title: Àjẹsára ikọ́ọfe

text: Àjẹsára ikọ́ọfe jẹ̀ àjẹsára tí ń dáàbò bo ni lọ́wọ́ ikọ́ọfe. Àwọn oríṣi méjì pàtakì ni ó wà: àjẹsára ẹlẹ́ẹ̀kún sẹ́ẹ̀lì àti àjẹsára aláìní sẹ́ẹ̀lì. Àjẹsára ẹlẹ́ẹ̀kún sẹ́ẹ̀lì náà ní ìwọ̀n agbára àti ṣiṣẹ́ tó tó 78% nígbàti àjẹsára aláìní sẹ́ẹ̀lì ní ìwọ̀n agbára àti ṣiṣẹ́ tó tó 71–85%. Agbára àti ṣiṣẹ́ àwọn àjẹsára náà a má a dàbí èyí tí ó dín kù pẹ̀lú ìwọ̀n 2 sí 10% lọ́dún, pẹ̀lú díndínkù tó pọ̀ jùlọ nínú àjẹsára aláìní sẹ́ẹ̀lì. Fífún ni ní àjẹsára nígbàtí ènìyàn bá ní oyún lè dáàbò bo ọmọ inú oyún náà. A ṣe ìṣirò pé àjẹsára náà ti dáàbò bo iye ẹ̀mí tó ju ìdajì mílíọ̀nù lọ ní ọdún 2002.


title: Àjẹsára ikọ́ọfe

text: Àjọ Ìlere Àgbáyé àti Ilé-iṣẹ́ Ìṣàkóso àti Ìdènà Àrùn gba ni nímọ̀ràn pé kí a fún gbogbo ọmọdé ní àjẹsára ìkọ́ọfe, àti pé kí a fikún àwọn àjẹsára tí à ngbà lóòrèkóòrè. Èyí sì kan àwọn tó ní àrùn kògbóògùn HIV/AIDS pàápàá. Ìwọ̀n egbògi mẹ́ẹ̀ta tí a bẹ̀rẹ̀ lọ́gán tí ọmọ bá ti pé ọmọ ọ̀sẹ̀ mẹ́ẹ̀fà ni a má a ń sábà dámọ̀ràn fún àwọn ọmọdé kékèké. A  lè fún àwọn ọmọ tó ti dàgbà díẹ̀ síi àti àwọn àgbàlagbà ní àfikún ìwọ̀n egbògi. Àjẹsára náà wà gẹ́gẹ́ bí àdàlù pẹ̀lú àwọn àjẹsára mìíràn nìkan.


title: Àjẹsára ikọ́ọfe

text: Àwọn àjẹsára aláìní sẹ́ẹ̀lì ni a má a ń sábà lò ní àwọn orílẹ̀-èdè tó ti ní ìlọsíwájú nítorí àtúnbọ̀tán rẹ̀ tí kò ní ipá púpọ̀. Ibi ojú abẹ́rẹ́ lára iye àwọn ènìyàn tó tó 10 sí 50% tí a fún ní àjẹsára ẹlẹ́ẹ̀kún sẹ́ẹ̀lì a má a pupa yòò, wọn a sì má a ní ibà. Gìrì àti igbe-kíké fún ìgbà pípẹ́ a má a wáyé lára iye àwọn ènìyàn tó kéré sí ìwọ̀n kan nínú ọgọ́ọ̀rún. Pẹ̀lú àjẹsára aláìní sẹ́ẹ̀lì, apá-wíwú tí kò ni ni lára rárá lè wáyé fún àkókò díẹ̀. Àtúnbọ̀tán pẹ̀lú àwọn oríṣi àjẹsára náà méjèèjì, pàápàá jùlọ pẹ̀lú àjẹsára ẹlẹ́ẹ̀kún sẹ́ẹ̀lì, a má a kéré síwájú síi bí ọjọ́-orí ọmọ bá ti kéré sí. A kò gbọdọ̀ lo àjẹsára ẹlẹ́ẹ̀kún sẹ́ẹ̀lì fún ọmọ tí ọjọ́-orí rẹ̀ bá ti kọjá ọdún mẹ́ẹ́fà. Kò sí ìṣòro ọlọ́jọ́-pípẹ́ tó jẹ mọ́ àìsàn nínú iṣan ara pẹ̀lú èyíkéèyí nínú àwọn àjẹsára méjèèjì.


title: Àjẹsára ikọ́ọfe

text: A ṣe àgbéjáde àjẹsára ikọ́ọfe ní ọdún 1926. Ó wà lórí Àkójọ Àwọn Egbògi Kòṣeémáàní ti Àjọ Ìlera Àgbáyé, àwọn òògùn tó ṣe pàtàkì jùlọ tí a nílò fún ètò ìlera ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ yòówù. Iye owó ẹ̀yà rẹ̀ kan tó tún ní àwọn àjẹsára àwàlù eyín, ikọ́ gbẹ̀fun gbẹ̀fun, àrùn rọpárọsẹ̀, àti ti ọ̀fìnkì oríṣi b nínú jẹ́ 15.41 USD fún ìwọ̀n egbògi náà kanṣoṣo ní ọdún 2014.


Àjẹsára Ọ̀fìnkì oríṣi B tí kòkòrò àrùn Haemophilus ń fà jẹ́ àjẹsára tí ń lò láti dènà àkóràn Ọ̀fìnkì oríṣi B tí kòkòrò àrùn Haemophilus ń fa (Hib). Ní àwọn orílẹ̀-èdè tí wọ́n ti kàá kún ara àjẹsára tí à ń lò lóòrèkóòrè, iye àkóràn àrùn Hib tó ní ipá ti dín kù pẹ̀lú ìwọ̀n tó ju 90% lọ. Èyí sì ti mú kí àwọn àrùn bíi dídáranjẹ̀ awọ fẹ́lẹ́fẹ́lẹ́ tó bo ọpọlọ àti ọ̀pá-ẹ̀yìn (meningitis), dídáranjẹ̀ ẹ̀dọ̀fóró (pneumonia), àti dídáranjẹ̀ bèlú-bèlú (epiglottitis) dín kù lọ́pọ̀lọpọ̀.


title: Àjẹsára Ọ̀fìnkì oríṣi B tí kòkòrò àrùn Haemophilus ń fà

text: Àjọ Ìlera Àgbáyé àti Ilé-iṣẹ́ Ìṣàkóso àti Ìdènà Àrùn fọwọ́sí ìmúlò rẹ̀. Ìwọ̀n egbògi náà méjì tàbí mẹ́ẹ̀ta ni a gbọ́dọ̀ fún ènìyàn kí ó tó pé ọmọ oṣù mẹ́ẹ́fà. Ìwọ̀n egbògi àkọ́kọ́ ni a gba ni nímọ̀ràn láti gbà bí ènìyàn bá ti ń pé ọmọ ọ̀sẹ̀ mẹ́ẹ́fà, èkejì sì gbọdọ̀ wáyé ní ọ̀sẹ̀ kẹẹ̀rin sí àsìkò yìí. Bí ó bá jẹ́ ìwọ̀n àjẹsára náà méjì péré ni a fún ni, a gba ni nímọ̀ràn láti gba ìwọ̀n àjẹsára náà mìíràn lọ́jọ́ iwájú. A má a ń gbàá gẹ́gẹ́ bí abẹ́rẹ́ tí a gún sínú ẹran-ara ẹni.


text: Àtúnbọ̀tán tó ní ipá kò fi bẹ́ẹ̀ wọ́pọ̀. Iye àwọn ènìyàn tó tó 20 sí 25% a má a ní ìrora ní ojú ibi abẹ́rẹ́ náà, àwọn bíi 2% a sì má a ní ibà. A kò rí ẹ̀rí tó fihàn kedere pé àjẹsára náà ní ohunkóhun ṣe pẹ̀lú ìfèsì ara ẹni lọ́nà òdì sí ohun tí ènìyàn kòrira. Àjẹsára Hib wà gẹ́gẹ́ bí èyí tó dádúró, bí èyí tó jẹ́ àdàlù pẹ̀lú àjẹsára ikọ́ gbẹ̀fun-gbẹ̀fun/àwàlù eyín/ikọ́ọfe, àti bí èyí tó jẹ́ àdàlù pẹ̀lú àjẹsára Ibà jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ oríṣi B, láàárín àwọn oríṣiríṣi mìíràn. Gbogbo àwọn àjẹsára Hib tí à ń lò báyìí jẹ́ àjẹsára aláàsopọ̀.


text: Àjẹsára Hib àkọ́kọ́ ni a ṣe jáde ní ọdún 1977, èyí tí a rọ́pò pẹ̀lú àgbéjáde mìíràn tí nṣiṣẹ́ dáradára jùú lọ ní àwọn ọdún 1990. Ní ọdún 2013, orílẹ̀-èdè 184 ni wọ́n fi sí ara àwọn àjẹsára òòrèkóòrè wọn. Ó wà lórí Àkójọ Àwọn Egbògi Kòṣeémáàní ti Àjọ Ìlera Àgbáyé, àwọn òògùn tó ṣe pàtàkì jùlọ tí a nílò fún ètò ìlera ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ yòówù. Iye owó rẹ̀ lójú pálí fún àjẹsára tó ní ojú ibi àsopọ̀ máàrún, ọ̀kan lára èyítí ó jẹ́ Hib, jẹ́ 15.40 USD fún ìwọ̀n egbògi náà kanṣoṣo ní ọdún 2014. Ní ilẹ̀ Amẹ́ríkà iye owó rẹ̀ jẹ́ bíi 25 sí 50 USD fún ìwọ̀n egbògi náà kanṣoṣo.


title: Àjẹsára ọ̀fìnkì

text: Àjẹsára ọ̀fìnkì, tí a tún mọ̀ sí àbẹ́rẹ́ ọ̀fìnkì, jẹ́ àjẹsára tí ń dáàbò bo ni lọ́wọ́ ọ̀fìnkì. A má a ń ṣe àgbéjáde ẹ̀yà àjẹsára náà titun lẹ́ẹ̀mejì lọ́dún nítorí tí kòkòrò àrùn àìlèfojúrí afàìsàn ọ̀fìnkì a má a paradà kíákíá. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ wọn a má a pèsè ààbò tó mọ níwọ̀n àti èyí tó lágbára púpọ̀ fúnni lọ́wọ́ ọ̀fìnkì; ṣùgbọ́n, èyí a má a yàtọ̀ láti ọdún dé ọdún. Ẹ̀rí iṣẹ́ rẹ̀ lára àgbàlagbà tí ọjọ́-orí rẹ̀ ti ju ọdún 65 lọ kò fi bẹ́ẹ̀ wọ́pọ̀. Wọn a má a dín iye ọjọ́ tí àwọn ènìyàn kò fi níí lè lọ sí ibi-iṣẹ́ kù sí bíi ìdajì ọjọ́ bí a bá wòó lápapọ̀. Fífún àwọn ọmọdé ní àjẹsára lè dáàbò bo àwọn ẹlòmíràn tó wà ní àyíká wọn.


title: Àjẹsára ọ̀fìnkì

text: Àti Àjọ Ìlera Àgbáyé àti Ilé-iṣẹ́ Ìṣàkóso àti Ìdènà Àrùn ni ó gba ni níyànjú pé kí gbogbo ẹnití ọjọ́-orí rẹ̀ bá ti ju oṣù 6 lọ má a gba àjẹsára náà lọ́dọọdún. Èyí ṣe pàtàkì púpọ̀ pàápàá jùlọ fún àwọn obìrin tó ní oyún, àwọn ọmọdé tí ọjọ́-orí wọn jẹ́ bí oṣù mẹ́fá sí ọdún máàrún, àwọn tó ní ìṣòrò yòówù nípa ìlera wọn, Àwọn Ọmọ Abínibí Amẹ́ríkà, àti àwọn òṣìṣẹ́ ìlera.


title: Àjẹsára ọ̀fìnkì

text: Àwọn àjẹsára náà kò léwu láti lò. Ní àárín àwọn ọmọdé ibà a má a wáyé láàárín iye àwọn ọmọ tó tó ìwọ̀n 5 sí 10 nínú ọgọ́ọ̀rún, bẹ́ẹ̀ sì ni ìrora nínú ẹran-ara, àti àárẹ̀ náà lè wáyé. Ní àwọn ọdún mìíràn, láàárín àwọn àgbàlagbà, àjẹsára náà a má a fa àìsàn tí à n pè ní Guillain Barre syndrome ní ìwọ̀n egbògi náà kan nínú mílíọ̀nù kan. A kò gbọdọ̀ lòó fún àwọn tó ní ìfèsì ara ẹni lọ́nà tó burú púpọ̀ sí ẹyin tàbí sí oríṣi àjẹsára náà àtijọ́. Wọn a má a wá bíi oríṣi tí a fi kòkòrò afàìsàn àìlèfojúrí tí a ti pa ṣe, àti bíi oríṣi tí a fi kòkòrò afàìsàn náà ti a ti sọ di aláìlágbára ṣe. Oríṣi tí a fi kòkòrò afàìsàn tí a ti pa ṣe ni a gbọ́dọ̀ lò fún àwọn aboyún. Wọn a má a wá bíi oríṣi tí à ń gún bí abẹ́rẹ́ sínú ẹran-ara ẹni tàbí bíi oríṣi tí à ń fún sínú imú ẹni.


title: Àjẹsára ọ̀fìnkì

text: Gbígba àjẹsára fún ààbò lọ́wọ́ ọ̀fìnkì bẹ̀rẹ̀ ní àwọn ọdún 1930, nígbàtí wíwà fún lílò gbogbogbò ní ilẹ̀ Amẹ́ríkà bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 1945. Ó wà lórí Àkójọ Àwọn Egbògi Kòṣeémáàní ti Àjọ Ìlera Àgbáyé, àwọn òògùn tó ṣe pàtàkì jùlọ tí a nílò fún ètò ìlera ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ yòówù. Iye owó rẹ̀ lójú pálí jẹ́ bíi 5.25 USD fún ìwọ̀n egbògi náà kanṣoṣo ní ọdún 2014. Ní ilẹ̀ Amẹ́ríkà iye owó rẹ̀ kò tó 25 USD.


title: William Katt

text: William Theodore Katt (February 16, 1951) je osere ara Amerika.


title: Adìyẹ alẹ́

text: How do you complete the Yoruba proverb: Ibi gbogbo la ti máa ń kó adìyealé


title: Ibà Zika

text: Ibà Zika, (àrùn Ibà Zika) tí a túnmọ̀sí àrùn àkóràn Zika, jẹ́ àìsàn tí Àkóràn Zikańfà. àwọn ààmì farajọ ti ibà dengue. Ní àwọn ọ̀pọ̀ ìgbà (60–80%) ni kòní àwọn ààmì. Bí àwọn ààmì báwà wọ́n sábà maa ńjẹ́ ibà, ẹyin ojú pípọ́n, àwọ́ká, èfọrí, àti maculopapular rash. Àwọn ààmì lápapọ̀ kòpọ̀ bẹ́ẹ̀ni wọn kìí ju ọjọ́ méje lọ. Kòíti sí ikú lákókò àkorán àkọkọ́ ní ọdún 2015. Àkóràn wáyé láti ara Guillain–Barré syndrome.


title: Ibà Zika

text: Ibà Zika maa ńràn nípa ìbùjẹ ti ẹ̀fọn ti irúfẹ́ "Aedes". Ó tún ṣeéṣe láti ràn nípa ìbálòpọ̀ àti ìfa ẹjẹ̀ sára. Àrùn yíì lèràn láti ìyá sí ọmọ-inú oyún àti okùnfà microcephaly. Ìwádìí àìsàn ni nípa àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀, itọ́, tàbí itọ́ fún àkóràn RNA nígbà tí ènìyàn ba ṣàìsàn.


title: Ibà Zika

text: Lára ìdẹ́kun ni díndín àwọn ìbújẹ ẹ̀fọn kù ní àwọn agbègbè tí àrùn ti wáyé. Lára ipá ni lílo ogùn apẹ̀fọn, bíbo ọ̀pọ̀ ara pẹ̀lú aṣọ, àwọ̀n apẹ̀fọn, àti rírí pé kòsí omi adágún nítorí ibí ni ẹ̀fọn ti ń bísi. Kòsí oogùn ìwosàn kan gbòógì. Àwọn òṣìṣé ìlera Bùràsílí gbaninímọ̀ràn ní ọdún 2015 pé kí àwọn òbí ronú mímú oyún kúrò nítorí ìtànkálẹ̀ asì gbaninímọ̀ràn pé àwọn aláboyún kò gbọdọ̀ rin ìrìn-ajò lọ ibi tí àjàkálẹ̀ àrùn wà. Níwọ̀n ìgbà tí kòsí ìtọjú kan pàtó, paracetamol (acetaminophen) lèṣe ìrànwọ́ pẹ̀lú àwọn aamì. Admission to the hospital is rarely needed.


title: Ibà Zika

text: Àkóràn to ń ṣòkunfà ààrùn yíì ni akọ́kọ́ yàsọ́tọ̀ ní ọdún 1947. Àkọ́kọ́ kọsílẹ̀ nípa àtànkálẹ̀ rẹ̀ láàrin àwọn ènìyàn wáyé ní ọdún 2007 ní Ìjọba Ìpínlẹ̀ Micronesia. Ní oṣù kiní ọdún 2016 ni ààrùn yíì wáyé ní àwọn ẹkùn ogún nílu ti Amẹ́ríkà. A túnmọ̀ pé ó wáyé ni Áfíríkà, Áṣíà, àti ní Etíkun. Nítorí àjàkálẹ̀ tó bẹ̀rẹ̀ ní Bùràsílì ní ọdún 2015, Àjọ Ìgbìmọ̀ Àgbayé kéde rẹ̀ bíi Ìlera Àwujọ Pàjawírì tí ó Kan Gbogbo Àgbayé ní Oṣù kejì ọdún 2016.


title: Segun Abraham

text: şégun Abraham jẹ́ olóṣèlú àti gbajúmọ̀ oníṣòwò ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressives Congress Ó gbégbá ìbò tí ó sìn díje lábẹ́ lé nínú ẹgbẹ́ òṣèlú APC fún ipò gómìnà ìjọba Ìpínlẹ̀ Oǹdó ní Ọdún 2016, ṣùgbọ́n kò wọlé, Ọ̀gbẹ́ni Rótìmí Akérédolú ni ó wọlé lábẹ́ òṣèlú APC


title: Charlotte Rampling

text: Charlotte Rampling je osere ara Geesi to gba Ebun Akademi meta.


title: Abe Vigoda

text: Abraham Charles "Abe" Vigoda (February 24, 1921) je osere ara Amerika.


title: Brie Larson

text: Brie Larson je osere to gba Ebun Akademi bi Obinrin Osere Todarajulo


title: Mu Kanazaki

text: Mu Kanazaki (1989 to February 16) Japan to ni Aria ti o jẹ.


title: Vanraure Hachinohe

text: Vanraure Hachinohe ni a bọọlu (bọọlu afẹsẹgba) club orisun ni Hachinohe, ilu kan ni guusu apa ti Aomori Prefecture ni Japan. Ti won mu ni Japan Football League. Awọn orukọ Vanraure ba wa ni lati apapo ti meji Italian ọrọ: " derivante ", afipamo "origin"; ati " australe ", afipamo "gusu". O bayi ntokasi si awọn Oti ti awọn Ologba ni gusu agbegbe ti Hachinohe, ni abule ti tele Nangō.


title: Honda FC

text: Honda FC ni a Japanese bọọlu (bọọlu afẹsẹgba) club orisun ni Hamamatsu, Shizuoka. Ti won mu ni Japan Football League.


title: Kagoshima United FC

text: Kagoshima United FC ni a bọọlu club ni Japan ti a ti akoso awọn àkópọ ti atijọ Volca Kagoshima ati FC Kagoshima ọgọ, mejeeji ti a ti ndun ni Kyūshū Soccer League niwaju awọn àkópọ. Awọn oke egbe Lọwọlọwọ mu ni Japan Football League, ati awọn Atẹle egbe play ni Kyūshū Soccer League.


title: Azul Claro Numazu

text: Azul dajudaju Numazu ni a Japanese ọjọgbọn bọọlu egbe orisun ni Numazu, Shizuoka Prefecture. Nwọn Lọwọlọwọ mu ni Japan Football League, kẹrin-ipele ti Japanese orilẹ-bọọlu ati awọn oke ipele ti magbowo football ni orile-ede.


title: Shu Kurata

text: Shu Kurata (bi November 26, 1988 ni Takatsuki, Osaka) ni a Japanese bọọlu player Lọwọlọwọ ndun fun Gamba Osaka .


title: Naoyuki Fujita

text: Naoyuki Fujita (bi 22 June 1987 ni Fukuoka) ni a Japanese bọọlu player Lọwọlọwọ ndun fun Sagan Tosu. O si jẹ olori awọn Ologba.


title: Takumi Minamino

text: Takumi Minamino (bi 16 January 1995) ti wa ni a Japan l'bọọlu player ti o yoo bi a siwaju fun Austrian club FC Red Bull Salzburg.


title: Daiki Niwa

text: Daiki Niwa (bi 16 January 1986 ni Kawachinagano, Osaka) ni a Japanese Àwọn Agbábọọlù- ti o Lọwọlọwọ yoo fun Gamba Osaka  ninu awọn J. League Division 1.


title: Koki Yonekura

text: Kōki Yonekura (bi May 17, 1988 ni Inage-fi, Chiba) ni a Japanese Àwọn Agbábọọlù- ti o yoo fun Gamba Osaka  bi a bàa midfielder, ti o le tun ti wa ni ransogun bi ohun bàa midfielder.


title: Shogo Taniguchi

text: Shogo Taniguchi (bi 15 July 1991 ni Kumamoto, Kumamoto) ni a Japanese Àwọn Agbábọọlù- ti o yoo fun Kawasaki Frontale.


title: Yuki Muto

text: Yuki Muto (bí November 7, 1988 ni Kanagawa) ni a Japan l'bọọlu player.


title: Hiroki Fujiharu

text: Hiroki Fujiharu (bi November 28, 1988) je a Japanese bọọlu player. Ti o yoo bi a osi ni kikun-pada fun Gamba Osaka ni J. League Division 1.


title: Julianne Moore

text: Julianne Moore je osere to gba Ebun Akademi bi Obinrin Osere Todarajulo


title: Jennifer Lawrence

text: Jennifer Shrader Lawrence je osere to gba Ebun Akademi bi Obinrin Osere Todarajulo.


title: Matthew McConaughey

text: Matthew McConaughey je osere to gba Ebun Akademi fún Osere Okunrin Didarajulo.


title: Eddie Redmayne

text: Eddie Redmayne je osere to gba Ebun Akademi fún Osere Okunrin Didarajulo.


title: Leonardo DiCaprio

text: Leonardo Wilhelm DiCaprio je osere to gba Ebun Akademi fún Osere Okunrin Didarajulo.


title: Brad Pitt

text: Brad Pitt jẹ́ òṣèré eré orí ìtàgé àti atọ́kùn eré ọmọ orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà. Ó ti gba ẹ̀bùn akádẹ́mì lẹ́ẹ̀mẹ́ta gẹ́gẹ́ bí olùgbéjáde eré lábẹ́ ilé iṣẹ́rẹ̀, Plan B Entertainment. Pitt kọ̣́kọ́ di mímọ̀ gẹ́gẹ́ bíi darandaran nínú eré Thelma & Louise (1991).


title: Elisha Cuthbert

text: Elisha Cuthbert, (November 30, 1982), je osere ara Canadian.


title: M. C. Gainey

text: Michael Connor "M. C." Gainey (January 18, 1948) je osere ara Amerika.


title: Ìbà pọ́njú-pọ́ntọ̀

text: Ìbà pọ́njú-pọ́ntọ̀, tí a mọ̀ láti ìṣẹ̀wá sí yẹ́lò jaki tàbí àjálù pupa, jẹ líle Àkóràn àrùn. Ní ọ̀pọ̀ ìṣẹlẹ̀, lára aamì ni ibà, òtútù, àìle jẹun, èébì, iṣan dídùn pàápáà ní ẹhìn, àti orí fífọ́. Àwọn aamì sábà maa ń jẹyọ láàrín ọjọ́ márùn ùn. Àwọn ènìyàn kan láàrín ọjọ́ kan tí ara wọṅ ti ń dá, ìbà náà padà wá, inú dídùn maa ń wáyé, àti ẹ̀dọ̀ bíbàjẹ́ bẹ̀rẹ̀ èyí to ń fa àwọ̀ ara pípọ́n. Bí èyí bá wáyé, ewu ṣíṣẹ̀jẹ̀ àti àwọn ìṣoro kídìnrín maa ń pọ̀si.


title: Ìbà pọ́njú-pọ́ntọ̀

text: Àkóràn arùn pọ́njú-pọ́ntọ̀ ni okùnfà arùn náà èyí tí gígéjẹ abo ẹfọn ń tànká. Ènìyàn nìkan ni o ńkó àrùn yíì, àwọn pírámétì míìràn, àti ọ̀pọ̀ ẹ̀ya ẹ̀fọn míìràn. Ní àwọn ìlú, àwọn ẹ̀fọ́n ẹ̀yà "Aedesaegypti" ni ó sábà maa ń tàn káàkiri. Àkóràn yíì ni Kokoro RNA ti gẹ́nùsì "Flavivirus". Àrùn náà le ṣòro láti sọ yatọ̀ sí àwọn aisàn míìràn, pà́apáà nígbà ìpinlẹ̀ àkọkọ́ bẹ́rẹ̀. Láti jẹ́rì ipò afurasí, àyẹwò ìdánwò ẹ̀jẹ̀ pẹ̀lú polymerase chain reaction ní a nílò.


title: Ìbà pọ́njú-pọ́ntọ̀

text: Ìdábòbò àti ìmọ̀ọ́ṣe àjẹsára lódì sí àrùn pọ́njú-pọ́ntọ̀ wà, àwọn orílẹ̀-èdè kan sì nílò àwọn àjẹsára fún àwọn arinrìn-ajò. Àwọn ìgbìyànjú míìràn láti dẹ́kun àkóràn ni láti dín pípọ̀si àwọn ẹ̀fọn aṣòkunfà kù. Ní àwọn àgbegbè tí ibà pọ́njú-pọ́ntọ̀ wọ́pọ̀si ti àjẹsára ó sì wọ́pọ̀, ìwádìí kíákíá tí àwọn ìṣẹlẹ̀ àti abẹ́rẹ́ àjẹsára tí ọ̀pọ̀ lára àwọn ará ìlú ni ó ṣe pàtàkì láti dẹ́kun àjàkálẹ̀ arùn. Nígbà tí ó bá tiní àkóràn, ìṣàkóso jẹ́ ti aláámì láìsi ìwọ̀n tí ó jáfáfá Kankan lòdì sí àkóràn náà. Lára àwọn tí ó ní àrùn líle, ikú maa ń wáyé lára àwọn ìdajì ènìyàn tí kògba ìtọjú.


title: Ìbà pọ́njú-pọ́ntọ̀

text: Àrùn pọ́njú-pọ́ntọ̀ ń ṣòkunfà àkoràn 200,000 àti ikú 30,000 lọ́dọọdún, pẹ̀lú bíi ìdá 90% ìṣẹlẹ̀ ní Áfíríkà. Bíi bílíọ́nù ènìyàn ni o ń gbé ní agbègbè àgbayé níbi tí àrùn náà ti wọ́pọ̀. Ó wọ́pọ̀ ní ibi oorùn àwọn agbègbè Gúúsù Amẹ́ríkà àti Áfíríkà, ṣùgbọ́n kìíṣe ní Áṣíà. Láti ọdún àwọn 1980, àwọn nọ́ńbà ìṣẹlẹ̀ àrùn pọ́njú-pọ́ntọ̀ ń pọ̀si. Èyí ń wáyé nítorí àwọn ènìyàn díẹ̀ tí wọ́n ń fún ní àjẹsára, ọ̀pọ̀ àwọn ènìyàn tí o ń gbé ní ìlú, àwọn ènìyàn tí o ńlọ káakiŕi, àti ìyípadà afẹ́fẹ́. Àrùn yíì bẹ̀rẹ̀ ní Áfíríkà, níbi tí o ti tàn dé Gúúsù Amẹ́ríkà nípasẹ̀ òwò ẹrú ní 17 century. Láti 17 century , ọ̀pọ̀ gbòógì àjàkálẹ̀ ti àrùn náà wáyé ní àwọn Amẹ́ríkà, Áfíríkà, àti Yúrópù. Ní àwọn 18 àti 19 century, ìbà pọ́njú-pọ́ntọ̀ ni wọ́n rí bíi èyí tí ó léwu jùlọ àrùn àkóràn. Kòkòrò ìbà pọ́njú-pọ́ntọ̀ ni kòkòrò ènìyàn àkọkọ́ tí a kọ́kọ́ ṣàwarí.


title: Garry Shandling

text: Garry Emmanuel Shandling (November 29, 1949 – March 24, 2016) je osere ara Amerika.


title: Drew Massey

text: Drew Massey je osere ara Amerika.


title: Valparaíso

text: Valparaiso ni a pataki ilu, kansoso, ati eko ile-ni county tabi Commune ti Valparaiso, Chile. O tobi Valparaiso ni keji tobi agbegbe metropoli ni orile-ede.


title: Àjẹsára ibà jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ A

text: Àjẹsára ibà jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ A jẹ́ àjẹsára tó má a n dènà ibà jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ A. A má a ṣiṣẹ́ lára iye àwọn ènìyàn tó fẹ́rẹ̀ tó 95% nínú àwọn tó gbàá, agbára rẹ̀ a sì má a wà fún ìgbà tó tó, ó kéré jù, ọdún mẹ́ẹ̀dógún, tó bá sì ṣeé ṣe, jálẹ̀ ìgbé-ayé ènìyàn. Bí a bá fifúnni, ìwọ̀n egbògi náà méjì ni a dámọ̀ràn, bẹ̀rẹ̀ láti ìgbà tí ènìyàn bá ti ju ọmọ ọdún kan lọ. À n fúnni gẹ́gẹ́ bí abẹ́rẹ́ tí a gún sínú ẹran ara.


title: Àjẹsára ibà jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ A

text: Àjọ Ìlera Àgbáyé (WHO) gba ni nímọ̀ràn láti fún gbogbo ènìyàn tí n gbé agbègbè ibití àrùn náà ti wọ́pọ̀ díẹ̀ ní àjẹsára náà. Níbití àrùn náà ti wọ́pọ̀ púpọ̀, a kò gbani nímọ̀ràn láti fún àwọn ènìyàn ní àjẹsára náà nítorí tí gbogbo ènìyàn ibẹ̀ a má a sábà ní agbára àti kojú àrùn náà nípasẹ̀ àkóràn àrùn náà tí wọ́n ti ní nígbàtí wọ́n jẹ́ ọmọdé. Ilé-iṣẹ́ fún Ìṣàkóso àti Ìdènà Àrùn (CDC) gba ni nímọ̀ràn láti fún àwọn àgbàlagbà tó wà lábẹ́ ewu nlá láti ní àrùn náà, àti gbogbo àwọn ọmọdé, ní àjẹsára náà.


title: Àjẹsára ibà jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ A

text: Àtúnbọ̀tàn tó ní ipá kò fi bẹ́ẹ̀ wọ́pọ̀. Ìnira ní ojú ibi àbẹ́rẹ́ náà a má a wáyé lára àwọn ọmọdé tó tó 15% àti lára ìdajì nínú àwọn tó gbàá. Púpọ̀ lára àwọn àjẹsára ibà jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ A ni wọ́n ní kòkòrò afàìsàn àìlèfojúrí tí a ti pa nínú, bẹ́ẹ̀ sì ni àwọn díẹ̀ mìíràn ní kòkòrò afàìsàn náà ti a ti sọ di aláìlágbára nínú. Àwọn tó ní kòkòrò afàìsàn náà ti a ti sọ di aláìlágbára nínú ni a kò gbani nímọ̀ràn láti fún aboyún tàbí àwọn tí agbára àti kojú àìsàn wọn kò bá múnádóko. Díẹ̀ lára àwọn àgbéjáde egbògi yìí jẹ́ àdàlù àjẹsára ibà jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ A pẹ̀lú àjẹsára ibà jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B tàbí àjẹsára ibà pọ́njú-pọ́ntọ̀.


title: Àjẹsára ibà jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ A

text: A fọwọ́sí àjẹsára ibà jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ A ní ilẹ̀ Yúróòpù ní ọdún 1991, àti ní ilẹ Amẹ́ríkà ní ọdún 1995. Ó wà lórí Àkójọ Àwọn Egbògi Kòṣeémáàní ti Àjọ Ìlera Àgbáyé, àwọn òògùn tó ṣe pàtàkì jùlọ tí a nílò fún ètò ìlera ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ yòówù. Ní ilẹ̀ Amẹ́ríkà iye owó rẹ̀ jẹ́ láàárín 50 sí 100 USD.


title: Àjẹsára àrùn ìta

text: Àjẹsára àrùn ìta jẹ́ àjẹsára tó ní agbára púpọ̀ láti dènà àrùn ìta. Lẹ́yìn ìwọ̀n egbògi náà kanṣoṣo, iye àwọn ọmọ oṣù mẹ́ẹ̀sán tó pọ̀ tó 85% àti àwọn ọmọ tó ti ju oṣù méjìlá lọ tó pọ̀ tó 95% ni yóò ní agbára tó péye láti kojú àrùn náà. Ó fẹ́rẹ̀ jẹ́ gbogbo àwọn tí kò ní agbára àti kojú àrùn náà lẹ́yìn tí wọ́n bá gba ìwọ̀n egbògi náà kanṣoṣo ni wọn yóò ní agbára yìí lẹ́yìn ìwọ̀n egbògi náà kejì. Nígbàtí iye àwọn tó gba àjẹsára náà láàárín àwùjọ kan bá ju 93% lọ, àtànkálẹ̀ àrùn ìta kìí sábà wáyé mọ́; ṣùgbọ́n wọ́n ṣì tún lè wáyé bí ìwọ̀n àjẹsára gbígbà bá tún wálẹ̀ síi. Ipa àjẹsára náà a má a pẹ́ títí fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún. Kò tíì yé ni bóyá ipa rẹ̀ a má a dínkù bí ó bá pẹ́. Àjẹsára náà tún lè dènà àrùn náà bí a bá fúnni láàárín ọjọ́ díẹ̀ lẹ́yìn tí ènìyàn bá ti wà ní àyíká ibití àrùn náà gbé wáyé.


title: Àjẹsára àrùn ìta

text: Àjẹsára náà kò léwu láti lò, èyí sì kan àwọn tó ní àkóràn àrùn HIV pàápàá. Àwọn àtúnbọ̀tán kò ní ipá, wọn kìí sì pẹ́ rárá. Lára ìwọ̀nyí ni ìnira ní ojú ibi abẹ́rẹ́ náà tàbí ibà díẹ̀. A ti ṣe àkọsílẹ̀ ìfèsì ara ẹni lọ́nà òdì sí ohun tí ènìyàn kòrira lára iye àwọn ènìyàn tó tó ọ̀kan nínú ọgọ́ọ̀rún. Iye ìṣẹ̀lẹ̀ àwọn àrùn bíi Guillian-Barre syndrome (nínú èyítí àwọn ẹ̀yà ara tí nkojú kòkòrò àrùn yóò bẹ̀rẹ̀ síí gbógun ti iṣan ara), autism (àrùn ọpọlọ tí nmú ni má lè sọ ọ̀rọ̀ tó já geere tàbí bá àwọn ẹlòmíràn ṣe ní àwùjọ) àti inflammatory bowel disease (àrún dídáranjẹ̀ ìfun) dàbí èyítí kò fi bẹ́ẹ̀ wọ́pọ̀ mọ́.


title: Àjẹsára àrùn ìta

text: Àjẹsára náà wà gẹ́gẹ́ bí èyí tó dá dúró fúnrarẹ̀ àti bí èyítí a ṣe pọ̀ pẹ̀lú àwọn àjẹsára mìíràn bíi àjẹsára rubella (àjẹsára àrùn ìta Jámínì), àjẹsára ṣegede, àti àjẹsára varicella (àjẹsára àrùn ọfà ṣọ̀pọ̀nná tàbí ilẹ̀gbóná) (àjẹsára MMR àti àjẹsára MMRV). Àjẹsára náà a má a ṣiṣẹ́ bó ṣe yẹ nínú gbogbo àwọn oríṣiríṣi àgbéjáde wọ̀nyí. Àjọ Ìlera Àgbáyé gbani nímọ̀ràn láti fúnni ní àjẹsára náà bí ènìyàn bá ti pé ọmọ oṣù mẹ́ẹ̀sán ní àwọn agbègbè ibití àrùn náà ti wọ́pọ̀. Ní àwọn agbègbè ibití àrùn náà kò ti wọ́pọ̀ rárá, fífúnni ní àjẹsára náà bí a bá ti pé ọmọ oṣù méjìlá bá ọgbọ́n mú. Ó jẹ́ àjẹsára tó wà láàyè. A má a wá bíi iyẹ̀fun gbígbẹ tí a gbọ́dọ̀ pò kí á tó fúnni yálà sábẹ́ awọ ara tàbí sínú ẹran-ara. Ṣíṣàyẹ̀wò bóyá àjẹsára náà ṣiṣẹ́ lè wáyé nípa ṣíṣe àwọn àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀.


title: Àjẹsára àrùn ìta

text: Bíi iye àwọn ọmọdé tó tó 85% káàkiri àgbáyé ni ó ti gba àjẹsára yìí ní bí ọdún 2013. Ní ọdún 2008, ó kéré, àwọn orílẹ̀-èdè bíi 192 ni wọ́n ń fúnni ní ìwọ̀n egbògi náà méjì. A ṣe ìfilọ́lẹ̀ rẹ̀ àkọ́kọ́ ní ọdún 1963. Àpapọ̀ àjẹsára àrùn ìta-àrùn ṣegede-àrùn ìta Jámínì (MMR) di wíwà fún lílò fún ìgbà àkọ́kọ́ ní ọdún 1971. Àjẹsára àrùn ọfà ṣọ̀pọ̀nná tàbí ilẹ̀gbóná (chickenpox vaccine) di ohun tí a fi kún àwọn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta yìí ní ọdún 2005, èyí tó wá di àjẹsára MMRV. Ó wà lórí Àkójọ Àwọn Egbògi Kòṣeémáàní ti Àjọ Ìlera Àgbáyé, àwọn òògùn tó ṣe pàtàkì jùlọ tí a nílò fún ètò ìlera ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ yòówù. Àjẹsára náà kò wọ́n púpọ̀.


title: Hugh Hefner

text: Hugo Marston "Hugh" Hefner (1926-2017) je osere ara Amerika.


title: Ed O'Neill

text: Edward Leonard "Ed" O'Neill (April 12, 1946) je osere ara Amerika.


title: HMS Birkenhead

text: HMS "Birkenhead" ke skepe sa Brittania ya 1845.


title: Michael Jeter

text: Michael Jeter (August 26, 1952 – March 30, 2003) je osere ara Amerika.


title: Àwọn àjẹsára HPV

text: Àwọn àjẹsára kòkòrò ara wíwú ènìyàn (HPV) jẹ́ àjẹsára tí ó maa ń dẹ́kun àkóràn ti àwọn irúfẹ́ kòkòrò ara wíwú ènìyàn. Àwọn àjẹsára tí ó wà ń dábòbò lòdì sí àwọn irúfẹ́ bóyá méjì, mẹ́rin, tàbí mẹ́sàn ti HPV. Gbogbo àjẹsára ni o ń dábòbò ó kéré HPV 16 ati 18 tí ó ń ṣòkunfa ewu kòkòrò jẹjẹrẹ abẹ́ obìnrin tí ó léwu jùlọ. Ati wò lápapọ̀ pé wọ́n lè dẹ́kun ìdá 70 ti kòkòrò jẹjẹrẹ abẹ́ obìnrin, ìdá 80 ti kòkòrò jẹjẹrẹ ihò-ìdí, ìdá 60 ti kòkòrò ojú ara obìnrin, ìdá 40 ti kòkòrò jẹjẹrẹ ojú ìta ara obìnrin, àti bóyá kòkòrò jẹjẹrẹ ẹnu. Lápàpọ̀ wọn jùmọ̀ maa ń dẹ́kun àwọn wọ́nwọ́n ojú-ara pẹ̀lú àwọn àjẹsára lòdì sí irúfẹ́ 4 àti 9 HPV tí o ńṣe ìdábòbò ńlá.


title: Ian McShane

text: Ian David McShane (September 29, 1942) je osere ara Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan.


title: Mick Wingert

text: Mick Wingert (July 4, 1974) je osere ara Amerika.


title: Greg Kinnear

text: Gregory Buck "Greg" Kinnear (June 17, 1963) je osere ara Amerika.


title: Doris Roberts

text: Doris May Green (November 4, 1925 – April 17, 2016) je osere ara Amerika.


title: Glenn Close

text: Glenn Close (March 19, 1947) je osere ara Amerika.


title: Moscow International Business Center

text: Moscow International Business Center () wọ́n tún ń pèé ní Moscow City () jẹ́ agbèègbè ìṣòwò ní àárín Moscow, Russia.


title: Don Rickles

text: Donald Jay "Don" Rickles (May 8, 1926 – April 6, 2017) je osere ara Amerika.


title: Steve Harvey

text: Broderick Stephen "Steve" Harvey (January 17, 1957) je osere ara Amerika.


title: Àjẹsára dídáranjẹ̀ ọpọlọ ti Japaníìsì

text: Àjẹsára dídáranjẹ̀ ọpọlọ ti Japaníìsì jẹ́ àjẹsára tí ń dáàbò bo ni lọ́wọ́ dídáranjẹ̀ ọpọlọ ti Japaníìsì. Ìwọ̀n agbára àwọn àjẹsára náà láti ṣiṣẹ́ ju bíi 90% lọ. Iye àsìkò tí ààbò egbògi náà fi ń wà lára kò tíì fi bẹ́ẹ̀ ye ni dáradára, ṣùgbọ́n agbára iṣẹ́ rẹ̀ dàbí èyí tó má a ń dínkù bí àsìkò tí ń lọ síi. A má a ń fúnni yálà bí abẹ́rẹ́ tí a gún sínú ẹran ara ẹni tàbí sábẹ́ awọ ara ẹni.


title: Àjẹsára dídáranjẹ̀ ọpọlọ ti Japaníìsì

text: A gbani nímọ̀ràn láti fifúnni gẹ́gẹ́ bí ara àwọn àjẹsára tí à ń gbà lóòrèkóòrè ní àwọn orílẹ̀-èdè tí àrùn náà ti jẹ́ ohun tí ń dà wọ́n láàmú. A má a ń fúnni ní ìwọ̀n egbògi náà kan tàbí méjì, èyí sí dá lé irú àjẹsára náà tí a fúnni. A kìí sábà nílò àfikún ìwọ̀n egbògi náà ní àwọn agbègbè ibi tí àrùn náà ti wọ́pọ̀. Láàárín àwọn ènìyàn tó ní àrùn kògbóògùn HIV/AIDS tàbí àwọn tó lóyún, oríṣi tí a fi kòkòrò afàìsàn àìlèfojúrí tí a ti pa ṣe ni a gbọ́dọ̀ lò. A gba ni nímọ̀ràn láti fún àwọn arìnrìnàjò tó ń gbèrò láti lọ káàkiri ìta-gbangba agbègbè ibi tí àrùn náà ti wọ́pọ̀ ní àjẹsára náà.


title: Àjẹsára dídáranjẹ̀ ọpọlọ ti Japaníìsì

text: Àwọn àjẹsára náà kò léwu láti lò. Ìnira àti rírẹ̀-dòdò lè wáyé ní ojú ibi abẹ́rẹ́ náà. Títí di ọdún 2015, oríṣi àjẹsára náà 15 ni ó wà. A ṣe àgbéjáde àwọn kan nípasẹ̀ ìlànà DNA aláàtùnkójọpọ̀, àwọn mìíràn nípasẹ̀ kòkòrò afàìsàn àìlèfojúrí tí a ti sọ di aláìlágbára, bẹ́ẹ̀ sì ni àwọn mìíràn jẹ́ nípasẹ̀ kòkòrò afàìsàn àìlèfojúrí tí a ti pa.


title: Àjẹsára dídáranjẹ̀ ọpọlọ ti Japaníìsì

text: Àjẹsára dídáranjẹ̀ ọpọlọ ti Japaníìsì di ohun tó wà fún lílò fún ìgbà àkọ́kọ́ ní àwọn ọdún 1930. Ó wà lórí Àkójọ Àwọn Egbògi Kòṣeémáàní ti Àjọ Ìlera Àgbáyé, àwọn òògùn tó ṣe pàtàkì jùlọ tí a nílò fún ètò ìlera ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ yòówù. Ní ilẹ̀ Amẹ́ríkà iye owó rẹ̀ jẹ́ bíi 100 sí 200 USD fún ètò ìṣàmúlò egbògi náà lẹ́sẹẹsẹ kanṣoṣo.


title: Àjẹsára rotavirus

text: Àjẹsára rotavirus jẹ́ àjẹsára tí a fi ń dáàbò bo ara ẹni lọ́wọ́ àkóràn kòkòrò àìlèfojúrí afàìsàn kan tí à ń pè ní rotavirus. Àwọn kòkòrò àìlèfojúrí afàìsàn wọ̀nyí ló má a ń sábà ṣe òkùnfà ìgbẹ́ gbuuru tó lágbára púpọ̀ láàárín àwọn ọmọdé. Àjẹsára náà a má a dènà ìwọ̀n 15 sí 34% ìṣẹ̀lẹ̀ ìgbẹ́ gbuuru tó lágbára púpọ̀ náà ní àwọn orílẹ̀-èdè tó ṣì ń tẹ̀síwájú, àti ìwọ̀n 37 sí 96% ìṣẹ̀lẹ̀ ìgbẹ́ gbuuru tó lágbára púpọ̀ náà ní àwọn orílẹ̀-èdè tó ti ní ìtẹ̀síwájú. Àjẹsára náà dàbí èyí tó má a ń dín ewu ikú tó ti ipasẹ̀ ìgbẹ́ gbuuru wáyé kù láàárín àwọn ọmọdé. Fífún àwọn ọmọ-ọwọ́ ní àjẹsára náà dàbí ohun tó má a ń dín ìṣẹ̀lẹ̀ àrùn náà kù láàárìn àwọn àgbàlagbà àti láàárín àwọn tí kò tíì gba àjẹsára náà tẹ́lẹ̀ rí.


title: Àjẹsára rotavirus

text: Àjọ Ìlera Àgbáyé (WHO) gbani nímọ̀ràn pé kí àjẹsára rotavirus jẹ́ ara àwọn àjẹsára tí à ń gbà lóòrèkóòrè, pàápàá júlọ ní àwọn agbègbè ibi tí àrùn náà ti wọ́pọ̀. A gbọ́dọ̀ ṣe èyí ní ìdàpọ̀ pẹ̀lú gbígbé àwọn ohun bíi fífún ọmọ lọ́yàn, fífọ ọwọ́ ẹni, àti lílo omi tó mọ́ àti ìmọ́tótó lárugẹ. Ẹnu ni a ń gbà fúnni ní àjẹsára náà, ènìyàn sì nílò ìwọ̀n egbògi náà méjì sí mẹta. A gbọ́dọ̀ bẹ̀rẹ̀ sí fúnni láti ìgbà tí ènìyàn bá ti tó ọmọ ọ̀sẹ̀ mẹ́fà.


title: Àjẹsára rotavirus

text: Lílò àjẹsára náà kò léwu. Èyí kan lílò fún àwọn tó ní àrùn kògbóògùn HIV/AIDS pàápàá. Ẹ̀yà ìṣáájú àjẹsára náà níí ṣe pẹ̀lú lílọ́pọ̀ ìfun, ṣùgbọ́n ẹ̀yà titun rẹ̀ ní báyìí kò tíì ní ohunkóhun ṣe pẹ̀lú èyí dájúdájú. Nítorí ewu tó lè wáyé, a kò gbani nímọ̀ràn láti lòó fún àwọn ọmọ-ọwọ́ tí ìfun wọn ti lọ́ pọ̀ rí. A ṣe àgbéjáde àwọn àjẹsára náà nípasẹ̀ kòkòrò àìlèfojúrí afàìsàn rotavirus tí a ti sọ di aláìlágbára.


title: Àjẹsára rotavirus

text: Àjẹsára náà di èyí tó wà fún lílò ní ilẹ̀ Amẹ́ríkà fún ìgbà àkọ́kọ́ ní ọdún 2006. Ó wà lórí Àkójọ Àwọn Egbògi Kòṣeémáàní ti Àjọ Ìlera Àgbáyé, àwọn òògùn tó ṣe pàtàkì jùlọ tí a nílò fún ètò ìlera ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ yòówù. Iye owó rẹ̀ lójú pálí jẹ́ bíi 6.96 sí 20.66 USD fún ìwọ̀n egbògi náà kanṣoṣo ní ọdún 2014. Ní ilẹ̀ Amẹ́ríkà iye owó rẹ̀ ju 200 USD lọ. Dí ọdún 2013 oríṣi àjẹsára náà méjì ni ó wà káàkiri àgbáyé, Rotarix àti RotaTeq, pẹ̀lú àwọn oríṣi díẹ̀ mìíràn tó tún wà ní àwọn orílẹ̀-èdè kọ̀ọ̀kan.


title: Simi

text: Sìmísọ́lá Bọ́látitó Ògúnlẹ́yẹ tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí  Simí jẹ́ olórinbìrin ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.


title: Peter Kelamis

text: Peter Kelamis (December 11, 1967) je osere ara Amerika.


title: Àjẹsára táífọ́ọ̀dù

text: Àjẹsára táífọ́ọ̀dù jẹ́ àjẹsára tí n dènà ibà táífọ́ọ̀dù. Oríṣi méjì ni ó wà káàkiri: Ty21a tó jẹ́ àjẹsára tó wà láàyè, tí a sì má a n gba ẹnu fúnni, àti àjẹsára Vi capsular polysaccharide, èyí tó jẹ́ abẹ́rẹ́ àjẹsára ẹlẹ́yọ. Ìwọ̀n agbára wọn tó 30 sí 80% fún bí ọdún mẹta.


title: Àjẹsára táífọ́ọ̀dù

text: Àjọ Ìlera Àgbáyé (WHO) gbani nímọ̀ràn pé kí a fún gbogbo àwọn ọmọdé tí n gbé ní àwọn agbègbè ibi tí àrùn náà ti wọ́pọ̀ ní àjẹsára náà. Bí bẹ́ẹ̀kọ́, wọ́n gbani nímọ̀ràn láti fún gbogbo àwọn tó wà lábẹ́ ewu nlá láti kó àrùn náà ní àjẹsára náà. Ìpolongo nípa gbígba àjẹsára ni a tún lè lò láti fi ṣàkóso ìtànkálẹ̀ àrùn náà. A gbani nímọ̀ràn láti gba àfikún ìwọ̀n àjẹsára náà láàárín ọdún kọ̀ọ̀kan sí méje-méje, bí a bá wo bí àrùn náà ti wọ́pọ̀ tó ní agbègbè náà. Ní ilẹ̀ Amẹ́ríkà, a gbani nímọ̀ràn láti fún àwọn tó wà lábẹ́ ewu nlá níkan, bíi àwọn arìnrìnàjò lọ sí àwọn agbègbè ibi tí àrùn náà ti wọ́pọ̀, ní àjẹsára náà.


title: Àjẹsára táífọ́ọ̀dù

text: Àwọn oríṣi àjẹsára náà ti òde-òní kò léwu láti lò rárá. Àwọn àtúnbọ̀tán díẹ̀díẹ̀ lè wáyé ní ojú ibi abẹ́rẹ́ náà. Oríṣi àjẹsára náà tí à n gún fún ni bí abẹ́rẹ́ kò léwu fún àwọn tó ní àrùn kògbóògùn HIV/AIDS láti lò, a sì lè lo oríṣi àjẹsára náà tí à n gba ẹnu fúnni níwọ̀n ìgbà tí ènìyàn náà kò bá tíì ní àmì àrùn náà. Kò tíì yé ni bóyá oríṣi àjẹsára náà tí à n gba ẹnu lò léwu láti lò nígbàtí ènìyàn bá wà nínú oyún.


title: Àjẹsára táífọ́ọ̀dù

text: Almroth Edward Wright, Richard Pfeiffer, àti Wilhelm Kolle ni wọ́n ṣe àgbéjáde àjẹsára táífọ́ọ̀dù àkọ́kọ́. Nítorí àwọn àtúnbọ̀tán, àwọn àgbéjáde titun àjẹsára náà ni a gbani níyànjú láti lò. Àwọn àjẹsára táífọ́ọ̀dù wà lórí Àkójọ Àwọn Egbògi Kòṣeémáàní ti Àjọ Ìlera Àgbáyé, àwọn òògùn tó ṣe pàtàkì jùlọ tí a nílò fún ètò ìlera ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ yòówù Iye owó rẹ̀ lójú pálí jẹ́ bíi 4.44 USD fún ìwọ̀n egbògi náà kanṣoṣo ní ọdún 2014. Ní ilẹ̀ Amẹ́ríkà iye owó wọn jẹ́ 25 sí 50 USD.


title: Lorne Cardinal

text: Lorne Cardinal (January 6, 1964) je osere ara Amerika.


title: Jim Carrey

text: James Eugene "Jim" Carrey (Ọjọ́ mẹ́tàdínlógún Oṣù kínnín Ọdún 1962) jẹ́ òṣèré, aláwàdà, olùkọ̀tàn ọmọ orílẹ̀ èdè Àmẹ́ríkà àti Canada.


title: Jason Alexander

text: Jay Scott Greenspan (September 23, 1959) je osere ara Amerika.


title: Alan Zweibel

text: Alan Zweibel (May 20, 1950) je osere ara Amerika.


title: Mike Adenuga

text: Michael Adeniyi Agbolade Ishola Adenuga (ojoibi 29 April Ọdún 1953) jẹ́ oníṣówó àji Olùdásĺlẹ ilé-iṣẹ Globacom. Adenuga jẹ́ ìkan lára ọmọ Orílẹ ède Nàìjíría tí ó lówó jùlọ. Ó di olówó lati ibi òwo nẹ́ tíwọki `ẹrọ alágbéka àti epoor`ọbì.


title: Rajinikanth

text: Shivaji Rao Gaekwad (bìi ní Ọjọ́ kejìlá Oṣù kejìlá Ọdún 1950) wọ́n t́n mọ̀ọ́ sí Rajinikanth, jẹ́ òṣère eré ìtàgé Orílẹ èdè Indian tí ó ń ṣiṣẹ́ ní ilé iṣẹ́ fiimu Tamil. Ó ti kópa nínú eré àwon Bollywood, Telugu, Kannada, Malayalam , Hollywood ati  eré  ìtàgé ní ède Bengali. Ó b`ẹr`ẹ eré ìtàgé ṣíṣe nígbà tí ó ń ṣiṣẹ́ olùdarí  ọk`ọ p`ẹlú ilé iṣẹ́ ọk`ọ wíwà Bangalore. Ní ọdún 1973, ó darapọ mọ́ ilé `ẹkọ Madras Film Institute lati gba oyè diploma nínú eré ìtàgé ṣíṣe


title: Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B

text: Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B jẹ́ àjẹsára tí a fi ń dáàbò bo ara ẹni lọ́wọ́ àkóràn kòkòrò àìlèfojúrí afàìsàn jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B. Ọmọ tuntun a maa gba àkọ́kọ́ abẹ́rẹ́ Àjẹsára yíi láàrín wákàtí mẹ́rìndínlógún tí wọ́n bíi àti abẹ́rẹ́ yíi méjì tàbí méta lẹ́yìn ìgbà náà. Èyí pẹ̀lú àwon tí ara wọn kò ní anfààní púpọ̀ lati dojú kọ àrùn, bi àwon tí ó ní àrùn kògbóògùn HIV/AIDS tàbi àwon tí wọ́n bí lọ́jọ́ àìpé. Lílo Àjẹsára yíi déédéé máa n dáàbò bo èèyàn márùndínlọ́gọ́rú nínú ọgọ́rún èèyàn tí kò ní àrùn.


title: Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B

text: Ṣíṣe àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ lati ríi dájú wípé Àjẹsára yíi ṣiṣẹ́ jẹ́ ohun tí ó ṣe kókó fún àwon tí ó ní anfààní jùlọ lati ní àrùn jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B.  Àfikún abẹ́rẹ́ Àjẹsára yíi lè wúlò fún àwon tí ara wọn kò ní anfààní púpọ̀ lati dojú kọ àrùn ṣùgbọ́n kò pọn dandan fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ èniyàn. Àwon tí ó ti kó àrùn jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B ṣùgbọ́n tí wọn kò gba abẹ́rẹ́ Àjẹsára yíi gbúdọ̀ gbàá pẹ̀lú àjẹsára tí àwon òyìnbó ń pè ní "hepatitis B immune globulin". Inú iṣan ni wọ́n máa ń gba abẹ́rẹ́ Àjẹsára yíi tí á fi dè inú ara.


title: Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B

text: Ewu nípa lílo Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B ò wọ́pọ̀. Ìrora lè wáyé níbi tí a gba abẹ́rẹ́ sí. lílo Àjẹsára yíi kò léwu nígbà oyún àti nìgba fífún ọmọ lọ́yàn. Kò ní ìbáṣepọ̀ tí ó dájú pẹ̀lú Guilain-Barre syndrome. Wọ́n pèlo Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B tí ó wà bayí nípa ọ̀nà tàbí ọgbọ́n recombinant DNA. Wọ́n dáwà tàbí pẹ̀lú àwon Àjẹsára míràn.


title: Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B

text: Wọ́n fọwọ́sí Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B àkọ́kọ́ ní ilẹ̀ United States ní odún 1981. Èyí tí kò léwu púpọ̀ di títà ní odún 1986. Ó jẹ́ ìkan lára àwon oògún tí Àjọ Ìlera Àgbáyé ṣàkójọ ẹ̀ sí oògún tó wúlò jùlọ fún ìlera. Ní bíi 2014, òṣùwọ̀n owó rẹ̀ lójú pálí kúsí US$ 0.58–13.20 fún abẹ́rẹ́ kan. Ní ilẹ̀ Amẹ́ríkà, iye owó rẹ̀ kúsí US$50–100.


title: Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B

text: Ọmọ tuntun tí ìyá tó bá ní àrùn jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B bá bí a máa gba abẹ́rẹ́ àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B pẹ̀lú imunogulobulínì. Báyí ọ̀pọ̀lọpọ̀ orílẹ̀ èdè a màa gba abẹ́rẹ́ àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B fún àwon ọmọ ìkókó lati dènàn àìsàn jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B. Ní àwon orílẹ̀ èdè tí ó ní anfààní jùlọ lati ní àrùn jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B, gbígba abẹ́rẹ́ àjẹsára yí fún ọmọ tuntun ti dínkù àrùn jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B àti àrùn jẹjẹrẹ inú ẹ̀dọ̀. Wọ́n fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ ní ilẹ̀ Taiwan, níbi tí wọ́n tí ṣètò gbígba abẹ́rẹ́ àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B kárí gbogbio àgbáyé ní odún 1984 wípé gbígba abẹ́rẹ́ àjẹsára náà má a ń dín ìṣẹ̀lẹ̀ àrùn tí wọ́n ń pè ní hepatocellular carcinoma kù láàárìn àwon ọmọdé. Ní ilẹ̀ UK, gbígba abẹ́rẹ́ àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B wà làra àyẹ̀wò Ìbálòpọ̀ tí wọ́n má a ṣe ń fún àwon ọkùnrin tí ń bá ọkùnrin lòpọ̀ (MSM). Wọ́n ṣe irú ètò yii ní orilẹ̀ ède Ireland.


title: Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B

text: Ní ọ̀pọ̀lọ́pọ̀ agbègèbè, gbígba Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B jẹ́ dandan fún àwon òṣìṣẹ́ ìlera àti fún àwon òṣìṣẹ́ ilé àyẹ̀wò fún ìlera. Ilé ìṣàkoso àti ìdènàn àrùn ti ilẹ̀ United States gbani ní ìmọ̀ràn pé gbígba abẹ́rẹ́ àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B ṣe pàtàkì fún àwon tó ní àrùn àtọ̀gbe melitus.


title: Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B

text: Lẹ́yin àkọ́kọ́ gba àjẹsára yìí lẹ́ẹ̀mẹta, àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ lè tẹ̀le láàárìn oṣù kan sí mẹrin fún àrídájú iṣẹ́ rẹ̀, tí wọ́n ń pè ní ìdènàn àìsàn jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B lójú pẹpẹ áńtíjẹ́nì, agbóguntàìsàn tí ó ju 100 mIU/ml lọ. Írú ìdáhun báyìí má ń wáyé láàárìn 85 sí 90% èèyàn. Ìdáhun agbóguntàìsàn tí ó wáyé láàárìn 10 sí 100 mIU/ml jẹ́ ìdáhun tí kò péyé. Àwọn èèyàn tí ìdáhun agbóguntàìsàn wọn bá ń ṣíṣe báyìí má ń gba ohun tí ó má fún agbóguntàìsàn yìí lágbára láìsí ìdí fún àyẹ̀wò ẹ́jẹ́. Àwọn èèyàn tí ìdáhun agbóguntàìsàn wọn ò póṣùwọ̀n (tí ìdáhun agbóguntàìsàn wọn bá kéré sí 10 mIU/ml) gbọ́dọ̀ ṣe àyẹ̀wò jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B, wọn á sí gba abẹ́rẹ́ àjẹsára yìí lẹ́ẹ̀mẹta ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Lẹ́yìn abẹ́rẹ́ àjẹsára ẹ̀ẹ̀kejì, àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ á tẹ̀le láàárìn oṣù kan sí mẹrin fún àrídájú iṣẹ́ rẹ̀. Àwọn èèyàn tí ó rí ìyàtọ̀ lẹ́yìn abẹ́rẹ́ àjẹsára ìkejì lè rí ìyàtọ̀ tí wọ́n bá gba àjẹsára yii sára tàbí Àfikún ìdá àjẹsára yii tàbí ìdá meji Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ A àti B. Àwọn èèyàn tí ó pàpà rí ìyàtọ̀ lẹ́yìn èyi á gba hepatitis B immunoglobulin (HBIG) tí wọ́n bá kó àrùn jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B lọ́jọ́ wájú.


title: Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B

text: Àwon ohun tí ó ń ṣe okùnfà ìdáhun agbóguntàìsàn tí ò póṣùwọ̀n ni tí ọjọ́ orí bá ju ogójì, ìsanrajù, àti sìgá mímu, àti ọtí mímu pàápàá bí èèyàn bá ní àrùn ẹ̀dọ̀. Àwon aláìsàn tí adínà àìsàn wọn ò póṣùwọ̀n tàbí tí kíndìrín wọn kò ṣisẹ̀ dáadáa lè ma dáhun si àjẹsára dáadáa, Fífún wọn ní àjẹsára déédéé tàtí àfikún ìdá àjẹsára yii lè ṣe wón láànfàní. Ókéré jù, ìwádí kan fihàn pé iṣẹ́ Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B kò péye fún àwon tí ó ní àrùn kògbóògùn HIV.


title: Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B

text: Báyìí, ìgbàgbọ́ ti wà pé iye àkókò ìdáàbòbò Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B kò lópin. Síbẹ̀síbẹ̀, tẹ́lẹ̀ ìgbàgbó wà pé iye àkókò tí Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B lè ṣe ìdáàbòbò mọ kò ju bí ọdún máàrún sí méje.


title: Springbok

text: springbok jẹ́ alábọ́dé ẹtu tí wọ́n ń rí ní gúúsù áfríkà àti gúúsù-wọ̀orùn áfríkà. Ó jẹ́ ọ̀kan lára ọmọ ẹgbẹ́ "Antidorcas", Jẹ́mánì onímọ̀ ẹranko Eberhard August Wilhelm von Zimmermann ló kọ́kọ́ ṣe àpèjuwe ọmọ ẹbí Bovidae yìí ní ọdún 1780. Ẹ̀yà méta ẹranko yìí tí di mímọ̀. Ẹtu èyí tẹ́ẹ́rẹ́ tẹ́sẹrẹ̀ gùn, springbok gùn tó 71 sí 86 cm (28 to 34 in) ní ìwọ̀n èjìká àti ìwúwosí láti 27 sí 42 kg (60 sí 93 lb). Akọ àti abo rẹ̀ ní ìho méjì tí ó yípo sẹ́yìn. Springbok yìí ma ń ní ojú funfun, ìlà dúdú láti ojú dé ẹnu, àwọ̀ pako fẹ́ẹ́rẹ́fẹ́ tí ó pupa díẹ̀ láti apá iwájú dé íbubu ìha ìdí rẹ̀.


title: Springbok

text: Ara rẹ̀ ma ń yá gágá ní àfẹ̀mọ́jú àti àṣàalẹ́, springbok fọ́ọ̀mù àdàlù ìbálòpọ̀. Ní ìgàkan sẹ́yìn, springbok ti aṣálẹ Kalahari àti ti Karoo ma ń kóra wọn kọjá ní igbóẹgàn, lèyí tí à ń pè ní " trekbokken".


title: Springbok

text: Springbok jẹ́ ìkangbọ̀n ní ìdílé Antidorcas tí wọ́n sì gbe sí ẹbí Bovidae. Eberhard August Wilhelm Zimmermann von onímọ̀ ẹranko ọmọ orílẹ̀ èdè Jemaní ni ó kọ́kọ́ ṣe àpèjúwe ẹranko yìí ní ọdún 1780. Zimmermann kó ìdílé Antilope (blackbuck) sí springbok.  Ní ọdún 1845, Carl Jakob Sundevall onímọ̀ ẹranko ọmọ orílẹ̀ èdè Sweden ló kó springbok Antidorcas,ìdílé tiẹ̀..


title: Kola Oyewo

text: Kola Oyewo (bìi ní ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọn Oṣù kẹta 1946) jẹ́ òṣèré àti olùkọ́ ọmọ orìlé èdè Nàìjírìà


title: Kola Oyewo

text: A bìi ní ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọn Oṣù kẹta 1946 ní ìlú Ọ̀bà ilé ti ìlú Ọ̀ṣun gúúsù-wọ̀orùn Nàìjírìà.


title: Kola Oyewo

text: Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ gíga ti Obáfẹ́mi Awólọ́wọ̀ Yunifásitì níbi tí ó ti gba ìwé ẹ̀rí nínu ìmo eré ìtàgé kí ó tó gba oyè kínín (B. A) nínu ìmọ tíátà ní Yunifásitì kan náà ní ọduń 1995. Ó tẹ̀síwájú nínu ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní Yunifásitì ti ìlú Ìbàdàn níbi tí ó ti gba oyè kejì (M. A) àti ìkẹta (Ph. D) ní ìmọ eré ìtàgé.


title: Kola Oyewo

text: Ó bẹ̀ẹ̀rẹ̀ eré ṣíṣe ní odún 1964 lẹ́yìn tí ó darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ òṣèré Oyin Adéjọbí. Ipa tí ó kọ́kọ́ kó ni Adéjàre nínú eré Orogún Adédigba, èyí tí ó jẹ́ ìgbésí ayé Oyin Adéjọbí. Lẹ́yìn tí ó lo ọdún mẹ́ẹ́san pẹ̀lú Oyin Adéjọbí, ó darapọ̀ mọ́ egbé tíátà Yunifásitì ilé ifẹ̀ níbi tí ó tí bá olóyè Olá Rótìmí, tí ó jẹ́ òṣèré àti olùkọ́ ṣisẹ́. Wọ́n mọ Kola Oyewo sí Ọdẹ́ wálé, ipa tí ó kó nínu "The Gods Are not to Blame", eré tí Olá Rótìmí kọ.


title: Kola Oyewo

text: Ní odún 1996, ó darapọ̀ mọ́ ilé ẹ̀kọ́ gíga ti Obáfẹ́mi Awólọ́wọ̀ Yunifásitì bí olúkọ́, ó sì dí àgbà olùkọ́ kí ó tó fẹ̀hìntí ní Oṣù kesań 2011. Lẹ́yìn tí ó fẹ̀hìntì, ó darapọ̀ mọ́ Yunifásítì Reedemers, níbi tí ó ti jẹ́ olórí olùkó ẹ̀ka eré ṣíṣe


title: Kola Oyewo

text: In 1996, he joined the services of Yunifásítì Ọbáfẹ́mi Awólọ́wọ where he rose to the rank of a senior lecturer before he retired in September 2011. After his retirement from Obafemi Awolowo University, he joined the services of Redeemer's University, where he currently serves as head of the department of dramatic art.


title: Ola Rotimi

text: Ọláwálé Gladstone Emmanuel Rótìmí tí a mọ̀ sí Olú Rótìmí (13 Oṣù kẹrin 1938 – 18 Oṣù  kẹjọ  2000), jẹ́ ògbóńta  olùkọ̀tàn, ọmọ orìlé èdè Nàìjírìà àti olùdarí tíátà . Wọn a má pèé ní "Okùnrin oní tíátà tí kò lábàwọń –òṣèré, olùdarí , onijo kòríógíráfì, àti oníṣẹ́-ọnà – tí ó ṣe àyè iṣẹ́, tí ọnà  kópa ní ìgbésí ayé rẹ̀".


title: Ola Rotimi

text: Rotimi jẹ́ ọmọ Samuel Gladstone Enitan Rotimi, ọmọ yorùbá ẹlẹ́rọ tí àwọn òyìnbó ń pè ní "steam-launch engineer" (ó jẹ́ olùdarí àti alagbéjáde àwọn òṣèré tí kò tí ì dí ògbóntà) àti Dorcas Adolae Oruene Addo, ọmọ Ijaw tí ó fẹ́ran eré ìtàgé. Wọ́n bíi sí ìlú Sapele ní Nàìjíría; Onírúúru àṣà ni àkòrí iṣẹ́ rẹ̀. Ó lọ sí ilé ìwé Cyprian ni ìlú Port Harcourt láti ọdún 1945 sí 1949, ilé ìwé St Jude láti ọdún 1951 sí 1952 àti ilé ìwé Methodist Boys High School ní ilú Èkó, kí ó tó rìriǹàjò lọ sí United States ni ọdún 1959 lati kọ́ ẹ̀kọ́ ni Boston University, níbi tí ó ti gba oyè àkọ́kọ́ ní áàtì (B A). Ní ọdún 1965, ó fẹ́ aràbìrin Hazel Mae Guadreau, tí ó kọ́kọ́ wá lati Gloucester; Hazel kàwé ní Boston University, níbi tí ó ti kọ́ ẹ̀kó ijó, ohún àti orin. Ní ọdún 1966, Olá gba oyè kejì (MA) lati ilé ìwé Yale School of Drama,níbi tí ó tí olùkọ́ eré kíkọ eré lítíréṣò. Rotimi ma ń ṣàyẹ̀wò ìtàn Nàíjíríà àti àṣ̀à nínú irẹ́ rẹ̀. Wọn ṣe àfifàn eré rẹ̀ àkọ́kọ́, "To Stir the God of Iron" (gbejade ní  1963) àti "Our Husband Has Gone Mad Again" (gbejade ní 1966; tẹjade ní 1977) ní ilé ẹ̀kọ́ orí ìtàgé ti Boston University àti Yale University.


title: Ola Rotimi

text: Nígbàtí ó padá sí Nàìjíríà ní bíi 1960, ṣisẹ́ olùkọ́ ni Yunifàsíti Ifẹ̀ ti wọ́n ń pè ní Ọbáfẹ́mi Awólòwọ̀ Yunifásit̀ì nísìn, níbi tí ó tí dà ilé iṣẹ́ Olokun Acting Company àti Port Harcourt sílẹ̀. Lápákan, nítoní ètò òṣèlú  Nàìjíríà, Rotimi lo púpọ̀ nínu 1990s ẹ́ ní Caribbean àti United States, níbi ti ó ti kọ́ akẹkọ ní ilé ìwé Macalester College ní St. Paul, ní Minnesota. Ni odún 2000, ó padà sí Ilè Ifẹ̀, ó darapọ̀ ẹ̀ka èkọ́ Ọbáfẹ́mi Awólòwọ̀ Yunifásit̀ì níbí tí ó tí ṣisẹ́ olùkọ́ tí ó fi kú. Hazel (ìyàwó rẹ́) kú ní Oṣù karun odún 2000, oṣù díẹ sí ìgbà tí Rotimi kú.


title: Ola Rotimi

text: Àwọn eré tí ó ṣe ní "The Gods Are Not to Blame" (gbejade 1968; tẹ̀jade 1971), àtúnsọ "Sophocles Oedipus the King", "Kurunmi and the Prodigal" (gbejade 1969; tẹ̀jade bíi Kurunmi, 1971), tí ó kọ fún Ife Festival of Arts; "Ovonramwen" "Nogbaisi" (gbejade 1971;tẹ̀jade 1974), nípa Oba Benin empire; àti "Holding Talks" (1979).


title: Ola Rotimi

text: Lẹ́yìn ìgbà náà, wọ́n ṣe àfihàn àwọn eré :"A Tragedy of the Ruled" (1983) àti "Hopes of the Living Dead" (1988), tó ṣe ní University of Port Harcourt, ó jẹ́ eré tó gbòpò ní ẹ̀ka tíátà OAU. Radio play "Everyone His/Her Own Problem "diàtẹjade ní odún 1987". "Ìwé rẹ̀, " African Dramatic Literature: To Be or to Become? "di titejade ní odún 1991


title: Saworoide

text: Saworoide jẹ́ eré àgbéléwò tí Tunde Kelani darí àti tí Mainframe Films àti Television Production ṣe àgbéjáde rẹ̀ ní ọdún 1999.


title: Saworoide

text: Saworoide ṣe àfihàn ètò àṣà yorùbá pípẹ́ kan ní ìlú Jogbo níbi tí èèyàn kò lè jẹ oba láìjé  pé èèyàn tó tọ́ lú ìlu saworoide."


title: Daisy Ducati

text: Daisy Ducati (ojoibi Oṣù Kejìlá 8, 1989) je omo Áfríkà Amẹ́ríkà osere ara Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà.


title: Colin Howell

text: Colin Howell (bi Ọjọ́ Kẹrìnlá Oṣù Kẹta Ọdún 1959) jẹ́ Northern Irish tí a gbé si ẹ̀wọ̀n fún ẹ́sún apànìyàn. Àwon Apànìyàn áti ìròyìn tì o yíi wọn ká jẹ́ fífi hàn lóri ITV eré onípele "The Secret" gbóhùnsáféfé ní Oṣù Kẹrin àti Oṣù Karun Ọdún 2016.


title: Colin Howell

text: Howell pa aya rẹ̀ Lesley (née Clarke) àti Olólùfé Ọkọ rẹ́, Trevor Buchanan (tí ó jẹ osísẹ́ RUC ), ní òhun tí o fí hàn bí ìlànà ìpara-eni láàrín olólùfé méjì. Àwon Ara-ẹ̀dá wọ̀nyí nì a ri nínù ọkọ̀ elè-èfín ni Castlerock ní 19 Oṣù Karun 1991.


title: Australopithecines

text: Australopithecines jẹ́ orúkọ tí à ń pe àwọn ẹ̀ya ẹranko tí ó jẹ mọ́ Australopithecus àti Paranthropus àti àwọn tí ó fẹ́ jẹ mọ́ ẹgbẹ́ "Kenyathropus", "Ardipithecus", àti "Praeanthropus".


title: List of human evolution fossils

text: Àwọn tábìlì yíi ṣe àlàyé ránpẹ́ nípa àwọń hominin mímọ̀ tàtijọ́ tí o jẹ mọ́ ìdá ènìyàn, lati ìbèère ìdá homini di ikẹyìn Miocene (bí ọdún mílíọ́nù mẹ́fà sẹ́yìn).


title: John Leguizamo

text: Jonathan Alberto "John" Leguizamo (Ọjó kejìlélógún Oṣù keje ọdún 1964) jẹ́ òṣèré ará Améríkà.


title: Àjẹsára Meningococcal

text: Àjẹsára Meningococcal jẹ́ èyíkèyí àjẹsára tí a fi ń dáàbò bo ara ẹni lọ́wọ́ àkóràn kòkòrò àìlèfojúrí afàìsàn kan tí à ń pè ní "Neisseria meningitidis". Oriṣiriṣi ẹ̀yá àjẹsára yìí lo ń ṣiṣé fún díẹ̀ nínú tàbí gbogbo oriṣi meningococcus: A, C,W135 àti Y. Ó kéré jù, àjẹsára yìí  ń ṣiṣé dáadáa láàrín 85 sí 100% fún ọdún meji gbáko. Ó máa ń dínku meningitis àti sepsi láàrín ọ̀pọ̀ ènìyan níbi tí wọ́n ti ń lòó káàkìri. Wọ́n máa ń gba abẹ́rẹ́ àjẹsára yí sára gba inú iṣan tàbí abẹ́ ẹran ara.


title: Àjẹsára Meningococcal

text: Àjọ Ìlera Àgbáyé (WHO) gbani nímọ̀ràn pé kí àwọn orílẹ̀ èdè tí àrùn náà ti ṣe rẹ́gí tàbị wọ́pọ̀ máa gba àjẹsára yìí lóòrèkóòrè. Ní ìlú tí wọn kò b́ ti láàńfàní púpọ̀ lati kó àrùn yìí, wón gbani nímọ̀ràn wípé àwọn tí láàńfàní púpọ̀ lati kóo láàrín wọn gbódọ gba àjẹsára. Ní apá ibìkan ní Áfíríkà níbí tí áàńfàní púpọ̀ lati kó meningitis, ìyànjú ń lọ lọ́wó lati ri wípé wọ́n gba abẹ́rẹ́ àjésára fún àwọn ènìyàn tí ọjọ́ orí wọn bẹ̀ẹ̀rẹ̀ lati ọdún kan sí ọgbọ̀n ọdún. Ní ilẹ̀ Kánádà àti Amẹ́ríkà, àjẹsára èyí tó ń ṣiṣé fụn oriṣi mẹrin meningococcus ni wọ́n máa ń gbà fún àwọ́n ọṃọ tí kò tíì bàlágà àti àwọn tí ó láàńfàní jùlọ lati kó àrún yìí Ó tún pọn dandan fún àwọn tó ń lọ sí ilẹ̀ mẹ́kà fún Hajj.


title: Àjẹsára Meningococcal

text: ààbò jẹ́ ohun tó dará púpọ. Àwọn mìràn máa ń ní ìrora àti pípọ́n lójú ibi tí wọ́n gba abẹ́ẹ́rẹ́ sí. Lílò rẹ̀ nínú oyún kò léwu rárá. àìbániláramu má ń ṣelẹ̀ lẹ́ẹ̀ksn nínú mílíọ́nù kan. Àjẹsára meningococcal di èyí tó wà fún lílò ní ìgbà àkọ́kọ́ ní ọdún 1970s. Ó wà lórí Àkójọ Àwọn Egbògi Kòṣeémáàní ti Àjọ Ìlera Àgbáyé, àwọn òògùn tó ṣe pàtàkì jùlọ tí a nílò fún ètò ìlera ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ yòówù. Iye owó rẹ̀ lójú pálí jẹ́ bíi 3.23 àti 10.77 USD fún ìwọ̀n egbògi náà kanṣoṣo ní ọdún 2014. Ní ilẹ̀ Amẹ́ríkà iye owó rẹ̀ jẹ́ 100 sí 200 fún ìdá kan.


title: Àjẹsára Rubella

text: Àjẹsára rubella jẹ́ àjẹsára tí a fi ń dáàbò bo ara ẹni lọ́wọ́ àkóràn kòkòrò àìlèfojúrí ti o n fa àìsàn kan tí à ń pè ní rubella. Iṣẹ́ tó múná dóko rẹ̀ ma ń bẹ̀ẹ̀rẹ̀ lẹ́yìn ọsẹ̀ méjì tí a bá gba abẹ́rẹ́ àjẹsára yìí, àti pe ́ bíi aarundinlogorun (95%) máa ní ìí, jẹsára yìí. Orílẹ̀ èdè tí ó ní àjẹsára yìí púpọ̀ kìí ń sábà rí ìṣẹ̀lẹ̀ arun rubella tàbí ti congenital rubella syndrome. Nígbà tí àjẹsára yìí kò bá péye fún àwọn ọmọdé ní ọ̀pọ̀ ìgba, ó ṣeéṣe kí àìsàn cogenital rubella pọ̀ síi, pàápàá jùlọ bí àwọn obìrin bá ṣe ń bímọ síi láì jẹ́ wípé wọ́n gba àjẹsára tàbí kó àrùn náà. Fún ìdí èyí, ó ṣe pàtàkì kí ọ̀pọ̀ ènìyàn tí ó ju bíi 80% gba abẹ́rẹ́ àjẹsára.


title: Àjẹsára Rubella

text: Àjọ Ìlera Àgbáyé (WHO) gbani nímọ̀ràn pé kí àjẹsára rubella jẹ́ ara àwọn àjẹsára tí à ń gbà lórèkóòrè. Bí gbogbo ènìyàn kò bá gba àjẹsára, ó kéré jù àwọn obìrin tí wọ́n tóó bímọ gbọ́dọ̀ gba àjẹsára yìi. Wọn kò gbọ́dọ̀ gba àjẹsára yìi fún àwọn tó lóyún tí wọn kò ní adínà àìsàn púpọ̀. Bí ó ti lé̀ jẹ́ wípé ìdá kan péré ni a nílò fún ààbó, ìdá méjì ni wón máa ń fún ènìyàn. Ìpanilára rẹ̀ ìwọnba. Wọ́n lè jẹ́ ibà, ara susú, ìrora àti pípọ́n ní ojú abẹ́rẹ́. Bí obirin ba rí ìrora, lẹ́yin gbígba abẹ́rẹ́ àjẹsára lẹ́yin òsẹ̀ kan tàbí méjì, kí wọ́n jẹ́ kó di mímọ̀. Àìbánilára mu rẹ̀ kọ̀ wọ́pọ̀. Àjẹsára  rubella dáwà tàbí pẹ̀lú awọn àjẹsára míràn. Àwọn àlòpọ̀ rẹ̀ pẹ̀lu àjẹsára ọ̀fìnkì ̀àti àjẹsára mumps (àjẹsára MMR) àti àjẹsára ọ̀fìnkì, àjẹsára mumps àti àjẹsára varicella (àjẹsára MMRV).


title: Àjẹsára Rubella

text: Wọ́n kọkọ gba lílò àjẹsára rubella láàyè ní ọdún 1969. Ó wà lórí Àkójọ Àwọn Egbògi Kòṣeémáàní ti Àjọ Ìlera Àgbáyé, àwọn òògùn tó ṣe pàtàkì jùlọ tí a nílò fún ètò ìlera ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ yòówù. Ní bíi 2009, orílẹ̀ èdè tó fi gbígba àjẹsára yíi lóòrèkóòrè sí ètò wọn jú 130. Iye owó  àjẹsára MMR lójú pálí jẹ́ 0.24 USD fún ìda ́ kan ní bí ọdún 2014. Ní ilẹ̀ Amẹ́ríkà iye owó rẹ̀ bíi 50 sí 100 USD.


title: Àjẹsára Rubella

text: Kí wọ́n gba àjẹsára rubella fún obìrin tí kò lóyún tàbí tí kò ní adínàn àìsàn yíi tàbí tí ó ní táítà rubella tó kéré sí 1:10. Rubella máa ń fa àìsàn tó ń dínà èémí tí ó máa ń fa ìnira ààrùn ẹ̀dọ̀fóró, àjẹsára rubella wúlò fún ìkáwọ́kò chronic obstructive pulmonary disease (COPD) àti ikọ́ efée.


title: Àjẹsára Rubella

text: Ònàn méjì ni wọ́n ń gbà fún ni ní abẹ́ẹ́rẹ́ àjẹsára rubella. Àkọ́kọ́ ni kí wọ́n gbàá fún gbogbo ènìyàn ti wọn kò tíì pé ogójì ọdún, ní gbígba ìdá àkọ́kọ́ kan láàrin oṣù mesaán àti méjìlá. Láìjẹ́ bẹ́ kí wọ́n gbàá fún àwọn obìrin tí wọn tí tó ọjọ orí tó lè bímọ.


title: Àjẹsára Rubella

text: Bí ó ti lé̀ jẹ́ wípé ìdá kan péré ni a nílò fún ààbó, ìdá méjì ni wón máa ń fún ènìyàn nígbà ti ó jẹ́pé ó máa ń wá pẹ̀lú Àjẹsára ọ̀fìnkì.


title: Àjẹsára Rubella

text: Kòyẹ kí wọ́n máa fún olóyún. Síḅ̀e, ọ̀pọ̀lọpọ̀ ni wọ́n ti fún láìmọ wípé wọ́n wà nínú oyún tí nkan burúkú kò ṣẹlẹ̀ sí wọn. Àyẹ̀wò oyún kò pọn dandan kí wọ́n tó gba àjẹsára yìi Bí iye táít̀à tí a bá rí bá kéré  nígbà oyún, kí woṇ́n gba àjẹsása lẹ́yìn tí wọ́n bá bímọ.  O jẹ́ ìmọràn dáadáa kí obirin lọ́ra fún oyún níní lẹ́yìn ọsè merin tí wọ́n bá gba àjẹsàra.


title: Àjẹsára Rubella

text: Ó wà lórí Àkójọ Àwọn Egbògi Kòṣeémáàní ti Àjọ Ìlera Àgbáyé, àwọn òògùn tó ṣe pàtàkì jùlọ tí a nílò fún ètò ìlera ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ yòówù.


title: Surulere

text: Surulere jẹ́ ibùgbé àti ibi iṣòwò agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ tó wà ní òke-odò ní Ìlú Èkó ní ìpínlẹ̀ Èkó ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, agbègbè yíi tó ìwọn 23 km². ìkànìyàn tí wọ́n ṣe ní ọdún 2006 fihàn wípé ó kéré jù ènìyàn 503,975 ń gbé agbègbè yìi pẹ̀lú ìṣúpọ̀ olùgbé bíi 21,864 fún ìdá kan km².


title: Surulere

text: Ibẹ̀ ni pápá ìdárayá ti orílë-èdè (ó gba èèyan 60,000) tí wọ́n kọ́ sí Ìlú Èkó ní ọdún 1972 fún eré ìdárayá gbogbo ilẹ̀ Áfíríkà wà. Pápá ìdárayá yìi ti ń di àkọ̀tí lati ọdún 2002. Síbẹ̀síbẹ̀, fún ìgbaradì fún ìdíje Under 17 FIFA World Cup tó wáyé ní ọdún 2009, ohun èlò pápá ìdárayá yìi rí àmójútó díẹ̀, ìdíje yií bẹ̀rẹ̀ láìsí ìdíwọ́ ní Oṣù kéwa ọdún 2009.


title: William Harper (Olóṣèlú ilẹ̀ Rhodesia )

text: William John Harper (Ọjó kejìlélógún Oṣù keje Ọdún 1916 – Ọjó kẹjọ Oṣù kọkànlá) jẹ́ olóṣèlú, agbaṣẹ́ ṣisẹ́, àtí awakọ̀ òfúrufú ológun Royal Air Force tí ó jẹ́ ìránṣẹ́ óṣèlú ilẹ̀ Rhodesia láti ọdún 1962 sí 1968 tí ó tọwọ́ bọ ìwé tí ìlú náà fí gba òmìnira lati ọwọ́ Gẹ̀ẹ́sì ní ọdún 1965. Wọ́n bíi sí ìdíilé olókìkí oníṣòwò Calcutta tí apá kan obí rẹ̀ jẹ́ Gẹ̀ẹ́sì tí ìkan tókù jẹ́ Índíà, Harper kàwé ní orílẹ̀ èdè Índíà àti ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì àti pé ó darapọ̀ mọ́ RFA ní ọdún 1937. Ó jẹ́ ọ̀gágun nígbà ogun àgbáyé kejí, tí ó jẹ́ ìkan lára "Àwọn díẹ̀" ní "Ogun Gẹ̀ẹ́sì", tí wọ́n ti paálára lójú ogun. Ó jẹ́ ìyanu fún n nígbà tí Gẹ̀ẹ́sì fún Índíà lómìnirà ní ọdún 1947, ó kọjá sí Rhodesia lẹ́yìn tí ó fẹ̀yìntì nínú ajagun òfurufú lẹ́yìn ọdún méjì síi.


title: William Harper (Olóṣèlú ilẹ̀ Rhodesia )

text: Harper lòdì sí ìfòpin sí ìjẹgàba Gẹ̀ẹ́sì lórí àwọn orílè èdè tó wà lágèègbè rẹ̀, ó  sì dúró lé pé kí ìlú tí wọ́n tí gbààtọ́, orílè èdè Gùùsù Àfíríkà àti agbèègbè Àgùdà wà "wà lábẹ́ ìjọba òyìnbó aláwọ̀ funfun láíláí. Ó darapọ̀ mọ́ òṣèlú pẹ̀lụ́ egbẹ́ òṣèlú Dominion Party ní ọdún 1958, tí ó sí jẹ mínísítà fún bíbómirìn, pópónàn àti àfúnpọ pópónà ní ìjọba ẹ́gbẹ́ òṣèlú Rhodesian Font (RF) ní ọdún 1962. Ó jẹ́ olórí ẹgbẹ́ kan nínú RF, ó sọ fún orílẹ̀ èdè Rhodesia wípé kí wọ́n fòpin sí gbígba èèyàn dúdú làyé kí wón ṣe aṣojú ní ilé ìgbìmọ̀, ó sì gba "òṣèlú tí ó dàbí élẹ́yàmẹ̀yà". Nígbà tí alákòóso àgbà Winston Field fipòsílẹ̀ ní ọdún 1964, Harper jẹ́ ìkan gbọ̀n nínú àwọn tó gbìyànjú àtí rọ́pò ẹ̀ lan Smith ló borí tí ó sì fí òhun sí ọfiisi  alákòóso fún abẹ́lé.


title: William Harper (Olóṣèlú ilẹ̀ Rhodesia )

text: Gbogbo dídẹnukọlè tàbí ìfàsẹ́yìn tí ó ṣẹlè ní ìbẹ̀rẹ̀ pẹ̀pẹ̀ ìjọba Smith jẹ́ kí àwọn oní ìwé ìròyìn ròpé Harper ló máa  rọ́pò ẹ̀. Ní ọdún 1966, tí Smith gba ìwé iṣé padà lọ́wọ́ "HMS Tiger" pèlú alákòóso àgbà Gẹ̀ẹ́sì Harold Wilson, Herper ṣiwájú àtako rẹ̀ tí ó sì fa ìkọ̀sílẹ̀. Harper fipòsílẹ̀ nínú ẹgbẹ́ Rhodesian Front ní ọdún 1968, láìpẹ́ sí ìgbà tí Smith yọó lóyè nítorí wípé Harper yànlè pẹ̀lú òṣìsẹ́ Gẹ̀ẹ́sì kan. Ó padà di ọlọ̀tẹ̀ alákòóso àgbàm, tí ó ń jẹ́ kí gbogbo ìgbìyànjú Smith lati ri pé ìrẹ́pọ wà láàrin àwọn èèyàn dúdú nígbà ogun abẹ́lé ti ilẹ̀ Rhodesi dàbí ohun tí kò dára lójú àwọn ènìyan. Lẹ́yìn ìgbà yìi, òṣèlú aráìlú bẹ̀rẹ̀ ní ilẹ̀ Zimbabwe Rhodesia ní ọdún 1979, lẹ́yìn ìparí ìjà láàrín ara wọn ní ọdun tó kọjá, Harper kọjá sí orílẹ̀ èdè Gùùsù Áfíríkà. Ó kú ní ọdún 2006 lẹ́yìn tí ó lo àádọrún ọdún láyé


title: William Harper (Olóṣèlú ilẹ̀ Rhodesia )

text: Wọ́n bí William John Harper ní Ọjó kejìlélógún Oṣù keje Ọdún 1916 sí Calcutta, Gẹ̀ẹ́sì Índíà, ìran olókìkí oníṣòwò ìgbà láyé láyé kan tí apá kan obí rẹ̀ jẹ́ Gẹ̀ẹ́sì tí ìkan tókù jẹ́ Índíà tí ó ń gbé ní ààyè ńlá kan tí ó sì ń ṣiṣẹ́ pẹ̀lú East India Company ní ọ̀rúndún méjìdínlógún àti ọ̀kàndínlógún sẹ́yìn. Ó kàwé ní North Point ní Darjeeling, Índíà àti ní Gẹ̀ẹ́sì ní ìlú Windsor. Ọ́ dàgbà sí ọkùnrin kúkurú tí kò gbàgbàkugbà tí isọ̀rọ̀sí rẹ̀ sì já fáfá. Nathan Shamuyarira kọ nípa rẹ̀ wípé "ẹnu rẹ̀ tó fúnpọ̀ kìí sábà rẹrín, tí ó fi dabí pé ó maa ń fẹ́ bínú ní gbogbo ìgbà


title: William Harper (Olóṣèlú ilẹ̀ Rhodesia )

text: Harper darapọ̀ mọ́ RFA ní ọdún 1937, ó dí  ọ̀gágun  fìdíẹ́ awakọ̀ òfúrufú ní Ọjó karún Oṣú kẹsan. Ó ní ìgbéga sí flying officer ní Ọjọ́ kejílá Oṣù kejì ọdún 1940, wọ́n komọ́ No. 17 Sqadron. Ní Ọjọ́ kejìdínlóguń Oṣù karún, ó wà lára àwọ́n tí ó ba Messerschmitt 110 jẹ́, lẹ́yìn ọsẹ̀ kan síi, ó ba Ju 87 "Stuka" dive bomber jẹ́.  Wọ́n yàn ní apàṣẹ́ B Flight pẹ̀lú okùn fìdíẹ́ flight lieutenant, ní Ọjọ́ kẹrìndínlógún Oṣú karun. Ó ba Bf 110 míràn jẹ́ lórí Dunkirk ọjọ meta lẹ́yìn ìgbà náà, ti wón lé àwọn ológun kúrò létí òkun nígbà ogun àgbáyé, ó wa ní ipò apàṣẹ́ B Flight yí di Ọjọ́ kẹjọ Oṣù kẹfà ọdún 1940, kí wón tó da padà sí okùn flying officer. Wón tún gbega sí okùn fìdíẹ́ flight lieutenant ní Ọjó kẹrin Oṣù keje, nígbà tí wọ́n fun ní àṣẹ A Flight. Láti Oṣù keje ọdún 1940, ó ṣí ń fò pẹ̀lú No. 17 Squadron, Harper jẹ́ ìkan lára "Àwọn díẹ̀" awakọ̀ òfurufú nígbà  "Ogun Gẹ̀ẹ́sì". Ní Ọjọ́ kọkànlá Oṣù kẹjo ó wà lárà àwọn tó ba Bf 110 àti ohun ìjà Messerchmitt Bf 109 jẹ́. Ọjọ́ kẹrin síi, lẹ́yìn tí wọ́n gbée kúrò gẹ́gẹ́ bí ẹgbẹ́ Hawker Hurricanes mẹ́fà tí wọ́n ní kí ó lọ dojú kọ ọkọ̀ òfurufú tí ó ju bí ogún, Harper farakan ọkọ̀ òfurufú jámánì nìkan tí ó dàbí wípé ó ba Bf 109 jẹ́ kí ó tó já wálẹ̀. Ó jábọ́ sí pápá kan lẹ̀gbẹ́ Suffolk níìlú Felixstowe, ó di èrò ilé ìwòsán tí ó si fi ojú àti ẹsẹ̀ pa. O padà darapọ̀ mọ́ No. 17 Squadron láìpẹ́ sí tí ó sì tẹ̀síwájú bí apàṣẹ A Flight lati ilẹ̀—Ó padà sókè ní Ọjọ́ kínín Oṣù kọkanlá ọdún 1940. Ọ̀sẹ̀ kan si, ó ba Ju 87 jẹ́ bóyá ó tún ba òmíràn jẹ́. Harper gba okùn flight lieutenant ni Ọjọ́ kejìlá Oṣù kejì ọdún 1941. Lẹ́yìn Oṣù kan, wọ́n gbe lọ sí No. 57 Operational Training Unit RAF, tí ó wà ní RAF Hawarden ní Wales, bíi olùkọ́ni.


title: Àjẹsára Igbọ́n amú ọpọlọ wú

text: Àjẹsára Igbọ́n amú ọpọlọ wú jẹ́ àjẹsára tí a ńlò láti dẹ́kun   igbọ́n amú ọpọlọ wú(TBE), Éṣíà. Ju ìdá 87% àwọn ènìyàn tí ó gba àjẹsára ni kòní ààrùn. máa ń fún ènìyàn nípa fífún ènìyàn ní abẹ́rẹ́ nínu iṣan.


title: Àjẹsára Igbọ́n amú ọpọlọ wú

text: Àjọ Ìlera Àgbayé (AIA) gbaniníyànjú ìgba-abẹ́ẹ́rẹ́ fún gbogbo ènìyàn ní àwọn àgbègbè tí ààrùn yíì ti wọ́pọ̀. Láìjẹ́bẹ̀ àjẹsára yíì ni a gbaniyáǹjú fún àwọn tí ó wà léwu rẹ̀ gan an. Abẹ́ẹ́rẹ́ ìgbà mẹ́ta ni a gbaniyáǹjú ní èyí tí abẹ́ẹ́rẹ́ òmíìràn yóò tẹ̀le ní ọdún mẹ́ta-mẹ́ta sí márùn-márùn. Alèlo àjẹsára náà fún àwọn ènìyàn tí ó ju ọmọ ọdún kan sí mẹ́ta lọ ní èyí tí o ní fiṣe pẹ̀lú irúfẹ́.


title: Àjẹsára Igbọ́n amú ọpọlọ wú

text: Ìlòdìsí rẹ̀ tí ó le kò wọ́pò. Ìlòdìsí rẹ̀ tí ó kéré ni a lèrí ìbà àti pípọ́n ohun ìrora níbi ojú abẹ́ré. Àwọn irúfẹ́ tí o tipẹ́ ni o somọ́ ìlòdìsí rẹ̀. Àjẹsára yíì kò léwu rárá lákókò oyún.


title: Àjẹsára Igbọ́n amú ọpọlọ wú

text: Àjẹsára tí a ńlò lòdìsí TBE ni a ṣe jáde ní ọdún 1937. O wà ní orí Ààtò Àwọn Òògùn tí ó Wúlò ti Àjọ Ìlera Àgbayé, ogùn tí a gbaniníyànjú jùlọ fún ètò ìléra tí ó wọ́pọ̀. Ní ẹyọ hóró iye rẹ̀ wà láàrin Pọ́ùn Òyìnbó 50 sí 70. Kòsí àjẹsára yíì ní United States.


title: Àjẹsára Igbọ́n amú ọpọlọ wú

text: Ipá àjẹsára ni a ti sàkọsílẹ̀ rẹ̀ dáradára. Àti ṣàwarí wí pé o máa ń dábòbò èkutelé lọ́wọ ìdojúkọ ìpànìyàn pẹ̀lú ọ̀gọ̀ọ̀rọ̀ ìyàsọ́tọ̀ kòkòrò àkóràn TBE tí a ṣàkójọ rẹ̀ láàrin ọdún tí o lé ní ọgbọ̀n ní gbogbo Úròpù àti apákan Éṣíà tí Ìgbimò Sófíétì. Láfikún, ati ṣàfihàn rẹ̀ pé ìdábòbò-ara ti abẹ́rẹ́ àjẹsára ń ṣòkunfà lọ́dọ̀ àwọn olùfarajìn ènìyàn ni o ní ìyàsọ́tọ̀ ìporó tí a dánwò.


title: Àjẹsára Igbọ́n amú ọpọlọ wú

text: wáyé láàrín oogùn lílò àkọkọ́ ti oṣù máàrún sí méjìlá yóò tẹ̀le kí o tó lo oogùn tí ó kẹ́hìn. Oogùn lílò àfikún ni a gbàníyànjú ní oṣù mẹ́ta-mẹ́ta sí ọdún márùn ùn.


title: Àjẹsára Igbọ́n amú ọpọlọ wú

text: Àjẹsára àkọ́kọ́ tí a ńlò lòdì sí TBE ni a ṣe jáde ní ọdún 1937 nínu ọpọlọ èkutélé. Ní ogún ọdún lẹ́hìn náà ni àjẹsára TBE tí a rí nínu àṣà sẹ́lì (ọ̀lẹ̀ inú sẹ́lì òròmọdìẹ) ni a gbékalẹ̀ tí a sì lò fún abẹ́rẹ́ àjẹsára tí ó jáfáfá nínu ènìyàn ni Ìgbimò Sófíetì tẹ́lẹ̀. Lẹ́hìn náà, ìmọ́gaara, oogùn àjẹsára tí a koṣí ni a gbé jáde èyí tí ó ní agbára àti dára ju àjẹsára TBE tẹ́lẹ̀.


title: Will Poulter

text: William Jack "Will" Poulter (bíi Ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n Oṣù kínín Ọduń 1993) jẹ́ òṣèré Gẹ̀ẹ́sì. Òhun ni Gally nínú eré tí ó ṣàmúbádọ́gba ìwé ìtàn ọ̀dọ́mọkùnrin kan tí ó bá ara rẹ̀ ní àwùjọ tí kódáranínú nínú eré The Maze Runner  ní ọdún 2014 tí ó sì gbà ẹ̀bùn BAFTA Rising Star. Òhun ní Lee Carter nínú eré " Son of Rambow" (2007), Eustace Scrubb nínú "The Chronicles of Narnia: The Voyage of the Dawn Treader" (2010), Kenny Rossmore nínú "We're the Millers" (2013) àti Jim Bridger níń "The Revenant "(2015).


title: Will Poulter

text: Wọ́n bí Poulter ní Hammersmith, London, ó jẹ́ ọmọ Caroline (Barrah), tí ó jẹ́ nọ́ọ̀sì tẹ́lẹ̀ àti Neil Poulter, ọ̀jọ̀gbọ́ nínú ìmọ̀ ẹ̀kọ́ ọkàn. Wọ́n tọ́ ìyá rẹ̀ nínú ẹbí Gẹ̀ẹ́sì ní orílẹ̀ èdè Kenya, ní ibi tí bàbá rẹ́ ti jẹ́ alabójútó eré ìdárayá. Poulter kàwé ní Harrodian School.


title: Will Poulter

text: Poulter ti kópa nínú oríṣirisí eré kí ó tó ṣe Lee Carter ní ọdún 2007 nínú eré "Son of Rambow" tí wọ́n ṣe àtúnyẹ̀wò ẹ, ti ó sì gba oríyìn fún iṣẹ́ Poulter àti ẹlẹgbé rẹ̀ Bill Milner. Ó tún ṣe iṣẹ́ pẹlú àwọ́n òṣèré aláwàdà ní" School of" "Comedy", tí àkọkọ́ iṣé náà dàgbéléwò lóríi Channel 4's Comedy Lab ní Ọjó òkànlelógún Oṣù kẹjọ Odún 2008. "School of Comedy" nígbà yẹn ṣẹ̀ṣẹ̀ di Channel 4, tí ó bẹ̀rẹ̀ sí ní di àgbéléwò ní Ọjó kejì Oṣu kẹwá ọdún 2009. Ètò náà parí léyin ìpele kejì.


title: Will Poulter

text: Ni ọdún 2009, wọ́n yàán lati ṣe Eustace Scrubb nínú eré  "The Chronicles of Narnia: The Voyage of the Dawn Treader" (tí wọ́n wò ní Queensland, Australia), díẹ̀ nínú àwọ́n èbí rẹ́ tẹ̀lé. Eré náa kókó di wíwò ní Ọjọ́ kẹwá Oṣu kejìlá ọ́dún 2010. Eré yìí di àtúnyẹ̀wò sùgbọ́n wọn gba iṣé Poulter tọwọ́tẹsẹ̀.


title: Joigny coach crash

text: Joigny coach crash jẹ́ ìjàmbá ọkọ̀ kan tí ó ṣẹlẹ̀ ní ọ̀nà ọkọ̀ A6 ní Joigny, Yonne, orílẹ̀ èdè Fránsì ní ọjọ́ kẹta Oṣù kẹfà odún 1990, nígbà tí ọkọ̀ Gẹ̀ẹ́sì double-decker tó lámì kọlù nkan. Ní ìgbìyànju lati ṣe ìfipáju àkókò tó ti ṣòfò, ó wa ọkọ́ tí ó ń sáré rin máìlì méjìdínlọ́gọrin ní wákàtí kan (126km/h) nígbà tí táyà rẹ́ sì fòyọ tí ó kọlu nkan, ó sì pa ènìyàn mọ́kànlá. Wọn kò dá ẹjọ́ yìí fún odún mẹ́tàlá, tí ó fi jẹ́ ẹjọ́ tí ó gùn jù ní ilẹ̀ Fránsì .


title: Joigny coach crash

text: Montego European Travel, tí ó wà ní Wetley Rocks, Staffordshire, bẹ̀rẹ̀ òwò pẹ̀lú ọkọ̀ akérò méjì ní Oṣù kẹrin odún 1990. Wọ́n yà  Pineda Holidays tó wà ní Telford. Ìkan nínú ọkọ̀ yíi gba ènìyàn mẹ́rìndínlọ́gọrin, gbé èrò òkànlélọ́gọ́ta lati Midlands tàbí Liverpool, tí ọjó orí wọn wà láàrín mẹsan sí mẹ́rìndínlọ́gọrin, ẹ̀ṣó mẹ́fà àti awakọ̀, ń padà bọ̀ sí Birmingham lati Nîmes, àwọn kan sọpé ó ń padà bọ̀ lati Costa Brava, Spain. Wọ́n yẹ ọkọ̀ yìí wò ní Oṣù keje ọdún 1989, wọ́n sì tún máa yẹ̀ẹ́wò ní Oṣù keje.


title: Joigny coach crash

text: Nígbà tó ń rin ìrìn àjò lọ́nà  àríwá-gúúsù A6, máìlí ọgọrin (130km) gúúsù Paris ní agogo mẹjọ àárọ̀, táyà rẹ̀ sì fòyọ nígbà tí ó ń sáré rin máìlì méjìdínlọ́gọrin ní wákàtí kan (126km/h), ogún máìlì fún wákàtí kan (32km/h) bju eré ọkọ́ sísá tí òfin fàyé gbà ní ìgbìyànju lati ṣe ìfipáju àkókò tó ti ṣòfò. Ọkọ̀ náà kọ lu kòtò, ó sì tàkìtì sí òdìkejí, ni ẹsẹ bàtà ọdúrún (91m) kí ó tó dé àlìkámà ààyè tó ti dúró. Ó tó wákàtí meṛrin kí wọ́n to rí àwọn èrò fàyọ níbi tí wọn há sí. Kí ìjàmbá yìí tó ṣẹlẹ̀, àwọn èrò sọ̀rọ̀ lórí eré tó ń sá ṣùgbọn obìrin náà kjò dá wọn lóhùn.


title: Joigny coach crash

text: Ènìyàn mọkanlá lókú tí tí ọ̀kànlélọ́gọta farapa, mẹ́tàlélọ́gbọ̀n sí dèrò ilé ìwòsàn láìrò tẹ́lẹ̀. Nínú àwọn tí ó kú, mẹ́fà ńbọ̀ lati Telford, Shropshire, marún ńbọ̀ lati West Midlands – ìkan lati  Oldbury, àwọn tókù lati Wolverhampton. Ọ̀pò.lọpọ̀ wọn ló joko sí iwájú ọkọ̀. Ọjọ́ orí àwọn tí ìsẹ̀lè yí ṣẹlẹ̀ sí wà láàrin mẹwa sí méjìléláàdọrin. Awakọ̀, John Johnston lati Stoke-on-Trent farapa púpọ̀ sùgbọ́n kò kú. Àyọka Ìwé ìròyìn" Evening Standard "sọọ́ di mímọ̀ wípé ó ti ń wakọ̀ fún ilé iṣẹ́ fún ọdún mẹwa, ó sì ti ju ọdún méjì tí ó ti ní ìwé àṣẹ làti wa irú ọkọ bẹ́ẹ̀ Ìkan lára àwọn tó ku, jẹ́ ọmọ ọdún méjìdińlógún, tí ó sì lóyún. Wọ́n ri wípé táyà ọkọ̀ náà kó fi taratara dára ṣùgbọ́n ó ń ṣiṣẹ́


title: Joigny coach crash

text: Ní ìgbà yẹn, ó ṣe pàtàkì kí gbogbo ọkọ̀ tí wọ́n kọ́ ní ọdún 1988 kí ó ní ohun tí ó lè dínwọ́ eré sísá kù. Àwọn tí wọ́n kọ́ láàrín ọdún 1984 sí 1988 gbọ́dọ̀ ní ohun èlò yìí ní Ọjọ́ kínín Oṣù kérin Ọdun 1990; àwọn tí wọ́n kọ́  láàrín ọdún 1974 sí 1983 gbọ́dọ̀ ní ohun èlò yìí ní Ọjọ́ kínín Oṣù kérin Ọdun 1991. Kò pọn dandan kí ọkọ̀ ní àwọn ìgbánú ijoko. Ní ìgbà yìí, ọ̀pọ̀lọpọ̀ Ìdàpọ̀ Yúróòpù kò gbàá.


title: Joigny coach crash

text: Ìjàmbá yìí jẹ́ èyí tó burú jùlọ ní orílẹ̀ èdè faransé lati ọdún 1982 tí irú Ìjàmbá bẹ́ẹ̀ pa ènìyàn mẹ́tàléláadọta pẹ̀lú ọmọdé mẹ́rìndínlógójì nígbà tí ọkọ́ náà gbaná nígbà tí ọkọ̀ gbára wọn lẹgbẹ Beaune.


title: Joigny coach crash

text: Wọ́n kọ́kọ́ fi ẹ̀sùn ìpànìyàn kan John Johnston, awakọ̀ náà; Melvin Eardley, tí ó ni Montego European Travel; àti Anthony Mitchard, alákóso Avon Rubber, tí ó ṣe táyà. Wọ́n yọwọ́ nínú èsùn tí wọ́n fi kan Mitchard ní ọdún 2001, ti Eardley ní ọdún 2002.


title: Joigny coach crash

text: Lẹ́yìn ọ̀pọ̀lọpọ̀ atótónu lórí ẹ̀bi àti àṣìṣe òfin, wọ́n ṣe ẹjó Johnston ní Sens ní ọdún 2003, ọdún mẹ́tàlá sí ìgbà tí ìsẹ̀lẹ̀ náà ṣẹlẹ̀. Bíótilẹ̀jẹ́pé agbẹjọ́rò fún ijọba gbà pé, ìdádúró ẹjọ́ náà jẹ́ "ibàlórúkọjẹ́" àti pé àwọ́n mọ̀lẹ́bí àwọn tí ìṣẹ̀lwẹ̀ yìí ṣẹlẹ̀ sí lè gba owó lọ́wọ́ ìjọba Faransé, Adájọ́ kọ̀ lati gbá atótónu pé kí wọ́n da ẹjọ́ náà nù. Jonston jẹ̀bi àìmọ́mọ̀ pànìyàn, ó sì gba ẹ̀wọ̀n ọgbọ́̀ Oṣù pẹ̀lú ìdánidúro ọkọ̀ wíwà fún ọdún marún. Lẹ́yìn tí ilé ẹjọ́ Faransé kọ ìpẹ̀jọ́ ẹ̀bẹ̀, Gẹ̀ẹ́sì kàá sí ìjàmbá ikú ojijì ní Oṣu kẹsan ọdún 2006. Johnston fúnra rẹ̀ kú ní Oṣù kẹjọ ọdún náà lẹ́yìn tí ó pé ọdún méjìdínlaadọrin.


title: Ìfipá gba Maersk Alabama

text: Ìfipá gba Maersk Alabama jẹ́ àtẹ̀léra ìṣẹ̀lẹ̀ orí omi tì ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn ajalèlókun merin tí wọ́n fi ipá gba ọkọ̀ ojú omi ẹ̀lẹ́rù, MV Maersk Alabama ogòjílénírinwó máìlí (440 km; 280 mi) gúúsù-ìlàoòrùn Eyl, Somalia. Ìdíwọ́ yìí parí lẹ̀yin akitiyan  Ológun ojú omi U.S. lati gbàwọn sílẹ̀. Ó jẹ́ àkọkọ́ àṣeyọrí ìfipá gba ọkọ̀ ojú omí tí yio ṣélè́ lati bíi ọ̀kànlélógun ọgọrún ọdún sẹ́yìn. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìyábọ̀ ìròyìn jẹ́ kó di mímọ̀ wípé irú ìṣẹ̀lẹ̀ bíì tó ṣẹlẹ̀ kẹ́yìn wáyé ní ìgbà Ogun Barbary Kejì ní ọdún 1815, b́ótilẹ̀jẹ́ wípé irú ìṣẹ̀lẹ̀ bẹ́ẹ̀ ti wáyé bí ọdún 1821 sẹ́yìn.  Ó jẹ́ ìkẹfà ọkọ̀ ojú omi ẹ̀lẹ́rù, tí àwọn ajalèlókun tí wọ́n ṣẹ̀sẹ̀ gba owó ìdásílẹ̀  rọgùrọ́gù mílíọnù dọ́là máa dojú kọ.


title: Ìfipá gba Maersk Alabama

text: Ìtàn ìṣẹ̀lẹ̀ yìí di àkọsílẹ̀ ní 2010 nínú ìwé  A Captain's Duty: Somali Pirates, Navy SEALs, and Dangerous Days at Sea tí Stephan Talty àti Captain Richard Phillips tí wọ́n jẹ́ ọ̀gá nínú ọkọ̀ yìí nígbà tí ìṣẹ̀lẹ̀ náà ṣẹlẹ̀ kọ́. ìfipá gbà ọkọ̀ yìí tún jẹ́ ìwúrí fún eré Captain Phillips tí wọ́n ṣe ní ọdún 2013.


title: Mohammed Bin Zaal

text: Mohammed Zaal jẹ́  Onísòwò láti U.A.E. tì ò dà Ilè-Isẹ̀ Kìkọ̀ sìlẹ̀́ nì Dubai bì á́wọn elèyi The Reserve, The Nest, Seventh Heaven, and Ashjar.


title: Mohammed Bin Zaal

text: Mohammed Zaal wà nì àkójọpọ̀  làti ọwọ́ Arabian Business ninu "Ọgọ́run alágbára jùlọ Lárúbáwá lábẹ́ Ogójì", àti nípa Scoop Empire nínu "Méjì-lélógún alágbára jùlọ̣ emiratis lábẹ́ Ogójì ". Ó sí ńse déédé ní Construction Week Online's "construction week power 100".


title: Ìfipá Gba Maersk Alabama

text: Ìfipá Gba Maersk Alabama jẹ́ àtẹ̀léra ìṣẹ̀lẹ̀ orí omi tì ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn ajalèlókun mẹrin tí wọ́n fi ipá gba ọkọ̀ ojú omi ẹ̀lẹ́rù, MV Maersk Alabama igbalélógójì máìlí (440 km; 280 mi) gúúsù-ìlàoòrùn Eyl, Somalia. Ìdíwọ́ yìí parí lẹ̀yin akitiyan  Ológun Ojú Omi fún Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà lati gbàwọn sílẹ̀. Ó jẹ́ àkọkọ́ àṣeyọrí ìfipá gba ọkọ̀ ojú omí tí yio ṣelẹ̀́̀ lati bíi ọ̀kànlélógun ọgọrún ọdún sẹ́yìn. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìyábọ̀ ìròyìn jẹ́ kó di mímọ̀ wípé irú ìṣẹ̀lẹ̀ bẹ́ẹ̀ tó ṣẹlẹ̀ kẹ́yìn wáyé ní ìgbà Ogun Barbary Kejì ní ọdún 1815, b́ótilẹ̀jẹ́ wípé irú ìṣẹ̀lẹ̀ bẹ́ẹ̀ ti wáyé bí ọdún 1821 sẹ́yìn.  Ó jẹ́ ìkẹfà ọkọ̀ ojú omi ẹ̀lẹ́rù, tí àwọn ajalèlókun tí wọ́n ṣẹ̀sẹ̀ gba owó ìdásílẹ̀  rọgùrọ́gù mílíọnù dọ́là máa dojú kọ.


title: Ìfipá Gba Maersk Alabama

text: Ìtàn ìṣẹ̀lẹ̀ yìí di àkọsílẹ̀ ní 2010 nínú ìwé  A Captain's Duty: Somali Pirates, Navy SEALs, and Dangerous Days at Sea tí Stephan Talty àti Captain Richard Phillips tí wọ́n jẹ́ ọ̀gá nínú ọkọ̀ yìí nígbà tí ìṣẹ̀lẹ̀ náà ṣẹlẹ̀ kọ́. ìfipá gbà ọkọ̀ yìí tún jẹ́ ìwúrí fún eré " Captain Phillips" tí wọ́n ṣe ní ọdún 2013.


title: Ìfipá Gba Maersk Alabama

text: Ọkọ̀ náà pẹ̀lú àwọn atukọ mẹ́tàlélógún gbé ẹrù tí ó tó tọ́ọ̀nú 17,000 kọrí sí Mombasa, Kenya lẹ́yìn tí wọ́n dúró ní Djibouti Ní Ọjọ́ kẹjọ Oṣù kẹrin Ọdún 2009, àwọn ajalèlókun mẹrin tí ó dá lórí FV Win Far 161 dojúkọ ọkọ̀ yìí. Ọjọ́ orí gbogbo àwọn ajalèlókun mẹ́ẹ̀rin wà láàrín mẹ́tàdínlógún sí ọ̀kàndínlógún, gẹ́gẹ́ bí Akọ̀wé  olùgbèjà U.S. Robert Gates ti ṣàlàyé. Àwọn ẹgbẹ́ atukọ̀  Maersk Alabama yìí ti gba ẹ̀kọ́ tẹ́lẹ́ lórí bí aṣelè dojú kọ àwọn ajalèlókun tí wọ́n t sì ti ṣe ìdárayá ológun kí wón tó bọ́ sínú ọkọ̀ ní ọjọ́ kan tẹ́lẹ̀. Ẹ̀kọ́ tí wọ́n fún wọn pẹ̀lú bí wọ́n ṣe lè lo ohun ìjà kékeré, ìdojúkọ ìbẹ̀rù, ẹ̀kó nípa ewu ìrànlọ́wọ́ àkọ́kọ́ fún ẹni tí ó bá farapa, àtí àwọn ẹ̀kó tó jẹmọ́ ààbò. Nígbà tí ìtanijí àwọn ajalèlókun yìí dún ní Ọjọ́ kẹjo Oṣù kẹrin, Olóyè Ẹlẹrọ Mike Perry kó àwọn atukọ̀ mẹ́rìnlá sí "yàrá ààbò" tí àwọn àwọn ẹlẹrọ tí ń gbìyànjú àti ṣètò fún irú nkan bẹ́ẹ̀. Bí àwọn ajalèlókun yìí ṣe súmọ́ wọn, àwọn atukọ̀ tókù yin àwọn iná kan sí wọn. Pẹ̀lú èyí, Perry àti A/E Àkọ́kọ́ (Olùrànlọ́wọ́ Ẹlerọ) Matt Fisher yí nkan lára ọkọ̀ ojú yìí tí o sí fẹ́ si ojú ọkọ̀ ajalèlókun yìí dé. Láìfòtápè, wọ́n wọnú ọkọ̀ náà. Perry tí kọ́kọ́ wà ní ìṣàkóso yàrá ẹ̀rọ àti pé A/E Àkọ́kọ́ Matt Fisher ti wà ní ìṣàkóso ìdarí jíà. Perry panọ́ mọ́ ọkọ̀ lẹ́nu gbogbo ọkọ̀ náà "sí ṣókùnkùn". Àwọn ajalèlókun yìí mú Captain Richard Phillips àti ọ̀pọ̀lọpọ àwọn ẹgbẹ́ atukọ̀ láìpẹ́ sí ìgbàtí àwọn ajalèlókun wọnú ọkọ̀ náà, ṣùgbọ́n wón ri wípé wọn kó lè darí ọkọ̀ náà mọ́.


title: Ìfipá Gba Maersk Alabama

text: Perry dúró sí iwájú yàrá ààbò pẹ̀lú ọbẹ lọ́wọ́, tí ó sì ń dúró de àwọn ajalèlókun tí wọ́n n wá àwọn ẹgbẹ́ atukọ̀ lati gba ṣakóso ọkọ̀ lọ̣́wọ́ wọ́n pẹ̀lú ìgbàgbọ́ pé wọn á wa ọkọ̀ náà lọ sí Somalia. Perry dojú ìjà kọ ọ̀gá àwon ajalèlókun lẹ́yìn tí ó lée mú nínú òkùnkùn ní yàrá ẹ̀rọ. Ọ̀gá àwon ajalèlókun yìí, Abduwali Muse gé ara rẹ̀ lọ́wọ́ nibi tí ó ti n gbìyànjú lati yọ ọ̀bẹ tí Perry fi síi lọ́rùn. Wọ́n di ajalèlókun yìí, Second Mate Ken Quinn sì tọ́jú egbò rẹ̀. Láìpẹ́, lẹ́yìn tí ó jìyà nínú yàrá ààbò tó móoru yìí fún wákàtí púpọ̀, àwọn atukọ̀ gbìyànjú àti ṣe pàṣípààrọ̀ ajalèlókun tí wọ́n mú pẹ̀lú ọ̀gá ọkọ̀ tí ajalèlókun mú ṣùgbọ́n pàṣípààrọ̀ yìí jásí pàbó, lẹ́yìn tí àwọn atukọ̀ fí ajalèlókun tí wọ́n mú sílẹ̀, àwọn ajalèlókun kọ lati tẹ̀lé àdéhùn. Captain Phillips sin àwọn ajalèlókun wọ ọkọ̀ ojú-omi agbanilà lati fi bí wọ́n ṣe ń wàá hàn wọ́n, ṣùgbọ́n àwọn ajalèlókun fúò sínú ọkọ̀ ojú-omi agbanilà pẹ̀lú Phillips fún owó ìdásilẹ̀


Ológun Ojú Omi fún Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà jẹ́ ẹ̀ka iṣẹ́ ogun tí ojú omi fún Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà àti pé ó jẹ́ ìkan nínú meje aláṣọ ogun fún Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà. Ológun Ojú Omi fún  Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà jẹ́ èyí tọ tọbi jù tí ó sì pójuwọ̀n jùlọ ní gbogbo àgbáyé tí ó sì ní ohun ìjà jùlọ ní gbogbo àgbàyé.


title: Ogun Barbary Kejì

text: Ogun Barbary Kejì  (1815 - 1816) , jẹ́ ogun kejí nínú ogun méjì tí ó ṣélẹ́̀ láàrin Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà àti Ottoman Empire tí àríwá Àfíríkà tí ó jẹ́ adelé fún Tripoli, Tunisia, àti Algeria.


title: Captain Phillips (eré)

text: Captain Phillips jẹ́ eré Amẹ́ríkà aṣaragágá ọdún 2013 tí Paul Greengrass darí, ti Tom Hanks àti  Barkhad Abdi kópa, tí ó da lórí ìgbésíayé ẹnìkan tí ó yè. Eré yìí dá lórí ìtan Ìfipá Gba Maersk Alabama tí ó ṣẹlẹ̀ ní ọdún 2009, ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó ṣẹlẹ̀ nígbà tí àwọn ajalèlókun ti òkun India tí adarí wọn jẹ́  Abduwali Muse mú oníṣowó ojú omí, Captain Richard Phillips fún pàṣípààrọ̀. Billy Ray ṣe ìfàwòránsọ̀tàn ẹ̀ tí ó dálóríi ìwé A Captain's Duty: Somali Pirates, Navy SEALs, and Dangerous Days at Sea tí Stephan Talty àti Captain Richard Phillips  kọ ní ọdún 2010. Scott Rudin, Dana Brunetti àti Michael De Luca ló ṣàgbéjade iṣẹ́ yìí. Wọ́n ṣe àfihàn ẹ̀ New York Film Festival ti ọdún 2013, wọ́n gbejade fún wíwò ní Ojọ́ mọ́kànlá Oṣù kẹsán Odún 2013.


title: Ìjalèlókun

text: Ìjalèlókun jẹ́ ìwa olèjíjà tàbí ìwà ọ̀daràn ní okun. Àwọn tí ó ń lọ́wọ́sí ìwà Ìjalèlókun ni wọ́n ń pè ní àwọn ajalèlókun. Àkosílẹ̀ àpẹẹrẹ ìjalèlókun  tí ó pẹ́jù ṣẹlẹ̀ ní bíi Orundún mẹ́rìnlá sẹ́yìn, nígbà tí àwọn ẹgbẹ́ ajalè lórí òkun dojú kọ ọkọ̀ ojú omi ti Aegean àti Mediterranean tí kò digun. Àwọn ònà tóóró tí ó ń jẹ́ kí wọn mọ ònà ibi tí ọkọ̀ ojú omi gbà ń fa ààyè fún ìjalèlókun,  tí ó tún ń fa ààfàní fún idigun ja ọkọ̀ ojú omi àti oníṣowò ojú omi.


title: Juyik

text: Juyik (Persian: جوئيک, jẹ́ Jūyīk ní èdè Latini ;a tún lépè ní Jūyīg) jẹ́ abúlé ní agbèègbè Bahu Kalat, agbèègbè Dashtiari, Sistan àti ìgbèríko Baluchestan, Ìránì. Ní Ìkànìyàn ọdún 2006, gbogbo ènìyaǹ tó ń gbé ní abúlé yìí jẹ́ igba àti mẹtàléláàdọ̀rín nínú ẹbí mẹ́rìndínláàdóta.


title: Agbèègbè ìdìbò ti Paddington (Queensland)

text: Agbèègbè ìdìbò ti Paddington jẹ́ tí àwọn tí ó lẹ̀tọ́ làti dìbò fún aṣojú ilé ìgbìmọ̀ aṣofin ti ìpínlẹ̀ Queensland, Australia.


text: Wọ́n dá Paddington sílẹ̀ ní ọdún 1911 lẹ́yìn àtúnpín ìlú, tí o sẹlẹ̀ ní ọdún 1912 nínú ìdìbò ìpínlẹ̀, agbèègbè ìdìbò yí wà títí dì ọdún 1932 ní àkókò ìdìbò ìpínlẹ̀. Orisun awon agbegbe re je ni Brisbane North  èyí tí o parun nínú ìdìbò 1912.


text: Nígbàtí Paddington parun ní ọdún 1932, àwọn agbègbè rẹ̀ dàpọ̀ mọ́ agbèègbè Brisbane ati Baroona.


text: Àwọn enìyàn wọ̀nyí ní wón ìdìbò yàn gẹ́gẹ́ bí aṣojú Paddinton :


title: Richard Phillips (oníṣòwò ojú omi)

text: Richard Phillips (bíi Ọjó kẹrindínlógún Oṣù karún Ọdún 1955) jẹ́ oníṣòwò ojú omí ọmọ ilẹ̀ Amẹ́ríkà tí ó jẹ́ ògá ọkọ̀ MV Maersk Alabama nígbà tí àwọn  ajalèlókun tí Somalia fẹ́ já ọkọ̀ náà gbà ní Oṣù kẹrin Ọdún 2009. Wọ́n bí Phillips ní  Massachusetts, ó kàwé jade ní ilé ìwé Winchester High School ní Ọdún 1973.Phillips wọ ilé ìwé gíga University of Massachusetts Amherst, ó sì pinu lati kà òfin gbogboògbò ṣùgbón wọ́n gbe sí Massachusetts Maritime Academy, níbi tí ó ti kàwé jade ni Ọdún 1979. Nígbà tó ń kàwé lọ́wọ́ ó ń ṣisẹ́ awakọ̀ ní Boston.


title: David Kaufman

text: David Kaufman (July 23, 1961) je osere ara Amerika.


title: Miyamoto Musashi

text: Miyamoto Musashi (1584 - Ọjọ́ kẹtàlá Oṣù Kẹfà Ọdún 1645) jẹ́ àwọn olùkọ̀wé, ronin, samurai àti olórin.


title: Jan Joosten van Lodensteijn

text: Jan Joosten van Lodensteijn (1556 – 1623) jẹ́ atukọ̀ ará Ilé ọba àwọn Nẹ́dálándì.


title: MV Maersk Andaman

text: MV "Maersk Andaman (tẹ́lẹ̀tẹ́lè Maersk Alabama") jẹ́ ọkọ̀ ojú omi ẹlẹ́rù ti Maersk Line Limited tí ó wà ní ìmú ṣiṣẹ́ Waterman Steamship Corporation. Ó ní àwọ̀ búlu tí ó fẹ́ mọ́ díẹ̀ pẹ̀lú ìrísí bi ti ọkọ̀  Maersk tókù láì wo tí àsíá ìforúkọsílẹ̀ wọn. Àwọn ajalèlókun jáagbà lẹgbẹ́ Somalia ní ọdún 2009, wọ́ sí mú àwọn atukọ̀ ẹ lati gba owó ìdásilẹ̀. Ìgbìyànjú mẹrin ọ̀tọ̀ọ̀tò lati já ọkọ̀ náà gbà jásí pàbó lẹ́yìn ọdún náà ní ọdún 2010 àti 2011.


title: MV Maersk Andaman

text: China Shipbuilding Corporation, Keelung, Taiwan  kọ́ "Alva Maersk" ni iye ẹsẹ̀ bàtà ẹgbẹ̀rú méjì àti mẹ́rìnlélógún, ó sì di ìfilọ́lẹ̀ ní ọdún 1998. Wọ́n wàá lọ sí Denmark. Ní ọdún 2004, wọ́n yí orúkọ "Alva Maersk", s"í Maersk Alabama" wọ́n wàá lọ sí United States, ilé iṣẹ́ tó fi ń ṣisẹ́, Maersk Line, Limited, tí ó wà ní Norfolk, Virginia. Ó ti kópa ní ìṣẹ̀lẹ̀ meje, tí ó sì ń ṣisẹ́ dáradára ní Maersk Line's East Africa 4 service. Ònà tí ó máa ń gbà déédé ni lati  Mombasa, Kenya  Salalah, Oman, si Djibouti, padà sí Mombasa.


title: MV Maersk Andaman

text: Ní ọdún 2004, wọ́n dá ọkọ̀ yìí dúró ní Kuwait lẹ́yìn ìgbà tí ó ṣe sábàbí jìbìtì. Gẹ́gẹ́ bí ìwé tí A. P. Moller-Maersk Group fọwọ́sí pẹ̀lú United States District Court for the Southern District of New York ní ọdún 2005, àwọn kan tí wọ́n ń gbé ní Kuwait lu A. P. Moller-Maersk Group ní jìbìtì owó rọ̀gùrọ́gù mílíọnù dọ́là.


title: Michael J. Fox

text: Michael Andrew Fox (June 9, 1961) je osere ara Amerika.


title: Nasir ol Molk Mosque

text: Nasir ol Molk Mosque (Persian: مسجد نصیر الملک – Masjed e Nasir ol Molk), tí wọ́n tún mọ̀ sí  Mọ́ṣáláṣí Aláwọ̀ Pupa Fẹ́ẹ́rẹ́, jẹ́ mọ́ṣáláṣí ìbílẹ̀ ní Shiraz, Iran. Ó wà ní agbèègbè  Gowad-e-Arabān nítòsí Šāh Čerāq Mosque. Mọ́ṣáláṣí yìí ní gílásì aláwọ̀ àràbarà tí ó sí ṣe àfihàn àwọn èròjà ìbílẹ̀ bíi "Panj Kāse" ("marún tí ó tẹ̀") . Wón máa ń sàbà pèé ní "Mọ́ṣáláṣí Aláwọ̀ Pupa Fẹ́ẹ́rẹ́", nítorí lílo áwọ̀ pupa fẹ́ẹ́rẹ́ sílẹ̀ fún ẹ̀ṣọ́ inú rẹ̀.


title: Nasir ol Molk Mosque

text: Wọ́n kọ́ mọ́ṣáláṣí yìí nígbà àkókò Qajar, wọ́n sì ń lòó lábẹ́ ààbò "Endowment Foundation of Nasir ol Molk". Wọ́n kọ́ọ láàrín Ọdún 1876 sí 1888 nípa àṣẹ Mirzā Hasan Ali (Nasir ol Molk) tí ó jẹ́ ọba Qajar. Àwọn aṣàpẹẹrẹ ayàwòrán ni Mohammad Hasan-e-Memār, ayàwòrán ọmọ orílẹ̀ èdèIran, àti Mohammad Rezā Kāshi-Sāz-e-Širāzi.


title: Nasir ol Molk Mosque

text: Àtúnṣe, ààbò, àti ìtọ́jú ohun ìṣẹ̀báyé yìí wà ní ìṣàkóso "Endowment Foundation of Nasir ol Molk".


title: Nasir ol Molk Mosque

text: Media related to ní Wikimedia Commons


title: Paul Petersen

text: William Paul Petersen (September 23, 1945) je osere ara Amerika.


title: Nils Olav

text: Colonel-in-Chief Sir Nils Olav jẹ́ ọba Penguin tí ó ń gbé ní Edinburgh Zoo, Scotland. Ó jẹ́ ẹran ọ̀sìn fún ológun tí wọ́n máa ń lò nígbà ayẹyẹ tàbí gẹ́gẹ́ bí ààmi àpẹẹrẹ , tí ó sì jẹ́ Ọ̀gágún Colonel fun Royal Guard ti orílẹ̀ èdè Norway.  Àwọn ológun lati Norwegian Royal Guard bẹ Nils wò ní Ọjọ́ karùndílógún Oṣù kẹjọ Ọdún 2008 tí wọ́n sí fi oyè Knighthood dáa lọ́lá.  King Harald V ni ó pàṣé wípé kí wọ́n fi oyè yìí dáa lọ́lá. Nígbà ayẹyẹ yìí, ènìyàn ọgọrún meje ló darapọ̀ mọ́ àwọn aṣọ́gbà ẹranko 130 lati gbọ́ gbólóhun tí ọba kà jade tí ó ṣàpèjúwe Nils gẹ́gẹ́ bíi penguin "tí ó pójúùwọ̀n ní gbogbo ọnà lati gba ọlá àti iyì knighthood". Orúkọ 'Nils Olav' yìí ní wọ̣́n tún fún àwọn king penguins méjì tí ó wà lẹ́yin Nils Olav lọ́wọ́lọ́wọ́ yìí gẹ́gẹ́ bíi Ọba Aṣọ́gbà másíkọ́ọ̀tí. Norway – tí aṣàwákiri ọmọ orílẹ̀ èdè yìí, Roald Amundsen jẹ́ ẹni àkọ́kọ́ tí ó kọ́kọ́ dé Òpo tó wà ní Gúúsù ní Ọdún 1911 – ta ọgbà ẹranko lọ́rẹ pẹ̀lú king penguin àkọ́kọ́ ẹ̀ nigbà tí wọ́n ṣíi ní Ọdún 1913. Nígba tí àwọn onísẹ́ ọba bẹ Edinburgh Military Tattoo ní Ọdún 1961 fún ẹ̀kọ́ bí aṣelè dojú kọ ogun, ògágun lieutenant tí wọ́n ń pè ní Nils Egelien nífẹ sí ìletò penguin ní Edinburgh Zoo yìí. Nígbà tí àwọn oníṣẹ́ yìí padà sí Edinburgh lẹ́ẹ̀kan síi ní Ọdún 1972, ó ṣètò bi àkójọ yìí ṣe máa gba penguin wọlé. Wọ́n sọ orúkọ penguin yìí ní Nils Olav fún ìyẹ́sí Nils Egelien, àti King Olav V of Norway. Wọ́n fún Sir Nils Olav ní oyè visekorporal (lance corporal) wọ́n sì maa ń foyè kún oyè rẹ̀ nígbàkúgbà tí àwọn oníṣẹ́ ọba ba padà sí ọgbà ẹranko. Ní Ọdún 1982, ó di corporal, tí ó sì di sergeant ní Ọdún 1982. Nils Olav kú lẹ́yìn ígbà díẹ̀ tí ó di sergeant, Nils Olav II sì gba ipò ọlá ẹ. Ó ní ìgbéga ní ọdún 1993 sí oyè regimental sergeant major. Ni ́ Ọjọ́ kejìlélógún Oṣù kẹjo Ọdún 2005, wọ́n yàán ní Colonel-in-Chief, Ni ́ Ọjọ́ kejìlélógún Oṣù kẹjo Ọdún 2008 wọ́n fí oyè knighthood dáa lọ́lá. Ó jẹ́ penguin àkọ́kọ́ tí ó gba írú ọlá bẹ́ẹ̀ ní ológun orílẹ̀ èdè Norway. Bákan náà, wọ́n fún Ọgbà èranko Edinburgh ní ère idẹ Nils Olav  tí ó tó ẹsẹ bàtà mẹrin (1.2 m). Wọ́n fí ère yìí ṣèrántí oníṣẹ́ ọba àti ọnà olọgun. Ère kan náà wà níwájú àgbàlá Royal Norwegian Guard ní Huseby, Oslo. Ní Norway, wọ́n máa ń pèé ní ẹran ọ̀sìn Oníṣẹ́ Ọba, bíótilẹ̀jẹ́pé orúkọ tí wọ́n kọ síwájú ère yìí ń tọka sí oyè rẹ̀ gẹ́gẹ́ bíi Colonel-in-Chief.


title: Edinburgh Zoo

text: Edinburgh Zoo, tẹ́lẹ̀tẹ́lè  Scottish National Zoological Park, jẹ́ ọgbà ẹranko fun ìdárayá 82-acre (33 ha) kan tí kò sí fún èrè tí ó wà ní olúìlú Scotland. Wọ́n kọ́ọ ń ọdún 1913, tí ó sì jẹ́ pé Royal Zoological Society of Scotland lónii, ó máa ń gba èrò tí ó ju 600,000 lọ́dọọdún, tí ó sì jẹ́ kí ó jẹ́ ìkejì ibi tí ó lókìkí jùlọ ni Scotland tí wọ́n máa ń san owó làti wọlé


title: George Tucker (olóṣèlú)

text: George Tucker (Ọjọ́ Ogún Oṣù kẹjọ Ọdún 1775 – Ọjọ́ kẹwá Oṣù kẹrin Ọdún 1861) jẹ́ amòfin ọmọ orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà, oléṣèlú, olùkọ̀tàn, olùkọ̀wé, àti olùkọ́ni. Ara àwọn iṣẹ́ mọ̀ọ́kọmọ̀ọ́kà ni àkọ́kọ́ ìṣẹ̀tàn ayé amúnisìn ní Virginia àti àwọn míràn nínú iṣẹ́ àkọ́kọ́ ìṣẹ̀tàn ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ tí orílẹ̀ èdè yìí. Tucker tún ṣe àtẹ̀jáde ìgbésíayé Thomas Jefferson, àti ìtàn United States. Tucker jẹ́ ọmọ alákóso ìlú Hamilton, Bermuda àkọ́kọ́. Ó sì ṣílọ sí Virginia nígbà tí ó pé ọmọ ogún ọdún, ó kàwé ní College of William and Mary, wọ́n sì gbàá wọlé bí amòfin. Ìgbéyàwó ẹ̀ àkọ́kọ́ pàrí pẹ̀lú ikú ìyàwó rẹ̀ tí kò bímọ Mary Farley ní ọdún 1799; ó fẹ́ ìyàwó míràn,  ó bí ọmọ mẹ́fa pẹ̀lú ìyàwó rẹ̀ Maria Carter, tí ó kú nígbà tí ó pé ọdún méjìdínlógójì ní ọdún 1823. Ìyàwó rẹ̀ kẹta, tí ó jẹ́ ọmọ ọgbọ̀n ọdún jẹ́  Louisa Thompson tí ó kú ní ọdún 1858. Yàtọ̀ sí iṣè amòfin ẹ, Tucker kọ àwọn ìwé ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ fún àtẹ̀jáde. Àwọn àkọ́le rẹ̀ pé oríṣiríṣi láti  èrò sí ìmọ — làti ẹrú, ndibo , àti ẹ̀kọ́ sí lílọ làti ibìkan sí ibìkan, owó ọ̀ya àti ìfowópamọ́. Wọ́n yàán ní aṣojú ní ọdun 1816 sí ilé ìgbìmọ̀ Virginia House of Delegates nìgbà kan, ó tún ṣe aṣojú ní ilé ìgbìmọ United States House of Representatives lati 1819 sí 1825.


title: Thomas Haden Church

text: Thomas Richard McMillen (June 17, 1960) je osere ara Amerika.


title: Tick-borne encephalitis vaccine

text: Àjẹsára Igbọ́n amú ọpọlọ wú jẹ́àjẹsára tí a ńlò láti dẹ́kun  igbọ́n amú ọpọlọ wú(TBE), Éṣíà. Ju ìdá 87% àwọn ènìyàn tí ó gba àjẹsára ni kòní ààrùn. máa ń fún ènìyàn nípa fífún ènìyàn ní abẹ́rẹ́ nínu iṣan.


title: Tick-borne encephalitis vaccine

text: Àjọ Ìlera Àgbayé (AIA) gbaniníyànjú ìgba-abẹ́ẹ́rẹ́ fún gbogbo ènìyàn ní àwọn àgbègbè tí ààrùn yíì ti wọ́pọ̀. Láìjẹ́bẹ̀ àjẹsára yíì ni a gbaniyáǹjú fún àwọn tí ó wà léwu rẹ̀ gan an. Abẹ́ẹ́rẹ́ ìgbà mẹ́ta ni a gbaniyáǹjú ní èyí tí abẹ́ẹ́rẹ́ òmíìràn yóò tẹ̀le ní ọdún mẹ́ta-mẹ́ta sí márùn-márùn. Alèlo àjẹsára náà fún àwọn ènìyàn tí ó ju ọmọ ọdún kan sí mẹ́ta lọ ní èyí tí o ní fiṣe pẹ̀lú irúfẹ́.


title: Tick-borne encephalitis vaccine

text: Ìlòdìsí rẹ̀ tí ó le kò wọ́pò. Ìlòdìsí rẹ̀ tí ó kéré ni a lèrí ìbà àti pípọ́n ohun ìrora níbi ojú abẹ́ré. Àwọn irúfẹ́ tí o tipẹ́ ni o somọ́ ìlòdìsí rẹ̀. Àjẹsára yíì kò léwu rárá lákókò oyún.


title: Tick-borne encephalitis vaccine

text: Àjẹsára tí a ńlò lòdìsí TBE ni a ṣe jáde ní ọdún 1937. O wà ní orí Ààtò Àwọn Òògùn tí ó Wúlò ti Àjọ Ìlera Àgbayé, ogùn tí a gbaniníyànjú jùlọ fún ètò ìléra tí ó wọ́pọ̀. Ní ẹyọ hóró iye rẹ̀ wà láàrin Pọ́ùn Òyìnbó 50 sí 70. Kòsí àjẹsára yíì ní United States.


title: Tick-borne encephalitis vaccine

text: Ipá àjẹsára ni a ti sàkọsílẹ̀ rẹ̀ dáradára. Àti ṣàwarí wí pé o máa ń dábòbò èkutelé lọ́wọ ìdojúkọ ìpànìyàn pẹ̀lú ọ̀gọ̀ọ̀rọ̀ ìyàsọ́tọ̀ kòkòrò àkóràn TBE tí a ṣàkójọ rẹ̀ láàrin ọdún tí o lé ní ọgbọ̀n ní gbogbo Úròpù àti apákan Éṣíà tí Ìgbimò Sófíétì. Láfikún, ati ṣàfihàn rẹ̀ pé ìdábòbò-ara ti abẹ́rẹ́ àjẹsára ń ṣòkunfà lọ́dọ̀ àwọn olùfarajìn ènìyàn ni o ní ìyàsọ́tọ̀ ìporó tí a dánwò.


title: Tick-borne encephalitis vaccine

text: Méjì sí mẹ́ta ìlo oogùn ni a gbàníyánjù léyi tí ó dá lórí irúfẹ́. Lọ́nàkan, oṣù kan sí mẹ́ta gbọ́dọ̀ wáyé láàrín oogùn lílò àkọkọ́ ti oṣù máàrún sí méjìlá yóò tẹ̀le kí o tó lo oogùn tí ó kẹ́hìn. Oogùn lílò àfikún ni a gbàníyànjú ní oṣù mẹ́ta-mẹ́ta sí ọdún márùn ùn.


title: Tick-borne encephalitis vaccine

text: Àjẹsára àkọ́kọ́ tí a ńlò lòdì sí TBE ni a ṣe jáde ní ọdún 1937 nínu ọpọlọ èkutélé. Ní ogún ọdún lẹ́hìn náà ni àjẹsára TBE tí a rí nínu àṣà sẹ́lì (ọ̀lẹ̀ inú sẹ́lì òròmọdìẹ) ni a gbékalẹ̀ tí a sì lò fún abẹ́rẹ́ àjẹsára tí ó jáfáfá nínu ènìyàn ni Ìgbimò Sófíetì tẹ́lẹ̀. Lẹ́hìn náà, ìmọ́gaara, oogùn àjẹsára tí a koṣí ni a gbé jáde èyí tí ó ní agbára àti dára ju àjẹsára TBE tẹ́lẹ̀.


title: Pneumococcal vaccine

text: Àjẹsára ìlòdìsí kòkòrò inú jẹ́ àjẹsára alòdìsí kòkòrò . Ìlò wọn lè dẹ́kun àwọn irúfẹ́ àrùn ẹ̀dọ̀fóró, àrùn wíwú ọpọlọ tàbi ́egungun ẹhìn, àti àrùn ìṣàkóbára ara-ẹni. Irúfẹ́ àjẹsára ìlòdìsí kòkòrò inú méjì lówà: àjẹsára àjùmọ̀ṣe àti àjẹsára ọ̀pọ̀ ṣúgà. Wọ́n maa ń fúnni bóyá nípa abẹ́rẹ́ ninú iṣan tàbí lábẹ́ àwọ̀ lásán.


title: Pneumococcal vaccine

text: Àjọ Ìlera Àgbáyé gbaninímọ̀ràn ilo abẹ́rẹ́ ninú iṣan niti ìfúnni lábẹ́rẹ́ àjẹsára ìlànà iṣẹ́ tí a ń fún àwọn ọmọdé. Lára rẹ̀ ni HIV/AIDS. Àwọn ìlo mẹ́ta tàbí mẹ́rin tí a gbaninímọ̀ràn jẹ́ láàrín ìdá 71 àti 93 tí ó jáfáfá ní dídẹ́kun àrùn líle. À̀jẹsára ọ̀pọ̀ ṣúgà, bí o ti jáfáfá láàrin àwọn àgbà, kò jáfáfá láàrin àwọn ọmọdé tí ọjọ́ orí wọn dín ní ọdún méjì tàbí àwọn tí ó lè yára kó àìsàn.


title: Pneumococcal vaccine

text: Àjẹsára náà kò léwu rárá. Pẹ̀lú àjẹsára àjùmọ̀ṣe, ìdá 10 àwọn ọmọ ọwọ́ sábà maa ń ní ojú pípọ́n níbi ìgba-abẹ́rẹ́, ibà, tàbí àyípadà orun. Ìbà náà lè wáyé. Ọ̀pọ̀ ìhún-ara kò wọ́pọ̀.


title: Baselios Cleemis

text: Wọ́n bí Baselios Cleemis ní Ọjọ́ karùndínlógún Oṣù kẹfà Ọdún 1959  bí Isaac Thottumkal (wọ́n tún lè pèé ní Thottunkal) ní Mukkoor, ìlú kékeré kan tí o súnmọ́ ìlú Mallappally ní agbèègbè Pathanamthitta  ní State of Kerala ní Gúúsù India. Àwọ́n òbí rẹ̀ ni Mathew àti Annamma Thottumkal. Ẹbí Thottumkal jẹ́ ara ẹbí Pakalomattom, tó jẹ́ ẹbí onígbàgbọ́ Syria ìgbàanì ní Kerala.


title: Baselios Cleemis

text: Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ alakọ́bẹ̀rẹ̀ Minor Seminary Formation ní  Tiruvalla lati 1976 sí 1979. Ó gba iyì B.Phil. lati St. Joseph's Pontifical Institute, Mangalapuzha, Aluva, níbi tí ó tí o lati 1979 sí  1982. Ó gba iyì  B.Th. lati Papal Seminary, Pune níbi tí ó ti kàwé lati 1983 sí 1986. Thottunkal di àlùfáà ní Ọjọ́ kọkànlá Oṣù kẹfà Ọdún 1986. Ó kàwé fún Master of Theology ní Dharmaram College, Bangalore lati  1986 sí 1989. Thottunkal ṣe Doctorate ní  Ecumenical Theology lati Pontifical University of St. Thomas Aquinas (Angelicum), Rome ní Ọdun 1997.


title: Venus and Adonis (Veronese, Madrid)

text: Venus and Adonis jẹ́ àwòrán kíkùn  tí olóògbé Paolo Veronese, ayàwòrán ọmọ orílẹ̀ èdè Italy yà ní ọdún 1580, tí ó wà ní Museo del Prado ní Madrid báỳí. Wọ́n fẹ àwòrán ti tẹ́lẹ̀tẹ́lẹ̀ lọ́wọ́ òkè ní ọrundún méjìdínlógún sẹ́yìn. Wọ́n yọ abala èyí tí wọ́n fi kun kúrò lati dáapadà (c. 1988) kí iṣẹ́ yì lé lè padà sí oníbùú.


title: Venus and Adonis (Veronese, Madrid)

text: Wọ́n mú àkọ́lé lati Ovid. Ó sàfihàn ọlọ́dẹ Adonis tí ó sùn sí orí itan Venus. Eros wà níwájú ẹ̀ pẹ̀lú ajá ọdẹ kan. Wọ́n ṣe àfihàn Cupid níbi tí ó ti ń gbìyànjú lati má jẹ́ kí ajá yìí dẹgbó nítorí pé Venus ti sàsọtẹ́lẹ̀ wípé Adonis ma ́a kú ní àkókò ọdẹ. Àlà ilẹ̀ wà ní abẹ́lẹ̀ pẹ́lú àwọ̀ ewé àti ojú ọ̀run tó búlúù.


title: Professor Peller

text: Professor Moshood Abiola Peller (Odun 1941, Iseyin – Ọjọ́ kejì Oṣù kẹjọ Ọdún 1997, Onipanu) jẹ́ onídán ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà tí ó jẹ́ ìkan lára àwọn ògbónta onídán ti Áfíríkà.


title: Biochemistry

text: Biochemistry, nígbàmíràn wọ́n máa ń pèé ní biological chemistry, jẹ́ ìmọ̀  ìlànà kẹ́míkà àgọ́ ara àtí ìbáṣepọ̀ wọn pẹ̀lú ohun ẹlẹmí. Nípa ṣíṣe àkóso lílọ-bíbọ̀  iṣẹ́ lágọ́ ara nípasẹ̀ ìtalólobo ìbáṣepọ̀ kẹ́míkà àti lílọ-bíbọ̀ agbára kẹ́míkà làtàrí gbogbo ìbáṣepọ̀ kẹ́míka nínú ara, ìlànà kẹ́míkà nínú ara yìí ní ó máa ń ṣe ìmúgbòòrò bí ara ṣe ń ṣiṣẹ́. Ní bíi ogún ọrundún sẹ́yìn, biochemistry ti ṣe àṣeyọrí lórí bí a ṣe lè ṣàlàyé lórí ìlànà ìgbéayé tí ó ni ṣe pẹ̀lú ìmọ ohun ẹlẹ́mí làti ìmọ̀ ewéko sí ìmọ̀ ìlera, sí ìmọ̀ ìṣiṣẹ́àbínimọ́ ní wọ́n ní ṣe pẹ̀lú ìwádí ìbáṣepọ̀ kẹ́míkà lágọ́ ara. Loní, ìdojúkọ ìwádí ní biochemistry dá lórí òye bí biological molecules ṣe ń f ìlànà tó ń ṣẹlẹ̀ nínú àwọn ètò ẹ̀yà ara.


title: Àkójọ àwọn olórí ẹgbẹ́ ò ṣèlú Communist Party of China

text: Communist Party of China jẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú People's Republic of China (PRC).


text: Èyí ni Àkójọ àwọn olórí ẹgbẹ́ òṣèlú Communist Party of China


title: Len Deighton bibliography

text: Len Deighton (bíi Ọjọ́  kejídínlógún Oṣù kejí ọdún 1929) jẹ́ olùkọ̀tàn gẹ̀ẹ́sì tí wọ́n mọ̀ sí àwọn ìwé àkàkọ́gbọ́n, àwọn iṣẹ́ ìtàn ológun, ìfàwòránsọ̀tàn àtí kíkọ nípa bí a ṣe ń se oúnjẹ́. Ó ní oríṣiriṣi iṣẹ́, iṣẹ́ rẹ̀ pẹ̀lú àkàra díndín, agbáwo oúnjẹ, ara àwọn olùkọ̀wé ìròyín, olùkọ́ àti ara àwọn to ń ṣiṣẹ́ nínú ọkọ̀ òfurufú kí ó tó kọ  àkọ́kọ́ ìwé àkàkọ́gbọ́n rẹ̀ ní ọdún 1962: "The IPCRESS File".[2]  Ó ń tẹ̀síwájú ṣe o oun tí olùkọ̀tàn ìgbésíayérẹ̀ pè ní "oge, àwàdà, ìwé àkàkọ́gbọ́n tó dára ní ìtan ọfintótó,[3]  pẹ̀lú àwọn ìwé àkàkọ́gbọ́n kí ó to ṣàfihàn Bernard Samson.[4][lower-alpha 1]


title: Len Deighton bibliography

text: Deighton kọ ìwé amóùnmáwòran méjì, tí àkọ́kọ́ rẹ̀ jẹ́" Long Past Glory "ní Ọdún 1963; ó tún kọ ìwé "Oh! What a Lovely War" (1969). Ó nífẹ́ sí oúnjẹ́ sísè tipẹ́tipẹ́ — Ìyá rẹ̀ jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n oúnjẹ sísè tí o ́ sì fi ìfẹ́ oúnjẹ sísè yìí sínú ọmọ rẹ̀—jẹ́ kí ó ń ojú ewé tí wọ́n ti ma ń kọ nípa oúnjẹ sísè ní ìwé ìróyìn tí ó ma ń jade lọ́jọ́ ọ̀sẹ̀,"The Observer", fún ọdún méjì. Wọ́n kó àwọn iṣẹ́ yìí pọ̀ sínú àwọn ìwé méjì kan, "Len Deighton's Action Cookbook" àti "Où est le garlic" (méjèèjì ní ọdún 1965); ó tún kọ ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwé nípa oúnjẹ sísè.[5] Deighton ti ṣàgéjáde oríṣiríṣi àwọn iṣẹ́ míràn bíi ẹ̀kọ́ nípa  bí wọ́n ṣe ṣọ́ John F. Kenedy pa, ìtan òfúrufú, Ìtàn Ogun Àgbáyé Kejì àti ìwé ojú òpó nípa James Bond.[6][7]


title: Len Deighton bibliography

text: Ọ̀pọ̀lọpọ̀ iṣẹ́ Deighton ni wọ́n ti fi ṣe eré: Eré "The Ipcress File" (1965), "Funeral in Berlin" (1966), "Billion Dollar Brain" (1967) àti "Spy Film" (1976).  Ní ọdún 1988 amóùnmáwòran Granada ṣàgbéjáde miniseries "Game, Set and Match" tí ó dálórí àwọn ìwé àkàkọ́gbọ́n rẹ̀ mẹ́ta tí ó ń jẹ́ orúkọ kan náà.


title: Matt K. Miller

text: Matthew Kermit Miller (bíi Ọjọ́ kejì Oṣù kejì 1960) jẹ́, olùkọ̀tàn, òṣèré àti aláwàdà ọmọ orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà. Wọ́n tún mọ̀ó sí Kermit Miller àti Kermit Beachwood.


title: John Goodman

text: Jonathan Stephen "John" Goodman (bíi Ọjọ́ Ogún Oṣù kẹfà Ọdún 1952) jẹ́ òṣèré ọmọ orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà.


title: Ibi ìwòràwọ̀ lati Vienna

text: Ibi ìwòràwọ̀ lati Vienna () jẹ́ ibi tí wọ́n ti ń wòràwọ̀ lati orílẹ̀ èdè Vienna, ní Austria. Ó jẹ́ ara University of Vienna.  Wọ́n kọ́ ibi ìwòràwọ̀ àkọ́kọ́ ní ọdún 1753 sí 1754 lórí òrùlé ìkan lára àwọn  ilé tó wà ní yunifásitì yìí, tí Emperor Franz Joseph I of Austria pàṣẹ iṣàmúlò rẹ̀ ní ọdún 1883. Yàrá irinṣẹ́ rẹ̀ gangan tó àlàjá kan nínú 68 cm (27in) tí gígùn ìfojúsí rẹ̀ sì jẹ́ 10.5 metres (34 in) tí Grubb Telescope Company. kọ́. Ní ìgbà yẹn, òun ní irinṣẹ́ ìwòràwọ̀ tí ó tobi jùlọ.


title: Mike Pollock

text: Michael B. "Mike" Pollock (March 9, 1965) je osere ara Amerika.


title: Microlophus albemarlensis

text: Alángba àpáta Galápagos ("Microlophus albemarlensis"), tí wọ́n tún mọ̀ sí  Alángba àpáta Albemarle, jẹ́ ẹ̀yà alángba àpáta tí ó wọ́pọ̀ ní erékùṣù Galápagos  níbi tí ó ti wà ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ erékùṣù ìwọ̀ oòrùn archipelago: àwọn erékùṣù ńlá, Isabela, Santa Cruz, Fernandina, Santiago àti Santa Fe, àti àwọn ọ̀pọ̀lọpọ erékùṣù kékèké: Seymour, Baltra, Plaza Sur, Daphne Major àti Rábida. Ó jẹ́ erékùṣù tí ó tàn káàkiri jùlọ nínú gbogbo èyà Galápagos ti "Microlophus", a máa ń rí àwọn tókù lẹ́ẹ̀kànkan ní àwọn erékùṣù. Àwọn olùkọ̀wé míràn rò wípé ọ̀pọ̀lọpọ̀ tí wọ́n maa ń rí ní  Santiago, Santa Cruz, àti Santa Fe (tí ó wà pẹ̀pú àwọn erékùṣù kékèké) yàtọ sí àwọn ẹ̀yà ("M. jacobi", "M. indefatigabilis" àti "M. barringtonensis"). Wọ́n máa ń kó àwọn ẹ̀yà wọ̀nyí mọ́ ìdílé "Microlophus"  ṣùgbọ́n ní ìgbà láéláè, wọ́n kó wọn pọ̀ pẹ̀lú "Tropidurus".


title: Microlophus albemarlensis

text: Àgba Galápagos lava lizards ma ń gùn tó bíi 50 to 100 mm SVL (ẹnu -dé-ìdí; láì sí ìdí ẹ̀ níbẹ̀ tàbí gùn ju bẹ́ẹ̀ sí SVL) , ìtóbi sí wọn sì yàtọ káàkiri erékùṣù. Àwọn akọ ma ń tóbi ju abo lọ, tí wọ́n sì ma ń wúwo tóbi tó méjì ọ̀kọ̀ọ̀kan abo, ó sì ma ń tobí tó ìwọn 77 sí 91 mm SVL, àkàwé  63–71 mm ti obìnrin.


title: Microlophus

text: Microlophus  jẹ́ ti ìdílé àwọn alángbá "Tropidurid" ní Gúúsù Amẹ́ríkà. Ogún ẹ̀yà alángbá yìí ni a dámọ̀ tí mẹ́fà sì wọ́pọ̀ ní erúkùṣú Galápagos ní ibi tí wọ́n ti mọ̀ wọ́n sí àwọn alángbá àpáta (nígbà míràn wọ́n máa ń kówọn sí àye Tropidurus). Wọ́n má ń rí àwọn tókù tí wọ́n ń pè ní Pacific iguanas, ní Andes lọ́na òkun Chile, Peru, àti Ecuador. Ìrí àwọn alángbá yìí káàkiri àti ìrísí, àwọ̀, àti ìwà tí ó yàtọ̀ ṣe àfihàn nkan tí àwọn olóyìnbo ń pè ní adaptive radiation tí ó ní ṣe pẹ̀lú àwọn tí ó ń gbé ní archipelago yìí. A ma ń rí àwọn ẹ̀yà kan ní gbogbo àárín àtí ìwọ oòrùn àwọn erékuỳṣù tí ó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àkókó òkun lọlẹ̀ díẹ̀, tí ó sì jẹ́ pé a maa ń rí àwọn ẹ̀yà mẹ́fà kan ní eteetí àwọn erékùṣù. Ó Ṣeéṣe kó jẹ́ wípé ìran kan ní gbogbo àwọn ẹ̀yà wọ̀nyí ti wá. Síbẹ̀síbẹ̀, Tropiduridae lè pàwọdà, àwọn ẹ̀yà kan náà sí ma ń ní àwọ̀ ọ̀tọ̀tọ̀ ní ibùgbé ọ̀tọ̀tọ̀, tí wọn a sì maa ṣe àfihan àwọ̀ ọ̀tọ̀tọ̀. Àwọn ẹranko tí ó ń gbé ní àpáta dúdú maa n ní àwọ̀ dúdú ju àwọn tó ń gbe ní orí iyẹ̀pẹ̀ tí ó mọ́. Wọ́n tòwọ́n bí ábídí. (* wọ́n wọ́pọ̀ ní àwọn erékùṣù Galapágos).


title: Microlophus atacamensis

text: Microlophus atacamensis, náà Atacamen Pacific iguana, jẹ́ àwọn ẹ̀yà alángbá orí àpáta tí ó wọ́pọ̀ ní Chile.


title: Microlophus bivittatus

text: Alángba àpáta San Cristóbal ("Microlophus bivittatus") jẹ́ àwọn ẹ̀yà alángba àpáta tí ó wọ́pọ̀ ní erékùṣù Galápagos. Wọ́n maa ń kó àwọn ẹ̀yà wọ̀nyí pọ̀ sí ìdílé "Microlophus" ṣùgbọ́n wọ́n ti kà wọn sí ìdílé "Tropidurus" tẹ́lẹ̀.


title: Microlophus delanonis

text: Microlophus delanonis, alángbà àpáta Española  tàbí alángbà àpáta Hood wọ́pọ̀ ní erékùṣù Galapagos ti  Española. Wọ́n maa ń kó àwọn ẹ̀yà wọ̀nyí pọ̀ sí ìdílé "Microlophus" ṣùgbọ́n wọ́n ti kà wọn sí ìdílé "Tropidurus" tẹ́lẹ̀.


title: Microlophus duncanensis

text: Microlophus duncanensis, jẹ́ àwọn ẹ̀yà alángba àpáta tí ó wọ́pọ̀ ní erékùṣù Galápagos ti.  Wọ́n maa ń kó àwọn ẹ̀yà wọ̀nyí pọ̀ sí ìdílé "Microlophus" ṣùgbọ́n wọ́n ti kà wọn sí ìdílé "Tropidurus" tẹ́lẹ̀.


title: Tropidurus

text: Tropidurus jẹ́ ìdílé àwọn ẹranko afàyàfà. Àwọn ẹ̀yà alángbá (ẹbí Tropiduridae) orí ilẹ̀ náà wà ní ìdílé"Tropidurus". "Tropidurus" jẹ́ ìdílé tị ọ jẹ́ ẹbí Tropiduridae, tí ó sì jẹ́ ẹbí alángbá iguanian.


title: Tropidurus

text: A máa ń rí àwọn ẹ̀yà ìdílé "Tropidurus" ní òkè odò Gúúsù Amẹ́ríkà mainland, pàápàá ní igbó agijù igbóẹgàn ibi òjò Amazon àti àwọn ibi ọ̀gbẹlẹ̀ Kòsí orúkọ tí wọ́n mọ àwọn ẹ̀yà ìdílé "Tropidurus sí". In their native range they are simply called "iguanas" as are most similar animals. If anything, the Brazilian term calango is used to particularly refer to lizards of the genus "Tropidurus". Àwọn ẹ̀ya wònyí ni ojúlówó tí wọ́n mọ̀ (wọ́n tò wọ́n bi ábídí).


title: ISBN

text: International Standard Book Number (ISBN) jẹ́ àìlẹ́gbẹ́ oùnka tí wọ́n fi ń dá ìwé mọ̀. Ni ede Yoruba, o tumọ si Nọmba Iwe Itọju Iwe-mimọ International.


title: Van Hollaway

text: Van Hollaway jẹ́ akọ́nimọ̀ọ́gbá bọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá ní Ilẹ̀ Amẹ́ríkà.


title: Van Hollaway

text: Hollaway ní olórí àwọn akọ́nimọ̀ọ́gbá college football ní Bethany Terrible Swedes ní agbègbè Lindsborg, Kansas. Ó di ipò yí mú láti ọdún 1974 títí dé 1975 . . Gẹ́gẹ́ bí akọ́nimọ̀ọ́gbá, ìwé ìrántí rẹ̀ fiwàn wípé Bethany borí ní ìgbà méje, ósì pàdánù ní ìgbà mẹ́tàlá. Ní òpin ọdún 2012, Hollaway wà ní ipò kejìlá ní gbogbo àseyege ní Bethany  (.350).


title: Microlophus grayii

text: Microlophus grayii, tí wọ́n mọ̀ sí alángbá Floreana , jẹ́ àwọn ẹ̀yà alángba àpáta tí ó wọ́pọ̀ ní erékùṣù Galápagos ti Floreana Wọ́n maa ń kó àwọn ẹ̀yà wọ̀nyí pọ̀ sí ìdílé "Microlophus" ṣùgbọ́n wọ́n ti kà wọn sí ìdílé "Tropidurus" tẹ́lẹ̀.


title: Microlophus grayii

text: Wọ́n fi orúkọ tí wọ́n ń pèé gangan", grayii", dá John Edward Gray tí ó jẹ́ onímọ̀ ọ̀pọ̀lọ́ àtí afàyàwọ́ lọ́lá.


title: Microlophus habelii

text: Microlophus habelii, tí wọ́n sábà mọ̀ sí alángbá àpáta Marchena  jẹ́ ẹ̀yà alángba àpáta tí ó wọ́pọ̀ ní erékùṣù Galápagos ti Marchena.


title: Microlophus habelii

text: Wọ́n fi orúkọ tí wọ́n ń pèé gangan, "habelii", dá Simeon Habel, onímọ̀ àdáyébá ọmọ jamaní-Amẹ́ríkà lọ́lá.


title: Microlophus habelii

text: Wọ́n fí "M. habelii" sí ìdílé "Microlophus" ṣùgbọ́n wọ́n ti kó wọn sí ẹ̀yà "Tropidurus", tí wọ́n ti ṣàpèjúwe rẹ̀ tẹ́lẹ̀.


title: Microlophus heterolepis

text: Microlophus heterolepis jẹ́ àwọn ẹ̀yà alángba àpáta tí ó wọ́pọ̀ ní Chile àti Peru.


title: Microlophus koepckeorum

text: Microlophus koepckeorum,  tí wọ́n mọ̀ sí Frost's iguana, jẹ́ àwọn ẹ̀yà alángba àpáta tí ó wọ́pọ̀ ní Chile àti Peru.


title: Microlophus koepckeorum

text: Wọ́n fi orúkọ tí wọ́n ń pèé gangan, "koepckeorum", dá Hans-Wilhelm Koepcke àtí Maria Koepcke, tí wọ́n jẹ́ ọkọ àti ìyàwó, onímọ̀ ẹyẹ ọmọ orílẹ̀ èdè jamaní tí wọ́n bí sị́ Peru.


title: Microlophus occipitalis

text: Microlophus occipitalis, ti knobbed Pacific iguana, jẹ́ àwọn ẹ̀yà alángba àpáta tí ó wọ́pọ̀ ní Ecuador àti Peru.


title: Microlophus pacificus

text: Microlophus pacificus, èyí Pacific iguana tí ó wọ́pọ̀ jẹ́ àwọn ẹ̀yà alángba àpáta tí ó wọ́pọ̀ ní erékùṣù Galápagos ti Pinta. Wọ́n maa ń kó àwọn ẹ̀yà wọ̀nyí pọ̀ sí ìdílé Microlophus ṣùgbọ́n wọ́n ti kó wọn sí ẹ̀yà Tropidurus tẹ́lẹ̀.


title: Microlophus peruvianus

text: Microlophus peruvianus, ti Peru Pacific iguana, jẹ́ àwọn ẹ̀yà alángba àpáta tí ó wọ́pọ̀ ní Ecuador, Peru, àti Chile. Wọ́n maa ń kó àwọn ẹ̀yà wọ̀nyí pọ̀ sí ìdílé "Microlophus" ṣùgbọ́n wọ́n ti kà wọn sí ìdílé "Tropidurus" tẹ́lẹ̀


title: Microlophus quadrivittatus

text: Microlophus quadrivittatus, ti Pacific iguana onígun mẹ́rin, jẹ́ àwọn ẹ̀yà alángba àpáta tí a máa ń rí ní Peru àti Chile.


title: Microlophus stolzmanni

text: Microlophus stolzmanni, tí Stolzmann's Pacific iguana tàbí Alángbá Stolzmann, jẹ́ àwọn ẹ̀yà alángba àpáta tí ó wọ́pọ̀ ní Peru.


title: Microlophus tarapacensis

text: Tarapaca Pacific iguana ("Microlophus tarapacensis") jẹ́ àwọn ẹ̀yà alángbá ti ẹbí Iguanidae. Ó wọ́pọ̀ ní Chile.


title: Microlophus theresiae

text: Microlophus theresiae, Pacific iguana ti Theresia , jẹ́ àwọn ẹ̀yà alángba àpáta tí ó wọ́pọ̀ ní Peru.


title: Microlophus theresioides

text: Microlophus theresioides (orúkọ rẹ̀ gangan ní èdè  Spanish ni "Corredor de Pica") jẹ́ àwọn ẹ̀yà alángbá tí ó wọ́pọ̀ ní Chile.


title: Microlophus thoracicus

text: Microlophus thoracicus, Pacific iguana ti Tschudi, jẹ́ àwọn ẹ̀yà alángba àpáta tí ó wọ́pọ̀ ní Peru.


title: Microlophus tigris

text: Microlophus tigris tàbí tiger Pacific iguana, jẹ́ àwọn irú alángba àpáta tí ó gbalẹ̀ ní  Peru.


title: Microlophus yanezi

text: Microlophus yanezi, Àwọn alángbá Yanez, jẹ́ àwọn ẹ̀yà alángba àpáta tí ó wọ́pọ̀ ní Chilean Matorral  nínú orílẹ̀ èdè Chile.


title: Àkójọ àwọn ẹranko afàyàfà

text: Àkójọ àwọn ẹranko afàyàfà àwon ẹranko elégungun tó wà ní ọ̀wọ́ àwọn ẹbí ẹranko afàyàfà, tí ó dé àwọn ọ̀wọ́ ńlá mẹ́ta


title: Aacocrinus

text: Aacocrinus, tí wọ́n tún mọ̀ sí ìyẹ́ ìràwọ̀, jẹ́ òdòdó òkun tí a kò rí mọ́ lati ẹbí Actinocrinitidae (tàbí Patelliocrinidae).  Wọ́n ti fi hàn wípé ó tòrò mọ́ nkan elẹ́mí kan tí ó maa ń jẹ àwọn nkan ẹlẹ́mí tí ó bá kọjá láì rí wọn. Mg calcite, wà lára rẹ̀, ó sì ń gbé ní òkè epifauna.


title: Aacocrinus

text: Lọ́wọ́lọ́wọ́, ẹ̀yà mẹ́rìndínlógún ni ó wà nínú ìdílé yìí:


title: Aaglacrinus

text: Aaglacrinus jẹ́ ẹ̀yà crinoidea ní ìhà "Cladia" tí a kò rí mọ́. Wọ́n ti gbèrò wípé kò lè rín (tòrò) nkan elẹ́mí kan tí ó maa ń jẹ àwọn nkan ẹlẹ́mí tí ó bá kọjá, tí Magnesium calcite, wà lára ibi tí ó le lára rẹ̀.


title: Aaglacrinus

text: Lọ́wọ́lọ́wọ́, ẹ̀yà méjì ni ó wà nínú ìdílé yìí, àwọn méjèèjì wà lábẹ́ orúkọ "Aaglaocrinus":


title: Abrotocrinus

text: Abrotocrinus jẹ́ jẹ́ ẹ̀yà crinoids tí a kò rí mọ́.


title: Abrotocrinus

text: Wọ́n mọ ìdílé yìí nínú àwọn àkọsílẹ̀ ohun ẹlẹ́mí díẹ̀ tókù ti Ìgbà Eléèédú ti United States àti Canada (ọjó orí: 353.8 sí ọdún mílíọnù 345.0 sẹ́yìn).


title: Argentina (fish)

text: Argentina jẹ́ ìdílé herring smelts.


title: Argentina (fish)

text: Lọ́wọ́lọ́wọ́, ẹ̀yà mẹ́tàdínlógún ni a mọ́ nínú ìdílé yìí:


title: Azubuike Okechukwu

text: Azubuike Godson Okechukwu (bí ní Ọjọ́ kọnkàndínlógún Oṣù kẹ́rin Ọdún 1997) jẹ́ alágbàṣe agbábọ́ọ̀lù ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà tí ó gbá bọ́ọ̀lù fún ẹgbẹ́ Yeni Malatyaspor ti Turkey, gẹ́gẹ́ bí a gbá ipò àárín.


title: Azubuike Okechukwu

text: A bíi ní ìlú Katsina, Okechukwu  gbá bọ́ọ̀lù fún Bayelsa United àti Yeni Malatyaspor.


title: Azubuike Okechukwu

text: Okechukwu gbá bóòlù ní ìgbà àkọ́kọ́ fún Nigeria ní ọdún 2016, a yàn fún ìpèsè eléni márùndínlógójì fún ọdún 2016 Summer Olympics.


title: Herring smelt

text: Herring smelts tàbí àwọn argentine jẹ́ ẹbí, Argentinidae, ti òkún smelts. Ìrísí wọn dàbí ti smelts (ẹbí Osmeridae) ṣùgbọ́n ẹnu won kéré díẹ̀.


title: Herring smelt

text: Wọ́n maa ń rí wọ́n nínú òkun káàkiri gbogbo agbayé. Wọ́n jẹ́ ẹja kékeré, tí wọ́n maa ń dàgbà tó bí    ní gígùn, yàtọ̀ sí argentine títóbi, "Argentina silus", t́ ó maa ń tó bíi .


title: Herring smelt

text: Wọ́n maa ń kó ara wọn jẹ̀ lọ́pọ̀ tuutu súmọ̀ ìsàlẹ̀ òkun, wọ́n maa ń jẹ plankton, krill, amphipods, cephalopods, chaetognaths kékeré, àti ctenophores.


title: Herring smelt

text: Wọ́n maa ń pa wọ́n fún títa tí wọ́n sì maa ń ṣètò wọn fún jílẹ.


title: Acanthotheelia

text: Acanthotheelia jẹ́ ìdílé kòkúmbà òkún tí a kò rí mọ́ ṣùgbọ́n tí a ti rí tẹ́lẹ́ ni Poland ní ìgbà  Triassic. Àwọn ẹ́yà tí ó wà nínú rẹ̀ ni "Acanthotheelia spinosa", "Acanthotheelia spiniperjorata", àti "Acanthotheelia anisica".


title: Achistrum

text: Achistrum jẹ́ ìdílé kòkúmbà òkún tí a kò rí mọ́ ṣùgbọ́n tí a ti rí tẹ́lẹ́ ni Poland ní ìgbà Triassic, àti ní  United States  Ìgbà Eléèédú. Àwọn ẹ́yà tí ó wà nínú rẹ̀ ni  "Achistrum nicholsoni" àti "Achistrum ludwigi".


title: Agaricocrinus

text: Agaricocrinus  jẹ́ ìdílé crinoid tí a kò rí mọ́, tí ó wà ní ẹbí Coelocrinidae.


title: Agaricocrinus

text: Àwọn tí wọ́n ń gbé ní òkè  epifaunal tí wọ́n ń tòrò mọ́ nkan tí wọ́n maa jẹ yìí wà ní Ìgbà Eléèédú àti àkókó Osagean tí  United States, lati 353.8 sí 345.0 Ma. Bíi àwọn  crinoid, "ẹ̀yà Agaricocrinus "  maa ń ta mọ́ ojú ibi tóbà le.


title: Phasianidae

text: Phasianidae jẹ́ àwọn ẹyẹ tí ó ń gbé inú ilẹ̀ bi àwọn ẹyẹ àparò, ẹye ìgà, adìyẹ igbó, àwọn adìyẹ, ẹyẹ bí adìyẹ awó , àti ẹyẹ pòpòndò . Ọ́pọ̀lọpọ̀ àwọn ẹyẹ fún ìdáraya nió wà ní ẹbí yìí. Ẹbí yìí tóbi púpọ̀, lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan, wọ́n máa ń pín wọn sí àwọn mọlẹ́bí méjì, Phasianinae, àti Perdicinae. Nígbàmíràn, wọ́n máa ń tọ́jú àwọn ẹbí àti ẹyẹ míràn bí ẹbí yìí. Fún àpẹẹrẹ, àwọn ààjọ  American Ornithologists Union kó àwọn Tetraonidae (grouse), Numididae (ẹyẹ awó), àti Meleagrididae (àwọn tòlótòló) as bíi mọ̀lẹ́bí ní ẹbí Phasianidae.


title: Phasianidae

text: Ìrandíran Phasianidae ni ó tóbi jùlọ nínú ẹ̀ka Galliformes, tí ó sì pẹ̀lú àwọn ẹ̀yà 150. Àwọn tó wà ní ẹgbẹ́ yìí ni àwọn ẹyẹ àparò àti ẹyẹ ìgà, adìyẹ  igbó, ẹyẹ bí adìyẹ awó àti ẹyẹ pòpòndò. Wọ́n ti dá àwọn tọkí àti adìyẹ òpìpì mọ̀ pé ìran wọn ni àwọn ẹyẹ tó dàbí ẹyẹ àparò àti ẹyẹ ìgà .


title: Klaus Biemann

text: Klaus Biemann (Ọjọ́ kejí Oṣù kọkànlá  Ọdún 1926 – Ọjọ́ kejí Oṣù kẹfà Ọdún 2016)  jẹ́ ọ̀jọ̀gbón onímọ̀ chemistry ní  Massachusetts Institute of Technology. Ìṣé rẹ̀ dá  lórí ìgbékalẹ̀ onínọmbà ní organic àti biochemistry. Wọ́n ti pèé ní "Bàbá organic mass spectrometry."


title: David Agard

text: David A. Agard Ph.D. jẹ́ ọ̀jọ̀gbón ìmọ̀  Biochemistry àti Biophysics ní University of California, San Francisco.  Ó gba oyè àkọ́kọ́ B.S nínú ìmọ̀ Molecular Biochemistry àti Biophysics lati Yale University, ó sí gba oyè Ph.D. rẹ̀ nínú ìmọ̀ biological chemistry lati California Institute of Technology. Iṣẹ́ rẹ̀ dá lórí ìmọ̀ tó péye lórí ìrísí àti iṣẹ́ macromolecular. Ó jẹ́ olùdarí  Institute for Bioengineering, Biotechnology, àti Quantitative Biomedical Research àti pé ó ti gba jẹ́ olùṣèwádìí ti Howard Hughes Medical Institute (HHMI) lati ọdún 1986.


title: In-Young Ahn

text: In-Young Ahn jẹ́ onímọ̀ ìjínlẹ̀ ọmọ orílẹ̀ èdè South Korea. Ó jẹ́ obìnrin àkọ́kọ́ ọmọ Korea tí ó maa kọ́kọ́ dé Antarctica, ó sì jẹ́ obìnrin àkọ́kọ́ ọmọ Asia tí ó maa ṣe olórí ibùdó Antarctic (King Sejong Station). Ó jẹ́ onímọ̀ ìbáṣepọ̀ oun ẹlẹ́mì ìsàlẹ̀ omi àti agègbè wọn, ó sì ń ṣiṣẹ́ lọ́wọ́lọ́wọ́ gẹ́gẹ́ bíi ọ̀gá onímọ̀ ìjìnlẹ̀ ìwádí fún Korea Polar Research Institute.


title: In-Young Ahn

text: Ahn yege nínú ẹ̀kọ́ lati Seoul National University ní ọdún 1982 (nínú Biological Oceanography) ó sì gba PhD rẹ̀ nínú Coastal Oceanography lati State University of New York ní  Stony Brook ní ọdún 1990. Ahn bẹ̀rẹ̀ ìwádí rẹ̀ ní Korean Polar Research Institute (KOPRI) ní Ọjọ́ kínín Oṣù keje Odún 1991.


title: In-Young Ahn

text: Ahn wá ní ìdí ètò ìṣàmójútó àyíka ní  King Sejong Station lati odún 1996 sí 2011, ó sì ṣe ìwádi lati gba ìjìnlẹ̀ dátà tí ó wúlò yíyàn Antarctic Specially Protected Area (ASPA #171) nítòsí ibùdó Korea.