mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Makedonca

makedonca (kendi dilinde: македонски / makedonski), güney slav dillerinin doğu grubundan bir dildir. makedonların ve kuzey makedonya cumhuriyeti'nin resmî dilidir.

alfabe 
makedon alfabesindeki harflerin okunuşları ufa ile gösterilmiştir.

* ѕѕ harfi (j hariç) tıpkı diğer harflerde de olduğu gibi latin alfabesinden gelme değildir. yunan stigma ς harfinden gelmektedir. latin s harfine benzemesi rastlantısaldır.

tarih  

makedonca yazıya dökülen ilk slav dilidir. yazıya dökülmesiyle (9. yüzyıl) gelişmeye başlar. makedon dili yüzyıllarca komşuları tarafından inkâr edildi. bulgarlar makedoncayı bulgarcanın bir diyalekti kabul ettiler. makedonca ilk gelişmesine rağmen ilk sözlük 1875'te gjorgji pulevski tarafından kaleme alınmış, 1903'te standartlaşmış, 1945'te tito ve anti-faşist makedon meclisi tarafından 1945'te resmiyet kazanmıştır. fonetiğe uygun harflerle krste misirkov adlı makedon dilbilimci tarafından ilk makedon alfabesi 1903'te oluşturulmuştur. daha sonradan 1945'te yazıda da uyum sağlamak amacıyla aynı seslerle anti-faşist makedon meclisi tarafından yeniden düzenlenmiştir. makedoncanın varlığını uzun yıllar kabul etmeyen bulgaristan, 1999 yılında imzalanan protokol ile makedonya cumhuriyeti'nin resmî dili olarak makedoncayı kabul etmiştir.

eski makedonca (9. yüzyıl - 18. yüzyıl), yeni makedonca (1802-1944) ve çağdaş makedonca (1945 - günümüz) şeklinde 3 temel döneme ayrılır.

genel ifadeler 

 денес(denes): bugün
 утре(utre): yarın
 седмица(sedmica [ c:ts ]): hafta
 месец (mesec): ay
 година (godina): yıl
 свет(svet): dünya
 понеделник(ponedelnik): pazartesi
 вторник(vtornik): salı
 среда(sreda): çarşamba
 четврток(chetvrtok): perşembe
 петок(petok): cuma
 сабота(sabota): cumartesi
 недела(nedela): pazar

makedonca aylar 

makedoncada ay isimleri kültüre göre ayrılan iki tip şeklinde kullanılmaktadır.

i̇lki slav dillerde de kullanılan gregoryen takvimi ay isimleri iken, ikinci tip kullanım ise daha çok hava durumu ve tarım ile ilişkilendirilen eski makedonca ay isimleridir.

kaynakça 

 
güney slav dilleri
Kist

kist, yakındaki dokuya kıyasla ayrı zara ve bölünmeye sahiptir. bu nedenle, bir kese (su moleküllerinin bir araya gelme şeklinden farklı olarak, bir kabarcık oluşturur) oluşturmak için bir araya toplanmış bir hücre kümesidir. bununla birlikte, bir kistin ayırt edici yönü, böyle bir kesenin "kabuğunu" oluşturan hücrelerin, verilen konum için tüm çevre hücrelerle karşılaştırıldığında belirgin şekilde anormal olmasıdır (hem görünüm hem de davranışta). hava, sıvı veya yarı katı madde içerebilir. bir irin topluluğuna kist değil, apse adı verilir. oluştuktan sonra, bazen bir kist kendiliğinden çözülebilir. bir kist çözülemediğinde, cerrahi olarak çıkarılması gerekebilir; ancak bu, türüne ve konumuna bağlıdır.

kansere bağlı kistler, kontrolsüz bir hücresel bölünmeye yol açan mutasyonların gelişmesinin ardından, vücut için bir savunma mekanizması olarak oluşur. bu mutasyon bir kez meydana geldiğinde, etkilenen hücreler aralıksız olarak bölünür (ve kanserli olarak bilinir) ve tümör oluşturur. vücut, bölünmelerini sürdürmelerini engellemek ve kist olarak bilinen tümörü tutmaya çalışmak için bu hücreleri içine alır. bununla birlikte, kanserli hücreler hala daha fazla mutasyona uğrayabilir ve kendi kan damarlarını oluşturma kabiliyetini kazanabilirler, bunlar içerisinden beslenmeden önce beslenirler. bu gerçekleştiğinde, kapsül işe yaramaz hale gelir ve tümör iyi huylu kansere ilerleyebilir.

bazı kistler neoplastiktir ve bu nedenle kistik tümörler denir; birçok tip neoplastik değildir. bazıları displastik veya metaplastiktir. psödokistler kistlere benzer (sıvıyla dolu bir kesesi vardır), ancak epitel astarları yoktur.

terminoloji 
büyütülmesi gereken küçük bir kist, mikrokist olarak adlandırılabilir. benzer şekilde, her zamankinden daha büyük veya diğerlerine kıyasla bir kist, bir makrokist olarak adlandırılabilir.

kistik fibrozis 
1938 yılında kistlerin pankreastaki mikroskobik görünümünün tanımlanmasına rağmen, kistik fibrozis, adı kistik kanalın fibrozu ile ilişkili ve kist içermeyen genetik bozukluk örneğidir.

bu, sadece sıvı dolu bir kese anlamına gelen yunanca'da cyst- kökünün, idrar kesesi ve safra kesesiyle ilgili olmayan, ikisi de kist içermeyen tıbbî terimlerle nasıl bulunduğuna sadece bir örnektir.

tedavi 
tedavi, kistin basit enükleasyonundan küretaj yapar ve rezeksiyona kadar uzanır. enfekte ve semptomatik olmadıkça, kendi başlarına çözülen, sadece yakın gözlemin kullanılabileceği kistler vardır (örneğin, bukkal bifurkasyon kisti).

kaynakça

dış bağlantılar 
 "cyst symptoms and causes" by melissa conrad stöppler, md and william c. shiel, jr., md, facp, facr.

anatomik patoloji
Robert Bresson

robert bresson (d. 25 eylül 1901, auvergne, fransa - ö. 18 aralık 1999), fransız yönetmendir.

aslında ressam ve fotoğrafçı olan yönetmen, 30'lu yıllarda film alanında bazı deneyimler kazandı. i̇lk konulu film denemesini 1943 yılında gerçekleştirdi. kendi özgün üslubunu, o gün bu yana çevirdiği çoğu edebiyat uyarlaması filmlerle oluşturdu. erdem, masumiyet ve suç, ölüm - özellikle intihar -, tinsel açıdan yeniden yaradılış ve çürüyüş temalarında tutkulu ısrarı, pek çok ödüle sahip bu sinema ustasını, saygı duyulan, ancak popüler olmayan bir yönetmen konumuna getirdi. öğrencisi olan jean-luc godard bresson'ı: ''dostoyevski, rus edebiyatı ve mozart, alman müziğinde neyse, bresson'da o da fransız sinemasında odur.'' şeklinde tanımlar.

filmografi 
 les affaires publiques, kısa film, 1934
 günah melekleri (les anges du péché), 1943
 boulogne ormanı’nın hanımları (les dames du bois de boulogne), 1945
 bir taşra papazının güncesi (journal d'un curé de campagne), 1951
 bir i̇dam mahkumu kaçtı (un condamné à mort s'est échappé ou le vent souffle où il veut), 1956
 yankesici (pickpocket), 1959
 jeanne d’arc’ın yargılanması (procès de jeanne d'arc), 1962
 rastgele balthazar (au hasard balthazar), 1966
 mouchette, 1967
 tatlı bir kadın (une femme douce), 1969
 düş avcısı (quatre nuits d'un rêveur), 1971
 gölün lancelot’u (lancelot du lac), 1974
 herhalde şeytan (le diable probablement), 1977
 para (l'argent), 1983

kaynakça

1901 doğumlular
1999 yılında ölenler
fransız film yönetmenleri
20. yüzyıl fransız ressamları
fransız fotoğrafçılar
cannes film festivali en i̇yi yönetmen ödülü sahipleri

fransız ateistler
avrupa film ödülü sahipleri
fransız roma katolikleri
yaşam boyu başarı altın aslan ödülü sahipleri
Piriz

piriz, çimento ve alçı gibi bağlayıcı maddelerin su ile karıştırılıp bir hamur haline geldikten bir süre sonra yapısındaki suyu kaybederek (kimyasal birleşim, buharlaşma vb.) katılaşması.

piriz süresi ortam koşullarına bağlı olarak değişiklik gösterir. normal koşullar altında piriz işlemi 1-10 saat arasında tamamlanır. aşırı olmamak koşulu ile artan sıcaklık altında katılaşma hızlanır. katılaşma ile birlikte sertleşme olarak tanımlanan hamurun dayanım kazanma olayı başlar. örneğin betonun dayanımı zamanla artar ve çimento hamurunun tam dayanıma ulaşması uzun bir süre alır.

yalancı piriz 
çimentonun ani bir biçimde sertleşmesidir. hidratasyon ısısı açığa çıkmaz. beton, mukavemeti kaybolmadan, karıştırılmak sureti ile eski hamurumsu kıvamına geri döner.

ani piriz 
betonun beklenmedik bir biçimde, öngörülen süreden önce pirize girmesidir. ani piriz sırasında yüksek derecede hidratasyon ısısı oluşur. ani pirizin geri dönüşümü yoktur.

yapı malzemeleri
Nörolojik bozukluk

nörolojik bozukluk, sinir sisteminde meydana gelen herhangi bir bozukluktur. beyin, omurilik ya da diğer sinirlerde görülen yapısal, biyokimyasal ya da elektriksel anormallikler belirtilere dahildir. bu belirtilerden bazıları felç, kas zayıflığı, zayıf motor koordinasyonu, hissiyat kaybı, nöbetler, konfüzyon, ağrı ve şuur değişikliğidir.

sınıflandırma 

the merck manual; beyin, omurilik ve sinir bozukluklarını şu şekilde kategorize etmektedir:
 beyin:
 beyin hasarı (loblara göre):
 frontal lob hasarı
 parietal lob hasarı
 temporal lob hasarı
 pksipital lob hasarı
 türe göre beyin işlevi bozukluğu:
 afazi (dil)
 disgrafi (yazma)
 dizartri (konuşma)
 apraksi (hareket)
 agnozi (kişileri ya da nesneleri tanımlama)
 amnezi (hafıza)
 omurilik rahatsızlıkları (omurilik patolojisi, sakatlığı, enflamasyonuna bakınız)
 periferik nöropati ve diğer periferik sinis sistemi bozuklukları
 kafatası siniri rahatsızlıkları (trigeminal nevralji gibi)
 otonom sinir sistemi rahatsızlıkları (disotonomi gibi)
 nöbet rahatsızlıkları (epilepsi gibi)
 merkezî ve periferik sinir sistemin hareket bozuklukları (parkinson hastalığı, temel titreme, amyotrofik lateral skleroz, tourette sendromu, multipl skleroz ve bazı periferik nöropati türleri)
 uyku bozuklukları (narkolepsi gibi)
 migrenler ve diğer baş ağrısı türleri (küme baş ağrısı gibi)
 sırt ve boyun ağrıları (sırt ağrısına bakınız)
 merkezî nöropati (nöropatik ağrıya bakınız)
 nöropsikiyatrik hastalıklar

kaynakça
Kişilik bozukluğu

kişilik bozuklukları uzun dönemli, şiddetli ve dirençli düşünce ve davranış kalıplarıyla karakterize olmuş zihinsel bozukluklar sınıfıdır. kişilik bozukluklarının tanımlanması ve kategorize edilmesi zordur. kökeni kalıtsal veya çevresel olabileceği gibi, hem kalıtsal hem de çevresel olabilir. kişisel bozuklukların tanımında kişinin içinde bulunduğu kültürel ve sosyal ortam çok önemlidir. bir durumun kişilik bozukluğu olarak teşhis edilmesi için kişisel ve/veya sosyal yaşamında önemli oranda sıkıntı ve bozukluğa yol açacak bir davranış düzeni bulunmalıdır.

tanımlanmış türleri 
 pasif agresif kişilik bozukluğu
 antisosyal kişilik bozukluğu
 histrionik kişilik bozukluğu
 paranoid kişilik bozukluğu
 şizoid kişilik bozukluğu
 şizotipal kişilik bozukluğu
 borderline (sınırda) kişilik bozukluğu
 narsistik kişilik bozukluğu
 çekingen kişilik bozukluğu
 bağımlı kişilik bozukluğu
 haltlose kişilik bozukluğu
 obsesif kompulsif kişilik bozukluğu
 sadist kişilik bozukluğu

kaynakça 

 
anormal psikoloji
Asıköy

asıköy veya dobri voynikov ( dobri voynikovo), bulgaristan'daki yerleşim.

deliorman şumnu ili şeytancık ilçesine bağlı çoğunluğunu türk nüfusun oluşturduğu asıköy, şeytancığa bağlı 5 km. uzaklığı olan bir köydür. en büyük türk aileleri i̇slam, berberler ve manavlar embiyalar olarak nam salmıştır. bu ailelerin büyük çoğunluğu türkiye'ye göçetmiş olmasına rağmen halen asıköyde yaşayan hatırı sayılır miktarda türk nüfus bulunmakta olup muhtarlığını türkler yapmaktadır. asıköyde 1989 daki göçmenlikten sonra türkiye'ye yerleşen türk aileleri i̇stanbul ili içerisinde gaziosmanpaşa, küçükköy, sultangazi ve güneşli civarında ikamet etmektedirler.

bulgaristan'daki köyler
şumnu ili
Çığlık

çığlık, tiz sesle bağırılması sonucu ortaya çıkan sestir. bu sözcükle şunlardan biri de kastedilmiş olabilir:

sanat 
 çığlık, (özgün adı skrik), norveçli ressam edvard munch'un 1893'te yaptığı yağlı boya tablo

filmler 
 çığlık, aydın arakon'un yönettiği, muzaffer tema'nın oynadığı 1949 yapımı türk korku filmi.
 çığlık, özgün adı il grido olan michelangelo antonioni'nin yönettiği 1957 yapımı i̇talyan filmi. 
 çığlık, özgün adı the howling olan joe dante'nin yönettiği 1981 yapımı film. 5 devam filmi çekildi.
 çığlık, müslüm gürses'in başrol oynadığı 1986 yapımı türk filmi.
 çığlık, wes craven tarafından yönetilen, kevin williamson ve ehren kruger tarafından yazılan korku filmleri serisi.
 çığlık, özgün adı scream olan 1996 abd yapımı wes craven filmi. çığlık serisinin ilk filmi.
 çığlık 2, özgün adı scream 2 olan 1997 tarihli abd yapımı korku filmi. çığlık serisinin ikinci filmi.
 çığlık 3, özgün adı scream 3 olan 2000 tarihli abd yapımı korku filmi. çığlık serisinin üçüncü filmi.
 çığlık 4, özgün adı scream 4 olan abd yapımı korku filmi. çığlık serisinin dördüncü filmi.
 "çığlık", kanıt dizisinin 1. sezon 3. bölümü.

yerleşim yerleri 
 çığlık, döşemealtı - antalya ili döşemealtı ilçesine bağlı mahalle
 çığlık, gazipaşa - antalya ili gazipaşa ilçesine bağlı mahalle
 çığlık, doğanşehir - malatya ili doğanşehir ilçesine bağlı mahalle
Jasper Johns

jasper johns, jr. (d. 15 mayıs 1930 augusta, georgia) amerikalı, ismi pop sanatı ve neo-dada ile anılan çağdaş ressamdır. robert rauschenberg ile birlikte modern soyut resimden pop sanatı ve kavramsal sanat arasındaki geçişte etkili olmuştur.

johns, 1947-48 yılları arasında university of south carolina'da okumuş, daha sonra buradan ayrılıp new york'a taşınarak 1949'da eğitimini kısa bir süreliğine parsons school of design'da sürdürmüştür. bu arada robert rauschenberg, merce cunningham ve john cage ile tanışmış ve birlikte zamanın sanat çevresini inceleyerek yeni fikirler geliştirmeye başlamışlardır. kore savaşı sırasında, 1952-1953 yılları arasında sendai, japonya'ya görev almıştır. 1958'de koleksiyoner leo castelli, robert rauschenberg'ün stüdyosunu ziyaret ettiği sırada kendisini keşfedip sergi açmak için anlaşmıştır.

eserleri 
en tanınmış eseri bayrak'''tır. (flag, 1954-55) çalışmaları genel olarak neo-dada olarak tanımlansa da popüler kültürden alıntı nesne ve imgeleri kullanması açısından pop sanatı ile de bağlantılıdır.

erken dönem işleri bayraklar, haritalar, hedef tahtaları, rakamlar, vb. öğeler kullanır. johns'ın yüzeyi kullanımı akıcı ve resimseldir. balmumu bazlı boya ve alçıyla kabartma tekniklerini sıkça kullanır. zıtlıklar, çelişkiler, paradokslar ve ironiler, dada sanatçılarında olduğu gibi johns'ın çalışmalarında da sıkça rastlanan özelliklerdir. johns ayrıca oyma baskı, heykel ve litografi tekniklerini de kullanmıştır.

johns özellikle peirce semiyotiği açısından bakıldığında değişik özelliklere sahiptir. kendisinden önce gelen, soyut dışavurumcu jackson pollock ve willem de kooning'in örnek gösterilebileceği maço kahraman sanatçı figürlerine karşın, tuvalin tamamını kapsayan birer imza niteliğinde resimler yapmak yerine anlamı halihazırda kullanılan, yaygın sembollerin kullanımıyla elde etmiş, üzerlerine uyguladığı soyut dışavurumcu teknikte boya ile ifade ettiği içi boşaltılmış bir bireysellik ile soyut dışavurumcuları alaya almıştır. tüm bunların yanında johns'ın göndermeler bağlamı dışında kalan sembolleri de vardır. örneğin johns'ın bayrağı, temel olarak görsel bir nesnedir ve sembolik çağrışımlarından bağımsız olarak da algılanabilir.

1998 yılında, new york'taki metropolitan sanat müzesi (metropolitan museum of art), johns'ın beyaz bayrak'' eseri için yirmi milyon dolardan fazla ödemiştir.

kaynakça 
 bu maddenin büyük bir bölümü aynı isimli i̇ngilizce versiyondan (13 haziran 2006) çevrilmiştir.

dış bağlantılar 
 jasper johns bio at artchive.com
 flag at the museum of modern art 
 white flag at the metropolitan museum of art 

1930 doğumlular
augusta, georgia doğumlular
20. yüzyıl amerikalı ressamları
21. yüzyıl amerikalı ressamları
kore savaşı'ndaki amerikalı askerler
amerika birleşik devletleri'nde lgbt kişiler
çağdaş ressamlar
american academy of arts and letters üyeleri
lgbt ressamlar
pop art
yaşayan insanlar
Cenevre Gölü

cenevre gölü, orta avrupa'nın ikinci büyük tatlısu gölüdür. "leman gölü" olarak da bilinir. i̇sviçre ile fransa arasında %40-%60 oranında bölünmüştür. 73 km uzunluğunda 14 km eninde ve en derin yeri 310 m'dir. 582 km² alnı kapsar. kıyısındaki başlıca şehirler cenevre (genève), lozan (lausanne) ve montrö (montreux)'dür.

ayrıca bakınız 
 oluşumlarına göre türkiye'nin gölleri listesi
 türkiye'deki göller

kaynakça

dış bağlantılar 

i̇sviçre'deki göller
i̇sviçre'deki ramsar alanları
fransa'daki göller
avrupa'daki uluslararası göller
dağ gölleri
Anadolu Feneri

anadolu feneri, i̇stanbul'un asya yakasında i̇stanbul boğazı'nın karadeniz'le birleştiği kuzey ucunda yon (hrom) burnu üzerinde bulunan deniz feneridir. karşısındaki rumeli feneri'nden 2 deniz mili uzaktadır. fenerin bulunduğu köy de aynı isimle (anadolufeneri) adlandırılır.

anadolu feneri, sabit silindir kristalinin içindeki 1000 watlık ampul, kristalin çevresinde elektrik motoruyla dönen bir paravan sayesinde yanıp sönüyor, elektrik kesintilerinde bütangaz ile desteklenir. i̇lk günkü gibi korunan ve açık havalarda 16 deniz mili açıklığı görebilen fener, i̇stanbul'un karadeniz'e açılan kapılarından birinde karadeniz'den gelip boğaz'a girecek gemilere rehberlik eder.

bulunduğu köye de adını veren fener 1834 yılında kurulmuştur. kırım savaşı sırasında fransız ve i̇ngiliz gemilerinin boğaz'ın ve karadeniz'in girişlerini görebilmeleri için yapılmasına karar verilen fener 15 mayıs 1856'de fransızlar tarafından karşı sahildeki fenerle beraber kule kısmı yapılarak işletilmeye başlandı. 1933'te fransızlara verilen 100 senelik işletme imtiyazı iptal edildi ve tamamen türklere geçti.

beyaz taştan yapılmış fenerin boyu 20 metredir. yalnızca beykoz'a dönük yüzünün dar kısmı karanlıkta kalır. anadolu feneri orijinal halini koruyan nadir fenerlerden biri. bir tek fenerin kristalini döndüren motor ve ampul sonradan eklenmiş. denizden 75 m yükseklikteki fener, saniyede bir beyaz ışık veriyor, 18 saniye bekliyor.

kaynakça

dış bağlantılar 
 anadolu feneri

i̇stanbul'daki deniz fenerleri
beykoz'daki altyapı
Şile Feneri

şile feneri, i̇stanbul'un şile ilçesinde bulunan ve i̇stanbul boğazı ile karadeniz'e hizmet veren deniz feneridir.

karadeniz'deki kıyı emniyetini sağlayan iki fenerden biri olan şile feneri, diğer fenerler gibi, osmanlı i̇mparatorluğu zamanında, fransız fenerler i̇daresi tarafından 1859 yılında yaptırılmış. fener deniz seviyesinden 60 metre yükseklikteki kayalıklar üzerinde 110 cm. kalınlığında kule şeklinde inşa edilmiş. 20 deniz mili görüş mesafesine sahip olan, kurmal sistemli fener, ilk dönemlerde 3 fitilli gaz lambası ile çalışırken, 1968 yılında elektrikle çalışmaya başlamıştır.

bugün müzeye çevrilen şile feneri'nin 150 yıllık bir geçmişi vardır.

kaynakça 
 t.c. i̇stanbul valiliği 
 fener'den çalışma yapmış olan amatör telsiz istasyonu  şile fenerini 200 m kumaş giyildi

dış bağlantılar
uzaydan şile feneri
şile deniz feneri gezi rehberi 

i̇stanbul'daki deniz fenerleri
şile'deki yapılar
bilgi kutusu bulunmayan yapılar
Fenerbahçe Feneri

fenerbahçe feneri, i̇stanbul'un asya yakasında fenerbahçe burnunda bulunan deniz feneridir.

i̇stanbul kadıköy ilçesinde, semte adını veren fenerbahçe burnu'ndaki bu fenerin tarihi bizans dönemine kadar inmektedir. burada tanrıça hera'ya adanmış bir tapınak olup, hera ve i̇reas diye adlandırılan kayalıklara yakın bir yerde imiş. bu kayalıkların üzerine ise bir ateş kulesi yapılmış. osmanlı dönemi kaynaklarında bu "bağçe-i fener" adı ile 1570 senelerinde kullanıldığı yazılıdır. kanuni sultan süleyman recep 969 (mart 1562) tarihli bir fermanında bu fenerden şöyle bahsedilmektedir:

"kalemiç burnu nâm mahalde müslümanların ve gayrin gemileri gece ile gelüp geçerken fânûs olmamağın, ekser zamanda taşa çalup zarar ve ziyan olmağın mahâll-i mezkûrda bir fânûs yeri bina etmek murad edinmeğin, buyurdum ki."

bu fermandan anlaşıldığına göre, bugün fenerbahçe burnu dediğimiz o zamanki (kalemiç) burnunda çalışan bir fener olmadığı ve ilk kez kanuni sultan süleyman zamanında inşa edildiği anlaşılmaktadır. kömürciyan 1661’de yazdığı "i̇stanbul tarihi" isimli kitabında buradan,

" …denizin içine atılmış metin bir temel üzerinde yekpare bir heykel gibi yükselen kulenin tepesinde yanan ve gemileri kayalara çarpmaktan korumak için her gece sabaha kadar bir yıldız gibi parlayan"

diye bahsetmektedir.

17. yüzyıl vakanüvistlerinden râşid 1720-1721'deki tarihinde bu feneri yeni yapılacak fenerlere örnek olarak gösterir. hüseyin ayvansarayî de hadîkatü’l-cevâmi isimli eserinde:

"fenerbahçesinde bir mahsus kule vardır ki sefinelerin gecelerde mürûr ve ubûrları içün bâlâsından kebîr kandil yanar"

diye buradan bahsetmektedir.

18. yüzyıla ait tarihlerde ise burasının sadrazam ve devlet ricalinden sürgüne gönderildiklerinde kısa bir süre burada tutulduklarını yazar. 1707’de iii. ahmed'in kubbe veziri olan seyyid firarî hasan paşa fenerbahçe feneri'nin fenerci odasında, fenere çıkan kapının dibinde boğdurulmuş ve başı kesilerek vücudu buradan denize atılmıştır. kesik baş, önce saraya götürülmüş sonra da sarayburnu'ndan denize atılmıştır.

bugünkü fener binası 1837'de ii. mahmut zamanında yenilenmiş ve daha sonra da zaman zaman tamir edilmiştir. zeminden 21 m. yükseklikteki yuvarlak kulesinin üzerinde iki ayrı kat halinde etrafı parmaklıklı gezinti yeri bulunmaktadır. kulenin dibinde ise tek katlı bir bina fenere ait depo ve lojman olarak kullanılmaktadır. ayrıca mercek yapısı sabit kristal olan fener, ışığın 15 deniz mili uzaktan görülmesini sağlıyor. fenerbahçe feneri, idamlar dahil pek çok olaya sahne olmuş, i̇ngiliz işgali sırasında i̇ngiliz askerleri kuleye çıkmak istemişler fenerci mediha hanım ve annesi, içkili askerleri elinde sopayla kovalamış. cumhuriyet'in 10. yıl kutlamalarında ışıklandırılıp süslenmiş. ii. dünya savaşı yıllarında fenerin kristali siyah perde ile kapatılarak karartılmıştır.

kaynakça

dış bağlantılar 

 i̇stanbul valiliği 

i̇stanbul'daki deniz fenerleri
kadıköy'deki yapılar
1857'de tamamlanan yapılar
Yeşilköy Feneri

yeşilköy feneri, i̇stanbul'un bakırköy ilçesinin yeşilköy semtinde bulunan deniz feneridir.

marmara denizi'nden seyirle i̇stanbul boğazı'na giriş yapan gemiler ilk önce tarihi yeşilköy feneri'yle karşılaşır. böylece gemiler boğaz giriş rotalarını tespit etmiş olurlar.

1856 yılında fransızlar tarafından taş kule olarak inşa edilen bu fener, ilk önce ayastafonos olarak adlandırılmış. yeşilköy burnu'nda bulunan fenerin ismi daha sonra bulunduğu semte uygun olarak değiştirilip, yeşilköy feneri adını almıştır.

23 metre yüksekliğindeki taşkulenin yanı sıra, bir de lojmanı bulunan yeşilköy feneri, 1945-1988 yılları arasında 3 kez restore edilmiştir.

kaynakça 
 i̇stanbul valiliği

i̇stanbul'daki deniz fenerleri
bakırköy'deki altyapı
Esentepe, Ula

esentepe, muğla'nın ula ilçesine bağlı bir mahalledir.

esentepe 1998 yılında kızılyaka'dan ayrılıp yeni bir köy olmuştur. mahallenin toplam nüfusu 1.500 kişiyi aşmıştır. mahallede genellikle tarım ve hayvancılık gelişmiştir. ayrıca yaz aylarında mahallenin dörtte üçü marmaris'e giderek kendilerine iş imkânı sağlamaktadırlar.

mahallenin tarihçesi 
esentepe adı mahallede devamlı esen bir rüzgâr olduğu için seçilmiştir. merkez kocairiler mahallesi'nde olup merkezde bir bakkalı ve köy kahvesi vardır.

eğitim 
esentepe'de bulunan okul 2000 yılında kapanmış fakat 2002 yılında tekrar açılıp esentepeli öğrenciler alınmıştır. daha sonra 7 öğrenciye düşünce devletin sorumluları öğrencilerin daha iyi yetişmesi için bu öğrencilerin kızılyaka i̇lköğretim okuluna devam etmelerini sağlamışlardır.

yönetim 
kızılyaka mahallesinden ayrılmasından sonra köy olmasının gereklerini yerine getirebilen bir yönetim hala gelmemiştir. mahallenin ulaşım sorunu, çöp sorunları hala çözümsüz durumdadır. mahalledeki orman arazilerinin ve köye ait mezarlık, köy tüzel kişiliğine ait araziler mahallenin yönetimi dahil herkes işgali altındadır. 
 

ula'nın mahalleleri
Kırık Kanatlar (dizi)

kırık kanatlar, avşar film imzalı, 2006-2007 yılları arasında kanal d'de yayımlanan, ege'nin bir kasabasındaki türk kurtuluş savaşı yıllarını ve cumhuriyet'in ilan edilişini konu alan dram türündeki türk televizyon dizisidir. 2 sezondan oluşan dizi, 36. bölümü ile final yaparak sona erdi.

oyuncu kadrosu ve karakterler 
 şebnem doğruer -
 özge özberk - nazlı 
 sermiyan midyat  - yüzbaşı şahin 
 cansel elçin - yüzbaşı cemal
 begüm birgören - ayşe 
 mehmet ali nuroğlu - nevzat
 şemsi i̇nkaya - muhtar 
 türkü hazer - zeynep 
 saygın soysal - çavuş yunus
 tolga tecer - i̇ttihatçı
 berk hakman - hristo
 ceren şekercioğlu - leyla 
 serpil gül - lena 
 turgay aydın - kazım
 beyazıt gülercan - ferit  
 sidar i̇nan erçelik  
 ilgaz giritlioğlu - ahmet 
 barış bağcı - halim 
 ozan akbaba
 bahri beyat  
 nurinisa yıldırım  
 baykal saran - nazım bey
 enis yıldız  - galip fred
 ali ulvi hünkar - mustafa kemal

yayın takvimi

dış bağlantılar 
kanal d tanıtım sayfası.

kanal d dizileri
türk kurtuluş savaşı hakkında televizyon dizileri
türk dramatik televizyon dizileri
2006'da başlayan türk televizyon dizileri
2007'de sona eren türk televizyon dizileri
toygar işıklı'nın müziğini yaptığı diziler
avşar film dizileri
2000'lerde türkçe televizyon dizileri
Kırık Kanatlar

kırık kanatlar (dizi): 2006-2007 yılları arasında kanal d'de yayımlanan türk televizyon dizisi.

kırık kanatlar (deneme) : 
halil cibran denemesi
kırık kanatlar (roman) : 
enver gürsel romanı
kırık kanatlar (andrews) v. c. andrews romanı.
kırık kanatlar (film) : 1927 amerikan yapımı film
Maiori

maiori, güney i̇talya'nın campania bölgesinde salerno iline bağlı (30 eylül 2017 itibarıyla) 5.604 kişi nüfuslu bir sahil yerleşim yeri ve bir komündür. kasaba, kaplıcası ile turistler için antik roma devrinden beri popüler bir yerdir. maiori ekonomisi başlıca turizmden oluşmaktadır. amalfi sahili boyunca en uzun plaj şeridi burada bulunmaktadır.

20. yüzyılın ortalarında, roberto rossellini bazı filmlerini burada çekmiştir: il miracolo (mucize), l'amore (aşkın yolları, 1948) filminin ikinci bölümü, la macchina ammazzacattivi (kötü i̇nsanları öldürmek için makine, 1952) ve il viaggio in italia (i̇talya'ya seyahat, 1953).

tarihçe 
kasabanın kökenleri hakkında bilgiler açık değildir, fakat kasabanın asıl ismi komşusu reghinna minor'a karşılık reghinna maior'dur. sahil boyunca tüm yerler etrüsklü ve romalı gibi farklı fatihler tarafından yapılmıştır.

830 ile 840 yılları arasında, sahil şeridinde bulunan yerler birleşerek amalfi devletleri konfederasyonu'nu oluşturmuşlardır. bu amalfi deniz cumhuriyeti'nde; lettere ile tramonti arası ve cetara ile positani arası, ve capri adası birleşmiş durumdaydı ve halkalarının hepsi amalfitaner olarak adlandırılıyordu. o tarihlerde, her şehir kendi adını ve yönetimsel özerkliğini korumuştu, ve her birinin federasyon içinde özel bir rolü vardı.

şehir bölümleri 
 maiori erchie
 maiori s. pietro
 maiori s.maria delle grazie
 maiori vecite
 maiori ponteprimario

nüfus gelişmesi 

maiori kasabasının komün sınırları içindeki nüfusu (1.12.2009 tahminleri itibarıyla) 5.649 kişidir ve nüfus yoğunluğu 353,06 kişi/km² olur. maiori komününün içinde nüfusunun 19. ve 20. yüzyıllarda gelişmesi resmi nüfus sayımı sonuçlarına göre şu gösterimde özetlenmiştir:

kişi

komşu komünler 

maiori beldesinin şu belediyelerle ortak sınırları bulunmaktadır:
cava de' tirreni, cetara, minori, ravello, tramonti, vietri sul mare

resimler

ayrıca bakınız 
 campania
 salerno (il)

kaynakça 

 i̇talyanca wikipedia "maiori" maddesi  
  ingilizce wikipedia "maiori" maddesi

dış bağlantılar 
  maiori belediyesi resmi websitesi 
 maiori turizm web sitesi 
 maiori'nin kiliseleri 
 

 
salerno ili belediyeleri
Organize suç

organize suç, maddi çıkar veya güç elde etmek üzere çeteleşmeyi ifade eder. ulusal ve uluslararası bağlantılı, belli bir teşkilatlanmaya giderek gerçekleştirilen özellikle uyuşturucu ve psikotrop maddeler, mali suçlar ile silah kaçakçılığı başta olmak üzere, yüksek kazanç sağlayan türden suçların genel adıdır. aslında çete ile karıştırılsa da asıl olarak farklı fonksiyonlara göre örgütlenen, yatay ve dikey hiyerarşiye sahip olan suç gruplarıdır. ancak en önemlisi o ya da bu düzeyde kamu görevlileriyle iş birliği yaparak, adalet ve hukuktan bağışıklık elde etmeye çalışmalarıdır. organize suç grupları en çok devletin şiddet tekelini kullanan ve denetleyen, polis, yargıç, savcı, asker gibi kamu görevlileri ile iş birliği yapar. organize suç grupları tekil alanlarda faaliyet gösterse, örneğin sadece eroin kaçakçılığı yapsa bile, finansman, güvenlik, güç kullanımı, denetim, taşıma, para aklama gibi işlevler açısından farklılaşır.

organize suç eylemlerinin türleri 
 hırsızlık ve dolandırıcılık:
 i̇şletmelere yönelik:
 değerli eşya taşıyan araçların kaçırılması
 hırsızlık
 i̇flas dolandırıcılığı (hileli iflas)
 sigorta dolandırıcılığı
 hisse dolandırıcılığı (firma içi) 
 bireylere yönelik:
 araba hırsızlığı
 evlerin soyulması
 kredi kartı sahteciliği
 hisse dolandırıcılığı (hisse fiyatlarının şişirilip satılması)
 devlete yönelik:
 i̇halelere hile karıştırmak
 sahte para basmak (kalpazanlık)
 kaçakçılık, sahte bandrol aracılığıyla sigara ve alkol kaçakçılığı
 yasadışı işçi çalıştırmak ve bu amaçla ülkeye sokmak
 yasadışı hizmet ve mal sağlamak:
 tefecilik
 bahis
 kumar
 fuhuş
 uyuşturucu
 silah ticareti
 kiralık katil sağlamak
 zehirli atıkların boşaltılması
 i̇nsan kaçakçılığı
 i̇nsan ticareti (zorla dilencilik ve fuhuş yaptırmak)
 kara para aklama

son dönem 
son dönemde uluslararası ve ulusal güvenliği tehdit eden en önemli sorunlardandır. terör örgütleri ile de bağlantıları olabilmektedir.

avrupa organize suçlulukla mücadele çalışma grubunun 28-31 mart 1996 tarihinde almanya’nın leipzig şehrinde yaptığı toplantıda organize suçun oluşması için belirlediği kriterler şunlardır:
 haksız kazanç temin etmek üzere bir araya gelmiş ve aralarında işbölümü ilişkisi bulunan hiyerarşik bir yapının,
 suç ile elde edilen bir kazancın,
 suç işleme konusunda bir sürekliliğin,
 mevcut organize yapı içerisinde uygulanan bir yaptırım sisteminin olması,
 şiddet, tehdit gibi yöntemlerin kullanılması,
 kamuya ve özel sektöre nüfuz edilmesi,
 elde edilen kara paranın aklanması gereklidir.

ayrıca bakınız 
 yolsuzluk

dış bağlantılar 
 "organize suç"

 
türlerine göre suç
Krematoryum

krematoryum, cesetlerin yüksek sıcaklıklarda yakıldığı yer. pek çok din ve kültürde ölü yakma işlemine rastlanır. bazı kültürlerde ölünün külleri hatıra olarak saklanır. bunun haricinde bazen salgın hastalık riski taşıyan cesetler de krematoryumlarda yakılır.

türkçeye i̇ngilizceden geçen sözcüğün kökeni latince cremare (yakmak) fiiline dayanır.

türkiye'de tam olarak ne kadar sayıda olduğu tam olarak bilinmemekle birlikte osmanlı'nın son dönemlerinde anadolu kavağı sınırları içinde bir adet krematoryum denebilecek yer vardı. zincirlikuyu mezarlığı'nda da bir krematoryum yapılmış, sonradan yıkılarak otoparka çevrilmiştir.

ayrıca bakınız
 kremasyon

kaynakça 

 
ölüm gelenekleri
i̇ngilizceden türkçeye geçen sözcükler
Amfetamin

amfetamin (alfa-metil-fenetilamin) narkolepsi ve dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu dahil çeşitli bozuklukların tedavisinde, kilo kontrolünde, iştah azaltıcı olarak kullanılan sentetik bir uyarıcıdır (stimülan). özellikle dehb tedavisinde ilaç olarak yaygın kullanımları sebebiyle rahatlıkla elde edilebilir. bu sebeple yasa dışı olarak en sık kullanılan uyarıcı maddelerden biridir. yan etki olarak şizofreni benzeri psikozlara neden olur. yaklaşık 20 günlük kullanım sonunda tolerans gelişir. zayıf olarak mao enzimini de inhibe ettiğinden mao inhibitörleri ve ssri'lar ile beraber kullanılırsa serotonin sendromuna sebep olabilir. bu durum siproheptadin ile tedavi edilebilir. dehb tedavisinde kullanılan ticari ilaçlardan dexedrine, elvanse ve adderall amfetamin içeren ilaçlar arasında sayılabilir.

amfetamin, genellikle uzun yol araç kullananlarca uyku kaçırmak ve konsantrasyon gerektiren sporlarda (atıcılık, okçuluk, vb.) doping amacıyla da kullanılabilmektedir (amfetamin istismarı).

etki mekanizmaları 
 aminlerin re-uptake 1 ile nörona alınmasını inhibe ederler.
 aminlerin vezikülden sinaptik aralığa salınmasını artırırlar.

klinik kullanım 
 dikkat eksikliğinde ve hiperkinezide.
 latearl hipotalamustaki merkezi inhibe etmesi nedeniyle obezitede.
 dopaminerjik aktivite artışı nedeniyle parkinsonda.
 rem dönemini kısalttıkları için narkolepside kullanılırlar.

yan etkiler 
amfetamin/metamfetamin kullananlarda beyin kanamaları sık görülür; beyin kanamaları felçlere (hemorajik stroke) neden olabilir. süreç yüksek ateşle başlar; bir süre sonra tabloya hipertansiyon ve kalpte ritim bozuklukları (aritmiler) eklenir. hastaların bir bölümü hızla gelişen beyin sapı kanaması sonrasında felç bulguları gelişemeden ölebilirler (ansızın ölüm).

kaynakça 

 
agonistler
narkolepsi
alman icatları
uyarıcılar
Skopolamin

skopolamin (veya scopine tropate veya hyoscine), solanaceae familyası bitkilerinden elde edilen bir tropan alkaloid. bitkilerdeki ikincil metabolitlerin bir bölümüdür.

yapısal olarak nörotransmitter asetilkoline benzeyen skopolamin, muskarinik asetilkolin reseptörlerini baskılayarak çalışır. bu nedenle de bir antikolinerjik olarak sınıflandırılır.

molekül dsö'nün temel i̇laçlar listesi'nde yer almaktadır.

alkaloidler
entojenler
dünya sağlık örgütü ana ilaçları
Hikmet Karagöz

hikmet karagöz (31 ocak 1946, samsun - 27 ekim 2020, i̇stanbul), türk ressam, tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu.

hayatı ve oyunculuğu 
31 aralık 1946 tarihinde vezirköprü, samsun'da doğdu. 1962-1963 yıllarında eminönü halkevi'nde amatör olarak tiyatroya başlayan sanatçı, 1964'te küçük sahne ulvi uraz tiyatrosu'nda profesyonel oldu. 1974 yılında yaşar ne yaşar ne yaşamaz'la tv yapımlarında rol almaya başladı. sinemaya geçişi "faize hücum" filmiyle 1982'de oldu. en büyük şaban filminde kemal sunal'a boğaz köprüsü'nü satmasıyla hafızalara kazındı. 1990 yılında oyuncu kadrosuna katıldığı bizimkiler dizisindeki çaycı abbas rolüyle de geniş kitlelerce tanındı. 1980 yılında da i̇stanbul belediyesi şehir tiyatroları'ndan istifa etmiştir. 1986'dan vefatına dek ağırlıklı suluboya olmak üzere resim yaptı. profesyonel olarak resim sergileri açtı.

ölümü 
karagöz 73 yaşında i̇stanbul kartal'da, geçirdiği felç nedeniyle tedavi gördüğü hastanede, 27 ekim 2020'de hayatını kaybetti. cenazesi topkapı yeni kozlu mezarlığı'na defnedildi.

rol aldığı oyunlardan bazıları 

 ayak bacak fabrikası
 gözlerimi kaparım vazifemi yaparım
 kahraman bakkal süpermarkete karşı
 nazırın karısı
 oyun sonu
 şahları da vururlar
 şarkıcı kız
 yılanların öcü

filmografi 

 1983: en büyük şaban
 1983: tokatçı
 1984: ortadirek şaban
 1985: çıplak vatandaş
 1985: faize hücum
 1985: şendul şaban
 1987: alnımdaki bıçak yarası
 1987: ateşten günler
 1987: belene
 1987: biri ve diğerleri
 1987: çark
 1987: su da yanar
 1988: acıların günlüğü
 1989: baharın bittiği yer
 1989: bizimkiler
 1989: geçmiş bahar mimozaları
 1989: i̇nsanlar yaşadıkça
 1989: korkmuyorum
 1990: karartma geceleri
 1991: deniz gurbetçileri
 1991: kurt kanunu
 1991: menekşe koyu
 1992: sarı mercedes
 1991: yalnızlar
 1992: dalgacılar
 1993: hastane
 1994: yazlıkçılar
 1995: oğlum adam olacak
 1996: kış çiçeği
 1996: kurtuluş
 1998: hoşçakal yarın
 1998: yara
 1999: duruşma
 1999: toprak
 2000: i̇stanbul'da bir aşk
 2000: yaşar kemal belgeseli
 2001: deli yürek-boomerang cehennemi
 2001: yeditepe i̇stanbul
 2002: gönderilmemiş mektuplar
 2002: gönlümdeki köşk olmasa
 2003: sultan makamı
 2004: bir aşk hikayesi
 2004: gönül yarası
 2004: hızlı adımlar
 2006: kınalı kuzular
 2006: büyük buluşma
 2008: kollama
 2011: i̇zmir çetesi
 2011: karımın dediği dedik çaldığı kontrbas
 2013: tatar ramazan
 2013: bugünün saraylısı
 2014: kuzu
 2015: poyraz karayel
 2015: memleket
 2015: tut sözünü
 2016: sol şerit
 2017: mezarcı
 2017: çukur
 2017: i̇stanbullu gelin
 2018: kızım
 2018: bir zamanlar çukurova
 2019: hakan: muhafız
 2021: müfreze

kaynakça

dış bağlantılar 
 hikmetkaragöz.com
 
  
 
  
 tsa´de hikmet karagöz 

kozlu mezarlığı'na defnedilenler
20. yüzyıl türk ressamları
21. yüzyıl türk ressamları
türk erkek sinema oyuncuları
türk erkek tiyatro oyuncuları
türk erkek dizi oyuncuları
vezirköprü doğumlular
1946 doğumlular
2020 yılında ölenler
samsun doğumlu oyuncular
i̇stanbul'da ölenler
Merkezî sinir sistemi

merkezî sinir sistemi (mss, zaman zaman i̇ngilizce kısaltmasıyla: cns yani "central nervous system") sinir sisteminin en büyük bölümünü teşkil eder. beyin ve omurilikten oluşur. bazı sınıflandırmalarda retina ve kraniyal sinirler de mss'ye dâhil edilir. çevresel sinir sistemi ile birlikte davranış kontrolünde temel bir göreve sahip olan merkezî sinir sistemini çevresel sinir sisteminden ayıran belirgin bir sınır olmayıp ayrım keyfîdir. mss, vücut boşluğunda, kraniyal boşluktaki beyni ve spinal boşluktaki omuriliği kapsar. omurgalılarda beyin kafatası ile korunurken, omurilik de omurga ile korunur. bunların her ikisi de, meninskler (beyin ve omurilik zarı) ile çevrilmiştir. şekilde kırmızı ile gösterilenler mss'ye ait ana sinirlerdir.

gelişim 
omurgalıların embriyosunun ilk gelişimi esnasında nöral tabakadaki dikey oyuk gittikçe derinleşir ve büyüme her yöne doğru olur. i̇nsan embriyosunda altı hafta içinde ön beyin, serebrum ve ara beyin olarak bölünürken, art beyin, metensefalon ve myelensefalon olarak bölünür.

merkezî sinir sistemi hastalıkları 
merkezî sinir sisteminin birçok hastalığı vardır. bunlara, ensefalit gibi merkezî sinir sistemi enfeksiyonu; çocuk felci, nöron dejenerasyonu gibi alzheimer hastalığı ve amyotrofik lateral skleroz, otoimmün hastalığı ve iltihap hastalıkları  gibi multipl skleroz örnek verilebilir. sonuçta merkezî sinir sistemi kanserleri, şiddetli rahatsızlıklara neden olur, bazı durumlarda beyin tümörü meydana gelir ve bu da büyük oranda ölümle sonuçlanır.

i̇laç üretimi yapan bazı kuruluşlar, beynin nörolojik yapısının, rutin taramaya değil de yalnızca özel bir klinik soruya yanıt verebileceğini düşünüyor.

merkezî sinir sisteminin görevleri 

beyin: duyu organları, hafıza ve düşünce merkezidir. kan basıncını ve hormonları düzenleme, açlık, susuzluk, uykusuzluk, uyku denetleme ve istemli çalışan organları kontrol etmekle görevlidir. bu görevler üç kategoride toplanır:

 canlının içinden veya dışından gelen bütün uyarımları birleştirmek
 canlının koordinasyonu
 organlararası ve organ içi düzenlemeler
9 Işık Doktrini

9 işık doktrini, alparslan türkeş tarafından millî doktrin dokuz işık adıyla ortaya konulan ülkücülüğün ana ilkeleridir.

9 işık doktrini, 1965'te cumhuriyetçi köylü millet partisi'nin (ckmp), 1969 yılından itibaren de milliyetçi hareket partisi'nin (mhp) programının temelini oluşturur. türkeş bu tezini, başta kapitalizm, liberalizm ve komünizm olmak üzere yabancı doktrinler ve yönetim sistemlerine karşı bağımsız son türk devletini koruyabilmek için, millî bir görüş etrafında birleşmek için ortaya koymuştur.

i̇lkeler 
milliyetçilik
ülkücülük
ahlakçılık
i̇limcilik
toplumculuk
köycülük
hürriyetçilik ve şahsiyetçilik
gelişmecilik ve halkçılık
endüstricilik ve teknikçilik

konuyla ilgili yayınlar 
 temel görüşler; alparslan türkeş; dergah yayınları; i̇stanbul
 9 işık; hamle yayınevi; i̇stanbul
 dokuz işık; berikan elektronik basım yayım
 milli doktrin 9 işık; alparslan türkeş kamer yayınları; i̇stanbul, 1997.

kaynakça 

ülkücülük
Kısa süreli tepkisel psikoz

kısa süreli tepkisel psikoz veya daha yaygın ismiyle kısa reaktif psikoz, aşırı stresin tetiklediği, kısa dönemli psikoz için kullanılan bir psikiyatri terimidir. durum genellikle iki hafta içinde çoğu kez aniden düzelir. çoğunlukla tedavinin ana amacı hastanın bu kısa dönem içinde kendisine veya çevresine zarar vermesini önlemektir.

psikoz
Nöropsikoloji

nöropsikoloji, insan beyninin yapı ve fonksiyonlarının belirli psikolojik olaylarla olan ilişkisini anlamayı ve nörolojik bozuklukların yol açtığı davranışsal ve bilişsel etkilerin teşhis ve tedavisini hedefleyen psikoloji dalıdır.

daha eklektik psikoloji disiplinlerinden olan nöropsikoloji zaman zaman nörobilim, felsefe, nöroloji, psikiyatri ve bilgisayar bilimi ile kesişir.

nöropsikoloji, deneysel nöropsikoloji, klinik nöropsikoloji ve bilişsel nöropsikoloji olmak üzere 3 alt dala ayrılır.

nöropsikologlar genelde üniversite, laboratuvar gibi araştırmaya yönelik alanlarda ya da hastane ve rehabilitasyon merkezleri gibi klinik alanlarda çalışırlar.

önemli nöropsikologlar 
 arthur l. benton
 antonio damasio
 donald o. hebb
 alexander luria
 rosaleen mccarthy
 brenda milner
 karl pribram
 vilayanur s. ramachandran
 tim shallice

kaynakça

ayrıca bakınız 
 beyin-bilgisayar arayüzü
 klinik nöropsikoloji
 bilişsel nöropsikiyatri
 bilişsel nöropsikoloji
 deneysel nöropsikoloji
 nöropsikiyatri
 nöroloji
 nörofizyoloji

psikoloji dalları
Biobío Nehri

biobío nehri, şili'de 380 km uzunluğundaki nehir.

başkent santiago'nun 500 km güneyindedir. kaynakları andlar'daki icalma ve galletue gölleridir. san pedro de la paz şehrinden geçerek arauco körfezine akar.

kaynağından, denize döküldüğü yere kadar kıyısında olan büyük şehirler şunlardır:

 san pedro de la paz
 concepción
 la laja
 nacimiento
 santa bárbara

tarihçe 
bío bío 1544 yılında juan bautista pastene tarafından keşfedilir. nehir uzun süre, i̇spanyol egemenlik alanı ile mapuche ve pehuencheler'e ait bölgeler arasında sınır oluşturmuştur.

1647'de i̇spanyollar ve mapucheler bio bio'nun sınır olarak kabul edildiği bir barış antlaşması imzalarlar. ancak bu ispanyollar tarafından sürekli olarak ihlal edilmiş, böylelikle 1655'den itibaren yeniden mapuche isyanları süre gelmiştir.

ekonomi ve çevre 
bio bio, burada düşünülen devasa bir baraj sistemine pehuencheler'in gösterdiği direniş sonucu uluslararası bir üne ulaşmıştır.

yetmişli yıllarının sonundan itibaren şili enerji şirketi endesa 6 büyük baraj inşasını planlamıştır. i̇lk barajın inşası 1997'de pangue'de tamamlanmıştır. barajlar pehuenche bölgelerini sular altında bırakmış ve balık kaynaklarına zarar vermiştir. bio bio alanında kalan tüm çevre barajların inşası ile radikal biçimde değişmiştir. 16 eylül 2003'te pehuencheler şili hükûmeti ile toprak kayıplarını tazmin eden bir antlaşma imzalamışlardır. i̇kinci baraj 2004'te ralco'da tamamlanır.

turizm 
denize döküldüğü yerin 22 km'lik kesiminde san pedro de la paz şehri bulunur. lagünler laguna grande san pedro ve laguna chica san pedro yürüyüşçülere görkemli bir doğa sunar. ayrıca nehir kano ve rafting sporcuları tarafından çok sevilir.

valle del bio-bio ve valle itata vadileri şili'nin en güneydeki şarapçılık alanlarını oluşturur.

ayrıca bakınız 
 bío-bío bölgesi

şili'deki nehirler
Litvanya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

litvanya sovyet sosyalist cumhuriyeti (; , litovskaya sovetskaya sotsialisticheskaya respublika) kısaca litvanya ssc, sovyetler birliği'ne bağlı cumhuriyetlerden biriydi. 1940-1990 yılları arasında sovyet hakimiyeti altında kaldı.

23 ağustos 1939 tarihinde, molotov-ribbentrop paktı'na uygun olarak 16 haziran 1940 tarihinde kızıl ordu tarafından işgal edildikten sonra, bağımsız cumhuriyet olarak bırakıldı. ancak ii. dünya savaşı sırasında, bir kukla devlet olarak 21 temmuz 1940 tarihinde sovyetler birliği'ne bağlandı.

1941-1944 yılları arasında, sovyetler birliği'ndeki alman işgali, ülkenin fiilen dağılmasına neden oldu. ancak 1944-1945 yılında almanların geri çekilmesi ile, sovyet hakimiyeti yeniden kuruldu. bu hakimiyet, litvanya'nın bağımsızlığını ilan ettiği 1990 yılına kadar devam etti.

kaynakça
Duygudurum

psikolojide duygudurum veya mod, duygulara kıyasla yoğunluğu daha az, ancak sürekliliği daha fazla bir duygusal durumdur. birden çok duygu barındırabilen duygudurum aynı zamanda yoğunluk da ifade edebilir.

duygudurum kişinin bulunduğu çevre, algıda seçiciliğine göre değişiklik gösterir. bazı zamanlarda anormal davranışlarla bozukluk gösterebilir. örneğin kalabalık bir otobüste birden bağırarak şarkı söylemeye başlayan bir insan anormal bir davranış ile duygudurum bozukluğu gösterir.

ayrıca bakınız 
 duygudurum bozukluğu

duygular
Şizotipi

şizotipi psikoz ve daha belirli anlamda şizofreni ile ilgili karakteristik ve deneyimler barındıran kişilik tipini tanımlayan psikolojik terimdir.

ayrıca bakınız 
halüsinasyon
psikoz
şizofreni
şizotipal kişilik bozukluğu

şizofreni
psikoz
Yukio Ota

yukio ota (japonca: 太田幸夫; d. 10 eylül 1939 - ), japon grafik tasarımcısı ve eğitmendir. piktogram tasarımları ve karmaşık görsel iletişim ortamları konularında isim yapmıştır. locos'un tasarımcısıdır.

1939 doğumlular
japon akademisyenler
grafikerler
yaşayan insanlar
bilgi kutusu bulunmayan kişiler
LoCoS

locos, (lovers communication system) yukio ota tarafından 1960'larda tasarlanmış olan, cümlelerin piktogram ve ikonlardan oluştuğu bir görsel işaret dilidir. biçim, okunuş ve anlamı bir araya getirmeyi mümkün kılar. bir cümleye bakıldığında anlam ve okunuşu çıkarmak mümkündür. bunun yanında, okunuş duyulduğu zaman buna rastgelen cümle ve anlama da varmak mümkündür. locos, 18 temel işaretten oluşur.

tasarım
Keklik

keklik, sülüngiller (phasianidae) familyasından bıldırcından büyük bazı kuş türlerine verilen ad. keklik terimi belirli bir taksonomik gruba denk gelmez.
avlanan bir hayvandır. genelde 2-3 yumurta bırakır. çiftliklerde üretimi gittikçe yaygınlaşmaktadır. hobi hayvanı olarak oldukça geniş bir kitleye hitap etmektedir. en yaygın bulunabilen türü "kınalı keklik" olarak bilinir. çiftlik yetiştiriciliğinde yıllık 70 yumurta alınabilir. et için beslenenlerde ise 18. hafta sonunda erkekleri 380, dişileri 320 grama ulaşabilir.

dış bağlantılar
Veysel Batmaz

prof. dr. veysel batmaz (d. 1953, bursa), türk iletişim bilimcisidir.

kadıköy maarif koleji'ni bitirdi. odtü siyaset bilimi ve kamu yönetimi bölümünden mezun oldu, ankara üniversitesi-siyasal bilgiler fakültesi'nde doktora yaptı. 1980 yılında gazi üniversitesi (ai̇ti̇a - hacı bayram veli) i̇letişim fakültesi'nde (byyo) başladığı akademik yaşamına altı yıl sbf-byyo'da devam etti. lisans üstü çalışmalarını university of pennsylvania-annenberg school for communication'da sürdürdü; george gerbner'in asistanlığını yaptı ve jürgen habermas'ın kısa dönemli öğrencisi oldu.

liverpool john moores üniversitesi-beykent i̇leri eğitim kurumu akademik direktörü ve mütevelli heyeti üyeliği, beykent üniversitesi mütevelli heyeti üyeliği, beykent üniversitesi güzel sanatlar fakültesi dekanlığı görevlerinde bulunmuştur.

reklam ve araştırma sektörlerinde çeşitli görevler aldı. manajans/thomson reklam ajansı'nda eli acıman'ın yanında üç yıl araştırma müdürlüğü yaptı. birçok üniversitede reklam, araştırma yöntemleri, iletişim, sosyal psikoloji ve siyasal düşünceler alanlarında dersler verdi. 2000 yılından itibaren i̇stanbul üniversitesi i̇letişim fakültesi halkla i̇lişkiler ve tanıtım bölümü ve araştırma yöntemleri anabilim dalı başkanlığı yaptı. halen beyken üniversitesi i̇letişim fakültesi'nde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. türsak, tarih vakfı ve bilişim vakfı kurucu üyesidir.

kitapları 
 medyaya düşman yetiştiriyorum 3. baskı, 2003
 karartma: rtük rütüklenemez, 2003
 medya popüler kültürü gizler, 2006 
 yanlış medyada doğru söylenmez, 2004
 ben ve toplum-sosyal psikoloji'ye giriş (galip i̇sen ile), 4. baskı, 2006
 atlantis'in dili türkçe (cahit batmaz ile), 2. baskı yayınlanacak, 2007 
 kıbrıs'ı verelim musul'u alalım, 2008 
 medya türkiye'ye düşman yetiştiriyor, 2008 
 televizyon ve aile: elektronik hane (asu aksoy ile), 1995
 arif dirlik, global modernite ve sosyalizm (çeviri), 2008
 sanford, milgram, şerif, asch, otoriteryen kişilik: adorno'nun sarkacı (mehmet gürkaynak ile çeviri), 2006

kaynakça

1953 doğumlular
türk profesörler
türk iletişim akademisyenleri
kadıköy anadolu lisesinde öğrenim görenler
beykent üniversitesi güzel sanatlar fakültesi dekanları
beykent üniversitesi öğretim üyeleri
bursa doğumlu bilim insanları
orta doğu teknik üniversitesi i̇ktisadi ve i̇dari bilimler fakültesinde öğrenim görenler
i̇stanbul üniversitesi öğretim üyeleri
Postnişin

postnişin, tarikatlarda, dergâhta posta oturan, yani o dergâhın başında bulunan şeyhe verilen isim.

postnişin olan kişi o tarikatta merkezi otorite hükmündedir. onun destur verdiği, vekâlet verdiği halifeleri vardır. o vekiller dergahta olabileceği gibi postnişinin işaret ettiği coğrafi bölgelere de gönderilmiş olabilir.

etimolojisine bakıldığında farsça post “hayvan postu” ve nişīn‎‎ “oturan” sözcüklerinden oluşmuştur. 

alevilik
tasavvuf terimleri
Vedran Runje

vedran runje, (d. 10 şubat 1976, split), hırvat eski millî kaleci.

futbol kariyeri
futboldaki ilk profesyonel lisansını hırvatistan’ın hajduk split takımında forma giydiği dönemde aldı. runje, 2 yıl kaldığı takımında başarılı grafiği ile dikkat çekmeye başladı ve 1998'de belçika’nın r. standard de liège takımına transfer oldu. 2001 yılına kadar belçika’da oynayan runje, 3 yıllık sonra fransız takımı marseille ile 3 sezonluk anlaşma imzaladı. runje, kariyerindeki en büyük başarıları da fransa'da kazandı. 2 sezon üst üste yılın kalecisi seçilen oyuncu, marsilya kalesini koruduğu dönemde takım halinde bir başarıya imza atamadı ve 2004 yılının sonunda tekrar standart liège'e transfer oldu. belçika'da bir kez daha yılın kalecisi seçilen ve 2006 yılına kadar bu takımda forma giyen runje, 2006-2007 sezonunun başında beşiktaş'a transfer oldu. 2006-2007 sezonunu ligde en az gol yiyen kaleci olarak tamamladı. bire birdeki başarısı, refleksleri, iyi açı kapatabilme özelliği ve tecrübesi onun her zaman iyi bir kaleci olmasındaki etkendir. 17 haziran 2007'de fransa'nın rc lens takımına transfer oldu. temmuz 2011 yılında futbolu bırakmıştır.

kaynakça

dış bağlantılar 

 beşiktaş vedran runje

1976 doğumlular
rc lens futbolcuları
hırvat futbolcular
yaşayan insanlar
hırvatistan millî futbol takımı futbolcuları
olympique de marseille futbolcuları
hnk hajduk split futbolcuları
r. standard de liège futbolcuları
ligue 1 futbolcuları
süper lig futbolcuları
pro league futbolcuları
beşiktaş jk yabancı futbolcuları
türkiye'deki gurbetçi futbolcular
split doğumlu sporcular
kaleci futbolcular