Hitzkirch
Hetzchöuch, amtlech hochtütsch Hitzkirch, esch e politischi Gmeind im Wahlchreis Hofdere, Kanton Lozärn (Schwiiz).
Aafangs 2009 hend sech Gäuflige, Hämike, Mose, Müüswange, Rätschwil ond Souz zäme met Hetzchöuch zo de neue Gmeind Hetzchöuch zämegschlosse.
Geografii
Hetzchöuch esch im Lozärner Seetal zwöschem Hallwilersee und em Baldeggersee. Es esch au zwösche de beide Högle Erlose ond Lendebärg im Tal iibettet. Vo dr Gmeindsflechi send 67,2 % Landwirtschaftlechi Flechi, 23,8 % Waud, 8,8 % Sidligsflechi ond 0,3 % süschtigi Flechi.Bundesamt für Statistik: Regionalporträts 2012: Kennzahlen aller Gemeinden, Mai 2012
Nochbergmeinde
Hetzchöuch hed sed de Fusion neui Nochbergmeinde öbercho. Es gränzt neu a Aesch, Autmis, Möischter, Ärmisee, Hohneri, Römerswiu und Schonge im Kanton Lozärn. Zuesätzlech gränzts au a Boiel im Freiamt, Buttu und Gäutwil im Kanton Aargau.
Gschecht
Die ältischte Fond stammed vo 8'000–5'000 v. Chr. Onder de Chele z Hetzchöuch het me Räschte vomne römische Guetshof ond Alemannegräber usem 7./8. Johrhundert gfonde. Im Johr 1084 werd s erschte Mol es Gotteshuus erwähnt. Die erschti Erwähnig vom Ortsname fendet mer im Johr 1230. De Name Hiltis-chilche chond inre Hüürotsurkund vom Graf Hartmann em Ältere vo Kyburg vor. D Kyburger hend vo 1173 bes 1263 gherrscht.
Noch ehrem Usstärbe hend d Habsburger d Herrschaft öbernoh.
Im Johr 1415 hends die allerdings müesse abgää. D Gägend esch denn nämlech vo de Stadt Lozärn erobert worde. Die Vorherrschaft hed aber ned lang duured, scho 1425 hend d Lozärner ehri Herrschaft weder müesse abgäh.
Bes 1798 hed de Ort denn zo de Freie Ämter ghört. I dere Ziit hend sie au de unrüehmlech Name Wagglitaler öbercho. Sie send nämlech onder de Leitig vom Düütschriiter-Orde vo de Kommände Hetzchöuch, wo 1237 gröndet worde esch, zersch 1528 de Reformation biiträtte, 1531 vo Lozärn uus im 2. Chappelerchrieg aber weder gwaltsam rekatholisiert worde. Waggli bedüütet gwaggle und meint demet s hin und här wächsle zwöschem Katholizismus und de Reformation.
1653 beteilig sech d Gmeind aktiv am grosse Buurechrieg. 1665 esch s Dorf abbrönnt, s hed eis Todesopfer gää.
1798 esch de Ort de zom neu gröndete Kanton Bade cho, das hed aber ned lang duured. Döre Napoléon esch s Hetzchelertal im Uustusch met em Amt Mereschwand weder im Kanton Lozärn zueteilt worde. Sethär ghört die Gmeind zom Kanton Lozärn ond esch im neu gschaffne Amt Hofdere aaglederet worde. 1897 esch de au no s Städtli Riisee zo Hetzchöuch cho.
Bevölkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005Bundesamt für Statistik: Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung der Gemeinden 1850–2000. Bern 2005 (Online uf bfs.admin.ch, Date im Aahang)
Jahr  1850  1860  1870  1880  1888  1900  1910  1920  Hitzkirch  766  686  779  743  720  738  819  782 Gelfingen  497  487  476  455  416  443  445  478 Hämikon  588  540  506  477  403  383  388  395 Mosen  217  208  204  176  175  166  164  176 Müswangen  442  435  429  407  357  324  313  325 Retschwil  229  207  202  201  178  145  162  143 Sulz  215  214  185  138  135  170  159  195 Jahr  1930  1941  1950  1960  1970  1980  1990  2000  Hitzkirch  857  919  1000  1173  1468  1648  2044  2293 Gelfingen  469  452  469  493  511  501  515  709 Hämikon  379  367  351  297  326  308  368  444 Mosen  160  186  177  167  158  136  217  254 Müswangen  290  279  259  238  244  217  308  439 Retschwil  163  161  162  171  157  121  166  191 Sulz  164  171  180  183  149  155  167  157
Dr Uusländeraateil esch 2014 bi 14,8 % gläge.
Religion
74,6 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 10 % evangelisch-reformiert.
Politik
De Gmeindrot vo Hetzchöuch bestoht sett de Fusion us dene füüf Lüüt:
Serge Karrer (CVP), Gmeindpräsidänt
Cornelius Müller (CVP), Ressort Infrastruktur
Luzia Syfrig-Schurtenberger (FDP), Sozialwäse
Roman Bütler (CVP), Beldig
Luzia Ineichen (CVP), Finanze
D Zämeleggig met 10 andere Gmeinde (Aesch, Autmis, Ärmisee, Gäuflige, Hämike, Mose, Müüswange, Rätschwil, Schonge, Souz) esch am 21. Mai 2006 anere Urneabstemmig abglehnt worde.
Die Gmeinde wo zuegstemmt hend, hend sech de im ne Folgeprojekt, Hetzchöuch 7, zämegschlosse. Die neui Abstemmig öber d Fusion vo Gäuflige, Hämike, Hetzchöuch, Mose, Müüswange, Rätschwil Sulz) esch am 25. November 2007 aagnoh worde. Druufabe send die 7 Gmeinde im Johr 2008 zämegfüehrt worde.
Uf e 1. Januar 2009 esch de Fusion onderem Name Hetzchöuch vollzoge worde.
miniatur|220px|Chele z Hetzchöuch
Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 1,4% , CVP 28,8% , FDP 15,1% , GLP 3,8% , GP 4,8% , SP 8,5% , SVP 32,1% , Süschtigi 5,7%.
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 1,7 % gläge.
Sprach ond Dialäkt
Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 0 Iiwohner 91,4 % Dütsch aus Houptsprach aagää, 0,5 % Französisch, 0,6 % Italienisch ond 7,5 % anderi Sprache.
Z Hetzchöuch redt me s hochalemannisch Lozärntütsch.
Weblink
Offizielli Website vo de Gmeind Hetzchöuch
.
Fuessnote
Kategorie:Ort (Kanton Lozärn)