Velarer Nasal
Dr velari Nasal isch e Konsonant wo in viile verschiidne Sprooche vorchùnt. S Zeiche im IPA defür isch . In europäische Sprooche chùnt de Luut meischt nùmme in dr Koda vùnere Silbe vor (also am Schlùss), in andre Sprooche aber au am Silbeaafang. Im Alemannische isch des de Luut in „Ding“.
Artikulation
Es isch en Verschlùssluut; dr Lùftstrom im Muul wird ganz blockiert. Im Gägesatz zue orale Verschlùssluut wird d Lùft aber nit ùff eimool dur s Muul glööst, sùndern ohni Ùnterbrächig dur d Noos abgloo.
De Artikulationsort isch velar; er wird dur diräkte Kontakt vùm hintere Zùngerùgge mitem Gaumesegel produziert.
D Phonation isch stimmhaft; derwyylscht er produziert wird, vibriere d Stimmbänder.
Es isch en nasale Konsonant; d Lùft goot dur d Noos usse.
Es isch en egressive Konsonant; er wird allei dur s Usstoosse vo Lùft mit de Lunge ùn em Zwerchfell erzüügt, wie die meischte mänschliche Sproochluut.
Verbreitig
Sprooch  Wort  IPA-Transkription Bedütig  Bemerkig Alemannisch  Bärndütsch  Hùng     ‚Hùnd‘  als Velarisierig vo /nt/. Joutütsch  Zùngì   ‚Zùnge‘  Markgräflerisch  singe    ‚singe‘  Oberelsässisch  jung    ‚Flammwäie‘  Oberschwäbisch  eng   ‚äng‘  Solothurnisch  äng   ‚äng‘  Sundgaurisch  Hang     ‚Hand‘  Ùnterelsässisch  d' Rechnung     ‚d Rächnig‘  Züritüütsch  Anke     ‚Anke‘  Hochdütsch   lang     ‚lang‘ Aleutisch   chaang     ‚fümf‘   Chinesisch  Kantonesisch 昂  ‚lùpfe‘  Min Dong 疑  ‚Verdächtige‘   Gan  牙  ‚Zaan‘  Hakka 我   ‚ich‘  Mandarin 窗   ‚Fenschter‘   Sichuanesisch 晏   ‚spoot‘   Min Bei 外  ‚dusse‘   Puxian 黃   ‚gääl‘  Min Nan 吳  ‚en Staat vo de Zhou-Dynastie‘  Wu  五  ‚fümf‘  Xiang 熬  ‚choche‘  Yuci Dialäkt vùm Jin 我   ‚Ich‘  KatalanischCarbonell, Joan F.; Llisterri, Joaquim (1992), "Catalan", Journal of the International Phonetic Association 22 (1–2): 53–56   Muixeranga     ‚Muixeranga‘ Dinka   ŋa     ‚wer‘   NiiderländischGussenhoven, Carlos (1992), "Dutch", Journal of the International Phonetic Association  22 (2): 45–47   angst     ‚Angscht‘ Änglisch   sing     ‚singe‘   Fidschi  gone     ‚Chind‘   Filipino   ngayon     ‚jetz, hüt‘   Finnisch  langan    ‚vùm Fade‘  FranzösischWells, J.C. (1989), "Computer-Coded Phonemic Notation of Individual Languages of the European Community", Journal of the International Phonetic Association 19 (1): 31–54    camping     ‚Campingblatz‘  numme in änglische Lehnwörter Français régional vo SüdfrankriichAyres-Bennet, Wendy. A History of the French Language through Texts. Routledge. London, Ontario. 1996. Syte 264. .  pain     ‚Brot‘ Galizisch unha    ‚eini‘  Neugriechisch   αποτυγχάνω     ‚Ich versag‘ Hindi रङ्ग     ‚Farb‘ Ungarisch   ing    ‚Hämd‘  Isländisch   göng     ‚Tunnel‘  Indonesisch  bangun     ‚ùffwache‘  ItalienischRogers, Derek; d'Arcangeli, Luciana (2004), "Italian", Journal of the International Phonetic Association 34 (1): 117–121   anche     ‚au‘ Japanisch   Standard   Kanji:南極/nankyoku     ‚de Südpol‘ öschtlichi DialäktOkada, Hideo (1991), "Phonetic Representation:Japanese", Journal of the International Phonetic Association 21 (2): 94–97  Kanji:鍵/kagi     ‚Schlüssel‘ Koreanisch  Hangul: 방/bang     ‚Zimmer‘ Malaiisch  bangun     ‚ùffwache‘  Malayalam      ‚verblasst‘   Norwegisch   gang     ‚Flur‘Okzitanisch  Provenzalisch   vin     ‚Wy‘  Shona  'nanga     ‚Zauber-Arzt‘ SpanischMartínez-Celdrán, Eugenio; Fernández-Planas, Ana Ma.; Carrera-Sabaté, Josefina (2003), "Castilian Spanish", Journal of the International Phonetic Association 33 (2): 255–259   domingo     ‚Sùnntig‘ Swahili  ng'ombe     ‚Chue‘  Schwedisch   ingenting    ‚nüüt‘ Thailändisch  งาน     'Arbet'   Türkisch  Ankara     ‚Ankara‘   Vietnamesisch  ưng   'akzeptiere' Zapotekisch TilquiapanMerrill, Elizabeth (2008), "Tilquipan Zapotec", Journal of the International Phonetic Association 38 (1): 107–114. p. 109  yan    'Hals' als Allophon vo // am Änd vùmene Wort.
Fuessnote
Kategorie:Sproochluut