title: Flora Suya

text: Suya kópa nínú eré Seasons of a Life ní ọdún 2010 pẹ̀lú Tapiwa Gwaza gẹ́gẹ́ bí ọmọ ọ̀dọ̀ tí ọ̀gá rẹ̀ má ń fi ipá ba lòpọ̀. Ó gba àmì ẹ̀yẹ òṣèré bìnrin to dára jù lọ láti ọ̀dọ̀ African Movie Academy Awards fún ipa tí ó kó nínú eré náà. Ní ọdún 2013, ó kópa nínú eré Last Fishing Boat, ipa rẹ̀ nínú eré yìí ló jẹ́ kí wọ́n yàán fún àmì ẹ̀yẹ òṣèré bìnrin to dára jù lọ láti ọ̀dọ̀ AMAA. Ní ọdún 2014, ó kópa nínú eré Chenda tí ó ṣọ̀rọ̀ nípa ìpọ́njú tí àwọn àgàn má ń rí. Ní ọdún 2016, ó gbé eré My Mothers Story jáde, ó sì kó ipa Tadala nínú eré náà.


title: Jesesi Mungoshi

text: Jesesi Mungoshi jẹ́ òṣèré lórílẹ̀-èdè Zimbabwe.


title: Jesesi Mungoshi

text: Mungoshi kópa nínú eré African Journey ní ọdún 1989 pẹ̀lú àwọn òṣèré bíi JASON Blicker, Katja Blomquist, Allan Jordan àti Ulla Mahaka. Ní ọdún 1991, ó kó ipa Neria nínú eré Neria èyí tí Godwin Mawuru gbé kalẹ̀. Òun àti àwọn òṣèré bíi Yemi Goodman Ajibade, Ben Daniels, Eldinah Tshatedi àti Frank Windsor jọ kópa nínú eré Rwendo tí Farai Seveno gbé kalẹ̀ ní ọdún 1993. Ní ọdún 2017, ó farahàn gẹ́gẹ́ bí Gogo nínú eré Cook Off. Ó gbà àmì ẹ̀yẹ Lifetime Achievement Award láti ọ̀dọ̀ ilé ẹ̀kọ́ gíga tí Great Zimbabwe University ní oṣù kẹta ọdún 2017. Ní ọdún 2020, eré Shaina tí ohùn àti Marian Kunonga, Charmaine Mujeri kópa nínú gba ìyìn púpò lọ́dọ̀ àwọn èèyàn.


title: Jesesi Mungoshi

text: Jesesi jẹ́ ìyàwó fún Charles Mungoshi tí ó kú ní ọjọ́ kerìndínlọ́gún oṣù kejì ọdún 2019. Wọ́n bí ọmọ márùn-ún àti ọmọ-ọmọ méje kí ọkọ rẹ̀ tó kú.


title: Henrietta Mbawah

text: Henrietta Mbawah jẹ́ òṣèré àti ajìjàgbara lórílẹ̀-èdè Sierra Leone. Ó gbajúmọ̀ gẹ́gẹ́ bí olùdarí eré eré Jattu àti fún ipa tí ó kó nínú eré Ebola Checkpoint.


title: Henrietta Mbawah

text: Ní ọdún 2016, Mbawah gbé eré rán pé Jattu kalẹ̀. Eré náà sọ̀rọ̀ nípa ọmọbìnrin Jattu tó ṣẹ́gun àrùn Ebola ní Áfríkà. Ní ọdún náà, ó kó ipa oníróyìn nínú eré Ebola Checkpoint. Òun ni olùdarí Manor River Entertainment Company. Ní ọdún 2019, ó gbà àmì ẹ̀yẹ Sister's Choice Award.


title: Zainab Jah

text: Zainab Jah jẹ́ òṣèré orí ìtàgé, tẹlẹfíṣọ̀nù àti fíìmù lórílẹ̀-èdè Sierra Leone. Ó gbajúmọ̀ fún ipa Maima tí ó kó nínú eré Eclipsed. Ó kó ipa Aminata Sissoko nínú eré Deep State àti Aby Bah nínú eré Homeland... Wọ́n yàán fún àmì ẹ̀yẹ òséré tó tayọ jùlọ ní ọdún 2019 láti ọ̀dọ̀ Drama Desk Award.


title: Wally Adéyẹmọ

text: Adéwálé "Wally" Adéyẹmọ (wọ́n bí i lọ́dún 1981) jẹ́ Ààrẹ àkọ́kọ́ fún àjọ-aṣàánú, Obama Foundation tí Ààrẹ àná orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, Barack Obama dá sílẹ̀. During the Obama Administration, Adéyẹmọ ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí igbákejì olúdámọ̀ràn lórí ètò àbò fún àjọ ètò ọ̀rọ̀-ajé àgbáyé,International Economics lórílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà lọ́dún 2015 sí 2016, bẹ́ẹ̀ náà òun ni igbá-kejì ọ̀gá àgbà ti National Economic Council.


title: Wally Adéyẹmọ

text: Adéyẹmọ dàgbà sí Los Angeles, California. Ó kàwé gboyè Bachelor of Arts láti University of California, Berkeley àti Juris Doctor láti Yale Law School.


title: Austin Abrahams

text: Austin Noah Abrams tí wọ́n bí ní ọjọ́ Kejì oṣù Kẹsàán ọdún 1996 jẹ́ òṣèré ọmọ ilẹ̀ Amẹ́ríkà. Ó di ìlú-mòọ́ká fún ipa rẹ̀ tí ó kó nínú eré onípele àtìgbà-dégbà gẹ́gẹ́ bí ẹ̀dá-ìtan Ron Anderson nínú ìpele ẹlẹ́kaàárùn ún eré "The Walking Dead" (2015–2016) Tí ó sì tún kópa nínú eré "Euphoria" gẹ́gẹ́ bí èdá ìtàn Ethan Lewis. Ó tún ti kópa nínú eré mìíràn bíi: "The Kings of Summer" (2013), "Paper Towns" (2015), "Brad's Status" (2017), àti "Scary Stories to Tell in the Dark" (2019).


title: Austin Abrahams

text: Àwọn òbí Abrams ni Lori ati Bradley Abrams tí wọ́n jẹ́ onímọ̀ ìṣègùn. Wọ́n tọ́ Abrams dàgbà ní ìlú Sarasota, Florida. Ó jẹ́ ọmọ ẹ̀yà Jew.


title: Austin Abrahams

text: Austin ni ó kópa gẹ́gẹ́ bí èdá ìtàn Ron Anderson nínú eré AMC "The Walking Dead" nínú ìpele Karùún àti ìpele kẹfà eré náà. ní ọdún 2017, ó tún kópa bí ú eré tí ọ̀gbẹ́ni Kyle Wilamowski's kọ tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "All Summers End", tí ó sì kópa gẹ́gẹ́ bí "Hunter Gorski"


title: Austin Abrahams

text: Ní ọdún 2017, Abrams tún kópa gẹ́gẹ́ bí "Troy" nínú eré apanilẹ́rìín "Brad's Status". Ó tún kó ipa tó pọ̀ nínú eré "Scary Stories to Tell in the Dark" ní ọdún 2019. ní ọdún 2020, ó kópa gẹ́gẹ́ bí olú-èdá ìtàn nínú eré "Chemical Hearts".


title: Asher Angel

text: Asher Dov Angel tí wọ́n bí ní ọjọ́ Kẹfà oṣù Kẹsànán ọdún 2002 jẹ́ òṣèrékùnrin ọmọ orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. Ó bẹ̀rẹ̀ eré ṣíṣe ní ọdún 2008 níbi tí ó ti kópa nínú eré "Jolene", eré tí Jessica Chastain náà ti kópa. Ó di ìlú-mòọ́ká látàrí ipa rẹ̀ tí ó kó gẹ́gẹ́ bí "Jonah Beck" nínú eré onípele Disney Channel ní ọdún 2017. Ní ọdún 2019, Angel kópa gẹ́gẹ́ bí Billy Batson nínú eré DC Extended Universe film "Shazam!"


title: Asher Angel

text: Wọ́n bí Angel ní ìlú Phoenix, Arizona, ó sì ń gbé ní ìlú Paradise Valley, Arizona. Àwọn òbí rẹ̀ ni " Jody ati Coco Angel", òun sì ni ó jẹ́ akọ́bí ọmọ wọn. Ó ní abúrò ọkùnrin ati abúrò obìnrin. ó jẹ́ ọmọ ẹ̀yà Jew. Ó tún ma ń kọrin tí ó sì ma ń ta Jìtá.


title: Asher Angel

text: Angel kọ́kọ́ fara han nínú eré "Jolene" nígbà tí ó wà ní déédé ọmọ ọdún márùn ún ní ọdún 2008, lẹ́yìn èyí, ó bẹ̀rẹ̀ sí ní kópa nínú àwọn eré oríṣiríṣi. Nígbà tí yóò fi di ọmọ ọdún méje, ilé-iṣẹ́ "Desert Stages Theatre" gbé ètò ìgbaniwọlé kan kalẹ̀lórí orin kíkọ, pẹ̀lú ìyònda ati ìrànlọ́wọ́ awọn òbí rẹ̀, ó jáwé olúborí ó sì gbapò kíní. Ìyá rẹ̀ ṣadéhùn fun wípé òun yóò mu lọ sí ilú Los Angeles bí ó bá lè tẹpá mọ́ iṣẹ́ tí ó sì kópa nínú eré tí ó tó ọgbọ̀n. Lára wọn ni "The Little Mermaid", "Seussical", "Mary Poppins", àti "Into the Woods" ní abẹ́ ilé-iṣẹ́" Desert Stages Theatre" tí ó wà ní agbègbè Scottsdale. Ìyá r mú adéhùn rẹ̀ ṣẹ,tí ó sì mú Angel lọ sí ilú Los Ageles nígba tí ó pé ọmọ ọdún méjìlá. Angel tún jáwé olúborí nínú ìdíje" Jonah Beck" tí ó sì bẹ̀rẹ̀ sí mń lópa nínú Disney Channel àti "Andi Mack". Òun àti awọn ẹbí rẹ̀ kó lọsí ìlú Utah láti lè jẹ́ kí ó ma kópa nínú ìdíje tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ mókè rẹ̀.


title: Asher Angel

text: Nínú oṣù Kẹrin ọdún 2019, Angrl kópa nínú eré Billy Batson, gẹ́gẹ́ olú èdá ìtàn pẹ̀lú Zachary Levi gẹ́gẹ́ àgbàlagbà atọ́nisọ́nà nínú eré náà. DC Comics' "Shazam!". Eọ́n gbé DC Extended Universe. Angel gbé orin ẹyòkan ṣoṣo rẹ̀ jáde tí ó pe akọ́lé rẹ̀ ní "One Thought Away", irin tí Wiz Khalifa, ní ọjọ́ oṣù Kẹfà ọdún 2019.


title: Iris Apatow

text: Iris Apatow (; tí wọ́n bí ní ọjọ́ Kejìlá oṣù Kẹwàá ọdún 2002 jẹ́ òṣèrébìrin ọmọ orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. Ó di ìlú-mòọ́ká fún ipa rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí èdá ìtàn "Arya" nínú eré onípele tí wọ́n ń ṣàfihàn rẹ̀.lórí ìkanì Netflix tí akòrí rẹ̀ ń jẹ́ "Love", òun náà ló tún kópa ẹ́gẹ́ bí ẹ̀dá ìtàn "Charlotte" nínú eré "Knocked Up" ati "This Is 40".


title: Iris Apatow

text: Apatow ni wọ́n bí ní ọjọ́ Kejìlá oṣù Kẹwàá ọdún 2992, Apatow tí ó jẹ́ ọmọ gbajú-gbajà òṣèré Judd Apatow, tí ìyá rẹ̀ Leslie Mann náà sì jẹ́ òṣèré pẹ̀lú. Ẹ̀gbọ́n rẹ̀ niMaude Apatow. Her father's family is Jewish. Her maternal great-grandmother was of Finnish ancestry.


title: Iris Apatow

text: Ó di ìlú-mòọ́ká látàrí ipa rẹ̀ tí ó kó gẹ́gẹ́ bí "Charlotte" nínú eré apanilẹ́rìín "Knocked Up", eré tí babá rẹ̀ "Judd Apatow" darí rẹ̀. Ó tún kópa nínú eré "This Is 40". Lára àwọn eré onípele orí ẹ̀rọ amóhù-máwòrán tí ó ti kòpa bí "Arya" ni "Love".


title: Ariela Barer

text: Ariela Barer tí wọ́n bí ní ọjọ́ oṣù Kẹrìnlá oṣù Kẹwàá ọdún 1998, jẹ́ òṣèrébìrin ọmọ orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà tí ó di ìlú-mòọ́ká fún ipa rẹ̀ tí ó kó nínú eré Hulu tí ó jẹ́ ìpele "Runaways" gẹ́gẹ́ bí Gert Yorkes


title: Ariela Barer

text: Àwọn òbí rẹ̀ jẹ́ ọmọ Jew TheirẸ̀gbọ́n rẹ̀ Libe Barer náà jẹ́ òṣèré orí-ìtàgé.


title: Ariela Barer

text: Ariela bẹ̀rẹ̀.ṣíṣe ní ìgba tí ó wà ní ọmọ ọdún mẹ́ta, amọ́ tí ó mu iṣẹ́ náà ní ọ̀kúnkúndùn ní ìgbà tí ó di ọmọ ọdún Mẹ́sàn án. Ó ti kópa nínú àwọn eré oríṣiríṣi ati awọn àwo orin onírúurú bíi " The Love-Inns".Ó ti kópa gẹ́gẹ́ bí Gert Yorkes nínú eré "Runaways", tí wọ́n kọ́kọ́ gbé jáde ní Hulu.  Ó tún kópa bí Carmen nínú eré "One Day at a Time".


title: Ariela Barer

text: Ní inú oṣù Kọkànlá ọdún 2016, Barer fi léde wípé ènìyàn oníbálòpọ̀ akọ-sákọ ni òun ní orí ìkànnì Twitter rẹ̀. and has given their pronouns as 'they/them' on their Instagram profile, indicating they are non-binary.


title: Sofia Black D-E'lia

text: Sofia Black-D'Elia tí wọ́n bí ní inú oṣù Kejìlá ọdún 1991 jẹ́ òṣèrébìnrin ọmọ orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. Ó di ìlú-mòọ́ká látàrí ipa rẹ̀ tí ó kó gẹ́gẹ́ bí ẹ̀dá ìtàn " Tea Marvelli " nínú eré "Skins", " Sage Spence" nínú eré "Gossip Girl" ati "Andrea Cornish" nínú eré "The Night Of". Láàrín ọdún 2017 sí 2018 Black-D'Elia kópa gẹ́gẹ́ bí "Sabrina" nínú eré FOX àti eré apanilẹ́rìín kan "The Mick".


title: Sofia Black D-E'lia

text: Wọ́n bí Black ní ìlú Clifton, ní agbègbè New Jersey, ní irilẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. Ó kẹ́kọ̀ọ́ jáde girama ní ilé-ẹ̀kọ Clifton High School. Ìyá rẹ̀ Eleanor, ń ṣiṣẹ́ nílé iṣẹ́ ìtẹ̀wé nígbà tí bàbá rẹ̀ Anthony V. D'Elia, jẹ́ adájọ́ ilé-ẹjọ́ gíga jùlọ ní ìlú New Jersey. Bàbá rẹ̀ jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Italy nígbà tí ìyá rẹ̀ hẹ́ ọmọ ẹ̀yà Jew.Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ nígbà tí ó ti wà ní ọmọ ọdún márùn ún lásìkò tí ó dara pọ̀ mọ́ ilé-ẹ̀kọ́ tí ó ń kọni ní ijó.


title: Sofia Black D-E'lia

text: Nígba tí ó di ọmọ ọdún mẹ́tàdínlógún, ó kópa nínú eré onípele ti "All My Children" gẹ́gẹ́ bí ẹ̀dá ìtan "Bailey". Ní ọdún 2010, ó kópa nínú eré akójọpọ̀ àwọn ògo wẹẹrẹ ilẹ̀ Bríténì nínú eré tí eọ́n pe akọ́lé rẹ̀ ní "Skins", Black kópa nínú eré Gossip Girl gẹ́gẹ́ ẹ̀dá ìtàn "Sage Spence ". Ó tún kópa gẹ́gẹ́ bí ẹ̀dá ìtàn "Jessie nínú eré Michael Bay tí wọ́n gbé jáde ní ọdún 2015. Ní ọdún 2016, Black kópa nínú eré HBO miniseries "The Night Of". She played the role of Sabrina Pemberton on "The Mick."


title: Sofia Black D-E'lia

text: Ìlú New York ni Black-D'Elia fi ṣe ibùgbé.


title: Asher Blinkoff

text: Asher Blinkoff tí wọ́n bí ní ọjọ́ Kẹtalélógún oṣù Kọkànlá ọdún 2008, òṣèrémọdé ọkùnrin tí ó di ìlú-mòọ́ká fún ipa rẹ̀ tí ó kó nínú eré "Hotel Transylvania" film franchise gẹ́gẹ́ bí ẹ̀dá ìtàn "Dennis" fún ilé-iṣẹ́ Columbia Picturesàti Sony Pictures Animation.


title: Asher Blinkoff

text: Asher Blinkoff jẹ́ ọmọ bíbí Marion àti Saul Blinkoff. Blinkoff di gbajú-gbajà látàrí ipa rẹ̀ tí ó kó nínú eré "Hotel Transylvania 2" nígbà tí ó wà ní déédé ọmọ ọdún Mẹ́fà.


title: Asher Blinkoff

text: Blinkoff ní ẹ̀gbọ́n obìnrin tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ "Meira" tí òun náà jẹ́.òṣèré pẹ̀lú


title: Wema Sepetu

text: Wema Sepetu (bíi ni ọjọ́ kejìdínlógbọ̀n oṣù kẹsàn-án ọdún 1990) jẹ́ òṣèré lórílẹ̀ èdè Tanzania.


title: Wema Sepetu

text: Ní ọdún 2011, ó gbé eré Superstar kalẹ̀ tí ó sọ̀rọ̀ nípa ìtàn ìfẹ́ òhun àti Diamond Platnumz. Ní ọdún 2014, òun àti Van Vicker jọ gbé eré Day After Death jáde. Ní ọdún 2013, ó gbé ilé iṣẹ́ rẹ̀ kalẹ̀ tí ó pè ní Endless Fame Production.


title: Beatrice Taisamo

text: Beatrice Taisamo jẹ́ òṣèré lórílẹ̀ èdè Tanzania. Ó kó ipa Tula nínú eré Siri ya Mtungi. Ó kó ipa Fatuma nínú eré Hadithi za Kumekucha: Fatuma èyí tí Jordan River gbé kalẹ̀ ní ọdún 2018. Wọ́n yàán fún àmì ẹ̀yẹ òṣèré bìnrin to dára jù lọ láti ọ̀dọ̀ AMAA ní ọdún 2019 fún ipa tí ó kó nínú eré náà.


title: Kajala Masanja

text: Kajala Masanja (bíi ni ọjọ́ kẹjìlélógún oṣù keje ) jẹ́ òṣèré lórílẹ̀ èdè Tanzania. Ó gbà àmì ẹ̀yẹ òṣèré bìnrin to dára jù lọ láti ọ̀dọ̀ East Television Award ní ọdún 2016. Ó kópa nínú eré Kijiji Cha Tambua Haki pẹ̀lú Steven Kanumba. O jẹ iyawo fun Faraji Chambo.


title: Chaste Christopher Inegbedion

text: Chaste Christopher Inegbedion tí wọ́n bí ní agbègbè ìlú Muṣin ní Ìpínlẹ̀ Èkó jẹ́ gbajú-gbajà olùdásílẹ̀ ilé-iṣẹ́ ara ẹni ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Òun ni olùdásílẹ̀ iṣẹ́ àkànṣe ti "Creative5".


title: Chaste Christopher Inegbedion

text: Christopher lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ Yunifásitì Ọlábísí Ọnàbánjọ (OOU) tí ó wà ní Ìpínlẹ̀ Ògùn lẹ́yìn tí parí ilé-ẹ̀kọ́ girama rẹ̀. Nígbà tí ó wà ní ile-ẹ̀kọ́ Fáfitì, ó dara pọ̀ọ́ ẹgbẹ́ "Rotary" àti " Lions and Junior Chamber International families". Christopher jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ International Youth Council, àjọ tí ó jẹ́ ti gbogbo gbò ènìyàn láwùjọ. Wọ́n dá ajọ yí sílẹ̀ lábẹ́ ìṣàkóso" Youth Assembly at the United Nations" ní ọdún 2007. Pátákì iṣẹ́ tí àjọ náà gbé dání ni kí àwọn ọ̀dọ́ lè fohùn ṣọ̀kan lágbàáyé gẹ́gẹ́ bí àjọ ìṣọ̀kan agbáyé ṣe gbe kalẹ̀.


title: Chaste Christopher Inegbedion

text: Chaste ni ó tún jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tí wọ́n gbé iṣẹ́ àkànṣe "Giving Garage" kalẹ̀ . Iṣẹ́ àkànṣe tí ó níṣe pẹ̀lú ìṣedéédé pẹ̀lú àwọn obìnrin láwùjọ. Orúkọ tí wọ́n ńnpe Christopher ni "Bàbá onílèdí" ( "Pad Man”) látàrí bí ó ṣe ma ń pín Ìlèdí fún àwọn obìnrin pàá pàá jùlọ àwọn ọmọ obìnrin aláìlẹ́nìkan kí wọ́n lè róun lò lásìkò tí wọ́n bá ń ṣe nkan oṣù, kí wọ́n sì lè kẹ́kọ̀ọ́ nípa pàtàkì lílo ìlèdí fún ìdábòbò ẹ̀ṣọ́ obìnrin .  Chaste tún jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìgbìmọ̀ " United Nations Inter-Agency Network on Youth Development's Working Group on Youth and Gender Equality member".


title: Chaste Christopher Inegbedion

text: Chaste tún jẹ́ ọ̀kan lára awọn ìgbìmọ̀ tí ó rí sí ọ̀rọ̀ àwọn ọmọdébìnrin lágbàáyé ti "United Nations Major Group for Children & Youth". Ó tún kópa nínú iṣẹ́ àkànṣe ti "South Africa for the Global Child Forum" ní ọdún 2015.


title: Lena Belkina

text: Lena Belkina (ojoibi 27 November 1987, Tashkent (Ìsọ̀kan Sófìẹ̀tì)) je olorin omo ile Ukraníà.


title: Ìlèdí

text: Ìlèdí fún ọmọdé, ìlèdí tàbí ìlàpọ̀n fún àgbà tàbípáàdì fún àwọn obìnrin jẹ́ ohun èlò kan tí ó ma ń gba omi bíi ìtọ̀ àti Ìgbẹ́ Ènìyàn dúró lára ọmọ ìkókó tàbí ọmọdé. Ó tún jẹ́ ohun èlò tí àwọn obìnrin ma ń lò láti fi gba ẹ̀jẹ̀ dúró lásìkò tí wọ́n bá ń ṣe nkan oṣù, tàbí tí wọ́n bá bímọ, bẹ́ẹ̀ wọ́n ma ń lòó láti fi fí ojú ara àwọn obìnrin tí wọ́n bá ṣiṣẹ́ abẹ fún. Ó ṣe pàtàkì kí wọ́n ma pàrọ̀ ìlèdí ní àìmọye ìgbà nínú ọjọ́ kan, ìyẹn bí nkan oṣù náà bá ṣe pọ̀ sí.  Wọ́n ma ń ṣe ìlèdí látara àwọn ohun èlò oríṣiríṣi, ìyẹ̀n bí wọ́n bá ṣe fẹ́ kó rí.  Ṣíṣe rẹ̀ dá lórí orílẹ̀-èdè tí wọ́n bá ti ń pèsè rẹ̀,tabí ilé-iṣẹ́ tí wọ́n bá ti ń ṣeé jáde. Bí àpẹẹrẹ, orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà a ń lo ohun-èlò Kotex láti pèsè ìlédí tí wọ́n ń pè ní Always, Equate, àti Stayfree. Ìlédí Lil-lets náà wà káàkiri àwọn orílẹ̀-èdè tí wọ́n ti ń sọ èdè Gẹ̀ẹ́sì. Irúfẹ́.àwọn ìlédí tí.a ti mẹ́nu bà yí kò sí fún àwọn aláàrẹ̀ tí agbẹ̀du ìtọ̀ wọn ti daṣẹ́ sílẹ̀, àmọ́ àwọn mìíràn ma ń lò wọ́n fún irúfẹ́ àwọn aláàrẹ̀ bẹ́ẹ̀.


title: Ìlèdí

text: Bí ó tilẹ̀ jẹ́ wípé àwọn olùpèsè àwọn ohun-èlò yí kíì sọ gbogbo ohun tí wọ́n fi pèlò ọjà wọn jáde, àmọ́ àwọn ohun tí ó gbajúmọ̀ nínú ni bleached rayon, (cellulose made from wood pulp), òwú àti ike wà. Láfikún , wọ́n ma ń  fi tùràré aládìídùn àti oògù apakòkòrò àìfojúrí si. Wọ́n ma ń fi àwọn èròjà ẹbu láílọ̀nù si kí ó le ní agbára láti gba omi dúró, èyí ni ó ma ń wú púkẹ́ nínú ìlèdí nígbà tí omi wọ́n bá wọ̀ọ́.


title: Ìlèdí

text: Lápapọ̀, bí wọ́n ṣe to àwọn èròjà tí a ti kà sẹ́yìn yí lẹ́sẹẹ́sẹ ni: "èròja Kotex tí wọ́n lọ̀ pọ̀ mọ́ ẹbu láílọ̀nù ni wọ́n fi sí àárín òwú tí wọ́n fi òórùn adídùn pò, òwú yí ni wọ́n rán mọ́ aṣọ fúlọ́fúlọ́ tí wọ́n fi ike gbámú ní eteetí kí ó lè ṣeé wọ̀ sí abẹ́ aṣọ fún ẹnikẹ́ni tí ó bá fẹ́ lòó". Láti sọ ìlèdí tí wọn ti lò nu, a lè sọọ́ sí inú apò tabí atàn tí abò, bẹ́ẹ̀ ni wọ́n wọ́n lè gbe lọ sí ilé-iṣẹ́ tí wọ́n ti ń ṣe àtúnrọ àwọn ohun-èlò kí wọ́n fi ṣe nkan mìíràn jáde fún lílò. Oríṣiríṣi ìlédí ni ó wà tí a lè sọnù.


title: Nkan oṣù

text: Nkan oṣù, tí a tún mọ̀ sí àlejò obìnrin jẹ́ ṣíṣàn jáde papọ̀ ẹ̀jẹ̀ àti ikun tí a ń dà pè ní nkan oṣù ni ónma ń jáde láti inú àpò-lùkẹ́ tabí ilé-ọmọ obìnrin gba inú òbò jáde. Nkan oṣù àkọ́kọ́ sábà ma ń bẹ̀rẹ̀ lára ọmọdé tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ fẹ́ sé ipò wúndíá tàbí "ọmọge" ní dédé ọmọ ọdún méjìlá sí ọdún mẹ́ẹ̀dógún, àsìkò yí a ń pè ní àsìkò ìbàlágà.Bí ó tilẹ̀ jẹ́ wípé ó ṣeé ṣe kí nkan oṣù yí ó tètè bẹ̀rẹ̀ ní nkan bí ọmọ ọdún mẹ́jọ nígbà míràn tí kò sì burú rárá.  Àmọ́ ní àwọn ìlú tí ìdàgbà-sókè wọn ṣẹ̀ṣẹ̀ ń gbèrú, iye ọjọ́-ori tí ọmọbìnrin lè kọ́kọ́ rí nkan oṣù rẹ̀ máa ń bérẹ̀ láti ọdún mẹ́rìndíndlógún sí mẹ́ẹ̀dógún, àmọ́ ní àwọn ìlú tí wọ́n ti gòkè àgbà, ó lè tètè bérẹ̀. The typical length of time between the first day of one period and the first day of the next is 21 to 45 days in young women, and 21 to 31 days in adults (an average of 28 days).


title: Nkan oṣù

text: Bí nkan oṣù bá ti bẹ̀rẹ̀, ó ma ń sábà lò tó ọjọ́ méjì sí ọjọ́ méje gbako kí ó tó dá. Nígbà tí nkan oṣù kìí wá lára obìnrin mọ́ nígbà tí wọ́n bá ti pé ọmọ ọdún márùndíláàdọ́ta sí àádọ́ta ọdún, àsìkò yí ni wọ́n ń pè ní mènópọ́ọ̀sì. Periods also stop during pregnancy and typically do not resume during the initial months of breastfeeding.


title: Nkan oṣù

text: Yóò tó ìdá ọgọ́jọ àwọn obìnrin ni wọ́n ma ń ní alamí kan tí yóòa tọ́ka sí bí ara wọn ṣe ń palẹ̀mọ́ fún nkan oṣù tí ó ń bọ̀. Àwọn àẹẹrẹ tí ó sábà ma ń fara hàn ni: inú kíkún, rírẹ̀wẹ̀sì, pínpúùsì, fífẹ́lẹ́ ọmú àti yíyí padà ìṣesí.Gbogbo àwọn alamí tí a kà sílẹ̀ yí ni ó ṣe é ṣe kí kó ipa kan tàbí òmíràn lára awọn obìnrin ìdá ogú sí ọgbọ̀n, èyí túmọ̀ sí wípé nkan oṣù yóò dé láìpẹ́. In 3 to 8%, symptoms are severe.


title: Nkan oṣù

text: Bí nkan àlejò obìnrin kò bá ì tíì bẹ̀rẹ̀, pàá pàá jùlọ lára àwọn ọ̀dọ́mọdé-bìnrin tí ọjọ́-ori wọn kò tíì ju ọdún mẹ́ẹ̀dógún lọ, tàbí nkan àlrjò kò wá fún bí àádọ́sàán ọjọ́ (90 days), àsìkò yí ni awọn gẹ̀ẹ́sì ń pè ní amenorrhea.Lára àwọn ìṣòro tí ó lè rọ̀ mọ́ nkan àlejò obìnrin ni inú rírun apọ̀jù ẹ̀jẹ̀. Menstruation in other animals occur in primates (apes and monkeys).


title: Narendra Modi

text: Narendrabhai Damodardas Modi ni 14th ati Prime Minister lọwọlọwọ ti India lati ọdun 2014. O jẹ oloselu kan lati Bharatiya Janata Party, agbari-iṣẹ oluyọọda ara ilu Hindu kan. Oun ni Prime Minister akọkọ ni ita ti Ile-igbimọjọ ti Orilẹ-ede India lati ṣẹgun awọn ofin itẹlera meji pẹlu opoju to kun ati ekeji lati pari diẹ sii ju ọdun marun ni ọfiisi lẹhin Atal Bihari Vajpayee.


title: Narendra Modi

text: Ti a bi si idile Gujarati ni Vadnagar, Modi ṣe iranlọwọ fun baba rẹ lati ta tii bi ọmọde ati pe o ti sọ pe nigbamii o ta iduro tirẹ. O ṣe agbekalẹ si RSS ni ọmọ ọdun mẹjọ, bẹrẹ ibasepọ pipẹ pẹlu agbari. Modi fi ile silẹ lẹhin ti pari ile-iwe giga ni apakan nitori igbeyawo ọmọde si Jashodaben Chimanlal Modi, eyiti o kọ silẹ ti o gba ni gbangba ni ọpọlọpọ awọn ọdun sẹhin. Modi rin kakiri India fun ọdun meji o si ṣabẹwo si ọpọlọpọ awọn ile-iṣẹ ẹsin ṣaaju ki o to pada si Gujarat. Ni ọdun 1971 o di oṣiṣẹ akoko kikun fun RSS. Lakoko ipo pajawiri ti wọn fi paṣẹ kaakiri orilẹ-ede ni ọdun 1975, Modi fi agbara mu lati lọ pamọ. RSS naa fi i si BJP ni ọdun 1985 ati pe o waye ọpọlọpọ awọn ipo laarin awọn ipo-iṣe ẹgbẹ titi di ọdun 2001, dide si ipo ti akọwe gbogbogbo.


title: Narendra Modi

text: Modi dari BJP ni idibo gbogbogbo ọdun 2014 eyiti o fun ẹgbẹ naa ni ọpọlọpọ ninu ile aṣofin kekere ti India, Lok Sabha, akoko akọkọ fun eyikeyi ẹgbẹ kan lati 1984. Ijọba Modi ti gbiyanju lati gbe idoko-owo taara ajeji ni aje India. ati dinku inawo lori eto ilera ati awọn eto iranlọwọ ni awujọ. Modi ti gbiyanju lati mu ilọsiwaju ṣiṣe ni iṣẹ-ṣiṣe ijọba; o ti ni agbara agbedemeji nipasẹ didi Igbimọ Eto. O bẹrẹ ipolongo imototo ti profaili giga, bẹrẹ ipilẹṣẹ ariyanjiyan ti awọn iwe ifowopamọ ti orukọ giga, ati dinku tabi paarẹ awọn ofin ayika ati iṣẹ.


title: Narendra Modi

text: Ni atẹle iṣẹgun ti ẹgbẹ rẹ ni idibo gbogbogbo 2019, iṣakoso rẹ fagile ipo pataki ti Jammu ati Kashmir. Ijọba rẹ tun ṣe agbekalẹ ofin Atunse ti Ilu-ilu, eyiti o mu ki awọn ehonu jakejado jakejado orilẹ-ede naa. Ti a ṣe apejuwe bi imọ-ẹrọ iṣe atunṣe oselu si iṣelu apa-ọtun, Modi jẹ nọmba ti ariyanjiyan ni ile ati ni kariaye lori awọn igbagbọ ti orilẹ-ede Hindu rẹ ati ipa ti o fi ẹsun kan lakoko awọn rudurudu Gujarat 2002, ti a tọka si bi ẹri ti eto iyasoto iyasoto.


title: Ilé Jaekel

text: Ilé Jaekel jẹ́ ilé alájà méjì òyìnbó àmúnisìn tí ó wà ní ìlú Èbúté Mèta, ní Ìpínlẹ̀ Èkó. Wọ́n kọ́ ilé náà ní ọdún 1898 sí orí ilẹ̀ tí ó pò kan tí wọ́n sì sọ ilé náà ní orúkọ olóògbé Francis Jaekel OBE tí ó jẹ́ alámòójútó àgbà fún ilé-isè Rélùwéè ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí ó fẹ̀yìn tì ní ọdún 1970. Ilé Ilé Jaekel yi ni ó jẹ́ ilé adá àgbà tẹ́lẹ̀ ṣáájú kí wọ́n tó yi padà sílé àwọn òṣìṣẹ́ àgbà. Olùyàwòrán ilé Ọ̀jọ̀gbọ́n John Godwin ni ó tún ilé náà ṣe pẹ́lú Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ilé-iṣẹ́ àjọ Rélùwéè ní ọdún 2010. Wọ́n ti sọ ilé náà di ilé ìṣẹ̀mbáyé kékeré tí wọ́n fi àwọn nkan bí àwòrán awọn lààmì-laaka, àwòrán àwọn agbègbè oríṣiríṣi , àwọn ìsẹ̀lẹ̀ tí ó ti wáyé ṣáájú òmìnira orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti lẹ́yìn òmìnira ayé ijọ́un láti ọdún 1940 sí ọdún 1970 síbẹ̀, àti awọn irinṣẹ́, ohun-èlò, aṣọ orísiríṣi àti awọn àwòrán ọlọ́kan-ò-jọkan tí ó jẹ mọ́ ilé-iṣẹ́ àjọ Rélùwéè ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ni wọ́n ṣe lọ́jọ̀ síbẹ̀. Ilé yí náà tún ilé àlọ́ nípa ìgbéyàwó kan ní Ìpínlẹ̀ Èkó.


title: Broad Street

text: Broad Street jẹ́ òpópónà kan tí ó wà ní Lagos Island, tí ó wà ní Ìpínlẹ̀ Èkó. Òpópónà yí jẹ́ ọ̀kan pàtàkì lára àwọn pópó tí àwọn ọlọ́jà ti ń taja jùlọ.Lára àwọn ilé ìtajà tí ó gbajúmọ̀ jùlọ ni: Bagatelle restaurant, ilé-ẹ̀kọ́ "Christ Church Cathedral Primary School",ilé-ẹ̀kọ́ Eko Boys High School, ilé-iṣẹ́ Ìwé-ìròyìn Newswatch (Nigeria), àti ilé-ẹ̀kọ́ aládàáni ti St. Mary's Private School. Wọ́n kọ́ "Sẹkitéríátì" síbẹ̀ ní ọdún 1906.


title: Ọbáléndé

text: Obálendé, ni ó túmọ̀ sí "Ibi tí Ọba lé wa dé" jẹ́ àdúgbò kan tí ó wà ní àárín ìlú Èkó ní agbègbè ìjọba ìbílẹ̀ Etí-Ọ̀sà, tí ó súnmọ́ Lagos Island. Etí-Ọ̀sà yí ni ìjọba Ìpínlẹ̀ Èkó pín sí abẹ́ ìjọba ìbílẹ́ onídagbà-sókè , èyí tí Ìkòyí- Ọbáléndé wà nínú rẹ̀. Ọbáléndé ni ó ní àwọn ilé-ẹ́kò bíi: Holy Child College Ọbáléndé, St Gregory's College, Aunty Ayo International School àti ilé-ẹ̀kọ́ Girls Secondary Grammar School. Àwọn bárékè ti ilé-iṣẹ́ ọlópàá ati Bárékè ti àwọn ọmọ ogun ilẹ̀ Nàìjíríà ni wọ́n wà lẹ́nu odi Ọbáléndé. Àwọn ọ̀gọ̀tọ̀ èrò tí wọ́n gbé tí wọ́n sì ń ṣiṣẹ́ ní ìlú Ọbáléndé ni ó jẹ́ kí ìlú náà ó fún.pinpin, tí kò sì fi bẹ́ẹ̀ sí ayè rárá bí ó ti wulẹ̀ kí ó mọ látàrí àpọ̀jù ènìyàn. Lára ohun tí ó jẹ́ kí Ọbáléndé ó gbajúmọ̀ gidi ni títà ati rírà ọjà alẹ́, tí ó dà bí ẹni wípé tọ̀sán tòru ni wọ́n fi ń nájà níbẹ̀. Inú ìlú Ọbáléndé ni ibùdókọ̀ kan wà tí wọ́n ń pè ní Ibùdókọ̀ Súyà.


title: Ọbáléndé

text: Ajọ [Royal West African Frontier Force]] (RWAFF) tí púpọ̀ nínú wọn jẹ́ ẹ̀yà Hausa tí pàgọ́ sí orí ilẹ̀ kan ní ìlú [Èkó]] ni ìkàn lára àọỌba ilẹ̀ Èkó lásìkò náà pàṣẹ fún Gómìnà  orí oyè lásìkò náà wípé kí ó kó àwọn tí wọ́n oàgọ́ sí orí ilẹ̀ kan tí òun dẹ́ lò, kí kó wọn lọ sí ibòmírà. Ibi tí ọba wá fún láti máa gbélẹ́yìn tí ó lé qọn kúrò níbi àkọ́kọ́ ni ó di ìlú Ọbálédé lónìí.


title: Razia Sultan (Sinimá àgbéléwò)

text: Razia Sultan jẹ́ Sinimá àgbéléwò orí ẹ̀rọ amóhùnmáwòrán onípele tí wọ́n ṣe àfihàn rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ lọ́jọ́ ajé sí ọjọ́ Etì lórí ẹ̀rọ amóhùnmáwòrán &TV láti ọjọ́ kẹfà oṣù kẹta ọdún 2015. Pankhuri Awasthy ni ó kópa olú ẹ̀dá ìtàn náà tí ó ń jẹ́ Razia Sultana. Eré-oníṣe náà dá lórí Razia Sultan (Sultan Razia), obìnrin kan ṣoṣo tí ó jọba ní Delhi Sultanate lórílẹ̀-èdè Indian. Ó dá lórí ọ̀dọ́mọbìnrin kan àti àwọn ìṣòro tí ó dojú kọ ọ́ ní ìgbésí-ayé rẹ̀. Ọ̀gbẹ́ni Shah Rukh Khan ni ó ṣe agbátẹrù eré náà gẹ́gẹ́ bí "Sutradhar". Orin tí Supriya Joshi kọ, tí àkọlé rẹ̀ ń "Mere Maula" ni wọ́n lò nínú sinimá náà.


title: Razia Sultan (Sinimá àgbéléwò)

text: Eré-oníṣe náà dá lórí ìtàn ìgbésí ayé ọmọbìnrin Razia Sultan. Bàbá rẹ̀, Sultan Iltutmish ni ó yàn án ní Àrẹ̀mọ tí ó jọba lẹ́yìn ara rẹ̀, bí ó ti lẹ̀ jẹ́ pé ó ní àwọn ọmọkùnrin púpọ̀, ó gbàgbọ́ pé Razia tó gbangba sùn lọ́yẹ́, tí ó sìn ṣe é fọkàn tán ju àwọn ọmọkùnrin rẹ̀ lọ.  She was made the ruler by himself. Eré náà dá lórí akitiyan àti làálàá ojoojúmọ́ Razia gẹ́gẹ́ bí Ọbabìnrin Indian ní sẹ́ńtúrì kẹtàlá sẹ́yìn.


title: Òkè-Ìmẹ̀sí

text: Ìlú Òkè-Ìmẹ̀sí jẹ́ ìlú kan lára awọn ìlú tí ó korajọ pọ̀ di ìjọba ìbílẹ̀ Ìwọ Oòrùn Èkìtì LGA ní Ìpínlẹ̀ Èkìtì.


title: Òkè-Ìmẹ̀sí

text: Ìlú Òké-Ìmẹ̀sí wa ní Ìpínlẹ̀ Èkìtì ní apá ìwọ̀ Oòrùn ilẹ̀ Nàìjíríà. Òké-Ìmẹ̀sí tó 7.82° ìbú ní apá Gúsù nígbat tí ó tó 4.92° òró ní apá Àríwá tí ó sì tó 541 fífẹ́ ní iye.


title: Òkè-Ìmẹ̀sí

text: Ìkóró-Èkìtì àti Ìjerò-Èkìtì ni ó pààlà pẹ́lú Òké-Ìmẹ̀sí ní apá àríwá nígbàtí òun àti Ẹfọ̀n Alààyè pààlà ní apá ìwọ̀ Oòrùn, ní apá Gúsù ni Ìmẹ̀sí-Ilé wà sí Òké-Ìmẹ̀sí, tí ìlú Òké-Ìmẹ̀sí sì pààlà pẹ̀lú àwọn ìlú bíi: "Ẹ̀sà-Òkè àti Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun. Bí ìlú náà ṣe ní òkè àti pẹ̀tẹ́lẹ̀ ní ó jẹ́ kí ó dùn ún wò ati láti lọ síbẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àyè ìgbafẹ́. Bákan náà ni ọyẹ́ tí ó ma ń mú níbẹ̀ ní àsìkò ọyẹ́ ma ń tutù mọ́ni fẹ́ẹ́rẹ́fẹ́ ni. Àwọn ilẹ̀ ibẹ̀ gbogbo ni ó jẹ́ ilẹ̀ ọlọ́ràá fún nkan ọ̀gbìn, bákan náà ni àwọn ohun alùmónì oríṣiríṣi sòódó síbẹ̀. Gẹ́gẹ́ bí a ti mọ̀ wípé gbogbo ọmọ káàrọ-oò-jíire ni wọ́n ṣẹ̀ wá láti Ilé-Ifẹ̀ gẹ́gẹ́ bí orírun baba-ńla wọn, bá kan náà ni ti ìlú Òké-Ìmẹ̀sí rí. Mọ̀lẹ́bí àti ìbátan kan náà ni Ìlú Òkè-Ìmẹ̀sí, Ìmẹ̀sí-Ilé àti Ilé-Ifẹ̀. Ọba àti aláṣẹ pátápátá ti ìlú Òkèmẹ̀sí ni wọ́n ń pè ní "Ọwá Oòyè" ti ìlú 'Òké-Ìmẹ̀sí'. Orúkọ ọba tí ó wà ní orí àpèrè àṣẹ lọ́wọ́lọ́wọ́ ni Ọba Gbádébọ̀ Adédèjì


title: Ẹ̀yà Hausa

text: Eya Awusa ni eya kan laarin awon eya Orilede Naijiria.


title: Peter New

text: Peter New (October 30, 1971) jẹ́ òṣèré ará Amẹ́ríkà.


title: Clarius Ugwuoha

text: Clarius Ugwuoha jẹ Onkọwe Ilu Naijiria. O kọ awọn ewi, prose ati awọn ewi. O jẹ akọọlẹ atokọ Blooker ni 2006


title: Alfred Freddy Krupa

text: Alfred Freddy Krupa (Oṣu kẹfa ọjọ 14, ọdun 1971, Karlovac, Yugoslavia) jẹ oluyaworan ọmọ ile-ẹkọ Croatian ati ọjọgbọn.


title: Alfred Freddy Krupa

text: Lati Oṣu Kẹwa ọdun 2020, pẹlu Atọka Gbajumo Itan ti Massachusetts Institute of Technology (HPI) ti 47.05, Alfred Freddy Krupa ni 80th olokiki akọrin laaye julọ, 5th ti o jẹ oluyaworan ara ilu Croatian ti o gbajumọ julọ ati oluyaworan ara ilu Croatian olokiki julọ.


title: Alfred Freddy Krupa

text: H.M. King Kigeli V ti Rwanda (1936-2016) fun un ni akọle ọlọla atọwọdọwọ ti 'Baron de Krupa', bakanna pẹlu akọle knighthood jogun 'Grand Cross ti Royal Order of Rwanda' ni ọdun 2013, o si fi idi rẹ mulẹ ni ọdun 2016. A ko fun ni aṣẹ ni aṣẹ nipasẹ oludari ọba to kẹhin ti Rwanda HM Kigeli V ati awọn olugba ti o ṣe pataki julọ pẹlu, pẹlu awọn miiran, awọn alajọṣepọ ẹgbẹ sosialisiti / Komunisiti bii olubori Ẹ̀bùn_Nobel ati Alakoso iṣaaju ti South Africa Nelson Mandela (ipo ti Grand Cross, 1999) ati Prime Minister akọkọ ti olominira Democratic Republic of the Congo (lẹhinna Republic of the Congo) Patrice Lumumba (ipo ti Grand Cross, 1966).


title: Ìlú Ọ̀tà

text: Ìlú Ọ̀tà" (tì á tún mọ̀ sí Otta "" ) jẹ́ ílú kán nì Ìpínlé Ogún, ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, àtí pé o ní iye àwọn ènìyàn tí wọ́n jẹ́ olùgbéré-jáde tí ó tó 163,783 ń iye. Ọ̀tà ni ó  Ìlú tí Ìjọba ìbílẹ̀ Adó-Odò wà. Ọba alaye àti aláṣẹ tí ó wà lórí àga àṣẹ lọ́wọ́ lọ́wọ́ yí ni Ọ́lọ̀tá tí Ọ́tá Ọba Adéyẹmí AbdulKabir Ọba lánlẹ́gẹ́ . Gẹ́gẹ́ bí ìtàn ti ṣe fi lélẹ̀, Ọ́ta jẹ́ olú ílù àwọ́ń Àwórì tí wọ́n jẹ́ ẹ̀yà kan nílẹ̀ Yorùbá


title: Ìlú Ọ̀tà

text: Nínú akọsílẹ̀ ọ́dùń 1999, Ọ̀tà ni ó wà nípò kẹ́ta ní Ìpínlẹ̀ Ògùn tí ó ní ilé-iṣẹ́ tí ó pọ̀ jùlọ. Ọjà ńlá kan ati oju ọnà márosẹ̀ tí lọ láti Ìpínlẹ̀ Èkó lọ sí ìlú Abẹ́òkúta, ìlú Ọ̀tà yí kan náà ni Ilé-iṣẹ́ ohun ọ̀gbìn Ààrẹ tẹ̀ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà nígbà kan ri, Ààrẹ Olúṣẹ́gun Ọbásanjọ tí a mọ̀ sí Ọ̀tà Farm. Ba kan náà ni ilé-ìjọsìn ti church Winners 'Chapel tí ọ̀gbẹ́ni  David Oyèdépò jẹ́ olùdásílẹ̀ r.


title: Ìlú Ọ̀tà

text: Ìtàn àtẹnudẹ́nu àwọn Yorùbá sọ wípé àwọn Àwórì jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọmọ Ọ́lọ́fin, Ọsọ́lọ̀ àti Eleidi Atalabi ni wọ́n ta ìlú Ọ̀tà dó leyin tí wọ́n kúrò láti apá ìhà Gúsù Ìṣẹri. Lẹ́yìn tí ìlú Ọ̀tà dàgbàsókè tán, wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí ní jẹ Ọba aládé tí ìnagijẹ rẹ̀ sì ń jẹ́ "Ọláọ́tà" ti Ọ̀tà tí ó sì ń ìṣèjọba lórí àwọn ìlú amọ́nà abẹ́ wọn káàkiri. Ọ̀pá àṣẹ Ọba naa ni wọ́n gbà wá láti ìlú Ilé-Ifẹ̀. Ìlú Ọ̀tà di ìlú ńlá tí àwọn ilé-iṣẹ́ ńlá ńlá àti kéréje-kéréje ní Ìpínlẹ̀ Ògùn Ní ọdún 1842, látàrí ìdàgbàsókè ikẹ̀ Ẹ̀gbá, èyí mú kí ìlú Ọ̀tà wà ní abè ìṣèjọba ìlú Abẹ́òkúta. Síbẹ̀ Ọ̀tà da dúró láàrín àwọn ìlú tí ó wà lábẹ́ ìṣèjọba ilẹ̀ Ẹ̀gbá, tí ó sì wà láàrín àwọn ìlú ó lààmì-laaka láàrín àwọn ìlú ilẹ̀ Àwórì .


title: Ìlú Ọ̀tà

text: Ní àsìkò ọdún 1900, ètò ìṣèjọba àti ìṣàkóso ní ìlànà ẹ̀tọ́ ni ó jẹ́ wípé àwọn Ògbóni ni wọ́n ṣàmójútó rẹ̀. Ẹgbẹ́ Ògbóni yí ni wọ́n ń ṣòfin tí wọ́n sì ń mú òfin naa ṣẹ lórí ẹnikẹ́ni tí ó bá ra 9fin náà. Dada ilé-iṣẹ́ ọlọ́pàá sílẹ̀ẹ̀ ní àsìkò ọdún 1903 ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà láti Ma gbé òfin ro lábẹ́ ìjọba ìbílẹ̀ tàbí Ìpínlẹ̀ ni ó sọ iṣẹ́ àwọn Ògbóni di yẹ̀bù yẹ́bù tí wọn kò sì ní agbára kan kan láti ṣiṣẹ́ mọ́ nígbà t yóò fi di nkan bí ọdún 1950.


title: Ìlú Ọ̀tà

text: Gbígbé ìlànà òfin owó-orí kalẹ̀ lábẹ́ ìjọba àpapọ̀ ni ó da rúgúdù àti rògbòdìyàn sílẹ̀ẹ̀ ní ìlú Ọ̀tà ní ọdún 1954. Látàrí fàá-kája tí àwọn ará ìlú àti ìjọba ń fà yí ni ó mú kí ìjọba tún gbé ofin owó-orí mìíràn jáde ní ọjọ́ Kẹrin oṣù Kejì tí àwọn ẹgbẹ́ Ayépéjú Ẹgbè olówó-orí ti ìlú Ọ̀tà sì dide fẹ̀hónú wọn hàn tako ìlànà sísan owó-orí náà. Ifẹ̀hónú hàn náà di iṣu ata yán an yàn an, de bi tí wọ́n ń ba àwọn nkan olówó iyebíye jẹ́ láàrín ìlú. Orúkọ tí wọ́n fún ifẹ̀hónú hàn tí ó di ìjà gboro yí ni" Pónpó Ayépéjú", ina gboro yí ni ó jẹ́ wípé àwọn ọlọ́pàá ni wọ́n wa gbo dẹ́kun fun. Lẹ́yìn rògbòdìyàn yí ni àwọn ìgbìmọ̀ ẹgbẹ́ẹ́ ìṣòkan ilẹ̀ Àwórì ya Ọba Timothy Fádìnà nílò gẹ́gẹ́ bí Ọba ní ọjọ́ọ́ Kọkànlá oṣù Karùn-ún ọdún 1954.  Ìlú Ọ̀tà bẹ̀rẹ̀ sí ń gbẹ̀rú si látàrí iṣẹ́ takun-takun tí gómìnà tẹ́lẹ̀ ní Ìpínlẹ̀ Ògùn Olóyè Bísí Ọnàbánjọ gbé láti jẹ́ kí ìjọba Ìpínlẹ̀ náà ó dòwò po pelu àwọn ẹgbẹ́ onílé iṣẹ́ ńlá ńlá àti kéréje-kéréje ti orílé-èdè Nàìjíríà wọ ìlú Ọ̀tà wá..


title: Ìlú Ọ̀tà

text: Traditionally, Áwọ̀ń ílẹ́ íwe díẹ́ lowá ní ílù Ótá ti áwọ̀ń ẹ́lẹ́sìń ígbágbọ̀ jẹ́ olùgbọ́wọ̀ rẹ́ . Awọ̀n àdùgbo ti awọ̀ń ẹ́lẹ́sìń ímale wa ,woń da íle iwe kan ti ìjọ̀ Ansar-Ud-Deen dáàrì rẹ́. Àwọ̀ń íle íwe ípìńlẹ́ bẹ́rẹ̀ nì odùń 1970s átì áwọ̀ń íle ìwe àdáńì ńì agbegbe náá . Iganmode Grammar School jẹ́ ìle ìwe tì o tì pẹ́ , tì wọ̀ń sí dá kálẹ́ ńì ọ́dùń 1960 . Ńìńù awọ̀ń Ile iwe igbana A nsar-Ud-deen Comprehensive College, Bells Comprehensive Secondary School átì Faith Academy Secondary School.


title: Ìlú Ọ̀tà

text: Íle íwe gígá meji lowá ńì Ọ́tá : Covenant University átì Bells University of Technology. Átì ile ìwe àdańì kor iyẹń polytechnic: Allover central polytechnic. íle iwe ti orí le de Nìjíriá iyẹ́ń ile-iwe Orìń fùń awọ̀ń àṣọ̀bode Ori omì ,owá Ni ilu Ọ́tá.


title: Ìlú Ọ̀tà

text: Navy


title: Ìlú Ọ̀tà

text: Áwọ̀ń ápàkáń tì ílù ńáà jẹ́ gábà lorì nípásẹ́ awọ̀ń íle-íṣẹ́ pẹ́lù Eko - Abeokuta rd ati Idi-Oroko rd. Bíbẹrẹ nì íbẹ́rẹ̀ ọ́dùń 1970, ọ́pọ̀lọ́pọ̀ áwọ̀ń ìle-íṣẹ́ bẹ́rẹ̀ sí kọ̀ áwọ̀ń íle-íṣẹ́ lọ̀pọ̀ló ní Ọ́tá ní àpákàń ńítorì pe o kere pùpọ̀ jù awọ̀ń íle-íṣẹ́ ile-iṣẹ ni eko. Awọ̀ń isọ́wọ̀ pẹ́lù awọ̀ń ohùń elo ni Ọ́tá pẹ́lù:Áwọ̀ń ọ́mọ̀ ilu ní o wa borí Yorùbá ti áwọ̀ń Áworì dialect ẹgbẹ. Wọ́ń tọ̀pá ídìle wọ̀ń látì Ile- ífẹ̀ wọn si ka Iganmode bi baba nla wọn. Áworì míìráń wà nì Ípìńlẹ́ Eko Ati agbegbe ẹ́.


title: Ìlú Ọ̀tà

text: Íṣẹ̀ anọ́kọ̀ Ti awọ̀ń olùgbe Ọ́tá jẹ́ íṣowo ati ogbin. Isunmọ ilu si Eko atí osùń mọ̀ sí ílù áàlá tì ídìroko tí yorì sí ídàsìlẹ̀ aáwọ̀ń ọ̀já ń là mejì: Ọ́jà Kayero ni Sáńgo átì Ọ́jà Ọ́bà TT Dádà nì opoponá Ídìroko. Àwọ̀ń ọ̀já wọ́ńyì tobì pùpọ̀ debì pe wọ̀ń parapọ̀ papọ , atì pe wọ́ń tọ̀kà sì diẹ síì bí Ọ́jà Sańgo-Ọ̀tà-Ota.


title: Ìlú Ọ̀tà

text: Ọ́pọ̀lọ́pọ̀ árìjíyáń tì wá láàrìń Owù átì awọ̀ń olùgbẹ́ Áworì tì ágbegbe náà ńì oṣù Kẹ́rìń , ọ́dùń 2008, áwọ̀ń rogbodìyáń ìyà-ipa tì o kere jù eníyáń mẹfá kù ńì ígbátì Áworì átì Owù já lorì Olowù tí Owù tì fí Ọ́bá káń sorì íle Àworì. Áwọ̀ń bálẹ̀ Ípìńlẹ́ Ogùń , Gbenga Daniel, so a dusk-to-owurọ curfew ni Ado-Odo / Ota Ọ́tá àgbegbe ijọ̀bà agbegbe .


title: Doyin Okupe

text: Adédoyin Ajíbíkẹ́ Òkúpè tí a bí ní ọjọ́ kejìlélógún oṣù Kẹ́ta, ọdún 1952, tí a tún mọ̀ sí Dokita Doyin Òkúpè, jẹ́ dókítà àti olóṣèlú ọmọ orílẹ̣̀-èdè Nàìjíríà kan ti o ṣe agbekalẹ Ile-iṣẹ ipoogun ti "Royal Cross" . pe o jẹ akọwe ikede ti Orilẹ-ede ti National Republican Convention (NRC) ). Ó wà lára àwọn tí Ọ̀gágun Sani Abacha tì mọ́lé nígbà ìṣèjoba rẹ̀ ti won si ja kuro lara awon adije-dupo iselu labele labe egbe oselu "United Nigeria Congress Party" (UNCP) nigbamii, Doyin tun jẹ́ adije-dupo Gomina ni abe egbe òṣèlú People's Democratic Party (PDP) ní Ìpínlẹ̀ Ògùn.


title: Doyin Okupe

text: Wọ́n bí Doyin ní ọjọ́ Kejìlélógún oṣù Kẹ́ta, ọdún 1952, ní ìlú Ìpẹru ní Ìpínlẹ̀ Ògùn ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Doyin jẹ ọmọ bibi Oloye Matthew Adékọ̀yà Òkúpè, ẹniti o jẹ osise Ilé Ìfowópamọ́-àgbà tí Nàìjíríà . Doyin lọ si ile-eko ti St. Jude ti o wa ni ilu Èbúté Méta, ní Ìpínlẹ̀ Èkó, O tun kawe ni ile-eko ti Igbobi College ni ilu Yábàá, ti o si lo sile-eko Yunifásitì ti Ìbàdàn ní Ìlú Ìbàdàn, ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ .


title: Doyin Okupe

text: Bi o tilẹ jẹ pe Okupe jẹ dokita onimo ìpoògùn, ba kan naa ni o tun n kopa ninu iṣelu pelu. O jẹ olootu fun iwe-iroyin ilera kan ti oruke re n je "Mirror" nigba kan ri.


title: Doyin Okupe

text: Doyin sise ni ile-ise iwosan ijoba ati Ile-iwosan aladani, ti o fi mo ile-iwosan ti St. Nicholas Hospital, tí ó wà ní ìlú Èkó ṣáájú kí òun àti àwon akẹgbẹ́ rẹ̀ bíi: Dókítà Ṣe yí Roberts àti Dókítà Ládi Òkúbóyèjọ tí oruko re n je o to da ile-iwosan tire ti o pe ni "Royal Cross Medical Centre" ti a tun n pe ni (Royal Cross Hospital) ti o wà ní ìlú Ọbáléndé ní Ìpínlẹ̀ Èkó . Nígbà tí ó jẹ́ alààyè àti adarí ilé-ìwòsan náà.


title: Doyin Okupe

text: Gónìnà àná tẹ́lẹ̀ rí ní Ìpínlẹ̀ Ògùn Olóyè Olúṣẹ́gun Ọ̀ṣọbà fìdí rẹ̀ múlẹ̀ nínú ìfọ̀rọ̀wáni-lẹ́nu wò kan tí ó wáyé pẹ̀lú Ilé-iṣẹ́ ìwé-ìròyìn The Nation (Nigeria), nínú oṣù Keje ọdún 2019, wípé " Dókítà Doyin Òkúpè àti akẹgbẹ́ rẹ̀ Dókítà Ṣèyí Roberts ni wọ́n dóòlà èmí aṣọ́gbà mi kan lọ́wọ́ ikú ọta Ìbọn tí ó bàá ní orí ní ọjọ́ Kẹtalélógún oṣù Keje ọdún 1994".


title: Doyin Okupe

text: Ní àsìkò Ìṣèjọba alágbára ẹlẹ́kejì ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Òkúpè jẹ́ ọmọ ilé ìgbìmọ̀ aṣojú-àárín àgbà ní abẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú National Party of Nigeria￼￼ (NPN) nínú Ìdìbò ọdún 1983.


title: Doyin Okupe

text: Doyin ni ó jẹ́ alukoro àgbà fún ẹgbẹ́ òṣèlú National Republican Convention I, ìyẹn ní inú ìṣèjọba alágbádá ẹlẹ́kẹta iru rẹ̀. Ó sì jẹ́ ọ̀kan lára àwọn aṣojú tí ẹgbẹ́ òṣèlú rẹ̀ yàn láti wà níbi ìkàbò Ààrẹ nílé ìbò National Electoral Commission (NEC) ní ọdún 1993.


title: Doyin Okupe

text: Doyin tún jẹ́ òkan lára àwọn tí Ọ̀gágun Sani Abacha tì mọ́lé nígbà ìṣèjoba rẹ̀ ní ọjọ́ Kẹta oṣù Kẹwàá ọdún 1996 ti won si ja kuro lara awon adije-dupo iselu labele labe egbe oselu "United Nigeria Congress Party" (UNCP)


title: Doyin Okupe

text: Ààrẹ Olúṣẹ́gun Ọbásanjọ́ yan Doyin sí ipò igbákejì alukoro àgbà lórí ètò ìròyìn fún ìṣèjọba rẹ̀ . Ní ọdún


title: Doyin Okupe

text: 200ó ìdíje dupò gómìnà ní abẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú PDP nínú ìdìbò abẹ́lé ẹgbẹ́ wọn, amọ́ oyè náà já mọ́ th Gbenga Dan lọwọ́iel. Ààrẹ Goodluck Jonathan yan Òkúpè gẹ́gẹ́ bí Olùràn lọ́wọ́ pàtàkì lórí ọ̀rọ̀ iṣẹ́ òde ní ọdún 2012.


title: Doyin Okupe

text: Okupe jẹ olùpolongo àgbà fún ẹgbẹ́ òṣèlú PDP pàá pàá jọ sí gbogbo àwọn olùdíje sí ipò Ààrẹ ní abè ẹgbẹ́ òṣèlú rẹ̀ láti orí ni Olúṣẹ́gun Ọbásanjọ́, Goodluck Jonathan , Bukola Saraki àti Atiku Abubakar . Ó kéde èrò ọkàn rẹ̀ láti kúrò nínú ẹgbẹ́ PDP kí ó sì dara pọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ ìṣèlú Accord ní ọdún 2017. Ẹgbẹ́ òṣèlú Accord le kúrò nínú ẹgbẹ́ òṣèlú wọn ní ọdún 2018, látàrí wípé ó gbà láti ṣe alukoro àti olùpolongo ìbò fún olùdíje sípò Ààrẹ lábẹ́ ẹgbẹ́ẹ́ òṣèlú PDP, ìyẹn Bùkọ́lá Sàrakí ní ọdún 2018. Ó padà sínú ẹgbẹ́ Òṣèlú PDP tí ó sì jẹ́ agbẹnusọ àgbà fún olùdíje sípò ààr3 àyà Atiku Abubakar ní ọdún 2019.


title: Doyin Okupe

text: Dayọ̀ Òkúpè fẹ́ ìyàwó rẹ̀ Aduralere Òkúpè. wọ́n sì bí ọmọ ọkùnrin kan Ditan Okupe.


title: Doyin Okupe

text: Ní àkókò ìdìbò gbogbogbo ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ọdún 2019, Dayọ̀ ṣe atìlẹ́yìn fún Atiku Abubakar tí ó jẹ́ adíje-dupò lábẹ́ ẹgbẹ́ẹ́ òṣèlú PDP, nígbà tí Ditan ọmọ rẹ̀ ṣe àtìlẹ́yìn fún Muhammadu Buhari .


title: Doyin Okupe

text: Nínú oṣù Karùn-ún ọdún 2020, wọ́n fi lèdè.wípé ìyàwó Dayọ̀ Òkúpè tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Aduralere kò àrùn COVID-19 ní ọjọ́ kẹtàlá oṣù kẹrin ọdún 2020.


title: Doyin Okupe

text: Ní inú oṣù Kẹjọ ọdún 2012, àjọ EFCC fi ẹ̀sùn kan Doyin wípé ní ọdún 2004 ó kùnà láti iṣẹ́ ọ̀nà tí Ipinle Imo gbé láti ṣe ní Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé . Oun àti ìjọba Ìpínlẹ̀ Imo yanjú ọ̀rọ̀ náà ní ilé-ẹjọ́.


title: Doyin Okupe

text: Ní inú oṣù Keje ọdún 2016, wọ́n fi ẹ̀sùn kan Doyin wípé ó gba ₦ 702 mílíọ́nù nínú bílíọ́nù méjì ($ 2 bilionu) tí Dasuki kò jẹ. .


title: Doyin Okupe

text: Igbesiaye ti Doyin Okupe


title: Doyin Okupe

text: Okupe, Doyin (2017). "2019 kuru ju lati yi Nigeria pada - Doyin Okupe". "Iwe iroyin Vanguard Nigeria" .


title: Doyin Okupe

text: Salako, Femi (2018). "Oriyin si doyen ti orilẹ-ede-ilu". "Iwe iroyin Dailytrus"


title: Jaswant Singh

text: Major Jaswant Singh (3 Oṣu Kini ọdun 1938 - 27 Oṣu Kẹsan 2020) jẹ oṣiṣẹ ti Ọmọ ogun India ati Minisita fun Igbimọ India. O jẹ ọkan ninu awọn ọmọ ẹgbẹ ti o da silẹ ti Bharatiya Janata Party (BJP).


title: Wayne Brady

text: Wayne Alphonso Brady (June 2, 1972) jẹ́ òṣèré ará Amẹ́ríkà.


title: Rajput

text: Rajput (lati Sanskrit " raja-Putra ", "ọmọ ọba kan") jẹ iṣupọ paati pupọ ti awọn olukọ, awọn ara ibatan, ati awọn ẹgbẹ agbegbe, pinpin ipo awujọ ati arojinlẹ ti idile iran ti o bẹrẹ lati.


title: Rajput

text: Oro naa "Rajput" ti gba itumọ rẹ ni bayi ni ọdun kẹrindilogun, botilẹjẹpe o tun lo anachronistically lati ṣapejuwe awọn iran ti iṣaaju ti o waye ni Ariwa India lati ọrundun kẹfa siwaju. Ni ọrundun kọkanla, ọrọ naa "Rajaputra" farahan bi yiyan ti kii ṣe jogun fun awọn oṣiṣẹ ijọba. Didi, awọn Rajputs farahan bi kilasi awujọ kan ti o ni awọn eniyan lati oriṣiriṣi ẹya ati ipilẹ ilẹ. Lakoko awọn ọrundun 16th ati 17th, ọmọ ẹgbẹ ti kilasi yii di ajogunba pupọ, botilẹjẹpe awọn ẹtọ tuntun si ipo Rajput tẹsiwaju lati ṣe ni awọn ọrundun ti o tẹle. Ọpọlọpọ awọn ijọba Rajput ti o ṣakoso ni ipa pataki ni ọpọlọpọ awọn agbegbe ti aringbungbun ati ariwa India titi di ọrundun 20.


title: Rajput

text: Awọn olugbe Rajput ati awọn ilu Rajput atijọ ni a ri ni ariwa, iwọ-oorun, aarin, ati ila-oorun India pẹlu gusu ati ila-oorun Pakistan. Awọn agbegbe wọnyi pẹlu Rajasthan, Haryana, Gujarat, Eastern Punjab, Western Punjab, Uttar Pradesh, Himachal Pradesh, Jammu, Uttarakhand, Bihar, Madhya Pradesh, ati Sindh.


title: Òrìṣábùnmi

text: Fọlákẹ́ Àrẹ̀mú tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Òrìṣàbùnmi, tí wọ́n bí lọ́jọ́ kẹwàá oṣù kẹwàá ọdún 1960 , tí ó sìn kú lọ́jọ́ kẹfà oṣù kìíní ọdún 2021 jẹ́ gbajúmọ̀ Òṣèrébìnrin sinimá àgbéléwò àti eléré orí ìtàgé ọmọ bíbí Ìpínlẹ̀ Kwara lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà.


title: Ìjọba ìbílẹ̀ Obòkun

text: "'Obòkun" jẹ́ Ìjọba Ìbílẹ̀ kan ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun, ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí ilé ìjọba ìbílẹ̀ rẹ̀ wà ní Ibòkun at.


title: Ìjọba ìbílẹ̀ Obòkun

text: Ìjọba ìbílẹ̀ Obòkun ní ilé tí ó tó 527 km tí àwọn olùgbé ibẹ̀ lápapọ̀ sì tó 116,511 níye gẹ́gẹ́ bí ètò ìkànìyàn ọdún 2006 ṣe fi lélẹ̀.


title: Ìjọba ìbílẹ̀ Obòkun

text: Nọ́mbà ìlà ìpè tí ó ja sí agbègbè naa ni 233. Lára àwọn ìlú tí wọ́n mú lè ti Obòkun ni Ìmẹ̀sí- Ilé, Ọ̀tàn-Ilé Ẹ̀sà-Òkè, Ẹ̀sà-Odo, Ìlànàẹ̀, Ìpọ́ndà, Ìkíyinwá, Ọrà àti Ìdómìnàsì.


title: Ìlú Bàsà

text: Bassa jẹ́ ìlú kan tí ó wà ní abẹ́ akóso  Ìjọba Ìbílẹ̀ Ogunma ní Ìpínlẹ̀ Kogí, ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.  Ìlú yí pààlà pẹ̀lú Ìpínlẹ̀ Benue ní apá gúsù, ó pààlà pẹ̀lú Ìpínlẹ̀ Náíjà ní apá ìwọ̀-Oòrùn.


title: Ìlú Bàsà

text: Ìlú Bàsà ní ìlẹ̀ tí ó tó 1,925 km níye, wọ́n sì ní àwọn olùgbé tí wọ́n ń gbé níbẹ̀ 139,993 gẹ́gẹ́ bí ètò ìkànìyàn ọdún 2006 ṣe fìdí rẹ̀ múlẹ̀ Nígbà tí yóò fi di ọdún 2016, àwọn olùgbé ibẹ̀ ti tó 188,600 ń iye.


title: Ìlú Bàsà

text: Bassa-nge ni àwọn abúlé bíi : Gboloko, Ajigido, Kpata àti Ecewu wà lábẹ́ ìṣàkóso rẹ̀.


title: Ìlú Bàsà

text: Ìlà-ìpè agbègbè Bàsà ni 272.


title: Ìlú Bàsà

text: Ìjọba ìbílẹ̀ Bàsà ní Ìpínlẹ̀ Kogí ni ó kan fún àwọn ẹ̀ka ẹ̀yà mẹ́ta pondoro. Akọ́kọ́ ni Bassa-komo, Bassa-nge àti Egbira koto. Bassa-Komo ni ó ní àwọn olùgbé tó pọ̀ jùlọ, nígbà tí Bàsà-Nge, tí Egbira Koto ń tẹ̀lé wọn lénje-lénje. Ẹni tí ó jẹ́ aṣíwájú àti olùdarí awọn ẹ̀yà Bàsà-Komo ni wọ́n ń pè ní "AGUMA" , nígba tí "Etsu" jẹ́ olùdarí ati aláṣẹ fún Bassa-Nge tí ó sì jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn Ọba kọ́kọ́ tó lààmì-laaka, bẹ́ẹ̀ naa ni "OHIOGBA" ti Mozum jẹ́ ọ̀ba tí ó wà ní ipò kẹ́ta nínú àwọn ọba Egbira.


title: Ìlú Bàsà

text: Ẹni tí ó jẹ́ ọba ati aláṣẹ àwọn ẹ̀yà Bassa Nge ni wọ́n mọ̀ sí "Etsu Bassa Nge", ààfin rẹ̀ ni ó wà ní ìlú Gboloko tí ó jẹ́ olú-ìlú fún àwọn ẹ̀yà Bassa Nge.


title: Ìlú Bàsà

text: Àwọn ẹ̀yà Bassa-Nge ni a lè tan orí fún wọn de ọ̀dọ̀ àwọn ẹ̀yà Nupe. Ìtàn fìdí rẹ̀ múlẹ̀ wípé àwọn ẹ̀yà Bàsà Nge ni wọ́n fìgbà kan jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ẹ̀yà Núpé, nítorí èdè àti àṣà kan náà tí wọ́n jọ ní, ìdí ni wípé púpọ̀ nínú àwọn tí wọ́n sa fún ogun àwọn Fúlàní ni wọ́n lọ tẹ̀dó sí àwọn ìlú bíi: Ìlọrin ní Ìpínlẹ̀ Kwara àti etí odo ọya ní Ìpínlẹ̀ Benue.


title: Ọlábísí Ọnàbánjọ

text: Olóyè Victor Ọlábísí Ọnàbánjọ ni wón bí ní ọjọ́ Kejìlá oṣù Kejì ọduń 1927 tí ó sì papò dà ní ọjọ́ Kẹrìnlá oṣù Kẹrin ọdún 1990, jẹ́ gómìnà tẹ́lẹ̀ rí ní Ìpínlẹ̀ Ògùn ní àárín ọdún 1979 sí ọdún 1983, ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà nígbà ayé òṣèlú ẹlẹ́kejì ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. He was of Ijebu extraction.


title: Ọlábísí Ọnàbánjọ

text: Wọ́n bí olóyè Victor Ọlábísí Ọnàbánjọ ní ọdún 1927 ní Ìpínlẹ̀ Èkó. Ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ ti Onítẹ̀bọmi ti Baptist Academy, nígbà tí ó sì lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ Regent Street Polytechnic ní orílẹ̀-èdè Brítènì, níbi tí ó ti kọ́ ìmọ̀ nípa ìròyìn àti ìgbóhùn-sáfẹ́fẹ́ láàrín ọdún 1950 sí ọdún 1951. Ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí oníròyìn fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún ṣáájú kí ó tó padà di olóṣèlú pọ́nbélé.  Ọnàbánjọ ma ń sọ àwọn òrọ̀ tí ó jẹ́ òtítọ́ nínú àlàfo Ìwé Ìròyìn olójoojúmọ́ ti "Daily Service àti Daily Express" níbi tí ó ti ma ń pe àkọ́lé ọ̀rọ̀ rẹ̀ ní "Ayékòótọ́" láàrín ọdún 1954 sí ọdún 1962.


title: Ọlábísí Ọnàbánjọ

text: Wọ́n yan Ọlábísí gẹ́gẹ́ bí alága Ìjọba Ìbílẹ̀ Ìjẹ̀bú-Òde, ní ọdún 1977 lábẹ́ ọ̀gá rẹ̀ olóyè Ọbáfẹ́mi Awólọ́wọ̀. Lẹ́yìn tí ó kúrò ní ipò alága ìjọba ìbílẹ̀ yí tán ni wọ́n yàn án sípò Gómìnà ti Ìpínlẹ̀ Ògùn ní inú oṣù Kẹwàá ọdún 1979 lábẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú Unity Party of Nigeria.


title: Ọlábísí Ọnàbánjọ

text: Ọlábísí ṣe ìfilọ́ọ́lẹ̀ Ilé-iṣẹ́ amóhùnmáwòrán ti Ìpínlẹ̀ Ògùn ní ọjọ́ Kẹtàlá oṣù Karùn ún ọdún 1982.  Ilé-ẹ̀kọ́ Yunifásitì ti Ìpínlẹ̀ Ògùn tí wọ́n dá sílè ní ọjọ́ Keje oṣù Keje ọdún 1982 ni wọ́n yí orúkọ rẹ̀ padà sí Yunifásitì Ọlábísí Ọnàbánjọ  ní ọjọ́ Kọkàndínlógún oṣù Karùn ún ọdún 2001 láti fi bu ọlá fún Olóyè Ọlábísí Ọnàbánjọ tí ó ti di olóògbé`. Olóyè Ọlábísí Ọnàbánjọ ni ó ṣe àgbékalẹ̀ ilé-ẹ̀kọ́ Abraham Adésànyà Polytechnic, àmọ́ Ọ̀gágun Ọládípọ̀ Díyà tí ó jẹ́ gónìmà lábẹ́ ìṣàkóso Ìjọba Ológun fagilé ilé-ẹ̀kọ́ náà, wọ́n sì ṣí ilé-ẹ̀kọ́ náà padà nígbà tí ìṣèjọba àwa ara wa padà sí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ọdún 1999. Lẹ́yìn ìfipá gbàjọba tí ó gbé ọ̀gágun Muhammadu Buhari dé orí ipò Ààrẹ apàṣẹ wàá, Buhari sọ Ọlábísí Ọnàbánjọ sí ẹ̀wọ̀n fún àìmọye ọdún. Lẹ́yìn tí wọ́n da sílẹ̀ kúrò ní ọgbà ẹ̀wọ̀n, Ó padà sí ẹnu iṣẹ́ ìròyìn rẹ̀ tí ó sì ń ṣàgbéjáde àwọn ìròyìn òdodo tí ó ti ń ṣe tẹ́lẹ̀ tí ó pè ní "Ayékòótọ́" nínú àlàfo ìwé-ìròyìn Nigerian Tribune láàrín ọdún 1987 sí 1989. Olóyè Ọnàbánjọ dágbére fáyé ní ọjọ́ Kẹrin oṣù Kẹrìnlá ọdún 1990.


title: Olú Abọ́dẹrìn

text: Olú Abọ́dẹrìn (tí wọ́n bí lọ́jọ́ kẹta oṣù kẹsàn-án ọdún 1934,ti oó sìn kú lọ́jọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n oṣù kejì ọdún 1984) jẹ́ gbajúmọ̀ olóòtú ìwé-ìròyìn ọmọ Nàìjíríà tí ó wà lára àwọn tí wọ́n dá ìwé-ìròyìn The Punch sílẹ̀. Ó fìgbà kan jẹ́ Ààrẹ àwọn olùdásílẹ̀ ìwé-ìròyìn kí ó tó kú lọ́dún 1984. Bẹ́ẹ̀ náà ó jẹ́ ògnóǹtarìgì onímọ̀ ìṣirò-owó tí ó ti fìgbà kan ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Oníṣirò-owó àgbà nílé ìfowópamọ́ National Bank of Nigeria. Ìwé-ìròyìn The Punch tí ó gbajúmọ̀ jùlọ ni Nàìjíríà. Ó dá ilé-iṣẹ́ ìwé-ìròyìn "The Punch" sílẹ̀ pẹ̀lú olùdásílẹ̀ ilé-iṣẹ́ ìwé-ìròyìn Vanguard Newspaper, Sam Amuka-Pemu, lọ́jọ́ kìíní oṣù kọkànlá ọdún 1976.


title: Olú Abọ́dẹrìn

text: Ó jẹ́ olólùfẹ́ iṣẹ́-ọ̀nà, bẹ́ẹ̀ náà lọ jẹ́ bàbá-ìsàlẹ̀ fún àwọn ọmọ ẹgbẹ́ olórin ní Nàìjíríà kí ó tó di olóògbé.


title: Olú Abọ́dẹrìn

text: Wọ́n bí Abọ́dẹrìn sí ìdílé Ọ̀gbẹ́ni Jame Oyèbọ̀dé àti aya rẹ̀, Janet Abọ́dẹrìn ní ìlú Ìbàdàn, ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà.


title: Olú Abọ́dẹrìn

text: Lọ́dún 1941 sí 1944, ó kàwé ní Native Authority Primary School ní Ọ̀rányàn, ní Ìbàdàn, kí ó tó tẹ̀ ṣíwájú ni Ìbàdàn Grammar School. Ní ilé-ìwé yìí, ó gbádùn eré-ìdárayá bọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá. Ó kàwé gboyè A-level kí ó tó dèró òkè-òkun láàárín àwọn ọdún 1950 níbi tí ó ti kàwé gboyè ìmọ̀ ìtàn ní Northwest Polytechnic ní London. Nígbà tí ó wà ní London, ó kópa nínú ìdánwò Institute of Chartered Accountants, èyí sìn fún ní àǹfààní láti di akẹ́kọ̀ọ́ ilé-ìwé gíga náà lọ́dún 1964. Ní àkókò yìí, ó ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ilé-ìṣe Brighton, Sussex, bẹ́ẹ̀ náà, lọ́dún 1963 sí 1964, ó bá ilé-ìṣe ìṣirò-owó tí Bradley, Lytton & Co, ṣiṣẹ́ ní Moorgate, ní London.


title: Olú Abọ́dẹrìn

text: Lọ́dún 1964,ó padà sí Nàìjíríà, ó sìn ríṣẹ́ sí ilé-ìṣe Pannell Fitzpatrick & Co, chartered accountants. Ó dára pọ̀ mọ́ ilé ìfọwọ́sowọ́pọ̀ National Bank of Nigeria lọ́dún 1967, òun sìn ní òní ṣírò-owó fún wọn nígbà Ogun Abẹ́lé Nàìjíríà. Bẹ́ẹ̀ náà, ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ìgbìmọ̀ ilé-iṣé West African Pictures, Nigeria Spinning Company, àti General Insurance. Ọdún 1971,ni ó kọ̀wé fiṣẹ́ sílẹ̀ ní National Bank of Nigeria, tí ó sìn bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ àdání ara rẹ̀. Ó dá ilé-iṣẹ́ Feedwell Nigeria Ltd sílẹ̀ kí ó tó dá The Punch sílẹ̀ lọ́dún 1976.


title: Olú Abọ́dẹrìn

text: Ó kú ní ilé-ìwòsàn The Princess Grace Hospital, London. Kí ó tó kú, ó ṣe àkọsílẹ̀ ọ̀rọ̀ ìròyìn láti láti jà fún ẹ̀tọ́ akọròyìn ẹgbẹ́ rẹ̀ kan, Haroun Adamu, tí ó jẹ́ olórí àwọn olùdásílẹ̀ ìwé-ìròyìn ní Nàìjíríà, tí ìjọba fi sẹ́wọ̀n. Ó jẹ́ ọ̀kan gbòógì nínú àwọn abẹnuàtẹ́ lu ìsèjọba Ààrẹ Shehu Shagari.


title: Olú Abọ́dẹrìn

text: Ó joyè Aṣípa Pàràkòyí ni ilu Ìbàdàn kí ó tó kú.


title: Ìbàdàn Grammar School

text: Ìbàdàn Grammar School ni ó jẹ́ ilé-ẹ̀kọ́ girama kan tí ó wà ní agbègbè Mọ̀lété ní ìgboro ìlú Ìbàdàn ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà .


title: Ìbàdàn Grammar School

text: Wọ́n dá ilé-ẹ̀kọ́ yí sílẹ̀ ní ọjọ́ Kọkànlélọ́gbọ̀n oṣù Kẹta ọdún 1913. Ilé-ẹ̀kọ́ yí jẹ́ ọ̀kan pàtàkì nínú àwọn ilé-ẹ̀kọ́ tí ó lààmì-laaka nínú àwọn ilé-ẹ̀kọ́ girama tí ó wa ní ìlú Ìbàdàn.. Lásìkò tí ètò ẹ̀kọ́ bá ń lọ lọ́wọ́, ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn lámèyítọ́ láwùjọ Ìbàda ni wọ́n ma ń ran àwọn ọmọ wọn lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ yí fún ètò ẹ̀kọ́ tó yanrantí. Ní ọdún kẹtalélógúọ́gbọ̀n àkókọ́ tí wọ́n dá ilé-ẹ̀kọ́ yí sílẹ̀, àwọn ọmọ akẹ́kọ̀ọ́ ọkùnrin nikan ni wọ́n ń gbà wọlé láti kẹ́kọ̀ọ́ níbẹ̀. Ilé-ẹ̀kọ́ yí di ilé-ẹ̀kọ́ fún takọ-tabo ní ọdún 1941. Láàrín ọdún 1950 sí 1960, wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí ní fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní ìwé-ẹ̀rí "Higher School Certificate"(HSC) nígba tí wọ́n bá parí ẹ̀kọ́ iwe mẹ́fà.  Ọ̀gá àgbà ilé-ẹ̀kọ́ akọ́kọ́ ni Alexander Babátúndé Akínyẹlé.


title: The Punch

text: The Punch jẹ́ ìwé-ìròyìn olójoojúmọ́ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí wọ́n dá sílẹ̀ lọ́dún 1971.


Àwọn wọ̀nyí ni Àtòjọ àwọn ìwé-ìròyìn tí wọ́n ń tẹ̀ jáde ní Nàìjíríà. Wọ́n jẹ́ àwọn ìwé-ìròyìn tó gbajúmọ̀, tí wọ́n sìn kárí gbogbo orílẹ̀-èdè, tí wọ́n ń tẹ̀ jáde gẹ́gẹ́ bí ìwé àti àwọn tí wọ́n ń tẹ̀ jáde lórí ìkànnì ayélujára ní Nàìjíríà.


Èyí ni Àtòjọ àwọn oníròyìn (àhesọ) ìkànnì ayélujára tó gbajúmọ̀ jùlọ ní Nàìjíríà


title: Ìwé Ìròyìn

text: Ìwé Ìròyìn gẹ́gẹ́ bí orúkọ rè ni Ìwé àtẹ̀jáde olójoojúmọ́ tí wọ́n fi ma ń kọ tàbí sọ nípa ohun tí ó ń ṣẹlẹ̀ lọ́wọ́ lọ́wọ́ tàbí ohun tí ó ń lọ nínú àwùjọ kan. Ìwé Ìròyìn ma ń sábà sọ̀rọ̀ nípa oríṣiríṣi bí ọ̀rọ̀ Ìṣèlú, Okòwò, eré Ìdárayá, iṣẹ́ Ọnà, ìmọ̀ Sạ́yẹ́nsì, ọ̀rọ̀ nípa ojú ọjọ́, ìkéde ayẹyẹ àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ, bẹ́ẹ̀ ni ó sì ma n ní àlàfo tí àwọn ènìyàn lè fi sọ nípa bí ọ̀rọ̀ kan ṣe rí ní pàtó. Púpọ̀ nínú àwọn ìwé ìròyìn ni wọ́n sábà ma ń jẹ́ iṣé ìṣe tàbí okòwò fún àwọn tí wọ́n bá dá irụ́fẹ́ ìwé ìròyìn bẹ́ẹ̀ sílẹ̀, wọ́n sábà ma ń fi Ìwé ìròyìn pawó nígbà tí àwọn ènìyàn bá polówó okòwò, ọjà, tàbí ayẹyẹ èyíkéyí tí wọ́n bá fẹ̣́ ṣe lórí ìwé ìròyìn kan. Ẹ̀wẹ̀, ìwé ìròyìn kìí ṣe ọ̀fẹ́, bí kò ṣe títà fún enikẹ́ni tí ó bá fẹ́ jànfàní ìròyìn nínú ìwé náà.  Àwọn tí wọ̣́n gbé ìwé ìròyìn olójoojúmọ́ jáde ni a pè ní Oníṣẹ́ Ìròyìn tàbí oníròyìn ní ṣókí. Nígbà tí ìwé ìròyìn kọ́kọ́ bẹ̀rẹ̀ sí ń jáde láyé àtijọ́, orí ìwé fífẹ̀ fẹ̀rẹ̀gẹ̀dẹ̀ ni wọ́n ma ń kọ àwọn àkòrí ọlọ́kan-ò-jọ̀kan tí ó gbọ́mọ pọ̀n lóríṣríṣi tí ó ń tọ́ka sí àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ onírúurú tí ó ń lọ láwùjọ sí. Púpọ̀ àwọn ìwé ìròyìn ni wọ́n ma ń kọ pẹ̀lú òǹtẹ̀ aláwọ̀ dúdú àti funfun gbé jáde. Àmọ́ láyé òde òní, àwọn ìròyìn tàbí ìwé ìròyìn ni wọ́n ti ń gbé jáde lórí ẹ̀rọ ayélujára fún ìrọ̀rùn àti rí ìròyìn ka níbikíbi àti ní àyèkáàyè lágbàáyé nípa lílo ìkànì tí yóò tọ́ka sí ilé-iṣẹ́ ìwé ìròyìn kan tàbí òmíràn, fúndí èyí, púpọ̀ nínú àwọn ilé-iṣẹ́ ìwé ìròyìn ni wọ́n ti pa kí wọ́n ma kọ ìròyìn sí orí ìwé fífẹ̀ fẹ̀rẹ̀gẹ̀dẹ̀ tì látàrí ìrọ̀rùn tí ìtàkùn ayélujára ti mú wá bá wọn. Ìwé ìròyìn ni wọ́n ṣàgbékalẹ̀ rẹ̀ nị ǹkan bị́ ọ̀rùndún mẹ́tàdínlógụ́n sẹ́yin láti lè mạ́a fi ṣàgbéjáde ìròyìn nípa okòwò, àmọ́ nígbà tí yóò fi di ǹkan bí 19th century, àwọn orílẹ̀-èdè bí Europe, North àti South Amẹ́ríkà bẹ̀rẹ̀ sí ní fi gbé àwọn ìròyìn jáde lórí oríṣiríṣi ohun tí ó ń lọ ní àwùjọ wọn gbogbo.


title: Ìwé Ìròyìn

text: Wọ́n ma ń gbé Ìwé Ìròyìn jáde ní ojoojúmọ́, tàbí ní ọ̀sọ̀ọ̀sẹ̀. Àwọn ìwé ìròyìn alákànṣe tí a mọ sí "Magazine" náà ma ń jẹ́ ọlọ̣́sọ̀ọ̀sẹ̀ bákan náà, àmọ́ ìrísí àkọsílẹ̀ wọn ma ń yàtọ̀ sí ti Ìwé Ìròyìn pọ́nbélé. Wọ́n sábà ma n ́pín Ìwẹ́ Ìròyìn sí ìsọ̀rí ìsọ̀rí, tí wọ́n sì ma ń ṣe àkójọ àwọn ìròyìn tí ó bá jọ mọ́ ara wọn sí abẹ́ ìsọ̀rí kọ̀ọ̀kan, tí wọ́n yóò sì fún àwọn ìsọ̀rí yí ní àmì ìdánimọ̀ wọn bí: (A, B, C, ati A1-A20, B1-B20, C1-C20), àti bẹ́ẹ̀ bẹ̣́ẹ̀ lọ́. Ọ̀pọ̀ nínú àwọn ìwé ìròyìn ni àwọn Olóòtú náà ma fi gègé dárà ọ̀rọ̀ sí nípa ìwòye wọn lórí àkòrí ọ̀rọ̀ kan tí ó bá ń jà rànìn rànìn ní àwùjọ wọn.


title: Ìwé Ìròyìn

text: Oríṣiríṣi àwọn àpilẹ̀kọ ní ó tún ma ń jẹyọ nínụ́ àwọn ìwé ìròyìn tí a kò tíì mẹ́nu bà, lára àwọn ohun tí ó tún ma ń jẹyọ ni: "Ìròyìn iṣẹ́ àkànṣe Lítíréṣọ̀", "Ọ̀nà Ìkọ́lé", "Eré Orí-Ìtàgé", " Sinimá", àti àwọn ìkéde pàtàkì lórí "Ilé oúnjẹ", " Ilé Ìtura" , " Ayẹyẹ Ìsìnkú" , " Ayẹyẹ Ọjọ́ Ìbí" àti bẹ́ẹ̀ bẹ́é̀ lọ. Bákan náà ni wọ́n tún ma ń fi ìwé ìròyìn ṣe eré ìdárayá ọpọlọ oríṣiríṣi.  Púpọ̀ nínú àwọn oníwé ìròyìn ni wọ́n ma ń gba àwọn akọ́ṣẹ́mọṣẹ́ bíi tiwọn síṣẹ́ tí wọ́n sì ma ń sanwó fún wọn, àwọn oníwé ìròyìn náà tún má ń pawó wọlé sílé iṣẹ́ wọn pẹ̀lú kí wọ́n ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn iléṣẹ́ ìwé ìròyìn kéréje kéréje nípa fífún wọn ní ànfàní láti lo ojú òpó wọn láti fi tẹ ìwé ìròyìn tàbí gbé ìròyìn tiwọn náà jáde. Ọ̀pọ̀ nínú wọn náà sì tún má ń gba àwọn oníròyìn bíi tiwọn láti kọ, tò, jábọ̀ rẹ̀, tị́ wọn yóò sì ta ìròyìn náà fún àwọn ilé-iṣẹ́ ìwé ìròyìn míràn láti gbe jáde.


title: Strawberry Prince

text: Strawberry Prince (すとぷり Sutopuri) je Ẹgbẹ orin ọkunrin Japan. Awọn ọmọ ẹgbẹ mẹfa wa ninu ẹgbẹ naa: Nanamori, Jel, Satomi, Root, Rinu ati Colon


title: Baptist Academy

text: Baptist Academy, jẹ́ ilé-ẹ̀kọ́ girama kan tí ó wà ní agbègbè Ọbaníkòró ní Ìpínlẹ̀ Èkó. Àwọ́n ajíyìnrere ará ilẹ̀ Amẹ́tíkà kan ni wọ́n wá dá ilé-ẹ̀kọ́ náà sílẹ̀ sí ìlú Èkó ní ọdún 1855. Ilé-ẹ̀kọ́ yí jẹ́ ẹ̀ka ilé-ẹ̀kọ́ Reagan Memorial Baptist Girls' Secondary School, tí ó wà ní agbègbè Yábá ní Ìpínlẹ̀ Èkó.


title: Baptist Academy

text: Wọ́n da ilé-ẹ̀kọ́ yí sílẹ̀ lẹ́yìn tí àwọ́n ajíyìn-rere tí wọ́n jẹ́ ọmọ otílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí wọ́n ti ṣe àtìpó ní ilẹ̀ Amẹ́ríkà da "ilé-ìjọsìn Onítẹ́bọmi" sílẹ̀ ní Ìpínlẹ̀ Èkó . Ọba Dòsùmú tí ó jẹ́ Ọba Èkó nígbà náà ni ó fún wọn ní ilẹ̀ tí wọ́n fi kọ́lé ìjọsìn wọn sí. Láìpẹ́, ètò-ẹ̀kọ́ beeẹ̀ ní pẹrẹu, bí iṣẹ́ ìyìn-rere ṣe ń tẹ̀ siwájú náà ni ilé-ẹ̀kọ́ náà ń dàgbà si. Nígbà tí yóò fi di nkan bí ọdún 1888, ilé-ẹ̀kọ́ náà ti ní àwọn ọmọ akẹ́kọ̀ọ́ ilé-ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ọmọ ọkùnrin tí ó ti tó ọgbàọ́rùn un kan àti ẹyọ mọ́kàndínlógún, nígbà tí àwọ akèkọ̀ọ́ ọmọ obinrin jẹ́ márùndínlọ́sàánọ́gọ́rùn un, nígbà tí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí ò wà ní ilé-ẹ̀kọ́ girama jẹ́ mẹ́rìndínlógún lọ́kùnrin àti akẹ́kọ̀ọ́bìnrin mẹ́ta péré.  Ṣáájú ọdún 1926, ajíyìn-rere ọmọ orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà kan ni ó ṣe ọ̀gá àgbà fún ilé-ẹ̀kọ́ náà, amọ́ ní inú oṣù Kíní ọdún 1926, ọ̀gbẹ́ni ajíyìn-rere Eyo Ita dara pọ̀ mọ́ ilé-ẹ̀kọ́ náà gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ tí ó sì di ọ̀gá àgbà ilé-ẹ̀kọ́ náà.  Ibi tí wọ́n kọ́ ilé-ẹ̀kọ́ náà sí tẹ́lẹ̀ ni àdúgbò Broad Street, ṣáájú kí wọ́n tó gbe lọ sí ọ̀nà Ìkòròdú. Ilé-ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ nìkan ni wọn kò gbé kúrò ní Broad Street, síbẹ̀ wọ́n yí orúkọ rẹ̀ padà sí W.J David Memorial Baptist Primary School nírántí olóògbé (William Joshua David) tí ó jẹ́ ajíyìn-rere ọmọ ilẹ̀ Amẹ́ríkà tí ó kọ́kọ́ gbé ìjọ Onítẹ̀bọmi wá sí orílẹ̀-èdè [[Nàìjíríà]]. Ilé-ẹ̀kọ́ Àlàkalẹ̀ọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ yí wà ní Broad street títí di ìbẹ̀rẹ̀ ọdún 1980 kí wọ́n tó wo ilé-ẹ̀kọ́ náà lulẹ̀ nígbà tí wọ́n fẹ́ fa ilé-ìjọsìn onítẹ̀bọmi tí ó wà ní ìdàkejì ilé-ẹ̀kọ́ náà siwájú si. Gbogbo àwọn ọmọ akẹ́kọ̀ọ́ ilé-ẹ̀kọ́ alàkákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ibẹ̀ ni wọ́n fi sọ̀kò sí àwọn ilé-ẹ̀kọ́ Àlàkalẹ̀ọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ onítẹ̀bọmi tí ó wà ní agbègbè ibẹ̀.


title: Baptist Academy

text: Deo duce which means "God is my leader".


title: Baptist Academy

text: Up Baptacads


title: Baptist Academy

text: We are Baptist Academy boys and We're proud of our dear Alma Mater Where sweet fellowship we all enjoy Where the spirit of Christ is taught Where our captain, God, lead us along We"ll be true to our Alma Mater always.


title: Baptist Academy

text: Up school Up [[Baptacads]]


title: Baptist Academy

text: Some of the principals of the school include


title: Iwọ Xie

text: Iwọ Xie (謝盛友) (ti a bi ni Oṣu Kẹwa Ọjọ 1, ọdun 1958 ni Hainan, China) jẹ oloselu ara ilu Jamani kan, Oludije fun idibo ile igbimọ aṣofin European 2019, onise iroyin ati onkọwe abinibi Ilu Ṣaina.


title: 2021

text: Gypsies


title: 2021

text: Mexicans


title: 2021

text: Mexican food


title: 2021

text: Mexican culture


title: 2021

text: California


title: 2021

text: Los Angeles


title: 2021

text: Dance music


title: 2021

text: Techno music


title: 2021

text: Kylie Jenner


title: 2021

text: Kim Kardashian


title: 2021

text: Gypsy food


title: 2021

text: Gypsy culture


title: 2021

text: West Covina, California


title: 2021

text: Covina, California


title: 2021

text: Ontario, California


title: 2021

text: Mexico


title: 2021

text: Ọdún 2021 (ọdún ẹgbàà ó lé mókanlélogún tàbí MMXXI ní ìka nọ́mbà Rómù) ni ọdún tí a wà lọ́wọ́lọ́wọ́, ó bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ Ẹtì nínú kàlẹ́ndà Gìrẹ́górì.


title: 2021

text: • 2022


title: Sylvester Madu

text: Sylvester Madu (tí wọ́n bí lọ́jọ́ kọkànlá oṣù kìíní ọdún 1975) jẹ́ gbajúmọ̀ òṣèré àti olùdarí sinimá àgbéléwò ọmọ bíbí Ìpínlẹ̀ Anambra lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà.


title: Sylvester Madu

text: Sylvester jẹ́ ọmọ bíbí Ìpínlẹ̀ Anambra. Ó bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ kíkà rẹ̀ ní Ìpínlẹ̀ fún ẹ̀kọ́ àkọ́bẹ̀rẹ̀ àti girama kí ó tó kàwé gboyè ní University of Maiduguri, lápá àríwá orílẹ̀-èdè Nàìjíríà


title: Sylvester Madu

text: Ó ti kópa nínú sinimá àgbéléwò tí ó tó àádọ́ta lé ní igba (250)


title: Sylvester Madu

text: Lára àwọn sinimá àgbéléwò tí ó ti kópa ni;


title: Àbò

text: Àbò jẹ ọrọ ti ede Yourba rẹ.


title: Adémọ́lá Adébise

text: Adémọ́lá Adébise ni ó jẹ́ Adarí àgbà àti Olóòtú àgbà yán yán fún ilé-ìfowópamọ́ Wema Bank Plc.


title: Adémọ́lá Adébise

text: Wọ́n bí Adébísí ní wọ́n bí ọjọ́ Kọkànlélọ́gbọ̀n oṣù Kẹwàá ọdún 1966 , ní Ìpínlẹ̀ Èkó sínú ẹbí ọ̀gbẹ́ni àti arabìnrin Adégòkè Adébíse. Ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ Baptist Academy  tí ó wà ní ìlú Sùúrùlérè ní àárín ọdún 1972 sí ọdún 1978, tí ó sì lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ fìgbà Yunifásitì ti Èkó níbi tí ó ti kẹ́kọ̀ọ́ nípa ìmọ̀ ẹ̀rọ Kọ̀mpútà láàrín 1983 sí ọdún 1987.


title: Adémọ́lá Adébise

text: Adébise gba oyè dìgírì kejì nínú ìmọ̀ Business Administration (MBA) ní ilé-ẹ̀kọ́ Lagos Business School tí ó sì ilé-ẹ̀kọ́ Advanced Management Program (AMP) tí ó wà nínú ilé-ẹ̀kọ́ Harvard Business School.


title: Adémọ́lá Adébise

text: Adébise ti ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ilé iṣẹ́ "Information Technology Company tí ó wà ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà gẹ́gẹ́ bí Programmer àti alààyè ìmọ̀ Kọ̀mpútà ní ọdún 1988 ṣáájú kí ó bẹ̀rẹ̀ sí ṣíṣe nílé ìfowó-pamọ́ Stanbic IBTC ní ẹ̀ka ètò ìmọ ẹ̀rọ.  Ẹ̀wẹ̀, lára àwọn ilé-iṣẹ́ tí ó tún ti ṣíṣẹ́ ni:


title: Adémọ́lá Adébise

text: • Olórí lẹ́ka ẹ̀tò ọ̀rọ̀ ìmọ̀ ẹ̀rọ àti Ọ̀gá agbà fún ètò ìṣúná (CFO) ti ilé Ìfowó-pamọ́ "Chartered Bank" (1989 sí 2000)


title: Adémọ́lá Adébise

text: • Igbá kejì Adarí àgbà nílé ìfowó-pamọ́ "National Bank supervised Risk Management, Treasury and Corporate Banking" (2001 - 2005)


title: Adémọ́lá Adébise

text: • Ọ̀gá àgbà ti ilé ìfowó-pamọ́ ti "National Bank" (2005).


title: Adémọ́lá Adébise

text: • Adarí àgbà lẹ́ka ètò ìṣúná àti iṣẹ́ àkànṣe ní ilé-iṣẹ́ "Accenture" (2005)


title: Adémọ́lá Adébise

text: • Adarí àti Olóòtú àgbà fún ilé-ìfowó-pamọ́ "South Bank", Igbá kejì Adarí àgbà tí ó mójútó ilé ìfowópamọ́ "Wema Bank"_ (2017). Adébise di Olóòtú àgbà lẹ́yìn tí Adarí àgbà Ọ̀gbẹ́ni Ṣẹ́gun Olóètúyì fẹ̀yìn tí kúrò nile ìfowó-pamọ́ We ma Bank ní ọjọ́ọ́ Kíní oṣù Kẹwàá ọdún 2018 lẹ́yìn tí Ilé Ìfowó-pamọ́ àgbà ilẹ̀ Nàìjíríà ti fọwọ́ si kí ó di ọ̀gá àgbà.  Bákan náà ni ó tún ti ṣiṣẹ́ pẹ̀lú àwọn ilé-iṣẹ́ olókòwò bí  "Nigeria Inter-Bank Settlement System Plc (NIBSS)", " AIICO insurance Plc" ati "AIICO Pension Managers Limited"


title: Adémọ́lá Adébise

text: • Institute of Chartered Accountants of Nigeria


title: Adémọ́lá Adébise

text: • The Chartered Institute of Taxation of Nigeria


title: Adémọ́lá Adébise

text: • The Chartered Institute of Bankers of Nigeria


title: Adémọ́lá Adébise

text: • The Institute of Directors of Nigeria


title: Adémọ́lá Adébise

text: • The Computer Professionals (Registration Council of Nigeria) CPN


title: Adémọ́lá Adébise

text: Business Day Award for the Top 25 CEOs in Nigeria (2009)


title: Adémọ́lá Adébise

text: Adébise ṣe ìgbéyàwó pẹ̀lú arabìnrin Adéjùmọ̀kẹ́, wọ́n sì bímọ mẹ́ta.


title: Sunday Ìgbòho

text: Olóyè Sunday Ìgbòho tí orúkọ àbísọ rẹ̀ gan-an ń jẹ́ Sunday Adéníyì Adéyẹmọ (tí wọ́n bí lọ́jọ́ kẹwàá oṣù kẹwàá ọdún 1972 ) jẹ́ gbajúmọ̀ ajìjàǹgbara, olóṣèlú àti ajàfẹ́tọ̀ọ́ ọmọ ènìyàn ọmọ bíbí Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó jẹ́ ajìjàǹgbara fún ìdásílẹ̀ orílẹ̀-èdè Oòduà àti ìṣọ̀kan àwọn ọmọ Yorùbá káàkiri Nàìjíríà. Òun ni alága àti olùdásílẹ̀ ilé-iṣẹ́ Adeson International Business Concept Ltd, bẹ́ẹ̀ náà wọ́n fi òye Akọni Oòduà ilẹ̀ Yorùbá dáa lọ́lá. Sunday di ìlúmọ̀ọ́ká lórí ìkànnì abánidọ́rẹ̀ẹ́ lósù kìíní ọdún 2021, nígbà tí ó fún àwọn darandaran Fúlàní ní gbèdeke ọjọ́ méje láti kúrò nílẹ̀ Ìbàràpá, nítorí ìpakúpa tí wọ́n fura pé àwọn Fúlàní wọ̀nyí ni ó pa Ọ̀mọ̀wé Abọ́rọ̀dé.


title: Sunday Ìgbòho

text: Wọ́n bí Sunday ní ìlú Igboho, lÓkè-ògùn ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Bàbá rẹ̀ tọ́ ọ dàgbà ní ìlú Mọdákẹ́kẹ́ ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun. Ó kọ́ṣẹ́ mọṣẹ́ nípa túntún kẹ̀kẹ́ alùpùpù ṣe, èyí ló fi ń jẹun kí ó tó tún bẹ̀rẹ̀ túntún ọkọ̀, lẹ́yìn èyí ló bẹ̀rẹ̀ sí ní ta ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ kí ó tó dá ilé-iṣẹ́ Adeson business Concept sílẹ̀.


title: Sunday Ìgbòho

text: Ó bẹ̀rẹ̀ sí ní di gbajúmọ̀ ìlúmọ̀ọ́ká nípa ipa akọni tí ó kó nínú ogun Modákẹ́kẹ́ àti Ifẹ̀ láàárín ọdún 1997 sí 1998, níbi tí ó ti gbè lẹ́yìn àwọn ènìyàn Modákẹ́kẹ́. Lẹ́yìn èyí, ó padà sí Ìbàdàn, níbẹ̀ ló ti pàdé Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ àná, Lam Adesina nípa ìgbésẹ̀ akin tí ó gbé nílé epo kan láti gbèjà àti jà fún ẹ̀tọ́ àwọn ènìyàn níbẹ̀. Bákan náà, ó bá Gómìnà àná Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ mìíràn, Rasheed Ladoja ṣiṣẹ́, tí ó sìn di ọkàn nínú àwọn ìsọ̀ǹgbè olùfọkàntán rẹ̀.


title: Electricity sector in Nigeria

text: Ẹka ina ni Nigeria n gbejade, tan kaakiri ati pinpin awọn megawatts ti agbara ina eleyi ti o dinku ni pataki ju ohun ti o nilo lati pade awọn ipilẹ ile ati awọn aini ile-iṣẹ. Ni ọdun 2012, ile-iṣẹ ṣiṣẹ lati pin awọn megawatt 5,000, pupọ ti o kere si 40,000 megawatts ti o nilo lati ṣe atilẹyin awọn aini ipilẹ ti olugbe. Aipe yii tun buru si nipasẹ fifuye fifisilẹ ti a ko kede, apa kan ati lapapọ isubu eto ati ikuna agbara. Lati pade ibeere, ọpọlọpọ awọn ile ati awọn ile-iṣẹ loye si rira awọn ipilẹṣẹ ina lati fi agbara fun awọn ohun-ini wọn, orisun agbara yii ti pese 6,000 megawatts ni ọdun 2008.


title: Electricity sector in Nigeria

text: Idagbasoke ile-iṣẹ agbara ina


title: Electricity sector in Nigeria

text: Ina ina ni orile-ede Naijiria bere ni ilu Eko ni odun 1886 pelu lilo awon ero ina lati pese kilowat 60. Ni ọdun 1923 awọn ti n wa ni tin fi sori ẹrọ ọgbin 2 MW lori Odò Kwali, ni ọdun mẹfa lẹhinna, Ile-iṣẹ Ipese Ina Itanna Naijiria, ile-iṣẹ aladani kan ti mulẹ nitosi Jos lati ṣakoso ọgbin hydro-electric ni Kura lati fi agbara fun ile-iṣẹ iwakusa. Lẹhinna ile-iṣẹ aladani miiran ni a ṣeto ni Sapele nipasẹ Ile-iṣẹ Amẹrika Afirika lati fi agbara fun awọn iṣẹ ti African Timber ati Ile-iṣẹ Plywood. Laarin ọdun 1886 si 1945, iran agbara ina kuku dinku pẹlu agbara ti a pese ni pataki si Eko ati awọn ile-iṣẹ iṣowo miiran gẹgẹbi awọn ile-iṣẹ iwakusa ni Jos ati Enugu. Ijọba amunisin ṣẹda ẹka ina kan laarin Ẹka Awọn Iṣẹ Gbogbogbo eyiti lẹhinna fi sori ẹrọ awọn ipilẹṣẹ ina ni ọpọlọpọ awọn ilu lati sin awọn agbegbe ifiṣura ijọba ati awọn ile-iṣẹ iṣowo. Ni ọdun 1950, Igbimọ-ofin ti Nigeria bẹrẹ gbigbe lati ṣepọ ile-iṣẹ ina nigbati o ṣe agbekalẹ ofin lati fi idi Ile-iṣẹ Itanna ti Nigeria mulẹ pẹlu awọn iṣẹ ṣiṣe idagbasoke ati fifi ipese ina. ECN gba awọn iṣẹ aladani ina laarin PWD ati awọn ipilẹṣẹ ipilẹṣẹ ti Awọn Alaṣẹ Ilu abinibi. Ni ọdun 1951, ile-iṣẹ naa ṣakoso megawatts 46 ti ina. Laarin ọdun 1952 si ọdun 1960, ile-iṣẹ naa ṣeto awọn turbin ti agbara agbara edu ni Oji ati Ijora, Ilu Eko ati bẹrẹ ṣiṣe awọn ero iṣaaju fun nẹtiwọọki gbigbe kan lati sopọ mọ awọn aaye ti o npese agbara pẹlu awọn ile-iṣẹ iṣowo miiran. Ni ọdun 1961, ECN pari ila gbigbe kan 132 KV ti o so Eko si Ibadan pọ nipasẹ Shagamu, ni ọdun 1965, a ti fa ila yii si Oshogbo, Benin ati Ughelli lati ṣe ilana Western System.


title: Electricity sector in Nigeria

text: Ni ọdun 1962, agbari ofin kan, Niger Dams Authority (NDA) ni a ṣẹda lati kọ ati ṣetọju awọn idena lẹgbẹẹ Odò Niger ati Odo Kaduna, NDA tẹsiwaju lati fi aṣẹ ọgbin ọgbin 320MW kan ni Kainji ni ọdun 1969 pẹlu agbara ti ipilẹṣẹ ti a ta si ECN. Ni ọdun 1972 NDA ati ECN darapọ lati ṣẹda National Authority Power Electric (NEPA). NEPA ni ile-iṣẹ ina nla ni Ilu Nigeria titi awọn atunṣe eka ile-iṣẹ ṣe mu ṣiṣẹda Ile-iṣẹ Holding Power ti Nigeria ati lẹhin-ṣiṣe ikọkọ ti iran ina ati pinpin.


title: Electricity sector in Nigeria

text: Ina ni Nigeria jẹ ipilẹṣẹ nipasẹ awọn orisun agbara gbona ati agbara omi. Orisun akọkọ ti iran ina wa lati awọn epo epo paapaa gaasi eyiti o jẹ ida fun 86% ti agbara ni Nigeria pẹlu iyoku ti a ṣẹda lati awọn orisun agbara agbara omi. Ṣaaju ki o to bẹrẹ ijọba Orilẹ-ede Naijiria kẹrin, iṣelọpọ agbara ni pataki ojuse ti ijọba apapọ nipasẹ NEPA. Ṣugbọn awọn atunṣe bẹrẹ ni ọdun 2005 pẹlu iforukọsilẹ ti ofin Atunṣe Ẹka Agbara Agbara ṣii ile-iṣẹ naa si awọn oludokoowo aladani. Ni ọdun 2014, ile-iṣẹ naa ti ni ikọkọ pẹlu awọn ẹgbẹ mẹta ti o ni ojuse ti ipese agbara.


title: Electricity sector in Nigeria

text: Awọn ile-iṣẹ ti o npese (Gencos)


title: Electricity sector in Nigeria

text: Nigeria ni awọn ohun ọgbin ti o npese agbara ti o ni asopọ si akojopo orilẹ-ede pẹlu agbara lati ṣe ina 11,165.4 MW ti ina. Awọn ohun ọgbin ni iṣakoso nipasẹ awọn ile-iṣẹ ti o npese (Gencos), awọn olupese agbara ominira ati Niger Delta Holding Company (NIPP). Awọn ile-iṣẹ agbara olominira akọkọ ṣaaju awọn atunṣe eka eka ni Shell ni Afam VI (642MW), Agip kọ ọgbin Okpai (480MW) ati AES (270MW). Ẹka kẹta ni NIPP, iṣẹ akanṣe kan ti o bẹrẹ ni ọdun 2004 lati yara titele idagbasoke awọn ohun ọgbin agbara titun ni orilẹ-ede naa. Pupọ ninu awọn eweko ti a dabaa tuntun jẹ awọn ohun ọgbin ti o ni agbara gaasi. Ni ọdun 2014, agbara dabaa ti awọn ohun ọgbin NIPP jẹ 5,455MW. Diẹ ninu awọn ile-iṣẹ oorun ṣe iranlọwọ ni iṣelọpọ ati pinpin kaakiri agbara oorun si ile ati tun ina ina ita.


title: Electricity sector in Nigeria

text: Aipe ipese agbara


title: Electricity sector in Nigeria

text: Ina lọwọlọwọ ti a ṣẹda ni Nigeria ko pe lati ba awọn aini eletan ti awọn idile ati iṣowo ṣe; bi abajade, Naijiria ni agbara kekere fun olu olu ina, 109 Kwh ni ọdun 2006. Yato si, si aipe yii, laarin ọdun 1970 ati 2009, awọn ile-iṣẹ agbara to wa ni isalẹ awọn ipele ti o dara julọ ati ina ti o ṣẹda ti sọnu ni gbigbe. Lakoko ti agbara ina jẹ 5600 MW ni ọdun 2001, agbara ti a ṣe silẹ ṣubu bi kekere bi 1750 MW. Awọn ohun ọgbin ti o ni agbara omi ni Kainji, Shiroro ati Jebba, maa n ni awọn iwọn lilo agbara ti o ga julọ lakoko ti ọgbin agbara gaasi ni ipa nipasẹ awọn amayederun ati awọn itọju. Laarin 1980 ati 1996, orilẹ-ede Naijiria ti ri aafo nla ninu ina ti a ṣe ati owo ina ti o tọka pipadanu ina ni gbigbe. Lati igba ti ijọba tiwantiwa wa ni ọdun 1999, ipin pipadanu ti dinku lati 46.9% ni ọdun 1996 si 9.4% ni ọdun 2008. Ipalara ti ẹrọ, aini itọju to peye ti awọn oluyipada, iṣakoso talaka ati ibajẹ jẹ diẹ diẹ ninu awọn idi ti Nigeria ti ṣe agbejade sub- itanna to dara julọ.


title: Electricity sector in Nigeria

text: Awọn agbegbe ile-iṣẹ pinpin


title: Electricity sector in Nigeria

text: Ile-iṣẹ Pinpin Ina ina Kaduna pẹlu awọn agbegbe ti Makera, Doka, Birnin Kebbi, Gusau, Sokoto ati Zaria


title: Electricity sector in Nigeria

text: Yola Electricity Distribution Company Plc Yola, Maiduguri, Taraba ati Damaturu agbegbe


title: Electricity sector in Nigeria

text: Enugu Electrication Distribution Company Plc Aba, Abakaliki, Abakpa, Awka, Ogui, Onitsha, Owerri, Nnewi, ati Umuahia


title: Electricity sector in Nigeria

text: Ile-iṣẹ Pinpin Itanna Abuja Plc Abuja, Minna, Suleja, Lokoja ati Lafia Awọn agbegbe


title: Electricity sector in Nigeria

text: Ile-iṣẹ Pinpin Ina Ina Ibadan Plc Abeokuta, Dugbe, Molete, Ijebu-Ode, Osogbo, Ilorin, Sango-Ota ati Oyo


title: Electricity sector in Nigeria

text: Jos Electricity Distribution Company Plc Jos, Makurdi, Bauchi ati awọn agbegbe Gombe


title: Electricity sector in Nigeria

text: Eko Electricity Distribution Company Plc Festac, Ijora, Lagos Island, Ajah, ati Badagry


title: Electricity sector in Nigeria

text: Ikeja Electricity Distribution Company Plc Ikeja, Shomolu, Akowonjo, Ikorodu, Oshodi ati Abule-Egba


title: Electricity sector in Nigeria

text: Port Harcourt Electricity Distribution Company Plc Calabar, Diobu, Ikom / Ogoja, Borikiri, Uyo ati Yenegoa


title: Electricity sector in Nigeria

text: Benin Electricity Distribution Company Plc Ado-Ekiti, Afenonesan, Akure, Asaba, Akpakpava, 'Ugbowo ati Warri


title: Electricity sector in Nigeria

text: Ile-iṣẹ Pipin Ina Ina Kano Plc Nassarawa, Dala, Katsina, Dutse, Kumbotso, Funtua ati Dakata


title: Richard Akínwándé Savage

text: Richard Akínwándé Savage tí wọ́n bí ní ọdún 1874, tí ó ṣaláìsí ní ọdún –1935 ni ó jẹ́ òkan lára àwọn ògúná-gbòngbò onímọ̀ ìṣègùn, oníṣẹ́ ìròyìn àti olóṣèlú ní àárín Ìpínlẹ̀ Èkó ní àsìkò ìjọba amúnisìn Gẹ̀ẹ́sì ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.


title: Richard Akínwándé Savage

text: Wọ́n bí Richard ní ọdún 1874 sí ìdílé oníṣòwò kan tí ó jẹ́ apá kan ọmọ bíbí ìlú Ẹ̀gbá ati orílẹ̀-èdè Sierra Leone. Ó kẹ́kọ́ nípa imọ̀ ìṣègùn ní ilé-ẹ̀kọ́ fásitì Edinburgh, tí ó sì ṣíṣeẹ́ ní ilé-iṣẹ́ Afro-West Indian Society, bá kan náà ni ó ṣe àtúnṣe sí iwe "Iṣẹ́-Ọwọ́" (Hand Book) ní ọdún 1899 sí 1900. Ó tún jẹ́ olóòtú kékeré fún "The Student".  Ó kópa níbi àpérò "Pan-African conference" tí ó wáyé ní ìlú London nínú oṣù Keje ọdún 1900. Oun ni aláwọ̀ dúdú tó kẹ́yìn tí wọ́n yan sí ilé-ìwòsan ìjọba àmúnisìn gẹ́gẹ́ bí amúgbá-lẹ́gbẹ̀ẹ́ fún ọ̀gá agba tí ó ń ṣiṣẹ́ abẹ nílé ìwòsàn náà, ṣáájú kí ọgbàẹ́ni "Joseph Chamberlain" tó kéde wípé àwọn Gẹ̀ẹ́sì aláwọ̀ funfun nìkan ni àwọn yóò ma fi di àyè naa láti ọdún 1902. Savage ṣiṣẹ́ fún àìmọye ọdún ní Cape Coast ní Gold Coast tí ó jẹ́ ìlú amọ́nà àwọn Gẹ̀ẹ́sì àmúnisìn tẹ́lẹ̀, tí ó padà di orílẹ̀-èdè olómìnira Ghana lóní gẹ́gẹ́ bí Onímọ̀ ìṣègùn fún ìjọba àti ilé-iṣẹ́ ìwòsàn aládáni.  Savage jẹ́ ọ̀kan gbòógì nínú àwọn tí ó léwájú nínú ẹgbẹ́ òṣèlú People's Union, ẹgbẹ́ tí wọ́n da sílẹ̀ ní ọdún 1908 láti ọwọ́ ọ̀gbẹ́ni John K. Randle. Lára àwọn ṣànkò-ṣànkò inú ẹgbẹ́ẹ́ náà ni : Òrìṣàdípẹ̀ Ọbasá (1863–1940), Kítóyè Àjàsá (1866–1937)) àti Adéy3mọ Alákijà (1884–1952). Lóòtọ́ ni àwọn tí wọ́n jẹ́ agbátẹrù àti abẹnugan nínú ẹgbẹ́ òṣèlú náà ni wọ́n jẹ́ akójọpọ̀ àwọn àgbà àgbà kan tí wọ́n ń fẹ́ ìṣèjọba àwa-arawa kúrò lábẹ́ àwọn Gẹ̀ẹ́sì àmúnisìn, amọ́ àwọn péréte kan tí wọ́n padà dara pọ̀ mọ́ wọn ni wọ́n ri àríwòye ọjọ́ ọ̀lá, tí wọ́n sì ní èrò rere ọ̀tò míràn lọ́kàn. Àwọn bí : Ernest Ikoli (1893–1960), tí ó jẹ́ oníwé-ìròyìn ati olùdásílẹ̀ ẹgbẹ́ òṣèlú NYM (Nigerian Youth Movement) sílẹ̀.


title: Richard Akínwándé Savage

text: Ẹgbẹ́ òṣèlú People's Union ń fẹ́ láti lo ìlànà pẹ̀lẹ́-pùtù láti fi gba òmìnira lọ́wọ́ awọn Gẹ̀ẹ́sì àmúnisìn, amọ́, èyí lòdì sí ìgbésẹ̀ ìjìjà-n-gbara ẹgbẹ́ òṣèlú Nigerian National Democratic Party (NNDP) tí wọ́n da sílẹ̀ ní ọdún 1922 láti ọwọ́ Herbert Macaulay., amọ́ ẹgbẹ́ òṣèlú People's Union túká ní ọdún 1928 lẹ́yìn iku ọ̀gbẹ́ni Randle.


title: Richard Akínwándé Savage

text: Ní àsìkò ọdún 1914, Savage jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tí wọ́n fohùn ṣọ̀kan láti dá ẹgbẹ́ National Council of British West Africa (NCBWA) sílẹ̀. Púpọ̀ àwọn tí wọ́n jẹ́ ọmọ rere ẹgbẹ́ yí ni wọ́n jẹ́ ènìyàn pàtàkì ní àwùjọ gbogbo ní apá ìwò-oòrùn ilẹ̀ Afríkà.  Ẹgbẹ́ yí gbòórò tí ó sì fẹsẹ̀ múlẹ̀ ní nkan bí ọdún 1919, tí wọ́n sì ṣe ìpàdé àpérò àkọ́kọ́ ní ìlú Ghana ní ọdún 1920.  Lára ohun tí ẹgbẹ́ yí ń bèrè fún lọ́wọ́ ìjọba àmúnisìn ni : Savage jẹ́ ọ̀kan pàtàkì lára àwọn abẹnugan tí wọ́n ṣakitiyan lórí itẹ̀síwájú ilẹ̀ Aláwọ̀ọ̀-Dúdú ní àsìkò tí ó ń ṣàtìpó ní ìlú Ghana. Ó padà sí orílẹ̀-èdè ilú Èkó ní nkan bí ọdún 1915, níbi tí ó ti ń ṣe àfikún àti akọsílẹ̀ lórí àwọn Ìwé-ìròyìn abẹ́lé ṣáájú kí ó tó da Ìwé-ìròyìn Nigerian Spectator sílẹ̀ ní ọdún 1923, àti " Akibooni Press" sílẹ̀.  Savage ló da ìgbìmọ̀ ọmọ ẹgbẹ́ NCBWA sílẹ̀ nílú Èkó. Ó sì pin ẹgbẹ́ náà sí méjì lẹ́yìn tí ó pàdánù ìyàn sípò rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan lára ìgbìmọ̀ aṣojú-sòfin nínú ẹgbẹ́ ọmọ Ẹ̀gbá . Ó jẹ́ ògúná-gbòngbò nínú àwọn tí wọ́n dá ẹgbẹ́ náà dílẹ̀ nílú Ẹ̀gbá ní ọdún 1920, bákan náà ni Ó sì jẹ́ akọ̀wé fún ẹgbẹ́ ọmọ Ẹ̀gbá bákan náà.


title: Richard Akínwándé Savage

text: Richard Akínwándé Savage ṣe ìgbéyàwó pẹ̀lú arabìnrin Maggie Bowie, tí ó jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Scotland ní ọdún 1899 tí wọ́n sì bí ọmọ méjì péré. Àwọn ọmọ náà ni wọ́n sì yan iṣẹ́ ìpoògùn láàyò gẹ́gẹ́ bí bàbá wọn, àwọn ni : Major Richard Gabriel Akinwande Savage àti Dókítà Agnes Yewande Savage.


title: Richard Akínwándé Savage

text: Richard Akínwándé Savage ṣaláìsí ní ọdún 1935.


title: Chris Olukolade

text: Chris Olukolade (tí a bì ní Ọjọ́ kejìdínlógún Oṣù kẹta, Ọdún 1959) jẹ́ ọ̀gágun àgbà tí ó jẹ́ agbẹnusọ fún ológun Nàìjíríà tí ó ti fẹ̀yìn tì. Òhun ni wọ́n yàn lẹ́yìn tí ọ̀gágun Brig Gen. Mohammed Yerima pàrí sáà rẹ̀. Wọ́n sí yàn ọ̀gágun Colonel Rabe Abubakar lẹ́yìn tí òhun náà parí sáà rẹ̀ bákan náà. Kí ó tó fẹ̀yìn tì ní ìpari ́ oṣù keje, ọdún 2015, ó jẹ́ alága fún ẹgbẹ́ Forum of Spokespersons on Security and Response Agencies (FOSSRA) in Nigeria. Wọ́n bí Maj. Gen. Chris Olukolade ní Ọjọ́ kejìdínlógún Oṣù kẹta, Ọdún 1959 sí ìlú Zaria, Ìpínlẹ̀ Kaduna , ṣùgbọ́n àwọ́n òbí rẹ̀ wa láti ìlúIdoani, ní Ipinle Ondo, Nigeria. Ó kàwé gboyè ní ilé ìwé yunifásitì Obafemi Awolowo University, Ile Ife ní ọdún 1983, ó sì darapọ̀ mọ́ ológún orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ní ọdún 1982. Wọ́n gbàá wọlé bíi ìgbákejì Lietenant látàrí ẹ̀kọ́ rẹ̀ nígbà tí ó wà ní ipele kẹta gẹ́gẹ́ bí akẹ́kọ́ ológun.


title: Nika Melia

text: Nikanor (Nika) Anzoris dze Melia (ojoibi 21 December 1979) je ara orile-ede Georgia oloselu.


title: Billy Connolly

text: William "Billy" Connolly (November 24, 1942) jẹ́ òṣèré ará Amẹ́ríkà.


title: Ilé kòkó

text: Ilé kòkó, tí wọ́n kọ́ ní ọdún 1965 tí gíga tó ẹsẹ bàtà mítà márùnlé-lógọ́rún, jẹ́ ilé tí ó ga jùlọ ní iwọ̀ oòru Afíríkà. Dùgbẹ̀ ní iìlú Ibadan ni Ìpínle Ọ̀yọ́, orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ni wọ́n kọ sí. Èrè owò ọ̀gbìn (bíi Kòkó, Rọ́bà, igi) ti ìpínle ìwọ̀-oòrún ti orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ni wọ́n sì fí kọ́ ọ́


title: Ilé kòkó

text: Orúkọ àkọ́kọ́ tí wọ̣́n fún ilé náà ni 'Ilé àwọn àgbẹ̀', tí ó túmọ̀ l'éde Gẹ̀ẹ́sì sí 'the house of farmers. Wọ́n padà yí orúkọ yìí sí 'ilé kòkó' nítorí wípé èrè owò ọ̀gbìn pàápàá jùlọ́ owó tí wọ́n rí látàri òwò kíkó kòkó lọ sí òkè òkun ni wón fi kọ́ọ.


title: Kọ́nsónántì èdè Yorùbá

text: Kọ́ńsónáǹtì Yorùbá ni ìró kọ́ńsónáǹtì ni ìró tí a pè tí ìdíwọ́ wà fún afẹ́fẹ́ tàbi èémí nínú káà-ẹnu. Kọ́ńsónáǹtì méjìdínlógún ló wà lédè Yorùbá.  Àpẹẹrẹ kọ́nsónántì èdè Yorùbá ni: b, d, f, g, gb, h, j, k, l, m, n, p, r, s, ṣ, t, w àti y.


title: Kọ́nsónántì èdè Yorùbá

text: Nínú èdè Yorùbá, kọ́nsónántì kìí dá dúró, ba kan náà ni we kìí b parí ọrọ̀ Yorùbá. Amọ́, wọ́n lè bẹ̀rẹ̀ ọ̀rọ̀ kí wọ́n sí wà ní àárín ọrọ̀ tàbí gbólóhùn nítorí àfibọ̀ ni wọ́n ma ń fi kọ́nsónántì àti fáwẹ́lì ṣe nínú èdè Yorùbá.  Àpẹẹrẹ:


title: Kọ́nsónántì èdè Yorùbá

text: Àwọn òfin ìsàlẹ̀ yí ni ó de kọ́nsónántì èdè Yorùbá:  1. Kọ́nsónántì kìí da dúró: ofin yí sọ wípé kọ́nsóndntí kìí da dúró àyàfi kí ó fara pẹ́, rọ̀ mọ́ ìró fáwẹ́lì kí wọ́n tó lè wúlò nínú èdè Yorùbá, amọ́ ó lè da dúró nínú èdè míràn.


title: Kọ́nsónántì èdè Yorùbá

text: 2. Kọ́nsónántì kìí tẹ̀lé ara wọn: èyí túnọ̀ sí wípé kọ́nsónántì méjì tàbí mẹ́ta kò lè tẹ̀lé ara wọn nínú ọrọ̀ kan ṣoṣo gegeẹ́ bí a ti ń ri nínú àwọn èdè míràn. Àpẹẹrẹ rẹ̀ ni: 3. A gbọ́dọ̀ ṣe àfibọ̀ kọ́nsónántì àti fàyèẹ́lì: òfin túmọ̀ sí wípé bí a bá fẹ́ ṣe afọ̀ tí ó yanrantí, a ní láti ṣe àfibọ̀ kọ̀nsónántì ati fàwẹ́lì papọ̀ kí èdè wa tó lè ní ìtumọ̀ tí ó ja gaara. Àpẹẹrẹ ni:


title: Kọ́nsónántì èdè Yorùbá

text: Ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rọ̀ Àárín ọ̀rọ̀ Ìparí ọ̀rọ̀


title: Kọ́nsónántì èdè Yorùbá

text: b = Bàbá (father) b = Àbádà (slap) b = Ẹbẹdí


title: Radio Lagos

text: Radio Lagos 107.5 FM tí a tún Mo sí (Tiwa n' Tiwa) ni ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ní pẹrẹu ní ọdún 1977 ni ó jẹ́ ẹ̀ka ti Nigerian Broadcasting Corporation. Ilé-iṣẹ́ asọ̀rọ̀mágbèsì yí jẹ́ ilé-iṣẹ́ ìròyìn àkọ́kọ́ tí yóò jẹ́ ti Ìpínlẹ̀ lórí ìkanì "FM".


title: Radio Lagos

text: Ilé-iṣẹ́ asọ̀rọ̀mágbésì yí ń gbòhùn sáfẹ́fẹ́ lórí ìkànì A.M méjì (990 kHz.303mtrs àti 918 kHz.327mtrs) tẹ́lẹ̀. Látàrí ìṣèwádí ọ̀nà ọ̀tun láti lè ma kàn sí ọ̀gọ̀rọ̀ ènìyàn ni ó bí ojú-òpó Radio Lagos tí ó wà ní orí ìkànì "107.5 FM (Tiwa n'Tiwa)" lábẹ́ àṣẹ àti ìdarí ilé-iṣẹ́ Lagos State Radio Service ní ọdún 2001.


title: Radio Lagos

text: Ilé-iṣẹ́ asọ̀rọ̀mágbèsì Radio Lagos ni ó kọ́kọ́ jẹ́ ilé-iṣẹ́ agbóhùn-sáfẹ́fẹ́ tí ó ń lo èdè Yorùbá àti èdè Ègùn láti fi gbóhùn -sáfẹ́fẹ́ tí wọ́n sì ń lo ìdá méjì péré nínú ìdá ọgórùn ún èdè Gẹ̀ẹ́sì láti fi sọ ìròyìn. Àwọn tí ilé-iṣẹ́ rédíò yí fi sọ́kàn jùlọ láti jẹ́ olùgbọ́ wọn ni àwọn ọmọ Yorùbá nílé àti kókó.


title: British royal family

text: Idile ọba Ilu Gẹẹsi ni Queen Elizabeth II ati awọn ibatan rẹ. Ko si ofin ti o muna tabi itumọ t’ọlaju ti tani tabi kii ṣe ọmọ ẹgbẹ ti idile ọba Gẹẹsi. Ọpọlọpọ awọn ọmọ ẹgbẹ ṣe atilẹyin Ayaba ni ṣiṣe awọn adehun gbangba ati nigbagbogbo lepa iṣẹ alanu ati awọn ifẹ. Wọn ṣe akiyesi idile ọba bi awọn aami aṣa ti Ilu Gẹẹsi, pẹlu awọn ọdọ lati ilu okeere lorukọ idile laarin ẹgbẹ kan ti awọn eniyan ti wọn darapọ mọ julọ pẹlu aṣa Gẹẹsi .


title: British royal family

text: Awọn ti o wa ni akoko ni ẹtọ si aṣa Alayeluwa (HRH) (ọlá ninu ẹbun ti ọba), ati eyikeyi ti a pe ni Re tabi Kabiyesi (HM), ni deede ka awọn ọmọ ẹgbẹ, pẹlu awọn ti a ti sọ tẹlẹ ibẹrẹ ijọba ti ọba lọwọlọwọ. Nipa ami-ami yii, atokọ ti idile ọba lọwọlọwọ yoo maa pẹlu ọba, awọn ọmọde ati awọn ọmọ-ọmọ-ọmọ ti ọba ati awọn ọba iṣaaju, awọn ọmọ akọbi ọmọ- alade ti Wales, ati gbogbo wọn lọwọlọwọ tabi opo. oko tabi aya.


title: British royal family

text: Diẹ ninu awọn ọmọ ẹgbẹ ti idile ọba ni awọn ibugbe osise ti a darukọ bi awọn aaye ti a ti ṣe awọn ikede ni gbagede nipa awọn adehun ifowosi ti wọn ti ṣe. Awọn iṣẹ ipinlẹ ati oṣiṣẹ ti diẹ ninu awọn ọmọ ẹgbẹ ti idile ọba ni owo-inọnwo lati ọdọ ọdun ile-igbimọ aṣofin kan, eyiti o jẹ eyiti Ayaba san pada ni kikun si Išura.


title: British royal family

text: Lati ọdun 1917, nigbati King George karun yi orukọ ile ọba pada lati Saxe-Coburg ati Gotha, awọn ọmọ ẹgbẹ ti idile ọba ti jẹ, boya ni ibimọ tabi nipasẹ igbeyawo, si Ile ti Windsor . Awọn ọmọ akole ti o jẹ akọle ti idile ọba ko saba lo orukọ-idile, botilẹjẹpe lati ọdun 1960 Mountbatten-Windsor, fifipọ orukọ idile ti Prince Philip ti gba Mountbatten, ni a ti fun ni aṣẹ gẹgẹ bi orukọ idile fun awọn ọmọ taara ti Elisabeti II ti ko ni awọn aṣa ati akọle ọba., ati pe o ti lo nigbakan nigba ti o nilo fun awọn ti o ni iru awọn akọle bẹ.


title: British royal family

text: Ni ọjọ ogbon Oṣu kọkanla ọdun 1917, King George V ṣe iwe-aṣẹ awọn itọsi ti n ṣalaye awọn asa ati awọn akọle ti awọn ọmọ ẹgbẹ ti idile ọba; ọrọ ti akiyesi lati Iwe "irohin London" ni:


title: British royal family

text: Ni ọdun 1996, Queen Elizabeth keji ṣe atunṣe itọsi awọn lẹta wọnyi, ati Ifitonileti yii farahan ni Iwe "irohin London" :


title: British royal family

text: Ni ọjọ kokan le logbon Oṣu kejila ọdun 2012, a fun ni itọsi awọn lẹta lati faagun akọle ati aṣa ti awọn ọmọ ẹgbẹ ti idile bi si awọn eniyan afikun lati bi, ati pe Akiyesi yii farahan ni Iwe "irohin London" :


title: British royal family

text: Awọn ọmọ ẹgbẹ ati ibatan ti idile ọba Gẹẹsi ti ṣe aṣoju ọba ni ọpọlọpọ awọn aaye jakejado Ijọba Gẹẹsi, nigbamiran fun awọn akoko ti o gbooro bi igbakeji, tabi fun awọn ayẹyẹ tabi awọn iṣẹlẹ kan pato. Loni, wọn ma nṣe awọn ayẹyẹ ati awujọ jakejado Ilu Gẹẹsi ati ni odi fun orukọ United Kingdom. Yato si ọba, ipa wọn t’olofin nikan ni awọn ọrọ ijọba ni lati ṣiṣẹ, ti o ba yẹ ati nigbati o ba yan nipasẹ itọsi awọn lẹta, bi Oludamoran ti Ipinle, meji tabi diẹ sii ti wọn lo aṣẹ ti ade (laarin awọn opin ti a pinnu) ti ọba alainidi tabi ni odi. Ni awọn orilẹ-ede miiran ti ijọba Apapọ ti Ilu Agbaye ko ṣiṣẹ bi Awọn oludamoran ti Ipinle, botilẹjẹpe wọn le ṣe awọn ayẹyẹ ati ti awujọ ni ipo awọn ipinlẹ kọọkan tabi agbari. Idile ọba ti Ilu Gẹẹsi ṣe atilẹyin fun Queen Elizabeth II ni ipinlẹ rẹ ati awọn iṣẹ orilẹ-ede. Ni ọdun kọọkan ẹbi “ṣe awọn adehun ifowosowopo to ju 2,000 lọ jakejado UK ati ni kariaye”. Awọn adehun pẹlu awọn isinku ti ilu, awọn ayẹyẹ orilẹ-ede, awọn ayẹyẹ ọgba, awọn gbigba, ati awọn abẹwo si Awọn ologun.


title: British royal family

text: Bi a ti pin idile ọba nipasẹ awọn ijọba miiran ti Commonwealth, awọn ọmọ ẹgbẹ rẹ nigbagbogbo yoo tun ṣe awọn iṣẹ alaṣẹ ati ti kii ṣe oṣiṣẹ ni ita Ilu Gẹẹsi, ni ipo ti o baamu.


title: Èébì

text: Èébì tí a tún mọ̀ sí ebi tàbí èbìbì àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ ni kí ikùn tàbí inú ẹni ó ma ru bàlà nígbà tí àwọn ohun tí a ti ja tàbí mu sínú ń gba ẹnu tàbí imú jáde síta pẹ̀lú agbara. Oríṣiríṣi nka ni ó lè fàá kíènìyàn ó ma bì, lára rẹ̀ ni inú kíkún, tí ó túmọ̀ sí wípé óúnjẹ kò dà nínú ènìyàn. Ohun mìíràn tí ó tún lè ṣokùnfà èébì ni kí ènìyàn ó jẹ májèlé tàbí kí ènìyàn ó ní àrùn ọpọlọ bíi "túmọ̀", tàbí kí ọpọlọ ènìyàn ó gbóná ju bí ó ti yẹ lọ látàrí ooru ati bèẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Àárẹ̀ tí ó ma ń sọni nígbà tí ó bá fẹ́ ṣe bí ọwọ́ kan èébì ni a ń pe ní "ìhúnrìrà", amọ́ kìí sábà jásí èébì lọ́pọ̀ ìgbà. Ohun tí a lè ló láti fi dẹ́kun àárẹ̀ ìhúnrìrà ati èébì ni a pè ní Antiemetic. Lópọ̀ ìgbà tí àpọ̀jù èébì bá fa kí omi ó fẹ́ri lara ènìyàn, a lè lo omi tí wọ́n ń pe ní intravenous láti fi ṣẹ́gun rẹ̀. Nígbà tí ènìyàn bá mọ̀ọ́mọ̀ ṣe ohun tí ó lè mú kí ó bì sílẹ̀ ni a lè pè ní ìjẹ-kú-jẹ tí àwọn Gẹ̀ẹ́sì ń pe ní "Bùlímíà", èyí sì lè fàá kí ènìyàn ó máa yàgbẹ́ gbuuru.


title: Èébì

text: Kí ènìyàn ó máa bì yàtọ̀ sí kí ènìyàn ó máa ní àjẹpọ̀, bí ó tilẹ̀ jẹ́ wípé wọ́n ma ń lo gbólóhùn méjèèjì fúnra wọn. Àjẹpọ̀ ní tìrẹ ni kí ènìyàn ó pọ ohun tí ó ti ẹ gbémì fúnra rẹ̀ padà wá sí ẹnu láìsí wàhálà kan kan, tí onítọ̀hún sì tún ní ànfaní láti gbé ohun tí ó pọ̀ yí mì padà pẹ́lú ìrọ̀rùn lẹ́ni tí ó ń gbádùn adùn tí ó wà nínú òúnjẹ náà.


title: Àìsàn ẹ̀jẹ̀ ríru

text: Àìsàn ẹ̀jẹ̀ ríru (HTN tàbíHT), ni a tún lè pè ní ẹ̀jẹ̀ gbígbóná also known as (HBP), ni ó jẹ́ àìsàn tí ó ma ń lọ  tí ó ń bọ̀ nínú àgọ́ ara fún ìgbà pípẹ́, nígbà tí ẹ̀jẹ̀ inú iṣan ọkàn ń lọ tàbí ru sókèju bí ó ti yẹ lọ ní gbogbo ìgbà. Ẹ̀jẹ̀ ríru kìí sábà ń fúni ní àmì kí ó tó bẹ̀rẹ̀. Bí ẹ̀jẹ̀ ríru bá ṣe pẹ́ sí nínú ara ni ó sábà ma ń fa àìsàn rọpá-rọsẹ̀, àrùn ọkàn, Ìdaṣẹ́sílẹ̀ ọkàn, ojú fífọ́ ,àìsàn kídìnrín àti àrùn ọpọlọ.


title: Àìsàn ẹ̀jẹ̀ ríru

text: Ẹ̀jẹ̀ ríru tàbí ìfúnpá gíga ni a lè pin sí ọ̀nà méjì. Akọ́kọ́ ni


title: Àìsàn ẹ̀jẹ̀ ríru

text: Ọ̀nà méjì ni wọ́n ma ń gbà ṣe ayẹ̀wò àìsàn yí, àwọn ni


title: Noimot Salako-Oyedele

text: A bí Onímọ̀-ẹ̀rọ Nọ́ìmọ́t Sàlàkọ́-Oyèdélé ní ọjọ́ kẹjọ, Osù Kínní, ọdún 1967 sínú ẹbí olóògbé Ọ̀jọ̀gbọ́n Lateef àti Ìyáàfin Rahmat Adebísí Sàlàkọ́. Aràbìnrin náà jẹ́ ọmọ bíbí Ilẹ̀ Àwórì, Ọ̀tà ní Ìjọba Ìbílẹ̀ Adó - Odò/Ọ̀tà nì Ìpìnlẹ̀ Ògùn.


title: Noimot Salako-Oyedele

text: Ońimọ̀- ẹ̀rọ Noimot gba oyé ìmọ ìjìnlẹ̀ nínú Isẹ́ -ìlera láti Kọ́lẹ́ẹ́jì Sáyẹ̀nsì àti Ìmọ̀-ẹ̀rọ ti Imperial ní London, UK, bẹ́ẹ̀ni ó ní ìmọ̀ oyè ti Sáyẹ̀nsì abáni Kọ́lẹ́.


title: Noimot Salako-Oyedele

text: Onímọ̀-ẹ̀rọ Noimot Sàlàkọ-Oyèdélé bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ ní United Kingdom, níbi tí ó ti siṣẹ́ gẹ́gẹ́bí Onímọ̀-`èrọ kàwégboyè àti olùdárí Iṣẹ́ àkànse ní Ove Aruo & Partners láàrin 1989 sí 1995. Bákanná Ó siṣẹ́ gẹ́gẹ́bí Ògá àgbà ní NOS Nigeria Limited láàrin 1995-2014. Ó di Olùdárí àti Alákoso ní Glenwood Property Development Company láàrin 2014-2015 níbi tí ó tí siṣẹ́ gẹ́gẹ́bí Alákoso Ìdàgbásókè Ìsòwò gbogbogbò. Arábìnrin náà di Adelé Olùdárí Ògá àgbà ti Grenadines Homes Limited ńi ọdún 2015, ipò tí ó dìmú títí ó fi bèrè òsèlú, tí ó sì wọlé gẹ́gẹ́bí igbákejì Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ògùn.


title: Noimot Salako-Oyedele

text: Ní osù kẹta,ọdún 2019, àwọn ènìyàn Ìpínlẹ̀ Ògùn dìbò yàn án gẹ́gẹ́bí igbákejì Gómìnà Ọlọ́lájùlọ Ọmọba Dàpọ̀ Abíọ́dún.


title: David Cross

text: David Cross (April 4, 1964) jẹ́ òṣèré ará Amẹ́ríkà.


title: Rosé

text: Roseanne Park je olorin omo orile-ede Kòréà Gúúsù.


title: Osai Ejigho

text: Osai Ojigho tí wọ́n bí ní ọdún 1976, jẹ́ ògbójú ajàfẹ́tọ̀ọ́ ọmọnìyàn, amòfin àti oni kò-kárí ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà , Òun ni adarí àgbà fún ajọ Amnesty International's fún orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó tún ṣíṣe gẹ́gẹ́ bí olùbádámòràn pàtàkì lábẹ́ Global Advisory Council fún àjọ Institute for African Women in Law (IAWL), ó sì wà lórí ipò àjọ board of Alliances for Africa.


title: Osai Ejigho

text: Wọ́n bí Ojigho ní Ìpínlẹ̀ Èkó sí inú ẹbí ọ̀gbẹ́ni Olóyè Mark Obu ati arabìnrin Theresa. Ó gba dìgírì (LLB) nínú ìmọ̀ ofin ní ilé-ẹ̀kọ́ Lagos State University, ó sì gba oyè Master of Laws (LLM) ní ilé-ẹ̀kọ́ University of Wolverhampton, ní orílẹ̀-èdè United Kingdom. Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí amòfin ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ọdún 2000. Ó gba ìwé-ẹ̀rí Diploma in International Human Rights láti ilé-ẹ̀kọ́ College of Law of England and Wales in 2010.


title: Osai Ejigho

text: Ní ọdún 2017,wọ́n yan Ojigho sí ipò adarí agba Director of Amnesty International in Nigeria, fún àwọn orílẹ̀-èdè gbogbo. ní bi tí ó ti ń ṣe àbójútó ati ìpolongo tí ó ní ṣe pẹ̀lú Bring Back Our Girls ati End SARS bẹ́ẹ̀ ni ó sì ń ṣe atìlẹyìn fún àwọn ìjàngbara ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn mìíràn rẹpẹtẹ bíi àìṣòdodo láwùjọ, ìfipá báni lòpọ̀, ìyànjẹ àwọn obinrin. social injustice, housing rights and sexual and gender based violence.


title: Osai Ejigho

text: Ní ọdún, wọ́n ka Ojigho mọ́ àwọn African Feminist Forum ní ilẹ̀ Adúláwọ̀ gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan nínú méjìdínlógún tí wọ́n jẹ́ ajàfẹ́tọ̀ọ́ àwọn obinrin ní ilẹ̀ Adúláwọ̀.


title: Yejide Kilanko

text: Yéjídé Kílàńkó tí wọ́n bí ní ọdún 1975 ni omọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí wọ́n sí orílẹ̀-èdè Canada jẹ́ oniọ̀tàn ati oníṣẹ́ àwùjọ. Ó di gbajúmọ̀ nípasẹ̀ bí ó ṣe ma ń pẹ̀tù sí aáwọ̀ tí ó bá ti kan àwọn obinrin. Ìwé rẹ̀ tí ó kọ tí ó sọ ọ́ di ìlú-mòọ́ká ni "Daughters Who Walk This Path", ìwé yí ni ó tà jùlọ ní orílẹ̀-èdè Canada ní ọdún 2012.


title: Yejide Kilanko

text: Wọ́n bí Kílàńkọ́ ní ọdún 1975 ní ìlú Ìbàdàn ní ibi tí bàbá rẹ̀ ti ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ọ̀jòg ọ́n ilé-ẹ̀kọ́ Fásitì ti ìlú Ìbàdàn. Ó ti bẹ̀rẹ̀ sí ń ṣe akọsílẹ̀ ewì nígbà tí ó wà ní ìgbà èwe. She studied political science at the University of Ibadan.


title: Yejide Kilanko

text: In 2000, Kilanko left Nigeria, marrying an American and immigrating to Laurel, Maryland, in the United States. She then moved in 2004 to Canada, where she now lives in Chatham-Kent, Ontario.


title: Yejide Kilanko

text: In Canada, she studied social work at the University of Victoria and the University of Windsor. She works as a therapist in children's mental health.


title: Yejide Kilanko

text: Kilanko initially focused on poetry, later turning to fiction. She was prompted to write her first novel after struggling with vicarious trauma from hearing about the experiences of the children she works with as a mental health counselor.


title: Yejide Kilanko

text: Her debut book, "Daughters Who Walk This Path", was published in 2012. Set in her hometown of Ibadan, it deals with sexual assault and violence against women and children in Nigeria, told through the eyes of a child narrator. It was described by reviewers as breaking boundaries on the taboo of discussing sexual violence, particularly in Nigeria.


title: Yejide Kilanko

text: "Daughters Who Walk This Path" was a Canadian national fiction bestseller for several weeks."" It was featured on the "Globe and Mail"'s list of 100 best books of 2012. In 2014, the Nigerian author Chimamanda Ngozi Adichie recommended it for summer reading in the "Guardian".


title: Yejide Kilanko

text: Her novel was also shortlisted for the Nigeria Prize for Literature in 2016, after it was released there by a Nigerian publisher. The prize eventually went to Abubakar Adam Ibrahim for his book "Season of Crimson Blossoms."


title: Yejide Kilanko

text: Her subsequent work of fiction, the novella "Chasing Butterflies", was published in 2015 as a fundraiser for Worldreader. It also discusses violence against women, focusing on domestic violence.


title: Yejide Kilanko

text: In 2018, she published a children's book, "There Is an Elephant in My Wardrobe", which is intended to help children with anxiety.


title: Yejide Kilanko

text: Her forthcoming novel, "Moldable Women", "fictionalizes the stories of female Nigerian nurses living in the United States who were murdered by their much older husbands." The manuscript of "Moldable Women" was shortlisted for Canada's Guernica Prize for Literary Fiction in 2019.


title: Yejide Kilanko

text: Kilanko identifies as a feminist and describes her work as inherently feminist. She says she is particularly influenced by African and African American women writers such as Buchi Emecheta, Chika Unigwe, Toni Morrison, and Alice Walker.


title: Kikelomo Longe

text: Kíkẹ́lọmọ Longẹ ni Kọmíṣánna fún Oko-owo àti Ile Iṣẹ́ ni akoko yii ní Ipinle Ogun .


title: Kikelomo Longe

text: Kíkẹ́lọmọ Longẹ jẹ́ ọmọ bíbí ìjọba ibilẹ Gusu Abeokuta. Ó kẹkọ nipa Isiro Owo ni ile ẹkọ giga Yunifasiti Ìlú Eko. Ó si di Komiṣana fun Oko-owo ati Ile Iṣẹ ni ipinlẹ Ogun nigbati Gomina Dapo Abiodun pe e wale lati Ilu Ọba (United Kingdom)


title: Kikelomo Longe

text: Kíkẹ́lọmọ Longẹ ti fi ìgbà kan jẹ́ olórí ẹ̀ka ti o n bojuto idokowo ati àkóso inawo ni ile iṣẹ African Capital Alliance (ACA). O darapọ mó ile iṣẹ naa ni ọdun 1999 o si ni igbega titi o fi di igbakeji Aare. Oun ni o ni ojuṣe fun ohun gbogbo ti o jẹ mo itaja, ikowojo ati idokowo ni ile iṣẹ naa


title: Ladi Kwali

text: Ladi Kwali, OON, MBE (c.1925– August 12, 1984) jẹ́ amọ̀kòmkò ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.


title: Ladi Kwali

text: Ladi Kwali ni wọ́n bí ní abúlé kan tí ó ń jẹ́ Kwali ni agbègbè Gbwari ní apá òkè ọyà ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ìlú tí ìkòkò ṣíṣe ti jẹ́ iṣẹ́ òójọ́ fún àwọn obìrin wọn. Ladi kọ́ bí wọ́n ṣe ń Mọ ìkòkò láti ìgbà tí ó ti wà ní ọmọdé lọ́dọ̀ ìkan lara àwọn mọ̀lẹ́bí bàbá rẹ̀. Ìlànà coiling ni wọ́n ń ló láti fi Mọ ìkòkò nígbà náà. Ladi ni ó ti lo ìṣeẹ́ ọwọ́ rẹ̀ yí láti fi ṣe àwọn ohun èlò ilé bíi: ìkòkò orù, ìkòkò àmù, ìkòkò ọbẹ̀ láti inú amọ̀ tí wọ́n pò pọ̀. Àwọn iṣẹ́ ọwọ́ rẹ̀ yí ni ó ṣe ọ̀ṣọ́ oríṣiríṣi sí pẹ̀lú àwọn àwòrán onírúurú bíi akekèé, alàgbà, ọ̀ọ̀nì, ejò, àyà ẹja àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Gbogbo àwọn ẹ̀ṣọ́ tí a mẹ́nu bà wípé ó ma ń ṣe sí ara àwọn iṣẹ́ ọwọ́ rẹ̀ yí ni ó ma ń fi dárà lẹ́yìn tí ó bá ti sun amọ̀ náà nínú iná tí ó sì ti di ìkòkò ní ìlànà bí wọ́n ṣe ń ṣe ìkòkò ní Kwali. Ọnà ìṣe ìkòkò Ladi ni ó mu di gbajú-gbajà àmọ̀-kòkò nílé àti lókè òmun. Púpọ̀ nínú àwọn iṣẹ́ ọnà rẹ̀ ni ìkan lára àwọn Ọba àwọn Hausa ní ìlú Àbújá ìyẹn Alhaji Suleiman Barau, ń sábà ma ń fowó rà nígbà ayé rẹ̀.


title: Ladi Kwali

text: Wọ́n bí Ladi ni ìlú Kwali tí ó jẹ́ abúlé kékeré kan kanẹ́ ìjọba ìbílẹ̀ Kwali ní ìlú ìlú orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ọdún 1925, bí ó tilẹ̀ jẹ́ wípé àwọn oniọ̀tàn kan jiyàn wípé ọdún 1920 ni wọ́n bi.  ). Ladi dàgbà sí agbolé tí wọ́n ti mú iṣẹ́ ìkòkò mímọ lọ́kùnkúndù fún awọ ọmọ obinrin wọn. Mallam Mekaniki Kyebese, tí ó jẹ́ àìtẹ̀lé sọ wípé ""púpọ̀ nínú àwọn íkòkò tí Ladi bá mọ ni àwọn ọlọ́jà tí .a ń wá ràá ṣáájú kí ó tó kò wọnọ sọ́jà, nítorí ẹ̀bùn ìṣọwọ́ mọ ìkòkò tìrẹ̀ yàtọ̀ láàrín àwọn amọ̀kòkò ìgbà náà.""


title: Ladi Kwali

text: Michael Cardew, tí ó jẹ́ aṣojú ìjọba Britain fún àw ọn ohun tí ó jẹ mọ́ ètò okòwò ati ọrọ̀-ajé pàá pàá jùlọ iṣẹ́ ọnà ìkòmò mímọ ní ọdún 1951, dá ilé iṣẹ́ ìkòkò mímọ sílẹ̀ ní ìlú Suleja ní inú oṣù Kẹrín ọdún 1952. In 1954, Ladi Kwali joined the Abuja Pottery as its first female potter.Ilé-ẹ̀kọ́ yí ni Ladi ti kọ́ bí wọ́n ṣe ń lo òyìgì tí a mọ̀ sí (wheel), gílésìnì, bí wọ́n ṣe ń pèsè sagar ati bí wọ́n ṣe ń lo slip, tí ó sì ti ibẹ̀ di olùkọ́ fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tó kú. Gẹ́gẹ́ bí ìkòkò mímọ ṣe jẹ́ ìṣeẹ́ abínibí fún àwọn obinrin ní Kwali,ìlú tí wọ́n ti bí Ladi, gbogbo iṣẹ́ ọwọ́ rẹ̀ ni ó di àwòdami ẹnu àti ohun ọ̀ṣọ́ ilé. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn iṣẹ́ ọnà rẹ̀ ni wọ́n ṣàfihàn rẹ̀ ní ibi ìdíje iṣẹ́ ọnà jákè-jádò agbáyé bíi: " international exhibitions of Abuja pottery ní ọdún 1958, 1959, àti 1962, ìdíje tí ọ̀gbẹ́ni Cardew gbé kalẹ̀. Ní ọdún 1961, Kwali patẹ iṣẹ́ ọwọ́ rẹ̀ ní ibi ìpatẹ iṣẹ́ ọnà ní" Royal College, Farnham, and Wenford Bridge" ní ìlú Britain. Bákan náà ni ó tún patẹ iṣẹ́ rẹ̀ ní ibi ìpàtàẹ iṣẹ́ ọnà ní ìlú Farasé àti Germany. Ní ọdún1972, òun ati onígbọwọ́ Cardew rin ilẹ̀ Amẹ́ríkà kọjá nígbà tí wọ́n ń pátá iṣẹ́ ọwọ́ Ladi káàkiri agbáyé. Wọ́n fi iṣẹ́ ọwọ́ Ladi han ní ilé ọ̀ṣọ́ ti Berkeley Galleries ní ìlú London. Wọ́n sọ ilé-iṣẹ́ ọnà àti ìkòkò mímọ tí ó wà ní ìlú Àbújá ní "Ladi Kwali Pottery" ní ìbẹ̀rẹ̀ ọdún 1980.


title: Ladi Kwali

text: Ladi gba amì-ẹ̀yẹ MBE (Member of the Order of the British Empire) ní ọdún 1962.


title: Ladi Kwali

text: Wọ́n fu ní amì-ẹ̀yẹ ọ̀mọ̀wé ní ilé-ẹ̀kọ́ fásitì ti Ahmadu Bello University ní Zaria lọ́dún 1977


title: Ladi Kwali

text: Ní ọdún 1980, ìjọba orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, apápọ̀ ìgbìmọ̀ ìjọba orílẹ̀-èdè Nàìjíríà náà fi amì-ẹ̀yẹ Nigerian National Order of Merit Award (NNOM) da lọ́lá, the highest national honour for academic achievement. Ó tún gba amì-ẹ̀yẹ ti ti Order of the Niger (OON) ní ọdún 1981. Ìjọba apápọ̀ tún fi àwòrán rẹ̀ sí ẹ̀yìn ogún náìra N20 owó ilẹ̀ Nàìjíríà láti lè máa fi ṣe.ìrántí rẹ̀ títí láé. Wọ́n tún sọ ojú ọ̀nà kan tí ó wà ní ìlú Àbújá ní orúkọ rẹ̀ "Ladi Kwali Road". Ilé ìtura ti The Sheraton Hotel, tí ó wà ní ìlú Àbújá náà sọ gbọ̀gan kan tí ó tóbi jùlọ níbẹ̀ sọrí Ladi Kwali.


title: Guillermo Lasso

text: Guillermo Lasso je Aare orile-ede Ekuador tele


title: Lenín Moreno

text: Lenín Moreno je Aare orile-ede Ekuador tele


title: Ejò

text: Ejò lápapọ̀ jẹ́ ẹranko gúngùn afàyàfà, ri ó sì jẹ́ ọ̀kan lara àwọn ẹranko elégungun amọ́ tí egungun wọn kò lágbára, wọ́n sì tún j ẹ́ ẹranko tí ó lè jẹ ẹranko ẹgbẹ́ wọn. Púpọ̀ nínú àwọn ẹ̀yà ejò ni wọ́n ní agbárí àti àwọn oríkèé-ríkèé ara ju alángbá lọ, èyí ni ó fún wọn ní ànfaní láti lè gbé àwọn ẹranko ẹgbẹ́ wọn mì pàá pàá jùlọ ẹnu wọn lè fẹ̀ gbẹrẹgẹdẹ ju alàgbà lọ. Láti lè ri ara rẹ̀ gbé pẹ̀lú ihò tínrín ara wọn , ọwọ́ iwájú ní abẹ́ orí ni kíndìnrín wọn wà yàtọ̀ sí alángbá tí kíndìnrín wọn wà ní ẹ̀gbẹ́ ọ̀tún àti òsì. Amọ́ púpọ̀ ní ú wọn ni wọ́n kàn ní ọ̀fun lásán.  Àwọn ejò tí wọ́n wà láàyè ni wọ́n wà ní oríṣiríṣi ibi ati ilẹ̀ ní gbogbo agbáyé yàtọ̀ sí agbègbè Antarctica, ati àwọn ilẹ̀ kéréje-kéréje bíi tìrẹ bíi Ireland, Iceland, Greenland, the Hawaiian archipelago, àti erékùṣù New Zealand. Láfikún, àwọn ejò inú òkun ni a lè ri ní àwọn odò bíi Indian ati Pacific oceans. Lọ́wọ́lọ́wọ́ bayii, oríṣi ìran ejo tí ó ní orílẹ̀ agbáyé ju ogún lọ gẹ́gẹ́ bí àwọn onímọ̀ ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀, amọ́ tí wọ́n sì pín sí ọ̀nà ogún ó lé àádọ́ta (520) nígbà tí àyà wọ́n sì jẹ́ 3,900 níye. Àwọn ejò tí a ń sọ nípa rẹ̀ yí yàtọ̀ síra wọn ní ìrísí láti orí tẹ́ẹ́rẹ́ de ejòlá tí ó le gbé odidi ènìyàn mì in length. Èrò àwọn onímọ̀ sáyéẹ́nsì aṣèwádí ni wípé ìran ejò ni wọ́n ṣẹ̀ láti ara ìran alángbá yálà ní orí ilẹ̀ ni tàbí inú omilásìkò "jùrásíìkì" tàbí 'Ma".  Púpọ̀ nínú àwọn ìran ejò ni wọn kò ní oró ejò, àwọn tí wọ́n sì ní nínú wọn ma ń sábà lòó láti pa nkan ni tàbí kí wọ́n fi da nkan lágara, amọ́ wọn kìí lo oró wọn láti fi gbe ara wọn níjà. Lara àwọn ejò olóró ni wọ́n lè lo oró wọn láti fi ìjàmbá tàbí kí wọ́n fi oró wọn pa pàá pàá jùlọ ọmọ ènìyàn. Àwọn ejò tí wọn kò ní oró ni wọ́n sábà ma ń gbà nkan mì tàbí kí wọ́n dì mọ́ nkan náà títí yóò fi kú.


title: Temilade Openiyi

text: Temilade Ọpeniyi ni wọ́n bí ní ọjọ́ kọkànlá oṣù kẹfà ọdún 1995. Orúkọ tí àwọn ènìyàn mọ̀ ọ́ sí jùlọ ni Tems. Ó jẹ́ akọrin ọmọ ilẹ̀ Nàìjíríà, oǹkọ̀wé orin àti o ǹṣe àwo orin.


title: Temilade Openiyi

text: Temilade Ọpeniyi ni wọ́n bí ní ọjọ́ kọkànlá oṣù kẹfà ọdún 1995 ní Ipinle Eko, orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ìyá rẹ jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Nàìjíríà nígbà tí bàbá rẹ jẹ́ ọmọ ilẹ̀ gẹ̀ẹ́sì. Lẹ́yìn ìgbà tí wọ́n bí Tems ni àwọn ẹbí rẹ lọ sí orílẹ̀-èdè gẹ̀ẹ́sì. Nígbà tí Tems pé ọmọ ọdún márùn ún ni ìyá àti bàbá rẹ pínyà. Ó padà sí l̀lúpéjú kí ó tó di wípé ó wá lọ sí Lẹkki lẹ́yìn naa Àjáh. Nígbà tí Tems wà ní ilé-ẹ̀kọ́ ni olùkọ́ rẹ tí ó ńkọ ní ẹ̀kọ́ orin ti kọ́kọ́ ṣe àkíyèsi rẹ. Tems kọ́ nípa dùrù títẹ̀, ó sì tún kọ́ orin kíkọ pẹ̀lú gìtá ẹ̀gbọ́n rẹ.


title: Temilade Openiyi

text: Ní ọdún 2018 ó ṣe ìgbàsílẹ̀ àkójọpọ̀ orin tirẹ̀ tí ó pè ní "Mr Rebel." Ní oṣù kẹjọ ọdún 2019, Tems ṣe àgbéjáde àwo orin kan, "Gbiyanju Me." Eléyì í di ìlúmọ̀ọ́ká tí ó fi jẹ́ wípé àwọn ènìyàn tí wọ́n ń wò ó lori ẹ̀rọ ayélujára ti YouTube lọ́wọ́lọ́wọ́ báyì í ju miliọnu 5.6 lọ. Ní ọdún 2020, DJ Edu yàn án gẹ́gẹ́ bí i ọ̀kan nínú “àwọn òṣèré mẹ́wàá tí òun yí ò wò” ní ọdún na. Ní ọdún kanna yí ni akọrin ọmọ ilẹ̀ Améríkà tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Khalid gbà á láti darapọ̀ mọ́ òun àti Davido ẹlẹgbẹ́ rẹ tí í ṣe ọmọ ilẹ̀ Nàìjíríà lórí Afrobeats remix ti "Mọ Iye Rẹ̀." "Iṣẹ́ rẹ tí ó pè ní "single Damages from her For Broken Ears EP" di ìlú mọ̀ ọ́ ká òmíràn lẹ́yìn "single Try Me" tí ó ṣe. Orin yi ni ó wà ní ipele kẹfà lórí ìgbékalẹ̀ tuntun ti "Turn Table Top 50" (ìwé àpẹrẹ ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà kan) àti wípé àwọn tí wọ́n ǹ wó ó lórí ẹ̀rọ ayélujára ti YouTube tó miliọnu 2.7. Ní ọdún 2020, ìfọwọ́sowọ́pọ̀ rẹ pẹ̀lú Wizkid lórí orin wọn, Essence jẹ́ kí ó wà ní ìpele ìkínní lórí BBC 1Xtra Airplay Chart láti bí í ọgbọ̀n ọjọ́ oṣù kínní ọdún 2021.


title: Temilade Openiyi

text: Ní oṣù Kejìlá ọdún 2020, Tems àti òṣèré ẹlẹgbẹ́ rẹ tí ó tún jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Omah Lay ni wọ́n mú ní orílẹ̀-èdè Uganda, ní àkókò tí wọ́n lọ síbẹ̀ fún iṣẹ́ orin kíkọ, fún ẹ̀sùn pé wọn kò tẹ̀lé àwọn òfin tí ó rọ̀ mọ́ ààbò lórí àrùn COVID-19. Lẹ́hìn na ni wọ́n tú wọn sílẹ̀ tí wọ́n sì fagilé gbogbo ẹ̀sùn tí wọ́n fi kàn wọ́n.


title: Abúlé

text: Abúlé jẹ́ ìlú kékeré tí àwọn ènìyàn ń gbé, ó tóbi ju àbà lọ ṣùgbọ́n kò tóbi tó ìgboro. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé lọ́pọ̀ ìgbà ni àwọn ènìyàn máa ń pe àbà náà lábúlé, òtítọ́ ibẹ̀ ni pé, àbà kéré ju abúlé lọ. Abúlé sáàbà máa ń wà ní ìgbèríko, tí wọ́n máa ń wà lábẹ́ ìgboro, tí ó sìn ní ọ̀wọ́ àwọn olùgbé rẹ̀. Àwọn ilé abúlé sáàbà máa ń wà káàkiri, ìyẹn ni pé, ní ọ̀pọ̀ abúlé, ilé kéréje kéréje ló sáàbà máa ń wà níbẹ̀ káàkiri. Nígbà láéláé, abúlé jẹ́ àwọn ìlú kéréje kéréje tí wọ́n tí máa ń ṣe iṣẹ́ àgbẹ̀ adákojẹun fún ara wọn tàbí adákotà fún àwọn ìlú ńlá tàbí ìgboro. Lórílẹ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì, àbà tí ó bá ti ní ilé ìjọsìn ẹsìn ọmọlẹ́yìn Jésù ti tó pè ní Abúlé.


title: Àsìá ilẹ̀ Karakalpakstan

text: Àsìá ilẹ̀ Karakalpakstan je asia orile-ede


title: Keiko Fujimori

text: Keiko Fujimori jẹ iṣowo ti ilu Peru ati oludari oselu ti o ṣiṣẹ bi First Lady of Perú lati 1994 si 2000 ati Congresswoman fun Metropolitan Lima lati 2006 si 2011.


title: Adeniran Ogunsanya

text: Adéníra Ògúnsànyà, QC, SAN (31 January 1918 – 22 November 1996) jẹ́ amòfin àti olóṣèlú ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, tí ó sì tún jẹ́ ọ̀kan pàtàkì lára àwọn olùdásílẹ̀ ẹgbẹ́ òṣèlú Ibadan Peoples Party (IPP). Ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Kọmíṣọ́nà fún ètò ìdájọ́ ati ètò ẹ̀kọ́ fún Ìpínlẹ̀ Èkó ní àsìkò ìṣèjọba alágbádá ẹlẹ́ẹ́kejì. Òun náà tún ni alága pátá pátá fún ẹgbẹ́ òṣèlú Nigerian People's Party nígbà ayé rẹ̀.


title: Adeniran Ogunsanya

text: Wọ́n bí Adéníran ní ọjọ́ Kọkànlélógún oṣù Kíní ọdún 1918 ní agbègbè Ìkòròdú ní Ìpínlẹ̀ Èkó sí agboolé ọmọ Ọba Sùbérù Ògúnsànyà Ògúntádé tí ó jẹ́ Ọdọ̀fin ti ìlú Ìkòròdú nígbà náà. Adéníran lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ti Hope Waddell Training Institute ní ìlú Calabar nígbà tí ó ń gbé pẹ̀lú àbúrò bàbá rẹ̀ tí ó jẹ́ òṣìṣẹ́ ìjọba ní ìlú Calaba. Ìjọba fi ẹ̀bùn ẹ̀kọ́-ọ̀fẹ́ dá Adéníra lọ̀lá láti kàwé síwájú si ní ilé-ẹ̀kọ́ King's College tí ó wà ní Ìpínlẹ̀ Èkó látàrí bí ó ṣe peregedé jùlọ pẹ̀lú máàkì tí ó ga jùlọ nínú ìdánwò àṣekágbá ti Standard VI (6) ní ọdún 1937. Ó tẹ̀ siwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀, tí ó sì kẹ́kọ̀ọ́ nípa ìmọ̀ òfin ní ilé-ẹ̀kọ́ fásitì ti University of Manchester àti Gray's Inn tí ó jẹ́ ilé-ẹ̀kọ́ ìmọ̀ òfin.


title: Adeniran Ogunsanya

text: Adéníra bẹ̀rẹ̀ sí ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí amòfin lábẹ́ ilé-iṣẹ́ amòfin olóyè Chief T.O.S. Benson ní ìlú Èkó, lẹ́yìn tí ó darí de láti ìlú Ọba. Ó dara pọ̀ mọ́ ẹ̀gbọ́n rẹ̀ kan tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Sulu Adébáyọ̀ Ògúnsànyà láti da ilé-iṣẹ́ amòfin tiwọn sílẹ̀ tí wọ́n pe orúkọ rẹ̀ ní "Ògúnsànyà & Ògúnsànyà Chambers" ní ọdún 1956.


title: Adeniran Ogunsanya

text: Láàrín ọdún 1950, Adéníran ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ọkàn nínú àwọn abẹnugan ẹgbẹ́ òṣèlú National Council of Nigeria and the Cameroons.Kódà, òun ni Ààrẹ fún àwọn ọ̀dọ́ inú ẹgbẹ́ òṣèlú NCNC ní ọdún 1959, ó sì tún di aṣojú ẹkùn rẹ̀ Ìkẹjà àti Mushin nílé ìgbìmọ̀ aṣòfin. Adéníran dipò jànkàn-jànkàn mú nínú ẹgbẹ́ òṣèlú rẹ̀ àti ìṣèọba Ìpínlẹ̀ Èkó lápapọ̀. Nínú ẹgbẹ́ ìṣèlú rẹ̀, ó fìgbà kan ri jẹ́ Alàgbà gbogbo gbò fún àwọn ìgbìmọ̀ aláṣẹ inú ẹgbẹ́ náà ati adarí fún àwọn àgbà-gbà olóṣèlú fún àwọn ẹkùn amọ́nà ìjọba Gẹ̀ẹ́sì, ṣáájú kí ó tó ṣe akọ̀wé fún ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin. Lẹ́yìn èyí, ó ṣe Alàgbà fún àwọn alábòójú-tó Ìjọba ìbílẹ̀ Mushin. Ṣáájú kí ìṣèjọba alágbádá akọ́kọ́ tó dojú de, Adéníran ti ṣe Mínísítà fún ìjọba àpapọ̀ lórí ètò ilé-ìgbé lábẹ́ ìṣèjọba Gómìnà Mobolaji Johson ní Èkó. Lẹ́yìn èyí ni wọ́n tún yàn án sípò Kọmíṣánà fún ètò ẹ̀kọ́ ti Ìpínlẹ̀.


title: Adeniran Ogunsanya

text: Adéníran náà ló tún jẹ́ adarí fún ẹgbẹ́ẹ́ ìṣèlú kan tí ó ń jẹ́ "Lagos Progressive" tí wọ́n àwọn ẹgbẹ́ ìṣèlú méjì míràn dara pọ̀ mọ́ tí wọ́n sì da ẹgbẹ́ òṣèlú Nigerian People's Party (NPP) ní àsìkò ìṣèjọba alágbádá ẹlẹ́kejì ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Láìẹ́, Adéníran di Ààrẹ fún ẹgbẹ́ òṣèlú tuntun yí (NPP) lẹ́yìn tí ọ̀gbẹ́ni Olú Akífòsílẹ̀ tí ó jẹ́ Alága ẹgbẹ́ náà pàdánú ipò ìṣèjọba Èkó tí oun àti Lateef Jakande dù, tí ó sì kúrò nípò adarí ẹgbẹ́ náà. Adéníran ni ó kọ́kọ́ jẹ́ "Amòfin Àgbà" fún Ìjọba Àpapọ̀ nígbà ayé rẹ̀ tí ó sì di Kọmíṣánà fún ètò ẹ̀kọ́ lẹ̀yìn èyí.


title: Mushin

text: Muṣin ni ó jẹ́ ìlú olókìkí ati Agbègbè Ìjọba ìbílẹ̀ kan ní Ìpínlẹ̀ Èkó. Musin ni ó wà ní apá  10 km àríwá Ìpínlẹ̀ Èkó, àti gẹ̀rẹ́-gẹ̀rẹ́ àríwá Ìpínlẹ̀ Èkó ojú-ọ̀nà tí ó lọ sí Ikeja, Muṣin sì wà lara àwọn agbègbè tí èrò pọ̀ sí jùlọ ní Ìpínlẹ̀ Èkó pẹ̀lú àwọn ilé olówó pọ́ọ́kú, bákan náà ni ètò ìmọ́-tótó agbègbè náà kò fi bẹ́ẹ̀ ja gaara. Àwọn ènìyàn tí wọ́n jẹ́ olùgbé ibẹ̀ ní àsìkò ètò ìkànìyàn ti ọdún 2006 ṣe fi múlẹ̀ jẹ́ 633,009.


title: Mushin

text: Lẹ́yìn tí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà gbòmìnira ní ọdún 1960 kúrò lọ́wọ́ ìjọba àmúnisìn Britain, ọ̀gọ̀ọ̀rọ̀ ènìyàn ni wọ́n fi àwọn ìlú ìgbèríko wọn sílẹ̀ láti wá ma gbé tàbí ṣiṣẹ́ ní àwọn ìlú ọláọ́làjú bíi Muṣin ní àsìkò náà, èyí sì mú kí apáọ̀jù èrò ó mú kí ìdọ̀tí ó pọ̀ láàrín ìlú, bẹ́ẹ̀ sì ni àwọn ilé Ìgbé kò fi bẹ́ẹ̀ tó àwọn olùgbé àwọn agbègbè yí mọ́. Ẹ̀wẹ̀, bí ọ̀làjú àti ìmọ̀ ṣe ń gorí ara wọn náà ni àwọn ilé-iṣẹ́ náà ń pọ̀ si, pàá pàá jùlọ ní Ìpínlẹ̀ Èkó àti agbègbè Muṣin, àwọn ilé-iṣẹ́ tí ó ń pèsè nkan bíi: aṣọ híhun, bàtà ṣíṣe, ìpèsè kẹ̀kẹ́ ológeere àti ọ̀kadà, ba kan náà ni ilé-iṣẹ́ tí ó pèsè mílíkì oníyẹ̀fun àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ wà ní Muṣin, èyí mú kí àwọn ènìyàn ó pọ̀ tí wọ́n ń ṣiṣẹ́ ní agbègbè náà. Láfikún, àwọn ilé-ẹ̀kọ́ jànkàn-jànkàn ati ilé ìwòsàn tí ó fi mọ́ ilé-ẹ̀kọ́ oríṣiríṣi ni wọ́n wà ní Muṣin. Púpọ̀ nínú àwọn olùgbé Mú sì ń ni wọ́n jẹ́ ọmọ ati elédè Yorùbá gẹ́gẹ́ bí èdè tí wọ́n ń sọ jùlọ. Àwọn ọ̀nà tí ó ń bọ̀ láti Èkó, Shomolu ati Ikeja ni wọ́n wọ inú Muṣin.


title: Mushin

text: Muṣin wà ní apá ará wà ní ojú títì márosẹ̀ Oshodi/Apapa tí ó lọ sí orí afárá Oshodi, tí ó fi de Agege ní apá gúsù. Muṣin pààlà pẹ̀lú ìjọba ìbílẹ̀ Surulere ati Agége.