title: కార్టోశాట్-2F ఉపగ్రహం

text:
కార్టోశాట్ -2F ఉపగ్రహం భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ అయిన ఇస్రో తయారుచేసిన రిమోట్ సెన్సింగు కృత్రిమ ఉపగ్రహము.ఈ ఉపగ్రహాన్నికార్టోశాట్-2ER అని కూడా అనవచ్చ్గును.ఇస్రో ఇప్పటికే అంతరిక్షములో కార్టోశాట్ -2 శ్రేణికి సంబంధించి 6 ఉపగ్రహాలను కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టినది.వినియోగ దారులకు మరింత విస్తృత సేవలు అందించుటకై కార్టోశాట్-2F శ్రేణి ఉపగ్రహన్ని ప్రయోగించారు.కార్టోశాట్-2F ఇస్రో కక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టిన కార్టోశాట్-2 శ్రేణి 7 ఉపగ్రహం.
కార్టోశాట్ -2 శ్రేణి ఉపగ్రహాలను ఇస్రో దేశీయ అవసరాల కోసం ప్రయోగిస్తున్నది. భౌగోళిక సమాచార సేకరణ ఈ కార్టోశాట్ ఉపగ్రహాల ప్రధాన లక్ష్యం. కార్టోశాట్ -2 ఉపగ్రహాల శ్రేణిని 2005 లో రూపొందించారు. 2007 జనవరి 10 న పీఎస్ఎల్వీ-సీ7 ద్వారా కార్టోశాట్ -2ను ప్రయోగించారు.2008 ఏప్రిల్ 28 న పీఎస్ఎల్వీ-సీ9 ద్వారా కార్టోశాట్ -2Aను ప్రయోగించారు. 2010 జూలై 12 న పీఎస్ఎల్వీ-సీ15 ద్వారా కార్టోశాట్ -2B ప్రయోగించారు.2016 జూన్ 22 న పీఎస్ఎల్వీ-సీ34 ద్వారా కార్టోశాట్ -2C ఉపగ్రహాన్ని ప్రయోగించారు. 2016 ఫిబ్రవరి 15 న ప్రయోగించినకార్టోశాట్ -2Dతో కలుపుకుని ఇప్పటికి 5 కార్టోశాట్ ఉపగ్రహాలు పనిచేస్తున్నాయి.కార్టోశాట్-2E ఉపగ్రహం ఈ శ్రేణిలో ఆరవ ఉపగ్రహం. దీని జీవితకాలం 5 సంవత్సరాలు. కార్టోశాట్ -2 ఉపగ్రహశ్రేణి ఉపగ్రహాలన్నీ సూర్యానువర్తిత ధ్రువీయ కక్ష్యలో భూమికి 500-520 కి.మీ. పైబడిన ఎత్తులో, భూమి చుట్టూ తిరుగుతున్నాయి..
కార్టోశాట్-2E బరువు 713 కిలోలు. దీని జీవిత కాలం 5 సంవత్సరాలు. ఈ ఉపగ్రహంలో ప్రధానంగా రెండు ఉపకరణాలు ఉన్నాయి. ఒకటి ప్యాన్ క్రొమెటిక్ కెమెరా కాగా, రెండవది మల్టీ స్పెక్ట్రల్ కెమెరా. ఉపగ్రహం యొక్క ఆన్‌బోర్డ్ పవర్ 930 watts. వాలుతలం 97.89 డిగ్రీలు. ఆవర్తన కాలం 97.38 నిమిషాలు. ఉపగ్రహంలో అమర్చిన పాన్‌క్రోమాటిక్ కెమెరా భూమియొక్క నలుపు మరియు తెలుపు చిత్రాలు చిత్రికరించగలదు. కెమెరా తరంగ దైర్ఘ్యం 0.5 – 0.85 మైక్రో మీటర్లు, రిజల్యూషన్ 1 మీటరు కన్న తక్కువ.ఉపగ్రహ వ్యవస్థలో అమర్చిన పాన్‌క్రోమాటిక్ మల్టీస్పెక్ట్రమ్ కెమెరా అత్యంత నాణ్యమైన నలుపు తెలుపు చిత్రాలను తీసి పంపిస్తుంది. పట్టణ, గ్రామీణాభివృద్ధి ప్రణాళికలు, సముద్రతీర ప్రాంతాల నిర్వహణ, రహదారుల పర్యవేక్షణ, నీటి పంపిణి, భూవినియోగంపై చిత్రాలను తయారుచెయ్యడం వంటి పనులు చేస్తుంది. విపత్తులను విస్తృతంగా అంచనా వేసి సమాచారం అందిస్తుంది. వ్యయసాయ సంబంధిత సమాచారం అందుబాటులోకి తెస్తుంది.
ఉపగ్రహాన్ని పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ40 అనే, XL రకానికి చెందిన రాకెట్/ఉపగ్రహ వాహక నౌక ద్వారా అంతరిక్ష కక్ష్యలో విజయ వంతంగా ప్రవేశ పెట్టారు.పీఎస్ఎల్వీ-సీ40 రాకెట్ ను ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లాలో శ్రీహరికోటలో నిర్మించన సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష ప్రయోగ కేంద్రం (క్లుప్తంగా షార్) నుండి 2018 జనవరి 12 న, మొదటి రాకెట్ ప్రయోగ కేంద్రం నుండి ప్రయోగించారు.ఉపగ్రహాన్ని కక్ష్యలో 502 కిలోమీటర్ల పెరిజీ (భూమినుండి దగ్గరి దూరం) మరియు 506 కిలోమీటర్ల అపోజి (భూమినుండి ఎక్కువ దూరం) లో ఉపగ్రహం తిరిగేలా సుర్యానువర్తిత ధ్రువీయకక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టారు.కక్ష్యలో ఉపగ్రహాన్ని సెకనుకు 7.06 కిలోమీటర్ల త్వరణంలో ప్రవేశ పెట్టారు.కార్టోశాట్ ఉపగ్రహాన్ని కక్ష్యలోని పంపిన 30 సెకన్ల తరువాత LEO 1 మరియు POC-1 అనే మరో రెండు ఉపగ్రహాలను కక్ష్యలోకి పంపడం జరిగింది.Telesat phase 1 LEO మైక్రో ఉపగ్రహం కెనడాకు చెందిన Kబాండ్ సమాచార ఉపగ్రహం.అలాగే POC-1 ఉపగ్రహం, ఫిన్లాండ్ కు చెందిన ఉపగ్రహం.ఈ రెండు ఉపగ్రహాలతో కలుపు కొని మొత్తం 28 చిన్న, సూక్ష్మ ఉపగ్రహాలను వేరు వేరు సమయాల్లో కక్ష్యల్లోకి పీఎస్ఎల్వీ-సీ40 రాకెట్ ద్వారా ప్రవేశ పెట్టారు.విదేశాలకు చెందిన 28 ఉపగ్రహాల మొత్తం బరువు 470 కిలోలు. అంతే కాకుండా కార్టోశాట్ ఉపగ్రహంతో పాటు భారత దేశానికిచెందిన మరో చిన్న ఉపగ్రహాలను కక్ష్యలోకి పంపారు.అందులో 100 కిలోల బరువు ఉన్న IMS-1 bus కు చెందిన మైక్రో ఉపగ్రహం మరియు INS-1C అనబడు ఇండియన్ నానో శాటిలైట్ ఒకటి. INS-1C ను రాకెట్ ను ప్రయోగించిన 19 నిమిషాల 36 సెకన్ల తరువాత కక్ష్యలోకి ప్రవేశ పెట్టబడింది. దీని జీవిత కాలం 6 నెలలు.
100 కిలోల బరువుఉన్న ఈ చిన్నఉపగ్రహానికి ఒక ప్రత్యేకత ఉంది.ఇది ఇస్రో తయారు చేసిన 100 వ ఉపగ్రహం.నాడు 56 సంవత్సరాల ఆర్యభట్ట ఉపగ్రహంతో మొదలైన ఇస్రో నేడు మైక్రోషాట్ ఉపగ్రహామ తయారితో 100 ఉపగ్రహాల తయారి మైలు రాయిని దాటింది.అంతే కాదు ఈ ఉపగ్రహాన్ని ఒక నూతన పద్ధతిలో కక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టారు.రాకెట్ నాల్గవదశ ఇంజనును 16 నిమిషాల 36 సెకన్లకు ఆపి వేసి, కార్టోశాట్ తో సహా మొత్తం 30 ఉపగ్రహాలను 17 నిమిషాల నుండి మొదలుకొని 23 నిమిషాల వరకు 510 నుండి 519 కిలో మీటర్ల ఎత్తులో కక్ష్యల్లోకిపంపారు.అటు తరువాత 58నిమిషాల 13 సెకన్లకు మల్లి నాల్గవ దశ ఇంజనును మండించి, తిరిగి 58నిమిషాల18 సెకన్లకు ఆపారు.తిరిగి నాల్గవ దశ ఇంజను 359 కిలో మీటర్లఎత్తులో ను 1గంట 44 నిమిషాల 54 సెకన్లకు మండించి తిరిగి 1గంట 44 నిమిషాల 59సెకన్లకు ఆపి వేసి, రాకెట్ ప్రయోగించిన 1గంట 45 నిమిషాల 35 సెకన్లకు మైక్రోశాట్ ఉపగ్రహాన్ని359 కిలో మీటర్లఎత్తులో కక్ష్యలోకి పంపారు.ఇలా నాల్గవ దశను ఇంజనును పలు మార్లు మండించి, ఎత్తు తగ్గించి చివరి ఉపగ్రహాన్ని ప్రయోగించడం ఇదే మొదటి సారి.ప్రయత్నం విజయ వంతం అయ్యింది, .


title: బాయిలరుల వర్గీకరణ

text: బాయిలరు అనునది పీడనం కల్గిన నీటి ఆవిరిని ఉత్పతి చేయు లేదా వేడి నీటిని లేదా ద్రవాన్ని అధిక ఉష్ణోగ్రత వరకు వేడి చేయు లోహనిర్మాణం.సాధారణంగా యంత్ర శాస్త్ర పరిభాష ప్రకారం బాయిలరు అనగా అన్ని వైపులా మూసి వుండి, అధిక పీడనం వద్దఅధిక ఉష్ణోగ్రత వద్ద నీటి ఆవిరిని ఉత్పత్తి చెయ్యు లోహ నిర్మాణం.ఈ లోహ నిర్మాణం ఫీడ్ వాటరు వ్యవస్థ, స్టీము వ్యవస్థ, మరియు ఇంధన వ్యవస్థలను కల్గి ఉండటంతో పాటు అదనంగా నిర్వహణ, బాయిలరు రక్షణ ఉపకరణాలను కల్గి ఉండును.


title: బాయిలరుల వర్గీకరణ

text:
బాయిలరులు పలు రకాలుగా, లభిస్తున్నవి.వాటిని వాటి నిర్మాణంలో తేడాల వలన, లేదా వాడే ఇంధన పరంగా లేదా స్థితి పరంగా లేదా వాటిని రూపకల్పన చేసి తయారుచేసిన సంస్థల ఆధారంగా బాయిలరును పలు రకాలుగా, తరగతులుగా వర్గీకరణ చేసారు.
ఈ రకపు బాయిలరులో నీరు లోపలి స్టీలు ట్యూబుల్లో వుండి, ఇంధన దహనం వలన ఏర్పడు వేడివాయువులు నీటి పైపుల బయటి ఉపరితలాన్ని తాకుతూ పయనించి ట్యూబుల్లోని నీటిని వేడి చేయును.కొన్ని రకాల వాటరు ట్యూబు బాయిలరులు:బాబ్‌కాక్ ఆండ్ విల్‌కాక్సు బాయిలరు , స్టెర్లింగు బాయిలరు, బెన్సన్ బాయిలరులు, త్రి డ్రమ్ము బాయిలరు, డీ రూపం బాయిలరు, ఒ-రకం బాయిలరు


title: బాయిలరుల వర్గీకరణ

text: ఈ ఫైరుట్యూబు బాయిలరులో ఇంధనం దహనం వలన ఏర్పడిన వేడి వాయువులు ట్యూబుల గుండా పయనిస్తూ, ట్యూబుల వెలుపల, షెల్ లోపల వున్న నీటిని వేడిచేయును. కొన్ని ఫైరు ట్యూబు బాయిలరులు: లాంకషైర్, కొక్రేన్ బాయిలరు, కోర్నిష్ బాయిలరు, లోకోమోటివ్ బాయిలరులు


title: బాయిలరుల వర్గీకరణ

text:
బాయిలరు లోవుండు వేడినీరు మరియు ఫీడ్ వాటరు ఉష్ణోగ్రత వలన కల్గు సాంద్రత వ్యత్యాసం వలన బాయిలరు నీటిలో కల్గు ప్రసరణ.అనగా బాయిలరులో వేడి నిరు ఆపి వైపు పయనించగా, తక్కువ ఉష్ణోగ్రత ఉన్న నీరు ట్యూబుల వైపు పయనించును.ఉదా: బాబ్ కాక్ అండ్ విల్ కాక్ష్, లాంకషైర్, కొక్రేన్, లోకోమోటివ్ బాయిలరులు
ఈ రకం బాయిలరులో ప్రత్యేకంగా ఒక పంపును అమర్చి దాని ద్వారా బాయిలరులోని నీటిని సర్కేలేట్ చేస్తారు.ఉదా: బెన్సన్, లామోంట్ బాయిలరు, వెలొక్ష్ బాయిలరులు


title: బాయిలరుల వర్గీకరణ

text:
ఇవి నేల మిద శాశ్వితం అమర్చినబాయిలరు.పరిశ్రమలలో అమర్చు అన్ని బాయిలరులు స్థిర బాయిలరులే.
ఈ బాయిలరులు కొద్దిగా చిన్న పరిమాణంలో వుండి, చక్రాలను కల్గి వుండును.వీటిని ఇతర వాహనాల సహాయంతో ఒకచోటు నుండి మరో చోటుకు తరలించవచ్చును.


title: బాయిలరుల వర్గీకరణ

text: ఈ బాయిలరులు స్టీము ఇంజన్ సహాయంన ఒకచోటు నుండి మరోచోటుకు పయనించును. డిజెల్ మరియు ఎలక్ట్రిసిటి ఇంజనులు వాడకంలో లేనప్పుడు ఈ లోకోమోటివ్ బాయిలరులే ప్రయాణికుల మరియు సరికు రవాణా రైలుబండ్లను లాగుటకు ఈ లోకోమోటివ్ బాయిలరులేనే వాడేవారు. అంతేకాదు రోడ్ల మీడ కూడా నడిపేవారు.డిజెల్ మరియు ఎలక్ట్రిసిటి ఇంజనులు వాడకం లోకివచ్చాక లోకోమోటివ్ బాయిలరులను రైలు ఇంజనుగా వాడటం మానేశారు.అక్కడక్కడ అరకొరగాఒకటి రెండు బాయిలరులు.పర్వత ప్రాంతాల్లో పనిచేస్తుండవచ్చు. పాత లోకోమోటివ్ బాయిలరులను చాలా పరిశ్రమల్లో ఫైరు ట్యూబు బాయిలరులుగా స్టీము తయారికి వాడేవారు.


title: బాయిలరుల వర్గీకరణ

text: ఇవి ఫైరు ట్యూబు బాయిలరు రకానికి చెందిన బాయిలరులు, వీటిని నౌకల్లో వాడటం రివాజు. ఇవి నిలువు స్తూపాకార షెల్ లేదా క్షితిజ సమాంతర షెల్ కల్గి వుండును.ఉదాహరణ:స్కాచ్ మెరీన్ బాయిలరు, కొక్రేన్ బాయిలరు


title: బాయిలరుల వర్గీకరణ

text: వీటీని మూడూ రకాలుగా వర్గీకరించారు


title: బాయిలరుల వర్గీకరణ

text:
బాయిలరుకు ఫర్నెసు అమరి వున్న విధానాన్ని ఆధారంగా కూడా బాయిలరులను వర్గీకరణ చేసారు.
ఈ బాయిలరు షెల్ లేదా డ్రమ్ము లోపలనే ఫర్నేసు కల్గివున్న బాయిలరులు.ఈ రకపు బాయిలరులో ప్రధాన సిలిండరికల్ /స్తూపాకార నిర్మాణంలోనే ఇంధనాన్ని మండించు ఫైరుబాక్సు ఉండును.
ఈ రకపు బాయిలరులలో ఫర్నేసు బాయిలరు షెల్ ముందు భాగంలో ప్రత్యేకంగా రిఫ్రాక్టరి ఇటుకలతో నిర్మించివుండును.ఎక్కువ ఘనపరిమాణంలో ఎక్కువ పీడనం/వత్తిడి స్టీము ఉత్పత్తి చెయ్యు బాయిలర్లు షెల్ వెలుపలి భాగంలో ఫర్నేసు కల్గి వుండును
15-20 Kg/cm (బార్) మధ్య స్టీమును ఉత్పత్తి చెయ్యు బాయిలరును తక్కువ పీడన బాయిలర్లు అంటారు.ఈ బాయిలరుల స్టీమును ఇతర పదార్థాలను హీట్ ఎక్చెంజరులద్వారా వేడి చెయ్యుటకు ఉపయోగిస్తారు. అలాగే ఆయిల్ ఫ్యాక్టరిలలో, రిఫైనరీలలో స్టీము ఎజెక్టరులను ఉపయోగించి వాక్యూం సృష్టించాటానికి ఉపయోగిస్తారు.
ఈ రకపు బాయిలర్లు 20 నుండి 80Kg/cm (బార్) వరకు పీడనం వున్న స్టీమును ఉత్పత్తి చెయ్యును.ఈ రకపు బాయిలరులను విద్యుత్తు ఉత్పత్తి మరియు ప్రాసెసింగు పరిశ్రమలలో ఉపయోగిస్తారు.
ఇవి 80Kg/cmకు మించి పీడనమున్న స్టీమును ఉత్పత్తి కావించు బాయిలర్లు. ఇవి తిరిగి రెండు రకాలు.అవిఉప క్రిటికల్ బాయిలరు మరియు సూపరు క్రిటికల్ బాయిలరు.
ఈ రకపు బాయిలరులో క్రిటికల్ ప్రెసరు కొద్దిగా తక్కువ స్థాయి పీడనంతో స్టీము ఉత్పత్తి కావించు బాయిలర్లు.
ఈ రకపు బాయిలర్లులలో స్టీము క్రిటికల్ ఉష్ణోగ్రత దాటిన పీడనంతో స్టీము ఉత్పత్తి చేస్తారు


title: బాయిలరుల వర్గీకరణ

text:
బాయిలరులో మండించు ఇంధనం ఆధారంగా బాయిలరును మూడు రకాలుగా వర్గీకరించారు, అవి వాయు ఇంధన బాయిలరు, ద్రవ ఇంధన బాయిలరు మరియు ఘన ఇంధనబాయిలర్లు.అలాగే శిలాజ ఇంధన బాయిలరులు, మరియు జీవద్రవ్య ఇంధనాలువాడే బాయిలర్లు అనికూడా వర్గికరణ చేసారు.
ఘన ఇంధనం వాడు బాయిలరులను స్థిరమైన గ్రేట్ బాయిలరులు.కదిలే చైన్ గ్రేట్ వున్న బాయిలరులు, పల్వరైజ్డ్ ఫ్యూయల్ బాయిలరులు మరియు ఎఫ్.బి.సి బాయిలరులు, సి.ఎఫ్.బి.సి బాయిలరులు


title: బల్కంపేట ఎల్లమ్మ దేవాలయం

text: బల్కంపేట ఎల్లమ్మ దేవాలయం తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదులోని బల్కంపేట ప్రాంతంలో ఉన్న ఎల్లమ్మ దేవాలయం. ఏడు వందల సంవత్సరాల క్రితం స్వయంభూమూర్తిగా వెలిసిన ఎల్లమ్మ, బల్కంపేట ఎల్లమ్మ దేవాలయంగా భక్తుల పూజలు అందుకుంటుంది.


title: బల్కంపేట ఎల్లమ్మ దేవాలయం

text: దాదాపు 700 ఏళ్లక్రితం హైదరాబాదు నగరం ఏర్పడకముందు బల్కంపేట చుట్టూ పొలాలతో ఒక చిన్న గ్రామంగా ఉండేది. ఒక రైతు తన పొలంలో బావిని తవ్వుతూ ఉండగా అమ్మవారి ఆకృతితో ఉన్న బండరాయి అడ్డొచ్చింది. భక్తితో ఆ విగ్రహాన్ని ఒడ్డుకు చేర్చాలని ప్రయత్నించినా, కదలకపోవడంతో వూళ్లోకెళ్లి జనాన్ని తీసుకొచ్చాడు. తలో చేయీ వేసినా కదలలేదు. ‘ఇక్కడి నుంచే పూజలు అందుకోవాలన్నది అమ్మవారి అభీష్టం కావచ్చు. దైవనిర్ణయాన్ని కాదనడానికి మనం ఎవరం?’ అని శివసత్తులు ఇచ్చిన సలహాతో, మూలవిరాట్టు బావి లోపలనే ఉంచి ఒడ్డున నిలబడే పూజలు చేసేవారు.


title: బల్కంపేట ఎల్లమ్మ దేవాలయం

text: కొంతకాలానికే, రేణుకా ఎల్లమ్మ మహిమలు చుట్టుపక్కల ప్రాంతాలకూ విస్తరించడంతో, ఓ చిన్న ఆలయం వెలసింది. రాజా శివరాజ్ బహద్దూర్ అనే సంస్థానాధీశుడి హయాంలో ‘బెహలూఖాన్ గూడా’ గా పిలువబడిన ఈ ప్రాంతం, తరువాతికాలంలో బల్కంపేటగా మారిపోయింది. ఎల్లమ్మతల్లి ‘బల్కంపేట ఎల్లమ్మ’గా సుప్రసిద్ధురాలైంది. 1919లో దేవాలయ నిర్మాణం జరిగింది.


title: బల్కంపేట ఎల్లమ్మ దేవాలయం

text: అమ్మవారి స్వయంభూమూర్తి శిరసుభాగం వెనుక నుంచీ నిత్యం జలధార ప్రవహిస్తూ ఉంటుంది. ఆ పవిత్ర జలాన్నే భక్తజనం మహాతీర్థంగా స్వీకరిస్తారు. ఆ నీటితో ఇళ్లను శుద్ధిచేసుకుంటే భూతప్రేతపిశాచాది దుష్టశక్తులు పారిపోతాయని ఓ నమ్మకం. స్నానమాడే నీటిలో కాస్తంత తీర్థం కలుపుకుంటే గజ్జి, తామర మొదలైన చర్మరుగ్మతలు తొలగిపోతాయని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.


title: బల్కంపేట ఎల్లమ్మ దేవాలయం

text: ఏటా ఆషాఢ మాసం మొదటి మంగళవారం ఎల్లమ్మతల్లి కల్యాణోత్సవాన్ని అత్యంత వైభవంగా నిర్వహిస్తారు. మూడురోజుల పాటూ జరిగే ఉత్సవాల్ని చూడ్డానికి ముల్లోకాల నుంచీ దేవతలు దిగొస్తారని ప్రతీతి. దాదాపు ఐదు లక్షలమంది జనం హాజరవుతారు. అంతేకాకుండా ప్రతి ఆది, మంగళ, గురువారాలు అమ్మకు అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైన రోజులు కనుక ఆ మూడు రోజుల్లో వేలసంఖ్యలో భక్తుల వచ్చి అమ్మవారిని దర్శించుకుంటారు.


title: ఐజక్ బెషెవిస్ సింగర్

text:
ఐజక్ బెషెవిస్ సింగర్ 1978లో సాహిత్యంలో నోబెల్ బహుమతిని పొందిన పోలిష్ జాతీయుడు.
ఇతడు 1902, నవంబరు 21న పోలండ్ దేశంలో వార్సా నగరం సమీపంలోని లియాన్‌సిల్ గ్రామంలో జన్మించాడు.


title: అల్లాణి శ్రీధర్

text: అల్లాణి శ్రీధర్ తెలుగు సినిమా రచయిత, దర్శకుడు. 1988లో కొమరంభీమ్ చిత్రంతో దర్శకత్వ అరంగేట్రం చేశాడు. ఉత్తమ జాతీయ సమైక్యత చిత్రంగా, ఉత్తమ దర్శకుడుగా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నుండి 1990లో నంది అవార్డు అందుకున్నాడు.


title: అల్లాణి శ్రీధర్

text: శ్రీధర్ 1962, జూన్ 24న తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని మెదక్ జిల్లాలో ఒక రైతు కుటుంబంలో జన్మించాడు. తన చిన్నతనంలో కుటుంబం హైదరాబాదుకు మారింది. చిక్కడపల్లిలోని ఆంధ్ర విద్యాలయ హైస్కూల్ లో పాఠశాల విద్యను పూర్తిచేసిన శ్రీధర్, పాలిటెక్నిక్ కోర్సులో చేరాడు.


title: అల్లాణి శ్రీధర్

text:
రచయితగా:
వారపత్రికలో రచయితగా తన వృత్తిని ప్రారంభించిన శ్రీధర్, "క్యాంపస్ క్యాంపస్" అనే ధారావాహికను వ్రాశాడు.


title: అల్లాణి శ్రీధర్

text:
దర్శకుడిగా:
1988లో కొమరంభీమ్ చిత్రంతో దర్శకత్వ అరంగేట్రం చేసిన శ్రీధర్, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నుండి ఉత్తమ దర్శకుడి పురస్కారం అందుకున్నాడు. అనేక చిత్రాలకు, ధారావాహికలకు, ప్రచార చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించాడు.


title: అల్లాణి శ్రీధర్

text: తెలుగు:


title: అల్లాణి శ్రీధర్

text: హిందీ:


title: స్ప్రింగు లోడెడ్ సేఫ్టి వాల్వు

text:
స్ప్రింగు లోడెడ్ సేఫ్టి వాల్వు నిర్దేశించిన పీడనం కన్న ఎక్కువ పీడనం ఏర్పడినపుడు స్టీము స్వయం ప్రేరితంగా తెరచుకుని ద్రవాలను లేదా వాయువులను (నీటి ఆవిరి కూడా ఒకరకంగా వాయు రూపమే)విడుదలచేయు ఒక ఉపకరణం.ఈ వ్యాసంలో బాయిలరు మీద అమర్చి వాడు స్ప్రింగు లోడెడ్ సేఫ్టి వాల్వును గురించి వివరించబడింది. బాయిలరులలో మాములుగా బాయిలరు పనిచేయు పీడనానికి మించి పీడనం ఏర్పడినపుడు, ఆ పీడనం ఎక్కువ సేపు అలా కోనసాగినపుడు,అధికంగా ఏర్పడిన పీడన వత్తిడి బాయిలరు షెల్ మీద తీవ్ర ప్రభావం చూపి, బాయిలరు పేలి పొయ్యి తీవ్ర ఆస్తి, ప్రాణనష్టం కల్గును. బాయిలరులో బాయిలరు పనిచేయు పీడనం కన్నఎక్కువ పీడనంలో స్టీము ఏర్పడినపుడు,ఈ సేఫ్టి వాల్వు తెరచుకుని అధికంగా ఏర్పడిన స్టీమును బయటి వాతావరణం లోకి విడుదల చేయును. బాయిలరుకు రెండు సేఫ్టి వాల్వులు/రక్షక కవాటాలు బిగింపబడి వుండును. అలాబిగించిన రెండు సేఫ్టి వాల్వులలో ఒకటి బాయిలరు పనిచేయు పీడనం కన్న అరకేజీ ఎక్కువ వత్తిడిలో తెరచుకునేలా మరొకటి వర్కింగు ప్రెసరు కన్న ఒక కేజీ ఎక్కువ పీడనం వద్ద తెరచు కునేలా స్థిరపరుస్తారు.ఏదైనకారణం వలన మొదటి వాల్వు తెరచు కొననిచో రెండవ వాల్వు తెరచు కొనడం వలన ప్రమాదం తప్పును.
సేఫ్టి వాల్వ్ /వాల్వు ప్రధాన భాగం కాస్ట్ ఐరన్/పోత ఇనుముతో చేయబడి 90 డిగ్రీల కోణంలో ఫ్లాంజిలు వున్న రెండు పైపు వంటిబాగాలు కల్గివుండును.నిలుగు ఫ్లాంజి భాగం బాయిలరు షెల్/డ్రమ్ము పైనున్న ఉక్కు పైపు ఫ్లాంజికి బోల్టుల సహాయంతో బిగింపబడి వుండును. రెండవ పక్క ఫ్లాంజికి ఒక ఉక్కు పైపు బోట్లులతో బిగింపబడి, బాయిలరు షెడ్ బయటి వరకు,వుండును. సేఫ్టి వాల్వు తెరచుకున్నప్పుడు బాయిలరు నుండి విడుదల అయ్యిన స్టీము ఈ పైపు ద్వారా బయటికి వెళ్ళును. పోత ఇనుము బాడీ నిలువు భాగంలో లోపలమందమైన పైపువంటి నిర్మాణం వుండి దాని రంధ్రం మీద స్టీలుతో చేసిన నునుపైన ఉపరితలం వున్న వాలు సిటింగు బిగించి వుండును. దీని మీద వాల్వు డిస్క్ ఉండును. ఈ వాల్వు డిస్క్ వాల్వు సిటింగు రంధ్రాన్ని మాములు సమయాల్లో కప్పి వుంచును.ఇది కూడా నునుపైన ఉపరితలం కల్గి వుండును.వాల్వ్ సిటింగుపైన వాల్వుడిస్కువు వుంచిన రెండు కలిసిన ప్రాంతంలోఎటువంటి ఖాళి లేకుండా అతుక్కు పోయినట్లు వుండును.డిస్కు పైభాగానికి పొడవైన ఒక స్టీలు కడ్డి/rod వుండును. స్టీలు స్పిండీల్ రాడ్ పొడవుగా వుండి,ఈ రాడ్/స్టీలు కడ్డీ చుట్టూ పోత ఇనుము బాడీ పై భాగాన స్ప్రింగు హౌసింగు వుండును. హెలికల్ స్టీలు స్ప్రింగ్ ఒక చివర వాల్వు డిస్క్ ను పట్టుకుని వుండగా స్ప్రింగు రెండవ చివర డిస్క్ రాడు పైభాగాన వుండును. స్ప్రింగు హౌసింగ్ పైన వున్నఒక నట్/నట్టు(మరలు ఉన్న కడ్ది) కు బిగించిన బోల్టును తిప్పడం వలన స్ప్రింగు దగ్గరగా నొక్కబడి వాల్వు డిస్క్ ను బలంగా వాల్వు సిటింగు మీద నొక్కడం వలన వాల్వు సిటింగు మరియు వాల్గు డిస్కు మధ్య ఎటువంటి ఖాళి లేనందున బాయిలరు మామూలు పీడనంలో వున్నప్పుడు స్టీము బయటికి రాదు.బొల్టు వంటిదానితో డిస్కు రాడ్/కడ్డిని మీద స్ప్రింగును దగ్గరగా నొక్కడం వలన వాల్వు డిస్కు మీద వత్తిడి కలగడం వలన వాల్వు డిస్కు వాల్వు సిటింగు మీద గట్టిగా నొక్కబడి వుండును.స్ప్రింగు ఈ విధంగా వాల్వు డిస్కు మీద కలుగు చేయు ఫోర్సు/బలాన్ని డౌన్ వర్డ్ ఫోర్సు అంటారు.బాడీకి ఉన్న టేపరు (అనగా కింద విశాలంగా వుండి పైన తక్కువ వ్యాసంతో రంధ్రాన్ని కల్గి వున్న నిర్మాణం) నాజిల్ అనేది బాయిలరు స్టీము ప్రవేశ మార్గం. డిస్కు అనేది నాజిల్ రంధ్రాన్ని,మూసివుంచే మూత. స్పిండీల్ రాడ్ అనేది పొడవుగావున్నస్తుపాకార స్టీలుకడ్డీ. దీని ఒకచివర డిస్కు పైన్నున గైడరులోకి వుండును. రొండో చివర మరలు వుండి దానికి ఒక నట్టు(nut)వుండును.స్పిండిల్ రాడుకు గైడరు కన్న పైభాగంలో స్థిరంగా వున్న వర్తులాకార ప్లేటువుండును.దీని మీద స్రింగు కింది భాగం కూర్చోని/ఆని వుండును. పైభాగాన సులభంగా స్పిండిలు మీద పైకి కిందికి కదిలే మరో వర్తులాకార ప్లేటువుండును.దీనిని స్ప్రింగు పైభాగాన వుంచెదరు. పై ప్లేటును ఆనుకుని స్పింగు హౌసింగు పైన వున్నఒకనట్టు వంటి దానిలో తిరిగే అడ్జస్టబుల్ స్క్రూ వుండును. ఈ అడ్జస్టబుల్ స్క్రూను నట్టులో పైకి కిందికి కదిలించడం వలన స్పింగు వదులుగా బిగుతుగా అగును. స్ప్రింగును దగ్గరగా నోక్కేకొలది వాల్వు డిస్కు మీద అధోపీడనం పెరుగును.వదులు చేసిన డిస్కు మీద అదో పీడనం తగ్గును. స్రింగు చుట్టూ, బాడీ మీద రక్షణగా స్ప్రింగు హౌసింగు వుండును.లివరు అనే స్టీలు హ్యాండిలును కీలు సహాయన స్పిండిలు పైభాగాన కలిపి వుండును.అప్పుడప్పుడు సేఫ్టి వాల్వు పని చేయుచున్నదా లేదా బిగుసుకు పోయిందాయని చేతితో లివరును పైకెత్తి నిర్దారణకై చేసుకోవచ్చు.


title: స్ప్రింగు లోడెడ్ సేఫ్టి వాల్వు

text: సాధారణ పరిస్థితిలో బాయిలరు,దాని పనిచేయు పీడనానికి లోబడి పనిచేయునపుడు, సేఫ్టివాల్వు డిస్కు మీద స్టీము కల్గించు పీడనం/మరియు తోపుడుశక్తి కన్న వాల్వు డిస్కుపై స్ప్రింగు కల్గించు పీడనం ఎక్కువగా వుండును.వాల్వు డిస్కుపై స్ప్రింగు కల్గించు వత్తిడి బలాన్ని డౌన్‌వర్డ్ ఫోర్స్(అధోపీడన బలం),స్టీము వాల్వుపై కల్గించే వత్తిడి బలాన్ని ఉర్ధ్యపీడనబలం అంటారు.బాయిలరు మాములుగా పనిచేయునపుడు స్టీము ఉర్ద్య పీడన బలంకన్న స్ప్రింగు కల్గించు అధోపీడన బలంఎక్కువ కావున వాల్వు మూసుకుని వుండును. ఏదైనా కారణంచే బాయిలరులో ఏర్పడిన స్టీమును వాడనప్పుడు, బాయిలరులో స్టీము ఘనపరిమాణం పెరిగి,స్టీము పీడనం బాయిలరు పనిచేయు పీడన మితికన్నా ఎక్కువ అవ్వుతుంది.ఎప్పుడైతే బాయిలరులో మామూలు పనిచేయు పీడనాని కన్నఎక్కువ పీడనంతో స్టీము ఏర్పడు తుందో,స్టీము యొక్క ఉర్ద్య పీడన బలం స్ప్రింగు కల్గించు అధో పీడన బలం కన్నఎక్కువ ఎక్కువ కావడం వలన వాల్వు డిస్కు తెరచుకుని అధికంగా ఏర్పడిన స్టీము పక్కగొట్టం ద్వారా బయటికి వచ్చును.తిరిగి బాయిలరోని స్టీము అధిక పీడనం తగ్గి,స్ప్రింగు అదో పీడనబలం ఎక్కువ కాగానే వాల్వు డిస్కు వాల్వు సిటింగు రింగును మూసివేయును.


title: శిల్పా ఆనంద్

text: శిల్పా ఆనంద్ (ప్రస్తుతం ఓహన్న శివానంద్) ఒక భారతీయ మోడల్, టెలివిజన్ మరియు చలనచిత్ర నటి. ఆమె "దిల్ మిల్ గయీ" చిత్రంలో డా. రిద్ధిమా గుప్తా మరియు డా. శిల్పా మల్హోత్రా పాత్రలలో నటించారు.


title: శిల్పా ఆనంద్

text: ఆమె డిసెంబరు 10, 1982 న దక్షిణాఫ్రికా లోని హిందూ కుటుంబంలో జన్మించారు. అక్కడే విద్యాభ్యాసం పూర్తిచేసారు. తరువాత భారతదేశానికి వచ్చారు. ఆమె అసలు పేరు ఒహన్నా శివానంద్. 2015లో ఆమె తన పేరును శిల్పా గా మార్చుకున్నారు. ఆమె కర్ణాటక నటి అయిన సాక్షి శివానంద్ కు చెల్లెలు.


title: టంగుటూరి ఆదిశేషయ్య

text:
టంగుటూరి ఆదిశేషయ్య అంతగా ప్రాచుర్యం పొందని భక్తకవి.
ఇతడు 1880వ సంవత్సరంలో ప్రకాశం జిల్లా, వల్లూరు గ్రామంలో జన్మించాడు. ఇతడు ప్రముఖ స్వాతంత్ర్యసమరయోధుడు టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులుకు దాయాది. ఇతడు తన 16వ యేటనే ఉపాధ్యాయవృత్తిని చేపట్టి తన స్వగ్రామంలోనే ప్రాథమిక పాఠశాలను స్థాపించి ఎందరినో ప్రముఖులుగా తీర్చిదిద్దినాడు. స్వాంతంత్ర్య సమరయోధుడు పెద్దిభొట్ల రామచంద్రరావు, ప్రముఖ హిందీ కవి వారణాశి రామమూర్తి, ప్రముఖ పత్రికా రచయిత టంగుటూరి సూర్యనారాయణ మొదలైనవారు ఇతని శిష్యులు. ఇతడు పాఠశాలతోపాటు తన గ్రామంలో బ్రాంచి పోస్టాఫీసు, సహకార సంఘం స్థాపించి, నిర్వహించి ప్రజాసేవ చేశాడు. ఇతడు పేదవిద్యార్థులకు ఎందరికో అన్నవస్త్రాలు అందజేసి, విద్యాదానం చేశాడు.
ఇతడు తన విద్యార్థుల కొరకు ఎన్నో నాటికలు రచించి వాటిని తన విద్యార్థులచే ప్రదర్శింపజేశాడు. హరికథలను, నాటకాలను, వేదాంత గ్రంథాలను రచించాడు. ఇతడు వ్రాసిన అనేక గ్రంథాలు అముద్రితాలు, అలభ్యాలు.


title: టంగుటూరి ఆదిశేషయ్య

text: ఇతని రచనలలో కొన్ని:


title: టంగుటూరి ఆదిశేషయ్య

text: ఇతడు తన స్వగ్రామంలో తన 77వయేట 1957 ఫిబ్రవరిలో మరణించాడు.


title: డాక్టర్ చక్రవర్తి (2017 సినిమా)

text:
శేఖర్_సూరి దర్శకత్వం వహించిన థ్రిల్లర్ చిత్రం డాక్టర్ చక్రవర్తి.ఎ వెంకటేష్, శేఖర్ సూరి, బి.రత్ రనమాలరెడ్డి ఈ చిత్రన్ని నిర్మించారు.ఈ సినిమాకి విజయ్ కురుకుల సంగీతం అందించారు.
రిచర్డ్ రిషి మరియు సోనియా మన్ ప్రధాన పాత్రలలో నటించారు.
సమాజంలో మంచి పేరున్న డా. చక్రవర్తి.అతనికి ఒక బార్య,కూతురు,కొడుకు ఉంటారు.కూతురు పేరు సోనియా.ఆమె రిషి ఒకరినొకరు ప్రెమించుకొంటారు. డా. చక్రవర్తి ఒక గ్యాంగ్ స్టర్ దగ్గర పెద్ద మొత్తంలో అప్పు చేస్తాడు. కానీ దాన్ని తీర్చలేకపోవడంతో ఆ గ్యాంగ్ స్టర్ చక్రవర్తిని, అతని కుటుంబాన్ని చంపుతానని బెదిరిస్తాడు. ఆ వార్త కాస్త బయటికి పొక్కడంతో పరువు పోయిన చక్రవర్తి ప్రాణ భయంతో తన కుటుంబంతో కలసి ఆత్మహత్య చసుకొవలని నిర్నయించుకుంటాడు.తన భర్య,కొడుకు,కూతురు(సోనియా మన్)తో కలసి ఫార్ంహౌస్కి వెళ్తాడు.కొన్ని రొజులు అక్కడ సంతొషంగా గడిపి అందరు ఆత్మహత్య చెసుకొవటానికి నిర్ణయించుకుంటారు.


title: డాక్టర్ చక్రవర్తి (2017 సినిమా)

text: అక్కడ కొన్ని రొజులు సంతొషంగా గడిపిన సోనియా వారు ఆత్మహత్య చెసుకొనే సమయనికి ఆమె ఆత్మహత్యకు నిరాకరిస్తుంది.అందుకని మిగతా ముగ్గురు ఆమెను చంపాలని చూస్తారు.రిషి వచ్చి తనని కాపాడుతాడు.రిషితో జరిగిన పొరపాటున చక్రవర్తి కొడుకు మెడమేద నుండి పడి చనిపొతాడు.సోనియా రిషి గదిలొ దాక్కుని ఉంటారు.కొపంతో చక్రవర్తి సొనియా బయటకు రకపొతే తన విడియోను యొటుబ్లొ పెడతానని బెదిరిస్తాడు. రిషి ఆ విడియొ గురించి అదగగా సోనియా డా. చక్రవర్తి గురించి నిజం చెబుతుంది.అతను తన మరియు తమ్ముడికి సవతి తండ్రని.అతను తనని హింసించి మానభంగం చెశాడని.తనకి మత్తుమందు ఇచ్చి చలా సార్లు ఆమెను మానభంగం చేశాడని ,మరియు అది విడియో తిసి అమెను బెదిరించెవాడని ఆమె చెప్తుంది. రిషి ఆ విడియొని పొలిసులకు పంపిస్తాడు.చక్రవర్తి తన భార్యను చంపి,రిషి మరియు సొనియాలని గాయపరుస్తాడు.పొలిసులు వచ్చి అతనిని అరెస్ట్ చెసే సమయంలో సొనియా తుపాకితో చక్రవర్తిని చంపుతుంది.ఆమె అత్మరక్షనకొసం చక్రవర్తిని చంపిందని పొలిసులు చెప్పటంతో ఆమెకు ఏ శిక్ష పడదు. సోనియా రిషి కలసి సంతొషంగా ఉందటంతో కథ ముగుస్తుంది.


title: లోకోమోటివ్ బాయిలరు

text:
లోకోమోటివ్ బాయిలరు స్వయంగా ఒక చోటునుండి మరో చోటుకు వెళ్లకలిగే, కదిలే బాయిలరు.లోకోమోటివ్ బాయిలరు ఫైరు ట్యూబు బాయిలరు. అనగా ట్యూబుల గుండా ఇంధనాన్ని మండించగా ఏర్పడు వేడి గాలులు ప్రవహించగా, ట్యూబుల వెలుపలి ఉపరితలం చుట్టూ నీరు ఆవరించి వుండును. ఇది ఘనఇంధనాన్నివాడే బాయిలరు. సామాన్యంగా ఇంధనంగా బొగ్గును ఉపయోగిస్తారు. లోకోమోటివ్ బాయిలరులను ప్రయాణికుల రైలు, మరియు సరుకు రవాణా కావించు గూడ్సులను లాగు ఇంజినుగా దశాబ్దాల పాటు వాడేరు. అంతేకాక రోడ్లమీద కూడా వాహనాలను నడుపుటకు చిన్న సైజు లోకోమోటివ్ బాయిలరులను వాహనాలకు అమర్చి సరుకు రవాణాకు వాడేవారు, అలాగే ప్రయాణికుల బస్సుకు కుడా వాడేవారు. అయితే అంతర్గత దహన యంత్రాలు (internal combustion) బాగా వాడుకలోకి వచ్చాక, ఇవి స్టీము ఇంజను ల కన్న సమర్ధవంతంగా పని చెయ్యడం, వాహనాలను వేగంగా తిప్పగలగడం వలన బస్సు లారీ వంటి వాటిల్లో లోకోమోటివ్ బాయిలరుల వాడకం ఆపి వేసారు. మొన్నమొన్నటి వరకు ప్రయాణీకుల మరియు సరుకు రవా ణా రైళ్ళను నడుపుటకు లోకోమోటివ్ బాయిలరు ఇంజను వాడేవారు.అందుకే రైలు ఇంజనులనుస్టీము లోకోమోటివ్లనికూడా అంటారు. స్టీము ఇంజనుల కన్న డిజిల్ మరియు కరెంట్/విద్యుత్తు రైలుఇంజనులు ఎక్కు వ వేగంగా ప్రయాణించే శక్తి కల్గిఉన్నందున క్రమేపి లోకోమోటివ్ బాయిలరు ఇంజినులను రెళ్లను లాగటానికి వాడడం తగ్గిపోయింది.
లోకోమోటివ్ బాయిలరు పొడవైన క్షితిజసమాంతర వెలుపలి స్తుపాకార నిర్మాణం (బ్యారెల్) మరియు పొడవైన క్షితిజసమాంతరంగా అమర్చిన ఫైరు ట్యూబులను కల్గి ఉంది. బాయిలరు స్తుపాకార నిర్మాణం ముందుభాగాన ఇరువైపులా రెండు స్టీము ఇంజనులు వుండి, వాటి పిస్టనుల రాడులు లోకోమోటివ్ బాయిలరు ఇంజిను చక్రాలకు అపకేంద్రితంగా కదిలే విధంగా బిగించబడివుండి, బాయిలరులో అధిక పీడనంతో ఏర్పడిన సూపరు హిటేడ్ స్టీమును స్టీము ఇంజనుకు పంపి, పిస్టనులను, వాటి రాడులను చలింప చేసి, ఆ చలనశక్తితో ఇంజిను చక్రాలను తిరిగెలా చెయ్యడం వలన లోకోమోటివ్ బాయిలరు/ఇంజిను పట్టాల మీద ముందుకు కదులును.


title: లోకోమోటివ్ బాయిలరు

text: ఇది బాయిలరు ఫైరు ట్యూబులున్న క్షితిజసమాంతర స్తుపాకార నిర్మాణం ముందు భాగంలో వున్నటువంటి ఫర్నేసు ముందు భాగానా ఉన్న తెరచి వున్నభాగం.దీని ద్వారానే ఫర్నేసులో ఉన్న గ్రేట్ అనే భాగం మీద ఘనఇంధనాన్నిచేర్చి మండించెదరు.దీనికి తలుపు వుండును.బొగ్గును గ్రేట్‌లో వెసేటప్పుడు తెరచి, వెంటనే మూసి వేస్తారు.


title: లోకోమోటివ్ బాయిలరు

text: ఇది ఫర్నేసులోని భాగం. ఇక్కడే ఇంధనం సంపూర్ణంగా దహనం చెందును. ఫైరు బాక్సులోని ఉక్కు ప్లేట్ 7 లేదా 8 మి.మీ మందమున ఉక్కు ప్లేట్‌తో తయారు చేస్తారు. ఫర్నేసులోని ఉక్కు పలకలను రివిటింగు ద్వారా సాధారణంగా జోడిస్తారు.ఫైరు బాక్సు చుట్టు వెలుపల వాటరు బాక్సు వుండును.ఫైరుబాక్సు పలకలను వాటరు బాక్సుకు బలంగా స్టేబోట్లులను రివిటింగు ద్వారా బిగించి వుండును.సిలిండరు లోని నీరు ఫైరు బాక్సుచుట్టు వున్న వాటరు బాక్సులో సర్కులేసన్ లోవుండటం వలన ఫైరు బాక్సులోహపలకలు వ్యాకోచం చెందవు.


title: లోకోమోటివ్ బాయిలరు

text:
ఇది ఫర్నేసు ముందు భాగంలో ఉండు నిర్మాణం.దీని మీదనే ఇంధనాన్నిపేర్చి మండించెదరు.దహన క్రియ ప్రారంభం ఇక్కడి నుండే మొదలగును.
గ్రేట్ మీద దీనిని కొద్ది ఏటవాలు తలంగా నిర్మించిన రిప్రాక్టరి ఇటుకల నిర్మాణం.రిఫ్రాక్టరి ఇటుకలు ఇంధనాన్నిమండించునపుడు వెలువడు అధికఉష్ణోగ్రతను తట్టుకునే గుణం కల్గివున్నది.ఇది వేడి వాయువుల సవ్యంగా ఫైరు ట్యూబుల వైపు పయనించేలా చెయ్యును.
బాయిలరు ట్యూబుల ద్వారానే ఇంధనం మండించగా ఏర్పడిన వాయువుల ఉష్ణశక్తి, ట్యూబుల వెలుపలి తలాన్ని ఆవరించివున్న నీటిని వేడిచేసి స్టీముగా పరివర్తన కావించును. వీటి లోపలి గుండానే ఇంధనాన్ని మండించగా ఏర్పడిన వేడివాయువులు పయనిస్తూ స్మోకు బాక్సు/పొగగది చేరును. బాయిలరు ట్యూబులు పలుచగా వుండటం వలన ఫ్లూగ్యాసుల వేడి ట్యూబుల వెలుపల ఉపరితలాన్ని ఆవరించి వున్న నీరు త్వరగా వేడెక్కును. ఫైరు ట్యూబులను ట్యూబు ప్లేటులకు ఎక్సుపాండిగు పద్ధతిలో ట్యూబు ప్లేటు రంధ్రాలలో బిగుతుగా వుండేలా చేస్తారు. బ్రిటిషు స్పెసిఫికేసన్ ప్రకారం BS EN 10216-1:2002 మరియు BS EN 10217-1: 2002, ప్రామాణికతవున్నా పైపులను ఫైరు ట్యూబులుగా ఉపయోగిస్తారు. ట్యూబులను ట్యూబు ప్లేట్ రంధ్రాలలో ఎక్సుపాండ్ చెయ్యుటకు 5 లేదా 6 రోలర్లు ఉన్న ఎక్సుపాండరు పనిముట్టును ఉపయోగిస్తారు


title: లోకోమోటివ్ బాయిలరు

text:
పేరును బట్టి ఇది ఒక పెట్టెవంటి నిర్మాణం అని తెలుస్తున్నది.ఇందులో ట్యూబుల గుండా పయనించి ఉష్ణ శక్తిని నీటీకి బదిలి చేసినతక్కువ ఉష్ణోగ్రతవున్న (180-200°C) వేడి వాయువులు ఇందులో చేరును.ఇక్కడి నుండి ఈ వాయువులను వాతావరణం లోకి వెళ్లును.
ఈ బ్లాస్ట్ పైపును స్మోక్ బాక్సు పైభాగాన అమర్చబడి వుండును.స్టీము ఇంజనులో ఉపయోగింపబడిన స్టీము (exhaust steam) ఈ పైపు గుండా పయనించును. బ్లాస్ట్ పైపులో పయనించి బయటికి వచ్చిన ఈ వాడిన స్టీము స్మోక్ బాక్సుపైభాగాన కృత్రిమడ్రాఫ్ట్ (artificial draft) ఏర్పరచును. ఫలితంగా పొగగదిలోని ఫ్లూగ్యాసులు చిమ్నీ ద్వారా వాతావరణంలోకి వెళ్ళును. పొగ గదిలోని వేడి వాయువులు బయటికి వెళ్ళడం వలన అక్కడ శూన్యత ఏర్పడి, ఫర్నేసులోని వేడి దహన వాయువులు ట్యూబుల ద్వారా పొగగది వైపు పయనించడం మొదలగును.


title: లోకోమోటివ్ బాయిలరు

text:
ఈ పైపు ద్వారానే బాయిలరులో ఏర్పడిన స్టీము పయనించును. బాయిలరులో రెండు స్టీము పైపులు వుండును.ఒకటి ప్రధాన స్టీము పైపు.ఇది సూపర్ హీటరు మరియు పై డోము (dome) మధ్యలో ఉండును.మరొకటి సూపరు హీటరు రెండవ చివరనుండి స్టీము ఇంజను వరకు ఉండును.
ఈ సూపర్ హీటరు స్టీము ఇంజను సిలిండరుకు వెళ్ళు స్టీముయొక్క ఉష్ణోగ్రతను మనకు కావసినమితికి వేడిచేయును.
ఇవి సూపరు హీటరుకు చెందినపైపులు.వీటిద్వారా వెళ్ళు స్టీము సమయంలోనే స్టీము అదనంగా వేడెక్కి సూపర్ హిటేడ్ స్టీముగా మారును.అనగా ఒక పీడనం వద్ద సాధారణంగా స్టీము కల్గి వుండు ఉష్ణోగ్రతకన్న అధిక ఉష్ణోగ్రతకలగి వుండనట్లు సూపర్ హీటరు చేయును.ఉదాహరణకు 10kg/cm2 పీడనంవద్ద పొడిస్టీము ఉష్ణోగ్రత 184.2°C డిగ్రీలు వుండును, ఇదే స్టీమును సూపర్ హీటరులో పంపించి ఫ్లూగ్యాసుల ద్వారా మరింత వేడిచేసి స్టీము ఉష్ణోగ్రతను 190-195 °C వరకు పెంచవచ్చును.
దీనిపైన బాయిలరు ఏర్పడిన స్టీమును నియంత్రించు రెగ్యులేటరు ఉండును.
ఈ రెగ్యులేటరు వాల్వు ద్వారానే సూపర్ హీటరుకు ప్రధాన స్టీము పైపులోని స్టీమును నియంత్రణలో పంపెదరు.
ఇది సూపర్ హీటరు ముఖభాగం.స్టీము పైపులోని స్టీము ఇక్కడ జమ అగును.
దీని ద్వారానే పొగ మరియు ఇతర వాయువులు వాతావరణం లోకి విడుదల అయ్యి గాలితో కలిసి పోవును.


title: లోకోమోటివ్ బాయిలరు

text:
లోకోమోటివ్ బాయిలరులో రెండు మూడు ప్రెసరు గేజిలు బిగించి వుండును.అందులో ఒకటి బాయిలరులోని ప్రధాన స్టీము పైపుకు ఒక సన్నని గొట్టం ద్వారా నేరుగా కలుపబడి వుండును.మరొకటి సూపర్ స్టీము పైపుకు కలుపబడి వుండును.మరొకటి స్టీము ఇంజనుకు వెళ్ళు స్టీము పైపుకు కలుపబడి ఉండును.వీటి వలన ఆయా పైపుల్లో వున్న స్టీము, సూపరు స్టీముల పీడనం తెలుస్తుంది.స్టీము పీడనాన్ని పౌండ్లు/చదరపు అంగుళానికి లేదా కిలోలు/చదరపు సెంటిమీటరుచొప్పున కొలుస్తారు
బాయిలరుకు రెండు వాటరు గేజిలు బిగించబడి వుండును.ఇవి బాయిలరులోని నీటి మట్టాన్ని తెలుపును.


title: లోకోమోటివ్ బాయిలరు

text: బాయిలరు పనిచేయు అధీకృత పీడనానికి మించి పీడనంతో బాయిలరులో స్టీము ఏర్పడినపుడు, ఈ సేఫ్టి వాల్వు తెరచుకుని అధికంగా వున్న స్టీమును బయటికి పంపి బాయిలరు లోని స్టీము పీడనాన్ని సాధారణ స్థితికి తెచ్చును.బాయిలరుకు రెండు సేఫ్టి వాల్వులు బిగించబడి వుండును.ఇవి బాయిలరు భూసమాంతర స్తుపాకారం డోము (పైకప్పు) మీద అమర్చబడి వుండును. బాయిలరు సాధారణంగా పనిచేయు పీడనానికి మించి ఎక్కువ పీడనంతో స్టీము ఉత్పత్తి అయిన ఎక్కువగా వున్నస్టీమును ఈ వాల్వు తెరచుకుని వాతావరణంలోకి వదులును. పీడనం మామూలు స్థాయికి చేరగానే వాల్వు మూసుకొనును.


title: లోకోమోటివ్ బాయిలరు

text:
బాయిలరు పనిచేయునపుడు బాయిలరు పీడనంలో ఉన్నందున ఆసమయంలో అవసరమైన నీటిని పీడనంతోనే పంపవలసి వుండును.బాయిలరుకు అలా పీడనంలో నీటిని పంపుటకు రెండు ఇంజెక్టరు పంపులు వుండును.
బాయిలరు లోని నీరు స్టీముగా మారుతున్న క్రమంలో, బాయిలరు షెల్ లోని వేడినీటిలో కరిగిన ఘనపదార్థాల పరిమాణం పెరుగును.నీటిలో కరిగిన పదార్థాలనూఅంగ్లంలో (డిసాల్వుడ్ సాలిడ్స్ (disloved solids) అంటారు.నీటిలో కరిగిన పదార్థాల సాంద్రత, గాఢత పెరిగే కొలది బాయిలరు ట్యూబుల చుట్టూ ఈ కరిగిన పదార్థాలు పేరుకు పోయి ఉష్ణ సంవహాన చర్య జరుగదు.నీరు సరిగా వేడెక్కదు.అంతే కాదు ఉష్ణం ట్యూబుల గుండా నీటికిమార్పిడి/బదిలీ అవ్వక పోవడం వలన ట్యూబులు వేడెక్కి పగిలి పోవును.అందువలన అప్పుడప్పుడు బాయిలరు లోని కొంత నీటిని కొన్ని నిమిషాల పాటు బయటకు వదిలి బాయిలరులో నీటిలో కరిగిన పదార్థాలసాంద్రతను నియంత్రణలో వుంచు ప్రక్రియ బ్లోడౌన్.


title: లోకోమోటివ్ బాయిలరు

text: బాయిలరు పనిచేస్తూ, పీడనంలో వున్నప్పుడు, ఏదైన కారణం వలన వాటరు ఫీడ్ పంపులు పనిచెయ్యక నీరు డ్రమ్ము లోకి ఎక్కనప్పుడు, ఫైరు ట్యూబులకు కొద్దిగా పైన ట్యూబు ప్లేట్‌కు అమర్చిన ఈ ప్లగ్ వేడివాయువుల ఉష్ణోగ్రతకు కరిగి లోపలి నీరు స్టీము ఫర్నేసులోకి వచ్చి మంటను ఆర్పును.


title: లోకోమోటివ్ బాయిలరు

text:
మొదట బాయిలరు డ్రమ్ము/భూసమాంతరగా ట్యూబులను కల్గిన స్తుపాకార నిర్మాణంలో తగినంత నీటిని నింపాలి.తరువాత గ్రేట్ (కుంపటి) మీద ఘనఇంధనాన్ని తగిన పరిమాణంలో పేర్చిఅంటించెదరు.బొగ్గు కాలడంద్వారా ఏర్పడిన వేడి వాయువులు అడ్డదిడ్డంగా ప్రయాణి౦చ కుండా నియంత్రించుటకు, గ్రేట్ పైభాగాన, ఫైరు ట్యూబులుండు ప్లేట్‌కు ముందుభాగాన ఏటవాలుగా కొద్దిపాటి వాలుతలంతో నిర్మించిన రిఫ్రాక్టరి ఇటుకల నిర్మాణం వుండును. ఈ ఇటుకలు మామూలు ఇటుకల వలె కాకుండా 1000°C డిగ్రీలు మించి ఉష్ణోగ్రతను తట్టుకో గలవు. ఈ రిఫ్రాక్టరి ఇటుకల నిర్మాణం వలన ఇంధన దహనం వలన ఏర్పడినవేడి వాయువులు/ఫ్లూ గ్యాసెస్ అడ్డదిడ్డంగా కాకుం డా ఒక క్రమపద్ధతిలో ఫైరు ట్యూబులవైపు పయనించును.అంతేకాకుండా ఇంధనం మండుతున్నప్పుడు ఏర్పడు సన్నని బూడిద రేణువులు, ఇంధన రేణువులు వేడి వాయువులతో పాటు ఫైరు ట్యూబులు చేరకుండా రిఫ్రాక్టరి ఇటుకల నిర్మాణం అవరోదించును. సన్నని బూడిద రేణువులు.ఇంధన రేణువులుఫైరు ట్యూబులు చేరిన క్రమేనా అవి అక్కడే పేరుకు పేయి, ట్యూబులను మూసివే యడం వలన ట్యూబుల ద్వారా వేడి వాయువుల వ్యాపకానికి అవరోధం ఏర్పడి, ఏర్పడిన వేడి వాయువులు, ఫైరుహోల నుండి బయటికి తన్నే ప్రమాద ముంది. దీన్నే బ్యాక్ ఫైరుఅంటారు
వేడి వాయువులు ఫైరు ట్యూబుల గుండా పయనించు నపుడు ఉష్ణ సంవహావం (heat convection) వలన స్తూపాకర నిర్మాణంలో పొడవుగా క్షితిజసమాంతర ట్యూబుల వెలుపలి ఉపరి తలం చుట్టూ వ్యాపించి వున్న నీళ్ళు వేడెక్కి స్టీముగా మారును.ఇలా వేడెక్కి ఏర్పడిన సంతృప్త స్టీము పైభాగాన జమ అగును. పైభాగాన ఏర్పడిన సంతృప్త స్టీము/ సంతృప్త నీటిఆవిరి రెగ్యులేటరీ వాల్వు వలన ప్రధాన స్టీము పైపుద్వారా పయనించి సూపర్ హీటరు హెడ్డర్ చేరును.అందులోని సూపరుహీటరు ఎలెమెంట్లచే సంతృప్త స్టీము మరింత వేడెక్కును.ఇలా వేడెక్కిన స్టీము పొగగదిలో వున్న స్టీము పైపు చేరును.సూపరు హీటరులోని స్టీము, బాయిలరుకు ముందు భాగాన ఇరువైపుల వున్నస్టీము ఇంజను యొక్క సిలిండరులోకి వెళ్ళును. అధిక పీడనంలో వున్న స్టీము పిస్టను మీద కలుగ చేయు తోపుడు/ చలనశక్తి వలన పిస్టనును ముందుకు వెనక్కి కదులును. పిస్టను యొక్క రాడ్ రెండవ చివర లోకోమోటివ్ బాయిలరు కింద అమర్చిన చక్రాలకు అపకేంద్తితంగా బిగించడం వలన చక్రాలు తిరగడం మొదలెట్టును.


title: లోకోమోటివ్ బాయిలరు

text: స్టీము ఇంజనులో ఉపయోగించిన స్టీము అక్కడి నుండి పొగగదిలోవున్న బ్లాస్ట్ పైపు చేరును. ఫైరు ట్యూబుల గుండా పయనించి పొగగది చేరిన పొగ స్వాభావికంగా బయటికి వేగంగా వెళ్ళలేదు.బ్యాస్ట్ పైపు నుండి బయటికి వచ్చు ఈస్టీము పొగగదిలోని పొగను చిమ్నీ ద్వారా బయటికి వేగంగా నెట్టును. ఈ విధంగా పొగగదిలోని పొగ బయటికి నెట్టబడి అక్కడ ఖాళి ఏర్పడం వలన ఫర్నేసు లోని వేడి వాయువులను పొగ గదివైపు వచ్చేలా చెయ్యును.


title: లోకోమోటివ్ బాయిలరు

text: సామాన్యంగా రైలు ఇంజనులుగా వాడు లోకోమోటివ్ బాయిలరులు 11.73 నుండి 14.0బార్ (కిలోలు/సెం.మీ) పీడనంలో పనిచేయును. కొన్నిఇంజనులలో స్టీము వత్తిడి/పీడనం13.7 to 14.7 బార్ (199 to 213పౌండ్లు/చదరపు అంగుళానికి) వరకు ఉండును.ఎక్కువ బోగిలను, బరువులాగు ఇంజనులు 200 to 250 పౌండ్లు/అంగుళం (13.8బార్ to 17.2 బార్) లో పని చేయును.


title: లోకోమోటివ్ బాయిలరు

text: లోకోమోటివ్ బాయిలరులు రైలు ఇంజనులుగా ప్రపంచానికి 150 సంవత్సరాలకు పైగా సుదీర్ఘ సేవలు మానవాళికి అందించినవి.


title: భారతదేశసైనిక దినోత్సవం

text: సైనిక దినోత్సవం భారతదేశంలో ప్రతి సంవత్సరం జనవరి 15 వ తేదీన జరుపుకుంటారు. ఫెరల్ మార్షల్ కోడన్దేరా ఏం. కరియప్ప (అప్పటి లెఫ్టినెంట్ జనరల్) భారతదేశం యొక్క చివరి బ్రిటిష్ కమాండర్-ఇన్-చీఫ్ జనరల్ సర్ ఫ్రాన్సిస్ బుట్చార్ తరువాత భారత సైన్యం యొక్క మొదటి కమాండర్-ఇన్-చీఫ్ గా, జనవరి 15, 1949 న ఎన్నికైయ్యారు. జాతీయ రాజధాని న్యూఢిల్లీలో, అలాగే అన్ని ప్రధాన కార్యాలయాలలోనూ ఈ రోజు జరుపుకుంటారు.2017 వ సంవత్సరం జనవరి 15 న న్యూఢిల్లీలో 69 వ భారత సైనిక దినోత్సవం భారతదేశం జరుపుకుంది. సైనిక దినోత్సవం దేశమును మరియు దాని పౌరులను కాపాడటానికి వారి జీవితాలను త్యాగం చేసిన వీరులైన సైనికులను అభినందించటానికి ఒక రోజును సూచిస్తుంది.


title: దొంగరాముడు అండ్ పార్టీ

text: దొంగరాముడు అండ్ పార్టీ 2003, జూన్ 26న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. వంశీ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో శ్రీకాంత్, లయ, భువనేశ్వరి, జయప్రకాష్ రెడ్డి, కోట శ్రీనివాసరావు, తనికెళ్ళ భరణి, కృష్ణ భగవాన్ ముఖ్యపాత్రలలో నటించగా, చక్రి సంగీతం అందించారు.


title: అలెగ్జాండర్ పార్క్స్

text: అలెగ్జాండ పార్క్స్ (29 డిసెంబరు 1813 – 29 జూన్ 1890) రసాయనశాస్త్రవేత్త. ఆయన పార్కెసిన్ అనే మొదటి ప్లాస్టిక్ ను సృష్టించాడు. ప్లాస్టిక్ యొక్క ఆవిష్కరణతో మన నిత్య జీవితంలో గణనీయమైన మార్పును తెచ్చిన ఘనత ఆధునిక విజ్ఞానశాస్త్రానికే చెందుతుంది. ఈ కృత్రిమ పదార్థాన్ని మొదటి సారిగా 1962 లో లండన్ లో ఆయన ఉత్పత్తి చేసాడు.


title: అలెగ్జాండర్ పార్క్స్

text: ఆయన తండ్రి ఇత్తడి తాళాలు తయారు చేసేవారు. ఆయన ఎలక్ట్రోప్లేటింగ్ ప్రక్రియ కు పేటెంటు హక్కు పొందిన జార్జి మరియు ఎల్కింగ్ టన్ వద్ద పనిచేసారు. అంతకు ముందు ఆయన బిర్మిన్‌గ్రాం లో "మెసెంజర్ అండ్ సన్స్, బ్రాస్ వ్యవస్థాపకులు" అనే సంస్థ వద్ద శిక్షణ పొందారు. ఆయన లోహాలను పోత పోసే విభాగంలో సహాయకారిగా నియమిపబడ్డాడు. అక్కడ ఎలక్ట్రోప్లేటింగ్ ప్రక్రియపై దృష్టి పెట్టాడు. ఆయన కళారూపాలపై ఎలక్ట్రోప్లేటింగ్ విధానం ద్వారా వివిధ లోహాలను పూత పూసే విధానం గూర్చి 1841లో మొదటి పేటెంటు హక్కును పొందాడు. ఆయన పువ్వుల వంటి చక్కని మరియు సున్నితమైన వస్తువులపై ఎలెక్ట్రోప్లేటింగ్ విధానం ఉపయోగించుటకు 1943లో పేటెంటు హక్కును పొందాడు. ఆ పేటెంటు హక్కు వివిధ వస్తువులను పాస్పరస్ (భాస్వరం) తో కూడిన కార్బన్ యొక్క బైసల్ఫైడ్ ద్రావణంలో ముందుగా ముంచి తరువాత సిల్వర్ నైట్రేట్ లో వస్తువును ముంచాలనే విధానానికి యివ్వబడింది. ఆయన చేసిన సాలెగూడు పై వెండి పూతను పూసే విధానం 1944లో ప్రిన్స్ ఆల్బర్ట్ ఇంగ్లాండు లోని ఎల్కిన్‌టన్ సందర్శించినపుడు ఆయన వద్ద ప్రదర్శింపబడినది. మొత్తంమీద ఆయన ఎలక్ట్రోప్లేటింగ్ విధానం మరియు ప్లాస్టిక్ అభివృద్ధి లకు సంబంధించి 66 పేటెంటులు పొందడం జరిగినది.


title: అలెగ్జాండర్ పార్క్స్

text: అలెగ్కాండర్ పార్క్స్ బిర్మిన్‌ఘాం లోని సఫోక్ వీధిలో జేమ్స్ పార్క్స్ మరియు కెరెన్ హపుచ్ చైల్డ్స్ దంపతులకు నాల్గవ సంతానంగా జన్మిచాడు. పార్క్స్ రెండుసార్లు వివాహం చేసుకున్నాడు. మొదటి వివాహం జానె హెన్షల్ మూరె తో జరిగింది. వారికి నలుగురు కుమారులు మరియు ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు. ప్రముఖ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు "హోవార్డ్ పార్క్స్" అతని మునిమనుమడు. తరువాత ఆయన రెండవ వివాహం అన్న్ రోడెరిక్ తో జరిగింది. వారికి నలుగురు కుమారులు మరియు ఎనిమిదిమందికుమార్తెలూ కలిగారు.


title: అలెగ్జాండర్ పార్క్స్

text: పార్క్స్ కు అనేక గౌరవాలు లభించాయి. డల్‌విచ్ లోని ఆయన ఇంటిపై 2002లో ప్లాస్టిక్ హిస్టోరికల్ సొసైటీ "నీలం ప్లాస్టిక్ ఫలకం" ను ఉంచింది. 2004 లో బిర్మిన్‌గాం సివిక్ సొసైటీ వారు నీలం ఫలకాన్ని జ్ఞాపకార్థం బిర్మిన్‌గాం లోని న్యూషాల్ వీధిలో గల ఎల్కింగ్‌టన్ సిల్వర్ ప్లేటింగ్ వర్క్స్ వద్ద ఉందింది. పార్కెసిన్ వర్క్స్ యొక్క గోదపై ఆయన జ్ఞాపకార్థం ఫలకాన్ని ఉంచారు. 2005 సెప్టెంబరులో అమెరికన్ ప్లాస్టిక్స్ అకాడమీస్ హాల్ ఆఫ్ పేం లో మరణానంతరం చేర్చారు. ఆయనను లండన్ లోని వెస్ట్ నార్వుడ్ సెమటెరీ వద్ద ఖననం చేసారు. 1970లలో ఆయన స్మారకాన్ని తొలగించారు.


title: లియో హెండ్రిక్ బేక్‌లాండ్

text: లియో హెన్రికస్ ఆర్థర్ బేక్‌లండ్ (నవంబరు 14, 1863 - ఫిబ్రవరి 23, 1944) బెల్జియన్-అమెరికన్ రసాయనశాస్త్రవేత్త. ఆయన 1893 లో కనుగొన్న వెలోక్స్ ఫోటోగ్రాఫిక్ కాగితం మరియు 1907 లో కనుగొన్న బేక్‌లైట్ అనే పదార్థం ద్వారా అందరికీ సుపరిచితుడు. ఆయన చవకైన, వేడిచేసినా కరగని ప్రముఖ ప్లాస్టిక్ అయిన బేక్‌లైట్ ను కనుగొన్నాడు. దీని ఫలితంగా ఆయన "ప్లాస్టిక్ పరిశ్రమ పితామహుడు" గా గుర్తింపబడ్డాడు.


title: లియో హెండ్రిక్ బేక్‌లాండ్

text: లియో బేక్‌లాండ్ నవంబరు 14, 1863 న బెల్జియంలోని ఘెంట్ లో జన్మించాడు. ఆయన తండ్రి చెప్పులుకుట్టే పనిచేసేవాడు, తల్లి గృహిణి. ఆయన బెల్జియంలోని ఘెంట్ లో ప్రారంభ జీవితాన్ని గడిపాడు. ఘెంట్ మ్యునిసిపల్ టెక్నికల్ పాఠశాలలో గ్రాడ్యుయేషన్ చేసాడు. 1880లో సిటీ ఆఫ్ ఘెంట్ ద్వారా ఘెంట్ విశ్వవిద్యాలయంలో రసాయనశాస్త్రం అభ్యసించుటకు గానూ స్కాలర్ షిప్ పొందాడు. తన 21వ యేట మాక్సిమా కం లాడె వద్ద పి.హెచ్.డి పూర్తిచేసాడు.. 1887 నుండి 1889 మధ్య కాలంలొ ఆయన బ్రూగెస్ లోని ప్రభుత్వ హయ్యర్ నోర్మల్ పాఠశాలలో భౌతికశాస్త్రం మరియు రసాయనశాస్త్రం బోధించుటకు ప్రొఫెసర్ గా నియమితులైనారు. 1889 లో ఆయన ఘెంట్ లో అసోసియేట్ ప్రొఫెసర్ గా రసాయనశాస్త్ర విభాగంలో నియమితులైనారు.. ఆయన సెల్లెన్ స్వర్ట్స్ ను వివాహమాడాడు. వారికి ముగ్గురు పిల్లలు.


title: లియో హెండ్రిక్ బేక్‌లాండ్

text: 1889లో బేక్‌లాండ్ మరియు ఆయన భార్య ఇంగ్లాండు మరియు అమెరికాలలోని విశ్వవిద్యాలయాలను సందర్శించేందుకు ప్రయాణ స్కాలర్‌షిప్ పొందారు.. వారు న్యూయార్క్ నగరాన్ని సందర్శించారు. అచట వారు కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ప్రొఫెసర్ చార్లెస్ ఎఫ్.చాండ్లెర్ మరియు ఇ. అండ్ హెచ్.టి ఆంటోనీ ఫోటోగ్రాఫిక్ కంపెనీకి చెందిన రిచర్డ్ ఆంటోనీలను కలిసారు. కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన చార్లెస్ ఎఫ్. చాండ్లెర్ ఆయనను అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో ఉండేందుకు ప్రభావితం చేసారు. అప్పటికే బేక్‌లాండ్ ఇతర రసాయనాలకు బదులుగా నీటితో వాడగలిగే ఫోటో గ్రాఫిక్ ప్లేట్లను కనుగొని అభివృద్ది చేసాడు. దానికి 197 లో బెల్జియంలో పేటెంట్ హక్కులను పొందాడు.; ఆంటోనీ యువ రసాయనశాస్త్రవేత్త సమర్థతను గుర్తించి తన కంపెనీలో ఉద్యోగాన్ని ఇచ్చాడు.


title: లియో హెండ్రిక్ బేక్‌లాండ్

text: బేక్‌లాండ్ ఆంటోనీ కంపెనీలో రెండు సంవత్సరములపాటు పనిచేసాడు. 1891 లో కన్సల్టింగ్ కెమిస్ట్ గా స్వయంగా వ్యాపారం ప్రారంభించాడు. కానీ వ్యాధులవలన మరియు నిధులు కనుమరుగవడం మూలంగా తన చర్యలపై పునరాలోచించి తన పాత ఆశక్తికర అంశమైన ఫోటోగ్రాఫిక్ కాగితాల ఉత్పత్తికి వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. రెండు సంవత్సరముల తీవ్ర ప్రయత్నం తరువాత అతడు ఫోటోగ్రాఫిక్ కాగిత ఉత్పత్తి ప్రక్రియను పూర్తిచేసాడు. దానికి "వెలాక్స్" అని పేరుపెట్టారు. ఇది మొట్టమొదటి వాణిజ్యపరమైన ఫోటోగ్రాఫిక్ కాగితం. ఆ కాలంలో అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో ఈ క్రొత్త ఉత్పత్తికి పెట్టుబడి దారులుగానీ, కొనుగోలుదారులు గానీ దొరకలేదు. అందువల్ల బేక్‌లాండ్ లియనార్డో జాకోబి తో భాగస్వామ్యం చేసుకొని నెపెరా కెమికన్ కంపెనీని న్యూయార్క్ లోని యోంకెర్స్ వద్ద స్థాపించాడు.


title: లియో హెండ్రిక్ బేక్‌లాండ్

text: 1899లో జాకోబీ, బేక్‌లాండ్ మరియు ఆల్బర్ట్ హన్ లు వారి నెపేరా కంపెనీని ఈస్ట్‌మన్ కొడక్ కంపెనీ అధినేత అయిన జార్జ్ ఈస్ట్‌మాన్ కు $750,000 కు అమ్మివేసారు. ఈ లావాదేవీ ద్వారా బేక్‌లాండ్ సుమారు $215,000 లను సంపాదించాడు. .


title: లియో హెండ్రిక్ బేక్‌లాండ్

text: తన వాటా డబ్బుతో ఆయన న్యూయార్క్ లోని "స్నగ్ రాక్" ను కొనుగోలు చేసాడు. అది తన స్వంత ప్రయోగశాలగా మార్చుకున్నాడు.


title: లియో హెండ్రిక్ బేక్‌లాండ్

text: ఆయన కనీసం 20 స్ంవత్సరముల పాటు ఫోటోగ్రఫీపై పరిశోధనలు చేయరాదని అంగీకరించాడు. కొత్త రంగంలో పరిశోధనలు చేయానని నిర్ణయించాడు. అతడు 1900 లో తిరిగి జర్మనీకి వచ్చాడు. విద్యుత్ రసాయన శాస్త్రంలో ఛార్లోట్టెన్‌బర్గ్ వద్ద టెక్నికల్ ఇనిస్టిట్యూట్ లో పరిశోధనలు ప్రారంభించాడు.


title: లియో హెండ్రిక్ బేక్‌లాండ్

text: యునైటెడ్ నేషన్స్ నుండి వచ్చిన తరువాత బేక్‌లాండ్ ఎలక్ట్రోలైటిక్ సెల్ అభివృద్ధి చేయుటలో క్లింటన్ పాల్ టౌన్‌సెండ్ మరియు ఎలాన్ హనింగ్‌టన్ హోకర్ లకు సహయం చేయుటలో నిమగ్నమయ్యాడు.


title: లియో హెండ్రిక్ బేక్‌లాండ్

text: ఒక పైలట్ ప్లాంట్‌ను నిర్మించడం మరియు నిర్వహించడం యొక్క బాధ్యతతో ఒక స్వతంత్ర సలహాదారుగా బేకెలాండ్‌ను నియమించారు. ఆయన ఐరన్ ఆక్సైడ్ తో నింపబడిన ఆజ్‌బెస్టాస్ వస్త్రం, ఆజ్‌జెస్టాస్ దారం మరియు ఐరన్ హైడ్రాక్సైడ్ లను ఉపయోగించి చార్కోలీ ప్రక్రియ ద్వారా బలమైన డయాఫ్రం బ్యాటరీని అభివృద్ధి చేసాడు. ఆయన పరిశోధనలు హోకర్ కెమికల్ కంపెనీకి ఎగుమతి కాబడ్దాయి. నయాగరా జలపాతం వద్ద ప్రపంచంలొ అతి పెద్ద ఎలక్ట్రో కెమికల్ ప్లాంట్ నిర్మాణానికి కూడా ఆయన పరిశొధనలు ఉపయోగపడ్డాయి.


title: లియో హెండ్రిక్ బేక్‌లాండ్

text:
"వెలక్స్" ఆవిష్కరణ విజయవంతమైన తరువాత ఆయన రసాయన శాస్త్రం యొక్క వేరొక రంగంలొ అభివృద్ధికోసం కృషిచేసాడు.
ప్లాస్టిక్ యుగంలో యొక్క మొటటి ఉత్పత్తి బేకలైట్ ఆవిష్కరణగా చెప్పుకోవచ్చు. వేడిచేసినా దాని ఆకృతిలో మార్పు చెందని మొట్టమొదటి ప్లాస్టిక్ బేకలైట్ గుర్తింపు పొందింది. దీనిని రేడియోలు, టెలిఫోన్లు మరియు విద్యుత్ ఉపరకణాలలొ ఉపయొగిస్తున్నారు. ఇది విద్యుత్ మరియు ఉష్ణ నిరోధకంగా పనిచేస్తుంది. తరువాత పారిశ్రామికంగా అనేక శాఖలలో ఈ పదార్థాన్ని ఉపయోగిస్తున్నారు.


title: లియో హెండ్రిక్ బేక్‌లాండ్

text: బేక్‌లాండ్ అనేక పురస్కారాలు మరియు గౌరవాలను పొందాడు అందులో 1916లో పెర్కిన్ మెడల్ మరియు 1940లో ప్రాక్లిన్ మెడల్ ఉన్నాయి. 1978 లో ఆయనను ఓహియా లోని నేషనల్ ఇన్వెంటర్స్ హాల్ ఆఫ్ ఫేం లో చేర్చారు.


title: లియో హెండ్రిక్ బేక్‌లాండ్

text: 1944 లో బేక్‌లాండ్ మరణం సమయానికి ప్రపంచంలో బేకలైట్ ఉత్పత్తి 175,000 టన్నులు మరియు అది 15,000 వివిధ ఉత్పత్తులలో ఉపయోగించారు. ఆయనకు 100 కి పైబడి పేటెంట్స్ ఉన్నాయి. అందులో కాపర్ మరియు కాడ్మియం వేరుచేసే విధానం కూడా ఉంది.


title: లియో హెండ్రిక్ బేక్‌లాండ్

text: ఆయన తన జనరల్ బేక్ లైట్ కంపెనీని 1939లొ యూనియన్ కార్బైడ్ సంస్థకు అమ్మి పదవీవిరమణ చేసాడు. తరువాత ఆరోగ్యం క్షీణించి న్యూయార్క్ లోని బీకన్ వద్ద సెరెబ్రల్ హెమోరేజ్ తో మరణించారు. ఆయన న్యూయార్క్ లోని స్లీపే హాలో వద్ద ఖననం చేయబడ్డాడు.


title: భారతదేశ నౌకాదళ దినోత్సవం

text: భారత దేశములో నౌకాదళ దినోత్సవం(అంగ్లం: Navy Day) ప్రతి సంవత్సరం డిసెంబర్ 4 వ తేదీన జరుపుతారు . దేశానికి నౌకా దళాల విజయాలు మరియు దేశ రక్షణలో వారి పాత్రను గుర్తుచేసుకొవటానికి జరుపుకుంటారు. భారతదేశ నావికా దళం భారత సైనిక దళాల యొక్క సముద్ర విభాగం మరియు భారతదేశ రాష్ట్రపతి నౌకాదళానికి సర్వ సైన్యాధ్యక్షుడు.17 వ శతాబ్దపు మరాఠా చక్రవర్తి , ఛత్రపతి శివాజీ భోంస్లే "భారత నావికా పితామహుడి" గా భావిస్తారు.


title: భారతదేశ నౌకాదళ దినోత్సవం

text: భారత నావికాదళం దేశం యొక్క సముద్ర సరిహద్దులను భద్రపరచుటలో మరియు ఓడరేవు సందర్శనల ద్వారా, భారతదేశం యొక్క అంతర్జాతీయ సంబంధాలను విస్తరించుటలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది, ఉమ్మడి వ్యాయామాలు, మానవతావాద మిషన్లు, విపత్తు ఉపశమనం మొదలైనవి వారి కర్తవ్యాలు.ఆధునిక భారతీయ నౌకాదళం హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో తన స్థానాన్ని మెరుగుపరిచేందుకు వేగవంతమైన పునర్నిర్మాణంలో భాగంగా ఉంది.ఈ నివేదిక ప్రకారం 58,000 మంది సిబ్బంది, విమాన వాహక నౌక, పెద్ద రవాణా ఓడ, 15 యుద్ధనౌకలు, 8 గైడెడ్ మిస్సైల్ డిస్ట్రాయర్లు, 24 కొర్వెట్టెలు, 13 సంప్రదాయ జలాంతర్గాములు, 1 అణు దాడి జలాంతర్గామి, 30 పెట్రోల్ ఓడలు, వివిధ సహాయక నౌకలు మొదలైనవి భారత నావికాదళంలొ భాగం.


title: రామకృష్ణ బీచ్

text: ఆంధ్రప్రదేశ్లోని విశాఖపట్నంలో అత్యంత ప్రసిద్ధ బీచ్ పార్కులలో రామ కృష్ణ మిషన్ బీచ్ ఒకటి.ఈ పార్క్ బీచ్ లో ఉన్న రామకృష్ణ మఠము నుండి బీచ్ కు ఈ పెరు వచ్చింది.ఈ బీచ్ ఉత్తమంగా INS కుర్సుర సబ్మెరైన్ మ్యూజియంకు ప్రసిద్ది చెందింది, ఇది కాల్విరి తరగతి జలాంతర్గామి.


title: రామకృష్ణ బీచ్

text: వైజాగ్ లో రామా కృష్ణ బీచ్ లేదా ఆర్.కె. బీచ్ సాధారణంగా పిలువబడే వైజాగ్ లో ప్రసిద్ధి చెందిన బీచ్ లు మరియు పర్యాటక ఆకర్షణలలో ఒకటి. సముద్రతీరంలో, స్విమ్మింగ్, సన్ బాత్ మరియు బీచ్ వాలీబాల్ ప్రముఖ కార్యకలాపాలు. ఆక్వేరియం, కాళి ఆలయం, విశాఖ మ్యూజియం, సీఫుడ్ రెస్టారెంట్లు రోడ్డుపక్కన ఉన్న రెస్టారెంట్ లు ఇతర ఆకర్షణలు.


title: రామకృష్ణ బీచ్

text: INS కుర్సుర జలాంతర్గామి మ్యూజియం, ఇది ప్రజావీక్ష కోసం జలాంతర్గామిని భద్రపరుస్తుంది. INS కురుసురా జలాంతర్గామి మ్యూసెయుమ్కు వ్యతిరేకముగా తెరవబడిన విమానం మ్యూసెయం TU-142.


title: రామకృష్ణ బీచ్

text: బీచ్ అధిక వినోదభరితమైన ప్రదేశం చేయడానికి నగర పరిపాలన అదనపు శ్రద్ధ తీసుకుంది. వి.కె.బీచ్ సంయుక్తంగా మహా విశాఖ నగర పాలక సంస్థ(జివిఎంసి), విశాఖపట్నం అర్బన్ డెవలప్మెంట్ అథారిటీ (వూడా).


title: మహా విశాఖ నగర పాలక సంస్థ

text: మహా విశాఖ నగర పాలక సంస్థ (జి.వి.ఎమ్.సి) విశాఖపట్నం నగరాన్ని పాలించే ప్రధాన పరిపాలన సంస్థ . ఇది 540 చదరపు కిలోమీటరల (210 చ.మైళ్ళూ) విస్తీర్ణ పరిధిలో ఉంది.. ఇది విశాఖపట్నం అర్బన్ డెవలప్మెంట్ అథారిటీ(వుడా) యొక్క ప్రణాళికా విభాగంలో భాగం. ప్రస్తుతం ఉన్న మునిసిపల్ కమీషనర్ ఎం హరి నారాయణన్.


title: మహా విశాఖ నగర పాలక సంస్థ

text: విశాఖపట్నం ఈ ప్రాంతంలోని మొట్టమొదటి పురపాలక సంఘం. ఇది 1858 లో మున్సిపాలిటీగా ఏర్పాటు చేయబడింది, తరువాత 1979 లో


title: మహా విశాఖ నగర పాలక సంస్థ

text: కార్పొరేషన్ సంస్థగా అభివృద్ధి చేయబడింది. 21 నవంబర్ 2005 లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఒక మహా నగర పాలక సంస్థని సృష్టించింది మరియు ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో మొదటి మహా నగర పాలక సంస్థ..


title: మహా విశాఖ నగర పాలక సంస్థ

text: మహా విశాఖ నగర పాలక సంస్థ ప్రాంతం 681.96 చదరపు కిలోమీటరల (263.31 చ.మైళ్ళూ).మేయర్ నేతృత్వంలోని ఒక ఎన్నికయిన సంస్థచే నగర పాలక సంస్థ నిర్వహణలో ఉంది. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం కార్పొరేషన్ జనాభా 20,91,811 గా ఉంది.


title: మహా విశాఖ నగర పాలక సంస్థ

text: కార్పొరేషన్లో మొత్తం 95,580 వీధి దీపాలు ఉన్నాయి.


title: మాణిక్యవాచకర్

text: మాణిక్యవాచకర్ లేక మాణిక్కవాసగర్ శివుడిని కీర్తిస్తూ "తిరువాసకం" అన్న గ్రంథం రాసిన 9వ శతాబ్దికి చెందిన తమిళ కవి. ఆయన రచనలు తమిళంలోని శైవ సిద్ధాంతానికి కీలకమైన తిరుమురై అన్న గ్రంథంలో మాణిక్యవాచకర్ రచనలు ఒక భాగం. శైవ తిరుమురై రచయితల్లో మాణిక్యవాచకర్ ఒకరు. అరిమర్దన పాండ్యన్ అన్న బిరుదు పొందిన పాండ్య రాజు వరగుణవర్మన్ (క్రీ.శ.862 - 885) మంత్రుల్లో ఒకరిగా మాణిక్యవాచకర్ మదురై నగరంలో జీవించారు. భగవంతుని సాన్నిధ్యం వల్ల కలిగే సంతోషం, భగవంతునితో ఎడబాటు వల్ల కలిగే దు:ఖం ఆయన కవిత్వం వ్యక్తపరిచింది. దక్షిణ భారతదేశంలో శైవ సంప్రదాయంలో అత్యంత ప్రధానమైన యోగుల్లో, కవుల్లో ఆయన ఒకరైనా అరవై ముగ్గురు నాయనార్లలో ఆయనను చేర్చలేదు.


title: తాడ్‌బండ్ ఆంజనేయస్వామి ఆలయం

text: తాడ్‌బండ్ ఆంజనేయస్వామి ఆలయం తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని సికింద్రాబాదులో ఉన్న దేవాలయం. ఇక్కడి ఆంజనేయస్వామి స్వయంభువుడని ప్రతీతి. మొగలులు - రాజపుత్రులు - కుతుబ్ షాహీలు మొదలైనవారు ఈ ఆలయాన్ని అభివృద్ధి చేశారు.


title: తాడ్‌బండ్ ఆంజనేయస్వామి ఆలయం

text: త్రేతాయుగంలో జాబాలి మహర్షి తపస్సుకు మెచ్చిన ఆంజనేయుడు ఇక్కడ స్వయంభువుగా ఆవిర్భవించినట్టు చెబుతారు. 19 శతాబ్దం తొలినాళ్లలో ఓ భక్తుడికి ఆంజనేయుడు కలలో కనిపించి తన జాడను తెలియజేయడంతో, అప్పుడా భక్తుడు ఈ ప్రాంతవాసుల సహాయసహకారాలతో, నూతన ఆలయంలో స్వామికి పునఃప్రతిష్ఠ జరిపాడు. ఆనాటి నుంచి స్వామికి నిత్యపూజలు జరుగుతూ వస్తున్నాయి.


title: తాడ్‌బండ్ ఆంజనేయస్వామి ఆలయం

text: ప్రతి మంగళ - శని వారాల్లో అనేకమంది భక్తులు స్వామి దర్శనానికి వస్తారు. ఇక్కడ హనుమజ్జయంతి, శ్రీరామనవమి ఉత్సవాలు జరుగుతాయి.


title: అలా ఎలా?

text: అలా ఎలా? 2014, నవంబర్ 28న విడుదలైన కామెడీ సినిమా. ఈ చిత్రం ద్వారా హెబ్బా పటేల్ తెలుగు చలనచిత్ర రంగానికి పరిచయం అయ్యింది.


title: అలా ఎలా?

text: రెండు కోట్లు కట్నం వస్తుందని తనకి అస్సలు తెలియని దివ్య (ఖుషి) అనే పల్లెటూరి అమ్మాయిని చేసుకోవడానికి సిద్ధపడిపోతాడు కార్తీక్ (రాహుల్). అయితే పెళ్లికి ముందు ఆమె ఎవరనేది అస్సలు తెలీకపోవడం కంటే తనని పరిచయం చేసుకుని, ప్రేమించి... పెళ్లిలో సర్‌ప్రైజ్ ఇస్తే బాగుంటుందని తన స్నేహితులు (వెన్నెల కిషోర్, షాని) ఇద్దరితో కలిసి ఆమె ఊరికి వెళతాడు. అక్కడ దివ్య స్నేహితురాలు శృతి (హెబ్బా పటేల్) సాయం తీసుకుని దివ్యకి దగ్గర కావాలనుకుంటాడు.


title: అలా ఎలా?

text: ఈ సినిమాలో మొత్తం 6 పాటలున్నాయి. వీటికి భీమ్స్ సెసిరోలియో సంగీతం సమకూర్చాడు. వీటీని సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి, వనమాలి, భీమ్స్ సెసిరోలియో రచించారు.


title: గణేశన్ వెంకటరామన్

text: గణేశన్ వెంకటరామన్ భారతీయ భౌతికశాస్త్రవేత్త, రచయిత మరియు శ్రీ సత్యనాయి విశ్వవిద్యాలయానికి పూర్వపు వైస్ ఛాన్సలర్. ఆయన ఇండియన్ నేషనల్ సైన్స్ అకాడమీ మరియు ఇండియన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ లకు ఫెలోషిప్‌కు ఎంపికయ్యాడు. ఆయన జవహర్లాల్ నెహ్రూ ఫెలోషిప్ , సర్ సి.వి.రామన్ ప్రైజ్ మరియు ఇందిరాగాంధీ ప్రైజ్ లను అందుకున్నడు. భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు 1991లో భారత నాల్గవ అత్యున్నత పురస్కారమైన పద్మశ్రీ ఇచ్చి గౌరవించింది.


title: గణేశన్ వెంకటరామన్

text: వెంకటరామన్ అక్టోబరు 6, 1932 న ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాయలసీమ ప్రాంతంలోని అనంతపురం జిల్లాలో జన్మిచాడు. పోస్టు గ్రాడ్యుయేషన్ చేసిన తరువాత ఆయన బాబా అటామిక్ రిసెర్చ్ సెంటర్ (BARC) లో చేరాడు. ఆయన ఇందిరాగాంధీ సెంటర్ ఫర్ అటామిక్ రీసెర్చ్, కల్పకం వంటి అనేక ప్రదేశాలలో పనిచేసాడు. అక్కడ ఆయన ఫిజిక్స్, ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు ఇనుస్ట్రమెంటేషన్ గ్రూపుకు డైరక్టరుగా ఉన్నాడు. ఈ కాలంలో ఆయన పరిశోధనలు చేసి ముంబై విశ్వవిద్యాలయం నుండి 1966లో "కండెన్సేషన్ మేటర్ ఫిజిక్స్" పై పి.హెచ్.డి పూర్తిచేసాడు. తరువాత ఆయన డిఫెన్స్ రిసెర్చ్ అండ్ డెవలప్‌మెంటు ఆర్గనైజెషన్ (డి.ఆర్.డి.ఒ) యొక్క అడ్వాన్స్‌డ్ న్యూమెరికల్ రీసెర్చ్ అండ్ అనాలసిస్ గ్రూపుకు డైరక్టరుగా నియమితలైనాడు. ప్రభుత్వ ఉద్యోగంలో పదవీవిరమణ చేసిన తదుపరి ఆయన శ్రీ సత్యసాయి విశ్వవిద్యాలయంలో ఉప కులపతిగా తన సేవలనందించాడు.


title: గణేశన్ వెంకటరామన్

text: వెంకటరామన్ డి.ఆర్.డి.ఓ లో ప్రొఫెసర్ గా ఉన్న కలంలొ ఆయన అనేక పరిశోధనలు చేసాడు. వాటిలో న్యూట్రాన్ల పరిక్షేపణ, లాటిస్ డైనమిక్స్, పదార్థ యాంత్రిక ధర్మములు, స్పటిక రహిత స్థితి వంటివి ముఖ్యమైనవి. ఆయన పరిశోధనలు అతి పెద్ద స్థాయిలోఉన్న తార్కిక వలయాలు మరియు సాంకేతిక బదిలీ వంటి అంశాలలో ఉపయోగపడ్డాయి. ఆయన యొక్క డైనమిక్స్ ఆఫ్ పెర్‌ఫెక్ట్ క్రిస్టల్స్ మరియు బియాండ్ ద క్రిస్టల్ స్టేట్ వంటి గ్రంథాలతో పాటు ఆయన అనేక పుస్తకాలు ప్రచురించాడు. అవి: జర్నీ ఇన్‌టు లైన్(సి.వి.రామన్ యొక్క జీవిత చరిత్ర) , ఎ హాట్ స్టోరీ, భాబా అండ్ హిజ్ మాగ్నటిక్ ఆబ్‌సెషన్స్ మరియు సహా అండ్ హిస్ ఫార్ములా. ఆయన ప్రముఖ భౌతికశాస్త్ర పత్రిక అయిన "ప్రమాణ" కు సంపాదకవర్గ సభ్యునిగా కూడా పనిచేసాడు. అనేక కీలక అంశాలను ఉపన్యాసాల రూపంలో తెలియజేసాడు.


title: గణేశన్ వెంకటరామన్

text: 1974లో ఇండియన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ ఫిలోగా ఎంపిక చేసింది. ఆయనకు జవహర్ లాల్ నెహ్రూ ఫెలోషిప్ (1984–86) మరియు మెటీరియల్స్ రీసెర్చ్ సొసైటీ ఆఫ్ ఇండియా ఫెలోషిప్ లు లభించాయి. భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు 1991లో భారత నాల్గవ అత్యున్నత పురస్కారమైన పద్మశ్రీ ఇచ్చి గౌరవించింది. అదే సంవత్సరం ఆయనకు యూనివర్శిటీ గ్రాంట్స్ కమీషన్ నుండి సి.వి.రామన్ పురస్కారం లభించింది. 1994లో ఆయన శాస్త్ర విజ్ఞానాన్ని విస్తృత పరుస్తున్నందుకు గానూ ఇండియన్ నేషనల్ సైన్స్ అకాడమీ వారు ఇందిరాగాంధీ ప్రైజ్ యిచ్చి సత్కరించింది.


title: దొమ్మల దిన్నె(కౌతాలం)

text: దొమ్మల దిన్నె ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, కర్నూలు జిల్లా, కౌతాలం మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన కౌతాలం నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఆదోని నుండి 38 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 155 ఇళ్లతో, 694 జనాభాతో 614 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 329, ఆడవారి సంఖ్య 365. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 187 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593792.పిన్ కోడ్: 518345.


title: దొమ్మల దిన్నె(కౌతాలం)

text:
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు ,
సమీప జూనియర్ కళాశాల కౌతాలం లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం ఆదోని లోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, సమీప వైద్య కళాశాల, కర్నూలు లోనూ ఉన్నాయి.
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.


title: దొమ్మల దిన్నె(కౌతాలం)

text:
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది.
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
దొమ్మల దిన్నెలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.


title: దొమ్మల దిన్నె(కౌతాలం)

text: గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.


title: దొమ్మల దిన్నె(కౌతాలం)

text:
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ ఉంది. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 6 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 8 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
దొమ్మల దిన్నెలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
దొమ్మల దిన్నెలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
దొమ్మల దిన్నెలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
వరి, వేరుశనగ, జొన్నలు


title: కలిదిండి బి.ఆర్. వర్మ

text: కలిదిండి బి.ఆర్.వర్మ (జననం జూన్ 1, 1950) భారతీయ భౌతికశాస్త్రవేత్త. ఆయన ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందినవాడు. ఆయన 1981లో చెన్నైలోని మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం నుండి భౌతికశాస్త్రంలో పి.హెచ్.డి పొందాడు. ఆయన అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలొని స్ట్రాత్‌క్లైడ్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ప్యూర్ అండ్ అప్లైడ్ కెమిస్ట్రీలో పోస్టు డాక్టరల్ పరిశోధకునిగా ఉన్నాడు. ఆ తర్వాత ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ లో చేరాడు. అచట మెటీరియల్స్ రిసెర్చ్ సెంటర్ కు ప్రొఫెసరుగా పనిచేసాడు. ప్రస్తుతం ఆయన శ్రీ సత్యసాయి ఇనిస్టిట్యూట్ ఆప్ హయ్యర్ లెర్నింగ్ కు ఉప కులపతి గా ఉన్నాడు.


title: కలిదిండి బి.ఆర్. వర్మ

text: ఆయన పరిశోధనలలో ముఖ్యంగా డైఎలక్ట్రిక్స్, ఫెర్రో ఎలక్ట్రిక్స్, నాన్-లీనియర్ ఆప్టిక్స్ వంటివి ముఖ్యమైనవి. ఆయన సిరామిక్స్, గ్లాస్ నానో క్రిస్టల్ కంపోసిట్స్, సింగిల్ క్రిస్టల్స్ మొదలగువటిపై కూడా దృష్టి పెట్టాడు. అయన అంతర్జాతీయ జర్నల్స్ లో సుమారు 200 పరిశోధనా పత్రాలను ప్రచురించారు.


title: విక్రమ్ కుమార్

text: విక్రమ్ కుమార్ ఒక సినీ దర్శకుడు, మరియు రచయిత. తమిళ, తెలుగు, హిందీ సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. తెలుగులో విక్రమ్ కుమార్ దర్శకత్వం వహించి అక్కినేని కుటుంబమంతా కలిసి నటించిన మనం సినిమా మంచి ప్రజాదరణ పొందింది. నితిన్ ప్రధాన పాత్రలో వచ్చిన ఇష్క్ సినిమాకు దర్శకత్వం వహించాడు.


title: విక్రమ్ కుమార్

text: విక్రమ్ కుమార్ స్వస్థలం కేరళ లోని త్రిసూర్. తమిళనాడులో పెరిగాడు. అక్కడే చదువుకున్నాడు. తండ్రి విజయ్ కుమార్. ఆయన ఉగాండా లో తేయాకు తోటల కంపెనీకి అధ్యక్షుడు. ఆ దేశంలో సరైన విద్యా సౌకర్యాలు లేవని భావించి విక్రం ను ఊటీలోని రెసిడెన్షియల్ పాఠశాలలో చేర్పించాడు. తర్వాత చెన్నై లో బ్యాచిలర్స్ డిగ్రీ చేశాడు. చదువుకునేటప్పుడే సాంస్కృతిక కార్యక్రమాల్లో చురుగ్గా పాల్గొనేవాడు.


title: విశాఖపట్నం నగరాభివృద్ధి సంస్థ

text: విశాఖపట్నం నగరాభివృద్ధి సంస్థ లేదా విశాఖపట్నం అర్బన్ డెవలప్మెంట్ అథారిటీ(వుడా) ఆంధ్ర ప్రదేశ్లోని విశాఖపట్టణ ప్రణాళిక సంస్థ . ఇది ప్రస్తుతం ఉన్న విశాఖపట్నం నగరాభివౄద్ది సంస్థని విస్తరించడం ద్వారా 1978 లో ఏర్పడింది.ఇది ప్రస్తుతం మహా విశాఖ నగర పాలక సంస్థ మరియు దాని శివారు ప్రాంతాల విస్తీర్ణం కలిగి ఉంది.


title: విశాఖపట్నం నగరాభివృద్ధి సంస్థ

text: , విశాఖపట్నం మహానగర ప్రాంతం , విశాఖపట్నం మరియు శ్రీకాకుళం, విజయనగరం జిల్లాలు విశాఖపట్నం నగరాభివౄద్ది సంస్థ యొక్క అధికార పరిధిలోకి వస్తాయి.ఇది 5,573 చదరపు కిలొమీటర్లు (2,152 చ.మైళ్ళు) విస్తీర్ణంలో వ్యాపించి ఉంది మరియు 53.4 లక్షల జనాభా కలిగి ఉంది. అనకాపల్లి మరియు భీమునిపట్నాం మహా విశాఖ నగర పాలక సంస్థలో విలీనం అయ్యాయి..


title: విశాఖపట్నం నగరాభివృద్ధి సంస్థ

text: క్రింద పట్టిక వి.న.సం. యొక్క ప్రాంతాలను జాబితా చేస్తుంది:


title: వుడా పార్క్

text: వూడా పార్క్ (అధికారికంగా తారక రామ సాగర తీర ఆరామం) భారత దేశంలోని ఆంధ్ర ప్రదేశ్, విశాఖపట్నం లోని రామకృష్ణ బీచ్ వద్ద ఉన్న ఒక పట్టణ ఉద్యానవనం. ఈ ఉద్యానవనముకు ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి అయిన ఎన్.టి. రామారావు గారి పేరు పెట్టబడింది.ఇది విశాఖపట్నం నగరాభివృద్ధి సంస్థ (వుడా) నిర్వహిస్తుంది.


title: వుడా పార్క్

text: పార్క్ యొక్క ముఖ్యాంశాలలో స్కేటింగ్ రింక్ ఒకటి.


title: వుడా పార్క్

text: ఈ ఉద్యానవనంలో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి హెలి టూరిజం ప్రారంభించారు.


title: కొత్తకోట(చెరు బెళగల్)

text:
ఇది మండల కేంద్రమైన చెరు బెళగల్ నుండి 24 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన కర్నూలు నుండి 30 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1330 ఇళ్లతో, 5749 జనాభాతో 1792 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2955, ఆడవారి సంఖ్య 2794. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 2190 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593866.పిన్ కోడ్: 518466.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి చెరు బెళగల్లో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల గూడూరు, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు, సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కర్నూలు లో ఉన్నాయి.


title: కొత్తకోట(చెరు బెళగల్)

text:
కొత్తకోటలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.


title: కొత్తకోట(చెరు బెళగల్)

text:
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది.
తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.


title: కొత్తకోట(చెరు బెళగల్)

text:
కొత్తకోటలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.


title: కొత్తకోట(చెరు బెళగల్)

text:
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 17 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
కొత్తకోటలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
కొత్తకోటలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కొత్తకోటలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
వరి, ఉల్లి, వేరుశనగ


title: కైలాసగిరి

text: కైలాసగిరి భారత దేశంలోని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని విశాఖపట్నంలో ఉన్న ఒక కొండ పైన ఉన్న ఉద్యానవనం. ఈ పార్క్ విశాఖపట్నం నగరాభివృద్ధి సంస్థ చేత అభివృద్ధి చేయబడింది మరియు ఇది 380 ఎకరాల (150 హెక్టార్లు) భూభాగం మరియు ఉష్ణమండల చెట్లతో కప్పబడి ఉంటుంది. 360 అడుగుల (110 మీ) వద్ద ఉన్న కొండ, విశాఖపట్నం పట్టణాన్ని విస్తరిస్తుంది.


title: కైలాసగిరి

text: 2003 లో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం కైలాసగిరిని "ఉత్తమ పర్యాటక ప్రదేశం"గా గుర్తించింది. సగటున, సుమారు మూడు లక్షల మంది భారతీయ మరియు విదేశీ పర్యాటకులు ప్రతి సంవత్సరం ఈ ఉద్యానవనాన్ని సందర్శిస్తారు. వాతావరణాన్ని కాపాడటానికి, వుడా ఈ కొండను ప్లాస్టిక్ రహిత మండలంగా ప్రకటించింది.ఒక కేబుల్ కారులో కొండ పైభాగానికి చెరుకొవచ్చు, ఆంధ్రప్రదేశ్లో ఇది మొదటిది.


title: తెలుగు సాంస్కృతిక నికేతనం

text:
తెలుగు సాంస్కృతిక నికేతనం భారత దేశంలోని ఆంధ్ర ప్రదేశ్, విశాఖపట్నంలో ఉంది. దినినే ప్రపంచ తెలుగు మ్యూజియం అని కుడా అంటారు.
దీనిని 2015 సంవత్సరంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు గారు స్థాపించారు.


title: తెలుగు సాంస్కృతిక నికేతనం

text: శాతవాహన వంశీయుల నుండి తెలుగు చరిత్ర మరియు సంస్కృతిని విస్తరించుటే ఈ మ్యూజియం ప్రధాన లక్ష్యంతెలుగు సంస్కృతి, కళలు, జానపద కళలు, గొప్ప కవులు, భాష, సాహిత్యం మరియు తెలుగు సమాజంలో గొప్ప వ్యక్తుల యొక్క చరిత్ర యొక్క 42 భాగాలను తెలుగు మ్యూజియం చూపిస్తుంది.


title: ఓ రాధ ఇద్దరు కృష్ణుల పెళ్ళి

text: ఓ రాధ ఇద్దరు కృష్ణుల పెళ్ళి 2003, సెప్టెంబర్ 5న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. జి. నాగేశ్వరరెడ్డి దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో శ్రీకాంత్, ప్రభు దేవా, నమిత, తనికెళ్ళ భరణి, చంద్ర మోహన్, చలపతి రావు, సునీల్, బ్రహ్మానందం, ఎమ్.ఎస్.నారాయణ, జయప్రకాష్ రెడ్డి, కోవై సరళ ముఖ్యపాత్రలలో నటించగా, చక్రి సంగీతం అందించారు.


title: పటం కతలు (పుస్తకం)

text: పటం కతలు పుస్తకం ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలు - 2017 వేడుకల సందర్భంగా తెలంగాణ రాష్ట్ర భాషా సాంస్కృతిక శాఖ ద్వారా ప్రచురించబడింది. కొన్ని వందల ఏళ్ల పాటు తెలంగాణ గ్రామీణ ప్రాంతాలలో వినోదంగా, కళగా, హోదా ప్రదర్శనకు ఆలంబనగా, ఉంటూ వచ్చిన కథన కళారూపాలు ఈ 'పటం కతలు', గత కొన్ని దశాబ్దాల కాలం నుంచీ నిర్లక్షానికి, నిరాదరణకు గురయ్యాయి. అటువంటి ‘పటం కతల’ కళారూపాన్ని వాటిలోని రకాలని, విశిష్ఠతలని ఒక్కచోట పేర్చి పటం కతలు పేరుతో ఓ పుస్తకంగా ప్రచురించి, ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలలో ఆవిష్కరించడం జరిగింది.తెలంగాణకు చెందిన కొందరు ప్రముఖులతో కమిటీలు వేసి పటం కతలకు సంబంధించిన విషయాల గురించి రాయగలిగిన నిపుణులను ఎంపికచేసి, ఆయా ఆంశాల రచనా బాధ్యతలను వారికి అప్పగించడం జరిగింది. అలా వచ్చిన పరిశోధన పత్రాలను ఆకాశవాణి నుండి ప్రసారం చేయడం జరిగింది. ఇలా వచ్చిన రేడియో ప్రసంగాలను పుస్తకంగా ప్రచురించే బాధ్యతను భాషా సాంస్కృతిక శాఖ తీసుకొని పుస్తకాన్ని ప్రచురించింది. 18 నెలల నిరంతర కృషి ఫలితంగా వెలుపడిన ఈ పుస్తకం మొదటి సంపుటిగా భావిస్తూ, మున్ముందు మరిన్ని పుస్తకాలు తీసుకురావాలని భాషా సాంస్కృతిక శాఖ, ఆకాశవాణి ప్రయత్నాలు చేస్తుంది.


title: శ్రీశైలం (శ్రీశైలం మండలం)

text:
శ్రీశైలం ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, కర్నూలు జిల్లాలో ఇదే పేరుతో ఉన్న మండలం యొక్క కేంద్రము. ఇది సమీప పట్టణమైన కర్నూలు నుండి 60 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2614 ఇళ్లతో, 10288 జనాభాతో 2169 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 5076, ఆడవారి సంఖ్య 5212. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1868 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1015. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593974.పిన్ కోడ్: 518102.
గ్రామంలో రెండుప్రైవేటు బాలబడులు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు , ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల శ్రీశైలం ప్రాజెక్టు (RFC)లోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మార్కాపురంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల కర్నూలులోను, పాలీటెక్నిక్ శ్రీశైలం ప్రాజెక్టు (RFC)లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల శ్రీశైలం ప్రాజెక్టు (RFC)లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు కర్నూలులోనూ ఉన్నాయి.
శ్రీశైలంలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఒక డాక్టరు, 10 మంది పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు. రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం ఉంది. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ ఉంది. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.
శ్రీశైలంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు ఉన్నాయి. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
శ్రీశైలంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:


title: ప్రదీప్ మాచిరాజు

text: ప్రదీప్ మాచిరాజు ఒక టీవీ వ్యాఖ్యాత. కొన్ని సినిమాల్లో కూడా నటించాడు. జీ తెలుగు లో ప్రసారమయ్యే "కొంచెం టచ్ లో ఉంటే చెబుతా" కార్యక్రమాన్ని రూపొందించి దానికి వ్యాఖ్యాతగా కూడా వ్యవహరిస్తున్నాడు. 100% లవ్, జులాయి, అత్తారింటికి దారేది, రామయ్యా వస్తావయ్యా లాంటి సినిమాల్లో సహాయ పాత్రలు పోషించాడు. జీ తెలుగులో ప్రసారమైన "గడసరి అత్త సొగసరి కోడలు" కార్యక్రమానికి గాను ప్రదీప్ కు టీవీ నంది పురస్కారం లభించింది.


title: ప్రదీప్ మాచిరాజు

text: ఇంజనీరింగ్ పూర్తయిన తర్వాత విదేశాలకు వెళ్ళి ఎం. బి. ఎ చదవాలనుకున్నాడు. కానీ తల్లిదండ్రుల అనుమతితో కొంత సమయం తీసుకుని మరేదైనా వృత్తిలో ప్రవేశించాలనుకున్నాడు. కొద్ది రోజులు ఓ ఈవెంట్ మేనేజ్మెంట్ సంస్థలో పనిచేశాడు. తర్వాత రేడియో జాకీ ఉద్యోగానికి ఎంపికయ్యాడు. అక్కడ అతని గాత్రం అతనికి మంచి పేరు తెచ్చి పెట్టింది.డిసెంబరు 31, 2017 న నూతన సంవత్సర వేడుకల్లో పాల్గొని మోతాదుకు మించి మద్యం సేవించడం వల్ల ప్రదీప్ పై పోలీసులు కేసు నమోదు చేశారు. కారు స్వాధీనం చేసుకుని అతనికి కౌన్సిలింగ్ ఇచ్చారు.


title: ఆయేషా మీరా హత్య కేసు

text: 27 డిసెంబరు 2007 న విజయవాడ సమీపంలోని ఇబ్రహీంపట్నంలోని శ్రీదుర్గా లేడీస్ హాస్టల్ లో ఉంటూ, నిమ్రా కాలేజీలో ఫార్మసీ కోర్సు చేస్తున్న 19 ఏళ్ళ ఆయేషా మీరా బలాత్కరించబడి, హతమార్చబడినది. అప్పటి ఉమ్మడి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో జరిగిన ఈ ఘటన దేశవ్యాప్తంగా కలకలం సృష్టించినది.


title: ఆయేషా మీరా హత్య కేసు

text: స్నానపుగదిలో కత్తిపోట్లతో నెత్తురోడుతున్న ఆయేషా నగ్న మృతదేహం వద్ద తన ప్రేమను కాదన్నందుకే ఆయేషాకి ఈ గతి పట్టించానని హంతకుడు ఒక లేఖ వదిలి వెళ్ళాడు.


title: ఆయేషా మీరా హత్య కేసు

text: మొదట హాస్టల్ వంటమనిషిని విచారించిన పోలీసులు తర్వాత తెనాలికి చెందిన శివాంజనేయులు పై పలు పరీక్షలు చేసి ఇతనే నేరస్థుడని తెలిపారు. వారి కుటుంబీకులు మానవ హక్కుల సంఘానికి ఫిర్యాదు చేయటంతో పోలీసులు అతనిని వదిలివేశారు. తర్వాత దొంగతనం మరియు మానభంగం కేసులను ఎదుర్కొంటున్న జగిత్యాలకు చెందిన ఉపేందర్ సింఘ్ అనే వ్యక్తిని అదుపులోకి తీసుకొన్నారు. 15 రోజుల విచారణ అనంతరం ఇతనే నేరస్థుడని ప్రకటించారు. తల్లి లక్ష్మీబాయి మానవ హక్కుల సంఘానికి ఫిర్యాదు చేయగా, అతనిని కూడా వదిలేశారు. అటు తర్వాత గుర్విందర్ సింఘ్ ఆలియాస్ లడ్డు కాలి ముద్రలు ఘటనాస్థలంలో సేకరించినవాటికి సరిపోలుతున్నాయని అతని పై ఛార్జి షీటు దాఖలు చేశారు. ఇతని కుటుంబం కూడా మానవ హక్కుల సంఘాన్ని ఆశ్రయించి, విడుదల చేయించుకొన్నారు. ఆయేషా మీరా మేన మామను, మరో సమీప బంధువును కేసులో చేర్చడానికి యత్నించారు. కానీ ఆ తర్వాత అప్పటికే ఇతర నేరాల క్రింద సబ్ జైలులో శిక్షలను అనుభవిస్తున్న పిడతల సత్యనారాయణ ఆలియాస్ సత్యం బాబు అనే యువకుడిని నిందితునిగా పేర్కొంటూ ఆగష్టు 2008 న అతనిని మొదటిసారిగా అదుపులోకి తీసుకొనటం జరిగినది. పోలీసులే పెద్దమొత్తంలో ఇతనికి డబ్బు ముట్టజెప్పి నేరాన్ని అంగీకరించేలా చేశారు. పేద దళిత కుటుంబానికి చెందిన సత్యం బాబు తల్లి-చెల్లి బాధ్యతలు తనపై ఉండటంతో దీనిని ఒప్పుకొన్నాడు. సత్యం బాబు తల్లి మరియమ్మ మాత్రం అసలైన నేరస్థులను తప్పించేందుకే తమ పలుకుబడిని ఉపయోగించి తన కుమారుడిని అన్యాయంగా కేసుల్లో ఇరికిస్తున్నారని, దీనిని ఖండిస్తూ హైదరాబాదులో నిరాహార దీక్ష చేపట్టినది. 21 మే 2010 సత్యం బాబును చికిత్స నిమిత్తం హైదరాబాదు నుండి విజయవాడ తీసుకెళుతుండగా నల్గొండ లోని సూర్యాపేట పోలీసులు భోజనం కోసం ఆగగా సత్యంబాబు తప్పించుకు పారిపోయాడు. కొద్ది గంటలకే మళ్ళీ సత్యం బాబును అదుపులోకి తీసుకొనటం జరిగినది.


title: ఆయేషా మీరా హత్య కేసు

text: సత్యం బాబు బంధువులు, మానవ హక్కుల సంఘాలు అసలైన నేరస్తులను తప్పించటానికే సత్యం బాబును బలిపశువు చేశారని తెలిపారు. నరాల బలహీనత గల సత్యం బాబు సరిగా నడవను కూడా నడవలేడని తెలిపారు. NIMS వైద్యులు పరీక్షలు చేసి సత్యం బాబు నరాల బలహీనత వాస్తవమేనని తెలిపారు. బాధితురాలి తల్లిదండ్రులు కూడా సత్యం బాబు నిర్దోషి అనే తెలిపారు.


title: ఆయేషా మీరా హత్య కేసు

text: 29 సెప్టెంబరు 2010న విజయవాడ మహిళా కోర్టు హత్యకు గాను 302 సెక్షను క్రింద 14 ఏళ్ళ జైలు శిక్ష, మానభంగానికి గాను 376 సెక్షను క్రింద 10 ఏళ్ళ జైలు శిక్ష విధించినది. తీర్పు వినగనే సత్యం బాబు తల్లి మరియమ్మ కోర్టు లోనే మూర్ఛ పోయినది. సాక్ష్యాధారాలు, ఇతర సాంకేతిక వివరాలు పరిశీలించిన తర్వాత, ఈ నేరాలు సత్యం బాబే చేశాడని కోర్టు నిర్ధారించుకొన్నాకే ఈ శిక్షలు విధించడం జరిగినదని కోర్టు తెలిపినది. సత్యం బాబును జడ్జి "యావజ్జీవ కారాగార శిక్ష, మరణ దండనలో ఏది ఎంచుకొంటావు?" అని అడిగిన ప్రశ్నకు సత్యం బాబు "నా పై వేయబడిన తప్పుడు అభియోగాలు, కోర్టు నిజమని నమ్ముతోంది గనుక, ఇక్కడ బ్రతికి ఉండటం వ్యర్థం కనుక, నేను చావునే కోరుకొంటున్నాను." అని సమాధానం ఇచ్చాడు. ముద్దాయి తరఫు వాదించే లాయర్లు పరిగణలోకి తీసుకొనవలసిన అంశాలు కేవలం సాక్ష్యాధారాలు, సాంకేతిక వివరాలు మాత్రమే కావని, ఈ కేసులో ప్రత్యక్ష సాక్షులు గానీ, ప్రత్యక్ష ఆధారాలు గానీ లేవని, కేవలం పోలీసులు తప్పితే, బాధితురాలి తల్లిగానీ, ముద్దాయి తల్లిగానీ, మానవ హక్కుల సంఘాలు గానీ, సత్యం బాబు నేరాలు చేశాడని నమ్మటం లేదని, అతని కుటుంబ, ఆరోగ్య పరిస్థితులను కూడా పరిగణలోకి తీసుకొని తీర్పును సవరించవలసినదిగా కోరారు. అయిననూ కోర్టు తీర్పులో ఏ మాత్రం మార్పు రాలేదు.


title: ఆయేషా మీరా హత్య కేసు

text: ఈ తీర్పును సవాలు చేస్తూ సత్యంబాబు అదే ఏడాది అక్టోబర్‌లో హైకోర్టులో అప్పీల్ దాఖలు చేశారు. ఈ అప్పీల్‌పై ధర్మాసనం సుదీర్ఘ విచారణ జరిపింది.


title: ఆయేషా మీరా హత్య కేసు

text: 31 మార్చి 2017న హైదరాబాదు హై కోర్టు సత్యం బాబు ను నిర్దోషిగా ప్రకటించినది. నిష్కారణంగా ఒక నిర్ధోషిని 8 ఏళ్ళు జైలులో ఉంచినందుకు పోలీసు యంత్రాంగానికి మొట్టికాయలు వేస్తూ లక్ష రూపాయలను నష్టపరిహారం విధించినది. ఆయేషాను సత్యంబాబే హత్య చేశారనేందుకు నిర్దిష్టమైన ఆధారాలను చూపడంలో పోలీసులు దారుణంగా విఫలమయ్యారని ధర్మాసనం పేర్కొంది. పోలీసులు ఎవరో ఒకరిని నేరస్తునిగా చూపాలన్న దిశగానే దర్యాప్తు చేశారే తప్ప, అసలైన నిందితులను పట్టుకునే ఉద్దేశంతో దర్యాప్తు చేయలేదని హైకోర్టు ఆక్షేపించింది. పోలీసులు చెప్పిన సిద్ధాంతాన్నే కింది కోర్టు విశ్వసించిందని తెలిపింది. సత్యంబాబుపై ఉన్న కేసులను కోర్టులు కొట్టేసినప్పటికీ, అతన్ని పోలీసులు కరగడుగట్టిన నేరస్తుడిగా చిత్రీకరించారని పేర్కొంది. శక్తివంతమైన రాజకీయ కుటుంబాన్ని కాపాడేందుకు పోలీసులు తనను అన్యాయంగా ఈ కేసులో ఇరికించారని సత్యంబాబు చెబుతున్న దానిపై అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తం చేసేందుకు తమ ముందున్న సాక్ష్యాలు సరిపోవడం లేదని తెలిపింది.


title: ఆయేషా మీరా హత్య కేసు

text: హైకోర్టు వెలువరించిన తీర్పుతో సత్యంబాబు స్వగ్రామమైన కృష్ణా జిల్లా నందిగామ పట్టణ శివారు అనాసాగరంలో హర్షాతిరేకాలు వ్యక్తమయ్యాయి. తన కుమారుడి విషయంలో హైకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పుతో సామాన్యులకు సైతం న్యాయం జరుగుతుందని, ఎప్పటికైనా ధర్మమే గెలుస్తుందన్న విషయం రుజువైందని అతని తల్లి మరియమ్మ అన్నారు. రోజూ తన కొడుకు రాక కోసం ఎదురుచూస్తున్నానని చెప్పారు.


title: ఆయేషా మీరా హత్య కేసు

text: సత్యంబాబు నిర్దోషి అని హైకోర్టు ప్రకటించిన నేపథ్యంలో అసలు దోషులెవరో తేల్చేందుకు కేసును పునర్విచారించాలనే డిమాండ్లు ఊపందుకున్నాయి.


title: ఆయేషా మీరా హత్య కేసు

text: హైకోర్టు ఆదేశాల మేరకు ఈ కేసు దర్యాప్తు Special Investigation Team (SIT) కు అప్పగించబడినది.


title: సండే సినిమా

text: తెలంగాణ సినిమా కోసం ఆరాటపడే యువదర్శకులు, రచయితలు, నటీనటులు, నిర్మాతలు, సాంకేతిక నిపుణులు, సినీ అభిమానులకు ప్రపంచ సినిమాను పరిచయం చేసే ఉద్ధేశ్యంతో తెలంగాణ రాష్ట్ర భాషా సాంస్కృతిక శాఖ ప్రతి ఆదివారం నిర్వహిస్తున్న కార్యక్రమం సండే సినిమా (ఎ విండో టూ వరల్డ్ సినిమా). ప్రతి ఆదివారం సాయంత్రం 5 గంటలకు ప్రపంచ సినిమాల ప్రదర్శనతో పాటు వర్ధమాన సినీ కళాకారులకు ప్రపంచ స్థాయి సినిమాని పరిచయం చేసి, ప్రపంచ స్థాయి సినిమా నిర్మాణ విలువలు, విశేషాలు, మెళకువలను తెలియజేసేందుకు వివిధ రకాల వర్క్‌షాప్‌లను కూడా నిర్వహిస్తున్నారు.


title: సండే సినిమా

text: తెలంగాణ సకల కళలకు కాణాచి. వారసత్వ కళల హరివిల్లు. తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడ్డాక తెలంగాణలోని కళలకు పునఃర్వికాసం కలిగించే దిశగా తెలంగాణ ప్రభుత్వం అడుగులువేస్తూ, అందమైన రంగుల జానపద, వారసత్వ, సాంస్కృతిక కళలను ప్రోత్సహిస్తుంది. అందులో భాగంగా భాషా సాంస్కృతిక శాఖ సంచాలకులుగా మామిడి హరికృష్ణను నియమించింది. ఆనాటినుండి వివిధ కళలకు తనవంతు సహకారం అందిస్తువస్తున్న హరికృష్ణకు తెలంగాణ సినిమాపై దృష్టిపడింది.


title: సండే సినిమా

text: ఈనాటి సినిమాను ఉన్నతమైన పంథావైపు నడిపించేందుకు... ప్రేమ, పెళ్లి, కోపం, పగ, ప్రతీకారంతో ఊరేగుతున్న తెలుగు సినిమాకు కొత్త ఒరవడి నేర్పేందుకు ఒక వేదికకు ఏర్పాటు చేయాలన్న హరికృష్ణ సంకల్పంతో సండే సినిమా మొదలయింది. ప్రపంచంలోని వివిధ భాషల్లో విడుదలైన ఉత్తమ చిత్రాలను ఈ కార్యక్రమంలో ప్రదర్శిస్తారు.


title: సండే సినిమా

text: సండే సినిమాలో ప్రదర్శించేందుకు ఇప్పటికే 50 సినిమాలను సాంస్కృతిక శాఖ ఎంపిక చేసింది. మామిడి హరికృష్ణ ఈ సినిమాల ఎంపిక బాధ్యతను తీసుకున్నారు. విదేశీ సినిమాలపై గతంలో అనేక రివ్యూలు రాసిన హరికృష్ణ, సినీ విమర్శ విభాగంలో మూడు నంది అవార్డులు అందుకున్నారు. ఏ వారం ఏ సినిమాలు ప్రదర్శించాలి, ఎవరు ఆ సినిమా చర్చలో ప్రసంగించాలో వంటివి హరికృష్ణ నిర్దేశిస్తారు.


title: సండే సినిమా

text: ఈ కార్యక్రమ నిర్వహణకు మామిడి హరికృష్ణ నేతృత్వంలో ఔత్సాహిక యువ సినీ కళాకారులచే ఒక నిర్వాహక బృందం ఏర్పాటుచేయబడింది.


title: సండే సినిమా

text: ప్రతివారం ప్రపంచ సినిమా ప్రదర్శన తర్వాత నిర్వహించే ఈ చర్చ కార్యక్రమాన్ని నిర్వాహకులు యూట్యూబ్ ఛానల్, ఫేస్ బుక్ ద్వారా ప్రత్యక్ష ప్రసారం చేసి, ఇతర ప్రాంతాల్లో ఉన్న సినీ అభిమానులు కూడా ఈ చర్చను వీక్షించే అవకాశం కల్పిస్తున్నారు.


title: సోమర్ సెట్ మామ్

text: విలియం సోమెర్‌సెట్ మామ్, ( ; 25 జనవరి 1874 – 16 డిసెంబరు1965), డబ్ల్యూ. సోమెర్‌సెట్ మామ్ గా సుప్రసిద్ధుడు. అతడు బ్రిటిష్ నాటక రచయిత, నవలా రచయిత, లఘు కథా రచయిత. 1930లలో అనేక ప్రసిద్ధ రచనలు చేసాడు.


title: సోమర్ సెట్ మామ్

text: విలియం సోమర్ సెట్ మామ్ 1874 జనవరి 25న తేదీన పారిస్ లో జన్మించాడు. ఆయన తాత ముత్తాతలకిమల్లై ఆయన తండ్రి కూడా న్యాయవృత్తినే స్వీకరించి, బ్రిటిష్ రాయబారి కార్యాలయంలో సలహాదారునిగా పనిచేసేవాడు. ఆయన ఎన్నెన్నో దూరప్రాంతాలు తిరిగేవాడు. దిష్టి తగలకుండా, అరిష్టాన్ని వారించె ఒక గుర్తుని-ఒంపుతిరిగి ఏసుసిలువను స్ఫురింపజేసే గుర్తును మొరాకో నుండి తెచ్చాడు. ఈగుర్తునే తన పుస్తకాలపైన ఇంటిముందూ వాడుతూ వచ్చాడు సోమర్ సెట్. మామ్ తల్లి సౌందర్యవతి, తండ్రి కురూపి. వారిని ఇరుగు పొరుగు వారు మృగము-సౌందర్యము అని చలోక్తిగా వ్యవహరించేవారట. మామ్ తల్లి 6గురు మగ పిల్లల్ని కని, 38వ యేట చనిపోయింది. అప్పుడాయన వయస్సు 8 యేళ్ళు. రెండేళ్ళ తరువాత ఆయన తండ్రి చనిపోయాడు. ఇంగ్లాండులో మతగురువుగా ఉంటున్న మామయ్య-హెన్రీమామ్ దగ్గర చదువుకుంటూ ఆరేళ్ళు గడిపాడు. సరైన ఆదరణ, పోషణ లేక ఆయనబాల్యం కష్టాలతో కూడివుంది. ఆయనకి నత్తి వుండేది, -పెద్దయ్యాక, చికిత్సవల్ల అది తగ్గిందట. తోటి బాలురు దాని అదనుగా వెక్కిరించి హేళనచేస్తూ ఉండడం వల్ల స్నేహంలో మాదుర్యం నేనెరుగను అని చెప్పుకొనేవాడు.


title: సోమర్ సెట్ మామ్

text: 13వయేట కాంటర్ బరీ పాఠశాలలో చేరాడు-కాని క్షయవ్యాధి చిహ్నాలు కనిపించడంతో, చదువును ఆపి చికిత్సకై ఫ్రాన్స్ లో తొమ్మిద్నెలలు గడిపాడు. 17వయేట హిడెల్ బర్గ్ లో ఒక జర్మంకుటుంబం వారితోఉండి, చదువుకున్నాడు. విశ్వవిద్యాలయంలో చేరక పోయినా క్యూనోఫిషర్ తత్త్వాన్ని గూర్చిన ఉపన్యాసాలు శ్రద్ధతో వినేవాడు. మతం పట్ల గురితప్పడం అప్పుడే ప్రారంభం అయినది. మామయ్య కఠినుడు, పీనాసి, సోమరి. మతగురువులో ఉండవలసిన ఔదార్యం ప్రేమ ఆధ్యాత్మికచింతన ఆయనలో లేకపోవడం మూలాన, మతగురువులంతా ఇంతేననుకునేవాడు. నత్తిపోగొట్టమని ప్రతి రాత్రి దేవుడ్ని ప్రార్థించేవాడు మామ్. దైవం ఇవ్వలేదు. అందుకే దైవం మీద నమ్మకం లేదనుకొనేవాడు.


title: సోమర్ సెట్ మామ్

text: 1892లో లండన్ లో సెయింట్ థామస్ హాస్పిటల్ నిర్వహించే వైద్యవిద్యాలయంలో విద్యార్థిగా చేరాడు మామ్. ఆంగ్ల, ఫ్రెంచ్, ఇటాలియన్ సాహిత్యాలు చరిత్ర, విజ్ఞానశాస్త్రం చదువుతూ, ఏకాంకికలు వ్రాస్తూ గడిపేవాడు ఆరోజుల్లో. ఆనాటకాలను, రంగస్థల నిర్వాహికులు స్వీకరించలేదు. రెండు, మూడు నవలలు వ్రాసి పేరుతెచ్చుకుంటే తప్ప, నాటకాలు చలామణి కావని భావించి, రెండు నవలికలు వ్రాశాడు. ఫిషర్ అంవిన్ అనే ప్రచురన సంస్థ వీటిని స్వీకరించలేదు. వెంటనే నవలలు ప్రారంభించాడు. హాస్పిటల్ ప్రసూతిశాఖ గుమాస్తాగా, మురికిపేటలు సందర్సించి 63 పురుళ్ళు పోసిన అనుభవం గడించాడు. బీదల జీవితాన్ని జాగ్రత్తగా పరిశీలించే అవకాశమూ అప్పుడే కలిగింది. కాయకష్టంపై బ్రతికే బీదల్ని గురుంచి ఆర్ధర్ మారిసన్ అనేఆయన వ్రాసిన్ నవల- చైల్ద్ ఆఫ్ ది జాగో జనాన్ని ఆకర్షించింది. కల్పన చేయకుండా తను విన్నదీ, చూసినదీ డాక్టర్ రోగిని పరిశేలించేవిధంగా వ్రాసి పూర్తి చేసిన మొదటి నవల లిజ్ ఆఫ్ లాంబెత్ . 1897 అక్టోబరులో ఈనవల వెలువడింది. లీజా అనే బీద కన్య పాపకార్యాలు చేసి చనిపోతుంది. పశ్చాత్తాపం పడదు. పాపానికి ఫలితం మృత్యువు అన్నధ్వని ఈనవలలో లేదు. నీతిపాఠాలు ఉండవు. పాత్రల అంతరంగ భావల చిత్రీకరణ లేదు. భావగర్భితమైన ఉద్రేక ప్రకర్షఉండదు. ఈనవల పాఠకుల్ని ఆకర్షించింది. సమీక్షలుకూడా ప్రోత్సాహకరంగా వచ్చాయట. సంప్రదాయ సాహితీవేత్త ఎడ్మండ్ గాస్ కూడా ఈనవలను ముచ్చుకున్నాడట. పదేళ్ళు జరిగి చాల రచనలు చేసి పేరుతెచ్చుకున్న గాస్ మామ్ ను బాగాప్రోత్సహించ ఇంకా మంచిరచనలు చేయమన్నారు. ఆరోజుల్లోనే తాను గమనించిన వింతలనూ, విన్న చమత్కారభావాలను నోటుబుక్కులో వ్రాసుకోవడం మొదలెట్టాడు. ఆయన 78వయేటికి ఇవి 15నోటుపుస్తకాలయ్యాయి.వీటిని సంక్షిప్త పరిచి రచయిత నోట్ బుక్ గా వెలువరించాక ఆయన కొత్తరచనలేవీ చేయలేదు.


title: సోమర్ సెట్ మామ్

text: వైద్య విద్యాలయంలో 5యేళ్ళు చదివి 1897లో వైద్య పట్టాపుచ్చుకొని డాక్టర్ మామ్ అయ్యాడు. కాని వైద్యవృత్తిని విడిచేసి, సాహిత్యరంగంలో విజయం సాధించడానికి నిర్ణయించుకొని నవలారచన కొనసాగించాడు.


title: సోమర్ సెట్ మామ్

text: స్పెయిన్ దేశంలో ఏడాది గడిపి, రోమ్ లో ఉండగా, ఎమాస్ ఆఫ్ ఆనర్ అన్న మొదతటి రంగస్థల నాటకం పూర్తి చేశాడు . ఇంగ్లాండు వచ్చాడు. ఆయన నవలలు ప్రజామోదం పొదకపోయినా విమర్సకులు పర్వాలేదు బాగున్నాయి అనడం, ధనికవర్గాలవారు ఆదరణ చూపడం పార్టీలకు అహ్వానించడం జరిగేది. మిసెస్ క్రాడక్ అనే నవల 1902లో వెలువడింది. ఇందులో డబ్బుండి పెద్దకుటుంబానికి చెందిన క్రాడిక్ అనే ఆమె తక్కువ అంతస్తువాడైన ఒక పంటకాపుని ప్రేమించి శక్తులన్నీ ఉడిగి ప్రేమ చావడంలో విషాదంవున్నా, మానసిక స్వేచ్ఛని పొందాను కదానన్న ఆహ్లాదంతో ఆమె సంతృప్తి చెందుతుంది. మొగుడు, గుర్రం మీదనుంచిపడి చనిపోతాడు.


title: సోమర్ సెట్ మామ్

text: 1903 లో రంగస్థల సమాజం వారు మామ్ వ్రాసిన ఏ మాన్ ఆఫ్ ఆనర్ అనే నాటకాన్ని స్వీకరించి ప్రదర్సిస్తారు. తన సంపర్కం వల్ల పనిమనిషి గర్భం ధరిస్తుంది. కాబట్టి ఆమెను వివాహమాడతాడు. గౌరవనీయుడు. ఇదీ ఈనాటకంలో ఇతివృత్తం. తర్వాత రెండేళ్ళు పారిస్లో మామ్ లో గడిపాడు. పారిస్ లో చాలామంది చిత్రకారులతో రచయితలతో పరిచయం ఏర్పడింది. 1905లో స్వదేశానికి తిరిగివచ్చి డబ్బులేకపోవడం మూలాన హాస్యపూరక సుఖాంత నాటకాలు సాగించాడు. నిర్వాహకులు, నటులు సూచించిన ప్రకారం మార్పులు చేసేవాడు. 1907లో లేడి ఫ్రెడెరిక్ నాటకాన్ని రచించాడు. దానితో ఆర్థికంగా చాలా నిలదొక్కుకున్నాడు.


title: సోమర్ సెట్ మామ్

text: మామ్ కిదేశాటనంటే ఇష్టం. వచ్చిపడ్డ ధనంతో తనకిష్టమైన పనులు చెయ్యకలిగాడు. 1908లో గ్రీస్ దేశం పర్యటించాడు. 1911లో మేఫేర్ లో సొంత ఇల్లు కట్టుకొన్నాడు. 1898-1933 మధ్య ముప్పై నాటకాలు వ్రాసినా 18 మాత్రమే గ్రంథాలుగా వెలువడ్డాయి.


title: సోమర్ సెట్ మామ్

text: ది సర్కిల్ అనేది ఆయన ఉత్తమ నాట్తకంగా ఎన్నిక చేస్తారు విమర్సకులు. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైన ఏడాదికి ఆఫ్ హ్యూమన్ బాండెజ్ అనే పెద్ద నవల మొదలపెట్టి రెండేళ్లలో ముగించాడు. 1915లో ఇది ప్రచురితమైనది. యుద్ధ కాలంలో దీనిని ఎవరూ పట్టించుకోకపోయినా కాలం గడిచినకొద్దీ పాఠకులని ఎక్కువగా ఆకర్షిస్తూ ఈనాటికీ ఆంగ్ల సాహిత్యంలో మహోన్నతమిన నవలగా దాని ఖ్యాతి స్థిరపడిపోయింది. నన్ను బాధించే కొన్ని సంఘటనలు కుంగదీసే అంతరంగం వీటినుండి విముక్తుణ్ణి అవ్వడానికి వ్రాశాని ఈనవల. వ్రాశాసాక బాధ కలిగింది. ఆంతరంగిక కల్లోలం అధోలోకం నుండి బైట పడ్డాను. మానసిక జాడ్యానికి మందులా పనిచేసింది అని చెప్పు కున్నాడు మామ్.


title: సోమర్ సెట్ మామ్

text: మామ్ చిన్నప్పుడు ఒకామెను ప్రేమించాడట. ఆమె మెప్పును పొందాలంటే డబ్బు గడించాలి. అందుచేత డబ్బు గడించే కృషిచేశాడు. కొంతకాలం గడిచి, పేరూ ప్రతిష్ఠ డబ్బు సంపాదించాక ఆమెపై ఇష్టం పోయిందట. మామ్ కి ఫ్రెంచి నవలాకారుడు మార్సెల్ ప్రౌస్ట్ అంటే బాగా ఇష్టం.


title: సోమర్ సెట్ మామ్

text: 1915లో విడాకులుపొందిన మామ్ సిరివెల్కం అనే ఆమెను మరలా పెండ్లాడాడు. వీరికి ఒక కుమార్తె కలిగింది. మొదటి నవల ప్రధానపాత్ర లిజ-ఎలిజబత్ సంక్షిప్తనామం-ఎలిజబెత్ అని ఆమెనామకరణం చేశారు. 12సంవత్సరాలు మామ్ సిరివెల్కంతో కలిసిఉండి విడాకులుపొంది విడిపోయారు. భార్యకు కొన్ని వేల పౌనులు ఇచ్చాక వివాహం రద్దైంది. గృహాలంకార వృత్తి కొనసాగిస్తూ భార్య 1955లో చనిపోయింది. కుమార్తె తల్లితో ఉంటూ వచ్చింది. విన్సెంట్ అనేఅతన్ని వివాహమాడింది. అమెకిద్దరు సంతానం. అమెరికాలో నివాసం ఏర్పరచుకొంది.


title: సోమర్ సెట్ మామ్

text: మొదటి యుద్ధం కొనసాగేరోజుల్లో మామ్ రెడ్ క్రాస్ సంస్థలో పనిచేస్తూ, ఫ్రాన్స్ బెల్జియం దేశాలలో గడిపాడు. ఈసమయంలో వ్రాసిన మన పెద్దలు (Our Betters) అనేనాటకం న్యూయార్క్ లో ప్రదర్సించారు. అక్కడ సంచలనం కలిగింది. పనిపాటూలేకుండా ఆస్తుల్ని అనుభవించి వూసుపోక ప్రేమకలాపం జరుపుతూ, వ్యభచరిస్తూ నైతిక పతనం చెందే స్త్రీ పురుషులు ఇందులో పాత్రలు. బాధ్యతారహితులైన వారిజీవితాలు నైతిక అరాజకత్వంలో అంతమొందుతాయన్న గుణపాఠం ఇమిడిఉంది. కాని ఆపాఠం చెప్పివెయ్యడు నాటక కర్త.


title: సోమర్ సెట్ మామ్

text: క్షయవ్యాధికి గురై రెండుమూడు సం.లు చికిత్స నిమిత్తమై నర్సింగ్ హోంలో గడిపి బాగైనాక 1920లో మామ్ చైనాదేశ యాత్ర చేశాడు. 1921లో మలే స్టేట్స్, ఇండో చైనా తర్వాత, జావాదీవులు, ఆస్ట్రేలియా దేశాలు, 1923 లో దక్షిణ అమెరికాలు, 1924లో బోర్నియా, 1935లో ఇండియ దేశాలు పర్యటించాడు. ఆయా దేశాల నుండి కథలకి, నవలలకీ అనువైన వస్తువు సేకరించాడు. తాను చూసిన వాటిని వర్ణిస్తూ కొన్ని యాత్రా గ్రంథాలు వ్రాశాడు మామ్.


title: సోమర్ సెట్ మామ్

text:
ఇండియా పర్యటన గూర్చి ప్రత్యేక మయిన గ్రంథం వ్రాయలేదు గాని రమణ మహర్షిని గూర్చిన ఒక వ్యాసం వ్రాసాడు మామ్.
అన్న వాక్యంతో ముగుస్తుంది ఈవ్యాసం. ఇందులో అంతర్ధానమైందిట అని వాక్యం చివర 'ట' ని తగల్చక పోవడం గమనించతగ్గది.


title: సోమర్ సెట్ మామ్

text: ఇండియా పర్యటన జ్ఞాపకాలని మామ్ తన "రచయిత నోట్ బుక్" అనే గ్రంథంలో పొందుపరిచారు. హైదరాబాద్ లో అనేక రోగుల వ్యాధులను కుదుర్చిన యోగి వుదంతం, సర్ అక్బర్ హైదరీగారింట్లో యోగితో జరిపిన గోష్ఠీ, తేలుమంత్రం, టికెట్ లేకుండా రైలెక్కనీయకపోయినప్పుడు, రైల్ని నిలిపివేసిన యోగి ఉదంతం, భూమిలో వారం కప్పడం, సజీవుడైన యోగి ఉదంతం, కాశీపట్నం, తాజ్ మహల్ వర్ణనలు, మధురలో ఆలయాలు- ఇవన్నీ చదవతగ్గవి. హిందూతత్త్వాన్ని అనేకులు ఒకే విధంగా విశదీకరించడం విని, విని ఇల్లా వ్రాస్తాడు: హిందూ తత్త్వజ్ఞానులతో వున్నచిక్కే ఇది. పదే పదే, అనే విషయాలు చెప్తారు. సత్యం ఒకటే కావున పదే పదే చెప్పడం సబబే ఐనా వినేవారికి ఇబ్బందిగానే వుంటుంది. ఉపనిషత్తులలో నుండి అవే ఉపమానాలు కాక మరివేటినన్నా చెప్తే బాగుండుననిపిస్తుంది. త్రాడు, సర్పము- ఈఉపమానం రాగానే గుండె జారుతుంది.


title: సోమర్ సెట్ మామ్

text: యాత్రలు మిగించుకొని 1928లో మామ్ ఫ్రెంచ్ రివియెరా ప్రాంతంలో నీస్ లో మాంటకార్లో నగరాల నడుమ కాప్ ఫిరాట్ అనేచోట ఇల్లు కట్టుకొని స్థిరపడ్డాడు. దాని పేరు విల్లా మార్కెస్. నౌకర్లు, కార్లు, స్విమ్మింగ్పూల్, చిత్రపటాలు, విలాసవంతమైన జీవితం గడపాడానికి అనువైన పరికరాలని సమకూర్చుకొని, విండర్స్ దంపతులు, ఆగాఖాన్, చర్చిల్, మొదలైన ప్రముఖ వ్యక్తులకు ఆతిధ్యమిస్తూ గడిపాడు. కొత్తభవనంలో స్థిరపడ్డాక ఆయన వ్రాసిన నవల కేక్స్ ఎండ్ ఏల్ .


title: సోమర్ సెట్ మామ్

text: రెండో ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసాక మామ్ స్వగృహమైన మారెస్క్ చేరుకొన్నాడు. 75వ పుట్టినరోజు పండుగ, సాంఫ్రాంసిస్కోలో జరుపుకున్నాడు. సినిమా చిత్రాలుగా తీసిన కొన్ని కథానికల కథకుడిగా సినిమాలో దర్శనమిచ్చాడు. 1952లో ఏధెంస్ వెళ్ళొచ్చాడు. 80 వఏట లండన్ వళ్ళాడు. ఆయన్ని గురుంచి పత్రికలు ఎక్కువగా వ్రాశాయి. ఎలిజబత్ రాణి జన్మదినోత్సవ సందర్భంలో నైట్ బిరుదు స్వీకరించాడు. ఆయనతో గౌరవ సూచకమైన కంపానియన్ ఆఫ్ ఆనర్ బిరుదు చర్చిల్ మొదలైన 65 మంది ప్రముఖులకే లభించింది. లీజియన్ ఆఫ్ ఆనర్ అనే బిరుదుతో ఫ్రాన్స్ దేశం గౌరవించింది. ఉత్తమకథకి బహుమానం ఇచ్చే ఒక అవార్డుకై ధనమిచ్చాడు.ఎందరో ఆయన జీవితచరిత్ర వ్రాయదల్చి అనుమతి కోరారు. వివరాలడిగారు. ఆయనకది ఇష్టం లేదు. తనని గురుంచి ఎవ్వరూ వ్రాయకూడదని తను ఇదివరలో స్నేహితులకు వ్రాసిన ఉత్తరాలను తగులబెట్టమని కోరాడు. వార్ధక్యంలో ఒకటి రెండు వెర్రిపనులు చేస్తారంటారు. ఇది అట్లాంటిదిగా తోస్తుంది. బ్రిడ్జ్ ఆడుకుంటూ ప్రముఖులకు పార్టీలిస్తు ప్రపంచంలో జరిగే వింతల్ని తిలకిస్తూ లోలోన నవ్వుకుంటూ 91వఏట కన్నుమూశాడు.


title: సోమర్ సెట్ మామ్

text: మామ్ స్నేహితుల్లో ఒకడైన కరల్ ఫీఫర్ అంచనాప్రకారం, మామ్ 150 కథలు వ్రాసినా, 1951లో వెలువడిన మూడుకథల సంపుటాలలోనూ ఉన్నకథల సంఖ్య 91.


title: లిపి సంస్కరణ

text:
తెలుగు లిపి సంస్కరణ
బ్రహ్మ ఏర్పరచిన లిపి 'బ్రహ్మలిపి' అనుకుంటున్నారేమోగాని మనవాళ్ళు లిపి సంస్కరణకు భయపడుతున్నారు. సవరభాషకు గిడుగు లిపిని తయారు చేశాడు అంటారు. కానీ కొత్త లిపి ఎందుకు?తెలుగు లిపినే వాడుకోవచ్చుకదా?కొత్త లిపి జనామోదం పొందటం కష్టమే.భాష వాక్కు రూపంలో ధ్వనిస్తే, ఆ ధ్వనికి సంకేతమే లిపి, ఈ లిపి మనిషి తన సౌలభ్యంకోసం తయారు చేసుకున్నాడు. మోషేకు పది ఆజ్ఞలు దేవుడు రాతి పలకల విూద హెబ్రూ లిపిలో చెక్కి ఇచ్చాడట. ఎందుకంటే మోషే భాష హెబ్రూగనుక. మనమంతా కలిసి ఈ శబ్దాన్ని ఈ అక్షరంతో రాయాలి. ఇలా రాయాలి అని నిర్ధారించుకుంటే అదే మన లిపిగా నిలబడుతుంది. ప్రపంచంలో వేలాది బాషలకు లిపి లేదు. ఆ భాషలు రానురాను నాశనమై పోతున్నాయి. కేవలం 26 అక్షరాలతో వత్తులు, గుణింతాలను కూడా కల్పించుకొని సాఫీగా యంత్రాల విూద సాగిపోతున్న ఇంగ్లీష్ తరహలో తెలుగు లిపిని కూడా సంస్కరించుకోవాలి.
భూపతి నారాయణమూర్తి 'భోధన, పాలన జనజీవన రంగాలలో తెలుగు' (1998) అనే పుస్తకంలో ఇలా అంటారు: మన లిపిలో ఉపయోగం లేని అక్షరాలు మూడోవంతు వరకు ఉన్నాయి. వాటిని రద్దుచెయ్యాలి. ఌ ,ఖ,ఘ,ఞ,ఝ,థ,ణ వగైరా అక్షరాలను తీసి వేయాల్సి ఉంది. చైనా 3 సార్లు తన లిపిని సంస్కరించింది. శాస్త్ర సాంకేతిక పరికరాలకు అనుకూలంగా లిపిని తయారు చేసుకున్నారు. అలాగే తెలుగు లిపిని కూడా సంస్కరించాలి. అప్పుడే అధికార భాషగా తెలుగు రాణించగలదు. లిపిని సంస్కరించటం వల్ల అత్యధిక సంఖ్యలో ఉన్న నిరక్షరాస్యుల్ని కూడా అక్షరాస్యులుగా చేయటం తేలిక అవుతుంది." ఇప్పటికే మనం ఋ,బుూ,ఌ ,ఁ,ఱ,చ,జ,లాంటి అక్షరాలను వదిలించుకున్నాము. "అక్షర దీక్ష" వాచకాల్లో కేవలం 30 అక్షరాలే ఉపయోగించారు.
బూదరాజు రాధాకృష్ణ "భాషాశాస్త్ర వ్యాసాలు" (1990) అనే పుస్తకంలో ఇలా అన్నారు. "నిజానికి పారిశ్రామిక విప్లవం, సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనం మొదలైన రోజుల్లో యూరప్‌లోని దేశాలు లాటిన్, గ్రీకు భాషల ప్రభావం నుంచి వేర్పడి దేశభాషల్లో సమస్త వ్యవహారాలు జరుపుకోవటం మొదలుపెట్టినప్పుడు ఇప్పుడు మనం పడుతున్న కష్టాలన్నీ తామూ అనుభవించాయి. అన్ని సమస్యలూ మనకే రాలేదు. ప్రయత్నలోపం వల్ల, భాషాస్వభావ పరిజ్ఞాన లోపం వల్ల, మాతృభాషాభిమాన లోపంవల్ల, తెచ్చిపెట్టుకున్న చిక్కులే మనకెక్కువ. ఉపయోగం వల్ల భాష పెరుగుతుంది. తెలుగును అధికార భాషగా వినియోగించినప్పుడు అదే సహజంగా అభివృద్ధవుతుంది."
"...56 అక్షరాలున్న తెలుగు భాషకంటే 26 అక్షరాలే ఉన్న ఇంగ్లీషు ఎక్కువ వాడుకలోకి వచ్చింది, ప్రపంచ భాష అయ్యింది. కాబట్టి తెలుగు భాషకు 16 అక్షరాలే పెట్టి నంబర్ వన్ పొజిషన్ తెస్తాను చూడండి.." అంటాడొక నాయకుడు సినిమాలో. అది అతను భావావేశంలో సాధ్యసాధ్యాలను గమనించకుండా అన్నమాట అయినప్పటికీ భాషా సంస్కర్తలు ఈ పనికి పూనుకోవచ్చు. తెలుగులో ఎదురయ్యే మొదటి సమస్య గుణింతాలు, వత్తులు. వీటివలన అక్షరానికి క్రిందా పైనా మరో రెండు లైన్లు స్థలం అవసరమవుతుంది. టైపుమిషను, కంప్యూటర్‌లలో అక్షరాలు ముద్రించేటప్పుడు ఈ విషయం తెలుస్తుంది. ఇంగ్లీషులో కేవలం AEIOU అనే అచ్చులతో మిగతా 21 హల్లులు కలిసి భాష ఒకే లైనులో సాఫీగాసాగి పోతుంది. "తెలుగు లిపి పరిణామం" అనే వ్యాసంలో డాక్టర్ తిరుమల రామచంద్ర వెలిబుచ్చిన కొన్ని అభిప్రాయాలివి. "..తెలుగు లిపి గుండ్రంగా అవటానికి 2500 ఏళ్ళు పట్టింది. అంతకు ముందు ఇవి అడ్డపు, నిలువు గీతలే. భాష ధ్వనిరూపం. ఈధ్వనికి సంకేతాలే లిపులు. అచ్చు వచ్చిన తరువాత లిపి స్వరూపం మరింత సుందరమయి స్థిరపడింది. ఇక్ష్వాకుల కాలంలో శిల్పులు అక్షరాలకు ఒంపులు వయ్యారాలు చేకూర్చారు. అక్షరాల నిలువు గీతలు అడుగున పొడవై కుడి వైపునకు వంపు తిరిగాయి. శాలంకాయనుల కాలంలో కొన్ని అక్షరాల తలపై అడ్డగీత ఏర్పడింది. కొన్ని అక్షరాలు గుండ్రతనం వదిలి కోణాకారం దాల్చాయి. విష్ణుకుండినుల కాలంలో తలపై అడ్డుగీత అన్ని అక్షరాలపై కనిపించింది. వీరి కాలంలో 'ళ్జ' ఆనే వింత అక్షరం ఉండేది. తరువాత అంతరించింది. చాళుక్య లిపి చక్కగా నిలువుగా ఉంటుంది. నన్నయ కాలం నుంచి వేంగీ చాళుక్య లిపిలో మార్పులు ప్రారంభమై 200 ఏళ్ళకు కన్నడ, తెలుగు లిపులు విడిపోయాయి. తెలుగు మరీ గుండ్రమై పోయింది, కన్నడ లిపి కోణాకార మయ్యింది. నన్నయ్య కాలపు అక్షరాలకు మధ్యన అడ్డంగా గీత గీస్తే తలకట్టు దగ్గర తెగుతుంది. అంటే తలకట్టు సగమూ, తక్కిన అక్షరం సగమూను. కాకతీయుల అక్షరాలలో తలకట్టు చిన్నదై తక్కిన భాగం పెద్దది కావటంతో అక్షరాలు పొంకంగా , దీర్ఘవర్తులంగా అయి అందం వచ్చింది. ప, హలు తలకట్టు విదిల్చుకున్నాయి. చాప, జల్లెడ వంటి వాటిలో 'త ఒత్తు' వంటి గుర్తు 19వ శతాబ్దంలో సి.పి. బ్రౌన్ పెట్టించాడు. మరో వింత అక్షరం అరసున్న. 16వ శతాబ్దానికి ముందు కనిపించదు.ముఖ్యాక్షరాలు ఎంతగా మారాయో గుణింతాల గుర్తులు అంతకు రెండింతలుగా మారాయి. క్రావడి మరొక్క రూపం వలపల గిలక 'కర్మ' అని వ్రాయడానికి కమ్ అని వ్రాసేవారు. ఈ విధంగా తెలుగు లిపి 23 వందల సంవత్సరాలలో ఎన్నో మార్పులు పొంది నేటికీ రూపానికి వచ్చింది. ప్రస్తుత యంత్రయుగంలో ఎన్నో మార్పులు పొందవచ్చు. లోహాక్షరాలు చేతితో పేర్చుకొనే అవసరం పోయి, ఆంగ్లంలో లాగా మోనోటైప్ యంత్రాలలోను, లైనోటైప్ యంత్రాలలోను టైప్‌లాగా కొట్టే వరకు అభివృద్ధి చెందింది. అక్షరాలను విడగొట్టి కలిపే పద్ధతిలో స్వరూపాలు గూడా ముందుకన్నా మారాయి. కంప్యూటర్ ద్వారా కంపోజ్ చేసే పద్ధతి ప్రస్తుతం గొప్ప విప్లవం. ఒకచోట వాడిన మాట పలుచోట్ల అక్షరరూపం దాల్చే పద్ధతి కూడా వచ్చింది. శ్రమ తగ్గించుకొని లాఘవం కోరే మానవుని బుద్ధి ఈ వర్ణమాలలోనూ ఎన్నోమార్పులు తలపెట్టవచ్చు."
భారతదేశం లోని అనేక భాషల లిపులను కలపటానికి ఉమ్మడి లిపులను తయారు చేయటానికి కొన్ని ప్రయత్నాలు జరిగాయి : సత్య సాయిబాబా కోరికమేరకు కన్నడ –తెలుగు లిపులను కలిపి విజయ లిపి రూపొందించే ప్రయత్నం జరిగింది. శ్రీకృష్ణదేవరాయల స్మృతి చిహ్నంగా.. విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని జ్ఞప్తికి తెచ్చేలా ‘విజయ లిపి’ అని పేరు పెట్టారు. బాబా చేతుల మీదుగా ఆవిష్కరణ చేశారు. మద్రాసు ఐ.ఐ.టి. ప్రొఫెసర్ వడ్డాది శ్రీనివాస చక్రవర్తి భారతి లిపి రూపొందించారు. పెరియార్ రామస్వామి కూడా తమిళ అక్షరమాల ను ఆధునీకరించారట.ఇవన్నీ ప్రజలకు లిపి బాధలు తొలగించటానికే.
"కొన్ని తెలుగు ముద్రాక్షరాలు అచ్చు కూర్పరులకు విసుగు పుట్టించేవి. తెలుగు లిపిలో ఉన్న క్లిష్టత వల్ల తెలుగులో అచ్చు కూర్చటానికి (కంపోజింగ్‌కు) చాలా ప్రయాస పడేవారు. ఉదాహరణకు ఆనాడు అచ్చులో ఉపయోగిస్తున్న అర్ధచంద్రాకారంలో వేరొక వర్ణానికి కిందరాస్తూ ఉండిన రావడి కూర్పు చాలా శ్రమ కలిగించేది. దీన్ని సి.పి.బ్రౌన్ తెలుగు శాసనాలలో ఉన్న గుర్తును నమూనాగా గ్రహించి లాంటి రెండు రూపాలు కల్పించారు. ఈ సంస్కరణల వల్ల కూర్పరులకు కొంత శ్రమ తగ్గింది. అచ్చు కూర్పు కొంత మేరకు వేగవంతమయ్యింది. ఈ కొత్త రూపాలకు 'బ్రౌన్ రావళ్ళు' అనే పేర్లు కలిగాయి. ఇలాగే ప,వ,న, స, ల విషయంలో లిపిలో ఉన్న సామ్యాన్ని బట్టి పొరబాటు పడటానికి అవకాశం ఉన్న దాన్ని గ్రహించి కన్నడంలో ఉన్నట్లు ఈ అక్షరాలలో స్పష్టంగా మార్పు కనబడే విధంగా టైపులు పోత పోయించి బ్రౌన్ వాటిని వాడుకలోకి తెచ్చారు. కాని ఇవి తెలుగులో నిలిచినట్లు కనబడదు. బ్రౌన్ కొన్ని సంస్కరణలు ప్రవేశ పెట్టినా, తెలుగు, ముద్రణ పెక్కు లోపాలతో సాగుతూ వచ్చింది. ముద్రాక్షరాల సంఖ్యను 405 కన్నా తగ్గించటం ఎవ్వరికీ సాధ్యం కాలేదు. బందరులోని కళ్యాణీ టైపు ఫౌండ్రీ అధిపతి కె.వి. కొండయ్య గారు అక్షరాల సొంపు చెడకుండా ముద్రణా యంత్రానికి ఒదిగే విధంగా టైపు తయారీలో సాంకేతిక మార్పులు చేసి, 350కి తెలుగు లిపి రూపాలను కుదించారు. దీన్ని " కళ్యాణీ టైపు " అన్నారు. తక్కువ వ్యవధిలో అచ్చుకూర్చి తక్కువ వ్యయంతో తెలుగు పుస్తకాలు ముద్రించవలసిన అవసరం ఏర్పడింది. దీనికి తెలుగు లిపి ప్రతిబంధక మైంది. అది ముద్రణకు అనుకూలంగా లేదు. గుణింతపు గుర్తులు (తలకట్టులు, గుడులు, సుడులు) మొదలైనవి అక్షరానికి పైనా కిందా ఉండటం, సంయుక్తాక్షరాలు, ద్విత్వాక్షరాలూ, వీటి గుర్తులు కొన్ని సూటిగా అక్షరం కింద ఉండటం, అక్షరాలు అధికంగా ఉండటం అనే అంశాలు తెలుగు లిపిలోని క్లిష్టతకు ముఖ్యమైన కారణాలు. ఇలాంటి క్లిష్టత వల్లే తెలుగులో పుస్తక ముద్రణ వేగంగా జరగటం లేదు. లోపాలను తొలగించి తెలుగు లిపి సంస్కరణ తప్పనిసరిగా జరపవలసి ఉంది.
మన మీనాడు కంప్యూటర్ యుగంలో పురోగమిస్తున్నాం. పరిణామాలను ఆహ్వానిస్తున్నాం. వేగం నేటి యుగధర్మం. ఈ వేగానికి తట్టు కోలేనిదేదీ నిలవదు. మందకొడిగా అక్షరాలు కూడా నడక సాగించలేవు. తెలుగు భాషకు. ఇదొక సంధియుగం. మద్రాసులో మురళీకృష్ణ అనే ఇంజనీరు బాపు అక్షరాలతో సహా అందంగా అక్షర స్వరూపాలకు కంప్యూటర్ ప్రింటింగ్‌కి అనువుగా కీ బోర్డులు రూపొందించాడు. లిపిని ఇంకా సంస్కరించి తెలుగు భాషా స్వరూపాన్ని ఆధునీకరించటానికి ప్రయత్నించాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది." . ప్రభుత్వం, అధికార భాషా సంఘం ,తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం "లిపి సంస్కరణ" కొరకై నడుము బిగించాలి.
ఒకసారి నేనే న్యాయమూర్తినయ్యాను. రంపచోడవరం మొబైల్ సబ్ డివిజనల్ మేజిస్ట్రేట్ . అంతా గిరిజనులు, మన అచ్చ తెలుగువాళ్ళు, ఆహా, ఇంకేం తెలుగులో తీర్పులివ్వొచ్చు అని ఆనందపడుతూ వెళ్ళాను. అక్కడా పదిమంది లాయర్లు ' యువరానర్' అంటూ ప్రత్యక్షమయ్యారు. ఆంగ్ల భాషాకోవిదులైన అడ్వకేట్లు నల్లకోట్లు వేసి నాముందుకొచ్చి, నేను తెలుగు న్యాయం మాత్రమే చెప్పబూనటం అపూర్వం, సాహసం, ప్రమాదభరితం అని ఆంగ్లంలో ఉపదేశించారు. అడివిలో కూడా ఆంగ్లమేనా ఇక నా తెలుగెక్కడ తల్లీ? అని తడుముకున్నాను, మదనపడ్డాను. వాది, ప్రతివాది, సాక్షులు అంతా తెలుగులో చెబుతున్నారు. వాళ్ళు చెప్పింది చెప్పినట్లు వాంగ్మూలం టైపు చేయమంటే "తెలుగు టైపు మిషన్ లేదు, అయినా అది కష్టం, విూరు ఇంగ్లీషులోకి మార్చి చెప్పండి కొడతాం" అని సిబ్బంది ఇబ్బంది పడ్డారు. శక్తిచాలనివాడు సాధుత్వం వహించినట్లుగా బహుశా తెలుగును అభిమానించే న్యాయమూర్తులంతా ఇటువంటి ఇబ్బందుల్ని నెగ్గుకు రాలేక మౌనం దాల్చారని స్వానుభవం మీద అర్థం అయ్యింది.
కంప్యూటర్లొచ్చాయి, కోర్టులో తెలుగు సాఫ్ట్‌వేర్ వాడుకోవచ్చుగదా అని కొందరు ఉచిత సలహాపడేశారు. నిజమే గదా అని కంప్యూటర్ అడిగాం. ఇస్తామన్నారు అయితే దానికి ఇంగ్లీష్ కీబోర్డే ఉంటుంది. ఇంగ్లీష్‌లో కొడితే తెలుగు అక్షరాలు ప్రత్యక్షమవుతా యన్నారు. మాడుమీద కొడితే మోకాలు పగిలినట్లు ఈ బాధ మనకెందుకు తెలుగు మాటల్నే ఇంగ్లీషులో కొడదాం తేలికగా పనైపోతుంది annaru kondaru అసలు విషయం అర్థంకాకుండా పోతుంది annaru inkondaru ఇలాంటి తీర్పులు ఎవరు ఒప్పుకొంటారండీ అని ఇంకొంత మంది ఆక్రోశించారు. వత్తులు గుణింతాలతో పడిలేచి చచ్చేకంటే, యంత్రానికి అనువైన ఆంగ్లాక్షరాలతో పనిచేసుకోవచ్చు గదా అప్పుడు మన తెలుగును ఇంగ్లీషొచ్చినోళ్ళంతా చదువుతారు, తద్వారా అంతర్జాతీయ స్థాయికి ఎదిగిన ఇంగ్లీష్ సౌలభ్యాలన్నీ మనం కొట్టేయవచ్చు అన్నారింకొందరు . అయ్యవారిని చెయ్యబోతే కోతి అయినట్టవు తుందేమోనని అన్నారు మరికొందరు. ఆచర్చ అంతటితో ఆపాము.
ఇంతకీ తెలుగుకు వైభవం తేవటానికి ప్రభుత్వం నడుం బిగించిదనే వార్తలు, ప్రజల భాషకు పట్టం కట్టడానికి పలుచర్యలు తీసుకుంటామని అధినేతలు ప్రకటించటం సంతోషాన్ని కలిగిస్తున్నాయి. ఎన్టీరామారావు గారు న్యాయ పంచాయితీలు ఏర్పాటు చేయాలని ప్రయత్నించారు. అవి వస్తే ప్రజల భాషలో తీర్పులొస్తాయి. పరాయి ప్లీడర్లు, పరాయిభాష, పరాయి ప్రాంతం లాంటి సమస్యలు ఉండవు. ఏ భాషలో న్యాయస్థానం తీర్పులిస్తుందో అదే నిజమైన అధికార భాష. తెలుగుకు ఆ స్థాయి రావాలి అని నాఆకాంక్ష! ఇంగ్లీషు ప్రభావంతో తెలుగు తెల్లబోతోంది. ఆధునికులు మాట్లాడే నాలుగు ముక్కల తెలుగులో మూడుమాటలు ఇంగ్లీషువే ఉంటున్నాయి. ఇంగ్లీషు మాటలతో చక్కగా కలిసి పోయి కొత్తరకం "తెల్గిష్  " భాష తయారయింది. ప్రస్తుతం "తెల్గిష్ " వీరవిహారం చేస్తోంది.


title: లిపి సంస్కరణ

text:
ఇంగ్లీషు స్థాయిలో మన భాషకుకూడా అభివృద్ధి చేసిన యాంత్రిక సదుపాలు కల్పించడం కోసమే.వాస్తవానికి లిపి సంస్కరణ యంత్రాలకనుగుణంగా జరగాలి. కంప్యూటర్‌లలో వాడకానికి ప్రస్తుతం తెలుగు సాఫ్ట్‌వేర్‌లో ఏయే సమస్యలు తలెత్తుతున్నాయో వాటిని నిశితంగా, పరిశీలించి నిరంతరం వాటిని బాగుచేసే నిపుణుల్ని నియమించాలి. పరిశోధకుల్ని ప్రోత్సహించాలి.అలాంటి మంచి పనులు ఏవీ ఏళ్ళతరబడి తెలుగువాళ్ళు చేసి తెలుగు ప్రజలకు తెలుగు ద్వారా సౌకర్యం కల్పించలేదు.
భాషను పాడుచేసుకొవడం, మళ్ళీ బాగుచేసుకోవాలన్న అలోచనే లేకపోవటం, అరకొరగానైనా చేపట్టిన పనిని పూర్తి చేసుకోలేక చతికిల పడుతూ ఆంధ్రులు ఆరంభ శూరులు అన్న నానుడిని సార్థకం చేశారు.
పూర్వం మన భాష నశించిపోతుందే అని కొంత మంది నాయకులైనా బాధపడేవారు. కానీ ఇప్పుడు తెలుగు ఎందుకూ పనికిమాలిన భాషనీ, ఇంగ్లీషు, హిందీ వస్తే మనం ఎక్కడైనా చలామణీ కావొచ్చనీ, పదవులు దక్కాలన్నా, పరపతి పెరగాలన్నా కేవలం తెలుగు వస్తే చాలదనీ, హిందీ, ఇంగ్లీషు భాషలు తప్పనిసరిగా నేర్వాలనీ, చచ్చిపోయే ముసలి భాషను ఎవరూ బ్రతికించలేరనీ మన తెలుగు మేధావులే వాదిస్తున్నారు. మన నాయకులు అందుకు వంతపాడుతున్నారు. ఇక వీళ్ళు తెలుగుకు అధికార పీఠం దక్కనిస్తారా? తెలుగు జనం ఉద్యోగాల కోసం, విజ్ఞానం కోసం ఇంగ్లీషును ఆశ్రయించక తప్పదంటున్నారు మన మేధావులు.
తెలుగు అధికార భాష కావాలంటే ఇంగ్లీషు స్థాయికి దానిని అభివృద్ది చెయ్యాలి. తెలుగు నేర్చుకునే వాళ్ళ సంఖ్య పెరగాలి. ఎందుకు? ఎలా? అని మన పాలకులు, ప్రజలు ప్రశ్నించుకోవాలి. మన ప్రభుత్వం నడుపుతున్న తెలుగు మీడియం స్కూళ్ళన్నీ ఇంగ్లీషు లిపి లోకి మారిస్తే చాలు. ఒక్క చర్యతో అన్నిసమస్యలూ పరిష్కార మవుతాయి. కానీ, ఇప్పుడున్న ఇంగ్లీషు మీడియం స్కూళ్ళన్నింటినీ తెలుగు మీడియం లోకి మార్చాలంటే అడుగడుక్కీ అడ్డంకులొస్తాయి. ముందు ఇంగ్లీషులో తీర్పులిచ్చే కోర్టులే అడ్డుపడతాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వం అడ్డుపడుతుంది. గవర్నర్లు, ఇతర భాషల ఐ.ఎ.యస్. ఆఫీసర్లు అడ్డుపడతారు.
ఈనాడు అమెరికాలో కంటే ఎక్కువగా ఇండియాలోనే ఇంగ్లీషు మాట్లాడే వాళ్ళున్నారు.ఆ మేరకు మన భాషలు నాశనం అయిపోయాయి. దీనికి ప్రధాన కారణం మన దేశానికి లింకు భాష కావాలి. జాతీయ, అంతర్జాతీయ భాషల్ని మనకు ఇష్టం ఉన్నా లేకపోయినా దేశం కోసం మోస్తూ, మన భాషను గత్యంతరం లేక నిర్లక్ష్యం చేస్తూ పోవాలి.
ఒక్కో భాష మాట్లాడేవారు ఒక్కో జాతి. ఎవరి భాష వారికి గొప్ప. 'దేశ భాషలందు తెలుగు లెస్స' అని మనమంటే కాదు హిందీయే గొప్ప ,హిందీనే జాతీయభాష దేశస్తులంతా హిందీని నేర్చుకోవాలి అంటారు ఉత్తరాది వాళ్ళు.అలాంటి పరిస్తితుల్లో ఇంగ్లీషే భారతీయులందరికీ అవసరమైన లింకు భాషగా తప్పనిసరి అయ్యింది.నిరాఘాటంగా ఇండియాను పాలిస్తోంది.
మరి ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో ఇంగ్లీషు భాషను పాశ్చాత్యులే కాకుండా భారతీయులు కూడా సాంకేతికంగా, శాస్త్రీయంగా ఎంతో అభివృద్ధి చేశారు. కోట్లాది మంది భారతీయులు ఇంగ్లీషు నేర్చారు. అఆలు రాకపోయినా ABCD లు వచ్చేస్తున్న రోజులివి. తప్పదు మరి. వాస్తవ పరిస్థితిని అర్థం చేసుకుని భవిష్యత్తు ప్రణాళిక వేసుకోవాలి. ఇంగ్లీష్ వాళ్ళు I,II,III, IV లాంటి రోమన్ అంకెలు వాడేవారు. తరువాత 1,2,3,4,5,6,7,8,9 అనే అంకెల్ని అరబ్బుల నుండి, '0' ను ఇండియా నుండి తీసుకెళ్ళి తమవిగా చేసుకున్నారు. ఏమీ సిగ్గుపడలేదు. దొంగతనంగా,నామర్దాగా భావించలేదు. పరాయి భాషలకు చెందిన అంకెలని ద్వేషించలేదు. తమ అంకెలు నామ రూపాల్లేకుండా పోతున్నాయే అని బాధపడలేదు. కేవలం సౌకర్యం చూసుకున్నారు. తమ భాష చెలామణీ కావటం చూసుకున్నారు.
మరి మనవాళ్ళు లింకు భాషగా ఇంగ్లీషును ఎన్నుకున్న రోజున, ఇంగ్లీషు లిపిని కూడా లింకు లిపిగా జాతీయ లిపిగా నిర్ణయించినట్లయితే భారతీయ భాషల నడక వేగం పెరిగి ఉండేది. దేశ వ్యాప్తంగా అన్ని భాషల వాళ్ళకూ ఒకే లిపి నేర్పబడేది. భారతీయ భాషలు శబ్ద రూపంలో ఎన్ని విన్యాసాలు చేసినా, ఒకే లిపిలో ఉంటే కనీసం దేశస్తులంతా చదివే వాళ్ళు. ఒక లిపికి అలవాటైన మనిషి తన భాషను మరో లిపిలో రాయటానికి, తన భాషను మరో లిపిలో చదవటానికి అంత సుళువుగా ఇష్టపడడు. లిపి మారితే తన భాషే మారిపోయినట్లుగా ఫీలవుతాడు. కానీ ఈనాడు మనం మన పొరుగు భాషలను కూడా చదవలేకపోతున్నాం. దేశమంతటికీ ఒకే లిపి ఉన్నప్పుడు ఇరుగు పొరుగు భాషలు అర్థం కాకపోయినా, మాట్లాడలేకపోయినా కనీసం చదవటం వస్తుంది. ఏ భాష వాడికైనా చదివిపెట్టడం వస్తుంది. వంద రూపాయల నోటు మీద 18 లిపుల్లో ముద్రించనక్కరలేదు. ఆయా భాషల వాళ్ళు వందరూపాయల్ని ఏమని పలుకుతారో ఆ శబ్దాన్ని ఇంగ్లీషు లిపిలో ముద్రించవచ్చు. వందరూపాయల్ని ఏ భాష వాళ్ళు ఏమని పిలుస్తారో మిగతా అన్ని భాషల వాళ్ళూ చదివి తెలుసుకోవచ్చు. దీన్ని Transliteration అంటారు. సంస్కృత శ్లోకాల్ని,అరబీ సూరాలను మనం తెలుగు లిపిలో రాసుకుంటున్న మాదిరిగానన్న మాట.
మన ఆర్టీసీ బస్సుల మీద తెలుగు అంకెలు వేశారు కానీ తెలుగు జనం వాటిని ఆదరించలేదు. అరబీ అంకెల్ని అంటే నేటి ఇంగ్లీషు అంకెల్నే జనం చదువుతున్నారు. కాలగమనంలో పారవేయబడిన వాటిని వెతికి తీసుకొచ్చి జనానికి అలవాటు చేస్తామంటున్న భాషాప్రియులు, అంతకంటే సుళువుగా జనమందరికీ అలవాటైన వాటితోనే భాషాభివృద్ధి చేయవచ్చు. వాక్కు రూపంలో ఉండే భాషకు మనిషి కల్పించిన రూపమే లిపి. లిపిరాని వాడికీ భాష ఉంటుంది. అసలు భాషే రాని వాడికి లిపి ఏముంటుంది? భాషను చదవటానికీ, రాయటానికీ పెట్టుకున్న గుర్తులే అక్షరాలు. అవి మన దేశంలో అందరికీ ABCD ల రూపంలో నేర్పబడ్డాయి. "అఆ" అనే అక్షరాలొచ్చిన పిల్లలు దేశమంతటా ఉండరు కానీ ABCD అనే అక్షరాలొచ్చిన పిల్లలు దేశమంతటా ఉన్నారు. వండి వడ్డించిన దాన్ని తినటానికి తిరస్కరించినందువల్ల మన జాతి శుష్కించిపోతున్నది. తెల్లవాడు అందరివీ దొంగలించి తిని బలిసిపోయాడు. నల్లవాడు అలిగి నలిగి నీలిగి నీరసించాడు.
సుప్రీం కోర్టు నుండి, ఈ దేశ సర్వోన్నత పాలక పీఠాల నుండీ ఇక ఇంగ్లీషును తొలగించటం సాధ్యం కాదు గనుక రకరకాల లిపుల్ని సంస్కరించి యావత్తు భారత జాతికీ అర్థం అయ్యేలా చేయటం అసాధ్యం గనుక, ఆంగ్ల లిపిని స్వంతం చేసుకుని, దేశంలోని అన్ని భాషలకూ దాన్నే జాతీయలిపిగా అమలు చేస్తే మనకు ఎన్నో కష్టాలు తగ్గుతాయి. అంతర్జాతీయంగా ఆంగ్లభాష లిపికి సమకూరిన యాంత్రిక ప్రయోజనాలన్నీ మన దేశీయ భాషలకూ సమకూరుతాయి. ఈ మార్పుకొక తరం పడుతుంది. వివిధ లిపులకు అలవాటు పడిన పెద్దలు తప్పనిసరిగా ఇబ్బంది పడతారు. కానీ కొత్తగా నేర్చుకునే పిల్లలు సునాయాసంగా ఇంగ్లీషుతోపాటే తమ మాతృభాషల్నీ ఒకే కీ బోర్డుతో సాధన చేస్తారు. ఇంగ్లీషు అక్షరమాలలో లేని కొన్ని శబ్దాలకు కొత్త అక్షరాలను జోడించుకోవటం కన్నా, ఉన్న అక్షరాలకే కొన్ని గుర్తులు జోడించటం ద్వారా ఈ శబ్దం వస్తుందని శాసనం చేయవచ్చు. దేశీయ భాషల మధ్య నిఘంటువుల తయారీ కూడా సుళువవుతుంది. భాషలు నేర్చుకోవటం కూడా తేలికవుతుంది.
మీసేవా కేంద్రాల ద్వారా ప్రభుత్వ కార్యాలయాలకు ప్రజలు తెలుగు ఫిర్యాదులు రోమన్ లిపిలోనే పంపుతున్నారు. ఇంగ్లీషు రాని వాళ్ళు కూడా ఇంగ్లీషు లిపిలో తమ తెలుగు ఫిర్యాదుల్ని ఎంతో చక్కగా పంపించారు. ఒక ఫిర్యాదు ఇలా ఉంది:-
Ayyaa,
NAA BHARTHA CHANIPOYI NAALUGELLAYYINDI. KUTUMBHA
SANKSHEMA PADHAKAM KINDA NAAKU SAHAYAM INKAA
ANDALEDU. TAMARU DAYATO AA SAHAYAM IPPINCHAGALARU.
ఈ ఫిర్యాదు యధాతథంగా కలెక్టర్ నుండి MROకు వెళితే, MROకూడా Telugu లోనే చక్కగా జవాబిచ్చాడు. పనిలో వేగం పెరిగింది. ఆంగ్ల భాష రాకపోయినా, అనువదించి కూర్చుకునే నేర్పు లేకపోయినా భావం చక్కగా చేరాల్సిన చోటికి చేరింది. ఆంగ్ల లిపి ద్వారా ఒన గూడే ఈ సదుపాయాన్ని మనం ఎందుకు స్వంతం చేసుకోకూడదు? నేటి పెద్దలు ముందు చూపుతో చేసే త్యాగాలే రేపటి పౌరులకు సుఖమైన జీవితాన్నిస్తాయి.
గుండ్రని అందమైన నా లిపి అంతరిస్తోందనే బాధ నాకూ ఉంది. కానీ లిపిని అంకెల్ని యంత్రానికి తగ్గరీతిలో ఆంగ్లేయులు అభివృద్ధి పరిచారు. వాళ్ళ అంకెల్ని మనం ఎలాగూ వాడుతూనే ఉన్నాం. ఇక అక్షరాలను కూడా వాడుకుంటే అధికార భాషగా రోమన్ తెలుగును ఫైళ్ళలో కంప్యూటర్ల ద్వారా అమలు చేయటం ఎంతో సుళువవుతుంది. లిపిసమస్య సాకుతో అధికారభాష అమలును ప్రక్కన పెట్టటం కంటే అంతర్జాతీయంగా అమలవుతున్న లిపినే మన భాషకు వాడుకుంటే మేలు జరుగుతుందని ఆశ. రానున్న రోజుల్లో దేశమంతటికీ ఉమ్మడి లిపిగా ఆంగ్లాక్షరాలను ఉపయోగించుకునే విషయమై విస్తృతంగా చర్చలు జరగాలి. దేశ భాషలన్నింటికీ జవసత్వాలను సమకూర్చే నిర్ణయాలు జరగాలని ఆశిద్దాం
(తిరుమల రామచంద్ర , మన లిపి పుట్టు పూర్వోత్తరాలు 1957)
---ప్రజాతంత్ర (18.4.1976) "అనంతం" పేజీ196