Serapis
thumb|em Serapis sin Chruselchopf mitem Chorb und de Chornähre
thumb|e Statuette vom Serapis us Afghanistan
De Serapis oder Sarapis (ägypt. wsjr-ḥp; ; ) isch en helleno-ägyptische Gott gsii, wo usem altägyptische Kult vom Apis-Stier entstanden isch. Noch dem Gott isch de alemannischi König Serapio binennt.
Ägypte
De Uursprung vo dem Gott lit im altägyptische Stierkult vo Memphis, wo de Totegott Osiris (äg. wśjrj) mitem hailige Stier Apis (äg. ḥpj) verbunde woren isch. Me het im Apieion z Memphis en schwarze Stier mit wiise Flecke inthronisiert und as hailige Stier ghalte. Isch de gstorbe, het mer en fiirlich bigrabe und witer as Osiris-Apis (äg. wśjrj-ḥpj) vereert.
Wo de Ptolemäus I. Soter (323-283 v. Chr.), de Begründer vode ptolemäische Dynasti, vom Alexander de Gross d Herrschaft öber d Satrapi Ägypte öbernoo het, het er im Hailigtum z Memphis e Beerdigung vomene Apis-Stier gstiftet. Ufgrund vomene Tromm het er de Kult mit griechische Element vermischt und de Serapis zum Riichsgott erchlärt. So isch de Serapis den au Bestandtail vom ptolemäische Königsaid gsii. De Ptolemäus het z Alexandria en noije Tempel, es Serapeum, gstiftet und de Serapis zum Schutzgott vo Alexanria ernennt. Sini Noofolger hend da Serapeum tüchtig uusbaut.
Griecheland und Rom
De Serapis het in Griecheland schnell Ahänger gfunde, so z Athen, z Korinth, z Sparta, uf Rhodos und au au uf de hailige Insle Delos isch er vereert worde. Z Rom isch er im 1. Jh.v. Chr. zerst zäme mit de ägyptische Göttin Isis verert worde. Well Ägypte d Chornchammere för s Römische Riich gsii isch, isch de Serapis denn no zum Schutzgott vode Schiff worde, wo s Getraide öber s Meer transportiert hend. I de römische Kaiserzit isch er zudem no mitem Sunegott glichgsetzt wore.
Wo im Joor 391 n. Chr. s Christetum zude ainzige Staatsreligion vom Römische Riich erchlärt worden isch, hetmer s Serapeum z Alexandria under chirchlicher Ufsicht zerstört.
De Serapis werd as en bärtige ältere Maa dargstellt, wo uf sim Chruselchopf en Chorb mit Chornähre trait und vomene Stier biglaitet werd oder vom Kerberos, em Hadeshund. De Serapis isch mit de griechische Götter Hades, Dionysos und Asklepios gliichgsetzt worde, wa uf de chthonischi Charakter vom Gott hiiwiist, da haisst er isch nöd nu Chornspender gsii, sondern au Totegott und Hailgott wo Blindi ghailt het, währed d Gliichsetzig mitem Zeus und em Helios sin Herrschercharakter bitonet. Die Verbindig vo Lebe und Tod, Volch und Herrscher, het natürli dezue gfüert, dass de Serapis au zumene Mysteriegott worden isch.
Literatur
Roland Baumgarten: Heiliges Wort und Heilige Schrift bei den Griechen. Hieroi logoi und verwandte Erscheinungen (= ScriptOralia. Reihe A, altertumswissenschaftliche Reihe; Bd. 26). Narr, Tübingen 1998, ISBN 3-8233-5420-5, S. 203–210; Zugleich: Dissertation, Universität Freiburg (Breisgau) 1994.
Ernst Schmidt: Die Einführung des Sarapis in Alexandria. (= Roman history pamphlets. Public & private antiquities. Bd. 431). Lippert, Naumburg 1909; zugleich: Dissertation, Ruprecht-Karls-Universität, Heidelberg 1909
Weblink
Kategorie:Ägyptischi Gotthait
Kategorie:Griechischi Gotthait
Kategorie:Römischi Gotthait
Kategorie:Männlichi Gotthait