10. Jahrhundert
S 10. Jahrhundert hät am 1. Januar 901 aagfange und am 31. Dezember 1000 uufghört.
Es isch no i dr Epoche vom Früehmittelalter gsi.
Zytalter / Epoche
Herrschaft vo de Ottone
Ereigniss / Entwicklige
Schtändigi Iifäll vo de Magyare erschüttered s Oschtfrankeriich. Herrscher werded a ihrne Erfolg i de Ungarechrieg gmesse.
Um 907 endet d Tang-Dynaschtii im Kaiserriich China. D Zyt vo de föif Dynaschtie bricht aa.
Us dr Zyt vo de föif Dynaschtien existiert s ältischte chinesische Manuskript vonere Himmelscharte.
D Waräger belagered 907 erfolglos Konstantinopel.
Gründig vo dr Abtei Cluny am 11. September 910.
D Wikinger (Normanne) erhalted 911 s Gebiet zum Lehe, wo vo ihne sit dr 2. Hälfti vom 9. Jahrhundert besiidlet worde isch; Entstehig vo dr Normandii.
Aafang vo dr Goryeo-Dynaschtii 918 in Korea.
I der Schlacht bi Wintertuur gwünnt s alemannisch-schwöbische Heer vom Herzog Burchard em Zwöite gäge d Burgunder under em König Ruedolf em Zwöite.
Dr König Eduard I. vo Wessex gliideret 922 Essex und East Anglia siim Riich aa und underwirft d Chliikönig vo Wales und Cornwall.
Dr Fürscht Tomislav vo Kroatie eint 924 d Stämm vo Kroatie und Dalmatie und underwirft die byzantinische Küschteschtädt. Er proklamiert sich zum König und wird vom Papst Johannes X. anerchännt.
D Markgräfin Marozia vo Camerino, Witwe vom Alberich I., laat de Papst Johannes X. im Jahre 928 in Cherker werfe und erhebt sich zur Senatrix vo Rom.
Gründig vom Kalifat vo Córdoba dur dr Abd ar-Rahman III. im Jaahr 929.
934 wird s Chlooschter Einsidle gründet.
D Ungarn gryffen es bar mol d Länder vom oschtfränkische Rych aa. Ane 917 plündere si Basel und s Elsass us. Am Änd wärde si ane 955 vom Rychsheer abgweert.
Dr dänisch König Harald Blauzahn laat sich 960 taufe. D Däne werded Chrischte.
In China fangt 960 d Song-Dynastie aa.
Gründig vo dr Al-Azhar-Universität 970 (Moschee) in Kairo.
Mit em Ludwig V. schtirbt 987 de letschti französisch König us dr Dynaschtii vo de Karolinger. Mit dr Wahl vom Hugo Capet zum König fangt d Herrschaft vo de Kapetinger aa, wo mit Näbelinie bis zue dr französische Revolution durt.
Im Jaar 966 laat sich dr polnisch Herzog Mieszko I. us dr Dynaschtii vo de Piaschte nach römisch-katholischer Art taufe. Siin Sohn Boleslaw I. schlüsst 997 es engs politisches und militärisches Bündnis mit em Heilige Römische Riich und besiglet d Integration vo Poole in di weschtlich-chrischtlich Kultur.
Dr Grossfürscht Wladimir I., Herrscher vo dr Kiewer Rus, empfangt 988 di orthodoxi Taufi. Chrischtianisierig vo de Rus.
Zwische 980 und 1000 isch d Ringburg Nonnebakken baut worde.
Im letschte Viertel vom Jaarhundert entstaat in Japan s Genji Monogatari (D Gschicht vom Prinz Genji), eis vo de wichtigschte Werch vo dr japanische Literatur.
Die erschti Heiligsprechig i dr Chilegschicht – die vom Ueli vo Augschburg – wird 993 dur de Papst Johannes XV. verkündet.
Aafang vo dr Fatimideherrschaft z Nordafrika.
In Bruchsal wird am 1. November 996 e Uurkund für s bayerische Hochschtift Freising uusgschtellt, in dere wird erschtmals der Name Ostarrîchi (hüt Öschterriich) schriftlich feschtghalte.
s später so gnännti Heilige Römische Riich (latiinisch Sacrum Imperium Romanum) bildet sich us em karolingische Oschtfrankeriich use.
D Liudolfinger (919 bis 1024) verwalted s Riich erfolgriich und bewürked siin Uufschwung.
In (Mittel-)Europa gits chuum Hüüser us Schtei. Dr Adel i de Länder nördlech vo de Alpe lebt in Burge us Holz, wo deils uf Ärdhügel stönd, de so gnännte "Motte".
S Papsttum durlebt im 10. Jahrhundert e Kriise. Sogar in verbrecherischi Tate sind einzelni Päpscht verwicklet. De Bonifatius VII. wird als Aaschtifter vo de Erdrosselig vo siim Vorgänger überliiferet und wird 985 ebefalls zum Mordopfer.
S Byzantinisch Riich goht in dr zweite Hälfti vum 10. Johrhundert an alle Grenze in d'Offensive:
Ruckeroberig vu Syrie vu 962 bis 976 un em nördliche Palästina mit Nazaret.
Ruckeroberig vu Kreta (965) un Zypere (969).
Chrieg gege Bulgarie, Underwerfig vu Ostbulgarie und Wiidererreichig vu dr Donaugrenze
Wiidererlangig vum Ifluss in Dalmatie, wo in dr erste Hälfti vum 10. Johrundert verlore gange isch
D Herrschaft in Südtitalie wird gege d Ottone un d Araber wider usbaut.
D Kiewer Rus werre Christe un understelle sich im Patriarchat vu Konstantinopel. Dr Fürst vu Kiew hirotet d'Schwester vum Kaiser.
Dr dytsch Kaiser Otto II. isch mit dr byzantinische Prinzessi Theophanu verhirotet.
Persönlichkeite
Heinrich I., sächsisch-stämmige, düütsche König us der Familie vo de Liudolfinger
Otto I., Kaiser vom Heilige Römische Riich
Otto II., Kaiser vom Heilige Römische Riich
Theophanu, Kaiserin vom Heilige Römische Riich
Mieszko I., Gründer vom polnische Schtaat
Otto III., Kaiser vom Heilige Römische Riich
Basileios II., byzantinische Kaiser
Kategorie:Jahrhundert