mischeiwiller/swiss-german-text huggingface dataset:
Reute (Breisgau)
Riddi im Brisgau isch e Gmei im Landkreis Emmedinge im Südweschte vu Bade-Württeberg öppe 10 km nordweschtlich vu Friburg im Brisgau.
Geographi
Riddi lit in dr Friburger Bucht zwischenem Kaiserstuehl un em Schwarzwald. Am südliche Dorfrand durchfliesst d'Glotter d'Gmei.
Gmeigliderig
Riddi bestoht us dr Ortsdeile Oberriddi un Underriddi.
Gschichte
Dr Namme Riddi goht uf e alde Usdruck fer e Rodig zruck. Urkundlich erschtmols erwähnt isch Riddi im Lorscher Codex, wo d'Schenkig vum e Besitz im Ort Reuden in dr Johre 772/773 dokumentiert isch. D'Sidligsgschichte goht allerdings noch dütlich witer zruck. Archäologischi Befunde uf dr Riddemer Gmarkig wiise nooch, dass sich dert sit Dausende vu Johre immer wiider Sidlige befunde hän. Scho um öppe 100 n. Chr., in dr Zit vu dr römische Herrschaft, isch d'Gegend landwirtschaftlich gnutzt worre. Die römische Guetshöf si ca. im 3. Johrhundert ufgä worre, wie verstärcht alemannischi Verbänd in dr Brisgau vordrunge sin.
Sit dr früehe Neuzit het Riddi zue Vorderöschtrich. D'Libeigeschaft isch erscht 1783 abgschafft worre. Im Zug vum Riichsdeputationshauptschluss isch dr Ort anno 1806 an s'Grossherzogtum Bade gfalle un im Oberamt Friburg zuegordnet worre.
Religione
Wil im (vorder-)öschtrrichische Riddi im Gegesatz zue dr badische Dörfer vu dr Umgegend d'Reformation nit igfüehrt worre isch, isch Riddi e katholischi Enklave in evangelischem Gebiet blibe.
Iwohnerentwicklig
1950: 1141
1996: 2900
2005: 3139
Politik
Sit 1974 bestoht e Verwaltigsverband mit dr Nochbergmeinde Veerstette un Denzlinge (in dr Lagekarte im Infokäschtli in hellerem rot, Riddi dunkelrot). Dodurch het während dr Gmeireform die politisch Selbständigkeit mit eigenem Vogt un Gmeirot erhalde blibe känne.
Vögt
1946-1954: Fridolin Birkle
1954-1974: Anton Siegel
1974-1997: Franz Kury
1997-heute: Michael Schlegel
Wahle
Ergebnis vo dr Landdagswahle sit 2006:Statistisches Landesamt Baden-Württemberg:
Johr  CDU  SPD  FDP  Grieni  Linki1  AfD  Suschtigi 2016  29,5 %  13,2 %  5,1 %  36,9 %  2,1 %  8,7 %  4,4 % 2011  33,9 %  24,2 %  3,9 %  31,7 %  1,8 %   4,5 %  2006  46,1 %  29 %  7,5 %  10,9 %  2,2 %   4,3 %
1 2006: WASG, sit 2011: Die Linke
Gmeipartnerschafte
Mit dr Gmei Walthersdorf in Saxe verbindet Riddi e offizielli Partnerschaft.
Wirtschaft un Infrastruktur
Bildig
Z'Oberriddi gits e Grund- un Hauptschuel.
Kultur un Sähenswürdigkeite
Bauwercher
Z'Underriddi stoht e Kilche us em 14. Johrhundert.
Parks
Z'Oberriddi isch vu dr Narrezumft "Riddemer Schrättele i.V." anno 2004 e kleine Park aglegt un d'Narrefigur in Form vume Brunne ufgstellt worre.
Guggemüsik
D' "Riddemer Noterätscher" spile numme sit meh wie 15 Johr an dr Riddemer Fasnet.
Fueßnote
Weblink
Offizieller Website
[URL] Storchegmei Riddi
Kategorie:Ort (Landkreis Emmedinge)
Rheinhausen (Breisgau)
Rhinhüse isch e Gmei im Landkreis Emmedinge in Bade-Württeberg.
Geographi
Rhinhüse lit im nerdlige Brisgau am Rhin. Vu dert us erstreckt sich rhinabwärts s'Naturschutzgebiet Dübergiesse, eins vu dr gröschte Naturschutzgebiete vu Bade-Württeberg. Im Oschde vun Rhinhüse gids mit den Elzwiese noch ä baar vun de ledschde große Matte am Oberrhin.
Gmeigliderig
Rhinhüse bestoht us dr Ortsdeile Ober- un Niderhüse, wo sich am 1. Mai 1972 under em neue Namme Rheinhausen vereinigt hän. Die beide bis dertna verwaltigstechnisch trennte Gmeine hän aber scho sit jeher zämmegschafft.
Religione
Rhinhüse isch überwigend römisch-katholisch prägt. In beide Ortsdeile git's doher katholischi Kilchegmeine, zuesätzlich bestoht s'Priorat St. Michael vu dr X. Prieschterbruederschaft St. Pius X. Die evangelische Gläubige werre vu Wisswil us betreut.
Politik
Wahle
Ergebnis vo dr Landdagswahle sit 2006:Statistisches Landesamt Baden-Württemberg:
Johr  CDU  SPD  FDP  Grieni  Linki1  AfD  Suschtigi 2016  32,4 %  10,7 %  9,1 %  26,1 %  2 %  15,7 %  3,9 % 2011  48,7 %  20,5 %  2,4 %  20,4 %  2,4 %   5,6 %  2006  48,6 %  20,3 %  18,9 %  6 %  3 %   3,2 %
1 2006: WASG, sit 2011: Die Linke
Gmeipartnerschafte
Sit em 28. Oktober 2006 pflägt d'Gmei Rhinhüse e Städtepartnerschaft mit dr polnische Stadt Wisła.
Bildig
Z'Oberhüse git's e Grund- un Hauptschuel mit Werchrealschuel.
Behörde
Z'Niderhüse betribt dr Bundesnochrichtedienscht (BND) in dr Nächi vum Europapark Ruescht e Abhöralag fer SatelliteufklärigBND & CIA Abhörstation, Überwachung & Spionage in Rheinhausen uf mitwelt.org, verglichbar mit sällere z'Schöninge. Erkennbar isch si an dr grosse Satellitespiegel sowie Radome am Waldrand. "Tarnt" isch d'Alag as s'sog. "Ionossphäreninstitut Rheinhausen". Dr Bau vu dr Alag sott sinerzitt rund 90 Millione DM (45 Millione Euro) koschtet ha
Quelle: Erich Schmidt-Eenboom, "Schnüffler ohne Nase: Der BND - die unheimliche Macht im Staate", Econ-Verlag, 3. Auflage, 1995, S. 227 . D'Bundesregierig macht suscht keini offizielle Agabe über d'Alag, wie us ere Bundesdagsdrucksach vu 1990 hervorgoht [URL] .
Einzelnoochwise
Kategorie:Ort (Landkreis Emmedinge)
Hünersedel
Dr Hüenersedel isch e Berg im Middlere Schwarzwald mit ere Höchi vu . Er lit im Grenzgebit vu dr beide Gmeinde Schudderdal un Freiamt. Dr Gipfel vum Berg lit am nördliche End vu dr Freiamter Gmarkig. Am Hüenersedel entspringt s Flüssli Schudder. Dr Hüenersedel isch dr höchste Berg im alde Landkreis Lohr.
In ere Urkunde vu anno 926 wird dr Berg „Stoufinberc“ gnennt.
Am 2. Oktober 2004 isch uf em Hüenersedel e Ussichtsturm igwihe worre. Dr 29 Meter hoch Turm, wo mit Hilf vu private Spendegelder (200.000 €) errichtet worre isch, bitet e witrümige Rundumblick bis Strossburg, zue dr Vogese, über dr middler Schwarzwald, d Rhiebeni sowie die angrenzede Däler (Schudderdal etc.).
Weblink
Hüenersedelturm
Kategorie:Berg (Bade-Württeberg)
Kategorie:Schwarzwald
Kategorie:Ortenaukreis
Kategorie:Landkreis Emmedinge
Höhe über dem Meeresspiegel
D Höchi über em Meeresspiegel git a, wievil Meter (m) oder Fuess (ft) en Ort überem Meeresspiegel lit.
miniatur|Näbed de Meter isch au s Englisch Höhemaass aagee.
Grundsätzlichs
Um d Höchi über em Meeresspiegel chöne z bestimme, muess mer emol en langjöhrige Mittelwert vom Meeresspiegel ame bestimmte Ort berächne. Verschidni Länder händ en underschidliche Bezugspunkt, es wird de Pegel vo verschidnige Meer gnoo. Und drumm gits au Abwichige a de Gränze vo Nochberstaate, wo au scho zu Panne gfüert händ.Planungspanne: Rheinbrücke mit Treppe Spiegel online, Artikel vom 14. Januar 2004Meereshöhe ist nicht gleich Meereshöhe Artikel uf swissinfo.ch vom 18. Dezember 2004 Genau so underschidlich wie d Bezugspünkt, sind au d Bezeichnige und Abchürzige, wo brucht werded, um d Höchine i de Länder z beschriibe.
Im Alemannische Sprochruum
Dütschland
Z Dütschland hät d Bezeichnig Normalnull (NN) bis Endi 1992 gulte. Sither heissts Normalhöhennull, abgchürtzt NHN. Vor de Umstellig, wia au sither, nimmt mer de Meeresspiegel vo de Nordsee z Amschderdam als Nullhöchi.
Frankriich
In Frankriich isch de Mittelwärt vom Mittelmeer z Marseille de Messpunkt. D Höchi wird mit mètres au-dessus du niveau de la mer (Meter über dem Meeresspiegel), abgchürtzt m bezeichnet.
Fürstetum Liechtestei
Im Ländle gälted di gliiche Maass, wie i de Schwiz (lueg witer une).
Öschdriich
Z Öschdriich nimmt me de mittleri Meeresspiegel vo Triest a de Adria als Usgangswert. Drumm heissts denn Meter über Adria und d Abchürtzig m ü. Adria, m.ü.A. oder müA, umgangsprochlich au Seehöhe oder Adriahöhe.
miniatur|De Pierre du Niton bi Gämf
Schwiz
I de Schwiz isch wie in Frankriich s Mittelmeer z Marseille de Bezugspunkt. De eigentlichi Messpunkt isch aber de Pierre du Niton, en Fels im Gemfersee, wo e Markierig mit de Höchi vo 360,6 Meter über em Bezugspunkt z Marseille hät. Und so heissed d Höchene i de Schwiz Meter über Meer, abgchürtzt m ü. M., m ü.M. oder ganz eifach m.
miniatur|D Strooss zum Tote Meer - genau uf Meereshöchi.
Höhepünkt / Tüüfpünkt
De högschti Punkt uf de Wält über em Meeresspiegel isch mit 8'848 m im Himalaya zfinde. Z Westeuropa isch die högschti Erhebig i de Alpe, de Mont Blanc mit 4'810 m.
Wies e Höchi über em Meeresspiegel git, so gits natürli au e Tüüfi under em Meeresspiegel. De tüüfschti Punkt z Europa isch z Holland, wo ganzi Landstrich drü bis vier Meter under em Meeresspiegel ligged. S Death-Valley (Tal des Todes) im Weste vo de USA hät sin tüüfschte Punkt fascht 86 Meter under de Meereshöchi. De tüüfschti Punkt uf em Festland isch d Oberflächi vom Tote Meer zwüsched Israel und Jordanien. Si schwankt zwüsched - 422 und - 423 Meter under em Meeresspiegel. De Marianegrabe im Pazifik isch mit 11'034 m de tüüfschti Punkt uf de Wält.
Einzelnochwys
Kategorie:Mathematischi Geographii
Simonswald
Simeschwald (amtlich Simonswald) isch e Gmei im Simeschwälder Dal, eme Deil vum Naturpark Südschwarzwald im Südweschte vu Bade-Württeberg im Landkreis Emmedinge, öppe 25 km nordöschtlich vu Friburg im Brisgau.
Geographi
Die lang gstreckt, mehrkernig Gmei Simeschwald umfasst nohzue die gsamt guet besidelbar Dalflächi entlang an dr Wilde Guetich. Sällere ihr Dal wird menkmol insgsamt as Simeschwälder Dal bezeichnet. Es mündet bi Guetich im Brisgau in s'Dal vu dr Elz.
Dr Ortsdeil Simeschwald lit gröschtedeils im Dalgrund uf öppe 300 m ü. NN. Dalufwärts entlang an dr Wilde Guetich lige witeri Ortsdeile vu dr Gmei. Uf Nordoschte un Südweschte hi zwige vum Hauptdal zahlrichi, deils besidelti Näbedäler ab. In Obersimeschwald wird s'Dal enger un fangt a in Richtig Südoschte uf d'Schwarzwaldhöchene z'stige. D'Gemarkig vum Ortsdeil Obersimeschwald am Oberlauf vu dr Wilde Guetich erstreckt sich bis zum Gipfel vum Brend uf 1150 m ü. NN.
(Zue dr Geographie lueg au: Guetich (Elz).)
Gschichte
Simeschwald isch erschtmols anno 1178 urkundlich erwähnt worre.
Politik
Wahle
Ergebnis vo dr Landdagswahle sit 2006:Statistisches Landesamt Baden-Württemberg:
Johr  CDU  SPD  FDP  Grieni  Linki1  AfD  Suschtigi 2016  36,3 %  7,2 %  6,6 %  31,1 %  1,4 %  12,8 %  4,6 % 2011  47,1 %  15,8 %  3 %  25,7 %  1,7 %   6,6 %  2006  61,4 %  15,1 %  7,4 %  11,1 %  2,1 %   3 %
1 2006: WASG, sit 2011: Die Linke
Wappe
Vor eme links gäle un rechts wisse Hindergrund stehn drei grüeni Baim uf eme rode Dreiberg.
Gmeipartnerschafte
Sit 1997 bestoht e Partnerschaft mit dr Gmei Worthing an dr englische Südküschte.
Wirtschaft un Infrastruktur
Simeschwald isch e staatlich anerkennte Erholigsort, wo sich bsunders durch si reizmilds Klima uszeichnet.
Verkehr
Durch die ganz Gmei verlauft über 17 km d'L173, wo als Deil vu dr Dütschi Uhrestross vu dr B294 z'Guetich zue dr B500 (Schwarzwaldhochstross) bi Furtwange-Neueck verlauft.
Uf sällere Stross lit au d'Buslinie 7272 vu dr Südbadenbus GmbH (SBG) vu Waldkilche über Guetich un Simeschwald uf Furtwange, wo in Guetich-Blibich un z'Waldkilche Aschluss uf d'Elzdalbahn het.
Kultur un Sähenswürdigkeite
Musee
S'Dorfmuseum Jockehof findet sich ime alde Bürehof in dr Ortsmiddi vu Obersimeschwald. S'historisch Hüs isch um 1640 baut worre. D'Sammlig zeigt hauptsächlich Gerätschafte, wo im Simonswälderdal zum Isatz kumme sin.
Naturdenkmoler
E sähenswerts Naturschauspil stelle d'Zweribachwasserfäll dar. Sie lige midde ime numme z'Fuess vom Ortsdeil Wildguetich erreichbare Naturschutzgebit.
Dr Simeschwälder Mühlewanderwäg füehrt vum Ortskern us insgsamt 6 km un 150 Höchemeter über Haslesimeschwald vorbi an historische Schwarzwaldmühlene.
Fueßnote
Weblink
Offizieller Website
Ortsgschichte & Bilder
[URL] - Simonswälder Dal in Wort un Bild
Kinderschuel Simonswald
Kategorie:Ort (Landkreis Emmedinge)