mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
1704



olaylar

süregelen olaylar 
 büyük kuzey savaşı (1700-1721)
 i̇spanya veraset savaşı (1700-1715)

doğumlar 
 1 ocak – soame jenyns, i̇ngiliz yazar (ö. 1787)
 12 şubat – charles pinot duclos, fransız yazar (ö. 1772)
 28 şubat – louis godin, fransız astronom (ö. 1760)
 10 nisan – benjamin heath, i̇ngiliz mucit ve imalatçı (ö. 1766)
 4 haziran – benjamin huntsman, i̇ngiliz mucit ve sanayici (ö. 1776)
 11 haziran – carlos seixas, portekizli besteci (ö. 1742)
 17 haziran – john kay, i̇ngiliz mucit (ö. 1780)
 22 haziran – john taylor, i̇ngiliz hümanist (ö. 1766)
 24 haziran – jean-baptiste de boyer, marquis d'argens, fransız yazar (ö. 1771)
 15 temmuz – august gottlieb spangenberg, alman dini lider (ö. 1792)
 31 temmuz – gabriel cramer, i̇sveçli matematikçi (ö. 1752)
 29 ekim – john byng, i̇ngiliz amiral (ö. 1757)
 1 kasım – paul daniel longolius, alman ansiklopedist (ö. 1779)
 31 aralık – carl gotthelf gerlach, alman orgcu (ö. 1761)

ölümler 

 2 şubat - guillaume de l'hôpital, fransız matematikçi (d. 1661).
 23 şubat – georg muffat, alman besteci (d. 1645)
 24 şubat – marc-antoine charpentier, fransız besteci (d. 1643)
 17 mart – menno van coehoorn, hollandalı askeri mühendis (d. 1641)
 8 nisan – hiob ludolf, alman doğubilimci (d. 1624)
 8 nisan – henry sydney, i̇ngiliz devlet adamı (d. 1641)
 10 nisan – william egon of fürstenberg, straßburg piskoposu (d. 1629)
 12 nisan – jacques-bénigne bossuet, fransız piskopos ve yazar (d. 1627)
 15 nisan – johann van waveren hudde, alman matematikçi (d. 1628)
 3 mayıs – heinrich ignaz franz biber, avusturyalı besteci (d. 1644)
 13 mayıs – louis bourdaloue, french jesuit preacher (d. 1632)
 18 haziran – tom brown, fransız cizvit vaiz (d. 1662)
 30 haziran – john quelch, i̇ngiliz korsan (d. 1666)
 3 temmuz – sophia alekseyevna, regent of russia (d. 1657)
 7 temmuz – pierre-charles le sueur, fransız tüccar ve kaşif(d. 1657)
 20 temmuz – peregrine white, (d. 1620)
 22 temmuz – i. selim giray, kırım hanı
 14 ağustos – roland laporte, fransız protestan lider (d. 1675)
 28 ekim – john locke, i̇ngiliz filozof (d. 1632)
 4 kasım – andreas acoluthus, alman doğubilimci (d. 1654)

öldüğü ay ve gün bilinmeyenler
 rodosizade abdullah efendi, osmanlı devleti bilgin, hattat, vakanivus (d. tarihi bilinmiyor)
1703



olaylar 
 22 ağustos - iii. ahmed, ii. mustafa'nın yerine tahta çıkarak osmanlı i̇mparatorluğu'nun yeni padişahı oldu.
 2 şubat - japonya'da meydana gelen depremde 200.000 kişi öldü.

doğumlar 
 5 şubat – gilbert tennent, i̇rlandalı dini lider (ö. 1764)
 5 mart – vasily kirillovich trediakovsky, rus şair (ö. 1768)
 14 mayıs – david brearly, amerikalı siyasetci (ö. 1785)
 18 mayıs - erzurumlu i̇brahim hakkı, osmanlı devleti fikir adamı (ö. 22 haziran 1780)
 17 haziran – john wesley, i̇ngiliz kölelik karşıtı eylemci (ö. 1791)
 26 haziran – thomas clap, amerikalı eğitimci (ö. 1767)
 2 ağustos – lorenzo ricci, i̇talyan cizvit lideri (ö. 1775)
 29 eylül – françois boucher, fransız ressam (ö. 1770)
 5 ekim – jonathan edwards, amerikalı vaiz (ö. 1758)
 28 ekim – antoine deparcieux, fransız matematikçi (ö. 1768)
 25 kasım – jean-françois séguier, fransız astronom ve bitki bilimci (ö. 1784)
 26 kasım – theophilus cibber, i̇ngiliz oyuncu ve yazar (ö. 1758)
 2 aralık – ferdinand konščak, hırvat kâşif (ö. 1759)
doğduğu ay ve gün bilinmeyenler
 jack broughton (ö. 1789)

ölümler 
 11 ocak – johann georg graevius, alman hümanist ve eleştirmen (d. 1632)
 3 mart – robert hooke, i̇ngiliz bilim insanı (d. 1635)
 31 mart – johann christoph bach, alman besteci (d. 1642)
 20 nisan – lancelot addison, i̇ngiliz din adamı (d. 1632)
 16 mayıs – charles perrault, fransız yazar (d. 1628)
 26 mayıs – samuel pepys, i̇ngiliz tarihçi (d. 1633)
 14 haziran – jean herauld gourville, fransız maceracı (d. 1625)
 17 temmuz – i. roemer vlacq, hollandalı deniz kaptanı (d. 1637)
 22 eylül – vincenzo viviani, i̇talyan matematikçi (d. 1622)
 25 eylül – archibald campbell, i̇skoç siyasetçi(d. 1658)
 29 eylül – charles de saint-évremond, fransız asker (d. 1610)
 28 ekim – john wallis, i̇ngiliz matematikçi (d. 1616)
 19 kasım – the man in the iron mask
 30 kasım – nicolas de grigny, fransız orgcu ve besteci (d. 1672)
 29 aralık – ii. mustafa, 22. osmanlı padişahı (d. 1664)
öldüğü ay ve gün bilinmeyenler
 phetracha, ayutthaya kralı (d. 1632)
1702



olaylar 

 2 ocak – güney pasifik okyanusu'ndan tam bir güneş tutulması görülebildi.
 14 nisan – changbaishan yanardağının (paektu dağı olarak da bilinir) volkanik patlaması gerçekleşti.
 5 mayıs – küresel küme messier 5 (m5, ngc 5904), gottfried kirch ve eşi maria margarethe tarafından keşfedildi.
 16 mayıs – i̇sveç'in uppsala şehrinin büyük bir kısmı yangında yok oldu.
 19 mayıs – norveç'in bryggen şehrinin %90'ından fazlası büyük yangında yok oldu ve kül oldu.
 24 temmuz – kuzey pasifik okyanusu ve orta amerika'yı geçen bir yolda tam bir güneş tutulması görülebildi.
 11 ağustos – częstochowa, polonya, büyük kuzey savaşı sırasında i̇sveç ordusu tarafından ele geçirildi.
 19 eylül – jüpiter neptün'ü örttü.
 1 ekim – wrocław üniversitesi'nin kuruluş belgesi, avusturya hanedanı, macaristan ve bohemya kralı kutsal roma i̇mparatoru i. leopold tarafından imzalandı.
 27 ekim – i̇ngiliz birlikleri i̇spanyol floridası'ndaki st. augustine'i yağmaladı.

süregelen olaylar 
 büyük kuzey savaşı (1700 – 1721).
 i̇spanya veraset savaşı (1700-1715)

doğumlar 
 14 ocak – nakamikado, japon imparatoru (ö. 1737)
 10 şubat – carlo marchionni, i̇talyan mimar (ö. 1786)
 4 mart – jack sheppard, i̇ngiliz haydut (ö. 1724)
 8 mart – anne bonny, i̇rlandalı kadın korsan (ö. 1782)
 27 mart – johann ernst eberlin, alman besteci (ö. 1762)
 2 mayıs – friedrich christoph oetinger, alman teolog (ö. 1782)
 26 haziran – philip doddridge, i̇ngiliz dini lider (ö. 1751)
 31 temmuz – jean denis attiret, fransız cizvit misyoner ve ressam (ö. 1768)
 7 ağustos – muhammed şah, hindistan babür imparatoru (ö. 1748)
 15 ağustos – francesco zuccarelli, i̇talyan rokoko ressamı (ö. 1788)
 5 kasım – grégoire orlyk, ukrayna doğumlu fransız generali (ö. 1759)

ölümler 
 27 şubat – müneccimbaşı ahmed dede, osmanlı astronomu ve tarihçi
 8 mart
 jan de baen, alman ressam (d. 1633)
 iii. william, i̇ngiltere kralı (d. 1650)
 23 nisan – margaret fell, (d. 1614)
 27 nisan – jean bart, fransız amirali (d. 1651)
 27 mayıs – dominique bouhours, fransız eleştirmen (d. 1628)
 28 eylül – robert spencer, i̇ngiliz devlet adamı (d. 1640)
 4 kasım – john benbow, i̇ngiliz amirali (d. 1653)
1701



olaylar 
 prusya krallığı kuruldu.

süregelen olaylar 
 büyük kuzey savaşı (1700 – 1721).
 i̇spanya veraset savaşı (1701–1714).

doğumlar 
 18 ekim – charles le beau, fransız tarihçi (ö. 1778)
 27 kasım – anders celsius, i̇sveçli fizikçi, gök bilimci ve matematikçi (ö. 1744)

ölümler 
 23 mayıs – william kidd, i̇skoç korsan (d. 1645)
 16 eylül – ii. james, i̇ngiltere ve i̇skoçya kralı (d. 1633)
 5 kasım – charles gerard, fransa doğumlu i̇ngiliz siyasetçi (d.1659)
1700



olaylar 
 26 ocak – kuzey amerika'nın batı sahillerinde 9 şiddetinde deprem (kaskadya depremi) meydana geldi. bu deprem dünya tarihinin kayıtlara geçmiş en büyük depremidir.
 27 şubat – yeni britanya adası keşfedildi.
 14 temmuz – i̇stanbul antlaşması imzalandı.

doğumlar 

 29 ocak – konstancja czartoryska, polonya asilzadesi (ö. 1759)
 2 şubat – johann christoph gottsched, alman yazar (ö. 1766)
 9 şubat – daniel bernoulli, hollanda doğumlu matematikçi (ö. 1782)
 13 mart – michel blavet, fransız flütçü (ö. 1768)
 7 mayıs – gerard van swieten, hollanda doğumlu doktor (ö. 1772)
 12 mayıs – luigi vanvitelli, i̇talyan mimar (ö. 1773)
 19 mayıs – josé de escandón, i̇spanya sömürge valisi (ö. 1770)
 26 mayıs – nicolaus ludwig zinzendorf, alman reformist (ö. 1760)
 13 ağustos – heinrich, count von brühl, alman devlet adamı (ö. 1763)
 17 ağustos – clemens august (ö. 1761)
 11 eylül – james thomson, i̇skoç şair (ö. 1748)
 30 eylül – stanislaw konarski, polonyalı yazar (ö. 1773)
 10 ekim – lambert-sigisbert adam, fransız heykeltıraş (ö. 1759)
 19 kasım – jean-antoine nollet, fransız başrahip ve fizikçi (ö. 1770)
 28 kasım – nathaniel bliss, i̇ngiliz astronom (ö. 1764)
 25 aralık – ii. leopold, prusyalı general ve anhalt-dessau prensi (ö. 1751)
doğduğu ay ve gün bilinmeyenler
 francesca cuzzoni, i̇talyan opera sanatçısı (ö. 1770)
 charles frederick (ö. 1739)
 franciszek salezy potocki, leh yazar (ö. 1772)
 ivan ranger, avusturyalı ressam (ö. 1753)

ölümler 
 7 ocak – raffaello fabretti, i̇talyan antikacı (d. 1618)
 21 ocak – henry somerset (d. 1629)
 22 ocak – jacob balthasar schutz, besteci (d. 1660)
 12 şubat – aleksei shein, rus komutan ve devlet adamı(d. 1662)
 12 mayıs – john dryden, i̇ngiliz şair (d. 1631)
 15 mayıs – john hale, american witch hunter (d. 1636)
 23 mayıs – jens juel, danimarkalı diplomat (d. 1631)
 29 temmuz – william, gloucester dükü (d. 1689)
 15 eylül – andré le nôtre, fransız peysaj mimarı (d. 1613)
 27 eylül – papa xii. innocent (d. 1615)
 16 ekim – patriarch adrian, rus ortodoks kilisesi lideri (d. 1627)
 1 kasım – ii. carlos, i̇spanya'nın habsburg hanedanı'ndan gelen son kralı (d. 1661).
 25 kasım – stephanus van cortlandt, new york'un ilk yerli belediye başkanı (d. 1643)
öldüğü ay ve gün bilinmeyenler
 john lowther, i̇ngiliz politikacı (d. 1655)
 louis jolliet, kanadalı kâşif (d. 1645)
 caius gabriel cibber, danimarkalı heykeltıraş (d. 1630)
 thomas creech, english translator (d. 1659)
 kamalakara, hint astronom ve matematikçi (d. 1616)
 henry killigrew, i̇ngiliz romancı (d. 1613)
 louis guittar, fransız korsan
1699



olaylar 
 26 ocak - osmanlı devleti ve avusturya arasında karlofça antlaşması imzalandı. böylece osmanlı devleti'nde duraklama dönemi sona ermiş, gerileme dönemi başlamıştır.
 william dampier kuzey-batı avustralya'yı keşfetmiştir.

doğumlar 
 2 ocak - iii. osman, osmanlı padişahı (ö.1757)
 mühürdar abdi efendi, osmanlı devleti devlet adamı ve şair (ö. 1764)
joseph van aken, flaman ressam (ö. 1749)

ölümler
1698



olaylar 
 21 eylül - osmanlı-venedik savaşı'nın bir parçası olan semadirek deniz muharebesi gerçekleşti.
 thomas savery'nin yaptığı ilk buhar makinesi, su altında kalan madenlerdeki suyu dışarı pompalamada kullanıldı.
 paramour pink isimli gemi sadece bilimsel gözlem amaçlı bir okyanus yolculuğu için i̇ngiliz astronom edmond halley (1656-1742) yönetiminde denize açıldı.

doğumlar 
 naili abdullah paşa, osmanlı devleti sadrazam ve şair (ö.1758)

ölümler 
 kinoshita jun’an (), neokonfüçyüsçü filozof (d. 1621)
 hafız osman, türk hattat (d. 1642)
1697



olaylar 
 11 eylül - zenta savaşı: osmanlılar, avusturya ordusunun komutanı prens eugen karşısında yenilgiye uğradılar. savaş, karlofça antlaşması'nın imzalanmasında (1699)'da önemli yer tuttu.

doğumlar 
 10 kasım - william hogarth, i̇ngiliz ressam (ö. 26 ekim 1764)

ölümler
1696



olaylar

doğumlar 
 5 mart - giovanni battista tiepolo, i̇talyan ressam (d. 1770)
 2 ağustos - i. mahmut, osmanlı padişahı (ö.1754)

ölümler 
 17 haziran - iii. jan sobieski, polonya kralı (d. 1629)

öldüğü ay ve gün bilinmeyenler

 nefeszade abdurrahman efendi, osmanlı devleti şair ve alim (d. ?)
1695



olaylar 

 24 ocak - milano kraliyet sarayı yangın nedeniyle kül oldu.
 6 şubat - ii. mustafa (1664-1703), amcası ii. ahmed'in yerine tahta çıktı ve 22. osmanlı sultanı oldu.
 7 -16 mart - i̇ngiliz avam kamarası başkanı john trevor, 1000 sterlin rüşvet almaktan suçlu bulundu ve komite kararıyla meclisten ihraç edildi.
 14 mart - paul foley, avam kamarasının yeni başkanı seçildi.
 29 mayıs - sürmeli ali paşa, ii. mustafa tarafından idam ettirildi
 15 temmuz - ruslar tarafından azak'taki osmanlı kalesi kuşatılmaya başlandı ancak başarısız oldu ve 2 ekim'den sonra durduruldu.
 17 temmuz - bank of scotland kuruldu. 
 11 ekim - i̇ngiltere kralı iii. william, avam kamarası eski başkanı john trevor ve diğer tory milletvekillerinin karıştığı skandalın ardından parlamentoyu feshetti. 
 31 aralık - iii. william, i̇ngiltere'de pencere vergisi uygulamaya başladı. bu vergi sebebiyle bazı evlerin pencereleri tuğla ile örülmüştür.

tarihleri bilinmiyor 

 i̇ngiltere'de küfür etmenin cezası 2 sterlin olarak uygulanmaya başlandı.
 uzun yıllar süren inşaatı ardından potala sarayı tamamlandı.
 brezilya'da altın keşfedildi.
 johanne nielsdatter idam edildi. norveç'te büyücülük için uygulanmış son infazdır.

doğumlar 

 2 mayıs - giovanni niccolò servandoni, fransız mimar ve ressam.
 3 mayıs - henri pitot, fransız mühendis.

ölümler 
 6 şubat - ii. ahmet, osmanlı padişahı (d. 1643)
 22 haziran - ii. süleyman - osmanlı padişahı (d.1642)
 8 temmuz - christiaan huygens (d. 1629), hollandalı gök bilimci, matematikçi ve fizikçi.
 21 kasım - henry purcell, i̇ngiliz besteci (d. 1659)

kaynakça
1691



olaylar 

 22 haziran - osmanlı padişahı ii. süleyman tahttan indirildi, yerine ii. ahmet padişah oldu.
 19 ağustos - salankamen muharebesi meydana geldi.

doğumlar

ölümler 
 19 ağustos - köprülü fâzıl mustafa paşa
 30 aralık - robert boyle, i̇rlandalı doğa filozofu, kimyager, fizikçi ve kâşif (d. 1627).
öldüğü ay ve gün bilinmeyenler
 kumazawa banzan (), neokonfüçyüsçü filozof (d. 1619)
1688



olaylar 
 i̇ngiliz devrimi.
 zigetvar ve kanije, osmanlı egemenliğinden çıktı

doğumlar 
 21 mayıs - alexander pope, i̇ngiliz şair (ö. 1744)
 22 ekim - nadir şah, 1736-1747 yılları arasında i̇ran şahı ve afşar hanedanı'nın kurucusu (ö. 1747)

ölümler
1687



olaylar 

 4 nisan - i̇ngiltere kralı ii. james, katolik ve protestanlara ilişkin cezaları askıya alan "kraliyet hoşgörü bildirgesi"ni yayınladı.
 23 nisan - ignatius george ii, süryani ortodoks kilisesi antakya patriği oldu. 
 6 mayıs - higashiyama japon i̇mparatoru oldu 
 11 temmuz - sir isaac newton yer çekimi kanununu açıkladı.
 12 ağustos - i̇kinci mohaç savaşı
 8 kasım - iv. mehmed'in tahttan indirilmesi üzerine ii. süleyman 20. osmanlı padişahı oldu. 
 1227'den beri hüküm süren çağatay hanlığı kalıcı olarak yıkıldı.

doğumlar 

 27 ocak - balthasar neumann, alman mimar (ö.1753)
 24 kasım - johann albrecht bengel, alman bilim insanı (ö.1752)

ölümler 

 28 nisan - charles cotton, i̇ngiliz şair ve yazar
 14 ekim - sarı süleyman paşa, osmanlı sadrazamı
 28 mart - constantijn huygens, hollandalı şair ve besteci
 13 ekim - geminiano montanari, i̇talyan gök bilimci
 16 aralık - william petty, i̇ngiliz iktisatçı

kaynakça
1685



olaylar 
 6 şubat – i̇ngiltere kralı ii. charles öldü ve yasal oğlu bulunmadığından katolik olan küçük kardeşi ii. james (1633-1701) tahta çıktı
 18 ekim – xiv. louis büyükbabasının protestanlara bağışladığı nantes bildirisi’ni iptal etti
 i̇shakpaşa sarayı yapılmaya başladı.

doğumlar 
 23 şubat - georg friedrich händel, alman besteci (ö. 1759)
 21 mart - johann sebastian bach, alman besteci (ö. 1750)

ölümler
1684



olaylar 
 1683-1699/1700 - kutsal i̇ttifak savaşları devam etmekte
 haziran-eylül - venedikliler, kutsal i̇ttifak'a katıldı. vişegrad, mora, ayamavri ve dalmaçya'da birçok kale venediklilerin eline geçti.
 bilinmiyor - osmanlıların sing zaferi
 15 temmuz-2 kasım - habsburgluların budin'i kuşatması

doğumlar 
 15 nisan - i. katerina, rus çariçesi
 31 mayıs - georg engelhard schröder, i̇sveçli ressam (ö. 1750)

ölümler 
 bilinmiyor - kara mehmet paşa, budin'i savunurken
1683



olaylar 
 1683-1699/1700 - kutsal i̇ttifak savaşları (namıdiğer felaket seneleri) başladı.
 14 temmuz-12 eylül - ii. viyana kuşatması başarısızlıkla sonuçlandı.
 12 eylül - kahlenberg muharebesi'nde osmanlı ordusu yenilgiye uğradı.
 7 ekim - ciğerdelen muharebesi.
 osmanlı i̇mparatorluğu en geniş sınırlarına bu dönemde ulaştı.

doğumlar 
 ağustos - john owen, i̇ngiliz i̇lahiyatçı.
 1 mart - tsangyang gyatso, 6. dalay lama (ö. 1706)
 10 kasım - ii. george, tam adı george augustus, cambridge markisi ve dükü, büyük britanya kralı ve hannover elektörü (ö. 1760).

ölümler 
 4 ağustos - turhan hatice sultan (d. 1627)
 25 aralık - merzifonlu kara mustafa paşa
1682



olaylar 
 halley kuyruklu yıldızı, dünya'nın yakınından geçti. (önceki: 1607 ; sonraki : 1758)

doğumlar 
 17 haziran - xii. karl ya da demirbaş şarl, i̇sveç kralı (ö. 1718).

ölümler 
 7 mayıs - iii. fyodor, 1676-1682 arasında rus çarı (d. 1661).
 21 veya 23 kasım - claude lorrain, barok dönemi fransız ressam (d. 1600).

öldüğü ay ve gün bilinmeyenler

 evliyâ çelebi (d. 1611)
 gu yanwu, neokonfüçyüsçü filozof.
 yamazaki ansai (), neokonfüçyüsçü filozof (d. 1618)
 lobsang gyatso, 5. dalay lama (d. 1617)
1681



olaylar 
3 ocak - osmanlı i̇mparatorluğu ve kırım hanlığı ile rus i̇mparatorluğu arasında bahçesaray antlaşması imzalandı .
23 temmuz - sakız adası bombalandı.fransa'nın 1680'lerde berberi korsanlar'a karşı yürüttüğü kampanyalardan birisidir.

doğumlar 
 14 mart - georg philipp telemann, alman besteci (ö. 1767)
 12 ağustos - vitus bering
 ? - nedim

ölümler 
 25 mayıs - pedro calderón de la barca, i̇spanyol şair, oyun yazarı, asker, din adamı (d. 1600).
1680



olaylar 

 21 ağustos - pueblo kızılderilileri i̇spanyollarca işgal edilmiş santa fe'yi (new mexico) ele geçirdiler.
 i̇sveç'in huskvarna şehrinde kraliyetin ilk silah fabrikası açıldı.

doğumlar 
 paşmakçızade abdullah efendi osmanlı devleti şeyhülislam (ö.1732)

ölümler 
 28 kasım - gian lorenzo bernini (d. 7 aralık 1598, napoli), 17. yüzyıl romasında ünlü, barok tarzında çalışan bir müzisyen.

 20 mayıs - yun hyu (d. 14 ekim 1617), koreli siyasetçi.
1678



olaylar

doğumlar 
 4 mart - antonio vivaldi, i̇talyan besteci (ö. 1741)
 3 mayıs - amaro rodríguez felipe, i̇spanyol korsan (ö. 1747).
 26 temmuz - i. joseph (kutsal roma i̇mparatoru), kutsal roma i̇mparatoru, macaristan ve bohemya kralı ve avusturya arşidükü (ö. 1711).
 petro lassi
 nûreddin cerrâhî

ölümler
1677



olaylar 

 21 ocak – amerika'daki ilk tıbbi yayın (çiçek hastalığı üzerine bir broşür) boston'da yayınlandı.
 6 nisan – kutsal roma i̇mparatoru i. leopold, innsbruck üniversitesi'ni ziyaret etti.
 1-2 temmuz - danimarka-norveç ve i̇sveç i̇mparatorluğu arasında, skåne savaşı sırasında køge körfezi savaşı gerçekleşti.
 14 ağustos – hollanda cumhuriyeti'nin lideri iii. william, altı gün sonra i̇spanya'nın hollanda (günümüz belçika'sı) şehri charleroi kuşatmasını sona erdirmek zorunda kaldı.
 10 eylül – henry purcell, i̇ngiltere kralı ii. charles'ın sarayına müzisyen olarak atandı.
 17 eylül – danimarka birlikleri i̇sveç'in rügen adasını işgal edip ele geçirdi ve yerel nüfusu kovdu.
 4 kasım – gelecekte i̇ngiltere'nin ii. mary,'si olarak anılacak mary londra'da iii. william ile evlendi.
 16 kasım – fransız birlikleri freiburg'u işgal etti.

doğumlar 
 3 şubat – jan santini aichel, çek mimar (ö. 1723)
 4 şubat – johann ludwig bach, alman besteci (ö. 1731)
 17 eylül – stephen hales, i̇ngiliz fizyolog, kimyager ve mucit (ö. 1761)
 20 ekim – stanisław leszczyński, polonya kralı (ö. 1766)

ölümler 

 18 ocak – jan van riebeeck, cape town'un hollandalı kurucusu (d. 1619)
 21 şubat – baruch spinoza, hollandalı filozof (d. 1632) 
 28 mart – wenceslas hollar, çek doğumlu aktör (d. 1607)
 4 mayıs – isaac barrow, i̇ngiliz matematikçi (d. 1630)

kaynakça
1676



olaylar

doğumlar

mart 
 27 mart - francis ii rákóczi, macar bağımsızlık hareketinin önderi (ö. 1735)

ağustos 
 26 ağustos - robert walpole, i̇ngiliz politikacı, ilk i̇ngiltere başbakanı.

ölümler 
 3 kasım - köprülü fazıl ahmed paşa
 ? - abdurrahman hibri efendi osmanlı devleti şair, tarihçi ilim adamı (d. 1603)
1675



olaylar

doğumlar 
 ? - humbaracı ahmet paşa osmanlı devleti ordusunun ıslahı için çalışmalar yapan fransız asker. (ö.1747)

ölümler 
 15 aralık - johannes vermeer (ya da jan vermeer), hollandalı bir ressam (d. 31 ekim 1632)
 ? - i̇stanbullu abdi, osmanlı devleti divan şairi (d. ?)
1674



olaylar 
 iii. john sobieski (1629-1696) lehistan kralı seçildi.

doğumlar 
 2 ağustos - philippe d'orléans, fransa kralı xv. louis'nin naibidir (ö. 1723).
 8 kasım - john milton, i̇ngiliz şair

ölümler 
 ? - zeyrekzade abdurrahman efendi, osmanlı devleti nakibüleşraf, hattat (d. ? )
1673



olaylar

doğumlar 
 26 ekim - dimitri kantemiroğlu, osmanlı besteci ve müzikolog (ö. 1723).
 30 aralık - osmanlı padişahı iii. ahmet (ö. 1736).

ölümler 
 17 şubat - jean-baptiste poquelin (moliere), fransız komedi yazarı ve oyuncu.
1671



olaylar 
 16 haziran – rusya'da rus aristokrasisine karşı isyan başlatmış olan köylü lideri stenka razin moskova'da idam edildi.

doğumlar 
 tomaso albinoni (ölümü 1750)
 anthony shaftesbury
 iv. frederik

ölümler 
 ? - abbas ağa osmanlı daarüssaade ağası (d. ? )
1668



olaylar 
 25 temmuz - çin'de şantung merkezli 8.5 büyüklüğündeki 1668 şantung depreminde, geniş bir alanda büyük çapta hasar meydana geldi ve 43.000 ila 50.000 kişi öldü. doğu çin'de kaydedilen en şiddetli ve en büyük depremdir.
 17 ağustos - samsun'da ladik gölü merkezli 8.0 büyüklüğündeki 1668 kuzey anadolu depreminde, kuzey anadolu fay hattının 600 km'lik bir bölümü tek kırılma ile batıda bolu'dan en doğuda erzincan'a kadar geniş çapta hasara neden oldu ve 8.000 kişi öldü. türkiye'de kaydedilen en şiddetli ve en büyük depremdir.

doğumlar 
 23 haziran - giambattista vico, i̇talyan düşünür.

ölümler
1667



olaylar

doğumlar 
 6 ağustos - johann bernoulli, i̇sviçreli matematikçi (ö. 1748)
 30 kasım - jonathan swift, i̇rlandalı şair, yazar ve siyasetçi (ö. 1745).

ölümler 
 abdullah abdi, osmanlı devleti divan şairi (d. ?)
1666



olaylar 
 17 ocak – aziz petrus tahtı (bernini tarafından tasarlanan cathedra petri ), roma'daki aziz petrus bazilikası'ndaki sunağın üzerine yerleştirildi.
 1 şubat – birleşik i̇ngiliz ve i̇skoç kraliyet mahkemesi, büyük londra vebası yatışırken londra'ya geri döndü.
 2 eylül – londra'nın eski kısmını tamamen yok eden büyük londra yangını başladı
 4 eylül – babür i̇mparatoru evrengzib, compagnie des indes orientales'e surat limanında ticaret yapma yetkisi verdi.
 16 eylül – i̇stanbul'da sabetay sevi'nin dinden çıkması başladı.
 10 ekim – büyük londra yangını'ndan bir ay sonra londra kiliselerinde bir "aşağılanma ve oruç günü" düzenlendi.
 26 ekim – i̇ran şahı ii. abbas, 24 yıllık saltanatının ardından halefini belirlemeden 34 yaşında öldü. 18 yaşındaki oğlu sam mirza, altı gün sonra yeni safevi hanedanı imparatoru olarak taç giydi.
 27 ekim – büyük londra yangını'nı başlattığına dair yanlış bir itirafta bulunan fransız robert hubert (yangın başladıktan iki gün sonrasına kadar i̇ngiltere'ye gelmemiş olmasına rağmen) ifadelerine dayanarak idam edildi.
 22 aralık – xiv.louis tarafından kurulan fransız bilimler akademisi ilk kez toplandı.
 fransız bilimler akademisi kuruldu.
 lund üniversitesi, i̇sveç'in lund şehrinde kurulmuştur.

doğumlar 
 6 eylül – rusya çarı v. i̇van (ö. 1696) 
 12 kasım – mary astell, i̇ngiliz feminist filozof ve yazar (ö. 1731)
 22 aralık – guru gobind singh, sihizm'in 10. gurusu, sosyal reformcu, şair ve devrimci (ö. 1708)
 stephen gray
 francis hauksbee

ölümler 
 20 ocak – anne d'autriche, xiii. louis'in kraliçesi ve naibi (d. 1601)
 22 ocak – şah cihan, hindistan'ın babür i̇mparatorluğu hükümdarı (d. 1592)
 26 ağustos – frans hals, hollandalı ressam (d. 1580)
 30 ağustos - benedikt carpzov, alman ceza hukukçusu ve cadı bilimci (d. 1595)
 23 eylül – françois mansart, fransız mimar (d. 1598)
 28 eylül - robert hubert
 22 aralık – guercino, i̇talyan ressam (d. 1591)

kaynakça
1665



olaylar 
 i̇ngiltere krallığı'nda 100.000 kişiyi, yani londra nüfusunun yaklaşık %15'ini öldüren büyük londra vebası başladı.

doğumlar

ölümler 
 12 ocak - pierre de fermat, bask kökenli fransız hukukçu ve matematikçi (d. 1601).
1664



olaylar 
 1 ağustos - st. gotthard savaşı (1664) meydana geldi.
 10 ağustos - vasvar antlaşması imzalandı.

doğumlar 
 6 şubat - ii. mustafa, 22. osmanlı padişahıdır. (ö. 1703)

ölümler 
 16 temmuz - andreas gryphius, alman barok edebiyatı şairi (d. 1616).
1663



olaylar 

 10 ocak – royal african company'e i̇ngiltere kralı ii. charles tarafından kraliyet imtiyaznamesi verildi.
 4 mart – subantarktik hint okyanusu'ndaki prens edward adaları, hollanda gemisi maerseveen'den barent barentszoon lam tarafından keşfedildi ve dina (prens edward) ve maerseveen (marion) olarak adlandırıldı.
 5 mart – i̇mparator go-sai'nin saltanatı sona erdi ve i̇mparator reigen japonya tahtına çıktı.
 17 nisan – osmanlı i̇mparatorluğu, avusturya-türk savaşı'nı başlatan kutsal roma i̇mparatoru i. leopold'a savaş ilan etti.
 27 temmuz – i̇ngiltere parlamentosu, amerikan kolonilerine giden tüm malların i̇ngiliz limanlarından i̇ngiliz gemileriyle gönderilmesini gerektiren ikinci denizcilik yasasını kabul etti.
 21 ağustos – kış havasından endişe duyan i̇ngiltere parlamentosu bir şefaat orucu tutuyor.
 6 kasım – i̇sveç krallığı, şu anda da ulusta kullanılan bayrağı, mavi zemin üzerine sarı bir i̇skandinav haçı oluşturan bir yasayı kabul etti. devlet bayrağı olarak ve gemilerde kullanılan orijinal versiyonda üç flama vardı.
 osmanlıların slovakya'da uyvar kalesi'ni alarak, uyvar eyaleti'ni kurmaları.

doğumlar 
 12 şubat – cotton mather, amerikalı din bilimci (ö. 1728)
 31 ağustos - guillaume amontons, fransız fizikçi ve mucit (ö. 1705).
 18 ekim – eugen (savoie prensi), avusturyalı mareşal (ö. 1736)
 14 kasım – friedrich wilhelm zachow, alman besteci (ö. 1712)

ölümler

kaynakça
1662



olaylar

doğumlar 
 27 ocak - richard bentley, i̇ngiliz ilahiyatçı ve eleştirmen (ö. 1742).
 ? - abdullah vassaf efendi, osmanlı devleti şeyhülislam şair hattat (ö. 1761)

ölümler 
 19 ağustos - blaise pascal, fransız matematikçi
1661



olaylar 
osmanlı i̇mparatorluğu'nda köprülü fazıl ahmet paşa'nın sadrazamlığa atanması.

doğumlar 
 9 haziran - iii. fyodor, 1676-1682 arasında rus çarı (ö. 1682).
 6 kasım - ii. carlos, i̇spanya'nın habsburg hanedanı'ndan gelen son kralı (ö. 1700).
 ? - guillaume de l'hôpital, fransız matematikçi (ö. 1704).

ölümler 
 köprülü mehmed paşa
1660



olaylar 
 8 mayıs – i̇ngiltere'de hiçbir kralın yönetmediği on bir yıllık bir dönemden sonra ii. charles tekrar tahta çıkarıldı. bu dönem, i̇ngiltere tarihi boyunca kralsız geçen tek dönemdir

doğumlar 
 daniel defoe (i̇ngiliz)
 osmanzade taib

ölümler
1659



olaylar

doğumlar 
 11 haziran - yamamoto tsunetomo, japon samuray, (ö. 21 kasım 1719)
 10 eylül - henry purcell, i̇ngiliz besteci (ö. 21 kasım 1695)

ölümler 
 10 ekim - abel tasman, hollandalı denizci (d. 1603).
 abaza hasan paşa, osmanlı veziri.
1658



olaylar 
 26 şubat - danimarka ve i̇sveç arasında roskilde antlaşması imzalandı.

doğumlar 
 10 temmuz - luigi ferdinando marsigli (ö. 1730)
 muro kyūsō (), neokonfüçyüsçü filozof (ö. 1734)

ölümler 
 abaza hasan paşa, osmanlı veziri (d. ?)
1657



olaylar 
 2 mart - büyük meireki yangını: japonya'nın başkenti edo'da çıkan yangın 3 gün boyunca kenti etkisi altına aldı. 100 bin kişinin yaşamını yitirdiği sanılmaktadır.

doğumlar 
 9 şubat - bernard le bovier de fontenelle fransız düşünür (ö. 1757)
 arai hakuseki (), neokonfüçyüsçü filozof (ö. 1725)
 uşakizâde abdullah efendi osmanlı devleti nakibüleşraf (ö. 1726)

ölümler 
 solakzâde mehmed hemdemi efendi, osmanlı şâir, bestekâr ve târihçi.
 hayashi razan (), neokonfüçyüsçü filozof (d. 1583)
 6 ağustos - bogdan hmelnitski, kazak hetmanı (d. 1595)
1656



olaylar 
 osmanlı i̇mparatorluğu'nda zurnazen mustafa paşa'nın dört saatliğine sadrazamlığa atanması.
 osmanlı i̇mparatorluğu'nda köprülü mehmet paşa'nın sadrazamlığa atanması ile köprülüler devri'nin başlaması.

doğumlar 
 edmond halley

ölümler
1653



olaylar 
 23 şubat - batı anadolu'daki depremde, denizli, nazilli, tire ve uşak'ta evler yıkıldı, binlerce kişi öldü veya yaralandı.
 15 aralık - hükûmet senedi adlı çağdaş tarihin ilk yazılı anayasası i̇ngiliz milletler topluluğu parlamentosu tarafından kabul edildi.

doğumlar 
 johann pachelbel, alman besteci (ö. 1706)

ölümler 
 25 ekim - theophraste renaudot, fransız gazeteci
1651



olaylar 

 mevcut şeriye sicillerine göre karahisar’ın başına "afyon" kelimesi ilk kez 1651 yılında gelmiş ve o günden bu yana "afyonkarahisar" adı ile anılır olmuştur.
 dünyanın en uzun sürecek savaşı hollanda ile scilly adaları arasında üçyüz otuz beş yıl savaşı başladı.

doğumlar 
 hanili ahmet-ünlü mem u zin adlı eserin yazarıdır

ölümler 
 kösem sultan,osmanlı padişahı i. ahmet'in eşi. iv. murat ve i̇brahim'in annesi valide sultan. osmanlı saltanat naibesi.
1649



olaylar 
 21 mayıs - kara dev murad paşa sadrazam oldu.

doğumlar 
 ? - kami, osmanlı divan şairi.

ölümler 
 30 ocak - i. charles, i̇ngiltere, i̇rlanda ve i̇skoçya kralı (d. 1600).
 3 ekim - giovanni diodati, cenevreli protestan ilâhiyatçı (d. 1576)
1648



olaylar 
 24 ekim - otuz yıl savaşları, protestanların zaferiyle sona erdi. vestfalya antlaşması imzalandı.
 8 ağustos - osmanlı padişahlığına 6 yaşındaki iv. mehmet çıktı.

doğumlar

ölümler 
 18 ağustos - i̇brahim, 18. osmanlı padişahıdır (d. 1616).
 nakae tōju (), neokonfüçyüsçü filozof (d. 1608)
1646

1646 (mdcxlvi) pazartesi günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 9 ocak - bovey heath muharebesi

doğumlar 
 1 temmuz - gottfried leibniz, alman matematikçi ve filozof (ö. 1716)
 19 ağustos - john flamsteed, britanyalı gökbilimci (ö. 1719)

ölümler 
 24 eylül - duarte lobo, portekizli besteci (d. 1565)
1644



olaylar 
 ming hanedanlığı'nın yıkılışı
 qing hanedanlığı'nun kuruluşu

doğumlar 
 bashō, japon şair (ö. 1694).
 antonio stradivari, i̇talyan müzik aletleri yapımcısı (ö. 1737).

ölümler 
 abdullah bosnevi, osmanlı devleti din bilgini (d. ?)
1643



olaylar 
 21 ocak - abel tasman tonga adasını keşfeder.
 6 şubat - abel tasman fiji adalarını keşfeder.
 14 mayıs - xiv. louis tahta geçer.
 14 haziran - avustralya keşfedildi.
 25 aralık - christmas adası ilk kez doğu hindistan şirketi kaptanı william mynors tarafından görüldü.

doğumlar 
 4 ocak - isaac newton, i̇ngiliz fizikçi, matematikçi, astronom, mucit, filozof ve simyacı (ö. 1727).
 25 şubat - ii. ahmet, osmanlı padişahı
 12 ağustos - vi. afonso, portekiz kralı
 14 ekim - i. bahadır şah, babür devleti hükümdarı

ölümler 
 8 ocak - galileo galilei, i̇talyan fizikçi, matematikçi, gökbilimci ve filozof (d. 1564).
 4 nisan - simon episcopius, hollandalı teolog (d. 1583).
 14 mayıs - xii. louis, fransa kralı (d. 1601).
 21 eylül - hong taiji, çin imparatoru (d. 1592).
 3 kasım - paul guldin, i̇sviçreli astronom ve matematikçi (d. 1577).
 29 kasım - claudio monteverdi, i̇talyan besteci (d. 1567).
 30 aralık - giovanni baglione, i̇talyan ressam ve sanat tarihçisi (d. 1566).
1642



olaylar 
 13 aralık - hollandalı denizci abel tasman, tazmanya adası'nı keşfetti.

doğumlar 
 2 ocak - iv. mehmet
 15 nisan - ii. süleyman
 25 aralık-isaac newton
 nâbi, dîvân edebiyatı şairi (ö. 1712)

ölümler 
 8 ocak - galileo galilei, modern fiziğin ve teleskobik astro­nominin kurucularından.
1641



olaylar

doğumlar

ocak

şubat

mart

nisan

mayıs

haziran

temmuz

ağustos

eylül 
 7 eylül - tokugawa ietsuna, tokugawa hanedanlığı'nda 1651 ve 1680 yılları arasında hüküm süren 4.şogun (ö. 1680)

ekim

kasım

aralık

ölümler 
 15 nisan – domenico zampieri, i̇talyan ressam (d. 1581)
 andrés lópez polanco, i̇spanyol barok dönemi ressamı
1640



olaylar 
 portekiz, i̇spanya'dan bağımsızlığını îlân etti.

doğumlar 
 robert hubert
 abdullah abdi himmetzade, osmanlı devleti mutasavvıf ve şair (ö. 1710)

ölümler 
 ? - hezarfen ahmet çelebi - i̇lk uçan insan (d. 1609)
 8 şubat - iv. murat (osmanlı türkçesi: مراد رابع murād-i rābi‘), 17. osmanlı padişahı (d. 1612)
1633



olaylar 
 lagâri hasan çelebi roketle dikey uçuşu başarıyla gerçekleştirmiş ilk insan olan türk bilgini.
 büyük i̇stanbul yangını yaşandı ve tütün yasaklandı.- 2 eylül

doğumlar

ocak

şubat 
 23 şubat - samuel pepys, i̇ngiliz yönetici bürokrattır

mart

nisan

mayıs

haziran 
 1 haziran - geminiano montanari, i̇talyan gökbilimci, deneysel bilim savunucusu ve mercek yapımcısı 
 16 haziran - jean de thévenot, fransız doğu gezgini

temmuz

ağustos

eylül 
 8 eylül - iv. ferdinand, 1646'da bohemya kralı, 1647'de macaristan ve hırvatistan kralı ve 31 mayıs 1653'te romalıların kralı (ö. 1654)

ekim

kasım

aralık

ölümler 
 jacopo peri
1632



olaylar 

 galileo "i̇ki kainat sistemi üzerine konuşmalar" adlı eserini yayımladı.
 hezarfen ahmet çelebi yaptığı kanatlar ile ´ilk uçuşu´ gerçekleştirdi.

doğumlar 
 29 ağustos - john locke, i̇ngiliz filozof (ö. 1704)
 20 ekim - christopher wren, tasarımcı, gök bilimci, geometri uzmanı ve mimar (ö. 1723)
 31 ekim - johannes vermeer (ya da jan vermeer), hollandalı ressam (ö. [1675]]) 
 24 kasım - spinoza, hollandalı ahlak felsefecisi (ö. 1677)
 28 kasım - jean-baptiste lully, besteci, kemancı ve balet (ö. 1687)

ölümler 
 1 ocak - giovanni battista agucchi, i̇talyan din adamı, papalık diplomatı ve sanat teorisi üzerine yazan bir yazar (d. 1570)
 30 nisan - iii. zygmunt waza, polonya kralı (d. 1566)
 23 ekim - giovanni battista crespi, i̇talyan ressam, heykeltıraş ve mimar (d. 1573)
 6 kasım - ii. gustaf adolf, i̇sveç hükümdarı (d. 1594)
 12 kasım - james law, glasgow başpiskoposu (d. y. 1560)
 17 kasım - gottfried heinrich graf zu pappenheim, roma i̇mparatorluğu mareşali (d. 1594)
 17 kasım - pierre richer de belleval, fransız botanikçi (d. 1564)
1629



olaylar 
 30 temmuz - napoli'de (i̇talya) deprem: 10.000 kişi öldü.

doğumlar 
 14 nisan - christiaan huygens (ö. 1695), hollandalı gök bilimci, matematikçi ve fizikçi.
 17 ağustos - iii. jan sobieski, polonya kralı (ö. 1696)

ölümler 
 19 ocak - i. abbas veya büyük abbas safevî hanedanından safevi şahı (d. 1571),
 30 ocak - carlo maderno, erken barok mimarlığının oluşmasında önemli rol oynayan i̇talyan mimar (d. 1556).
 3 ekim - giorgi saakadze, 1484-1762 yılları arasında tiflis merkezli olarak hüküm süren kartli krallığı'nda 17. yüzyılda etkili olmuş gürcü siyasetçi ve komutan (d. c. 1570).
 15 kasım - gábor iktári bethlen, erdel (transilvanya) prensi (d. 1580).
 ? - damat halil paşa veya maraşlı damat halil paşa 1616-1619 tarihleri arasında, i. ahmed saltanatının son döneminde, i. mustafa'nın ilk saltanatında ve ii. osman saltanatının ilk döneminde iki yıldan biraz fazla bir süre ve daha sonra iv. murad saltanatı döneminde 1626-1628 tarihleri arasında bir buçuk yıla yakın bir süre olmak üzere, iki kez toplam üç yıl yedi ay yedi gün sadrazamlık yapmış devlet adamıdır (d. ?).
 ? - iii. mehmed giray, kırım hanı (d. 1584).
1628

1628 (mdcxxviii) cumartesi günü başlayan bir artık yıldır.

olaylar 
 25 ocak - şah cihan babür i̇mparatoru oldu.

doğumlar 
 10 mart - marcello malpighi, i̇talyan biyolog ve hekim (ö. 1694)

ölümler 
 8 haziran - rudolph goclenius, alman filozof (d. 1547)
 30 eylül - fulke greville, i̇ngiliz yazar (d. 1554)
 16 ekim - françois de malherbe, fransız şair ve eleştirmen (d. 1555)
 16 kasım - paolo quagliati, i̇talyan besteci (d. 1555)

 
artık yıllar
1627



olaylar 
 i̇zlanda seferi : osmanlı denizci/korsanlarının i̇zlanda'ya 15 parçalık bir donanma ile akını ve güney kıyısındaki vestmannaeyjar adasını yağmalayıp yüzlerce esirle cezayire geri dönmeleri.

doğumlar 
 25 ocak - robert boyle, i̇rlandalı doğa filozofu, kimyager, fizikçi ve kâşif (ö. 1691).
 ? - turhan hatice sultan (ö. 1683)

ölümler
1626



olaylar

doğumlar 
 22 temmuz - sabetay sevi

ölümler

nisan 
 9 nisan - sir francis bacon, rönesans döneminde yaşamış i̇ngiliz yazar, filozof ve bilim insanı (d. 1561)
 11 nisan - marino ghetaldi, ragusalı bilim insanı (d. 1568)

eylül 
 30 eylül - nurhaci, qing hanedanı'nın kurucusu (d. 1559)
1622

1622 (mdcxxii) cumartesi günü başlayan bir yıldır.

olaylar 
 osmanlı padişahı ii. osman (genç osman) tahttan indirilerek yedikule zindanları'nda boğduruldu.

doğumlar 
 15 ocak - jean-baptiste poquelin (molière), fransız komedi yazarı ve oyuncu (ö. 1673)
 21 ocak - yu hyung-won, koreli filozof (ö. 1673)
 17 nisan - henry vaughan, galli şair (ö. 1695)
 21 eylül - yamaga sokō, japon filozof (ö. 1685)

ölümler 
 23 ocak - william baffin, i̇ngiliz seyrüseferci (d. 1584)
 20 mayıs - ii. osman, osmanlı padişahı (d. 1604)
 ? - hasekura tsunenaga, ünlü japon samuray (d. 1571)
1621



olaylar 

 12 mayıs - piteå, i̇sveç'te kent konumuna alındı.

doğumlar 
 8 temmuz - la fontaine,  fransız şair ve yazar (ö. 1695)
 hans jakob christoffel von grimmelshausen,  alman yazar (ö. 1676)
 kinoshita jun’an (), neokonfüçyüsçü filozof (ö. 1698)

ölümler
1618



olaylar 
 otuz yıl savaşları - 1618 yılında, i̇mparator'un gücünün artmasını istemeyenlerin ve protestanlar'ın bohemya'da başlattığı ayaklanma, uzun sürecek savaşlar dizisini başlatan kıvılcım oldu. i̇spanya kralı iv. felipe'in yardımını alan i̇mparator ve katolik birliği bohemia ve onu destekleyen protestan birliği yenilgiye uğrattı. (1618-1625)
 29 ekim - i̇ngiltere'de walter raleigh idam edildi.
 osmanlı padişahlığına ii.osman(genç) geçti.
 brandenburg ve prusya dükalıkları birleşerek brandenburg-prusya dükalığını oluştudu.

doğumlar 

 4 kasım - alemgir şah i, altıncı babür şahı olup, ölümüne kadar ülkeyi yönetmiştir (ö. 1707)
 yamazaki ansai (), neokonfüçyüsçü filozof (ö. 1682)

ölümler 
 29 ekim - walter raleigh, i̇ngiliz aristokrat, denizci, asker, şair yazar (d. 1552)
1616



olaylar

doğumlar 
 ? - :en:john owen, i̇ngiliz i̇lahiyatçı.
 17 ocak - carlo dolci, barok floransa resminin son büyük temsilcilerinden biri olan i̇talyan ressam.
 2 ekim - andreas gryphius, alman barok edebiyatı şairi (ö. 1664).
 5 kasım - i̇brahim, 18. osmanlı padişahıdır (ö. 1648).

ölümler 
 ? - yonten gyatso, 4. dalay lama (d. 1589)
 vincenzo scamozzi - venedikli geç rönesans mimarı ve mimarlık kuramcısı.
 22 nisan - miguel de cervantes, i̇spanyol yazar (d. 1547)
 23 nisan - william shakespeare, i̇ngiliz şair ve tiyatro oyun yazarıdır.
 22 mayıs - tokugawa ieyasu, orta çağ japonya'sının en önemli shōgunlarından
1615



olaylar

doğumlar 
 14 ocak - john biddle, i̇ngiliz teolog (ö. 1662)
 25 ocak - govert flinck, hollandalı ressam (ö. 1660)
 13 mart - papa xii. innocent (ö. 1700)
 5 kasım - i̇brahim, osmanlı padişahı (ö. 1648)
 aralık - juan de jesús, fransisken ve mistik bir dindardı (ö. 1687)

ölümler 
 hans von aachen, alman ressam (d. 1552)
1614



olaylar 
 john naiper logaritma cetvelini buldu.
 7 nisan - pocahontas ile john rolfe evlendi.powhatan adlı kızılderili kabilesinin reisinin kızı, i̇ngilizlere esir düşünçe tütün yetiştiricisi rolfe ile tanışmıştı.

doğumlar 
 25 mart - juan carreño de miranda i̇spanyol ressam

ölümler 
 7 nisan - el greco, veya domênikos theotokópoulos (yunanca: δομήνικος θεοτοκόπουλος), giritli i̇spanyol rönesansı dönemi ressam, heykeltıraş ve mimarı (d. 1541)
 11 ağustos - lavinia fontana, i̇talyan ressam (d. 1552)
 21 ağustos - elizabeth báthory, macaristan asıllı seri katil (d. 1560)
1612



olaylar 
 28 aralık - galileo galilei, neptün'ü keşfeden ilk astronom oldu, fakat yanlışlıkla onu bir yıldız olarak tanımladı.

doğumlar 
 27 temmuz - iv. murat (osmanlı türkçesi: مراد رابع murād-i rābi‘), 17. osmanlı padişahıdır (ö. 1640)

ölümler 
 10 nisan - cafer efendizade mustafa sunullah efendi, osmanlı devlet adamı, şair, müderris, kadı, kazasker ve şeyhülislam
1611



olaylar 
 27 şubat - güneş lekeleri, frizyalı gök bilimciler johannes fabricius ve david fabricius tarafından teleskopla gözlemlendi.
 4 nisan - danimarka ve norveç, i̇sveç'e savaş ilan etti.

doğumlar 
 25 mart - evliyâ çelebi (ö. 1682)

ölümler
1610



olaylar 
 4 ocak - sultanahmet camii'nin temeli atıldı.
 7 ocak - i̇talyan astronom galileo galilei, jüpiter'in dört uydusunu (i̇o, europa, ganymede, callisto) tespit etti.
orion nebulası, nicolas-claude fabri de peiresc tarafından bu yılda keşfedilmiştir.

doğumlar 
 18 aralık – charles du fresne, sieur du cange, fransız filolog ve tarihçi (ö. 1688)

ölümler 
 11 mayıs - matteo ricci - i̇talyan cizvit misyoneri ve bilim insanı (d. 1552)
 18 temmuz - caravaggio, i̇talyan ressam (d. 1571)
1609



olaylar 
 15 ocak - dünyanın ilk gazetelerinden biri olan avisa relation oder zeitung, wolfenbüttel'de (kutsal roma i̇mparatorluğu) yayın hayatına başladı.
 31 ocak - amsterdam bankası kuruldu.
 25 ağustos - 1609 - teleskopun icadı (galileo galilei, venedik)(ilk icat 1608 hollanda'da)

 kuzey hollanda ve güney hollanda (i̇spanyol hollandası, bugün belçika) ayrıldı.

doğumlar 
 21 şubat – raimondo montecuccoli, i̇talyan general (ö. 1680)
 22 mart - polonya kralı ii. jan kazimierz waza (ö. 1672)

ölümler 
 21 ocak - josef jüst skaliger, i̇talyan asıllı fransız tarihçi (d. 1540)
1608



olaylar 
 osmanlı padişahı i. ahmed, ramazanoğulları beyliği'ne son verdi.

doğumlar 
 türk gezgin katip çelebi
 nakae tōju (), neokonfüçyüsçü filozof (ö. 1648)

şubat 
 6 şubat - antónio vieira

ağustos 
 17 ağustos - pierre de fermat : fransız matematikçi

ekim 
 15 ekim - evangelista torricelli, i̇talyan fizikçi ve matematikçi

aralık 
 9 aralık - john milton, i̇ngiliz şair

ölümler
1607



olaylar 
 ocak - bakü ve derbent'teki osmanlı kaleleri, safevî şahı i. abbas'ın desteklediği yerel halk tarafından başlatılan isyanlar sonucu düştü. 
 9 ocak - şah i. abbas komutasındaki safevi ordusu osmanlı'nın elinde bulunan şamahı'yı kuşattı. 
 26 nisan - i̇ngiliz sömürgeciler günümüz abd'sinde virginia cape henry'de karaya çıktılar ve daha sonra james nehri boyunca ilerlediler.
 14 mayıs - jamestown, virginia, kuzey amerika'da ilk kalıcı i̇ngiliz koloni yerleşim yeri olarak kuruldu.
 26 mayıs - 200 silahlı kızılderili, jamestown yerleşimine saldırarak i̇ngiliz sömürgecilerine ilk saldırıyı başlattı.
 halley kuyruklu yıldızı, dünya'nın yakınından geçti. (önceki: 1531 ; sonraki : 1682)

doğumlar

ölümler 
 30 haziran - caesar baronius, kilise tarihçisi ve katolik mezhep savunucusu (d. 1538)
1606



olaylar 
 24 ocak - barut komplosu: guy fawkes ve diğer komplocuların parlamento ve i̇ngiltere kralı i. james'e karşı komplo kurma suçlamasıyla yargılanmalarına başlandı.
 11 kasım - zitvatorok antlaşması imzalandı.

doğumlar 
 6 haziran - pierre corneille (ö. 1684)
 15 temmuz - rembrandt (ö. 1669),
 doğum tarihi bilinmeyenler
 karacaoğlan

ölümler 
 31 ocak - guy fawkes veya diğer bilinen adıyla guido fawkes, katolik bir i̇ngiliz askeriydi. barut komplosu nedeniyle idam edildi (d. 1570)
1605



olaylar 
16 ocak - miguel de cervantes'in don kişot romanının ilk bölümü madrid'de yayınlandı. batı edebiyat geleneğindeki ilk önemli roman olan bu eser dünya çapında en çok satanlar listesine girmiştir.
13 nisan - çar boris godunov öldü. yerine geçen ii. fyodor rus çarı oldu.
13 temmuz - çin'in hainan eyaletininde 7.5 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. büyük hasara ve binlerce ölüme neden oldu.
 21 temmuz - korkunç i̇van'ın oğlu olduğunu söyleyen düzmece dimitri, rusya çarlığı tahtına oturdu.
 3 ekim - estergon yeniden osmanlılar'ın eline geçti.
 27 ekim - 3. babür hükümdarı ekber şah, hindistan'daki fetihpur sikri'de dizanteriden öldü .
 3 kasım - 4. babür hükümdarı cihangir, babür i̇mparatorluğu tahtındaki 22 yıllık saltanatına başladı.
 5 kasım - barut komplosu i̇ngiltere'de başarısızlığa uğradı.

 aralık - i̇lk gazetenin çıkışı (johann carolus relation aller fürnemmen und gedenckwürdigen historien, strazburg, bugün fransa'da).

doğumlar 
 18 nisan – giacomo carissimi, i̇talyan besteci (ö. 1674)
23 aralık – tianqi, çin i̇mparatorluğu'nun ming hanedanı'ndan 15. imparatoru (ö. 1627)
jean-baptiste tavernier, fransız gezgin ve hindistan ticaretinin öncülerinden (ö. 1689)

ölümler 
 bağdatlı ruhi, türk divan şairi.
 cığalazade yusuf sinan paşa, osmanlı sadrazamı
1604



olaylar 
14 ocak - kral i. james'in başkanlık ettiği ve anglikan piskoposlar ile püriten liderlerin katıldığı hampton sarayı konferansı toplandı. kral james onaylı kitab-ı mukaddes ve ortak dua kitabı üzeride deşiklikler yapılması kararı verilir.
haziran - 1603-1618 osmanlı-safevî savaşı : i. abbas komutasındaki safevi ordusu kuşatma sonrasında erivan'ı osmanlı i̇mparatorluğu'ndan aldı.
 28 ağustos - i̇ngiliz-i̇spanyol savaşı'nı bitiren londra anlaşması imzalandı.
 9 ekim - kepler süpernovası (sn 1604) olarak bilinen bir süpernova, ilk olarak i̇talya'nın kuzey kesimlerinde gözlendi. 17 ekim'den itibaren de johannes kepler prag'da bir yıl sürecek gözlemine başladı. 1987'ye kadar başka bir "çıplak gözle" süpernova görülmeyecek. 2022 itibarıyla bu samanyolu'nda gözlemlenen son süpernovadır.
 1 kasım - william shakespeare'in othello tragedyası londra'daki whitehall sarayı'nda ilk kez sehnelendi.
 29 aralık - tayvan boğazı'nda meydana gelen 8.1 büyüklüğündeki bir deprem birkaç kişinin ölümüne neden oldu.
fransa, kuzey amerika'daki ilk kolonisi olan akadya'ya yerleşimlere başladı.

doğumlar 
 12 ağustos - tokugawa iemitsu, tokugawa hanedanlığı'nın 3. şogunu (ö. 8 haziran 1651)
 3 kasım - ii. osman, osmanlı padişahı (ö. 1622)

ölümler
1603



olaylar 
 mart - fransız kaşif samuel de champlain, kanada seferine başladı.
 24 mart - i̇ngiltere kraliçesi i. elizabeth'in ölümü ve kuzeni i̇skoçya kralı vi. james'in i̇ngiltere ve i̇skoçya'yı tek bir taç altında birleştirmesi.
 25 temmuz - i̇skoçya kralı vi. james'in i̇ngiltere kralı i. james olarak taç giymesi. büyük britanya'nın kuruluşu.
 17 ağustos - dünyanın en eski bilim akademisi olan accademia dei lincei, federico cesi tarafından roma'da kuruldu .
 20 aralık - osmanlı i̇mparatoru iii. mehmet'in ölümü ve i. ahmet'in tahta çıkması.
 i̇ngiltere'de veba salgını.
 transilvanya'da ayaklanma çıktı.
johann bayer, tüm göksel küreyi kaplayan ilk yıldız atlası uranometria'yı yayınladı.

doğumlar 
 18 mart - iv. john, portekiz kralı
 19 nisan - michel le tellier, fransız devlet adamı
 aşağı-yukarı 16 ağustos - adam olearius (d. adam ölschläger veya oehlschlaeger), alman matematikçi, coğrafyacı ve diplomat (ö. 1671).
 doğum tarihi bilinmeyenler
 denis gaultier, fransız lutanist ve besteci (ö. 1672)
 adam adami, alman başpiskopos ve diplomat
 abel tasman, hollandalı denizci (ö. 1659)
 abdurrahman hibri efendi : osmanlı i̇mparatorluğu şair, tarihçi ilim adamı (ö. 1676)

ölümler 
 23 şubat - andrea cesalpino, i̇talyan doktor
 24 mart - i. elizabeth, i̇ngiltere kraliçesi (d. 1533).
 25 mart - ikoma chikamasa, japon feodal beyi
 10 aralık - william gilbert, i̇ngiliz doktor ve bilim insanı
 20 aralık - iii. mehmet, osmanlı padişahı
1602



olaylar 
20 mart - baharat ticaretini portekizliler'in elinden almak için hollanda doğu hindistan şirketi amsterdam'da kuruldu.
 8 kasım - i̇ngiltere'deki oxford üniversitesi'ndeki bodleian kütüphanesi açıldı. 
 celâlî isyanları anadolu'ya yayılmaya başladı.
 william shakespeare'in komedyası windsor'un şen kadınları yayınlandı.
i̇talyan cizvit misyoneri matteo ricci tarafından doğu asya'nın coğrafi haritası yayınlandı.

devam eden olaylar 
rus kıtlığı
1593-1606 osmanlı-avusturya savaşı
celâlî isyanları

doğumlar 
 20 kasım - otto von guericke, alman bilim insanı, bulucu ve politikacı (ö. 1686)

ölümler 
 li zhi, neokonfüçyüsçü filozof.
1601



olaylar 
 william shakespeare'in tragedyası hamlet'in muhtemelen ilk kez bu yılda sahnelendi.
cizvit misyoneri matteo ricci, ming hanedanı imparatorunun izniyle çin'in pekin kentindeki yasak şehir'e giren ilk avrupalı ​​oldu.
rusya çarlığı'nda 1601-1603 yılları arasında yaklaşık iki milyon insanın ölümüne sebep olan rus kıtlığı yaz hasadının kötü geçmesiyle başladı.

doğumlar 
 ? - pierre de fermat, bask kökenli fransız hukukçu ve matematikçi (ö. 1665).

ölümler 
 9 ağustos - mihai viteazul, eflak voyvadası (d. 1558)
 24 ekim - tycho brahe, danimarkalı astronom (d. 1546)
1600



olaylar 
 17 şubat - giordano bruno, roma'da campo de' fiori meydanında diri diri yakılarak idam edildi.
 19 şubat - peru'daki huaynaputina yanardağı lav püsküretmeye başladı. bu güney amerika'da kaydedilen en büyük felaketlerden biri olacaktır.
teselya i̇syanı : piskopos dionysios skylosophos'un kışkırttığı teselya'daki yunanlılar, osmanlı i̇mparatorluğu'na karşı isyan girişiminde bulundular.

doğumlar 
 17 ocak - pedro calderón de la barca, i̇spanyol şair, oyun yazarı, asker, din adamı (ö. 1681).
 28 ocak - papa ix. clemens, 20 haziran 1667 - 1669 arasinda papalık yapmış hristiyan din adamı (ö. 1669).
 19 kasım - i. charles, i̇ngiltere, i̇rlanda ve i̇skoçya kralı (ö. 1649).
 ? - hans gillisz. bollongier - hollandalı natürmort resimleriyle tanınan ressam (ö. 1645).
 ? - claude lorrain, barok dönemi fransız ressam (ö. 1682).

ölümler 
 17 şubat - i̇talyan filozof giardano bruno kazığa bağlanıp yakılarak idam edildi (d. 1548).
 7 kasım - bâki - divan şairi (d. 1526).
 ? - esperanza malchi - osmanlı devleti'nin valide sultan'ı safiye sultan'ın kirası olan yahudi bir kadındı (d. ?).
 ? - gelibolulu mustafa âlî - türk şair, yazar ve tarihçi (d. 1541).