New general budget of the European Union for the financial year 2021 (debate)
Speaker: Johan VAN OVERTVELDT (Belgium, European Conservatives and Reformists Group / Nieuw-Vlaamse Alliantie)
Date: 2020-12-14

  Johan Van Overtveldt,  voorzitter BUDG. – Voorzitter, ik ben tevreden over het feit dat we – in toch wel moeilijke omstandigheden – vrij snel een akkoord hebben kunnen bereiken over het budget 2021. 
Het is inderdaad een heel bijzonder jaar geweest met COVID-19, maar uiteraard ook met heel intense onderhandelingen over het MFK en over het herstelplan. Dat heeft ertoe bijgedragen dat de kalender voor de onderhandeling voor het budget 2021 erg onder druk kwam te staan. Die omstandigheden hebben ervoor gezorgd dat zowel het Parlement als de Raad als de Commissie genoopt waren om zich aan te passen en efficiënt te werken. Ik houd er dan ook aan om zowel de rapporteurs van het Parlement als ambassadeur Clauss van de Raad en commissaris Hahn van de Commissie te bedanken voor hun opmerkelijk aanpassingsvermogen en realisme in deze onderhandelingen. 
Het Parlement heeft zich constructief getoond maar we blijven alert. De transcripties van de akkoorden moeten conform de afspraken zijn. We hebben zowel in de onderhandelingen voor het MFK als in die voor de begroting 2021 aangegeven dat we ons zullen blijven verzetten tegen verkeerde interpretaties. 
Toekomstgerichte programma’s worden opnieuw versterkt, dat is toch ook wel de boodschap van het budget 2021. De extra investeringen in bijvoorbeeld de trans-Europese vervoersnetwerken en het digitale Europa beantwoorden aan de verwachtingen van de EU-burgers. Ik ben ervan overtuigd dat de rapporteurs zeker nog op een aantal andere specifieke elementen van het budgettair akkoord zullen ingaan.
De focus op innovatieve en toekomstgerichte programma’s is ook in lijn met het akkoord over de meerjarenbegroting. Al vind ik persoonlijk – en dat wil ik hier echt extra onderlijnen – dat die shift meer uitgesproken had mogen zijn. Europa kan op mondiaal niveau echt het verschil maken, als het dat wil. Door vooruit te denken, door in te zetten op scholing, op innovatie, op onderzoek. Europa kan zich hier onderscheiden op domeinen waarop het echt een meerwaarde kan bieden. Maar bovenal zou Europa zichzelf hiermee een zeer grote dienst bewijzen, want uiteraard zijn net die uitgaven en investeringen zo belangrijk voor groei, jobcreatie en concurrentievermogen.
Na decennia van – laat me zeggen – eerder “klassieke” begrotingen is die shift in de uitgaven voorzichtig ingezet. Die had – ik herhaal het – wat mij betreft nog meer uitgesproken mogen zijn, maar het is anderzijds toch wel opmerkelijk dat het onderhandelingsteam van dit Parlement heeft moeten strijden om toekomstgerichte programma’s te vrijwaren en te versterken. Dat betekent dat er nog steeds een aantal vastgeroeste beleidskeuzes aanwezig zijn die de aandacht en middelen blijven opeisen. Het is niet omdat we “het altijd zo gedaan hebben”, dat het altijd zo moet blijven. 
De Europese Unie moet zichzelf continu in vraag durven stellen en de efficiëntie van beleidsopties meten, objectief beoordelen en bijsturen waar het nodig is. Ik hoop dat de Europese beleidsactoren – en zeker ook de lidstaten – de volgende jaren moed aan de dag zullen leggen om echte troefkaarten uit te spelen, bijvoorbeeld en niet in het minst inzake onderzoek, ontwikkeling en infrastructuur. 
Dit brengt me bij een tweede vaststelling. We kunnen onze innovatieve sectoren versterken door de juiste beleidskeuzes te maken en uiteraard door daar ook de nodige budgetten aan te koppelen. Het vraagt echter ook om een doorgedreven algemene strategie. Als we bijvoorbeeld naar de positie en de houding van de grote techbedrijven kijken, dan is de conclusie overduidelijk: de monopoliepositie van deze giganten begint alsmaar problematischere vormen aan te nemen. 
Ere wie ere toekomt: commissaris Vestager was een van de eersten die hierin een aantal bakens heeft verzet en grenzen heeft verlegd, met wisselend succes, maar toch ook met volharding. Daarvoor verdienen zij en de Commissie alle lof. Maar het probleem is duidelijk niet van de baan, verre van.
Als ik lees en zie dat de vijf grote techbedrijven vandaag over ruim 500 miljard euro – bijna 600 miljard dollar – aan liquide middelen beschikken, dat is meer dan het bbp van mijn land België, waar wij ons bevinden. Dat is gigantisch, dat is verbijsterend, en dat bewijst dat deze bedrijven – en dat is uiteraard eufemistisch uitgedrukt – niet werken in normale competitieve omstandigheden.
In plaats van ons blind te staren op hoe die grote jongens belast kunnen worden – let wel, ik heb daar absoluut geen probleem mee, integendeel, al lijkt het soms toch wel een strijd om symbolen en perceptie – moet dit probleem ten gronde aangepakt worden. Een digitaks gaat het landschap in die sector niet substantieel veranderen. Sterker nog: die heffing zal hoe dan ook minstens gedeeltelijk, rechtstreeks of onrechtstreeks, op de consument, op de gebruiker afgewenteld worden.
Ik ben ervan overtuigd dat er dringend hefbomen moeten ontwikkeld worden om in alle innovatieve sectoren de nodige evenwichten te bewaken.
Terwijl wij investeren in onze innovatieve starters en groeiers, dreigen zij versmacht te worden door die giganten omdat ze willens nillens in een fuik gedreven worden. Dat is cynisch, dat is onwenselijk, en dat gaat in ieder geval regelrecht in tegen de doelstellingen van een toekomstgericht Europa.
Collega’s, ik hoop dat we de krachten kunnen bundelen om samen verder te werken aan een toekomstgedreven strategie voor burgers en bedrijven.