title: బావనంపల్లి(పెద్దకొత్తపల్లి)

text: భావనంపల్లి తెలంగాణ రాష్ట్రం, నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా, పెద్దకొత్తపల్లి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పెద్దకొత్తపల్లి నుండి 15 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన  నుండి కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 576134.


title: బావనంపల్లి(పెద్దకొత్తపల్లి)

text: భావనంపల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:


title: గొర్రెమడుగు(పెద్దకొత్తపల్లి)

text: గొర్రెమడుగు తెలంగాణ రాష్ట్రం, నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా, పెద్దకొత్తపల్లి మండలంలోని గ్రామం.


title: గొర్రెమడుగు(పెద్దకొత్తపల్లి)

text: ఇది మండల కేంద్రమైన పెద్దకొత్తపల్లి నుండి 25 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నుండి కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 576144.


title: గొర్రెమడుగు(పెద్దకొత్తపల్లి)

text:
తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
గొర్రెమడుగులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:


title: ప్రతాపగిరి రామమూర్తి

text:
మహాత్మాగాంధీ పిలుపునందుకొని 1920లో వేలాదిమంది విద్యార్థులు తమ కళాశాల విద్యకు స్వస్తి చెప్పారు. అలాంటి వారిలో కడప జిల్లా నందలూరుకు చెందిన ప్రతాపగిరి రామమూర్తి ఒకడు.
కడప జిల్లా నందలూరులో 1900 ఆగష్టు 25వ తేదీన ఇతడు జన్మించాడు. ఇతని తండ్రి గోపాలకృష్ణయ్య ప్రముఖ న్యాయవాది. జాతీయ భావాలు కలవాడు. ఇంటిల్లిపాది ఖద్దరు దుస్తులు ధరించేవారు. ఇతని అక్క "దేశసేవిక" వేదాంతం కమలాదేవి భర్త కాకినాడ నివాసి కావడంతో తూర్పు గోదావరి జిల్లా కాంగ్రెసు ప్రచారంలో ముమ్మరంగా పాల్గొని పలుమార్లు జైలుకెళ్లింది. అక్కగారి ప్రభావంతో రామమూర్తి కాంగ్రెసులో చురుకుగా పనిచేశాడు. రాష్ట్ర కాంగ్రెసు ఆదేశానుసారం "పిల్లుట్ల హనుమంతరావు"తో కలసి కడప జిల్లాలో తీవ్రంగా కాంగ్రెసు ప్రచారం చేసి కల్లుసారాయి దుకాణాలు మూతపడేటట్లు, గ్రామోద్యోగులు రాజీనామా చేసేటట్లు చేశాడు. 1916లో వివాహమయిన శాంతాబాయి చిన్న వయసులోనే రామమూర్తితో పాటు ఉద్యమంలో పాల్గొంటూ వచ్చింది. 1920లో రామమూర్తిని శిక్షించగా ఏడాదిపాటు వేలూరు, కడలూరు జైళ్లలో గడిపాడు. వేలూరిలో ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణ రాస్తున్న ‘మాలపల్లి’ నవలకు ఇతడే శుద్ధ ప్రతి తయారు చేశాడు. కడలూరు జైలులో రాజాజీ ఇతని సహచర ఖైదీగా వుండేవాడు. 1921లో తిలక్ స్వరాజ్య నిధికి గాంధీజీ విరాళాలకు విజ్ఞప్తి చేయగా రామమూర్తి భార్య శాంతాబాయి తన ఒంటిమీద నగలు మంగళసూత్రంతో సహా మహాత్మునికి సమర్పించింది. తిరిగి 1933లో హరిజన్ నిధికి గాంధీజీ రాజమండ్రి రాగా మరొకసారి శాంతాబాయి తన ఒంటిమీది మిగిలివున్న ఆభరణాలను మహాత్మునికి అర్పించింది. ప్రతాపగిరి రామమూర్తి బొంబాయి చేరి ఒక సంవత్సరం జౌళి మిల్లులో పనిచేసి డబ్బు సమకూర్చుకొని మరుసటి సంవత్సరం విల్సన్ కాలేజీలో చదివి బీఏ, ఎం.ఏ డిగ్రీలు సంపాదించేడు. విల్సన్ కాలేజీలోనే అధ్యాపకునిగా చేరిన రామమూర్తి మేధస్సును గుర్తించిన బొంబాయి విశ్వవిద్యాలయం ‘డాక్టరేట్’ లేకపోయినా ఆచార్యునిగా నియమించింది. ఆయన రాసిన "ద ప్రాబ్లం ఆఫ్ ఇండియన్ పాలిటీ(The Problem of Indian Polity)"ను గొప్పగొప్ప పండితులు ప్రమాణ గ్రంథంగా స్వీకరించారు. రామమూర్తి, ఆయన శిష్యులు రచించిన పరిశోధనా గ్రంథాలయిన ‘‘గోల్కొండ చరిత్ర’’ గాంధీజీ దృక్పథంలాంటి గ్రంథాలకు మార్గనిర్దేశనం చేశాడు. బొంబాయి విశ్వవిద్యాలయంలో రాజనీతి శాస్త్ర విభాగాన్ని ప్రారంభించిన ఖ్యాతి ఇతడిదే. బొంబాయి ఆంధ్రమహాసభ స్థాపకులలో ఇతడు ఒకడు. కమ్యూనిస్టు నేత డాంగే, రణదివే, సోషలిస్టు నేత అశోక్‌మెహతాలు రామమూర్తికి సన్నిహితులు. 1952-54లో ఒంగోలులో శర్మ కాలేజీకి తొలి ప్రిన్స్‌పాల్‌గా విచ్చేసిన రామమూర్తి కాలేజీని సుస్థిరపరిచాడు. 1954లో ఆంధ్ర యూనివర్శిటీ ఆహ్వానం మేరకు ‘రీడరు’గా పనిచేస్తూ 1955 అక్టోబర్ 7న అకాల మరణం పాలయినాడు.


title: కాళేశ్వర ముక్తేశ్వర దేవాలయం

text: కాళేశ్వర ముక్తేశ్వర దేవాలయం తెలంగాణ రాష్ట్రం, జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా, మహదేవ్ పూర్ మండలం కాళేశ్వరం గ్రామంలో వెలసిన ఆలయం. దట్టమైన అడవి మధ్యలో, చుట్టూ రమ్యమైన ప్రకృతి రమణీయతల మధ్యన, పవిత్ర గోదావరి నది ఒడ్డున వెలసిన ఈ క్షేత్రం చాలా ప్రాచీనమైనది. శివుడు, యముడి దేవాలయాలు ఇక్కడి ప్రత్యేకత. ఇక్కడ గోదావరి, ప్రాణహిత నదులతో పాటు అంతర్వాహినిగా సరస్వతీ నది ప్రవహించడం వలన త్రివేణి సంగమ తీరమైన దక్షిణకాశీగా ప్రసిద్ధిచెంది, శ్రీశైల, ద్రాక్షారామ, కాళేశ్వరం అనే త్రిలింగక్షేత్రాలలో ఒకటిగా ఈ క్షేత్రం ప్రసిద్ధిగాంచింది.


title: కాళేశ్వర ముక్తేశ్వర దేవాలయం

text: గర్భగుడిలో రెండు శివలింగాలు ఉండటం ఈ దేవాలయ ప్రత్యేకత. ఈ ఆలయాన్ని దర్శించిన భక్తులందరికీ ముక్తేశ్వరస్వామి ముక్తిని ఇస్తుండడంతో యముడికి పనిలేకుండా పోయిందట. అప్పుడు యమధర్మరాజు స్వామిని వేడుకోగా, యమున్ని కూడా తన పక్కనే లింగాకారంలో నిల్చోమన్నాడట. ముక్తేశ్వరున్ని చూచి యమున్ని దర్శించకుండా వెళితే మోక్షప్రాప్తి దొరకదని వాళ్ళని నరకానికి తీసుకుపోవచ్చని శివుడు చెప్పాడట. అందుకే భక్తులు స్వామిని దర్శించుకొని, కాళేశ్వర స్వామిని కూడా దర్శించుకుంటారు.


title: కాళేశ్వర ముక్తేశ్వర దేవాలయం

text: ముక్తేశ్వరస్వామి లింగంలో మరో ప్రత్యేకత కూడా ఉంది. లింగంలో రెండు రంధ్రాలు ఉన్నాయి. ఈ రంధ్రంలో నీరు పోసి అభిషేకిస్తే ఆ నీరు అక్కడికి సమీపంలో ఉన్న గోదావరి, ప్రాణహిత సంగమ స్థలంలో కలుస్తుందని భక్తుల నమ్మకం.


title: గల్లా రామచంద్ర నాయుడు

text: గల్లా రామచంద్ర నాయుడు చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన ప్రముఖ వ్యాపారవేత్త. అమరరాజా బ్యాటరీస్ సంస్థ వ్యవస్థాపకుడు.ఈయన భార్య గల్లా అరుణ కుమారి మాజీ శాసనసభ సభ్యురాలు. కొడుకు గల్లా జయదేవ్ తెలుగుదేశం తరపున ఎం.పీ గా పనిచేస్తున్నాడు.


title: గల్లా రామచంద్ర నాయుడు

text: గల్లా రామచంద్ర నాయుడు 1938, జూన్ 10 న చిత్తూరు జిల్లా, పేటమిట్ట లో జన్మించాడు. జె. ఎన్. టి. యు అనంతపురం నుంచి ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీరింగ్ లో బి. ఇ పూర్తి చేశాడు. తర్వాత రూర్కీ ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నుంచి మాస్టర్స్ చేశాడు. తర్వాత అమెరికాలోని మిషిగన్ విశ్వవిద్యాలయం నుంచి రెండోసారి మాస్టర్స్ పట్టా తీసుకున్నాడు.


title: గల్లా రామచంద్ర నాయుడు

text: ఈయన భార్య గల్లా అరుణ కుమారి మాజీ శాసనసభ సభ్యురాలు. కొడుకు గల్లా జయదేవ్ తెలుగుదేశం తరపున ఎం.పీ గా పనిచేస్తున్నాడు.సామాజిక బాధ్యత గా ఈయన కొన్ని సేవాసంస్థలు ఏర్పాటు చేసి వివిధ రంగాల్లో సేవలందిస్తున్నాడు.


title: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు

text: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు ఘన ఇంధనాన్ని ఉపయోగించి నీటి ఆవిరి/స్టీము ఉత్పత్తి చేయు బాయిలరు.మొదట్లో ఎఫ్.బి.సి బాయిలరులో ప్రధానంగా బొగ్గును ఇంధనంగా వాడినప్పటికీ తదనంతర కాలంలో వరి పొట్టు/ఊక, రంపపు పొట్టు వంటి జీవద్రవ్య ఇంధనాలను కూడా వాడే విధంగా ఫర్నేసులో మార్పులు చెయ్యడం జరిగింది. ఎఫ్.బి.సి బాయిలరులో ఇంధన దహనం మిగతా రకాల ఘనఇంధన బాయిలరులో కన్న బాగా జరుగుతుంది. బూడిదలో కాలని కార్బను శాతం చాలా తక్కువగా వుండును.నాణ్యత తక్కువ వున్న లిగ్నేట్ రకానికి చెందిన ఇంధనాలను, నాసిరకం బొగ్గు మరియు వ్యవస్యాయ ఉత్పత్తి ఇంధనాలను ఎఫ్.బి.సి బాయిలరులో మండించవచ్చును. కాని ఎక్కువ శాతం తేమ వున్న ఇంధనాలను మండించుటకు అనుకూలం కాదు.


title: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు

text: సాధారణంగా ఘనఇంధనాన్ని మూడు రకాలుగా బాయిలరులో మండిస్తారు.అవి 1.స్థిరమైన గ్రేట్ పద్ధతి.2.కదిలే/మూవింగు చైను గ్రేట్ పద్ధతి,3.పల్వరైజింగు/పొడికొట్టు పద్ధతి. గ్రేట్ అనేది ఫర్నేసులో ఒకభాగం. గ్రేట్ అనే ఈ భాగం పైనే ఘనఇంధనాన్ని పేర్చి మండించడం జరుగును. వీటీకి భిన్నమైనది ఫ్లూయిడైజ్డ్ బెడ్ కంబుసను పద్ధతి (fluidised bed combustion, క్లుప్తంగా ఎఫ్.బి.సి (F.B.C) అందురు.


title: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు

text: గ్రేట్ అనే ఆంగ్ల పదానికి సరైన తెలుగుపదం కుంపటి బిళ్ళ/పొయ్యి ఇనుప చట్రం. కుంపటిలో కుంపటి బిళ్లమీద బొగ్గు లేదా రంపపు పొట్టును పెర్చి మండించినట్లే, బాయిలరులో ఫర్నేసులో గ్రేట్ పై ఇంధనాన్ని చేర్చి, పేర్చి మండిస్తారు.ఫిక్సుడ్ గ్రేట్/ స్థిరమైన గ్రేట్ అనేది మందమైన పోత ఇనుము పలకతో చెయ్యబడి వుండును. అంతర్గత ఫర్నేసు వున్న లాంకషైర్, కొక్రేన్, కోర్నిష్ బాయిలరు లలో ఫైరు ట్యూబుల ముందు భాగంలో గ్రేట్ 1.2 1.5 మీ పొడవు వుండును. గుండ్రంగా వుండు ఫైరు ట్యూబులో అర్థవృత్తభాగం కన్న తక్కువ ఎత్తులో పోతఇనుము పలకలు వరుసగా పేర్చబడి వుండును. ముందు వైపు ఫైరు డోరు వుండును. ఈ ఫైరు డోరుకు రంద్రాలు వుండి ఇంధనం మండుటకు అవసరమైన గాలి అందును. గ్రేట్ రెండోచివర ఫైరు ఇటుకల నిర్మాణం వుండి, వాటి మీద పలకల చివరలు ఆని వుండును. గ్రేట్ కింద వున్న ఖాళి జాగాలో బూడిద జమ అగును. అంతే కాకుండా గ్రేట్ పలకల సందుల గుండా గాలి ప్రసరించి ఇంధనం మండుటకు సహాయ పడును.గ్రేట్ అడుగున జమఅగు బూడిదను బాయిలరు సహాయకుడు పారలతో లాగి తొలగిస్తారు.


title: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు

text: ఈ రకం బాయిలరులో ఉష్ణతాపక ఇటుకలతో/ఫైరు బ్రిక్స్‌తో చేసిన పర్నేసు వుండి, అందులో ఈ కదిలే చైను గ్రేట్ వుండును.ఈ రకం బాయిలరులో గ్రేట్ స్థిరంగా కాకుండా ఫర్నేసులో ఒకచివర నుండి మరోచివరకు తిరుగును. దీర్ఘవృత్తాకరంగా చెయిను గమనం/బ్రమణం వుండును. పోత ఇనుముతో చేసిన పలకలు ఒకచైనుకు వరుసగా బిగింపబడి వుండును. ఈ చైను పళ్లచక్రాల మీద అమర్చబడి, మోటారు గేరు బాక్సు అమరిక కల్గి వుండును.ఈ చైను ఫర్నేసులో నెమ్మదిగా కదులునపుడు, చైనుమీద కొంతఎత్తు వరకు పేర్చబడిన బొగ్గు లేదా ఇతర ఘన ఇంధనాలు నెమ్మదిగా కాలును .చైను రెండో చివరకు వెళ్ళే సరికి ఇంధనదహనం పూర్తగును.ఏర్పడిన బూడిద చైను చివనున్న బూడిదగుంటలో జమ అగును. బూడిదను చివర వున్న డోరు తెరచి పొడవైన పారలతో తొలగిస్తారు, లేదా యాంత్రికంగా కన్వేయరు ద్వారా తొలగిస్తారు. కదులుతున్న చైను గ్రేట్ మీద మండుతున్న ఇంధనా న్ని, దాని మంటను గమనించుటకు ఫర్నేసు గోడలకు వ్యూ హోల్సు/వీక్షణ బిలాలు వుండును. ఈ వ్యూహోల్సు ద్వారా మంటను గమనించి చైను వేగాన్ని పెంచడం-తగ్గించడం, లేదా గ్రేట్ పై ఇంధనం ఎత్తును పెంచడం చె య్య వచ్చును. ఈ రకపు చైను గ్రేట్ బాయిలరులో స్టాకరులు వుండును. స్టాకరు (అనగా ఇంధనాన్ని ఎక్కువ పరిమాణంలో నిల్వవుంచు బంకరు).ఇందులో ఇంధనాన్ని కొంత పరిమాణంలో నిల్వవుంచి, చైను గ్రేట్ కదలికకు అనుకూలంగా ఈ స్టాకరులోని ఇంధనం గ్రేట్ ముందు భాగంలో పడేలా యాంత్రిక ఏర్పాట్లు వుండును.


title: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు

text:
ఈ రకం బాయిలరులో కేవలం బొగ్గును మాత్రమే ఇంధనంగా ఉపయోగిస్తారు.బొగ్గును క్రసరు యను యంత్రం ద్వారా సన్నని పొడి/పుడిలా చేసి ఫర్నేసులో వెదజల్లుతూ మండించేదరు. బొగ్గును పొడిగా చెయ్యు యంత్రాన్ని పల్వరైజరు అంటారు. బొగ్గును సన్నని పొడిగా చెయ్యడం వలన మూల కార్బను ఎక్కువగా వున్న ఇంధనం త్వరగా మండును.
=ఎఫ్.బి.సి(ఫ్యుయిడైజ్డ్ బెడ్ కంబుసన్)=
పైన పేర్కొన్న ఇంధన దహన పద్ధతులకన్న భిన్నమైనది ఎఫ్.బి.సి పద్ధతి. ఎఫ్.బి.సి అనగా ఫ్యుయిడైజ్డ్ బెడ్ కంబుసన్ (fluidized bed combustion) అని అర్థం. మరుగుతున్న నీరు ఎలా పైకి కిందికి తెర్లుతూ అస్థిరంగా కదులుటుంతుందో అలాంటి స్థితిలో, ఫర్నేసులో 0.1 నుండి 3.0 మిల్లీమీటర్ల లోపు పరిమాణం వున్న ఇసుక లేదా నలగ గొట్టబడిన ఉష్ణ తాపక ఇటుకల పొడిని (దీనిని బెడ్ మెటీరియలూందురు) వుంచి, ఆస్థితిలో 600-700°C (బొగ్గు అయినా 700-800°C) వరకు దానిని వేడి చేసి, అప్పుడు ఇంధనాన్ని ఈ ఫర్నేసు లోకి పంపి ఇంధనాన్ని మండించే విధానాన్ని ఎఫ్.బి.సి అంటారు.ఫర్నేసులోమి దహన గదిలో ద్రవస్థితిని తలపిస్తూ పైకి కిందికి కదులుతున్న/తెర్లుతున్న/ప్రవాహిత స్థితిలో వున్న ఇసుక లేదా నలగ గొట్టబడిన ఉష్ణ తాపక ఇటుకల పొడిని బెడ్ అంటారు. ఇసుకను లేదా ఇటుకల పొడిని బెడ్ మెటిరియల్ అంటారు.ఇలా 600-850°C ఉష్ణోగ్రత కల్గి, ఇంచుమించు ద్రవస్థితిని తలపిస్తూ కదులుతున్న బెడ్ మెటిరియల్ తో ఫర్నేసులోకి పంపిన ఇంధనం మిశ్రమమై, ఇంధనం మండుటకు అవసరమైన ఉష్ణోగ్రత బెడ్ మెటిరియల్ నుండి లభించడం వలన ఇంధనం వెంటనే మండటం ప్రారంభించును.ఇంధనాన్ని సన్నని పొడిగా నలగ గొట్టటం వలన ఉష్ణోగ్రతను వెంటనే గ్రహించి ఇంధనం త్వరగా మండి వేడివాయువులు వెలువడును. ఫర్నేసులోని బెడ్ మెటిరియల్ ను ఇలా ద్రవంలా కదిలే అస్థిర స్థితిలో ఉంచుటకు గాలిని ఉపయోగిస్తారు. ఎఫ్.బి.సి విధానం స్తూలంగా మూడు రకాలు.
ఈ విధానంలో ఎయిర్ బాక్సులోని గాలి వాతావరణ పీడనం కన్న (400 నుండి800 మిల్లీ మీటర్ల ఎత్తు నీటిమట్టం ఎక్కువగా వుండును.వాతావరణ పీడనం 10.0 మీటర్ల ఎత్తు నీటి మట్టానికి సమానం) ఎక్కువ పీడనం వుండును. ఈ పీడన శక్తిలో బెడ్‌లోని బెడ్ మెటీరియలును మరుగుతున్న నీటి స్థితిలో పైకి కిందికి కదిలే అస్థిర స్థితిలో వుంచడంతో పాటు, ఫర్నేసులో కొంత ఎత్తువరకు ఇంధన రేణువులను తెలియాడునట్లు ఉంచును.ఇలా ఫర్నేసులో గాలితో కలిసి తేలియాడుతున్న ఇంధనం చిన్న పరిమాణంలో వుండటం వలన దహన క్రియ త్వరితంగా జరుగును.ఫర్నేసులోని వేడి గాలుల త్వరణం/పయనించు వేగం 1-2 మీటర్లు/సెకనుకు ఉండును.ఫర్నేసులో వేడి ఫ్లూ వాయువుల ఉష్ణోగ్రత 800 -950°C వుండును.బెడ్ లో ఫ్లూయిడైజేసన్ వేగం 1-3 మీ/సెకనుకు వుండును.


title: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు

text: ఈఇ విధానాన్ని లిగ్నైట్ వంటి తక్కువ కిలోరిఫిక్ విలువలున్న ఇంధనాన్ని మండించుటకు ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు.సాంప్రాదాయక ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు/బెడ్ మరియు ఫర్నేసు లోనికి పంపు గాలి త్వరణం మరియు పరిమాణం కన్న సర్కులేటింగు ఎఫ్.బి.సి ఎక్కువ వుండును. లిగ్నైట్ మరియు లైమ్‌స్టోన్ మిశ్రమాన్ని ఫర్నేసు మధ్య నుండి పంపిణి చేయుదురు వాతావరణ పీడనం కన్న ఎక్కువ పీడనం వున్న గాలిని,3- 10 మీ/సెకనుకు త్వరణంతో, ఎక్కువ ప్రమాణంలో బెడ్ కు ఎఫ్.డి ఫ్యాను ద్వారా పంపిస్తారు.అందువలన బెడ్ మీద పడిన ఇంధనమిశ్రమం గాలి వత్తిడి వలన పైకి లేచి ఫర్నేసు మధ్య భాగంలో తేలియాడుతున్న స్థితిలో వుండి మండును.ఇంధనంతోపాటు బెడ్ మెటీరియలు కూడా ఇలా తేలియాడు స్థితిలో వుండును. వేడి గాలులతో పాటు కాలని ఇంధనం మరియు బెడ్ మెటీరియలు ఫర్నేసు వెలుపలవున్న సైక్లోనులో కలెక్టు అగును.ఇలా కలెక్టు అయిన ఇంధనాన్ని మరియు బెడ్ మెటీరియలును తిరిగి ఫర్నేసుకు పంపడం జరుగును. అందుచే ఈవిధానాన్ని సర్కులేటింగు ఎఫ్.బి.సి విధానంఅంటారు


title: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు

text: లిగ్నేట్ ను వాయు రూపంగా మార్చు ఎఫ్.బి.సి.బాయిలరును 1921 లో జర్మనీకి చెందిన ఫ్రిట్జ్ విన్క్లెర్ (Fritz Winkler) కనుగొన్నాడు.అయితే ఇది ప్రోటోటైపు ఎఫ్.బి.సి.అయితే ఆ తరువాత 1965 లో బబ్లింగు ఎఫ్.బి.సి. వాడకం మొదలైంది. దాదాపు 40 సంవత్సారాల కాలం పట్టింది వాడుకలోకి రావటానికి. డగ్లస్ ఏల్లిఒట్ ( Douglas Elliott)1960లో దీనిని ప్రమోట్ చేసాడు.


title: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు

text: బెడ్ మెటిరియలును మరిగే ద్రవంలా అస్థిరంగా పైకి. కిందికి కదిలే స్థితిలో వుంచు గదిని కంబుసన్ ఛాంబరు అంటారు.అనగా దహన గది యని అర్థం.కొంత ఎత్తువరకు స్థిరంగా వున్న ఇసుకలోకి అడుగు భాగం/కింద నుండి తక్కువ పీడనం వున్న గాలిని పంపినపుడు ఏమి జరుగును?.ఇసుక కలుగచేయు పీడనంకన్న గాలి పీడనం తక్కువగా ఉన్నప్పుడు బెడ్ మెటీరియల్ స్థితిలో ఎటువంటి మార్పు వుండదు. ఇప్పుడు గాలి పీడనాన్ని మరి కొంచెం పెంచిన గాలి బెడ్ మెటిరియల్ రేణువుల మధ్యనుండి బయటకు వెళ్ళడం మొదలవ్వుతుంది.మరి కొంచెం వత్తిడిని పెంచిన గాలి బలంగా ఇసుక రేణువుల వేగంగా తోసుకుంటూ బయటికి రావడం మొదలవును. అప్పుడు బెడ్ మెటిరియల్‌లో చిన్న కదలిక కన్పిస్తుంది.ఇంకా గాలి పీడనాన్ని పెంచిన మరుగుతున్న నీళ్ళలోని అణువులు వేగంగా పైకి కిందికి ఎలా కదులుతాయే అలాంటి స్థితిలో బెడ్ మెటిరియల్లోని రేణువులు పైకి కిందికి కదలడం మొదలగును.దీనిని ఫ్లుయిడైజ్డ్ స్థితి అంటారు. అనగా ద్రవం వంటీ అస్థిరస్థితి.ఇంకా ఎక్కువ గాలిని పంపిన గాలి తోపుడు బలానికి బెడ్ మెటిరియల్ చెల్లాచదురుగా ఎగిరి పోవును.అలాకాకుండా నియమిత ప్రమాణంలో, వత్తిడితో గాలిని పంపి బేడ్ మెటిరీయలును ఫ్లుయిడైజ్డ్ స్థితిలో వుంచుటను బబ్లింగు అనికూడా అంటారు .


title: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు

text:
ఇలా ఫ్లుయిడైజ్డ్ స్థితిలో వున్న బెడ్ మెటీరియల్ ను 600-700°C వరకు దానిని వేడిచేసి ఇంధనాన్ని బెడ్ మెటిరియల్తో మిశ్రమమైయ్యేలా చేస్తారు.ఘన ఇంధనాలని దాదాపు 500-600°C లోపున్నే ప్రాథమికంగా మండటం మొదలగును.అందువలన ఈ ఎఫ్.బి.సి పద్ధతిలో ఇంధనం త్వరగా బాగా మండును. ఈ విధానంలో లిగ్నేట్ రకపు తక్కువ కిలోరిఫిక్ విలువలున్న ఇంధనాలను, వ్యయసాయ ఉపఉత్పత్తి ఇంధనాలను వాడుటకు అనుకూలం.
బాయిలరు కెపాసిటిని బట్టి ఈకంబుసన్ ఛాంబరు/దహన గదులు ఒకటి కాని అంతకు మించి నాలుగు వరకు వుండును.బాయిలరును మొదటగా మొదలెట్టునపుడు మొదట ఒక దహన గదిని వెలిగించి, అది సరిగా పని చేయునపుడు, రెండో చాంబరును, దాని తరువాత మూడోది వరుస క్రమంలో మండించడం చేస్తారు.


title: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు

text: బొగ్గును ఇంధనంగా వాడు బాయిలరు అయినచో నలగ గొట్టబడిన 1.0 నుండి 3.0 మిల్లి మీ టర్ల సైజు వున్న బొగ్గు పొడిని బెడ్ మెటీరియలుగా ఉపయోగిస్తారు. మొదట ఈ బెడ్ మెటీరియలు అంతకు ముందు బొగ్గును ఇంధనంగా వాడు బాయిలయు బూడిద నుండి కలెక్టు చే స్తారు. బొగ్గును ఇంధనంగా వాడు బాయిలరులో రన్నింగులో అదనంగా బెడ్ మెటీరియలును చేర్చనవసరం లేదు.కాలుతున్న ఇంధనం నుండే అదనంగా బెడ్ మెటీరియలు తయారవుతుంది.ఎయిర్ బాక్సు మానొ మీటరు వాటరు లెవల్ గమనించి, ఎక్కువ జమ అయినచో, డి.పి ప్లేటుకున్న డ్రైయిన్ పైపు డాంపరుప్లేటు ద్వారా తొలగిస్తారు.ఇలా తొలగించిన డాన్ని 1.0 మరియు 3.0 మిల్లీమీటర్ల సైజు వచ్చేలా జల్లెడలలో జల్లించి బస్తాలలో నింపి జాగ్రత్త చేస్తారు.బాయిలరును ఆపి మళ్ళి ప్రారంభించినపుడు ఈ జల్లించిన బూడిదవంటి దానినే బెడ్ మెటీరియలుగా ఉపయోగిస్తారు.


title: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు

text: ఇక ఊక, రంపపు పొట్టు వంటి జీవద్రవ్య ఇంధనాలను వాడు బాయిలరులలో ఇసుక లేదా నలగ గొట్ట బడిన తాపక ఇటుకల పొడిని బెడ్ మెటీరియలుగా ఉపయోగిస్తారు. లేదా బొగ్గును ఇం ధనంగా వాడే బాయిలరు నుండి తీసి జల్లించిన బొగ్గు అవశేషాన్ని బెడ్ మెటీరియలుగా వాడు తారు. బాయిలరు రన్నింగ్ లో కొంత బెడ్ మెటీరియలు ఫ్లూయిడైజ్ద్ గాలి వలన ఎగిరిపోయి బూడిదలో కలిసి పోవును.కనుక ఇసుక లేదా నలగ గొట్టబడిన తాపక ఇటుకల పొడిని బెడ్ మెటీరియలుగా ఉపయోగించు బాయిలరులలో అప్పుడప్పుడు అదనంగా బెడ్మెటీరియలును బెడ్ కు చేర్చుతూ వుండాలి.


title: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు

text:
ఉష్ణ తాపకపదార్ధంతో చేసిన బెడ్ మెటీరియలులోని రసాయన సమ్మేళనపదార్థాలు
ఉష్ణ తాపక పదార్ధంతో చేసిన బెడ్ మెటీరియలు భౌతిక గుణాలు


title: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు

text:
బాయిలరు కెపాసిటిని బట్టి ఒకటి కన్న ఎక్కువ చాంబరులు వుండటంతో పాటు వాటి వైశాల్యంలో కూడా మార్పులు వుండును. కంబుసన్ ఛాంబరులో ఎయిరు బాక్సు/గాలి గది, డిస్ట్రి బ్యూ షన్ ప్లేట్, బెడ్ మెటిరియల్ డ్రైన్ పైపులు, ఇన్ బెడ్ ఫైరింగ్ విధానమైన బర్నరులు ఉండును.
ఇది డిస్ట్రిబ్యూషన్ ప్లేట్ కింది భాగానికి అతుక బడివుండును.ఇది పిరమిడు ఆకారంలో వుండి, వెడల్పాటి నలుచదరపు భాగం డిస్ట్రిబ్యూషన్ ప్లేటుకు అతుకబడి వుండును.ఎఫ్.డి /ఫోర్సుడ్ డ్రాఫ్ట్ ఫ్యాను నుండి వచ్చు గాలి ఇక్కడ ఈ ఎయిర్ బాక్సులో కలెక్టు అగును.గాలి డిస్ట్రిబ్యూషన్ ప్లేట్కు బిగించిన నాజిలు రంద్రాల ద్వారా వేగంగా బయటికి పయనిస్తూ, నాజిలుల చుట్టూ వున్న బెడ్ మెటిరియల్ను ద్రవ చలనస్థితిలో అనగా పైకి కిందికి కదిలే స్థితిలో ఉంచును.ఎయిర్ బాక్సులోకి పంపు గాలి పరిమాణాన్ని నియంత్రణలో వుంచుటకు బాక్సు వెలుపలి భాగంలో ఒక డ్యాంపరు ప్లేట్ వుండును. ఇన్ బెడ్ ఫీడింగు విధానమైన రెండు న్యూమాటిక్ ఫిడ్ పైపులు ఈ బాక్సు ద్వారా డిస్ట్రిబ్యూషన్ ప్లేట్కు ఒకదానికి మరొకటిగా వ్యతిరేఖదిశలో వుండేలా ఎయిర్ బాక్సులోపలి నుండే కలుపబడి వుండును.అలాగే డి.పి/ డిస్ట్రిబ్యూషన్ ప్లేటుకు ఒక చివర నాలుగు అంగుళాల రంద్రం వుండి, దాని నుండి ఒక ఉక్కుపైపు ఎయిరు బాక్సు కింది భాగాన బయటి వరకు వుండి, దానికి ఒక డాంపరు ప్లేట్ వుండును.బాయిలరు పనిచేయునపుడు ఈ డాంపరు మూసి వుండును.డి.పి.ప్లేట్ మీది బెడ్ మెటీరియలును బయటకు వదులుటకు/తీయుటకు ఈ డాంపరును ఉపయోగిస్తారు. ఎయిర్ బాక్సు ఉక్కు ప్లేట్ 6.0 మిల్లీ మీటర్ల మందం వుండును.ఎయిరు బాక్సుకు పంపు గాలి కేవలం బెడ్ మెటిరియలును వూడూకు ద్రవంలా తేర్లే కదిలే స్థితిలో వుంచుటకే కాకుండా, ఇంధన దహనానికి సరిపడా గాలిని అందించును.ఎయిరు బాక్సులోని గాలి పీడనాన్ని కొలుచుటకు మానో మీటరు వుండును.పీడనాన్ని వాటరు కాలమ్ (water column) లో కొలుస్తారు.


title: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు

text: ఇది 12-15 మిల్లీమీటర్ల మందమున్న ఉక్కు పలకతో చెయ్యబడి, దహన గది సైజు ప్రకారం చదరంగా లేదా దీర్ఘ కాతురస్రాకారంగా వుండును.ప్లేటుకు నిలువుగా అడ్డంగా పలు వరుసలో రంధ్రాలు వుండి వాటికి మరలు వుండును. ఈ మరలకు ఎయిర్ నాజిల్లు బిగించబడి వుండును.ఎయిరు బాక్సులోని గాలి ఈ నాజిల్ల ద్వారా బయటికి వచ్చి బెడ్ మెటిరియలును పైకి కిందికి కదిలే ద్రవస్థితి వంటి స్థితిలో ఉంచును.డి.పికి నాజిల్ లు మరలతో బిగించడంవలన పాడైన నాజిల్లను తీసి కొత్తవి బిగించవచ్చును.డి.పి చివర నలువైపుల బోల్టులు బిగించుటకు అనుకూలంగా రంధ్రాలు వున్న ఫ్లాంజి వుండును.డిస్ట్రిబ్యూషన్ ప్లేట్‌ను ఫర్నేసు అడుగున ఉన్న చానల్ నిర్మాణానికి ఈఫ్లాంజి ద్వారా బిగిస్తారు. బొల్టులతో బిగించడం వలన అవసరమైనపుడు బోల్టులు విప్పి డిస్ట్రిబ్యూషన్ ప్లేట్‌ను కిందికి దింపి చెక్ చేసుకోవచ్చు. డి.పి మీద బెడ్ మెటిరియలును 300-325 మిల్లీమీటర్ల ఎత్తువచ్చేలా నింపెదరు.డి.పి.ప్లెట్ కు కింది వైపు ఎయిర్ బాక్సు వెల్డింగు ద్వారా అతుకబడి వుండును.


title: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు

text: ఇవి పోత ఇనుము, లేదా ఉక్కుతో చెయ్యబడి వుండును. నాజిల్ స్తుపాకార భాగం 100-125 మిల్లీమీటర్ల పొడవు వుండి పైభాగం మూసి వుండును. కిందిభాగం తెరచి వుండి దాని ద్వారా ఎయిరు బాక్సులోని గాలి నాజిల్లకు వచ్చును. నాజిల్ పైన స్తూపాకార పక్కభాగంలో రెండు మూడు వరుసలలో 3.0 వ్యాసమున్నరంద్రాలు ఉపరితలం చుట్టూ వుండును.నాజిల్ రంధ్రాల కింద వరకు దాదాపు 100 మిల్లీమీటర్ల ఎత్తువరకు వుండు బెడ్ మెటిరియలు స్థిరంగా వుండును.దీనిని స్టేసనరి బెడ్ మెటిరియలు అంటారు.నాజిల్ రంధ్రాలకు పైన వున్న 150-200 మిల్లీమీటర్ల బెడ్ మెటిరియలు మాత్రమే వేడి నీరులా తెర్లుతు వుండును. దీనిని బబ్లింగు మెటీరియలు అంటారు.


title: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు

text: ఇంధనాన్ని ఫర్నేసుకు అందించడం రెండురకాలుగా వుండును.


title: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు

text: ఈ విధానంలో ఇంధనం బెడ్ మెటీరియలు కిందనుండి గాలి ఎజేక్టరు నాజిల్ ద్వారా పంపిస్తారు.అందుకే ఇన్ బెడ్ ఫీడింగును న్యూమాటిక్ ఫీడింగు అనికూడా అనవచ్చును.ఒక దహన గదిలో సాధారణంగా రెండు బర్నరులు ఎదురెదురుగా డి.పి పైన అమర్చ బడి బెడ్ మెటీరియలులో మునిగి వుండును.ఎజేక్టరు నాజిల్ ద్వారా గాలితోకలిసి వచ్చిన ఇంధనం బర్నరుల ద్వారా బెడ్ మెటీరియలులో అన్ని వైపులా పడేలా చల్లబడును.అప్పటికే 700-800°C (కొన్ని చొట్ల600-700°C) వరకుఉష్ణోగ్రత వున్న బెడ్ మెటీరియలులో పడిన ఇంధనం వేడెక్కి వెంటనే మండటం మొదలగును.మొదట ఇంధనంలోని వోలటైల్ వాయువులు విడుదలయ్యి గాలితో కలిసి మండటం మొదలగును.ఫర్నేసులో ఉష్ణోగ్రత పెరుగును.అదేసమయంలో ఇంధనంలోని మూల కార్బను గాలితో కలిసి మండి వేడివాయువులు ఏర్పడును.ఇన్ బెడ్ ఫీడింగు విధానంలో ఫర్నేసులో దహనగదిలో బెడ్ మెటీరియలుకు కొంత ఎత్తులో బెడ్ ట్యూబులు వుండును. ట్యూబులు కొద్ది ఏటవాలుగా రెండు హెడ్డరులకు ఆతుకబడి అమర్చబడి వుండును. సాధారణంగా బెడ్ ట్యూబులు రెండు వరుసలలో వుండును. బాయిలరు షెల్ నుండి కింది వైపు వున్నహెడ్డరుకు కలుపబడిన పైపును డౌన్ కమరు (down comer) అంటారు. ఎత్తుగా ఉన్న హెడ్డరునుండి ఒక పైపు షెల్ కు కలపబడి వుండును. దీనిని రైసరు (raiser) అంటారు. బాయిలరు షెల్ నుండి డౌన్ కమర్ కు వేడి నీరు ప్రవహించగా, బెడ్ ట్యూబులలో ఏర్పడిన స్టీము రైసరు ద్వారా బాయిలరు షెల్ కు వెళ్ళును. బెడ్ ట్యూబుల వెలుపలి వ్యాసం సాధారణంగా 50 మిల్లీమీటర్లు వుండును .


title: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు

text: ఈ విధానంలో ఇంధనాన్ని దహనగదిలోని బెడ్మేటిరియలు పైన అన్ని వైపులా సమానంగా పడేలా ఫర్నేసు గోడకున్న రంధ్రం ర్వారా చల్లబడును.ఈ విధానంలో ఇ౦ధనాన్ని, ఇంధనాన్ని నిల్వ వుంచు బంకరు నుండి ఒక స్క్రూ కన్వెయరు ద్వారా కంబుసన్ గదిలో పడేలా చేసారు.కన్వేయరు చివర చిన్న ఎయిరు బాక్సువుండి, దానిలోని గాలి ఇంధనాన్ని కంబుసన్ గదిఅంతటా సమానంగా పడేలా చేస్తుంది.ఓవర్ బెడ్ ఫీడింగు వున్న దహనగదికి సాధారణంగా బెడ్ ట్యూబులు/కాయిల్సు వుండవు, దానికి బదులుగా వాటరు వాల్ ట్యూబులు కంబుసన్ గది పైభాగంలో గొడుగు ఆకారంలో వుండును.ఈ వాటరు వాల్ ట్యూబుల మధ్య ఖాళిలో ఉక్కు పలకలు అతుకబడి వుండును. ఫైరు ట్యూబు సెల్ వున్న కొన్ని రకపు బాయిలరులలో కొన్నింటిలో < ఆకారంలో ట్యూబులను షెల్ నుండి కంబుసన్ గది మీదకు వుండేలా వుండును.ఇవి వాటరు ట్యూబులు.


title: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు

text:
దహన గదిలోని బెడ్ మెటీరియలు మొదట 600°C డిగ్రీల ఉష్ణోగ్రత చేరటానికి కిరోసినుతో తడి పిన బొగ్గులను ఉపయోగిస్తారు.బెడ్ మెటీరియలు అంతటా మూడు, నాలుగు అంగుళాల మందంలో కోరోసిను కలిపిన బొగ్గులను పేర్చి, ముందు వాటిని మండించి బొగ్గులు ఎర్రగా అయ్యి ఉష్ణోగ్రత600-650°C డిగ్రీలకు రాగానే బెడ్ మెటీరియలు మరియు నిప్పులను మిశ్రమం చేసి బెడ్ మెటీరియలు ఉష్ణోగ్రతను పెంచెదరు.బెడ్ మెటీరియలులో పై భాగాన ఒకటి, కింది భాగాన ఒకటి, మొత్తం రెండు థెర్మోకపుల్స్ బిగించి వుండును. ఈ రెండింటి వలన బెడ్ మెటీరియల యొక్క అడుగు మరియు పైభాగపు ఉష్ణోగ్రతలు తెలుస్తాయి. బెడ్ మెటీరియలు ఉష్ణోగ్రత దాని ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రత కన్న తక్కువ వుండాలి.లేనిచో బెడ్ మెటీరియలుకరిగి ముద్దలు ముద్దలుగా చిట్లం కట్టును. బెడ్ మెటీరియలు ఉష్ణోగ్రత 600-700°C దాటకుండా జాగ్రత్త వహించాలి.జీవద్రవ్య ఇంధనాలు ఎక్కువ శాతంలో వోలటైల్పదార్థాలను కల్గి ఉన్నందున అలాంటి ఇంధనాలను వాడు నపుడు 500-600°Cవున్నా సరిపోవును. ఫర్నేసులో మధ్యలో మండు వేడి వాయువుల ఉష్ణోగ్రత 800-900°C వరకు వుండును.
ఎఫ్.బి.సి విధానంలో కంబుసన్ తరువాత ముఖ్యమైనది స్టీము ఉత్పత్తి విభాగం అయిన బాయిలరు.ఈ విభాగం అటు స్మోక్/ఫైరు ట్యూబు బాయిలరు కావొచ్చు లేదా వాటరు ట్యూబు బాయిలరు కావొచ్చు.ఇక ఎఫ్.బి.సివిధానంలో స్మోక్ ట్యూబు/ఫైరు ట్యూబు బాయిలరు అంటే నిజానికి అది వాటరు ట్యూబులు మరియు స్మోక్ ట్యూబు షెల్ కలయిక వున్న బాయిలరు. 3 నుండి 8 టన్నుల స్టీము/గంటకు లోపు అయినచో స్మోక్ ట్యూబు /వాటరు ట్యూబు బాయిలరు నిర్మాణం కల్గి వుండి, దహనగది షెల్ కు వెలుపల ఉష్ణతాపక నిరోధక ఇటుకలతో కట్టిన ఫర్నేసులో వుండును. స్టీము వాటరు వుండు డ్రమ్ము లేదా షెల్ ఫైరు ట్యూబు నిర్మాణం కల్గి వుండును. అనగా షెల్ లోపల నీరువుండగా ట్యూబులలో ఫ్లూ గ్యాసులు వెళ్ళును.ఇక బెడ్ ట్యూబులు లేదా వాటరు ట్యూబులలో వాటరు వుండగా ట్యూబుల వెలుపలి ఉపరితలాన్ని తాకుతూ వేడి వాయువులు పయనించు ను.ఒకటి కన్న ఎక్కువ దహనగదులున్న వరుసగా కంబుసన్ చాంబరులువుండి చివరి చాంబరు తరువాత ఫైరు ట్యూబు షెల్ వుండును .గంటకు 10 టన్నులు ఉత్పత్తి చేయు బాయిలరులలో వాటరు ట్యూబు నిర్మాణం వుండును. అదనంగా వాటరు వాల్/మెంబ్రేన్ వాల్ నిర్మాణం వుండును. ఒక వాటరు-స్టీము డ్రమ్మువుండి, వాటరు ట్యూబుల బండిల్ అడ్డంగా/ క్షితిజ సమాంతరంగా కాని లేదా రెండు డ్రమ్ములు ఒకదానికింద మరొకటి వుండి ట్యూబులు నిలువుగా రెండు డ్రమ్ములకు అతుకబడి వుండును. రెండు రకాల వాటరు ట్యూబు నిర్మాణ బాయిలరులలో వాటరు వాల్/వాటరు మెంబ్రేన్ ట్యూబులు వుండును.
దహనగదిలోని బెడ్ మెటీరియలును ద్రవంలాకదిలేవుంచుటకు మాములు వాతావరణ వత్తిడికన్న ఎక్కువ వత్తిడితో గాలిని బెడ్‌లోకి పంపవలసి ఉంది.గాలిని వత్తిడితో పంపు ఫ్యాను/పంఖాను ఫోర్సుడ్ డ్రాప్ట్ ఫ్యాన్ (Forced draft fan=F.D Fan) అంటారు.తెలుగులో బలత్కృత గాలి ప్రసరణ పంఖా అనవచ్చును.బలత్కృత గాలి ప్రసరణ వలన కేవలం బెడ్ పైకి కిందికి ద్రవస్థితిలో తేర్లేవిధంగా వుంచడమే కాదు, ఇంధన దహనానికి కావాలసిన ఆక్సిజను గాలిని రూపంలో అందించును. ఎఫ్.డి.ఫ్యాన్ వలన ఏర్పడు గాలి బెడ్ మీద పడిన తక్కువ సాంద్రతలో ఉన్నఇంధనాన్ని ఫర్నేసులో కొంతఎత్తు వరకు లేపి గాలిలో ఎగురుతూ వుండేలా వుంచి ఇంధనం సంపూర్ణంగా మండేటందుకు సహకరిస్తుంది. ఇంధనం మండుటకు సిద్ధాంత పరంగా కావలసిన గాలికన్న 50-60% ఎక్కువ గాలిని అందించదరు. కొన్ని బాయిలరులలో అదనంగా గాలిని ఇంధనానికి అందించుటకు సెకండరీ ఏయిర్ ఫ్యాన్ వుండూను.ఈ ఫ్యాను కూడా వాతావరణ పీడనంకన్న కొంచెం ఎక్కువ వత్తిడితో గాలిని ఫర్నేసుకు పంపును.


title: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు

text:
ఐ.డి.ఫ్యాన్ అనగా ఇండ్యూస్డ్ డ్రాఫ్ట్ ఫ్యాన్ (induced Draft fan).ఎఫ్.బి.సి బాయిలరులో ఫర్నేసులో ఏర్పడిన వేడివాయువుల పొగగొట్టం వైపు లాగుటకు ఉపయోగపడును.అనగా బాయిలరులోని వాయువులను ఈ ఫ్యాను ద్వారా లాగి పొగగొట్టానికి పంపును.అనగా ఈ ఫ్యాన్ బాయిలరు ఫర్నేసులో, వేడి గాలులు పయనించు మార్గంలో వాతావరణ పీడనం కన్న తక్కువ పీడనం కల్గించును.ఫలితంగా ఫర్నేసులోని వేడి వాయువుల బాయి లరు వైపు పయనింఛును.ఉష్ణమార్పిడి అనంతరం వేడి వాయువులు ఐ.డి.ఫ్యాన్ కు వెళ్ళు ముందు ఎకనమైజరుల ద్వారా ఫ్యాను సక్షనుకు వెళ్ళి, డిచార్జి పాయింట్ ద్వారా చిమ్నీ/పొగగొట్టానికి వెళ్ళును. ఈ ఎకనమైసరులు రెండు రకాలు.ఒకటి బాయిలరు ఫీడ్ వాటరును వేడి చేయు హీట్ ఎక్చెంజరు, రెండవది దహనగదికి వెళ్ళు గాలిని వేడి చేయు ఎయిర్ ప్రీ హీటరు.ఇది కూడా షెల్ అండ్ ట్యూబు రకపు హీట్ ఎక్చెంజరు.
మిగతా అన్ని రకాల బాయిలరులకు వున్నట్లుగానే సేఫ్టి వాల్వు, వాటరు గేజి, ప్రెసరు గేజి, మోబ్రే, స్టీము వాలువు, ఫీడ్ చెక్ వాల్వు బ్లోడౌన్ వాల్వు, ఫీడ్ పంపు వంటివి అన్ని కూడా వుండును.అలాగే ఈయిరు హీటరు, ఏకనమైజరు కూడా వుండును. మెత్తని సన్నని బూడిద పొగ గొట్తం ద్వారా వెళ్ళకుండా ఆపుటకు సైక్లోనులు వుండును.


title: నేను సీతామహాలక్ష్మి

text: నేను సీతామహాలక్ష్మి 2003, నవంబర్ 8న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. జి. నాగేశ్వరరెడ్డి దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో రోహిత్, శ్రావ్య, చలపతి రావు, ఢిల్లీ రాజేశ్వరి, బ్రహ్మానందం, కొండవలస లక్ష్మణరావు, ఎమ్.ఎస్.నారాయణ, కృష్ణ భగవాన్, జూనియర్ రేలంగి, గుండు హనుమంతరావు ముఖ్యపాత్రలలో నటించగా, చక్రి సంగీతం అందించారు.


title: బోయిన భాస్కర్

text:
బోయిన భాస్కర్ (జననం: ఆగస్టు 15, 1970) తెలంగాణ ప్రాంతానికి చెందిన కథ రచయిత.
ఈయన 1970 ఆగస్టు 15 న కరీంనగర్ జిల్లాలోని పోతారం గ్రామంలో జన్మించారు.


title: తమాల వృక్షము

text: సిన్నమొముమ్ తమాల, భారత బే ఆకు, లేదా తేజ్ పత్తా, మలబార్ ఆకు, భారత బెరడు, భారతీయ కాసియా, అనునది ఒక చెట్టు భారతదేశం, బంగ్లాదేశ్, నేపాల్, భూటాన్ మరియు చైనా దేశములకు సంబంధించిన ఒక చెట్టు . . ఇవి 20 m (66 ft)  వరకు పెరుగుతాయి. . దీని ఆకులు సుగంధం కోసం మరియు వంట ఔషధ ప్రయోజనాల కొరకు ఉపయోగింపబడుతాయి.


title: తమాల వృక్షము

text: ఈ చెట్టు ఆకులు భారతదేశము, నేపాలు మరియు భూటాన్ దేశాలలొ వంట కోసం విరివిగా ఉపయోగింపబడతాయి. భూటాన్ లో ఒకరకమైన టీలో కూడా ఈ ఆకులు వాడుతారు.


title: ఎలెక్స్ హేలీ

text: ఎలెక్స్ హేలీ (ఆగస్టు 11, 1921 – ఫిబ్రవరి 10, 1992) అమెరికా రచయిత. ఈయన రచించిన ఆంగ్ల నవల రూట్స్ చాలా ప్రసిద్ధి పొందింది. ఇది ఏడు తరాలు పేరుతో తెలుగులోకి అనువాదం చేయబడింది.


title: ఎలెక్స్ హేలీ

text: ఎలెక్స్ హేలీ 1922, ఆగస్టు 11న న్యూయార్క్ లోని ఇల్ కా లో జన్మించాడు.


title: ఎలెక్స్ హేలీ

text: ఆరు తరాల వెనక అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంకి ఆవతలి ఆఫ్రికా చీకటి ఖండంలో ఉన్న తన వంశం మూలాలు, దాని పుట్టుపూర్వోత్తరాలను వెతికి పట్టుకునేందుకు నల్లజాతి అమెరికన్ రచయితగా ఎలెక్స్ హేలీ చేసిన అసాధారణ అన్వేషణ ఫలితంగా ఈ పుస్తకం రావడం వచ్చింది.


title: ఎలెక్స్ హేలీ

text: హేలీ 1992 ఫిబ్రవరి 10న యునైటెడ్ స్టేట్స్, వాషింగ్టన్ లోని సెటిల్ లో మరణించాడు.


title: బెజ్జారపు వినోద్ కుమార్

text:
బెజ్జారపు వినోద్ కుమార్ (అక్టోబర్ 20, 1965) తెలంగాణ ప్రాంతానికి చెందిన కథ రచయిత.
ఈయన 1965, అక్టోబర్ 20 న కరీంనగర్ జిల్లాలోని కోరుట్లలో జన్మించారు.


title: అన్నపరెడ్డి వెంకటేశ్వరరెడ్డి

text:
అన్నపరెడ్డి వెంకటేశ్వరరెడ్డి ప్రముఖ రచయిత, తత్త్వవేత్త, అధ్యాపకుడు, సంపాదకుడు మరియు బౌద్ధమతావలంబి.
ఇతడు 1933, ఫిబ్రవరి 22వ తేదీ మహాశివరాత్రి నాడు, గుంటూరు జిల్లా, కొల్లిపర మండలం తూములూరు గ్రామంలో జన్మించాడు. ఇతని విద్యాభ్యాసం కొల్లిపర హైస్కూల్లో, గుంటూరు హిందూ కళాశాల, ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం వాల్తేరులలో గడచింది. ఇతడు తెనాలిలోని వి.యస్.ఆర్. కళాశాల, వి.యస్.ఆర్ & యన్.వి.ఆర్. కళాశాల, గుంటూరులోని జె.కె.సీ. కళాశాలలో 1957 నుండి 1991 వరకు అధ్యాపకుడిగా సామాజిక శాస్త్రాలను బోధించాడు. ఆ తరువాత వడ్లమూడిలోని విజ్ఞాన్ డిగ్రీ కళాశాలలో కొంతకాలం పనిచేశాడు.'మిసిమి' మాసపత్రిక సంపాదకునిగా 1996 -2011ల మధ్య వ్యవహరించాడు.బౌద్ధమతం అవలంబించిన తర్వాత ఇతడు "అన్నపరెడ్డి బుద్ధఘోషుడు" అనే పేరుతో కూడా రచనలు చేశాడు. ఇతనికి "బుద్ధరత్న", "సద్ధర్మ మహోపాధ్యాయ" అనే బిరుదులు ఉన్నాయి. ఇతడు మొత్తం 75కు పైగా రచనలు చేశాడు.


title: జాలపుట

text: ఒక జాలపుట ( వెబ్ పేజ్ ) అనేది జాల విహరిణి(వెబ్ బ్రౌజర్) ద్వారా విక్షించే అంతర్జాలానికి చెందిన ఒక పత్రం. జాలపుటలకు ఒక యు.ఆర్.ఎల్(URL) లేదా చిరునామా ఉంటుంది, దాని ద్వారా జాలపుటని కనుగొనగలం , మరియు ప్రతి పేజీకి ఇది భిన్నంగా ఉంటుంది. కంపెనీ, వ్యక్తి లేదా సంస్థ నిర్వహించే ఒక పెద్ద పుటల యొక్క సమూహంలో ఒక జాలపుట ఉన్నప్పుడు, అది ఒక జాలస్థలి(వెబ్ సైట్) యొక్క భాగం.


title: జాలపుట

text: జాలపుటలు పదాలు, చిత్రాలు, వీడియోలు మరియు లింక్లను కలిగి ఉంటాయి. లింకులు ఇతర జాలపుటలు పొందటానికి మార్గములు.


title: జాలపుట

text: ఉదాహరణకు: ఈ వ్యాసం ఒక జాలపుట. దిని చిరునామా లేదా యు.ఆర్.ఎల్(URL) https://te.wikipedia.org/wiki/జాలపుట , మరియు ఇది వికీపీడియా జాలస్థలిలో ఒక భాగం.


title: జాలపుట

text: జాలపుటలను సాధారణంగా హెచ్.టి.ఎం.ఎల్.(HTML) కోడ్లో నిల్వ చేస్తారు, ఇది పదాలను లేదా చిత్రాల లాంటివి పేజీలో ఏలా చూపించాలో వివరిస్తుంది. జాలపుటలు ఎలా పని చేయాలో చెప్పడానికి రెండు ఇతర రకాల కొడ్లు కూడా ఉపయోగిస్తాయి:


title: ఒపేరా(జాల విహరిణి)

text: ఒపేరా ఎంతో ప్రాచుర్యం పొందిన ఒక జాల విహరిణి(వెబ్ బ్రౌజర్).పలు నిర్వహణా వ్యవస్థలైన(ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్లకు) మైక్రొసాఫ్ట్ విండోస్,మ్యాక్ ఓయస్, సొలారిస్, ఫ్రీబిఎస్‌డి మరియు లినక్స్ కు సంస్కరణలు(వెర్షన్లు) అందుబాటులో ఉన్నాయి..మొబైల్ ఫోన్ల కోసం కూడా సంస్కరణలు ఉన్నాయి.


title: ఒపేరా(జాల విహరిణి)

text: ఓస్లో, నార్వేలో ఉన్న ఒపేరా సాఫ్ట్వేర్ ద్వారా ఒపేరా అభివృద్ధి చేయబడింది


title: ఒపేరా(జాల విహరిణి)

text: నార్వే యొక్క అతిపెద్ద టెలీకమ్యూనికేషన్ సంస్థ అయిన టెలినార్లో 1994 లో ఒపేరా సృష్టించబడింది. 1995 లో, ఒపేరా Opera సాఫ్ట్వేర్ ASA అని పిలవబడే కంపెనీగా మారింది.


title: ఒపేరా(జాల విహరిణి)

text: ఒపేరా 1996 లో 2.0 సంస్కరణ ద్వారా ప్రజలకు విడుదలైంది, ఇది మైక్రొసాఫ్ట్ విండోస్‌లో మాత్రమే పని చేస్తుంది. 2000 లో ఒపేరా 4.0 విడుదలతో, ఇతర నిర్వహణా వ్యవస్థలకు మద్దతు లభించింది.


title: బెజ్జారపు రవీందర్

text:
బెజ్జారపు రవీందర్ (జననం: జనవరి 9, 1967) తెలంగాణ ప్రాంతానికి చెందిన కథ రచయిత.
ఈయన 1967, జనవరి 9 న కరీంనగర్ జిల్లాలోని రాయికల్ గ్రామంలో జన్మించారు.


title: అగస్త్యేశ్వర స్వామి దేవాలయం

text: అగస్త్యేశ్వర స్వామి దేవాలయం తెలంగాణ రాష్ట్రం, మంచిర్యాల జిల్లా, చెన్నూర్ మండలకేంద్రంలో వెలసిన ఆలయం.


title: అగస్త్యేశ్వర స్వామి దేవాలయం

text: ఇది అతి పురాతన దేవాలయం. అగస్త్య మహాముని ద్వాపరయుగంలో తపస్సు చేయడానికి ఈ ప్రదేశానికి వచ్చి, ఇక్కడి ప్రకృతికి,వాతావరణానికి ముగ్దుడై అతిపెద్ద శివలింగాన్ని ప్రతిష్టించాడు. అలా ఈ ఆలయానికి అగస్త్యేశ్వర స్వామి దేవాలయం అని పేరు వచ్చింది.


title: అగస్త్యేశ్వర స్వామి దేవాలయం

text: శ్రీకృష్ణ దేవరాలయాలు ఈ ఆలయాన్ని పునర్నిర్మించారని చరిత్రకారుల అభిప్రాయం. ప్రతి సంవత్సరం ఇక్కడ మహాశివరాత్రి ఉత్సవాలు ఘనంగా జరుగుతాయి.


title: అగస్త్యేశ్వర స్వామి దేవాలయం

text: అన్ని నదుల్లా పచ్చిమ దిశ నుంచి తూర్పు దిశకి కాకుండా, ఇక్కడి గోదావరి నది 15 కి.మీ ఉత్తరం దిశగా ప్రవహిస్తుంది. అందుకే ఈ ప్రాంతం ఉత్తర వాహినిగా పిలువబడుతుంది.


title: శ్రీ హరిహర క్షేత్రము బాలాజి కొండ హన్వాడ

text: మహబూబ్ నగర్ నుచి 10 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఈ దేవాలయం చాలా ప్రసిద్ధమైనది.


title: శ్రీ హరిహర క్షేత్రము బాలాజి కొండ హన్వాడ

text: ఈ దేవాలయం నెత్తి వెంకట్ యాదవ్ గారికి కలిగిన భగవత్ సంకల్పంతో తన స్వంత గ్రామమైన హన్వాడకు సమీపంలో మహబూబ్ నగర్ నుండి కోస్గికి వెళ్లే మార్గంలో రోడ్డు పక్కన ఉన్న కొండ మీద 10 ఎకరముల భూమిని సేకరించి దాతల సహాయంతో ఈ దేవాలయాన్ని 2012 డిసెంబర్లో నిర్మించడం జరిగింది.


title: శ్రీ హరిహర క్షేత్రము బాలాజి కొండ హన్వాడ

text:
ఈ ఆలయ ప్రాంగణంలో వేద పాఠశాల, వృద్దాశ్రమము, పేదవారికి ఉచిత వైద్య సదుపాయాలూ మరియు వసతి గృహములు నిర్మించడానికి సంకల్పించారు. ఉదయం : 05 : 30 నుండి to 11:30 వరకు
సాయంత్రము : 04:00 నుండి to 7:00 వరకు


title: కె. ఎం. మున్షీ

text: కె. ఎం. మున్షీ (డిసెంబరు 30, 1887 - ఫిబ్రవరి 8, 1971) ఒక ప్రముఖ భారతీయ న్యాయవాది, రచయిత, మానవతావాది. కేంద్ర మాజీ వ్యవసాయ శాఖ మంత్రిగా పనిచేశారు.


title: కె. ఎం. మున్షీ

text: మున్షీ గుజరాత్ లో 1887డిసెంబర్ 30న బ్రోచ్ లో జన్మించారు. తండ్రి రెవెన్యూశాఖలో చిన్న ఉద్యోగం చేసేవాడు. తల్లి తాపీ బెహన్ ఇంట్లోనే ఉంటూ పిల్లలకు చదువు చెప్పేది. మున్షీ 15వ ఏట తండ్రి మానెక్ లాల్ చనిపోయాడు.


title: కె. ఎం. మున్షీ

text: ఇంటర్ వరకూ గుజరాత్ లో చదువుకున్న మున్షీ, డిగ్రీ కోసం ముంబై వచ్చాడు. 1905లో బీఏ, 1910లో ఎల్.ఎల్.బి పూర్తి చేశారు. అనంతరం ముంబైలో లాయర్ గా స్థిరపడ్డారు.


title: కె. ఎం. మున్షీ

text: మున్షీ తన 9వ ఏట నుంచే డైరీ రాసేవారు. రోజు భగవద్గీతలోని ఓ వ్యాక్యాన్ని ముందు రాసి, డైరీని మొదలు పెట్టేవారు. ఉత్తరాలు కూడా రాసే అలవాటుంది. స్నేహితులకు, బందువులకు ఉత్తరాలు రాస్తూ సలహాలు ఇస్తుండేవారు.


title: కె. ఎం. మున్షీ

text: వెర్ని వసూలత్, స్నేహసంభ్రమ, భగ్న పాదుక, తపస్విని ఈ నవలలను మన దేశ భాషలకే కాక ఇతర దేశ భాషల్లోకి అనువదించారు. మొత్తం 56 గ్రంథాలను రాశారు.


title: కె. ఎం. మున్షీ

text: ముంబైలో లాయర్ గా పేరు ప్రతిష్టలు గడించిన ఆయన తన ఆదాయంలో కొంత భాగం పేదలకు దానం చేసేవారు. కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరి సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్ , మహాత్మగాందీ, జవహర్ లాల్ నెహ్రూ లాంటి ప్రముఖుల అభిమానాన్ని చూరగొన్నారు.1939లో భారతీయ విద్యాభవన్ స్థాపించి విద్యా, సాహితీ సేవలు అందించారు. హైదరాబాద్ నిజాం దగ్గర అప్పటి బ్రిటీష్ ప్రభుత్వ రాయబారిగా పనిచేశారు. స్వాతంత్ర్యం తర్వాత 1950-52వరకు కేంద్రమంత్రిగా, ఆ తర్వాత ఉత్తర ప్రదేశ్ గవర్నర్ గా పనిచేశారు. 1971ఫిబ్రవరి 8న మరణించారు.


title: దైవమిచ్చిన భార్య

text: దైవమిచ్చిన భార్య చలం రచించిన ఒక నవల. పితృస్వామ్య వ్యవస్థలోని లోపాలపై విమర్శ ఈ నవలలో చర్చించిన అంశాలలో ఒకటి.


title: దైవమిచ్చిన భార్య

text: = భాగాలు =


title: సీత తల్లి

text: సీత తల్లి గుడిపాటి వెంకట చలం రచించిన కథల సంపుటి. ఈ సంపుటిలో 7 కథలు ఉన్నాయి.


title: సీత తల్లి

text: = కథలు =


title: జెలసీ

text: జెలసీ గుడిపాటి వెంకట చలం వ్రాసిన కథల సంపుటి. దీనిలో 10 కథలు ఉన్నాయి.


title: జెలసీ

text: = కథలు =


title: బ్లాక్‌చైన్

text: బ్లాక్‌చైన్ ఒక సైబర్ భద్రతా వ్యవస్థ. ఇందులో డేటా తస్కరించుటకు హ్యాకర్లకు అవకాశం ఉండదు.


title: బ్లాక్‌చైన్

text: ఒక విలువైన, రహస్యమైన సమాచారాన్ని వివిధ ప్రాంతాలలో భద్రపరిచి దాన్ని ఇతరులు తస్కరించకుండా ఒకదానితో మరొకటి అనుసంధానించి దానికి సాంకేతిక భద్రత కల్పించమే ఈ బ్లాక్‌చైన్ టెక్నాలజీ. ఈ విధానంలో డేటాను నింపేవారికి ఒక రహస్య పాస్‌వర్డ్ అందిస్తారు. వారు కూడా క్షణాల్లో దీనిలోకి ప్రవేశించి సమాచారాన్ని నమోదు చేయాల్సి ఉంటుంది.


title: బ్లాక్‌చైన్

text: నెట్‌వర్క్‌లోకి పాస్‌వర్డ్ కలిగిన వారు మాత్రమే ప్రవేశించడానికి అవకాశం ఉంటుంది. వీరు తప్ప మరొకరు ప్రవేశించడానికి ప్రయత్నిస్తే మిగిలిన వారికి ఈ సమాచారం క్షణాల్లో తెలిసిపోవడంతో అప్రమత్తమవుతారు. ఈ విధంగా ఇది అత్యంత భద్రమైంది. ఇందులో డేటాను భద్రపరిచే ప్రాంతాలను నోడ్స్ అని.. పాస్‌వర్డ్‌ను హాష్‌కీ పిలుస్తారు. డేటాను క్రిప్టాలజీ విధానం ద్వారా కోడ్స్‌లోకి మార్చి భద్రపరుస్తారు. డేటాను చోరీ చేయాలనుకునే వారు ఒకేసారి భద్రపరిచిన నోడ్స్ అన్నింటిపైన ఏకకాలంలో ఒకేసారి దాడిచేసి డేటాను తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.


title: బ్లాక్‌చైన్

text: పక్కాగా.. పారదర్శకంగా నిర్వహించవచ్చు.


title: అరుణ్ ప్రసాద్

text: అరుణ్ ప్రసాద్ ఒక తెలుగు సినీ దర్శకుడు మరియు రచయిత. తెలుగు, కన్నడ భాషల్లో సుమారు 11 సినిమాలకుపైగా దర్శకత్వం వహించాడు.


title: సెభాష్ పిల్లా

text: సెభాష్ పిల్లా 1959లో విడుదలైన ఒక తెలుగు సినిమా. ఇది అనే తమిళ సినిమా డబ్బింగ్. ఇదే సినిమాను ఆ తర్వాతి కాలంలో హిందీలో "దిల్ తేరా దీవానా" అనే పేరుతో, కన్నడలో "అళియ గెళెయ" పేరుతో, మళయాళంలో "చిరికుడుక్క" అనే పేరుతో పునర్మించారు.


title: అభిమన్యు

text: అభిమన్యు 2003, నవంబర్ 12న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. మల్లికార్జున్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో కళ్యాణ్ రామ్, రమ్య, సుహాసిని, పవన్ మల్హోత్రి, ఆలీ, వేణు మాధవ్, తెలంగాణ శకుంతల, బెనర్జీ ముఖ్యపాత్రలలో నటించగా, మణిశర్మ సంగీతం అందించారు.


title: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు ఆరంభించడం

text:
ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు ఆరంభించడం మిగతా ఘన ఇంధన బాయిలరులకన్న భిన్నంగా, క్లిష్టంగా వుండును.
ఘన ఇంధనాన్ని వాడు బాయిలరు లలో స్థిర గ్రేట్ లేదా పయనించే/కదిలే చైన్ గ్రేట్ వున్న వాటిలో మొదటగా ఇంధనం మండించడం పెద్ద కష్టమైన పనేమీ కాదు. స్థిర గ్రేట్ వున్నబాయిలరులలో (లాంకషైర్, కోర్నిష్, కొక్రేన్) మొదట కొంత పరిమాణంలో ఇంధన ముక్కలను/తునకలను పేర్చి, కొద్దిగా కిరోసిన్ను ఇంధనంమీద చల్లి లేదా కిరోసిన్ లేదా నూనెతో తరిపిన గొనె ముక్కలను, లేదా గుడ్డ పేలికలను ముంచి, ఇంధనం మీద వేసి వెలిగించెదరు.ఇంధనం మండటం మొదలవ్వగానే మళ్ళిఇంధనాన్ని అవసరానికి సరిపడా ఫర్నేసులో నింపుతుంటారు. ఇక కదిలే గ్రేట్ లో కూడా అంతే పైన పేర్కొన్న విధంగా చేసి ఇంధనం మండటం మొదలవగానే గ్రేట్ ను తిప్పడం మొదలెడతారు. కాని ఎఫ్.బి.సి.బాయిలరులో ఇంధనాన్ని మండించు పద్ధతి భిన్నంగా వుంటుంది.ఇందులో ఇంధనాన్ని నేరుగా బాయిల రును అరంభించిన వెంటనే మండించడం కుదరదు. ఎఫ్.బి.సి విధానంలో మొదట బెడ్‌లో వున్న ఇసుక లేదా రిఫ్రాక్టరి మెటీరియలును బలకృత గాలి (forced air) ద్వారా మరుగుతున్న నీటిలా పైకి కిందికి కదులుతున్న అస్థిర రూపంలో వుంచి, మెటీరియలును మొత్తాన్ని సమానంగా 600-700°C వరకు వేడి చేసిన పిమ్మట ఇంధనాన్ని పర్నేసులో బెడ్ మీదకు పంపి ఇంధనాన్ని మండించడం జరుగును.కావున బెడ్ మెటీరియలును 800-750°C (వరిపొట్టు/ఊక అయినచో బెడ్ ఉష్ణోగ్రత 600-700°C) వరకు వేడి చెయ్యుటకు కొద్దిగా అనుభవం అవసరం. కొత్తగా కట్టిన బాయిలరులో బెడ్ మెటీరియలును ద్రవ స్థితిలో వుంచుటకు 600-700°Cవరకు ఉష్ణోగ్రత పెంచుటకు రెండు మూడు సార్లు ప్రయత్నించ వలసి వుంటుంది.ఇక్కడ సాంప్రదాయ లేదా అట్మాసిఫియరిక్ ఎఫ్.బి.సి.బాయిలరును మొదటగా ప్రారంభించు విధానాన్ని వివరించడం జరిగింది.
కర్రల బొగ్గు మరియు కిరోసిన్ను ఉపయోగించి బెడ్ ను వేడిచేయు విధానాన్ని ఇక్కడ వివరించడం జరిగింది. మొదట బెడ్ మెటీరియలును నాజిల్ పై అంచునుండి కనీసం 200 మిల్లీమీటర్ల ఎత్తు వుండేలా దహనగదిలో డిస్ట్రి బుసన్ ప్లెట్ పై సమానంగా నింపాలి. నాజిల్ కనీసం 100-115 మి.మీ వుండును. అనగా మొత్తం 300 మి.మీ ఎత్తు బెడ్ మెటీరియలు నింపాలి. బెడ్ మెటిరియలుగా బొగ్గు లేదా రిఫ్రాక్టరి ఇటుకల పొడిని ఉపయో గించ వచ్చును. తరువాత కొంతఎత్తు వరకు (కసీసం రెండు అంగుళాలు) పొడి కర్రబొగ్గును బెడ్ మీద సమానంగా వెయ్యాలి. పొడిబొగ్గుల మీద ఒక పొర కిరోసిన్ తో తడిపిన బొగ్గును (మరో రెండు అంగుళాలు) సమాన మందంతో పరచాలి.


title: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు ఆరంభించడం

text: కిరోసిన్ లేదా ఆయిలుతో తడిపిన గుడ్డ పేలికలు లేదా గోనెసంచి ముక్కలను అంటించి, బెడ్ మీద అక్కడక్కడ వెయ్యాలి.గుడ్డముక్కలను, మంట బొగ్గుల మీద అంతటా వ్యాపించేలా వెయ్యాలి.అలా అంతటా మంట వ్యాపించేలా చేసి నపుడు మాత్రమే పైపొర బొగ్గులు సమానంగా మండును. మంటను గమనించి ఎక్కడైనా బొగ్గులు మండనిచో అక్కడ అంటించిన పేలికలను వేసి సమానంగా బొగ్గు మండేలా చెయ్యాలి.పై పోర బొగ్గులు మండటం మొదల య్యాక క్రమంగా బెడ్‌లో పైమట్టంలో బిగించివున్న థెర్మోకపుల్ ఉష్ణమాపకంలో ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదలను చూపించడం మొదలగును.బెడ్ పైభాగంలో అమర్చిన థెర్మోకపుల్ బెడ్ పైభాగం ఉష్ణోగ్రతను చూపించునట్లు, కింద వున్న థెర్మోకపుల్ బెడ్ అడుగు భాగం ఉష్ణోగ్రతను చూపించులా వాటిని అమర్చాలి. కింది థెర్మోకపుల్ ను డి.పి (డిస్ట్రిబ్యూషన్ ప్లేట్) నుండి 100 మిల్లీమీటర్ల ఎత్తులో వుండేలా అమర్చాలి.అనగా ఎయిర్ నాజిల్ పైచివర వుండేలా వుంచాలి. ఎందుకనగా నాజిల్ పై చివర వరకు ఉండు బెడ్ మెటీరియలు స్థిరంగా వుండును.అలాగే పై థెర్మోకపుల్‌ను బెడ్ పైఅంచులను తాకేలా వుంచాలి.


title: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు ఆరంభించడం

text: బొగ్గులను అంటించుటకు ముందు ఎఫ్.డి ఫ్యాను తిప్పరాదు.కాని ఎఫ్.డి ఫ్యాను (forced draft fan) డ్యాంపరును కొద్దిగా తెరచి వుంచాలి.అలావుంచడం వలన బొగ్గులు మండటానికి అవసరమైన గాలి అందును. బొగ్గులు మండటం మొదలవ గానే డ్యాంపరును మరికాస్త తెరవాలి.ఉష్ణోగ్రత పెరగడం మొదలవగానే ఎఫ్, డి మరియు ఐ.డి (induced draft) ఫ్యానులను ఆన్ చెయ్యాలి.ఇప్పుడు డ్యాంపరును ఇంకా మరికొద్దిగా మంట బాగా మండునట్లు, పైభాగం థెర్మో కపుల్ ఉష్ణోగ్రత 800°C -850°C.వనట్లు తెరచివుంచాలి.ఈ సమయంలో బెడ్ అడుగుభాగంలో అమర్చిన థెర్మోకపుల్ ఉష్ణోగ్రతలో ఎటువంటి పెరుగుదల కన్పించదు.


title: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు ఆరంభించడం

text: బెడ్ పైభాగం ఉష్ణోగ్రత 800°C - 850°C కు రాగానే ఇప్పుడు మండుతున్న నిప్పులను బెడ్ ను మిశ్రమం చెయ్యాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది.బెడ్ లోకి ఎక్కువ గాలిని రెండింటిని పంపి మిశ్రమం చెయ్యాలి.అయితే మిశ్రమం చేయుటకు పంపు గాలి, బాయిలరు బెడ్ నార్మల్ రన్నింగులో ఎంత ఇస్తామో అంతకు మింది ఇవ్వరాదు.ట్రయల్ రన్‌లోనే బెడ్ నార్మల్ ఫ్యూయిడైజేసన్ లో వుంచి, డ్యాంపరు ప్లేటు ఎంతవరకు తెరచి వుంచాలో గుర్తించి, మార్కు చేసి వుంచాలి.నిప్పులను, బెడ్ మెటీరియలును మిక్సు చేయుటకు అవసరానికి మించి డ్యాంపరు తెరచి గాలిని పంపిన మంట ఆరిపోవును.


title: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు ఆరంభించడం

text:
డ్యాంపరును తెరచి నిప్పులను బెడ్ ను కలుపు కాలవ్యవధి/సమయం 20-30 సెకన్లు మించరాదు. ఇలా20-30 సెకన్లు ఫ్లూయిడైస్డ్ గాలిని పంపగానే నిప్పులున్న బొగ్గులు బెడ్లోకి వెళ్ళును.బొగ్గులు బెడ్ ఉపరితలం మీదకు వచ్చి మండటం మొదలగును. ఇలా చేయు సమయంలో బెడ్ పై ఉష్ణోగ్రత తగ్గడం మొదలగును.అదే సమయంలో బెడ్ కింది ఉష్ణోగ్రత పెరగడం ప్రారంభంఅవుతుంది.ఇలా మిక్సింగు చెయ్యడం వలన పైనున్న నిప్పులు బెడ్ ఉపరితలంకు, కాలని బొగ్గులు నిప్పుల పైభాగానికి రావాలి.అలా సరిగా కానిచో మరో సారి మిశ్రమం చెయ్యాలి.అనుకున్న విధంగా మిశ్రమం జరిగినవెంటనే ఎఫ్.డి. ఫ్యాను డ్యాంపరును మళ్ళి తగ్గించాలి.తరువాత క్రమంగా డ్యాం పరును కొద్ది కొద్దిగా తెరుస్తూ పోవాలి. బెడ్ ఉష్ణోగ్రత 650°C. చేరగానే ఇంధనాన్ని అందించడం ప్రారంభించాలి. ఇంధనం పంపే సమయంలోనే తగినంతగా డ్యాంపరు తెరచి బెడ్ ను ద్రవస్థితిని తలపిస్తు పైకి కిందికి కదిలే సందిగ్ద స్థితిలోకి తీసు కురావాలి.బెడ్ మెటీరియలు ఉష్ణోగ్రత 650°C చేరిన తరువాత ఇంధనాన్ని మొదట తక్కువ ప్రమాణంలో ఇవ్వాలి.ఇంధనం బెడ్ మెటీరియలో క్రమంగా మండటం మొదలయ్యిన తరువాత క్రమంగా ఇంధన పరిమాణాన్ని పెంచుతూ పోవాలి. ఇంధనాన్ని బెడ్ కు పంపే సమయానికి బెడ్ మీద ఇంకా నిప్పులు ఉన్నచో మంచిది.నిప్పుల ఉష్ణోగ్రత, ఇంధనం త్వరగా మండుటకు, బెడ్ ఉష్ణోగ్రత పెరుగుటకు సహాయ పడును.
బెడ్ ఉష్ణోగ్రత పెరుగుతున్న కొలది పంపే ఇంధనం పరిమాణాన్ని పెంచుతూ పోవాలి. బెడ్ ఉష్ణోగ్రత త్వరగా పెరుగుతున్నచో ఎఫ్.డి ఫ్యాను ద్వారా ఎక్కువ గాలిని పంపి బెడ్ ఉష్ణోగ్రతను కావాల్సిన స్థాయికి తీసుకురా వచ్చును. బెడ్ ఉష్ణోగ్రతను 800 °C -900°C మధ్యలో ఉండిన ఇంధన దహనం బాగా జరుగును.ఇంధనం తగినంగా ఇస్తూ, బెడ్ ఉష్ణోగ్రత నార్మల్ గా వున్నప్పుడు ఫర్నేసులో 5-6 మీ.మీ నెగటివ్ పీడనం వుండేలా ఐ.డి ఫ్యాను డ్యాంపరును తెరచి వుంచాలి.వి.ఎఫ్. డి ఉపయోగించు బాయిలరులలో ఫర్నేసులో 5-6 మీ.మీ నెగటివ్ పీడనం వుండేలా వి.ఎఫ్. డి రెగ్యులేటరు సర్దుబాటు చెయ్యాలి.


title: ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు ఆరంభించడం

text:
ఉష్ణ తాపకపదార్ధంతో చేసిన బెడ్ మెటీరియలులోని రసాయన సమ్మేళనపదార్థాలు
ఉష్ణ తాపక పదార్ధంతో చేసిన బెడ్ మెటీరియలు భౌతిక గుణాలు[[వర్గం:బాయిలర్లు]]


title: ఇంటిగుట్టు (1984 సినిమా)

text: ఇంటిగుట్టు కె.బాపయ్య దర్శకత్వంలో వర్మ ప్రొడక్షన్స్ బ్యానర్‌పై 1984 సెప్టెంబర్ 14న విడుదలైన తెలుగు సినిమా.


title: విషాదం(చలం రచన)

text:
విషాదం, గుడిపాటి వెంకటచలం రచించిన ఒక పుస్తకం. ఈ సంపుటిలో 13 వ్యాసాలు ఉన్నాయి.
ఈ పుస్తకం లో చలం విషయాలు స్పృశిస్తాడు.అవి:పుణ్యం-పాపం,భయం,ద్వేషం-ఈర్ష్య,కామం,సెక్సు కంట్రోలు,హిందూ పతివ్రతలు,అన్యకాతలడ్డంబైన,ప్లేటోనిక్ లవ్,పత్రికలు చేసే అపచారం, కవిత్వం దేనికి,సినిమా జ్వరం,త్యాగం. ఈ పుస్తకం ద్వారా నేలవిడిచి సాము వద్దని,వాస్తవాన్ని గ్రహించి మనిషి గా బ్రతకమని చెప్పినట్టే అనిపిస్తుంది. ఎవరూ చూడని స్వర్గం కోసం,ఎవరూ పొందని మోక్షం కోసం వెంపరలాడడం కంటే,మనిషిగా అన్ని సుఖాలను(శారీరిక సుఖం) పూర్తిగా అనుభవించమని,ఇంద్రియ నిగ్రహం అక్కర లేదనీ చలం చాలా స్పష్టం గా చెప్పుకొస్తాడు. ఇలా చెయ్యకుండా మోక్షం ,స్తితప్రఙ్ఞత ని “హిపోక్రసి” అంటాడు. తమని తాము మోసం చేసుకోవద్దంటాడు.


title: జి. నాగేశ్వరరెడ్డి

text: జి. నాగేశ్వరరెడ్డి తెలుగు సినిమా దర్శకుడు, రచయిత. ఎస్. వి. కృష్ణారెడ్డి సినిమాలకు దర్శకత్వశాఖలో పనిచేసిన ఈయన 6 టీన్స్ సినిమాతో దర్శకుడిగా పరిచయం అయ్యాడు.


title: జి. నాగేశ్వరరెడ్డి

text: చిన్నతనం నుండి సినిమాలపై ఆసక్తివున్న నాగేశ్వరరెడ్డి ఎస్.వి.కృష్ణారెడ్డి దర్శకత్వం లో తెరకెక్కిన రాజేంద్రుడు గజేంద్రుడు, మాయలోడు, యమలీల, శుభలగ్నం, నంబర్ వన్, ఘటోత్కచుడు, వజ్రం, మావిచిగురు, సంప్రదాయం వంటి సినిమాలకు సహాయ దర్శకుడిగా పనిచేశాడు. 6 టీన్స్ సినిమాతో దర్శకుడిగా తెలుగు సినిమారంగంలోకి అడుగుపెట్టి, హాస్య ప్రధాన సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాడు.


title: గ్లోబ్ వాల్వు

text:
గ్లోబ్ వాల్వు అనేది ఒకపైపులో ప్రవహించు పదార్థాల ( ద్రవం లేదా వాయువు, నీటిఆవిరి వంటివి) ప్రవాహాన్ని నిరోధించు లేదా ప్రవాహా పరిమాణాన్ని నియంత్రణలో వుంచు నియంత్రణ కవాటం. గ్లోబ్ వాల్వులు పీడనం కల్గిన ద్రవ, వాయువుల ప్రవాహాన్ని నియంత్రణలో పంపు నిర్మాణం వున్న పరికరాలు. కవాటాలు లేదా వాల్వులు నిర్మాణ వైవిధ్యం పరంగా పలురకాలు ఉన్నాయి. అందులో గ్లోబ్ వాల్వు ఒక రకం. దీనిని తెలుగులో గోళాకార కవాటం అంటారు. ఈ వాల్వు ప్రధాన నిర్మాణ భాగం అయిన బాడీ చూచుటకు ఆకృతిలో గోళాకారంగా వుండుట వలన దీనిని గ్లోబ్ వాల్వు అంటారు.గ్లోబ్ వాల్వులో ద్రవం లేదా వాయువు సరళ మార్గంలోనే ప్రవహించును.అనగా వాల్వు లోపలికి వెళ్ళు మరియు బయటికి వచ్చు మార్గం ఒకే సరళ రేఖలో వుందును. గోళాకారంగా వున్న బాడీ అనే భాగంలోని నిలువురంధ్రం పైన వాలుసిటింగు లేదా వాల్వు డిస్కు అనే బిళ్ళ వంటి భాగం పైకి కిందికి కదులుతూ ద్రవ, వాయు ప్రవాహాలను నియంత్రించును. వాల్వు డిస్కు అనే భాగం వాల్వు సిటింగ్ రింగు అనే భాగం పై ఖాళి లేకుండా బిగింప బడినపుడు ద్రవం/ వాయువు ప్రవాహం పూర్తిగా నిలిచి పోవును. సీటింగు రింగు నుండి వాల్వు డిస్కు దూరం పెరుగు కొలది, పైపు/గొట్టం నుండి ప్రవహించు వాయువు, ద్రవం పరిమాణం పెరుగును.గొట్టంలో పదార్ధం ప్రవహించు దిశకు వ్యతిరేకంగా అనగా నిలువుగా /90°డిగ్రీల కోణంలో వాల్వు డిస్కు/కవాట బిళ్ళ పైకి కిందికి కదులును.
బాడీ లేదా ఆకృతి నిర్మాణం అనేది వాల్వులో ప్రధాన భాగం.ఈ బాడీ ద్వారానే ద్రవం లేదా వాయువులు పయనించును.బాడీ రెండు వైపులకు సమాంతరంగా రంధ్రం వుండీ, మధ్య భాగంలో రంధ్రం నిలువుగా వుండి, దాని మీద వాల్వు బిళ్ళ వుండును.బాడీ రెండు వైపులకు సమాంతరంగా రంధ్రం వుండి, మధ్య భాగంలో రంధ్రం నిలువుగా వుండిదాని మీద వాల్వు బిళ్ళ వుండును.ఫ్లాంజి అనేది వర్తులారంగా మందంగా వుండును, ఫ్లాంజి అంచున బోల్టులు బిగించురంధ్రాలు వుండును.ఈఫ్లాంజిల ద్వారానే వాల్వును పైపు లేదా మరేదైనా పరికరానికి బిగిస్తారు.కొన్ని వాల్వు బాడీలకు ఫ్లాంజిల బదులు మరలు వుండును.ఈ మరలు వాల్వు బాడీ చివరి భాగాల లోపల వైపున వుండును.ఇలాంటి వాల్సులను, వెలుపలి ఉపరితలం మీద మరలున్న పైపులకు బిగిస్తారు.బాడీ పైభాగాన కూడా ఫ్లాంజి వంటి భాగం వుండును.దీనికి బోనిట్అనే భాగాన్ని బోల్టుల ద్వారా బిగిస్తారు. ½”నుండి 1 ½” అంగుళాల పరిమాణపు ఇత్తడి వాల్వులలో వాల్వు బాడీ పైభాగాన ఫ్లాంజి కాకుండా కొంత భాగం పైకి నిలువుగా వుండి దాని బయటి బాగాన మరలు వుండును.దీనికి బిగించు బోనిట్కుడా లోపలి వైపు మరలు కల్గివుండును.కాస్ట్ ఐరన్, కాస్ట్ స్టీలు లోహాలతో చేసిన వాల్వులైన బోనిట్ బిగించుటకు ఫ్లాంజి నిర్మాణం వుండును.


title: గ్లోబ్ వాల్వు

text:
ఇది వాల్వు బాడీ నుండి పైపులో ప్రవహించు ద్రవం లేదా వాయువు వాల్వు డిస్కుకు వున్న కాడ సందునుండి బయటికి రాకుండా/ కారకుండా చేయును.అంతేకాదు బోనిట్ వాల్వు డిస్కుకు బిగించిన కాడ/stem పైకి కిందికి కదులుటకు సహాయ పడును.బోనిట్‌కు బాడీకి బిగించు భాగానికి పైన వాల్వు డిస్కు కాడ సైజుకు సరిపడా రంద్రం వుండును.ఈ రంధ్రంనుండి లోపలి ప్రవహించు పదార్ధం బయటికి కారకుండా ఆస్బెస్టాస్ తాడును కాడ చుట్టూ చుట్టి, గ్లాండు అను ఇత్తడి రింగుతో నట్టుతో గట్టిగా బిగిస్తారు. ఈ గ్లాండు ఆస్బెస్టాస్ రోపును బోనిట్, కాడ మధ్య ఖాళీలో బలంగా సందులేకుండా వుండేలా నొక్కి వుంచడం వలన లోపలి ద్రవం లేదా వాయువు బయటికి కారాదు. బోనిట్ కింది భాగాన ఫ్లాంజి వుండును.ఈ ఫ్లాంజిని వాల్వు బాడీకి బోల్టుల ద్వారా బిగిస్తారు.చిన్న వాల్వులైన ఫ్లాంజి బదులు బోనిట్ కింది లోపలి బాగాన మరలు వుండును. బోనిట్ కున్న గ్లాండు అనేది ఆస్బెస్టాస్ రోపును/తాడును బలంగా నొక్కి వుంచుటకు మరలు వున్న నట్ ( లోపల మరలువున్న పలకల ఉపరితలం వున్న బిళ్ళ) ఉపయోగిస్తారు.
కాస్ట్ స్టీలు లేదా కాస్ట్ ఐరన్ తోచేసిన వాల్వు బోనిట్ పైభాగన మరలు వుండీ, వాల్వు డిస్కు కాడకు కూడా మరలు వుండును.


title: గ్లోబ్ వాల్వు

text: ఇది సాధారణంగా గుండ్రంగా బిళ్ళ ఆకారంలో, గుండ్రంగా వుండును.బిళ్ళ పైన కింద సమతలంగా వుండును.కిందికి రెండుఅంచులు కొద్ది వాలుకల్గి (Taper) గా వుండును. డిస్కు యొక్క అడుగు భాగాన్ని వాల్వు సిటింగు రింగుపైన బలంగా నొక్కి వుంచిన గొట్టంలో ప్రవహించు పదార్థం ప్రవాహం ఆగిపోవును.వాల్వు బిళ్ళ పైన ఒక లోహ కాడ (stem) వుండును.ఇది స్తూపాకారంగా వున్నకడ్డీ. కాడను అంగ్లంలో stem అంటారు. ఇది ఇత్తడి లేదా స్టెయిన్‌లెస్ స్టీలుతో చెయ్యబడి వుండును.కాడ బలంగా డిస్కును నొక్కడం వలన వాల్వు రంధ్రాన్ని బిళ్ళ మూసి ఉంచును.కాడను పైకి లాగిన, కాడతో పాటు బిళ్ళ పైకి కదిలి రంధ్రం తెరచుకుని రంధ్రం ద్వారా ద్రవం లేదా వాయువు రెండో వైపు ప్రవహించును.వాల్వు బిళ్ళను ఇత్తడి లేదా స్టెయిన్ లెస్ స్టీలుతో చేస్తారు.


title: గ్లోబ్ వాల్వు

text:
వాల్వు బాడీ యొక్క లోపలి వెళ్ళు బయటికి వచ్చు మార్గాలు ఒకే సరళ మార్గంలో (ఒకే దిశలో) వుండగా, వాల్వు సిటింగు యొక్క రంధ్రం నిలువుగా వుండును.అనగా వాల్వు తెరచివున్నప్పుడు ప్రవాహం సరళంగా వచ్చి, సిటింగు రంధ్రం వలన నిలువు/అడ్డంగా పైకి వెళ్లి, అక్కడి నుండి బయటికి సరళ /నిలువు మార్గంలో నిర్గమించును. వాల్వు సిటింగు రంధ్రం అంచున ఇత్తడితో లేదా స్టీలుతో చేసిన నునుపైన ఉపరితలం వున్న రింగు (కంకణం వంటి తొడుగు) వుండును.ఈ రింగు మీదనే వాల్వు బిళ్ళ/బిళ్ళ కూర్చోనును.
ఇది వాల్వుడిస్కు లేదా బిళ్ళను పైకి కిందికి జరుపు ఉపకరణం.ఇది ఘనస్తూపాకార కడ్డీ.కాడను అంగ్లంలో stem అంటారు.ఇది ఇత్తడి లేదా స్టెయిన్ లెస్ స్టీలుతో చెయ్యబడి వుండును. కాడ కిందిచివరి భాగం వాల్వు బిళ్లకు బిగించబడి వుండును.వాల్వు డిస్కు/బిళ్ల కాడకు స్థిరంగా కాకుండా కొద్దిగా డిస్కు కదిలేలా బిగించబడి వుండును.కాడ పై చివర నలుపలకలగా వుండి, దానికి ఒక చక్రం వుండును.ఈ చక్రాన్ని తిప్పడం వలన కాడ అక్షాంకంగా గుండ్రంగా తిరుగును. కాడకు బోనిట్‌లో లోపలి గంలో మరలున్న ప్రాంతానికి సమానంగా కాడ ఉపరితలం భాగంలో మరలు వుండును.అనగా కాడ కదిలే బోల్టులా, బోనిట్ స్థిరంగావున్న నట్ (nut) లా పనిచేస్తాయి.కాడ చివరనున్న చక్రాన్ని తిప్పినపుడు కాడ గుండ్రంగా తిరిగి, బోనిట్ కున్న మరల కారణంగా కాడ పైకి, కందికి చలించును. ఆవిధంగా వాల్వు బిళ్ళ వాల్వు రంద్రాన్ని మూయడం తెరవడం చేస్తుంది.
బోనిట్‌లో కాడ పైకి, కిందికి రెండింటికి వున్న మరల వలన తిరుగును.ఈ మరల సందుల ద్వారా వాల్వులో ప్రవహించు పదార్ధం బయటకు కారకుండా నిరోధించునదే గ్లాండ్.ఇది ఇత్తడితో చేయబడిన, మధ్యలో రంధ్రంవున్న బుష్ వంటి ఆకృతి.లోపలి రంధ్రం కాడ వ్యాసం కన్న కొంచెం ఎక్కువగా వుండును.అనగా గ్లాండ్, కాడ మీద బిగుతుగా కదిలేలా వుండును. అలాగే గ్లాండ్ వెలుపలి వ్యాసం బోనిట్ యొక్క లోపలి వ్యాసానికి సమానంగా వుండును. కాడ చుట్టు బిగుతుగా అస్పాబెస్టాస్ తాడును చుట్టి ఈగ్లాండును తాడుపై బలంగా ఒక నట్ ద్వారా బిగిస్తారు.అందువలన ద్రవం లేదా వాయువు బయటికి కారదు.
ఇది కాడ చివర బిగించివుండును.ఇది కాదను గుండ్రంగా తిప్పును. చక్రాన్ని సవ్యదిశలో (గడియారపు ముళ్ళు దిశ) తిప్పిన వాల్వు మూసుకోనును. అపసవ్యదిశలో తిప్పిన వాల్వు తెరచుకోనును.
గ్లోబ్ వాల్వులబాడీలను ఇత్తడి/కంచు, పోత ఇనుము, క్యాస్ట్ స్టీలు, స్టెయిన్‌లెస్ స్టీలు, కార్బను స్టీలులతో చేస్తారు. వాల్వు డిస్కులు/బిళ్లలను కంచు/ఇత్తడి, స్టెయిన్‌లెస్ స్టీలు, గ్రే కాస్ట్ ఐరన్‌తో చేస్తారు, ఇక కాడనుకంచు/ఇత్తడి, స్టెయిన్‌లెస్ స్టీలు మరియు K metal (C3531) తో చేస్తారు. ఇత్తడితో చేసిన వాల్వులు ఖరీదు ఎక్కువ మన్నిక వుండును.పోత ఇనుము చేసిన వాల్వులు తక్కువ ఖరీదులో లభించును. కాని కొంతకాలం వాడిన తరువాత పాడై పోవును.
గ్లోబ్ వాల్వులు -272°C (-455°F) నుండి 540°C (1000°F) ఉష్ణోగ్రత వరకు పనిచేయును.
వాల్వులలో ప్రవహించు ద్రవాల లేదా వాయువుల ఉష్ణోగ్రతను బట్టి వాల్వులను అవి పంపిణి చేయు ద్రవాలు/వాయువుల ఉష్ణోగ్రత, పీడనం ఆధారంగా రకాలు #150 #300, #400, #600, #900 అని వర్గీకరించారు #అనే గుర్తు, క్లాస్ (class, పౌండ్స్, అనేవి అన్ని ఒకే అర్థం. క్లాస్ 150 అనేది 2.0Mpa సమానం .అలాగే క్లాస్ 300 అనేది 5.0Mpa కు, క్లాస్ 400 అనేది 6.3Mpa సమానం.1 PSI = 0.0069Mpa.


title: గ్లోబ్ వాల్వు

text:
గ్లోబ్ వాల్వులను ఆకృతి పరంగా ముఖ్యంగా మూడు రకాలుగా వర్గీకరించారు.
ఎక్కువగా టి లేదా Z ఆకృతి బాడీ వాల్వులను ప్రవాహ నియంత్రణలో వాడుతారు.ఇందులో ద్రవం లేదా వాయువు వాల్వులోకి ప్రవేశించు, బయటికి వెళ్ళు మార్గాలు ఒకే సరళరేఖ మార్గంగా వుండును.వాల్వు బాడీకి వాల్వు డిస్కును నియంత్రించేకాడ నిట్టనిలువుగా వుండి పైన చేతితో తిప్పు చక్రం ఉండటం వలన కాడ/ stem అంగ్ల అక్షరం T ని పోలి వుండటం వలన దీనిని టి (T) ఆకృతి వాల్వు అంటారు. ఈ రకపు వాల్వుల కొన్నింటి బాడీ రెండు అర్థభాగాలు కొద్ది వంపు కల్గి, బాడీ చూచుటకు ఆంగ్ల అక్షరం Z లా వుండటం వలన జెడ్ బాడీ గ్లోబ్ వాల్వు అంటారు.
ఏంగిల్ పేటర్న్ గ్లోబ్ వాల్వులో వాల్వు యొక్క రెండు ఫ్లాంజిలు (లోపలి వెళ్ళు దారి, బయటికి వచ్చు దారి) ఒకదానికి మొరొకటి 90°డిగ్రీల కోణంలో వుండటం వలన ఈ రకపు వాల్వులను Angle Pattern వాల్వులు అంటారు.
ఈ రకపు గ్లోబ్ వాల్వులలో వాల్వు డిస్కు మరియు వాల్వు సిటింగు బాడీకి 45°కోణం చేస్తూ వుండును.ఈ రకపు వాల్వులలో ప్రవహించు పదార్థాల పీడనంలో తగ్గుదల ఎక్కువగా వుండును


title: గొంతెమ్మ గుట్ట

text:
గొంతెమ్మ గుట్ట జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా, కాటారం మండలం ప్రతాపగిరి, చిద్నేపల్లి గ్రామాల సరిహద్దులో ఉన్న గుట్ట. ఇది ఆధ్యాత్మిక, చారిత్రక నేపథ్యమున్న ప్రదేశం.
ద్వాపర యుగంలో శ్రీకృష్ణుడు, సుభద్ర, కుంతీదేవి ఈ ప్రాంతంలో కొంతకాలం నివసించారని, వరాలు పొందడంకోసం కుంతీ ఇక్కడ తపస్సు చేసినదని చరిత్ర చెబుతుంది.
గుట్టపై ఉన్న కోట గోడలకు కొద్దిదూరంలో ఒక గుహలాంటి ప్రదేశం ఉంది. అందులో ఉన్న శివలింగాన్ని పాండవుల తల్లి కుంతీదేవి పూజించినట్లు స్థానికులు చెబుతున్నారు. శివలింగం ఎదురుగా రెండు పాద ముద్రలు ఉన్నాయి. వీటిని శ్రీ కృష్ణుడి పాదముద్రలుగా పిలుస్తుంటారు.


title: గొంతెమ్మ గుట్ట

text: 14వ శతాబ్దంలో మొఘల్ సైన్యాల దండయాత్రలతో పోరాటం చేసేందుకుగాను కాకతీయ ప్రతాపరుద్రుడు ఈ గుట్టను తన సైనిక స్థావరంగా ఉపయోగించుకున్నాడు. దానికి ఆనవాలుగా ఈ గుట్టమీద ఒకటిన్నర కిలోమీటర్ల పొడవులో పెద్దపెద్ద రాళ్లతో మూడంచెల కోట గోడల నిర్మాణాలు ఉన్నాయి. ఈ గుట్టకు సమీపంలోని ప్రతాపగిరి గుట్టపైన కూడా కోటలాంటి నిర్మాణాలు ఉన్నాయి.


title: గొంతెమ్మ గుట్ట

text: మూడంచెలలో సుమారు ఒకటిన్నర కిలోమీటర్ల మేర గుట్ట చుట్టూ అత్యంత పటిష్టమైన రాతికోట గోడలు మరియు సైనికులు పహారా కాసేందుకు నలువైపులా బురుజుల వంటి నిర్మాణాలను చూస్తే శత్రువుల దండయాత్రల నుంచి రక్షణ కోసం శత్రు దుర్భేద్యమైన రక్షణా ఏర్పాట్లు చేసుకున్నట్లు తెలుస్తున్నది. అలాగే కొండ పైభాగంలో ఒకటవ కోటగోడకి, రెండవ కోటగోడకి మధ్యభాగంలో నీటి నిల్వకోసం చెక్ డ్యాం వంటి నిర్మాణం ఉంది. కొండ పైభాగం నుంచి జాలు వారే వాన నీరు వృథా కాకుండా నిల్వ చేయడానికి ఈ నిర్మాణం చేసినట్లు తెలుస్తుంది.


title: గొంతెమ్మ గుట్ట

text: కొండ పైభాగంలో ఉన్న కొలనును కుంతీదేవి కొలను అంటారు. ఇందులో అన్ని కాలాల్లో నీరు ఉంటుంది. ఈ నీటిని తీసుకొని వెళ్లి పంటలపై చల్లితే పంటలకు తెగుళ్లు సోకకుండా మంచి పంట దిగుబడి వస్తున్నదని సమీప గ్రామాల రైతుల నమ్మకం. ప్రతీ సంవత్సరం కొలనులోని నీటిని తీసుకొని వెళ్లి పంటలపై చల్లుతారు.


title: గొంతెమ్మ గుట్ట

text: దట్టమైన అటవీప్రాంతంలో ఉన్న ఈ ప్రదేశానికి వెళ్లడానికి ముందుగా భూపాలపల్లికి వెళ్లి, అక్కడినుండి 20 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న కాటారం మీదుగా 8 కిలోమీటర్లు ప్రయాణించి మహదేవ్‌పూర్ వెళ్లాలి. అక్కడ్నుంచి నాలుగు కిలోమీటర్లు ప్రయాణిస్తే ప్రతాపగిరి, దానికి మరో 4 కిలోమీటర్ల దూరంలో గొంతెమ్మ గుట్ట ఉంటుంది.


title: గేట్ వాల్వు

text: గేట్ వాల్వులు లు ఒకరకమైన కవాటాలు. కవాటం అనగా పైపులలో ప్రవహించు ద్రవం లేదా వాయు పదార్థాల ప్రవాహాన్ని పూర్తిగా నిరోధించు లేదా నియంత్రణలో పంపించు పరికరం.ఎక్కువ పీడనం మరియు ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతలో వున్నా ద్రవ మరియు వాయు పదార్థాలయినచో లోహంతో చేసిన కవాటాలను ఉపయోగిస్తారు.తక్కువ పీడనం, సాధారణ వాతావరణ ఉష్ణోగ్రత కల్గిన నీరు వంటి ద్రవ పదార్థాలకైనచో ప్లాస్టిక్ రసాయనపదార్థాలనుపయోగించి తయారు చేస్తారు.


title: గేట్ వాల్వు

text: ముఖ్యంగా గేట్ వాల్వులను ద్రవ పదార్థాలప్రవాహాన్ని పూర్తిగా ఆపుటకు లేదా పూర్తిగా ప్రవహించునటుల వాల్వును మొత్తం తెరచి ఉపయోగిస్తారు.గ్లోబ్ వాల్వు వంటి వాటిని నియంత్ర ణ కవాటాలు అంటారు.ఈ రకం వాల్వులను పైపులలో ద్రవాల ప్రవాహాన్ని పూర్తిగా నిరోధించుటకు పూర్తిగా మూసి, లేదా అవసరమైన పరిమాణంలో, పీడనంలో ప్రవహించేలా వాల్వును కొంతమేర తెరచి వుంచెదరు.కాని గేట్ వాల్వులను కేవలం ప్రవాహాన్ని పూర్తిగా ఆపుటకు లేదా పూర్తిగా వదులుటకు ఉపయోగిస్తారు. గేట్ వాల్వులో కూడా ద్రవాలు లేదా వాయువులు సరళ మార్గంలో పయనించును.ఇందులో వాల్వులో ప్రవాహాన్ని నిరోధించు భాగం గుండ్రంగా లేదా ఉలివంటి రూపము (wedge) లో వుండును. తెరచు మూయు వాల్వు భాగం తలుపు/వాకిలి (gate) వంటిది కావున ఈ కవాటాలను గేట్ వాల్వులు అని నామకరణం చేసారు.అందుకే ప్రవాహాన్ని ఆపు ఈ భాగం గుండ్రంగా లేదా టేపరుగా, ఉలి ఆకారంలో వుండును. గ్లోబ్ వాల్వులో వాల్వు డిస్కు లేదా బిళ్ళ గుండ్రంగా భూసమాంతరంగా వుండి వాల్వు సీట్ (సీట్) కున్న సిటింగురింగు పైకి, కిందికి కదులును. గేట్ వాల్వులో వాల్వు డిస్కు/బిళ్ళ కొన్నింటిలో గుండ్రంగా (వర్తులంగా) నిలువుగా వుండి పైకి, కిందికి కదులును.లేదా పైన వెడల్పుగా, కింద తక్కువ వెడల్పుతో నిలువుగా వున్న ఉలి వంటి బిళ్ల పైకి, కిందికి కదులును. అనగా బిళ్ళ అడ్డంగా కాకుండా నిలువుగా వుండి పైకి, కిందికి కదులును.వేడ్జ్/చీలిక బిళ్ళ మందం సమానంగా వుండి పైభాగం వెడల్పుగా కింది భాగం వెడల్పు తక్కు వగా వుండును.వాల్వులో వాల్వు సిటింగు అంచులు వాల్వును రెండు భాగాలుచేస్తూ నిలువుగా ఉండును.నిలువుగా వున్నవాల్వు సిటింగు మధ్య వేడ్జ్ పైకి కిందికి కదులును.


title: గేట్ వాల్వు

text:
ఈ రకపు వాల్వులను పూర్తిగా తెరచి వుంచి ఉపయోగించడం వలన, ప్రవహించు పదార్థాల ప్రవాహ పీడనంలో తగ్గుదల తక్కువ ఉండును.గ్లోబ్ వాల్వులో వాల్వునియంత్రణ బిళ్ళను పాక్షికంగా తెరచి వుంచడంవలన లోపలికికి వెళ్ళు, బయటికి వచ్చు పదార్థాల పీడనం మరియు ప్రవాహ వేగం /త్వరణములో తేడా వుండును. కాని గేట్ వాల్వును పూర్తిగా తెరచి ఉపయోగించడం వలన వాల్వులో ప్రవాహ పీడనంలో మార్పు పెద్దగా వుండదు.
గేట్ వాల్వులోని ప్రధాన భాగాలు
పదార్థాలు లోపలి వచ్చు బయటికి వచ్చు బాడీరంధ్రం సరళ మార్గం (నేరుగా) లో వుండును. బాడీచివరలు ఫ్లాంజిలను లేదా మరలు కలగివుండును.తక్కువ సైజు వాల్వులను ఇత్తడి, కంచు లోహాలతో చేస్తారు.ఎక్కువ సైజు వాల్వులను పోత ఇనుము, క్యాస్ట్ స్టీలుతో చేస్తారు.
చిన్న వాల్వులు అయినచో ఇత్తడితో చేస్తారు. పెద్ద సైజు వాల్వులలో స్టెయిన్‌లెస్ ఉక్కుతో చేస్తారు.కాడ పనిచేయు విధానం రెండు రకాలు. ఈ విధానంలో బోనిట్ పైభాగాన, కాడ పైభాగాన మరలు వుండి, కాడను తిప్పినపుడు, కాడ పైకి కిందికి కదులును.దీనిని రైజింగు స్టెమ్ రకం అంటారు. మరో రకంలో బాడిలోపలవున్న కాడచివర, వాల్వు బిళ్ళ లోపల మరలు వుండి కాడను తిప్పినపుడు, వాల్వు డిస్కు కాడ మీద పైకి కిందికి కదులును. ఈ రకపు వాల్వును నాన్ రైజింగు స్టెమ్ రకం వాల్వు అంటారు


title: గేట్ వాల్వు

text:
ఇది వాల్వు బాడీ నుండి పైపులో ప్రవహించు ద్రవం లేదా వాయువు వాల్వు డిస్కుకు వున్న కాడ సందునుండి బయటికి రాకుండా/ కారకుండా చేయును.అంతేకాదు బోనిట్ వాల్వు డిస్కుకు బిగించిన కాడ/stem పైకి కిందికి కదులుటకు సహాయ పడును.బోనిట్‌కు బాడీకి బిగించు భాగానికి పైన వాల్వు డిస్కు కాడ సైజుకు సరిపడా రంద్రం వుండును.ఈ రంధ్రంనుండి లోపలి ప్రవహించు పదార్ధం బయటికి కారకుండా ఆస్బెస్టాస్ తాడును కాడ చుట్టూ చుట్టి, గ్లాండు అను ఇత్తడి రింగుతో నట్టుతో గట్టిగా బిగిస్తారు. ఈ గ్లాండు ఆస్బెస్టాస్ రోపును బోనిట్, కాడ మధ్య ఖాళీలో బలంగా సందులేకుండా వుండేలా నొక్కి వుంచడం వలన లోపలి ద్రవం లేదా వాయువు బయటికి కారాదు. బోనిట్ కింది భాగాన ఫ్లాంజి వుండును.ఈ ఫ్లాంజిని వాల్వు బాడీకి బోల్టుల ద్వారా బిగిస్తారు.చిన్న వాల్వులైన ఫ్లాంజి బదులు బోనిట్ కింది లోపలి బాగాన మరలు వుండును. బోనిట్ కున్న గ్లాండు అనేది ఆస్బెస్టాస్ రోపును/తాడును బలంగా నొక్కి వుంచుటకు మరలు వున్న నట్ ( లోపల మరలువున్న పలకల ఉపరితలం వున్న బిళ్ళ) ఉపయోగిస్తారు.
కాస్ట్ స్టీలు లేదా కాస్ట్ ఐరన్ తోచేసిన వాల్వు బోనిట్ పైభాగన మరలు వుండీ, వాల్వు డిస్కు కాడకు కూడా మరలు వుండును


title: గేట్ వాల్వు

text: గేట్ వాల్వులను ఎక్కువగా నీటి సరాఫరా వ్యవస్థలో వాడుతారు. పవరు ప్లాంట్లలలో, నీటి శుద్ధికరణ ప్లాంట్లలలోఉపయోగిస్తారు గరిష్ఠంగా 16 బారుపీడనం (అందాజుగా 16Kg/cm2) లో, -20 నుండి +70 °C ఉష్ణోగ్రత వున్న నిమిషానికి 5 మీటర్ల త్వరణంతో పయనించు/ప్రవహించు, నీరు లేదా నీటి వంటి తటస్థ ద్రవ పదార్థాల పంపిణికి అనుకూలం.అదే వాయువులైనచో, గరిష్ఠ ప్రవాహ వేగం 20 మీ/సెకనుకు, మరియు ఉష్ణోగ్రత-20 నుండి +60 °C మధ్య వుండాలి.వ్యర్ధ జలాలను పంపిణి చేయుటకు ఉపయోగిస్తారు.


title: మోల్

text:
ఇంగ్లీషులో "మోల్" అనే మాటకి చాలా అర్థాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడ కావలసిన అర్థం శాస్త్రీయ పరిభాషకి సంబంధించిన అర్థం మాత్రమే.
రసాయన శాస్త్రంలో "మోల్" అనే భావం చాలా కీలకమైనది. ఈ మాట అర్థం కాక విద్యార్ధులు చాల తికమక పడుతూ ఉంటారు.


title: మోల్

text: బజారుకి వెళ్లి సరుకులు కొన్నప్పుడు కొన్ని కొలమానాలు వాడతాం. డజను అరటి పళ్లు, వంద మామిడి పళ్లు, కుంచం బియ్యం, శేరు పాలు, వీశ వంకాయలు, బుట్టెడు రేగు పళ్లు, ఇలా ఉండేవి పాత రోజుల్లో కొలమానాలు. ఇంట్లో వంట వండేటప్పుడు చేరెడు బియ్యం, చిటికెడు పసుపు, ఇండుపగింజంత ఇంగువ, అంటూ మరొక రకం కొలమానం వాడేవారు. అదే విధంగా రసాయన శాస్త్రంలో అణువులు (atoms), బణువులు (molecules), వగైరా రేణువులు ఎన్ని ఉన్నాయో కొలవడానికి "మోల్" అనే కొలమానం వాడతారు.


title: మోల్

text: డజను అంటే 12 వస్తువులు, జత అంటే 2 వస్తువులు, పుంజీ అంటే 4 వస్తువులు, అయినట్లే మోల్ అంటే 602,000,000,000,000,000,000,000 వస్తువులు లేదా 602 హెక్సిలియను వస్తువులు. ఇది మన ఊహకి అందనంత పెద్ద సంఖ్య. ఉదాహరణకి ఒక మోలు చింతపిక్కలని పోగు పోసి, ఉండలా కడితే ఆ ఉండ మన భూమి అంత పెద్ద గోళం అవుతుంది.


title: మోల్

text: పై ఉదాహరణని బట్టి తెలిసిందేమిటిట? ఏ ఎండకి ఆ గొడుగు పట్టాలి. మనం రోజువారీ కార్యక్రమాల్లో కిలోలు, లీటర్లు వాడతాం. మందులు కొలిచేటప్పుడు గ్రాములు వాడతాం. బస్సు బరువుని గ్రాములలో చెబితే ఏమి సబబుగా ఉంటుంది? టన్నులలో చెప్పాలి. పూర్వపు రోజులలో, పంటకొచ్చిన ధాన్యాన్ని గిద్దలలో కొలిచేవాళ్లమా? లేదే, గరిసెలలో కొలిచేవాళ్లం. మా ఊరు నుండి ఢిల్లీ ఎంత దూరం అంటే మిల్లీమీటర్లలో చెబుతామా? చెప్పం, కిలోమీటర్లలో చెబుతాం. అదే విధంగా ఒక జాడీలో చారెడు గంధకం గుండ వేసి ఆ గుండలో ఎన్ని అణువులు ఉన్నాయి అని అడిగితే దానికి సమాధానం "ఏ 2 మోలులో ఉంటాయి" అని సమాధానం చెబితే సబబుగా ఉంటుంది. "రెండు మోలుల అణువులు" అని అనకుండా 1,204,000,000,000,000,000,000,000 అణువులు అంటే ఏమి సబబుగా ఉంటుంది? ఇండియా నుండి అమెరికా ఎంత దూరం అంటే 22,000 కిలో మీటర్లు అనకుండా 22,000,000,000 మిల్లీమీటర్లు అన్నట్లు ఉంటుంది.


title: మోల్

text: కనుక, జత అంటే 2, పుంజీ అంటే 4, డజను అంటే 12, మోలు అంటే 602,000,000,000, 000,000,000,000. రసాయన శాస్త్రంలో ఈ కొలమానం తరచు వాడుకలోకి వస్తూ ఉంటుంది కనుక దీనికి ఆచార్య అవగాడ్రో గౌరవార్థం "అవగాడ్రో సంఖ్య" అని పేరు పెట్టేరు.


title: మోల్

text: జాడీలో వేసిన చారెడు గంధకం గుండలో 1,204,000,000,000, 000,000,000,000 అణువులు ఉన్నాయో లేదో లెక్కపెట్టి తేల్చడం ఎలా? దీనికి చిన్న ఉపమానం చెబుతాను. పూర్వం పచారీ కొట్లో కానీ ఇస్తే నాలుగు "పంచదార బల్లిగుడ్లు" ఇచ్చేవారు. ఆ కొట్టుకి వెళ్లి ఒక లక్ష బల్లిగుడ్లు అడిగేమనుకొండి. ఆ కొట్టువాడు ఒకటీ, రెండు, మూడు అనుకుంటూ లక్ష వరకు లెక్కపెడుతూ కూర్చోలేడు కదా. కాని ఆ కొట్టువాడికి తెలుసు: తూకం వేస్తే కిలోకి 3,500 బిళ్లలు తూగుతాయని! కనుక లక్ష బల్లిగుడ్లు 28.57 కిలోలు తూగుతాయి అని లెక్క కట్టి, నిమిషంలో తూకం వేసి లక్ష బల్లిగుడ్లు ఇస్తాడు. ఇదే విధంగా ఒక మోలు గంధకం తూకం వేస్తే ఎంత బరువు ఉంటుందో మనకి ముందుగా తెలిస్తే మన జాడీలో ఉన్న గంధకంలో ఎన్ని అణువులు ఉన్నాయో మనం చెప్పొచ్చు.


title: మోల్

text: ఒక మోలు గంధకం ఎంత తూగుతుంది? ఇది మనకి మూలకాల ఆవర్తన పట్టిక (Periodic Table of Elements) చూస్తే తెలుస్తుంది. ఆవర్తన పట్టికలో, గంధకం గడిలో, S అనే అక్షరం కింద 32.07 అనే సంఖ్య ఉంటుంది, ఒక సారి చూసి నిర్ధారించుకొండి. దాని అర్థం ఏమిటంటే, తూకం వేసి 32.07 గ్రాముల గంధకం తీసుకుంటే అందులో ఖచ్చితంగా ఒక మోలు గంధకం అణువులు (Sulfer atoms) ఉంటాయి. ఇదే పద్ధతిలో ఆవర్తన పట్టికలో ప్రతీ మూలకం యొక్క మోలార్ భారం (molar weight) ఉంటుంది. ఉదాహరణకి కర్బనం (Carbon) మోలార్ భారం 12.01 అని ఉంటుంది. అనగా 12.01 గ్రాముల కర్బనంలో కూడ ఒక మోలు కర్బనం అణువులు ఉంటాయి, అనగా 602,000,000,000,000,000,000,000 కర్బనం అణువులు ఉంటాయి, లేదా కాసింత క్లుప్తంగా, 6.02 x 10 కర్బనం అణువులు ఉంటాయి, లేదా అవగాడ్రో సంఖ్య అన్ని అణువులు ఉంటాయి.


title: మోల్

text: ఇక్కడ ఒక చిన్న మెలిక ఉంది. కర్బనంలో రకరకాల కర్బనాలు ఉన్నాయి; వీటిల్లో మూడు ముఖ్యమైనవి: C-12, C-13, C-14. C-12 లో 6 ప్రోటానులు, 6 నూట్రానులు ఉంటాయి కనుక దాని అణు భారం 12. C-13 లో 6 ప్రోటానులు, 7 నూట్రానులు ఉంటాయి కనుక దాని అణు భారం 13. C-14 లో 6 ప్రోటానులు, 8 నూట్రానులు ఉంటాయి కనుక దాని అణు భారం 14. వీటి సగటు అణు భారం లెక్క కడితే 12.01 వస్తుంది.


title: మోల్

text: ఆమ్లజని మోలార్ భారం ఎంత? ఇక్కడ కొంచెం జాగ్రత్తగా ఉండాలి. మనం పీల్చే గాలిలో ఉన్న ఆమ్లజని అణువు (atom) రూపంలో ఉండదు; బణువు (molecule) రూపంలో ఉంటుంది. ఇక్కడ బణువు అంటే రెండు ఆమ్లజని అణువుల జంట, అనగా O. ఒకొక్క అణువు మోలార్ భారం 16 కనుక ఆమ్లజని బణువు మోలార్ భారం 32 అవుతుంది. కనుక 32 గ్రాముల ఆమ్లజని లో 6.02 x 10 బణువులు ఉంటాయి లేదా 16 గ్రాముల ఆమ్లజని లో 6.02 x 10 అణువులు ఉంటాయి. ఈ తేడాని గమనించి తీరాలి.


title: మోల్

text: విద్యార్థులు గమనించవలసిన అతి ముఖ్య విషయం. ఇంగ్లీషులో "మోలార్" అనే మాటకి "మోలిక్యులార్" అనే మాటకి మధ్య అర్థంలో బోలెడు తేడా ఉంది. ఒక అణువు యొక్క భారం అనే భావాన్ని సూచించడానికి "అణు భారం" (atomic mass or atomic weight) అన్న మాట వాడతారు. అదే విధంగా ఒక బణువు యొక్క భారం "బణు భారం" (molecular mass or molecular weight) అన్న మాట వాడతారు. కాని ఈ "బణు భారం" అనే పదబంధం పాతబడిపోయింది. దీని స్థానంలో "సాపేక్ష బణు భారం (relative molecular mass) అనే పదబంధం వాడుతున్నారు. ఇక్కడ "సాపేక్ష" అన్నాము కనుక మన బణువు ఒక ప్రామాణిక బణువుతో (సాధారణంగా కర్బనం-12 బణువుతో) పోల్చి చూసినప్పుడు ఎంత బరువుందో చెబుతుంది. కాని "మోలార్ అన్నప్పుడు "ఒక మోలుతో పోల్చి చూసినప్పుడు" అని అర్థం. ఈ సూక్ష్మం అర్థం అవటానికి కాసింత పరిశ్రమ అవసరం.


title: మోల్

text: టూకీగా -రసాయన పరిశ్రమలో మోల్ అనే భావం ఎలా ఉపయోగపడుతుందో సోదాహరణంగా చూద్దాం. టైటేనియమ్ (Titanium) అనే లోహం తయారీ కి ఈ దిగువ చూపిన రసాయన అభిక్రియ (chemical reaction) తరచు వాడుతూ ఉంటారు.


title: మోల్

text: 2 Mg(l) + TiCl(g) → 2 MgCl(l) + Ti(s), [Temp = 800–850 °C]


title: మోల్

text: ఈ రసాయన సమీకరణంల్లో ఎడమ పక్కన ఉన్న ముడి పదార్థాలు ఆయా కొలతలతో వాడితే కుడి పక్కన చూపిన లబ్ది పదార్థాలు వస్తాయి. ఎడమ పక్కన ఉన్న 2 Mg (l) అంటే ద్రవ రూపంలో ఉన్న 2 మోలుల మెగ్నీసియం. కుండలీకరణలలో ఉన్న l అనే అక్షరం liquid అని చెబుతొంది. తరువాత TiCl (g) అంటే ఒక మోలు వాయు రూపంలో ఉన్న టైటేనియమ్ టెట్రా క్లోరైడ్ (టూకీగా, టికిల్ అంటారు). మెగ్నీసియం క్లోరిన్ తో కలిసి ఉండడానికి ఎక్కువ ఇష్టపడుతుంది కనుక పైన చూపిన రసాయన సంయోగం జరుగుతుంది. తరువాత కుడి వైపు ద్రవ రూపంలో ఉన్న మెగ్నీసియం క్లోరైడ్, ఘన రూపంలో టైటేనియమ్ వస్తాయి.


title: మోల్

text: ఈ ప్రక్రియ జరగడానికి ముడి పదార్థాలని బిగుతుగా మూతి ఉన్న ఒక తొట్టెలో పెట్టి దానిని 800-850 డిగ్రీల సెల్సియస్ వరకు వేడి చెయ్యాలి. అప్పుడు తొట్టెలో అట్టడుగుకి బరువుగా ఉన్న టైటేనియమ్ లోహం మడ్డిలా దిగిపోతుంది. ఆ మడ్డి మీద తేలుతూ ద్రవ రూపంలో మెగ్నీసియం క్లోరైడ్, దాని పైన తేలుతూ ద్రవ రూపంలో ఉన్న మెగ్నీసియం, ఆ పైన తేలుతూ వాయు రూపంలో టికిల్, విడివిడిగా స్తరాల (layers) మాదిరి ఉంటాయి. అభిక్రియ ఉపలబ్ధులు కిందకి దిగిపోతూ ఉంటాయి కనుక పైన తేలుతున్న మెగ్నీసియం కి ఆ పైన ఉన్న ట్రికిల్ కి మధ్య అంతరాయం లేకుండా అభిక్రియ జరుగుతూనే ఉంటుంది.


title: మోల్

text: ఇప్పుడు కార్ఖానాలో ఉన్న అధినేత 200 కిలోల టికిల్, 25 కిలోల మెగ్నీసియం తొట్టెలో వేసి టైటేనియమ్ తయారు చెయ్యమని ఆనతి జారీ చేసేడనుకుందాం. అప్పుడు ఎంత టైటేనియమ్ తయారవుతుంది? ఈ లెక్క చెయ్యడానికి 200 కిలోలని, 25 కిలోలని మోలులలోకి మార్చాలి. ఒక టికిల్ బణువులో (TiCl) ఒక అణువు టైటేనియమ్, నాలుగు క్లోరిన్ అణువులు ఉన్నాయి కనుక టికిల్ “అణుభారం” ఎంతో ఆవర్తన పట్టికని చూసి లెక్క కట్టవచ్చు. (ఈ లెక్క పాఠకులు ప్రయత్నించి చెయ్యవచ్చు!). అప్పుడు


title: మోల్

text:
200 కిలోల టికిల్ = 1054 మోలులు టికిల్ అవుతుంది.
25 కిలో ల మెగ్నీసియం = 1029 మోలులు మెగ్నీసియం అవుతుంది.


title: మోల్

text: కానీ సమీకరణం ఏమిటి చెబుతున్నది? ఒక పాలు టికిల్ కి రెండు పాళ్ళు మెగ్నీసియం ఉండాలంటోంది; కానీ కర్మాగారం యజమాని మంజూరు చేసిన ముడిసరుకులో టికిల్, మెగ్నీసియం దరిదాపు సమ పాళ్లల్లో ఉన్నాయి. కనుక టికిల్ లో ఉన్న టైటేనియమ్ అంతా టైటేనియం లోహంగా మారటం లేదు. మనకి ఉరమరగా 515 మోలుల టైటేనియం మాత్రమే వస్తోంది. (ఈ లెక్క కూడా పాఠకులు జాగ్రత్తగా చేసి చూడగలరు!) ఈ రకంగా లెక్క వేసి ముడి పదార్థాలు ఎంతెంత వాడాలో చూసుకుంటే రసాయన చర్య సమర్ధవంతంగా సాగుతుంది.


title: మోల్

text: వేమూరి వేంకటేశ్వరరావు, "మోలు అంటే ఏమిటి?," లోలకం, https://lolakam.blogspot.com/2018/02/blog-post.html


title: శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహస్వామి దేవస్థానం, రేకుర్తి

text:
రేకుర్తి లక్ష్మీనరసింహస్వామి ఆలయం కరీంనగర్ జిల్లా, కొత్తపల్లి (హవేలి) మండలం రేకుర్తి గ్రామంలోని పురాతన గుట్టలపై ఉన్న ఆలయం. నాలుగువందల ఏళ్ళ చరిత్ర కలిగివున్న ఈ ఆలయానికి భారతదేశంలోనే సుదర్శన చక్రం స్వయంభువుగా వెలసిన ఏకైక ఆలయంగా పేరుంది. ప్రపంచంలో స్వయంభువుగా సుదర్శన చక్రంతో వెలిసిన లక్ష్మీనృసింహస్వామి ఆలయాలు రెండు ఉండగా, అందులో ఒకటి ఈ రేకుర్తి ఆలయం.
400 ఏండ్ల చరిత్ర కలిగిన ఈ గ్రామం అప్పట్లో రేణుగా పట్టణంగా పిలువబడేది. ఈ సంస్థానాన్ని అల్లం రాజు పాలించేవాడు. అల్లం రాజు ఈ గుట్టపై ప్రత్యేకంగా స్థావరం ఏర్పాటు చేసుకోవడమేకాకుండా సైన్యం కోసం ప్రత్యేక స్థావరాలు ఏర్పాటుచేయించాడు. తర్వాతి కాలంలో రేణుగా పట్టణం కాస్త దేవకుర్తిగా, తదనంతరం రేకుర్తిగా మారిందని చరిత్రకారులు చెప్తున్నారు. అప్పట్లో ఈ ప్రాంతం రేణుగా సంస్థానంగా ఎంతో ప్రసిద్ధిగాంచింది. ఇక్కడున్న గుహల్లో పూర్వకాలంలో మునులు ధ్యానం చేసేవారని తెలుస్తుంది. ఆ కాలంలోనే ఇక్కడ స్వయంభువుగా లక్ష్మీ సమేతుడైన నరసింహస్వామి వెలిశాడు. ఈ గుట్ట సమీపంలోవున్న బొమ్మలమ్మ గుట్ట దగ్గర కురిక్యాల శాసనం ఇక్కడే లిఖించబడింది. కురిక్యాల శాసనాన్ని తిలకించేందుకు వచ్చిన సందర్శకులు రేకుర్తి నరసింహుడిని దర్శించుకోవడం సాంప్రదాయంగా మారింది. దీంతోపాటు మునులు అభిషేకం చేసుకునేందుకు కోనేరు నీటిని కింద ఒక బావిలో ఉన్న నీటిని వాడేవారట. గుట్టపై లక్ష్మీ నరసింహుడు వెలసిన నాటి నుంచి నేటివరకు గుట్టపై ఉన్న కోనేరులో నీరు ఎండిపోలేదు. ఇది ఇక్కడి ప్రత్యేకతగా చెప్పుకోవచ్చు.


text: కరీంనగర్ నుంచి బొమ్మలగుట్టకు వెళ్లేదారిలో 7 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఈ రేకుర్తి లక్ష్మీ నరసింహస్వామి ఆలయం ఉంది.


title: కమలామర్రి

text: కమలామర్రి, వైఎస్ఆర్ జిల్లా, గాలివీడు మండలానికి చెందిన పల్లెల సమూహము.


title: కమలామర్రి

text: పెద్ద పల్లె


title: కమలామర్రి

text: పడమర పల్లె


title: కమలామర్రి

text: రెడ్డెవారి పల్లె


title: కమలామర్రి

text: పాలెం


title: షబ్నవీసు వెంకట రామ నరసింహ రావు

text: షబ్నవీసు వెంకటరామ నరసింహరావు (1896 - 1929) ప్రముఖ సాహిత్యోద్యమమూర్తి, తెలంగాణలో మొట్టమొదటి పత్రిక ‘నీలగిరి’ స్థాపకుడు.


title: షబ్నవీసు వెంకట రామ నరసింహ రావు

text: షబ్నవీసు వెంకట రామ నరసింహ రావు మన్మథనామ సంవత్సరం, కార్తీక మాసం అనగా 1896 నవంబరు నెలలో షబ్నవీసు లక్ష్మీ నారాయణ రావు, రంగనాయకమ్మ లకు జన్మించారు షబ్నవీసు లక్ష్మీ నారాయణ రావు తండ్రి గోపాల రావు నల్లగొండ సమీపంలో గల మామిళ్ళగూడెం గ్రామం మఖత్తగా సంపాదించారు.


title: షబ్నవీసు వెంకట రామ నరసింహ రావు

text: విద్య అందరికి అందాలని సత్సంకల్పంతో 1918, మార్చి18న నల్లగొండలో ఆంధ్ర సారస్వత నిలయంను స్థాపించాడు. 1922 ఆగస్టు 24న మాడపాటి హనుమంతరావు, టేకుమల్ల రంగారావు, అక్కినేపల్లి జానకిరామారావు వంటి వారి ప్రోత్సాహాలతో తెలంగాణ జాగృతే లక్ష్యంగా నీలగిరి వారపత్రికను వార్త లేనిదేలో కము అంధకార బంధురమవుతుందని భావించి, ఆనాడు నిజాం పాలనా కాలంలో నిర్భంధాన్ని అధిగమించి ఉస్మానియా ముద్రణాలయం స్థాపించి దాని ద్వారా సంస్కారిణి గ్రంథమాల ద్వారా ప్రతినెల ఒక మంచిపుస్తకం అందించాడు.


title: షబ్నవీసు వెంకట రామ నరసింహ రావు

text: ఈయన 1929లో మరణించాడు.


title: భైరవి వెంకట నరసింహ స్వామి

text:
భైరవి వెంకట నరసింహ స్వామి ( జననం: డిసెంబర్ 16, 1964 ) తెలంగాణకు చెందిన కథా రచయిత.
ఈయన 1964, డిసెంబర్ 16 న కరీంనగర్ జిల్లా కోపెడ మండలంలోని వరికోలు గ్రామంలో జన్మించారు.


title: సమీర్ రెడ్డి

text: సమీర్ రెడ్డి భారతీయ సినిమా ఛాయాగ్రాహకుడు. ఇతడు తెలుగు, తమిళ, హిందీ సినిమాలకు సినిమాటోగ్రాఫర్‌గా పనిచేశాడు.


title: సమీర్ రెడ్డి

text: ఇతడు హైదరాబాదులో జన్మించాడు. రాజమండ్రిలో పెరిగాడు. ఇతడు ఇంటర్‌మీడియట్ వరకు రాజమండ్రిలో చదివాడు. ఇతడు లెదర్ టెక్నాలజీలో డిగ్రీ చదవడానికి మద్రాసులోని గిండీ ఫుట్‌వేర్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లో చేరాడు కాని అతనికి అది నచ్చకపోవడంతో మానివేశాడు. ఇతని బంధువు రసూల్ ప్రేరణతో ఇతడు సినిమా రంగం వైపు ఆసక్తిని కనబరచాడు. తేజ వద్ద సహాయకునిగా రాత్, అంతం, రక్షణ, మనీ, బాజీ సినిమాలలో పనిచేశాడు. ఇతడు ఛాయాగ్రాహకునిగా పనిచేసిన మొదటి చిత్రం సునీల్ శెట్టి, సోనాలి బెంద్రెలు నటించిన భాయ్ అనే హిందీ సినిమా. తెలుగులో ఇతడు పనిచేసిన మొదటి సినిమా ఉషాకిరణ్ మూవీస్ వారి ఆనందం. ఇంకా ఇతడు క్విక్ శాండ్ అనే హాలీవుడ్ సినిమాకు కూడా సినిమాటోగ్రాఫర్‌గా పనిచేశాడు.


title: సమీర్ రెడ్డి

text: ఇతడు పనిచేసిన తెలుగు సినిమాల పాక్షిక జాబితా:


title: అక్కడ అమ్మాయి ఇక్కడ అబ్బాయి

text: అక్కడ అమ్మాయి ఇక్కడ అబ్బాయి 1996 లో ఇ. వి. వి. సత్యనారాయణ దర్శకత్వంలో వచ్చిన ప్రేమకథా చిత్రం. ఇందులో పవన్ కల్యాణ్, సుప్రియ నాయకా నాయికలుగా నటించారు. ఇది కథానాయకుడిగా పవన్ కల్యాణ్ మొదటి సినిమా. కథానాయిక సుప్రియకు కూడా ఇది మొదటి సినిమా. ఈమె అక్కినేని నాగేశ్వరరావుకు మనవరాలు. నటుడు సుమంత్కు చెల్లెలు. ఈ సినిమా "ఖయామత్ సే ఖయామత్ తక్" అనే హిందీ సినిమాకు పునర్నిర్మాణం.ఈ సినిమాకు సాలూరి కోటి సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు. పాటలన్నీ వేటూరి సుందర్రామ్మూర్తి రచించాడు. పాటలు లహరి మ్యూజిక్ ద్వారా విడుదల అయ్యాయి.


title: ఎన్.వి. రమణయ్య

text: ఎన్.వి. రమణయ్య (1935 జూలై 10 - 2018 జనవరి 16) ఉపాధ్యాయుడు, సామాజిక కార్యకర్త మరియు సంపాదకుడు.


title: ఎన్.వి. రమణయ్య

text: రమణయ్య 1935, జూలై 10న ప్రకాశం జిల్లా, సింగరాయకొండలో జన్మించాడు. బింగినిపల్లి, ఒంగోలు, నెల్లూరు, విజయనగరంలలో విద్యాభ్యాసం పూర్తిచేశాడు.


title: ఎన్.వి. రమణయ్య

text: డిగ్రీ విద్యార్థిగా ఉన్నప్పుడు నెల్లూరు విఆర్ కళాశాల కార్యదర్శిగా, డి.ఎస్.యు. కార్యదర్శిగా పనిచేసాడు. చేతన, నవవికాస్ సంస్థల ద్వారా సేవ కార్యక్రమాలు నిర్వహించాడు.


title: ఎన్.వి. రమణయ్య

text: ఉన్నవ రచనలు, హేతువాద రచనలు, అక్షర, శంకరన్, మధుమురళి బాలమురళి, పరిశోధన, బతుకుచిత్రం, ఏకాంతసేవ మొదలైన గ్రంథాలకు సంపాదకత్వం వహించాడు.


title: ఎన్.వి. రమణయ్య

text: ఈయన 2018, జనవరి 16న హైదరాబాదులో మరణించాడు.


title: మొదటి ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం

text: మొదటి ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం సిక్ఖు సామ్రాజ్యం, ఈస్టిండియా కంపెనీల మధ్య 1845 నుంచి 1846 మధ్యకాలంలో జరిగిన యుద్ధం. బ్రిటీష్ పక్షం విజయం సాధించడంతో పాక్షికంగా సిక్ఖు సామ్రాజ్యం బ్రిటీష్ వారికి లొంగిపోయింది.


title: మొదటి ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం

text: 19వ శతాబ్దపు తొలి నాళ్లలో భారత ఉపఖండపు వాయువ్యభాగంలో మహారాజా రంజిత్ సింగ్ సిక్ఖు సామ్రాజ్యాన్ని విస్తరిస్తూ, స్థిరపరుస్తూ ఉన్నకాలానికల్లా తూర్పు భారతం (ప్లాసీ, బక్సర్ యుద్ధాలు), దక్షిణ భారతం (ఆంగ్లో-మైసూరు యుద్ధాలు), మధ్యభారతం (ఆంగ్లో-మరాఠా యుద్ధాలు)పై ఆధిపత్యాన్ని సాధించి పంజాబ్ సరిహద్దుల దాకా తమ పాలనను విస్తరించారు. రంజిత్ సింగ్ జాగ్రత్తతో కూడిన స్నేహాన్ని ఈస్టిండియా కంపెనీతో పాటించాడు. సట్లెజ్ నదికి దక్షిణాన ఉన్న కొన్ని ప్రాంతాలను బ్రిటీష్ వారికి ఇచ్చివేస్తూనే, బ్రిటీష్ వారి దురాక్రమణ ధోరణిని అడ్డుకునేందుకు, ఆఫ్ఘాన్లపై యుద్ధం ప్రారంభించేందుకు కూడా ఉపయోగపడేలా సైనిక శక్తిని నిర్మించడం ప్రారంభించాడు. అమెరికన్, యూరోపియన్ సైనికులను జీతాలకు పెట్టుకుని తమ సైన్యాన్ని ఫిరంగుల వాడకానికి శిక్షణ ఇప్పించుకునేవాడు, అంతేకాక హిందువులు, ముస్లిములను  సైన్యభాగాల్లో చేర్చుకున్నాడు.


title: మొదటి ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం

text: ఆఫ్ఘాన్లలోని అనైక్యతను ఆధారంగా చేసుకుని సిక్ఖులు పెషావర్, ముల్తాన్ ప్రావిన్సులు, పలు ఆఫ్ఘాన్ నగరాలను గెలిచి తమ పాలనలోని జమ్ము మరియు కాశ్మీర్ రాజ్యాల్లో విలీనం చేశారు. ఆఫ్ఘనిస్తాన్లో రాజ్యవ్యవస్థ పున:స్థాపన జరగగానే, బ్రిటీష్ వారు ఆఫ్ఘాన్ రాజు ఎమిర్ దోస్త్ మొహమ్మద్ ఖాన్, రష్యా సామ్రాజ్యంతో కుమ్మక్కై తమకు వ్యతిరేకంగా కుట్రచేస్తున్నాడన్న ఆలోచనతో ఉక్కిరిబిక్కిరై, అతన్ని తొలగించి షుజా షా దురానీని పాలకుణ్ణి చేసేందుకు మొదటి ఆంగ్లో-ఆఫ్ఘాన్ యుద్ధం  ప్రారంభించారు. మొదట్లో బ్రిటీష్ ఆక్రమణ విజయవంతమైనట్టు కనిపించినా, ఎల్ఫిన్ స్టోన్ సైన్యం ఊచకోతతో దారుణమైన మలుపు తీసుకోవడంతో ఆఫ్ఘనిస్తాన్ నుంచి 1842లో ఆఫ్ఘనిస్తాన్ నుంచి, పెషావర్ నుంచి వెనుదిరిగారు. బ్రిటీష్ సైన్యం, మరీముఖ్యంగా బెంగాల్ సైన్యం ప్రతిష్ఠ ణంగా అడుగంటింది.


title: మొదటి ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం

text: 1839లో రంజిత్ సింగ్ మరణించాడు, వెనువెంటనే అతని సామ్రాజ్యం అవ్యవస్థితంగా తయారైంది. రంజిత్ సింగ్ కుమారుడు, అప్రఖ్యాతుడు అయిన ఖరక్ సింగ్ కొద్ది నెలల్లోనే పదవీ చ్యుతుడయ్యాడు, తర్వాత జైలులో అనుమానాస్పదంగా మరణించాడు. అతినికి విషం ఇచ్చి చంపారని అందరూ నమ్మారు. అతనికి విరుద్ధంగగా వ్యవహరించిన, సమర్థుడైన అతని కుమారుడు కున్వర్ నౌ నిహాల్ సింగ్ సింహాసనం ఎక్కాడు. కానీ తన తండ్రి అంత్యక్రియల నుంచి వెనుదిరిగి వస్తూండగా అనుమానాస్పద పరిస్థితుల్లో లాహోరు కోట కమాను ద్వారం నుంచి పడిపోయి గాయాలతో మరణించాడు.


title: మొదటి ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం

text: సిక్ఖు సింధన్ వాలియాలు, హిందూ డోగ్రాలు ఆ సమయంలో పంజాబ్ లో అధికారాన్ని స్వంతం చేసుకోవడానికి పోరాడుతూ ఉన్నారు. 1841 జనవరిలో రంజిత్ సింగ్ అక్రమ సంతానమైన పెద్ద కొడుకు షేర్ సింగ్ కి రాజ్యం ఇవ్వడంలో విజయం సాధించారు. అత్యంత ప్రాబల్యమైన సింధన్వాలియా వర్గం బ్రిటీష్ భూభాగంలో రక్షణ కోసం పారిపోయింది, కానీ వీరికి అనుకూలురైనవారు చాలామంది పంజాబ్ సైన్యంలో ఉండేవారు.


title: మొదటి ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం

text: రంజిత్ రాజ్ మరణానంతరం, భూస్వాములు సాయుధీకరింపబడుతూ, సైన్యాన్ని పోగుచేస్తూండడంతో 29 వేల (192 తుపాకులతో) నుంచి 80 వేలకు పెరిగిపోయింది. తాము కూడా సిక్ఖు దేశంలోనే భాగమని పేర్కొంటూ వచ్చారు. వాటి స్థానిక పంచాయితీలు రాజ్యంలో సమాంతర అధికార కేంద్రాలుగా ఏర్పడి, గురు గోబింద్ సింగ్ ఆశయమైన సిక్ఖు సమష్టి సంపద అన్నది ఏర్పడిందని చెప్తూ, సిక్ఖులు మొత్తం అన్ని సైనిక, పౌర, కార్యనిర్వాహక అధికారాలను రాజ్యంలో కైవసం చేసుకున్నారు. దీన్ని బ్రిటీష్ వారు ప్రమాదకరమైన సైనిక ప్రజాస్వామ్యంగా అభివర్ణించారు. బ్రిటీష్ ప్రతినిధులు, పర్యాటకులు ఈ ప్రాదేశిక ప్రభుత్వాలు తమ ఏకజాతి అధికారాన్ని నిలబెట్టుకుంటూనే, కేంద్ర దర్బారుకు వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు చేస్తున్నాయని గమనించారు.


title: మొదటి ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం

text: మహారాజా షేర్‌సింగ్ ఒకప్రక్క తన సైన్యం కోరుతున్న జీతభత్యాలు ఇవ్వలేకపోతూనే, దురభ్యాసాలకు డబ్బును వృధా ఖర్చు చేయడం కొనసాగించాడు. 1843 సెప్టెంబరులో అతన్ని అతని దాయాది, సైన్యంలో అధికారి అయిన అజిత్ సింగ్ సింధన్‌వాలియా హత్యచేశాడు. డోగ్రాలు ఇందుకు బాధ్యులైనవారి మీద పగతీర్చుకున్నారు, దాంతో రంజిత్ సింగ్ చిన్న భార్య జింద్ కౌర్ పసిపిల్లాడు దులీప్ సింగ్‌ని రాజును చేసి, అతనికి రాజప్రతినిధిగా ఆమెను నిలిపారు. వజీర్ హీరా సింగ్ రాజ ఖజానా (తోష్‌ఖానా) కొల్లగొట్టి, ఆ సొమ్ముతో రాజధాని విడిచి పారిపోతూండగా షామ్ సింగ్ అట్టారివాలియా నాయకత్వంలోని దళాలు చంపేశాయి, తర్వాత జింద్ కౌర్ సోదరుడు జవాహర్ సింగ్ 1844 డిసెంబరులో వజీరు అయ్యాడు. 1845లో దులీప్ సింగ్ స్థానానికి ప్రమాదకరంగా కనిపిస్తూన్న పెషావరా సింగ్‌ని హత్యచేసేందుకు ఏర్పాటుచేశాడు. ఈ విషయమై అతనిని సైన్యం విచారణ ప్రారంభించింది. సైన్యానికి లంచాలిచ్చి తప్పించుకునే యత్నాలు చేసినా జింద్ కౌర్, దులీప్ సింగ్‌ల సమక్షంలో దారుణంగా చంపారు.


title: మొదటి ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం

text: తన సోదరుడి హత్యకు కాణమైనవారిపై పగతీర్చుకుంటానని బహిరంగంగా జింద్ కౌర్ శపథం చేసింది. లాల్ సింగ్ వజీరుగా, తేజ్ సింగ్ సైన్యాధ్యక్షుడుగా నియమితులయ్యారు. వీరిద్దరూ డోగ్రా కూటమిలో కీలకమైన వ్యక్తులన్న విషయాన్ని సిక్ఖు చరిత్రకారులు నొక్కి చెప్పారు. వీరిద్దరూ మొదట పంజాబ్ ప్రాంతానికి ఆవల హిందూ ఉన్నత కులంలో జన్మించినవారు, 1818లో సిక్ఖు మతం స్వీకరించారు


title: మొదటి ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం

text: రంజిత్ సింగ్ మరణించిన వెంటనే బ్రిటీష్ ఈస్టిండియా కంపెనీ బ్రిటీష్ పాలనకు, సిక్ఖు సామ్రాజ్యానికి సరిహద్దుగా ఉన్న సట్లెజ్ నదికి కొన్ని మైళ్ళు మాత్రమే దూరంలో ఉన్న ఫిరోజ్‌పూర్‌లో సైనిక కంటోన్‌మెంటు ఏర్పాటుచేసి ప్రధానంగా పంజాబ్‌కు సమీపంలోని ప్రాంతాల్లో సైనిక బలాన్ని పెంపొందించుకోవడం ప్రారంభించింది. 1843లో ఒక చర్యలో పంజాబ్ దక్షిణ ప్రాంతంలో ఉన్న సింధ్ ప్రాంతాన్ని గెలుచుకుని, స్వాధీనం చేసుకున్నారు, ఐతే ఈ చర్యను బ్రిటీష్ ప్రజానీకం సైతం క్రూరమైన, మూర్ఖమైన, అల్పమైన చర్యగా  పరిగణించారు. ఈ చర్య వల్ల బ్రిటీష్ వారు పంజాబ్‌లో ఏమాత్రం గౌరవం పొందకపోగా, బ్రిటీష్ చర్యల పట్ల, ఉద్దేశాల పట్ల సందేహాలతో ఉన్న జనం వెనక్కి వెళ్ళిపోతారేమోనని తొలగించారు.


title: మొదటి ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం

text: ఈ సందర్భంలో గవర్నర్ జనరల్ లార్డ్ ఎలెన్‌బరో, అతని వారసుడు సర్ హెన్రీ హార్డింగె నేతృత్వంలోని బ్రిటీష్ వారు చేతలు, వైఖరి వివాదాస్పదమైనవి. బ్రిటీష్ వారు రాసిన పలు కథనాల్లో, నియంత్రించడానికి బలమైన నాయకత్వం లేని సిక్ఖు సైన్యం వల్ల సరిహద్దుల వెంబడి కంపెనీ భూభాగాలకు ముప్పు కలగవచ్చన్నది వారి ప్రధానమైన ఆందోళనగా రాసివుంది. సిక్ఖు, భారతీయ చరిత్రకారులు మాత్రం ఈ గవర్నర్ జనరల్స్ చేసిన ప్రయత్నాలు రక్షణ కోసం కావని, దాడి కోసమే ఉద్దేశించినవని బ్రిటీష్ కథనాలను వ్యతిరేకించారు. ఉదాహరణకు బ్రిడ్జింగ్ ట్రైన్లు, కోటల ముట్టడికి వాడే ఫిరంగులు వంటివి ఏర్పరిచారని, వీటిని దాడి కోసమే ఉపయోగిస్తారు తప్ప రక్షణ చర్యలకు వీటిని సిద్ధం చేయడం సాధారణంగా జరగదు.


title: మొదటి ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం

text: సరిహద్దు జిల్లాలకు నియమించిన కొత్త రాజకీయ ప్రతినిధి మేజర్ జార్జ్ బ్రాడ్‌ఫూట్ నివేదికలు బ్రిటీష్ వైఖరిని ప్రభావితం చేశాయి. బ్రాడ్‌ఫూట్ నివేదికల్లో పంజాబ్‌లో అవ్యవస్థను నొక్కిచెప్పాడు, రాజ దర్బారులో జరుగుతున్న ప్రతీ అక్రమాన్ని, అవినీతికరమైన వ్యవహారానికి సంబంధించిన కథలను లెక్కకట్టి రాసేవాడు. పంజాబ్ భారతదేశంలో బ్రిటీష్ ప్రభావంలోకి రాకుండా ఇంకా స్వతంత్రంగా ఉన్న ఆఖరి రాజ్యం కావడం, భారతదేశంలో బ్రిటీష్ పట్టును ఎదిరించగల ఏకైక బలవత్తర శక్తిగా ఉండడం చేత కొందరు బ్రిటీష్ అధికారులకు పంజాబ్‌లోకి బ్రిటీష్ అధికారాన్ని, నియంత్రణను విస్తరించాలని తీవ్రమైన కోరికగా ఉండేది. పంజాబ్ రాజ్యం తన అధీనంలోని సంపదకు చాలా పేరొందింది, దాని ఖజానాలోని అనేక అమూల్యమైన సంపదలో కోహినూర్ వజ్రం ఒకటి. వీటన్నిటి కారణంగానూ బ్రిటీష్ ఈస్టిండియా కంపెనీ వారి దృష్టి పంజాబ్ మీద కేంద్రీకృతమై ఉంది.


title: మొదటి ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం

text: సరిహద్దుల్లో బహిరంగంగా, కలహశీలంగా కనిపిస్తూ బ్రిటీష్ సైన్యం పెంపు, సైనిక ఏర్పాట్లు చేయడం పంజాబ్‌లోనూ, సిక్కు సైన్యంలోనూ ఉద్రిక్తతలు పెంచింది.


title: మొదటి ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం

text: సిక్ఖు దర్బారు, ఈస్టిండియా కంపెనీలు పరస్పరం డిమాండ్లు, నిందలు వేసుకోవడం జరిగాకా దౌత్య సంబంధాలు తెగిపోయాయి. అప్పటికే ఒక డివిజన్ సైన్యం ఉన్న ఫిరోజ్‌పూర్ దిశగా ఈస్టిండియా కంపెనీ సైన్య ప్రయాణం సాగింది. ఈ సైన్యానికి బెంగాల్ సైన్యాధ్యక్షుడు సర్ హూ గౌ నాయకత్వం వహించాడు, వీరితో తనకు తాను సేనా నాయకత్వంలో హూ గౌ కింది స్థానం ఇచ్చుకుని బెంగాల్ గవర్నర్ జనరల్ సర్ హెన్రీ హార్డింగ్ కూడా తరలివచ్చాడు. ప్రతీ మూడు లేక నాలుగు బెంగాల్ కాల్బలాలకు కానీ, బెంగాలీ ఆశ్విక దళాలకు కానీ ఒక బ్రిటీష్ యూనిట్ చొప్పున బెంగాల్ సైన్యం వ్యూహ రూపనిర్మాణం జరిగింది. చాలావరకూ తుపాకీ దళంలో తేలికపాటి తుపాకులతో అశ్వాలపై ఉండే సైనికులతో ఉన్నాయి.


title: టి.ఎల్.ఎస్

text: టి.ఎల్.ఎస్ పూర్తి పేరు ట్రాన్స్పోర్ట్ లేయర్ సెక్యూరిటీ. ఇది ఓ.ఎస్.ఐ నమూనా లోని ఆరవ పోర అయిన ప్రేసేంటేషన్ లేయర్లో పని చెసే ప్రోటోకాల్. అంతర్జాలములోని సేవలకు-సేవలకు సేవలకు-వినియోగదారులకు మధ్య జరిగే అనేక సంభాషణలకు/లావాదేవీలకు భద్రత కల్పించేందుకు ఈ ప్రోటోకాల్ రూపొందించబడింది. టి.ఎల్.ఎస్ ను మునుపు ఎస్.ఎస్.ఎల్గా కూడా పరిగణించేవారు. భద్రతా సేవలు అందిస్తున్నాయి కాబట్టి వీటిని క్రిప్టోగ్రాఫిక్ ప్రోటోకాల్స్ లాగా వర్గీకరించవచ్చు. అనేక రకాలైన అప్లికేషన్స్/సేవలు ఈ ప్రోటోకాల్ ఆధారముగా చేసుకుని సురక్షితముగా సేవలను పొందుతూ అందిస్తూ ఉంటాయి.


title: టి.ఎల్.ఎస్

text: ఉదాహరణకి ఎచ్.టి.టి.పి.ఎస్ గూడుపట్టులు, ఇమెయిల్ సేవలు, అంతర్జాల ఫ్యాక్స్, త్వరిత సందేశ సేవలు/ఇన్స్టంట్ మేస్సజింగ్, అంతర్జాల వాణి సేవలు/వాయిస్ ఓవర్ ఐ.పి. ఇలా పలు రకాల అంతర్జాల లావాదేవీలకు భద్రత కల్పించటంలో టి.ఎల్.ఎస్. ప్రోటోకాల్ ప్రముఖ పాత్ర పోషిస్తుందనే చెప్పాలి.


title: టి.ఎల్.ఎస్

text: టి.ఎల్.ఎస్. వినియోగించిన యెడల, మనకు ముఖ్యముగా లభించే సేవలు మూడు.


title: టి.ఎల్.ఎస్

text: ఏవేని రెండు అంతర్జాల పరికరాల మధ్య జరిగే సంభాషణని, మార్గ మద్యములో వేరొకరు చూడకుండా, చూసినా అర్ధం కాకుండా చేయడమే గోప్యత యొక్క లక్ష్యం. ఇది ఎన్క్రిప్షన్ అనే ప్రక్రియని అవలంబించడం ద్వారా సాధ్యపడుతుంది. టి.ఎల్.ఎస్ అనేక రకాలైన ఎన్క్రిప్షన్ విధానాల వినియోగం ద్వారా ఈ గోప్యతని సాధిస్తుంది.


title: టి.ఎల్.ఎస్

text: ఉదాహరణకి అంతర్జాల సేవలు అందించే సంస్థల వలనడి ఉపకరణాల మీదనే మనం రోజు చెసే అంతర్జాల లావాదేవిలు ప్రయాణిస్తాయి. ఆ ఉపకరణాల మీద మన లావాదేవిల వివరాలు చూడటం సంస్థకి పెద్ద కష్టమైనా పని కాదు. అటువంటి పరిస్థితుల్లో గోప్యత కాపాడుకునేందుకుగాను ఈ టి.ఎల్.ఎస్. ఉపయోగపడుతుంది.


title: టి.ఎల్.ఎస్

text: ఇలా అనేకరకాల మార్గ మధ్య సమాచార తస్కరణ దాడులను ఈ టి.ఎల్.ఎస్ వినియోగించడం ద్వారా అరికట్టవచ్చు.


title: టి.ఎల్.ఎస్

text: ఏదేని వ్యవస్థలలో జరిగే సంభాషణలు/లావాదేవిలు పూర్తిగా జరగకపోయినా లేదా తప్పుతప్పుగా జరిగిన ఆ సంభాషణకి కార్యార్ధం ఉండదు. గోప్యత ఎంత ముఖ్యమో తప్పులు లేకుండా జరిగే సంభాషణ అంత ముఖ్యం. దీనినే లోపరాహిత సమగ్రత / ఇంటిగ్రిటి అంటారు. హాషింగ్ అనే ప్రక్రియ ద్వారా ఈ సమగ్రతని మనం సాధించవచ్చు.


title: టి.ఎల్.ఎస్

text: ఉదాహరణకి నేరగాళ్ళు మనం పంపిన సందేశాన్ని మార్గ మధ్యంలో మార్పు చేసి అవతల వారికి పంపితే, సమాచార గ్రహీత అది మనము పంపిన సందేశముగ పొరపడే ప్రమాదము ఉంది. పైన చెప్పిన గోప్యత ఉన్న తరుణంలో మార్గ మధ్యంలో సందేశం అర్ధవంతంగా ఉండే ఆస్కారం లేదు. అయినప్పటికీ నేరగాడు సమాచారాన్ని మార్చటం ద్వారా గ్రహీతకి అర్ధవంతమైన సమాచారం అందుబాటులేకుండా చేయగలడు.


title: టి.ఎల్.ఎస్

text: అటువంటి తరుణంలో ఈ హషింగ్ పద్ధతి పాటించడం ద్వారా గ్రహీతకి మార్గ మద్యంలో ఏదైనా మార్పు జరిగినది లేనిది తెలిసిపోతుంది.


title: అరుణ (చలం రచన)

text: అరుణ చలం రచించిన ఒక నవల. భర్త అన్న ఒకె ఒక్క హక్కుతొ పురుషుడు స్త్రీని ఎలా నిర్బందించలని చూస్థాడొ ఈ నవలలో చలం వివరించారు.


title: రెండవ ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం

text: రెండవ ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం అన్నది సిక్ఖు సామ్రాజ్యం, బ్రిటీష్ ఈస్టిండియా కంపెనీల నడుమ 1848 నుంచి 1849 మధ్యలో సాగిన సాయుధ సంఘర్షణ. దీని ఫలితంగా సిక్ఖు సామ్రాజ్యం పతనమై, ఈస్టిండియా కంపెనీ వాయువ్య సరిహద్దు ప్రావిన్సులో పంజాబ్ భాగమైంది.


title: రెండవ ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం

text: దివాన్ ముల్‌రాజ్ నుంచి అధికారం స్వీకరించడానికి వచ్చిన బొంబాయి రెజిమెంటుకు చెందిన సివిల్ సర్వెంట్ వాన్స్ ఆగ్న్యూను 1848 ఏప్రిల్ 19న అక్కడ హత్యచేశారు, వెంటనే సిక్ఖు దళాలు, సర్దారులు బహిరంగంగా తిరుగుబాటుకు దిగారు. బ్రిటీష్ ఈస్టిండియా కంపెనీ దళాలు పరిస్థితిని అధీనంలోకి తీసుకోవడానికి తగ్గ ఆహార సరఫరా, రవాణా సౌకర్యాలు అందుబాటులో లేవు, అలానే ఈ స్థితిని వెనువెంటనే ఎదుర్కోవడానికి సంసిద్ధత కలిగిలేవని సర్వసైన్యాధ్యక్షుడు సర్ హూ గౌతో గవర్నర్ జనరల్ డల్‌హౌసీ అంగీకరించాడు. ఈ తిరుగుబాటు వ్యాపిస్తుందనీ, కేవలం ముల్తాన్‌నే కాక మొత్తం పంజాబ్ ప్రాంతం అధీనంలోకి తీసుకురావడానికి తగ్గ ఆవశ్యకతను అది కల్పిస్తుందనీ డల్‌హౌసీ ఊహించాడు. దాంతో నిర్ణయం ప్రకారమే ఎదురుదాడిని ఆలస్యం చేశాడు. నవంబరులో పంజాబ్‌లో యుద్ధ కార్యకలాపాల కోసం అవసరమైన బలమైన సైన్యాన్ని సమాయత్తం చేసి, దాని పాటు తాను కూడా పంజాబ్ దిశగా కదిలాడు. హెర్బెర్ట్ ఎడ్వార్డ్స్ మొదటి ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధంలో అద్భుతమైన విజయం, నవంబరులో రామ్‌నగర్‌లో, డిసెంబరులో సాదులాపూర్‌లో, 1849 జనవరి 13న చిలియన్‌వాలా యుద్ధంలోనూ గౌ నిర్ణయాత్మకం కాని విజయాలను సాధించినా ముల్తాన్‌లో గట్టి ప్రతిఘటన ప్రభుత్వం వైపు నుంచి భారీ ఎత్తున వనరులు అందించాల్సిన అవసరం చూపించింది. ఒక్కపట్టున జనవరి 22 నాటికి ముల్తాన్ కోటను జనరల్ విష్ పట్టుకుని, గుజరాత్‌లో పోరాడుతున్న గౌతో కలిసేందుకు వీలు చిక్కించుకున్నాడు. ఈస్టిండియా కంపెనీ సైన్యాలు పూర్తిస్థాయి విజయం గుజరాత్ యుద్ధంలో ఫిబ్రవరి 21న పొందాయి, సిక్ఖు సైన్యం రావల్పిండి వద్ద లొంగిపోయింది, సిక్ఖుల ఆఫ్ఘాన్ మిత్రులను భారతదేశం సరిహద్దుల అవతలికి బ్రిటీష్ వారు తరిమి కొట్టారు.


title: రెండవ ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం

text: 1849లో గుజరాత్ వద్ద విజయం తర్వాత లార్డ్ డల్‌హౌసీ పంజాబ్‌ను ఈస్టిండియా కంపెనీ పాలనలో కలుపుకున్నాడు. ఈ సేవకు గాను డల్‌హౌసీ బ్రిటీష్ పార్లమెంటు కృతజ్ఞతలు అందుకోవడంతో పాటు బ్రిటీష్ ప్రభువర్గపు మార్క్వెస్ అన్న ఉన్నత స్థానాన్ని పొందాడు.


title: రెండవ ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం

text: ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధాలు రెండు పక్షాల్లోనూ ఎదుటి పక్షపు పోరాట శక్తి పట్ల గౌరవం కలిగించాయి. 1947లో భారత స్వాతంత్రం వరకూ సిక్ఖులు 1857 సిపాయిల తిరుగుబాటులోనూ, అనేక ఇతర యుద్ధాల్లోనూ ఈస్టిండియా కంపెనీ, బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం పక్షాన నమ్మకస్తులుగా పోరాడారు.


title: రెండవ ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం

text: 19వ శతాబ్దపు తొలి నాళ్లలో భారత ఉపఖండపు వాయువ్యభాగంలో మహారాజా రంజిత్ సింగ్ సిక్ఖు సామ్రాజ్యాన్ని విస్తరిస్తూ, స్థిరపరుస్తూ ఉన్నకాలానికల్లా తూర్పు భారతం (ప్లాసీ, బక్సర్ యుద్ధాలు), దక్షిణ భారతం (ఆంగ్లో-మైసూరు యుద్ధాలు), మధ్యభారతం (ఆంగ్లో-మరాఠా యుద్ధాలు)పై ఆధిపత్యాన్ని సాధించి పంజాబ్ సరిహద్దుల దాకా తమ పాలనను విస్తరించారు. రంజిత్ సింగ్ జాగ్రత్తతో కూడిన స్నేహాన్ని ఈస్టిండియా కంపెనీతో పాటించాడు. సట్లెజ్ నదికి దక్షిణాన ఉన్న కొన్ని ప్రాంతాలను బ్రిటీష్ వారికి ఇచ్చివేస్తూనే, బ్రిటీష్ వారి దురాక్రమణ ధోరణిని అడ్డుకునేందుకు, ఆఫ్ఘాన్లపై యుద్ధం ప్రారంభించేందుకు కూడా ఉపయోగపడేలా సైనిక శక్తిని నిర్మించడం ప్రారంభించాడు. అమెరికన్, యూరోపియన్ సైనికులను జీతాలకు పెట్టుకుని తమ సైన్యాన్ని ఫిరంగుల వాడకానికి శిక్షణ ఇప్పించుకునేవాడు, అంతేకాక హిందువులు, ముస్లిములను సైన్యభాగాల్లో చేర్చుకున్నాడు.


title: రెండవ ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం

text: ఆఫ్ఘాన్లలోని అనైక్యతను ఆధారంగా చేసుకుని సిక్ఖులు పెషావర్, ముల్తాన్ ప్రావిన్సులు, పలు ఆఫ్ఘాన్ నగరాలను గెలిచి తమ పాలనలోని జమ్ము మరియు కాశ్మీర్ రాజ్యాల్లో విలీనం చేశారు.


title: రెండవ ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం

text:
1839లో రంజిత్ సింగ్ మరణించాకా సిక్ఖు సామ్రాజ్యం అవ్యవస్థలోకి జారిపోసాగింది. కేంద్ర దర్బారులోకి పాలకులుగా ఒక్కొక్కరు రావడం పోవడం సాగుతూ వచ్చింది, దర్బారుకీ, సైన్యానికి మధ్య ఉద్రిక్తతలు పెరగసాగాయి. ఈస్టిండియా కంపెనీ తన సైనిక బలగాన్ని పంజాబ్ సరిహద్దుల్లో పెంచుతూపోసాగింది. ఈ క్రమంలో, బలహీనులైన, ద్రోహులుగా అనుమానించదగ్గ నాయకుల నడుమ ఉన్న సిక్ఖు సైన్యాన్ని ఉద్రిక్తతలు బ్రిటీష్ భూభాగం మీదికి దండెత్తేలా ప్రోత్సహించాయి.
చాలా గట్టి ప్రతిఘటనతో సమ‌వుజ్జీల నడము సాగిన యుద్ధంలా జరిగిన మొదటి ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధంలో సిక్ఖు సైన్యం ఓటమి చెందింది.


title: రెండవ ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం

text: యుద్ధానంతరం సిక్ఖు సామ్రాజ్యం కొన్ని విలువైన భూభాగాలు (జలంధర్ దోఅబ్) ఈస్టిండియా కంపెనీకి అప్పగించాల్సి రాగా, సిక్ఖు సామ్రాజ్యం నుంచి మొత్తం జమ్ము కాశ్మీర్‌ను జమ్ము పాలకుడు గులాబ్‌సింగ్ ఈస్టిండియా కంపెనీకి భారీ మొత్తాన్ని చెల్లించి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి అంగీకరించాల్సివచ్చింది. గులాబ్ సింగ్ కోసం కాశ్మీరు రాష్ట్రపాలకుడి (గవర్నరు)ని తొలగించడానికి కాశ్మీరు ప్రయాణించేందుకు సిక్ఖు సైన్యంలోని కొంత భాగాన్ని నిర్బంధించారు.


title: రెండవ ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం

text: పసితనంలో ఉన్న మహారాజు దులీప్ సింగ్ సిక్ఖు సామ్రాజ్యపు సింహాసనంలో కొనసాగేందుకు బ్రిటీష్ వారు అంగీకరించారు కానీ ఒక బ్రిటీష్ రెసిడెంటు సర్ హెన్రీ లారెన్సు దర్బారు విధానాలను నియంత్రించేలా ఏర్పాటుచేశారు. దులీప్ సింగ్ తల్లి మహారాణీ జింద్ కౌర్ రాజ్యప్రతినిధిగా తనకున్న పూర్వపు అధికారంలో కొంత తిరిగి సాధించేందుకు అవిచ్ఛిన్నమైన ప్రయత్నాలు చేస్తూనే ఉండడంతో, లారెన్స్ ఆమెను ప్రవాసంలోకి పంపేశాడు. కొందరు సిక్ఖు సైన్యాధ్యక్షులు, ఆస్థానికులు ఆమెను రాజధాని నుంచి పంపేయడాన్ని స్వాగతించగా, ఇతరులు లారెన్సు పనికి ఆగ్రహించారు.


title: రెండవ ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం

text: సిక్ఖు సామ్రాజ్యంలోని ముస్లిం సంఖ్యాధిక్య ప్రాంతాలు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ పాలకుడైన దోస్త్ మొహమ్మద్ ఖాన్‌తో సహకరించడం లేక అవ్యవస్థలోకి జారిపోయే ప్రమాదాలు పొంచివుండడంతో ఈ ప్రాంతంలో సిక్ఖు సైన్యంలోని కొంత భాగం ఉంచాల్సివచ్చేది. కేవలం సైన్యపు అస్తిత్వం మాత్రమే ఈ ప్రాంతాన్ని అణచివుంచగలిగేది. ఈ పనిలో భారీ సంఖ్యలో బ్రిటీష్ సైన్యం కానీ, బెంగాల్ సైన్యం కానీ ఉంచడం కోసం ఆర్థిక, మానవ వనరుల వినియోగించడానికి బ్రిటీష్ వారు అయిష్టత వ్యక్తం చేశారు. పైగా ఇందుకు విరుద్ధంగా, గవర్నర్ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియా విన్సెంట్ హార్డింగ్ బెంగాల్ సైన్యాన్ని 50వేల మంది సైనికుల మేర తగ్గించి యుద్ధానంతరం ఆర్థికంగా పొదుపు చేయాలని చూశాడు. సిక్ఖు సైన్యంలోని సర్దార్లు సహజంగానే వారికన్నా జూనియర్లైన బ్రిటీష్ అధికారులు, పరిపాలకుల ఆజ్ఞల కింద పనిచేయడానికి అవమానంగా తలిచాడు.


title: రెండవ ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం

text: 1848 తొలినాళ్ళలో సర్ హెన్రీ లారెన్సు అనారోగ్య కారణాలతో సెలవుపై ఇంగ్లాండుకు వెళ్ళాడు. హెన్రీ లారెన్సు స్థానంలో అతని తమ్ముడు జాన్ లారెన్సును నియమిస్తారని అందరూ భావించినా, లార్డ్ డల్హౌసీ (తర్వాత లార్డ్ హార్డింగ్ గవర్నరు జనరల్ పదవి స్వీకరించాడు) ఫ్రెడిరిక్ కర్రీని నియమించాడు. కర్రీ కలకత్తా కేంద్రంగా పనిచేసిన లీగలిస్టు, పంజాబ్‌లోని సైనిక వ్యవహారాలు తెలియనివాడు. While the Lawrences were comparatively informal and familiar with the junior officers who were Residents and Agents in the various districts of the Punjab, Currie was stiffer in manner and was inclined to treat his subordinates' reports with caution. In particular, he refused to act on reports from James Abbott, the Political Agent in Hazara, who was convinced that Sardar Chattar Singh Attariwalla, the Sikh Governor of Hazara, was actively plotting a rebellion with other Sirdars.


title: స్టేకరు బాయిలరు

text:
స్టాకరుఅనేవి ఘన ఇంధనాన్ని క్రమ పద్ధతిలో బాయిలరు దహనగదిలోకి పంపి మండించు బాయిలరు అదనపు యంత్ర పరికరాలు. వీలున్నంత వరకు ఎక్కువ ఇంధనం దహన గదిలో దహనం అయ్యేలా స్టాకరు చెయ్యును. స్టాకరులు ఫీడ్ హాపర్, గ్రేట్ (grate) వంటివి కలిగి వుండును. ఈ గ్రేట్ అనేవి రెండు రకాలు ఒకటి స్థిరంగా వుండే ఫిక్సుడ్ గ్రేట్, రెండవరకం కదిలే రకం లేదా మూవింగు చైన్ గ్రేట్.
లాంకసైర్ వంటి బాయిలర్లలో, ప్యాకేజ్ కోల్ లేదా వుడ్/కలప ఫైర్డ్ బాయిలర్లలో ఫిక్సుడ్ గ్రేట్ వుండును. గ్రేట్ పట్టిలు కలిగి వుండును.ఈ పట్టిలు పోత ఇనుము (cast iron) తో చెయ్యబడి వుండును.గ్రేట్ యొక్క పోత ఇనుము పట్టిలను ఒకదాని పక్క మరొకటి అడ్డుపట్టిల మీద దహన గదిలో అమర్చబడి వుండును.పట్టిల మధ్య చిన్న ఖాళి వుండి, ఇంధనం మండిన తరువాత ఏర్పడు బూడిద ఈ రంధ్రా ల, ఖాలిల ద్వారా దహనగది అడుగుభాగంలో జమ అగును. అప్పుడప్పుడు దహనగది అడుగున జమ అయ్యిన బూడిదను తొలగించెదరు. గ్రేట్ పట్టిలకున్నఖాళి ద్వారా గాలి లోపలికి ప్రసరించి ఇంధనంతో కల్సి దహన క్రియచురుకుగా జరుగును.
కదిలే గ్రేట్ చెయిన్ వంటి నిర్మాణం కలిగి నెమ్మదిగా కదులును.ఇక కదిలే గ్రేట్ చెయిన్ వంటి నిర్మాణం కలిగి నెమ్మదిగా కదులును.పట్టిల మధ్య తగినంత ఖాళి వుండి ఈ ఖాలిల ద్వారా ఇంధనం మండుటకు అవసరమైన గాలిని అందించెదరు.ఈ రకపు గ్రేట్ మొదటి చివర ఇంధనాన్ని ఫీడ్ హాపర్ ద్వారా కావల్సిన ప్రమాణంలో అందించగా, ఇంధనం కాలగా మిగిలిన బూడిద చెయినుగ్రేట్ రెండొవ చివరకు చేరి కింద పడును.ఇక్కడ జమ అయిన బూడిదను కన్వెయరు ద్వారా లేక మాన్యువల్ గా లేబరు ద్వారా తొలగించెదరు.ఇంధన దహనానికి అవసరమైన గాలిని కొంత మొదట గ్రేట్ కింద నుండి/ ఇంధనం అడుగు భాగం నుండి అందివగా మిగిన గాలిని మండుచున్న ఇంధన పైభాగంగాన ప్రసరించి అందించెదరు.ఎక్కువ కెపాసిటీ కలిగిన బాయిలరులలో ఇంధన దహనానికి అవసరమైన గాలిని ఫ్యానుల ద్వారా అందిస్తారు.ఇలా గాలి పర్నేసులోని ఇంధ్నానికి తగినంత అందించు ఫ్యాను/పంకా/బ్లోవరునుఫోర్సుడ్ డ్రాఫ్ట్ ఫ్యాన్/Forced Draft fan అంటారు.తెలుగులో బలత్క్రుత గాలి ప్రసరణ పంఖా అనవచ్చు.


title: స్టేకరు బాయిలరు

text:
ఈ స్టాకరు విధానాన్ని అండరు ఫీడ్ మరియు ఓవరు ఫీడ్ స్టాకరు అని విభజించారు/వర్గీకరించారు.
అండరు ఫీడ్ స్టాకరులు ఇంధనాన్ని బాయిలరుకు అందించడం తోపాటు ప్రాథమిక దహనానికి అవసరమైన గాలిని గ్రేట్ అడుగునుండి అందించును.ఈ అండరు ఫీడ్ స్టాకరులో ఇంధనం హపరులోపడి, అక్కడినుండి స్క్రూ లేదా రామ్ డ్రైవ్ మెకానిజం ద్వారా గ్రేట్ మీదకు వెళ్ళును.ఇంధనం గ్రేట్ మీద కదులుతూ వేడి గాలి వికరణఉష్ణానికి లోనయ్యి ఇంధ్నంతో కలిసి మండుట మొదలగును.బొగ్గును ఇంధనంగా వాడుతున్నప్పుడు క్లింకరు/చిట్లం ఏర్పడ కుండా ఉండుటకు కదేలే గ్రేట్‌లు వాడుత మంచిది.సాధారణంగా అండరు ఫీడ్ స్టాకరులు హారిజాంటల్ ఫీడ్-సైడ్ డిచార్జి మరియు గ్రావిటిఫీడ్ రియర్ యాష్ డిచార్జి అని రెండు రకాలు ఉపయోగంలో వున్నవి.


title: స్టేకరు బాయిలరు

text:
ఒవర్ ఫీడ్ స్టాకరులు మాస్ ఫీడ్ స్టాకరు లేదా స్ప్రెడరు స్టాకరు అని ఇంధనాన్ని అందించే మరియు కాల్చే విధానన్ని బట్టి పైరెండు రకాలుగా వర్గీకరించారు.
మాస్ ఫీడ్ స్టాకరు, బాయిలరులో గ్రేట్ మీద ఇంధనం ముందుకు కదులుతున్నప్పుడు నిరంతరంగా గ్రేట్ యొక్క ఒక చివరనుండి ఇంధనాన్ని అందించును.గ్రేట్ మీద ఇంధనపు ఎత్తును రెండి రకాలుగా నియంత్రించెదరు.
ఒక పద్ధతిలో గ్రేటు/grate పైకి కిందికి కదుపుట ద్వారా కావాల్సిన ఎత్తులో ఇంధనాన్ని అందించడం.గ్రేట్ ముందుకు కదులునపుడు ఇంధనం మండగా ఏర్పడిన బూడిద గ్రేట్ యొక్క రెండవ చివర కింద పడును. ప్రాథమిక దహన గాలి గ్రేట్ కింద నుండి, దానికి వున్న సందులు/ఖాలిల ద్వారా ఇంధనం మొదట మండుటకు అందించబడును.ప్రాథమిక మాస్ ఫీడ్ స్టోకర్లు వాటరు కూల్డ్ వైబ్రేటింగు గ్రేట్ మరియు మూవింగ్ ( vibratingchain and traveling chain) గ్రేట్ స్టాకరు.
స్ప్రేడరు స్టాకరు అనేవి చాలా విభిన్నమైన (versatile) టువంటి, సాధారణంగా వాడు స్టోకర్లు.spreader అను అంగ్లపదానికి తెలుగులో ప్రవర్ధని లేదా విస్తరణి అనవచ్చును. ఈవిధానంలో ఒక ప్రత్యేకమైన ఉపకరణంతో ఇంధనం సమానంగా సమతలంగా సమానమైన ఎత్తులో గ్రేట్ అంతా వ్యాపించేలా, విస్తరించేలా వెదచల్లబడి మండించబడును.చిన్నధూళికణాలుగా/పొడిగాచేసిన ఇంధనాన్ని గ్రేట్ పైభాగాన, కొంత ఎత్తులో గాలిలో సమానంగా మిశ్రమం అయ్యేలా వెదచల్లబడును.ఇలా చిన్న చిన్న ముక్కలుగా/తునకులుగా (1.0-3.0మీ.మీ) చెయ్యబడిన ఇంధనం/బొగ్గు గ్రేట్ కు కొంత ఎత్తులో గాలిలో గ్రేట్ వైశాల్యంమొత్తం వ్యాపించేలా చెయ్యుటకు గాలినే ఎజెక్టరు ద్వారా పంపెదరు. పొడి రూపంలో వున్నా ఇంధనాన్ని వేగంగా బాయిలరులోనికి విసరినపుడు/విస్తరింప చేసినపుడు గాలిలో తేలుతున్న ఇంధన కణాలు/పొడి అప్పటికే 1000°Cకు మించి వేడిగా వున్నదహనగదిలో గాలిలోనే, అనగా గ్రేట్ మీద పడక ముందే మండటం ప్రారంచించును.కొంచెం పెద్దవిగా వున్న ఇంధన తునకలు గ్రేట్ ఉపరితలం మీద పడి కాలడం మొదలగును.ఇంధనాన్ని చిన్నచిన్న ముక్కలుగా చేసి ఎజెక్టరు ద్వారా గాలితో మిశ్రమం చేసి దహనగదిలో గ్రేట్ మీద పాడుటకు ముందే దహన క్రియను ప్రారంభించడం వలన, మాస్ స్టాకరు కన్న స్ప్రేడరు స్టాకరు బాయిలరులో ఇంధనం త్వరితంగా మరియు బాగా దహనం చెందును.


title: స్టేకరు బాయిలరు

text: ఇందన ప్రాథమిక దహనానికి అవసరమైన గాలిని గ్రేట్ కింద నుండి అందించబడును/సప్లై చేయబడును.ద్వితీయస్థాయి దహనానికి అవసరమైన గాలిని సెకండరి ఎయిర్ నాజిల్స్/సూచీముఖంద్వారా అందించెదరు. ఫర్నేష్ లో ఇంధనాన్ని స్ప్రే చెయ్యుటకు, సెకండరిఎయిర్/దితీయ స్థాయిదశ గాలిని అందించుటకు ఫోర్సుడ్ డ్రాఫ్ట్ ఫ్యానును ఉపయోగిస్తారు.స్ప్రేడరు స్టాకరు బాయిలర్లలో స్థిరంగా వుండే గ్రేట్‌ల కన్న కదిలే గ్రేట్‌లనే ఎక్కువగా వాడెదరు.ట్రావెలింగు గ్రేట్స్, ఎయిర్ కూల్డ్ వైబ్రేటింగు గ్రేట్స్ లేదా వాటరు కూల్డ్ వైబ్రేటింగు గ్రేట్స్ స్ప్రేడరు స్టాకరు బాయిలర్లలో చక్కగా పనిచేయును.


title: స్టాకరు బాయిలరు


title: స్టాకరు బాయిలరు


title: స్టాకరు బాయిలరు


title: స్టాకరు బాయిలరు


title: రుస్తుం-2

text: రుస్తుం-2 అనేది మానవరహిత వైమానిక వాహనం (UAV) విమానం.దీనిని, దీనిని భారత రక్షణ వ్యవస్థకు చెందిన డీ.ఆర్.డీ.ఓ./ DRDO (Defence Research and Development Organisation) తయారు చేసింది.దేశీయ పరిజ్ఞానంతో అభివృద్ధి చేసిన మానవ రహిత వైమానిక వాహనం (UAV) రుస్తుం - 2 (తపస్ - 2001) తొలి పరీక్షలను విజయవంతంగా పూర్తిచేసింది. దీనిని మొదటి సారి ప్రయోగాత్మకంగా ఈ పరీక్షలను నవంబరు 16న కర్నాటకలోని చిత్రదుర్గ వైమానిక పరీక్ష వేదిక నుండి నిర్వహించినట్లు DRDO వెల్లడించింది. రెండు టన్నుల బరువు ఉండే రుస్తుం మద్యస్థ స్థాయి ఎత్తుల్లోని లక్ష్యాలపై దాడి చేయగలదు. దీన్ని నిఘాకు కూడా వినియోగించవచ్చు. DRDO బెంగుళూరు, హిచ్ ఎ ఎల్ - వీఈఎల్‍లు సంయుక్తంగా రుస్తుం - 2 ను అభివృద్ధి చేశాయి.


title: రుస్తుం-2

text: స్వదేశీయంగా భారతరక్షణ వ్యవస్థకు చెందిన డీ.ఆర్.డి.ఒ చేసిన రుస్తుం-2 ను మరోసారి99 ఫిబ్రవరి00 25 (అదివారం, కర్నాటక రాష్ట్రం లోని చిత్రదుర్గ జిల్లా చెళ్లకేరళో వున్న వైమానిక పరీక్ష స్థావరం నుండి విజయవంతంగా ప్రయోగించారు.ఈ మానవరహిత వైమానిక వాహనం ఎక్కువ సేపు విహరించే సామర్ద్యం కల్గి ఉంది.ఎకాబికి 24 గంటలు ఆకాశంలో ఎగరగలదు.దీనిని రక్షణ రంగానికి చెందిన మూడు దళాలు (ఆర్మీ, నౌకాదళం. మరియు వాయుసేనలు) ఉపయోగించు కోవచ్చును.ఈ ప్రయోగాన్ని డీ.ఆర్.డి.ఒ చైర్మెన్ ఎస్.క్రిస్టఫర్, ఎయిరోనాటికల్ సిస్టమ్ డైరెక్టరు జనరల్ సి.పి రామనారాయణన్, మరియుఎలక్టానిక్స్ అండ్ కమ్యూనికేసన్స్ డైరెక్టరు జనరల్ జె.మంజుల మరియు ఇతర అనుభవమున్న విజ్ఙాన వేత్తల సమక్షంలో నిర్వహించారు.


title: రుస్తుం-2

text: రుస్తుం-2 అనేది మానవరహిత వైమానిక వాహనం. ఇది మానవరహిత వైమానిక వాహనం నిర్మాణ మరియు ప్రయోగ వ్యవస్థకు చెందిన చిన్న విమానం.రుస్తుం-I, రుస్తుం-H, మరియు రుస్తుం-C లు కూడా మానవ రహిత వైమానిక వాహన వ్యవస్థకు చెందినవే. మధ్యస్థ ఎత్తులో ఎగురు ఈ మానవరహిత వైమానిక వాహనాన్ని రక్షణ త్రిదళాలు ఉపయోగించుకోనేలా తయారు చేసారు. 20,000 అడుగుల ఎత్తులో 20 గంటలసేపు విహరించ గలదు. రుస్తుం-2 ను H UCAV మాదిరి ఆధారంగా తక్కువ బరువుతో ఆకారం/నిర్మాణం వుండేలా రూపొందించారు. రుస్తుం-2 మూడూ రెక్కలున్న ఎన్.పి.ఒ సాటర్నుఇంజనులను ( NPO saturn engines) కల్గి ఉంది.ఈ టర్బో ఇంజనులు ఒక్కోకటి 45 కిలోగ్రాముల తోపుడు శక్తిని కల్గించును. ఈ వాహనం ఎత్తు 2.4 మీటర్లు, పొడవు9.5 మరియు మరియు మొత్తం పొడవు 20.6 మీటర్లు.ఈ వైమానిక వాహనం తోకలో T రకపు నిలువు స్థిరీకరించే వ్యవస్థకల్గి ఉంది. తోక క్షితిజ సమాంతర సమతలాన్నికల్గివున్నది. ఈ మానవరహిత వైమానిక వాహనం గంటకు 280 కిలో మీటర్ల వేగంతో పయనిస్తుంది.ఇది Medium Range Electro Optic (MREO), Long Range Electro Optic (LREO), Synthetic Aperture Radar (SAR), Electronic Intelligence (ELINT), Communication Intelligence (COMINT) and Situational Awareness Payloads (SAP) వంటి పలు అవసర ఉపకరాణాలు మోసికొనిపోవు సామర్ధ్యం కల్గి వున్నది.ఇది ఆయుధాలను మోసికొనిపోగలదు.


title: చినబాలు పర్శరాములు

text:
చినబాలు పర్శరాములు ( జననం: జూలై 21, 1968 ) తెలంగాణ ప్రాంతానికి చెందిన కథ రచయిత.
ఈయన 1968, జూలై 21 న కరీంనగర్ జిల్లాలోని కొండాపూర్ గ్రామంలో జన్మించారు.


title: బొల్లి లక్ష్మీనారాయణ

text: బొల్లి లక్ష్మీనారాయణ (ఏప్రిల్ 15, 1944 - 2018 ఫిబ్రవరి 23) ప్రముఖ కవి, రచయిత, అనువాదకుడు, చిత్రకారుడు మరియు నాటకకర్త.


title: బొల్లి లక్ష్మీనారాయణ

text: లక్ష్మీనారాయణ 1944, ఏప్రిల్ 15న మహారాష్ట్ర లోని షోలాపూర్లోని చేనేత కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఈయన పూర్వీకులు సిద్ధిపేట జిల్లా, బెజ్జంకి మండలం, గుండారం గ్రామానికి చెందినవారు. మరాఠీ మాధ్యమంలో పదవ తరగతి వరకు చదువుకున్నాడు.


title: బొల్లి లక్ష్మీనారాయణ

text: మరాఠి మాధ్యమంలో చదువుకున్న లక్ష్మీనారాయణ తెలుగు భాషపై పెంచుకున్న అభిమానంతో తెలుగు నేర్చుకోవడమేకాకుండా, తెలుగు సాహిత్యాన్ని విరివిగా చదివాడు. మరాఠీ సాహిత్యంలో అగ్రశ్రేణి రచయితగా పేరుపొందిన లక్ష్మినారాయణ సాహిత్యాన్ని మరాఠీ విద్యార్థులకు పాఠ్యాంశాలుగా బోధిస్తున్నారు. పదవ తరగతి వరకు మాత్రమే చదువుకున్న లక్ష్మినారాయణ రచనలు ఎంఏ విద్యార్థులకు బోధనాంశాలుగా ఉన్నాయి.


title: బొల్లి లక్ష్మీనారాయణ

text: మరాఠీలో రచనలు చేస్తూనే తెలుగు భాషాభివృద్ధికి ఎంతో కృషి చేశాడు. 'బాలభారతి తెలుగు పాఠ్యపుస్తక సమితి'ను స్థాపించి, అధ్యక్షుడిగా ఉంటూ మహారాష్ట్రలో తెలుగు పాఠ్యపుస్తకాల ముద్రణ కోసం ఉద్యమించి విజయం సాధించాడు. అంతేకాకుండా 'తెలుగు భాషా రక్షణ సమితి'ని కూడా స్థాపించాడు. పూణే విద్యాపీఠం, ముంబై సాహిత్య అకాడమీ, గోవా విద్యాపీఠం, కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాద్ విశ్వవిద్యాలయం వంటి పలు విద్యాలయాల్లో ఈయన రచనలపై ఎన్నో పరిశోధనలు జరిగాయి. తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం వారు గౌరవ డాక్టరేట్ ఇచ్చి సన్మానించారు.


title: బొల్లి లక్ష్మీనారాయణ

text: లక్ష్మీనారాయణ 28 గ్రంథాలు వెలువరించాడు.


title: బొల్లి లక్ష్మీనారాయణ

text: స్వంత రచనలు


title: బొల్లి లక్ష్మీనారాయణ

text:
అనువాద రచనలు
ఈయన 2018, ఫిబ్రవరి 23న మరణించాడు.


title: చియాంగ్ కై-షేక్

text: చియాంగ్ కై-షెక్ (31 అక్టోబరు 1887 - 1975 ఏప్రిల్ 5), 1928 మరియు 1975 మధ్య చైనా రిపబ్లిక్ నాయకుడిగా పనిచేసిన ఒక రాజకీయ మరియు సైనిక నాయకుడు.


title: చియాంగ్ కై-షేక్

text: చియాంగ్ కుమింటాంగ్ (KMT), చైనీయుల నేషనలిస్ట్ పార్టీ, అలాగే సన్ యట్-సెన్ యొక్క దగ్గరి మిత్రుడు. చియాంగ్ కుమింటాంగ్ యొక్క వామ్పో మిలటరీ అకాడెమీ యొక్క కమాండెంట్ అయ్యాడు మరియు 1926 ప్రారంభంలో కెన్యా కుప్ప తరువాత KMT యొక్క నాయకుడిగా సన్ స్థానాన్ని సంపాదించాడు. పార్టీ యొక్క వామపక్షాన్ని తటస్థీకరించిన తరువాత, చియాంగ్ సన్ యొక్క సుదీర్ఘ వాయిదా గల నార్తరన్ ఎక్స్పెడిషన్, ఆక్రమించుకోవడం లేదా చైనా యొక్క వసతి అనేక యుద్దవీరుల.


title: చియాంగ్ కై-షేక్

text: 1928 నుండి 1948 వరకు, చియాంగ్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా యొక్క నేషనల్ మిలిటరీ కౌన్సిల్ ఆఫ్ నేషనల్ రిపబ్లిక్ చైర్మన్గా నియమించబడ్డాడు. చియాంగ్ సాంఘిక సంప్రదాయవాదంగా ఉంది, న్యూ లైఫ్ మూవ్మెంట్లో సాంప్రదాయ చైనీస్ సంస్కృతిని ప్రోత్సహిస్తూ, పాశ్చాత్య ప్రజాస్వామ్యం మరియు సన్ యొక్క జాతీయవాద ప్రజాస్వామ్య సామ్యవాదం రెండూ నిరంకుశ ప్రభుత్వానికి మద్దతుగా తిరస్కరించాయి. కమ్యూనిస్ట్లతో సన్ యొక్క మంచి సంబంధాలను కొనసాగించలేకపోయాడు, చియాంగ్ వారిని షాంఘై వద్ద ఊచకోత మరియు Kwangtung మరియు ఇతర ప్రాంతాల్లో తిరుగుబాటుల అణచివేత.


title: చియాంగ్ కై-షేక్

text: సెకండ్ సైనో-జపనీస్ యుధ్ధం ప్రారంభమైన తరువాత, ఇది రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం యొక్క చైనీయుల రంగస్థలం అయింది, జాంగ్ జులెయంగ్ చియాంగ్ను కిడ్నాప్ చేసి కమ్యూనిస్ట్లతో రెండవ యునైటెడ్ ఫ్రంట్ను స్థాపించడానికి అతన్ని నిర్బంధించారు. జపనీయుల ఓటమి తరువాత, అమెరికన్ ప్రాయోజిత మార్షల్ మిషన్, సంకీర్ణ ప్రభుత్వాన్ని చర్చించడానికి ప్రయత్నం 1946 లో విఫలమైంది. చైనీయుల సివిల్ యుద్ధం మావో జెడాంగ్ నేతృత్వంలోని చైనీస్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ (CCP) తో జాతీయవాదులను ఓడించి, 1949 లో పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా. చియాంగ్ ప్రభుత్వం మరియు సైన్యం తైవాన్కు తిరిగి వెళ్ళిపోయాయి, ఇక్కడ చింగ్, "వైట్ టెర్రర్" అని పిలిచే కాలంలోని యుద్ధ చట్టం మరియు విమర్శలను సైతం చంపింది. తైవాన్కు తరలించిన తరువాత, చియాంగ్ ప్రభుత్వం చైనా ప్రధాన భూభాగాన్ని తిరిగి పొందాలనే ఉద్దేశ్యాన్ని ప్రకటించింది. చియాంగ్ తైవాన్ను రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా అధ్యక్షుడుగా మరియు కొమింటాంగ్ జనరల్గా 1975 లో చనిపోయే వరకూ, మావో మరణం కేవలం ఒక సంవత్సరం తక్కువగా పరిపాలించాడు.


title: బాల్ వాల్వు

text:
బాల్ వాల్వు అనేది ఒక కవాటం.కవాటం అనగా ఏదైన పైపులో/గొట్టంలో ద్రవ, వాయు పదార్థాల ప్రవాహాన్నిపూర్తిగా ఆపునది, లేదా ప్రవాహా వేగాన్ని, పరిమాణాన్ని తగ్గించి ప్రవహింప చేయు పరికరం లేదా ఉపకరణం. కవాటాలను ఆంగ్లంలో వాల్వు (valve) అంటారు.బాల్ వాల్వు కూడా అటువంటి ఒక నియంత్రణ కవాటం. వాల్వులను వాటి ఆకృతి పరంగా మరియు అవి పనిచేయు విధానంగా పలు రకాలుగా వర్గీకరణచేసారు.
బాల్ వాల్వులో ప్రవాహాన్ని ఆపు లేదా నియంత్రణ చేయు వాల్వుభాగం గోళాకారంగా బంతి వలె వుండటం వలన ఈ రకపు వాల్వులను బాల్ వాల్వులు అంటారు.బాల్ బాడీని కాస్ట్ ఐరన్ లేదా కాస్ట్ స్టీలు లేదా స్టెయిన్ లెస్ స్టీలు లేదా ఇతర లోహాలతో లేదా ప్లాస్టికులతో చేస్తారు. బాల్ వాల్వు పూర్తిస్థాయి ప్రవాహ కవాటంగా మరియు ప్రవాహ వేగాన్ని, పీడనాన్ని నియంత్రించి పంపే నియంత్రణ కవాటంగాను పని చేయును.
గ్లోబ్ వాల్వు కూడా బాల్ వాల్వువలె నియంత్రణ కవాటం అయినప్పటికి, ప్రవాహాన్నినిలువరించు లేదా పంపించు వాల్వు భాగంలో తేడా ఉంది. గ్లోబ్ వాల్వులో ప్రవాహాన్ని ఆపు భాగం గుండ్రంగా బిళ్ళలా, క్షితిజ సమాంత రంగా వుండి, నిలువుగా పైకి కిందికి కదులును. కాని బాల్ వాల్వులో ప్రవాహాన్ని నిలువరించు భాగం బాల్/బంతి వలె గోళాకారంగా వుండి మధ్యలో స్తుపాకారంగా రంధ్రాన్నికల్గి వుండును. ఈ బాల్ పైకి కిందికి కాకుండా బాల్ నిలువు అక్షాంశంగా కుడి లేదా ఎడమ పక్కలకు తిరుగును. మూసి వున్న వాల్వు బంతి/ గోళాన్ని 90°C కోణంలో ఒక పక్కకు తిరిగినపుడు వాల్వు పూర్తిగా తెరచుకొనును. తెరచుకున్న వాల్వుబాల్‌ను తిరిగి వెనక్కి 90°C కోణంలో తిప్పిన పూర్తిగా మూసుకొనును. గ్లోబ్ వాల్వు కాడకు మరలు వుండి, ఈ మరలున్న భాగం బొనెట్ పైనున్న నట్ లో వుండును. కాడ (stem) కున్న చక్రాన్ని ఒకసారి 360°డిగ్రీలు తిప్పిన మర మధ్య దూరం ఎంతవున్నదో అంత ఎత్తు వాల్వు డిస్కుపైకి లేచును. గ్లోబ్ వాల్వును పూర్తిగా తెరచుటకు కాడ చేతి చక్రాన్ని పలుమార్లు గుండ్రంగా తిప్పవలసి ఉంది. అలాగే గ్లోబ్ వాల్వును మూయుటకు కూడా ఎక్కువ సార్లు చేతిచక్రాన్ని 360° డీగ్రీల కోణంలో తిప్పవలసి ఉంది.పలుమార్లు చక్రాన్ని తిప్పవలసి వున్నందున వాల్వు తెరచుటకు, మూయుటకు ఎక్కువ సమయం తీసుకొనును.సెకన్ల వ్యవధిలో తెరచుట లేదా మూయుటకు కుదరదు, కాని బాల్ వాల్వు కాడ హెండిల్ ను 90° డిగ్రీలు తిప్పిన పూర్తిగా తెరచుకొనును.మళ్లి 90° డిగ్రీలు వెనక్కి తిప్పిన పూర్తిగా మూసుకొనును.బాల్ వాల్వును పాక్షికంగా తెరచి ప్రవాహ నియంత్రణ చేయడం కూడా సులభం.


title: బాల్ వాల్వు

text: వాల్వును తెరచి వున్న స్థితిలో బాల్ యొక్క రంధ్రం, బాడీ రెండు రంధ్రాలు ఒకే సరళమైనరేఖలో వుండును. కాని గ్లోబ్ వాల్వులో ప్రవాహం పైపు రంధ్రంలో సమాంతర ప్రవేశించి, వాల్వు డిస్కు వద్ద ప్రవాహం నిలువుగా పైకి వెళ్ళి (90°డిగ్రీలు) తిరిగా మామూలుగా పైపుకు సమాంతరంగా బయటకు వచ్చును.అందువలన గ్లోబ్ వాల్వులో ప్రవాహ పీడన నష్టం ఎక్కువ. కాని బాల్ వాల్వులో బాల్ ను పూర్తిగా తెరసినపుడు వాల్వులోద్రవం లేదా వాయువు సరళరేఖ మార్గంలోనే ప్రవహించడంవలన ప్రవాహపీడనం మరియు త్వరణంలో మార్పు వుండదు>.


title: బాల్ వాల్వు

text:
వాల్వులోని భాగాలు
వాల్వులోకి ఈ బాడీలో బాల్ అమర్చబడి వుండును. బాడీ 180° డిగ్రీల కోణంలో సరళరేఖమార్గంలో రెండు రంధ్రాలను కల్గి వుండును.ఒకటి ప్రవేశ మార్గం కాగా మరికటి నిర్గమ మార్గం.బాడీ మధ్య భాగంలో బాల్ ను అమర్చుటకు తగిన సైజులో రంధ్రం వుండును.బాల్ మృదువుగా అటునిటు కదులుటకు బాడీకి నిలువుగా టెఫ్లాన్ తో చేసిన రెండు వాల్వు సిటింగు రింగులు వుండును. బాడీ చివరలందు ఫ్లాంజి వుండును.లేదా లోపలవైపు మరలు వుండును.
ఇది గోళాకారంగా వుండి మధ్యలో రంధ్రం వుండును.బాల్ సాధారణంగా స్టెయిన్‌లెస్ స్టీలులుతో చెయ్యబడి వుండును.లేదా ఇత్తడి, రాగి, కంచు వంటి లోహాలతో కూడా చేస్తారు.కొన్ని రకాల వాల్వులలో బాల్ పైన కింద రెండుస్తూపాకార బొడిపెలు వుండును. వీటినిఆంగ్లంలో Trunnion అంటారు. ఈబొడిపెలు ఎక్కువ ప్రవాహ త్వరణం పీడనానికి బాల్ స్థానభ్రంశము కాకుండా కాపాడును. కొన్ని బాల్ లకు పైభాగాన దీర్ఘ చదరంగా కొంత మేర లోపలికి గాడి వుండును.ఈ గాడి (groove) లో బాల్ ను కదిలించు/టిప్పు కాడ దిగువ భాగం బిగించ బడి వుండును.ద్విమార్గ కవాటం అయినచో బాల్/గుండులో రంధ్రం 180° డిగ్రీలకోణంలో సరళరేఖ మార్గంలో వుండు ను.త్రిమార్గ వాల్వు అయినచో బాల్/గోళములో రంధ్రం పండ బెట్టిన /అడ్డంగా వున్న T ఆకారంలో వుండును.త్రిమార్గ వాల్వులోమొదట బాల్‌ను ఒక దిశలో 90°డిగ్రీల కోణంలో తిప్పినపుడు ద్విమార్గ వాల్వుల పనిచేసి ఒక మార్గం ప్రవాహ ప్రవేశమార్గంగా, ఎదురుగా వున్న మార్గం ప్రవాహ నిర్గమ మార్గంగా పనిచేయును.ఇప్పుడు మరల బాల్‌ను మరో సారి 90°డిగ్రీల కోణంలో తిప్పిన, రెండు నిర్గమ మార్గాలు ఏర్పడి (ఒకటి ప్రవేశ మార్గానికి180° డిగ్రీలకోణంలో, మరొకటి 90°డిగ్రీల కోణంలో బాల్ రంధ్రాలు తెరచుకొని) ద్రవం లేదా వాయువు ప్రవహించును.