mischeiwiller/swiss-german-text huggingface dataset:
Altstadt (Freiburg im Breisgau)
D' Aldstadt bildet s'Stadt- un Gschäftszentrum vu Friburg im Brisgau un isch dr Kern vu dr ursprüngliche Stadt. Si glideret sich in die beide Bezirke 111 Aldstadt-Middi un 112 Aldstadt-Ring. Dr Bezirk Aldstadt-Middi stellt debi die bebaut Flächi vu dr Stadt zue dr Zitt vu ihrer Gründig un dodemit die eigetlich Aldstadt dar.
Im Stadtteil sin am End vu anno 2005 circa 6900 Lyt as Wohnbevölkrig gmeldet gsi.
D'Aldstadt-Middi isch annächerend nooch em Muster vu ere römische Stadt aglegt. Dert het au d'Stadtverwaltig ihr Hauptsitz, wohigege s'Regierigspräsidium am End vu dr 1990er Johre si Hauptsitz vu dr Aldstadt in dr Stadtdeil Betzehuse verlegt het.
Noochberbezirke sin dr Stüehlinger im Weste, Nöiburg im Norde, d'Oberau im Oste un jensits vu dr Dreisam d'Wihre im Süde.
Sehenswürdigkeite
Dominiert wird d'Aldstadt vum Friburger Münster. Au die meiste andere bauliche Sehenswürdigkeite vu dr Stadt befinde sich in dr Aldstadt, so au fast alli Friburger Bächli.
Kultur un Bildig
D Aldstadt bildet e Zentrum vum Friburger Kulturläbe, so befindet sich do s Stadttheater, die meiste Kinos un am Hauptbahnhof s Planetarium.
In dr Aldstadt befinde sich die geistes- un sozialwisseschaftliche Fakultäte vu dr Universität sowie d Universitäts- wie au d Stadtbibliothek.
Verkehr
Dr Bezirk Aldstadt-Middi isch sit Middi vu dr 1970er Johre wittgehend Fuessgängerzone, während dr Bezirk Altstadt-Ring fer dr motorisiert Verkehr wittgehend offe isch. D'Grenze vu dr bebaute Aldstadt bilde mehrspurigi Strosse as Hauptverkehrsodere vum Individualverkehr. D'Parkmöglichkeite sin uf mehreri Parkhyser an dr Hauptverkehrsaxe konzentriert, während in dr übrige Strosse Awohnerparkplätze yberwige.
Uf dr beide Hauptaxe vu dr Altstadt, dr Kaiser-Joseph-Stross bzw. dr Bertoldstross un dr Salzstross verkehrt hytt d'Strossebahn. Dr Schnittpunkt vu dr Linie am Bertoldsbrunne isch as d'Stadtmiddi näbenem Hauptbahnhof am Rand vu dr Aldstadt an dr Grenze zum Stadtdeil Stüehlinger dr wichtigst Knotepunkt vum öffetliche Personenohverkehr z'Friburg.
Quelle
Stadt Friburg, Amt fer Bürgerservice un Informationsverarbeitig
Amtlichi Karte 1:25.000 vum Landesvermessigsamt Bade-Württeberg
Kategorie:Ort (Stadtkreis Friburg)
Nordwestschweiz
Stat. Date vo dr NordweschtschwiizWirtschaftszentrum:  BaselFlechi:  1'015 km²Wohnbevölkerig:  552'430 (2002)Usländerateil:  21,4 % (2002)Bevölkerigsdichti:  544 Einw./km²Arbeitslosequote:  2,3 % (2002)Usländischi Gränzgänger:  rd. 50'000 (2000)
D Nordweschtschwiiz (hochdütsch Nordwestschweiz) isch e interkantonale und Wirtschaftsruum im Nordweschte vo dr Schwiiz. Er umfasst d Grossregion Basel und isch zimli gnau identisch mit em glichnamige Tarifverbund.
miniatur|300px|D Nordweschtschwiiz im witer gfasste Sinn
Geografi
D Nordweschtschwiiz bestoht us verschidene Kanteen oder Teili drvo, bildet aber geografisch gseh e Einheit. Die natyrlige Gränze zu de andere Grossregione vo dr Schwiiz wärde durch dr Gebirgszug Jura bildet.
Zer Nordweschtschwiiz zelle im ängere Sinn:
dr Kanton Basel-Stadt
dr Kanton Basel-Landschaft
s Fricktal, also hauptsächlich d Bezirk Rhyfälde und Laufeburg vom Kanton Aargau
d Bezirk Dorneck und Thierstai vom Kanton Soledurn
Im witere Sinn umfasst dr Begriff Baselland und -stadt und s gsamte Gebiet vo de Kanteen Aargau und Soledurn, zem Bischpill bi dr Fachhochschuel Nordwestschschwiiz.
Bevölkerig
In dr Nordweschtschwiiz läbe öppe 552'000 Mensche, dodrvo öppe 88 % im stedtische Gebiet vo dr Agglomeration Basel (grosszügig usglegt). Mit eme Usländerateil vo 21,4 % isch me zimli gnau im Schwizer Durchschnitt.
In dr Nordweschtschwiiz hetts folgendi Stedt (historischs Stadträcht und über 10'000 Ywohner):
d Grossstadt Basel
d Kantonshauptstadt Lieschtel (BL)
die Bezirkshauptstadt Rhyfälde (AG)
E historischs Stadrächt, aber weniger als 10'000 Ywohner hän Wolbrg, Lauffe (beidi BL) und Lauffeburg (AG).
Kei historischs Stadträcht, aber über 10'000 Ywohner hän folgendi Gmeinde in dr unmittelbare Agglomeration vo Basel: Rieche BS, Birsfälde, Muttez, Brattele, Münchestai, Binnige, Allschwil, Rynach und Ääsch (alli BL).
D Dialäkt, wo in dr Nordweschtschwiz gredet wärde, gheere zum Nordweschtschwizerditsch.
Wirtschaft
Nid nur geografisch, sondern au wirtschaftlig gseh isch d Nordweschtschwiiz e einheitligi Region. S  Wirtschaftszentrum isch d Schdadt Basel. Us dr ganze Region pändle Daag für Daag über 54'000 Mensche noch Basel, drzue kemme no 30'000 Gränzgänger, gsamthaft schaffe in dr ganze Region sogar 50'000 Gränzgänger. Trotz dene vilne Gränzgänger hett d Region mit enere Arbetslosequote vo 2,3 % en tiefere Wärt als dr Gsamtschnitt vor Schwiiz.
Weblink
Nordweschtschwiiz: Zahle, Date, Fakte
Forderig noch eme Kanton Nordwestschweiz
entsprächendi Motion von Rolf Grütter, CVP, Breitenbach SO (16.03.99)
Tarifverbund Nordwestschweiz (TNW)
Fachhochschulen Nordwestschweiz (FHNW)
Metrobasel
!
Haslach (Freiburg im Breisgau)
Hasle, sit em 1. Jänner 1890 e Stadtdeil vu Friburg, ghört zue dr weschtliche Stadtdeile. Dr Stadtdeil bestoht sit dr Usgliderig vu Wigarte
us dr Stadtbezirke 611 Hasle-Egerte, 612 Hasle-Gartestadt, 613 Hasle-Schildacker un 614 Hasle-Haid.
Im Norde wird Hasle vu dr Dreisam gegeniberem Noochberstadtteil Stüehlinger begrenzt, öschtlich dur d'Rhidal-Bahnlinie (Charlsrueh-Basel) gegeniber em Stadtdeil Wiehri un weschtlich dur d'Güterbahnlinie un Opfinger Stross gegeniber Wigarte sowie dur d'Besançonallee un südlich dur d'Guildfordallee un d'Wisedalstross gegeniber em Noochbarstadtdeil Sant Jerge.
Dr Namme „Hasle“ leitet sich us em Althochdytsche „Hasala“ fer Haselnussstude un „Aha“ fer Fliessgwässer ab. Am hyttige Dorfbach sin d'Haselnussstude allerdings selte worre.
Geschichte
Urkundlich isch Hasle erschtmols anno 786 erwähnt. In ere Schenkigsurkunde vum 26. Dezember 786 hän e Heimo un si Dochter Svanahilt einige Dörfer, dorunder au Hasle (Haslaha) im Kloschter St. Galle ibertrait.
D'Haslemer Pfarrei findet 1261 e erschti urchundlichi Erwähnig, muess aber scho länger bstande ha.
1118 isch in umiddelbarer Nächi d'Gründig vu Friburg erfolgt. Säll het d'Entwicklig vu Hasle sehr prägt. Bsunders dr Friburger Märkt het die wirtschaftlich Lag z'Hasle gförderet.
Im Drissigjährige Chrieg (1618-1648) isch Hasle 1633 völlig zerstört worre.
Under em Friburger Oberbürgermeister Otto Winterer (Amtszitt vu 1888-1913) het nooch dr Igmeindig zue dr Stadt dr Usbau vu Hasle mit Wohnsidlunge fier Arbeiter agfange. In sällere Zitt isch au d'Gartestadt z'Haslach entstande nooch em Vorbild vum Brite Ebenezer Howard. Säll Wohngebiet mit sine Reihehüser un dr dezueghörige, grosse Gärte, wo fer d'Selbstversorgig vu dr Bevölkerig entworfe worre sin, stoht hüt under Denkmolschutz.
Ab dr 1960er-Johre isch z'Hasle verstärcht mit Familiewohnbau witterentwicklet worre. Säll het zuer Folg gha, dass dr Stadtdeil hüt e sehr homogens Wohngebit isch, wo mit ere sehr guete Infrastruktur (Garte-Hallebad, Strossebahnaschluss, Schuele, Kinderschuele, Ikaufsmöglichkeite, grosse Grienflächene usw.) usgestattet isch.
Weblink
Privati Site mit Gschichte & Bilder us Hasle
Kategorie:Ort (Stadtkreis Friburg)
Betzenhausen (Freiburg im Breisgau)
Betzehüse isch e westliche Friburger Stadtdeil. Es bestoht us em Stadtbezirk 531 Betzehüse-Bischofslinde im Oste un 532 Ald-Betzhüse im Weste.
Noochbarstadtdeile sin Mooswald im Norde, dr Stüehlinger im Oste,  Wigarte im Süde un Lehe im Weste.
Am Südrand vum Stadtdeil befinde sich Kleigärte, im Nordweste dr Seepark um dr Flückiger See uf em Glände vu dr Landesgarteschau vu anno 1986. Der lit au s'Hallebad West, s'grösst Friburger Schwimmbad. Im Stadtdeil git's zahlrichi Studentenwohnige.
Betzenhüse isch dur die zentral verlaufende Stadtbahnline 1 un d'Linie 3 am Ostrand vum Stadtdeils sehr guet mit öffetlichen Verkehrsmiddel abunde. Mit dr Lage am Rand vu dr westliche Umgehigsstross vu Friburg sowie nem Autobahnzuebringer Middi isch d'Erreichbarkeit mit em Auto ebefalls sehr guet.
Im Oste vu Betzehüse isch mit em Nöibau vum Regierigspräsidium nooch em Johr 2000 e grosses Behördezentrum entstande.
Kategorie:Ort (Stadtkreis Friburg)
Lehen (Freiburg im Breisgau)
Lehe isch e früeher selbständigi Gmei an dr Dreisam, wo am 1. September 1971 in d'Stadt Friburg im Brisgau igmeindet worre isch. Lehe lit im Nordweste vu Friburg un grenzt im Norde an Landwasser, im Südoste an Betzehüse un im Südweste an s'Riselfeld un dr Mundehof un im Weste an Umkilche. Bi Lehe lit au s' Lehener Bergli.
Um s'Johr 1510 rum isch dr Joß Fritz, dr Füehrer vu dr Bundschueh-Bewegig, z'Lehe sesshaft worre.
Politik
Ortschaftsrot
Ergebnis vu dr Ortschaftsrotswahl am 7. Juni 2009:
Freier Wählerbund Lehen: 49,7 %, 6 Sitz
Freie Bürgervereinigung Lehen: 27,5 %, 3 Sitz
SPD + Unabhängige: 22,8 %, 3 Sitz
Weblink
Friburg Lehe im Netz
thumb|300px|left|Dr Bundschueh-Platz z'Lehe
Kategorie:Ort (Stadtkreis Friburg)
Littenweiler (Freiburg im Breisgau)
Littewiler isch e südöstliche Stadtdeil vu Friburg im Brisgau. Dr Bahnhof vu Littewiler lit uf 318 m Höchi iber em Meeresspiegel.
Es ghört wäge sinere trotz dr ruehige Lag hervorragende Verkehrsabindig zue dr ghobenere Wohngegende vu Friburg.
Littewiler isch anno 1914 zue Friburg igmeindet worre. Näben em Bahnhof verfüegt es au iber e Stadtbahnanschluss. Allerdings endet s Strossebahngleis umittelbar am Stadtdeilrand. Es isch allerdings e Verlängerig in konkreter Planig.
Bildig
Pädagogischi Hochschuel z Friburg
Reinhold-Schneider-Schuel (Grund- un Hauptschuel)
mini|Blick uf s winterlich Littewiler un Waldsee im Dreisamdal|none
mini|nomol us erme andere Blickwinkel|none
Weblink
Bürgerportal
D'Gschichte vu Líttewiler
Private Internetseite iber Littewiler
Kategorie:Ort (Stadtkreis Friburg)
Wiehre (Freiburg im Breisgau)
D' Wiehri isch e Stadtdeil, wo uf dr andere Site vu dr Dreisam südlich vu dr Aldstadt vu Friburg im Brisgau lit. D'Wiehri isch hüt e sehr beliebts Wohngebit, vor allem wäge ihrem riche Aldbaubestand un dr vergliichswiis ruehige Strosse.
D'Wiehri wird gege Weschte dur d'Rhidalbahn Karlsrueh-Basel, gege Norde dur d' Dreisam un d'Schwarzwaldstross, gege Oschte dur dr Stadtdeil Waldsee un im Süde dur dr Sternwald am Bromberg un d'Uslaifer vum ebefalls zue Friburg ghörige Dorf Günterschdal begrenzt. Die ald Landstross uf Günterschdal un uf dr Schauinsland, wo vom Friburger Martinstor usgoht, durschnidet d'Wiehri, uf ihre verlauft au d'Strossebahn bis Günterschdal.
Dr Stadtdeil Wiehri bestoht us dr vier Stadtbezirke 421 Oberwiehri, 422 Middelwiehri, 423 Underwiehri-Nord un 424 Underwiehri-Süd.
D'Wiehri isch mit iber 20.000 Iwohner dr gröscht Friburger Stadtdeil.
Infrastruktur
Yber dr Bahnhof isch d'Wiehri mit dr Helledalbahn zwische Friburg un Titisee verbunde, vier Strossebahnlinie verbinde d'Wiehri mit dr Innenstadt, Günderschdal, em Quartier Vauban, Hasle un Riselfeld sowie Littewiler.
S'Walter-Eucke-Gymnasium un s'Rotteckgymnasium, d'Turnsee-, d'Loretto- un d'Lessingschuel bestimme d'Bildigslandschaft. Au git's e Waldorfschuel un d'Gertrud-Luckner-Gwerbschuel. Am Lorettoberg git es e Schwimmbad, s'Lorettobad.
Kategorie:Ort (Stadtkreis Friburg)
Zähringen (Freiburg im Breisgau)
Zähringen isch e Stadtdeil vu Friburg im Brisgau. Es lit am Fuess vu dr Zähringer Burg un grenzt im Süde an dr Stadtteil Herdere, im Südweste und Weste an dr Stadtdeil Brüehl mit em Industrigebit Nord un im Norde un Oste an d'Gmei Gundelfinge a. Es het öppe 8000 Iwohner.
Gschicht
Anno 1080 wird ime Bericht vum Otto von Freising s'erstmol e Burg Zähringe erwähnt, erstmols urkundlich erwähnt wird si anno 1128. Ihr Entstehigsgschichte bis dertna ligt ebeso im Dunkle wie sälli vum dezueghörige Ort. D'Endig inge losst aber uf e früehi alemannischi Besidlig schliesse.
Kurz vor dr Igmeindig het Zähringe 2.185 Einwohner gha (1904) Am 1. Jänner 1906 isch no d'Igmeindig zue Friburg vollzoge worre.
Weblink
D'Internetsite vum Bürgerverein Zähringe
Gschicht vu Zähringe in Text un Bild
Kategorie:Ort (Stadtkreis Friburg)
Brühl (Freiburg im Breisgau)
Briehl isch e nordweschtliche Friburger Stadtdeil. Es bestoht us em 90 ha grosse Stadtbezirk 231 Brüehl-Güeterbahnhof im Südoschte un em 1006 ha grosse Stadtbezirk 232 Briehl-Industrigebit im Weschte un Norde. Anne 2013 isch dr Stadtbezirk Beurbarig, wo vochher zum Stiehlinger ghert het, uf Dränge vum Bürgerverein Briehl-Beurbarig, au offiziell im Stadtdeil Briehl zuegrechnet worre. Briehl lit zue grosse Deile uf ehemoliger Zähringer un Betzhusemer Gmarkig. Briehl isch mit dem Afang vu dr Industrialisierig vu Friburg ab em End vum 19. Johrhundert entstande.
Noochberstadtdeile sin Hochdorf im Nordweste, Zähringe un Herdere im Oste, dr Stiehlinger im Süde sowie Mooswald un Landwasser im Südweschte. Im Norde grenzt dr Stadtteil usserdem an d'Gmarkig vu Vörstette im Landkreis Emmedinge un Gundelfinge im Landkreis Brisgau-Hochschwarzwald.
Im Bewusstsi vu dr Bevölkerig isch dr Namme Briehl numme wänig verankeret. Mer schwätzt do vum Industrigebit Nord, em Flugplatz, dr Mess oder dr Neje Uni, während d'Wohngebite gmeihi zue Zähringe oder Herdere grechnet werre.
Rümlichi Gliderig un Infrastruktur
Die drei Stadtbezirke, wo Briehl drus bestoht, sin sehr uglich: S Industrigebit, wo ussem Industrigbit Nord, em Flugplatz, dr Nöie Mess un dr Faktultät fer agwendeti Wisseschafte vu dr Universität un au vil Wald (Mooswald) bestoht, isch flächemässig guet zehemol grösser wie dr Bezirk Güeterbahnhof oder gar d'Beurbarig.
Als Industrigebit het Briehl e sehr guet usbauts Strossenetz un au vili Industrigleiser vu dr Güeterbahn. Dr Güeterbahnhof selber isch aber in dr ledschde Johre merklich gschrumpft. Er isch e Usgangspunkt vu dr Rollende Landstross, also em Lkw-Transport Huckepack uff em Zug.
Fier nimmi benötigte Deile vum Gieterbahnhof isch d'Umwidmig in e Gwerbe- und Wohngebit sit 2012 in vollem Gang un im Oschte anne 2017 scho fascht fertig gsi, im Weschte degege noch in dr Erschliessigsphase.
Zahlriichi Firme produziere im Industrigebit, so Pfizer, wenn au nit Viagra, Rhodia (Zigarettefilter), Micronas (Elektronik). Es git mit IKEA, Möbel Braun un XXXLutz bim Fluegplatz gli drei grossi Möbelhüser in nägschter Nächi bienander. S Industrigebit findet z'Gundelfinge im Nordoschte si Fortsetzig.
Kategorie:Ort (Stadtkreis Friburg)
Tiengen (Freiburg im Breisgau)
Dienge (, amtlich Freiburg-Tiengen) isch e Stadtdeil mit eigener Ortsverwaltig vu dr chreisfreie Stadt Friburg im Brisgau. D'Ortschaft lit ca. 10 km westlich vu dr Stadt am Tuniberg in dr Noochberschaft zu dr Ortschafte Obfige un Munzige. Anno 1973 isch s'Dorf zue Friburg igmeindet worre.
Dr Ort het Ende 2005 knapp 3300 gemeldeti Iwohner gha un e Gmarkig vu 838 ha, wovu 746 ubebaut sin. Dur die östlich Gmarkig verlauft d'Autobahn A5 / E35 mit em Aschluss 63 Friburg Süd. D Bundesstross 31, wo früeher dur dr Ort verloffe isch, isch z'Dienge zue ere Chreisstross rabgstuft worre.
Am Autobahnaschluss, 1 km östlich vum Ort, lit mit em Rüttimattesee e sehr chleine Badesee, östlich vu dr Autobahn im Mooswald dr Arlesemer See, uzuegänglich ime Naturschutzgebit. Witter östlich in dr Nächi vum Friburger Thermalbad lige mitte im Wald d'Schlatthöf.
Dienge het uffem Tuniberg grossi Räbflächene, doch het dr Wibau middlerwili an relativer Bedütig verlore. Dur dr starch Iwohnerzuewachs het sich dr Ort zue ere Pendlergmei entwicklet.
Erstmolig urkundlich erwähnt worre isch Dienge anno 888. Es isch no später under dr Herrschaft vu dr Markgrafe vu Bade chumme un dorum in dr Reformation evangelisch worre. Sälli Zueghörigkeit macht sich au im örtliche alemannische Dialekt bemerkbar, wo wie im glichfalls in dr Reformation protestantisch worrene Obfige zum Hochalemannische zellt. Degege schwätzt mer im in dr Reformationszitt katholisch blibene Munzige e nideralemannische Dialekt.
Politik
Ortschaftsrot
Ergebnis vu dr Ortschaftsrotswahl am 7. Juni 2009:
Freie Wählervereinigung Tiengen: 49,2 %, 6 Sitz
SPD + Unabhängige Bürger/Innen: 24,2 %, 3 Sitz
CDU: 26,7 %, 3 Sitz
Quelle un Weblink
Internetsite auf [URL]
Dienge: Ortsgschichte
Statistiksite vu dr Stadt Friburg im Brisgau
Kategorie:Ort (Stadtkreis Friburg)
Ebnet (Freiburg im Breisgau)
Ebnet isch e Stadtdeil mit eigener Ortsverwaltig vu Friburg. D'Ortschaft lit im Oste vu Friburg un schliesst umiddelbar an dr Stadtdeil Waldsee a. Ebnet isch am 01. Juli 1974 e Deil vu dr Stadt Friburg worre.
Bis zue dr Fertigstellig vu dr nöie B31 ins Dreisamdal isch d'Ortsifahrt vu Ebnet e Nadelöhr gsi mit oft kilometerlange Staus.
Politik
Ortschaftsrot
Ergebnis vu dr Ortschaftsrotswahl am 7. Juni 2009:
CDU: 27,2 %, 3 Sitz
Forum Ebnet: 39,7 %, 4 Sitz
Freie Wähler Ebnet e. V.: 33,1 %, 3 Sitz
Quelle
Internetsite uf [URL]
Ebnet: Ortsgschichte
Statistiksite vo dr Stadt Friburg im Brisgau
Kategorie:Ort (Stadtkreis Friburg)
Günterstal (Freiburg im Breisgau)
S'Dorf Günderschdal isch dr südlichst Stadtdeil vu Friburg im Brisgau. Es lit ime Dal am Fuess vum 1284m hoche Schauinsland im Schwarzwald, wo ebefalls uf dr Günderschdaler Gmarkig ligd. Sällewäg bezeichnet sich Friburg gern, dass si die höchstgläge Grossstadt vu Dütschland isch. Günderschdal het knapp 1700 Iwohner (Stand 2005) un isch dur e eppe 2 km breiti Sidligszäsur, d'Wonnhaldematte, vu Friburg trennt. D'Igmeindig in d'Stadt isch anno 1890 erfolgt.
Parallel zue dr Schauinslandstross füehrt e Strossebahnlinie vu Friburg her in dr nördlich Deil vum Ort. E Buslinie füehrt no vu säller ihre Endhaldestelle nooch Süde witter über d Dalstation vu dr Schauinslandbahn, wo im Horbener Ortsdeil Bohrer gläge isch, zum Horbener Ortskern.
Weblink
Gschichte vu Günderschdal in Text un Bild
[URL]
Statistiksite vu dr Stadt Friburg im Brisgau
Kategorie:Ort (Stadtkreis Friburg)
Zuckerrübe
Angersche (Beta vulgaris subsp. vulgaris var. altissima; alemannischi Näme) sen a Hackfruocht.
Gschicht
Dr Chemiker Andreas Sigismund Marggraf het in 1747 as Erschde dr Zuckerghalt in der Runkelrüebe nochgwiise. Nochdäm die schlesischi wiissi Rüebe züchdet worden isch, het 1801 der Physiko-Chemiker Franz Carl Achard au d Grundlage für die induschdrielli Zuckerproduktion gschafft. Die erschdi Rüebezuckerfabrik uf dr Wält isch z Cunern in Schlesie baut worde.
Um 1850 isch dr Wanzläber Pflueg und d Drillmaschine iigfüehrt worde und d Mechanisierig vom Zuckerrüebeabau het agfange.
Literatur
Klaus-Ulrich Heyland (Hrsg.): Spezieller Pflanzenbau. 7. Auflage, Ulmer, Stuttgart, 1952, 1996, ISBN 3-8001-1080-6, S. 203 ff.
Weblinks
Wissenswertes zum Thema Zuckerrübe vom Agrarportal proplanta
Landwirtschaftlicher Informationsdienst Zuckerrübe
Beratung und Information für den süddeutschen Zuckerrübenanbau
Werner Luder, Ruedi Stark, Helmut Ammann - Zuckerrüben: Erntemanagement und -kosten. Schwere Erntemaschinen gut auslasten, ohne die Böden zu verdichten
Ernst Spiess, Etienne Diserens -Zuckerrüben: Erntetechnik und Bodenschutz. Vielseitige Wechselwirkungen zwischen Technik, Erntequalität und Ökologie
Kategorie:Nutzpflanze
Kategorie:Bedecktsamer
Kappel (Freiburg im Breisgau)
Kappel isch e Stadtdeil mit eigener Ortsverwaltig vu Friburg im Brisgau. Die guet 2700 Iwohner zellend Ortschaft lit im Oste vu dr Stadt südlich vu dr Dreisam un dr Hölledalbahn. Kappel isch am 01. Juli 1974 zue Friburg igmeindet worre.
Kappel lit ime südlichen Sitedal vum Dreisamdal am Fuess vun 1284m hoche Schauinsland im Schwarzwald.
Geographi
S'Kappler Dal deilt sich nooch Süde hi in e grosses un e kleins Dal. In beide Däler lige verstait einigi Burehöf, im Norde vum grosse Kappler Dal lit mit dr Molzhofsidlig au e kleiners Wohngebit.
D'Kappler Gemarkig längt vu 338 m am diefste Punkt im Norde bis zum Schauinslandgipfel in 1284m Höchi im Süde nuf.
Kappel selber isch mit em Sidligsgebit vu Friburg iber dr westlich Noochberstadtdeil Littewiler verbunde. Östlich devu goht d'Bebauig ybergangslos in dr Kilchzartner Ortsdeil Nöihyser yber.
Dr Haldepunkt Kappel an dr Hölledalbahn isch scho in dr 1980er Johre stillglegt woore. Dr Bahnstiig het mer abbaut, so dass e Reaktivierig ohni grösseri Investitione nit möglich isch.
Gschichte
Kappel isch vermuetlich im 11. Johrhundert nooch usdähnte Rodige im Norde vum Kappler Dal entstande. Wohl scho vu kurz nooch dr Besidlig bis anno 1954 isch im Kappler Dal Bergbau betribe worre. D'Igmeindig nooch Friburg isch anno 1974 nit ganz freiweillig erfolgt, doch het sich dr Ort im Igmeindigsvertrag e gwissi Eigeständigkeit bewahre känne.
Politik
Ortschaftsrot
Ergebnis vu dr Ortschaftsrotswahl am 7. Juni 2009:
CDU: 29,9 %, 4 Sitz
SPD: 23,2 %, 3 Sitz
Freie Wählergemeinschaft Kappel: 24,8 %, 3 Sitz
Grüne Liste Kappel: 22,1 %, 2 Sitz
Quelle
Internetsite uf [URL]
Kappel: Ortsgschicht
Statistiksite vu dr Stadt Friburg im Brisgau
Kategorie:Ort (Stadtkreis Friburg)
Arlesheimer See
Arlisemer See 300px|Seä im Stadtkreis FriburgLag vum Arlesemer See (10) im Stadtchreis Friburg Date Namme:  Arlesemer SeeLag:  Stadtchreis FriburgBade-Württeberg, DütschlandFlächi  0,060 km²maximali Diefi:  k. A.Zueflüss:  keiner (Grundwasser)Abfluss:  keiner (Grundwasser)Höchi iber NN:  212 mUmgäbig:  lit im WaldBesunderheite:  chünstlicher See
Dr Arlisemer See isch e Gwässer im Mooswald westlich vu Friburg im Brisgau im Diengemer Bann. Er isch in dr 1960er Johre im Zug vum Bau vu dr A 5 vu Charlsrueh nooch Basel as Baggersee usghobe worre. Dr See besitzt offeni Wasserflächene un Verlandigszone wo Schwimm- un Dauchpflanze, Röhricht un Grosssägge-Ried vorchumme. Stellewiis isch s'Gewässer au vu eme Sumpfwald umgäbbe.
Anno 1966 isch dr See uf Betriibe vum BUND as Naturschutzgebit usgwiise worre. Sit dert het er sich zue eme wichtige Rast- un Nahrigsplatz fer Vögel entwicklet. Es sin insgsamt öppe 160 Vogelarte noochgwiise worre. Vu sällene brüete 48 Arte im Beriich vum See. Zuedem sin 31 Libellenarte un zwei Fledermüsarte zellt worre.
Arte, wo vorchömme
Amphibie
Erdkrotte
Grasfrosch
Chrüzkrotte
Seefrosch
Sügedierer
Rauhütfledermüs
Wasserfledermüs
Vögel
Baumpiper
Bittelmeise
Iisvogel
Garterotschwanz
Grüenspecht
Chleispecht
Middelspecht
Nündöter
Teichhuehn
Waldschnepfe
Wasserralle
Herchumft vum Namme
thumb|left|Luftbild vum Arlisemer See im Mooswald bi Friburg
Dr See isch uf Arlise im Kanton Basel-Landschaft daift, wil dert die katholisch Basler Domprobschtei sit 1679 ihr Sitz gha het, devor ab dr Reformation, wil Basel evangelisch worre isch, z'Friburg im Brisgau.  Die katholisch Domprobschtei het kurioserwis noch bis 1806 s'Chilchepatronat iber die sit dr Reformation evanglisch Diengemer Chilche inne gha. Dr Namme vum See soll an sälli Beziehig zwische Dienge un Arlise erinnere.
Lueg au
Friburger Seä
Kategorie:See z Bade-Württeberg
Kategorie:Geografi vu Friburg
Ebnet
Dr Namme Ebnet trage im alemannische Sprochrum folgendi Ortschafte:
z Dütschland
Ebnet (Freiburg), en Stadtdeil im Stadtkreis Friburg, Bade-Württeberg
Ebnet (Bonndorf im Schwarzwald), en Ortsdeil vu Bòòdorf im Landchrais Waldshuet, Badde-Württebärg
Ebnet (Vogt), en Ortsdeil vu Vogt im Landkreis Raveschburg, Bade-Württeberg
in dr Schwiiz
Ebnet LU, en Ortsteil vu Äntlibuech im Kanton Lozärn
Ebnet isch usserdem:
in dr Alemannia en verbreitete Namme für e Gwann.
Ebnet (Naturschutzgebiet), es Naturschutzgebiet bi Vogtsburg im Kaiserstuel, Landchrais Breisgau-Hochschwarzwald, Bade-Würtebärg
Ebnet isch de Name vo folgende Persone:
Liselotte Ebnet (1932–2009), dütschi Operette- und Musicalsängeri
Otto Ebnet (* 1944), dütsche Politiker
Lueg au
Ebnit
Europäisches Jugendchorfestival
S Europäische Jugendkoorfeschtywal isch e Feschtywal fir jugendligi Keer us Europa. Im Joor 2012 het s z Basel schtattgfunde, wo au die friehnere Veraaschtaltige in de Joore 1992, 1995, 1998, 2001, 2004, 2007 und 2010 duuregfiehrt worde sind. S findet kai Wettbewärb oder Kontescht schtatt.
S isch e sehr erfolgryychs Eraignis mit Keer vo heggschtem Nywoo us allne Dail vo Europa. S Feschtywal het regelmässig en ussereuropäische Gaschtkoor wie dr Philadelphia Boys Choir (1992), dr Drakensberg Boys Choir us Syydafrika (1998), und im 2004 het dr Jugendkoor Santa Cecilia us Riversul (im Bundesschtaat São Paulo, Brasylie als Gascht s Feschtywal beryycheret.
Gaschtgäberkoor isch d Knabekantorey Basel; dääne ihre friehnere Dirigänt, dr Beat Raaflaub, wirkt au im Vorsitz vom Feschtywal mit.
Weblinks
Offizielle Website EJCF
Das 5. EJCF im Mai 2004
Kategorie:Musikfestival
Kategorie:Nordweschtschwiiz