Safa Önal

safa önal (17 aralık 1930, i̇stanbul - 30 temmuz 2023) türk senarist, yönetmen ve yazar.

hayatı 
i̇stanbul maçka palas'ta doğmuştur. hukuk ve mülkiye mezunu babası kaymakam ahmet fahretin önal; resim yapıyor, kanun çalıyor, şiir ve roman yazıyordu. hatta babasının annesi nehali hürriyet önal için yazdığı bazı şiirler şarkı haline gelmiştir. fahrettin bey'in “sevildiğini sanma” adlı şiiri arif sami toker tarafından da bestelenmiştir. söz yazarı, sunucu sezen cumhur önal'ın abisidir.

haydarpaşa lisesi mezunu olan safa önal, 1945 yılında kısa öykülerle başladığı yazarlığını geliştirmeye çalışırken, bir yandan da çeşitli dergilerde çalıştı. öykülerini dünyanın en güzel gemisi adlı bir kitapta topladı. daha sonra senaryo yazmaya başladı. senaristlik konusunda ilerleme kaydeden önal'ın filme çekilmiş 395 senaryosu, dünyanın en ilgi çekici rekorlarının yer aldığı guinness rekorlar kitabı tarafından bir dünya rekoru olarak onaylandı. zaman zaman bülent oran ve ertem göreç gibi isimlerle de çalışmıştır. trt ile yaptığı bir röportajda mesleği hakkında: ''senaryocu sinemanın en yalnız insanıdır. kimse senaryocuyu hatırlamaz. halbuki set öyle mi? set bir yaşam alanıdır. ben bu işi sevdim. senede ortalama 20-25 senaryo yazdım. özveriydi bu sevdaydı bu. başka türlü bu mesleği icra edemezsiniz'' demiştir.

i̇ki kez evlenerek her iki eşinden de ayrılan sanatçı, 1973 yılından itibaren yönetmenliğe başlayarak 40'a yakın film yönetti. çok sayıda fotoroman senaryosu da yazmıştır. bunlardan en çok bilineni olan beyaz şemsiye adlı fotoromanda türkan şoray ve cihan ünal da rol almıştır. televizyon kanallarına dizi senaryoları da yazarak, meslek yaşamını sürdüren önal, 2007 yılında yaptığı son filmle yönetmenliği bıraktı. 30 temmuz 2023 tarihinde 92 yaşında hayatını kaybetti. cenazesi feriköy mezarlığı'nda toprağa verildi.

filmografisi

eser olarak 
 1953: kanlı para
 1961: allah cezanı versin osman bey
 1961: hancı
 1969: hancı
 1995: aşk ve gurur

oyuncu olarak 
 1969: i̇nleyen nağmeler
 2005: akad sineması
 2007: salih tozan belgeseli
 2008: i̇zzet günay belgeseli
 2014: sinemada i̇stanbul: kadrajdaki şehir

senarist olarak 

 1957: lejyon dönüşü
 1961: allah cezanı versin osman bey
 1961: cambaz kızın aşkı
 1961: hancı
 1962: belki bir sabah geleceksin
 1962: bir milyonluk macera
 1962: çöpçatan
 1962: ekmek parası
 1962: küçük beyefendi
 1962: yalnızlar i̇çin
 1963: bahriyeli ahmet
 1963: bulunmaz uşak
 1963: cici can
 1963: hop dedik
 1963: kavgasız yaşayalım
 1963: kelepçeli aşık
 1963: ölüme çeyrek var
 1963: yolcu
 1964: abidik gubidik
 1964: ağaçlar ayakta ölür
 1964: erkek sözü
 1964: filinta kadri
 1964: günah kadınları
 1964: hızlı yaşayanlar
 1964: i̇ki sene mektep tatili
 1964: kadın berberi
 1964: kalbe vuran düşman
 1964: kanun karşısında
 1964: kaynana zırıltısı
 1964: korkunç şüphe
 1964: manyaklar köşkü
 1964: on güzel bacak
 1964: paylaşılmayan sevgili
 1964: tığ gibi delikanlı
 1964: uçurumdaki kadın
 1965: 65 hüsnü
 1965: babamız evleniyor
 1965: büyük şehrin kanunu
 1965: canım sana feda
 1965: cumartesi senin pazar benim
 1965: hep o şarkı
 1965: hülya
 1965: i̇natçı gelin
 1965: öfke dağları sardı
 1965: ölüme kadar / ölümden beter
 1965: pantolon bankası
 1965: satılık kalp
 1965: şeytanın kurbanı
 1965: taçsız kral
 1965: yaralı kartal
 1965: yıldıztepe
 1966: acı tesadüf
 1966: affedilmeyen
 1966: ah güzel i̇stanbul
 1966: biraz kül biraz duman
 1966: dağda silah konuşur
 1966: efkarlıyım abiler
 1966: fabrikanın şoförü
 1966: fatih'in fedaisi
 1966: i̇dam mahkumu
 1966: i̇ntikam uğruna
 1966: i̇zmir'ın kavakları
 1966: kanun benim
 1966: kara tren
 1966: kucaktan kucağa
 1966: ölmek mi yaşamak mı
 1966: pembe kadın
 1966: seher vakti
 1966: suçsuz firari
 1966: zorba
 1967: acı günler
 1967: acı türkü
 1967: affet beni
 1967: akşamcı
 1967: ayrılık saati
 1967: bekar odası
 1967: bitirimsin abi
 1967: bırakın yaşayalım
 1967: çifte tabancalı damat
 1967: demir bilek
 1967: demir yumruklu üçler
 1967: dişi killing
 1967: düşman aşıklar
 1967: eceline susayanlar
 1967: erenlerin düğünü
 1967: galatalı mustafa
 1967: garipler sokağı
 1967: gecelerin kralı
 1967: her zaman kalbimdesin
 1967: i̇dam günü
 1967: i̇lk aşkım
 1967: kızıl tehlike
 1967: krallar ölmez
 1967: ölüm saati
 1967: ortaşark yanıyor
 1967: ringo kazım
 1967: serseri
 1967: yağmur çiselerken
 1968: ağlayan bir ömür
 1968: alnımın kara yazısı
 1968: altın avcıları
 1968: arkadaşımın aşkısın / kan kardeşim
 1968: aşkım günahımdır
 1968: bağdat hırsızı
 1968: baharda solan çiçek
 1968: belalı hayat
 1968: benim de kalbim var
 1968: beyoğlu canavarı
 1968: can pazarı
 1968: efkarlı sosyetede
 1968: erikler çiçek açtı
 1968: gözyaşlarım
 1968: hırsız kız
 1968: i̇nsan i̇ki kere yaşar
 1968: kader böyle i̇stedi
 1968: kadın severse
 1968: kanun namına
 1968: mazimdeki kadın
 1968: ömrümün tek gecesi
 1968: sabahsız geceler
 1968: şafak sökmesin
 1968: şeyh ahmet
 1968: son hatıra
 1968: son vurgun (kurşunların yağmuru)
 1968: tahran macerası
 1968: vesikalı yarim
 1968: yara
 1969: ağlama değmez hayat
 1969: altın kalpler
 1969: aşk bu değil
 1969: belanın yedi türlüsü
 1969: bir vefasız yar i̇çin
 1969: cingöz recai
 1969: gurbette ölenler
 1969: hayatımın erkeği
 1969: i̇nleyen nağmeler
 1969: kaderimsin
 1969: kalbimin sahibi
 1969: kaldırım çiçeği
 1969: karlı dağdaki ateş
 1969: kurşunların kanunu
 1969: lekeli melek
 1969: menekşe gözler
 1969: muhabbet kuşu
 1969: ölüme giden yol
 1969: sabah olmasın
 1969: şehir eşkiyası
 1969: seninle ölmek i̇stiyorum
 1969: son mektup
 1969: ümit dünyası
 1969: yılan soyu
 1969: yumurcak
 1970: afacan
 1970: ağlayan melek
 1970: ah müjgan ah
 1970: arkadaşlık öldü mü?
 1970: aşktan da üstün
 1970: buğulu gözler
 1970: çalınmış hayat / aşk hırsızı
 1970: günahımı çekeceksin
 1970: güzel şoför
 1970: i̇şler karışık
 1970: kan kusturacağım
 1970: ölünceye kadar
 1970: tehlikeli oyun
 1970: yaban gülü
 1971: ayıpettin şemsettin
 1971: bir genç kızın romanı
 1971: bir kadın kayboldu
 1971: bir teselli ver
 1971: fatoş sokakların meleği
 1971: herşeyim sensin
 1971: kurşunla selamlarım
 1971: mahşere kadar
 1971: rüya gibi
 1971: sevdiğim uşak
 1971: sezercik yavrum benim
 1971: vahşi çiçek
 1971: vefasız
 1971: yosmalar tuzağı
 1972: alın yazısı
 1972: asılana kadar yaşayacaksın
 1972: aşk fırtınası
 1972: aşk ve cinayet meleği
 1972: bela mustafa
 1972: bir pınar ki
 1972: dönüş
 1972: falcı
 1972: fatma bacı
 1972: kaderimin oyunu
 1972: oğlum
 1972: oğlum i̇çin
 1972: ölüm dönemeci
 1972: para
 1972: sev dedi gözlerim
 1972: sezercik aslan parçası
 1972: ve silahını çekti
 1973: anadolu ekspresi
 1973: asiye nasıl kurtulur
 1973: aşk mahkumu
 1973: azap
 1973: balıkçı osman
 1973: bataklık bülbülü
 1973: ben doğarken ölmüşüm
 1973: dertli
 1973: gazi kadın / nene hatun
 1973: i̇kibin yılın sevgilisi
 1973: kabadayının sonu
 1973: kara orkun
 1973: kızın varmı derdin var
 1973: mahpus
 1973: namus borcu
 1973: pembe dünya
 1973: şeytanın kurbanları
 1973: umut dünyası
 1973: yalancı / çok yalnızım
 1974: bir damla kan uğruna
 1974: bırakın yaşayalım / pusu
 1974: çirkin dünya
 1974: çılgınlar
 1974: damgalı adam
 1974: dertler benim olsun
 1974: erkeksen kaçma
 1974: karanlık yıllar
 1974: öfkenin bedeli
 1974: şaşkın
 1974: yüreğimde yare var
 1975: alemin keyfi yerinde
 1975: amigo hüsnü
 1975: beş atış yirmibeş
 1975: canım de bana
 1975: civciv çıkacak kuş çıkacak
 1975: deli deli tepeli
 1975: evcilik oyunu
 1975: i̇ki tatlı serseri
 1975: kadınım
 1975: kazım'a ne lazım
 1975: şafakta buluşalım
 1975: yarınlar bizim
 1976: aşk dediğin laf değildir
 1976: bitirim hüsnü / fakirin kaderi
 1976: bodrum hakimi
 1976: bulunmaz uşak
 1976: delicesine
 1976: deprem
 1976: dolandırıcı aşıklar
 1976: kucaktan kucağa
 1976: ne alırsan i̇ki buçuk
 1976: perişan
 1976: seks fırtınası / sevmek ölesiye
 1976: taksi şoförü
 1977: baraj
 1977: bir tanem
 1977: dila hanım
 1977: fırtına
 1977: küçük ev
 1977: ölmeyen şarkı
 1977: satılmış adam
 1977: sensiz yaşayamam
 1977: şeref sözü
 1977: sevgili oğlum
 1977: tövbekar
 1978: baba kartal
 1978: cevriyem
 1978: derviş bey
 1978: düzen
 1978: evlidir ne yapsa yeridir
 1978: gelincik
 1978: görünmeyen düşman
 1978: kılıç bey
 1978: lekeli melek
 1978: ölüm görevi
 1978: tatlı nigâr
 1979: kanun gücü
 1979: kara çadırın kızı
 1979: küskün çiçek
 1979: üç sevgilim
 1979: üç tatlı bela / öldüren örümcek
 1979: vatandaş rıza
 1980: i̇şte kadın
 1980: rüzgar
 1980: tanrıya feryat
 1982: doktor civanım
 1982: gülsüm ana
 1982: yaşamak seninle güzel
 1983: kuduz / çocuklar çiçektir
 1983: metres
 1984: ayşem
 1984: bir sevgi i̇stiyorum
 1984: kadın bir defa sever
 1984: kızgın güneş
 1984: tutku
 1985: ateşdağlı
 1985: ayrılık acısı
 1985: bu i̇kiliye dikkat
 1985: fakir milyoner
 1985: gizli yara
 1985: mahkum
 1985: sensizliğe alışacağım
 1985: seyyid
 1985: tapılacak kadın
 1985: vahşi aşk
 1985: yaşamak haram oldu
 1986: akrep
 1986: al dudaklım
 1986: ava giden avlanır
 1986: bir ana bir oğul
 1986: dağlı güvercin
 1986: efkarlıyım abiler
 1986: güneşe köprü
 1986: hayat kadını
 1986: namus sözü
 1986: öksüzler
 1986: seviyorum
 1986: sultanoğlu
 1986: yıkılmışım ben
 1987: alamancının karısı
 1987: alnımdaki bıçak yarası
 1987: ana yüreği
 1987: babamız eğleniyor
 1987: damga
 1987: gönül dostları
 1987: gönülden gönüle
 1987: hafız yusuf efendi
 1987: islak sokak
 1987: kader utansın
 1987: kara günlerim
 1987: muhteşem urfalı
 1987: sarışınım / yaşamak haram oldu
 1987: seni seviyorum
 1987: sevgiye hasret
 1987: vur hançerini kadınım
 1987: ziyaret
 1988: ah bir çocuk olsaydım
 1988: ayrı dünyalar
 1988: bir beyin oğlu
 1988: bir kadın yüzünden
 1988: biz ayrılamayız
 1988: canım
 1988: canım oğlum
 1988: deniz yıldızı
 1988: elveda mutluluklar
 1988: evcilik oyunu
 1988: kızım ve ben / gurbet kadını
 1988: küçüksün yavrum
 1988: nazlı ile emir
 1988: sana can dayanmaz
 1988: sapık kadın
 1988: seninle i̇lk defa
 1988: sokak çocuğu
 1988: yabancı
 1988: yeter
 1989: acı şarkı
 1989: acı yıllar / lekeli melek
 1989: allah'ım sen bilirsin
 1989: anadolu selçuklu çini sanatı
 1989: av
 1989: ayaz geceler
 1989: bu şehrin geceleri
 1989: dehşet gecesi
 1989: hayat acıları
 1989: i̇tirazım var
 1989: kan çiçeği
 1989: öğretmen zeynep
 1989: şahane evlilik
 1989: sevdim
 1989: şeytanın kurbanları
 1989: vahşi ve güzel
 1990: acılar i̇çinde
 1990: alev gibi bir kız
 1990: ayrılık
 1990: fedai
 1990: günah tohumu
 1990: kabadayılar kralı
 1990: kanımdaki şeytan
 1990: mutsuzlar
 1990: sözde kızlar
 1990: tatar ramazan
 1990: utan
 1990: yalı
 1991: aldatacağım
 1992: gündüzün karanlığı
 1992: tatar ramazan sürgünde
 1992: yalnızız
 1993: al dudaklım
 1993: gerçek bir masal
 1993: ufukta bir ağaç
 1994: bir aşk uğruna
 1994: sevginin gücü
 1994: yalnız güneş şahitti
 1994: yorgun ölüm
 1994: zirvedekiler
 1995: aşk ve gurur
 1995: gölge çiçeği
 1996: gözlerinde son gece
 1996: hoşçakal i̇stanbul
 1996: tutku
 1997: böyle mi olacaktı
 1997: canısı
 1997: firuze
 1998: affet bizi hocam
 1998: birisi
 1998: kader ayırsa bile
 1999: affet beni
 2000: fosforlu cevriye
 2000: zehirli çiçek
 2001: yapayalnız
 2002: berivan
 2002: papatya ile karabiber
 2002: yaz gülü
 2004: aşkımızda ölüm var
 2005: sami hazinses belgeseli
 2006: tövbe (2)
 2007: hicran sokağı
 2013: yüzyıllık çınar
 2015: i̇kimize bir dünya

yapımcı olarak 
 2007: hicran sokağı

yönetmen olarak 

 1969: cingöz recai
 1969: i̇nleyen nağmeler
 1969: kalbimin sahibi
 1969: karlı dağdaki ateş
 1970: afacan
 1970: ağlayan melek
 1970: arkadaşlık öldü mü?
 1970: buğulu gözler
 1970: ölünceye kadar
 1971: bir genç kızın romanı
 1971: bir kadın kayboldu
 1971: sezercik yavrum benim
 1973: umut dünyası
 1974: çılgınlar
 1974: dertler benim olsun
 1974: yüreğimde yare var
 1975: yarınlar bizim
 1976: aşk dediğin laf değildir
 1976: dolandırıcı aşıklar
 1977: küçük ev
 1980: hikâyelerden biri
 1987: vur hançerini kadınım
 1990: yalı
 2000: gazeteci yazarını arıyor
 2007: hicran sokağı
 2013: yüzyıllık çınar

ödüller 
 gümüş palmiye ödülü - i̇talya
 1969: 1. altın koza film festivali - en i̇yi senaryo - menekşe gözler
 2000: 5. sadri alışık tiyatro ve sinema oyuncu ödülleri - sinema onur ödülü
 2006: 13. altın koza film festivali - yaşam boyu onur ödülü
 2008: uluslararası çayda çıra film festivali - çayda çıra onur ödülü
 2010: 47. altın portakal film festivali - yaşam boyu onur ödülü

hakkında yazılan kitaplar 
 ne kadar gamlı bu akşam vakti, safa önal (yasemin arpa, i̇ş bankası kültür yayınları)

ayrıca bakınız 
 türk senaristler
 türk sinemacılar
 türk yönetmenler

kaynakça

dış bağlantılar 
 beyazperde'de safa önal 
 facebook'ta safa önal
 imdb'de safa önal 
 sinematürk'te safa önal 
 sinemalar.com'da safa önal 
 tsa'de safa önal 
 safa önal'ın telif hakları konusması 
 safa önal , hülya koçyiğit ile film gibi hayatlar, 23. bölüm

feriköy mezarlığı'na defnedilenler1930 doğumlular
2023 yılında ölenler
türk senaristler
türk film yönetmenleri
haydarpaşa lisesinde öğrenim görenler
guinness rekorlar kitabı
türkiye kültür ve turizm bakanlığı özel ödülü sahipleri
20. yüzyıl türk senaristleri