Speaker: Kathleen VAN BREMPT (Belgium — Vooruit)
Political group: Group of the Progressive Alliance of Socialists and Democrats in the European Parliament
Date: 2021-12-14
Debate: Implementation of the Kimberley Process Certification scheme (debate)

  Kathleen Van Brempt,  namens de S&D-Fractie. – Voorzitter, mevrouw de commissaris, niemand wil een diamant aan zijn of haar vinger waar bloed aan hangt. De ontginning van diamanten wordt vandaag de dag nog al te vaak gelinkt aan de financiering van rebellengroepen en burgeroorlogen in Afrika. Het Kimberley Process Certification Scheme werd in 2003 opgericht om die handel in conflictdiamanten te stoppen. En met succes, want vandaag wordt minder dan 1 % van de handel in ruwe diamanten als een conflictdiamant beschouwd. Dat is – dat moeten we echt wel zeggen – een belangrijke verdienste.
Echter, de resolutie spreekt ook zeer terecht, zoals vermeld, over de tekortkomingen van het Kimberley-proces en de absolute verbeteringen die nodig zijn. Het probleem van de diamanten is dan wel sterk verminderd, het is zeker en vast nog helemaal niet opgelost.
Eerst en vooral, en het is genoemd, moet het toepassingsgebied vergroot worden. De huidige definitie is te eng. Enkel ruwe diamanten die door rebellen gebruikt worden om hun strijd tegen legitieme overheden te financieren, worden beschouwd als conflictdiamant. Alle schendingen van mensenrechten, ongeacht of ze begaan zijn door rebellen, door het leger, door toezichthouders in de mijnen of door overheden, zouden gevat moeten worden. Dus ook dwangarbeid en kinderarbeid.
Ten tweede, op het vlak van onafhankelijke monitoring en afdwingbaarheid zijn verbeteringen nodig. Inzetten op digitalisering kan en zal een oplossing bieden. En ngo’s zijn een essentiële partner in het Kimberleyproces. Ze moeten beter ondersteund worden.
Verder is er een reëel gevaar van het verschuiven van de handel in diamanten naar een hub zoals Dubai, die het toch niet zo nauw neemt met de voorschriften. Dit zorgt voor een groot gat, een loophole, in het internationale systeem en moet gecounterd worden.
Echter, en dat is natuurlijk het hele probleem in het multilaterale systeem, er moet bij consensus gewerkt worden en die 56 leden zien helemaal niet allemaal dezelfde noodzaak in van grondige hervormingen. De druk om te hervormen, ontbreekt vandaag de dag en daardoor ook het gebrek aan het grote succesverhaal dat het proces zou kunnen zijn. Hervormingen zijn dus niet eenvoudig en ik reken op de Commissie om zich te blijven inzetten om verbeteringen mogelijk te maken.
Dit brengt me bij wat de EU zelf zou kunnen doen, want we mogen ons toch niet verschuilen achter die unanimiteit. Er zijn dingen die we zelf in gang kunnen zetten en dat is de essentie van het due diligence-verhaal, van verantwoordelijkheid nemen in de aanvoerketen van diamanten en onze ogen niet sluiten voor de schendingen van de mensenrechten. Consumenten eisen dat ook vandaag de dag. Ze willen weten dat er aan een diamant geen bloed kleeft, dat die een ethische oorsprong heeft, dat die niet gelinkt is aan milieurampen en dat die dus niet gemaakt is met dwangarbeid of kinderarbeid. Los van wie dat deed, rebellen of anderen, in dit hele productieproces van ontginnen tot polijsten, slijpen en zetten, moeten die rechten gegarandeerd worden.
Een zorgvuldigheidsplicht in die hele aanvoerketen moet ervoor zorgen dat schendingen van mensenrechten tot het verleden behoren. Ik kan niet genoeg benadrukken dat dus een breed voorstel van due diligence er moet komen, en snel. Het is echt onaanvaardbaar dat het opnieuw is uitgesteld, mevrouw de commissaris, en ik vraag u echt met aandrang om daarnaar te kijken. Naar het schijnt bestaat er zoiets als een Regular Scrutiny Board die dat heeft tegengehouden. Ik vraag me eigenlijk persoonlijk af waar de democratie in dit verhaal nog zit. Dus ik verwacht openheid van de Europese Commissie en ik verwacht heel snel een voorstel. Hetzelfde geldt, want dat is ook aan elkaar gelinkt, voor een voorstel rond “forced labour”. Vanuit de Commissie internationale handel kunnen we niet genoeg benadrukken dat er ook een systeem moet komen van een ban van producten op onze markt rond “forced labour”. Hiermee kunnen het Kimberley-proces en het bannen van conflictdiamanten worden versterkt.