mischeiwiller/swiss-german-text huggingface dataset:
Mondregenbogen
thumb| C. D. Friedrich: Landschaft mit em Mondrägeboge, 1810
E Morägeboge isch e Rägeboge, wo dur s'Moliecht entstot. Morägeböge sin, wil au dr Vollmo iber 400.000 mol schwächer wie d'Sunne isch, liechtschwach un schwer z'sähe, insbsunder wenns Liechtverschmutzig git.
Die atmosphärische Bedingige fer e Morägeboge sin e helle Mo, wo mindischtens fascht voll isch. Es muess uf dr Site vum Horizont rägne, wo im Mo entgegegsetzt isch, un dr Himmel muess bsunders dert, wo dr Regeboge stoht, dunkel si. Dr Mo derf usserdem nit höcher wie 42° yberem Horizont sto.
S'Liecht vum Morägeboge erschint im blosse Aug grau, wil's vil z'schwach isch, um d'Farbrezeptore vum menschliche Aug azrege. Uf Photos isch dr Rägeboge ufgrund vu dr andere Eigeschafte vu dr Photooptik un dr längere Beliechtig farbig.
Weblink un Quelle
Photo
Photo mit langer Beliechtig
Kategorie:Optik
Kategorie:Wätter
Klaus
Dr Klaus (niideralemannisch un schwäbisch) bzw. Chlaus (hoch- un höchstalemannisch), hochdytsch gschriibe Klaus oder Claus, isch e männliche Vornamme als im dytsche Sprochruum yblichi Churzform vu Nikolaus, nooch em heilige Nikolaus, wo ins Bruuchtum als Gabebringer igange isch.
Lueg dodezue au:
Nigeläus (Gabebringer) mit siim Begleiter – dr Belznickel, Belzmärte, Rubrächt, Schmutzli au dr Ängel oder Diäner, oder aber Hans Trapp
Dr Nigelaus als Gabebringer heisst in dr Schwiiz un im Südbadische:
dr Samichlaus, Santichlaus oder Santiglaus (Basel)
in dr Ost-Schwiiz viilmol numme:
dr Chlaus
z Voradlbearg un in Ober- un bayrisch Schwabe:
dr Klaus oder Klos
un uff Oberrhiinalemannisch:
dr Nigelaüs oder Nigelaus.
In dr Schwiz bruucht ma Chlaus gliich, wie im Hochdütsche Hanswurst:
Du bisch mr aber en Chlaus! – uff Hochdütsch „Du bist mir aber einer (Klaus)!“
Namesträger
Klaus Schädelin (1918–1987), en Pfarrer, Politiker und Schriftschteller vo Bärn, Schwiz
Klaus Baumgartner (1937–2015), en Schwizer Politiker vo de SP
Klaus Wowereit (* 1953), en dütsche Politiker vo de SPD
Klaus Burger (* 1958), en dütsche Politiker vo de CDU
Ortschafte
Klaus (Vorarlberg), a Gmoand im Voralbärg, Öschtriich
Lueg au
Klausjagen, en Samichlaus-Bruuch z Chüsnacht am Rigi, Kanton Schwyz
Silvesterklaus, e Figur im Appezäller Bruuchtum
Nikolaus
Aarberg
Aarbärg isch äs chlisäs Stedtli u ä Ywohnergemeind im Seeland. Es ligt zwüschä Biel und Bärn.
Überblick
Aarbärg het öppä 4000 Iwohner. Ds Stadt- und Märiträcht het Aarbärg no usäm Mittuauter. Wägä dr Brügg über d Aarä isch äs früächer ä wichtigä Vercherspunkt gsi, nämläch dr einzig Aaräübergang zwüschä Bärn und Bürä. No hüt steit eini vo dä beidä autä Houzbrüggä. Diä angeri isch einisch iigschtürzt, wo äs dschwärs Sauzfuärwärk drübergfahrä isch. Vor dr Juragwässerkorrektion isch Aarbärg no ä Inslä ir Aarä gsi. Hüt fliässt numä no ds Autä Äärli unger dr Houzbrügg dürä. Im Summer 2005 isch dä Flusslouf renaturiert wordä.
Ds Aarbärg steit ou no d Zuckerfabrik und ä schöni Badi. Ds Wasserchraftwärk Aarbärg liferet Strom für d Region.
Mit äm Zug oder äm Poschi isch mä i 30 Minutä in Bärn oder Biel.
D Nachbergmeinde si Barge, Chappele, Lyss, Seedorf und Radelfinge. Zu Aarbärg ghört no dr chly Wiler Spins.
Ywohnerentwicklig
miniatur|left|320px|Ywohnerentwicklig
Johr Iwohner 1764  440 1850  993 1900  1372 1950  2126 1990  3414 2002  3910 2004  3946 2005  4026
Politik
Bi dä Nationalratswahlä 2019 het Aarbärg so abstummä:Resultate der Gemeinde Aarberg. Staatskanzlei des Kantons Bern, 20. Oktober 2019 SVP 33,7 %, SP 14,8 %, BDP 12,2 %, FDP 9,9 %, glp 9,9 %, GPS 10,5 %, EVP 3,8 %, EDU 1,3 %, CVP 0,8 %.
Gmeindpräsidänt isch dr Adrian Hügli (SVP) (Stang 2021)
miniatur|280px|Amtshus un Chilche
Persönlichkeite
Theodor Gohl, Architekt
Kurt Wüthrich, Chemiker, Professor fer Biophysik
Martin Laciga, Beachvolleyballspiiler
Weblink
Offizielle Internet-Uftritt vu dr Gmeind Aarberg
Fuessnote
Aarberg derf ner nit verwexsle mit dr dytschen Stadt Aarberge.
Kategorie:Ort (Kanton Bärn)
Biel
Dr Begriff Biel het verschideni Bedütige:
Ortsbezeichnig
in dr Schwyz
d Stadt Biu am Bielersee im Amtsbezirk Biel, Kanton Bern
dr Amtsbezirk Biel vum Kanton Bern
d Ortschaft Biel BL, Deil vu dr Gmei Biel-Benke im Bezirk Arlise, Kanton Basel-Landschaft
d Ortschaft Biel VS, Deil vu dr Gmei Grafschaft VS im Goms, Kanton Wallis
e Maiesäss vo de Alp Jungu (Jungen) i de Gmeind Zaniglas im Bezirk Visp, Wallis
z Dütschland
dr Ortsdeil Biel in Planitz, Stadt Zwickau, Sachse
dr Ortsdeil Biel in Solms, Hesse
dr Ortsdeil Biel in Bardenbach, Stadt Wadern, Landkreis Merzig-Wadern, Saarland
in dr Slowakei
d Gmei Biel (Slowakei) im Bezirk Trebišov im Oste vu dr Slowakei
z Spanie
d Gmei Biel (Spanie) in dr Provinz Saragossa z Aragonie
Personenämme
Walter Biel, Schwyzer Politiker, Nationalrat 1967–1991, Landesring vu dr Uabhängige (LdU), Direktor vum Migros-Gnosseschaftsbund
Gabriel Biel, scholastische Philosoph (um 1415–1495)
Jessica Biel, amerikanischi Schauspiileri
Flums
Flums (IPA: flʊms) isch e politischi Gmaind, im Wahlkrais Sargaaserland und isch flächemässig di drittgröscht Gmaind im Kanton Sanggalle.
Geografii
Flums lit im Seeztal, zwüsched Sargaas und em Walesee. D Gmaind erstreckt sich durs Schilstal bis ufe zum 2'501 m höche Spitzmaile. Flums bestoht us drü Ortsgmainde; Flums-Dorf, Flums-Grossbärg und Flums-Chliibärg.Gmeind Flums > Ortsgmeinde  abgruefe am 9. August 2012 Nochergmainde sind Glarus Süd, Quarte, Walestadt, Wartau und Mels. Flums isch underanderem dur d Flumserbärg bekannt, au wenn zmaischte uf em Gmaindsgebiet vu de Gmaind Quarte liit.
Industrii
Z Flums gits zwar relativ wänig Industrii, aber det drundär häts einiges wo rächt gross isch, so zum Bischpil d Flumroc wo bekanntä Isolationsmaterialhärschtellär isch. Aber au d Grüninger-Mühle z Flums ghöred zu dä 10 gröschtä Mülänä i dä Schwiz. Eini vo de eltischte Flumser Fabrike, wo na brucht wird isch d Schpinnerei Spörry Co AG wo de wältwit finscht Fadä macht.
Persönlichkaite
Aegidius Tschudi (1505–1572), en Historiker und Politiker
Caspar Joseph Staub (1775–1850), Lehrer und OrganischtStapfer Enquête, Komponischt vom Flumser Wienachtslied
Marie-Therese Nadig (* 1954), e Schirennläuferi u Olympiasiigeri (Sapporo 1972)
Edy Bruggmann (* 1943), sächsfache Schwiizermeischter im Riiseslalom und hett ä Silbermedallie a de Olympia in Sapporo (1972) gwunä
D Wendi Eberle (* 1956), isch a de Paralympics in Salt Lake City (2002) mitgfahrä und hät 1994 in Lillehammer Gold gholt.Ein Tag mit Wendi Eberle ZwygArt wordpress.com, abgruefe am 9. August 2012
Ernst Good (* 1950), en ehemolige Schirennfahrer
Max Rüdlinger (* 1949), en Schwizer Schauspiller
De Kary Banks Mullis (* 1944), hätt 1993 dä Nobelpriis für Chemie für't Entwicklung vo dä Polymerase-Kettenreaktion (PCR) übercho und stammt vo de Flumser Mullis ab.
Bilder
Lueg au
Pflanzenäme vo Flums
Tiernäme vo Flums
Literatur
Erwin Rothenhäusler, Dora Fanny Rittmeyer, Benedikt Frei: Die Kunstdenkmäler des Kantons St. Gallen, Band I: Bezirk Sargans. (= Kunstdenkmäler der Schweiz. Band 25). Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1951. .
Anton Müller: Geschichte der Herrschaft und Gemeinde Flums. Zugleich ein Beitrag zur Geschichte des Sarganserlandes, Gossau 1916.
Anton Müller: Die Rechtsverhältnisse der Ortsgemeinden in Flums, Flums 1916.
J.J. Kubly-Müller: Die Tschudi - Freiherr von Flums und Schloss Gräpplang, in Jahrbuch GL 42, 1920, Seiten 1–54
H. Thalmann: Die Industrie im Sarganserland, 1943
H. Schmied-Neukomm, Le vitrail de Flums, in ZAK 47, 1990, Seiten 213–234
Rudolf Gadient: Das Gewerbe in Flums um 1800-1945, in Terra plana, 2001, Nr. 4, Seiten 9–14
Rudolf Gadient: Bettler, Frevler, Armenhäusler. Die Armen von Flums im 19. Jahrhundert. Chronos, Zürich 1991, ISBN 3-905278-72-3.
Flums-Gräpplang. 4000 Jahre Geschichte. Von Mathias Bugg, David Imper, Wolfgang Neubauer, Fritz Rigendinger, Martin P. Schindler. 2006 Stiftung Pro Gräpplang Flums.
Weblink
Offizielli Syte vu de Gmaind Flums
D Website vom Chliibärg
Fuessnote
Kategorie:Ort (Kanton Sankt Galle)
Kategorie:Sarganserland
Hotpants
thumb|Sälber zrächtgschnitteni Hotpants
Hotpants (engl. heisses Hesle) sin urspringlig Unterwäsch fir Dame gsi. De Schnitt isch so usglegt, dass de Ofong un s End Paralelle bilde.
D Hotpants sin in de 1960er Johr in Kalifornie ufkumme un hen de Ultra-Minirock abglest. Die britischi Moodedesignere Mary Quant het sä in dr Zit vom «Swinging London» in dr Middi vo de 1960er Joor populär gmacht,Ros Horton, Sally Simmons, 2007. Women Who Changed the World  und si si bis in die früeje 1970er seer beliebt bliibe.
Hotpants werre iberwigend vun jingere Dame un Maidli trait.
Si betone de Po. Uf eire Sitte zeige s ne nit blut, uf de ondre Sitte erheche si d Luscht: Hotpants sponne eng iber ne un zeige sine Uslaifer noch unte no ditlig.
S git si in verschidene Längine, vun ere Längi, wu grad de Schritt bedeckt, bis zue ugfähr 7cm unter em End vum Po.
D Hotpants hen Ähnligkit mit de Shorts, sin jedoch e eigeständiger (Unter)-Wäschtyp.
Shorts sind ender lockeri (Unter)hose. Als Bispil len sich Badeshorts (Badekleidung) oder Boxershorts (Unterwäsch) nenne. Pants degege lige enger o: Retropants (Unterwäsche) oder Hotpants.
Hit wird bi re arig kurze Hos vun Hotpants gsproche. Des entspricht aber nimi de urspringlige Hotpants.
Fuessnoote
Kategorie:Chleidig
Ganterschwil
Gantertschwil (IPA: []) isch es Dorf i de politische Gmaind Bötschwil-Gantertschwil im Toggeborg i de Schwiz.
Gschicht
Gantertschwil werd s erstmol 779 als Cantrichesuilare gnännt. 1621 gits aaschinend e Dorfrächt.
Am 26. September 2010 händ d Bürger vo Gantertschwil und Bötschwil inn ere Grundsatzabstimmig am e Fusionsverfaare zuegstimmt. Binn ere witere Abstimmig ischt am 27. November 2011 ann ere Gmaindsfusion uf de 1. Januar 2013 zuegstumme worde. Sit Aafangs 2013 ghört Gantertschwil zu de nöi gründete politische Gmaind Bötschwil-Gantertschwil.
Woppe
S Woppe vo Gantertschwil zaigt e Märzeföli (Picus viridis) uf geelem Grund mit eme schwarze sechseggige Stern. S Woppe goot uf de Adligi Wenzel vo Ganterschwil zrugg, wo um 1105 d Gründig vom Chloster St. Johann im Obertoggeborg ermöglicht het.
Geografii
S Gebiet vo de ehmolige Gmaind Ganterschwil hät weschtlich a Bötschwil, nördlich a Lütischborg, öschtlich a Neckertal un südlich a Helffetschwil gränzt. D Gmaindsgrenze isch uf drü Site vo de Flüss Thur und Necker bildet wore, nur vo Süde her cha me Gantertschwil ohni e Brugg z überquere erraiche.
Natuur
Gantertschwil isch e ländlichs Gebiet mit Flussaue und Insle, wo no seltnigi Tier und Pflanze vorchömet. Wanderweeg füeret dör e hügligi und abwechsligsriichi Landschaft, mit Uusichtspünkt, wie de Gässberg im Süüde.
Bsondrigs zom aaluege
Gantertschwil het zwoo Cherche. Vo dene stoot di reformiert under em Schutz vo de Aiggnosseschaft. Si het en Torm us lokaalem Tuffstai, wo im früene Mittelalter baut woren isch. Erst spööter isch d Cherche an Torm anebaut wore. Si isch im 15. Joorhundert mit Freske uusgmoolt wore, wo d Passion Christi zaiget. Die spootgotische Freske sind no hüt erhalte.
Brugge und Steeg
E Bsunderhait isch d Lochermoosbrugg, e moderni deckti Holzbrugg, wo ane 1994 di alti verrosteti Staalbrugg öber d Thur ersetzt het und zaigt, as iihaimisch Taneholz grad ase guet gaignet isch wie Betong und Staal. D Brugg isch 44 Meter lang und 10 Meter brait, mit aigne Baane för Auto, Velo und Fuessgänger.
Bim Bruedertöbeli, wo vo 1375 bis 1865 en Aisidelai mit eme Chappeli gsii isch, füert en hööche Drootsteeg öber Thur.
Sibe witteri Brugge und Steeg gönd öber de Necker, di maiste för de Fuessvercheer. Di alti Letzibrugg, uf Lütischborg öberi, isch e Holzbrugg us em Joor 1853 und hüt numeno för Fuessgänger offe, för d Faarzüüg gits sit 1969 die noi Letzibrugg. E dritti Holzbrugg goot bi Anzewil öber de Necker i Richtig Mogelschbärg oder Brunoodere.
Bevölkerig
+ Bevölkerigsentwicklig Johr  1800  1834  1900  1950  1990  1995  2000  2005  2010  2011  2012 Iiwohner  681  732  868  971  1'136  1'194  1'145  1'143  1'206  1'196  1'186
Brüüch
Ali zwai Joor werd s Gantifest gfiiret. D Chilbi isch em zwaite Sunntig vom Oktober und de Räbeliechtliumzug im November.
Wirtschaft
Z Gantertschwil gits vil chlini Unternäme, wo Arbeitsplätz büte tüend. S bekanntischt Unterneme isch d Firma Berlinger & Co. AG.
Bilder
Weblink
d Website vo de Gmaind Bötschwil-Gantertschwil
Kategorie:Ort (Kanton Sankt Galle)
Kategorie:Toggeborg
Kategorie:Bötschwil-Gantertschwil
EV Zug
miniatur|s Stadion Herti
Dä EV Zug isch en schwizerischä Iishockeyclub us Zug.
EVZ isch d Abchürzig für dä volli Namä «Eissportverein Zug».
Dä EV Zug hät au ä erfolgrichi Frauämannschaft, wo scho viermol Schwizer Meister worde isch, und am IIHF European Women's Champions Cup teilgno hät.
Herre
1. Mannschaft NLA 2007/2008
Tor:  41 - Weibel Lars / 20 - Mathis Mario / 34 - Hermann Yves  Verteidigung: 4 - Maurer Mario / 5 - Sutter Patrick / 8 - Meier Dominic / 16 - Diaz Rafael / 19 - Kress Michael / 26 - René Back / 38 - Barry Richter (USA)  Aagriff: 7 - Christen Björn / 9 - Fischer Simon / 10 - Bucher Tobias / 11 - Steinmann Janick / 14 - Petrov Oleg (RUS) / 18 - Grosek Michal (CZE) / 21 - Fischer Patrick / 22 - McTavish Dale (CAN) / 23 - Petrovicky Ronald (SLK) / 24 - Camichel Duri (C) / 25 - Meier Trevor / 28 - Oppliger Patrick / 39 - Green Travis (CAN) / 48 - Walser Thomas / 55 - Di Pietro Paul / 57 - Schnyder Fabian / 61 - Casutt Corsin / 88 - Frunz Marvin / 91 - Zeller Raphael        Staff: Trainer Sean Simpson (CAN) / Assistenztrainer Colin Muller (CAN)
Spruch: Ei Stadt, Ei Liebi, EVZ
Weblink
Clubsite EV Zug
Kategorie:Zoog
Kategorie:Iishockey in dr Schwiiz
Kategorie:Sportverein (Schwiz)
Berbice Dutch Creole
Berbice Dutch Creole isch a hollendisch (seelendisch) basiirte Kreool-Schprôôch, wooma zirka bis vôôr hundrt Jôôr imma Tôal vo Guyana ggredd hêat. Es giit nuunô gaanz wenig Lüüt, wo nôhh apaar Wörtr kônn.
Es giit zwôa Dialêkt, am Berbice River und am Wiruni Creek. T Lüüt vum Wiruni sen ehr Indianr (vôr allam Arawak), t Schprêachr am Berbice sen me Negr und Mulaata.
right|300 px|Kaarta vo British Guiana, 1896
Ggşicht
Ana sêachzehahundrtsibanazwanzge hêat an Seelendr, dr Abraham van Peere am Bach Berbice a Sidlig ggschteftat. Dia Sidlig isch undr am Nama ‚Berbice’ a Kollonii vo da Siba Vrôanigta Nidrlendr wôrra. Ma hêat Zuggr und Bôwwullpflanzgata iigrichtat. Düat hônn Sklaava ggschaffat. Dia Sklaava sin zumma grôôssa Tôal us am afrikanische Künnigriich Kalabari kôô. Dêana siine nôü Schprôôch isch s Berbice Dutch Creole ggsi. Schpötr hêand o Indiaanr vomm Bach Wiruni des Kreoolisch übrnôô.
Ana sibzehahundrtseggsanünzg hônn t Englendr Berbice vrôbbrat. T Missjoneerig im nünzenta Jôôrhundrt hêat am Berbice Dutch Creole rôôs ggschaddat, wells asa mindrwêrtig ahheggschtellt und vrbôtta wôrra isch. Bis nünzeavufzg êapa hêat Dutch ufköört gredat wêara.
Dr letscht Mentsch, wo Berbice Dutch Creole als Kind guat gglêarnat hêat, ischt t Bertha Bell. Ana zwôataosadviire isch se hundrtdrüü Jôôr alt ggsii.
Erfôrschig
T Silvia Kouwenberg hêat i da Jôôr nünzehahundrtsegsadachdsg, nünzehanachtadachdsg und nünzehanündsg dia Schprôôch vôr Ôrt glêarnt und ufggschribba und druf ahhe ts Buach "A Grammar of Berbice Dutch Creole" vrfasst.
Berbice Dutch ssöpma ned vrwêakssla mit Skepi Dutch, wo man o z Guyana gredd hêat.
T Nemma vo Berbice Dutch Creole
T Lüüt z Berbice hôn si vürr êana siine Schprôôch kôan Nama uustenkt, wel ses as hollendischa Tialêkt aagluagat hôn. Wêaganêam sent nemma vürr Berbice Dutch Creole alzemm us am Guiana-Kreol-Englisch vrtlihha. Dr Namma ‚kriol’ und des ganz uurschprüngle pôrtogeesische Wôrt ‚kiljoro’ hôasst „Kreoolschprôôch“. Mankmôôl seepma ‚di lanʃi’ „t Schprôôch“, ôdr se sêgan ‚dat∫’ wia Hollendisch.
Êapas zum redda
daki     - Grüass de.    hoso ju nam     - Wia hôasch?    εkε nam (...)     - I hôass (...).    hoso mεtε ju?     - Wia gôôt as dr?    da moi/lombo     - Miir gôôt s guat/schlêacht.    εkε tibi sεrε     - I ha Kôpfwee.    εk ninto kanε     - I wôass as ned.    ju suk en kuku?     - Witt an Kuacha?    ja=jεs/nεnε=no     - Jôô./Naa.    sεtε moi!     - Pfüate! (zu dêam wo bliibd)    wenggi moi!     - Pfüate! (zu dêam wo gôôt)
Zaala vo ôas bis zene
en    twε    dri    firi    fefu    se∫i    sewn    akti    negn    tin    ôas    zwôa    drüü    viire    vüüve    segse    sibane    achte    nüünezehane
Nemma vo Tiirer
abuja     - Halsbandpekari (so êapas wia na Wildschwii)(h)aduri     - Roots Acouchi/Acushi (gliichat anara groossa Muus)aikilibana     - an Rair
Nemma vo Pflããnza
awisa     - Guineanischa Pfêaffr (Afromomum melegueta, vrgliichbar med Ingwr)bakofu     - Panããnabanana     - Kôch-Panãnabarakara     - an Bôm, uf dêam wo roote Boona waggsande, hôasst Surináma ‚kokriki’
Wêaltnetzsiita
[URL]
[URL]
Seelendişe Wikipedia
Luag oo: Kreolsproche
Kategorie:Pidgin- und Kreolsproche
Kategorie:Einzelsproch
Alemannische Sprachatlanten
Im alemannische Sprochrüüm gits fir fimpf verschiidini Regione eigini Sprochatlante, wu typischi Lüt (Luut), Werter un Grammatikforme vu zahlriche Belegort verzeichnet sin. Nämlig dr
Atlas Linguistique et Ethnographique d l'Alsace (ALA) (= dr elsässisch Sprochatlas)
Sprachatlas der deutschen Schweiz (SDS), Syntaktischer Atlas der deutschen Schweiz (SADS) und Dialäktatlas
Sprachatlas von Bayerisch-Schwaben (SBS)
Sprachatlas von Nord-Baden-Württemberg (SNBW). In däm Sprochatlas isch z. B. au d Geegnig um Stuttgart, Esslinge, Schwäbisch Gmünd un Ale drin, wu zum Schwebische/Alemannische zellt.
Südwestdeutscher Sprachatlas (SSA)
Vorarlberger Sprachatlas mit Einschluss des Fürstentums Lichtensteins, Westtirols und des Allgaüs (VALTS)
Alli Atlante sin diräkt erhobe (dur Froge an Gwährspersone an dr Belegort), benutze e wiiseschaftligi Lütschrift un sin in wisseschaftlige Bibliotheke z finde. D Karte vu däne Atlante sin meischtens thematisch un im Ufnahmverfahre ähnlig, so dass mer fir vill Broblem aü e Aschlusskart vu äne an dr Gränz findet, wu basst.
Netzgleicher (Weblinks)
SDS
SADS
Dialäktatlas
SNBW
regionalsprache.de mit dytsche Sprochatlante
Kategorie:Alemannisch
Kategorie:Alemannischi Grammatik
Urdorf
Urdorf isch e politischi Gmai im Bezirk Dietike vùm Kanton Züri in der Schwyz.
Urdorf isch es Dorf, wo früäner mal us 4 chlinere Dörfli zämegschlosse worde isch. Dazmal hets Oberurdorf, Niederurdorf und no es paar wiiteri wyler-ähnlichi Dörfli gä. Drum gits au no hüt d Bezeichnig Niiderurdorf, für alles, was eher richtig Schliere, Dietike gaht und Oberurdorf, für de Teil Richtig Üdikä, Birmensdorf.
Wappe
Blasonierig: In Silber, e schwaarze Mùùnichobf, wù häärluegd.
D Urdorfer-Flage isch in Schwarzwiss ghalte und s letscht mal 1991 oder 92 überarbeitet worde.
Geografii
Urdorf lyd am weschdlige Rand vù dr Schdad Züri in eme Daal, wù dùr dr Reussglätscher gfoormd wooren isch. S hed Findlig us reedligem Gschdai, wäge däm mues es au ne Arm vùm Linthglätscher in dr Geegnig gee haa. Hinder em Hohneret ùn dr Egg lyd s Reppischtal, wù dùr d Mörääne good.
Vù dr Gmaiflächi sin 32 % landwirschafdligi Nùzflächi, 32.7 % sin Wald, 25.9 % sin Siidligsflächi ùn 8.8 % sin Verchèèrsflächi. 0.4 % sin Gwäser.Bundesamt für Statistik: Regionalporträts 2012: Kennzahlen aller Gemeinden, Mai 2012
Gschiichd
S èèrschd Mool gnänd wird Urdorf dùr dr Konrad vù Sellebüre in ere Schdifdigsuurchùnd vùm Chlooschder Engelberg us em Joor 1179 als predium Urdorf.
Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005Bundesamt für Statistik: Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung der Gemeinden 1850–2000. Bern 2005 (Online uf bfs.admin.ch, Date im Aahang)
Jaar  1850  1860  1870  1880  1888  1900  1910  1920 Iiwooner 770  784  768  726  672  711  837  976  Jaar  1930  1941  1950  1960  1970  1980  1990  2000 Iiwooner 1215  1335  1929  3809  7960  8589  8339  9417
De Uusländeraatäil liit bi 20,7 % (Stand 2011).
Religion
33,3% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 35,4% sind römisch-katholisch (Stand 2011).
Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 2,8 %, CVP 7,1 %, EDU 0,7 %, EVP 4,3 %, FDP 14,3 %. GLP 7,6 %, GP 7,7 %, SP 20,9 %, SVP 32,5 %, Suschtigi 2,2 %.
Gmäindspresidäntin isch d Sandra Rottensteiner (Stand 2012).
Wirtschaft
D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 3,2 % gläge.
Tieläkt
De züritüütsch Tieläkt vo Uurdoorf ghört zue de Ämtler Mundarte.
Sùschdigs
Syder ane 1996 gid s e Hilfsyyriichdig fir Droogeabhängigi, s "Urdörfli", wù vùm Bfaarer Sieber grinded wooren isch.
Urdorf het e eigeti Badi, es Halläbad, e Kunschtiisbahn, es Curlingcenter, en wintertaugliche Tennisplatz, en Lokalsender (Teletext-Stil) und e eigeti Kantonsschuel.
Es git zwei Bahnhöf: "Urdorf" und "Weihermatt".
Bilder
Literatur
Elisabeth Lüchinger-Grob: Urdorf in alten Ansichten. Europäische Bibliothek 2002, ISBN 978-90-288-6701-7
Karl Grunder: Die Kunstdenkmäler des Kanton Zürich Band 9: Der Bezirk Dietikon. Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern  1997 (Kunstdenkmäler der Schweiz Band 88). ISBN 3-909164-57-9. S. 338–366.
Maximilian Georg Kroiß: Hl. Bruder Klaus Urdorf ZH in 2013. Eine junge Pfarrei von 1960 mit alten Wurzeln aus 1173. Urdorf 2013.
Weblink
Internetùfdrid vù dr Gmai Urdorf
Gmeind Urdorf im GIS vum Kanton Züri
Fuessnote
Kategorie:Ort (Kanton Züri)
Inkscape
Inkscape isch e Open-Source-Vektorgrafik-Editor. S Ziil isch s, zue de Standards SVG un CSS kompatibel z sii.
Inkscape isch als Fork vun Sodipodi ufgrund vun Unstimmigkeite iber d Ziil und de Entwicklungsweg entschtonde.
Mit em Fork isch mer vun C zuer C++-Programmiersproch un vun GTK zuer C++-Variant GTKmm gwechselt. Zuedem isch d Benutzeroberfläch neij gschtaltet worre un e Viilzahl on Funktione dezuekumme.
Inkscape wird aktiv witerentwickelt, un neije Versione erschiine regelmässig.
D neijscht Versione hen d Megligkeit, in Konferenzschaltung z zeichne (dodebi wird s Jabber-Protokoll verwendet); Diagramm mit beweglige Verbindunge z erschtelle; Unicode, Fliesstext un Text-uf-Pfad; Effekte, Klone un Layer; Bitmap-Tracing; sowie Lizenz- (wie z. B. Public Domain) un ondri Metainformatione als RDF zue dr Graphik zuezfiege.
Vorteil, speziell fir Ofänger, wu Inkscape gegeiber ondre (koschtepflichtige) Vektorgrafik-Programme wie Adobe Illustrator bietet, isch d intuitiv Hondhabung un d Benutzerfrejndligkeit sowie extrem kurzi Ladezyt bim Schtarte vum Programm.
Inkscape isch bsunders guet geignet zum Erstelle un Layoute vun Flugblätter, CD-Cover, Poster, Logos, Schriftziig, Comics(-Charaktere), Schtadtpläne usw.
De uffig Zuegriff zue de Codebasis fir alli Entwickler un d Mitwirkung in de Open-Source-Gmeind wird bi Inkscape gross gschribe.
S Autoreteam isch zuem Zytpunkt vum Fork uss drey US-Amerikaner bschtonde; zomme mit eme Kanadier bilde si zur Zyt d Adminischtrationsebene. D Onzahl vun witre aktive Autore isch nie gresser wie ei bis zwei Dutzed gsi. Im Lauf vun dr Zyt hen aber schu on di hundert Autore us de gonze Welt Programm- un Ibersetzungsbiträg gleischtet.
Weblink
Incscape.org
Inkscape-Wiki
"Elektronische Zeichenfeder" - Bericht iber Inkscape in de Zytschrift LinuxUser
Galerii vun Inkscape-Bildar (uff Englisch)
Kategorie:Software