At yarışı

at yarışı, en eski ve en yaygın sporlardan biridir. i̇lk at yarışları, eski türk devletlerinde yapılmıştır.

hititler, asurlular, romalılar ve mısırlıların at yarışları düzenlediği bilinmektedir. homeros mö 9. ya da 8. yüzyılda yazdığı i̇lyada adlı yapıtında atlı araba yarışlarından söz eder. kuzey afrikalı, çinli, pers ve arap binicilerin de yarışlar yaptığı bilinmektedir.
 
i̇lk düzenli yarışlar, 17. yüzyılda i̇ngiltere kralı ii. charles döneminde yapıldı. 1665'te kuzey amerika'da ilk resmi at yarışı düzenlendi. at yarışları, bugünkü uluslararası biçimini 19. yüzyıl ortalarına doğru kazanmaya başladı. günümüzde en ünlü i̇ngiliz engelli yarışı, liverpool'daki aintree koşu pistinde yapılan büyük ulusal yarış'tır.

günümüzde at yarışları safkan ya da yarımkan atlarla yapılır. yarışlar düz ve engelli koşu olmak üzere ikiye ayrılır. düz koşulara en değerli yarış atları katılır ve bu yarışlar büyük ödüllü yarışlardır. engelli koşularda yaşça daha büyük olan atlar, daha yüksek ve kalın engelleri aşmaya çalışırlar.

bir yarış nasıl koşulur? 

klasik at yarışlarının yanı sıra "yaşa göre ağırlık" ya da handikap koşularında farklı yaşlarda ve farklı ağırlıklarda atlar yarışır. ama bu atlar arasındaki yaş farkının doğurduğu eşitsizlik, yaşça daha büyük olan atların, öbürlerinden daha fazla ağırlık taşımasıyla giderilir. ayrıca atların taşıyacağı ağırlık geçmişte aldıkları dereceler de göz önünde bulundurularak belirlenir. bir atın taşıdığı ağırlık asıl olarak binici (jokey) ve eyerdir. ama gerektiğinde eyerin altına, içinde kurşun bulunan ağırlık torbası koyulur.
 
yarış başlamadan birkaç dakika önce jokeyler atlara binip başlama noktasına giderler. bir koşu iki türlü başlatılabilir. birincisinde, pisti enlemesine kesen şeritlerin oluşturduğu bir başlama kapısı kullanılır. atlar, çıkış kapısının arkasında sıralanır, hakem kaldıraçla engeli yukarıya kaldırınca yarış başlar. i̇kinci tür çıkışta, her at için ayrı bölme kullanılır (starting box). 
binicilerin değişik durumlara göre karar verebilme yetenekleri, becerileri ve soğukkanlı olmaları yarışı büyük ölçüde etkiler. biniciler her atın farklı bir koşma biçimi olduğunu bilirler. bazı atlar önde dörtnala gitmekten hoşlanır ve sonuna kadar böyle koşarlar. bazıları ise öne geçer geçmez yavaşladığından, jokeyler bu tür atları bitiş çizgisine yakın bir mesafede atağa geçirirler. bir jokey tempoyu iyi denetleyebilmeli, atın önünü açık tutmalı ve öbür atların arasından sıyrılıp öne çıkabilmek için hızlı davranmalıdır. bir jokey, başka bir atı sıkıştırmak, önüne geçerek onu engellemek gibi kuraldışı davranışta bulunursa, o jokeyin bindiği at kuraldışı bulunduğu atın gerisine atılır. i̇lk dört dereceye giren atların eyer ve ağırlık torbaları, yarış sonunda önceden saptanan ağırlıkta olup olmadığı denetlenir.

günümüzde at yarışları 

i̇ngiltere'de at yarışları, 1750'de newmarket’ta kurulan jokey kulübü'nce düzenlenir. beş klasik koşudan en önemlisi, derby (epsom) yarışıdır. bu yarışta 3 yaş atları 2400 m koşarlar. atların iki tekerlekli, hafif bir aracı çektikleri yarış türü abd, kanada, avustralya ve yeni zelanda'da çok yaygındır. abd'de en önemli klasik koşular, kentucky derby, belmont stakes ve preakness stakes yarışlarıdır.

fransa'da klasik koşular jokey kulübü büyük ödülü, paris büyük ödülü ve zafer takı büyük ödülü yarışlarıdır. avustralya'da en ünlü yarış melbourne kupa koşusu’dur. dünya binicilik şampiyonası ilk kez 1970'te yapılmıştır.

at yarışlarının daha heyecanlı bir spor olmasını sağlayan etkenlerden biri de bahistir.

türkiye’de at yarışları 

türkiye'de ilk at yarışının, osmanlı padişahı orhan bey'in bursa'yı alışından sonra yapıldığı bilinmektedir. 17. yüzyılda edirne'de ve i̇stanbul'daki yıldız köşkü bahçesinde at yarışları düzenlenmiştir. 19. yüzyılda makriköy'de (bugün bakırköy) veli efendi'nin topraklarında (bugün veliefendi hipodromu) ve kâğıthane'de at yarışları yapılırdı.

cumhuriyet dönemindeki düzenli yarışların ilki 1924'te yapıldı. bugün en ünlü koşu olan gazi koşusu 1927'de başlatıldı. günümüzde türkiye jokey kulübü bünyesinde i̇stanbul, ankara, i̇zmir, adana, bursa,kocaeli, elazığ, diyarbakır,şanlıurfa ve antalya gibi kentlerde yapılan yarışların yanı sıra, yine aynı kurumun bünyesinde cumhurbaşkanlığı kupası, cumhurbaşkanlığı, başbakanlık kupası ve türkiye büyük millet meclisi düzenlenmektedir. gazi koşusu 1927'den beri yapılmakta olup, türkiye'de aralıksız en uzun süre yapılan spordur.

kaynakça

dış bağlantılar 
 türkiye jokey kulübü 
 racetracks  

 
hayvan hakları