mischeiwiller/swiss-german-text huggingface dataset:
Gemeinden des Kantons Neuenburg
mini|d Gmainde vom Kanton Nöieburg sit 2025
De Kanton Nöieburg hät 24 Gmainde. Ane 2008 sinds no 62 Gmainde gsii. Bis Ändi 2017 sind die uf sächs Bezirk (Distrikt) vertailt gsi. Es gitt für d Statistik bi de Waale no wyterhi vier Regioone im Kanton.
Wappe Name vo de Gmeind Patois; dr tütsch Name Iiwohner Flächiin km² Region 35px|center  Boudry  fp. [bwidriː]   See 35px|center  Brot-Plamboz  fp. [a brɔ plɑ̃bo]   Bäärg 35px|center Cornaux  fp. [kɔrˈno]   See 35px|center Cortaillod  fp. [kɔrtaˈjo], älter [kɔrtaʎu]   See 35px|center Cressier NE  fp. [kərˈsi / krɛˈsiːə / kørˈsiːə]   See 35px|center La Brévine  fp. [la brəˈvəna]   Bäärg 35px|center La Chaux-de-Fonds  fp. [la tʃo]   Bäärg 35px|center La Chaux-du-Milieu  fp. [la tʃo dy mɛˈta]   Bäärg 35px|center La Côte-aux-Fées  fp. [la kuːt ɛ ˈfɛje]   Val-de-Travers 35px|center|La Grande Béroche La Grande Béroche  —   See 35px|center La Sagne  fp. [la sɛːɲ]   Bäärg35px|center Laténa  —   See 35px|center|Le Cerneux-Péquignot  Le Cerneux-Péquignot  —    Bäärg 35px|center Le Landeron  fp. [y lɛ̃ˈdrɔ̃]  Landere   See 35px|center Le Locle  fp. [i luːtʃ]   Bäärg 35px|center Les Planchettes  fp. [lɛ ˈpiɛ̃tʃtɛ]   Bäärg 35px|center Les Ponts-de-Martel  fp. [ɛ pɔ̃] [a mwaˈte]   Bäärg 35px|center Les Verrières  fp. [ɛ vɛˈrɛr / lɛ vɛriːrɛ / ɛ vɛˈrer / le vɛˈrɛːrɛ / vɛˈrir]   Val-de-Travers 35px|center Lignières NE  fp. [a lˈniər / ləniːər]   See 35px|center  Milvignes  —   See 35px|center  Nöieburg  fp. [a ntʃaˈti]   See 35px|center  Rochefort  fp. [rɔtsˈfɔː]   See 35px|center  Val-de-Ruz NE  fp. [a vəˈjiː / a vəˈʎiː]   Val-de-Ruz 35px|center  Val-de-Travers  fp. [a traˈvar]   Val-de-Travers Total (24)
Verändrige sit em Joor 2000
2009:
Marin-Epagnier und Thielle-Wavre  → La Tène
Boveresse, Buttes, Couvet, Fleurier, Les Bayards, Môtiers, Noiraigue, Saint-Sulpice und Travers  → Val-de-Travers
2013:
Auvernier, Bôle und Colombier → Milvignes
Boudevilliers, Cernier, Chézard-Saint-Martin, Coffrane, Dombresson, Engollon, Fenin-Vilars-Saules, Fontainemelon, Fontaines, Les Geneveys-sur-Coffrane, Les Hauts-Geneveys, Montmollin, Le Pâquier, Savagnier und Villiers → Val-de-Ruz
2016: Brot-Dessous und Rochefort → Rochefort
2018: Bevaix, Fresens, Gorgier, Montalchez, Saint-Aubin-Sauges und Vaumarcus → La Grande Béroche
2021:
Corcelles-Cormondrèche, Neuenburg, Peseux und Valangin → Neuenburg
Les Brenets und Le Locle → Le Locle
2025:
Enges, Hauterive, La Tène und Saint-Blaise → Laténa
Weblink
Fuessnoote
Kategorie:Kanton Neueburg
Nöieburg
Gemeinden des Kantons Genf
thumb|300px|right|Gmeinde vom Kanton Gämf
Zum Kanton Gämf ghöre 45 politischi Gmeinde wo nid wyter i Bezirk zämegfasst si.
Wappe Name vo de Gmeind Patois; dr tütsch Name Iiwohner Flächiin km² Iiwohnerpro km² 35px|center|Aire-la-Ville  Aire-la-Ville  frp. [a ɛr la ˈvɛla / a ɛr la ˈvɘla]     35px|center|Anières  Anières  frp. [a ɔˈnir]     35px|center|Avully  Avully  frp. [a wɘˈʎi / a avuˈʎi]     35px|center|Avusy  Avusy  frp. [a awuˈzi / a ˈawzi / a ˈawuzi]     35px|center|Bardonnex  Bardonnex  frp. [a bardˈne]     35px|center|Bellevue  Bellevue GE       35px|center|Bernex  Bernex GE  frp. [a barˈne]     35px|center|Carouge  Carouge  frp. [a kaˈrɔð]     35px|center|Cartigny  Cartigny GE  frp. [a karteˈɲi]     35px|center|Céligny  Céligny  frp. [a flɘˈɲi]     35px|center|Chancy  Chancy  frp. [a θɑ̃fi / θɑ̃θi]     35px|center|Chêne-Bougeries  Chêne-Bougeries  frp. [e bøðri]     35px|center|Chêne-Bourg  Chêne-Bourg  frp. [θen ]     35px|center|Choulex  Choulex  frp. [a tçuːlɛ]     35px|center|Collex-Bossy  Collex-Bossy  frp. [a kuːˈlɛ]-[a ˈbɔsi]     35px|center|Collonge-Bellerive  Collonge-Bellerive  frp. [a kolõðɘ] - [a bɛlariːva]     35px|center|Cologny  Cologny  frp. [a ˈkoloɲi]     35px|center|Confignon  Confignon  frp. [a ˈkɔ̃fɲɔ̃]     35px|center|Corsier  Corsier GE  frp. [kɔrˈzi]     35px|center|Dardagny  Dardagny  frp. [a dardaˈɲi]     35px|center|Geneve  Gämf  frp. [ðɘnˈɛva / ˈzɛnɘva]  alem. Gämf     35px|center|Genthod  Genthod  frp. [a ʒɑ̃ˈtu]     35px|center|Gy  Gy GE  frp. [y vɘlɔʒ dɘ ʒi]     35px|center|Hermance  Hermance  frp. [aʀˈmɑ̃sɘ]     35px|center|Jussy  Jussy GE  frp. [a ˈdjɘsi]     35px|center|Laconnex  Laconnex  frp. [y vlɔʒ d ˈlakneː]     35px|center|Lancy  Lancy       35px|center|Le Grand-Saconnex  Le Grand-Saconnex  frp. [y grɑ̃ ʃakœne]     35px|center|Meinier  Meinier  frp. [a ˈmɛːni]     35px|center|Meyrin  Meyrin  frp. [y vlɔːð d ˈmaɛːrɛ̃]     35px|center|Onex  Onex  frp. [a ˈoːnɛ]     35px|center|Perly-Certoux  Perly-Certoux  frp. [perʎi sarˈtay]     35px|center|Plan-les-Ouates  Plan-les-Ouates  frp. [a pjɑ̃ d le wat]     35px|center|Pregny-Chambésy  Pregny-Chambésy  frp. [a prɘˈɲi] - [a ʃɑ̃bɛːˈzi]     35px|center|Presinge  Presinge  frp. [a ˈprɘtsɛ̃ðɘ]     35px|center|Puplinge  Puplinge  frp. [a ˈpøpʎɛ̃ðɘ]     35px|center|Russin  Russin  frp. [ryˈsɛ̃]     35px|center|Satigny  Satigny  frp. [a satɲi]     35px|center|Soral  Soral GE  frp. [y ˈvlɔːd d sørɔ]     35px|center|Thônex  Thônex  frp. [a tøːneː]     35px|center|Troinex  Troinex  frp. [a ˈtrwɑ̃ne]     35px|center|Vandœuvres  Vandœuvres  frp. [a ˈvɑ̃dyːvɘr]     35px|center|Vernier  Vernier  frp. [a varˈɲɛ]     35px|center|Versoix  Versoix  frp. [a varˈʃwe]     35px|center|Veyrier  Veyrier GE  frp. [lɘ ˈvløðɘ dɘ ˈvɛri]     Total (45)
Ir Gsamtflächi uf der underste Zile isch o der Ateil vom Gämfersee drinne, wo zum Kanton ghört.
Fuessnoote
Gämf
Kategorie:Kanton Gämf
Waldsee (Freiburg im Breisgau)
Waldsee isch e Stadtdeil vu Friburg im Brisgau mit öppe 5.400 Iwohner  im Oste vu dr Stadt. Daift isch er nooch em gliichnammige Noocherholigsgebiet uf sinere Gmarkig. Er lit zwische dr Stadtdeile Wiehri un Oberau im Weste un dr Stadtdeile Littewiiler und Ebnet im Oste. Im Norde un Süden wird er vu dr Randberge vum Dreisamdal begrenzt. D'Dreisam durfliesst dr Stadtdeil vu Oste nooch Weste un isch dert die nördlich Grenze vu dr Bebauig.
Gebäudi un Irichtige
Im Stadtdeil sin zahlriichi Sportalage. So befindet sich im Südweste d'Friburger Fuessballschuel vum Sportclub Friburg uffem Glände vum ehemolige Möslistadion, im Nordoste s'Dreisamstadion (derzitt "badenova-Stadion" daift). ebefalls vum Sportclub Friburg. Näbenem Stadion lit s'Strandbad.
Kategorie:Ort (Stadtkreis Friburg)
Carlos Leal
Dr Carlos Leal (* 9. Juli 1969 z Losann) isch e Rapper und Schauspiler us dr Romandie. Är isch Mitglid vo Sens Unik gsi und hät zytewys de Künstlername MC Carlos gha. Syni Eltere chöme us Galicie, in aim Stügg nennt är sich sogar "galego pura raza". Unterdesse hed är sich au als Schauspiler e Name gmacht, si erschte groosse Film, "Snow White" (Regie: Samir), isch vor allem in dr Dütschschwytz bi Publikum und Kritigg guet aachoo. Är hed sogaar im James-Bond-Film "Casino Royale" e chlaini Rolle als Croupier gha.
Filmografi
Fernsehfilm
2013: Ein Sommer in Amalfi
2016: Gotthard
Kinofilm
2003: Love Express
2003: Trinivel
2004: Hildes Reise
2005: Snow White
2006: James Bond 007: Casino Royale
2007: Tarragona – Ein Paradies in Flammen
2009: Verso
2009: Zerrissene Umarmungen
2010: Boulevard du Palais
2010: Sennentuntschi
2010: The Way
2011: There be Dragons
2013: Who Killed Johnny
2014: Les 20 règles pour Silvie
Fernsehserie
2005: EastEnders (2 Episode)
2006: El Comisario (3 Episode)
2007: Los Serrano (1 Episod)
2007: Femmes de Loi (1 Episod)
2007: R.I.S. Científica
2008: El Internado
2010: Boulevard du Palais
2011: Chaos (1 Episod)
2013: Devious Maids (2 Episode)
2013: Covert Affairs (Episod 4x07)
2013: Marvel’s Agents of S.H.I.E.L.D. (Episod 1x02)
2014: Der Bestatter (12 Episodel)
2014: Perception (Episod 3x01)
2015: The Team (Episode 1x01–1x08)
2015: The Last Ship (Episode 2x03–2x05)
2016: Criminal Minds: Beyond Borders (Episod 1x12)
2018: Better Call Saul (Episod 4x05)
2019: Mac Gyver (Episod 3x17)
Churzfilm
2001: Week End Break
2005: Visite médicale
2006: Coupé court
2007: Univers Paralits
2008: The Art of Kissing
2009: Brandstifter
2010: Lester
2011: Grace
Weblink
Offizielli Website vom Carlos Leal
Kategorie:Schwizer Rapper
Kategorie:Schauspiler
Kategorie:Schwiizer
Kategorie:Waadtländer
Kategorie:Maa
Kategorie:Läbigi Person
Franken
Franke (hoochdütsch Franken) stoht für:
e westgermanischi Volksgruppe
e Region z Dütschland
Naame für d Chrüzfaarer im Nooche Oste
s Herzogtum Franke
Franke isch di dütschi Bezeichnig für Währige:
Schwizer Franke (SFr./CHF), d Schwizer Währig
Belgische Franke (fr), die ehemoligi Währigseiheit vo Belgie
Französische Franc (FF), di ehemoligi Währigseiheit vo Frankrych
Luxeburgische Franc (Flux), di ehemoligi Währigseiheit vo Luxeburg
Goldfranke, e internationali Verrächnigseiheit.
Franken bezeichnet sälli Ort:
Frànke, Oberelsass, Frankrych
Stadtdeil vo Weißenstadt, Landkreis Wunsiedel im Fichtelgebirge, Bayere, Dütschland
Franken isch dr Familienaame vo däne Persone:
Al Franken (* 1951), amerikanischer Senator, Autor und Satiriker
Andrea Franken (* 1963), Hamburger Politikerin (GAL, PDS, Die Linke)
Anne Franken (1890−1958), dütschi Pädagogin und Politikerin (Zentrum, CDU)
Hermann Franken (1846–1931), Industrieller und Mitglid vom Dütsche Richstag
Joseph Paul Franken (1900–1980), dütscher Jurist, Verwaltigsbeamter und Politiker (CDU)
Paul Franken (1894–1944), dütscher Politiker
Paul Franken (1903–1984), dütscher Historiker
Paul von Franken (1818–1884), dütscher Moler
Rose Franken (1895–1988), amerikanischi Autorin
Landwasser (Freiburg im Breisgau)
Landwasser isch e westliche Stadtdeil vu Friburg im Brisgau, wo sit 1965 nooch em Konzept vu ere Satellitestadt entstande isch.
Lag
Landwasser isch umgäbe vu dr Friburger Stadtdeile Hochdorf im Norde, Brüehl im Nordoste, Mooswald im Südoste un Lehe im Weste. Dr Stadtdeil lit hauptsächlich im Mooswald un grenzt im Weste an dr Moosweiher. Nordöstlich wird er begrenzt dur d'Bahnstrecki Friiburg-Brisach vu dr Kaiserstuehlbahn, im Weste dur e chleine Buckel, s'„Lehener Bergli“.
Weblink
Hus vu dr Begegnung Landwasser*
Landwasser Friburg
Kategorie:Ort (Stadtkreis Friburg)
Plattentektonik
Bi de Plattetektonik gahds um de Uufbau vode Erdchruschteplatte und um d'Bewegig vode Erdchruschteplatte.
Begriffserklärige
Uufbau
Erdchruschteplatte bestönd us ozeanischer Chruschte und kontinentaler Chruschte.
Bewegig
250px|thumb|Subduktion von erä dichtere ozeanische Chruschte under kontinentals Chruschtematerial
divergierendi Platte: Platte, wo sich usenand bewege, z. B. Folge: Ozeanbode entstahd, wird grösser, Bsp.: Mittelatlantische Rugge
konvergierendi Platte: Platte, wo sich ufenand zue bewege, z. B. Folge: Gebirg entstönd, ii dem Fall mid Vulkanismus; d'Ande (Gebirge)
Platte beweged sich anenand verbii; Horizontalverschiebig, z. B. Folge: Erdbebe ; Kalifornie ; San Andreas-Verwerfig
Subduktion
Subduktion ischs Iitauche vonere ozeanische Erdchruschteplatte ide Erdmantel.
Gebirgsbildig und Vulkanismus
thumb|450px|Modell vo Plattegränze
Hützudag dänkt mä, ass dr Ufbau vo Gebirg und dr Uusbruch vo Vulkan meischdens an de Platteränder bassiert. Das si au im allgemeine au d Örter, wo Ärdbebe usglöst wärde, wo, wenn si under emä Ozean bassiere Tsunami chönne verursache.
D Plattegränze si Linie wo zwei tektonischi Platte ufenanderdräffe. Die so genannti Triple Junction isch dr Ort wo drei Platte sich berüehre.
Die so genannte Hot Spots hai nüt mit de Plattegränze zdue, si wärde dur thermischi Anomalie im undere Ärdmantel verursacht. So chas heisse Magma dur dr Ozeanbode uusefliesse und underozeanischi Vulkan ufbaue, wo mänggisch, wie im Fall vo de Insle im Südpazifik, us em Wasser uuseschdiige.
Verschiedeni Erdchruschteplatte
thumb|400px|right|Plattetektonik und d Kontinent
Grossi Platte
Eurasischi Platte (mit kont. und ozean. Chruschte)
Nordamerikanischi Platte (mit kont. und ozean. Chruschte)
Südamerikanischi Platte (mit kont. und ozean. Chruschte)
Afrikanischi Platte (mit kont. und ozean. Chruschte)
Indisch-Australischi Platte (mit kont. und ozean. Chruschte)
Pazifischi Platte (praktisch nume ozean. Platte)
Antarktischi Platte (mit kont. und ozean. Chruschte)
Chlini Platte (wichtigeri)
Phillipine Platte (praktisch nume ozean. Chruschte)
Cocos Platte (praktisch nume ozean. Chruschte)
Karibischi Platte (praktisch nume ozean. Chruschte)
Nazka Platte (praktisch nume ozean. Chruschte)
Scottia Platte (praktisch nume ozean. Chruschte)
Arabischi Platte (mit kont. und ozean. Chruschte)
Türkischi Platte (mit kont. und ozean. Chruschte)
Adriatischi Platte (praktisch nume ozean. Chruschte)
Juan de Fuca Platte (praktisch nume ozean. Chruschte)
Die hüütige Platte
Wie d'Eierschale vomne Hüehnerei bildet d'Lithosphäre die relatv dünni (im Durchschnitt öppe 100km dicki) Schale vode feschte Erdchugle - abr mit "Sprüng" (=Riss)! Die Riss underteiled d'Lithosphäre hüüt in 7 Haupt- und öppe 10 chlineri Platte.
Die meischte Platte bestönd sowohl us kontinentaler als au us ozeanischer Chruschde, es gitt abr au Uusnahme.
Kategorie:Geologi
Allmannsweier
Almeschwier (amtlich: Allmannsweier) isch e Dorf im Riäd (in dr Ortenau) und ghert zue dr Gemainde Schwanau. S'het hitzedah ungfähr 1400 Iewohner.
Dorf
Almeschwihr isch e ganz typisches Riedderfl mit viele Fachwärkhiisle uf dr alde Bürehef. Erscht in dr letschde Johrzehnde het sich Induschtrie im ort aangsiedelt und dodemit isch au e großes Neibaugebiet entstande. Im Ewrdorf gits awr immer noch e paar Büüre, wu hauptsächlich Düwak odr Wälschkorn anbäue dien.
Gschicht
Almeschwihr isch wahrschins in dr Velkrwanderungszit entschtande, wu z'erscht Ortschafte am Rhin wie Odne oder am Rand vum Schwarzwald wie Dinglinge gegründet wore sin. In ere schpätere Zit sin denno Derfr uf "-weier" entschtande. Almeschwihr isch wahrschins e Gründung vun Odne üs. D'erscht urkundlich Erwähnung isch üsm Johr 1016, wu dr Kaiser Heinrich II. des Dorf im Kloschdr in Schuttre gschenkt het. Meischtens ischs vun der Geroldsecker, wu'd Schuttrer Kloschdrvogtei khet hän, beherrscht wore. Im schpäte Mittelaldr hets verschiedeni Bsitzer khet, undr anderem s'Strooßburger Hochstift, d'Stadt Strooßburg un verschiedeni Ritterfamilie. D'Freiherre Boecklin vun Boecklinsau hän d'Reformation im Ort iegfihrt. 1805 ischr an Bade kumme, wu e Johr schbedr Großherzogtum wore isch.
Name
Dr Name Almeschwihr kummt wahrschins vuneme Personename Almar.
Weblink
Offizielli Internetsit vun Almeschwihr
Offizielli Internetsit vun dr Gemeinde Schwanau
Kategorie:Ort (Ortenaukreis)
Carmen Fenk
D Carmen Fenk (* 12. Novämber 1979) isch e Schwiizer Sängeri und Songwriter vo Sevele im Sanggaller Rhytal.
Person
D Carmen Fenk isch 2004 di erschte Gwünneri vo de Schwiizer Castingshow MusicStar gsy. Sy hed d Schüry und s Publikum mit ihrere chreftige, ruuche Schtimm (ganz im Sinn vom Schüry-Mitglied Chris von Rohr, wo vo de Teilnähmere "Meh Dräck!" gfordered hed) und ihrem Power-Uuftritt ("Fenk-Motor") chönnen überzüüge. Mit ihrem Album Fenkadelic isch sie gad a d Schpitze vo de Schwiizer Hitparade vorgschtosse. Em enorme Erwartigsdruck hed die glehrti Radio-Färnseh-Elektrikeri und Moderatorin vo Radio-Sändige aber nur teilwys chönne schtandhalte.
Nach ihrem Solo-Album isch si 2005 und 2006 mit em Goschpelchoor Shelomith uf Turnee ggange.
Im Gägesatz zur zwoite MusicStar-Siigeri Salome Clausen wott si Musigprofi blybe. Zu ihrem Siig hed si im Jänner 2007 imene Interview mit dr Basler Zitig gmeint, er sig für sii  "Sägen und Fluech glychzytig" gsy, häigi ihre "so vili Türen uuftaa wie au zuegschperrt", si sig derwäge "langi Zyt belächled" worde. Hero isch im 2008 ihren bisher letste Song gsi.
Diskografii
2004 Album FENKADELIC (Universal 986 675-0 (UMG) / EAN 0602498667507)
2004 Single IN LOVE WITH YOU AGAIN (CD-Maxi Universal 986 634-6)
2007 Album Fandangos in Space (Comet AK 378 / EAN 8026575378117)
2015 Album eleven (Carmen Fenk / EAN 642738984124)
Weblink
Website vo de Carmen Fenk
Ihri Präsenz i de Schwizer Hitparade
Carmen Fenk im Interview über ihren Glaube
Infos zu ihrem Engagement bim Gospelchor Shelomith
Kategorie:Sanggaller
Kategorie:Schwizer Musiker
Kategorie:Singer-Songwriter
Kategorie:Vokalist
Kategorie:Frau
Kategorie:Läbigi Person
Elements of Rock
mini
Ds Elements of Rock isch es chrischtlichs Metal-Festival in Uschter (ZH) i dä Schweyz, wo all Johr stattfindt.
S zwäitägige Feschtiwal wird dur dä Non-Profit-Verein Unblack organisiärt und träit. Intressiertä Bsuächär wird drnäbä imänä Tagesprogramm d Möglichkeit bottä, a Vorträäg und Talks zu Themä rund um dä christlich Glaubä, oder ämä Gottesdiänscht vo de chlu unkonvenzionellärä Art teilznää.
S Elements of Rock isch s gröschte christlichä Metal-Festival vo därä Art in Oiropa. Vergliichbari Fesschtiwals findäd no z Dütschland, (Cross Music Metalfest, Bad Hersfeld), Ängland (Destruction Fest, London), oder in Skandinaviä (Nordicfest, Oslo; Resurrection Fest, Stockholm) statt.
Värlinkigä
Offizielle Webseite
Unblackforum
Unblackvereinshomepage
Cross Music Metalfest in Deutschland
Kategorie:Musikfestival
Kategorie:Uster
Kategorie:Veraastaltig in dr Schwiz
Kategorie:Kultur in dr Schwiz
Bezirk Sissach
mini|300px|Bezirk Sissech
Dr Bezirk Sissech isch e Verwaltigseinheit im Kanton Basel-Landschaft (Baselbiet) mit em Hauptort Sissech. Dr Bezirk zellt 34'353 Yywooner (Ändi 2013), wo in 29 Gmeinde wohne. D Bevölkerigsdichti bedrait 231 Iiwohner pro Quadratkilometer.
Politischi Gmeinde
D Raiefolg vo de Gmainde richtet sich noch dr hochdytsche Schryybwyys.
<div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;">
Wappe Name vor Gmeind Yywohner(Dez. 2005) Flechiin km² BFS-Nr 35px|Anwil Ammel  541  3,96 2841 35px|Böckten Böckte/Beckte  754  2,28 2842 35px|Buckten Buckte  672  1,99 2843 35px|Buus Buus  952  8,85 2844 35px|Diepflingen Diepflike  546  1,44 2845 35px|Gelterkinden Gälterchinde  5584  9,79 2846 35px|Häfelfingen Häfelfinge  276  3,96 2847 35px|Hemmiken Hämmike  276  3,39 2848 35px|Ittingen Ütige  1809  3,14 2849 35px|Känerkinden Chärnerchindä  501  1,48 2850 35px|Kilchberg Chilchbrg  106  1,59 2851 35px|Läufelfingen Läufelfinge  1263  8,15 2852 35px|Maisprach Maisprch  931  5,06 2853 35px|Nusshof Nusshof  200  1,72 2854 35px|Oltingen Oltige  414  7,18 2855 35px|Ormalingen Ormalinge  1841  4,23 2856 35px|Rickenbach Rickebach  562  2,90 2857 35px|Rothenfluh Roteflue  714  10,93 2858 35px|Rümlingen Rümlike  363  2,28 2859 35px|Runenberg Rünebrg  767  4,98 2860 35px|Sissach Sissech  5778  8,87 2861 35px|Tecknau Däggnau  840  2,35 2862 35px|Tenniken Dännike  900  4,67 2863 35px|Thürnen Dürne  1220  2,25 2864 35px|Wenslingen Wäislinge  679  5,91 2865 35px|Wintersingen Wintersinge  603  6,95 2866 35px|Wittinsburg Wytschbrg  411  3,21 2867 35px|Zeglingen Zeglige  461  7,91 2868 35px|Zunzgen Zunzge  2533  6,87 2869  Total (29)  32'497  138,29 1304
Weblink
Kategorie:Bezirk (Baselbiet)
!Sissach
-
Arisdorf
Aschdrf (usgsproche []), also miteme kuum heerbare "r", hochdütsch Arisdorf) isch e politischi Gmeind im Bezirk Lieschtel vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz.
Laag
thumb|left|Bligg vom Lieschtler Schleifebärg uff dr ober Teil vo Aschdrf und Olschbrg
Aschdrf ligt uff 345 m. ü. M. in dr Nechi vor Autobahnusfaart Aschdrf vor Autibahn A2 (Basel-Chiasso). Zur Gmeind gheert au dr Wyyler Olschbrg, wo durch dr Violebach vor Gmeind Olschbrg im Kanton Aargau trennt wird. Aschdrf isch mit dr Poschtautilinie 83 vor Kantonshauptstadt Lieschtel und vo Augscht/Brattele erschlosse. Sini Nochbergemeinde sind Giibenech, Füllschdrf, Lieschtel, Herschbrg und vom Aargau Magde und Olschbrg.
Wappe
S Aschdrfer Wappe zeigt e schwarze Bär, wo uff emene rote Dreibärg stoot. Dr Hintergrund isch goldig. S Wappe entspricht em Siigel vom letschte adlige Dorfbsitzer, em Herr vom Bärefels.
Gschicht
1154 isch Aschdrf erschtmols als Dorf vom Arnold (Arnolsdorf) erwähnt. 1300 isch s Dorf vo de Froburger a d Herre vo Thierstai ibergange. 1446 hän denne de Herre vom Bärefels s ganze Dorf uffkauft und 1532 an d Stadt Basel verkauft. 1798 isch Aschdrf Usgangspunkt vo dr Basler Revolution gsi, wo de Landschäftler Untertane d Glichberächtigung mit dr Stadt Basel brocht hett (nid z'verwäggsle mit dr Kantonstrennig 1832).
S Dorf Olsbärg isch 1461 deilt worde, wo dr Dorfdeil uf dr lingge Site vom Violebach zu Basel cho isch. Sit 1882 isch Olsbärg e Deil vo dr Gmeind Aschdrf.
Wirtschaft
Aschdrf isch e typischs Buuredorf mit vilne Chriesi- und Epfelböim.
Sehenswürdigkeite
Die spotgotischi Chile vo 1595 mit em erschte harmonische Gloggeglüüt (dreistimmig) vom Baselbiet (vo 1849)
Alti Miihli
Alts Pfarrhuus mit de 1798 in die südlig Laubestitzi ygritzte Symbol vor franzeesischi Revolution.
Perseenligkeite
Johann Buxtorf (1663-1732), isch vo 1694 bis 1704 reformierte Pfarrer gsi
Marc Surer (*1951), Rennfahrer. Hett vo 1980 bis 1986 Formel 1-Renne gfahre. Kommentiert hytte no sottigi Renne bi Premiere.
Literatur
Hans-Rudolf Heyer: Die Kunstdenkmäler des Kantons Basel-Landschaft, Band II: Der Bezirk Liestal. Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1974 (Kunstdenkmäler der Schweiz Band 62). ISBN 3-7643-0727-7. S. 5–24.
Weblink
Offizielli Website
Infos vom Kanton
Fuessnoote
Kategorie:Ort (Kanton Basel-Landschaft)
Kategorie:Liestal (Bezirk)
Augst
Augscht (usgsproche [], hochdütsch Augst) isch e politischi Gmeind im Bezirk Lieschtel vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz. D Gmeind isch friener Baselaugscht gnennt worde, um sie vo Kaiseraugscht kenne z'unterscheide, wo friener zu Vorderöschtriich gheert hett.
Lag
Augscht ligt uf 275 m. ü. M. am nordeschtlige Ändi vom Baselbiet a dr Myndig vo dr Ergolz in Rhy. Nochbergmeinde sin Brattele, Füllschdrf, Giibenech und s aargauische Kaiseraugscht.
Wappe
S Wappe ziert e silberne Laiekopf mit goldiger Zunge und goldiger Chrone uff rotem Grund. Das isch s Wappe vo de Edelknächt Pfirter vo Lieschtel gsi, wo im 14. Joorhundert dr Bruggezoll a dr Ergolz bi Augscht yyzoge hän.
Gschicht
Dr Name Augscht goot uff d' Reemerstadt Augusta Raurica zrugg, wo vom 1. bis ins 3. Joorhundert uff em Terrassesporn zwysche Ergolz und Violebach gläge isch.
Im Mittelalter hett sich denn a dr Ergolzbrugg, wo sich dr Zoll und e Mihli befunde hän, d Siidlig Augscht bildet. Im 14. Joorhundert isch Augscht trennt worde und s Dorf uff dr rächte Sitte vom Violebach isch zämme mit dr Herrschaft Rhyfälde zu Öschtriich cho und vo do a Kaiseraugscht gnennt worde. Dr Teil links vom Bach isch 1461 zämme mit dr Herrschaft Farnsburg in dr Bsitz vo dr Stadt Basel ko und isch druffabe Augscht oder Baselaugscht gennt worde.
Sehenswürdigkeite
thumb|left|Augusta Raurica (Theater)
Uff em Gmeinigebiet vo Augscht und Kaiseraugscht (AG) liige d Ruine vo dr Reemerstadt Augusta Raurica. Uff emene Rundgang durchs witläufige Areal trifft me uff e Theater, e Amphitheater, Tämpel, s Forum, Bäderalage mit Wasserleitig, en Töpferofe, Überräscht vonere Hypokaustheizig, d Stadtmuure, e Grabmool und vieles mee.
Imene Tierpark wärde Tierarte ghalte, wo zur Zyt vo de Reemer typischg gsi sin. Im Reemermuseum - enere nochbaute reemische Villa - wird unter anderem dr grossi Silberschatz zaigt, wo 1961 bi Bauarbete freiglegt und unter abentyrlige Umständ borge worde isch.
Literatur
Hans-Rudolf Heyer: Die Kunstdenkmäler des Kantons Basel-Landschaft, Band II: Der Bezirk Liestal. Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1974 (Kunstdenkmäler der Schweiz Band 62). ISBN 3-7643-0727-7. S. 5–24.
René Salathé u. a.: Augst und Kaiseraugst: Zwei Dörfer – eine Geschichte. 2 Bände. Verlag des Kantons Basel-Landschaft, Liestal 2007.
Weblink
Offizielli Website (vom Kanton betreut)
Römerstadt Augusta Raurica
Fuessnoote
Kategorie:Ort (Kanton Basel-Landschaft)
Kategorie:Liestal (Bezirk)