Güzel ve Çirkin (film, 1991)

güzel ve çirkin (özgün adı: beauty and the beast), walt disney feature animation tarafından üretilen 1991 yapımı amerikan animasyon filmidir. olan filmin dağıtımını walt disney pictures yapmıştır. film, fransız romancı jeanne-marie le prince de beaumont'un, güzel, genç bir kız ile canavara dönüşmüş bir prensi konu alan masalına dayanır. ayrıca, filmdeki çeşitli öğeler, 1946 yapımı güzel ile hayvan filminden ilham alınarak kullanılmıştır.

walt disney animasyon klasiklerinin 30. filmidir olan güzel ve çirkin,  ayrıca, akademi ödülü tarihinde en i̇yi film oscar 'ına aday gösterilen iki animasyon filminden ilkidir. (i̇kinci film 2009 yılı yine bir disney/pixar yapımı yukarı bak'tır).

filmin senaryosunu linda woolverton, yönetmenliğini gary trousdale ve kirk wise, yapımcılığını don hahn yapmıştır. filmin müziklerini yine disney yapımı küçük deniz kızı'nın da müziklerini yapan alan menken ve howard ashman bestelemiştir. güzel ve çirkin gösterime girdiğinde büyük bir başarı kazanmış ve dünya çapında 377 milyon dolar gişe hasılatı elde etmesinin yanı sıra en i̇yi müzikal veya komedi film dahil olmak üzere üç altın küre ve iki akademi ödülü kazanmıştır.

2002 yılında, güzel ve çirkin "kültürel, tarihî ya da estetik açıdan önemli" olduğu gerekçesiyle abd ulusal film arşivi'ne seçilmiştir.

konusu 
soğuk bir kış fırtınalı gece bir prens kaleye çirkin eski dilenci kadını bombus. gecenin koruma prens sorar, ama ödeme olarak sunduğu tek şey bir gül olduğunu. bencil ve kalpsiz prens sanıyor beri hayır diyor o kadar iğrenç olduğunu. yaşlı kadın onu uyarır ve güzellik iç ziyade dış olduğunu söylüyor. prens tekrar ona o güçlü bir büyücü olduğunu ortaya koymaktadır koruma vermeyi reddediyor ve korkunç canavar haline bencil prens dönüştüren zaman prince, ev şeyler kullarına, ve karanlık, yasaklı sitenin kale, (onun kötülük ve nefret yansıtan) görünüşe göre yargılamak değil öğrenmelidir. trol kadının son petal düşer gül önce canavar başka bir kişiye sevgi ve onu onu geri aşk olsun öğrenebilirsiniz eğer büyü sadece başka türlü o sonsuza kadar bir canavar kalmaya mahkûmdur, kaldırılabilir.

yıllar geçtikçe kasvetli kale beast gizleme gitmek ve hiç kimse böyle bir iğrenç canavar sevmek mümkün olacak giderek inanmaktadır.

başlığında "güzellik" belle adında bir genç, güzel bir kız. o o kitap okumanın bu kadar düşkün olduğu için biraz garip olarak kabul edilir, ancak kaba ve kibirli gaston tarafından kur gereken provence, küçük bir köyde, babasıyla maurice ile yaşıyor. o evlilik teklif, o kibarca ama sıkıca diyor.

belle babası maurice orijinal mucit. onun buluşu satmak için pazara giderken o kurtlar tarafından zulüm gördü ve atından atılan ederken ormanda kaybolan sürmek. o ormanda körü körüne kaçar ve o yavaşça girer karanlık kale, soğuk ve yorgun yanılmak. canavar ona kale kalmak keşfeder, o bir zindan onu kilitler.

babasının atı geri binici olmadan gelip ona bakmak için dışarı baş zaman belle üzgün alır. atın yardımıyla beast kale babasını bulur ve babasını kurtarmak için beast esir olarak onun yerini almaya sunuyor. belle büyüyü bozmak olabilir anlar beast, onunla birlikte gider. o mest gül tutan batı kanadında, dışında kalede her yerde onu izin verir. belle ihtiyacı varsa bir şey onun üzerine kulu kadar uyuyor. büyülü ev eşyaları lumiere, saat ve ev kafasını cogsworth, bayan çaydanlık şamdan. potts ve oğlu chip belle sıcak çay fincanı karşılama, onu eğlendirmek ve fantastik bir fransız akşam yemeği sunmaktadır.

köyde belle onun saçma evlilik teklifini reddetti gaston sonra köylüleri teşvik eder. sonra maurice acele ve beast belle kurtarmak için yardım ister. kimse onu inanıyor, ama onlar o deli olduğunu düşünüyorum ve gaston o akıl hastanesinde babasını almaya tehdit ederek onunla evlenmek belle zorlayabilir anlar. maurice gaston planını bilmeden, belle aramak için yola çıkar.

kale huzursuz ve keşif için bir doyumsuz iştahı vardır belle yasak west wing içine sızar. orada o yıpranmış mobilya, kırık aynalar, bir garip tanıdık mavi gözlü bir adam ve büyülü gül kesilmiş portre bulur. canavar ona gelir ve öfkeli olur. o kale kaçar ve öfkeli kurt bir kaz sürüsü karşılar. son dakikada, beast ve kurt uzak sürücüler. minnettar belle hayatını kurtarmak için teşekkür olarak onun yaraları dikkat çekmek için kaleye geri döner. canavar yumuşatmak ve onun için bir şeyler yapmak istiyorum başlar. lumières o belle kitaplar ile bir bütün oda verir yardım ile, o çok memnun olur. zamanla, iki arkadaş. ev şeyler mutluyuz ve belle beast aşık ve onları tekrar insanlara dönüşmesi olsun umuyoruz. onların ilişkisi şık bir akşam yemeği ve dans zirveye ulaşır.

o babasını görebilirsiniz eğer belle sorar, ve sihirli bir aynaya, o maurice hasta ve ormanda kaybolan görür. belle ile aşık ve bu onun için ne kadar önemli olduğunu anlıyor olan beast, onu da gitmesine izin ona büyük üzüntü getiriyor olsa da, babasını kurtarmak için gidelim. hane şeyler bevikna haline, ancak küçük çip belle takip etmek uzakta fişleri.

belle maurice bulur ve geri bir kalabalık akıl hastanesine onu getirmek için toplanmıştı köye götürür. gaston onu evlenmek kabul ederse ona yardım etmek sunuyor, ama hâlâ reddediyor. gaston dahil kalabalığın kendisi bazı uzak onu almak için hazırlanırken bir canavar hakkında saçma ve başıboş konuşmak maurice suçluyor. canavarın varlığı hakkında babasının iddiaları kanıtlamak için gerçek belle sihirli ayna ve beast bir resmini gösterir olduğunu. onlar canavar gerçek ama belle o çok nazik olduğunu açıklamaya çalışır anladıkları zaman köylüler korkuyorlar ve onun arkadaşı olduğunu. gaston tehlikeli ve onlar beast kale fırtına ve öldürmek için bir araya iddia ederek onları kenarları. canavar gaston kendi bodrum onları kilitler uyarı gelen belle ve maurice önlemek için.

canavar kale büyülü şeyler gaston tarafından kalabalık liderliğindeki görünüyor zaman kale savunmak için hızla kendilerini hazırlamak bir dövme koç ile onlara karşı yürüyen gel. köylüler kale kapıları açtığınızda bir şiddetli bir savaş patlak verdi. büyülü nesneler saldıran ve beast yatak odası kadar gider ve onun arkasında bir ok vurur gaston hariç tüm köylüler uzak kovalıyor. o acımasızca o karşı savaşmak için beast çağırır kale çatı çıkıntıya onu zorlayarak, beast saldıran, ama onların keder ve canavar yaşamak ve mücadele durdurmak için iradesini kaybetmiştir umutsuzluk devam ediyor. gaston çıkıntıya bir kaya kulübü alır ve onu öldürmeye hazırız. belle and maurice kaleye bodrum ve aceleyle kaçmayı başardı. beast belle kendisine iade ettiğini gördüğünde, o ve gaston fırtına sırasında kalenin çatı arasında bir öfkeli savaş için geri mücadele gücü döndü, ve. canavar daha fazla zarar ama sonunda gaston hayatı için dua disarm. canavar o gaston ama onu bırakmak emir tutumlu, başkasının hayatını alamaz gerçekleştirmektedir. belle balkonda kadar atlar ve beast ona ulaşmak için orada bir gülümseme ile tırmanıyor. o nazikçe saçlarını okşuyor ve o o geri geldi ne kadar mutlu gösteriyor. gaston arka beast saplar, ancak böylece onun dengesini kaybeder ve derin uçuruma aşağı yüksek tavan düşecek.

belle o kötü her şeyin iyi olacağını canavarı yaralı sakinleştirmeye çalışır, ama o ağır yaralı olduğunu bilir. sadece o fısıltılar ölecek şu anda o son yaprağı gül düşer hemen önce, onu seviyor ki ağlıyor belle boğulmuş. onun piercing mavi gözleri dışında güzel ama tanınmaz - canavar geri onun insan formuna dönüştürülür. belle ve laneti öpüşme prens kırıldığında, kale yine güzel olur ve büyülü şeyler insanları dönecektir.

son sahne maurice de dahil olmak üzere ve kale şimdi insan görevlileri birçok misafir bakan balo salonunda belle ve prens gibi mutlu dans gösterir. herkes mutlu ve sonsuza dek mutlu yaşamak. chip, ancak, endişeli ve o bayan potts ve maurice iyi gülmek neden dolapta uyumaya varsa annesini sorar.

karakterler ve seslendirenler

yapım

geliştirme 
pamuk prenses ve yedi cüceler'in başarısından sonra walt disney, animasyon filmlere uyarlamak üzere başka öykülerin arayışına girdi.

güzel ve çirkin hikâyesini filme uyarlamak için 1930'larda ve 1950'lerde çeşitli denemeler yapıldıysa da, hikâye takımı için zorluklar barındırdığı için projeden vazgeçildi.

yıllar sonra, don hahn'ın yapımcılığında victoria devri fransa'sında geçen bir güzel ve çirkin filmi için çalışmalara başlandı. o zamana kadar sadece resimli taslaklarla çalışılan animasyon filmler arasında güzel ve çirkin, dönemin disney ceo'su michael eisner'in isteği ile bir senaristi olan ilk animasyon film oldu.
film müziklerini yapan alan menken ve howard ashman, senaryonun oluşturulma aşamasında yönetmenler, yapımcı ve senariste katıldılar. hikâyede sadece iki ana karakter olması sebebiyle, senaryoya "sıcaklık ve komedi katmak" amacıyla büyülenmiş şato hizmetkarları ve "gerçek bir düşman olması" amacıyla gaston karakteri eklendi. senaryodaki bu eklemeler 1946 yapımı güzel ile hayvan filminin gaston'a benzer avenant karakteri ve  şatonun sonradan canlanan öğeleri ile benzeşmektedir.

animasyon 
güzel ve çirkin'in yapımı önceki bir versiyonun yapımında harcanan zaman sebebiyle 4 yıl yerine 2 yıl içinde tamamlanmak zorundaydı. filmin büyük bir kısmı glendale, california'daki animasyon stüdyolarında çekildi. disney-mgm stüdyoları eğlence parkı'nda çalışan küçük bir grup ise çeşitli sahnelerde, özellikle "be our guest" sekansında animasyon takımına destek oldu.

güzel ve çirkin bir dijital tarama, çizim, boyama ve kompozisyon sistemi olan caps'i (computer animation production system) kullanan ikinci film oldu. pixar tarafından geliştirilen sistem daha geniş renk aralıklarıyla çalışılmasını, yumuşak gölgelendirmeyi ve bunun gibi elektrostatik baskı nedeniyle yitirilen efektlerin uygulanmasını sağlamıştır. caps aynı zamanda karakter veya arka plan katmanlarının z aksı üzerinde yerleşimleri gibi multiplan efektleri oluşturulmasını, ve el çizimleriyle bilgisayar tarafından oluşturulan görüntülerin kolayca birleştirilmesini de mümkün kılmıştır. güzel ve çirkin''' de caps, bu efektleri oluşturmak için dans sahnesinde kullanılmıştır.

 müzik 
filmin yapım aşamasından önce, alan menken ve howard ashman müzikleri bestelemeye başlamışlardı. operet stilli "belle" filmin ilk parçası oldu. onu, hizmetkarların maurice'e söyledikleri "be our guest", hikâyenin kötü karakterini anlatan "gaston", belle ve canavar'ın ilişkisini hizmetkarların gözünden anlatan "human again",  meşhur dans sahnesinde kullanılan "beauty and the beast" ve son olarak da "the mob song" izliyordu.

ses ve şarkı kayıtları new york'ta başladı. belle'in şarkıları film yapımcılarının ve söz yazarlarının isteği üzerine ayrı ayrı kaydedilmek yerine orkestra ve seslendirenlerin aynı anda canlı olarak kayda girmeleri sonucu oluşturuldu. 
yapım aşamasında filmle ilgili değişiklikler şarkılara da yansıdı. "be our guest" parçasında hizmetkarların maurice yerine belle'e şarkı söylemeleri kararlaştırıldı.

"human again" şarkısının sözleri hikâyenin zaman akışı ile uyuşmayınca filmden çıkarıldı. onun yerine belle ile canavarın birbirilerine ait düşüncelerini anlatan "something there" şarkısı filme dahil oldu.  menken daha sonra "human again" şarkısını, filmin broadway versiyonu için yeniden düzenledi. şarkının bir diğer versiyonu ise filmin 2002'deki yeniden gösteriminde kullanıldı.

ashman 14 mart 1991'de  aids'le ilişkili komplikasyonlar sonucu, filmin gösterime girmesinden sekiz ay önce hayatını kaybetti. filmin tamamlanmış halini hiç göremedi ve üzerinde çalıştığı disney filmi alaaddin'in yarım kalan parçaları başka bir besteci olan tim rice tarafından tamamlandı.

celine dion ve peabo bryson, filmin soundtrack albümü için "beauty and the beast" şarkısının pop versiyonunu kaydetti. şarkının bu versiyonu uluslararası başarı sağlayarak amerika birleşik devletleri ve birleşik krallık top ten listelerine girdi.
2002 yılında filmin soundtrack albümü çeşitli değişiklikler yapılarak "özel versiyon" adı altında yeniden yayınlandı.

 müzikal parçalar 
 "belle" - belle, gaston, & köy halkı
 "belle" (tekrar)- belle
 "gaston" - gaston, lefou, & köy halkı
 "gaston" (tekrar) - gaston & lefou
 "be our guest" - lumière, mrs. potts, & hizmetkarlar
 "something there" - belle, beast, lumière, cogsworth, & mrs. potts
 "human again" (2002 özel versiyon'da eklenmiştir) - lumière, cogsworth, mrs. potts, gardırop, chip & hizmetkarlar
 "beauty and the beast" - mrs. potts
 "the mob song" - gaston, lefou & köy halkı

 dağıtım 
 gösterim güzel ve çirkin ilk kez "şimdiye kadar anlatılan en güzel aşk hikayesi" sloganıyla eylül 1991'de henüz çalışma haliyle new york film festivali'nde gösterildi ve yoğun övgü topladı. bitmiş film 1992 cannes film festivali'nde yarışma dışı olarak gösterildi ve kasım 1992'den itibaren sinemalarda gösterime girdi.güzel ve çirkin dünya çapında 375 milyon $ hasılatla terminatör 2: kıyamet günü ve robin hood: hırsızlar prensi'nin ardından 1991 yılının gişede en fazla başarı sağlayan 3.filmi oldu.

2002 yılında, güzel ve çirkin "kültürel, tarihî ya da estetik açıdan önemli" olduğu gerekçesiyle abd ulusal film arşivi'ne seçildi. aynı yıl film, çıkarılmış bazı müzikal sahnelerin eklenmesiyle yenilenip, özel versiyon adı altında imax sinemalarında tekrar gösterime girdi.

 eleştiriler güzel ve çirkin, walt disney stüdyolarının 1940'tan beri almadığı çoğunlukta olumlu eleştiriler aldı. rotten tomatoes sitesinde yer alan 56 yorumdan 52'si pozitiftir.

eric smoodin, animating culture adlı kitabında stüdyonun daha önceki filmlerinde kullandığı cinsiyet kalıplarını telafi etmeye çalıştığını yazmıştır.  smoodin bununla birlikte, filmin bilgisayar ve geleneksel animasyonu bir araya getirdiği gibi, klasik peri masalları ile feminizmi buluşturduğunu belirterek "filmin büyüklüğü teknolojik anlatım ve hatta politika açısından bile kanıtlanabilinir" demiştir. david whitley, the idea of nature in disney animation adlı kitabında belle karakterinin disney'in önceki kadın kahramanlarından farklı olduğu belirterek,gaston'un şovenizmini ve doğaya karşı olan tavrını, cyborg gibi hizmetkarları, ve maurice'in bir tüccar yerine mucit olmasını modern dünyanın filme olan etkilerine örnek göstermiştir.the bulletin of the center of children's books editorü betsy hearne filmin peri masalında yer alan "iç güzellik" mesajını küçülttüğünü belirterek, "disney'in canavarını neredeyse öldürecek olan güzel'in sevgi eksikliği değil, bir düşmanın hançeridir." demiştir.güzel ve çirkin'', amerikan film enstitüsü'nün 2008 yılında hazırladığı "en i̇yi animasyon filmleri" listesinde 7.sırada, 2006 yılında hazırladığı "en i̇yi müzikal filmler" listesinde 22.sırada ve 2002 yılında hazırladığı "en i̇yi romantik filmler" listesinde 34.sırada yer almıştır.

kaynakça

dış bağlantılar 

 

1990'larda romantik filmler
en i̇yi müzikal veya komedi filmi altın küre ödülü sahipleri
disney animasyon filmleri
en i̇yi özgün müzik akademi ödülü sahipleri
fransa'da çekilmiş filmler
sinemaya uyarlanmış hikâyeler
walt disney pictures filmleri
en i̇yi animasyon dalında annie ödülü kazanan filmler
gary trousdale'in yönettiği filmler
joe ranft'ın senaryosunu yazdığı filmler
1990'larda amerika birleşik devletleri animasyon filmleri
amerika birleşik devletleri komedi-drama filmleri
amerika birleşik devletleri ulusal film arşivi filmleri
1990'larda müzikal filmler
3d animasyon filmler
1991 çıkışlı dramatik filmler
1991 çıkışlı komedi filmleri
18. yüzyılda geçen filmler