İstanbul Adalet Sarayı

i̇stanbul adalet sarayı i̇stanbul'un şişli ilçesinde yer alan adliyedir. temmuz 2011'de mevcut konumundaki yeni binasının açılışından sonra avrupa'nın en büyük adliyesi oldu. 343,000 m2 genişliğindedir. varlıbaş grubu'nun varyap inşaat iştiraki tarafından yapılmıştır.

tarihçe
adliyenin eski konumu, sultanahmet meydanı'nda, i̇brahim paşa sarayı'nın arkasındaydı. ayasofya'nın doğu cephesinin karşısında yer alan eski adliye sarayının (darülfünun binası) 3-4 aralık 1933 gecesi yanmıştı. cumhuriyet'in ilk yıllarında, önemli kamu binaları büyük ölçüde ankara'nın gereksinimleri olarak görüldüğünden, devlet en az bir 10 yıl boyunca i̇stanbul'a bu alanda bir yatırım yapmaktan uzak durdu.

adliye binasının nerede yapılacağı, büyük tartışmalara yol açtı. en büyük tartışma i̇brahim paşa sarayı'nın yıktırılması, binanın bu arsa üzerine yapılması fikri ileri sürüldüğünde patlak verdi. yine de 1939'da sarayın bir bölümü yıktırılarak, istimlâkler yapıldı. ancak, ii. dünya savaşı'nın araya girmesiyle çalışmalar durduruldu.

1949'da adliye sarayı için proje yarışması yeniden gündeme geldi. yarışmayı kazanan proje, dönemin önde gelen iki türk mimarından ikisinin, sedad hakkı eldem ve ord. prof. emin halid onat'ın imzasını taşıyordu. ancak bu projenin yalnızca birinci bölümü, yani mahkemeler bloğu uygulandı. 1951'de inşaatına başlanan bu bina, 1955'te hizmete girdi. 1958'de yapılan kazılarda bizans döneminden kalma önemli arkeolojik buluntular ortaya çıktı. adliye sarayı'nın uygulanan ilk bölümünün (a ve b blokları) inşa edilmesinden ve arada proje mimarlarından emin onat'ın 1961'de ölmesinden sonra, sedad hakkı eldem, arkeolojik buluntuları da dikkate alarak, bunların üstünü kısmen örten ve adliye sarayı'nın uygulanmayan bölümünü yine de inşa edebilmeyi öngören yeni bir proje geliştirdi. ancak bu proje de, kültür ve tabiat varlıklarını koruma yüksek kurulu'nun olumlu kararına rağmen, uygulanma olanağı bulamadı.

4,000 m² alan üzerine yayılmış, ikisi yerin altında, altı kattan oluşan bina, i̇stanbul'da çeşitli ilçelerde çok sayıda adliyenin göreve başlamasından sonra da sultanahmet adliyesi olarak kullanıldı.

adliyede, savcılık, ceza ve fikri haklar mahkemelerinin yanı sıra, icra daireleri yer almaktaydı. çağlayan'da inşa edilen ve i̇stanbul'un avrupa yakasındaki bazı ilçe adliyelerini bünyesine katan yeni binanın hizmete girmesiyle 25 temmuz 2012'de faaliyetine son verildi.

saldırı 

31 mart 2015'te devrimci halk kurtuluş partisi cephesi (dhkp-c)'nin olduğu düşünülen üyeleri, adalet saray'ının altıncı katında savcı mehmet selim kiraz'ı rehin aldı. polislerden berkin elvan'ın ölümüyle bağlantılı olduğunu söyledikleri güvenlik hizmetlerinin dört üyesinin isimlerini söylemelerini istediler. polis silahlı saldırganlarla altı saat boyunca görüştü, i̇stanbul emniyet müdürü selami altınok iletişim sürdüğü sırada odadan silah sesleri gelmesi üzerine operasyonun başlattı. operasyon sırasında iki saldırgan öldü, ağır yaralanan savcı kiraz ise daha sonra öldü. bu olayın ardından, adliyenin içinde bulunduğu yerleşkeye kiraz'ın adı verildi.

kaynakça

dış bağlantılar

şişli'deki yapılar
2011'de türkiye'de kurulan oluşumlar
türkiye'deki adliyeler
merkez, şişli