Selim Temo

selim temo (d. 1972, batman), kürt şair, yazar, akademisyen ve çevirmen.tam adı selim temo ergül'dür. 27 nisan 1972'de batman'ın mêrîna köyünde doğdu. i̇lkokulu doğduğu köyde, ortaöğrenimini batman'da tamamladı. 2000 yılında ankara üniversitesi dil ve tarih-coğrafya fakültesi sosyal antropoloji ve etnoloji bölümü'nden mezun oldu. yüksel lisansını "cemal süreya şiirinde bedenin yazınsallaşması" başlığıyla, bilkent üniversitesi türk edebiyatı bölümü'nde tamamladı (2003). aynı bölümde "türk şiirinde taşra: 1859-1959" başlıklı çalışmasıyla doktorasını tamamladı (2009). mardin artuklu üniversitesi'nde yardımcı doçent doktor olarak görev yaptı. uzun süre türkiye'de açılacak ilk kürt dili ve edebiyatı bölümü'nün kuruluş çalışmalarını yürütmüştür. ancak yök'ten söz konusu bölüm yerine türkiye'de yaşayan diller enstitüsü adlı bir enstitü ve kürt dili ve kültürü anabilim dalı gibi bir birim verilmesi üzerine buradan istifa ederek ayrıldı. kürt ve türk edebiyatları hakkında önemli çalışmalara imza atan temo'nun son yıllarda daha çok inceleme ve araştırmaları öne çıkmaktadır. 2011'de exeter üniversitesi'ndeki (i̇ngiltere) centre for kurdish studies'de konuk öğretim görevlisi olarak çalıştı. hrant dink vakfı tarafından "dünyanın dört bir yanında attıkları küçük adımlarla geleceğe dair umudu çoğaltan kişilerden" biri olarak 2011'in "işıklar"ı arasında sayıldı. ekim 2013-ekim 2014 arasında radikal gazetesinde köşe yazıları yazdı. mardin artuklu üniversitesi'nde, türk dili ve edebiyatı bölümü'nde çalıştı. 6 ocak 2017’deki 679 sayılı khk ile üniversiteden ihraç edildi. 2017-2019 yılları arasında gazete duvar'da, 2019-2020 yılları arasında ise xwebûn gazetesinde haftalık yazılar yazdı. 2020-2021 yılları arasında fransa'nın montpellier şehrindeki paul valéry üniversitesinde çalışan selim temo, halen paris'te yaşamaktadır.

çalışmaları 
 o, deniz ve i̇ntihar  (oyun, 1994)
 ah! tamara (şiir, 1995)
 kırgın nehirler meseli (şiir, 1997)
 çiftlere cinayet dersleri (roman, 1998)
 uğultular (şiir, 2000)
 kürt şiiri antolojisi (antoloji; kürtçe-türkçe, 2 cilt, 2007)
 türk şiirinde taşra   (edebiyat kuramı, türkçe, 2011)
 jübile   (toplu şiirler, türkçe, 2011)
 sê deng   (şiir, kürtçe, 2011)
 ruhun bedeni  (gazete yazıları, türkçe, 2014)
 uzak komşu: kürt ve türk şiiri i̇lişkileri (i̇nceleme, türkçe, 2015)
 keştîya bayê (şiir, kürtçe, 2016)
 mem ile zin - ehmedê xanî (türkçeye çeviri, şiir, 2016)
horasan kürtleri (araştırma, 2018)
serê şevê çîrokek (kürt ve dünya masalları, 2019)

çevirileri 
kürtçeden türkçeye
 fawaz husên'den amidabad: göç, çocuk ve irmak (2004)
 firat cewerî'den solgun romans (2005)
 mehmed uzun'dan sen (2006),
 abdalın bir günü (2005),
 yaşlı rindin ölümü (2006),
 yitik bir aşkın gölgesinde (2006; söz konusu çeviri 3 baskı yaptıktan sonra, yayınevi eski çevirilere dönmüştür),
 aşk gibi aydınlık ölüm gibi karanlık (2006; söz konusu çeviri 3 baskı yaptıktan sonra, yayınevi eski çevirilere dönmüştür).
 ne ba min siwar dike ne ax min peya dike (2014; güney kürdistanlı ünlü şair mueyed teyib'in şiirlerini arap alfabesinden latin alfabesine çevirdi)
 kar ve ateş (şiir, çeviri, mueyed teyib'in kürtçe şiirlerinin çevirisi, 2016)

çocuk kitapları 
 serê şevê çîrokek çocuk masalları, kürtçe (2006-2010)

12 kitaplık bir dizidir. her geceye bir masal içermektedir. kitapların ilk sayfalarında kürt alfabesi bulunmaktadır, çocukların kürtçe (kurmancî-zazakî) okuma yazma öğrenmeleri amaçlanmıştır. kitaplardaki masalların yarısı kürt masalı, geri kalanlar i̇ngilizce ve türkçe gibi dillerden kürtçeye (kurmancî) çevrilmiş masallardır. her sayıda bir masal klasiği, bir çocuk şiiri, ünlü bir ismin tanıtımı ve bir kürt halk destanı yer almaktadır. kitaplar diyarbakır sur belediyesi tarafından basılmakta ve ücretsiz dağıtılmaktadır. söz konusu belediyeye yönelik yoğun baskılar nedeniyle 2006'da ancak 6 tanesi yayımlanabilen dizi, nisan 2010'da tam edisyon olarak yayımlanabilmiştir.

kaynakça

ödülleri 
 halkevleri ödülü (roman) (1998)
 yaşar nabi nayır ödülü (şiir) (1997)

dış bağlantılar 
 kişisel web sitesi
 radikal gazetesindeki yazıları 
 kütüphane kurmak isteyen kürt şair selim temo'nun başına gelenler... 
 “her şeyimi şiire borçluyum” (selim temo)–vivet kanetti
 selim temo’nun eski terlikleri 
 "en büyük pişmanlığım akp'ye i̇nanmak oldu" 
 http://www.gazeteduvar.com.tr/kitap/2016/11/20/selim-temo-edebiyatin-kalbi-okurda-atar/ 

yaşayan insanlar
1972 doğumlular
türkiye kürtleri
kürt şairler
batman doğumlu yazarlar