Pediatri

pediatri, bebek, çocuk ve ergenlerin (yeni doğmuşlardan yaklaşık 18-19 yaşındakilere kadar) sağlığı ve hastalıkları ile ilgilenen tıp dalıdır. pediatri genel olarak çocuk hastalıkları ile ilgilenir.

pediatri terimi iki yunanca sözcükten türemiştir: paidi (παιδί) "erkek çocuk" ve iatros (ιατρός) "doktor". ayrıca 'jargon' tarihsel köken bakımından fransızca pédiatrie sözcüğü ile günümüzdeki yaygın kullanımını almıştır. türkçe tıp terimi olarak pediatri ve/veya pediyatri şeklinde kullanılmaktadır. tıpkı i̇ngilizcede pediatrics veya pediatry şeklinde kullanıldıkları gibi. birleşik krallık'ta pediatri, 18 yaşına kadar olan gençlerin çoğunu kapsar.

amerikan pediatri akademisi, insanların 21 yaşına kadar pediatrik bakım almalarını önermektedir, ancak bazı pediatri alt uzmanları 25 yaşına kadar yetişkinlere bakmaya devam etmektedir. dünya çapında pediatri yaş sınırları her geçen yıl yükselme eğilimindedir. bu alanda uzmanlaşmış bir tıp doktoru, çocuk doktoru veya pediatrist olarak bilinir. pediatristler kliniklerde, araştırma merkezlerinde, üniversitelerde, genel hastanelerde ve çocuk hastanelerinde, pediatrik alt uzmanlık alanlarında (örneğin neonatoloji, bir yenidoğan yoğun bakım ünitesinde bulunan kaynakları gerektirir) çalışırlar.

tarihçe 
pediyatri 19. yy. ortasında ortaya çıkmış olup görece yeni bir bilim dalıdır. arthur jacobi (1830–1919) katkılarından dolayı pediatrinin babası olarak anılır.

soraneus ms 2. yüzyılda pediatri ile ilgili bilinen ilk manuskripti kaleme almıştır. i̇ranlı el-razi (865–925) çocukların hastalıkları adlı kitabı yazmış ve tıbbın bağımsız bir dalı olarak pediatriyi ele alan ilk kitabı meydana getirmiştir. çocuk hastalıklarına ayrılmış ilk basılan kitap i̇talyan bagallarder'in (1472) çocuk hastalıkları el kitabı'dır (1472).

batı dünyasında ilk çocuk hastanesinin hôpital des enfants malades (fransızca = hasta çocuklar için hastane) olduğu kabul edilir. paris'te haziran 1802'de açılan hastane öncesinde yetimhane idi.

yetişkin ve pediatrik tıp arasındaki farklar 
vücut büyüklüğü farklılıkları olgunlaşma değişiklikleri ile paraleldir. bir bebeğin veya yenidoğanın daha küçük olan vücudu, fizyolojik olarak bir yetişkinden önemli ölçüde farklıdır. doğuştan gelen kusurlar, genetik farklılıklar ve gelişimsel sorunlar çocuk doktorlarını yetişkin doktorlara kıyasla daha fazla ilgilendirir. yaygın bir atasözüne göre çocuklar sadece "küçük yetişkinler" değildir. klinisyen, semptomları değerlendirirken, ilaçları reçete ederken ve hastalıkları teşhis ederken bebeğin veya çocuğun olgunlaşmamış fizyolojisini dikkate almalıdır.

pediatrik fizyoloji, vücuda giren ilaçların pharmacokinetic özelliklerini doğrudan etkiler. i̇laçların absorpsiyon, dağılım, metabolizma ve eliminasyon gelişmekte olan çocuklar ve yetişkinler arasında farklılık gösterir.  tamamlanan çalışmalara ve incelemelere rağmen, bu faktörlerin pediatrik popülasyona ilaç reçete ederken ve uygularken sağlık hizmeti sağlayıcılarının kararlarını nasıl etkilemesi gerektiğini daha iyi anlamak için sürekli araştırmaya ihtiyaç vardır.

pediatrinin alt bilim dalları 
çocuk acil
çocuk endokrinolojisi
çocuk enfeksiyon hastalıkları
çocuk gastroenterolojisi
çocuk genetik hastalıkları
çocuk göğüs hastalıkları
çocuk hematolojisi
çocuk onkolojisi
çocuk i̇mmünoloji ve alerji hastalıkları
çocuk kardiyolojisi
çocuk metabolizma hastalıkları
çocuk nefrolojisi
çocuk nörolojisi
çocuk romatolojisi
çocuk yoğun bakımı
neonatoloji

kaynakça

 
tıp bilimleri