title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: govern: v; (A lot of people help to govern a country.) sàkóso; sèjoba; solórí òpòlopo ló n sàkóso orílè-èdè kan.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: government: n; (Our government has decided to build more school and hospitals this year.) ìjoba; alákòóso Ìjoba wa ti pinnu láti kó àwon ilé-iwé àti àwon ilé ìtóju àwon aláìsàn síi odún yìí.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: governor: n; (My father is a governor.) gomínà; olórí; bale Gomínà ní bàbáà mi.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: gown: n; (She has many gowns.) èwù ìlekè gígùn ó ní òpòlopò èwù ìlekè gígùn.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grab: v; (He grabbed the book from his friend and ran away.) já nnkan gbà ó já ìwé náà lówó ore rè ó sí sálo.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grace: n; (Let us stand up and say the grace.) oore-òfé E jé kí a dìde dúró kí a se oore òfé


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: graceful:adj; (The men did a graceful dance.) dídára; léwà Àwon okunrin náà jó ijó tí ó dára.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: gracious: adj; (He gave her a gracious smile.) olóore-òfé; aláànú ó fi èrín pàdée rè tàánú tàánú.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grade: n; (We have three grades of eggs.) (Grade A eggs are the largest and Grade C the smallest.) ipò/ìpín bí nnkan se rí orísìí ìpín méta ni àwon eyin náà bí won se tóbi sí. Àwon tó wà ni ipò kínní (Grade A) lo tóbi jù nígbà ti awon to wà ni ìpín keta (Grade C) ló kèré jù.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grade: v; (They have graded the eggs into several sizes.) pín sí ìpín/ipò bí nnkan se rí Wón ti pín àwon eyin náà sì bí wón ti se tóbi sí.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: gradual: adj; (There has been a gradual improvement in your work.) díèdíè Àyípadà díè ti bá isée rè.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: gradually: adv; (Babies learn to walk gradually.) díedíè; ní sísè-n-lèlé Àwon omo owo n ko bí a ti se n rin díedíè.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: graduate: n; (She is a history graduate from an American college. akékòógboyè Akékòógboyè nínú ìmò ìtan lati ilé èkó giga ti ilè Améríkà kan.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: graduate: v; (She graduated in history.) kékòó gboyè ó kekòó gboyè nínú ìmò ìtan.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grain: n; (Grain is used for making flour.) (A few grains of salt lay on the table.) okà A máa n fi okà se ìyèfun. Nnkan tín-ún Iyò tín-ún wà lórí tábìlì.  grammar: n; (English grammar is quite difficult to learn.) ìmò ìlo òrò/èdè dajudájú Ìmò ìla edè oyìnbó nira láti kó díe.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: gramophone: n; (The gramophone is not loud enough.) ero agbòhùngbohùn Ero agbohùngbohùn náà kò lo sókè to.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grand: adj; (The government buildings were very grand.) tóbi, lóla; wuyì; níyìn; léwà Àwon ilé ìjoba náà tóbí wón sì Léwà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grandchild: n; (My grandchild is here.) omo-omo omo-omo mi wà níbì.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: granddaughter: n; (She is my granddaughter.) omo-omo to jé obìnrín. omobinran omo mi ni.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grandfather: n; (My grandfather was a hunter.) babáa bàbá ode ni bàbáa bàbá mi.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grandmother: n; (My grandmother was a trader.) ìyáàyà (ìyá ìyá) onísòwò ni ìyáàyá mi.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grandson: (My grandson is living with me.) omokùnrin omo mi omokùnrin omo mi n gbe pèlú mi.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: granite: n; (He built his house with granite.) irúfé òkúta kan to máa n le ó fi òkúta lílè kó ilé rè.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grant: v; (The Children were granted a holiday because the examination results were so good.) gbà; fi fún ; fí jínkí Wón fi ìsimi jínkí àwon akékòó náà torí pe àwon èsì ìdánwò wón dára gidi.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grant: n; (The government gave us a grant to build another Classrom.) ohun tí a fúnni; èbùn fún isé Ìjoba fún wa ni èbùn owó láti fi kó yàrá ìkàwé mìíràn.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grape: n; (We are in the season of grapes.) èso àjàrà. A ti wà ní àkókò èso àjàra.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grapefruit: n; (The grapefruit is not sweet.) osàn apàárà. Osàn àpáàrà náà kò dun.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: graph: n; (They made a graph of how hot the weather was in that month.) ìlà àjúwe. Won se ìlà ajúwe fún bí ojú ojó ti se gbóná to nínú osù náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: graph-paper: n; (He bought a graph-paper.) irúré ìwé kan tí ó máa n ní ihò fótótótó tí a n lò fún ìlà ajuwe ó rá ìwa tí a n lò fún ìlà ajuwe.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grasp: v; (I grasp the cat by the back of its neck and put it outside.) (I couldn’t grasp what the English teacher told me.) gbá mú; dí mú mo gba olóngbò náà léyìn orùn mú, mo sì tìí síta. yé; mòye N kò lè mòye nnkan. Tí olùko èdè Gèésì náa so fún me


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grass: n; (We sat on the grasses to eat our food.) koríko. A jókòó lórí koríko láti je oúnjẹ wa.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grassland: n; (Grassland is very good for cattle rearing.) ilè oníkoríko Ile oníkoríko dára fún itóju maalu


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grasshopper: n; (Grasshoppers are very common during the dry season.) eléngà; taata. Taata máa n wópò nígbà èèrùn.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grate: v; (She grated the cassava tubers.) rin; lò ha. Ó rin egé naa.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grate: n; (The grate is no more good.) irin ìkélé-irin tí o wà ní ìsàlè ìdáná níbi níbi tí eérú n bá jade. Irin ìkélé náà kò dára mó.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grateful:adj; (I am very grateful to you for giving me these books.) moore; lópè mo dupe lowo re fún pé o fún mi ni àwon ìwé yìí.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: gratitude: n; (I an full of gratitude to yo for the books ìmoore: ìdúpé mo fi ìmoore han sí o fún àwon ìwé náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grave: n; (She visits her father’s grave every week.) ìbójì; saárè ó máa n lo be ibojì bàbáa rè wò lósòòsè.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: gravel: n; (There was a gravel path from the gate to the front door.) okúra wéwèèwé ojú ona tí o ní òkúta wéwèèwé wà láti enu ibodè náà títí dé ilèkun abáwolé.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: graze: n; (It that a cut on your knee?- No, it is only a graze.) ara bíbó N jé ojú ogbé ni ti ojú eékún re yen-Rárá, ojú ara bíbó lásán ni.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: graze: v; (Cattle were grazing in the field.) (He grazed his kneel when he fell down.) je koríko. Awọn máàlù n je koríko lórí papa. Fi ara bo nípa fifi lo nnkan Ó fi orokun/eékan re bo nigba ti ó subu.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grease: n; (If you put grease lin your car wheels, they turn more easily.) òrá; epo; ìpara Tí o ba fi epo sí àwon àgbá esè okò re won yòó máa yí pèlú ìròrùn si.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grease: v; (You must keep this machine greased.) fi epo sí; fi òrá sí ; fi ìpara pa ó gbódò máa fi epo sí èro yìí díéde.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: great: adj; (We learnt about great people in history.) tóbi; pípò nlá A kó nípa àwon ènìyàn nlà nínú ìtàn.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: greed: n; (He is not hungry, but he can’t stop eating those chocolates-it is just greed.) ìwora; ojúkòkòrò Ebi kò paá sùgbón kò le se kó má je àwon mìndin-mín-ìn-din yen-ìwora lásán ni!


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: greedy: adj; (My brother is greedy.) ní ìwora Egbon mi ni ìwora.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: green: n; (The painter used different sorts of green for the plants in his picture.) àwò ewé olùkun-nnkan náà lo orisìírisìí tí ó je mó àwò ewe fun àwon ohun ògbìn nínú àwòran tí ó yà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: green: adj; (She wore a gren dress.) tí o ní àwò ewé ó wo aso aláwò ewé.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: greet: v; (He greeted me.) (The new idea was greeted with surprise.) ki; yò mó ó kí mi. Jo-kí èrò jo. Èrò tuntun náa jo pèlú ìyanu.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grew: v; (Your orange tree grew up very fast.) so; dàgbà Igi osàn re yára dàgbà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: gray: adj; (There was a grey cat on the wall.) tí kò dúdú tí ko funfun olóngbò kò dúdú-kò-funfun kan wa lána ogiri.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: gray: n; (I don’t like gray.) àwò tí ko dúdú tí ko funfun N ko féràn àwo tí kò dúdú ti kò funfun.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grief: n; (She was made weak with grief when her son died.) ìbànújé Nígbà lí omo rè kú, ìbànújé mú kí ó rè e.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grin: n; (I have been given some money! he said with a grin.) èrín ìyànyí; èrín ègàn Won ti fún mi lówó díè! Ó sòrò pèlú èrín ako.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grin: v; (Why are you two boys sitting grinning at each other instead of doing your work?) rérìn-ín ako; rérìn-ín ègàn bóyín kí ló dé tí èyin omo kùnrin méjèèjì yìí fi jókòó tí e n rérìn-ín ako sí ara yín dípò tí è ba’fi máa sise yín?


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grind: v; (We grind grain to make flour.) lòA máa n lo okà láti fi se ìyèfun.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grind-stone: n; (He grinded the pepper on a grind-stone.) olo; okúta ìho nnkan ó lo ata náà lórí olo.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grip: v; (The Child was gripping hen mother’s hand.) dì mú sinsin; gbá mú omo náà di owó ìyáa rè mú.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grip: n; (He grip was so strong that her mother couldn’t take her hand away.) ìdìmú; ìgbámú ó di; di iyáa re mú dé ibi pé ìyá re kò lè já owó kúrò.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: groan: v; (He groaned with pain.) ké ìrora; gbin ó gbin pèlú ìrora.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: groan: n; (He gave a groan of pain.) ikérora o ní ikérora.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: groove: n; (When we play a record, the needle moves along very small groves. ìtèbò Nígba tí a bá n gbó awo orin abéré tí o máa n mú àwo korin síta máa n bá àwon ihò ìtèbò tín-ín-rín tin-in-rún ojú àwo tí ó n korin náa yí.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: ground: n; (His book fell to the ground.) ilè Iwé rè bó sílè.  groundnut: n; (I ate groundnuts.) èpà mo je èpà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: group: n; (A group of girls was waiting outside the school.) akójopò; egbé Akójopò àwon omodé bìnrin dúró sí ìwájú ìta ilé ìwé náà


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: group: v; (They were grouped round their teacher.) kóra jo pò wón kóra jo pò yí olùkó won po.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grove: n; (The had a grove mango-trees behind their house.) oko igi tí o jé iru igi kan náà ló wà níbè Wón ni oko igi mángóòrò léyìn ilé won.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grow: v; (The Children grow up fast.) (The weather grew colder.) dàgbà Àwon omo náà n yára dàgbà dì; dà ojú ojó ti di tútù.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: growth: n; (The Child’s growth was fast.) ìdàgbàsoke Ìdàgbàsókè omo náà yá díadáa.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: growl: v; (The dog growled at the visitors.) kùn Ajá máa kùn mo àwon àlejò náa.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grub: n; (There were a lot of grubs under the stone.) kòkòrò kékeré tí kò tìí gún ìyé. Àwon nkòkòrò tí ko tìí gún ìyé pò lábé okúta náà. Ounjẹ́ Oúnjẹ ti se tan Grub is up.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grumble: v; (She is always grumbling about the Children making a noise.) kùn o máa n kun sáa nítorí àwon omo tó n pariwo.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grumpy: v; (The little girl was grumpy because she was tuned and hung any.) ìgbónára omodébinrin náà ni ìgbónára nitorí pé ó rè e, ebí sì n pa á.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grunt: v; (Pigs were grunting in the yand.) kùn bí elédè Àwon elédè n kùn nínú ogbà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: grunt: n; (The pigs gave a loud grunt.) kíkùn elédè; ariwo elédè kíkùn àwon elédè náà lo soke.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: guarantee: n; (I give him my guarantee to work for you for a year.) èrí Mo fún un lérìí pé kí ó bá o sisé fún odún ken.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: guarantee: v; (Can you guarantee to work for me for a year, or will you be leaving soo?) se ilérí N jé o le se ilérí pé wà a sisé fún mi fún odún kan tabí o fé padà bayìí?  guard: v; (The dog guarded the house.) só; dáàbò bò. Ajá náà dáàbò il;e náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: guard: n; (As I walked into the army camp, the guards stopped me.) (The solders were on guard all night. aláàbò; otùsó Bí mo se rìn dé ìtèdó àwon omo ogun náà, àwon olùsó náà dá mi dúró. Ìsó; ààbò : ìdáàbòbò Àwon ológun náà lóri ìsó ní gbogbo oru.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: guardian: n; (I live with my guardians in the town.) alágbàtó ; olùtójú mo n gbe pèlú àwon alágbàtó mi nínú ilú náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: guirdance: n; (My teacher gave me guidance in English language.) ìtósónà; ìfònàhàn olùkó mi fún mi ní ìtósónà nínú ede Gèésí.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: guave: n; (I ate guares yesterday. gírófà – irúfè eso kan tí won máà n je ní tutu mo je gírófà lánàá.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: guess: v; (“How old is the Child” “I guess he is ten”) rò so “omo odún mélòó ni omo náà? “mo ro ó pé odún méwàá ní.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: guest: n; (We try to make our guests happy.) àlejò; alápèje. A gbìyànju láti mú kí inú awon àlejò wa dùn.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: guide: v; (He was guided by what I said.) fi ònà han; tó sí ònà òrò tí mo so ló tó o sí ònà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: guide: n; (He is a guide and shows visitors around the town.) amònà ó jé amònà, o sì n fi àjíká ìlí náà han àwon alejò.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: guilt: n; (I felt guilt when I spent all his money.) ebi ese: ese mo rí pé mo ní èbi èsè nígbà tí mo ná gbogbo owó re.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: guilty: adj; (The criminal was proved to be guilty.) tí ó dá èsè; ní èbi èsè Wón débí èsè ru òdaran náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: guinea-corn: n; (He has grinded his gunea-coms.) okàa bàbá ó ti lo okà bàbà rè.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: guinea: (He has killed his guinea fowl.) fowl; n; eye awó ó ti pa eye àwoo rè.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: guinea: pig: n; (He breeds guinea pigs.) eku emó; emó òyìnbó o n tóju àwon emó.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: guinea-worm: n; (The Child has guinea-worm.)  sòbìà omo náà ní sobìa.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: guiter: n; (He bought a new guiter.) wáyà- irúfé ohun èlò orin kan tí a máa n ta ó ra wáyà tuntun.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: gully: n; (The rain ran through the gullies.) ojú àgbàrá; òjo náà n sáré gba àwon ojú agbara náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: gulp: v; (He gulped down the bear and ran out of the house.) sáré gbé mì ó saré gbé otí náà mì ó sì sare jade nínú ilé.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: gum: n; (There is gum on the back of a stamp.) (He has cut his gum with a spoon) (He fell the gum tree (eucalyptus)) àtè, oje igi Àtè wà léyìn ìwé kékere tí a máa n lè mó léta. Ìsàlè eyín Ó ti fí sibí ge lbi ìsàlè eyún rè. Igi àtè Ó gé igi àtè náà lule.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: gum: n; (The soldiers all carried their gums.) ìbon Gbogbo àwon omo ogun náà gbe ìbon won.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: gum:-powder: n; (The bullets are made to move by gum-powder burning.) ètu ìbon Jíjò ètu ìbon ló máa n mú ota jade nínú ìbon.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: gurgle:v; (The little river gurgled over the Stores.) tu pùùpùù: hó omi odò kékeré náà n tu pùùpùù koja lórí awon òkúta náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: gust: n; (A stranger gust tore a branch off the tree.) aféfé òjiji tí ó le Aféfé ojiji ti ó le púpò náà ya èka igi náà kúrò.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: gut: n; (He removed the gut of the gout.) ìfun eran ó ko ìfun ewúré náà kúró.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: guts: n; orí ekó o ni èkó tó láti le síwajú nínú isé tó lágbára náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: gutter: n; (I had to clear the gutter because it was blocked with dead leaves.) ìgbàsòòrò; òsòòròmo ní láti gbá ojú ìgbàsòòrò náà nítorí pè àwon ewé ti díi.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): G

text: gymnastics: n; (We do gymnastics in a gymnasium.) idárayá A máa n se idáraya in ìbi ìsìdárayá.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: habit: n; (I am in the habit of getting up late.) ìwà; bárakú Iwà mi nipé kí n máa pé jí dìde.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: habitat: n; (The habitat of this fish is the deep sea.) ilé; ibùgbé Nínú alagbalugbu omi okun ni ilé eja yìí.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: had: v (He had two bags of fruits yesterday, but now he only has one.) ní ó ni àpò èso meji lánàá sugbon eyo kan soso ló ní báyìí.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: haggle: v; (The fruit seller wanted twenty naira for a basket of fruits, but I haggle with him and at last we agreed on fifteen naira.) ná; dún-ùn-ná-dún-rà Eni tí ó n èso náà fé gba ogún náírà fin àpèrè èso kan, sùgbon mo na an lowo rè nígbèyìn a jo fenu gúnlè lórí náírà méèédógún.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hail: n; (There was a hail storm yesterday which damage the corn.) yìnyìn yìnyìn bó lulè lánáà, èyí ti o ba agbado náà jé.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hail: v; (It was hailing yesterday.) rò hìí –kí òjò ro hìí ojó rò hìí lánàá


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hair: n; (His hair is black.)irun irin oríi rè dùdú.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hairdresser: n; (My mother is a hairdresser.) onídìrí onídìríní ìyáà mi.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: half: n; (We have half each.) ìlàjì; ààbò; adébù; ìdáméjì Àbààbò ni a ní níkòòkan.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hall: n; (The school hall can hold 200 people.) (The people who govern the town work in the Town Hall.) yàrá nlá Gbòngan ilé-ìwé náà lè gba igba ènìyàn. Gbòngàn Inú gbòngàn ilú náà ni àwon tí n sàkóso ìlú náà ti n sise


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: halt: (The can halted in front of the house.) dúró okò ayókélé náà dùró níwájú ilé náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: halt: n; (The game came to a halt.) ìdúró ; Eré dárayá náà wa sí ìdúró.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: halve: v; (My brother and I halved the orange.) pín sí ni Emi ati ègbón ní pin osàn kan náà sí méjì.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: ham: n; (Would you like a piece of ham?) itan eran elédè tí a fi iyò sí N jé o ni ìfé sí itan eran eléfè tí a fi iyò sí?


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hammer: n; (He gave me a new hammer.) òòlù ó fún mi ni òòlù tuntun kan


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hammer: v; (She hammered the nail through the wall.) fi òòlù lù ó fi oolu lu èsò náà mó ara ìgàná.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hand: n; owó A di owo ara wa inú.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hand: v; (Hand me that plate.) fowó fún-kí a fún èèyàn ní nnkan pèlú owó fowo fún mi ni abó náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: handbag: n; (I bought a new handbag.) àpò ìfàlówó mo ra àpò ìfàlówó tuntun ken.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: handball: n; (She prefers handball to football.) bòòlù aláfowógba. Ó gbádùn bóòlù aláfowógba ju aláfesègbá lo.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hand-basin: n; (I washed my hand in a hand-basin) abo ìfowo mo fowó mí nínú abó ìfowó.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hand-cart: n; (The man was pushing his hand cart.) omolanke okùnrin náà n ti omolanke rè.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: handful: n; (I put three handfuls of rice in the pot.) èkúnwó mo bu ìresì èkúnwó méta sínú ìkòkò náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: habdicap: n; (He wanted to run in the race but his sore leg is a handicap.) adínàgboòkú; ìdíwó ó fé kópa nínú eré ìje náà sùgbón ese rè tí ó légbò ló se ìdíwó fún un.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: handwriting: n; (Your handwriting is very good.) ìsowókòwé Ìsowokòwé re dára gìdigidi.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: handy: adj; (The house is handy for the market.) rorùn; nítòsí ; mo níwon Ile náà mo níwòn fún ojà náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: harvest: n; (We are all helped with the harvest.) (It was a good maize harvest.) ìgbà ìkórè Gobgbo wa ni ìgbà ìkórè náà sànfààní fún. Ìkórè-oye nnkan tí a kórè Ìkórè àgbàdo náà dáro.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: harvest: v; (It is the season for harvesting the sugar.) kórè ó jé àsìkò tí a n kórè súgà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: has: v; (She has two Children.) ní ó ní àwon omo méjì.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: haste: n; (In my haste I forgot to take along my hat.) ìyára; ìkánjú Nínú ìkánjú mo gbàgbé láti mú fìlà mi dání.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hasty: adj; (He ate a hasty lunch.) kánjú; yára ó je oúnje ìkánjú lósàn-án


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hat: n; (She had a plastic hat.) fìlà ó n fìlà oníke kan.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hatch: n; (She passed the food through the hatch form the kitchen.) àlàfo tàbí ìbi tí ó sán lára ìgbànná ó gba oúnje náà gba inú àlafo ìgànnà láti ilé ìdána.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hatch: v; (The Chickens hatched this morning.) pa eyin; pa láti mú eyin. Awon omo adìye náà pa láàrò yìí.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hate: (I hate snakes.) kórìíra mo korìí awon ejò.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hatred: n; (She looked at me with an expression of hatred.) ìríra ó wò mi pèlú ìríra.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: haul: v; (They hauled the boat onto the shore.) fà; wó wón wó okò omi náà sójú ibú.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: haunt: v; (People say that the old house is hunted by the ghost a men who died there.) pààrà; kààkìrí Àwon ènìyàn so pé òkú okùnrin kan tí o kú nínú ilé àtijó náà n pààrà ibè.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hawk: n; ( The hunter killed a hawk.) àwòdì; àsá ode náà pa àwòdì kan.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hawk: v; (The woman hawked throughout.) kiri ; polówó ojà obinrin náà polówó ojà ni gbogbo ìná yesterday.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: have: v; (The have gone.) (I haven’t got any fruit.) ti wón ti lo. Ní N ko tíì ní eso kankan. hay:n; (The farmer makes hay when the weather is fine.) koríko gbígbe Àgbè maa n se koriko gbígbe nígbà ti ojú ojó bag be dáadaa.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hazard: n; (There are many hazards in a journey across Africa.) ewu Ewú púpò ló wà nínú ìrìn-ajo káàkiri ile Adúláwò.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hazardous: adj; (The journey across Africa is hazardous.) léwu Ìrìn-àjò káàkiri ìle Adúlawo léwu.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: haze: n; (The mountain were in haze.) ìkuukùu. Ìkuùkùu bo àwon òkè náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hazy: adj; (Since it was very hazy, we Couldn’t see the mountains.) tí ó ní ìkuukùu, sèkuukùu Níwòn ìgbà ti oju ọjọ́ sèkuukùu a ko ri àwon òkè náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: he: pron; (He passed his examination.) (He is my brother.) ó ó yege nínú ìdáwò rè. Ni Egbón mi ni.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: head: n; (Hit it on the head.) orí ó lùú lórí.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: head: v; (The bus is heading toward the center of the town.) (The bus headed the line of cars.) (The football player headed the ball to the other side of the field.) sún mó oko akérò náà n sún mo aarin gbùngùn ìlú. Kólórí: saájú ; wà ní iwáju Oko akéro náà ló saáju àwon oko lo wà lórí ìlà. Forí gbé; forí kan:- kí a fori gbé bóòlù Agbábóòlù náà fori gbé boólù náà sí apá kejì oríi papa.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: headache: (He has got a headache.) orí fífó ó ní orí fífó.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: heading: n; (The heading of that book is very good.) àkolé Akolé ìwé náà dára gídigidi.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: headhght: n; (The headhghts of a car show the drwer the way in front, when he is drwing at night.) iná iwájú oko Iná iwájú, okò máa n fi òye iwájú okò han awakò nigbakúùgba tí ó bá n wakò lálé.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: headline: n; (The headline of the story was “Girl jumps out of burning house to safery”.)


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: headquartes: n; (The army headquartes is not inside the town.) ojúkò; olóri elé isé ojúkò/ dú ilé-isé awon omo ogun náà kò sí n àárín ìlú.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: heal: v; (Doctors help to heal people who are ill.) (The sore place on my arm has healed.) sò sàn; mú lára dá; sàn. Àwon onísègùn tó máa n wo àwon tí ara won kò dá sàn. ojú egbò tó wà ní apá mi ti sàn.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: health: n; (I wish you all good health and long life.) ìlera; dídá ara Mo gbàdúrà ìlera àti èmí gígùn fún gbogbo yìí.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: healthy: adj; (You look very healthy.) ní ìlera; taagun ó ní ilera dáadáa


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: heap: n; (The workmen left a heap of stones in our yand.) akòjopò nnkan gegele. Àwon òsìse náa fi àkójopò àwon òkùta wéwèèwè gegele sílè nínú ogbàà wa.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: heap: v; (He heaped his plate wigh food.) kó jo gegele ó ko oúnje gegele sínú abóo rè.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hear: v; (I heand the rain on the rood.) (Have you heand about what happened yesterday.) gbó dídún nnkan mo gbó dídún òjò lórí òrùlé. Rí iroyin ìsèlè kan gbó N je o ti gbó nípa ohun tó selè lánàá?


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: heart: n; (All living things have heart.) (In the heart of the forest, wild animals lives.) okàn Gbogbo èdá alaàyè lo ní okàn Aárìn gbùngbùn Àwon eranko búburú náà gbe ní àarun gbùngbùn ìgbó náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: heartbeat: n; ìsokúlú okàn Ìsokúlú òkàn re ti dúró.(His heartbeat has stopped.)


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: heartless: adj; (The heartless man beated this little boy very hard.) aláìláàánú okùnrin aláìláàánú náa na omodékùnrin rè ní ìnàkumà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: heat: n; ( Fire gives heat.) (The winners of the heats run in the chief race.) ooru ; Ìgbóna Iná máa fa ooru. Eré ìje to saájú eré ìje àsekágbá. Àwon tí o bá gbégba oróke nínú eré ìje to to saaju àsekágba oróke n sare nínú asekàgbá eré ìje.  heat: v; (The sun heated the tin roof until it was very hot.) mú gbóná; ta; sí, Oòrun ta sí òrùlé onépáànù ná gbóna ti to fig bona gidigidi. heater: n; (He heated the water wigh a heater.) ero amú-nnkan-gbóná; ohun tó lè fa ooru ó lo ohun èlò ìmúnkangbóná láti mú omi náà gbóná. heathen: n; (The are all heathens.) kèfèrí; abòrisà Kèfèrì ni gbogbo won. how: adv; (How big is that bag.) lónà won- a máa n lo ìwon wìínrè wònyí í gégé bí atóka ìbéère Bawo ni àpò yen se tobi tó.  however: adv; (However you do it, it will be all right.) (He greeted my parents, he greeted me however.) lónàkónà; bí o ti wù ní ònà yòówù Ní ònà yòówu tí o se é yoo dára Bákan náà O kí àwon òbí ó sì tún kí emi pèlú bákan náà. howl: v; (The dog howled when it was shalt in the house.) bí ajá. Ajá náa n hu nígbà ti won tì í mole. howl: n; (The Child gave a howl of pain.) híhu; kike hihu ìrórá in omo náà hu.  hug: v; (He hugged his little daughter.) fi owó méjèèji kó móra ó fowo méjèèji kó omobìnrín kékeré rè móra.  hug: n; (He gave his little daughter a hug.) ifowókánmora: Ìdìmóra; Ifàmóra O fún omódébìnrin re ni ìfàmóra


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: huge: adj; (There were twenty people eating, so she hade a huge bowl of rice.) títobi; nlá ogún ènìyàn ló n jeun; eyí mú kí o se abó irési nla kan.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hum: v; (Beas were humming outside the window.) kùn yùn-ùn Àwon oyin n kùn yùn-un in ojú fèrèsè ní ìta.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: human: adj; (Human ear cannot hear as much as the dog’s ear.) ti ènìyan Eti ti omoènìyàn ko le gbóràn dáadáa eti ajá


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: humane: adj; (The army gave their prisoners humane treatment.) seun; láàánú. Àwon omo ogun náa n láàánú sí àwon eléwòn wón.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: humanity: n; (Kindness is the basis of humanity.) (He is wicked, he lacks humanity.) ìwà ènìyàn; Ìsoore ni òpákùtèle ìwà omo ènìyàn. Inú rere. Ó burú, kò ní inú rere.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: humble: adj; (The doctor was humble about his work, although he had cured a lot of people.) (He lived in a humble hut.) tí o ní ìrèlè; onísègùn náà ní ìrèlè pèlú isée re bí ó tile jé pé ó ti wo òpòlopo ènìyàn sàn. tí ó kéké jojo /tí kò lólá o gbé ahéré kékeré.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: humbly: adv; (He greeted his father humbly.) tìrèlè tìrèlè; pèlú ìrèlè ó kí bàbáa rè tìrèlè tìrèlè.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: humid: adj; (The weather is hot and humid.) tutu; rin ojú ojó móorú o sí tún rin.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: humidity: n; (On a wet day, the humidity is high.) ìtutu; òrinrin Nìgbà ti ojú ojó bá tutu. Òrinrín ojú ojó máa n pò


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: humiliate: v; (My mother told everyone of lthe silly things I had done as a Child and I felt humiliated.) rè sílè; tè lórí ba. Ìyáà mí so àwon ohun èègò ti mo ti se ní kékere fún gbogbo ènìyàn; èyì mu mi ni ìrèsílè ní okàn mí.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: humiliation:n; (It was a humiliation for me.) ìrèsílè; ìrèlóríba Ó jé ìresílè kan fún mi.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: humility: n; (The doctor talked about his work with humility.) ìrèlè onísegùn náà sòrò nípa isé rè pèlú ìrèlè.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: humorous: adj; (He told me a humourous story.) apanilérìn-ín ó so ìtàn apanilérìn-ín fún mi.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: humour: n; (I like the man because he has a  good sense of homour.) èfè mo féràn okùnrin náà torí pe o féràn èfè.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hump: n; (There is an aminal called a camel which has a hump.) ikéEranko kan wà tí a n pe ní rakùnmi tí o máa b ní iké.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: humus: n; (The humus is very fertile.) ìlèdú Ìlèdú náà lóràa dáadaa.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hundred: n; (Twenty times five is equall to hundred.) ogórun-ún; òrún ogún lónà márùn-ún jé ogórùn-un. hundred: adj; (He gave me a hundred cows.) ogórùn-ún; òrún o fún mi ni ogórùn-un màálu.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hundredth: adj; (This is the hundredth time I’ve told you to wash your face!.) tí ó jé ìgbà ogórun-ún Eyi ni ìgbà ogórùn-un ti mo ti so fún o pé kí o máa bójú ré!.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hung: v; (He hung the cloth.) fi kó; so rò ó fi aso náà kó.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hunger: n; (If you have nothing to eat for a day, you feel geat hunger.) ebi Tí o ko ba rí nnkan kan je fún ojó kan, ebi púpò yóò pa o.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hungry: adj; (The hungry lion killed the goat.) tí ebi n pa kìniún tí ebi n pa naa pa ewúré.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hunt: v; (Some people hunt birds as a sport.) sode; dode Àwon èèyàn kan máà n dode àwon eye gégé bí eré ìdárayá.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hunter: n; (A man who hunts animal or birds is a hunter.) ode ode ni okùnrin tí o n dode àwon eranko tàbi àwon eye.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hunrl: v; (He husled the brick through the window.) fi soke kíkan kíkan; jù tágbára tagbára.Ó fi bíríki náa sòkò; kíkan láti ojú fèrèsé.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hurricane: n; (Many houses were badly damaged in the hurricane.) ìjì líle òpòlò àwon ilé ló bàjé nínú nínú ìjì líle náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hurry: v; (I am late- I must hurry(up).) yára síra mo tip é-mo gbódò yára


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hurry: n; (You always seem to be in a hurry.) ìsírá; ìyára; ìkánjú o máa n wà ní ìkánjú/ìyára ni ìgbà gbogbo.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hurt: v; (I hurt my leg when playing football.) pa lára; se lose; fi pa. Mo fie se mi pa nígbà ti mo n gba bóòlù alafesegbá.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hurt: n; (I experience left me with a feeling of deep hurt.) ìpalára Ìrírí náa mú ìpalára okàn tí ó le bá mi.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: husband: n; (My husband is a farmer.) oko; okolóbìnrìn Àgbè ni okò mi.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hut: n; (The man who works in the garden keeps his tools in a hut.) ahéré okùnrin tí o n sise nínú ogbà náa máa n ko àwon ohun elo re sínú ahere kan.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hutch: n; (He kept the cats in a hutch.) àgò ó pa àwon ológìnní náà mó sínú àgò.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hubrid: n; (A mule is a hybrid because its parents are a house and a donkey.) àdàmòdì Àdàmòdì nì ìbákasíe torí pé esin àti ràkunmi ni wón bí í.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hydro-electric: n; (Hydro-electric prower is generated when there are rivers and mountains.) ináa mònàmóná tí a sèdá pèlú omi A le sèdá máa mònàmóná tí ti a fi omi se nibi ti àwon òkè pèlú àwon odò bá wà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hyena: n; (The hunter killed two hyenas.) ìkoòkò ode náà pe ìkooko méjì.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hygiene: n; (Hygiene when you are about or your may become ill.) èkó nípa ìlera ó dara kí ó ní èkó nipe ìlera nígbà ti o bá n se ounje bí ì béè ko o lè dì aláìsàn.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hygienic: adj; (The food is not hygienic.) mó; ní ìmótótó oúnje náà ko ní ìmótótó.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hymn: (They have started saying the hymns.) orin mímó; orin ìsìn won to bèrè sí ni ko awon orin ìsìn náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hypocrisy: n; (He abores hypocrisy.) ìwà àgàbàgebè; ìwà àìsìótó ó kórìíra ìwà àgàbàgebè.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H

text: hypocrite: n; (You are just a bunch of hypocrites.) alágàbàgebè òkùúrú alágàbàgebè ni gbogbo yín.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: i: pro; (I asked her to help me.) mo, mo so fún un kí ó ràn mí lówó.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: ice:n; (He put some ice in his drink to make it cold.) omi dídì; yìnyìn ó ju yìnyín sínú ohun mímú rè kí ó bàa lè tutu. ice-cream: n; (He drank ice-cream yesterday.) wàrà oníyìnyìn; ó mú wàrà oníyìnyín lanáà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: icy: adj; (My hands were icy when I came out of the water.) tutu púpò, owó mí tutu púpò nígbà tí mo jade síta nínú omi.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: idea: n; (He had an idea that she would come and see him.) mú; èrò ó ní èrò pé yóò wà rí oun.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: ideal: adj; (This is an ideal place to live- it has a big garden and it is very near the sea.) àpeere tí ó dára jùlo Àpeere ibi tí ó dára jùlo láti máá gbe ní ibíyìí- o ní ogbà tí o tóbi, o sì sún mó etí òkun pékípékí.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: identical: adj; (The two bowls are identical.) bákan náà gégè; bá mú ohun kan náà Àwon opón méjèèji bára won mu.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: identification: n; (Have youchad any identification? ìdámò N jé o ní ìdámò kankan?.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: identify: v; (Can you identify the three plants in the picture?) mò; mò dájú N jé o lè mo àwon irúgbìn métèèlta inú awòrán náà?


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: identity: n; (Can you prove your identity?) ohun ti ènìyàn jé N jé o le so eni tí o jé?


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: idiom: n; (“I’ve got cold feet”doesn’t only means that my feet fell cold, it means that I am frightened- it is an idiom.) àkànlò èdè “Ese mí dì lútù”kò túmò sí èsè mi n tutu nìkan, ó túmò sí pè èrù bà mí- àkànlò èdè ní.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: idle: adj; (The idel girl spent all day looking out of the window.) lẹ; láìlè sisé; omodébìnrin tí kolè sisé naa lo gbogbo ojó láti fi yojú lójú fèrèse.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: idol: n; (There were some wooden idiols that the people prayed to.) ère; orisà Àwon ère igi kan wà tí àwon ènìyàn nlá máa n gbàdúrà sí.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: if: conj; (If you lend me your bicycle, I will clean it for you.) (I don’t know if he will go or not.) bí tí, Bí o ba yá mí ní kèkéè rẹ n ó bá o nù. Bóyá N kò mò bóyá yóò lo tàbí ko níí lo. ignite: v; (He lit a match and ignited the dry sticks.) gbiná; dána sum; tiná bò ó sa ìsáná kan ó sì tína bo àwon ìgì gbígbe náa.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: ignition: n; (Our car wouldn’t work because there was something wrong with the ignition.) ète/ èro tí o n mú okò sisé okò ayókélé wa kò lè sisé tori pé nnkan kan ti selè sí ohun tí o le mú un sisé.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: ignorance: n; (Her ignorance about her own country is suprising.) àìmòkan, àìlóye; òpè. Àìlóye re nípa orílè-èdè rè yani lénu.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: ignorant: adj; (Little Children are ignorant, so they go to school to learn things.) làìmò; yopè; láìmòye. Àwon omode ko mòye ohunkohun ìdi nìyí ti wón fi n lo sí ilé-èkó lati kékòó.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: ignore: v; (I tried to say something but the teacher ignored me.) sàìkàsì; fojú fò dá mo gbìyànjú làti so nnkan kan sugbon olùkó ko kà mi sí.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: ill: adj; (She is ill today and must stay at home.) sàìsàn ó n se àìsàn lónìí, o sì gbódò dúró nìlè.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: ill: adv; (The Cruel man ill-treated his Children.) búburú okùnrìn ìkà náà se àwon omo re ni ìsekúùse.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: illegal: adj; (It is illegal to take things belonging to other people.) lòdì sí òfin ó lòdì sí òfin láti máa mú ohun olóhun.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: illegible: adj; (His handwriting is illegible.) tí o sòróó kà Ìsowokòwé rè sòróó kà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: illegitimate: adj; (He is an illegitimate Child.) tí a kò bí ní ipò ìgbeyàwó, ní ònà àìtó; Omo ààlè omo ààlè ni.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: illiteracy: n; (Every year whe have more schools so that we can get rid of illiteracy.) àìmòóko-mòókà odoodún lá n ní àwon ilé-ìwé sí i láti dékun àìmòóko-mòókà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: illiterate: adj; (Many people in the world are illiterate.) aláìmòóko-mòókà òpòlopò ènìyàn nlé ayé ló jé aláìmòóko-mòókà. illness: n; (He has had a bed illness, but he is better new.) àìsàn; amódi Aisan búburu se é sùgbón are re ti dá bájìí.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: illuminate: v; (They illuminated our strrrts with coloured lights.) tan ìmólè si Wón tan ìmólè sí àwon ònà wa pèlú àwon iná aláràbarà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: illumination: n; (The faint illumination of that bulb will soon go out.) ìfunni ní ìmólè. Ìmóle léúléu tí o n jade lójú gílóòbù year ko ní pé ku.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: illusion: n; (She is under the illusion the he loves her.) ìsìnà ètàn; irújú ó wà nínú ìsìnà pe ó féràn òun.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: illustrate: v; (This picture illustrates the cotton plant.) se àpeere; se àpèjúwe Àwòrán yìí n se àpeere igi òwú.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: illustration: n; (The illustrations in the magazine were drawn by Ali.) àwòrán; ìfihàn; ajúwe Alí ló ya àwon àwòrán inú ìwé ìròyìn náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: image: n; (Muslims do not allow any image in their mosques.) àwòrán; ère Àwon mùsùlùmí kìí gba aworan ère kankan nínú àwon mosálásí won.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: imagine: v; (Do you imagine I am going to stop your game? You are wrong.) rò; wòye; gbèrò se o rò pé n ó dá eré ìdárayá re duro ni? O sì í.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: imam: n; (The man is an imam.) dórí èsìn musulumi; lèmómù olórí èsìn mùsùlum/ lèmó mù ní okùnrin náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: imitate: v; (He always imitates his elder brother.) tèté; se àfarawé; sín je ó máa n sàfarawé ègbón-on rè okunrin.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: imitation: n; (He learns by imitation.) (This isn’t a real gun-it’s only an imitation.) àpeere; àfarawé; ìsíje ó n kékòó pèlú afarawe/ìsínje. Ayédèrú: Eléyìí kìí se ìbon gidi-ayédèrú ni.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: immediate: adj; (I live with my immediate family.) lógan; lójú kan náà tí ó sún mo pékípékí mo n gbe pèlú àwon ebíì mi to sún mo mi pékípékí. immediately: adv; (She came immediately.) lógàn; ní wérèwéré ó dé lógán.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: immense: adj; (He made an immense amount of money in the business.) tóbi púpò; láìní ìwòn ó lo owo tí o pò púpò sórí isé náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: immensely: adj; (I am immensely pleased to have this job.) púpò; lópòlopò ó wù mi púpò láti ní isé yìí.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: immigrant: n; (The are all immigrant.) eni ti o ti oríle-èdè òtò wá máa gbé orílè-ede kan: àtìpò. Àtìpó ni gbogbo won.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: immigrate: v; (Some people immigrated from the neighbouring country.) wá sínú ìlú kan tàbí orílè-èdè kan láti máa gbé Àwon ènìyan kan sí wo orílè-edè yìí láti orílè-èdè àmúegbe láti máa gbé.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: immigration: n; (The rate of immigration is increasing nowadays.) ìsílo sí ìlú nìíràn Ìsílo sí ìlú mìíran ti n pò si láyé òde òní.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: immoral: adj; (It is immoral to cheat people.) láìní ìwà rere; búburú ó buru láti máà yan àwon ènìyan je.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: immortal: adj; (Many people believe that the body dies but the soul is immortal.) tí ko lè kú; tí kò lè díbàjé. Òpòlopò àwon eniyan ló gbàgbó pé are ló n ku sùgbón èmí kìí kú.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: immunize: v; (Have you been immunized against yellow fever.) fún lóògùn láti fí dènà irúré àìsàn kan. N jé wón ti fún o lóògùn láti fi dènà ibàa pónjú?.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: immunization:n; (Immunization against serious illness is very important.) ìfúnlóògun láti fí dènà àìsàn tàbí àrùn Ifúnlóògùn /Ìloògùn láti fí dìnà àìsàn búburú se pàtàki.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: impatient: adj; (It is of no use getting impatient when you are waiting for the train to come.) laíní; sùúrù; ní wàràwàrà kò ye kí ènìyàn se aláìnísùúrù ni sùúrù tí o bá dúró de rélùwéè/ okò ojú irin láti dé.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: imperative: adj; (“Go away”is an imperative sentence.) (It is absolutely imperative that we make a quick decision.) tasetàse; ti àse ‘Maa lo”jé gbólóhùn ase tí ko seé yè tàbí tí kò seé fí falè ó ye ni kankan kí a tete se ìpinu.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: impertinent: adj; (She scolded her son for being impertinent.) yájú ó bá omo rè okùnrin wí tóri pè ó yájú.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: impertinence: n; (She scdded hers son for his Impertinence.) òyájú ó bá omo rè okùnrin wí tórí ìwà òyájú tí o ní.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: implement: n; (The men mending the road had left their implements in a hut.) ohun èlò isé Àwon okùnrìn tí ó n tún ojú ònà náà se ti fi àwon ohun èlò isé won sílè sínú ahéré kan. implore: v; (She implored the robber not to take all her money.) bè; bèbè ó be adigunjalè náà kí ó má kó gbogbo owó òun.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: impolite: adj; (I think it was impolite when I asked the old woman how old she was. láìyénisí; láìmásà Mo rò pe kò yémisi nígbà mo bèrè lówó obìnrin agbàlagbà náà pé omo odún mélòó ni?


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: import: v; (We imported machinery we cannot make in our country.) (Machine is one of our imports.) mú láti òkèèrè wòlú A ra àwon èro tí a kò lè se ní oríle-èdè wa wòlú láti òkèèrè. Èró jé òkan lára àwon ojà tí a máa n kó wòkú láti òkèèrè.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: importance: n; (The importance of telling the truth cannot be doubted.) pàtàkì pàtàkí òtíto sísò ko se e fowó ró ségbèé.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: important: adj; (It is important that we tell the trugh.) tí o se pataki ó se patakí kí a so òtító.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: impose: v; (A new tax was imposed on the people of the country.) bù fún; gbé lé lórí Wón gbe owó orí tuntun ni sísan le àwon ènìyàn orílè-èdè náà lórí.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: impossible: adj; (I cannot come today if it is impossible.) tí kò seése N ko lè wa lónìí tí ko bá seé se. impress: v; (The teacher was not impressed with my work.) jo lójú Isé mi kò jo olùkó náà lójú.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: impression: n; (The talk made a great impression on me.) àmì; èrò okàn tàbí ìwòlókàn òrò náà ní àmì gidigídí lára mi.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: impressive: adj; (His work was very impiessive.) lámì; joni lójú Isé rè joni lójú jojo.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: imprison: v; (He was imprisoned for two years.) há mó mú túbú fi sí èwòn Wón jù u séwòn fún odùn méjì.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: imprisonment: n; (He was given two year imprisonment.) ìhàmò-inú-túbú; ìfisínú-èwon ó gba ìfusínu-èwon odún méjì.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: improve: v; (I think you should improve your hardwriting: at the present- it is very bad.) tún se; mú dára sí í Mo ro pé ó ye kí o tún ìsowokòwéè re se, ní bàyìí ó burú yìí.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: improvement: n; (There have been great improvements in your work’but your writing still needs improverment.) atúnse; imúdára-síi. Àwon àtúnse gidi ti n wà nínú iseè rè sugbón ìsowókòweé rè sì n fé àtúnse.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: impulse: n; (I had an impulse to go and visit my uncle in Lagos.) òòfà okan Mo ní òòfà okàn láti lo be abúrò bàbáà mi wò lékòó.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: impulsive: adj; (He is impulsive, always doing whatever comes into his mind without thinking about what will happen.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: in: prep; adv; (We live in Africa.) ní A n gbé ní Áríríka.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: inadequate: adj; (The food was inadequate for ten people.) tí ko tó/ láìtó óúnje náà ko tó fún ènìyàn méwàá.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: imcapable: adj; (Since her accident, she has been incapable of walking.) láìlèse; láìlágbára. Lati ìgbà tí o tí ní ìjànbá, kò tíì légbára àtilè rìn.  inch: n; (My finger is two inches long.) idámejìlá ìwon ese kan. Èékánná mi gùn tó ìdáméjì nínú idáméyìlá ìwon ese kan.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: incident: n; (There is an interesting incident in the story where the boy goes to his friend’s party.) ìsèlè; alábàápàde Ìsèlè tí ó dùn móni wá nínú ìtàn náà, níbi tí omokùnrin náà ti lo sí ibi àsè oreé rè.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: incline: v; (The road inclined towards the top of the mountain.) tè sí; wó sí ònà náà lè sí apa ibi orí òkè náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: inclination: n; (My inclination is to study at an art college.) ìfé okàn Ifé okàn mi ni láti kékòó nílé èkó giga ti isé-onà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: inclide: v; (I inclided my uncle in the list of people to thank.) fi pèlú; kà kún; kà mó Mo ka ègbón iyá ni mó àwon tó ye ká dupe lówóo won.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: income: n; (Part of her income comes from her shop, and part from teaching  dancing in the evenings.) owó tí a pa wolé Apá kan lára owo tí ó pa wolé wá láti bi ilé ìtàjà re, apa kan láti ara èkó ijó jíjó tí o n kóni ni ìròléìròlé.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: inconvencent: adj; (This table is at an inconvencent hight – it is just too high for me to see what is on it.) sàìrorùn; sàìye Gba labile yìí sàìrorùn fún mi- ó ti ga jù fún ni lati rí rí ohun to wà lóríi rè.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: inconvenience: n; (The inconvencence of this table annoys me.) àìrorùn, Àìrorùn tábìlì yìí n bí mi nínú.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: incorrect: adj; (The answer to the question is incorrect.) tí kò rí béè; tí ko bam u Idáhùn sí ìbéèrè náà ko bamu.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: increase: v; (My wages has increased this year.) fi kún; pò si owó osù mi tip ò sí ní odún yìí.  increase: n; (I have had an increase in my wages.) ìbísíi; àsun kún; àfikun Mo ti ní àfikún nínú owo osù mi.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: indeed: adv; (He runs very fast indeed.) nítòòtó; gidigidi ó máa n yára sára dáadáa nítòótó.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: indefinite: adj; (I am staying for an indefinite time.) (I asked him when he would go abroad, but he gave me an indefinite answer.) tí kò lópin Mo n dúró fún àsìkò tí kò lópin. tí kò dájú Mo bèèrè lòwó rè àsìkò tí yóò lo sí òkè òkun sùgbón o fún mí ni ìdáhùn tí kò dàjú.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: independent: adj; (She lives away from home, she is independent. olómìnìra; ti òmìnira o n gbe nibi tí o jìnà sílé, o ni omínira.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: independence: n; (America gained its independence in 1776.) òmìnira Ilè Améríkà gba òmìnira ní odún 1776.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: index: n; (The texts have many indexes.) ìtókasí Àwon ìwé náà ni àwon ìtókasi púpò.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: indicate: v; (Was there any evidence to indicate that he planned to return?) fi hàn, tóka sí N jé èrí kankan wà láti tóka sí wí pé o gbèrò àti padà?.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: indicator: n; (High profit is one of the indicators of company good performance.) (His left hand indicator is flashing.) atóka; asàfihàn; àmì Èrè goboi jé ara àwon àmi pé ilé-isé náa sisé dáadáa. ète ti ó máa n se àfihàn nnkan fúnni. Ète are okò tí ó wà ní apa otún okò rè ti o n sàpèjúwe pé okò fé yà sí apá òtún n tàn.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: indigenous: adj; (The coconut palm is indigenous to Africa.) tì ilè; ti ilú náà Ilè Afíríkà ni igi àgbon náà wà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: indignent: adj; (I was indignant because Samuel had been punished linfairly.) bínú; runú Mo bínú torí pè won je sámúétì níyà lónà àìtó. indignantly: adv; (“It isn’t fair”! She said indignantly.) pètú ibínú; pèlú ìrunú“kò dáa béè”! ó sòrò pèlú ìbínù.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: indigo: n; (He dyed his cloth with indigo.) aró olóun búlúù ó pa aso rè lároó búlúù.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: indirect: adj; (He went to the house by am indirect road.) tí kò se tààrà ó gba ònà ti ko se tààra lo sí ilé náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: indirectly: adv; (He gave her the book indirectly.) láìse tààrà ó fún un in iwé náà láìse tààrà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: individual: (The Children had individual desks.) ení kòókan; olúkúlùkú olúkúlùkù àwon omo náà ni aga rè.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: individually: adv; (Individually, I like the Children, but I find them too noisy in a group.) níkòòkan Mo féran àwon omo náà níkòòkan sugbon lápapo mo rí pé won náa n pariwojù.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: indoor: adj; (If it rains, we play indoor games.) ti inú ilé Nígbà tí ojo bá n rò, a máa n se àwon eré ìdárayá tó je mo ti inú ilé.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: indoors: adj; We stayed indoors because it was raining.) nínú ilé A dúró nínú ilé torí pé òjò n rò.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: industry: n; (Our town has a lot of industries.) ilé-isé; ibi ìsòwò Ilú wa ní òpòpo ilé-isé.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: industrial: adj; (That is an industrial town.) tí ó ní òpòlopò àwon ilé-isé Ilú tí ó ní òpòlopò ilé-isé nìyen.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: industrious: adj; (The man is industrious.) lápon okùnrin náà láápon.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: infancy: n; (From his infancy he has been interested in machines.) ìgbà omodé; ìgbà èwe Láti ìgbà omódé re ló ti ní ifé nínú àwon èro.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: infant: n; (The nurse told the young mothers about medical care for infants.) omo owó olùtójú àwon alàìsan náà so fún àwon òsóóró abiyamo nipa síse itójú àwon omo owó won pèlu oògun ìtójú. infect: v; .(One of the Children had a fever, and three other Children in his class were infected with it.) ràn mó òkan nínú àwon omo náà ní àìsàn ibà, èyí tí ó ràn mó àwon omo méta yòókù tí wón wà nínú kíláásì rè


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: infection: n; (Have you got an infection.) akóràn; arànmó Tàbí o ti ní àkóràn àìsàn.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: infections: adj; (An infections illness is one that you can give to other people.) tí o le ranni Àrùn tí ó lè ràn in irúré àrùn ti o lè kó ran àwon mìíràn.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: infinite: adj; (ifinite space surrounds the Earth.) láìlópin ; láìnípèkun Aàyè tí kò lópin ló yí ilé po


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: infinitively: adv; (It is infinitively very much easier to drive a can than to understand how it works.) gidigidi; púpòpúpò ó rorùn gidigidi láti wa okò ayokélé ju láti mò bí ó ti n sisé lo.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: infinity: n; (He gazed into infinity.) àsìkò tàbíààyè tí kò ní ìpekun ó bojú wo ibi tí kò ní ìpekun.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): I

text: inflate: v; (The types of the bicycle must be inflated to the right pressine.) (He inflated the price of the goods.) fi aféfé kún A gbódò fé ìwòn atégùn tó ye sínu awib táyà kèkè náà. Fè sókè; sún sókè Ó sún owó ojà náà sókè.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: profanation, n. ìbàjẹ́, ìsọdi àìmọ́ ài`lọ́wọ̀ fún


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: profane, adj. (He used profane words) ó lo àwọn ọ̀rọ̀ àìmọ́


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: profane, v.t. sọ di àìmọ́ (They profane the name of God) Wọ́n sọ orúkọ Ọlọ́run di àìmọ́


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: profanity, n. ìbàjẹ́ àìlọ́wọ̀ (A string of profanities came from his lips) Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìbàjẹ́ ńm ti ẹnu rẹ̀ jáde


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: profess, v.t. and i. jẹ́wọ́ sọ ní gbangba (He professes islam) Ó jẹ́wọ́ ẹ̀sìn Mùsùlùmí


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: profession, n. ìjẹ́wọ́, ìpè, ìṣe (He is a lawyer by profession) Iṣẹ́ agbẹjọ́rò ni ìpè rẹ̀


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: professor, n. ọ̀jọ̀gbọ́n, olùkọ́ ńlá ní ilé ẹ̀kọ́ gíga, olùkọ́ àgbà ní ilé ẹ̀kọ́ gíga. (He is professor of Yorùbá language) Òjọ̀gbọ́n èdè Yorùbá ni


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: proffer, v.t. fi bùn, fi tọrẹ, là hàn


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: proficiency, n. ìlọsíwájú, ìmípé (He obtained a certificate of proficiency) Ó gbe èwé-ẹ̀rí ìmúpe


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: proficient, adj. yíyẹ, tító, pípé


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: profile, n. àwòrán orí tàbí ojú, àwòrán ẹ̀gbẹ́ orú tàbí ojú (I saw a portrait drawn in profile) Mo rí àwòrán tí wọ́n ya ẹ̀gbẹ́ orí sínú rẹ̀


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: profit, n. èrè, àǹfààní (He gained profit in his studies) Ó jẹ àǹfààní ẹ̀kọ́ rẹ̀


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: profit, v.t. and i. jèrè (It profited him nothing) Kò jèrè kankan nínú rẹ̀


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: profitable, n. ní èrè (It was a profitable investment) Okòwò tí ó bí èrè ni


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: profligate, adj. nínà-ánkúnàá, nífẹ̀ẹ́kúfẹ̀ẹ́, níwà burúkú (He was profligate of his inheritance) Ó ná ogún rẹ̀ nínà-ánkúnàá


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: profligate n. oníwà búburú, orúfẹ̀ẹ́kúfẹ̀ẹ́ (He was a profligate person) Oníwà búburú ènìyàn ni


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: profound, adj. jinlẹ̀, jinlẹ̀ ní ìmọ̀ (He has a profound interest in the case) Ó ní ìfẹ́ tí ó jinlẹ̀ nínú ọ̀rọ̀ náà


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: profoundness, profundity, n. ìjìnlẹ̀, ìmọ̀ ìjìnlẹ̀, jínjinlẹ̀ (They talked about the profundity of his) Wọ́n sọ̀rọ̀ nípa jínjinlẹ̀ ìmọ̀ rẹ̀


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: profuse, adj. pọ̀ rékọká (He gave gratitude to God) Ó fi ọpẹ́ tí ó pọ̀ rekọjá fún Ọlọ́run


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: progenitor, n. baba ńlá (Odùduwà wa the progenitor of the Yorùbá) Odùduwà ni baba ńlá àwọn Yorùbá


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: progeny, n. ìrandíran, ọmọ (The Yorùbá are the progenies of Odùduwà) Ọmọ Odùduwà ni àwọn Yorùbá


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prognosis, n. ìmọ̀tẹ́lẹ̀, ìsọtẹ́lẹ̀ programme, n. ìwé ètò ohun tí a ó ṣe ní ìpàdé, ewé iṣẹ́, ètò (What are the programmes for tomorrow?) Kí ni àwọn ètò fún ọ̀la? progress, n. ìlọsíwájú, ìmúsàn (He made progress in his studies) Ó ní ìlọsíwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀ progress, v.i. lọ síwájú, mú sàn (The work is progressing steadily) Iṣẹ́ náà ń lọ síwájú dáadáa


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: progression, n. ìlọsíwájú, ìpọ̀sí i (He talked about the different modes of progression) Ó sọ̀rọ̀ nípa oríṣiríṣI ọ̀nà tí ènìyàn fi máa ń ní ìlọsíwájú


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: progressive, adj. ń lọ síwájú (Ours is a progressive political party) Ẹgbẹ́ òṣèlú tí ó ń lọ síwájú ni tiwa


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prohibit, v.t. kọ̀ fún, dá dúró, ṣòfun, dí lọ́nà, dá lẹ́kun. Kà léèwọ̀ (Smoking is prohibited in our house) Wọ́n ka sígà mímu léèwọ̀ ní ilé wa


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prohibition, n. ìkọ̀fún, ìdádúró, ìdínà. ìdálẹ́kun. èèwọ̀, ìsọ̀fin (There is a prohibition against the use of dirty water in that house) Èèwọ̀ wà fún ìlò omit í kò dára nínú ilé yẹn


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prohibitive, adj. ìdádúró. kíkọ̀fún (They paid a prohibitive tax) Owó-orí tí ó nílò kíkọ̀fún ni wọ́n ń san


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prohibito, n. adánilẹ́ẹ̀kun (He is a prohibitor) Adánilẹ́ẹ̀kun ni


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: project, n. ìrò, ìgbèrò (He talked about the project to establish a new school) Ó sọ̀rọ̀ nípa ìgbèrò láti dá ilé-ẹ̀kọ́ tuntun sílẹ̀


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: project, v.t. and i. yọrí jáde, gbìrò (He is projecting a new school) Ó ń gbìròilé-ẹ̀kọ́ tuntun


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: profilic, adj. ní ìbísí, híhù, léso, kún fún (She is as prolific as rabbits) Ó ní ìbísí bíi ti ehoro


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prologue, n. ọ̀rọ̀ ìṣáájú (I read the prologue to the book) Mo ka ọ̀rọ̀ ìṣáájú ìwé náà


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prolong, v.t. fà gùn, mú pẹ́ sí i, dúró títí, falẹ̀, mú pẹ́ (He prolonged his holiday) Ó mu ìsinmi rẹ̀ pẹ́ sí i


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: promenade, n. ìgbafẹ́fẹ́, ọ̀nà ìrìn ní gbàngba


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: promenade, v.t. and i. rìn, gba afẹ́fẹ́ (He promenade his children along the coast) Ó mú àwọn ọmọ rẹ̀ rìn ní etí òkun


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prominence, n. ìyọrí, ìhàn ketekete, híhàn ketekete, ìyọrí soke (He brought it into prominence) Ó mú un wá sí ìyọrí sókè


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prominent, adj. yọrí, hàn ketekete, lókìkí (He occupied a prominent position) Ipò tí ó lókìkí ni ó wà


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: promiscuous, adj. dàpọ̀, dàrúdàpọ̀


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: promise, n. ìlérí (He kept his promise) Ó mú ìlérí rẹ̀ ṣẹ


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: promise, v.t. and i. ṣe ìlérí (He promised to be here) Ó ṣe ìlérí láti wá síbí


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: promising, adj. ní ìrètí pé yóò dárá, fúnmi ní ìrètí (It is a promising result) Èsì ìdánwò tí ó fúnmi ní ìrètí ni


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: promontory, n. ìyọrí ilẹ̀ nínú òkun, ṣóńṣó ilẹ̀. ògógóró


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: promote, v.t. gbé ga, gbé lékè, sún síwájú (I was promoted to the rank of a clerical officer) Wọ́n gbé mi ga sí ipò akọ̀wé


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: promoter, n. agbénilékè, aláàtiṣe


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: promotion, n. ìgbélékè, ìsún síwájú. Ìgbéga (He gained promotion) Ó ní ìgbéga


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prompt, v.t. sún ṣe, mú ọ̀rọ̀ sí ìrántí (When prompted you to do it? Kí ló sún ọ ṣe é?


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prompter, n. aṣínilétí


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: promptitude n. ìmúra gírí


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: promptness, n. kíákíá, ní kán-ń-kánṣì


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: promulgate, v.t. kéde, tàn kálẹ̀, wí kiri


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: promulgation, n. ìtànkálẹ̀, ìkéde


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prone, adj. fà sí, tẹ̀ sí (Some people are accident prone) Àwọn ènìyàn kan máa ń fà sí àgbákò


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: proness, n. ìfàsí, ìtẹ̀sí


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prong, n. ẹ̀gún, ohun èlò bí àmúga, àmúga (He bought a three-pronged fork) Ó ra fọ́ọ̀kì oní-àmúga mẹ́ta


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prong, v.t. fi gún


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pronoun, n. ọ̀rọ̀-arọ́pò-orúkọ, ọ̀rọ̀ tí a lò dípò àpólà orúkọ tàbí ọ̀rọ̀-orúkọ (The word, ‘me’, is a pronoun) Ọ̀rọ̀-arọ́pò-orúkọ ni ọ̀rọ̀ yìí, ‘emi’


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pronounce, v.t and i. pè, sọ̀rọ̀ (How do we pronounce b-r-o-o-m?) Báwo ni a ṣe ń pe ọ-w-ọ̀?


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pronunciation, n. ìpe, ìsọ̀rọ̀ (Study the pronunciation in Yorùbá) Kọ́ ìpe èdè Yorùbá


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: proof, n. àmì, ẹ̀rí (Is there any proof that you were at home?) Ǹjẹ́ ẹ̀rí wà pé o wà nílé?


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prop, n. ìtìlẹ́yìn (He is the pop of his parents at old) Òun ni ìtìlẹyìn àwọn òbí rẹ̀ ní ọjọ́ ogbó wọn


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: propaganda, n. ọ̀nà ìtànkálẹ̀ (It was a political propaganda) Ọ̀nà ìtànkálẹ̀ òṣèlú ni


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: propagate, v.t. mú bí sí i, pọ̀ si i, tàn kálẹ̀ (Try to propagatethe news ) Gbìyànjú láti tan ìròyín náà kálẹ̀


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: propagation, n. ìdàgbà. Ìwú, ìpọ̀ sí, ìtànkálẹ̀ (He talked about the propagation of disease by insect) Ó sọ̀rọ̀ nípa bí àwọn kòkòrò ṣe ń ṣe ìtànkálẹ̀ aìsàn propel, v.t. tì síwájú, lé síwájú, wà (bí àjẹ) (The boat is propelled by oars) Àjẹ̀ ni wọ́n fi ń wa ọkọ̀ ojú onu náà


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: propeller, n. àjẹ̀-ọkọ̀


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: propensity, n. itẹ̀sí, ìfàsí, ìfẹ́ sí (He has a propensity to exaggerate.) Ó ní ìfẹ́ sí sísọ àsọdùn.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: proper, adj. yẹ, tọ́, dára. (Nothing is in its proper palce.) Kò sí nǹkan kan tí ó wà ní àyè ibi tí ó tọ́ sí i.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: properly, adv. ní yíyẹ, ní títọ́, dáradára. (The telephone is’t working properly.) Telifóònù náà kò ṣiṣẹ́ dáadáa.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: property, n. diun ìní, ìtásí (That building is government property.) Ohun ini ìjọba ni ilé yẹn.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prophecy, n. ìsọtẹ́lẹ̀ (She was behieved to have the gift of prophecy.) Wọ́n gbàgbọ́ pé ó ní ẹ̀bùn ìsọtẹ́lẹ̀


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prophesy, v.t. and i. sọ tẹ́lẹ̀ (The event was prophesied in the Old testament.) Wọ́n ti sọ ìṣẹ̀lẹ̀ yẹn tẹ́lẹ̀ nínú Májẹ̀mu Láéláé.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prophet, n. alásọtẹ́lẹ̀, wòlíì (He is a prophet.) Wòlíì ni.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prophetess, n. wòlíì obìnrin (She is prophetess.) Wòlíì obìnrin ni.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: propitiate, v.t. là níjà, ṣe àtùtù, tù lójú, (Sacrifices were made to propitiate the gods) Wọ́n rúbọ láti tu àwọn òrìṣà lójú.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: propitiation, n. ètùtù, ìtùlójú.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: proportion, n. ipò onírúnrú nǹkan sí ara wọn, òṣùwọ̀n, ìwọ̀n. (He slept in a room of fairly generous proportion.)Ó sùn nínú yàrá tí ìwọ̀n rẹ̀ tóbi díẹ̀.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: propose, v.t. dá ìmọ̀ràn, mú wá fún ìfiyèsí, dá lábàá. (What would you propose?) Kí ni o máa dá lábàá.  proposition, n. ìmúwá fún ìfiyèsí, ìmọ̀ràn, àbá (He read my business proposition.) Ó ka àbá mi lórí òwò.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: propound, v.t. gbìmọ̀, gbèrò (He propounded a theory of Linguistics.) Ó gbèrò ìmọ̀ ẹ̀dá èdè kan.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: proprietor, n. oluwa, olóhun, ẹni tí ó ni nǹkan, olùdásílẹ̀. (He is the proprietor of our school.) Òun ni olùdásílẹ̀ ilé-ẹ̀kọ́ wa.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: propriety, n. ìṣedéédé, ìbámu (The school had acted in accordance with all legal proprietice.) Ilé-ẹ̀kọ́ náà tí gbé ìgbésè ní ìṣedéédé pẹ̀lú ohun tí ó jẹ mọ́ òfin.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prose, n. ọ̀rọ̀ geere, ìwé tí a kọ ní ọ̀nà ọ̀rọ̀ sísọ tààra tí kì í ṣe lọ́nà ti orin. (He taught us about prose diction.) Ó kọ́ wa nípa irúfẹ́ ìlò-èdè nínú ọ̀rọ̀ geere.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prosecute, v.t. lépa, bá rojọ́, pè lẹ́jọ́, pẹjọ́ (The police decided not to prosecute) Àwọn ọlọ́pàá pinnu láti má pẹjọ́.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prosecution, n. ìbárojọ́, ìpèlẹ́jọ́ (Prosecution for a first minor offence rarely leads to imprisonment.) Ìpèléjọ́ fún ẹ̀ṣẹ̀ àkọ́ṣẹ̀ tí kò le kìí sábàá mú ẹ̀wọ̀n dání.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prosecutor, n. abánirojọ́, apenilẹ́jọ́, agbẹ́jọ́rò. (He is the state prosecutor.) Òun ni agbẹjọrò ìjọba.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: proselyte, n. aláwọ̀ṣe (He made a proselyte of one of them.) ó sọ ọ̀ken nínú wọn di aláwọ̣̀ṣe.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prospect, n. ìfi ojú sí ọ̀nà, híhàn, ìwò, ìrí si ìrètí ohun rere. (There is a reasonable prospect that his debts will be paid.) Ìfi ojú sọ́nà tí ó mọ́gbọ́n dání wà pé àwọn gbèsè rẹ̀ yóò di sísan.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prosper, v.t and i. ṣe rere, ṣe aásìkí, lọ déédéé fún, lọ déédéé. (The economy prospered under his administration.) Ètò ọrọ̀ ajé ń lọ déédéé ní abẹ́ àkóso rẹ̀.  prosperity, n. àlàáfíà, aásìkí (The country is enjoying a period of prosperity.) Ilẹ̀ náà ń gbádùn àkókò àláàfíà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prosperously, adv. régérégé


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prostitute, n. pánṣá gà obìnrin, àgbèrè, aṣẹ́wó. (She is a prostitute.) Panṣágà obìnrin ni.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prostitute, v.t. tà fún ìwà búburú, lò ní ìfẹ́kúùfẹ́ (He prostitude his honour.) Ó ta ọ̀wọ̀ rẹ̀ fún ìwà búburú.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prostitution, n. ìfi àgbèrè àti páńṣágà ṣ òwò ṣe, fífi àgbèrè àti páńṣágà ṣe òwò ṣe. (Prostitution is bad.) Ìfi àgbèrè àti páńṣágà ṣe òwò ṣe kò dára.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prostrate, adj. ní idọ̀ọ̀bálẹ̀ (He stumbled over Ade’s prostrate body.) Ó kọsẹ̀ lára ara Adé tí ó wà ní ìdọ̀ọ̀bálẹ̀.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prostrate, v.t. dábùúlẹ̀, dọ̀ọ̀bálẹ̀, dojúbolẹ̀. (The slaves prostrated before their master.) Àwọn ẹrú náà dọ̀ọ̀bálè níwájú ọ̀gá wọn.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prostration, n. ìdáàbúlẹ̀, láìní agbára, ìdọ̀ọ̀bálẹ̀ (They were carried off in a state of prostration.) Wọ́n gbé wọn lọ ní ipò ìdọ̀ọ̀bálẹ̀.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: protect, v.t. dáàbò bò (Troops have been sent to protect them.) Wọ́n ti fi àwọn ológun ránṣẹ́ láti dáàbò bò wọ́n.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: protection, n. ààbò. (He was under police protection.) Ó wà ní abẹ́ ààbò àwọn ọlọ́pàá.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: protect, n. aláàbò (I regard him as my protector.) Mo kà á sí àláàbò mi.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: protege, n. ẹni tí ó wà ní abẹ́ ìtọ́jú ẹlòmíràn. (He is a protégé of the musician.) Abẹ́ ìtọ́jú olórin náà ni ó wà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: protest, v.t. and i. tẹnu mọ́, kìlọ̀ (She protested her innocence.) Ó tẹnu mọ́ ọn pé òun kò jẹ̀bi.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: protest, n. ìkìlò. Ìkóde, ìwọ́de. (The workers staged a protest.) Àwọn òṣìṣé ṣe ìwọ́de. protract, adj. fà gùn, mú pẹ́ (It was caused by his protracted visit.) Àbẹ̀wò rẹ̀ tí ó fà gùn ni ó fà á.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: protration, n. ìfàgùn, ìmúpẹ́.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: protrude, v.t.and i. tì síwájú, yọ sóde. (His stomach protruded slightly.) Ikùn rẹ yọ sóde díẹ̀.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: protuberance, n. ìwú, gegele, ìyọsóde.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: proud, adj. gberaga. (He was too prous to join us.) Ó ti gbéraga jù láti dàpọ̀ mọ́ wa.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prove, v.t. and i. dánwò, rídìí, làdí (Prove your point.) Làdí ọ̀rọ̀ rẹ.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: provender, n. sakasáka, koríko gbígbẹ.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: proverb, n. òwe. (He read the book of proverbs.) Ó ka ìwé Òwe.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: proverbial, adj. di òwe, lò só òwe. (His stupidity is proverbial.) Àgọ̀ rẹ̀ ti di òwe.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: provide, v.t. and i. pèsè sílẹ̀, pèsè. (We provided the hungry children with rice and vegetables.) A pèsè ráìsì àti ẹ̀fọ́ fún àwọn ọmọ tí ẹbi ń pa.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: providence, n. ìpèsè sílẹ̀ Ọlọ́run fún àwọn èdá Rẹ̀ , Ọlọ́run (Bí Onípèsè) (He trusts in providence.) Ó ní ìgbékẹ̀le nínú ìpèsè sílẹ̀ Ọlọ́run fún àwọn ẹ̀dá rẹ̀


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: provident, adj. ní ìpèsè tẹ́lẹ̀, aroti ọ̀la, mojú owó, ìpèsè sílẹ̀ de ọ̀la (Our school has a provident.) ìpèsè sílẹ̀ de ọ̀la.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: provider, n. apèsè, onípèsè, olùpèsè. (Olu is the family’s provider.) Olú ni olùpèsè fún eí náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: province, n. ìgbèríkọ, ojú iṣẹ́, agbègbè. (Nigeria was divided intoprovinces.) Wọ́n pín Nàìjíríà sé agbègbè.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: provincial, adj. ti agbègbè ìlú (The provincial government has many school.) Ìjọba ti agbègbè ilú náà ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilé-ẹ̀kọ́


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: provision, n. oúnjẹ, èpèsè tẹ́lẹ̀, èsè. (I took with me a day’s provision.) Mo mú oúnjẹ fún ọjọ́ kan dání.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: provocation, n. ìmúbínú, ìrusókè, ìtọ́, fórífọ́rí, ìrunú, ìfitínà. (She bursts into tears at the slightest provocation.) Lẹ́yìn ìfìtínà kékeré ẹkun ni ó máa ń bú sí.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: provoke, v.t. mú bínú, rú sókè, tọ́ , yọ lóhùn, fitínà. (Don’t provoke that dog.) Máà tọ́ ajá yẹn.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: provoker, n. atọ́nu, amúnibínú


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prow, n. iwájú ọkọ̀ ojú omi.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prowess, n. ìgbóyà, ìláyà, (He was praised for his sport prowess.) Wọ́n yìn ún fún ìgbóyà rẹ̀ nípa eré ìdárayá. prowl, v.t. and. i. rìn kiri wá ohun ọdẹ, rìn kiri láti wá ẹran fún pípa jẹ., (The lion prowled through the forst.) Kìnìrún náà ń rin kiri inú igbó láti wá ẹran fún pípa jẹ.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: proximate, adj. súnmọ́, nítòsí, létí.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: proximity, n. itòsí, etí (The proximity of the school to our house makers it very popular.) Itòsí ilé wa tí ilé-ẹ̀kọ́ náà wá jẹ́ kí ó lókìkí.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: proxy, n. ìrọ́pò, ìdúró fún, ìgbọ̀wọ́, ìfènìyàn-ṣènìyàn. (It was a proxy vote.) Ìbò ìdúró fún mi ni.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prudence, n. òye, ọgbọ́n


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: prudent, adj. amòye, ọlọgbọ́n, mèrò. (It was a prudent decision.) Ìpinnu Ọlọgbọ́n ni. prune, v.t. rẹ́ lọ́wọ́, rẹ́wọ́, ké kúrò, wọ́n kúrò, gbà lọ́wọ́. (prune out unnecessary details.) Ké àwịn àlàyé tí kò wúlò kúrò. pry, v.i. bojú wò, wádìí, tọ pinpin. (Don’t pry into the matter.) Máà tọ pinpin ọ̀rọ̀ náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: psalm, n. orin mímọ́ (He read the Book of psalms.) Ó ka Ìwé Orin Mímọ́.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pshaw, inter. ṣíọ̀


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: puberty, n. àkókò tí ọkùnrin tàbí obìnrin ti dàgbà tán.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: public, adj. ti gbogbo ènìyàn, mímọ̀ fún gbogbo ènìyàn. (Public opinion.) ajohùn ìlú.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: publican, n. agbowó ède.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: publication, n. ìkéde, ìtẹ̀wé sóde. ìtẹ̀wé jáde, ìtèjáde. (He talked about the publication of his first book.) Ó sọ̀rọ̀ nípa ìtẹ̀jáde ìwé rẹ̀ àkọ́kọ́.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: publicly, adv. ní gbangba (It was announced publicly.) Wọ́n kéde rẹ̀ ní gbangba.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: publish, v.t. sọ di mímọ̀, kédée, fi lọ̀, tẹ ìwé fún títà. (They published Yorùbá books.) Wọ́n tẹ àwọn ìwé Yorùbá fún títà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: publisher, n. eni tí ó ń tẹ ìwé títà, akéde.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: publishing, n. ìkéde, ìfi nǹken lọ


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pucker, v.t. and i. kí iweje, kájọ, kákò, wunjọ. (This short puckers.) Ṣáàtì yìí kájọ.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: puddle, n. ọ̀gọ̀dọ̀ kékeré, kòtò kékeré.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: puff, n. fifẹ̀, afẹ́fẹ́ kan.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: puff, v.t. and. i. fẹ́ sókè, fẹ́ jáde. (He puffed smoke into my face.) Ó fẹ́ èéfin jáde sí mi lójú.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pugilist, n. ẹni tí ó ń fi ìkúùkùù jà, ẹni tí ó ń kan ẹ̀sẹ́


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pugnacious, adj. oníjà. (He is a pugnacious man.) Oníjà Ọkùnrin ni.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pugnacity, n. ìwà oníjà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pull, v.t. and i. fà (I will pull you.) N ó fà ọ́


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pullet, n. ọmọ adìyẹ


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pulley, n. ohun ẹ̀rọ láti fi gbé ohun tí ó wúwo sókè.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pulpit, n. àga ìdúró wàásù. (The plan was condemned from the pulpit.) Wọ́n bu ẹnu àtẹ́ lu ẹ̀rò náà láti orí àga ìdúró ìwàásù.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pulsate, v.t. and i. lù kìkììkì (He has a pulsating headache.) Orí fífọ́ rẹ̀ ń lù kìkììkì.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pulse, n. ìlù kìkì ti ọkàn, ẹ̀wà (The doctor felt his pulse.) Dókítà yẹ ìlù kìkì ọ̀kàn rẹ̀ wò.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pulverize, v.t. and i. gún kúnná, lọ̀ (He pulverixed bones.)Ó gún àwọn egungun kúnná.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pump, n. ẹ̀rọ ìfa omi láti inú kànga.  pump, v.t. fà sókè, fà sínú, fa afẹ́fẹ́ sí. (The engine was used for pumping water out of the well.) Wọ́n ń lo ẹ̀rọ náà láti fa omi sókè láti inú kànga.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pumpkin, n. elégédé.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: punch, n. lílu ihò sí, ìlu ihò sí, ìlu. (He bought a hole punch.) Ó ra irin-inṣẹ́ ìlu ihò.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: punch, v.t. lu ihò, lù, nà, kàn ní ẹ̀ṣẹ́. (She punched him on the nose.) Ó kàn án ní ẹ̀ṣẹ́ ní imú.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: punctilious, adj. Kíyè sí nǹken kínníkínní (He was a punctilious host.) Olùgbàlejò tí ó máa ń kíyè sí nǹken kínníkínní ni.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: punctual, adj. ṣe ní àkókò, ṣe gẹ́ẹ́ (She has been punctual) Ó ti máa ń ṣe nǹkan ní àkókò.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: punctuality, n. ìṣe nǹken ní àkókò gam-an


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: punctually, adv. lákòókò gan-an (They always pay punctually.) Wọ́n máa ń sanwó lákòókò gan-an.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: punctualte, v.t. fi àmì sí ìwé kíkà, bí àpẹẹrẹ “àmì ìdánudúró, .”


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: puncture, n. ihò kékeré.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: puncture, v.t. and i. gún. (The tyre has punctured) Nǹkan ti gún táyà náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pungent, adj. mú, tanilára. (He bought a pangent snuff.) Ó ra aáṣáà tí ó mú.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: punish, v.t. je. Níyà, ṣẹ́ níṣẹ̀ẹ́ (He was punished for coming to school late.) Wọ́n jẹ ẹ́ níyà fún pípẹ́ dé ilé-ẹ̀kọ́.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: punishment, n. ìyà, ìjìyà, (What is the punishment for murder?) Kí ni ìjìyà fún ìpànìyàn?.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: punt, n. ọkọ̀ ojú omi kékeré


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: puny, adj. kékeré, aláìlera. (The lamb was a puny little thing.) Aláìlera ni ọ̀dọ́ àgùntàn náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pupil, n. ọmọ ilé-ẹ̀kọ́, akẹ́kọ̀ọ́ (How many pupils does the school have?) Akẹ́kọ̀ọ́ mélòó ni ilé-ẹ̀kọ́ náà ní?


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pupil-Teacher, n. tíṣà kékeré tí ó ń kọ́ iṣẹ́ lábẹ́ẹ tíṣà àbà. (He is a pupil-teacher.) Tíṣà kékeré tí ó ń kọ́ iṣẹ́ lábẹ́ẹ tíṣà àgbà ni.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: puppy, pup, n. Ọmọ ajá (He bought a puppy) Ó ra ọmọ ajá ken.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: purchase, v.t. rà (They purchased the land for N 100,000.) Wọ́n ra ilẹ̀ náà ní ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún náírà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: purchase, n. ohun tí a rà. (He filled his car with his purchases.) Ó kó àwọn ohun tí ó rà kún inú káà rẹ̀


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: purchaser, n olùrà.  pure, adj. mọ́, dá ṣáká, funfun ní ìwà. (He bought a bottle of pure water.) Ó ra ìgò omit í ó mọ́ kan. purge, v.t. wẹ̀ mọ́, wẹ̀ (He was purged of sins.) Wọ́n wẹ̀ ẹ́ mọ́ kúrò nínú ẹ̀ṣẹ̀ purification, n. ìwẹ̀nùmọ́ (He bought a water purification plant.) Ó ra ẹ̀rọ tí wọ́n fi ń ṣe ìwẹ̀nùmọ́ omi.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: purifier, n. aláwẹ̀mọ́


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: purify, v.t. wẹ̀ mọ́, sọ di mímọ́ (One tablet will purify the water in 10 minutes.) lògùn oníhóró ken yóò sọ omi yẹn di mímọ́ ní ìṣẹ́jú mẹ́wàá.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: purity, n. mímọ́, ìwà mímọ́ (They tested the purity of the water.) wọ́n yẹ mímọ́ omi náà wò.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: purloin, v.t. jí jalè, (We purloined a couple of old computers from work.) A jí àwọn kọ̀ǹpútà mélòó kan tí o ti ogbó láti ibi iṣẹ́


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: purloiner, n. Olè.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: purple, adj. ẹlẹ́sẹ̀ àlùkò, àwọ̀ àlùkò. (That is a purple flower.) Àdòdó aláwọ̀ àlùkò nìyẹn.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: purport, n. ìtumọ̀, ìdí, ìtorí. (What is the purport of what he sand?) Kí ni ìtumọ̀ ohun tí ó sọ?


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: purpose, n. ète, èrò, ohun tí a ń lépa. (Our campaign’s main purpose is to raise money.) Ète ìpolongo wa ni láti kó owó jọ


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: purpose, v. pète, rò. (They purpose to make a further attempt.) Wọ́n pète láti gìdánwò sí.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: purposeless, adj. àṣedànù, láìní àǹfààní, láìní ète, láìní ìpinnu, aláìní àǹfààní. (It was a purposeless destruction.) Ìparun aláìní àǹfààní ni.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: purr, v.t.and i. kùn bí olóógìnní (He purred with satisfaction.) Ó kùn bí olóógìnní fún ìdùnnú.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: purse, n. àpò owó. (I took ten naira out of my purse.) Mo mú náírà mẹ́wàá jáde láti inú àpò owó mi.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: purser, n. olùtọ́jú owó nínú ọkọ̀ ojú omi.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pursue, v.t. and i. lépa, sáré lé. (He pursued the robber.) Ó lépa olè náà.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pursuer, n. lépalépa, alépa.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pursuit, n. ìlépa, ìtẹ̀lẹ́ (She traveled to ìbàdàn in pursuit of heppiness.) Ó rin ìrìnàjò lọ sí ìbàdàn fún ìlépa ìdùnnú.)


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: purtenace, n. ìkópọ̀ inú ẹran.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: purvey, v.t. and i. rà onjẹ silẹ̀, pèse silẹ fun.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: purveyor, n. olutà ohun jijẹ.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pus, n ọyún.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: push, v.t. and i. tì, bì, rọ́, tàri.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: puss, pussy, n. ológbò, ologini.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: put, v.t. and i. fi-sí.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: putrefy, v.t. and i. bà-jẹ́, ra.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: putrid, adj. rirà, bibàjẹ́.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: putty, n. ẹmọ́, àtè.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: puzzle, n. iṣoro, isúju, rú ni lojú, ohun gígọ


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: puzzling, adj. rurúju, rú ni lojú.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pygmy, n. aràrá.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pyjamas, n.pl. aṣọ àwọsun.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: pyramid, n. ibiti a nsinku awọn ọba Egipti si.  pyre,n. ikójọ igi lati fi sùn okú.


title: Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P

text: python, n. òjolá.


title: Ṣàngó

text: Ṣàngó Olukoso, Oko Oya.


title: Ṣàngó

text: Òrìṣà Ṣàngó jẹ́ ọ̀kan pàtàkì lára àwọn òrìṣà tí àwọn Yorùbá ń bọ. Ṣàngó jẹ́ òrìsà takuntakun kan láàárín àwon òrìsà tókù ní ilẹ̀ Yorùbá. Ó jẹ́ orisà tí ìran rẹ̀ kún fún ìbẹ̀rù, Ìrísí, ìṣe àti ìsọ̀rọ̀ rẹ̀ pàápàá kún fún ìbẹ̀rù nígbàtí ó wà láyé nítorípé ènìyàn la gbọ́ pé Ṣàngó jẹ́ tẹ́lẹ̀ kí ó tó di òrìṣà àkúnlẹ̀bọ. Ìtàn sọ wí pé ọmọ Ọ̀rányàn ni ṣàngó ń ṣe àti pé Ọya, Ọ̀ṣun àti Ọbà ni wọ́njẹ́ ìyàwó rẹ̀.


title: Ṣàngó

text: Ìhùwàsí búburú ati dídá wàhalá ati ìkọlura pẹ̀lú ìjayé fàmílétè-kí-n-tutọ́ pọ̀ lọ́wọ́ ṣàngó g̣ẹ́gẹ́ bí Ọba tó bẹ́ẹ̀ títí ó fi di ọ̀tẹ́yímiká, èyí jásí wí pé tọmọdé tàgbà dìtẹ̀ mọ́ ọ. Wọ́n fi ayé ni í lára. Ó sì fi ìlú Ọ̀yọ́ sílẹ̀ nígbẹ̀yìn-gbẹ́yín. Ó pokùnso sí ìdí igi àyàn kan lẹ́bà ọ̀nà nítòsí Ọ̀yọ́ nígbàtí Ọya: Ìyàwó rẹ̀ kan tókù náà sì di odò.


title: Ṣàngó

text: Ọgbọ́n tí àwọn ènìyàn ṣàngó tókù dá láti fi bá àwọn ọ̀tá rẹ̀ jà nípa títi iná bọlé wọn àti bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ ni ó sọ ṣàngó di òrìṣà tí wọ́n ń bọ títí dòní tí wọ́n sì ńfi ẹnu wọn túúbá wí pé ṣàngó kò so: Ọba koso.


title: Ṣàngó

text: Oríṣiríṣi orúkọ ni a mọ ṣàngó sí nínú èyí tí gbogbo wọn sì ní ìtumọ̀ tàbí ìdí kan pàtó ti a fi ńpè wọ́n bẹ́ẹ̀. Àwọn orúkọ bíi ìwọ̀nyìí:


title: Gírámà Yorùbá

text: Gírámà èdè Yorùbá


title: Gírámà Yorùbá

text: Gírámà ni ￼ìmò nípa bí a ṣe ń lọ àwọn ọ̀rọ̀ pẹ̀lú ètò àti ìlànà ni èdè Yorùbá


title: Gírámà Yorùbá

text: Ìsòrí gírámà ni wọn yìí


title: Gírámà Yorùbá

text: (a) Ọ̀rọ̀ orúkọ


title: Gírámà Yorùbá

text: (b) Ọ̀rọ̀ arọ́pọ̀ orúkọ


title: Gírámà Yorùbá

text: (d) Ọ̀rọ̀ arọ́pọ̀ afarajorúkọ


title: Gírámà Yorùbá

text: (e) Ọ̀rọ̀ ìṣe


title: Gírámà Yorùbá

text: (ẹ) Ọ̀rọ̀ àpèjúwe


title: Gírámà Yorùbá

text: (f) Ọ̀rọ̀ àpọ́nlé


title: Gírámà Yorùbá

text: (g) Ọ̀rọ̀ atọ́kùn


title: Gírámà Yorùbá

text: (gb) Ọ̀rọ̀ àsopọ̀.


title: Gírámà Yorùbá

text: Girama Yoruba


title: Gírámà Yorùbá

text: Kí ni Sińtáàsì? Síńtáàsì ni èka kan gírámà èdè tí ó níí sè pèlú bi a se ń so òrò pò tí ó fi ń di gbólóhùn àti bí a se ń fún gbólóhùn yìi ní ìtumò. Nínú ìdánilékòó yìi, a ó máa mú enu ba ohun ti a pè ni òfin. Ìtumò òfin gégé bí a se lò ó ní ìyín ni àwon ìlànà ti elédè máa ń tèlé nígbà tí ó bá ń so èdè rè yii yàtò si ìlò èdè. Ìmò èdè ni ohun tí elédè mò nípa èdè rè sùgbón ìlò èdè ni ohun ti elédè so jáde ní enu. Elédè lè se àsìse nípa ìlò èdè sùgbón eléyìi kò so pé elédè yìí kò mo èdè rè. Òpò ìgbà ni ènìyàn lè mu emu yó ti yóò máa so kántankàntan. Kì í se pé elédé yìí kò mo èdè rè mo, ó mò ón. Àsìse ìlò èdè ni ó ń se. Nìgbà ti otí bá dá ní ojú rè, yóò so òrò ti ó mógbón lówó. Nínú ìdánilékòó yìí, a ó ménuba ohun tí a ó pè ní ofin. Ohun tí a pè ni òfin yìí ni bi elédè se ń so èdè rè bí ìgbà pé ó ń tèlé ìlànà kan. Fún àpeere, eni tí ó bá gbó Yorùbá dáradára yóò mò pé (1a) ni ó tònà pe (1b) kò tònà,  (1) (a) Mo lo sí oko


title: Gírámà Yorùbá

text: Ohun tí eléyìí ń fi hàn wá nip é ìlànà kan wà tí elédè ń tèlé láti so òrò pò di gbólóhùn. Irú gbólóhùn tí ó bá tèlé ìlànà tí elédè mò yìí ni a ó so pé ó bá òfin mu.


title: Gírámà Yorùbá

text: (b) Àwon ti wón lo kò pò


title: Gírámà Yorùbá

text: Méjèèjì ni ó bófin mu nítorí méjèèjì ni a máa ń so nínú èdè Yorùbá. Ìyen ni pé méjèèjì ni ó wà nínú ìmò wa gégé bí eni tí ó gbó Yorùbá. Nínú ìlò ni àwon kan ti lè so pé òkan jé àtéwógbà, èkejì kò jé àtéwógbà. Èyé kò ni nǹken kan án se pèlú pé bóyá gbólóhùn méjèèjì bófin mu tàbí won kò bófinmu. Ìmò elédè nípa èdè rè ni yóò je wá lógún nínú ìdánilékòó yìí.


title: Gírámà Yorùbá

text: Ó ye kí á tún pe àkíyèsí wa sí tip é àbínibí ni èdè o. Ènìkan kì í lo sí ilé-ìwé láti kó ọ. Ohun tí a ń so ni pé bí ìrìn rinrìn se jé àbìnibì fún omo, béè náà ni èdè jé. Fún àpeere, tí kò bá sí ohun tí ó se omo, tí ó bá tó àkókò láti rìn yóò rìn. Kì í se pé enì kan pe omo gúnlè láti kó o ni èyi. Báyìi gélé náà ni èdè jé. Àbínibí ni gbogbo ohun ti omo nílò fún èdè, ó ti wà lára re. Kò sì si èdè ti kò lè lo èyí fún sùgbón èdè ibi tí a bá bi omo sì ni yóò lo àwon ohun èlò yìí láti so.  (2) Òrò àti Àpólà: Òrò ti a bat ò pò ni ó ń di àpólà. Ó seé se kí àpólà jé òrò kansoso. Ìyen tí òrò yìí kò bá ní èyán. Fún àpeere, àpólà-orúko ni a fa igi sí ní ìdi ní (3a) àti (3b).


title: Gírámà Yorùbá

text: (b) Olú lo


title: Gírámà Yorùbá

text: Ìyàtò àpólà-orúko méjèèjì yìí ni pé òrò méjì ni ó wa nínú àpólà-orúko (APOR’ ni a ó má a pè é láti ìsinsìnyí lo) (3a); òrò-orúko àti èyán rè tí ó jé òrò-àpèjúwe (AJ ni a ó máa pe òrò-àpèjúwe). Ní (3b), òrò kansoso ni ó wà lábé APOR. Òrò yìí, òrò-orúko (OR ni a ó máa lò fún òrò-orúko) ni, APOR náà sì ni. Ìsòri-òrò méjo ni àwon tètèdé onígìrámà so pé ó wà nínú èdè Yorùbá. Ìsòrí òrò méjo yìí ni wón sì pín si Olùwà àti Kókó Gbólóhùn. Olùwà àti kókó gbólóhùn yìí ni àwa yóò máa pè ní APOR àti APIS (àpólà-ìse) nínú ìdánilékòó yìí. Ìyen nip é àwa yóò ya ìsòrì-òrò àti isé ti ìsòri yìí ń se sótò si ara won. Ìsòri ni APOR tí ó ń sisé olùwà tàbí àbò nínú gbólóhùn. Ìsòrí ni APIS ti ó ń sisé kókó gbólóhùn.  3. Gírámà ti a ó lò: Gírámà ìyidà onídàro ti Chomsky ni a ó mú lò nínú isé yìí. Ohun tí ó fà á ti a ó fi mú gíràmà yìí lò nip é ó gbìyànjú láti sàlàyé ìmò àbinibí elédè nípa èdè rè. Gírámà yìí sàlàyé gbólóhùn oónna, gbólóhùn ti ó jé àdàpè ara won abbl. Gírámà yìí yóò lo òfin ti ó níye láti sàlàyé gbólóhùn tí kò niye.


title: Gírámà Yorùbá

text: (4) GB ---> APOR APIS


title: Gírámà Yorùbá

text: Òfin ìhun gbólóhùn ni a ń pe (4). Ohun tí àmì òfà yìí ń so ni pé kí á tún gbólóhùn (GB) ko ni APOR àti APIS. Ó ye kì á tètè so báyìí pé ohun tí ó wà nínú gbólógùn ju èyí lo. Ohun tí a máa ń rí nínú gbólóhùn gan-an ni (5).


title: Gírámà Yorùbá

text: (5) GB ---> APOR AF APIS


title: Gírámà Yorùbá

text: Àfòmó ni AF dúró fún. Òun ni a máa ń pè ní àsèrànwò-ìse télè. Abé rè ni a ti máa ń rí ibá (IB), àsìkò (AS), múùdù (M) àti ìbámu (IBM). A lè fi èyí hàn báyìí:


title: Gírámà Yorùbá

text: (6) AF ---> AS, IB, M, IBM


title: Gírámà Yorùbá

text: Kì í se dandan kí èdè kan ní gbogbo mérèèrin yìí. Yorùbá kò ni àsìkò sùgbón ó ni ibá. A ó menu ba àfòmó dáadáa ní iwájú sùgbón kí a tó se èyí, e jé kí á sòrò nípa APOR àti APIS


title: Gírámà Yorùbá

text: Ayọ Bámgbóṣé


title: Gírámà Yorùbá

text: Gìrámà


title: Gírámà Yorùbá

text: Fonoloji ati Girama Yoruba


title: Gírámà Yorùbá

text: Ayọ̀ Bámgbóṣé (1990), fonọ́lọ́jí àti Gírámà Yorùbá. Ìbàdàn, Nigeria: University Press Limited. ISBN 978 249155 1. 239 pp.


title: Gírámà Yorùbá

text: Ọ̀RỌ̀ ÀKỌ́SỌ  Láti ìgbà tí Ìgbìmọ̀ Ìwádìí Ìjìnlẹ̀ Ẹ̀kọ́ (N.E.R.C.) ti gbé ìlànà ẹ̀kọ́ Yorúbá fún iloé-ẹ̀kọ́ Sẹ́kọ́ńdírì jáde ni ó ti di dandan láti wá ìwé tí yó ṣe àlàyé yékéyéké lórí àwọn iṣẹ́ tí ó jẹ yọ nínú ìlànà ẹ̀kọ́ tuntun yìí. Ìrírí wa nip é àti akẹ́kọ̀ọ́ àti olùkọ́ ni ó máa ń ni ìṣòro lórí iṣẹ́ tí ó bá èdè yàtọ̀ sí lítíréṣọ̀. lọ Ìdí nìyí tí a fi ṣe ìwé yìí lórí èdè, tí a sì lo ìmọ̀ ẹ̀dà-èdè láti fi ṣàlàyé àwọn orí-ọ̀rọ̀ fonọ́lọ́jì àti gíràmà.  Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àkẹ́kọ̀ọ́ ilé-ẹ̀kọ́ ilé-ẹ̀kọ́ Sẹ́kọ́ńdírì àti ti olùkọ́ni, láì-mẹ́nu-ba àwọn olùkọ́ ní àwọn ilé-ẹ̀kọ́ bẹ́ẹ̀, ni wọ́n ti ń lo ìwé Èdè Ìperí Yorùbá tí N.E.R.C. tẹ̀ jáde ní ọdún 1984, tí Ọ̀jọ̀gbọ́n Ayọ̀ Bámgbóṣé sì ṣe olótùú rẹ̀. ìwé Fonọ́lọ́jì àti Gírámà Yorùbá yìí jẹ́ ìgbésẹ̀ kejì lórí lílo èdè-ìperí Yorùbá nítorí pé a ṣe àlàyé àwọn èdè-ìperí tí ó bá ẹ̀dá-èdè lọ dáadáa; a sì lo àpẹẹrẹ oríṣiríṣi láti fi ìtumọ̀ wọn hàn kedere. Nípa lílo ìwé yìí, èdè-ìperí á kúrò ní àkọ́sórí nìkan: kódà, á á di ohun tí akẹ́kọ̀ọ́ àti olùkọ́ mọ̀ dénú, tí wọ́n sì lè ṣàlàyé rẹ̀ fún ẹlòmíràn.  Mo fẹ́ kí ẹ mọ̀ pé èmi tí mo ṣe Olóòtú ìwé Èdè-Ìperí Yorùbá náà ni mo kọ ìwé tuntun yìí. Mo sì kọ ọ́ ní ọ̀nà tí yó rọrùn fún akẹ́kọ̀ọ́ láti kà nítorí pé nípa ìrírí púpọ̀ tí mo tin í nípa kíkọ́ akẹ́kọ̀ọ́ ní ẹ̀dá-èdè Yorùbá, mo mọ ọgbọ́n tí a lè fi ṣe àlàyé àwọn orí-ọ̀rọ̀ tí ó díjú lọ́nà tí yó lè fi tètè yé ni.  A dá ìwé yìí sí ọ̀nà mẹ́ta. Apá kìíni ni Fonọ́lọ́jì, Apá kejì ni Gírámà. Apá kẹta sì ni Ìdánwò Èwonìdáhùn. Nínú apé kìíní àti apá kejì, a pín àwọn orí-ọ̀rọ̀ sí abẹ́ orí kọ̀ọ̀kan nínú èyí tí a ṣe àlàyé àti ìtúpalẹ̀ orí-ọ̀rọ̀, tí a sì lo àpẹẹrẹ oríṣiríṣi láti fi ìdí ìtúpalẹ̀ náà gúnlẹ̀ dàadáa. Lẹ́yìn èyí ni a fi ìdánrawò kádìí orí kọ̀ọ̀kan. Orí mẹ́rìnlá ni ó wà ní abẹ́ Fonọ́lọ́jì, tí méjìdínlógún sì wà lábẹ̀ Gírámà. Ó ṣeé ṣe fún olùkọ́ láti fa ẹ̀kọ́ méjì mẹ́ta yọ láti ara ori kọ̀ọ̀kan. A sì tún lè lo orí kọ̀ọ̀kan gẹ́gẹ́ bí àtúnyẹ̀wò iṣẹ́ tí a ti ṣe kọjá lorí orí-ọ̀rọ̀. Ní apá kẹta ìwé yìí, a fi ìdánwò èwonìdáhùn mẹ́rin nínú èyí tí ìbéèrè méẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n wà nínú ìkọ̀ọ̀ken ṣe àpẹẹrẹ irú ibéèrè ti a lè ṣe fún gírámà àti fonọ́lọ́jì Yorùbá. Irú àpẹẹrẹ ìdánwò báyìí yóò wúlò fún àwọn tí ó ń sẹ́ẹ̀tì ìdánwò àti fún àwọn olùkọ́ pẹ̀lú. Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ náà pàápàá yó lè lo ìdánwò yìí gẹ́gẹ́ bí àfikún fún ìdánrawò tí ó wà lẹ́yìn orí kọ̀ọ̀kan.  Mo ké sí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ àti olùkọ́ láti ran ara wọn lọ́wọ́ nínú ẹ̀kó Yorùbá. Ọ̀nà tí wọ́n sì lè fi ṣe bẹ́ẹ̀ ni kí wọn lo ìwé tí yó mú kí ẹ̀kọ́ Yorùbá rọrùn fún wọn láti kọ́. Ìwé tí ó lè ṣe èyí ni ìwé tuntun yìí. Ìwé náà sì lè fún wọn ní ìpìlẹ̀ tí ó dájú fún ẹ̀kọ́ Yorùbá ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga.


title: Sádíìkì

text: Chadic (Sádíìkì)


title: Sádíìkì

text: Omo ebi kan ni eleyii je fun ebi ede ile Aafirika kan ti oruko re n je Afro-Asiatic (Afuro-Esiatiiki). Awon ede ti o wa ninu Chadic yii to ogojo (160) awon ti o si n so awon ede wonyi to ogbon milionu. Awon ti o n so o bere lati iha ariwa Ghana (Gana) titi de aarin gbungbun Aafirika. Hausa ni gbajumo ju ninu awon ede ti o wa ni abe ipin Chadic. Oun nikan ni o wa ninu ipin yii ti o ni akosile ti o peye. Lara awon ede miiran ti o wa ni ipin yii a ti ri Anga, Kotoko ati Mubi.


title: Àkólì

text: Acholi tabi Akoli jẹ́ èyà kan ní apá àríwá ilẹ̀ Uganda àti ní apá gúúsù ilẹ̀ Sudan. Èdè wọn ni Èdè Akoli.


title: Elédùmàrè

text: Elédùmarè Yorùbá gbàgbọ́ wípé elédùmàrè ni ó dá ayé àti ọ̀run pẹ̀lú gbogbo ohun tí ń bẹ nínú wọn. Yorùbá sì gbàgbọ́ wí pé kò sí ohun tí elédùmarè kò lẹ se, òhun ni wọ́n fí ń ki elédùmarè wí pé Olódùmarè gẹ́gẹ́ bí alágbaára láyé àti lọ́run a dùn ń se bí ohun tí elédùmarè lọ́wọ́ sí a sòro se bí ohun tí elédùmarè kò lọ́wọ́ sí, a lèwí lese, asèkanmákù, ohun tí Yorùbá rò nípa elédùmarè ni wí pé kò sí nǹkan tí kò le se àti wí pé ohunkíhun tí ó bá lọ́wọ́ sí ó di dandan kí ó jẹ́ àseyọrí àti àseyege. Ní ọ̀nà míràn Yorùbá tún gbàgbọ́ wí pé ọlọ́run nìkan ni ó gbọ́n, ìdí ni ìyí tí Yorùbá fi máa ń sọ ọmọ wọn ní Ọlọ́rungbọn elédùmarè rí óhun gbogbo, ó sì mọ ohun gbogbo arínúríde, olùmọ̀ràn ọkàn. Yorùbá gbàgbọ́ wí pé ojú ọlọ́run ni sánmọ̀ Yorùbá sọ wí pé amùokùn sìkà bí ọba ayé kòrí o, Ọba ọ̀rùn ń wò ọ́, ki ni ẹ̀ ń se ní kọ̀kọ̀ tí ojú ọba ọ̀run kò tó. Yorùbá gbàgbọ́ wí pé elédùmarè ni olùdájọ́ ìyẹ ni wí pé elédùmarè ni adájọ́ tó ga jù láyé àtọ̀run, òun ni ọba adákẹ́ dájọ́, àwọn òrìṣà ló, máa ń jẹ àwọn orúfin níyà ṣùgbọ́n ọlọrun ló ń dájọ́. Bí àpẹẹrẹ ní ìgbnà kan láyé ọjọ́un àwọn òrìṣà fẹ̀sùn kan ọ̀rúnmìlà níwájú elédùmarè, lẹ́yìn tí tọ̀tún tòsì wọn rojọ́ tán elédùmarè dá ọ̀runmìlà láre. Odù ifá kan ọ báyìí wí pé Ọ̀kánjúà kìí jẹ́ kí á mọ nǹkanán-pín, adíá rún odù mẹ́rìndínlógún níjọ́ tí wọ́n ń jìjà àgbà lọ ilé elédùmarè, nìgbà tí àwọn ọmọ irúnmọlẹ̀ mẹ́rìndínlógún ń jìjà tani ẹ̀gbọ́n tan i àbúrò, wọ́n kí ẹjọ́ lọ sí ọ̀dọ̀ elédùmarè, níkẹyìn elédùmarè dájọ̀ wí pé èjìogbè ni àgbà fún àwọn Odù yókù. Yorùbá gbàgbọ́ wí pé onídájọ́ ododo ni elédùmarè ìdí nì yí tí Yorùbá fi máa ń sọ wí pé ọlọ́run mún-un tàbí ó wa lábẹ́. Pàsán ẹlẹ́dùmarè


title: Àwùjọ

text: Ẹ̀kọ́ nípa àwùjọ-ẹ̀dá jẹ́ ẹ̀kọ́ kan pàtàkì tí kò ṣe é fọwọ́ rọ́ sẹ́yìn. Kò sí ẹ̀dá alààyè tó dá wà láì ní Olùbátan tàbí alájogbé. Orísirísi ènìyàn ló parapọ̀ di àwùjọ-bàbá, ìyá, ará, ọ̀rẹ́, olùbátan ati bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Bí ìyá ṣe ń bí ọmọ, tí bàbá ń wo ọmọ àti bí ọ̀rẹ́ àti ojúlùmọ̀ ṣe ń báni gbé, bẹ́ẹ̀ ni ìbá gbépọ̀ ẹ̀dá n gbòòrò si. Gbogbo àwọn wọ̀nyí náà ló parapọ̀ di àwùjọ-ẹ̀dá. Àti ẹ̀ni tí a bá tan, àti ẹni tí a kò tan mọ́, gbogbo wa náà la parapọ̀ di àwùjọ-ẹ̀dá.


title: Àwùjọ

text: Ní ilẹ̀ Yorùbá ati níbi gbogbo ti ẹ̀dá ènìyàn ń gbé, ìbágbépọ̀ ẹ̀dá ṣe pàtàkì púpọ̀. Bí ẹnìkan bá ní òun ò bá ẹnikẹ́ni gbé, tí kò bá gbé nígbó, yóó wábi gbàlọ. Ṣùgbọ́n, àwa ènìyàn lápapọ̀ mọ ìwúlò ìbágbépọ̀. Orísirísi àǹfàní ni ó wà nínú ìbágbépọ̀ ẹ̀dá.


title: Àwùjọ

text: Bí ọ̀pọ̀ ènìyàn bá n gbé papọ̀, ó rọrùn lati jọ parapọ̀ dojú kọ ogun tàbí ọ̀tẹ́ tí ó bá fẹ́ wá láti ibikíbi. Yorùbá bọ̀ wọ́n ní àjòjì ọwọ́ kan ò gbẹ́rù dórí. Bẹ́ẹ̀ gẹ́gẹ́ ló ṣe rí fún àwùjọ-ẹ̀dá. Gbígbé papọ̀ yìí máa ń mú ìdádúró láì sí ìbẹ̀rù dání nítorí bí òṣùṣù ọwọ̀ ṣe le láti ṣẹ́, bẹ́ẹ̀ ni àwùjọ tó fohùn ṣọ̀kan. Èyí jẹ́ oun pàtàkì lára ànfàní tó wa nínú ìṣọ̀kan nínú àwùjọ-ẹ̀dá. Nídà kejì, bí ọ̀rọ̀ àwùjọ-ẹ̀dá ba jẹ́ kónkó-jabele, ẹ̀tẹ́ àti wàhálà ni ojú ọmọ ènìyàn yóó máa rí. Nítorí náà, ó dára kí ìṣọ̀kan jọba ni àwujọ-ẹ̀dá.


title: Àwùjọ

text: Ìdàgbàsókè tí ó máa ń wà nínú àwùjọ kò sẹ̀yìn ìfọwọ́sowọ́pọ̀ bí àti ránmú un gángan ò ti sẹ̀yìn èékánná. Ó yẹ kí á mò pé nítorí ìdàgbàsókè ni ẹ̀dá fi ń gbé papọ̀. Bí igi kan ò ṣe lè dágbó ṣe, bẹ́ẹ̀ náà ni ẹnìkan ò lè dálùúgbé. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ló máa ń dá Ọgbọ́n jọ fún ìdàgbàsókè ìlú. Bí Ọgbọ́n kan kò bá parí iṣẹ́, Ọgbọ́n mìíràn yóó gbè é lẹ́yìn. Níbi tí orísirísi ọgbọ́n bá ti parapọ̀, ìlọsíwájú kò ní jìnnà si irú agbègbè bẹ́ẹ̀. Gbogbo àwọn nǹkan wọ̀nyí jẹ́ ànfàní tó wà ní àwùjọ-ẹ̀dá tí kò sì ṣe é fi sílẹ̀ láì mẹ́nu bà.


title: Àwùjọ

text: Nínú ẹ̀kọ́ nípa àwùjọ-ẹ̀dá, a tún máa ń sọ̀rọ̀ nípa ìsòro tó ń kojú ìbágbépọ̀ ẹ̀dá. Kò ṣe é ṣe kó máa sì wàhálà láwùjọ ènìyàn. A kò lè ronú lọ́nà kan ṣoṣo, nítorí náà, ìjà àti asọ̀ máa ń jẹ́ àwọn nǹkan tí a kò lè ṣàì má rì í níbi ti àwọn ènìyàn bá ń gbé. Wàhálà máa ń fa ọ̀tẹ̀, ọ̀tẹ̀ ń di ogun, ogun sì ń fa ikú àti fífi dúkàá sòfò. Àwọn nǹkan wọ̀nyí jẹ́ ara àwọn ìṣòro tó n kojú àwùjọ-ẹ̀dá. Kò sí bí ìlú tàbí orílè-èdè kan kò se ní ní ọ̀kan nínú àwọn àwọn ìṣòro wọ̀nyí.


title: Àwùjọ

text: Ṣùgbọ́n, a gbódò mọ̀ wí pé awọn ànfàní àti awọn ìṣòro wọ̀nyí ti wà láti ìgbà pípé wá. Tí a bá wo àwọn ìtàn àtijọ gbogbo, a ó ri pé gbogbo àwọn nǹkan wònyí kò jẹ́ tuntun. Ọgbọ́n ọmọ ènìyàn ni ó fi ṣe ọkọ̀ orí-ìlẹ, ti orí-omi àti ti òfúrifú fún ìrìnkèrindò tí ó rọrùn. Àwùjọ-ẹ̀dá ti ṣe àwọn nǹkan dáradára báyìí náà ni wọ́n ń ṣe àwọn ohun tí ó lè pa ènìyàn lára. Fún àpẹẹrẹ, ìbọn àti àdó-olóró. Àwọn ohun ìjà wọ̀nyí ni wọ́n lò ní ogun àgbájé kìnní tí o wáyé ní Odun 1914 sí 1918 àti ti èkejì ní odún 1939 sí 1945. Gbogbo àwọn nǹkan wọ̀nyí ló ti wà tí ó sì tún wà síbè di òní.


title: Àwùjọ

text: Lákòótán, ẹ̀kọ́ nípa àwùjọ-ẹ̀dá jẹ́ ẹ̀kọ́ tó lárinrin. Ohun kan tí a gbọ́dọ̀ mọ̀ nip é, kò ṣe é ṣe kí ẹ̀dá máa gbe ní ẹyọ kọ̀ọ̀kan. Ìdí ni pé gbígbé papọ̀ pẹ̀lú ìsọ̀kan àti ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ló lè mú ìtẹ̀síwájú àti ìdàgbà-sókè wá


title: Ìwó

text: Ìlú Ìwó je ilu ni Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun ni Naijiria.


title: Ògbómọ̀ṣọ́

text: Ògbómọ̀ṣọ́ jẹ́ ìlú kan tó gbajúmọ̀ ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́  lórílẹ̀-èdè Naijiria.