mischeiwiller/swiss-german-text huggingface dataset:
Astronomische Einheit
Die Astronomisch Einheit (Kürzel AE, international AU für astronomical unit) isch näbem Parsec di wichtigst Längeeinheit in dr Astronomi.
D'AE isch sit em End vum 20. Johrhundert definiert as 149.597.870.691 m un entspricht mit grosser Annächerig dr grosse Halbax vu dr Erdumlaufbahn (middlerer Abstand vu dr Erde vum Zentrum vu dr Sunne). Entfernige innerhalb vum Sunnesystem werre meistens in AE agäbe.
Dr modern Wert isch mit Radar- un andere Distanzmessige vu dr Erde un mit Ruumsonde bestimmt worre. Früeher isch d'AE us Messige vu dr Horizontalparallaxe vu dr Sunne (ca. 8,794″) un em Erdradius abgleitet worre.
Definition vu dr Internationale Astronomische Union
Die Astronomisch Eiheit isch im Internationale Eiheitesystem sit 1978 nimmi zuelässig. Trotzdem giltet si in dr Astronomi als uverzichtbar un wird witterhi verwendet.
Die International Astrononisch Union (IAU) definiert d'AE as dr Radius vu ere chreisförmige Umlaufbahn, wo e hypothetischs masseloses Deilli ohni Störig dur dritti Chörper d'Sunne in 2 · π / k Däg umlauft. (Gaußsche Gravitationskonstante k = 0,017 202 098 95)
Demit ergibt sich: 1 AE := 149.597.870.691 ± 30 m
Umrechnig
Ei Astronomischi Eiheit (1 AE) entspricht
1,495 978 706 91 · 1011 m (149.597.870.691 Meter) oder
1,495 978 706 91 · 108 km (149.597.870,691 Kilometer) oder
149,597 871 Millione km (149,597 871 Gm).
Usdruckt in interstellare Längemasse betrait si
1,58129 · 10-5 Lj (0,000 015 812 9 Liechtjohre (ca. 8,317 Liechtminute) oder
4,8481 · 10-6 pc (0,000 004 848 1 Parsec oder Parallaxesekunde, was im Chehrwert vu 180 × 3600" / Pi entspricht.
Lueg au
Venusdurgang
Kategorie:Astronomi
Kategorie:Masseinheit
Commonwealth Realm
thumb|350px|Commonwealth-Staate mit dr Chönigi Elisabeth II. as Staatsoberhaupt (Commonwealth Realms)
E Commonwealth Realm (englisch: Chönigriich im Commonwealth) isch e souveräne Mitglidsstaat vum Commonwealth of Nations, wo dr Monarch vom Veräinigte Köönigriich, zur Zit isch daas d Charles III., als Staatsoberhaupt aerchennt. In jedem vu dene Länder setzt de Monarch staatsrechtlichi Akte in ihrem Rächt as Chönigi vum jewilige Land und nit in ihrem Rächt as Chönigi vu Grossbritannie un Nordirland. Au an iire offizielle Titel in sälle Länder gseet mä daas – so lutet die offiziell Titulatur vu dr Elisabeth II. z Australie bispilswiis: Elizabeth the Second, by the Grace of God, Queen of Australia and Her other Realms and Territories, Head of the Commonwealth.
Zuer Zitt sin die 15 Staate Commonwealth Realms:
(sit dr Uabhängigkeit 1982)
(sit dr Ratifizierig vum Statut vu Westminster 1942)
(sit dr Uabhängigkeit 1973)
(sit dr Uabhängigkeit 1981)
(sit dr Uabhängigkeit 1974)
(sit dr Uabhängigkeit 1962)
(sit em Statut vu Westminster 1931)
(sit dr Ratifizierig vum Statut vu Westminster 1947)
(sit dr Uabhängigkeit 1975)
(sit dr Uabhängigkeit 1978)
(sit dr Uabhängigkeit 1983)
(sit dr Uabhängigkeit 1979)
(sit dr Uabhängigkeit 1979)
(sit dr Uabhängigkeit 1978)
Dr Charles III. isch in sinem Rächt als Chönig vu Nöiseeland au s Staatsoberhaupt vu dr Cookinsle un vu Niue lut dere ihrer Verfassig. Änderige in dr Noochfolg müen aber in dr Cookinsle nomols ratifiziert werre.
Kategorie:Politik
Kategorie:Politik vo Grossbritannie un Nordirland
Balkan
Dr Begriff Balkan bezeichnet:
e Halbinsle in Südosteuropa, lueg Balkanhalbinsel
e Gebirg in Südosteuropa, lueg Balkangebirge
e Bergmassiv in Turkmenistan, lueg Grosser Balkan
e Provinz in Turkmenistan, lueg Balkan Welayaty
Lueg zue sällem Begriff au:
Balkanbund
Balkanentente
Balkanisierig
Balkankonflikt
Balkankriege
Balkanchuchi
Balkanpakt
Balkanspile
Balkansproche
Balkan-Storchschnabel
Balkan-Windrösli
Schweizer Landeskoordinaten
S' schwyzer Landeskordinatesyschtem beruet uf'ere schiefachsige Zylinderprojektion. Da dr bi berüert de Zylinder d'Chugle genau bi de Stärnwarte z Bärn. Die (mittlerwile nömm exischtierendi) Sternwarte z Bern het genau en Kordinatewärt vo 600 000/200 000. Es ged also niene i de Schwyz en Ort, wo d'Nordkordinate grösser esch als d'Ostkordinate. De Nullpunkt vom Landeskordinatesystem liit z'Saint Emilion bi Bordeaux.
I ganz alte Charte chas sy, dass no Bern als Nullpunkt agäh isch, aber das isch ja ebe de Fundamentalpunkt.
Kategorie:Geografii vo de Schwiiz
Kategorie:Mathematischi Geographii
Balkangebirge
300px|thumb|Balkangebirge in Bulgarie un Serbie
S' Balkangebirge (churz de Balkan) isch e tertiärs Faltegebirge in Südosteuropa, wo dr Hauptkamm im hütige Bulgarie lit. Im Weste bildet dr Westbalkan (westlichi Stara Planina), wo bis zue 2.169 m (Midžor) hoch isch, die natürlich Grenze zwische Serbie un Bulgarie.
Geographi
300px|thumb|Balkangebirge
S'Balkangebirg isch ebba 600 km lang, verlauft in westöstlicher Richtig un isch nooch Süde hi steil abfallend. S'Gebirge mit abgrundete Bergforme wird vu vile Pässe durquert, vu dene dr Schipkapass dr bedütendst isch. Usserdem wird's vu mehrere Durbruchsdäler durschnitte, vu dene säll vum Iskâr am mächtigste isch. Höchster Gipfel isch dr Botew (2.376 m).
Wirtschaft
In de höchere Lage wird vorwigend Schofzucht un in dr Laubwälder Forstwirtschaft betribe. In dr fruchtbare Däler herrscht Aggerbau vor. Usserdem befinde sich in dr Region bedütendi Steichohlevorchumme.
Namme
In dr Antike sich s'Balkangebirge Hämus gnennt worre. D'Türke hän im Bergzug dr Namme Balkan gä, d'Bulgare un Serbe nenne ihn hüt Stara Planina („alds Gebirge“, bulgarisch/serbisch Стара планина), wobi im Bulgarische d'Bezeichnig Balkan/Балкан parallel in Gebruuch isch.
Dr türkisch Begriff Balkan bedütet eifach „Gebirge“. Zwischenem 14. un em 17. Johrhundert hän d'Türke s'Gebit schrittwiis under ihri Kontroll brocht un sin bis ugfähr bis zum End vum 19. Johrhundert dert die vorherrschend Macht gsi.
Lueg au
Balkanhalbinsle
Kategorie:Gebirg z Europa
Kategorie:Gebirge
Kategorie:Balkan
(7) Iris
D' (7) Iris isch e Asteroid im Hauptgürtel, wo am 13. August 1847 vum John Russel Hind as sibter Asteroid entdeckt worre isch.
Daift worre isch dr Himmelskörper uf d'Iris, ere Götterboti us dr grichische Mythologi.
D'Iris beweggt sich ime Abstand vu 1,8378 (Perihel) bis 2,9359 (Aphel) astronomische Eiheite, in 3,6876 Johre uf ere exzentrische Bahn um d'Sunne. D'Bahn isch 5,5222° gege d'Ekliptik gneigt, d'Bahnexzentrizität betrait 0,23.
Mit eme Durmesser vu 209 km isch d'Iris ein vu dr grösste Asteroide vum Hauptgürtel. Ihri Rotationsperiode  betrait 7 Stunde un 8 Minute. D'Iris besitzt e relativ helli silikatriichi Oberflächi mit ere Albedo vu 0,154. Während dr Opposition erreicht d'Iris e Helligkeit vu 8,1 mag un isch demit ein vu dr hellste Asteroide am Nachthimmel. Um si ufz'finde bruucht mer allerdings e Teleskop oder e liechtstarchs Fernglas.
Lueg au
Liste vu dr Asteroide
Kategorie:Asteroid
(6) Hebe
D' (6) Hebe isch e Asteroid vum Asteroide-Hauptgürtel, wo am 1. Juli 1847 vum Amateurastronom Karl Ludwig Hencke als sexter Asteroid entdeckt worre isch. Daift worre isch dr Himmelskörper uf d'Hebe, dr griechische Götti vu dr Jugend.
Hebe beweggt sich ime Abstand vu 1,9373 (Perihel) bis 2,9133 (Aphel) astronomische Eiheite, in 3,777 Johre uf ere exzentrische Bahn um d'Sunne. D'Bahn isch 14,7674° gege d'Ekliptik gneigt, d'Bahnexzentrizität betrait 0,2012.
Mit eme Durmesser vu 195 km ghört d'Hebe zue dr grösste Asteroide vum Hauptgürtel. Si besitzt e relativ helli, silikatriichi Oberflächi mit ere Albedo vu 0,268. Während dr Opposition erreicht d'Hebe e Helligkeit vu 9,2 mag. Um si ufzfinde bruucht mer allerdings e Teleskop oder e liechtstarchs Fernglas
Lueg au
Liste vu dr Asteroide
Kategorie:Asteroid
(951) Gaspra
D' (951) Gaspra isch e Asteroid ussem Asteroide-Hauptgürtel, wo am 30. Juli 1916 vum ukrainische Astronom G. N. Neuimin (Григорий Николаевич Неуймин) entdeckt worre isch. Daift worre isch Gaspra nooch eme Urlaubsort auf dr Krim, wo dr russisch Schriftsteller Leo Tolstoi längeri Zitt gläbt het.
Gaspra beweggt sich ime Abstand vu 1,8256  (Perihel) bis 2,5939 (Aphel) astronomische Eiheite, in 3,285 Johre um d'Sunne. D'Bahn isch 4,1016° gege d'Ekliptik gneigt, d'Bahnexzentrizität betrait 0,1739.
Gaspra isch am 29. Oktober 1991 vu dr Ruumsonde Galileo (daift uf dr Galileo Galilei) bi eme Vorbiflueg-Manœuver (engl. near-fly by) us ere Entfernig vu 16.200 km vermesse un photographiert worre.
Demit isch d'Galileo-Mission die erst vu ihrer Art gsi, wo dur e sonigs Manœuver Informatione iber e Asteroid gsammlet het.
Es het sich zeigt, dass Gaspra e uregelmässig gformte Asteroid mit Abmessige vu 19 × 12 × 11 Kilometer isch. D'Oberflächi isch vu zahlriiche Ischlagskrater ybersait. Dur Messig vu dr Grössi un Verdeilig vu dr Krater wird s'Alder vu Gaspra uf 200 Millione Johre gschätzt. Säll isch, gmesse am 4,5 Milliarde Johr alde Sunnesystem, e grings Alder. Gaspra dürft doher e Bruchstuck vume grössere Ursprungskörper si, wo vor 200 Millione Johre bi ere Kollision usenander grisse worre isch.
D'Masse vu Gaspra isch zue 1015 kg bestimmt worre. D' Rotationsperiode betrait 7  Stunde un 3 Minüte. Ufgrund vu sinere Oberflächebeschaffeheit wird dr Asteroid dr Spektralklasse S zuegordnet.
Weblink
Orbitsimulation (Java Applet)
Lueg au
Liste vu dr Asteroide
Kategorie:Asteroid
Gaspra (Krim)
Gaspra (ukr. Гаспра, Haspra; russ. Гаспра, Gaspra; krimtat. Ğaspra [ˈɣaspra]) isch e Seebad uf dr ukrainische Halbinsle Krim in dr Region Jalta. Dr Komponist Dmitri Dmitrijewitsch Schostakowitsch het sich do 1937 ufghalte un debi si 5. Symphoni komponiert. Dr Leo Tolstoi het do vu 1901 bis 1902 gläbt. In Gaspra isch bsunders s Sanatorium "Jasnaja Poljana" vu Bedütig.
Uf dr Ort isch dr Asteroid 951 Gaspra daift.
Gschicht
Gaspra isch erst i de Mitti vom 18. Jh. ggründet wore und het bis 1774 zum Osmanische Riich ghört und nochene zum Krimchanat. Ane 1783 isches zu Russland choo und sit 1991 ghörts zu de Ukraine. I de Nööchi vo Gaspra sind archäologischi Fund vo de Taurer gfunde wore.
thumb|left|200px|Öffetliche Strand bi Gaspra
Kategorie:Krim
Kategorie:Ort (Ukraine)
(99) Dike
D' (99) Dike isch e Asteroid ussem Asteroiden-Hauptgürtel, wo am 28. Mai 1868 vum A. Borrelly in Marseille entdeckt worre isch.
Daift worre isch dr Himmelskörper uf eini vu dr drei Hore us dr grichische Mythologi.
D'Dike beweggt sich ime Abstand vu 2,6646  (Perihel) bis 3,1879 (Aphel) astronomische Eiheite in 4,350 Johre um d'Sunne. D'Bahn isch 13,8563° gege d'Ekliptik gneigt, d'Bahnexzentrizität betrait 0,1964.
D'Dike het e Durmesser vu 72 Kilometer. Si besitzt e dunkli Chohlestoffhaltigi Oberflächi mit ere Albedo vu 0,058.
In rund 10 Stunde un 21 Minute drillt si sich um die eige Ax.
Lueg au
Liste vu dr Asteroide
Kategorie:Asteroid
(98) Ianthe
D' (98) Ianthe isch e Asteroid vum Asteroide-Hauptgürtel, wo am 18. April 1868 vum Christian Heinrich Friedrich Peters entdeckt worre isch. Daift worre isch der Himmelskörper uf eini vu dr Okeanide gnennte Döchter vum Titan  Okeanos.
D'Ianthe beweggt sich zwische 2,1775 (Perihel) astronomische Eiheite bis 3,1935 astronomische Einheite (Aphel) in 4,401 Johre um d'Sunne. D'Bahn isch 15,6139° gege d'Ekliptik gneigt, d'Bahnexzentrizität betrait 0,1892.
D'Ianthe besitzt e Durmesser vu 104 km. Si besitzt e dunkli chohlestoffhaltigi Oberflächi mit ere Albedo vu 0,047.
In 16 Stunde un 30 Minüte rotiert si um die eige Ax.
Lueg au
Liste vu dr Asteroide
Kategorie:Asteroid
(97) Klotho
D' (97) Klotho isch e Asteroid vum Asteroide-Hauptgürtel, wo am 17. Februar 1868 vum Ernst Wilhelm Leberecht Tempel entdeckt worre isch. Daift worre isch dr Himmelskörper eini vu dr Parze, dr Schicksalsgöttinne us dr römische Mythologi.
Klotho beweggt sich zwische 1,9842 (Perihel) astronomische Eiheite bis 3,3547 astronomische Eiheite (Aphel) in 4,362 Johre um d'Sunne. D'Bahn isch 11,7801° gege d'Ekliptik gneigt, d'Bahnexzentrizität betrait 0,2567.
Klotho besitzt e Durchmesser vu 83 km. Si besitzt e helli, silikathaltigi Oberflächi mit ere Albedo vu 0,228.
Si besitzt e ugwöhnlich langi Rotationsperiode vu 35 Stunde un 9 Minüte.
Aspekte
Stationär, no ruckläufig  Opposition  Minimaldistanz (AE)  Maximalhelligkeit (mag)  Stationär, no rächtläufig  Konjunktion zue dr Sunne27. Mai 2005 	21. Juli 2005 	1,98376	AE 	11,9	mag 	11. September 2005 	07. März 200613. November 2006 	21. Dezember 2006 	1,06039	AE 	9,9	mag 	27. Jänner 2007 	13. September 200701. März 2008 	20. April 2008 	2,14016	AE 	12,1	mag 	17. Juni 2008 	25. November 2008 29. April 2009 	24. Juni 2009 	2,26058	AE 	12,4	mag 	21. August 2009 	29. Jänner 201028. August 2010 	03. Oktober 2010 	1,20155	AE 	10,2	mag 	15. November 2010 	22. Juli 201105. Februar 2012 	22. März 2012 	1,78413	AE 	11,4	mag 	13. Mai 2012 	02. November 201207. April 2013 	01. Juni 2013 	2,36813	AE 	12,5	mag 	31. Juli 2013 	03. Jänner 201427. Juni 2014 	16. August 2014 	1,66242	AE 	11,1	mag 	02. Oktober 2014 	25. April 2015 29. Dezember 2015 	11. Februar 2016 	1,32317	AE 	10,4	mag 	22. März 2016 	08. Oktober 201618. März 2017 	09. Mai 2017 	2,30553	AE 	12,4	mag 	08. Juli 2017 	11. Dezember 201720. Mai 2018 	15. Juli 2018 	2,05998	AE 	12,0	mag 	07. September 2018 	26. Februar 201929. Oktober 2019 	02. Dezember 2019 	1,03940	AE 	9,9	mag 	10. Jänner 2020 	03. September 2020
Lueg au
Liste vu dr Asteroide
Kategorie:Asteroid
(96) Aegle
(96) Aegle isch e Asteroid im ussere Asteroide-Hauptgürtel, wo am 17. Februar 1868 vum Jérôme Eugène Coggia entdeckt worre isch. Daift worre isch der Himmelskörper uf eini vu dr Naiade gnennte Nymphe us dr grichische Mythologi.
D'Aegle bewegt sich zwische 2,6557 (Perihel) astronomische Eiheite bis 3,4627 astronomische Eiheite (Aphel) in 5,351 Johre um d'Sunne. D'Bahn isch 15,9379° gege d'Ekliptik gneigt, d'Bahnexzentrizität betrait 0,1319.
D'Aegle besitzt e Durchmesser vu 170 km. Sie besitzt e dunkli, chohlestoffhaltigi Oberflächi mit ere Albedo vu 0,052.
Lueg au
Liste vu dr Asteroide
Kategorie:Asteroid
Tiergehege Mundenhof
S' Dierghege Mundehof (yblicherwiis numme Mundehof gnennt) lit am westliche Stadtrand vu Friburg im Brisgau un isch e vilbesuechts Usflugszil.
Dr Mundehof isch e eigene Stadtbezirk vu Friburg mit dr Nummere 570 un isch am 1. Jänner 1978 nooch ere Volksabstimmig au politisch zue dr Stadt Friburg chumme. Obwohl er als Stadtguet scho dr Stadt Friburg ghört het, isch er bis dert uf Umchilchener Gmarkig gläge.
Dr Mundehof isch erstmols 864 erwähnt worre un sit anno 1968 e Dierghege. Hüt zeigt's vor allem Husdierrasse un Wilddierarte. Näbe eme Aquarium isch s'Freiglände in acht Beriiche underdeilt, wo die verschidene Dierarte nooch Erddeile gordnet beherbergt. S'git under anderem Pfaue, Gibbon- un Javaaffe, Brunbäre, Emus, Strausse, Alpakas, Yaks un Lamas. Usserdem bitet dr Park e witläufig verzwigts Wägnetz mit vile Ussichtspunkte vu dene mer d'Stadt Friburg un ihr Umland guet sähe cha. Näbe eme Gastronomibetrib git's au Spilplätz.
Dr Itritt isch frei, dr Hof finanziert sich iber Spende un Parkgebühre fer d'Autos. Mit em ÖPNV isch dr Mundehofparklatz iber die sporadisch verchehrend Linie 19 vu dr Friburger Verchehrs AG z'erreiche oder vu Endhaldestelle vu dr Strossebahnlinie 3 im Stadtdeil Riselfeld in circa 1,5 km Entfernig.
Weblink
Internetuftritt
Kategorie:Ort (Stadtkreis Friburg)
Munzingen (Freiburg im Breisgau)
Munzige isch e ländlich prägte Stadtdeil vu Friburg im Brisgau am östliche Rand vum Tuniberg, wo am 01. Juli 1973 zue Friburg igmeindet worre isch. D'Munziger Gmarkig mit ihre 677 ha isch dr westlichst Deil vum Friburger Stadtgebit, an dr nächste Stell isch si 3 km vum Rhi entfernt. Zum Stadtzentrum sins vu Munzige guet 12 km Luflinie. Dr Ort het zum 31.12.2006 2735 gmeldeti Iwohner gha.
Di erst urchundlich Erwähnig vu Munzige datiert uf's Johr 845. Nooch dr Reformation isch Munzige katholisch blibe.
Wibau
thumb|left|Blick uf Munzige vum Tuniberg, im Hindergrund dr Belche
Dr Ort isch yberregional als bedütends Wi- un Spargelabaugebit bekannt. Im zweijährige Rhythmus het früher rund um s'Schloss Munzige s' Munziger Bildhauersymposium stattgfunde, e europäischi Verastaltig, wo jungi Steimetz un Bildhauer ihr Chänne un ihri Wercher dr interessierte Öffetlichkeit hän präsentiere chänne. Inzwische findet säll z'Friburg statt.
Uf ca. 150 ha diefgründigem Lessbode vu dr Lag "Kapellenberg" werre vu dr Munziger Winzer, wo zum gröste Deil im Winzerverei Munzige aghöre, zue iber 60 % Spotburgunder, 25 % Müller-Thurgau un 10 % Wisser Burgunder abaut. Witteri Spezialitäte sin Gwürztraminer un Muskateller.
Politik
Ortschaftsrot
Ergebnis vu dr Ortschaftsrotswahl am 7. Juni 2009:
Bürger für Munzingen: 44,1 %, 4 Sitz
Munzinger Wählergemeinschaft: 27,5 %, 3 Sitz
Unabhängige Liste Munzingen: 28,4 %, 3 Sitz
Alemannisch
thumb|left|Blick uf s'Munziger Schloss vum Tuniberg
Z'Munzige schwätzt mer wie suscht numme weschtlich vum Tuniberg (so z'Niderrimschige), traditionell Oberrhialemannisch, wo zum Nideralemannisch zellt. Die andere Noochberorte werre degege zum Hochalemannisch Sprochruum grechnet.
Weblink
Luftbilder vu Munzige
Munzige in Text un Bild
Winzerverein Munzige
Quelle
Iwohnerzahle, Flächi und Ortsgschichte us [URL]
Kategorie:Ort (Stadtkreis Friburg)
Ill (Elsass)
De Ill ésch de Fluss vum Elsass. Se fliesst pàrallel züe'm Rhin, wo nadiirli de Höiptgwäss'r vun de gànz Region ésch, bis unt'rhalb vun Strosburi un mindet in´ne bi Offedorf.
Flusslouf
Die Ill het f'r de Ditschi e Längi vun ca. 208 km un f'r de Franzose vun 223 km. Se entspréngt ém Sundgöi nah vun de Schwizer Grenz ém Elsass'r Jura under em Glaserbärg, ze Winkel mét eme unterirdische Louf und ere neue Kwelle bi Ligsdorf. Se béjt bi Oltìnge nooch Norde un fliesst östli um Pfìrt erum. Kurz nooch ´m Stäedtele Altkirich speist se bi Illfert de Rhin-Rhone-Kànal uff e pààr Kilometer. Bi Milhüsa béjt se nooch Norde un geht nooch'm Waj durich's gànz Elsass fluessàbwarts vun Strosburi en de Rhin glich unt'rhalb vun de Stöiwerik vun Gambse.
Uff'm Wäj bwäss'rt se noochenand Altkirech, Milhüsa, Illzi, Anze, Colmer un Schlettstàdt. In Strosburi teilt sich s'Flessel in verschidenoi Arm, un fliesst um d´Altstadt un umschliesst s'touristisch bekannt Viertel Klei-Frankrich (La Petite France).
De wichtigschti Züefless sind nàdiirli numme vun links, vum Vogese-Gebiri: de Larg, de Doller, de Thur, de Löich, de Fecht, de Giesse, d’Andlau, de Leberbach, d'Ehn, de Brisch un de Suffel. D´Ill kriejt àww'r öi züem Teil Wàss'r üss'm Grundwàss'r, wo greeschteteils vum Rhin regülért wurd un àbhängt un wo züem-e Teil owwerflächli (rachts) züefliesst  - in de Giesse.
`S Regime vun d’Ill ésch pluvio-ozéanisch, wo characterisért ésch vun hohi Wass'rständ ém Wint'r un Friehjohr un niiderichi ém Summ'r un Herbscht. Uff d'Heh vun Erstain ésch d'Ill éww'r e Zue- und Ableitungskanal mét´m Rhin v´rbunde womét m'r s'Débit, de Züefluss àm Ingàng no' Strosburi kontrolléere kann.
Ortsnämme
Nàmme vun Gmeinde, wo uff de Flussname bezug nämme:
im Owerelsass: Illfurth, Illhäusern, Illzach
im Underelsass: Illkirch-Graffenstaden
Weblink
Kategorie:Rhynäbefluss
Kategorie:Fluss (Elsass)
Kategorie:Sundgau
Neunundsechzig
thumb|210px|Radierig vum Félicien Rops, Le Diable au Corps, 1865
Als Nünesechzg oder 69 wird e sexuelli Stellig bezeichnet, wo beidi Partner einender gliichzittig oral befridige. Debi lige d'Partner normalerwiis entweder beidi uf dr Site oder dr eunt uf em andere, wobi au akrobatischeri Positione abhängig vu dr sportliche Fähigkeite vu dr Partner möglich sin.
D'Etymologi vum Begriff ergit sich us em Schriftbild, wil d'Zahl 9 ussiht wie e Zahl 6, wo uffem Chopf stoht. Mit dr Kombination vu dr beide Zahle wird die entgegegsetzt Körperusrichtig vu dr Beteiligte symbolisiert. Im englische Sprochruum wird glägetlich dorum analog au s'Kürzel L7 (L-Seven) verwendet, au wenn d'Bezeichnig 69 au dert wittus hüffiger vorchummt.
D'Stellig cha sowohl zwische Ma un Frau als au zwische zwei Männer oder zwei Fraue durchgfüehrt werre. Die oral Stimulation vum Penis wird als Fellatio bezeichnet, während die oral Stimulation vu dr ussere wibliche Geschlechtsorgane/Vulva mit em Begriff Cunnilingus bezeichnet wird.
Bi dr Position 69 passiert glichzittig relativ vil, und das isch nid d Sach vo jedem.
Lueg au
Cunnilingus
Fellatio
Geschlechtverchehr
Oralverchehr
Sexualpraktik
Kategorie:Sexualpraktik
1. Jahrhundert v. Chr.
Das 1. Jahrhundert v. Chr. hät am 1. Januar 100 v. Chr. aagfange und hät am 31. Dezember 1 v. Chr. uufghört.
Es isch d Epoche vo dr Antike.
Zytalter / Epoche
Z Südoschtasie entstaht s erschte grosse Riich, Funan, en direkte Vorläufer vom spätere Khmer-Königriich vo Angkor.
Ereigniss / Entwicklige
Die Römisch Republik wird zum Römische Riich.
Im Römische Riich werded zahlriichi Wasserleitige zur Versorgig vo de Städt baut.
Rom entwicklet sich zur Grossstadt mit zahlriiche Tempel, Kaiserpaläscht, Ville, Bürgerhüüser und Ingenierbaute.
Geburt vom Christus (öppe 4. v. Chr. bis 33 n. Chr.)
Persönlichkeite
Jesus vo Nazaret, Begründer vom Chrischtetum
Marcus Antonius römische Feldherr und Politiker
Augustus, Römische Kaiser
Tiberius, Römische Kaiser
Kleopatra, Ägyptischi Königin
Gaius Iulius Caesar, Römische Diktator
Cicero, Römische Politiker, Philosoph und Schriftsteller
Horaz, Römische Dichter
Ovid, Römische Dichter
Vergil (Publius Vergilius Maro), Dichter
Strabon, griechische Historiker und Geograph
Spartacus, aufständische römische Sklaav
Vitruv, Römische Baumeister, Architekt, Ingenieur und Schriftsteller
Lukrez, Römische Dichter und Philosoph
Erfindige und Entdeckige
Dr Sergius Orata erfindet ca. 98 v. Chr. d Warmluftheizig.
Ab ca. 90 v. Chr. wird z Europa erschtmals Wasserchraft (Wassermühli) zum Mahle vo Chorn iigsetzt.
Ab ca. 90 v. Chr. chunnt in Rom s Messer als Essbschteck bi Tisch uuf.
Dr Lucius Licinius Lucullus bringt ca. 70 v. Chr. de Edelchriesibaum vo Chliiasie uf Europa.
Au um 70 v. Chr. werded in Rom mit Luft uufblasbari Bäll erfunde.
Um 60 v. Chr. werded in Rom regelmässigi Veröffentlichunge, also e Art Ziitig, üblich. Ungfähr zur gliiche Zyt entwicklet am Cicero sin Sklaav Tiro e eigeni Churzschrift (Stenographii), di "Tironische Note".
Dr Varro poschtuliert winzigi Läbewesä als Uursach für Chrankheite (ca. 37 v. Chr.).
Zum uusgehende Jahrhundert erfinded d Phönizier z Sidon (Vorderasie) s Glasblase.
##
6. Jahrhundert
S 6. Jahrhundert hät am 1. Januar 501 aagfange und hät am 31. Dezember 600 uufghört.
Es isch d Epoche vom Übergang zwüsched dr Schpaatantike und em Früehmittelalter.
Zytalter / Epoche
Letschts Jahrhundert vo dr Schpaatantike und gliichzytig s erschte Jahrhundert vom Früehmittelalter.
Ereigniss / Entwicklige
die keltisch Chile gaht i dr Römisch-katholische Chile uuf.
letschte Höhepunkt vo dr schpaatantike Kultur under en Kaiser Justinian I.
In England bedränged d Angelsachse die heimische keltisch-chrischtliche Regänte. Dr Abwehrkampf laat d Saag vom König Artus und de Ritter vo dr Tafelrundi riife.
die ehemalige öschtliche germanische Gebiet werded durch d Völkerwanderig entvölkeret. Det wandered ab 580 allmählich slawischi Völker (Wende) ii.
S Füfti Ökumenischi Konzil taget 553 in Konschtantinopel.
Persönlichkeite
Papst Gregor I., dr letschti vo de antike Chilevätere (vgl. Gregorianische Choral)
Chosrau I., sassanidische Großkönig (531–579)
Justinian I., oschtrömische Kaiser (527–565)
Benedikt von Nursia (ca. 480–547)
Prokopios von Caesarea, letschte bedüütende antike Hischtoriker (ca. 500–560)
Garab Dorje, buddhistische Meischter und Gründer vo dr Dzogchen-Tradition
Islam
Um 570 d Geburt vom Prophet Mohammed, wo dänn um 610 (gmäss muslimischer Tradition) de Erzengel Gabriel empfange hät und demit zum Begründer von ere neue Weltreligion worde isch und dere ihri militärischi Expansion ab ca. 632 s endgültige Endi vo dr Antike markiert.
01-06