EU-China relations (debate)
Speaker: Hilde VAUTMANS (Belgium, Renew Europe Group / Open Vlaamse Liberalen en Democraten)
Date: 2023-12-12

  Hilde Vautmans,  Rapporteur. – Voorzitter, mijnheer de hoge vertegenwoordiger, collega’s, laat me toch beginnen met hier vanavond op dit late uur alle collega’s te bedanken voor de hele fijne en goede samenwerking met dit rapport en
And when I entered, Reinhard, I said, is this a debate to do at this time of the day? And you said to me, yes, we will do it because the text is very good. So I think maybe I’ve said everything then, but I will continue in Flemish because we worked very hard, Reinhard, together with all the colleagues to have this recommendation. 
Deze aanbeveling ligt eigenlijk in de lijn met het China-verslag van twee jaar geleden. Ook toen hebben we een heel sterk verslag gemaakt met zijn allen, heel eensgezind. Maar ik moet toch zeggen: sindsdien is de wereld drastisch veranderd en onze betrekkingen met China zijn dat ook. China is natuurlijk een belangrijke handelspartner, maar het stelt zich steeds meer op als een systeemrivaal en een economische concurrent van Europa. China gedraagt zich steeds assertiever op het internationale toneel. De mensenrechten worden met de voeten getreden. De politieke agenda van de Chinese Communistische Partij is meer dan ooit een uitdaging voor onze liberale wereldorde, voor onze normen en waarden. Om met dit China om te gaan, moet de Unie verenigd zijn. Enkel verenigd kunnen we onze belangen en waarden verdedigen en dat moeten we doen op basis van drie pijlers.
Ten eerste moeten we de dialoog en de samenwerking aangaan waar dit nodig en mogelijk is. China is met 27 % van de koolstofemissies de grootste vervuiler van de wereld, dus we kunnen niet om China heen in de strijd tegen klimaatverandering. We moeten ervoor zorgen dat China zijn verantwoordelijkheid neemt en die uitstoot terugdringt. Het land blijft ook een hele belangrijke handelspartner, met meer dan twee miljard aan wederzijdse handel in goederen elke dag. Het ontkoppelen van onze handelsbetrekkingen zou enorme economische schade opleveren. Maar helaas moeten we ook durven zeggen dat China zich niet houdt aan dezelfde regels. Europese bedrijven kunnen moeilijker de Chinese markt betreden dan andersom. En dan vergeten we nog niet te zeggen dat de Chinese overheid bedrijven met miljarden subsidieert. Ons handelstekort bedraagt door zulke oneerlijke praktijken bijna 400 miljard. We hebben dus eerlijke handelsrelaties nodig, zoals ook mevrouw Von der Leyen en meneer Michel hebben gezegd.
Ten tweede — ik ga toch sneller moeten praten, want ik kom er anders niet — mogen we nooit onze ogen sluiten voor de mensenrechtenschendingen, zoals de onderdrukking van de Oeigoeren of de ontmanteling van de democratie in Hongkong. Nu Xi Jinping steeds vaker spierballentaal uitslaat tegenover Taiwan, moeten we blijven benadrukken dat China nooit eenzijdig de status quo mag veranderen en dat we de Chinese steun aan Rusland en zijn oorlog tegen Oekraïne nooit, maar dan ook nooit zullen accepteren. China toont zich steeds meer als een systeemrivaal van Europa en daar moeten we dus op blijven inzetten.
Ten derde moeten we onze strategische autonomie versterken en onze afhankelijkheden van China drastisch verminderen — de zogenaamde risicoverminderingsstrategie, die ik voluit ondersteun. En in plaats van Chinese zonnepanelen, Chinese kritieke grondstoffen, moeten we onze eigen capaciteiten opbouwen en deze in Europa produceren. We mogen niet langer naïef zijn. De Russische energiechantage heeft ons geleerd dat landen die onze waarden niet delen, onze afhankelijkheden tegen ons gebruiken.
Tot slot, en daarmee zal ik eindigen: we moeten tegen China met één Europese stem spreken. Enkel als we verenigd zijn, kunnen we onze waarden en normen verdedigen. We kunnen ons de luxe niet veroorloven om verdeeld te zijn tegenover China. Er staat te veel op het spel.