Niederländische Sprache
Holländisch oder Niderländisch isch a germanischi Sproch, wo va öbbe 22 Millione Lütt gredt wird. Si isch nooch verwandt mitm Dütsche und dött vor allem mit dem Niiderfränkische.
Was es isch
S Holländische het sich us em niderfränkische Dialekt sit dr Reformation zu ere eigeständige Hochsproch entwicklet, im glyche Zug wie d Niderlande zwische 1520 un 1648 ussem Dytsche Rych usgschiide sin. S englisch Adjektiv Dutch fer Holländisch stammt us dr Zit, wo me das Wort brucht het für Volkssproch als Unterschid zum Latiinisch un spöter als Unterschid zum Romanisch.
S Holländisch het sich noch vor em Nöihochdytsch zu ere verschriftete Hochsproch entwicklet. Holländisch isch vilycht eener e verschriftete Dialekt, wil es im e verhältnismässig chleirümige Gebit entstande isch, wo d Lüt alli äänlig gschwätzt häi, degege isch Nöihochdytsch e Mischsproch mit Elemente vu vile dytsche Dialekte. Es git kai Region z Dytschland, wo d Schriftsproch dr ursprünglich lokal Dialekt isch.
S Niderfränkisch am Rhy nördlich vu Duisburg in Dytschland cha mer als holländische Dialekt mit dytscher Hochsproch uffasse, degege isch s Plattdytsch im nordöstliche Holland e plattdütsche Dialekt mit holländischer Hochsproch, säll z Nidersachse degege eins mit hochdytscher Hochsproch.
Sit 1980 gits a Abkomme zwüsche de Niderlande und Belgie wäge der Rächtschreibung und wäge dem Spracherhalt.
Ussem Holländische het sich mit Afrikaans als Sproch vu dr Bure in Südafrika e witteri Dochtersproch entwicklet, wo früener au numme e holländische Dialekt gsi isch.
Phonologi
Gschicht
S Holländischi het di zweiti hochditschi Lütverschiebung nit mitgmacht:
+HolländischAlemannischzwakschwachpaalPfohluitüs
Üsserdäm het s Holländischi de alte germanische Frikativ /ɣ/ nit zuemene /g/ umgwandlet. In de moderne Sprechwiis wirrd s aber oft als /χ/ üsgsproche.
Bischpiil: Alemannisch gläbt /g̥læb̥t/ un Holländisch geleeft /ɣəleːft/. Hit däd mer aber wahrschiins, vor allem im Norde, eher /χəleɪ̯ft/ sage.
Ibersicht iber d Konsonante
NasalmnŋPlosivp bt dkFrikativf v*s z*x ɣ*hAproximanteʋlat.AproximantelTrillsr
D Phonem /v/, /z/ un /ɣ/ werre vu viilene Sprecher stimmlos gsproche un falle so mit /f/, /s/ un /x/ zämme.
D Lüt /ʃ/ un /ʒ/ kumme in manche Lehnwerter vor.
P, t un k sin immer unbehaucht, des heisst si klinge eigetlich wie im Alemannische.
Grammatik
Subschtantiv
S Holländisch het gar keini grammatische Fäll meh, abgsee vu Räschte vum Genitiv. Des isch wiider was, wu andersch als im Ditsche un Alemannische isch. D Personalpronome hen manchmol noch e Objektform ähnlich wie in de englische Sprooch. Alli Werter hen eis vu drei Gschlächter. S männlichi un wiiblichi Gschlächt siiht aber fascht immer glich üs.
+NeutrumPluralMask./Fem.Pluralhet paard
(s Pferd)de paarden
(d Pferd)de broeder
(de Brueder)de broeders
(d Brieder)het bed
(s Bett)de bedden
(d Better)de noot
(d Nuss)de noten
(d Nuss (pl.))het kind
(s Kind)de kinderen
(d Kinder)de vrouw
(d Froi)de vrouwen
(d Froie)
Als indefinite Artikel gildet een, un des fir alli Subschtantiv. Im Plural nimmt mer in däm Fall kei Artikel.
Ekschterni Syte
Niederländisch für Englischsprechende (vun Wikibooks)
[URL] (uf Niederländisch)
Learn Dutch online
MinikursNiederlaendisch
uitmuntend.de – Deutsch <-> Niederländisch Wörterbuch mit über 325.000 Stichwörtern und Bildwörterbuch
Online-Kurs mit Soundausgabe
[URL] (hollendische netzradio)
Kategorie:Germanischi Sproch
Kategorie:Einzelsproch
Kategorie:Kultur i de Niderland
Kategorie:Sprooch z Belgie