title: John Stith Pemberton

text: John Stith Pemberton tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹjọ oṣù keje ọdún 1831 (July 8, 1831) tí ó sìn kú ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kẹjọ 1888 (August 16, 1888) jẹ́ onímọ̀ ìjìnlẹ̀ sáyẹ́nsì biochemist àti oluṣẹ̀dá ohun mímu ẹlẹ́rìndọ̀dọ̀, Cola-cola ọmọ orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà. Ó tún jẹ́ ajagunfẹ̀yìntì tí ó jagun abẹ́lé tí orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà. Lọ́dún 1886 ló ṣẹ̀dá Coca-Cola tí ó sìn ta ẹ̀tọ́ ìṣẹ̀dá rẹ̀ fún ilé iṣẹ́ Coca-Cola Company kí ó tó kú.


title: Ayò ọlọ́pọ́n

text: Ayò ọlọ́pọ́n jẹ́ eré ìdárayá ìbílẹ̀ tí ó wọ́pọ̀ láàrín Yorùbá ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ayò yí fẹ́ fara pẹ́ Oware tí ó tan kálẹ̀ de orílẹ̀-èdè Amerika, láti ibi òwò-ẹrú.


title: Ayò ọlọ́pọ́n

text: Ó jẹ́ ọ̀kàn lára àwọn eré àbáláyé. Títa ni à ń ta ayò títa èyí ló bí ìpèdè eré là á fi ọmọ ayò ṣe. Eré pẹ̀lẹ́ pẹ̀lẹ́ ni ayò. Èso sẹ́yò ni wọ́n fi ń ṣe ọmọ ayò, ó máa ń dán bọ́rọ́bọ́rọ́. Àwọn gbẹ́nà-gbẹ̀nà ni wọ́n ń gbẹ́ ọpọ́n ayò. tọkùnrin - tobìnrin ló ń ta ayò.  Àwọn àgbàlagbà ni wọ́n ń sábà máa ń ta ayò


title: Ayò ọlọ́pọ́n

text: Eré Ayò máa ń jẹ́ kí èèyàn ronú jinlẹ̀, ó ń kọ́ni ni sùúrù, àforítì àti ìfaradà. Ó ń pa ìrònú rẹ̀, Ibùdó ìròyìn ni ìdí ayò.


title: Ayò ọlọ́pọ́n

text: Ọ́pọ̀lọpọ̀ ni àwọn ayò tí ó jẹ́ eré ìdárayá ìbílẹ̀ tí ó ní òfin bí ti àwọn ẹ̀yà ilẹ̀ Afíríkà tókù bi Endodoi tí àwọn ẹ̀yà Maasai tí wọ́n jẹ́ ẹ̀yà kan ní orílẹ̀-èdè Kenya àti Tanzania ń ta.


title: Adekunle Gold

text: Adekunle Kosoko (tí a bí ní Oṣù Kìíní Ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n, Ọdún 1987), tí a mọ̀ gẹ́gẹ́ bíi Adekunle Gold, jẹ́ akọrin ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, akọrin sílẹ̀ ati ayàwòrán. Ó di ìlúmọ̀ọ́ká olórin lẹ́yìn tí ó kọ orin kan tí a mọ̀ sí “Ṣadé” ní ọdún 2015. Ní ọdún 2015, ó fọwọ́síwèé àdéhùn ìgbàsílẹ̀ pẹ̀lú YBNL Nation tí ó sì gbé orin studio kan jáde tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "Gold", èyí tí ó wà ní ipò keje ti Billboard àgbáyé. "Ṣáájú Gold ni ó ti kọ àwọn orin mẹ́ta kan tí àkọ́lé wọn ń jẹ́" "Sade", "Orente" ati "pick up".


title: Adekunle Gold

text: Adékúnlé Kòsókó tí a bí sínú ìdílé Ọba Kòsókó ní ìpínlẹ̀ Èkó, Nàìjíríà. Ó gboyè HND ní ilé-ẹ̀kọ́ giga ti ìpínlẹ̀ Èkó.


title: Adekunle Gold

text: Adékúnlé gbé Simi ní ìyàwó ní oṣù kìíní ọdún 2019.


title: Adekunle Gold

text: Lákòókò tí ó ń dàgbà, Adékúnlé bẹ̀rẹ̀ sí ní nífẹ̀ẹ́ sí orin nígbà tí ó ń tẹ́tí sí àwọn orin King Sunny Ade àti Ebenezer Obey. Nígbà tí ó wà lọ́dọ̀ọ́, ó dára pọ̀ mọ́ àwọn akọrin ìjọ rẹ̀. Ó sì kọ orin àkọ́kọ́ rẹ̀ nígbà tí ó pé ọmọ ọdún mẹ́ẹ̀dógún. Ní ọdún 2014, Adékúnlé pinnu àti dá dúró lẹ́yìn tí ó yapa kúrò nínú ẹgbẹ́ kan tí ó dara pọ̀ mọ́ nígbà tí ó wà ní ilé-ìwé. Ní ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù kejìlá ọdún 2014, ó gbé orin kan jáde tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "Sade", "one's direction" àti "story of my life" Orin náà tàn ká lè a sì yàn-án bí i orin tí ó dára jù lọ ní ọdún 2015.


title: Fausat Balogun

text: Fausat Balogun tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Madam ṣajẹ, ní wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹtàlá oṣù kejì ọdún 1959 (February 13th, 1959) jẹ́ gbajúmọ̀ òṣèrébìnrin ọmọ bíbí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Sinimá àgbéléwò èdè Yorùbá ni Madam ṣajẹ tí gbajúmọ̀. Gbajúmọ̀ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí òṣèré sinimá àgbéléwò bẹ̀rẹ̀ nígbà tí ó kópa ère àwàdà lorí tẹlifíṣàn kan tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ Ẹ̀rín kèékèé. Nínú eré yìí ni ó ti gba orúkọ ìnagijẹ rẹ̀, Madam ṣajẹ lọ́dún 1990. Lẹ́yìn èyí, Fausat Balógun tí kópa nínú eré sinimá àgbéléwò tí ó ti ju ọgọ́rin lọ.


title: Fausat Balogun

text: Fausat Balógun fẹ́ òṣèré sinimá àgbéléwò mìíràn tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Rafiu Balógun, Rafiu jẹ́ ọ̀gá rẹ̀ kí wọ́n tó fẹ́ ara wọn. By the time she was famous her children were adults. Her eldest son is a director and her youngest daughter is an actress.


title: Faithia Balogun

text: Faithia Williams (tí a bí ní ọjọ́ karùn-ún oṣù kejì ọdún 1969) jẹ́ òṣèré, olóòtú ati olùdarí fíìmù ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.


title: Faithia Balogun

text: A bí i ní ìlú Ikeja ní oṣù kejì ọdún 1969. Ó wá láti ìlú Okpara ní ìpínlẹ̀ Delta. Ó kàwé ni ilé-ìwé alákòóbẹ̀rẹ̀ Maryland àti Maryland Comprehensive Secondary School ní ipinlẹ Eko, níbi tí ó ti gba ìwé-ẹ̀rí ti West African School Certificate kí ó tó wá tẹ̀ síwájú ní Kwara State Polytechnic níbi tí ó ti gba ìwé-ẹ̀rí diploma. Ó ti fìgbà kan fẹ́ gbajúmọ̀ òṣèré sinimá àgbéléwò mìíràn tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Saheed Balógun, ṣùgbọ́n ìgbéyàwó wọn ti foríṣánpọ́n.


title: Faithia Balogun

text: Ó ti kópa nínú, jẹ́ olóòtú àti adarí ọ̀pọ̀lọpọ̀ fíìmù ti ilẹ̀ Nàìjíríà fún àìmọye ọdún. Ní ọdún 2008, ó gba àmì ẹ̀yẹ tí Africa Movie Academy fún òṣèrébìnrin tí ó dára jù lọ àti pé fíìmù rẹ̀ "ìránṣẹ́ ajé gba ẹ̀bùn fíìmù tí ó dára jù lọ ní ọdún náà . Ní oṣù kẹrin ọdún 2014, ó gba àmì ẹ̀yẹ ti Africa Movie Academy lẹ́yìn tí ó yanranntí gẹ́gẹ́ bíi òṣèrébìnrin tí ó dára jù lọ pẹ̀lú Ọdúnladé Adékọ́lá tí ó gba àmì ẹ̀yẹ gẹ́gẹ́ bíi òṣèrékùnrin tí ó dára jù lọ ní ọdún náà. Ó tún gba àmì ẹ̀yẹ fún fíìmù kan tí ó ṣe tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ ìyá alálàkẹ́ ní ọdún 2015 lórí Africa-Magic Viewers' Choice AMVCA


title: Faithia Balogun

text: Ó ti fìgbà kan jẹ́ ìyàwó gbajú-gbajà òṣèré tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́, Saheed Balogun .


title: Toluse Olorunnipa

text: Tolúṣẹ "Tolú" Ọlọ́runnípa (tí a bí ní ọjọ́ kọkànlélógún oṣù Kejìlá ọdún1986) jẹ́ ẹ̀yà American-Nigerian oníròyìn olú-ilé-iṣẹ́ ìṣèjọba orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà (White House) àti akọ̀ròyìn orí tẹlifíṣọ̀ọ̀nú. Òun ni oníròyìn orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àkọ́kọ́ tí ó ṣiṣẹ́ ó oníròyìn Olú-ilé-iṣẹ́ ìṣèjọba orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà, White House.


title: Toluse Olorunnipa

text: Ó ṣiṣẹ́ ìròyìn fún Washington Post àti onílámèyítọ́ (analyst) fún CNN. Ó ti ṣiṣẹ́ pẹ̀lú Bloomberg News, Miami Herald, àti àwọn ìròyìn Stanford.


title: Toluse Olorunnipa

text: Olorunnipa jáde ni Ile-ẹkọ giga Stanford níbi tí ó ti ṣe Sociology lẹ́yìn náà ó gboyè Msc rẹ̀ ní Ilé-ẹ̀kọ́ gíga kan náà.


title: Ọlájùmọ̀kẹ́ Òrìṣàgúnà

text: Ọlájùmọ̀kẹ́ Òrìṣàgúnà tí wọ́n bí ọdún 1989 jẹ́ awẹ́lẹ́wà àti aláwòkọ́ṣe ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà tí ó di gbajúmọ̀ ìlúmọ̀ọ́kà nígbà tí ó ń kiri búrẹ̀dí ni ìlú Èkó tí orí sìn gbé e ko olóore. Ó jẹ́ ọmọ bíbí ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun tí ó kiri búrẹ́dì tà ní Èkó.


title: Jìmí Ṣólàńkẹ́

text: Jìmí Ṣólàńkẹ́ tí wọ́n bí ní oṣù Keje ọdún 1942 (July 1942), jẹ́ òṣèré orí-ìtàgé, eléré-oníṣe, olórin ìbílẹ̀, akéwì àti oǹkọ̀tàn omọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.


title: Jìmí Ṣólàńkẹ́

text: Ṣólàńkẹ́ kàwé gboyè ní Ifáfitì Ìbàdàn níbí tí ó ti gbàwé ẹ̀rí Dípúlọ́mà nínú eré oníṣe.  Lẹ́yín tó parí ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní Ìbàdàn, ó lọ sì ìlú Amẹ́ríkà níbí tí ó ti dá ẹgbẹ́ òṣèré oníṣe sílẹ̀ tí ó pè ní 'Gbé African Review' tí àfojúsùn wọn sì dá lórí àṣà ilẹ̀ Yorùbá. Gbogbo àwọn ẹgbẹ́ yí ni wọ́n ma ń wọ aṣọ ìbílẹ̀ Yorùbá, tí eọ́n sì ma ń ṣeré ní àwọn Ilé-ẹ̀kọ́ àwọn adúláwọ̀ nìkan. Ìlú Kalifọ́níà ni ó ti ń ṣe iṣẹ́ òníọ̀tàn rẹ̀. Àwọn àjọ oníròyìn CNN ma ń pè é ní Onítàn, master of teller).  Ó padà sí orílẹ̀-èdè  Nàìjíríà pẹ̀lú mẹ́ta nínú àwọn ọmọ ẹgbẹ́ rẹ̀, tí wọ́n sì bá Ilé iṣẹ́ alohùn-máwòrán Nigerian Television Authority NTA, ní ọdún 1986. Ó sábà ma ń jẹ́ olú ẹ̀dá ìtàn nínú ọ̀pọ̀ eré-oníṣe ti Ọlá Balógun bá gbé jáde. Ó sì jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ikọ̀ tí wọ́n ṣe eré Kongi's Harvest iwe ìtàn tí Wọlé Sóyinká kọ.


title: Kúnlé Afod

text: Kúnlé Afod tí a bí ní ọjọ́ Kẹrìnlélógún oṣù Kẹwàá, ọdún 1973 (24-10-1973) jẹ́ òṣèré Sinimá àgbéléwò Yorùbá tí wọ́n bí ní ìpínlẹ̀ Èkó, àmọ́ tí òṣẹ̀ wá láti ìlú Ìbàdàn ní ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, tí ó sì jẹ́ akọ́bí nínú ọmọ mẹ́rin tí àwọn òbí rẹ̀ bí.  Kúnlé bẹ̀rẹ̀ ẹ́kọ́ rẹ̀ ní Ilé-ẹ́kọ́ alákọ́bẹ̀rẹ̀ rẹ̀ ní ìlú Festac ní ìpínlẹ̀ Èkó tí ó sì parí rẹ̀ ní ìlú Ọ̀wọ̀ ní ìpínlẹ̀ Òndó , kí ó tó lọ sì Ilé-ẹ́kọ́ oníwé mẹ́wá ti Command tí ó wà ní ìlú Jos.


title: Kúnlé Afod

text: Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ tíátà rẹ̀ lábẹ́ àwọn ọ̀gá rẹ̀ Tọmọlójù Jídé Ògúngbadé àti Jàgan Aníkúlápó , kí ó tó dara pọ̀ mọ́ ikọ̀ Àwàdà Kẹríkẹrì lábẹ́ àkóso Adébáyọ̀ Sàlámì, tí wọ́n ń pè ní Ọ̀gá Bello.  Kúnlé ṣe ìgbéyàwó pẹ̀lú Désọ́lá, tí wọ́n sì bímọ.


title: David Àlàbá

text: David Ọlátòkunbọ̀ Àlàbá tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣù kẹfà ọdún 1992 jẹ́ ọmọ bíbí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ṣùgbọ́n tí ó di ọmọ orílẹ̀ èdè Austria, tí ó sìn ń ṣojú orílẹ̀ èdè náà gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá. Ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Bayern Munich ní o ti ń gba bọ́ọ̀lù jẹun.


title: David Àlàbá

text: Gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lù tó tó gbangba sùn lọ́yẹ́, ó fẹ́ẹ̀ jẹ́ pé kò sí àyè tí kò lè gbá láàárín gbùngbùn àti ayé ìdáàbòbò ilé.


title: David Àlàbá

text: Gẹ́gẹ́ bí Agbábọ́ọ̀lù, Àlàbá tí gba bọ́ọ̀lù fún ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Bayern Munich nígbà àádọ́ta-lé-lọ́ọ̀ọ́dúnrún, bẹ́ẹ̀ ló ti bá wọn gba ife ẹ̀yẹ lọ́pọ̀ yanturu. Nínú ìtàn, òun ni agbábọ́ọ̀lù tí ó kéré jùlọ fún ikọ̀ agbábọ́ọ̀lù àgbà fún orílẹ̀ èdè Austria, nígbà tí ó dára pọ̀ mọ́ ikọ̀ náà lọ́dún 2009 nígbà tí ó wà lọ́mọ ọdún mẹ́tàdínlógún.


title: Bayern Munich

text: Bayern Munich jẹ́ ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá jẹun lórílẹ̀ èdè Germany.


title: Ìlú Festac

text: Ìlú Festac jẹ́ ìlú kan tí ìjọba kọ́ ọ̀gọ̀ọ̀rọ̀ ilé-ìgbé sí ní ìpínlẹ̀ Èkó, ìlú yí wà ní òpópónà márosẹ̀ ti Èkó sí Àgbádárìgì. Wọ́n ṣe ìkékúrú orúkọ ibùgbé náà sí (FESTAC)tí àkótán rẹ̀ dúró fún : (Second World African Festival of Arts and Culture), ìyẹn Ọdún àṣà àti ìṣe ti àpapọ̀ ilẹ Adúláwọ̀ tí ó wáyé níbẹ̀ ní ọdún 1977. Ìlú Festac yí wà ní abẹ́ ìjọba ìbílẹ̀ Amúwò-Ọ̀dọ̀fin ní ìpínlẹ̀ Èkó orílè-èdè Nàìjíríà.


title: Victor Osimhen

text: Victor James Osimhen tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n oṣù Kejìlá ọdún 1989 (29th December 1998) jẹ́ ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà agbábọ́ọ̀lù ṣiṣẹ́ ikọ̀ agbábọ́ọ̀lù Lille tí orílẹ̀ èdè France. Òun ni agbaboolu sáwọ̀n tó dára jù lọ fún ikọ̀ rẹ̀ lọ́wọ́́lọ́wọ́.  Ní ọdún 2020, wọ́n tari Osimhen lọ sí inú ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Napoli nínú ìdíje Serie A club pẹ̀lú iye owó tí ó tó €70 million.


title: Victor Osimhen

text: Wọ́n bí Osimhrn ní Ìpínlẹ̀ Èkó nígbà tí awọn òbí rẹ̀ jẹ́ ọmọ bíbí Ìpínlẹ̀ Edo. Osimhen fẹ́ràn kí ó ma gbá bọ́ọ̀lù aláfẹsẹ̀gbá látàrí wípé ó fẹ́ di ẹlẹ́sẹ̀ ayò bí gbajú-gbajà agbá bọ́ọ̀lù ọmọ orílẹ̀-èdè Côte d'Ivoire ìyẹn Didier Drogba.


title: Amúwò-Ọ̀dọ̀fin

text: Amúwò-Ọ̀dọ̀fin ni ìjọba ìbílẹ̀ tí ó wà nị́ ẹkùn Àgbádárìgì ní ìpínlẹ̀ Èkó ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.  Ìjọba ìbílẹ̀ yí pín sí méjì, níbi tí a ti rí onídàgbà-sókè Oríadé àti ìjọba ìbílẹ̀ onídàgbà-sókè Amúwò tí àwọn náà ní ìsọmọgbè méje (7) lábẹ́ ìkọ̀ọ̀kan wọn. Àwọn ni : Abúlé-Òṣun, Agbójú, Ìbèshè, Ìjegun, Ìréde, Kiríkirì àti Kùjé tí wọ́n jẹ̣́ ìsọmọgbè ( ìjọba ìbílẹ̀ onídàgbà-sókè Oríadé), nígbà tí Àdó-sọbà, Èkó Àkéte, Ìfẹ́lódùn, Ìlàdó Tamaro, Ìrẹ́pọ̀dùn, Ọ̀dọ̀fin àti Oríre jẹ́ ti ìjọba onídàgbà-sókè Amúwò.  Oríṣi ìlú mẹ́tàdínlógọ́rin agbègbè ni ó wà ní lábẹ́ ìkọ̀ọ̀kan wọn nígbà tị́ ìlú méjìlá jẹ́ ìlú tí ó ti gòkè àgbà nínú wọn, tí Mẹ́jọ ń gòkè àgbà bọ̀, tí Mẹ́tàdínláàdọ́ta kò tíì dàgbà rárá.  Ìjọba ìbílẹ̀ Amúwò-Ọ̀dọ̀fin ni ó tó iye ìwọ̀n 300,000, tí ó sì mu láti jẹ́ ibi tí ó gbòòrò jùlọ. Nínú ìkànìyàn ọdún 2006, wọ́n fìdí rẹ̀ múlẹ̀ wípé ìjọba ìbílẹ̀ Awúmò-Ọ̀dọ̀fin ni ó ní iye ènìyàn àti olùgbé tí ó tó 1,500,000. Ìjọba ìbílẹ̀ náà ni ó tún pààlà pẹ̀lú ìjọba ìbílẹ̀ Ajérọ̀mí àti Ìfẹ́lódùn ní apá Ìlà Oòrùn, ó pààlà pẹ̀lú Oríadé ní apá Ìwọ̀ Oòrùn, pẹ̀lú Àgbádárìgì ní apá Yáǹmọ́, tí ó sì tún pààlà pẹ̀lú Ìsọlọ̀/Ìgandò ní apá Àríwá.


title: Amúwò-Ọ̀dọ̀fin

text: Púpọ̀ àwọn tí wọ́n jẹ́ ọmọ onílẹ̀ tàbí onílẹ̀ àti ọmọ bíbí Amúwò ni wọ́n jẹ́ àwọn ènìyàn Àwórì. Púpọ̀ nínú àwọn ọdún ìbílẹ̀ tí wọ́n ma ń ṣe níbẹ̀ ni : ọdún Ẹlẹ́gba, Orò, Sàńgbétọ́ àti Ìgunukó. Àwọn tí wọ́n dipò ìṣèjọba ìbílẹ̀ abẹ́lé pàtàkì mú níbẹ̀ ni àwọn adarí ẹ̀sìn íbílẹ̀ bí : Ọba àwọn Ìjòyè àti àwọn Báálẹ̀ .


title: Ìjòyè

text: Ìjòyè nílẹ̀ Yorùbá túmọ̀ sí àwọn ènìyàn péréte kan tí wọ́n ma ń ṣe ìṣàkóso ìjọba ìlú pẹ̀lú Ọba tí ó jẹ́ aláṣe pátápátá lórí gbogbo ìlú àti Ìgbìmọ̀ àwọn Ìjòyè.


title: Ìjòyè

text: Àwọn Ìjòyè kọ̀ọ̀kan ni wọ́n jẹ́ aṣojú ìdílé kọ̀ọ̀kan tí wọ́n ti jáde wá. Ìdílé kọ̀ọ̀kan tí Ìjòyè kọ̀ọ̀kan ń ṣojú fún ni wọ́n ní ẹ̀tọ́ lábẹ́ òfin ìlú láti yan ọmọ oyè tí yóò bá Ọba tukọ̀ ìlú.


title: Ìjòyè

text: Ọ̀tún Oloye Ọ̀tún gẹ́gẹ́ orúkọ oyè rẹ̀ ni ó ma ń wà ní apá ọ̀tún ìtẹ́ Ọba, tí yóò sì ma ṣàkóso ìlú nígbà tí Ọba kò bá sí nile. Oyè yí lò sábà Ma ń jẹ́ oyè ìdílé, àyà fi tí Ọba bá fínú-fíndọ̀ yan ẹnìkan sipò yí gẹ́gẹ́ bí oyè ìdáni lọ́lá nígbà tí a kò bá ti rí ẹbí kan tí wọ́n ti ń jẹ̀ irúfẹ́ẹ́ oyè bẹ́ẹ̀ tẹ́lẹ̀.


title: Dúpẹ́ Jáyésinmi

text: Dúpẹ́ Jáyésinmi tí yóò pé ọmọ ọdún ménìlélọ́gọ́ta (62) jẹ́ gbajúmọ̀ òṣèrébìnrin ọmọ bíbí Ìjẹ̀bú igbó ni ìpínlẹ̀ Ògùn, ṣùgbọ́n tí àwọn òbí rẹ̀ bí sí ìlú Ìbàdàn ní ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà.


title: Dúpẹ́ Jáyésinmi

text: Dúpẹ́ bẹ̀rẹ̀ ìkẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀ ní Seventh Day Adventist Primary School ní Ilé-Ìfẹ́ , ó tẹ̀ síwájú ní CAC Commercial High School tí wọ́n ń pè ní CAC High School ní ìlú Iléṣà ní ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun. Bákan náà ó lọ sí Sight & Sound International School, Ìbàdàn, lẹ́yìn èyí ó kàwé gboyè nínú iṣẹ́ Akọ̀wé Ìbàdàn Polytechnic. "No Rival" ni àkọ́lé sinimá àgbéléwò tó mú kí ìràwọ̀ Dúpẹ́ Jáyésinmi tán síta. Láti ìgbà náà, ó ti kópa nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ sinimá àgbéléwò èdè Yorùbá. . Ọmọ ìjọ Mímọ́ ni Dúpẹ́.


title: Suleiman Bogoro

text: Ọ̀jọ̀gbọ́n (Prof.) Suleiman Elias Bogoro jẹ́ ọ̀gá àgbà (Executive Secretary) tí àjọ ìjọba àpapọ̀ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà fún owó ìrànwọ́ fún àwọn Ifáfitì Tertiary Education Trust Fund, (TETFUND). Ààrẹ Muhammadu Buhari yàn án sípò yìí lọ́dún 2019. Ó ti wà nípò yìí bákan náà lọ́dún 2014 sì 2016.


title: Erìgì

text: Erìgì tàbíEègìni jẹ́ àkójọpọ̀ iṣan tí ó wà lórí eegun tó gbé ẹnu dúró tí ó sì so pọ̀ mọ́ agbarí nínú làá ẹnu lọ́ùún. Ìṣòro kí ṣòro tó bá ń dojú ké erìgì yálà látara àásán, àrùn tàbí kòkò búburú lè ṣe àkóbá, kí ó sì mú kí ènìyàn tàbí ohun ẹlẹ́mìí tó bá ní eyín ó di aláìlera .


title: Ata ilẹ̀

text: Ata ilẹ̀ () jẹ́ ohun ọ̀gbìn tí ó ń tinú ilẹ̀ ju tàbí jáde. Wọ́n ma ń lòó lọ́pọ̀ ìgbà fún ohun èlò ìsebẹ̀, tàbí oògùn tàbí àgbo. Ó tún jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ohun ọ̀gbìn tí kìí tètè kú tí ó sì ma ń pẹ́ kí ó tó bàjẹ́. Ọdọdún ni ata ilẹ̀ ma ń ju lójú ibi tí wọ́n bá gbìín sí tí wọ́n sì ti kórè rẹ̀.


title: Ata ilẹ̀

text: Nígbà tí ata ilẹ̀ bá ń ju, ó ma ń ga tó ìwọ̀n Mi ta kan tí ó sì ma ń ní èwe sọ́ọ́rọ́ tí ewé náà m ń rí bí ìdá olójú méjì. Àwọn èwe rẹ̀ ma ń dì pọ̀ láti ilẹ̀ ni tí wọn yóò sì ya ẹ̀ka tí wọ́n bá dókè tán. Ẹ̀wẹ̀, awọ olómi aró yẹ́lò àti pọ́pù ni èwe rẹ̀ ma ń ní.


title: Láńre Hassan

text: Láńre Adéṣínà Hassantí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí' Ìyá Àwẹ̀ró, tí wọ́n ní Ọjọ́ kẹta oṣù kẹwàá ọdún 1950, (3rd October 1950) jẹ́ gbajúmọ̀ òṣèrébìnrin sinimá àgbéléwò ọmọ bíbí ìlú láti orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Sinimá àgbéléwò èdè Yorùbá ní ó máa ń ṣe jùlọ bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó máa ń kópa nínú tí èdè Gẹ̀ẹ́sì náà lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan. Láti ìgbà tí ó ti kópa gẹ́gẹ́ bí Ìyá Àwẹ̀ró nínú eré orí tẹlifíṣàn tí ẹgbẹ́ òṣeré tíátà Òjó Ládípọ̀ máa ń ṣe ni Ìyá Àwẹ̀ró tí kópa nínú àìmọye sinimá àgbéléwò lédè Yorùbá.


title: Àdúrà Olúwa

text: Àdúrà Olúwa jẹ́ àdúrà tí àwọn Ẹlẹ́sìn ọmọ lẹ́yìn Jésù Kírísítì kọ́ àwọn ọmọ ẹ̀yìn rẹ̀ nínú Bíbélì, nínú ìwé Mátíù orí kẹfà, ẹsẹ kẹsàn-án títí dé kẹtàlá. Ó jẹ́ àdúrà tí àwọn kírísítẹ́nì máa ń gba pẹ̀lú Ọ̀wọ̀ níbikíbi tí wọ́n bá ti ń gbà á.


title: Àdúrà Olúwa

text: 6:9 Nitorina bayi ni ki ẹnyin mã gbadura: Bàbá wa tí ḿ bẹ ní ọ̀run; Kí á bọ̀wọ̀ fún orúkọ rẹ. 6:10 Kí ìjọba rẹ dé; Ìfẹ́ tìrẹ ni kí a ṣe ní ayé, bi ti ọrùn.


title: Àdúrà Olúwa

text: 6:11 Fún wa ní oúnjẹ oòjọ́ wa lónìí 6:12 Dárí gbèsè wa jìn wá, bí àwa ti ń darijì àwọn onígbèsè wa.


title: Àdúrà Olúwa

text: 6:13 Má si fà wá sínú ìdánwò, ṣùgbọ́n gbà wá lọ́wọ́ bìlísì. Nítorí ìjọba ni tìrẹ, àti agbára, àti ògo, láyéláyé. Àmín.


title: Kareem Waris

text: Kareem Ọlámilékan Waris jẹ́ ọ̀dọ́mọdé ọmọ ọdún mẹ́tàlá tí ó jẹ́ gbajúgbajà afọwọ́-yàwòrán ọmọ bíbí ìpínlẹ̀ Ògùn lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Waris ya àwòrán Ààrẹ orílẹ̀ èdè Faransé, Emmanuel Macron, nígbà tí ó wà sì orílẹ̀ èdè Nàìjíríà lọ́dún 2018 láàárín wákàtí méjì. Àwòrán yìí dára tó bẹ́ẹ̀ gẹ̀ẹ́ tí Ààrẹ Emmanuel Macron tí orílẹ̀ èdè France fí gbà á lálejò nígbà tí ó wà sí Nàìjíríà. BÁKAN náà, Kareem Ọlámilékan Waris ló gbà àmìn ẹ̀yẹ agbaye ẹlẹ́ẹ̀kejìlélógun (22nd) ní orílè-èdè Taiwan, Taiwan’s 22nd Fervent Global Love of Lives Award lọ́dún 2018. Ó pegedé tí ó sìn borí gbogbo adíje láti gbogbo àgbáyé tí wọ́n tó 2723.


title: Murphy Afolabi

text: Murphy Afolabi tí wọ́n bí ní Ọjọ́ karùn-ún oṣù karùn-ún ọdún 1974 (5th May 1974) jẹ́ gbajúmọ̀ òṣèré, olùdarí àti oǹkọ̀tàn sinimá àgbéléwò ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.


title: Murphy Afolabi

text: Wọ́n bí Afọlábí ni ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó kàwé gbàwé ẹ̀rí nínú ìmọ̀ ìbánisọ̀rọ̀, tíátà àti ètò nípa ṣíṣe sinimá ni ile ìwé Ìré Polytechnic. Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ tíátà lábẹ́ àgbà òṣèré sinimá àgbéléwò tí a mọ̀ sí Dágúnró, nígbà tí ó kópa nínú sinimá àgbéléwò kan tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ Ifá Olókun. Lẹ́yìn èyí ó ti kópa nínú sinimá àgbéléwò tí ó ti ju ọgọ́ta lọ.


title: Rebecca Adébímpé Adékọ́lá

text: Rebecca Adébímpé Adékọ́lá tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Ìrètí jẹ́ gbajúmọ̀ òṣèrébìnrin sinimá àgbéléwò ọmọ Yorùbá lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà tí ó di olóògbé ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù kẹsàn-án ọdún 2002, (27th September 2002). Kí ó tó di olóògbé, ìrètí jẹ́ ọ̀kan lára ìlúmọ̀ọ́kà òṣèrébìnrin sinimá àgbéléwò, pàápàá jùlọ sinimá-àgbéléwò èdè Yorùbá. Lára àwọn sinimá-àgbéléwò tí ó ti gbajúmọ̀ ni, Edúnjọ́bí, Ayé Àwa Obìnrin àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn sinimá-àgbéléwò mìíràn. Ọ̀pọ̀ èèyàn lérò pé Rebecca Adébímpé Adékọ́lá jẹ́ ìbátan pẹ̀lú Ọdúnladé Adékọ́lá, ògbóǹtarìgì òṣèré sinimá àgbéléwò òde òní, ṣùgbọ́n wọn kò tan rárá, orúkọ wọn kàn wulẹ̀ ṣe kongẹ́ ni. Lára àwọn ọmọ Rebecca Adébímpé Adékọ́lá ni Tọ̀míwà Adékọ́lá.


title: Adesua Etomi

text: Adesua Etomi (tí a bí ní ọjọ́ kejìlélógún oṣù kejì ọdún 1986 tàbí 1988)jẹ́ òṣèré ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà kan.. Ní ọdún 2014, ó kópa nínú fíìmù àgbéléwò kan tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "knocking on heaven's door" èyí sì jẹ́ àkọ́kọ́ ṣe rẹ̀. Ní ọdún 2016,ó gba àmì ẹ̀yẹ fún òṣèrébìnrin tí ó dára jù lọ ti Africa Magic viewers choice, èyí sì wáyé látipa ìkópa rẹ̀ nínú eré kan "falling"


title: Adesua Etomi

text: Tolúlọpé Adesua Etomi ni a bí sí ìlú Owerri, ìpínlẹ̀ Imo State, ní ọjọ́ kejìlélógún oṣù kejì. Bàbá rẹ̀ jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn ajagun ẹ̀yà Esan, ìyá rẹ̀ sì jẹ́ ọmọ Yoruba descent. Láàárín ọmọ mẹta tí òbí rẹ̀ bí, òun ni àbígbẹ̀yìn. Ilé-ìwé Corona ní Victoria Island, Lagos,ni ó lọ. Ibẹ̀ ni ó sì ti darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ dírámà. Lẹ́yìn náà, ó lọ sí Queen's College, Lagos kí ó tó wá lọ sí United Kingdom ní ọdún kẹtàlá ayé rẹ̀. Ó padà gba ìwé-ẹ̀rí diploma nínú "physical theatre, musical theatre and performing arts" ní City College Coventry ní ọdún 2004.


title: Banky W

text: Olúbánkọ́lé Wellington (tí a bí ní ọjọ́ ketàdínlọ́gbọ̀n oṣù kẹta ọdún 1981), tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Banky W tí ó sì ń jẹ́ Banky Wellington, nínú fíìmù àgbéléwò jẹ́ olórin orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, òṣèré àti olóṣèlú.


title: Banky W

text: United States ni a bí Banky W sí, àmọ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ni àwọn òbí rẹ̀. Nígbà tí ó pé ọmọ ọdún márùn-ún, àwọn òbí rẹ̀ padà sí Nàìjíríà. Láti ìgbà èwe rẹ̀ ni ó ti nífẹ̀ẹ́ sí orin kíkọ, ó bẹ̀rẹ̀ orin kíkọ nínú ẹgbẹ́ àwọn akọrin ìjọ rẹ̀. Ìpínlẹ̀ Èkó ní ó ti bẹ̀rẹ̀ ètò-èkó rẹ̀ kí ó tó lọ sí Rensselaer Polytechnic Institute, New York tí ó ti kọ́ ọ parí. Ní ọdún 2002, ó bẹ̀rẹ̀ record label E.M.E. Ó padà sí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ọdún 2009, ó sì dá record label rẹ̀ sílẹ̀ ní ìpínlẹ̀ Èkó. Àwọn tó kó mọ́ra ni Niyola, Shaydee, Skales and Wizkid. Orin rẹ̀, "Back in the Building" jáde ní ọdún 2005.  Òun sì ni ó kọ orin àkọ́kọ́ fún Etisalat Nigeria tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "0809ja for life".


title: Banky W

text: Compilation albums


title: Banky W

text: Selected singles


title: Adékọ̀yà Òkúpè Agbọ́nmágbẹ

text: Olóògbé Adékọ̀yà Òkúpè Agbọ́nmágbẹ tàbí Mathew Adékọ̀yà Òkúpè Agbọ́nmágbẹ jẹ́ pàràkòyí oníṣòwò àti Ayánilówó tí ìjọba fọwọ́ sí. Gẹ́gẹ́ bí àkọsílẹ̀ kan tí ọmọ rẹ̀, Doyin Òkúpè kọ lórí ìkànnì abánidọ́rẹ̀ẹ́, Facebook, Òun ni olùdásílẹ̀ Ilé Ìfowópamọ́ ìbílẹ̀ àkọ́kọ́, Ilé Ìfowópamọ́ Agbọ́nmágbẹ Agbọ́nmágbẹ Bank lórílẹ̀ Nàìjíríà lọ́dún 1945. Òun bàbá tó bí Doyin Òkúpè, gbajúmọ̀ Òṣèlú, Mínísítà-ana àti agbaninímọ̀ràn àgbà Ààrẹ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà àná, Goodluck Jonathan .


title: Adékọ̀yà Òkúpè Agbọ́nmágbẹ

text: Kí Oloye Mathew Adékọ̀yà Òkúpè tí orúkọ ìnagijẹ rẹ̀ ń jẹ́ Agbọ́nmágbẹ tó di olóògbé lọ́jọ́ kìíní oṣù kọkànlá ọdún 1984, ó jẹ́ pàràkòyí oníṣòwò àti Ayánilówó tí ìjọba àpapọ̀ fọwọ́ sí. Okowò rẹ̀ tóbi débi pé ó jẹ́ ìlú mọ̀ọ́ká káàkiri orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Òun ni olùdásílẹ̀ Ilé Ìfowópamọ́ ìbílẹ̀ àkọ́kọ́, Agbọ́nmágbẹ Bank lórílẹ̀ Nàìjíríà lọ́dún 1945. Nígbà náà, ilé Ìfowópamọ́ Agbọ́nmágbẹ ni ẹ̀ka méje. Àwọn ẹ̀ka náà tẹ̀dó sí èbúté mẹ́ta, Muṣin, Ifọ̀, ṣàgámú, Àgọ́-Ìwòyè, Ìjẹ̀bú-igbó àti Zaria. Ilé Ìfowópamọ́ Agbọ́nmágbẹ láyé ìgbà náà máa ń yà àwọn oníṣòwò ńláǹlà káàkiri gbogbo àwọn ìpínlẹ̀ lorílẹ̀ èdè Nàìjíríà lówó fún okowò wọn. Ilé Ìfowópamọ́ Agbọ́nmágbẹ Bank ní ó wá di Ilé Ìfowópamọ́ Wema Bank láyé òde òní.


title: Hadiza Isma El-Rufai

text: El-Rufai ni a darukọ Hadiza Isma ni Kano, Nigeria, si baba rẹ Mohammed Musa Isma ati iyawo rẹ Amina Iya Isma. Arákùnrin ìlú ni baba rẹ.


title: Hadiza Isma El-Rufai

text: O ni o ni a BSc ati MSC ni faaji (1983) ati da MBA (1992) lati Ahmadu Bello University, Zaria, ati ki o wulo Masters ni Ṣẹda Text "(Creative kikọ)" (2012) lati awọn University of Bath Spa, United Kingdom.


title: Hadiza Isma El-Rufai

text: Lati ki o si lori, ti o ba bẹrẹ ṣiṣẹ ni kilasi University olukọni ni Eka kọni awọn ona "(Architecture)" ni Kaduna Polytechnic, ati lati ise lori awọn ẹrọ itanna ọkọ ni isalẹ (awọn National Electric Power Authority, NEPA), nipa tazama abáni olominira. El-Rufai nfuni ni awọn ede mẹta: Gẹẹsi, Gẹẹsi ati Faranse .


title: Hadiza Isma El-Rufai

text: Ni ọdun 1985, o fẹ Nasir Ahmad El-Rufai, ẹniti wọn pade ni ọdun 1976 ni Ile- "ẹkọ ti Awọn ipilẹ-akọọlẹ", Ile- ẹkọ Ahmadu Bello, Zaria . Lẹhinna o di Minisita Ilẹ-ilu Olu-ilu ati Gomina ti Ipinle Kaduna .


title: Hadiza Isma El-Rufai

text: Ni ọdun 2017, El-Rufai ṣe atẹjade iwe rẹ An Abundance of Scorpions (Anwọn iwe Ouida). ijẹrisi ti Nobel, lati eyiti a ṣe iwuri awokose latiiṣẹ iṣaaju ni ibi itọju alainibaba ni olu-ilu Abuja, atipee Ọmọ naa kọwe lori awọn alainibaba. Iwenaa ni a gbekalẹ n Aké Arts ati Book Festival of 2017.


title: Hadiza Isma El-Rufai

text: Helon Abel ṣapejuwe iisee onkọwe, “ "itan itanjẹ pipadanu ati ibanujẹ lori agbara ati" ifaramo "obirin" ” (ni Gẹẹsi, "“itan itan pipadanu ati itan akin ti agbara ati ipinnu obirin”" ).


title: Hadiza Isma El-Rufai

text: Paapọ pẹlu ọkọ rẹ, El-Rufai da ipilẹ ti Yasmin El-Rufai Foundation (YELF) ni ọdun 2013 lati ṣe iranti ọmọbirin rẹ ti o ku ni ile rẹ ni Ilu Lọndọnu ọdun 2011. Ile-ẹkọ giga ti a da ni ọdun 2017 pẹlu ero ti kọni awọn ọmọde lori ẹda, "ni pataki awọn ọmọbirin, laarin awọn ọjọ-ori 8 si 19", ati awọn obinrin ti o dagbasoke, nipasẹ afikun ti "awọn ọja." ati awọn olukọni ati awọn iwe ti o nilo kika diẹ sii. ”


title: Hadiza Isma El-Rufai

text: Ni idahun si awọn Iya-Ile ti Ipinle Kaduna, o tẹsiwaju lati lo ọfiisi rẹ ni awọn okunfa alanu ati ni iranlọwọ awọn alailera, ni ipese oogun si "awọn alaisan ti o" ni "ẹjẹ" ni ati ni ayika Kaduna.


title: Ilé Ìfowópamọ́ Agbọ́nmágbẹ

text: Ilé Ìfowópamọ́ Agbọ́nmágbẹ jẹ́ Ilé Ìfowópamọ́ ìbílẹ̀ àkọ́kọ́ lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà tí Ìjọba Àpapọ̀ fún láṣẹ. Olóyè Mathew Adékọ̀yà Òkúpè Agbọ́nmágbẹ ni ó dá a sílẹ̀ lọ́dún 1945. Ilé Ìfowópamọ́ Agbọ́nmágbẹ ló wá di Wema Bank tí òde òní.


title: Wema Bank

text: Ilé Ìfowópamọ́ Wema jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn ilé Ìfowópamọ́ tó dáńgájíá jùlọ tí Ìjọba Àpapọ̀ Orílẹ̀ èdè Nàìjíríà fún ní ìwé àṣẹ láti ṣiṣẹ́ lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Pàràkòyí oníṣòwò ayé ọjọ́un, Oloye Adékọ̀yà Òkúpè Agbọ́nmágbẹ ló dáa sílẹ̀ lọ́dún 1945. Agbọ́nmágbẹ Bank ní orúkọ tí ó sọ ọ́ nígbà náà, ṣùgbọ́n àyípadà àti àtúnṣe ló sọ ọ́ di Wema Bank.


title: Doyin Òkúpè

text: Doyin Òkúpè jẹ́ olóṣèlú ọmọ bíbí ìpínlẹ̀ Ògùn lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó jẹ́ Òlúrànlọ́wọ́ Àgbà àná lórí ìbáṣepọ̀ àwọn ará ìlú fún Ààrẹ àná orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, Goodluck Jonathan láti ọdún 2010 sì 2015. Kí ó tó bá Goodluck Jonathan ṣiṣẹ́, Ààrẹ àná, Olúṣẹ́gun Ọbásanjọ́ yàn án lọ́dún 2003 gẹ́gẹ́ bí agbenusọ rẹ̀. Ó ti fìgbà kan díje dupò fún Gómìnà ìpínlẹ̀ Ògùn lábẹ́ àsíyá People’s Democratic Party


title: Asisat Òṣóàlà

text: Asisat Lámínà Òṣóàlà MON tí wọ́n bí ní Ọjọ́ Kẹ̀sán-án oṣù kẹwàá ọdún (9 October 1994) jẹ́ agbábọ́ọ̀lùbìnrin ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, tí ó ń gba bọ́ọ̀lù jẹun fún ikọ̀ agbábọ́ọ̀lùbìnrin Barcelona ni orílẹ̀ èdè Spain. Ó máa ń gba bọ́ọ̀lù gẹ́gẹ́ agbábọ́ọ̀lù-sáwọ̀n, (Striker).


title: Qasem Soleimani

text: Qasem Soleimani tí wọ́n bí ní ọjọ́ kọkànlá oṣù kẹta ọdún 1957 jẹ́ ọ̀gágun àti olórí Ogun àṣírí orílẹ̀ èdè Iran láti ọdún 1998 títí di ọdún 2020 tí àwọn ọmọ ogun orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà pa á. Òun ni olórí ogun the Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) lórílẹ̀ èdè Iran. . Lọ́wọ́́lọ́wọ́ báyìí, ikú Qassem Soleimani tí fa ìbẹ̀rù-bojo sí gbogbo àgbáyé láti ìlérí àti ìrọ̀kẹ̀kẹ̀ ogun tí orílẹ̀ èdè Iran àti Amẹ́ríkà ń pè sí ara wọn. Èrò ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ni wípé, bí àjọ àgbáyé, United Nations kò bá tètè pẹ̀tù sáwọ̀ náà, ó lè dogun àgbáyé kẹta. Lórí ikú Qassem Soleimani, orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà àti Iran gbé pẹ̀rẹ̀gí ogun kaná.


title: Facebook

text: Facebook jẹ́ ìkànnì abánidọ́rẹ̀ẹ́ lórí afẹ́fẹ́ ẹ̀rọ ayélujára. Ó jẹ́ ìkànnì tí lè ní àǹfààní sí láti orí foonu alagbeka, ẹ̀rọ kọ̀m̀puta tábìlì àti èro komputa agbelowo tí ó ní àmúmọ̀ láti já lú ayé lórí afẹ́fẹ́. Ilé Iṣẹ́ tí ó ń ṣe kòkárí rẹ̀ gúnwà sí Menlo Park, California, lórílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà. Ọ̀gbẹ́ni Mark Zuckerberg ní ó ṣẹ̀dá rẹ̀ lọ́dún 2004. . Alefi Facebook fòrò ránsé si olùmúlò Facebook miran, a sì tún le fi Facebook fi foto àti fidio ránsé sawon òré wa.


title: Facebook

text: • Whatsapp


title: Mark Zuckerberg

text: Mark Elliot Zuckerberg tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹrìnlá oṣù karùn-ún ọdún 1984 (14 May 1984) jẹ́ oníṣòwò ayélujára, afọwọ́ṣàánú àti ọ̀kan lára olùdásílẹ̀ àti Aláṣẹ yánányán ìkànnì abánidọ́rẹ̀ẹ́, Facebook ọmọ orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà.


title: Jáwó

text: Jáwó tàbí Ìgbànú jẹ́ àpò ìpawó sí tí àwọn ìyá-lọ́jà àti bàbá-lọ́jà ma ń so mọ́ inú tí wọn yóò daṣọ bo lásìkò tí wọ́n bá ń tajà lọ́wọ́.


title: Ẹ̀ṣọ́ Àmọ̀tẹ́kùn (Ọ̀lọ́pàá Ìlẹ̀ Oòduà)

text: Àmọ̀tẹ́kùn jẹ́ ẹ̀ṣọ́ aṣọ́lùú tí àwọn Gómìnà mẹ́fà tí ó wà ní ilẹ̀ Yorùbá ṣẹ̀ṣẹ̀ dá sílẹ̀ lọ́jọ́ kẹsàn-án oṣù kìíní ọdún 2020 (9th January 2020) láti kún ìjọba àpapọ̀ lọ́wọ́ láti mójú tó ètò ààbò gbogbo ilẹ̀ káàárọ̀-ó-jíire tí ó dàbí pé ó ń mẹ́hẹ. Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ mẹ́fẹ̀ẹ̀fà tó wà ilẹ̀ Yorùbá fi Ẹ̀ṣọ́ Àmọ̀tẹ́kùn lọ́lẹ̀ ni ìlú Ìbàdàn, tí ń ṣe Olú-ìlú Ìlẹ̀ Oòduà.


title: Ẹ̀ṣọ́ Àmọ̀tẹ́kùn (Ọ̀lọ́pàá Ìlẹ̀ Oòduà)

text: Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Èkó, Ọ̀ṣun, Èkìtì, Oǹdó àti Ògùn ní wọ́n parapọ̀ tí wọ́n sìn dá ẹ̀ṣọ́ aàbò yìí sílẹ̀ láti bẹ̀rẹ̀ sí ní dá aábò gbogbo ènìyàn àti ilẹ̀ Yorùbá pátápátá. Ìgbàgbọ́ wọn ní wípé, iṣẹ́ àbò ìlú, pàápàá jùlọ lásìkò yìí kọjá Ọ̀lọ́pàá ìjọba Àpapọ̀ nìkan, ìdí nìyí tí wọ́n fi dá ẹ̀ṣọ́ ààbò Àmọ́tẹ̀kún sílẹ̀ láti kún ìrànlọ́wọ́ fún àwọn agbófinró nílẹ̀ Yorùbá.


title: Wunmi Toriola

text: Wunmi Toriola tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kọkànlá oṣù keje ọdún 1988 jẹ́ òṣèrébìnrin àti Oǹkọ̀tàn sinimá àgbéléwò ọmọ bíbí ìpínlẹ̀ Ògùn lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà.


title: Wunmi Toriola

text: Wùnmí Toríọlá kàwé gboyè nínú ìmọ̀ Ìpèdè (Linguistic) ní Ifáfitì ìjọba Àpapọ̀ tí ó wà ní ìlú Ìlọrin (University of Ìlorin). Bákan náà ó kàwé gboyè Dípólómà ní Ọdúnfá Caucus, ilé ìwé ìkẹ́kọ̀ọ́ tíátà tí àgbájọpọ̀ àwọn gbajúmọ̀ òṣèré sinimá àgbéléwò Yínká Quadri, Taiwo Hassan (Ogogo), Sunny Àlí, Abbey Láńre àti Razaq Àjàó dá sílẹ̀. Ọdún 2009 ni Toríọlá bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ sinimá àgbéléwò, lọ́dún 2013 ló gbé sinimá àgbéléwò tirẹ̀ gangan jáde ti o pe àkọ́lé rẹ̀ ní "Ẹ̀tọ́". Lẹ́yìn náà, ó ti kọ sinimá àgbéléwò bí i mẹ́tàlá fúnrarẹ̀, ó sì ti kópa nínú sinimá àgbéléwò tí ó ti ju ọgọ́rùn-ún lọ.


title: French Village, Badagry

text: French Village, Badagry tí àpèjá orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ The Nigerian French Language Village jẹ́ ilé ìwé gíga fún ẹ̀kọ́ èdè Faransé ti Ìjọba Àpapọ̀ tí ó wà ní ìlú Àjárá, ní Ìjọba-ìbílẹ̀ Badagry, ní Ìpínlẹ̀ Èkó lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó jẹ́ ilé ìwé gíga ti àwọn Yunifásítì káàkiri orílẹ̀ èdè Nàìjíríà máa ń wá kẹ́kọ̀ọ́ nípa èdè Faransé sí í.


title: Ṣẹ́gun Toríọlá

text: Ṣẹ́gun Moses Toríọlá tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kejìdínlógún Oṣù kẹsàn-án ọdún 1974 (18th September 1974) jẹ́ gbajúgbajà eléré ìdárayá ẹyin orí àga (Table Tennis) ọmọ bíbí ìlú Ìlọrin, ní ìpínlẹ̀ Kwara, lórílẹ̀ èdè Nigeria).


title: Káyọ̀dé Odùmósù (Pa Kásúmù)

text: Káyọ̀dé Odùmósù tí orúkọ ìnagijẹ rẹ̀ ń jẹ́ Pa Kásúmù ni wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kẹta ọdún 1953 (16th March 1957) jẹ́ gbajúmọ̀ òṣèré àti oǹkọ̀tàn sinimá àgbéléwò ọmọ bíbí ìpínlẹ̀ Ògùn lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Pa Kásúmù di gbajúmọ̀ òṣèré ìlúmọ̀ọ́kà nígbà tí ó kópa nínú àwọn sinimá-àgbéléwò, ṣàngó lọ́dún 1998, Jésù Muṣin lọ́dún 2002 àti Tales of Eve: Simi, 2011. Lẹ́yìn náà, ó ti kópa nínú ẹgbẹlẹmùkú sinimá àgbéléwò mìíràn.


title: Káyọ̀dé Ọlásẹ̀hìndé

text: Káyọ̀dé Ọlásẹ̀hìndé tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Pa James ni wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹrin oṣù Kẹfà ọdún 1957 (4th June 1957) jẹ́ gbajúmọ̀ aláwàdà òṣèré sinimá àgbéléwò ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn gbajúmọ̀ òṣèré nínú eré àwàdà tẹlifíṣàn tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ Bàbá Ajasco. Kódà nínú eré yìí ni wọ́n ti sọ ó ní orúkọ ìnagijẹ rẹ̀ Pa Jame. Káyọ̀dé Ọlásẹ̀yìndé ni bàbá Samuel Ọlásẹ̀yìndé, ọ̀dọ́mọdé òṣèré sinimá àgbéléwò nígbà kan, ṣùgbọ́n tí ó ti dàgbà gẹ́gẹ́ bí òṣèré bákan náà.


title: Samuel Ọlásẹ̀hìndé

text: Samuel Ọláolúwa Ọlásẹ̀hìndé tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kẹfà (16th July) jẹ́ òṣèré sinimá àgbéléwò ọmọ bíbí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Bàbá rẹ̀ ni gbajúgbajà aláwàdà òṣèré sinimá àgbéléwò, Káyọ̀dé Ọlásẹ̀yìndé tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Pa James. Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ tíátà nígbà tí ó wà lọ́mọ ọdún márùn-ún nígbà tí ó kópa nínú sinimá àgbéléwò kan tí àkọ́lé rẹ̀ ń Arówólò. Kódà, ó gba àmìn ẹ̀yẹ fún ipa tí ó kó nínú sinimá yìí. Lẹ́yìn náà, ó tún kópa nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ sinimá àgbéléwò nígbà èwe rẹ̀.


title: Akátá

text: Akátá ("Acinonyx jubatus"; ) jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ẹbí ológbò tó tóbi jùlọ tí wọ́n sì pọ̀ lórílẹ̀ alààyè. ológbò Ẹ̀yà ẹranko yí wópọ̀ jùlọ ní agbègbè Sàhárà Àríwá ilẹ̀ Adúláwọ̀,Southern, East Africa, àti àwọn díẹ̀ lára ìletò ní orílẹ̀ -èdè Iran. Ẹranko yí fẹ́ràn láti máa gbé ní àwọn orílẹ̀ gbígba, níbí tí koríko pẹ́ṣẹ́pẹ́ṣẹ́ wà.


title: Akátá

text: Akátá jẹ́ ẹranko tí ó ní àwọ̀ àmúlù-málà oríṣiríṣi bí awọ̀ Yẹ́lò, funfun, tí awọọ̀ dúdú ara rẹ̀ sì tó ẹgbẹ́ẹ̀rún méjì níye. Ẹranko yí kìí fi bẹ̀ẹ́ sanra, orí rẹ̀ kò tàbí ó sì rí roboto. Awọ̀ irun dúdú ni ó pààlà tí ó sì yí ojú rẹ̀ po. Àyà ẹranko yí fẹ̀ ó sì jìn sínú díẹ̀ ní ìwọ̀n . Ó ga nílẹ̀, ẹsẹ̀ rẹ̀ sì tíínrín, Bákan náà ni ó ní ìrù aláwọ̀ kànákìní tí ó gùn níwọ̀n ẹsẹ̀ bàtà. Èyí tí ó bá tàbí jùlọ lò ma ń gbésìọ̀n tó


title: Akátá

text: Gẹ́gẹ́ bí a ti mọ̀ wípé ẹranko yí ni ó yára , tí ó mọ eré sá ju ohunkóhun lọ ní orí ilẹ̀. Ó lè sá iye kìlómítà Mẹ́rìnlélọ́gọ́ta láàrín wákàtí kan, àyà fún ìdinwọ̀n ọ̀nà jíjìn lásìkò tí ó bá fẹ́ pẹran jẹ,ó sì lè sa ìwọ̀n fún ọ̀nà tí kò jìn . Látàrí ìjáfáfá rẹ̀ yí ni kò fi sí ẹranko tó ṣòro fun láti kọlù láì pa.


title: Operation Àmọ̀tẹ́kùn

text: Operation Àmọ̀tẹ́kùn jẹ́ àgbáríjọ pọ̀ ẹ́ṣọ́, ọ̀tẹlẹ̀-múyẹ́ àti ọlọ́pàá gbogbo ìpínlẹ̀ Iléẹ̀ Yorùbá lápapọ̀ tí olú ilé iṣẹ́ wọn wà ní ìlú Ìbàdàn ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, tí gbogbo àwọn Gómìnà Ìwọ̀ Oòrùn ilẹ̀ Nàìjíríà gbé kalẹ̀ láti ró ilẹ̀ Yorùbá lágbára ní abala ètò àbò.


title: Operation Àmọ̀tẹ́kùn

text: Wọ́n gbé Amọ̀tẹ́kùn kalẹ̀ léte àti gbógun ti ìpànìyàn lọ́nà àtiọ́, ìdígùn-jalè, ìjínigbé gbowó-ipá ìfi ohun ìní àti dúkìá ṣòfò tí ó ń ti ọwọ́ àwọn àtiọ̀húnrìnwá tínwọ́nbjẹ́ afura sí wípé wọ́n jẹ́ àwọn fúlàní dáran-daran. Kìí ṣe láti fi tako iṣẹ́ àwọn àjọ ọlọ́pàá tàbí àwọn ológun orí-ilẹ̀ ti ìjọba àpapọ̀, bí kò ṣe láti ṣe ìkúnlápá kí ètò àbò tó mẹ́hẹ ní pàá pàá jùlọ agbègbè àti àwọn ìlú apá ìwọ̀ Oòrùn ilẹ̀ Nàìjíríà ó lè dúró ṣinṣin.


title: Operation Àmọ̀tẹ́kùn

text: Gbogbo àwọn ìpínlẹ̀ ìwọ̀ Oòrùn ilẹ̀ Nàìjíríà tí wọ́n dá Àmọ́tẹ́kùn sílẹ̀ẹ̀ ni:  Gbàgbé àjọ ẹ̀ṣọ́ Àmọ̀tẹ́kùn kalẹ̀ fi bí ìfẹ́ àti ìdàgbàsókè òun àbò ilẹ̀ Yorùbá ṣe jẹ àwọn ọmọ Ódùduwà lógún sí.


title: Ọlọ

text: Ọlọ ni ó jẹ́ ọ̀kan lára ohun èlò Ilé ìdáná tí wọ́n ma ń lò láti pèsè tàbí lọ oríṣiríṣi nkan bí ata, ẹ̀wà, ẹ̀gúsí, àlùbọ́sà àti bẹ́ẹ̀ bẹ́é lọ. Ọlọ ní ojú tó tẹ́ pẹrẹsẹ, tí ó sì mọ níwọ̀n tí ó ṣeé gbé láti ibìkan sí ibòmíràn.  Ẹ̀wé, ọlọ ma ń ní ọmọ ọlọ tí ó ṣé gbámú lẹ̀lú ọeọ́ kna tàbí ọwọ́ méjèèjì nígbà tí a bá fẹ́ lòó.


title: Ọlọ

text: Láyé àtijọ́, àpáta tí ó sàn ni wọ́n ma ń lò láti fi ṣe ọlọ, tí wọn yóò sì wá òkúta tí ó tóbi mọ nìwọ̀n tí wọ́n lè fi ṣe ọmọ ọlọ. Àmọ́ láyé òde òní, diẹ̀ nínú àwọn ènìyàn ni wọ́n tún bìkítà láti máa lo àpáta láti fi ṣe ọlọ tàbí ọmọ ọlọ mọ́, wọ́n ti ń lo ẹ̀rúnrún tàbí àfọ́kù àpáta tó ti di iyẹ̀pẹ̀ àti símẹ́ntì ìkọ́lé ṣe ọlọ ní ọ̀nà àrà àti ti ìgbà lódé tí ó s8 ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ti àpáta ayé àtijọ́. Ó kan jẹ́ wípé àwọn ẹ̀rún iyẹ̀pẹ̀ kọ̀ọ̀kan ma ń wà nínú ohun tí a bá lọ̀ lórí ọlọ ìgbà lódé ni.


title: Benjamin Káyọ̀dé Ọ̀ṣúntókun

text: Ọ̀jọ̀gbọ́n Benjamin Olúwakáyọ̀dé Ọ̀ṣúntókun tí wọ́n bí ní ọdún 1935, tí ó sìn di olóògbé lọ́dún 1995 (1935–1995), jẹ́ onímọ̀ ìjìnlẹ̀ sáyẹ́nsì àti olúṣèwádìí ìjìnlẹ̀ researcher àti neurologist ọmọ bíbí ìlú Okemesi,ní ìpínlẹ̀ Ekiti, lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà .


title: Ẹgbẹ́ Oòduà (OPC)

text: Oòduà Peoples Congress tí a ń pè ní Oòduà Peoples Congress (OPC) jẹ́ agbaríjọ pọ̀ àwọn ọmọ Yorùbá tí wọ́n jẹ́ ajìjàngbara ilẹ̀ Yorùbá ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Àwọn ọmọ Yorùbá ló jẹ́ pé wọ́n wà ní apá Ìwọ̀ Oòrùn orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, àti ní púpọ̀ọ̀ lára àwọn orílẹ̀-èdè bíi Benin àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ tí wọ̀pọ̀lọpọ̀ wọn sì ń sọ èdè Yorùbá. OPC ni a tún mọ̀ sí Oòduà Liberation Movement (OLM) tàbí Revolutionary Council of Nigeria (RCN). Àwọn ọmọ Yorùbá tí wọ́ lààmì-laaka ni wọ́n dá ẹgbẹ́ Oòduà sílẹ̀. Ẹni tí ó dá ẹgbẹ́ náà sílẹ̀ ni ọ̀gbẹ́ni Frederick Fáṣeun. Ó dá ẹgbẹ́ náà sílẹ̀ láti lè mú Alábà àti ìran Ìbò òṣèlú tí wọ́n di yan olóògbé olóyè M.K.O Abíọ́lá ní Ọjọ́ Kejìlá oṣù Kẹfà ọdún 1999, amọ́ tí ìjọba ológun ìgbà náà tí ọ̀gágun Ibrahim Babangida dárí rẹ̀ dànù bí omi ìṣànwọ́.  Lóòtọ ni Fáṣeun jẹ́ Alága gbogbo gbo fún ẹgbẹ́ Oòduà, ṣùgbọ́n ní ọdún 1999 ọ̀gbẹ́ni Gani Adams yapa kúrò nínú ẹgbẹ́ náà gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹgbẹ́ tí ó sì lọ dá dúró àmọ́ tí ó sì ń gbé orúkọ ẹgbẹ́ náà ga. Ṣáájú ikú ọ̀gbẹ́ni Fáseun ní ọdún 2018, òun ni gbogbo ọmọ Yorùbá gbà wípé ó jẹ́ adarí ẹgbẹ́ Oòduà. Lẹ́yìn ikú Fáseun, àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Oòduà yan Ọmọba Òṣíbọ́tẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Alága àti adarí tuntun fún ẹgbẹ́ náà gẹ́gẹ́ bí Fà ṣeun ṣe fi lọ́ọ́lẹ̀ kí ó tó kú.


title: Frederick Fáṣeun

text: Frederick Isiotan Fáṣeun ni wọ́n bí ní ọjọ́ Kọkànlélógún oṣù Kẹsàán ọdún 1935,(21-9-1935 – 1-12-2018) jẹ́ onímọ̀ ìṣègùn òyìnbó, adarí àti Alága gbogbo gbò fún Ẹgbẹ́ Oòdua (OPC) ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.


title: Frederick Fáṣeun

text: Ó kẹ́kọ́ ní Ilé-ẹ̀kọ́ Blackburn College tí ó sì tẹ̀ síwájú ní Ilé-ẹ̀kọ́ Aberdeen University tí ó jẹ́ Ilé-ẹ̀kọ́ ìmọ̀ ìṣègùn .  Ó tún kẹ́kọ́ ní ìlú Liverpool ní ilé-ẹ̀kọ́ alafikún (Postgraduate School),ṣáájú kí ó tó di ọmọ ẹgbẹ́ ní Royal College of Surgeons. Ní ọdún 1976,ó lọ kẹ́kọ́ nípa acupuncture ní ílù China nípasẹ̀ ètò ẹ̀kọ́-ọ̀fẹ́ tí àjọ Àjọ Ìlera Àgbáyé gbé kalẹ̀ pẹ̀lú ífọwọ́sowọ́pọ àjọ United Nations .


title: Frederick Fáṣeun

text: Ní ọdún 1977, ó gbé ẹ̀ka ẹ̀kọ́ Acupuncture lọ sí Lagos University Teaching Hospital. Ó kọ̀wé fiṣẹ́ sílẹ̀ ní ọdún 1978, tó si da Ilé ìwòsàn (Besthope Hospital and Acupuncture Centre) ní ìpílẹ̀ Èkó. Ilé ìwòsàn yí gbayì gẹ́gẹ́ bí àkọ́kọ́ irú rẹ̀ ní ilẹ̀ Adúláwọ̀. Ó dá Ẹgbẹ́ Oòduà (OPC) sílẹ̀ láti mú ìran ìjáwé olúborí olóògbé Moshood Káṣìmawó Ọláwálé Abiọ́lá, tí ó jẹ́ ọmọ Yorùbá tí ó ja we olúborí nínú ètò ìdìbò Ọjàọ́ Kejìlá oṣù Kẹfà ọdún 1993. Àmọ́ tí ìjọba ológun tí Ibrahim Babangida dojú ìborí náà délẹ̀.  Wọ́n gbé Fáṣeun, wọ́n sì tí mọ́lẹ́ fún oṣù mọ́kàndínlógún láti ọdun 1996-1998, lábẹ́ ìjọba ọ̀gágun Sani Abacha.


title: Frederick Fáṣeun

text: Fáṣeun dolóògbé ní Ilé ìwòsàn Lagos State University Teaching Hospital, ní ìlú Ikeja, ní Ìpínlẹ̀ Èkó.


title: Àtòjọ àwọn Ilé-Ìwòsàn ti ìjọba àpapọ̀ Ilẹ̀ Nàìjíríà

text: Àtòjọ àwọn Ilé-Ìwòsàn ìjọba àpapọ̀ ti Ilẹ̀ Nàìjíríà ni :


title: Àtòjọ Orúkọ Àwọn Gbajúmọ̀ Òṣèré Sinimá Àgbéléwò Nàìjíríà

text: Àtòjọ yìí ni orúkọ àwọn gbajúmọ̀ òṣèré sinimá àgbéléwò ọmọ Nàìjíríà


title: Akanu Ibiam

text: Alàgbà Francis Akanu Ibiam tí a bí ní ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n oṣù kọkànlá ọdún 1906, tí ó sì kú ní ọjọ́ kìíní oṣù keje ọdún 1995 jẹ́ ẹni tó ń polongo ìlera pípé tí wọ́n sì yàn gẹ́gẹ́ bíi gómìnà apá ìlà-oòrùn orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní oṣù kejìlá ọdún 1960 títí wọ oṣù kìíní ọdún 1966. Láti ọdún 1919 wọ ọdún 1951, Francis Ibiam ni a mọ̀ ọ́ sí àmọ́ ó di Alàgbà Francis Ibiam ní ọdún 1951 títí wọ ọdún 1967.


title: Akanu Ibiam

text: A bí Ibiam ní ìlú Unwana, ìpínlẹ̀ Ebonyi ní ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n oṣù kọkànlá. Ó jẹ́ ọmọkùnrin kejì tí olóyè Ibiam Aka tí ó jẹ́ adarí ìlú Unwana bí. Ibiam padà di adarí ìlú Unwana, ó di Eze ogo Isiala I ti Ìlú Unwana àti Osuji ti Uburu. Ó lọ sí Hope Waddell Training Institute ní ìpínlẹ̀ Calabar àti King's College ní ìpínlẹ̀ Èkó kí ó tó wá lọ University of St. Andrews, tí ó sì jáde pẹ̀lú ìwé-ẹ̀rí nínú ètò ìlera ní ọdún 1934. A gbà á ṣíṣẹ́ gẹ́gẹ́ bíi apolongo ètò ìlera sínú ilé ìjọsìn tí ìlú Scotland.


title: Ògèdèngbé Agbógungbórò

text: Ògèdèngbé Agbógungbórò jẹ́ ìnagijẹ fún jagun jagun tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Ọ̀rìṣàráyíbí Ògúnmọ́lá. Ògèdèngbé jẹ́ akínkanjú, alágbára àti jagun jagun ọmọ bíbí ìlú Iléṣà ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun. Ó jẹ́ ọ̀kan pàtàkì nínú àwọn olórí ogun nínú ìtàn ilẹ̀ Yorùbá. Òun ni adarí ogun àwọn ọmọ ogun Èkìtì-Parapọ̀.  Wọ́n bi ní ìlú Ijọ̀kà kí wọ́n tó gbe lọ sí Àtorin ní ìtòsí ìlú Iléṣà ní ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun ní ọdún 1822. Orúkọ rẹ̀ Ògèdèngbé ní ó gbà níbí ìṣe akínkanjú rẹ̀ ní eré Ìjàkadì tí ó jẹ́ ọ̀kan lára eré ìdárayá tí àwọn ọ̀dọ́ ma ń ṣe láti fi kọ́ nípa ìwà ìgboyà àti akínkanjú láyé àti àtijọ́. Agbógungbórò ni àwọn ènìyàn fi kun nígbà tí ipò ogun jíjà rẹ̀ gòkè àgbà si. Ògèdèngbé dàgbà nígbà tí ìjà òun ogun abẹ́lé ń ṣẹlẹ̀ látàrí ìjà àgbà láàrín àwọn ọmọ Oòduà. Ọ̀Pọ̀ ìgbà ni òun náà ti báwọn fẹ̀hónú hàn sí ìwà ìrẹ́jẹ àti ìjẹ gàba ilẹ̀ Ìbàdàn tí ó Ma ń kógun ja ilẹ̀ Ìjẹ̀ṣà. Nínú ikan nínú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ wọ̀nyí ni oguu Ìgbájọ tí ó ṣẹlẹ̀ ní 1867, nínú ogun yí ni wọ́n ti mú Ògèdèngbé lẹ́rú, ní àsìkò ìṣẹrú sìn rẹ̀ yí ni a ti gbọ́ wípé ọ̀kan nínú àwọn ọmọ ogun ilẹ̀ Ìbàdàn ti bẹ́ Ògèdèngbé lórí, àmọ́ tí ó ta gọ̀ọ́ gọ̀ọ́ lọ gbé orí rẹ̀ tí wọ́n ti be kúrò tí ó sì gbe sí ọr ún rẹ̀ padà. Èyí ya gbogbo àwọn jagun jagun ilẹ̀ Ìbàdàn lẹ́nu púpọ̀, èyí ló mú Náàọ̀run Ògúnmọ́lá mu lọ sí ilẹ̀ Ìbàdàn gẹ́gẹ́ bí ọmọ ogun tí ó sì ja fita fita fún ilẹ̀ Ìbàdàn tó fi dépò adarí ogun ilẹ̀ Ìbàd. Wọ́n kọ ilà Ìbàdàn fun kí àwọn ọ̀tá Ìbàdàn lè pa sógun lérò pé ọmọ bíbí ilẹ̀ Ìbàdàn ni.


title: Ògèdèngbé Agbógungbórò

text: Lẹ́yìn tí Yorùbá ìṣubú ìjọba Ọ̀yọ́ Ilé, ilẹ̀ Ìbàdàn dìde ní nkan bí ọdún 1820s tí wọ́n sì ń jẹ gàba lórí àwọn ọmọ Yorùbá tókù. Ìjẹ gàba yí ni ó dá ọ̀pọ̀lọpọ̀ ogun sílẹ̀ ní ilẹ̀ Yorùbá, lára àwọn ogun náà ni Ogun Kírìjí. Ogun yí wọ́n sọ lórúkọ Kírìjí látàrí iró Bọ́mbù oníkẹ̀kẹ́ tí àwọn ọmọ ogun Èkìtì àti Ijẹ́ṣà ń yín tí ó sì ń ro Kiri.


title: Ògèdèngbé Agbógungbórò

text: .Jììì!!! Lábẹ́ ìdarí Ògèdèngbé. Ogun Kírìjì ni ó wáyé láàrín ilẹ̀ Ìbàdàn, Modákẹ́kẹ́, Ọ̀yọ́, àti Ọ̀fà gẹ́gẹ́ bí ikọ̀ kan, nígbà tí ilẹ̀ Ijẹ̀ṣà, Èkìtì, Àkókó, Ifẹ̀, Ìgbómìnà, Kàbbà, Ẹ̀gbẹ̀ àti Lọ́kọ́ja náà jẹ́ ikọ̀ mìíràn.


title: Àtòjọ Orúkọ Àwọn Mínísítà Ètò Ẹ̀kọ́ Ní Nàìjíríà

text: Àwọn wọ̀nyí ni orúkọ Mínísítà-àgbààti Mínísítà-abẹ́lé tí wọ́n ti jẹ lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà :


title: Àtòjọ Orúkọ Àwọn Agbẹnusọ Ilé-Ìgbìmọ̀ Aṣojú-ṣòfin Ní Nàìjíríà

text: Àwọn wọ̀nyí ni orúkọ, ẹgbẹ́ òṣèlú àti àkókò Àwọn Agbẹnusọ Ilé-Ìgbìmọ̀ Aṣojú-ṣòfin Ní Nàìjíríà


title: Fẹ́mi Gbàjàbíàmílà

text: Fẹ́mi Gbàjàbíàmílà tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n oṣù kẹfà ọdún 1962 (June 25, 1962) jẹ́ gbajúmọ̀ òṣèlú, Agbẹjọ́rò àti Agbẹnusọ Ilé-Ìgbìmọ̀ Aṣojú-ṣòfin ẹlẹ́ẹ̀kẹjọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú, All Progressives Congress tí ó ń ṣojú ìpínlẹ̀ Èkó láti ìjọba ìbílẹ̀ Sùúrùlérè.


title: Fẹ́mi Gbàjàbíàmílà

text: Ẹni-ọ̀wọ̀ Fẹ́mi Gbàjàbíàmílà kàwé ní Igbobi College ní ìlú Yábàá, ní ìpínlẹ̀ Èkó, bákan náà ní King William's College ní Isle of Man, United Kingdom, Atlanta's John Marshall Law School, United States, àti ní University of Lagos ní ìpínlẹ̀ Èkó.


title: Regina Daniels

text: Regina Daniels tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹwàá oṣù kẹwàá ọdún 2000 (October 10th, 2000) jẹ́ gbajúmọ̀ òṣèrébìnrin àti olóòtú sinimá àgbéléwò ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.


title: Regina Daniels

text: Regina kàwé ní Hollywood International School bẹ́ẹ̀ náà ló kàwé gboyè nínú ìmọ̀ iṣẹ́ ìbánisọ̀rọ̀ Mass Communication lọ́dún 2018 ní ifáfitì Igbinedion University.


title: Regina Daniels

text: Regina Daniels jẹ́ gbajúmọ̀ òṣèrébìnrin sinimá àgbéléwò lédè Gẹ̀ẹ́sì. Àwọn wọ̀nyí ni díè nínú àwọn sinimá-àgbéléwò rẹ̀


title: Uche Azikiwe

text: Uche Ewah Azikiwe tí a bí ní ọjọ́ kẹrin oṣù kejì ọdún 1947 jẹ́ Ọ̀mọ̀wé ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, olùkọ́ àti òǹkòwé. Òun ni opó Nnamdi Azikiwe Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà nígbà kan rí.  Ó jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n ti Ẹ̀ka-ẹ̀kọ́ tí ìmọ̀ Ìpìlẹ̀-ẹ̀kọ́ (the department of Educational Foundation, Faculty of Education), ní University of Nigeria, Nsukka. Lọ́dún 1999, wọ́n yàn án mọ́ àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ìgbìmọ̀ adarí ilé ìfowópamọ́-àgbà (member, board of directors of Central Bank of Nigeria )


title: Uche Azikiwe

text: A bí i ní ọjọ́ kẹrin oṣù kejì ọdún 1947 ni ìlú Afikpo ní ìpínlẹ̀ Ebonyi. A bí i sínú ìdílé Sergeant Major Lawrence A. àti Florence Ewah.


title: Uche Azikiwe

text: Ó gboyè Bachelor of Arts nínú English ní University of Nigeria, Nsukka (UNN) kí ó tó tẹ̀ síwájú láti gba ìwé-ẹ̀rí Masters nínú Curriculum Studies and Sociology of Education. Ní ọdún 1992, ó gboyè Ph.D. ninu Sociology of Education/Gender Studies ní Fásitì kan náà.


title: Ilé Ìfowópamọ́-àgbà tí Nàìjíríà

text: Ilé Ìfowópamọ́-àgbà tí Nàìjíríà jẹ́ Ilé-ìfowópamọ́-àgbà tí ó ń ṣe kòkárí àti ìmójútó àwọn ilé Ìfowópamọ́ káràkátà lábẹ́ òfin Ìfowópamọ́ tí Ìjọba Àpapọ̀ gbé kalẹ̀ lọ́dún 1958, tí ó sìn bẹ̀rẹ̀ lọ́jọ́ kìíní oṣù keje ọdún 1959. Ó. Jẹ́ Ilé-ìfowópamọ́ fún àwọn Ilé-ìfowópamọ́. Gómìnà ní orúkọ oyè tí Adarí yànyàn tí ó máa ń darí Ilé Ìfowópamọ́-àgbà máa ń jẹ́. Godwin Emefiele ní Gómìnà Ilé Ìfowópamọ́-àgbà tí ó wà lórí àléfà lọ́wọ́́lọ́wọ́. Ààrẹ àná, Goodluck Jonathan ló yàn án lọ́dún 2014, lẹ́yìn èyí, Ààrẹ Muhammadu Buhari tún ṣe àtúnyàn rẹ̀ lọ́dún 2018 fún sáà Elékejì. .


title: Ilé Ìfowópamọ́-àgbà tí Nàìjíríà

text: Àwọn wọ̀nyí ni Gómìnà Ilé Ìfowópamọ́ àgbà ti Nàìjíríà tí ó ti jẹ láti ọdún 1960 títí di àkókò yìí:


title: Niniola

text: Níníọlá Àpáta (tí a bí ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dógún oṣù kejìlá ọdún 1986), tí a mọ̀ sí Niniola, jẹ́ olórin ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti akọrin sílẹ̀. Ó kópa nínú "Project Fame West Africa" ẹlẹ́ẹ̀kẹfà ni ọdún 2013. Lẹ́yìn tí ó gbé orin àdákọ rẹ̀ "Ibadi" jáde, wọ́n yàn án bíi Most Promising Act to Watch ní 2015 Nigeria Entertainment Awards.


title: Niniola

text: A bí Níníọlá sí ìpínlẹ̀ Èkó, ibẹ̀ sì ni ó dàgbà sí. Apata Memorial High School ni ó ti gba ètò-èkó alákòóbẹ̀rẹ̀ àti èyí tó tẹ̀le. Fásitì ti ìjọba àpapọ̀ ní ìpínlẹ̀ Èkó ni ó ti gboyè Bachelor of education,


title: Vlado Goreski

text: Vlado Goreski (1958) jẹ oṣere ara Makedonia, oluṣeto ipele.


title: Vlado Goreski

text: O pari ile-iwe giga ti Ile-iwe Fine Arts ni Ljubljana, Slovenia,.


title: Vlado Goreski

text: O jẹ oludari aworan ti International Graphic Triennial - Bitola.


title: Vlado Goreski

text: O si ti kopa ninu lori ọgọrun aworan ifihan: Slovenia, Kroatíà, Fránsì, Ilẹ̀gẹ̀ẹ́sì, Itálíà,Mẹ́ksíkò,  Pólàndì, Rọ́síà, Japan...


title: Vlado Goreski

text: O si ti gba lori ogun okeere Awards fun aworan iṣẹ.


title: Reece James

text: Reece James tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹjọ oṣù Kejìlá ọdún 1999 (8th December 1999) jẹ́ agbábọ́ọ̀lù ṣiṣẹ́ ọmọ bíbí orílẹ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì is footballer tí ó máa ń gbá àyè ìdáàbò bo ojúlé fún ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Chelsea F.C..


Èyí ni Àtòjọ Orúkọ Àwọn Agbábọ́ọ̀lù Àfẹsẹ̀gbá Ìdíje Àgbábuta Orílẹ̀-èdè Gẹ̀ẹ́sì tí wọ́n ti kópa nínú ìdíje Àgbábuta Bọ́ọ̀lù Àfẹsẹ̀gbá tí orílẹ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì fún ìgbà ọ̀ọ́dúnrún tàbí jù bẹ́ẹ̀.


title: Àtòjọ Orúkọ Àwọn Agbábọ́ọ̀lù Àfẹsẹ̀gbá Ìdíje Àgbábuta Orílẹ̀-èdè Gẹ̀ẹ́sì

text: A ṣe Àtòjọ yìí nípa wíwò iye ìgbà tí agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá kópa. Bí èyí bá dọ́gba láàrin agbábọ́ọ̀lù méjì tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ, àtòjọ yìí yóò wá wáyé nípa wíwo ọdún tí wọ́n kọ́kọ́ kópa nínú ìdíje náà, bí èyí bá tún dọ́gba, àtòjọ yóò wáyé nípa àtò alúfábẹ́ẹ̀tì tí ó bẹ̀rẹ̀ orúkọ wọn. Àtúnṣe lórí àtò yìí wáyé kẹ́yìn lọ́jọ́ Kejìlá oṣù kìíní ọdún 2020. .


title: Arsenal F. C.

text: Arsenal Football Club jẹ́ ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá ṣiṣẹ́ tí ó fìkàlẹ̀ sí ìlú Islington ni London lorílẹ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì, tí ó ń díje nínú Ìdíje Àgbábuta Bọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá tí orílẹ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì, ìdíje Bọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá tí ó ga jùlọ lorílẹ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì. Ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá yìí tí gba ìfẹ́-ẹ̀yẹ mẹ́tàlá nínú Ìdíje Àgbábuta Bọ́ọ̀lù-Àfẹsẹ̀gbá tí orílẹ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì, bẹ́ẹ̀ náà ni ó gba ife ẹ̀yẹ FA Cup mẹ́tàlá àti àwọn àṣeyọrí mìíràn nínú ìdíje Bọ́ọ̀lù Àfẹsẹ̀gbá. Arsenal F. C. jẹ́ ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá àkọ́kọ́ láti apá gúúsù orílẹ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì láti darapọ̀ mọ́ Ìdíje Àgbábuta Bọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá tí orílẹ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì lọ́dún 1893, wọn sìn tún jẹ́ ipò kejì nínú àwọn ikọ̀ tó pegedé jùlọ nínú àwọn ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá jẹun lórílẹ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì. Lọ́dún 1930 àti jù bẹ́ẹ̀ lọ, Arsenal F. C. gba ife ẹ̀yẹ márùn-ún, àti àwọn ife ẹ̀yẹ mìíràn tó tó márùn-ún. Lẹ́yìn náà, ọ̀pọ̀lọpọ̀ ife ẹ̀yẹ, pàápàá jù lọ Ìdíje Àgbábuta Bọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá tí orílẹ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì.


Ìdíje Àgbábuta Bọ́ọ̀lù-Àfẹsẹ̀gbá tí orílẹ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì tí ògbufọ̀ rẹ̀ lédè Gẹ̀ẹ́sì jẹ́ English Premier League, EPL jẹ́ ìdíje Bọ́ọ̀lù Àfẹsẹ̀gbá tí ó ga jùlọ lorílẹ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì tí ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá okòó (20) máa ń díje fún lọ́dọọdún. Ó jẹ́ okowò pàtàkì lórílẹ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì tí gbogbo ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá ní ipin-ìdókowò. Ìdíje yìí máa ń bẹ̀rẹ̀ ní oṣù kẹjọ, ó sì máa ń parí ní oṣù karùn-ún ọdún tó tẹ̀ lé. Odidi ìfẹsẹ̀wọnsẹ̀ méjìdínlógójì ló máa ń wáyé láàrin àwọn ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá okòó. Lọ́pọ̀ ìgbà, ọjọ́ Àbámẹ́ta àti ọjọ́ Àìkú ni ìfẹsẹ̀wọnsẹ̀ láàárín àwọn ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá wọ̀nyí máa ń wáyé. Ṣùgbọ́n nígbà mìíràn, ó máa ń wáyé láwọn ọjọ́ mìíràn. Ẹgbẹlẹmùkẹ́ owó ilẹ̀ Òkèrè ni wọ́n máa ń rí nínú ìdíje yìí, pàápàá jùlọ nínú ìṣàfihàn rẹ̀ lórí ẹ̀rọ tẹlifíṣàn káàkiri gbogbo àgbáyé. The deal was worth £1 billion a year domestically as of 2013–14, with Sky and BT Group securing the domestic rights to broadcast 116 and 38 games respectively.


title: Ovie Omo-Agege

text: Obarisi Ovie Omo-Agege tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù kẹjọ ọdún 1953 (23rd August 1953) jẹ́ amọ̀fin, olóṣèlú ọmọ bíbí ìpínlẹ̀ Delta lorílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Òun ni Igbákejì-Ààrẹ Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin àgbà ti orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó ń ṣojú ààrin-gbùngbùn Ìpìnlẹ̀ Delta nílé ìgbìmọ̀ aṣòfin àgbà ti Nàìjíríà ẹlẹ́ẹ̀kẹjọ. Wọ́n dìbò yàn án gẹ́gẹ́ bí Igbákejì Ààrẹ Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin àgbà ti Nàìjíríà lábẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú All Progressives Congress, APC, lọ́jọ́ kọkànlá oṣù kẹfà ọdún 2019 nígbà tí ó borí alátakò rẹ̀, Ike Ekweremadu, tí ẹgbẹ́ òṣèlú People’s Democratic Party, PDP. Omo-Agege ni aṣòfin àgbà àkọ́kọ́ láti ìpínlẹ̀ Delta tí ó dórí òye òṣèlú yìí.


title: Omawumi

text: Omawumi Megbele (tí a bí ní ọjọ́ kẹtàlá, oṣù kẹrin ọdún 1982), tí a mọ̀ sí Omawumi jẹ́ olórin orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, akọrin sílẹ̀ àti òṣèré tí ẹ̀yà Itsekiri. Ó jẹ́ brand ambassador fún Globacom, Konga.com, àti Malta Guinness. Ó dara pọ̀ mọ́ kàm̀páìnì kan tí ń jẹ́ "Rise with the Energy of Africa". Ní ọdún 2007 tí ó kópa nínú West African Idols tí ó sì yege pẹ̀lú ipò kìíní ní àwọn èèyàn bẹ̀rẹ̀ sí ní mọ̀ ọ́. Album rẹ̀ "The Lasso of Truth" tí ó ṣìkejì ṣe já sí àṣeyọrí ńlá ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.


title: Omawumi

text: A bí Omawumi sínú ìdílé Chief Dr. Frank àti Mrs. Aya Megbele ní ọjọ́ kẹtàlá, oṣù kẹrin ọdún 1982. Ó lọ sí Nana Primary School nígbà tí ó wà ní kékeré, kí ó tó wá lọ sí College of Education Demonstration Secondary School. Ó lọ sí Ambrose Alli University ó sì jáde pẹ̀lú degree nínú Law. Lẹ́yìn tí ó jáde ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga ní ọdún 2005, ó kó lọ sí ìlú Port Harcourt ní ìpínlẹ̀ Rivers State, níbi tí ó ti ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ilé-iṣẹ́ amòfin "O.S Megbele & Associates" ti ẹbí rẹ̀. Ó tún lọ sí Alliance Francaise níbi tí ó ti gboyè nínú French. Ní ọjọ́ kẹtàlá, oṣù kìíní ọdún 2018, Toyin Yusuf gbé e níyáwòó.


title: Àlìmájìrín

text: Àlìmájìrín jẹ́ ìlànà ikẹ́kọ̀ọ́ tí àwọn ará ilẹ̀ Hausa ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ń lò láti kọ́ àwọn ọmọ wọn lẹ́kọ̀ọ́ ẹ̀sìn Islam. Wọ́n ṣe àfàyọ orúkọ ìlànà ikẹ́kọ̀ọ́ yí láti ara ọ̀rọ̀ Lárúbáwá "al-muhajirun" tí ó túmọ̀ sí "A rìn rìn-àjò" is  Wọ́n bẹ̀rẹ̀ ìlànà ìkẹ́kọ̀ọ́ yí ìlú Kanem Borno, níbi tí pupọ̀ nínú àwọn adarí wọn jẹ́ onímọ̀ nípa Alùkùránì tí ó jẹ́ ìwé mímọ́ ẹ̀sìn Islam. Lẹ́yìn ọgọ́rin mẹ́rin ọdún ó dìn mẹ́wá (700), tí wọ́n dá ìlú Sokoto sílẹ̀ ni wọ́n pọọ́n ní dandan láti máa lo ìlànà ìkẹ́kọ́ ẹ̀sìn Islam. Àwọn Ọba ilẹ̀ Sokoto àti Borno ni wọ́n wa ń ṣàkóso ẹ̀kọ́ Al-májìrín. Lásìkò yí, àwọn ọmọ akẹ́kọ̀ọ́ ma ń wa lọ́dọ̀ àwọn òbí wọn ni, tí àwọn ilé-ẹ̀kọ́ wọn gbogbo si wà ní ìtòsí ìletò wọn gbogbo. Àwọn olùbẹ̀wò aṣojú Ọba si ma wà ń ṣèbẹ̀wò, tí wọ́n si ń jábọ̀ fun Ọba. Àwọn ilé-ẹ̀kọ́ wọ̀nyí ni ó jẹ́ wípé owó àpò ìlú, òbí, ọrẹ àtinúwá (sadaqqah) , owó orí (Zakat) ni wọ́n fi ń tọ́jú ilé-ẹ̀kọ́ náà.


title: Àlìmájìrín

text: Ní ọdún 1904, àyípadà dé bá ètò ẹ̀kọ́ Almájìrín nígbà tí àwọn Gẹ̀ẹ́sì fi agbára wọ ilẹ̀ Hausa tí wọ́nnsì fipá gbàjọba lọ́wọ́ àwọn Emir. Fífipá gbàjọba yí mú kí àwọn Gẹ́ẹ̀sì ó pa ọ̀pọ̀ nínú àwọn Emir, tí púpọ̀ wọ́n si pàdánù ìjọba ilẹ̀ wọn sí ọwọ́ àwọn Gẹ̀ẹ́sì, fúndí èyí ètò ẹ̀kọ́ àlìmájìrín kò ri ìtọ́jú to péye mọ́. Lẹ́yìn èyí, wọ́n dá Bókò sílẹ̀, tí ó túmọ̀ sí "ìmọ̀ ẹ̀kọ́ èdè Gẹ̀ẹ́sì". ÌjọbaGẹ̀ẹ́sì tuntun fòpin sí ìnáwó sí ètò ẹ̀kọ́ Almájìrín láti àpò ìjọba tí kò sì sí ìrànwọ́ kankan mọ́ fún ètò ẹ̀kọ́ àlìmájìrín mọ́. Èyí ni ó mú kí àwọn olùkọ́ àti akẹ́kọ̀ọ́ ó bẹ̀rẹ̀ sí ní gba bárà láti fi jẹun.


title: Odó

text: Odó ni ohun-èlò ilé ìdáná kan tí a má ń sábàá lò láti fi lọ ata, gún ẹ̀wà, èlùbọ́ Iyán àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ nípa fífi ọmọ odó gún wọn pọ̀ títí yóò fi rí bí a tí ń fẹ́. Odó () tí a ń wí yí ni ìrísí rẹ̀ dà bí igbá roboto. Wọ́n ma ń ṣe odó láti ara akọ igi, irin,sẹ̀rámíìkì, tàbí akọ òkúta bí àpáta


title: Ata

text: Ata ni ohun èso tí a ká tí a sì fi pèsè yálà ohun jíjẹ bí Ọbẹ̀ tàbí mímu mìíràn kí ó le ta lẹ́nu kí ó sì lè ṣe ànfàní fún ará. Pàá pàá jùlọ lásìkò òtútù tàbí ọ̀gìnìntìn.


title: Tajudeen Oyèwọlé (Abìjà)

text: Tajudeen Oyèwọlé tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Abìjà ni wọ́n bí ní ọjọ́ Kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù Kẹwá , ọdún 1957.Jẹ́ gbajú-gbajà òṣèré orí-ìtàgé àti sinimá àgbéléwò, ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó sábà ma ń kópa nínú eré sinimá gẹ́gẹ́ bí ògbójú babaláwo àti oníṣègùn tó gbóná tí ó sì ma ń fi agbára rẹ̀ gba àwọn ènìyàn sílẹ̀ nínú eré.


title: Fàsáásí Ọlábánkẹwin (Dágunró)

text: Fàsáásí Ọlábánkẹwin tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Dágunró jẹ́ òṣèré orí ìtàgé oun sinimá àgbéléwò,ọmọ bíbí ìlú Òṣogbo ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.  Ìkìlọ̀ agba (2008) àti bẹ́ẹ̀ beẹ̀ lọ.


title: Fàsáásí Ọlábánkẹwin (Dágunró)

text: Fàsáásí si olóògbé ni ọjọ́ Kẹtàlá oṣù Kẹfà ọdún 2019. Sílú  Eko.


title: Benedict Peters

text: Benedict Peters jẹ́ olówó billionaire, ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Oun ni ó dá ilé iṣẹ́ Aiteo Group sílẹ̀. Ilé iṣẹ́ tí ó níṣe pẹ̀lú iṣẹ́ epo rọ̀bì tí ó jẹ́ ti àdáni tí ó sì tóbi jùlọ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ní nkan bí oṣù Kọkànlá ọdún 2014, Benedict ti ní to iye owó tí ó to bílíọ́nù méjì ó lé ọwọ́ méje Dólà ($2.7 billion), gẹ́gẹ́ bí owó ara ẹni Oun ni ó wà nípò Kéje gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó lówó jùlọ nileẹ̀ Adúláwọ̀, gẹ́gẹ́ bí àjọ Ventures Africa ṣe tòó sí. "The Richest People in Africa".


title: Benedict Peters

text: Peters jẹ́ ọmọ bíbí Ìpínlẹ̀ Delta, tí wọ́n sì bi ní ìlú Abakaliki, ní Ìpínlẹ̀ Ebonyi, sí inu ẹbí oníṣẹ́ ilé ìfowópamọ́. Ó lọ sílé-ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ti Ekulu ní ìlúEnugu, ṣáájú kí ó tó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ oníwé mẹ́wàá ti Federal Government College Enugu, tí ó sì tẹ̀ síwájú ní after which he proceeded to Fásitì Benin, níbi tí ó ti gba ìwé ẹ̀rí Dìgírì (B.Sc) nínú ìmọ̀ Jọ́gíráfì àti Ìfètò sí àwùjọ (Geography and Town Planning).


title: Benedict Peters

text: Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ní inẹ̀rẹ̀ ọdún 1990, nígbà tí ó ń ṣiṣẹ́ pẹ̀lú àwọn olùdásílẹ̀ ilé-iṣẹ́ Ocean Oil tí ó yí padà sí Oando Nigeria Plc nísìín, Iyán àwọn bí Adéwálé Tinubú, Mofẹ́ Báyọ̀ àti Onajite Okoloko.  Ó dá ilé-iṣẹ́ Aiteo sílẹ̀ ní ọdún 2008, èyí tí ó jẹ́ ẹ̀ka Sigmund Communecci.


title: Ọbẹ̀

text: Ọbẹ̀ ni ohun jíjẹ tí a fi oríṣiríṣi ohun èlò ìsebẹ̀ pèsè, láti fi jẹun lájẹ gbádùn. Ọbẹ̀ ni ó ṣeé jẹ ní gbígbóná tàbí kí ó lọ́ wọ́ọ́rọ́, a sì lè jẹẹ́ ni tútù pẹ̀lú. Lílo èròjà ọbẹ̀ dá lórí irúfẹ́ ọbẹ̀ tí a bá fẹ́ sè. Díẹ̀ lára àwọn èròjà ọbẹ̀ ni :


title: Ọbẹ̀

text: Ó yẹ kí a pààlà rẹ̀ wípé oríṣiríṣi ọbẹ̀ lò wà ní oríṣiríṣi ìlú tàbí ilẹ̀ àgbáyé, kódà ní ilẹ̀ Adúláwọ̀ pàá pàá jùlọ ní ilẹ̀ Yorùbá. Ọbẹ̀ sísè dá lórí bí ìlú tàbí àwọn ènìyàn ibẹ̀ bá ṣe gbáfẹ́ nípa ónjẹ sí ni. Díẹ̀ lara àwọn ọbẹ̀ ilẹ̀ Yorùbá ni :


title: Ìjàpá

text: Ìjàpá jẹ́ ẹranko tí ó máa ń gbé nínú omi tàbí ọ̀gbẹlẹ̀. Ó jẹ́ ẹranko tó ní ọpọ́n tí ó fi ń dá ààbò ara rẹ̀. Ìjàpá lè gbé ààyè fún ọgọ́rin sí àádóje ọdún.


title: Ata rodo

text: Ata rodo () jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ewébẹ̀ tí ó ṣe pàtàkì nínú ohun èlò ìsebẹ̀ jákè-jádò orílẹ̀ àgbáyé. Oríṣiríṣi ata rodo ni ó wà ní wà pàá pàá jùlọ ní àwọn ọjà ilẹ̀ Nàìjíríà.


title: Ata rodo

text: Ata rodo ni ó ní àwọn èròjà aṣara lóore Fítàmì bii : (C, A, B6 àti folate), ó tún ní èròjà (lycopeine àti capsaicin). Àwọn èròjà yí ni wọ́n wúlò fún mímu ìrora kúrò fúni, tí ó sì ma ń jẹ́ kí kẹ̀lẹ̀bẹ̀ ó dúrò ní ihò tàbí káà imú àti káà ọ̀fun. Ata rodo tun ń ṣèkúnlápá fún àwọn ọmọ ogun ara kí wọ́n lè lagbara si. Ti ta ata rodo ni ó tun ma ń jẹ́ kí ẹ̀fọ́rí oun kàtá ó fi àgbàọ́ ara sílẹ̀, kódà tó fi mọ́ àìsàn arọmọléegun, àti àwọn àìsàn mìíràn.


title: Ata rodo

text: Ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Ko fi bẹ́ẹ̀ sí ónjẹ kan tí a lè sè láì sí ata rodo.A lè lọ̀ọ́ mọ́ àwọn èròjà ọbẹ̀ tókù, a lè lọ̀ó lásán kí á fi ṣe kurumbúsú, a lè jẹ́ lásán a sì lè fi se ohun k lohun tó bá wùwá.


title: Ata ṣọ̀mbọ̀

text: Ata ṣọ̀mbọ̀ tàbí (chili) Ata ṣọ̀mbọ̀ ni wọ́n ma ń lo láti lè jẹ́ kí ónjẹ ó ta lẹ́nu. Èròjà (Capsaicin) ni ó ma ń fún ata ṣọ̀mbọ̀ ní agbára láti ṣe iṣẹ́ títa lẹ́nu.


title: Ata ṣọ̀mbọ̀

text: Ata ṣọ̀mbọ̀ lò ni ó ṣẹ̀ wá láti orílẹ̀-èdè Mẹ́síkò . Ata ṣọ̀mbọ̀ lò tan kalẹ̀ àgbáyé láti ilẹ̀ Mẹ́síkò látàrí ìdòwòpọ̀. Wọ́n máa ń lò ó fún oúnjẹ sísè àti òògùn ìbílẹ̀.


title: Ata Tàtàṣé

text: Ata Tàtàṣé () ni wọ́n tún ń dà pe ní sweet pepper, bell pepper, paprika tàbí ní èdè Gẹ̀ẹ́sì ) Ata yí ma ń ní ẹ̀yà ewébẹ̀ tí a fi ń ṣe ohun jíjẹ, tí ó ma ń ní oríṣiríṣi àwọ̀ bí :àwọ̀ pupa, funfun, àwọ̀ ewé, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Ata tàtàṣé kìí sábà ta ní tirẹ̀, nítorí wípé ó ma ń dùn ní tirẹ̀ . agbègbè tí ata yí ti fẹ́ràn jùlọ láti màa dàgbà aí ni ibi tí ó bá lọ́ wọ́rọ́ bí ìwòn .


title: Tìmọ́ọ̀tì

text: Tìmọ́ọ̀tì jẹ́ èso ewébẹ̀ àti ohun ọ̀gbìn tí a lè jẹ lásán, tàbí kí á slọ̀ọ́ pọ̀ mọ́ àwọn èròjà ìsebẹ̀ tó kù bí  lílo tìmọ́ọ̀tì dá lórí irúfẹ́ Ọbẹ̀ tí a bá fẹ́ sè, àmọ́ tí a bá fi èròjà ìsebẹ̀ yí kún àwọn èlò ọbẹ̀ tókù, yóò mú kí Ọbaẹ̀ náà ó ní àádùn tó peregedé. commonly known as a tomato plant. The species originated in western South America and Central America. Wọ́n ma ń lo tìmọ́ọ̀tì ní oríṣiríṣi ọ̀nà bí kí á fi á jẹ́ ní tútù tàbí kí a sèé lọ́bẹ̀, a lè fi se ónjẹ Salad, wọ́n sì tun ma ń fi ṣe ohun mímu ẹlẹ́rìn-dada.


title: Helen Paul

text: Helen Paul jẹ́ aláwàdà, ólórin àti òṣèré orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó tún máa ń ṣiṣẹ́ ìpanilẹ́rìn-ín rẹ̀ lórí ètò "stand up Nigeria", Tatafo sì ni a mọ̀ ọ́ sí lórí ìtàgé. Ohun tó yà á sọ́tọ̀ ni óhùn rẹ̀ tí ó dà bí ti ọmọdé bírín tí ó máa ń lò láti fí p


title: Helen Paul

text: anlẹ́rìn-ínn.


title: Helen Paul

text: Àìpẹ́ yìí ni ó gbóyè Doctorate nínú Theater Arts láti yunifásítì ilu-ékó


Helen Paul


title: Helen Paul

text: eko University of Lagos.


title: Helen Paul

text: Paul ti ṣiṣẹ́ ìgbétò sáfẹ́fẹ́ ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilé-iṣẹ́ ìgbétò sáfẹ́fẹ́ bíi Lagos Television (LTV 8),Continental Broadcasting Service (CBS), àti MNet (níbi tí ó ti jùmọ̀ pẹ̀lú àwọn mìíràn gbé ètò "JARA" sí orí Africa Magic) ní Nàìjíríà.


title: Helen Paul

text: Ó di gbajúmọ̀ látipasẹ̀ ṣísáwàdà rẹ̀ lórí ètò orí rédíò "Wetin dey" lórí Rédíò Continental 102.3FM ní ìpínlẹ̀ Èkó. Àwọn èèyàn mọ̀ ọ́ sí "Tatafo" lórí ètò orí rédíò náà.


title: Helen Paul

text: Ní oṣù keje ọdún 2012, ó gbé orin rẹ̀ "Welcome Party"jáde. Àwọn orin Afro-Pop bíi "Bojú Bojú", "Vernacular", "Gbedu", "God forbid", orin Afro RnB "Children of the World" àti "Use Calculator(orin ẹ̀kọ́ kan nípa HIV/AIDs)" wà nínú àwo orin náà. Ní ọdún 2018, ó gbé orin audio àti video rẹ̀ "Never Knew" jáde.


title: Àgbọn

text: Àgbọn jẹ́ èso tí Igi Àgbọn máa ń so. Ó jẹ́ èso tí ó wúlò lọ́pọ̀lọpọ̀, pàápàá jùlọ fún jíjẹ, ìwòsàn ṣíṣe, àdí-àgbọn àti àwon ohun èlò mìíràn tí wọ́n máa ń fi Àgbọn ṣe.


title: Àgbọn

text: Oríṣiríṣi nǹkan ni Àgbọn wúlò fún. Bí wọ́n ṣe ń jẹ Àgbọn bẹ́ẹ̀ náà ni wọ́n ń fi í ṣe oríṣiríṣi nǹkan mìíràn.


title: Àgbọn

text: Ènìyàn lè jẹ funfun inú èso àgbọn tí ó bá gbó kákạ́. Kódà, àwọn mìíràn máa ń jẹ́ funfun inú èso àgbọn tí kò gbó. Ní jíjẹ, a máa ń fi Àgbọn mú gaàrí, wọ́n ń fi Àgbọn se ìrẹsì (coconut rice) àti àwọn oúnjẹ mìíràn.


title: Àgbọn

text: Àdí Àgbọn jẹ́ epo tí wọ́n máa ń ṣe láti ara funfun inú èso Àgbọn. A lè fi àdí-àgbọn se ọbẹ̀, a lè fi jẹ iṣu, kókò, gbágùúdá sísè àti àwọn oúnjẹ mìíràn. Wọ́n máa ń fi àdí-àgbọn ṣe ọṣẹ àti àwọn ohun èlò mìíràn.


title: Àgbọn

text: Ìwádìí ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ fihàn pé ẹgbẹlẹmùkú ìwòsàn ni wọ́n lè fi Àgbọn ṣe.


title: Ìwà Àjẹbánu

text: Ìwà Àjẹbánu jẹ́ abala ìwà àìṣòdodo tàbí ìwà ọ̀daràn tí àwọn aláṣẹ ilé iṣẹ́, àwọn òṣèlú tó wà nípò àṣẹ tàbí agbára máa ń hù fún àǹfàní ara wọn. Ó jẹ́ ìwà ìṣagbáralò fún àǹfàní ara ẹni. Lára àwọn ìwà Àjẹbánu ni Ẹ̀gúnjẹ gbígbà, ìwà ìkówójẹ nípò àṣẹ, ìṣègbè fún ẹ̀bí, ará tàbí ọ̀rẹ́ ẹni fún àǹfàní láìtẹ̀lé ìlànà tàbí òfin. Ìwà Àjẹbánu máa ń ṣẹlẹ̀ ní orísirísi ìwọ̀n. Ó lè wáyé níbi ìṣe kéréje ṣùgbọ́n èyí tí ó bá wáyé láàárín àwọn olóṣèlú tàbí àwọn tó wà nípò àṣẹ jẹ́ èyí tí ó gbajúmọ̀ jùlọ. Bí ó tilẹ̀ wù kí ó kéré tó, ohun tí kò dára, kò lórúkọ méjì.


title: Owó-ẹ̀yìn

text: Owó-ẹ̀yìn tàbí Ẹ̀gúnjẹ ni gbígba owó tàbí ẹ̀bùn mìíràn lọ́nà àìtó láti ṣẹ̀gbẹ̀ fúnni fún èyíkéyìí àǹfàní. Ó jẹ́ ọ̀kan lára ìwà àjẹbánu tó burú jáì. Àwọn ọ̀gá ilé-iṣẹ́, àwọn olórí, Aláṣẹ tàbí àwọn olóṣèlú ni aje ìwà ìbàjẹ́ yìí sáàbà máa ń sẹ́ lórí jùlọ. Àwọn àwọn Adájọ́, Ọ̀lọ́pàá àti àwọn agbófinró mìíràn a máa gba Ẹ̀gúnjẹ láti ṣẹ̀gbẹ̀ fún ọ̀daràn tàbí láti gbẹ́bi fún aláre. Owó-ẹ̀yìn, tí a tún lè pè ní owó-àbẹ̀tẹ́lẹ̀ tún máa ń wáyé àwọn ilé ẹ̀kọ́. Àwọn olùkọ́ mìíràn a máa Ẹ̀gúnjẹ láti fún akẹ́kọ̀ọ́ ní máàkì tàbí fún un ní èsì ìbéèrè ìdánwò.


title: Ewúro

text: Ewúro tí ó sì tún jẹ́ ọ̀kan lára ẹbí asteraceae, jẹ́ ewébẹ̀ tí ó wọ́pọ̀ jù lọ ní ilẹ̀ Adúláwọ̀. Igi ewúro máa ń ga nílẹ̀ tó iye bàtà . Tí ewé rẹ̀ sì máa ń gùn tó níye, ẹ̀yìn ewé náà kò sì dán mọ́rán.. Ewúro ni wọ́n máa ń pè ní bitter leaf ní èdè Gẹ̀ẹ́sì, nítorí adùn kíkorò tó ní. Wọ́n máa ń pè ní grawa ní èdè Amharic, etidot ní èdè Ibibio, onugbu ní èdè Igbo, ityuna ní èdè Tiv, oriwo ní èdè Ẹdó, awɔnwono ní èdè Akan, Shuwaka/Chusar doki ní èdè Haúsá, mululuza ní èdè Luganda, labwori ní èdè Acholi, olusia ní èdè Luo, àti ndoleh ní orílẹ̀-èdè Cameroon.


title: Ewúro

text: Wọ́n máa ń fi ewúro se ọbẹ̀ jẹ nígbà tí wọ́n bá ti gbo adùn kíkorò inu rẹ̀ kúrò pẹ̀lú iyọ̀ àti epo pupa. Lẹ́yìn èyí, kò sóhun tí wọn kò lè fi dá lárà. Wọ́n lè fi se ọbẹ̀, tàbí kí wọ́n sèé pọ̀ mọ́ àsáró iṣu tàbí òmíràn. Wọ́n máa ń lo ewé yìí fún ìwòsàn àìsàn Ibà, àárẹ̀ inú, inú rírun, jẹ̀dí-jẹ̀dí, igbẹ́ gbuuru, inú kíkùn àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.


title: Ewúro

text: Ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, wọ́n sábà máa ń jẹ egbò tàbí ẹ̀ka igi yí láti fi ṣe inọ́-tótó èyí, àti láti fi pa àwọn kòkòrò búburú tí ó bá ń ṣàkóbá fún wa lẹ́nu. Ẹ̀wẹ̀, wọ́n ń lo ẹ̀ka igi yí láti fi ṣe ọṣẹ ní orílẹ̀-èdè Ùgáńdà, tí àwọn Gánà náà sì ń lò ó láti fi dènà àrùn ìtọ̀ ṣúgà.


title: Bíọ́dún Ọ̀kẹ́owó

text: Bíọ́dún Ọ̀kẹ́owó tí ìnagijẹ rẹ̀ ń jẹ́ Ọmọ Butty ni wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù Kejìlá ọdún 1971 (26th December 1971) jẹ́ gbajúmọ̀ òṣèrébìnrin ọmọ bíbí Rẹ́mọ ni ìpínlẹ̀ Ògùn, ṣùgbọ́n ó dàgbà sí ìpínlẹ̀ Èkó lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà


title: Bíọ́dún Ọ̀kẹ́owó

text: Gẹ́gẹ́ bí a ti sọ ṣáájú, Bíọ́dún jẹ́ ọmọ bíbí Rẹ́mọ ni ìpínlẹ̀ Ògùn, ṣùgbọ́n Fádèyí ní ìpínlẹ̀ Èkó lo gbé dàgbà. Ó kẹ́kọ̀ọ́ àkóbẹ̀rẹ̀ ni ìpínlẹ̀ Èkó, ó kàwé gbàwé ẹ̀rí dìgírì àkọ́kọ́ (First Degree) nínú ìmọ̀ èdè ìjìnlẹ̀ Yorùbá àti ọ̀nà ìbánisọ̀rọ̀ (Yorùbá and Communication Arts) ní Ifáfitì ìpínlẹ̀ Èkó (Lagos State University).


title: Bíọ́dún Ọ̀kẹ́owó

text: Bíọ́dún Ọ̀kẹ́owó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ sinimá àgbéléwò lọ́dún 2006 nígbà tí ó kópa nínú sinimá àgbéléwò kan tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "Ẹníyẹmí", ṣùgbọ́n nínú "Tọ́lání Ọ̀ṣìnìnrín", ni sinimá àgbéléwò tí ìràwọ̀ rẹ̀ ti tàn. "Ọmọ Butty" ni sinimá àgbéléwò àkọ́kọ́ tí Bíọ́dún Ọ̀kẹ́owó gbé jáde fún ara rẹ̀. Sinimá yìí ni ó ti gba orúkọ ìnagijẹ rẹ̀, "Ọmọ Butty". Lọ́dún 2010, ilé iṣẹ́ Global Excellence fún ní àmìn ẹ̀yẹ gẹ́gẹ́ bí òṣèré sinimá àgbéléwò tó dára jù. Àìmọye àmìn ẹ̀yẹ ló ti gbà láti àkókò tí ó dara pọ̀ mọ́ àwọn eléré tíátà.


title: Instagram

text: Instagram tí wọ́n tún máa ń pè ní kúkúrú ní IG tàbí Insta) jẹ́ ìkànnì ayélujára abánidọ́rẹ̀ẹ́ aláwòrán àti fídíò tí ilé iṣẹ́ Facebook ní tí ó gúnwà sí orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà . Ọ̀gbẹ́ni Kevin Systrom àti Mike Krieger ní wọ́n ṣẹ̀dá rẹ̀ lọ́dún 2010 kí ilé iṣẹ́ Facebook tó wà rà á lọ́wọ́ wọn. Orí ẹ̀rọ ìbánisọ̀rọ̀ alágbèéká tí ó ní èròjà ayélujára Áńdọ́rọ́ídì ní wọ́n tí máa ń lo Instagram. Àwòrán àti fídíò ni àwọn ènìyàn máa ń ṣáfihàn àti dọ́rẹ̀ẹ́ lé ní ìkànnì Instagram. Instagram jẹ́ ọ̀kan gbòógì nínú àwọn ìkànnì ayélujára abánidọ́rẹ̀ẹ́ tí ó gbajúmọ̀ jùlọ. Àwọn ènìyàn jàǹkọ̀jàǹkọ̀, pàápàá jùlọ àwọn eléré ìdárayá, agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá, àwọn olórin ni wọ́n atẹ̀lé jùlọ lórí Instagram. Cristiano Ronaldo, gbajúmọ̀ ìlúmọ̀ọ́kà agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá ló ní atẹ̀lé jù ní Instagram.


title: Cristiano Ronaldo

text: Cristiano Ronaldo tí àpèjá orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro tí wọ́n bí ní Ọjọ́ karùn-ún oṣù kejì ọdún 1985 (5th February 1985) jẹ́ gbajúmọ̀ ìlúmọ̀ọ́kà agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá ọmọ orílẹ̀ èdè Potugi, tí ó ń gbá bọ́ọ̀lù Àfẹsẹ̀gbá fún ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá Manchester United lórílẹ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì (England). Lọ́wọ́lọ́wọ́ báyìí, ó jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn tí wọ́n mọ bọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá jùlọ ni àgbáyé. Ẹ̀marùn-ún ni ó ti gba àmìn ẹ̀yẹ Ballons d'Or ẹni tí ó mọ bọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá gbá jùlọ ni àgbáyé. Bẹ́ẹ̀ náà, ó ti gba àmìn ẹ̀yẹ ẹni tí ó gba bọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá sáwọn jù ni ẹ̀mẹẹ̀rin, ó sìn gba ife ẹ̀yẹ ókàndínlọ́gnọ̀n pẹ̀lú onírúurú ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá ni orílẹ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì, Spain, Àti Italy.


title: Samuel Ortom

text: Samuel Ioraer Ortom tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù kẹrin ọdún 1961 (23rd April 1961) jẹ́ òṣèlú, oníṣòwò àti aláàánú ọlọ́rẹ ọmọ bíbí ìpínlẹ̀ Benue lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Òun ni Gómìnà Ìpínlẹ̀ Benue lọ́wọ́́lọ́wọ́. Lọ́dún 2015 ló wọlé gẹ́gẹ́ bí gómìnà lábẹ́ àsíyá ẹgbẹ́ òṣèlú APC, nígbà tó di ọdún 2019, ó tún wọlé gẹ́gẹ́ bí gómìnà ìpínlẹ̀ Benue fún sáà kejì ṣùgbọ́n lábẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú PDP. Nígbà ìṣèjọba Ààrẹ ana, Goodluck Jonathan, Samuel Ortom ni Mínísítà abẹ́lé fún karai àti dídá Okowò sílẹ̀.


title: Samuel Ortom

text: Gẹ́gẹ́ bí a t sọ ṣáájú, wọn bí Samuel Ortom lọ́jọ́ kẹtàlélógún oṣù kẹrin ọdún 1961 (23rd April 1961) ní ìjọba ìbílẹ̀ Guma ní ìpínlẹ̀ Benue , lorílẹ̀ èdè Nàìjíríà.  Ó bẹ̀rẹ̀ ìkẹ́kọ̀ọ́ ni St. John's Primary School, ní ìlú Gboko lọ́dún 1970, àti St. Catherine's Primary School, ní ìlú Makurdi, olú ìlú ìpínlẹ̀ Benue lọ́dún 1974, ó parí ẹ̀kọ́ àkóbẹ̀rẹ̀ rẹ̀ lọ́dún 1976. Ortom tẹ̀síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀ ni Idah Secondary Commercial College, Idah ní ìpínlẹ̀ Kogí, ṣùgbọ́n kò parí rẹ̀ nítorí àìsówó lẹ́yìn tí bàbá rẹ̀ fẹ̀yìntì lẹ́nu iṣẹ́. Ní àkókò yìí ló di awakọ̀ èrò jẹun. He became a professional driver.. Samuel Ortom kò jẹ́ kí èyí fà á sẹ́yìn, nígbà tí ó lówó, ó tẹ̀ síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀ títí ó fi gba ìwé ẹ̀rí ọ̀mọ̀wé, Doctor of Philosophy (Ph.D) ní Commonwealth University, Belize, nípa ètò gbélé-kàwé. Ṣíwájú àkókò yìí, ó kàwé gboyè Dípólómà nínú ìmọ̀ ọjà títà ni Ahmadu Bello University, ní ìlú Zaria àti ní Benu State University, níbi tí ó ti kàwé gboyè Dípólómà nínú iṣẹ́ ìròyìn lọ́dún 1998.


title: Ẹ̀yọ̀

text: Ẹ̀yọ̀ jẹ́ òrìṣà ayẹyẹ tí a mọ̀ mọ́ Erékùsù Èkó ní ìpínlẹ̀ Èkó lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó jẹ́ òrìṣà tí àwọn ẹgbẹ́ awo máa ń fi ń ṣẹ̀yẹ ìkẹyìn fún olóyè pàtàkì tàbí ọba tí ó bá wàjà ní Èkó. Nígbà mìíràn ẹ̀wẹ̀, wọn a máa gbé Ẹ̀yọ̀ jáde fún àwọn ayẹyẹ pàtàkì mìíràn ní Erékùṣù Èkó.. Ọdọọdún ni wọ́n máa ń ṣodún Ẹ̀yọ̀ ni Erékùṣù Èkó.


title: Eré Òṣùpá

text: Eré Òṣùpá jẹ́ erémọdé tí àwọn ọmọdé máa ń fi dára yà tàbí kẹ́kọ̀ọ́ lálẹ́ nígbà tí ìmọ́lẹ̀ òṣùpá bá tàn láyé àtijó. Àwọn ọmọdé àdúgbò á máa kó ara wọn jọ lálẹ́ láti dára yá nípa ṣíṣe àwọn eré òṣùpá bíi; bojúbojú, Onídè Ré àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Nígbà mìíràn ẹ̀wẹ̀, àgbà àdúgbò kan ni yóò kó àwọn ọmọdé jọ láti pa Àlọ́ fún wọn. Ó lè jẹ́ Àlọ́ Àpamọ̀ tàbí Àlọ́ Àpagbè . Ìdárayá, ẹ̀kọ́ àti Ọgbọ̀n kíkọ́ ni àwọn wọ̀nyí wà fún.https://www.independent.ng/cultural-education-stimulates-mental-development-children-adesanya/


title: Èrànkòrónà

text: Àwọn ẹ̀rànkòrónà jẹ́ àwọn èràn tọ́ ń kó àrùn ran àwọn ẹranko afọ́mọlọ́yàn bíi ènìyàn, àti àwọn ẹyẹ. Bí ó bá jẹ́ ènìyàn, Coronavirus tàbí Koronafáírọ́ọ̀sì yìí a máa fa àrùn sí àwọn ẹ̀yà ara inú tí ènìyàn fi ń mí, tí ó sìn lè pànìyàn kíákíá. Ó lè fa irú àrùn yìí tàbí ìgbẹ́-gbuuru (diarrhea) fún ẹyẹ, Ẹlẹ́dẹ̀ tàbí Màlúù. Lọ́wólọ́wọ́ báyìí kò sí ẹ̀rọ̀ tàbí oògùn ìwòsàn tàbí Ìdènà tí ó lè wo àrùn tí Coronavirus yìí máa ń fà.


title: Adedotun Aremu Gbadebo III

text: Adedotun Aremu Gbadebo lll (tí a bí ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù kẹsan ọdún 1943) ní Aláké ti ilẹ̀ Ẹ̀gbá lọwọlọwọ bayi. Ẹ̀gbá jẹ́ ẹ̀yà kan ní ìlú Abẹ́òkuta, orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó ti wà lórí oyè láti ọjọ́ kejì oṣù kẹjọ ọdún 2005.


title: Adedotun Aremu Gbadebo III

text: A bí Gbádébọ̀ ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù kẹsan ọdún 1943 sínú ìdílé ọba ti Láarún. Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọmọ-ọmọ Aláké kẹfà ti ìlú Ẹ̀gbá, Ọba Gbádébọ̀, ẹni tí ó wà lórí oyè láti ọdún 1898 títí di ọdún 1920, Ó tún jẹ́ arákùnrin Ọba Gbádébọ̀ ll.


title: Adedotun Aremu Gbadebo III

text: Gbádébọ̀ lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ giga Baptist Boys ní Abẹ́òkuta àti ile iwe Grammar Ibadan tí ó wà ní ìlú Ìbàdàn. Ó tún tẹ̀ siwaju láti lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ gíga Yunifásítì Ibadan ní ọdún 1965, níbití ó ti gba oyè àkọ́kọ́ ninu ìmọ̀ Arts ní ọdún 1969. Ó darapọ̀ mọ́ iṣẹ́ ológun ní ọdún 1969. Ó sì lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ àwọn ológun ti Command and Staff College tí ó wà ní Jaji láti oṣù kẹsan ọdún 1978 títí di oṣù kẹjọ ọdún 1979. Níkẹ̀hìn, Ó di ọ̀kan lára àwọn òṣìṣẹ́ àgbà sí ọ̀gágun Tunde Idiagbon, ẹnití ó jẹ́ olórí òṣìṣẹ́ ní olú ilé iṣẹ́ ti Baraki ologun, láti oṣù kíní ọdún 1984 títí di oṣú kẹsan ọdún 1985. Ó fẹ̀hìntì nínú iṣẹ́ ológun gẹ́gẹ́ bii Kononeli.


title: Adedotun Aremu Gbadebo III

text: Ìdìbò yan Gbádébọ̀ gẹ́gẹ́ bi Aláké ní oṣù kẹjọ ọdún 2005 gba oṣù mẹ́fà gbakó nítorí àìní ìdánilójú lori tani yíò rọ́pò Aláké ti tẹ́lẹ̀, Ọba Oyebade Lipede, tí ó wàjà ní ọjọ́ kẹta oṣù kejì ọdún 2005. Gbádébọ̀ ní ìbò mẹ́ẹ̀dógún nínú àwọn ìbò mẹ́tàlélógún látàrí ètò ìdìbò yàn tí àwọn afọbajẹ ti ìlú Ẹ̀gbá gbé kalẹ̀, níbití ó ti borí àwọn mẹjọ tí wọn n ba díje, èyí tí Adeleke àbúrò rẹ jẹ́ ọ̀kan lára wọn.


title: Adedotun Aremu Gbadebo III

text: Ní oṣù kẹrin ọdún 2010, wọ́n gbé àríyànjiyàn laarin Gbádébọ̀ àti Olú ti Ìgbẹ̀hìn , Ọba Festus Oluwọle Makinde lọ sí ilé ẹjọ́ gíga ti Ìpínlẹ̀ Ògùn, ẹ̀ka ìdájọ́ ti Abẹ́òkuta, Ìpínlẹ̀ Ògùn, Nàìjíríà. Olú ti Ìgbèyìn n sọ nípa ìgbìnyànjú Aláké láti yí oyè oun padà láti Olú ti Ìgbèyìn sí Olú ti Mòwé. Ó ní àyípadà yí yíò kó ipa tí ó lòdì sí ètọ́ òun láti lo àwọn ààmì Ìbílẹ̀ kan lára wọn ni ọ̀pá àse ti Ìgbèhìn.


title: EkoEXCEL

text: EkoEXCEL jẹ́ ìlànà ètò Ìkẹ́kọ̀ọ́ tuntun tí Ìjọba Ìpínlẹ̀ Èkó ṣẹ̀ṣẹ̀ dá sílẹ̀ lọ́dún 2020 nípa lílo ẹ̀rọ Ìléwọ́ kọ̀m̀pútà fún ìlànà ìkẹ́kọ̀ọ́ ní àwọn ilé ìwé àkóbẹ̀rẹ̀. . Ó jẹ́ ètò ìlànà ìkẹ́kọ̀ọ́ tí ìṣèjọba Gómìnà Ìpínlẹ̀ Èkó, Babájídé Olúṣọlá Sanwó-Olú ṣẹ̀ṣẹ̀ dá sílẹ̀ lọ́dún 2020. Nínú ìlànà Ekoexcel yìí, gbogbo àwọn olùkọ́ ni ilé ìwé àkóbẹ̀rẹ̀ ni Ìjọba ìpínlẹ̀ Èkó tí pín ẹ̀rọ Ìléwọ́ kọ̀m̀pútà fún láti kómọ lẹ́kọ̀ó. Nínú ẹ̀rọ yìí, gbogbo àwọn ẹ̀kọ́ tí wọ́n máa kọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ àti ìlànà bí wọn yóò ti kọ́ wọn ti wà nínú rẹ̀.


title: Àtòjọ Orúkọ Àwọn Olóòtú Sọ̀rọ̀sọ̀rọ̀ Ètò Orí Tẹlifíṣàn

text: Ní ìsàlẹ̀ yìí ni àtòjọ Orúkọ Àwọn Olóòtú Sọ̀rọ̀sọ̀rọ̀ Ètò Orí Tẹlifíṣàn tí a tò orúkọ bàbá wọn ní àtòjọ ábídí èdè Gẹ̀ẹ́sì.


title: Efinrin

text: Efinrin () ni wọ́n tún ń pè ní  "clove basil", tàbí "African basil", tí àwọn Hawaii mọ̀ sí "wild basil", jẹ́ ẹ̀yà ewé kan tí ó wà, tí ó sì wọ́pọ̀ ní ilẹ̀ Adúláwọ̀, Madagascar, apá Gúsù ilẹ̀ Ásíà, ilẹ̀ Bismarck Archipelago, wọ́n ń gbìn ín ní Polynesia, Hawaii, Mẹ́síkò, Panama, West Indies, Bìràsílì, àti orílẹ̀-èdè Bolivia.


title: Efinrin

text: Efinrin ni wọ́n ewébẹ̀ tàbí egbògi tí ó wọ́pọ̀ jùlọ ní ìwọ̀ Oòrùn ilẹ̀ Adúláwọ̀, tí wọ́n sì ń pèé ní àwọn orúkọ wọ̀nyí nínú èdè wọn.


title: Ambrose Olútáyọ̀ Ṣómidé

text: Ambrose Olútáyọ̀ Ṣómidé jẹ́ olóòtú ètò lórí ẹ̀rọ TV/Radio. Ó kàwé gboyè nínú ẹ̀kọ́ Urban and Regional Planning ní ilé-ẹ̀kọ́ Ọbáfẹ́mi Awolọ́wọ̀ University ní ìlú Ilé Ifẹ̀ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Òun ni Adarí àgbà fún ilé iṣẹ́ ìgbóhùn-sáfẹ́fẹ́ ti DAAR Communications Plc (DCP), tí ó sì dá ìkànì Fàájì FM sílẹ̀ .


title: Ambrose Olútáyọ̀ Ṣómidé

text: Wọ́n bí Olútáyọ̀ ní ìlúAbẹ́òkúta,ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ti Baptist tí ó wà ní ìlú Abẹ́òkúta. Ní ọdún 1976, wọ́n gbàá wọlé sí Fásitì Ilé-Ifẹ̀ láti kẹ́kọ̀ọ́ nípa bí a ti ń ṣe ààtò ìlú (urban and regional planning). Olútáyọ̀ sè wípé òun fẹ́ràn láti ma wà láàrín àwọn obìnrin jùlọ. Ó dara pọ̀ mọ́ ilé iṣẹ́ Ìgbóhùn-sáfẹ́fẹ́ ti Raypower 100.5 FM ní ọdún 1994.


title: Ambrose Olútáyọ̀ Ṣómidé

text: Ó bẹ̀rẹ̀ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí sọ̀rọ̀sọ̀rọ̀ ní ọdún 1982, ní ilé iṣẹ́ Radio Nigeria (RN) ti ìjọba àpapọ̀ tí ó wà ní ìlú Abẹ́òkúta gẹ́gẹ́ bí oníṣirò ìròyìn (news accountant), lẹ́yìn tí ó jáde ìwé mẹ́wá. Ní ọdún 1984, ìjọba ológun tí ọ̀gágun Muhammadu Buhari ń ṣàkóso rẹ̀ ti ilé-iṣẹ́ Rédíò náà pa. Ní ọdún 1985, Olútáyọ̀ tún bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ pẹ̀lú àjọ OPIC ìyẹn (Ogun State Property and Investment Corporation) ní ìlú Abẹ́òkúta kan náà ní Ìpínlẹ̀ Ògùn, ṣájú kí ó tó wọ ilé-ẹ̀kọ́ Fásitì. Ní ọdún 1994. Ambrose pàdé ọ̀rẹ́ rẹ̀ Bashiru Àdìsá tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Bàbá Gbọin. Ní ọdún 2006, ó ṣèrìn-àjò lọ sí [United Kingdom]] láti kẹ́kọ̀ọ́ nípa okòwò talk show nílé iṣẹ́ BBC. Ó bẹ̀rẹ̀ ilé-iṣẹ́ Faaji 106.5 FM ní ọdún 2012, tí ó jẹ́ ẹ̀ka ti DCP.


title: Fàájì FM

text: Fàájì FM jẹ́ ilé-iṣẹ́ ìgbóhùn-sáfẹ́fẹ́ kan tí ó jẹ́ ẹ̀ka ilé-iṣẹ́ Daar Communications tí ó jẹ́ ti ọ̀gbẹ́ni Raymond Dokpesi jẹ́ olùdásílẹ̀ rẹ̀. Ilé-iṣẹ́ Fàájì wà ní ìlú Alágbàdo ní Ìpínlẹ̀ Èkó ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Fàájì FM bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ní ọjọ́ Kíní oṣù Kejìlá, ọdún 2012, tí olùdarí àgbà fún ẹ̀ka ti rédíò, ìyẹn ọ̀gbẹ́ni Kenny Ogungbe jẹ́ ẹni tí ó kọ́kọ́ bẹ̀rẹ̀ ìgbóhùn-sáfẹ́fẹ́ẹ́fẹ́ níbẹ̀.


title: Jẹ̀dí jẹ̀dí

text: Jẹ̀dí jẹ̀dí, tí a tún mọ̀ sí Ìròbo, jẹ́ àìsàn tí ní ṣe pẹ̀lú iṣan pàá pàá jùlọ iṣan inu ihò ìdí. ní ibẹ̀rẹ̀, jẹ̀dí ma ń fa kí ènìyàn ó Ma rígbẹ̀ẹ́ yà tàbí kí ó ma yàgbẹ́ gbuuru ní kòṣẹ kòṣẹ.. Tí àìsàn yí bá ti dàgbà tàbí gbó sí ènìyàn lára ni ó ma ń jẹ́ kí ihò ìdí [swelling (medical)|wú]] tàbí pọ́n bí ẹ̀jẹ̀; tí yóò sì ma ye síta bí ìgbà tí ènìyàn ń ṣègbọ̀sẹ̀. Ipò tí ihò ìdí wà yí ni àwọn onímọ̀ọ̀ ìṣègùn òyìnbó ń pe ní "hemorrhoid", nígbà yí ni àìsàn yí tó di àrùn. Tí Ìròbo bá yọ sínú, eléyí lè má mú ìnira bá aláìsàn náà rárá. Amọ́, ìdí rẹ̀ yóò ma ṣẹ̀jẹ̀ síta nígbà tí ó bá ńnṣe ìgbọ̀nsẹ̀.  Tí Ìròbo bá yọ síta, ó sábà ma ń mú ìnira dáni lọ́pọ́ ìgbà ní ẹnu ihò ìdí, ẹ̀jẹ̀ tí yóò sìma dà jáde níbẹ̀ yóò dúdú níye.


title: Jẹ̀dí jẹ̀dí

text: Àwọn onímọ̀ kò ì tíì fìdí ohun tí ó ń fa àìsàn jẹ̀dí múlẹ̀ ní pàtó. Àmọ́, ó ṣe é ṣe kí ó jẹ́ pé àwọn ohun tí ó lè ma ṣokùnfà inú gbígbóná tàbí inú rírun ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ohun tí ó ń fa jẹ̀dí.


title: Yẹmí Ayébọ̀

text: Yẹmí Ayébọ̀ tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Yẹmí My Lover jẹ́ òṣèré orí-ìtàgé òun sinimá, ọmọ bíbí Ìpínlẹ̀ Òndó.


title: Yẹmí Ayébọ̀

text: Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ tíátà ní ọdún 1983, lásìkò tí ó wà ní ilé-ẹ̀kọ́ oníwé Mẹ́wá, tí ó sì ko pa nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ eré sinimá àgbéléwò Yorùbá. Eré sinimá tí ó gbe jáde ní àsìkò ọdún 1990s ni Yẹmí My Lover tí ó sì padà di orúkọ orí ìtàgé rẹ̀ títí dòní.


title: Yẹmí Ayébọ̀

text: Lára àwọn eré tí ó ti gbe jáde ni


title: Fàrándà

text: Fàrándà jẹ́ àyè gbangba tí a fi sílẹ̀ ní ẹnu àbáwọlé inú ilé wa láti ìta, tí ó sì wà lára ibi tí a fi òrùlé bò mọ́ ara ilé wa.


title: Ọbáfẹ́mi Martins

text: Ọbáfẹ́mi Akínwùnmí Martins tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n oṣù kẹwàá ọdún 1984 (28th October 1984) jẹ́ Agbábọ́ọ̀lù Àfẹsẹ̀gbá ọmọ bíbí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà tí ó máa ń gbá Bọ́ọ̀lù Àfẹsẹ̀gbá ni ipò Agbábọ́ọ̀lù-sáwọn.


title: Ọbáfẹ́mi Martins

text: O gbajúmọ̀ látàrí eré sísá rẹ̀ bí ehoro bí ó bá ń gbá Bọ́ọ̀lù. Martins wà lọ́mọ ọdún mẹ́rìdínlógún nígbà tí ó lọ sí òkè òkun lórílẹ̀ èdè Italy, láti ìgbà náà, ó ti gbá Bọ́ọ̀lù fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù ní ilẹ̀ Europe. Lọ́dún 2002 ni ó bẹ̀rẹ̀ sí ní gbá Bọ́ọ̀lù fún ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá àgbà ní orílẹ̀ èdè Italy, ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Inter Milan ló ti kọ́kọ́ wà kí ó tó wá sí orílẹ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì, tí ó sìn dara pọ̀ mọ́ ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Newcastle United lọ́dún 2006, lẹ́yìn èyí ó kọjá sí orílẹ̀ èdè Germany níbi tí ó ti gbá Bọ́ọ̀lù fún VfL Wolfsburg lọ́dún 2009. Lọ́dún 2010, ó dara pọ̀ mọ́ ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Rubin Kazan lorílẹ̀ èdè Russia. Lọ́dún 2011, Rubin Kazan yá a ṣí ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Birmingham City lórílẹ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì. Ní àsìkò yìí, ọ̀pọ̀lọpọ̀ ni àmìn àti ife ẹ̀yẹ tí Ọbáfẹ́mi Akínwùnmí Martins tí gbà káàkiri àwọn ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá tí ó ti gbá Bọ́ọ̀lù jẹun títí dé orílẹ̀ èdè China. Yàtọ̀ sí èyí, Martins jẹ́ gbajúmọ̀ Agbábọ́ọ̀lù fún ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá Super Eagles ti orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó wà lára àwọn ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Super Eagles tí Nàìjíríà fún ìdíje ife ẹ̀yẹ tí ilẹ̀ Áfíríkà lọ́dún 2006,2008 àti 2010. Bẹ́ẹ̀ náà ó wà lára ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Super Eagles tí Nàìjíríà tí wọ́n lọ díje ife àgbáyé lórílẹ̀ èdè South Africa lọ́dún 2010 Ọbáfẹ́mi Martins ní ọmọ ìyá méjì tí àwọn náà ń gbá Bọ́ọ̀lù Àfẹsẹ̀gbá jẹun. Ẹ̀gbọ́n rẹ̀ ni Ọládipúpọ̀ Martins, tí ó fìgbà kan gbá Bọ́ọ̀lù fún Reggiana, Partizan àti Innsbruck kí ó tó fẹ̀yìntì lọ́dún 2009 nítorí àìsàn ọkàn tí ó ní. Martins' younger brother is John Ronan Martins. The name "Obafemi" translates literally to "the king loves me" in the Yoruba language.


title: Ọjà Balógun

text: Ọjà Balógun Ajéníyà jẹ́ ọjà kan tí ó wà ní ere-kùṣù Ìpínlẹ̀ Èkó. Ọjà yí kò ní atọ́nà ina pàtó, nítorí wípé ó wọnú pupọ̀ àwọn àdúgbò lọ́tún lósì ni. Ṣùgbọ́n, oríṣiríṣi aṣọ tàbí bàtà igbá-lódé èyíkéyí tí ẹnikẹ́ni bá fẹ́ tàbí wà ni wọ́n yóò rí ra níbẹ̀.


title: Ọjà Balógun

text: Àwọn oríṣiríṣi ríṣi ìṣẹ̀lẹ̀ lò ti ṣẹ̀ ní, láìpẹ́ yí ni àwọn ìwé ìròyìn gbe wípé ìṣẹ̀ ina wáyé níbẹ̀, tí ó sì ṣọṣẹ́ gidi gidi. Pupọ̀ àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ yí ni ó ma ń wáyé láti ọwọ́ àwọn ọmọ ènìyàn.


title: Ọjà

text: Ọjà jẹ́ àwùjọ kékeré tàbí ńlá tí ètò kárà-kátà tàbí ìdókowò pọ̀ láàrín olùtajà àti olùrajà ti ma ń wáyé, yàlà ní àrín ìl7 ni tàbí lẹ́yìn odi. Ní aye àtijọ́, ọjà pin sí oríṣi méjì.  ni ibi tí Kárà-kàtá lórí oríṣiríṣi lórí ohun kóhun tí ènìyàn bá fẹ́ ra ti ń wáyé nípa lílé ọjà síléẹ̀ fún títà. Látorí gbogbo ohun tí ẹnu ń jẹ bi ata ẹ̀fọ́ gàrí àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Ohun tí ara ń wọ̀ bí bàtà, fìlà, aṣọ àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Irúfẹ́ ọjà yí ma ń sábà wà ní iwájú Afin Ọba. Èyí ni ọjà tí ó dá lórí ohun Ire oko lásán. Irè oko yí lè jẹ́ ẹ̀fọ́, ata, iṣu àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Àwọn ọjà wọ̀nyí ni wọ́n ma ń kò wà láti ta ní inú ọjà àárín ìlú. Èyí jẹ́ ọjà tí wọ́n ma ń ra lá orí ẹ̀rọ aye-lu-jára láti inú ilé ẹni. Ẹ̀wẹ̀, wọ́n tún ma ń kọ́ àwọn àgbàọ́ kan lọ́nà ará ọ́tọ̀ tí wọn yóò sì pàtẹ ọjà tí wọ́n fẹ́ ta síbẹ̀, àwọn ọjà wọ̀nyí ma ń yàtọ̀ sí Irúfẹ́ ọjà tí a lè bá pàdé ní ọjà ìlú tàbí ọjà Ọba, nítorí àwọn ọjà tí oo bá pàdé níbeẹ̀ kii ṣe ọjà àtoko wà, bí kìí ṣe àwọn ọjà inú ọ̀rá (nylon) tàbí ọjà inú Ike tí wọn kii lé sílẹ̀ lásán.


title: Àwọn ọjọ́ Ọ̀sẹ̀ Yorùbá

text: jẹ́ ònkà tí à fi ń ṣe ìṣirò iye ọjọ́, ọ̀sẹ̀, oṣù àti ọdún ní ilẹ̀ Yorùbá gẹ́gẹ́ bí àwọn elédè tó kù lágbàáyé ti ní tiwọn náà.


title: Àwọn ọjọ́ Ọ̀sẹ̀ Yorùbá

text: Ọjọ́ ajé ni ọ jọ́ tí a ma ń dájú iṣẹ́ ajé tí a sì ma ń mú iṣẹ́ owó pẹ̀lú ní ilẹ̀ Yorùbá, òun sì ni ọjọ́ kejì nínú ọ̀sẹ̀.


title: Àwọn ọjọ́ Ọ̀sẹ̀ Yorùbá

text: Èyí ni ọjọ́ kẹta nínú ọjọ́ ọ̀sẹ̀ Yorùbá.


title: Àwọn ọjọ́ Ọ̀sẹ̀ Yorùbá

text: Èyí náà ni ọjọ́ kẹrin tí àwọn ènìyàn ma ń sábà pe ní ọjọ́ Àlàrùba.


title: Àwọn ọjọ́ Ọ̀sẹ̀ Yorùbá

text: Jẹ́ ọjọ́ tí ó ṣe ìkarún ún ní nínú àwọn ọjọ́ ọ̀sẹ̀ Yorùbá.


title: Àwọn ọjọ́ Ọ̀sẹ̀ Yorùbá

text: Èyí ni ọjọ́ kẹfà tí gbogbo ènìyàn ma ń pè ní ọjọ́ Jímọ̀.


title: Àwọn ọjọ́ Ọ̀sẹ̀ Yorùbá

text: Èyí ni ọjọ́ tí ó kẹ́yìn nínú ọjọ́ ọ̀sẹ̀ Yorùbá.


title: Ọṣẹ

text: Ọṣẹohun èlò tí a ń lò láti fi fọ ohun tí ó bá ṣeé ṣe imọ́ tótó, gẹ́gẹ́ bí imọ́ tótó ara, aṣọ, ilẹ̀, abọ́ àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Àwọn ohun èlò yí lè jẹ́ ohun tí a ń lò nínú ilé tàbí ní ìta, ilé tàbí ilé iṣẹ́.  Bí a bá lo ọṣẹ́ fún imọ́ tótó, ó ma ń yọ ìdọ̀tí òun ẹ̀gbin kúrò nínú ohun tí a bá fi ọṣẹ fọ̀ tàbí kí ó mú àdínkù bá irúfẹ́ ìdọ̀tí bẹ́ẹ̀.  A ma ń lo ọṣẹ fún imọ́ tótó pẹ̀lú ìrànọ́wọ́ omi, nítorí ọṣẹ nìkan kò ṣeé dá lò láti fi fe nkan. Láyé àtijọ́, ọṣẹ ìgbámú ni gbogbo ènìyàn mọ̀ tí wọ́n sì ń lò. Àmọ́ laye òde òní, ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ ti jẹ́ kí á ma lo ọṣẹ olómi, àti ọṣẹ òníyẹ̀fun. Ọmọ ènìyàn ti ń lo ọṣẹ láti ayébáyé fún ìṣe ìmọ́ tótó àyíka òun ara wọn.


title: Àjàkálẹ̀ àrùn Nipha

text: Àjàkálẹ̀ àrùn Nipha jẹ́ àrùn kan tó jákè jáko ní kòkò àìfojúrí Nipha ń ṣokùfà rẹ̀. Àrùn yí ma ń fojú han lára ẹni tí ó ba ko nípa kí ẹni náà ó ní àìsàn Ibà,Ikọ́, Orí fífọ́, Àìlè mí Kanlẹ̀ àti Iye méjì Èyí tún lè mú kí alásìn yí ó dákú lọ gbọnrangandan.


title: Àjàkálẹ̀ àrùn Nipha

text: Kòkòrò àrùn Nípha ni ó jẹ́ ọ̀kan nínú ẹbí kòkòrò tí Ẹnipafírọ́ọ́sì tí má ń gbe nínú ẹjẹ̀ ohun abẹ̀mí. Kòkòrò arùn àìfojúrí yí ni ó a lè kó nípa jíjẹ lalára èso tí ẹyẹ Àdán bá ti fẹnu bà. Ẹ̀wẹ̀, àrùn yí lè tàn kálẹ̀ láti ọ̀dọ̀ ọmọnìyàn sí ọmọnìyàn tàbi ẹranko sí eranko, bákan náà láti ọ̀dọ̀ ẹranko sí ènìyà àti ènìyàn sí ẹranko nígbà tí a bá ní ìfaragbà yálà èémí, ẹ̀jẹ̀, sínsín ẹni tí ó àrùn yí àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ . Ìṣèwádí àrùn yí lò m ń dá lè orí ììfiléde ìwádí tí ó bá jáde láti iyàrá ayàfiẹ̀wò jáde.


title: Àjàkálẹ̀ àrùn Nipha

text: Títọ́jú aláìsàn tí ó ní àrùn Nipha ni pípèsè ìtọ́jú tó péye. Ní àsìkò ọdún 2018, kòì tíì sí Oògùn kan pàtó fún ìtọ́jú àrùn náà. Àmọ́, ṣíṣọ́ra-ẹni nípa sísúnmọ́ ẹyẹ àdán, Ẹlẹ́dẹ̀ àti kí a má jẹ dàbínù tútù ni ọ̀nà kan pàtàkì tí a fi lè ṣọ́ ara wa kúrò níbi ìkọlù àrùn náà. Àwọn tí wọ́n kò àrùn Nípa ni ọdún 2018 ń lọ sí nkan bí ọgọ́ta ó lè mẹ́wàá tí ìdá 75 nínú àwọn wọ̀nyí sì dèrò ọ̀run. Ní inú oṣù Karùn ún ọdú 2018, yí kan náà, àwọn .ẹ́tàdínlógún ni wọ́n gbèkuru jẹ lọ́wọ́ ẹbora ní Ìpínlẹ̀ Ke ra la ní orílẹ̀-èdè India.


title: Àjàkálẹ̀ àrùn Nipha

text: Wọ́n kọ́kọ́ kẹ́fín sí àrùn yí ní ọdún 1988, nígbà tí ó bẹ́ sílẹ̀ ní orílẹ̀-èdè Malaysia, tí wọ́n sì àmúpamọ́ rẹ̀ ní ọdún 1999. .


title: Àjàkálẹ̀ àrùn Nipha

text: Lẹ́yìn ọjọ́ mẹ́rìnlá tí aláìsàn bá ti lùgbàdì àrùn yí ni yóò ma bẹ̀rẹ̀ sí ní àìsàn Ibà, orí- fífọ́, ìṣe iyè méjì àti sise ségesège ọpọlọ aláìsàn náà. Àwọn àmì yí lè sun síwájú kí ó sì di ara wíwú, tí ó sì lè fa kí ọpọlọ ẹni náà ó pajúdé. Èyí ni àmì tó búrú jùlọ tí àrùn Nípa ń fún ni. Ẹ̀wẹ̀, aláìsà náà tún lè ma kojú ìṣòro níbi ọ̀rọ̀ sísọ, àti àwọ ibi kọ́lọ́fín ara. Àwọn aláìsàn tí wọ́n ní kòkòrò àrùn Nipha tí wọn kò lè má kanlẹ̀ ni wọ́n ní ànfàní àti kò àrùn náà bá èlò mìíràn kíá kíá.


title: Àjàkálẹ̀ àrùn Nipha

text: Àwọn òṣìṣẹ́ ilé Ìwòsàn ni wọ́n ní wà ní ipò ewu jùlọ nítorí wípé àwọn ni wọ́n ń ṣètọ́jú àwọn aláìsàn fúndí èyí, ó ṣeé ṣe kí wọ́n tètè kò àrùn yí lára àwọn aláìsàn tí wọ́n ń tọ́jú. Ìdẹ́kun àjàkálẹ̀ àrùn Nipha ni ó ṣe pàtàkì jùlọ nígbà tí kò tíì sí Oògùn tí a lè fi dẹ́kun àrùn náà. Láti ṣe èyí, a gbọ́dọ̀ yálà fún jíjẹ àwọn èso èyíkéyí tí ẹyẹ bá ti jẹ, kí á yẹra fún sísúnmọ̀ àwọn ẹlẹ́dẹ̀ àti lílọ sí àyè tí àrùn yí bá ti wà. Kíkó àwọn ohun jíjẹ sínú àpò ìpamọ́ tí ó lè dáàbò bò àwọn ohun jíjẹ wa. Ṣíṣe ìfiléde nípa àjàkálẹ̀ àrùn yí kí a lè dẹ́kun ìtànkálẹ̀ rẹ̀.


title: Patrick Seubo Koshoni

text: Patrick Seubo Koshoni tàbí Patrick Sẹ́húbò Koshoni tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù kẹrin ọdún 1943 tí ó sìn kú ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n oṣù kìíní ọdún 2020 (April 17, 1943- 25 January, 2020) jẹ́ ajagun-fẹ̀yntì orí omi Nigerian Navy Vice Admiral, ọ̀gágun yányán Chief of Naval Staff àti mínísítà-ana fún ìlera nígbà ìṣèjọba ológun Ààrẹ Muhammadu Buhari. Nígbà ìṣèjọba rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí mínísítà-ana fún ètò ìlera, ó gbìyànjú láti ṣe ìdásẹ̀lé ètò Máàdámidófò lórí ìlera láìsí owó sísan kalẹ̀


title: Máàdámidófò

text: Máàdámidófò jẹ́ ètò láti dá ààbò bo òfò owó tàbí dúkìá. Ó jẹ́ ètò láti máa ṣòfò owó dúkìá tí ìjàm̀bá àìròtẹ́lẹ̀ bá dé sí ní. Ènìyàn lè ṣètò Máàdámidófò lórí ẹ̀mí, dúkìá tàbí ìlera


Àwọn wọ̀nyí ni Àtòjọ Orúkọ Àwọn Ikọ̀ Ẹgbẹ́ Agbábọ́ọ̀lù Jẹun Lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà Yankari Babes FC


title: Abia Warriors F.C.

text: Abia Warriors Football Club jẹ́ ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá jẹun lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà tí wọ́n wà ní ìlú Umuahia, ní ìpínlẹ̀ Abia.


title: Abia Warriors F.C.

text: Lọ́dún 2005 sí ọdún 2010, "Orji Uzor Kalu FC" ni orúkọ tí wọ́n ń jẹ́. Wọ́n ṣe èyí láti bọlá fún Gómìnà ìpínlẹ̀ Abia nígbà náà Orji Uzor Kalu fún ìrànlọ́wọ́ àti akitiyan rẹ̀ tí wọ́n fi gba ìgbéga sí ikọ̀ Agbábọ́ọ̀lù Àgbábuta àgbà ti Nàìjíríà. Wọ́n padà sí orúkọ wọn àná lọ́dún 2010.


title: Abia Warriors F.C.

text: Wọ́n ní ìgbéga sì ìdíje Agbábọ́ọ̀lù àgbà ti Nàìjíríà fún ìgbà àkọ́kọ́ lọ́dún 2013 lẹ́yìn tí wọ́n pegedé nínú ikọ̀ adíje Àgbábuta ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá kékeré.


title: Abiola Babes

text: Abiola Babes jẹ́ ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá jẹun nígbà kan rí, ní ìlú Abẹ́òkúta lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Àgbà òṣèlú, olóògbé Bashorun Moshood K Abiola ní ó ni ín. Wọ́n gba ìgbéga sí ìdíje Àgbábuta Bọ́ọ̀lù Àfẹsẹ̀gbá tí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà lọ́dún 1984.


title: Abiola Babes

text: Lodun 2000, àtúnṣe dé bá ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá náà, ṣùgbọ́n wọ́n gbé ààlè lé wọn lọ́dún 2001 nítorí ìṣòro àìlówó.  Their last game was in the 2001 Challenge Cup against NIPOST FC.


Abiola Babes


title: ABS F.C.

text: ABS F.C. tí àpèjá rẹ̀ ń Abubakar Bùkọ́lá Saraki FC jẹ́ ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá tí ó fìkàlẹ̀ sí ìlú [[Ìlọrin] lórílẹ̀-èdè [[Nàìjíríà]]. Wọ́n gba ìgbéga sí ìdíje Àgbábuta Bọ́ọ̀lù Àfẹsẹ̀gbá tí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà sáà ìdíje tí 2009-2010. Wọ́n gbá ìdíje Àgbábuta bọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá àkọ́kọ́ tí Nàìjíríà ní ìlú [[Ọ̀fà]] àti [[Bauchi]] nígbà tí àtúnṣe ń lọ lọ́wọ́ lórí gbọ̀ngàn ìdárayá tí ìpínlẹ̀ Kwara [[Kwara State Stadium]]. Ọdún 2011 ní [[Bukola Saraki|Bùkọ́lá Sàràkí]], tí ó jẹ́ Gómìnà Ìpínlẹ̀ Kwara nígbà náà ra ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá-jẹun yìí ní N250,000:00


title: ABS F.C.

text: Èyí ni ó sọ ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá yìí di àti [[JUTH F.C.]] di ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá tí kìí ṣe tí Ìjọba ìpínlẹ̀ kankan.


title: ABS F.C.

text: Lọ́dún 2011 ni wọ́n pàrọ̀ orúkọ ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá yìí kúrò ní Bukola Babes sí ABS (Abubakar Bukola Saraki) FC.


title: Abuja F.C.

text: Abuja FC jẹ́ ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá-jẹun lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà, tí ó ń díje ni abala ìdíje Nigeria Nationwide League. Wọ́n dá ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá yìí sílẹ̀ ní ìpínlẹ̀ Kano, kí wọ́n tó darí rẹ̀ sí Olú ìlú Nàìjíríà, Àbújá. Wọ́n máa ń lo pápá ìṣeré Old Parade Ground gẹ́gẹ́ bí gbọ̀ngàn ìdíje nílé wọ́n.


title: Abuja F.C.

text: Olùkọ́ èdè Faransé kan tí orúkọ rẹ ń jẹ́ Luc Lagouche ló dá ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá yìí sílẹ̀ lọ́dún 1998 nílé ẹ̀kọ́ èdè Faransé ní ìlú Kano. Buffalo FC ni orúkọ tí ó fún un ní ìbẹ̀rẹ̀ pẹ̀pẹ̀. Lẹ́yìn ọ̀pọ̀lọpọ̀ àṣeyọrí ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá yìí ni abala àwọn ìdíje Àgbábuta kéréje, Abuja FC gba ìgbéga sí abala ìdíje tó ga.


title: Abuja F.C.

text: Buffalo FC dèrò olú ìlú Nàìjíríà, Àbújá lọ́dún 2006,wọ́n sìn yí orúkọ rẹ̀ padà sí Àbújá FC, lẹ́yìn tí ilé iṣẹ́ ìjọba àpapọ̀ tí ó ń gbógun ti ìwà ìkówó jẹ EFCC bẹ̀rẹ̀ sí ní ṣe onígbọ̀wọ́ fún wọn. Wọn gbìyànjú púpò nínú ìdíje abala tí wọ́n wà nígbà náà pẹ̀lú àmìn ìfẹ́ ẹ̀yẹ méjì léraléra (Federal Capital Territory Cups)


title: Abuja F.C.

text: Àbújá FC gba ìgbéga sí ìdíje Àgbábuta bọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá àgbà Nigeria Premier League nígbà tí wọ́n pegedé ni ipò kejì nínú ìdíje Àgbábuta bọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá ipele kìíní Division 1A.


Àwọn wọ̀nyí ni Àtòjọ Àwọn Olú-ìlú Àwọn Ìpínlẹ̀ Ní Nàìjíríà


title: Ronke Odusanya

text: Ronke Odusanya tí wọ́n bí ní ọjọ́ kẹta oṣù karùn-ún ọdún 1973 (3rd May 1973) jẹ́ gbajúmọ̀ òṣèrébìnrin sinimá àgbéléwò èdè Yorùbá, ọmọ bíbí ìpínlẹ̀ Ògùn lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà, film producer and stage performer.


title: Ronke Odusanya

text: Wọ́n bí Rónkẹ́ ní ọjọ́ kẹta oṣù karùn-ún ọdún 1973, (3rd May 1973) ní Ìpínlẹ̀ Ògùn lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó kàwé ní St. Benedict Nursery & Primary School àti Federal Government Girls College, Akure. Rónkẹ́ tún tẹ̀síwájú nínú ẹ̀kọ́ ní Ifáfitì Ọlábísí Ọnàbáńjọ, níbi tí ó ti gba ìwé-ẹri nínú ìmọ̀ Iṣẹ́ Ìròyìn.


title: Ronke Odusanya

text: Rónkẹ́ Òdúsànyà bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ sinimá àgbéléwò nígbà tí ó wà ní ọmọ ọdún mẹ́rìndínlógún, lẹ́yìn tí ó kàwé gbàwé ẹ̀rí. Wọ́n fún un ní Flakky Idi Dowo gẹ́gẹ́ bí orúkọ ìnagijẹ lágbo àwọn òṣèré sinimá àgbéléwò lẹ́yìn tí ó kópa nínú sinimá àgbéléwò kan tí Fathia Balogun kọ, tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "Folúkẹ́" lọ́dún 2006. Lẹ́yìn èyí, Rónkẹ́ kópa nínú sinimá àgbéléwò kan tí Adébáyọ̀ Sàlámì, tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Ọ̀gá Bello kọ, tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "Kerikeri". Lọ́dún 2001 ni ó kọ́kọ́ kópa gẹ́gẹ́ bí òṣèré Nollywood, nínú sinimá àgbéléwò kan tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "Baba Ologba". Lẹ́yìn ìgbà náà, ó ti kópa nínú ẹgbẹlẹmùkú sinimá àgbéléwò, lára wọn ni ""Jenifa" níbi tí ó ti kópa gẹ́gẹ́ bí "Becky", "Twisted", àti "A Girl's Note", àti àwọn sinimá-àgbéléwò mìíràn. Lọ́dún 2017, wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bí òṣèrébìnrin tí ó dára jù gẹ́gẹ́ bí olú-ẹ̀dá ìtàn nínú sinimá àgbéléwò èdè Yorùbá, fún ipa tí ó kó nínú sinimá àgbéléwò tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "Àìlátúnṣe".


title: Roman Polanski

text: Roman Polanski (ojoibi Ọjọ́ 18 Oṣù Kẹjọ, 1933) oludari filmu Faranse


title: Solomon Ọlámilékan Adéọlá

text: Solomon Ọlámilékan Adéọlá tí orúkọ ìnagijẹ rẹ̀ ń jẹ́ Yáyì ni wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹwàá oṣù kẹwàá ọdún 1969 (August 10, 1969), jẹ́ Onímọ̀ Ìṣirò àti Aṣòfin-àgbà nílé ìgbìmọ̀ aṣòfin orílẹ̀ èdè Nàìjíríà tí ó ń ṣojú apá ìwọ̀ oòrùn Ìpínlẹ̀ Èkó. Ó ti fìgbà kan jẹ́ ọmọ Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣojú-ṣòfin Orílẹ̀ èdè Nàìjíríà kí ó tó di Sínétọ̀. Ó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ Association of Accounting Technicians (AAT).


title: Joaquin Phoenix

text: Joaquin Rafael Phoenix (; né Bottom; tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n oṣù kẹwàá ọdún 1984 (October 28, 1974) jẹ́ gbajúmọ̀ òṣèré sinimá àgbéléwò àti olóòtú ọmọ bíbí orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà Ó ti gba ẹgbẹlẹmùkú àmìn ẹ̀yẹ nínú iṣẹ́ rẹ̀, pàápàá jùlọ àmìn ẹ̀yẹ BAFTA Award, a Grammy Award, Golden Globe Awards méjì, Screen Actors Guild Award, wọ́n sìn yàn án fún àmìn ẹ̀yẹ Academy Awards nígbà mẹ́rin.


title: Joaquin Phoenix

text: Phoenix bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ òṣèré sinimá àgbéléwò lórí ẹ̀rọ tẹlifíṣàn pẹ̀lú àwọn ẹ̀gbọ́n rẹ̀, River àti Summer. Ipa gbòógì àkọ́kọ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí òṣèré sinimá ni nínú sinimá "SpaceCamp" lọ́dún (1986). Ní àkókò náà, ó sọ ara rẹ̀ ní Leaf Phoenix. Nígbà tí ó ṣe fẹ̀ẹ̀rẹ̀, ó tún lọ ṣe ìyípadà sí orúkọ àbísọ rẹ̀. Ó sìn gba lámèyítọ́ tó dára nínú sinimá aláwàdà rẹ̀, tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "To Die For" lọ́dún (1995) àti sinimá mìíràn tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "Quills" lọ́dún (2000). Ó bẹ̀rẹ̀ sí ní gbajúmọ̀ si nígbà tí ó kópa gẹ́gẹ́ bí ẹ̀dá ìtàn tí wọ́n pè ní Commodus nínú sinimá tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "Gladiator" lọ́dún (2000), ó gba àmìn ẹ̀yẹ Academy Award for Best Supporting Actor fún sinimá yìí. Bẹ́ẹ̀ náà wọ́n yàn án fún àmìn ẹ̀yẹ Best Actor fún ipa tó kó gẹ́gẹ́ bí ẹ̀dá ìtàn olórin Johnny Cash nínú "Walk the Line" lọ́dún (2005), ọ̀mùtí ajagun fẹ̀hìntì nínú sinimá "The Master" lọ́dún (2012), nínú èyí tí ó ti gba àmìn ẹ̀yẹ ti Volpi Cup for Best Actor, àti the title character ní "Joker" lọ́dún (2019). Àwọn fíìmù rẹ̀ mìíràn ni; "Signs" (2002) àti "The Village" (2004), gbajúmọ̀ sinimá nì "Hotel Rwanda" lọ́dún (2004), sinimá olólùfẹ́ "Her" lọ́dún (2013), "Inherent Vice" lọ́dún (2014), àti "You Were Never Really Here" lọ́dún (2017), èyí tí ó fi gba àmìn ẹ̀yẹ Cannes Film Festival Award for Best Actor.


title: Joaquin Phoenix

text: Phoenix máa ń ṣiṣẹ́ olóòtú, olùdarí sinimá àgbéléwò àti tẹlifíṣàn. Ó sìn gba àmìn ẹ̀yẹ Grammy Award for Best Compilation Soundtrack for Visual Media lórí "Walk the Line".


title: Àtòjọ Àwọn Orílẹ̀-èdè Áfíríkà Nípa Bi Wọ́n Ṣe Pọ̀ Tó Níye

text: Èyí ni Àtòjọ Àwọn Orílẹ̀-èdè Àfíríkà Nípa Bí Wọ́n Ṣe Pọ̀ Tó Níye, a kọ èyí sílẹ̀ nípa lílo ìwòye iye ènìyàn tí ó wà lórílẹ̀ èdè kọ̀ọ̀kan pẹ̀lú Ìtọ́kasí ètò ìkànìyàn tí wọ́n ṣe lẹ́yìn lórílẹ̀ èdè kọ̀ọ̀kan. Láìsí àní-àní, ilẹ̀ Áfíríkà ṣì ní ilẹ̀ tí ó ń dàgbà jùlọ níye ènìyàn ní gbogbo àgbáyé lẹ́yìn ilẹ̀ Asia. Ìdá ọgọ́ta (60%) àwọn ènìyàn Áfíríkà ní wọ́n wà ní ọmọ ọjọ́ orí mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n tàbí kéré sí iye ọjọ́ orí yẹn sí ọjọ́ orí wọn, èyí wá mú kí ṣíṣe àtẹ ìdàgbàsókè iye ènìyàn tí ó wà lórílẹ̀ èdè kọ̀ọ̀kan dá lé bí ètò ìṣèjọba àti ìdàgbàsókè ètò ọ̀rọ̀-ajé ṣe ṣe pàtàkì tó.


title: Àrùn Kòkòrò jẹjẹrẹ

text: Àrùn kòkòrò jẹjẹrẹ jẹ́ àkójọpọ̀ àrùn tí ó kódà je pọ̀ tí wọ́n sì ń dàgbà lọ́nà àtiọ́ nínú apá ibìkan nínú ara tí ó sì lánfàní láti tan ká gbogbo oríkèríkè ara tó kù.. Àrùn jẹjẹrẹ yàtọ̀ sí benign tumor, èyí tí kìí tan ká ara. Lára àwọn ọ̀nà tí a lè gbà mọ̀ wípé a ní àrùn kòkòrò yí ni kí apá ibi kan ó wú, kí ó pupa, kí ó sì lè gbàgìdì, kí ẹ̀jẹ̀ ó ma ya láì dúro, ikọ́ ẹ̀gbẹ, kí ènìyàn ó dé dé ma re láì nídí àti kí ìyàtọ̀ ó dé bá bí eniyan ṣe ń ṣègbọ̀nsẹ̀. Àwọn tí a kà sílẹ̀ yí ń tọ́ka sí níní àrùn kòkòjẹjẹrẹ, àwọn àmì mìíràn náà tún lè sọni yànọ̀ sí àwọn wọ̀nyí. Over 100 types of cancers affect humans.


title: Àrùn Kòkòrò jẹjẹrẹ

text: Lára àwọn ohun tí ó ń fa ni   Àwọn ohun tí ó ń ṣokùnfà àrùn yí mìíràn ni Kàkà àìsàn mìíràn.


Lábẹ́ yìí Àtòjọ Àwọn Orílẹ̀-èdè Nílẹ̀ Asia Nípa Àgbègbè Wọn ní àtò álúfábẹ́ẹ̀tì. Àpapọ̀ ìwọ̀n nípa ìbú àti Òró ilẹ̀ Éṣíà jẹ́ 44,579,000 km².Àkíyèsí: Àwọn kan nínú àwọn orílẹ̀ èdè yìí jẹ́ orílẹ̀ tí wọ́n wọnú ilẹ̀ mìíràn, tàbí tàn ká sí ilẹ̀ mìíràn yàtọ̀ sí Éṣíà. Àwọn wọ̀nyí ni a fi àmìn ìràwọ̀ (*) yìí fi ṣàfihàn wọn.


title: Ìfètò sọ́mọ bíbí

text: Ìfètò sọ́mọ bíbí ni a lè pe ní ìlànà ìdánilẹ́kọ̀ọ́ tí ó ní ṣe pẹ̀lú bí a ṣe lè pinu lórí iye ọmọ tí ó bá wuni láti bí, láì kò sí ìjẹni nípa lórí bí a ṣe lè fi àsìkò sí àárín àwọn ọmọ tí a fẹ́ bí náà lọ́nà tí kò ní pa wá lára, yálà ní Oògùn lílò, ìgbé ayé tí ó dára nínú àwùjọ fún ẹnì kọ̀ọ̀kan ni àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ . Ètò ìlànà ìfètò sọ́ọ́mọ bíbí tún dá lórí pípinu lórí bóyá kí obìnrin ó me iye ọmọ tí ó bá fẹ́ bí kí ó sì fi àsìkò sí àárín wọn, tàbí kí ó pinu lá má tilẹ̀ dábàá àti bímọ kankan rárá láyé rẹ̀, tàbí kí ó fi aye sílẹ̀ fún ọmọ bíbí nínú ònkà ọjọ́ ayé rẹ̀ tí ó fẹ́ fi bímọ. Àwọn ìpinu tí a ká sókè yí ni àyípadà ma ń dé bá látàrí àwọn kókó bí :  Tí lọ́kọ-láyà bá sì wà nípò àti bímọ, tí wọ́n sì ti ní àwọn ọmọ nílẹ̀ rẹpẹtẹ, àmọ́ ayé sì tún wà láti bímọ si, ayé wà fún wọn láti lo oògùn tí wọ́n lè fi fètò sọ́mọ bíbí wọn, tàbí kí wọ́n lo àwọn ọ̀nà mìíràn láti fi fètò sọ́mọ bíbí wọn pẹ̀lú. Àwọn ìlànà míràn ni ìkẹ́kọ̀ọ́ nípa ìbálòpọ̀ , Ìdáàbòbò àbójútó àwọn àrùn ìbálòpọ̀ ọlọ́kan ò jọ̀kan. ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ṣáájú kí obìnrin tó lóyún,àti àbójútó Oyún.


title: Ìfètò sọ́mọ bíbí

text: Oyún ṣíṣẹ́ kìí ṣe dandan la lára ìlànà ìfètò sọ́mọ bíbí, lóòtọ́, oògùn lílò àti àwọn ìlànà míràn ti a ti la kalẹ̀ ma ń dènà kí obìnrin ṣẹ́yún. Family planning, as defined by the United Nations and the World Health Organization, encompasses services leading up to conception. Abortion is not considered a component of family planning,  Pupọ̀ nínú àwọn obìnrin tí wọ́n ń lo oògùn láti fi de na oyún ni wọ́n ń ṣe ìfètò sọ́mọ bíbí. Àwọn bí wúndíá, ọ̀dọ́mọ bìnrin tí kò tíì lọ́kọ, àwọn lọ́kọ-láyà tí wọ́n fẹ́ ṣiṣẹ́ lówó lọ́eọ́ kí wọ́n tó bímọ, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.


title: Rọ́bà Ìdáàbòbò

text: Rọ́bà Ìdáàbòbò jẹ́ ohun èlò kan tí a lè fi dènà oyún àbadì, àìsàn, àrùn àti ìfara-káṣá tí ó lè ṣàkóbá fún àgọ́ ara ọkùnrin tàbí obìnrin nípasẹ̀ Ìbálòpọ̀ lásìkò tí a bá ń ní ìbòpọ̀ lọ́wọ́ tàbí lẹ́yì ìbálòpọ̀ ọ̀hún. (STI). Tọkùnrin tobìnrin ni wọ́n ní rọ́bà ìdáàbòbò tiwọn.  Ìwádi fi yéni wípé ó kéré tán ìdá méjì obìnrin ni wọ́n ma ń lóyún lọ́dún, nígbà tí ìdáná méjìdínlógún %18 l ó ma ń lóyún lọ́dún nígbà tí ọkọ wọn tàbí olólùfẹ́ wọn bá lo rọ́bà Ìdáàbòbò. With typical use the rate of pregnancy is 18% per-year. Lílo rọ́bà Ìdáàbòbò ti mú àdínkù bá kíkó àrùn àtọ̀sí, àrùn Eèdì àti àwọn mìíràn jọjọ.


title: Ìbálòpọ̀

text: Ìbálòpọ̀ tàbí Iyàrá ẹni lòpọ̀)  Jẹ́ gbólóhùn kan tí ó ń tọ́ka sí ìdàpọ̀, ìwọ̀nú-bọ̀nú akọ àti abo (ọkùnrin àti obìnrin), nípa kí akọ ó ki nkan ọmọkùnrin rẹ̀ bọ inú ojú nkan ọmọbìrin abo yálà léte àti ṣòwò ọmọ ni tàbí fi ṣeré lákọ-lábo tàbí méjèèjì This is also known as vaginal intercourse or vaginal sex.  Lára àwọn ọ̀nà míràn tí ènìyàn lè gbà ní àṣepọ́ ni: Àmọ́ irúfẹ́ àwọn ọ̀nà ìbálòpọ̀ tí a kà sílẹ̀ yí kò bá ìlànà àṣà Yorùbá mu yàtọ̀ sí kí á bára ẹni lò pọ̀ láti ojú ara, èyí tí ó tọ̀nà jùlọ.


title: Fùrọ̀ / Ihò ìdí

text: Fùrọ̀ túmọ̀ sí ihò róbótó tí jásínú tí ó wà ní ẹ̀gbẹ́ àpò-àjẹsí ẹranko tàbí tènìyàn, tí ó sì já sóde tí ó ń ṣiṣẹ́ fún yíya tàbí ṣíṣe igbáọ̀nsẹ̀ àwọn ohun burúkú tí kò wúlò fún ara mọ́ tó wà ní àgbàọ́ ara.


title: Jídé Ògúnsànyà

text: ni wọ́n bí ní ọjọ́ Kẹrìndínlógún oṣù Kẹrin jẹ́ oníṣòwò, ìlú bá ní tajà, aláṣe àti olùdarí búlọ́ọ́gì Ògbóngẹ́ ti orí ẹ̀rọ alátagbà níb i tí ó ti ń dá àwọn ènì😨 nípà bí a ṣe lè lówó-jèrè.


title: Gozel Green

text: Gozel Green jẹ́ ilé iṣẹ́ ìránṣọ ti  àwọn obìnrin ìgbàlódé tí àwọn ìbejì tí orúkọ wọn ń jẹ́ Sylvia Enekwe àti Olivia Okoji dá sílẹ̀ ní ọdún 2012, ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Wọ́n bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ìránṣọ ti ìgbàládé yí pẹ̀lú ìwúrí ará ọ̀tun láti ọ̀dọ̀ Ìyá tó bí wọn lọ́mọ tí òun náà jẹ́ aránṣọ jẹun. Pupọ̀ nínú aṣọ tí àwọn ìbejì yí ń ran ni ó ma ń sè ìtàn kan tàbí òmíràn.


title: Rose Odika

text: Rose Odika jẹ́ gbajúmọ̀ òṣèrébìnrin sinimá àgbéléwò àti oníṣòwò ọmọ bíbí ìpínlẹ̀ Delta lorílẹ̀-èdè Nàìjíríà ṣùgbọ́n tí àwọn òbí rẹ̀ bí sí ìlú Ìbàdàn ní ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́. Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ tíátà lọ́dún 1988. Ó ti tó ọgbọ̀n (30) tí ó ti ń ṣiṣẹ́ sinimá-àgbéléwò lédè Yorùbá. Òun ni Gómìnà ẹgbẹ́ tíátà tí wọ́n ń pè ní Theater Arts and Motion Pictures Practitioners Association of Nigeria (TAMPAN) tí èka ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́.


title: Waaris

text: Waaris tí ìtumò rẹ̀ lédè Yorùbá jẹ́ "Àrólé" ni eré sinimá onípele aládùn lédè Hindu láti orílẹ̀ èdè Indian tí wọ́n gbé jáde lọ́dún 2016, tí wọ́n máa ń ṣe àfihàn rẹ̀ lórí ẹ̀rọ tẹlifíṣàn. Àwọn olórin Nooran Sisters ti kọrin nípa àkọ́lé eré yìí. Gẹ́gẹ́ bí ìṣe àwọn Bacha posh, Olú-ẹ̀dá ìtàn eré yìí, Arti Singh àti Sania Touqueer tí ó tún kópa pàtàkì gẹ́gẹ́ bí ẹ̀dá ìtàn nínú eré yìí. Àwọn tí wọ́n tún kópa pàtàkì gẹ́gẹ́ bí ẹ̀dá-ìtàn nínú Waaris ni; Anand Suryavanshi, Akshay Dogra, Swati Bajpai


title: Fúrá

text: Fúrá jẹ́ ónjẹ́ tí a fi ọkà bàbà àti àwọn èròjà míràn ṣe tí ọ́ wọ́pọ̀ láàrín àwọn ẹ̀yà Fúlàní àti Hausa ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti Niger. Àwọn Fúlàní ni wọ́n ni ẹ̀yà ónjẹ ìbílẹ̀ yí. Wọ́n sì ma ń ṣe Fúrá dà nunù pẹ̀lú lílọ àgbàdo tàbí ọkà bàbà tí wọn yóò sì fi wa ra tí wọ́ fún láti ara màlúù pòó pọ̀ fún mi mu.


title: Lẹ́tà gbẹ̀fẹ̀

text: Lẹ́tà gbẹ̀fẹ̀ ni irúfẹ́ lẹ́tà tí a ma ń ká sí àwọn ará, ẹbí, ọ̀rẹ́ àti iyèkan ẹni. Ìdí tí wọ́n fi pe lẹ́tà yí ní gbẹ̀fẹ̀ ni wípé àyè gbà wá gidi-gidi láti dá àpárá, ṣẹ̀fẹ̀, ṣòfófó àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ nítorí ẹni tí a ń ke lẹ́tà náà sí jẹ́ a mọ̀ tẹ́lẹ̀ tí a sì ma ń bá ṣàwàdà. Ohun anọ́kọ́ tí ó ṣe pàtàkì nínú lẹ́tà èyíkéyí tí a bá fẹ́ kọ ni   Ìlànà Olóòró


title: Lẹ́tà gbẹ̀fẹ̀

text: Ìlànà Oníbú


title: Lẹ́tà gbẹ̀fẹ̀

text: Amọ́ ṣá, ìlànà Olóòró ni àwọn ènìyàn fẹ́ràn jùlọ. Lẹ́yìn àdírẹ́sì ni ó kan Ìkíni. Àpẹẹrẹ: "Ìyá mi ọ̀wọ́n, Àbúrò mi àtàtà, Ọ̀rẹ́ mi ọ̀wọ́n" àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Lẹ́yìn Ìkíni ni ó kan Ìfáàrà. Èyí lè gba ọ̀nà oríṣiríṣi wá bí ònkọ lẹ́tà bá ṣe fẹ́. Yálà ó fẹ́ pilẹ̀ lẹ́tà kíkọ ni tàbí ó fẹ́ fèsì sí lẹ́tà tí àwọn ènìyàn rẹ̀ kọ si bóyá látòkèrè ni tàbí nítòsí. Àpẹẹrẹ Ìfáàrà:


title: Lẹ́tà gbẹ̀fẹ̀

text: "Bàbá mi ọ̀wọ́n, inú mi dun láti kọ iwé yí sí yín, mo sì mọ́ wípé ayọ̀ àti àláfíà ni yóò ba yin gẹ́gẹ́ bí èmi náà ṣe wà? Ṣe dáadáa ni gbogbo ilé wà, àwọn àbúrò mi ń kọ́; ṣálàfíà ni wọ́n wà? Èyí ni bí ònkọ lẹ́tà gbẹ̀fẹ́ bá fẹ́ pilẹ̀ lẹ́tà kíkọ.


title: Lẹ́tà gbẹ̀fẹ̀

text: Bí ònkọ lẹ́tà bá fẹ́ fèsì sí lẹ́tà tí ó ti rí gbà, yóò gbe kalẹ̀ bayi:


title: Lẹ́tà gbẹ̀fẹ̀

text: "Ìyá mi àtàtà, ṣe àlááfiá ni? Inú mi dun láti fèsì sí lẹ́tà tí ẹ ke sí mi ní ọjọ́ Kejì oṣù Kẹri, ọdún 2017 lórí owó ilé-ẹ̀kọ́ mi tí ẹ fi ránṣẹ́ sí mi"


title: Lẹ́tà gbẹ̀fẹ̀

text: Lẹ́yin èyí,ònkà lẹ́tà yóò sè gbogbo ohun tí ó bá fẹ́ sọ, tàbí ṣàlàyé sínú lẹ́tà rẹ̀ láàrín ola mẹ́ta sí mẹ́rin. Láti Ìfáàrà sí ibi tí ó pin sí ni àárín lẹ́tà


title: Lẹ́tà gbẹ̀fẹ̀

text: Lẹ́yìn èyí ni olùkọ lẹ́tà yóò ṣe ìkádí lẹ́tà rẹ̀ pẹ̀lú "Emi ni ọmọ yin tòótọ́ tàbí Temi ni ti yin ní tótóọ́, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Àsùnmọ́.


title: Lẹ́tà Àìgbẹ̀fẹ̀

text: Lẹ́tà àìgbẹ̀fẹ̀ ni oríṣi lẹ́tà kejì tí a ma ń kọ sí àwọn ènìyàn tí wọ́n ń ṣiṣẹ́ ní ilé iṣẹ́ àdáni tàbí ti ìjọba, yálà nígbà tí a bá ń wáṣẹ́ tàbí fẹ́ gba ohun kan tàbí òmíràn ní ọwọ́ irúfẹ́ ènìyàn bẹ́ẹ̀. Ó fi han wípé irúfẹ́ ènìyàn yí kò ní ra ye láti ma ka ìtàn tàbí ka yẹ̀yẹ́ tàbí àwàdà èyíkéyí, nítorí iṣẹ́ wọ́n pọ̀ ju àwọn nka wọ̀nyí lọ. Fúndí èyí ṣókí lọbẹ̀ oge lọ̀rọ̀ inú lẹ́tà yí. . Àwọn ènìyàn yí lè jẹ́ Ọ̀gá àgbà, Olóòtú àgbà, ọ́gá Ọlọ́pá, Gómìnà, Ààrẹ orílẹ̀-èdè àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.  Àdírẹ́sì mèjì èyíọ̀kan la pa ọ̀tún, ọ̀kan lósì. Èyí tí yóò wà ní apá ọ̀tún yóò jẹ́ ti olùkọ lẹ́tà, tí èyí tí yòó wà ní apá òsì yóò jẹ́ àdírẹ́sì ẹni tí ó fẹ́ gba lẹtà ká. Àpẹẹrẹ:


title: Lẹ́tà Àìgbẹ̀fẹ̀

text: Lẹ́yìn Ìfáàrà ni olùkọ lẹ́ta yóò sè bí ó ti jẹ́ tí yóò sì ṣàlàyé ohun tí ó torí rẹ̀ kọ lẹ́tà náà ní ṣókí. Lẹ́yìn èyí ni ó kan ìkádí tí ó dúro fún opin lẹ́tà rẹ̀. Oní lẹ́tà yóò kádí rẹ̀ báyí: Yóò wá sign sí abẹ́ orúkọ rẹ̀.  Lẹ́tà àìgbẹ̀fẹ̀ ní àdírẹ́sì méjì", àdírẹ́sì Olóòró ni a gbọ́dò lò"'. Gbogbo ìparí ọ̀rọ̀ nínú àdírẹ́sì ni ó gbọ́dọ̀ àwọn àmì ìdánu dúro diẹ̀ àti ìdáná-dúro pátá pátá. Ìfáàrà tí ó ń tọ́ka ohun tí a fẹ́ kí wọ́n ṣe fún wa gbọdọ̀ dá dúro.


title: Sílábọ́ọ́sì

text: Sílábọ́ọ́sì (; jẹ́ ìlapa-èrò iṣẹ́ ) tàbí àkóónú kókó iṣẹ́ inú ètò ẹ̀kọ́ kan tí a fẹ́ fi kọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́. Kéré àti jẹ́ kí olùkọ ó ní ìkápá lórí ohun tí ó fẹ́ kọ́, kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ náà ó sìn lè gbaradi fún kókó ẹ̀kọ́ tó kan kí Won lè ṣe àṣeyege kẹ́yìn ẹ̀kọ́ náà.


title: Kọ̀ríkúlọ́ọ̀mù

text: Nínú ètòẹ̀kọ́, Kọ̀ríkúlọ́ọ̀mù ni ó túmọ̀ sí pààpin kókó ètò-ẹ̀kọ́ nínú ìlànà ikọ́ni. Ó tún lè jẹ́ àgbékalẹ̀ pàtó tí ó dá lé ìrírí àti òye àwọn akẹ́kọ̀ọ́ fún ìkọ́ni tààrà.. Kọ̀ríkúlọ́ọ̀mù ma ń kó kókó iṣẹ́, ohun èlò ìkẹ́kọ́ àti ọ̀nà ìṣe ìgbéléwọ̀n fún ètò ìkẹ́kọ̀ọ́ náà.


title: Àgbékalẹ̀ Ẹ̀kọ́

text: Àgbékalẹ̀ Ẹ̀kọ́ ni ó dá lè ìfọ́sí wẹ́wẹ́ ìlapa èrò olùkọ tí ol ùkọ́ ti pèsè kalẹ̀ ní kíkùn lórí ìgbékalẹ̀ bí ẹ̀kọ́ yóò ṣe ye àwọn akẹ́kọ̀ọ́ nínú iyàrá ìkẹ́kọ́. Ẹ̀wẹ̀, ojojúmọ́ ni olùkọọ́ gbọdọ̀ ma kọ ìlapa èrò ẹ̀kọ́ fún àsìkò ìkẹ́kọ́ kọ̀ọ̀kan ṣáájú kí ó tó wọ iyàrá ìkẹ́kọ̀ọ́. Èyí yóò mú kí ẹ̀kọ́ ó ye àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lásìkò ìdánilẹ́kọ̀ọ́ wọn. Àgbékalẹ̀ ẹ̀kọ́ ma ń dá lè orí nkan mẹ́ta. Àgbékalẹ̀ ẹ̀kọ́ yí ni yóò ran olùkọ lọ́wọ́ láti ṣe àṣeyọrí lórí ètò ìkọ́ni rẹ̀ gbogbo. A  Nínú ẹ̀kọ́ èdè Yorùbá a ó ṣe àgbékalẹ̀ ẹ̀kọ́ wa báyí :


title: Àgbékalẹ̀ Ẹ̀kọ́

text: Nígbà tí Olùkọ yóò bá fi ṣe gbogbo ìwọ̀n yí Ogójì ìṣẹ́jú àt àbọ̀ yóò ti re kọjá. Àgbékalẹ̀ ẹ̀kọ́ gbọ́dọ̀ wà ní ìbámu pẹ̀lú àlàklẹ̀ ètò Sílábọ́ọ́sì àti Kọ̀ríkúlọ́ọ̀mù.


title: Orin-ìyìn orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Lédè Yorùbá

text: Wọ́n gba orin-ìyìn orílẹ̀ èdè Nàìjíríà tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "Arise O Compatriots" tí ìtumọ̀ lédè Yorùbá jẹ́ "Ẹ dìde Ẹ̀yin Ará" wọlé gẹ́gẹ́ bí orin-ìyìn orílẹ̀ èdè náà lọ́dún 1978, tí wọ́n sìn fi í rọ́pò orin ìyìn àtijọ́ tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "Nigeria, We Hail Thee", tí ìtumò rẹ̀ lédè Yorùbá jẹ́ "Nàìjíríà, Ayìn Ọ́"  It was adopted in 1978 and replaced the previous national anthem, "Nigeria, We Hail Thee".


text: Ohùn orin-ìyìn jẹ́ àpapọ̀ ọ̀rọ̀ àti awẹ́-gbólóhùn tí wọ́n pò pọ́ láti márùn-ún àwọn orin ìyìn orílẹ̀ èdè Nàìjíríà tí wọ́n fi díje àpapọ̀ lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ẹgbẹ́ akọrin àwọn Ọ̀lọ́pàá lábẹ́ ìṣàkóso Benedict E. Odiase ni wọ́n pawọ́n pọ̀ tí wọ́n sọ ọ́ di Orin-ìyìn orílẹ̀ èdè Nàìjíríà tí à ń kọ́ báyìí. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé abala méjì ni Orin-ìyìn yìí wà, abala àkọ́kọ́ ni wọ́n sáàbà máa ń kọ, ṣùgbọ́n nígbà mìíràn ẹ̀wẹ̀, wọ́n máa ń kọ abala kejì gẹ́gẹ́ bí "Orin Ìwúre fún Nàìjíríà" ní àwọn ayẹyẹ mìíràn.