Orta Taş Çağı

orta taş çağı, orta taş devri veya mezolitik dönem, m.ö. 22.000-10.000.
paleolitik ve neolitik arası bir geçiş dönemidir. taştan aletler daha çeşitlidir. köpek ilk evcil hayvan olarak görülür. gıda birikimine de başlanır. mağara resimleriyle ilk resim sanatı ortaya çıkmıştır. önemli bazı merkezler samsun tekkeköy, karain ve beldibi'dir.

mezolitik dönem, avrupa ve batı asya'daki avcı-toplayıcı kültürlerin son buzul maksimumunun sonu ile neolitik devrim arasındaki son aşamasını ifade etmek için kullanılan bir terimdir. büyük hayvanların grup halinde avlanmasının azalması ve daha küçük, daha sofistike alet ve silahların geliştirilmesi ile karakterize edilir. bölgeye bağlı olarak, mezolitik yerleşimlerde bir miktar çanak çömlek ve tekstil kullanımı bulunabilir, ancak tarımın varlığı tipik olarak neolitik döneme geçişin işareti olarak görülür. mezolitik dönem avrupa'da yaklaşık mö 15.000 ila 5.000 yılları arasını, güneybatı asya'da (epipaleolitik yakın doğu) ise yaklaşık mö 20.000 ila 10.000 yılları arasını kapsamaktadır. bu terim kuzey avrupa dışındaki diğer bölgelerde daha az kullanılmakta, avrasya ve kuzey afrika dışında ise hiç kullanılmamaktadır. mezolitik toplumların çok karmaşık olmadığı düşünülmektedir ve neolitik dönemin karakteristik özelliği olan görkemli mezar höyüklerinin aksine gömüler tipik olarak basittir. bu dönemde kalıcı yerleşimler deniz ya da iç sular gibi besin kaynaklarına yakın olma eğilimindedir.

neolitik yaşam tarzı (çiftçilik, çobanlık, cilalı taş baltalar, ahşap uzun evler ve çömlekçiliği içeren) avrupa'ya yayıldıkça, mezolitik yaşam biçiminin yavaş yavaş yerini aldı ve sonunda yok oldu. mezolitik döneme ait sanat eserleri, önceki üst paleolitik ve sonraki neolitik döneme kıyasla nispeten daha az iyi korunmuştur.

terminoloji 
"paleolitik" ve "neolitik" terimleri ilk kez john lubbock tarafından 1865 yılında pre-historic times adlı kitabında ortaya atılmıştır. ancak bu iki çağ arasında bir geçiş dönemi olup olmadığı konusunda tartışmalar vardı. hodder westropp 1866'da bir ara dönem olarak ek "mezolitik" kategorisini önermiş, ancak bu öneri tartışmalarla karşılanmıştır. john evans gibi bazı akademisyenler çağların sorunsuz bir şekilde birbirine karıştığına inanırken, gabriel de mortillet gibi diğerleri aralarında açık bir boşluk olduğuna inanıyordu.

edouard piette ve knut stjerna da tartışmaya katılmış, piette geçiş dönemi olarak azilian kültürü'nü, stjerna ise paleolitik çağ'ın son aşaması olarak "epipaleolitik" dönemi önermiştir.

vere gordon childe'ın 1947'de avrupa'nın şafağı adlı kitabı yayımlandığında, paleolitik ve neolitik arasında bir geçiş dönemi kavramını destekleyecek yeterli veri toplanmıştı. bununla birlikte, "mezolitik" ve "epipaleolitik" terimlerinin kullanımı ve anlamları konusunda hala tartışmalar sürmekte olup, bu terimlerin kullanımı bölgelere ve disiplinlere göre değişiklik göstermektedir. kuzey avrupa'da "mezolitik" terimi yaygın olarak kullanılırken, diğer bölgelerde "epipaleolitik" tercih edilebilmektedir. yeni dünya'da ise her iki terim de kullanılmamaktadır. buna ek olarak, bazı yazarlar tarımla geçişi olmayan avcı-toplayıcı kültürler için "epipaleolitik", neolitik devrimle geçişi açık olan kültürler için ise "mezolitik" terimini kullanmaktadır.

kültürler

batı avrasya dışında "mezolitik"

defin thèviec of - toulouse müzesi

kaynakça