol ligi olarak değişmiştir.

yayıncı kuruluş
karşılaşmalar ilk olarak 2020-2021 sezonunda trt spor kanalından, 2021-2022 sezonundan itibaren ise trt spor yıldız kanalından yayınlanmaktadır.

lig statüsü 
2022-23 sezonunda normal sezon lig müsabakaları çift devreli lig usulüne göre 16 (on altı) takım arasında oynanır.

ligi birinci (1.) sırada tamamlayan takım gelecek sezonda bsl'de oynamaya hak kazanır. i̇kinciden dokuzuncaya (2.-9.) kadar sıralan 8 (sekiz) takım play-off oynamaya hak kazanır.

10.-14. sırayı alan takımlar sezonu tamamlamış olurlar.

15. ve 16. son iki sırayı alan takımlar,  takip eden sezonda türkiye basketbol 2. ligi'nde (tb2l) yer alırlar.

play-off çeyrek finalinde 2/9, 3/8, 4/7, 5/6 şeklinde eşleşen takımlar, kazanılmış iki maç üzerinden oynarlar. i̇lk ve gerekirse 3.maç sezonu üst sırada bitiren takımın sahasında, 2. maç rakip sahada yapılır. yarı final ve final maçları kazanılmış üç maç üzerinden oynanır. final karşılaşmaları sonunda rakibi karşısında 3.galibiyeti alan takım 2023-24 sezonunda bsl'de oynamaya hak kazanır.

kulüpler kadrolarında en çok 3 yabancı uyruklu sporcu bulundurabilirler. bunlardan en çok 2'si resmi maç kadrosunda yer alabilir.

2023-24 sezonu takımları

şampiyonlar

kaynakça

dış bağlantılar
Kromozom 16 (insan)

kromozom 16, toplamda 22 çift olan otozomal insan kromozomlarından onaltıncısıdır. i̇nsanlarda normalde bir çift halinde bulunur. 90 milyon baz çiftine ve toplam hücre dna'sının %3'üne sahiptir. kromozom 16, muhtemelen 850 ile 1,200 arasında gen içermektedir.

genler 
kromozom 16 üzerinde bulunan genlerden bazıları:

 abcc6: atp-bağlayıcı kaset, alt aile c (cftr/mrp), üye 6
 crebbp: creb bağlayıcı protein (rubinstein-taybi sendromu)
 coq7: ubikuitin biyosentezis
 gan: devt aksonal nöropati (gigaksonin)
 litaf: lipopolisakkarid-teşvikleyici tnf faktör
 mefv: akdeniz ataşi
 pkd1: polikistik böbrek hastalığı 1 (otozomal baskın)
 tat: tirozin aminotransferaz
 tsc2: tuberous sklerozis 2

hastalıklar 
kromozom 16 üzerinde bulunan genlerle ilgili olan hastalıkların bazıları:

 charcot-marie-tooth hastalığı
 charcot-marie-tooth hastalığı, tip 1
 ailevi akdeniz ateşi
 dev aksonal nöropati
 kombine malonik ve metilmalonik asidüri (cmamma)
 polikistik böbrek hastalığı
 pseudoksantoma elastikum
 rubinstein-taybi sendromu
 tuberoz skleroz
 tirozinemi
Balıkesir Redd-i İlhak Cemiyeti

balıkesir redd-i i̇lhak cemiyeti, kurtuluş savaşı'nda 15 mayıs 1919'da yunanların i̇zmir'i işgalinden hemen sonra balıkesir'in durumunun müzakere edildiği çeşitli kongreler sonucunda kurulan cemiyet.

cemiyet, mehmet vehbi (bolak) bey liderliğindeki balıkesirliler tarafından 18 mayıs günü alaca mescit'te kurulmuştur. silahlı direniş kararı alan cemiyet, akhisar, ayvalık ve i̇vrindi cephelerinde yunanlara karşı 13 ay direnmiştir.

yunan orduları, 29 mayıs 1919 tarihinde ayvalık'a asker çıkardılar. 26-31 temmuz ve 16-22 eylül tarihlerinde i. ve ii. balıkesir kongreleri düzenlendi ve kuvâ-yi milliye birlikleri kuruldu. 30 haziran 1920'de yunan işgaline uğrayan balıkesir, ancak 6 eylül 1922'de işgalden kurtulabilmiştir.

ayrıca bakınız 

 balıkesir'in kurtuluşu 
 balıkesir kongresi

kaynakça 

müdâfaa-i hukuk cemiyetleri
redd-i i̇lhak
1919'da kurulan dernekler ve vakıflar
osmanlı i̇mparatorluğu'ndaki kuruluşlar
Kromozom 17 (insan)

kromozom 17, toplamda 22 çift olan otozomal insan kromozomlarından onyedincisidir. i̇nsanlarda normalde bir çift halinde bulunur. 81 milyon baz çiftine ve toplam hücre dna'sının %2,5 ya da %3'üne sahiptir. kromozom 17, muhtemelen 1,200 ile 1,500 arasında gen içermektedir.

genler 
kromozom 17 üzerinde bulunan genlerden bazıları:

 acadvl: açil-koenzim a dehidrogenaz, çok uzun zincir
 actg1: aktin, gama 1
 aspa: aspartoasilaz (canavan hastalığı)
 brca1: göğüs kanseri 1, erken safha
 col1a1: kollajen, tip i, alfa 1
 erbb: v-erb-b2 eritroblastik lösemi viral onkogen homolog 2
 flcn: follikulin
 galk1: galaktokinaz 1
 gfap: glial fibrilli asidik protein
 kcnj2: potasyum içten düzenleyici kanal, altaile j, üye 2
 myo15a: miyozin xva
 nf1: nörofibromin 1 
 pmp22: periferal myelin protein 22
 shbg: cinsiyet hormonu bağlayıcı globulin
 tp53: tümör protein p53 (li-fraumeni sendromu)
 ush1g: usher sendromu 1g (otozomal çekinik)
 rai1: retinoik asit teşvikleyici 1
 raralpha: retenoik asit reseptör alfa
 grb7: büyüme faktörü reseptörü bağlı protein 7

hastalıklar 
kromozom 17 üzerinde bulunan genlerle ilgili olan hastalıkların bazıları:

 alexander hastalığı
 andersen-tawil sendromu
 birt-hogg-dubé sendromu
 mesane kanseri
 göğüs kanseri
 canavan hastalığı
 charcot-marie-tooth hastalığı
 charcot-marie-tooth hastalığı, tip 1
 ehlers-danlos sendromu
 ehlers-danlos sendromu, arthrochalasia tip
 ehlers-danlos sendromu, klasik tip
 galaktozemi
 basınçlı felce yatkınlık ırsi nöropatisi 
 li-fraumeni sendromu
 olgunlaşmış saldırı diyabet genç tip 5
 nörofibromatoz tip i
 sendromik olmayan sağırlık
 sendromik olmayan sağırlık, otozomal baskın
 sendromik olmayan sağırlık, otozomal çekinik
 osteogenez imperfecta
 osteogenez imperfecta, tip i
 osteogenez imperfecta, tip ii
 osteogenez imperfecta, tip iii
 osteogenez imperfecta, tip iv
smith-magenis sendromu
 usher sendromu
 usher sendromu tip i
 çok uzun zincir açil-koenzim a dehidrogenaz eksikliği
Hokey

hokey, iki takım arasında bir ucu kıvrık sopalarla oynanan bir top oyunudur.

türleri
çim alanda çim hokeyi, buz üzerinde buz hokeyi, pist üzerinde yol hokeyi ve havuz içerisinde sualtı hokeyi olmak üzere dört değişik türü vardır. oyunda bir ucu kıvrık bir sopanın, her dört hokey türünün ortak özelliğini oluşturur. oyunun genel amacı, sopaları ustaca kullanarak topun (ya da diskin) rakip kaleye sokulması olarak özetlenebilir. dört hokey türü, üzerinde oyunun oynandığı alanın özelliğine ve bu alan üzerinde oyuncuların ayakla, buz pateniyle, tekerlekli patenle ya da paletle oynamalarına göre birbirinden ayrılır.

oynandığı yerler
hokey türleri, tarihlerine ve uygulandıkları ülkelere göre birbirlerinden ayrılırlar. örneğin çim hokeyi hindistan ve pakistan'ın ulusal sporlarıdır; buz hokeyi, avrupa ve amerika'nın dağlık kuzey yörelerinde yaygındır. tekerlekli patenler üzerinde oynanan hokey ise i̇ber yarımadası ile i̇talya'da oynanır.

ayrıca bakınız 
bandy
rounders
buz hokeyi
rink hokey
çim hokeyi
Muhammed Yunus

muhammed yunus (bengalce: মুহাম্মদ ইউনূস)(d. 28 haziran 1940). bangladeşli bankacı ve ekonomi profesörü. mikrokredit kavramını bulan ve geliştirenlerdendir. grameen bankası'nın kurucusudur. 2006'da yunus ve bankasına sosyal ve ekonomik bir gelişme yaratmadaki çabalarından ötürü nobel barış ödülü verilmiştir. dünya yemek ödülü dahil birçok ödülün sahibi ve banker to the poor kitabının yazarıdır. ayrıca i̇stanbul ticaret üniversitesi tarafından 2009 yılında fahri doktora ödülü verilmiştir.

haziran 2008 tarihinde abd'den foreign policy ve i̇ngiltere'den prospect dergilerinin internet üzerinden okuyucu anketleri ile oluşturduğu dünyanın ilk 100 entelektüeli listesinde, 2008 yılında 2. sırada yer almıştır.

ayrıca bakınız 
 nobel barış ödülü sahipleri

1940 doğumlular
bangladeşli ekonomistler
bangladeşli bankacılar
vanderbilt üniversitesi
nobel barış ödülü sahipleri
başkanlık özgürlük madalyası sahipleri
uluslararası kalkınma
yaşayan insanlar
bangladeşli nobel ödülü sahipleri
fulbright programında öğrenim görenler
Kromozom 18

kromozom 18, toplamda 22 çift olan otozomal insan kromozomlarından onsekizincisidir. i̇nsanlarda normalde bir çift halinde bulunur. 76 milyon baz çiftine ve toplam hücre dna'sının %2,5'ine sahiptir. kromozom 18, muhtemelen 300 ile 400 arasında gen içermektedir.

genler 
kromozom 18 üzerinde bulunan genlerden bazıları:

 fech: ferroçelataz (protoporfira)
 npc1: niemann-pick hastalığı, tip c1
 smad4: smad, anne zıddı dpp homolog 4 (drosophila)

hastalıklar 
kromozom 18 üzerinde bulunan genlerle ilgili olan hastalıkların bazıları:

 eritropoietik protoporfira
 ırsi hemorajik telangiestazi
 niemann-pick hastalığı
 porfira

düzensizlikleri 
bu kromozomdaki düzensizliklerin sayısı hem oldukça fazladır, hem de uzun süredir bilinmektedir. 
 edwards sendromu; "trizomi 18" de denen, ortak özellikler kulak heliksinin az gelişmesi gibi oluşum bozuklukları, başın yanlardan basık ve çok küçük olması gibi mikrosefali durumları, ellerin kısa ve parmakların az gelişmiş oluşu, parmak izlerinin kemer tip olarak basitleşmesi ve erken ölümleri ile bilinen hastalıktır. böyle çocuklar ileri dercede geri zekalıdır ve %90'ı bir yaşından önce ölür. zira böbrek, kalp ve iskelet bozuklukları vardır. trizomi olgularının 4/5'ü karyotipleri normal olan anne ve babadaki kromozom ayrılamama (mayotik disjunction) durumlarının sonucu oluşur. hastalık sıklığı canlı doğumlarda yaklaşk 1/70.000-1/80.000'dir. 18p ve 18q kısmi trizomileri de benzer bulgular vermektedir. 
 de grouchy sendromu; denilen monozomide ise ortak özellikler kısa boy, yuvarlak geniş yüz, büyük ağız, diş anomalileri, mental gerilik ve karmaşık parmak izlerinin oluşudur.
Lağımcı Ocağı

lağımcılar osmanlı ordusu'nda yeniçerilerin içinde bir ocaktır. görevleri özellikle kale kuşatmalarında tünel kazarak sur duvarlarına ulaşmak ve surları alttan havaya uçurmak veya kale içine kadar tünel kazarak kaleyi içten fethetmektir. ateşli silahlarla yapılan savaşlarda da karşı sipere kadar tünel kazılıp bomba ile patlatılarak düşman askerine ve siperlerine zarar verilir. lağım (tünel) kazma günümüzde de kullanılan bir harp taktiğidir. bu taktik sayesinde de konstantiniyye fethedilmiştir. bunun yanında da kanuni sultan süleyman'ın rodos'u fethetmesinde büyük rol oynamıştır.

kapıkulu piyadeleri
Kosciuszko Dağı

kosciuszko dağı, (kosciusko dağı olarak da yazılır) 2.228 metre yükseklikle avustralya'nın en yüksek dağı. yeni güney galler eyaletinde, snowy mountains'da bulunur.

1840 yılında dağa ilk tırmanan polonyalı kâşif paweł edmund strzelecki tarafından, polonya millî kahramanı tadeusz kościuszko'nın onuruna kościuszko olarak adlandırılmıştır. dağ,  6.900 km² lik bir alana yayılan ve yeni güney galler'in en büyük millî parkı olan kosciuszko dağı millî parkı içinde bulunur.

dış bağlantılar 
 tırmanış tecrübeleri (alm.)
 mt kosciuszko inc. perth, avustralya'da - kâşif ve hakkında ilginç bir site kosciuszko dağı - kaşifler hakkında bilgi için sayfa p.e strzelecki  
 mt. kosciuszko on peakware - foto

snowy mountains
yeni güney galler'deki dağlar
dağ
yedi zirveler
i̇kibinlikler
Padişah

padişah (farsça: پادشاه), bazı i̇slam hükümdarları tarafından kullanılan ve yücelik belirten unvan. farsça bir sözcük olup "şahların en büyüğü" manasına gelmektedir. esasen i̇slamiyet öncesi i̇ran'da hüküm süren sasani hükümdarlarının sıfatı iken daha sonra osmanlı hükümdarları ve delhi sultanları tarafından benimsenmiştir. hindistan'da bazı bölgesel i̇slam hükümdarları (örneğin maysor hükümdarı tipu sultan) ile afganistan'daki dürraniler de "padişah" unvanını kullanmıştır.

sözcüğün aslı eski farsça olup bey, efendi, muktedir anlamına gelen "pāti" ve hükümdar anlamına gelen "şāh" kelimelerinden oluşur.

osmanlıda padişahlık 
osmanlı hükümdarları padişah unvanını 1421'de devletin başına geçen ii. murat'tan itibaren kullanmaya başlamışlardır. ii. murat dönemine dek "sultan" unvanını kullanan osmanlı padişahları ayrıca halife, hakan ve kayser unvanlarını da kullanmışlardır. bu unvanlardan padişah i̇ran geleneğine, sultan ve halife arap-i̇slam geleneğine, hakan eski türk geleneğine, kayser ise rum geleneğine işaret etmekte ve osmanlı i̇mparatorluğu'nun eski i̇ran, abbasi, türk ve rum imparatorluklarının varisi olma iddialarının altını çizmektedir.

padişahlık hem halife hem de sultan makamlarını ihtiva eden unvandır. kanun-ı esasî'de osmanlı hükümdarı sadece padişah unvanıyla tanımlanmış ve diğer unvanları kanun metninde yer almamıştır. padişahın hak ve yetkileri kanun-ı esasî'nin 3, 7, 27, 29, 35, 44, 45, 46, 54, 60, 64, 101, 105 ve 113. maddelerinde tanımlanmıştır.

padişahlık makamı türkiye büyük millet meclisi'nin 1 kasım 1922 tarihli anayasa değişikliğiyle lağvedilmiştir.

etek ve saçak öpme adeti 
abbasiler'den osmanlılara geçen bir adet olan saçak ve etek öpme adeti v. mehmed döneminde terk edilmiştir. özellikle bayramlaşma merasimlerinde tüm devlet erkanı padişahın eteğini veya tahtının saçağını öperdi. devletin ilk yıllarında etek öpmek adet iken son zamanlara doğru bu adetin yerini saçak öpmek almıştır. saçak öpmek "eteğiniz o kadar mübarektir ki ona dokunmak haddim değildir" manasına gelmektedir.

kaynakça 

afgan unvanları
monarşi
türk unvanları
soyluluk unvanları
M-46

m-46, ön hatlarda görev yapan askeri birimleri destekleyen topçu taburları için 1954 yılında üretilmiştir.i̇lk ortaya çıktığında zamanına göre yüksek menzili ve namlu ilk çıkış hızı ile büyük etkiye sahip oldu. nato ülkelerin 155 mm obüslerden daha uzun menzili karşı batarya görevlerin icra edebilecek yapıda olması sayesinde birçok ülke tarafından tercih edilen obüs; balkanlar, çin ve orta doğu`daki savaşlarda sıkça kullanıldı. gece atış yapabilme özelliği ve tanklara karşı yüksek etkisiyle dikkati çeken m-46`lar, standart dışı mühimmat kullanım ve yeni geliştirilen toplara göre düşük  kalan performansı ile bugün görev dışı kalmaktadır. bununla birlikte m-46, aralarında çin`in de bulunduğu birçok ülkenin ön hat birliklerinin ana ateş gücünü oluşturmaya devam ediyor.

teknik veriler 
 üretici: rusya
 namlu çapı: 130 mm 
 muharebe ağırlığı: 8 bin 450 kg
 uzunluğu: 11,1 m
 yüksekliği: 2,55 m
 genişliği: 2,45 m (yol durumunda)
 yükselme: -2,5º+45º
 yana dönüş açısı: sağa ve sola 25º
 mermi ağırlığı: 33,40 kg he
 namlu i̇lk çikiş hızı: 940 m/s
 azami menzil: 22bin 500 m, 38 bin m (rocket destekli) 
 atış hızı: 8 mermi/dk
 yol hızı: 50 km/s

versiyonlar 
çin`de typ-59 adiyla norinco industries`de  üretilen top, rus modeline göre 2,5 ton daha hafif

mühimmat 

norinco tarafından 130mm type 59 obüs için üretilen değişik cephaneler:

 30 km-menzili extended-range he 
 37 km-menzili base bleed he 
 37 km-menzili rocket extended-range he 
 32 km-menzili extended-range full-bore he (erfb/he) 
 27.5 km-menzili high-explosive incendiary 
 25 km-menzili blasting (with 10,000 steel balls and prefabricated fragments) 
 25 km-menzili antitank submunition (with 35 bullets) 
 25 km-menzili smoke round

savaşlar 
m-46 kullanılan savaşlar:
 vietnam savaşı
 i̇ran-irak savaşı
 sovyet-afgan savaşı
 altı gün savaşı
 yom kippur savaşı
 çin-hindistan savaşı
 kaşmır savaşı
 çin-sovyet sınır savaşı
 yugoslavya savaşı
 çin vietnam savaşı

kullanan ülkeler

ayrıca bakınız 
 obüsler listesi

kaynakça 

 msi aylık savunma teknolojileri dergisi sayı: 2006 - 013
 http://www.fas.org/man/dod-101/sys/land/row/m-46.htm
 https://web.archive.org/web/20121121082528/http://www.sinodefence.com/army/artillery/type59towed_130mm.asp

çekili obüs
Orangutan

orangutan (pongo), primates (primatlar) takımının hominidae (büyük insansı maymunlar) familyasına dahil olan bir cinstir ve şu üç türü içerir:  
 pongo abelii (sumatra orangutanı); endonezya'nın sumatra adasına özgü, daha ufak yapılı ve doğadaki sayısı çok daha az (doğada 7,000-7,500 birey) olan tür.
 pongo pygmaeus (borneo orangutanı); borneo adasına özgü, daha iri yapılı ve doğadaki sayısı daha çok (doğada yaklaşık 50,000 birey) olan tür.
tapanuli orangutanı (pongo tapanuliensis) sumatra'daki toba gölünün güneyinde yaşayan, yaklaşık 800 bireyden oluşan tür.

etimoloji 
"orangutan" adının kökeni, malezya ve endonezya dillerine özgü olan ve "orman adamı" anlamına gelen "orang hutan" ifadesidir. orangutan, malezya'nın sabah eyaletinin resmi simgesidir.

açıklama 
pongo (orangutan) cinsi, hominidae familyasının, insan, şempanze ve gorili barındıran homininae ile birlikte iki alt familyasından biri olan ponginae alt familyasını soyu tükenmiş bazı cinslerle birlikte (örn. atası olabilecek sivapithecus ve dev maymun gigantopithecus) paylaşır. orangutanların genomunun %97'si insanlarınkiyle aynıdır – bu, şempanze ile insanın benzerliğinden (%99) daha azdır.

günümüzde borneo ve sumatra'ya özgü olsalar da cava, vietnam ve çin'de fosillerine rastlanmıştır. uzun kolları ve kırmızımsı kahverengi kılları ile dikkat çeken orangutanlar, büyük insansı maymunların ağaçta en çok yaşayanıdır. bu canlılar, zamanlarının neredeyse tamamını borneo ve sumatra'nın yağmur ormanlarındaki ağaçların üstünde geçirirler ve her gece ağaçlarda yeni yuvalar yaparlar. erişkin erkeklerin boyu ortalama 1.4 metredir ve ağırlıkları ise 82 kilograma kadar çıkabilir. 

orangutanların başlıca besin kaynağı yapraklar ve meyvelerdir. ağaçlarda dal parçalarından hazırladıkları düz bir yuvada uyur, aynı yuvayı günlerce kullanabilirler.

ayrıca bakınız 
orangutan-insan son ortak ata
ponginae

kaynakça

kitap 

 
ponginae
malayca
Merkezkaç kuvveti

newton mekaniğinde merkezkaç kuvveti, dönen bir referans çerçevesinde bakıldığında tüm nesneler üzerinde etkili gibi görünen bir eylemsizlik kuvvetidir ("hayali" veya "sözde" kuvvet olarak da adlandırılır).

newton’a göre duran bir cisme etki eden kuvvet o cismin ivme kazanmasına neden olur. yine newton’a göre hareket halindeki bir cisim, üzerine bir kuvvet etki etmediği sürece hareketine devam edecektir. dairesel hareket sistemlerinde, yani dönen sistemler için, başlangıçta duran bir cisim (yatayda dönen bir levha ya da bir atlıkarınca ve üzerinde hareketsiz bir cisim) harekete başladığında dışa doğru kayma eğilimi gösterecektir. yani cisim merkezden dışa doğru bir ivme kazanacaktır. newton’a göre bu cisme, ivmenin yönünde (dışa doğru) bir kuvvet etki ediyor olması gerekir. i̇şte gerçekte olmayan bu kuvvete merkezkaç kuvveti denir. bu durum sisteme içeriden bakıldığı zaman gerçekleşir. eğer sistem dışardan incelenirse durumun farklı olduğu görülür. otobanların keskin virajlardaki eğimi, araçların kontrolünü kaybetmesini azaltmak içindir. örneğin, amerika birleşik devletleri'nde yapılan nascar yarışlarında virajların eğimli olmasının nedeni merkezkaç kuvvetinin etkisini azaltmaktır. böylece pilotlar, hem virajı rahat ve hızlı bir şekilde alır hem de korkunç kazaların önüne geçilmiş olur.

merkezkaç kuvvetin büyüklüğü;

fmk =m.v2/r eşitliğinden bulunur. ayrıca bu eşitlikteki v, çizgisel hız, açısal hız ile yarıçapın çarpımı olarak da ifade edilebilir. (v=w.r)

bu eşitlikten merkezkaç kuvveti, f=m.w.w.r olarak da yazılabilir. merkezkaç kuvveti merkezden uzaklaştıkça artar.

güç
dinamik