mischeiwiller/swiss-german-text huggingface dataset:
Breisach
Breisach (alem. Brisach) isch de Name oder en Namesbstandtail vo däne geografische Objekt:
Mit Brisach werre sowohl Alt-Brisach (amtl. Breisach am Rhein) uf dr ditsche Site vum Rhin wie au Nej-Brisach (amtl. Neuf-Brisach) uf dr franzeesische Site bezeichnet.
D Verwendig vum Begriff Brisach isch debi je nooch Land verschide:
In Ditschland meint mer umgangssprochlich mit Brisach nämlich Alt-Brisach un sait zue dr franzeesische Schweschterstadt Nej-Brisach, degege macht mer's in Frankrich gnau anderschtrum: Brisach meint dert Nej-Brisach un mer sait Alt-Brisach (oder franzeesisch Vieux-Brisach) wemmer vu dr ditsche Stadt schwätzt.
Burg Breisach, e abgangeni Burg bi dr Stadt Brisach im Landchrais Brisgau-Hochschwarzwald z Bade-Wirtebärg.
Breisach isch en Namesbstandtail bzw. de Familiename vo däne Persone:
Augustin Münzmeister von Breisach († 1380), Bischof vo Seckau, Staiermark, stammt us Alt-Brisach
Emil Breisach (1923–2015), en Schriftsteller und Kulturmanager, us Nideröstrich, z Graz gstorbe
Felix Breisach (* 1961), en Regisseur und Produzent, us de Staiermark
Zumholz
Dr dytsch Namme Zumholz bezeichnet verschideni Ortschafte im alemannische Sprochruum:
Zumhouz, es Dorf un en ehemalegi Gmei im Kanton Frybùrg, Schwyz
Zumholz, en Ortsdeil i dr Gmei Roäseberg, Ostalbchreis, Bade-Württeberg, Dytschland
Badisch Sibirien
Badisch Sibirie isch umgongssprôchlich ä Gegend im Norde vun Bade. S umfasst s Baulond, de hintre Odewald, un häht im Oschte bis ons Taubertal nô. De Usdruck isch urspringli ä pejorativi Fremdbezeichnung, wird aber hitztag au vun de Bwohner im Sinn vun 'ra regionale Identitätsstiftung brucht.
De Vowis uff Sibirie kummt zuem eine vun de im Vogleich zuem Oberrhin harsche klimatische Vohältniss in de Gegend her, zuem ôndre abr au vun ihre hischtorisch wiä geographisch bedingte wirtschaftliche Ruckständigkeit un ihre nidrige Sidlungsdicht.
Wite Teil vun de Gegend sin yber Johrhundarti vum Fischtbischtum Würzburg beherrscht worre, ärscht anne 1806 isch s Gebiet ons Grossherzogtum Bade gfalle. Doher fiehle sich d „badisch Sibirier“ bis hit ändr zue Franke als zue Bade zuegherig. Au vun de Konfession her nimmt s erzkatholisch Badisch Sibirie im mehrheitli evangelische Bade ä Sonderstellung i.
E ander Gebiet z Baade, wo mer Badisch Sibirie nännt, isch d Boor.
Voglichbari Bezeichnunge
Sonigi Sibirie-Voglich sin au in ônderi ditsche Regione votrete. Als Schwäbisch Sibirie werre beispilswis unterschidlichi Gebiet bezeichnet (bsunders: De Rum zwische Heilbronn un Crailsheim, di Schwäbische Alb odr au nur ä Teilrum, s Härtsfeld).
Ekschterni Syte
Zentrum und Provinz – die Entstehung von „Badisch Sibirien“ vun Peter Wanner (uff dütsch)
Kategorie:Region (Bade-Württeberg)
Goldvreneli
thumb|100 Franke Minz.
S Goldvrenili isch e bekannti Schwizer Goldminz, wu anne 1897 zum erschte Mol rüskumme isch. Uf dr Rucksitte vu däre Minz ischs e jung Fraüevolk druf, wu s Vrenili gnännt wird.
Zwische 1897 un 1949 sin in dr Schwiz fascht 60 Millione 20-Franke-Stickli in Gold prägt wore. Diä Minze enthalte 5,8064 Gramm reins Gold (dr Goldateil vum Gsamtgewicht lit phäb an 22 Karat oder 900/1000). Drnäbe sin aü 10- un 100-Frankestickli mit em Vreneli druf rüskumme - aber in gleinerer Zahl.
Des Gäldstickli isch giltigs Zahlungsmittel, aber wu 1936 dr Schwizer Franke abgwärtet wore isch, isch zum Biispiil d 20-Franke-Minz uf eimol 28 Franke wärt gsii. Siter dert wird si gsammlet un as Wärtalag agsähne. Si isch hit iber 150 Franke wärt.
D Goldfranke, wu zwische 1945 un 1947 prägt wore sin, hän d Johrszahl "L 1935" – des het mer gmacht, zum üsdrucke, ass do no dr alt Goldghalt drin isch, wu vor 1936 vorgschriibe gsii isch.
Diä Goldminze zeige uf dr Rucksitte d Helvetia. Des Portrait vun ere junge Fraü isch vum Kinschtler Fritz Ulysse Landry (1842 – 1927) vu Neueburg gschaffe wore. Er het sich aber am e Minzentwurf kenne oriäntiäre, wu scho si Unkel Ami Jean Jacques Landry bin ere friähjere Glägeheit emol iibrocht gha het, wu aber abglähnt wore isch. Modäll fir des erscht Portrait isch d Verena Leu gstande, wu in dr 1850-Johr e arg erfolgrichi Helvetia-Darstelleri bi dr Fäschtspiil vu Zug gsii isch.
Im Fritz Ulysse si Entwurf isch zwar vorne im Ränne gsii, dr isch aber änewäg uf Gritik gstoße - mer het gmeint, d Schwiz ka nit vum e junge Wiibervolk repräsentiärt wäre. Aü wäge dr Darstellig vu dr Bärg im Hintergrund het mer gfercht, do solle d Schwizer uf e Hirtevolk reduziärt wäre. Dr Kinschtler het wäge däm si Entwurf eweng "nochbessere" miäße. Aber s Schwizervolk het diä Minz mit däre aü im zweite Entwurf alliwiil no junge Fraü liäb gwunne un het si s Goldvrenili gnännt.
Weblink
Üs dr Gschicht vum Goldfranke
Wiä s Vreneli uf d Minze kumme isch
Kategorie:Wirtschaft (Schwiiz)
Kategorie:Geld
Eisenbach (Hochschwarzwald)
Iisebach (Hochschwarzwald) isch e Luftkurort im Landkreis Brisgau-Hochschwarzwald in Bade-Württeberg.
Geographi
D'Gmarkung vu dr Gmei erstreckt sich in ere Höchi zwische 800 un 1130 m i. NN. im Bregdal, em Quellfluss vu dr Done.
Gmeigliderung
D'Gmei Iisebach bestoht us dr Ortsdeiler Iisebach, Buebebach, Oberbränd un Schollach.
Gschicht
Im Ortsdeil Schollach isch dr erscht Skilift vu dr Welt errichtet worre. Anno 1908 isch dr Lift in Betriib gnu un mit Wasserkraft betriibe worre un het uf ere Strecki vu 280 m e Höcheunderschid vu 32 m iberwunde. Im Erschte Weltkrieg isch d'Anlag wiider abbaut un s'Material zum Waffebau igschmolze worre.
Wirtschaft un Infrastruktur
In Iisebach isch traditionell d'Uhrmacherei starch verträtte. Es isch doher au eini vu dr Statione an dr Ditsche Uhrestross.
Wahle
Ergebnis vo dr Landdagswahle sit 2006:Statistisches Landesamt Baden-Württemberg:
Johr  CDU  SPD  FDP  Grieni  Linki1  AfD  Suschtigi 2016  29,3 %  12 %  7,3 %  32,1 %  1,4 %  14,4 %  3,5 % 2011  42,3 %  26 %  6,6 %  19,9 %  1,9 %   3,2 %  2006  51 %  25,4 %  9 %  8,2 %  2,1 %   4,4 %
1 2006: WASG, sit 2011: Die Linke
Fueßnote
Weblink
[URL]
Kategorie:Ort (Landkreis Brisgau-Hochschwarzwald)
Lenzkirch
Lenzkirch (hochalemannisch: Lenzchilche) isch e Heilklimatische Kurort im Landkreis Brisgau-Hochschwarzwald in Bade-Württeberg in dr Nächi vum Titisee un vum Schluchsee.
Geographi
Dr höchscht Punkt vu dr Gmei lit mit 1192 m.i.M. am Hochfirscht im Gmeideil Saig an dr Grenze zue Titisee-Nöistadt. Vum Turm uf em Hochfirscht us het mer e Sicht in d'schwyzer un bi klarschter Sicht in die französische Alpe.
Ortsdeiler
Zue dr Gmei Lenzkirch ghöre d'Ortschafte Lenzkirch (3220 E.), Saig (812 E.), Kappel (766 E.), Raitebuech (160 E.) un Grüenwald. D'Azahl vu dr Zweitwohnsitze in Lenzkirch betrait 1.018, devu 300 in Saig.
Saig
Saig isch e Heilklimatische Churort un lit uf rund 1000 m.y.M.
Kappel
Dr Luftchurort Kappel lit uf rund 900 m.y.M am Südhang vum Hochfirstrucke.
Klima
Gegenyber diefere Ortschaften im Bundesland Bade-Württeberg het Lenzkirch uf Grund vu sinere erhöhte Lag eweng chüehleri Temperature.
Gschichte
D'Herrschaft Lenzkirch isch 1296 an d'Grafe vu Lupfe gange. 1491 hän d'Grafe vu Fürsteberg d'Herrschaft erworbe un sin bis zum Riichsdeputationshauptschluss und dr demit verbundene Errichtig vum Grossherzogtum Bade 1806 d'Landesherre gsi. Si hän au hüt noch grosse Grundbesitz in dr Region.
Igmeindige
Verschideni Ortsdeiler, so under anderem Saig oder Kappel sin 1971-75 igmeindet worre.
Politik
Burgemeischter
2002-hüt: Reinhard Feser
Wahle
Ergebnis vo dr Landdagswahle sit 2006:Statistisches Landesamt Baden-Württemberg:
Johr  CDU  SPD  FDP  Grieni  Linki1  AfD  Suschtigi 2016  30,5 %  10,6 %  8,3 %  33 %  2,4 %  10,8 %  4,4 % 2011  39,8 %  22,2 %  6,1 %  24,5 %  3 %   4,3 %  2006  50,7 %  23 %  9,4 %  9,8 %  2,8 %   4,2 %
1 2006: WASG, sit 2011: Die Linke
Gmeipartnerschafte
Jugon-les-Lacs (Frankriich) sit 1975
Wirtschaft un Infrastruktur
Lenzkirch läbt vu Fremdeverkehr un Industri. D'Burg Ald-Urach befindet sich uf em Lenzkirchemer Bann.
Verkehr
Lenzkirch lit an dr Bundesstross 315 zwische Schaffhuse in dr Schwyz un Titisee. Vorwigend wird d'Durgangsstross im Summer vu Touriste benutzt.
Die 1976 stillglegt Iisebahnlinie vu Nöistadt un Kappel-Guetachbruck us uf Bonndorf isch iber Lenzkirch gfahre. Dert het die Bahn jewils e Spitzkehri gmacht.
Asässigi Undernähme
S'bekanntiste Lenzkirchemer Undernähme isch d'Testo AG, Produzent vu Umweltmessinstrumente (Temperaturmessig u. a.). Witteri grösseri Undernähme sin de Firme Atmos Medizintechnik GmbH & CO.KG, Mesa Feindrehteile GmbH & Co.KG sowie d'Kematen cosmetics GmbH , wo d'Alage vu dr vum Muederkonzern Procter & Gamble gschlossene Kadus anno 2005 ibernu het. Lenzkirch bietet insgsamt 3.500 Arbetsplätz a.
Kultur un Aluegenswürdigkeite
D'Attraktion vu Lenzkirch lit in dr Landschaft in dr umligende Region um drTitisee sowie dr Schluchsee. Lenzkirch lit an dr Ditsche Uhrestross.
Bauwercher
Lenzkirch het bis uf d'Burg Ald-Urach us em 13. Johrhundert keini benennigswürdige baulichi Aluegenswürdigkeite.
Naturdenkmoler
Lenzkirch lit am Middelwäg, eme Fernwanderwäg vu Pforze uf Waldshuet, wo vili Naturdenkmoler z'sähne sin.
Fueßnote
Weblink
Lenzkilche
FC Lenzkilche
Kategorie:Ort (Landkreis Brisgau-Hochschwarzwald)
Stadtbezirke von Freiburg
thumb|500px|D’Friburger Stadtbezirk, Bezirk mit eigenem Ortschaftsrot in beige. Stand vu dr Karte: 31.12.2007, noch ohni Vauban as eigene Stadtdeil
D'Stadtbezirke vu Friburg im Brisgau sin amtlich nooch eme dreistellige Nummerecode ideilt. Die beiden erste Ziffere stehn debi fer dr Stadtdeil. So het d'Aldstadt bispilswiis d'Nummere 11 un bestoht us zwei Stadtbezirke (111 un 112).
110 Aldstadt
111 Aldstadt-Middi
112 Aldstadt-Ring
120 Neiburg
210 Herdere
211 Herdere-Süd
212 Herdere-Nord
220 Zähringe
230 Briehl
231 Briehl-Güeterbahnhof
232 Briehl-Industrigebit
233 Briehl-Beurbarig (sit 2013, bis 2012 als Stiehlinger-Beurbarig e Deil vum Stiehlinger)
240 Hochdorf ¹
310 Waldsee
320 Littewiler
330 Ebnet ¹
340 Kappel ¹
410 Oberau
420 Wiehri
421 Oberwiehri
422 Middelwiehri
423 Underwiehri-Nord
424 Underwiehri-Süd
430 Ginderschdal
510 Stiehlinger
511 Stiehlinger-Beurbarig (bis 2012, sit 2013 als Briehl-Beurbarig e Deil vu Brüehl)
512 Stiehlinger-Eschholz
513 Ald-Stiehlinger
520 Mooswald
521 Mooswald-West
522 Mooswald-Ost
530 Betzehuse
531 Betzehuse-Bischofslinde
532 Ald-Betzehuse
540 Landwasser
550 Lehe ¹
560 Walterschhofe ¹
570 Mundehof
610 Hasle
611 Hasle-Egertee
612 Hasle-Gartestadt
613 Hasle-Schildagger
614 Hasle-Haid
620 Sant Jerge
621 Sant Jerge-Nord
622 Sant Jerge-Süd
630 Obfige ¹
640 Dienge ¹
650 Munzinge ¹
660 Wigarte
670 Riselfeld
680 Vauban
¹ Orte mit Ortschaftsrot
Kategorie:Geografi vu Friburg
QMDb
D Queer Movie Database (QMDb) isch ä Datebank gsi, wu schwuli un lesbischi Film un Fernsehserie erfasst het. S sin au d Regisseur, d Darsteller un d Inhalt onzeigt wore. D Nutzung isch, im Gegesatz zue de IMDb, grundsätzlich koschtelos gsi, wil d Syte vun 'ra engagierte Grupp us Gemeinnützigkeit rus betribe wore isch.
In de Datenbank sin 6 Monat nochm Start schun alli neijre Film gsi. S Zil ischs, alli Film ufznehme, wu de Zilgrupp entspreche. Itragunge un d Ergänzung vun Ogabe, wu fähle, kinne vun jedm User vorgnumme werre. S gibt au ä Funktion zuer Abgab vun Kommentare un Bewertunge zue einzelne Film.
Integriert isch ä Suechfunktion, wu de ganz Inhalt ka durchsueche demit. Somit sin als Schlagwort Darsteller, Regisseur, Film-Charakter, Zitat un viles ôndre megli.
Um ä Ôngebot fyr Persone z schaffe, wu nit Änglisch voschtihn, isch d QMDb uff ditsch vofygbar.
Anne 2013 isch d Sitte nimi verfiegbar gsi im Internet (Stand: 20. Oktober 2013).
Ekschterni Syte
Websyte vun de QMDb (im Internet-Archiv, Stand 4. Dezember 2008)
Kategorie:Film
Jakob Ammann
De Jakob Ammann (* 12. Februar 1644 (?) z Erlebach im Simmetal; † vor 1730 wohl bi Zellwiller im Elsass) isch ä Schwizer Mennonitepredigar gsi.
Ugfähr anne 1655 isch er mit sine Eltre uf Oberhofe om Thunersee zoge, wu 'ra vor 1680 zuem Täufertum ybertrete isch un schpätr Älteschter vun 'ra Täufergmeind worre isch. Bal noch 1680 het er wohl ins Elsass fliehe miesse. Er het vun 1693 bis 1695 z Heidolsheim, vun 1695 bis 1712 bi Markirch glebt un donôch vomutlich bis zue sinem Tod z Zellwiller.
Im Summer anne 1693 het 'r ä Reih vun taufwilligi Gmeinde im schwiizerische Emmetal bsuecht. Vun nm hen sich d Amische bzw. Amischi Mennonite hergleitet, nochdem er durch sin schroffi Haltung zuer Gmeindezucht anne 1694 ä Schpaltung vun de Mennonite hergfiehrt ghet het.
Literatur
Association Francaise d´Histoire Anabaptiste-Mennonite (Hg.): Les Amish: origine et particularismes 1693–1993. Actes du colloque de Sainte-Marie-aux-Mines 19–21 août 1993. Ingersheim 1996, ISBN 2950933300
Robert Baecher: Jacob Amann, sa biographie se précise. In: Souvenance Anabaptiste, Bulletin annuel de l'Association Française d'Histoire Anabaptiste-Mennonite, 19 (2000), S. 46–66
Helmut Stalder: Vater aller Amischen. In: Schweizerischer Beobachter 15/2011, S. 34–35
Weblink
Kategorie:Bärner
Kategorie:Geistliger
Kategorie:Maa
March (Breisgau)
D' March isch e Verbandsgmei in Bade-Württeberg und lit in dr Rhiebeni in dr Nächi vu Friburg im Brisgau.
Geographi
D'Ortschafte vu dr March lige ebba 8 km nordwestlich vum Stadtzentrum vu Friburg im Brisgau am Nimberg (meistens „Marchhüegel“ gnennt).
Gmeigliderig
March isch im Rahme vu dr Gmeireform in dr Johre 1973 un 1974 (Fusionsvertrag 1. Dezember 1973) us dr Ortschafte Holzhuse, Bueche, Hüstett un Neierschhüüse (Nejershuse) entstande.
Gschichte
Erstmoligi urchundlichi Erwähnige: Bueche 769, Neierschhüüse (Nejershuse) 789, Holzhuse 849, Hüstett 1291.
Politik
Burgemeischter
Helmut Mursa
Wahle
Ergebnis vo dr Landdagswahle sit 2006:Statistisches Landesamt Baden-Württemberg:
Johr  CDU  SPD  FDP  Grieni  Linki1  AfD  Suschtigi 2016  24,4 %  13,4 %  6,6 %  37 %  2,5 %  12,7 %  3,4 % 2011  27,3 %  26,3 %  3,4 %  34,5 %  3,2 %   5,3 %  2006  38,8 %  29,3 %  7,7 %  16,3 %  3,9 %   3,9 %
1 2006: WASG, sit 2011: Die Linke
Gmeipartnerschafte
Holzhausen, Saxe (hüt Stadtdeil vu Leipzig)
Park
Englischer Garde (Hugstette)
Regelmässigi Verastaltige
Wihnämärkt
Söhn un Döchter vu dr Gmei
Konrad Stürtzel vu Bueche
Franz-Xaver Seiler
Fueßnote
Weblink
Internetpräsenz vu dr Gmei March
Beschribung vum Hugstetter Schlosspark
%20seiten/march.htm Luftbilder March
Kategorie:Ort (Landkreis Brisgau-Hochschwarzwald)
Münstertal (Schwarzwald)
Minschterdal isch e Gmei im Schwarzwald un lit ebba 20 km südlich vu Friburg im Brisgau. Si isch bi dr Kommunalreform 1971-75 ussem Zämmeschluss vu Ober- und Underminschterdal entstande.
Geographi
S'Minschterdal erstreckt sich vu Staufe im Brisgau nuf in dr Schwarzwald. Es deilt sich in Ober- un Underminschterdal, s'eind füehrt nuf in Richtig vum Belche, s'ander iber dr Ortsdeil Stohre in Richtig vum Friburger Husberg Schauinsland
Politik
Wahle
Ergebnis vo dr Landdagswahle sit 2006:Statistisches Landesamt Baden-Württemberg:
Johr  CDU  SPD  FDP  Grieni  Linki1  AfD  Suschtigi 2016  32,3 %  13,3 %  5,2 %  34,9 %  1,8 %  9,4 %  3,2 % 2011  37 %  27,3 %  4,7 %  25,3 %  1,7 %   3,9 %  2006  53,9 %  25,5 %  5,7 %  10,5 %  1,9 %   2,5 %
1 2006: WASG, sit 2011: Die Linke
Partnergmei
Minschterdal underhaldet e Partnerschaft mit Rittersgrün im Erzgebirge.
Wirtschaft un Infrastruktur
S'Minsterdal isch e ländlich strukturierti Gmei, dr Tourismus het mit dr Gründig vum Verchehrsverei anno 1935 agfange.
Verchehr
Minschterdal isch dur d'Minsterdalbahn uf Bad Chrozige an s'iberregional Schinenetz abunde. D'Bahn wird vu dr Südwestdytsche Verchehrs AG betribe.
Kultur un Aluegenswürdigkeite
S'Bsuecherbergwerch Deifelsgrund berichtet vu dr Bergbautradition un bitet e Asthma-Therapi-Stolle
Musee
Im Schwarzwaldhus 1902, wo die gliichnammig ARD-Serie din drillt worre isch, un wo 2003 dr Adolf-Grimme-Priis kriegt het, befindet sich e Museum, wo sowohl iber d'Fernsäh-Produktion, wie au iber s'Läbe uf em Bergburehof berichtet.
S'Immechundemuseum isch witt iber d'Gränze vu Bade nus bekannt un berichtet iber s'Zämmeläbe vum Mensch mit dr Imme vu dr Afäng in dr Steizitt bis in d'Gegewart
Im Waldmuseum losst sich meh iber die beschwerlich Arbet vu dr Waldarbeiter in früehere Zitte erfahre.
Bauwercher
S'Benediktiner-Chloster St. Trudpert isch im 9. Johrhundert gründet worre. S'Chloster isch langi Zitt Middelpunkt vum Ort un Usgang vu dr Christianisierig vum südliche Schwarzwald gsi. Au hüt befindet sich in dr barocke Alag wiider e Chloster, vu dem d'Pfarrchilche besichtigt werre cha.
Oberhalb vo Obermünschtertal lit d Burg Scharfestei
Lit
Karl-Josef Fuchs (* 1960 z Minschterdal), Choch un Gaschtronom
Heidi Wiesler (* 1960 z Minschterdal), Skirennlaiferi
Viktoria Fuchs (* 1990), Chechi
Maren Wiesler (* 1993), Skirennlaiferi
Fueßnote
Weblink
Bilderli un Geschicht
E Dokumentation vu dr Fernsähserie Schwarzwaldhus 1902
Offizieller Internetuftritt vu dr Gmei Minschterdal
Chleini Bildergaleri vum Minschterdal
Ehreamt, Urlaub un Gschäfte im Minschterdal
Kategorie:Ort (Landkreis Brisgau-Hochschwarzwald)
Blender
Blender isch es freis 3D-Modellingprogramm, wome demit drüdimensionali Körper modelliere, rendere und animiere chan. Es git au e iibauti Game-Engine für interaktive 3D-Inhalt. D Bedienig vom Programm isch zwor für Iistiger recht schwer zum verstoh und brucht e recht langi Iiarbeitigszit, aber schlussendlich chame demit sehr schnell und effizient schaffe. Momentan isch grad d Version 2.80 aktuell.
Gschicht
Urschprünglich isch Blender es firmeinterns Programm vom holländische Animationstudio NeoGeo gsi. De Chef-Entwickler Ton Roosendal het 1998 d Firma NaN (Not a Number Technologies) gründet, für Blender wiiter z entwickle und z vertriibe. Noch em Bankrott vo NaN hend denn d Gläubiger zuegstumme, Blender unter d GNU General Public License (GPL) z stelle, allerdings für en Betrag vo 100'000 Euro. De Ton Roosendal het drum noher es Unternähme mit em Ziel, Spende z sammle, gründet. Am 7. September sind denn gnueg Spende zämecho.
Ekschterni Syte
Homepage
Kategorie:Software
St. Märgen
Sankt Märge isch e Gmei im middlere Schwarzwald (Bade-Württeberg) un ghört zum Landchreis Brisgau-Hochschwarzwald. Dr heilklimatisch Kur- un Wallfahrtsort isch rund 25 km vu Friburg im Brisgau ewägg.
Geographi
Geographischi Lag
St. Märge lit uf eme Bergsporn. Dr usdähnt Bann erstreckt sich gröschtedeils uf ere Hochflächi vum Thurner im Süde bis an die östliche Usläufer vum Kandel im Norde zwische 570 un 1132 Meter Höchi. Im Weschte un Oschte grenze einigi dief igschnitteni Däler d'Gemarkung ab.
Ortsgliderig
In dr gschlossene Ortschaft läbt ca. d'Hälfti vu dr Bevölkerung. Die ibrige Iwohner verdeile sich witt verstrait uf kleini Asidlunge, Hofgruppe un Einzelhöf, wo nohzue s'gsamt Gmeigebiet bedecke.
Gschicht
Zwische 1115 un 1118 isch vu Graf Bruno vu Haigerloch-Wisneck, Chanzler vu Heinrich V. un Strossburger Domprobst s'Augustinerchloster Maria-Zell uf em Schwarzwald als Konkurrenz zum noh glägene zähringische Chloster St.Peter uf em Schwarzwald errichtet worre. In dr 1460er Johre sin d'Mönche ufgrund furtgsetzter Schwirigkeite in s'Augustinerchloster in Friburg im Brisgau umzoge. Ab 1716 isch e barocki zweitürmigi Chlosterchilche erbaut und s'Chloster wiiderbeläbt worre, bis es 1806 endgültig ufglöst worre isch.
Politik
Vögt
1977 - 1993: Manfred Holzmann (CDU)
1993 - 2013: Josef Waldvogel (CDU)
2013 - hit: Manfred Kreutz (CDU)
Wahle
Ergebnis vo dr Landdagswahle sit 2006:Statistisches Landesamt Baden-Württemberg:
Johr  CDU  SPD  FDP  Grieni  Linki1  AfD  Suschtigi 2016  40,4 %  8,1 %  7,6 %  31,7 %  1,4 %  6,9 %  3,8 % 2011  48,4 %  16,1 %  4,4 %  23,5 %  2 %   5,6 %  2006  63,7 %  14,1 %  6,6 %  10,2 %  2,9 %   2,4 %
1 2006: WASG, sit 2011: Die Linke
Partnergmei
Erdeven, südlichi Bretagne, Frankriich, sit 1997
Kultur un Aluegenswürdigkeite
Bauwerker
Beherrschends Bauwerch isch die im Gmeiwappe stilisiert dargstellte ehemolig Chlosterchilche. Si un die 1 km vum Ortschern entfernt, uf eme Bergsporn gläge Ohmechapelle sin Wallfahrtszile vu römisch-katholische Gläubige. Die nohgläge Rankmühli isch e beliebts Usfluegszil un Photomotiv.
Sport
St. Märge isch dr Sitz vum Club Thurnerspur, wo s'gliichnammig „Langlaufzentrum fer Jederma“ underhaldet. Denäbe verfüegt St. Märge sit 2004 iber e professionelli Mountainbike-Strecki.
Fueßnote
Weblink
[URL] - St.Märge zwische St.Peter un Thurner
Kategorie:Ort (Landkreis Brisgau-Hochschwarzwald)
St. Peter (Hochschwarzwald)
St. Peder (amtlig St. Peter) isch e Gmei in Bade-Wirddeberg un ghert zum Landkreis Brisgau-Hochschwarzwald.
Geographi
St. Peder lit am Südend vum middlere Schwarzwald im Naturpark Südschwarzwald un isch e heilklimatische Kurort. St. Peder lit südöschtlich vum Kandel uffem Gebirgszug vum Kandel zum Thurner un isch guet 15 km vu Friburg im Brisgau ewägg.
Gschicht
S Kloschter St. Peder uf em Schwarzwald isch 1093 vum Zähringerherzog Berthold II. als Huskloschter un Begräbnisstätte gründet worre. D Gmei hät sich allmälig um s Kloschter rum entwicklet.
Wo d weltliche Rächt vum Kloschter 1806 im Rahme vu d Säkularisierig ufghobe worre sin, isch St. Peder zum Grossherzogtum Bade kumme, sit 1952 gherts zue Bade-Wirddeberg.
Iwohnerentwicklung
1806: 1.480
1925: 1.378
1950: 1.500
1970: 1.792
1989: 2.207
2005: 2.376
2007: 2.532
Politik
Vegt
sit 2008 Rudolf Schuler
1984–2008 Gottfried Rohrer
Wahle
Ergebnis vu d Landdagswahle sit 2006:Statistisches Landesamt Baden-Württemberg:
Johr  CDU  SPD  FDP  Grieni  Linki1  AfD  Suschtigi 2016  34,4 %  8,3 %  6,3 %  34,8 %  3,2 %  9,6 %  3,4 % 2011  41,8 %  16,6 %  4,3 %  31,1 %  1,9 %   4,3 %  2006  56,4 %  12,7 %  9,1 %  17,4 %  1,8 %   2,6 %
1 2006: WASG, sit 2011: Die Linke
Gmeipartnerschafte
Ebersminschter, Elsass, sit 1967
Schmölln-Putzkau, Saxe, sit 1990
Usserdem bstehn zue alle Zähringerstädt fründschaftlichi Beziegige.
Wirtschaft un Infrastruktur
D Herstellig vu Schwarzwalduhre isch e wichtige Erwerbszwiig z St. Peder gsi.
Bildig
S Kloschter St. Peder hät vu 1842 bis 2006 s Prieschterseminar vum Erzbischtum Friburg bherbergt.
Ußerdem hät St.Peder ä Grundschul. Selle isch au ä Naturparkschul un hät emol ä Hautschul dabei ka. D Abt-Steyrer-Schule isch noch ihrm Schulgründa bnannt. Der hät domols gwollt, dass alle int Schul gehe künne, nit nur selle wo ä Privatlärer ka hin.
Kultur und Aluegenswürdigkeite
mini|D Kloschterkirch
Bauwerker
Kloschter St. Peder uf em Schwarzwald mit d barocke Kloschterkirch vum Peter Thumb (Ustattig vum Franz Joseph Spiegler un em Joseph Anton Feuchtmayer)
Naturdenkmoler
D Kandelheäwäg (Oberkirch (Bade)–Friburg im Brisgau) fihrt dur St. Peder un an viilene Naturschönheite vorbi.
Zähringer Mediathek
Gegeüber vun de "Bäckerei Knöpfle" isch d Zähringer Mediathek. Do kamma e weng Neus über d Zähringer lerne.
Persönlichkeite
Benedikt Kreutz (15. Jänner 1879 – 25. Juli 1949), Pfarrer, Präsident vum Dytsche Caritasverband.
Leonie Walter (* 17. Jänner 2004), Paralympics-Weltmeischterin im Skifahre
Weblink
St. Peder: Ortsgschicht un Bilder
St. Peder: Internetuftritt vu d Gmei
Katholischi Pfarrgmei St. Peder
Fueßnote
Kategorie:Ort (Landkreis Brisgau-Hochschwarzwald)