O
O bzw. o isch dr 15. Buechschtabe vom latiinische Alphabet und en Vokal. Dr Buechschtabe O hät i düütsche Texte e durchschnittlichi Hüüfigkeit vo 2,51%. Er isch demit dr 15.-hüüfigschti Buechschtabe i düütsche Texte.
Herkunft
Proto-semitischs AugePhönizischs 'Ayin130px|Griechischs Omikron130px|Griechischs OmegaEtruskischs OLatynisches OProto-semitischsAugPhönizischs 'AyinGriechischs OmikronGriechischs OmegaEtruskischs OLatynischs O
Im proto-semitische Alphabet isch dr Buechschtabe s Symbol für es Aug gsi. Mit dr Zit hät sich d Pupille in en Schtrich gänderet, um später ganz z verschwinde, bereits im phönizische Alphabet isch us em Auge-Symbol en Chreis worde. Bi de Phönizier hät dr Buechschtabe de Name 'Ayin (Aug) überchoo. Dr Luutwert vom Buechschtabe bi de Phönizier isch dr stimmhafti pharyngali Frikativ (IPA: []. Im Düütsche wird dr Luutwert nöd verwendet, er erinneret echli as Gurgle.
D Grieche händ der Luutwert ebefalls nöd verwendet und händ s 'Ayin aschtell devoo als Buechschtabe für de Vokal // übernaah. Urschprünglich häts im Griechische nur es Symbol für O geeh, wo direkt vom 'Ayin abgletet gsii isch, daas Symbol isch sowohl für [] als au für [] (langes //) gschtande. I dr Ionische Variante vo dr griechische Schrift isch später für [] en neue Buechschtabe iigfüehrt worde, wo e Modifikation vom urschprüngliche O gsii isch. S urschprünglichi O hät de Name Omikron (chiises O) überchoo und hät siini Schtellig im Alphabet bhalte, dr lang O-Luut hät de Name Omega (grosses O) überchoo und isch am Endi vom griechische Alphabet iigfüegt worde.
D Etrusker händ nur de urschprünglich Buechschtabe für O übernoo, ebenso d Römer. I beide Alphabet hät er siis Uusgseeh und de Luutwert [] biibhalte.
Bedüütige
i dr Mathematik
stöhnd O und o für s so genannte Landau-Symbol, wo Klasse vo Funktione demit beschribe werde chönnd
wird O i dr Geometrie oft als Formelsymbol für d Oberflächi verwendet
wird mit O di orthogonali Gruppe benännt.
schtaaht  für de Nullvektor
i dr Chemie
isch O s Zeiche für s Element Suurschtoff (Oxygenium)
i dr Geographie
isch O d Abchürzig für Oschte
i dr Numismatik schtaaht dr Kennbuechschtabe O
für Riom uf französische Münze vo 1555 bis 1640, und vo 1715 bis 1772.
für Lissabon (Olisippo) uf portugiesische Münze sit em Aafang vom 16. Jhd.s (denebed au L).
für dieUS-amerikanischi Münzschtätte New Orleans vo 1838 bis 1861, und vo 1879 bis 1909.
für Oaxaca (Mexiko) uf mexikanische Münze.
als Kfz-Kennzeichen schtaaht O
in Öschterriich für Oberöschterriich
in Spanien für Oviedo (Aschturie)
als Präfix
vor viile irische Familiename, mit dr Bedütig "Enkel (vo...)"; Schriibig Ó oder anglisiert O
vor historische japanische Frauename
i dr japanische Höflichkeitsschpraach, lueg Honorativpräfix
"o!" isch als Interjektion Uusdruck vo dr Freud, dr Sehnsucht, vom Schrecke, vom Jammer (oft i Verbindig mit eme andere Wort) (o Wunder!, o Weh!) und dient i düütscher ghobener Schpraach au dezue, de Vokativ z markiere (o Mensch!  bzw. o du Ferkel! ).
-o, aaghängt an en Subschtantiv oder Adjektiv, wird im Jargon zum Abchürze oder Erwiitere vomene Begriff genutzt, wo dänn e Person charakterisiere söll. (Realo, Prolo)
s redensartlichi "A und O" gaht uf d Bible zrugg, "A" (Alpha) und "Ω" (Omega) stöhnd für s Wort Jesu: ”Ich bi s A und s O, dr Aafang und s Endi.” Di biblische Büecher sind in Griechisch geschriebe gsii, und bi dem Alphabet isch s Alpha dr erschti und s Omega dr letschti Buechschtabe.
bi Getränk für Orangensaft (O-Saft); au als Suffix zumene andere Getränk, wo demit gemischt wird (Mischgetränk),  z. B. Wodka-O.
Weblink
[URL]
[URL]
[URL]
Kategorie:Latinischer Buechstab