Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium — Christen-Democratisch & Vlaams)
Political group: Group of the European People's Party (Christian Democrats)
Date: 2023-01-17
Debate: Implementation of the common foreign and security policy - annual report 2022 - Implementation of the common security and defence policy - annual report 2022 (debate)

  Tom Vandenkendelaere,  rapporteur. – Voorzitter, geachte vicevoorzitter en hoge vertegenwoordiger, collega’s, vorig jaar is een bijzonder jaar geweest op het gebied van veiligheids- en defensiebeleid. Een jaar waarin de Russische agressie tegen Oekraïne letterlijk en figuurlijk geen grenzen kende. Een jaar waarin geopolitiek terug was van eigenlijk nooit weggeweest. Een jaar van toenemende strategische en zelfs systemische rivaliteiten. Een jaar waarin we leerden wat het kan betekenen letterlijk te moeten vechten voor de waarden waarvoor wij staan en die wij zo hoog in het vaandel dragen: democratie en rechtsstatelijkheid, fundamentele rechten en vrijheden, internationaal recht en multilateralisme. 
Maar ook een jaar van vooruitgang om naast welvaart ook de veiligheid van onze burgers te vrijwaren. Een jaar van het besef dat we voor onze veiligheid veel meer moeten doen. Een jaar waarin de zin van Europese samenwerking heel makkelijk te begrijpen valt, omdat de nood daaraan veel meer wordt aangevoeld. Een jaar ook van stevige stappen op weg naar een sterkere, eigen en daarom minder afhankelijke Europese defensie, met meer samenhang en samenwerking tussen lidstaten. Meer solidariteit ook met partners in onze buurregio’s. Meer solidariteit ook met onze vertrouwde bondgenoten. Een jaar dus van agressie en oorlogsellende, maar eigenlijk ook van ambities die echt grond onder de voeten hebben. 
Dit verslag weerspiegelt volgens mij al die ambities op een pragmatische en realistische en daarom dus ook geloofwaardige en effectieve manier. Het focust om evidente redenen op alomtegenwoordige en indringende uitdagingen en dreigingen waarmee we worden geconfronteerd, met – natuurlijk voorop – de oorlog in Oekraïne en alle gevolgen die daaraan verbonden zijn. 
Het vraagt ook aandacht voor de veelheid en intensiteit van hybride dreigingen en de nood aan veelzijdig weerstandsvermogen, niet alleen op militair gebied. Het zet in op de voortdurende actualisering en uiteraard op de volle uitvoering van het aangenomen Strategisch Kompas. Het legt de klemtoon op de versterking van onze defensiecapaciteiten, waarbij overlappingen en leemtes tussen de verschillende lidstaten, maar ook bijvoorbeeld tussen de Unie en de NAVO, moeten worden weggewerkt en waarbij voorzien wordt in een immense behoefte aan interoperabiliteit. 
Het verslag onderstreept het belang van toereikende financiële middelen en het nakomen van budgettaire verbintenissen. Het roept op tot de versterking van defensie door nog meer en nog betere samenwerking in NAVO-verband, maar ook door verregaande samenwerking en investering in onze multilaterale en bilaterale relaties, zoals de VN en het Verenigd Koninkrijk. Het koestert ons streven naar een veiligheids- en defensiebeleid op het niveau van een geloofwaardige regionale en wereldwijde actor die echt het verschil kan maken in de aanpak van dreigingen, problemen en conflicten. Het vraagt erom werk te maken van een efficiëntere infrastructuur en architectuur ten bate van een effectiever veiligheids- en defensiebeleid, met voorop natuurlijk de operationalisering van de Rapid Deployment Capacity en de opwaardering van onze missies en operaties als beleidsinstrumenten op het terrein. 
Ten slotte, last but not least, breekt het een lans voor veiligheids- en defensiebeleid dat gedragen wordt door het besef van potentieel en toegevoegde waarde op Europees niveau, door minder afhankelijkheid van derden, door soepelere en snellere besluitvorming voor meer doelmatigheid, en door een sterkere democratische legitimiteit op grond van een actievere rol van dit Europees Parlement. 
Ik kijk uit naar het debat deze namiddag en ik bedank mijn collega-schaduwrapporteurs voor de hele goede samenwerking en natuurlijk ook alle staff die meegewerkt heeft aan de totstandkoming van dit verslag.