mischeiwiller/swiss-german-text huggingface dataset:
Landkreis Rottweil
Dr Landchrais Rautweil (verhochdytscht Rottweil) isch e Landchrais z Baade-Wiirdebäärg ùn bschdood us ehemals Wiirdebärgische, Baadische ùn Hohezollerische Oordschafde. Är ghèèrd zue dr Region Schwaarzwald-Baar-Heubärg im Regierigsbezirk Fryybeg. D'Kraisstadt isch Rautweil.
Geographische Lag
De Landchreis Rautweil erstreckt sich von da eme kleine Deil vo de Schwäbischi Alb im Oschde, bis zum Schwarzwald im Weschda. Im Eschdliche Deil flieaßt de Neckar.
Dä Landkrais gränzd im Norde an dr Landchrais Frèideschdad, im Oschde an dr Zolerealbchrais, im Siide an dr Landchrais Duttlinge ùn an dr Schwaarzwald-Baar-Chrais ùn isch Weschde an dr Ortenauchrais.
Schded ùn Gmaine
Zem Landchrais Rautweil ghèère 6 Schded ùn 15 Gmaine.
Schded (Yywooner am )
Doarna ()
Oberndorf ()
Rautweil ()
Schilda ()
Schramberg ()
Sulz ()
Verwaldigsgmainschafde bzw. Gmeiverwaldigsverbänd.
Veryybaardi Verwaldigsgmainschafd vù dr Gmai Dunningen mid dr Gmai Eschbronn
Veryybaardi Verwaldigsgmainschafd vù dr Schdad Oberndorf am Neckar mid dr Gmaine Epfendorf ùn Fluorn-Winzeln
Veryybaardi Verwaldigsgmainschafd vù dr Schdad Rautweil mid dr Gmaine Deißlingen, Dietingen, Wellendingen ùn Zimmern ob Rottweil
Veryybaardi Verwaldigsgmainschafd vù dr Schdad Schiltach mid dr Gmai Schenkenzell
Veryybaardi Verwaldigsgmainschafd vù dr Schdad Schramberg mid dr Gmaine Aichhalden, Hardt ùn Lauterbach
Veryybaardi Verwaldigsgmainschafd vù dr Schdad Sulz am Neckar mid dr Gmai Vöhringen
Gmeiverwaldigsverbänd "Villingendorf" mid sitz z Villingendorf; Midgliidsgmaine: Bösingen ùn VillingendorfGmaine (Yywooner am )
Äpfedorf ()
Baisinga ()
Deißlinge ()
Diadinga ()
Dunninga ()
Eschbronn ()
Fluorn-Winzla ()
Hard ()
Lutterbach ()
Oachhalde ()
Schenggezäll ()
Villingedorf ()
Vehringe ()
Welledinge ()
Zimmern ()
Literatur
Das Land Baden-Württemberg. Band VI: Regierungsbezirk Freiburg. Amtliche Beschreibung nach Kreisen und Gemeinden (in acht Bänden). Hrsg. von der Landesarchivdirektion Baden-Württemberg. Stuttgart 1982, ISBN 3-17-007174-2.
Der Landkreis Rottweil. (= Baden-Württemberg, das Land in seinen Kreisen). Hrsg. von der Landesarchivdirektion Baden-Württemberg in Verbindung mit dem Landkreis Rottweil; 2 Bände. Jan Thorbecke Verlag, Stuttgart 2003, ISBN 3-7995-1365-5.
Weblink
Offizielli Internetsyte vum Landchrais
Fueßnote
!
Rottweil
Gedichte Voltaires
Dr ditsch un alemannisch Dichter Hermann Burte het 1934 si Buech Gedichte Voltaires vereffentligt - un zwar im R. Oldenbourg Verlag München-Berlin-Zürich. Dr het des Buech mit ere Widmig versähne: Werner Reinhart in Freundschaft; dr Werner Reinhart (1884–1951) isch e Kaüfmann un Mäzen üs Winterthur gsii.
In däm Buech het dr Burte uf 70 Sitte 46 Gedicht vum Voltaire vereffentligt, wun er ab 1930 üs em Franzesische ins Ditsch ibersetzt gha het. Anderscht wiä in sinem spetere franzesisch-ditsche Ibersetzigswärch, in Adler und Rose (1949), sin do numme diä ditsche Ibersetzige ohni d franzesische Orginaltext abdruckt.
Dr Voltaire (1694 - 1778) isch fir dr Burte "Herrscher im Haus des europäischen Geistes" gsii, eins vu dr "hellsten und heitersten Genien aller Zeiten". Dr Burte nännt-e im Vorwort aü "Kämpfer für die Herrschaft des Geistes auf der Erde" - diä Floskel het dr Burte speter aü fir dr eige Kampf brücht, wun er mit dr Nazi mitgloffe isch un sich aber änewäg het welle absetze vun ene.
Textbiispiil: In sinem Gedicht "An Friedrich" (wohl an dr Friedrich II vu Preuße) sait dr Voltaire (in dr Ibersetzig vum Burte):
Wie soll ich nun zuletzt die langen Sätze schließen?
An Vorurteile glaubt der Dumme als bewiesen.
Sie sind nicht Wert, daß Krieg um sie entfesselt werde:
Die Wahrheit kommt von Gott, der Irrtum von der Erde.
Durch Distelköpfe hin, von keinem auszuraufen,
Muß auf geheimem Pfad zum Ziel der Weise laufen.
Der Friede aber, den man stört und doch begehrt,
Kauft sich wie Wahrheit nur zu gleichem hohen Wert.
Des Ibersetzigswärk vum Burte het nit ganz in d Zit basst, wus drin vereffentligt wore isch - Verständnis fir d franzesisch Kültür isch nit agsait gsii. Dr Max Dufner-Greif, wu suscht in viilem nationalsozialischtischi Positionen verdrätte het, nimmt dr voltaire-freindlig Burte in sinem Buech "Der Wiltfeberdeutsche Hermann Burte" 1939 in Schutz, wänn er schribt: "(...) Wer Voltaire herabsetzt, sollte sich klar darüber sein, daß er in ihm eine ganze Nation aburteilt." Nit ohni Gritik an herrschende Geischtesverfassig z Ditschland ischs, wänn dr Dufner-Greif witerschribt: "In einer Zeit, wo so viel Unkraut vom bösen Feind ausgestreut word, der den schönen Kulturgarten in Europa zu verderben droht, wissen wir jeden Dienst am Geist, der einmal Meister in der Welt werden soll, besonders hoch zu werten."
Kategorie:Hermann Burte
Literarischs Wärk uf Französisch
Kategorie:Lyrik
Anwil
Ammel (hochdytsch Anwil) isch e politischi Gmeind im Bezirk Sissech vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz.
miniatur|Idylle z Ammel
Lag
Ammel ligt uff 600 m ü.M. in ere Mulde vom Tafeljura. Es isch die öschtligschti Gmeind vom Baselbiet. Sini Nochbergmeinde sin Oltige, Wäislinge und Roteflueh plus d Aargauer Gmeind Wittnau und d Gmeind Chienbärg im soledurnische.
S Dorf wird vo Gälterchindä us per Poschtauti erschlosse.
Wappe
Als eis vo de wenige Baselbieter Wappe isch s Ammeler Wappe sträng geometrisch: E goldige Querstreife und drunter links e schwarzi und rächts e silbrige Helfti. S goldige Schildhaupt dyttet uff die ehemoolig Herrschaft vo dr Homburg hi und s Schwarz bzw. Silber erinnere an d Stadt Basel bzw. d Herre vo Chienbärg.
Gschicht
Ammel isch 1276 als Weiler des Arno serschti Moll in ere Urkunde uftaucht. Im Mittelalter ischs Dorf im Bsitz vo de Grafe vo dr alte Homburg gsi. Vo 1400 bis 1534 isch es schrittwys an d Stadt Basel ybere gange. Bis 1801 isch Ammel e wichtige Zollort gsi, wills diräkt an dozemol no öschtriichische (habsburgische) Aargau gränzt hett. Bi dr Kantonstrennig hett Ammel mit Härzbluet de Stadtbasler d Stange ghalte. Wo die aber verlore hän, hän sich d Ammeler de Baselbieter miesse aschliesse. Vo däm här isches fascht es bizzeli en Hohn, wenn im Baselbieterlied – dr inoffizielle Hymne vom Kanton – die erschti Strophe mit "Vo Schönebuech bis Ammel" afoht. Das hett zwar geografischi Gründ (Ammel isch die öschtliggsti Gmeind), entbehrt abr trotzdäm nid enere gwisse Ironii.
Sehenswürdigkeite
miniatur|e Wohnhus z Ammel
dr Dorfbrunne, ein vo de greeschte vom ganze Baselbiet
dr witgehend intakti alt Dorfkärn
Literatur
Hans-Rudolf Heyer: Die Kunstdenkmäler des Kantons Basel-Landschaft, Band III: Der Bezirk Sissach. Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1986 (Kunstdenkmäler der Schweiz Band 77). ISBN 3-7643-1796-5. S. 9–13.
Weblink
Offizielli Website vo Ammel
Fuessnoote
Kategorie:Ort (Kanton Basel-Landschaft)
Kategorie:Sissach (Bezirk)
Buckten
Buckte (hochdytsch Buckten) isch e politischi Gmeind im Bezirk Sissech vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz.
Lag
Buckte ligt uff 480 m. ü. M. am Fuess vom Untere Hauestai im mittlere Homburgertal. Es liggt an dr alte Hauestailinie vo dr SBB, wo 1858 eröffnet worde isch. Hytte hett Buckte no immer en - bizz abglägene - Bahnhof, wo all Stund d S 9 vo dr S-Bahn Basel haltet. D Streggi isch besser als "Läufelfingerli" bekannt.
Nochbergmeinde vo Buckte sin talabwärts Rümlike und taluffwärts Läufelfinge. A de Häng gränze Wittschbrg, Chärnerchindä und Häfelfinge an Buckte.
Wappe
S Wappe stammt vo 1944 und isch ganz in gäl (gold) und schwarz ghalte. Es isch in dr Mitti durch en woogrächte Strich in zwei Hälftene teilt. Obe wird e goldigs Poschthorn uff schwarzem Grund zeigt, unde e schwarzes Wagerad uff goldigem Grund. Die Symbol erinnere dra, dass friener Buckte als Passfussort am Fuess vom Hauestai e gresseri Bedytig gha hett: Z'Buckte hett me fyr d Passyberquerig meh Rösser zer Verstärkig vor d Wäge gspannt und dr Stroossezoll ikassiert.
Gschicht
Scho in voralemannischer Zyt hän wohrschiins Mensche i däm Gebiet gläbt. Buckte wird 1323 als Butkon erwähnt, druffabe Buttikon und 1417 als Butken. Uffgrund vonere Konsonanteverschiebig wie z'Böckte isch denn Buckte druss worde. S'allererschti Moll wird Buckte aber am 18. Juli 1266 als Butuchon imene Kaufvertrag erwähnt. Me nimmt a, dass die Ortsbezeichnig uff dr erscht Siidler zrugg gfiehrt wärde ka.
Bilder
Literatur
Hans-Rudolf Heyer: Die Kunstdenkmäler des Kantons Basel-Landschaft, Band III: Der Bezirk Sissach. Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1986 (Kunstdenkmäler der Schweiz Band 77). ISBN 3-7643-1796-5. S. 23–25.
Weblink
Offizielli Website
Infos vom Kanton
Fuessnoote
Kategorie:Ort (Kanton Basel-Landschaft)
Kategorie:Sissach (Bezirk)
Buus
Buus (hochdytsch glichlutend) isch e politischi Gmeind im Bezirk Sissech vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz.
Lage
Buus isch mit sine knapp nün Quadratkilometer Flechi die drittgreschti Gmeind im Bezirk Sissech. Sii liggt uff 445 m ü. M. ganz im Oschte vom Kanton im ene Sitetal vom Fricktal zoberscht im ene Talbode, wo mehreri anderi glaini Täli münde.
Vom übrige Baselbiet - usser Maisprch isch Buus durch Hügelzüg trennt. Witeri Nochbergmeinde näbe Maisprch sin Wintersinge, Rickebach, Ormalinge, Hemmike und die aargauische Gmeinde Zeinige und Zuzge.
Wappe
S Wappe vo 1945 zeigt e rote Räbstäcke mit eme Wyystock mit blaue Trübel uff eme schwarze Bode vor wyssem Hintergrund. S Wappe stoot fyr dr bys hyt kultivierti Räbbau, wo vor allem Glaiproduzänte uff enere Flechi vo total 8 Hektare betriibe düen.
Gschicht
Archäologischi Fünd hän zeigt, dass d Gegend um Buus bereits zer Bronzezyt bsidlet gsi isch. Me nimmt a, dass dr Ort im Mittelalter zem Kloschter Beromünster ghört hett und denn iber d Grafe vo Länzburg, dene vo dr Frohburg, vo Habsburg-Laufeburg schliesslig a d Thiersteiner ibergange isch. 1461 isch Buus a d Stadt Basel verkauft worde und iber 300 Joor vo de Basler Landvögt regiert worde.
Vom ursprynglige Name vo Buus, "Bus", leitet sich dr Familiename Buser ab. Dr Name Bus isch allerdings nid z dytte.
Sehenswürdigkeite
Witherum isch d Ruine Farnsburg im Gränzgebiet vo Ormalinge und Buus bekannt, eini vo de beschterhaltene und gröschte Burgruine vor Region. 1798 isch d Burg vo uffständische Buure plünderet und brandgschatzt worde. D Burg sälber stoht uff Ormalinger Bode.
Pfarrchile St. Michael
Literatur
Hans-Rudolf Heyer: Die Kunstdenkmäler des Kantons Basel-Landschaft, Band III: Der Bezirk Sissach. Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1986 (Kunstdenkmäler der Schweiz Band 77). ISBN 3-7643-1796-5. S. 26–44.
Weblink
Offizielli Website
Infos vom Kanton
Fuessnoote
Kategorie:Ort (Kanton Basel-Landschaft)
Kategorie:Sissach (Bezirk)
Känerkinden
Chärnerchindä (hochdytsch Känerkinden) isch e politischi Gmeind im Bezirk Sissech vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz.
Lag
Chärnerchindä isch e Buuredorf und Wohngmeind uffeme Hochplatau yberem Homburgertal uff 552 m. ü. M. Nochbergmeinde sin Wittschbrg, Buckte, Läufelfinge und Diegte.
Wappe
S Wappe, wos sit 1939 gitt, zaigt e goldigi Sunne yber-em-e-ne silbrige Pflueg uf blauem Grund. S Wappe stoht fyr dr fruchtbari Aggerbau vo dr Gmeind.
Gschicht
1359 wird dr Ort als Kennichingen s'erschti Moll erwähnt, 1455 denn als Kenrkingen. Uffgrund vo dr Ändig uf -ingen goht me vonere friehmittelalterlige Gründig us. Chärnerchindä isch eis vo de siibe Dörfer vo dr Herrschaft Homburg gsi, wo 1305 in Bsitz vom Bischof vo Basel und 1400 an d Stadt Basel sälber cho isch. Sit 1814 gheerts Dorf aber zem Bezirk Sissach und nid Waldeburg wie die andere Homburger Deerfer.
Sehenswürdigkeite
Nördlig vom Dorf, uffenere Hochebeni zwische Chärnerchindä und Wittschbrg hetts en einzigartige Usichtspunkt, vo wo us me vier Schlösser vo de Landvogt vo dr alte Landschaft Basel gseh ka: Homburg, Farnsburg, Waldeburg und Ramstei.
S Walter Eglin-Museum zaigt d Wärk vo däm lokale Moler und plastische Kynschtler (1895-1966). S Museum isch sit 1995 im alte Gmeinhüsli unterbrocht und 2001 erwiteret worde. Offe isch es jede erscht Sunntig im Monet vom 10i bis am 12i am Morge.
Bilder
Weblink
Offizielli Website
Infos vom Kanton
Fuessnoote
Kategorie:Ort (Kanton Basel-Landschaft)
Kategorie:Sissach (Bezirk)
Kilchberg BL
Chilchbrg (hochdytsch Kilchberg) isch e politischi Gmeind im Bezirk Sissech vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz. Sie isch noch Yywohner die glainscht Gmeind vom Baselbiet.
Lag
S Buredorf Chilchbrg ligt überem Aitel uf 580 m. ü. M. Nochbergmeinde sin im Tal unde Däggnau und uff dr Hechi Rünebrg und Zeglige. Mit Rünebrg und Zeglige zämme bildet Chilchbrg au e Verwaltigsverbund. Öffentlige Irichtige sin in dene beide Dörfer zfinde.
Wappe
S Wappe vo 1944 stellt s Siigel vo de Herre vo Chilchbrg dar. Es isch dur en schwarze Fade schreg teilt: Obe silbrig, unde viermol umgekehrt schreg teilt in silber und schwarz abwäggselnd
Gschicht
Einzelni Fund uss dr Steizyt und dr Römerzyt zaige, dass scho frieh Lyt in däm Gebiet gläbt hän. Im friehne Mittelalter isch d St. Martins-Chile baut worde. Noch ihre isch d Sidlig Chilperch (1226) gnennt worde. Vermuetlig hett dr Ort em Bischof vo Basel gheert und isch spöter an d Grafe vo Froburg cho. Die häns Dorf an e Adelsgschlächt übergeh, wo sich "nach Kilchberg" gnennt hän und wohrschiins deert, wo hytte s Pfarrhuus stoht, e Burg bewohnt hän. 1376 wärde d Grafe vo Thierstai als Bsitzer vom Dorf gnennt. S Patronatsrächt, also s Rächt, dr Pfarrer z bestimme und dr Zähnti (10% Prozänt vom Ertrag als Stüür) izkassiere, hän vo 1400 bis 1870 s Chorherrestift St. Martin z' Rhyfälde gha. Erscht denne isch das Rächt an d Stadt Basel ibergange, obwohl dene dr Ort sälber scho syt 1461 ghört hett.
Sehenswürdigkeite
D Chile vo 1867 (Neubau), erbaut im neugotische Stil mit hübsche Glasgmäld im Chor. Bi dr Reschtaurierig 1975 hett me e Gloggegiessgruebe gfunde und e vierti Glogge uffzooge
Wasserfall Giesse
Galerii
Literatur
Hans-Rudolf Heyer: Die Kunstdenkmäler des Kantons Basel-Landschaft, Band III: Der Bezirk Sissach. Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1986 (Kunstdenkmäler der Schweiz Band 77). ISBN 3-7643-1796-5. S. 99–117.
Ueli O. Kräuchi: Die reformierte Kirche St. Martin in Kilchberg /BL. Schweizerischer Kunstführer GSK, Bern 2002
Doris Huggel: Die Zwilchenbarts in Basel und Liverpool und Der Bau der neugotischen Kirche von Kilchberg, Baselland (1866–1868). Michel Verlag. Petersberg 2011
Weblink
Offizielli Website (vom Kanton betreut)
Fuessnoote
Kategorie:Ort (Kanton Basel-Landschaft)
Kategorie:Sissach (Bezirk)
Kilchberg
Dr Name Kilchberg bezeichnet
Kilchberg BL, e Gmeind im Kanton Basel-Land, Schwiiz
Kilchberg ZH, e Gmeind im Kanton Züri, Schwiiz
Kilchberg (Tübingen), e Ortsteil vo Tübingen, Dütschland
Lueg au:
Kirchberg
Tecknau
Däggnau (hochdytsch Tecknau) isch e politischi Gmeind im Bezirk Sissech vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz.
Lag
Däggnau liggt am Ändi vom flachere Dail vom Aitel uff 438 m. ü. M. am Nordportal vom Haustai-Basistunnel vo dr SBB. Nochbergmeinde sin talabwärts Gälterchindä und Ormalinge und uff de umliigende Hügel Wäislige, Chilchbrg und Rünebrg. Däggnau wird vo dr Ysebahnlinie Basel-Olte erschlosse und hett e eigene Bahnhof - dr letschti im Kanton uff däre Linie, bevor dr Zug ins Nordportal vom Hauestaibasistunnel inefahrt, wo grad nochem Bahnhof stoht.
Wappe
S Wappe stammt vo 1945. Es symbolisiert dr Eibach, wo umgeh isch vo griene Wiise. Drumm isch s Wappe au ganz grien, usser in dr Mitti, wo sänkrächt e breiti Wällelinie s Wappe durchzieht.
Gschicht
Zue Urzyte hän Höhlebäre in dr Gegend gläbt. 1296 isch dr Ort als Tegnow s'erschti Moll erwähnt worde. Im Mittelalter hett dr Ort zu de Grafe vo dr Homburg und dr Frohburg gheert, spöter zu Thierstei und Farnsburg. 1461 isch Däggnau an Basel ko. Bekannt worde isch Däggnau vo 1912 bis 1916, wo me vo Däggnau us dr Hauestai-Basistunnel baut hett. Während däre Zyt isch d Bevelkerigszahl vo Däggnau um e Vielfachs hecher gsi als hytte. Ähnlich wie bi de andere Tunnelderfer in de Alpe (z. B. am Gotthard oder Lötschberg sin d Wohnverhältnis prekär gsi und s emporspriessende Gwärb nid über alli Zwiifel erhabe gsi.
Sehenswürdigkeite
Erratische Block us em Dent Blanche-Massiv
Ruine Scheideck, afangs vom 14. Joorhundert zerfalle
Weblink
Däggnau, offizielli Website
Infos vom Kanton
Fuessnoote
Kategorie:Ort (Kanton Basel-Landschaft)
Kategorie:Sissach (Bezirk)
Tenniken
Dännike (hochdytsch Tenniken) isch e politischi Gmeind im Bezirk Sissech vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz.
Lag
Dännike liggt im Talbode vom Diegtertal uff 430 m. ü. M. am Hang vom obere Gisibärg. Nochbergmeinde sin talufwärts Diegte und talabwärts Zunzge. Wittere gmeinsame Bann hett Dännike mit Diepflike, Höllschtä, Dürne und Wittschbrg. Durch Dännike fiehrt d Autibahn A2 Basel-Chiasso.
Wappe
S Dänniker Wappe isch 1944 gschaffe worde. Es isch in zwei Helftene teilt. Links hetts e schwarzes gotischs "T" uf goldigem Grund, rächts drei schwarzi Schregstrich uf silbrigem Grund. Das ischs Wappe vo dr Herrschaft Eschenz gsi.
Gschicht
1152 isch Dännike als Tennichon s'erschti Moll erwähnt worde. Friener hett dr Ort zur Herrschaft vo Eschenz gheert. Afangs vom 15. Joorhundert sin d'Bsitzverhältnis unklar gsi, sowohl Basel wie Soledurn hän Inträssi gha. 1482 isch d Herrschaft Eschenz Basel zuegfalle. Ab 1798 hett Dännike zem Bezirk Waldeburg gheert und isch erscht noch dr Kantonstrennig 1833 an Bezirk Sissech agliideret worde.
Sehenswürdigkeite
Dorfkärn
Dännikerflueh
Literatur
Hans-Rudolf Heyer: Die Kunstdenkmäler des Kantons Basel-Landschaft, Band III: Der Bezirk Sissach. Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1986 (Kunstdenkmäler der Schweiz Band 77). ISBN 3-7643-1796-5. S. 353–367.
Weblink
Offizielli Website
Fuessnoote
Kategorie:Ort (Kanton Basel-Landschaft)
Kategorie:Sissach (Bezirk)
Diepflingen
Diepflike (hochdytsch Diepflingen) isch e politischi Gmeind im Bezirk Sissech vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz.
Lag
Diepflike ligt im Homburgertal uff 411 m. ü. M. an dr SBB-Bahnlinie Basel-Sissech-Läufelfinge-Olte, also an dr alte Hauestailinie (Scheitellinie), au Läufelfingerli gnennt. Nochbergmeinde sin Dürne, Gälterchindä, Wittschbrg und Dännike.
Wappe
S Wappe isch vo 1945. Es zeigt uffemene griene Bode e silbrigi Muur miteme rote Tor und Dach voreme schwarze Hintergrund. S Wappe wiist uff dr alt Schwibboge hi, wo wohrschiins zer frienere Zollstell gheeret het.
Gschicht
Dr Name vom Dorf isch 1251 als Dyephlinchon s'erschti Moll erwähnt worde. Dr "Hof der Dietphalinge" isch zu Dietphalinchova, Dietphlikon zue Diepflike worde. Im Mittelalter hetts Dorf, wone niiders Gricht, e Mihli und e Steigruebe gha hett, de Grafe vo Thierstei, spöter vo Falkestei gheert. 1363 hän d Grafe vo Froburg, Thierstei und Habsburg e Zollstell z'Diepflike errichtet.
1461 isch dr Ort an Basel ibergange. 1671 hett en Brand e grosse Teil vom Dorf zersteert. In de Wirre vo dr Kantonstrennig het Diepflike zämme mit Gälterchindä (und andere Ort) zerscht treu zue Basel ghalte und isch durch das Agriff vo de Gegner usgsetzt gsi. Um däm z'entgoh, hett sich Diepflike noch enere knappe Abstimmig am 20. Mai 1833 zur neutrale Republik Diepflike erklärt. Das hett aber die eidgenössisch Tagsatzig nid akzeptiert und scho am 29. Mai 1833 isch die "Republik" widr untergange. No hytte nennt me lokal d Diepfliger im Scherz Republikaner.
Literatur
Hans-Rudolf Heyer: Die Kunstdenkmäler des Kantons Basel-Landschaft, Band III: Der Bezirk Sissach. Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1986 (Kunstdenkmäler der Schweiz Band 77). ISBN 3-7643-1796-5. S. 45–48.
Weblink
Offizielli Website (Achtig: s Design isch stark gweehnigsbedürftig!)
Infos vom Kanton
Fuessnoote
Kategorie:Ort (Kanton Basel-Landschaft)
Kategorie:Sissach (Bezirk)
Thürnen
Dürne (hochdytsch Thürnen) isch e politischi Gmeind im Bezirk Sissech vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz.
Lag
Dürne ligt am Ygang zem Homburgertal uff 391 m. ü. M. Nochbergmeinde sin dr Bezirkshauptort Sissech, Böckte, Gälterchindä, Diepflike, Wittschbrg, Dännike und Zunzge.
Wappe
S Wappe exischtiert sit 1944. Uffeme goldige Fäld stoht uff eme griene Dreibärg e schwarze Turm mit enere Ringmuure, wo vo zwei offne Pforte flankiert wird. Bi dr Schaffig vo däm Wappe hett me uff d Yberliiferig vom Ortsname, wo uff "bi de Türm" hidyttet, Bezug gno. D Burg sälber zeigt e friehmittelalterlige Fluchtburg mit Turm und Doppeltor. D Farbe erinnere an d Zueghörigkeit zem Homburger Amt.
Gschicht
Räschte vo Muure, yygstürzti Gwölb und Einzelfund dytte uff römischi Hüser hi, wo in dr Chilchmatt und in de Gere gstande sin. Dr Ort wird 1101 s'erschti Moll als Durnun erwähnt und stammt woorschiins vo dr mündlige Yberliiferig "bi de Türm" ab. Das isch aber nid sichier. Im 11. Joorhundert hetts Basler Dalbe-Kloschter (Dalbe = St. Alban) z Dürne Bsitz gha, wo me de Eptiger z'Lehe ghe hett. 1305 ischs Dorf an Bischof vo Basel und 1400 an d Stadt sälber ko. Im Mittelalter isch z'Dürne no e gleini St. Blasius-Kapälle gstande.
Lüt
Helene Bossert († 1999 z Dürne), Schriftstellere
Weblink
Offizielli Website
Infos vom Kanton
Fuessnoote
Kategorie:Ort (Kanton Basel-Landschaft)
Kategorie:Sissach (Bezirk)
Häfelfingen
Häfelfinge (hochdytsch Häfelfingen) isch e politischi Gmeind im Bezirk Sissech vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz.
Lag
Häfelfinge isch ä "Bärgdorf" uf 543 m. ü. M. am Nordweschthang vom Wiseberg im Süde vom Oberbaselbiet. Nochbergmeinde sin Rünebrg, Zeglige, s soledurnische Wiise, Läufelfinge, Buckte und Rümlige.
Wappe
S Wappe - offiziell sit 1946 - kennti fascht e Hommage an Obelix vo de unbesiigbare Gallier si. Denn es zeigt under emene schwarze Querbalke uff goldigem Grund e schwarzes Chessi (Hafe) mit drei Bai. In Wooret aber erinnerts Wappe an Name vor Gmeind. Allerdings isch das ä Fähldyttig (lueg under Gschicht).
Gschicht
S'erscht Moll wird Häfelfinge 1358 als Hevelingen urkundlig erwähnt. D Ändig -ingen dyttet uff e friehmittelalterligi alemannischi Sippesiidlig hi. Dr Gründer hett woorschiins Hevilo der Hefwulf gheisse. Also gits e ke Abstammig vomene Hafe (Chessi). Dr Ort hett friener de Froburger gheert, isch denn e Dail vor Herrschaft Homburg worde und mit ihre 1305 an Bischof und 1400 an d Stadt Basel gange. Chirchlig gheert Häfelfinge mit Wittschbrg, Chärnerchindä und Buckte zue Rümlige.
Sehenswürdigkeite
Vom Ussichtsturm uff em Wisebärg (1001 m ü. M.) hett me an guete Dääg e wunderbari Färnsicht über dr weschtlig Jura, dr Schwarzwald, d Vogese, s Mittelland, Voralpe und Alpe
Bilder
Literatur
Hans-Rudolf Heyer: Die Kunstdenkmäler des Kantons Basel-Landschaft, Band III: Der Bezirk Sissach. Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1986 (Kunstdenkmäler der Schweiz Band 77). ISBN 3-7643-1796-5. S. 80–83.
s Baselbiet, Verlag des Kantons Basel-Landschaft, 1996, ISBN 3-85673-617-4
Weblink
Häfelfinge hett kei offizielli Website
Infos vom Kanton
Fuessnoote
Kategorie:Ort (Kanton Basel-Landschaft)
Kategorie:Sissach (Bezirk)