Georges Simenon

georges joseph christian simenon (13 şubat 1903, liège, belçika - 4 eylül 1989, lozan, i̇sviçre), fransızca yazmış belçikalı yazardır. kahramanı dedektif maigret olan polisiye romanlarıyla tanınır.

yaklaşık 450 eser vermiş olan simenon, dedektif maigret romanlarıyla 550 milyon okuyucuya ulaştı.

yaşamı ve çalışmaları 
gençliğinde dört yıl boyunca liège'de bir yerel gazetede suç haberleri yaptı. bu süreçte polisle işbirliği yaptı ve romanları için epeyce malzeme topladı. i̇lk romanı au pont des arches'ı haziran 1919'da yazdı ve "g. sim" takma adıyla 1921'de yayımladı.

yazar 1922'de paris'e yerleşti. 1923'te ressam régine renchon ile evlendi. çiftin marc adında bir oğlu oldu. simenon bu dönemde çeşitli takma adlar kullanarak daha çok hafif, duygusal kitaplarla macera romanları yazdı. 1923-1933 yılları arasında yaklaşık iki yüz roman, binlerce hikâye ve çok sayıda makale yazdı.

1929'da joseph kessel'in ricası üzerine yazdığı kısa bir eserle komiser jules maigret'i okurla tanıştırdı. bu kahramanı merkeze yerleştirdiği eserler yazmayı sürdürdü ve büyük ün kazandı.

zor geçen ii. dünya savaşı döneminde en önemli eserleri arasında sayılan le testament donadieu, le voyageur de la toussaint ile le cercle des mahé'yi yazdı. yaşanan kâğıt sıkıntısı nedeniyle kitap satışları epeyce azalan yazar ve ailesi 1945'te fransa'yı terk ederek abd'ye, new york'a yerleşti.

evliliği öncesine olduğu gibi evliliği sırasında da pek çok kadınla ilişki kuran simenon, new york'ta denyse ouimet ile tanıştı ve aralarında yıllarca sürecek fırtınalı bir ilişki başladı. yazar, ouimet hamile kalınca renchon'dan boşandı ve abd kanunlarına göre o dönemde evlenmeden çocuk doğurmanın suç olması nedeniyle 1950'de ouimet'le evlendi. johnny (d. 1949), marie-jo (d. 1953) ve pierre (d. 1959) adında üç çocukları oldu.

simenon 1952'de belçika'ya gitti ve académie royale de belgique'nin bir üyesi oldu. 1922'den sonra orada oturmamasına rağmen, yaşamı boyunca belçika vatandaşı olarak kaldı.

1955'te ailesiyle avrupa'ya geri döndü. önce bir süre fransa'da (daha çok côte d'azur'da) kaldı, daha sonra ise nihai olarak i̇sviçre'ye yerleşti. yıllardır ciddi ruhsal bunalımlar geçirmekte olan denyse ouimet'ten 1964 yılında kesin olarak ayrıldı. bu arada 1961'de hayatına giren teresa'yla ilişkisi, yaşamının sonuna dek sürdü. annesi gibi uzun süre bunalım yaşayan kızı marie-jo, 1978 yılında 25 yaşındayken intihar etti. i̇kinci evliliğinde yaşadığı sorunlar ve kızının intiharı simenon'u oldukça sarstı. 1984'te beyin tümörü ameliyatı geçirdi ve iyileşti. 4 eylül 1989'da lozan'da öldü.

yazarlığı 
simenon günde 60 ila 80 sayfa yazma kapasitesiyle 20. yy'ın en üretken yazarlarından biriydi. yaşamı boyunca 200 roman, 150'nin üzerinde novella, sayısız otobiyografik çalışma ve makale yayımladı, iki düzineden fazla takma adla çok sayıda "ucuz roman" yazdı. yazılarının toplam 550 milyon kopyası basıldı.

en çok, kahramanı komiser maigret olan 75 romanı ve 28 kısa hikâyesiyle tanındı. serinin ilk eseri pietr-le-letton 1931'de, son eseri maigret et m. charles ise 1972'de yayımlandı. maigret romanları tüm belli başlı dillere çevrildi ve birçoğu filme uyarlandı.

"abd yılları"nda yaratıcı gücünün doruğuna ulaştı. bu dönemde verdiği trois chambres à manhattan (1946), maigret à new york (1947), maigret se fâche (1947) gibi eserler, yazıldığı dönemi yansıtır.

simenon ayrıca la neige était sale (1948) ve le fils (1957) gibi pek çok "psikolojik roman"la je me souviens (1945), pedigree (1948) ve mémoires intimes (1981) gibi sayısız otobiyografik çalışma yayımladı.

1966'da mwa'nın en yüksek onuru olan grand master award'la ödüllendirildi.

2005'te de grootste belg (en büyük belçikalı) adayı oldu.

seçilmiş bibliyografya 
not: bu bölümde yazarın türkçe basılmış kitapları yer almaktadır.
 öldü mü?, aydın güler kitabevi / roman dizisi çeviri: ?, isbn: 25049169
 avrenos'un müşterileri, chiviyazıları yayınevi / roman dizisi, çeviri: selahattin bağdatlı, isbn 978-975-9187-35-4
 kanaldaki ev (la masion du canal), kabalcı yayınevi / simenon dizisi, çeviri: oktay rifat, isbn 978-975-997-127-4
 bella'nın ölümü (la mort de belle), kabalcı yayınevi / simenon dizisi, çeviri: bilge karasu, isbn 978-975-997-126-7
 hakimin evi (la masion du juce), nisan yayınları / simenon dizisi, çeviri: hüseyin boysan, isbn 978-975-7496-28-1
 katil (l'assassin), nisan yayınları / simenon dizisi, çeviri: tahsin yücel, isbn 979-975-7496-75-4
 kaçak (l'evade), nisan yayınları / simenon dizisi, çeviri: tahsin yücel, isbn 978-975-7496-54-0
 ormandaki deli (le fou de bergerac), nisan yayınları / simenon dizisi, çeviri: erhan bener, isbn 978-975-7496-47-2
 cardinaud'nun bir haftası (le fils cardinaud), nisan yayınları / simenon dizisi, çeviri: sosi dolanoğlu, isbn 978-975-7496-27-4
 kedi (le chat), nisan yayınları / simenon dizisi, çeviri: sosi dolanoğlu, isbn 978-975-7496-42-7
 maigret arizona'da (maigret chez le coroner), nisan yayınları / simenon dizisi, çeviri: moran altan, isbn 975-7496-33-2
 venedik treni (le train de venise), nisan yayınları / simenon dizisi, çeviri: moran altan, isbn 978-975-7496-38-0
 maigret'nin yeni soruşturmaları (les nouvelles enquetes de maigret), nisan yayınları / simenon dizisi, çeviri: erhan bener, isbn 978-975-7496-53-3
 küçük köpekli adam, (l'homme au petit chien), nisan yayınları / simenon dizisi, çeviri: sosi dolanoğlu, isbn 9789757496532
 hollanda'da bir cinayet, (un crime en holande), nisan yayınları / simenon dizisi, çeviri: aysel bora, isbn 978-975-7496-52-6
 flamanların evinde, (le commissaire maigret chez les flamands), nisan yayınları / simenon dizisi, çeviri: sosi dolanoğlu, isbn 86-997574-9624-6
 maigret ve i̇htiyarlar, (maigret et les vieillards), nisan yayınları / simenon dizisi, çeviri: hüseyin boysan, isbn 978-975-7496-37-3
 üç dul kavşağı (maigret), (la nuit du carrefour), nisan yayınları / simenon dizisi, çeviri: sosi dolanoğlu, isbn 978-975-7496-32-8
 sarı köpek komiser maigret, (le chien jaune), metis yayınları / edebiyat dizisi, çeviri: şadan karadeniz, isbn 978-975-7650-36-2

kaynakça 
 i̇ngilizce vikipedi 4 temmuz 2008 tarihli georges simenon maddesi

dış bağlantılar 
 the paris review interview 
 centre d'études georges simenon et fonds simenon de l'université de liège 
 selected bibliography & selected maigret films
 simenon's inspector maigret - tüm biyografisi ve i̇ngilizce çevirilerinin listesi. 
 simenon at new york review of books 

1903 doğumlular
1989 yılında ölenler
belçikalı yazarlar
belçikalı polisiye yazarları
edgar ödülü sahipleri