mischeiwiller/swiss-german-text huggingface dataset:
Grossbritannien
Grossbritannie chan folgendes bedüüte:
Grossbritannie (Insle), d Hauptinsle vo de Britische Insle im Nordatlantik
Verainigts Königriich, veraifachd för de Staat Verainigts Königriich Grossbritannie und Nordirland resp. früener Verainigts Königriich Grossbritannie und Irland, wo im Nordweschte vo Europa lit
Verainigts Königriich Grossbritannie und Irland (1801–1927), staatsrächtlich s Gliich wie s Verainigt Königriich, aber no vor der Unabhängigkait vo (Süd-)Irland
Königriich Grossbritannie (1707–1801), Staat noch em Zämmeschluss vo England (inklusiv Wales) und Schottland
Lueg au:
England (Begriffsklärung)
Irmin
De Irmin und de Saxnot sind zwee altsächsischi Götter gsii, wo vo gwüssne Forscher mitem Gott Ziu (altsächs. *Tiu; de Name isch aber niene öberliferet!) gliichgsetzt werdet. Aber au anderi Düütige sind mögli.
Irmin
De Irmin werd nume vom Mönch Widukind vo Corvey gnennt, im Zämehang mit de Zerstörig vode Irminsul. De Widukind maint, as de Hirmin mitem griechische Gott Hermes und em römische Gott Mars  gliichgsetzt werde cha. Well de Mars de Chrieggott isch, werd agnoo, as de Irmin e Form vom *Tiu gsii si chönnt. Sproochlich entsprecht em de nordischi Göttername Jörmunr, wo ann vo de vile Näme vom Gott Odin isch. Drum isch au e Gliichsetzig mitem altsächsiche Gott Wodan mögli. De Name bidütet "gross, universell". Well die Stell bim Widukind verworren isch, werd de Irmin vomene Tail vo de Forscher as unechte Gott bitrachtet.
Wenn im Hildebrandslied de Hiltibrant rüeft: "wettu irmingot ... obana ab heuane" (I wiise de Gross-Gott obe vom Himel"), denn isch dodemit woll scho de christlichi Gott gmaint.
Saxnot
Im altsächsische Taufglöbnis hend die noibecherte Sachse irne alte Götter Uuoden, Thunaer endi Saxnote müese abschwöre. I de Stammtafle vode Könige vo Essex z England, isch de Seaxneat de Soo vom Wóden und somit chaner as de Stamvatter vode Sachse aglueget werde. Sin Name bedütet entweder "Gnoss vode Sachse" oder au "Schwertgnoss", denn en Sax isch d Bezaichnig för e Churzschwert. Somit werd e Gliichsetzig mitem Chriegs- und Stammesgott *Tiu woorschinli.
Vertreter vom Drai-Funktione-System vermuetet aber, as de Saxnot a de dritte Funktion aghöri und drum ehner e Fruchtbarkaitsgott gsii si mues.
Lueg au
Germanischi Gotthaite
Büecher
Jan de Vries: Altgermanische Religionsgeschichte. Berlin 1956.
Rudolf Simek: Lexikon der germanischen Mythologie. Stuttgart (3. Aufl.) 2006. ISBN 978-3-520-36803-4
Kategorie:Germanischi Gotthait
Kategorie:Männlichi Gotthait
Kategorie:Pseudogotthait
Mantra
E Mantra (Sanskrit: मन्त्र, mantra m./n.) isch e hailigi Silbe, en hailige Vers oder e Gibet i östliche Religione, so im Hinduismus, em Buddhismus oder Sikhismus. Si weret i de Regle e bestimmti Azaal mol widerholt, oder au beliebeig villmol. D Öberliferig vo gwüssne Mantra werd ghaimbhalte, do me glaubt, ass si em Rezitator groossi spirituelli Chräft gend oder schädlich sind, wemer si falsch rezitiert. Anderi Mantra sind för all Lütt zuegängli.
Hinduismus
left|50px
S wichtigste Mantra isch d Silbe Om oder Aum (ॐ auṃ, oṃ), wo i de indische Schrift en aignigs Zaiche het. Die Silbe het de Gott Brahma as ersts uusgsproche und drus use isch die ganzi Schöpfig entsande. Die Silbe het nünt z tue mitem christliche Wort „Amen“.
S Mantra So-ham (सोऽहं , so'haṃ) tuet jede Mensch unbewusst ständig dör s Iischnufe und Uusschnufe widerhole und bedütet „Er isch Ich“, da maint, as Gott i jedem Mensch wont und jede Mensch wont i Gott.
S Mantra Oṃ namo Bhagavate Vāsudevāya („Om, Verehrig em Erhabene Vasudeva!“) isch en Aaruef an Gott Krischna.
thumb|150px|s Mahamantra
S bekanntisti hinduistischi Mantra im Weste isch s Mahamantra („s grooss Mantra“) vo de Hare Krishna. Es stammt us de Kali-Santarana Upanischad und isch im 16. Joorhundert vom Caitanya (1486-1533) i ganz Indie bekannt wore, well er und sini Jünger dör s Land graist sind und ständig da Mantra gsunge hend. Wer s Mahamantra immer wider singt, erweckt d Liebi vo Krischna. Da Mantra cha nöd aidütig öbersetzt were. De Rama isch wie de Krischna e Form (Avatar) vom Gott Vischnu und Hare het nu e symbolischi Bidütig.
Hare Kṛṣṇa Hare Kṛṣṇa
Kṛṣṇa Kṛṣṇa Hare Hare
Hare Rāma, Hare Rāma
Rāma Rāma Hare Hare
S Schantimantra („Frides-Mantra“) söll d Aitracht zwüschet em spirituelle Schüeler und sim Lehrer stärche und isch scho i de Katha Upanischad öberliferet:
ॐ सह नाववतु  सह नौ भुनक्तु  सह वीर्यं करवावहै
तेजस्विनावधीतमस्तु मा विद्विषावहै ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिःauṃ saha nāv avatusaha nau bhunaktusaha vīryaṃ karavāvahai
tejasvi nāv adhītam astumā vidviṣāvahaiauṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ „Om, möged mer baid beschützt si, möged mer baid ernährt sii,
möget mer Fähigkait erlange, mög üses Studium erlüchtet sii,
mög nie Striit zwüschet üs ufchoo. Om, Fride, Fride, Fride!“
Buddhismus
thumb|im Tibet weret Stai mitem Mantra Om mani padme hum ufghüüft
S bekanntisti buddhistische Mantra isch s Schutzmantra vom Avalokiteschvara. De Dalai Lama gelt as Inkarnation vo dem, drum isch es au sis Mantra. Da Mantra isch ka rains Sanskrit. Es lutet:
Om mani padme hum (ॐ मणि पद्मे हूँ, oṃ maṇi padme hūṃ).
„Om, Juwel im Lotus, hum!“
Immer me bikannt im Weste werd s Mitlaidstantra vode Göttin Tara. Aber tibetischi Mönch und Lehrer rootet ab, da Mantra z bruuche, wemer nöd richtig iigfüert woren isch, wells sus zu negative Uuswürkige chöm.
Kategorie:Buddhismus
Kategorie:Hinduismus
Wessobrunner Gebet
thumb|250px|s Wessobrunner Gibet
S Wessobrunner Gibet isch di moderni Bezaichnig vomene althochtütsche poetische Denkmool. Es stoot imene Buech vom Chlooster Wessobrunn und befindet sich hütt i de Bayrische Staatsbibliothek z Münche (Signatur: Clm 22053, III).
De mit de poeta („vom Dichter“) betitleti althochtütschi Text isch um 810 im altbayrische Dialekt ufgschribe wore, zaigt aber altenglischi Spuure. S Gibet cha i drai Tail glideret were. De erst Tail isch i Stabraim verfasst und beschribt d Welt, bevor si entstanden isch. De sproochlich Stiil und de archaischi Wortschatz, aber au de Vergliich mit de Edda dütet druf hii, ases sich um e germanischi haidnischi Vorstelig handle chönnt, wo denn im zwaite Tail christlich ergänzt woren isch. De zwait Tail bestoot au us Stabraim, isch aber recht holprig und uugüebt. De dritti Tail isch denn e Gibet i Prosa. Im erste Tail sind bim Abschriibe zwai Wörter vergesse ggange.
E bsundrigs Merkmol vo dem Tegscht isch, as d Vorsilbe ga- mit de Sternrune gschribe woren isch und för s Wort „und“ wert s angelsächsische Zaiche 7 bruucht.
de poeta
dat gafregin ih mit firahim firiuuizzo meista
dat ero ni uuas noh ufhimil
noh paum noh pereg ni uuas
ni nohheinig noh sunna ni scein
noh mano ni liuhta noh der mareo seo
do dar niuuiht ni uuas enteo ni uuenteo
enti do uuas der eino almahtico cot
manno miltisto enti dar uuarun auh manake mit inan
cootlihhe geista enti cot heilac
Cot almahtico, du himil enti erda gauuorahtos enti du mannun so manac coot forgapi forgip mir in dina ganada rehta galaupa enti cotan uuilleon uuistom enti spahida enti craft tiuflun za uuidarstantanne enti arc za piuuisanne enti dinan uuilleon za gauurchanne„Vom Dichter“
„Da hani erfröget bide Mentsche, s Wundermär, s grööst,ass nöd gsii isch d Erde, no obe de Himel,nöd e Bomm ... no e Berg isch gsii.Nöd ananzig ... no d Sune het gschune,nöd het de Moo glüchtet no s glänzige Meer.Wo do nünt gsii isch a Ende und Wende,und doch isch do de aini almächtigi Gott gsii,de mildisti vode Mentsche, und do sind gsii au mengi mit Em,güetlichi Gaister und Gott hailig.“
„Almächtige Gott, Du hesch de Himel und d Erde gmacht, und du hesch a de Mentsche so mengs Guets ggee. Gimmer i dinnere Gnaad rechte Globe und guete Wile, Wiishait und Giduld und Chraft a de Tüüfle z widerstoo und s Bösi z öberwinde und din Wile verwürkliche.
Lueg au
Muspilli
Büecher
Wilhelm Braune: Althochdeutsches Lesebuch. ISBN 3-484-10002-8
Link
Bibliotheca Augustana
Kategorie:Gibet
Kategorie:Literarischs Wärk (Middelalter)
Kategorie:Literarischs Wärk uf Dütsch
Kategorie:Lyrik
Kategorie:Althochtütsch
Kategorie:Germanischi Religion
Gebet
thumb|Nicolaas Meas: Alti Frau bim Bete.
S Gibet dient emene Mensch dezue, sich an Gott oder ane Gotthait zwende und isch e wichtige Bestandtail vo allne theistische Religione. Es cha sich debi um Loob und Priis, Dank oder e Bitt, um en Hilferuef oder au um e Chlaag handle. E Gibet cha dihai im gschlossne Chämmerli betet werde oder gmainsam i de Öffetlichkait, es cha nume denkt, gflüsteret, gsproche oder gsunge werde. Es cha spontan erfunde werde oder e traditionel öberliferets Gibet sii.
Die wichtigste Gibet im Christetum sind s Vaterunser und bi de Katholike s Ave Maria, im Islam isch es die erst Sure, d al-Fatiha. Dr Muslim muess fümfmol am Dag si Arbet underbräche für zum bäte. D Gebät wärde immer uf Arabisch gsait. D Jude bäte dreimol am Dag, sowohl d Manne wie d Fraue: am Morge s Schaharit, am Nomiddag d Mincha und z Obe dr Maariv. D Manne hai immer ä Huet oder ä Chappe a, und binde sich bim Schaharit Gebätsrieme, Tefillin, um d Ärm und wickle sich in ä Gebätsschal, a Talit, ii. S Gebät Schma Israel, wo d Essänz vom Judedum zum Inhalt het, wird am Morge und z Obe, aber au zu vile andere Ziite und us verschiidnige Gründ, wie vor emä Märtyrium, as Glaubensbekenntnis gsait: "Los zue Israel! Dr Herr isch di einzig Gott. Und du söllsch Gott us ganzem Härz lieb ha, mit dr ganze Seel und alle diine Chreft, und di Nöggscht wie di sälber." Die orthodoxe Jude bäte immer uf Hebräisch, die reformierte au in ihrer Umgangsschbroch.
Im Hinduismus und Buddhismus werd mee Wert uf Mantra glait, wone änlichi Funktion hend.
Literatur
Friedrich Heiler: Das Gebet. Eine religionsgeschichtliche und religionspsychologische Untersuchung. Ernst Reinhardt Verlag, München, Basel 1969
Carl Heinz Ratschow, Rainer Albertz, Lawrence A. Hoffman, Klaus Berger u. a.: Gebet I. Religionsgeschichtlich II. Altes Testament III. Judentum IV. Neues Testament V. Alte Kirche VI. Mittelalter VII. Das Gebet im deutschsprachigen evangelischen Gottesdienst VIII. Dogmatische Probleme gegenwärtiger Gebetstheologie IX. Praktisch-theologisch. In: Theologische Realenzyklopädie 12 (1984), S. 31–103
Karl Rahner: Von der Not und dem Segen des Gebetes (Herder-Bücherei Band 28), Freiburg im Breisgau, Basel, Wien 1968 (ab Juni 2011 auch in: Karl Rahner: Sämtliche Werke, Bd. 7 Geistliche Schriften)
Ole Hallesby: Vom Beten. Wuppertal 1958
Adolf Holl: Om und Amen. Eine universale Kulturgeschichte des Betens. 2006
Weblinks
!
Kategorie:Religion
Fatiha
mini|Rezitation vo dr Sure Al-Fatiha
D Fatiha (arabisch: الفاتحة, al-Fātiḥa „d Eröffnig“) isch die erst Sure im Koran und isch s wichtigste Gibet vo de Muslim und wird am Afang vo jeder rak'ah (Gebätsrundi) gsait und au wenn mä es Grab bsuecht. Wie alli heilige muslimische Teggscht wird si nume uf Arabisch rezitiert. Si het siibe Värs und in dene wird d Allmacht vo Gott und si Barmhärzikeit bezüügt und um d Füehrig vo Gott bittet. Si isch in dr Funktion as Glaubensbekenntnis em jüdische Schma Israel odr em chrischdlige Vaterunser ähnlig.
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ
ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ
ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ
مَـٰلِكِ يَوْمِ ٱلدِّينِ
إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ
ٱهْدِنَا ٱلصِّرَ ٰط ٱلْمُسْتَقِيمَ
صِرَ ٰطَ ٱلَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ ٱلْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلاَ ٱلضَّاۤلِّينَ   bi-smi llāhi r-raḥmāni r-raḥīm
al-ḥamdu li-llāhi rabbi l-ˤālamīn
ar-raḥmāni r-raḥīm
māliki yawmi d-dīn
'iyyāka naˤbudu wa 'iyyāka nastaˤīn
'ihdinā ṣ-ṣirāṭa l-mustaqīm
ṣirāṭ al-laḏīna anˤamta ˤalayhim ġayri l-maġḍūbi ˤalayhim wa-lā ḍ-ḍāllīnIm Name vom Gott, em Erbarmer, em Barmherzige.
s Loob em Gott, em Herr vode Welte,
em Erbarmer, em Barmherzige,
em Herrscher vom Jüngste Gricht.
a Der tüemer diene und Di bitet mer um Hilf.
Füer üs uf de graadi Weg,
de Weg vo dene, wo Du Gnaad erwise hesch, und nöd die, wo Zorn erregt hend und feelgange sind.
thumb|left|al-Fatiha: d Eröffnig vom Koran
Kategorie:Islamischi Literatur
Fatiha
Kategorie:Koran
Lachyoga
De Lachyoga, Hasya-Yoga oder au Yogalache isch e moderni Form vom Yoga, wo mer aifach oni Grund lache tuet. Die Lachüebige werdet kombiniert mit Deen- und Ooteüebige und Pantomimik, wo zum Lache areget. S Ziil vom Lachyoga isch, as de Mensch öber en afänglichs künstlichs Lache zumene echte Lache chunt, wo denn bifraie söll.
Ursprung und Entwicklig
D Technik vom Lachyoga isch vom Wüsseschaftsschurnalist Norman Cousins i Selbstversüech oni Hilf vo Laborratte entwicklet worde.
De indischi Arzt Madan Kataria vo Bombay het die Lachüebige vom Cousins mit traditionelle Yogaüebige kombiniert und denn 1995 de ersti Lachklub gründet. Um 2010 hets me as 5000 derig gee, und d Lachyoga-Biwegig fiiret jede erst Sunntig im Mai de Weltlachtag.
Lache oni Grund
Bim Lachyoga tuet mer lache, oni as mer Witz bruucht, denn Theorii vom Kataria sait, as d Würkig vom Lache unabhängig vom Uuslööser isch. Drum bruucht mer nöd umbedingt Humor, um Lachyoga z träniere. Dodemit sai Lachyoga bsundrigs au för Lüt us nördliche Braitegraad gaignet. I de Gruppe bildet sich den sowiso e Dynamik, wo echts Lache ufchunt und sich verbraite tuet.
Würkig
D Verfechter vom Lachyoga erkläret miteme Lächle, ass de Lachyoga, well me nöd gliichzitig Lache und Denke chöni, e positivi Würkig uf de Gaist uusüebi und so, änlich wie d Meditation, zunere gaistige Entspanig füeri.
D Ergebnis vode Lachforschig oder Gelotologi seget, as Lache s Woolsii staigeret. Zudem werdet dor echts Lache Substanze aktiviert, wo entzündigshemmend sind und Schmerz stilet, Stresshormönli werdet abbaut und s Immunsystem gstärcht. Zudem werd de Suurstoffuustuusch im Hirni stärcher, d Ootmig verbesseret, de Herzchraislauf i Schwung broocht und ganz allgemain de Stoffwechsel agregt. Die Resultat sind umstritte, vermuetli stecket do e paar technokratischi Lachmuffel dehinter, denn jede wo gnueg lacht, waiss as Lache gsund isch.
Büecher
Madan Kataria: Lachen ohne Grund (Laugh for no reason). Madhuri international, Mumbai, ISBN 3-928632-93-0
Weblink
Portal vo dütschsprochige Lachklüb
Website vom Dr. Kataria (laughteryoga.org) (uf Englisch)
Fuessnoote
Kategorie:Yoga
Kategorie:Gsellschaft
Kategorie:Immunologii
Weltlachtag
thumb|s dütsch Logo vom Weltlachtag
De Weltlachtag werd all Joor am erste Sunntig im Mai gfiiret und isch vode Yogalachbiwegig iniziert wore. Die Biwegig bistoot hüt us öber 5000 Lachklüb.
Is Lebe gruefe worden isch de Weltlachtag vom indische Dokter Madan Kataria, wo au de Gründer vom Lachyoga isch. S Fest vom Weltlachtag söll de Weltfride verkörpere und het s Ziil, e globaals Biwusstsii vo Brüederlichkait und Fründschaft dor s Lache z entwickle.
S ersti Weltlachtagtreffe isch em 11. Januar 1998 i de indische Stadt Bombay abgange, wo sich 12'000 Mitglider vo lokale und internationale Lachklüb troffe hend. Am 9. Januar 2000 het s Weltlachtagtreffe zerstmol nöd z Indie stattgfunde, sondern z Koppehage. Da „Happy-Demic“ mit mee as 10'000 Lachi ufem Roothuusplatz vo Koppehage isch im Guinness-Buech vo de Rekoord ufgnoo wore.
Weniger lachfroidig sind die Dütsche, aber immerhi treffet sich am Weltlachtag i merere Städt wie Berlin oder Hamburg so öppe 50 bis 100 Mensche zum gmainsame Lache. Z Frankfuert werd denn usnaamswiis au i de U-Baan glachet und im Zentrum vo de dütsche Lachbiwegig, de "Kirche des Humors" (Chile vom Humoor) z Wisbade gits den jewils e groossi Veraastaltig.
Natürli gits au ide Schwiz Lachklüb und de Weltlachtag s Zöri haisst "Lachparade".
Weblink
Portal vode dütschsprochige Lachklüb
d Lachparade s Zöri
Website vom Dr. Kataria (uf Englisch)
Kategorie:Aktionsdag
Lauterbach (Schwarzwald)
Luddrbach (amtlich: Lauterbach) isch a gloini Gmoind im weschdliche Doil vom Landkrois Rautweil. S het ugfähr 3000 Iiwohner, wo 2000 devo uf s Dorf sälber entfalla un ca. 800 uf s Hochdaal vom Sulzba (lueg au: Sulzba). Siid 1884 isch Luddrbach zuâdem en Luftkurort, de êldschdii im Landgrois Rottwüül.
Geografi
D Geografischi Lagà
Luddbrach liâgt im middlarâ Doil vom Schwarzwald zwischâ 500 un 900 Meder. S Rôdhuus liâgt uf 568 Meder. Nochbrgmeinde sin im Norda Wolfâ (Wolfach im Ortenaukreis), Schiltâ (Schiltach im Landchrijs Roddwüül), im Oschda Schramberg (Landkrois Roddwüül) un im Weschda Hornberg (êbâfalls im Ortenaukreis). Friâr hôt Luddrbach im Siada au no an Dennebrunn (Tennenbronn) grenzt, des isch aber im Mai 2006 nôch Schramberg iigmoinded wôrâ.
D Flächanuzig
55 % vo da Flächa sin Wald, wobii in ledschdr Ziit viil Wald wäge Schäde abgholzt wôra isch. 37 % wära landwirtschaftlich gnidzd. En reladiv gloine Doil isch vrbaut.
Religion
Di meischde Lüüd, wo z Luddrbach wohna sin katholisch, nur wänig sin evangelisch un dia sin no zuâzoga. S giit au no a baar andiri Religiona vo de Bürger, wo us andiri Länder herzoga sin. Des chunt dôhär, wäl Luddrbach lange Ziit vordereschderriichisch gsi isch un erschd 1805 zu Würddeberg komma isch.
Sprôch
In Luddrbach schwätz mr a Mischung us Schwäbisch un us am Badisch-Allemannischâ. Da Luddrbach déregt a dr Grenz zu Badâ lidd, ischs zimli vômischd. Nur Zuazogane schwätzed Hochdidsch. Mr said zuadem, dass mr d'Luddrbacher am Wort "Blau" erkennâ ka.
Gmeinderot
Ergebnis vo dr Kommunalwahl am 25. Mai 2014:Statistisches Landesamt Baden-Württemberg
CDU 56,6 % – 7 Sitz
Unabhängige Bürger Lauterbach (UBL) 43,4 % – 5 Sitz
Wirtschaft un Tourismus
Vôköhr
Durch Luddrbach fiârd ôagedli blos oi Schdrôß, wo vo Bediidung isch, d Landschdrôß vo Schramberg uf Hornberg. Deswiidérâ gids no d Schdrôß ge Wolfa, wo abr wenig befahre isch un ôagedli blôs vo da Iiwohner gnudzid wôrd. Älle andere Nôchberérdle ka mr ibr Schramberg oder Hornberg erroichâ.
D nägschdii Bundesschdrôß befindet sich ge Hornberg (B33) odr in Schramberg (B462). D nägschdi Audobahn isch ge Roddwüül (A81), edwa 30 km, odr ge Offéburg (A5), edwa 70 km, vo Luddrbach.
Zugaaschliß gids in Hornberg (Schwarzwaldbahn), oder in Wolfâ bzw. Schildâ (Ortenau-S-Bahn).
Tourismus
Luddrbach isch bi dâ Tourischdâ zimlii bekand un beliebt.
Weblink
Website vo Luddrbach
Fueßnote
Kategorie:Ort (Landkroes Rautweil)
Freiburger Kreise (NS-Zeit)
Im Nationalsozialismus hän z Friiburg im Briisgaü verschiidini Greis exischtiärt, wu in geischtiger Opposition zum System gstande sin. Des sin gsii:
Dr Friiburger Greis um dr Karl Färber
S Friiburger Konzil
Dr Friiburger Bonhoeffer-Greis
D Arbetsgmeinschaft Erwin v. Beckerath
Diä letschte drei wäre im Widerstand gege s NS-Regime zuegrächnet. Diä sin personell zum Deil identisch gsii. Zwische allene Greis hän persenligi Beziähige gherrscht.
Noch em Zweite Wältchrieg in der Bundesrepublik het s ge:
S Forum Freiburger Kreis vo dr FDP
Gehorsamsgebot (Römer 13)
S Ghorsamsgebott isch e Gebott, wu dr Aposchtel Petrus in sinem Briäf an d Remer bredigt het. Diä Stell im Neije Teschtämänt heißt:
Jede söll sech der Regierig, wo im Amt isch, underzie. Es git ke Regierig, wo nid vo Gott ygsetzt isch. 0 di gägewärtige sy vo Gott ygsetzt. Wär sech gäge d Regierig stellt, dä stellt sech also gäge das, wo Gott ygrichtet het. Die, wo sech dergäge wehre, mache sech strafbar. Wär ds Guete macht, bruucht sech vor de Beamte nid z förchte, nume dä, wo Böses macht. Du wettisch di nid vor der Regierig bruuche z förchte? De mach ds Guete! Si wird der's anerchenne. Si isch ja der Ghülfe vo Gott und hilft dir uf em Wäg zum Guete. We du hingäge ds Böse machsch, de muesch Angscht ha. Für nüüt treit si ja ds Schwärt nid! Si isch der Ghülfe vo Gott o i däm Stück, dass si eine verurteilt und straft, wo ds Böse macht. Drum isch es nötig, dass me sech underziet, nid numen us Angscht vor ein Gricht, nei, o us em Gwüsse use. (…)Ds Nöie Teschtamänt bärndütsch, S. 326
Des Gebott wird aber dur e anderi Stell in Neije Teschtämänt relativiärt, nämlig dur d Aposchtelgschicht 5,29; do sait dr Petrus un d Aposchtel:
Gott mues me folge, nit de Mönsche!Ds Nöie Teschtamänt bärndütsch, S. 248
Des Gebott im Remerbriäf hets in Chrischte in verschiidene hischtorische Situatione licht gmacht, sich an d Herrschaft azbasse. Uf dr andere Sitte hän anderi no Wäg gsuecht, wiä mer do drum rum kunnt. So s Friiburger Konzil, wu sich im Nationslsozialismus intensiv mit däm Gebott üsenander gsetzt het.
D Reformatore hän s Ghorsamsgebott unterschiidlig sträng üsglegt. Dr Zwingli het gsait: So aber die gantze menge des volcks einhälliklich […] den tyrannen abstoßt, so ist es mit got. Wänn dr Firscht so d Chrischtepflicht versüümt, mueß dr Bundesvertrag im e revolutionäre Akt erneijeret wäre un im Herrscher d Gewalt üs dr Hand gnumme wäre.Zitat un Iischätzig noch em Heinrich Richard Schmidt .
Literatür
Ds Nöie Teschtamänt bärndütsch. Übersetzig: Hans und Ruth Bietenhard, Bern 1985
Quälle
Kategorie:Christetum
Die Retter-Ritter
D Rettar-Ritter isch a englische Zeichetrickserie, wo 1999 fir s englische Fernsehe gmacht wore isch. Si isch abr au scho in Deitschland im Fernsehe kumme, und zwar zletscht vo Januar bis Mehrz 2004 im Kinderkanal. Dia Serie isch bsonders schee gmacht und saumäßig komisch. Si bestoht aus dreizeh Folga, wo a jede uugfähr zehe Minuta dauret. Trotzdeam dass si so kurz sind, wird abr allat a ganze Gschicht verzehlt, wo ma jedsmohl viel zum lache hot.
Handlung
Dia Gschichta handlet vo deana zwei Rittar, wo Sir Boris und Sir Morris heißet. Dia sind zwar uuglaublich guat beinand, aufrichtig und muatig, abr au zimlich guatmiatig und a bizzle dappig. Sia händ zwar de beschte Wille, um dia Läscht, wo si demit zum due händ, zum bekämpfe, abr oft glingts it so, und hindaher standet it bloß sii noo bleeder do.
Dehuim sind dia Rettar-Ritter am Schloß im Land Borovia, zämed mit ihre Viicher, wo au a Rüschtung aahend, und dr Haushälterin. Des Land wird vom Keenig Otto regiert. Dea hot zwei scheene Feehla, Prinzessin Lucy und Prinzessin Loretta, und deana gfallet dia Rettar-Ritter ziimlich guat.
In deam Land gibts au Drache, Hexa und Troll. D Hauptstadt isch a ziimlichs Provinznescht, wo Borodzo heißt. Dett stoht a moads goldene Uur, fiar dia dea Drimslar vo Keenig s ganze Schteuergeald ausgeabe hot. D Leit in deam Land sind it so groß, s gibt iiberhaupts wänig Leit dett. Dr Wirtschaft gohts schleacht und s Fernsehe isch no schwaaz-weiß. S gibt also gnua zum dua fir zwei solchene wia dia Rettar-Ritter.
Figuura
Sir Boris – de greescht Schwertfechtar vo dr Wealt, it grad a Krischpele, schneidig, aufrichtig und it ganz so bleed wia sei Bruadr.
Sir Morris – isch it de greescht Schwertfechtar vo dr Wealt, aber de Begeischtertschte.
Sir Horace, de Hund – des Vieh vom Sir Boris, hot an guate Schpiersinn.
Sir Doris, de Hamstr – g'heart'm Sir Morris und isch bissig und ziemlich verfreasse.
Keenig Otto – isch de Keenig vo deam Land, hot kui Mensch mea, aber zwei Feehla.
Prinzessinna Lucy und Loretta – sind leicht zum begeischtre und ziemliche Riebele.
Zaubrar Zappendust – isch scho tausende vo Johr alt, huudlet a bizzle bei seim Handwerk und saichelet a bizzle.
Professor von Proton – isch uisdeils a geniala Wissenschaftla, aber au a zimlicha Leffas; bei seine Erfindunga ka's ganz schee gfährlich wäre.
Keenigin Melissa – isch dia Keenigin vo deam Nachbarland und uuglaublich reich; s'heißt, dass sie friër mit'm Keenig Otto vrheiret gwea sei soll.
Zaubrerin Schimmelfee – isch dia Zaubrerin vo de Keenigin Melissa.
Des Leibweib – isch d'Haushälterin vo de Rettar-Ritter, ohne dia si ganz schee bleed aus de Wäsch luege dädet.
Dia drei Schweschtra – sollet auf'd Prinzesinna aufpasse. Si sind allat a bizzle aufgregt, wenn dia Rettar-Ritter im Gai sind.
Ekschterne Syte
Original Webseite (englisch)
[URL] – D'Retter-Ritter (mit ar kuuze Beschreibung dr Einzelfolge)
Kategorie:Fernsehserii
Kategorie:Comic