misclassified/meps_speeches huggingface dataset:
Need for an urgent EU action plan to ensure food security inside and outside the EU in light of the Russian invasion of Ukraine (debate)
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2022-03-23

  Tom Vandenkendelaere (PPE),  schriftelijk. – Het is opvallend hoe we een oorlog aan onze grenzen nodig hebben om een debat te krijgen over de Europese voedselzekerheid. Toen we in de zomer de resultaten van een aantal studies over van boer tot bord in handen kregen, wezen die ook al op minder Europese productie, hogere voedingsprijzen en meer import uit derde landen. In tijden van dreigende voedseltekorten met enorme prijsstijgingen moet er een stevig pakket aan maatregelen komen. 
Op korte termijn pleit ik zeker voor een uitzondering voor het circulaire gebruik van verwerkte dierlijke mest, om afhankelijkheid van dure kunstmest uit derde landen te drukken. Ook een alomvattende Europese eiwitstrategie om onze veeteelt verder te verduurzamen en minder afhankelijk te maken, dringt zich op. 
De coronacrisis heeft getoond dat het EU-landbouwbeleid werkt: terwijl we moesten smeken om mondmaskers, paracetamol en chips, bleven de rekken in de supermarkten wel vol. Vandaag wordt eens te meer duidelijk dat voedselproductie een strategische sector is. Als we nu niet snel de klik maken en onze boeren soigneren om die voedselproductie hoog en kwalitatief te houden, dan moeten we binnenkort misschien niet alleen werk maken van een EU-chipverordening, maar ook van een EU-voedselverordening.
Debate with the Prime Minister of Estonia, Kaja Kallas - The EU's role in a changing world and the security situation of Europe following the Russian aggression and invasion of Ukraine (continuation of debate)
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2022-03-09

  Tom Vandenkendelaere (PPE),  schriftelijk. – De geopolitieke spanningen aan onze oostflank lopen dramatisch op door de brutale Russische agressie tegen Oekraïne. Europa veroordeelt niet alleen in woorden maar ook in daden de uitgelokte oorlog door de Russische Federatie. Aanzienlijke vooruitgang bij de opwaardering van ons gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid is nodig en het “Kiev-moment” voedt het politieke momentum, vooral dankzij een hervonden bereidheid in Washington om de trans-Atlantische betrekkingen te cultiveren en de samenwerking tussen de EU en de NAVO te versterken, dankzij de ontwikkeling van een nieuw strategisch kompas van de EU met een opvallende nadruk op de daadwerkelijke uitvoering ervan, en dankzij de herziening van het strategisch concept van de NAVO, die niet op een beter moment had kunnen komen. Op de Europese top in Versailles is een duidelijk startschot gegeven om de afhankelijkheid van de EU op verschillende belangrijke beleidsterreinen, waaronder het brede terrein van het buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid, te verminderen.
The Rule of Law and the consequences of the ECJ ruling (debate)
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2022-02-16

  Tom Vandenkendelaere (PPE).   – Voorzitter, commissaris, staatssecretaris Beaune, de Europese Commissie moet onmiddellijk het conditionaliteitsmechanisme in werking stellen en dit inzetten tegen Hongarije en Polen. Het Europees Hof van Justitie heeft klare wijn geschonken; er zijn geen excuses meer voor verder uitstel. Hoe langer de Europese Commissie wacht, hoe meer onrechtmatig verkregen geld er in de zakken van corrupte handlangers en familieleden van Viktor Orbán in Hongarije vloeit en hoe meer tijd de Poolse regering heeft om het onafhankelijke Poolse rechtsstelsel verder te ontmantelen.
Er moet onmiddellijk paal en perk worden gesteld aan deze aanvallen op de rechtsstaat. De Europese Commissie zegt een zaak te willen opbouwen die honderd procent onaantastbaar is. Dat in Hongarije en Polen sprake is van corruptie en problemen is echter met tweehonderd procent zekerheid vastgesteld. Het Europees Hof van Justitie heeft Europa vandaag een niet mis te verstaan fiat gegeven om de rechtsstaat te beschermen door lidstaten die de regels niet naleven, daar te treffen waar het pijn doet, met name in hun portemonnee.
Ik wil de Europese Commissie daarom vragen haar werk te doen. Tegen de lidstaten wil ik zeggen: het moet gedaan zijn met de lippendienst. Het is tijd om onze tanden te tonen en op te komen voor onze geloofwaardigheid.
EU-Africa relations (debate)
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2022-02-15

  Tom Vandenkendelaere (PPE).   – Voorzitter, onze relaties met onze continentale zuiderbuur zijn van immens belang, ja zelfs een prioriteit in ons buitenlands en veiligheidsbeleid. De geest waarvan deze relaties doordrongen moeten zijn, is die welke ook in de Afrikapaper van onze Fractie naar voren komt, met name meer investeren in een partnerschap, met evenwicht tussen belangen en waarden, ten behoeve van gelijkwaardige partners.
Herhaaldelijk heb er al voor gepleit en ik zal het vandaag opnieuw doen: Afrika verdient een beter gecoördineerde aanpak door meer samenwerking tussen de trans-Atlantische en andere gelijkgezinde internationale partners. In onze nieuwe Global Gateway-strategie moet Afrika prioritair zijn. De basisnoden, maar ook het immense potentieel van dit continent vereisen een optimale afstemming tussen aan de ene kant de Global Gateway-strategie en aan de andere kant de Build Back Better-strategie van de G7. Al té lang kijken we hoe de toekomst van Afrika bepaald zal worden door China en Rusland, die in het continent investeren als in een puur economisch en politiek wingewest.
Laat me besluiten met het belang van veiligheid als thema in onze relaties met Afrika, als basisvoorwaarde voor vooruitgang daar, maar ook voor onze stabiliteit hier. Ik behoor zeker tot diegenen die voorstander zijn van meer inzet van middelen voor veiligheid in landen van ons Oostelijk Partnerschap, met Oekraïne uiteraard voorop. Maar ik behoor niet tot diegenen die vinden dat dit ten koste mag gaan van onze engagementen tegenover Afrika.
Implementation of the common foreign and security policy – annual report 2021 - Implementation of the common security and defence policy – annual report 2021 (debate)
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2022-02-15

  Tom Vandenkendelaere (PPE).   – Voorzitter, er worden cyberaanvallen gepleegd op het Oekraïens ministerie van Defensie en op Oekraïense banken. De omstandigheden en de druk om snel de nodige stappen te zetten op het gebied van ons gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid zijn nog nooit zo voelbaar geweest als nu.
Het inzicht in de noodzaak van een sterke eigen defensie schrijdt voort. De crisis van vandaag, die het gevolg is van Russische agressie tegen landen van het Oostelijk Partnerschap, heeft eens te meer duidelijk de pijnpunten blootgelegd: te weinig eenheid, te weinig capaciteit en te veel afhankelijkheid. Dit heeft zij echter gedaan op een manier die meteen ook aanspoort tot meer eigen bereidheid en inzet.
De VS en de NAVO zijn belangrijke partners en het nut van goede trans-Atlantische betrekkingen kan dan ook moeilijk als pijnpunt worden genoemd in deze tijden van crisis. Ik wil er in dit verband op wijzen dat parlementaire diplomatie ook belangrijk kan zijn, zoals blijkt uit het Transatlantic Legislators Statement, dat enkele dagen geleden door zowel Europese als Amerikaanse parlementsleden, waaronder een aantal van ons, werd ondertekend als principiële steunbetuiging voor de soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne.
Tackling non-tariff and non-tax barriers in the single market (debate)
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2022-02-15

  Tom Vandenkendelaere (PPE).   – Voorzitter, de eengemaakte markt is en blijft het kroonjuweel van de Europese eenmaking. We mogen er trots op zijn.
Ondertussen verschuift de aandacht naar de digitale eengemaakte markt, terwijl de eengemaakte markt voor goederen en diensten verre van afgewerkt is. Ik kom als lid van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de Commissie interne markt en consumentenbescherming met veel schakels uit de agrovoedingssector in contact en wordt bij bedrijfsbezoeken steevast aangesproken op de protectionistische maatregelen van buurlanden, zij het door middel van wetgeving of lastenboeken of in het dagelijks leven.
Dankzij de Europese Green Deal en vanwege de coronacrisis ligt de nadruk meer dan ooit op duurzaamheid en lokale productie. We mogen echter niet afglijden naar een situatie waarbij elke lidstaat onder het mom van lokale productie zijn eigen markt afschermt en enkel nog producten uit eigen land aanvaardt. Dit zou, zeker voor kleinere lidstaten zoals de mijne, verstrekkende gevolgen kunnen hebben.
Ik wil de Europese Commissie daarom vragen haar rol als hoedster van de eengemaakte markt sterker op zich te nemen, opdat de eengemaakte markt nog meer kan betekenen voor alle bedrijven in de Unie. Ik reken op de Commissie en de taskforce voor de handhaving van de eengemaakte markt om de eengemaakte markt te versterken en daadkrachtiger te maken, en tegelijkertijd ook de eengemaakte markt voor goederen en diensten af te werken.
Bedrijven moeten sneller en eenvoudiger melding kunnen maken van niet-tarifaire belemmeringen en de Commissie moet daar ook consequent mee aan de slag gaan. Enkel zo kunnen we de eengemaakte markt verder verdiepen en het vertrouwen van bedrijven in de markt behouden.
Implementation report on on-farm animal welfare (debate)
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2022-02-14

  Tom Vandenkendelaere (PPE),  schriftelijk. – Dierenwelzijn staat terecht hoog op de politieke agenda van het Europees Parlement, ook voor landbouwdieren. Dit is niet alleen in het belang van dieren en boeren, maar ook van de consumenten. We moeten oog hebben voor de inspanningen die boeren al doen en daarbij ook rekening houden met de lange afschrijvingstermijnen van investeringen in dierenwelzijn. Als we het welzijn van onze boerderijdieren willen verhogen, dan moeten we werk maken van een beleid dat wetenschappelijk onderbouwd is en dat de aanpak dier per dier bekijkt. De regels voor koeien kunnen niet zomaar toegepast worden op kippen, en omgekeerd. In een Europese en globale markt is verhoogde aandacht voor het gelijk speelveld onontbeerlijk: zowel voor de boeren binnen de EU als voor de handel tussen de EU en derde landen wint het gelijke speelveld, terecht, steeds meer aan belang. Ik ben tot slot ook zelf voorstander van een vrijwillig dierenwelzijnslabel. Een vrijwillig label staat landbouwers die extra inspanningen doen op het vlak van dierenwelzijn immers toe de kost door te rekenen op de eindfactuur. Dit kan tot een meerprijs op de markt leiden, waardoor we boeren belonen die bijkomende inspanningen en investeringen doen. Op naar een stimulerend beleid.
Protection of animals during transport - Protection of animals during transport (Recommendation) (debate)
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2022-01-20

  Tom Vandenkendelaere (PPE),  schriftelijk. – De Europese Unie hanteert de strengste dierenwelzijnsnormen ter wereld, maar deze worden niet in alle lidstaten naar behoren toegepast. Het is belangrijk dat dierentransport aan dezelfde normen voldoet in heel de EU, het zij in Polen, Spanje of België. Dat wil ook zeggen dat er een voorspelbaar en duidelijk rechtskader moet zijn voor alle betrokken partijen, met een voldoende lange overgangsperiode om zich aan te passen.
Dieren ondervinden vaak stress tijdens transport. Daarom is het zo belangrijk ervoor te zorgen dat de condities optimaal zijn. Dat gaat onder andere over de temperatuur, voeding en water voor de dieren tijdens het vervoer maar ook over vlottere procedures aan de grenzen en snelle rijstroken om de transporttijden in te korten. Vervoer van levende dieren moet vanzelfsprekend kunnen blijven bestaan, maar moet voldoen aan wetenschappelijk onderbouwde en dierspecifieke normen op het vlak van dierenwelzijn. Verder moeten we naar alternatieven durven kijken, zoals het bevorderen van slachten op de boerderij om het vervoer van levende dieren te beperken. Dit zou de korte keten ten goede komen en mogelijkheden creëren voor hoeveslachterijen in combinatie met hoeveslagerijen. Dat zijn initiatieven die op Europese steun moeten kunnen rekenen en waar de Europese Commissie middelen voor kan uittrekken.
Digital Services Act (continuation of debate)
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2022-01-19

  Tom Vandenkendelaere (PPE).   – Voorzitter, commissarissen en collega’s, veel platformen zoals Facebook werken op dit moment eigenlijk als een fabriek zonder ramen. Geen enkele beleidsmaker, geen enkele maatschappelijke organisatie, laat staan de individuele burger, weet eigenlijk precies wat er zich achter de muren van die fabriek afspeelt. We krijgen geen grip op de algoritmes en we worden nietsvermoedend in een bepaalde richting geduwd. Misbruik wordt niet of te traag voorkomen en er is eigenlijk geen duidelijk rechtskader. Iedereen wordt een beetje op een willekeurige basis behandeld.
En daarom is het hoog tijd dat we paal en perk stellen, regels maken voor techbedrijven. Bedrijven moeten verantwoordelijker omgaan met de content die wij willen plaatsen. En wij zijn het aan onszelf verplicht om onze verantwoordelijkheid te nemen en een duidelijk wetgevend kader te maken. 
Collega’s, ik heb zelf drie kinderen van vier, twee en een pasgeboren kindje. De twee oudsten kijken nu al vaak naar filmpjes op YouTube. Vlad en Niki zullen de jonge ouders zeker kennen. Wel, ik ben eerlijk gezegd bezorgd over het moment waarop zij beseffen dat ze eigenlijk onbeperkte toegang hebben tot alle content die online komt, en vooral ook de content die via de grote platformen verspreid wordt. Onder meer de sturende algoritmes of de ingrijpende gepersonaliseerde advertenties kunnen schadelijk voor hen zijn.
Ik ben dan ook trots op de beslissing die we willen nemen om minderjarigen in de toekomst beter te beschermen in de online wereld. Met een verbod op commercieel gepersonaliseerde reclame gericht op kinderen en hogere eisen aan transparantie, zoals een verplicht label op deepfakes, bieden wij minderjarigen een veilige online omgeving. Met de wet inzake digitale diensten en de eerder aangenomen wet inzake digitale markten gaan wij wereldwijd de gouden standaard zetten. Ik ben ervan overtuigd dat dit zal leiden tot een betere, veiligere online omgeving waar fundamentele rechten van gebruikers worden beschermd en waar bedrijven ook duidelijk weten wat hun rechten en plichten zijn. 
Big tech zal niet langer zijn gang kunnen gaan zonder regels en zonder verantwoording. Veiligheid boven economische winst.
Barriers to the free movement of goods (debate)
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2021-12-16

  Tom Vandenkendelaere (PPE).   – Voorzitter, commissaris, collega’s, sinds 1993 is de interne markt de hoeksteen van onze Europese samenwerking. En vandaag, bijna Kerstmis 2021, zijn we nog altijd aan het discussiëren over belemmeringen op die interne markt. Het toont aan dat we dag in, dag uit inspanningen moeten leveren om die markten open te houden, én dat we aan elkaar moeten bewijzen dat we het de moeite waard vinden om die markt open te houden.
Corona heeft aangetoond hoe fragiel het kaartenhuisje van de interne markt eigenlijk wel niet is. Als een land zijn grenzen sluit, dan zien we heel snel dat de andere landen volgen, met minimale ingreepmogelijkheden, mevrouw de commissaris, voor de Europese Commissie.
Maar hoe opvallend de impact van de COVID-crisis ook was, nog sluipender komen er steeds nieuwe belemmeringen bij, in het bijzonder in de agrovoedingsketen. Daar valt het me op. Onder het mom van lokale productie of korte keten of dierenwelzijn schermen lidstaten stap voor stap hun markten af, met dramatische gevolgen inderdaad voor de producenten uit kleine landen. De taskforce voor de handhaving van de eengemaakte markt is daarom een belangrijk signaal, maar het moet een daadkrachtig orgaan worden.
Digital Markets Act (debate)
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2021-12-14

  Tom Vandenkendelaere (PPE).   – Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega’s, weet u nog waar u was toen u voor het eerst op internet ging? De modem die kraakte en stokte. Maar de wereld is ondertussen veranderd. Gelukkig maar.
Wereldwijd wordt er 5,6 miljard keer per dag iets opgezocht op Google. Er worden 1,6 miljoen Amazon-pakketjes per dag verstuurd. Het toont aan dat onze digitale economie op volle toeren draait en dat de mensen inderdaad de weg naar het internet gevonden hebben. Maar het toont ook aan hoe reusachtig die bedrijven zijn en welke impact ze hebben op onze samenleving. Want bij zo’n grote omvang en zo’n invloed komt natuurlijk ook een grote verantwoordelijkheid. En die is vandaag helaas nog al te vaak zoek. Meer zelfs, de “Facebook Papers” die klokkenluidster Francis Hogan heeft getoond, hebben het wantrouwen alleen maar aangewakkerd en ook de vele rechtszaken van de Commissie tegen die techreuzen zijn daarvan een bewijs.
Het is daarom positief dat Europa het voortouw neemt en duidelijke regels schept. In plaats van achter de feiten aan te hollen, komen wij nu in de cockpit en kunnen we daadkrachtig optreden als het moet. De allergrootste techreuzen bepalen vandaag het reilen en zeilen in de digitale wereld en dat moet anders. Ik ben daarom blij dat we resoluut kiezen voor krachtige regels die een gezond en competitief digitaal klimaat scheppen, waarbij natuurlijk ook kleinere bedrijven bij mij in België en elders in Europa kunnen doorgroeien en ook de kans krijgen om de vruchten te plukken van de digitale transitie. Ook van mijn kant daarom felicitaties aan collega Schwab. Na de GDPR zetten we nu opnieuw de gouden standaard met Europa.
Situation at the Ukrainian border and in Russian-occupied territories of Ukraine (debate)
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2021-12-14

  Tom Vandenkendelaere (PPE).   – Voorzitter, collega’s, mijnheer de hoge vertegenwoordiger, de ontwikkelingen aan de grens tussen Rusland en Oekraïne bevestigen eigenlijk wat we allang weten: we hebben nood aan een eendrachtig en effectief optreden in ons buitenlands beleid en ons veiligheids- en defensiebeleid gaat over veel meer dan het militaire aspect alleen. Hoe verontrustend deze ontwikkelingen ook zijn, we mogen nooit toegeven aan hen die geen respect hebben voor de soevereiniteit van een soeverein land.
Oekraïne is een belangrijke partner van de EU en van de NAVO en het is ondenkbaar dat de EU of de NAVO een latere toetreding van Oekraïne a priori afwijst, omdat Rusland de soevereiniteit van dit land niet wil respecteren. Met deze houding zijn we aan onszelf verplicht om effectieve sancties in stelling te brengen en bijzondere zorg daarbij te besteden aan de vertrouwde trans-Atlantische samenwerking in de aanpak van deze crisis.
Maar deze crisis is ook een crisis die zich kenmerkt door een totaal gebrek aan vertrouwen tussen rivalen. Zolang wederzijds begrip en vertrouwen enige relevantie hebben in onze relatie met Rusland, moeten we daarin blijven investeren en blijven inzetten op een of andere vorm van dialoog die we kunnen hebben. Praten met elkaar kan – zonder dat we onze principes verloochenen – hopelijk bijdragen tot de-escalatie en wie weet tot wat nog meer. Maar dat is alleen zinvol als Poetin in onze kracht gelooft en als wij geloofwaardig zijn. Daar moeten we echter zelf voor zorgen.
Human rights violations by private military and security companies, particularly the Wagner Group
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2021-11-25

  Tom Vandenkendelaere (PPE).   – Voorzitter, we kunnen het strategische belang van de Sahel in het Europese Afrikabeleid niet genoeg onderstrepen. Maar ons engagement – of het nu op het gebied van veiligheid, humanitaire bijstand of ontwikkeling en staatsopbouw is – in deze regio en in het bijzonder in Mali heeft het zwaar te verduren door destabiliserende factoren, zoals de operaties van de Wagner Group, die zeker meer van onze aandacht vragen. De Unie en de lidstaten moeten hier gericht en effectief tegen optreden. Ik vind het ook belangrijk dat mijn land België hier zijn volle verantwoordelijkheid in opneemt.
De sancties tegen actoren achter de inzet van deze huurlingenbende komen niets te vroeg, maar er zal meer nodig zijn. Ik pik twee aandachtspunten uit onze resolutie.
Ten eerste, de vermoedelijke invloed van en sturing vanuit Rusland moet grondig worden onderzocht, en zo mogelijk onthuld. Er zijn sterke aanwijzingen dat het ook hier gaat om een methodiek van hybride oorlogsvoering, net zoals in het oosten van Oekraïne. Waar hybride dreigingen ontstaan, zijn wij het aan onszelf verplicht om te investeren in weerbaarheid.
Ten tweede, waarom ontwikkelt de Unie niet actiever een effectief beleid, mevrouw de commissaris, tegen het ondermijnende optreden van huurlingen in conflictgebieden in het algemeen en tegen de destabiliserende effecten ervan voor ons buitenlands en veiligheidsbeleid? Een reflectie over huurlingen en de manier waarop de Unie daar beleidsmatig mee moet omgaan, is echt aan de orde.
Common agricultural policy - support for strategic plans to be drawn up by Member States and financed by the EAGF and by the EAFRD - Common agricultural policy: financing, management and monitoring - Common agricultural policy – amendment of the CMO and other regulations (debate)
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2021-11-23

  Tom Vandenkendelaere (PPE).   – Voorzitter, eindelijk bereiken we de eindmeet van een lange onderhandeling. Maar wat hebben we nu eigenlijk geleerd in die jaren dat we over het landbouwbeleid onderhandeld hebben? Voor mij kan het niet duidelijker zijn: de coronapandemie heeft ons onderweg getoond dat we maskers tekortkwamen, maar nooit voedsel tekortgekomen zijn. Dat de Britten sinds de brexit met lege winkelrekken te maken kregen, maar wij nooit hebben moeten vrezen voor tekorten! Mij is in die jaren heel duidelijk geworden dat we zelf moeten kunnen instaan voor onze voeding en niet afhankelijk mogen worden van derde landen, dat onze eigen voedselproductie inderdaad van strategisch belang is én moet blijven.
Het spanningsveld tussen duurzaamheid en haalbaarheid was gedurende de hele onderhandeling een rode draad. Zowel voor de boeren als voor het klimaat waren er hoge verwachtingen. Het GLB lost die verwachtingen nu in. Het garandeert een inkomen voor de boer en slaat tegelijk resoluut de weg van de duurzaamheid in. De echte gamechanger in dit GLB is de flexibiliteit voor lidstaten om lokale accenten te leggen. Mijn regio Vlaanderen neemt alvast de vlucht vooruit en bereidt nu al “pre-ecoregelingen” voor, met onder andere precisie- en koolstoflandbouw. 
Mijn laatste woorden gaan uit naar Europa’s jonge landbouwers. Jonge vaders en moeders, met kindjes zoals de mijne. Hij werkt van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat, zij heeft een fulltime job in de zorgsector en dan komt het huishouden er nog bij ... Een ongelooflijke ondernemersdrive, die we moeten belonen! Nochtans, collega’s, voorzagen we voor hen maar drie procent middelen. Dat is te weinig. Meer is nodig, want zonder boeren geen voedsel, zonder nieuwe boeren geen onafhankelijke voedselproductie!
Situation in Belarus and at its border with the EU and the security and humanitarian consequences (debate)
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2021-11-23

  Tom Vandenkendelaere (PPE),  schriftelijk. – De Belarussische oppositieleidster Svetlana Tichanovskaja belichaamt de stem van de oppositie die Loekasjenko, net als de bevolking, hardhandig onderdrukt in eigen land. Ook de manier waarop hij migranten misbruikt als wapen voor hybride oorlogvoering tart de verbeelding. Zijn georkestreerde migratiecrisis is in de eerste plaats een veiligheids- en defensieprobleem waar Europa een gepast antwoord op moet vinden. Het strategisch kompas wordt straks een basisinstrument van het Europees beleid en moet ertoe bijdragen dat Europa zijn ambitie als wereldspeler kan waarmaken. Maar deze ambitie begint in de eigen grensregio. Belarus is een stresstest voor ons veiligheids- en defensiebeleid. Loekasjenko’s cynische maneuvers geven de nodige boost voor de EU-lidstaten om eensgezind op te treden. We mogen niet toegeven aan de provocatieve chantagepraktijken van een dictator. Sancties zijn welkom, maar meer is nodig. We moeten snel en meer investeren in onze veiligheid. Het strategisch kompas hoort daarbij onze leidraad te zijn en een goede samenwerking tussen de EU en NAVO is eveneens aan de orde. Ook het Europees migratiebeleid, dat helaas nog steeds in de stellingen staat, dienen we te actualiseren en aan te passen aan nieuwe ontwikkelingen, willen we voorkomen dat migranten in de toekomst opnieuw als wapen in deze hybride oorlog worden ingezet.
Strengthening democracy, media freedom and pluralism in the EU (debate)
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2021-11-10

  Tom Vandenkendelaere (PPE),  schriftelijk. – Hoewel er in de afgelopen decennia in Europa veel vooruitgang is geboekt op het gebied van vrijheid van meningsuiting, vormt deze kwestie zelfs in de hedendaagse democratieën nog altijd een uitdaging.
In de loop der jaren zijn technieken voor het beperken of omzeilen van het recht op vrijheid van meningsuiting steeds verder verfijnd met behulp van strategische rechtszaken ter ontmoediging van publieksparticipatie, zogenaamde SLAPP-rechtszaken. Hierbij wordt gebruikgemaakt van juridische leemten om rechtszaken aan te spannen die in feite ongegrond zijn, vermomd worden als smaadzaken en rechten schenden om journalisten te intimideren of hen het zwijgen op te leggen en om financiële middelen die bedoeld zijn voor onderzoek naar corruptie of andere misdrijven stil te leggen. Tot op heden bestaat in geen enkele lidstaat gerichte wetgeving tegen deze rechtszaken. Dit is problematisch.
De moord op Maltees onderzoeksjournaliste Daphne Caruana Galizia, tegen wie, toen zij in oktober 2017 vermoord werd, meer dan veertig civiele en strafrechtelijke rechtszaken liepen, was voor Europa een wake-upcall. Het Europees Parlement dringt er dan ook bij de Europese Commissie op aan een ambitieus Europees wetgevingskader tot stand te brengen om mediavrijheid te beschermen en Europese fondsen in te zetten om ondersteuning te bieden aan slachtoffers van SLAPP-rechtszaken.
The Rule of law crisis in Poland and the primacy of EU law (debate)
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2021-10-19

  Tom Vandenkendelaere (PPE).   – Voorzitter, mevrouw de voorzitter, meneer de eerste minister, door artikelen van het EU-Verdrag onverenigbaar te verklaren met de Poolse grondwet werd Polen op het pad gezet naar een polexit. Dat is niet alleen een aanval op de Polen, het is een bedreiging voor Europa in zijn geheel. Europese subsidies mogen en kunnen niet vloeien richting landen waar regeringen de regels van de club bespotten en zelfs openlijk ontkennen, zoals u hier vandaag, premier Morawiecki. Het is niet fair tegenover de andere lidstaten en het is zeker niet fair ten opzichte van de Polen die dat zelf niet willen.
De discussies over het naleven van de principes van de rechtsstaat in Europa zitten muurvast. De vraag is: hoe moet het nu verder? Ik blijf ervan overtuigd dat wij de Europese Commissie hier moeten blijven oproepen om alle instrumenten te gebruiken: de inbreukprocedures, artikel 7 en het conditionaliteitsmechanisme om Europese fondsen toe te kennen, en wel onmiddellijk, om ook de autocraten in Warschau niet verder te sponsoren. Maar politieke meningsverschillen kan men niet enkel via rechtszaken oplossen. Daarom ben ik er ook tegen gekant dat wij als Europees Parlement de Europese Commissie nu voor het Hof van Justitie zouden dagen. Een geschil tussen instellingen zou de politieke druk die wij nu gezamenlijk kunnen uitoefenen, verzwakken. 
Vandaag geven we een duidelijk signaal aan de Poolse bevolking dat Europa achter hen staat. 88 procent van de Polen wil in de EU blijven. Meer dan honderdduizend mensen kwamen op straat afgelopen week om hun steun voor een Europees Polen te tonen. Juridisch moet de primauteit van het Europees recht blijven verdedigd worden om te vermijden dat de rechtsstaat in Polen verder ontmanteld wordt. Maar het is ook aan onze Europese leiders om deze moeilijke politieke knoop door te hakken.
Farm to Fork Strategy (debate)
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2021-10-18

  Tom Vandenkendelaere (PPE),  schriftelijk. – Ik sta achter de doelstellingen van de “van boer tot bord”-strategie. Die vormt de kern van de Green Deal om de voedselproductie in Europa op een klimaatvriendelijke manier te verduurzamen. De Europese Commissie moet echter levensvatbare alternatieven bieden aan miljoenen Europese boeren over hoe men deze doelen zodanig kan bereiken dat hun bedrijven daar ook de vruchten van plukken. 
Duurzaam produceren staat niet gelijk aan jobs verliezen en landbouwbedrijven failliet laten gaan. De laatste studie van de Europese Commissie over de effecten van de “van boer tot bord”-strategie baart me enorm veel zorgen. De nieuwe regels voor voedselproductie mogen absoluut niet leiden tot het terugschroeven van onze eigen productie in Europa – die voldoet aan de hoogste normen wereldwijd – om tegelijkertijd volop voedsel te gaan importeren. Dat zou het toppunt van cynisme zijn. Onze eigen boeren de nek omdraaien en dan wel buiten Europa produceren op minder duurzame wijze. Ik weiger mij te scharen achter acties die leiden tot nepvergroening. 
Bovendien moeten de nieuwe wetsvoorstellen gebaseerd zijn op degelijke effectbeoordelingen die rekening houden met de cumulatieve effecten van de verschillende doelstellingen. De Europese Commissie heeft vooralsnog nagelaten dit te doen en dat is niets minder dan schandalig.
European Union Agency for Asylum (continuation of debate)
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2021-10-07

  Tom Vandenkendelaere (PPE).   – Voorzitter, Commissaris, collega’s, we zetten een belangrijke stap vooruit met deze overeenkomst over een nieuw volwaardig Europees Asielagentschap. Het signaal dat we met deze oprichting geven, is niet mis te verstaan. We tonen ons aan de ene kant solidair met de lidstaten in de frontlinie, maar aan de andere kant tonen we ons ook solidair met diegenen die bescherming nodig hebben. 
Voor de EVP blijft het een absolute prioriteit om een duurzaam, fair en geharmoniseerd asielstelsel voor Europa te creëren. Het Europees Asielagentschap is een eerste belangrijke bouwsteen in dit proces en zal een tastbaar verschil maken voor de lidstaten, zowel onder normale omstandigheden als wanneer ze onder druk staan, en wel op vier manieren: 1. Dankzij een grote pool aan deskundigen zullen lidstaten kunnen rekenen op meer operationele steun en technische bijstand om sneller en eerlijker asielbeslissingen te nemen; 2. Het zal mensen die internationale bescherming vragen ook effectief beter beschermen door efficiëntere asielprocedures te kunnen toepassen; 3. Het zal de gaten dichten tussen de lidstaten en meer convergentie creëren op het vlak van opvangnormen. Dit zal de onevenredige druk waaronder sommige EU-landen staan verlichten; 4. Tot slot zal het Agentschap ook een cruciale rol spelen om het Europees asiel- en migratiebeheer te verbeteren door informatie over migratiebewegingen veel sneller onder elkaar te kunnen uitwisselen.
Het Agentschap zal in een notendop de samenwerking tussen lidstaten en derde landen versterken, en ook op die manier bijdragen aan de solidariteit tussen de lidstaten en de algemene externe dimensie van de EU. 
Het compromis over het EU-Asielagentschap stemt mij ook hoopvol omdat we eindelijk vooruitgang kunnen boeken in de onderhandelingen over het migratiepact. Het Europees Parlement zal er bij de lidstaten op blijven aandringen om constructief te onderhandelen over dit hervormingspakket voor een sterker en efficiënter EU-migratiebeleid.
The case of Paul Rusesabagina in Rwanda
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2021-10-07

  Tom Vandenkendelaere,  Auteur. – Voorzitter, collega’s, na de uitspraak in het proces tegen Rusesabagina en de straf die hem te beurt gevallen is, heeft de Europese Unie – en niet alleen het Europees Parlement – geen reden meer tot schroom of terughoudendheid ten opzichte van Kigali. 
Het proces doorstaat op geen enkele manier de toetsing aan de internationale rechtsnormen, en de straf die uitgesproken werd, maakt het onrecht alleen maar groter. Alleen al de manier waarop Rusesabagina werd gearresteerd, zou eigenlijk een felle en heel principiële reactie van de Unie rechtvaardigen. 
De stilte van vele lidstaten én van de EDEO vallen op in dit dossier. De Amerikanen en de Britten spraken gelukkig wél een veroordeling uit van de manier waarop Rusesabagina behandeld werd en wordt. Al is het – inderdaad – een politiek delicaat dossier, dan nog zijn wij het aan onszelf verplicht om op te komen voor de waarden die wij zo graag zeggen te koesteren, en voor de bescherming van onze eigen burgers – Rusesabagina is een Europese burger! 
Het verdient alle steun dat de Unie in de wereld opkomt voor de bevordering en het vrijwaren van waarden waarvan wij overtuigd zijn dat zij een universeel karakter hebben. Het exporteren van democratie, de rechtsstaat, mensenrechten en fundamentele vrijheden is een basiselement van ons buitenlands en veiligheidsbeleid. Ook principes zoals de scheiding der machten en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht zijn hier aan de orde, net zo goed als garanties voor politiek pluralisme en kritische oppositie. 
Ik roep daarom alle beleidsverantwoordelijken van de Unie op om alles in het werk te stellen voor de vrijlating van Rusesabagina. Rwanda hecht heel veel belang aan goede relaties met de Unie en haar lidstaten, en ik kan mij dus niet inbeelden dat Kigali niet te bewegen is tot redelijkheid in dit bedenkelijke dossier. De Unie, van haar kant, hecht veel belang aan de vermelde waarden, en ik kan mij dus ook niet inbeelden dat wij daar in onze relaties met Rwanda minder om zouden geven.
The future of EU-US relations (debate)
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2021-10-05

  Tom Vandenkendelaere (PPE),  schriftelijk. – Een hernieuwd en versterkt trans-Atlantisch partnerschap in alle relevante beleidsdomeinen, een partnerschap dat gebaseerd blijft op gedeelde waarden en belangen en op de overtuiging dat trans-Atlantische samenwerking en solidariteit de beste hefboom vormt om talrijke en diverse uitdagingen op wereldschaal aan te pakken ten bate van een multilaterale en op regels gebaseerde internationale orde waarin de VN en het internationaal recht centraal staan. In mijn hoedanigheid van voorzitter van de EP-delegatie voor de betrekkingen met de Parlementaire Vergadering van de NAVO hecht ik bijzonder belang aan de trans-Atlantische samenwerking op gebied van veiligheid en defensie. Het is belangrijk dat wordt bevestigd dat de NAVO het fundament is en blijft van de collectieve verdediging van Europa en dat even nadrukkelijk wordt onderstreept dat de Europese Unie meer en beter moet investeren in zelfredzaamheid op het gebied van defensie. De versterking van Europese defensie en de versterking van de NAVO zijn twee aspecten van eenzelfde ambitie, en terecht wordt daarom beklemtoond dat de samenwerking tussen de EU en de NAVO op een hoger niveau moet worden getild. De werkzaamheden rond het Strategische Kompas van de EU en het Strategisch Concept van de NAVO bieden een unieke gelegenheid hiertoe.
The situation in Belarus after one year of protests and their violent repression (continuation of debate)
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2021-10-05

  Tom Vandenkendelaere (PPE).   – Voorzitter, Loekasjenko lijkt ons telkens opnieuw te verbazen: zijn vliegtuigkaping, zijn onderdrukking van de oppositie, ja, van zijn eigen bevolking, zijn manier waarop hij migranten inzet als wapen van hybride oorlogsvoering. We staan erbij en we kijken ernaar. Of toch, zo lijkt het.
Loekasjenko belaagt niet alleen grenzen, hij verlegt ook grenzen. Zijn manoeuvres staan voor de verruwing en het verval van normen en regels van de internationale politiek. Iets wat we eigenlijk al veel langer zien. Denk aan de annexatie van de Krim en het debacle van Kabul.
Maar het Europese antwoord daarop blijft jammer genoeg bedroevend diffuus. We moeten zo veel sterker kunnen zijn. Laten we alles nog eens op een rijtje zetten met een aantal vragen: Hoe investeren we het beste in meer weerbaarheid? Hoe boeken we dringende vooruitgang op het vlak van defensie- en veiligheidsbeleid? Hoe kunnen we een kwaliteitssprong maken in ons asiel- en migratiebeleid, inclusief de effectieve bescherming van onze grenzen? Hoe moeten we internationaal recht vrijwaren? Iets wat veel minder evident blijkt te zijn dan we allemaal dachten. We willen een volwaardige speler zijn in de wereld. We hebben het potentieel, maar dan moeten we echt stappen vooruitzetten.
Humanitarian situation in Tigray (debate)
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2021-10-05

  Tom Vandenkendelaere,  namens de PPE-Fractie. – Voorzitter, commissaris, collega’s, De aanslepende humanitaire crisis en Tigray, Afar en Amhara is beschamend voor de internationale gemeenschap. Ook voor ons.
De EU profileert zich binnenin en naar buiten toe als een Unie van waarden. Dat is heel belangrijk, maar als we het echt geloofwaardig willen doen, dan moeten we snel en effectief optreden. Dat is de enige manier om impact te hebben als een global actor en om die ambitie waar te maken op het terrein, in samenwerking met onze bondgenoten en multilateraal onder de leiding van de Verenigde Naties. Daar ligt de oplossing.
Het is uiteraard in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van de Ethiopische regering zelf om haar bevolking te beschermen. Het is ook haar verantwoordelijkheid dat de VN en andere humanitaire organisaties veilig kunnen opereren en hulp kunnen leveren. Er zijn aanwijzingen dat de regering humanitaire bijstand aan de bevolking hindert of verhindert, inclusief geneesmiddelen. Als zij zich schuldig maakt aan inbreuken op het internationale humanitaire recht, dan kan dat niet zonder reactie van de internationale gemeenschap blijven. Tegelijk moet alles in het werk worden gesteld om de nieuwe regering op het juiste spoor te krijgen.
Er zijn heel diepe wonden geslagen in de Ethiopische samenleving. Het is ook duidelijk dat de regering niet de enige is die schuld treft, en dat er zware, ernstige inbreuken op universele mensenrechten en de regels van het internationaal humanitair recht gelden. Een proces van dialoog en verzoening is broodnodig en daarom is het zo belangrijk dat al deze inbreuken aan een internationaal, betrouwbaar en onpartijdig onderzoek worden onderworpen en dat er een mechanisme wordt gecreëerd om de daders te vervolgen en te berechten.
Artificial intelligence in criminal law and its use by the police and judicial authorities in criminal matters (debate)
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2021-10-04

  Tom Vandenkendelaere,  on behalf of the PPE Group. – Mr President, AI will shape our future. It will change how we work and live, whether it is in health care, agriculture or, yes, law enforcement. The question isn’t whether we like it or not, the question is how Europe will deal with this change. And one thing is clear: AI is here to stay.
Already today, criminals are shifting their operations. Whether it is in organised crime, terrorism, child porn, money laundering or human trafficking, it happens online. For me, law enforcement authorities must be able to use the full potential of AI to fight criminals. It will allow them to fight criminality faster, more efficiently and in a more targeted way. And yes, that includes facial recognition in public spaces – on the condition that all fundamental rights are guaranteed and that there is no room for bias.
And, colleagues, don’t get me wrong. This does not mean that we want to give police forces carte blanche to do whatever they want. It’s our duty as policymakers to set up a strong legal framework within which they can safely use AI while guaranteeing the safety of our citizens. It’s too easy to argue for moratoria or bans without taking into account the challenges our police officers deal with on the ground. If we really want to be serious about setting up, putting people at the core of trustworthy AI, as we said we would, then it is also about their safety and the benefits AI can bring to better protect ordinary citizens and police officers alike.
How do we do that? It’s simple. Let’s not get trapped in focusing on certain AI applications and tools, but let us assess each use in its specific context against a set of principles and values, and that is what we should be discussing. Proportionality, necessity, limiting the use in time and place, transparent and strong democratic oversight, and prior legal authorisation where necessary. That’s why I think this report falls short of the expectations people have and why my Group presented amendments to it.
Digitalisation of our society is inevitable. We cannot be blind to this new reality. It is our duty, all together here in this House, to find the right balance between the use of new technologies on the one hand and the protection of our fundamental rights on the other hand. We have to remain vigilant, but we should not throw the baby out with the bathwater.
Media freedom and further deterioration of the Rule of law in Poland (debate)
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2021-09-15

  Tom Vandenkendelaere (PPE).   – Voorzitter, commissaris, collega's, vandaag heeft de Europese Commissie in haar State of the Union beloofd dat er volgend jaar een wet inzake mediavrijheid komt om de onafhankelijkheid van journalisten te garanderen. Dat is broodnodig want de situatie in Polen wordt steeds verder op de spits gedreven. De onverdraagzaamheid van de huidige regering ten opzichte van de vrije media blijft eigenlijk iedere dag toenemen. Journalisten worden dagelijks geïntimideerd. De pers is onderworpen aan een soort nieuwe advertentiebelasting die ironisch genoeg bedoeld is voor een solidariteitscampagne voor de ontwikkeling van vrije media. De staatsomroep wordt in de feiten gereduceerd tot een spreekbuis van de overheid en privémediahuizen van niet-Europese eigendommen worden sterk aan banden gelegd. Waakzaamheid in Polen is meer dan geboden.
De Europese Commissie heeft vandaag al een eerste stap gezet en een aanbeveling op tafel gelegd om de veiligheid van journalisten in Europa beter te waarborgen. Goed werk, beste Commissie, maar zie er ook nauw op toe dat dit ook daadwerkelijk gebeurt op het terrein. Het Europees Parlement zal dit dossier niet laten rusten.
EU contribution to transforming global food systems to achieve the Sustainable Development Goals (debate)
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2021-09-15

  Tom Vandenkendelaere (PPE).   – Voorzitter, de voedselsystemen staan wereldwijd onder druk. De VN-top van volgende week moet een katalysator vormen voor gezondere, duurzamere en rechtvaardigere voedselsystemen. Wij moeten echter ook naar onszelf kijken en met een geloofwaardige voedselstrategie komen.
Allereerst moeten we een veerkrachtige voedseleconomie tot stand brengen. De pandemie heeft aangetoond dat de voedselsector in de EU een strategische sector is. We moeten bijvoorbeeld met een Europese eiwitstrategie komen om minder afhankelijk te worden van de rest van de wereld.
Voorts moeten we de positie van de consument versterken door middel van duidelijke, transparante informatie, en gezond, lokaal geproduceerd voedsel centraal stellen zonder onze economieën te isoleren.
Belangrijker nog, we moeten circulair en duurzaam ondernemen met het oog op innovatie, voedselverlies bestrijden, aan gezonde bodems werken en de biodiversiteit bevorderen. Nieuwe gentechnologieën kunnen daarbij helpen.
Tot slot moeten we ervoor zorgen dat wereldwijd voor iedereen gezonde, duurzame voeding beschikbaar is en daarbij prioriteit hechten aan het bevorderen van gezonde voedingspatronen en het terugdringen van voedselarmoede. Landbouwers moeten daarbij centraal staan.
Om daadwerkelijk van boer tot bord te werken, moeten we landbouwers marktkansen bieden en alle belanghebbenden in de voedselketen aan boord krijgen. We moeten de positie van landbouwers wereldwijd versterken om een duurzaam, lokaal en gezond voedselbeleid te kunnen voeren dat aansluit bij ieders eigen realiteit, ambities, mogelijkheden en uitdagingen.
Situation in Afghanistan (debate)
Speaker: Tom VANDENKENDELAERE (Belgium, Group of the European People's Party (Christian Democrats) / Christen-Democratisch & Vlaams)
Date: 2021-09-14

  Tom Vandenkendelaere (PPE).   – Voorzitter, enkele dagen geleden hebben we 11 september herdacht. De herinnering aan deze gebeurtenis geeft mij nog altijd een immens gevoel van solidariteit met de slachtoffers. Deze solidariteit heeft ons als bondgenoten van de Verenigde Staten naar Afghanistan gebracht, hetgeen eindigde in een debacle. We moeten er echter lessen uit trekken.
Sinds 11 september zijn de dreigingen in de wereld opvallend sterk toegenomen. Dit heeft echter nog niet tot de nodige vooruitgang geleid op het vlak van de militaire zelfredzaamheid van de Europese Unie. Onze solidariteit met de VS is en blijft cruciaal voor ons veiligheidsbeleid en is een onmisbare hefboom voor onze gemeenschappelijke waarden en het multiculturalisme.
Solidariteit staat echter niet gelijk aan blinde volgzaamheid. We moeten daarom dringend werk maken van een volwaardige eigen defensie. Tegelijkertijd moeten we blijven inzetten op onze NAVO-samenwerking en daar, als het tijd is voor nieuwe afspraken, als bondgenoten prioriteit aan geven.