title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: పేజింగ్ సామర్ధ్యాలు మరియు 32-బిట్ నిర్మాణంతో Intel 80386 CPU యొక్క పరిచయం బహువిధి నిర్వహణ నిర్వహణ వ్యవస్థని వ్యక్తిగత కంప్యూటర్లలో నిర్వహించే సామర్ధ్యాన్ని వాటికి ముందున్న మినీకంప్యూటర్స్ మరియు మెయిన్‌ఫ్రేమ్స్‌లో ఉన్నట్టుగానే కలిగించాయి. డిజిటల్ ఎక్విప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ కోసం VMS నిర్వహణ వ్యవస్థని అభివృద్ధి చేసిన డేవ్ కట్లర్‌ని కుదుర్చుకోవడం ద్వారా మైక్రోసాఫ్ట్ తన మెరుగుదల మీద స్పందించింది. ఇతను అభివృద్ధి చేసిన Windows NT నిర్వహణ వ్యవస్థ పునాది Microsoft కార్యాచరణ వ్యవస్థ శ్రేణి‌ని నడిపించింది. స్టీవ్ జాబ్స్ Apple Inc.,కి ఒక సహా వ్యవస్థాపకుడు, Unix-లాంటి NEXTSTEP నిర్వహణ వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేసిన NeXTని మొదలు పెట్టాడు. NEXTSTEP తరువాత Apple Inc. చే సంపాదించబడి Mac OS X యొక్క మూలంగా FreeBSD నుంచి వచ్చిన కోడ్‌తో పాటుగా వాడబడింది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: Minix ఒక విద్యాపరమైన బోధన సాధనం ఇది తొలి PCల మీద నడుపబడి Linuxగా పిలువబడిన Unix మరోసారి అమలుని ప్రేరేపించింది. ఇంటర్‌నెట్ ద్వారా స్వచ్ఛంద కర్తల సహకారంతో కంప్యూటర్ విద్యార్థి లినస్ టొర్‌వాల్డ్స్తో మొదలు పెట్టబడి GNU ప్రాజెక్ట్ నుంచి వచ్చిన సాధనాలతో ఒక నిర్వహణ వ్యవస్థ అభివృద్ధి చెందింది. 1970 తొలినాళ్ళలో, UNIX ఉత్పన్నం కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయం, బర్కెలి‌చే పంపిణీ చేయబడింది, బర్కెలి సాఫ్ట్‌వేర్ పంపిణీ BSDగా తెలియబడింది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: చాలా మినీకంప్యూటర్లకి ఉచితంగా పంపిణి మరియు ప్రవేశనం చేయబడి, చివరకి PCల వాడకం మీద అనుకరణలు పొందింది, ముఖ్యంగా 1}FreeBSD, NetBSD మరియు OpenBSDలుగా.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: నిర్వహణ వ్యవస్థ ఒక అంతర్ముఖం‌గా ఒక అనువర్తనం మరియు హార్డ్‌వేర్ మధ్య పనిచేస్తుంది.వినియోగదారు "మరొక వైపు" నుంచి హార్డ్‌వేర్‌తో సంభాషిస్తారు. నిర్వహణ వ్యవస్థ ఒక సేవల యొక్క సమితి, ఇది అనువర్తనాల యొక్క అభివృద్ధి సులభం చేస్తుంది. ఒక ప్రోగ్రామ్ నిర్వహణ నిర్వహణ వ్యవస్థచే ప్రక్రియ సృష్టి‌ని కలుపుతుంది. కెర్నెల్ స్మృతి మరియు ఇతర వనరులను పురమాయించడం ద్వారా ఒక ప్రక్రియ సృష్టి అవుతుంది, ప్రక్రియ (బహువిధి నిర్వహణలో) కొరకు ప్రాధాన్యతను నెలకొల్పడం ద్వారా స్మృతిలోకి ప్రోగ్రామ్ కోడ్‌ని లోడ్ చేయడం మరియు ప్రోగ్రామ్ యొక్క నిర్వహణ జరుగుతుంది.ప్రోగ్రామ్ తరువాత వినియోగదారు మరియు/లేదా ఇతర పరికరాలు కలిసి తమకు ఉద్దేశించిన పనిని అమలు చేస్తాయి.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: ఆటంకాలు అనేవి నిర్వహణ వ్యవస్థ యొక్క కేంద్రకాలు మరియు ఇవి కార్యాచరణ వ్యవస్థ పరిసరాల్లో సంభాషించడానికి మరియు ప్రతిస్పందించడానికి అనకూలమైన మార్గాన్ని అందిస్తాయి. ప్రత్యామ్నాయం-- కలిగి నిర్వహణ వ్యవస్థ అనేక ఘటనల (పోలింగ్) యొక్క ప్రవేశికల వనరులను పహరా చేస్తుంది, అది CPU వనరుల అధమ వాడకంలో చర్య అవసరం కలిగి ఉంది. చాలా CPUలచే ఆటంకం మూల ప్రోగ్రామింగ్ నేరుగా ఆదరించబడ్డాయి. ఆటంకాలు ఒక కంప్యూటర్ ఘటనలకు ప్రతిచర్యగా స్వయంచాలితంగా నడుపబడే నిర్ణీత కోడ్‌లను అందిస్తుంది. నిజానికి చాలా మౌలిక కంప్యూటర్లు కూడా హార్డ్‌వేర్ ఆటంకాల‌ని ఆదరిస్తూ, ప్రోగ్రామర్‌ను ఘటనలు జరిగినప్పుడు నిర్దేశక కోడ్‌ని అనుమతిస్తుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: ఒక ఆటంకాన్ని గ్రహించినప్పుడు కంప్యూటర్ ఆ సమయంలో ఏ ప్రోగ్రామ్ అమలు చేస్తునా దాన్ని స్వయంచాలితంగా నిలిపివేసి అప్పటి పరిస్థితిని సేవ్ చేస్తుంది, మరియు ఆటంకంతో కలసిన లోగడ కంప్యూటర్ కోడ్‌ని నడుపుతుంది; ఇది ఫోన్ కాల్‌కి స్పందనగా పుస్తకంలో గుర్తును ఉంచడం వంటిది. అధునాత నిర్వహణ వ్యవస్థలలో, ఆటంకాలు కెర్నెల్ నిర్వహణ వ్యవస్థచే నడుపబుతాయి. కెర్నెల్ నడుస్తున్న ప్రోగ్రామ్ నుంచి గాని లేదా కంప్యూటర్ హార్డ్‌వేర్ నుంచి గాని ఆటంకాలు రావచ్చు.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: ఒక హార్డ్‌వేర్ పరికరం ఒక ఆటంకాన్ని కలిగించినప్పుడు ఆ ఘటనను సాధారణంగా కొన్ని ప్రోసెసింగ్ కోడ్స్ అమలు చేస్తూ ఎలా సరిచేయాలో కెర్నెల్ నిర్వహణ వ్యవస్థ నిర్ణయిస్తుంది, ఎంత కోడ్ అమలు కావాలి అనేది ఆటంకం యొక్క ప్రాముఖ్యత మీద ఆధారపడి ఉంటుంది (ఉదాహరణకి: ఒక వ్యక్తి ఫోన్ కాల్‌కి సమాధానం చెప్పడం కన్నా ఒక పొగ శోధన అలారం‌కి ముందుగా స్పందిస్తాడు). హార్డ్‌వేర్ ఆటంకాల సంవిధానం ఒక పని, అది సాధారణగా పరికరాల చోదకాలుగా పులువబడే సాఫ్ట్‌వేర్ వైపు నడుస్తుంది, ఇది నిర్వహణ వ్యవస్థ కెర్నల్‌లో భాగంగా గాని, మరొక ప్రోగ్రామ్‌లో గాని లేదా రెండిటిలో గాని ఉంటుంది. పరికరాల చోదకాలు ప్రోగ్రామ్‌ను నడిపించడానికి వివిధ కారణాలచే సమాచారాన్ని పంపిస్తాయి.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: ప్రోగ్రామ్ కూడా నిర్వహణ వ్యవస్థకి ఆటంకం కలిగించ‌గలదు. ఉదాహరణకి ఒక ప్రోగ్రామ్ హార్డ్‌వేర్‌ని ప్రాప్తి చేయాలనుకుంటే, అది నిర్వహణ వ్యవస్థ యొక్క కెర్నెల్‌కి అంతరాయం కలిగించవచ్చు, దీని వలన నియంత్రణ తిరిగి కెర్నెల్‌కు చేరుకుంటుంది. తరువాత కెర్నెల్ అభ్యర్థనను అమలు చేస్తుంది. ఒక ప్రోగ్రామ్ స్మృతి వంటి అదనపు వనరులను కోరుకుంటే (లేదా వనరులను వదలదలిస్తే), అది కెర్నెల్ శ్రద్ధ కోసం అంతరాయాన్ని కలిగిస్తుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: ఆధునిక CPUలు ద్వంద్వ మోడ్ చర్యకు మద్దతు ఇస్తున్నాయి.ఈ సామర్థ్యంతో ఉన్న CPUలు రెండు మోడ్‌లని ఉపయోగిస్తాయి: రక్షిత మోడ్ మరియు పర్యవేక్షక మోడ్, ఇవి నిర్దిష్ట CPU చర్యలను నిర్వహణ వ్యవస్థ కెర్నెల్‌చే మాత్రమే నియంత్రించేలా మరియు ప్రభావితమయ్యేలా అనుమతిస్తాయి. ఇక్కడ, రక్షిత మోడ్ 80286 (Intel యొక్క x86 16-బిట్ సూక్ష్మప్రాసెసర్) CPU లక్షణం వలె సారూప్య మోడ్‌ను కలిగి ఉన్నప్పటికీ ప్రత్యేకంగా దీన్ని సూచిస్తుంది.CPUలు 80286 రక్షిత మోడ్ పోలిన ఇతర మోడ్‌లను కలిగి ఉండవచ్చు, అవి 80386 (Intel యొక్క x86 32-బిట్ మైక్రో ప్రొసెసెర్ లేదా i386) యొక్క కాల్పనిక 8086 మోడ్


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: అయినప్పటికీ, ఇక్కడ ఉపయోగించిన పదం ఈ మోడ్‌లో అమలు అవుతున్న ప్రోగ్రామ్‌ల సామర్ధ్యాలను పరిమితం చేసే అన్ని మోడ్‌లను సూచించడానికి, కాల్పనిక స్మృతి చిరునామాలు మరియు పర్యవేక్షక మోడ్‌లో అమలు అవుతున్న ప్రోగ్రామ్‌చే గుర్తించిన విధంగా హార్డ్‌వేర్ ప్రాప్తిని పరిమితం చేయడం వంటి విషయాలను అందిస్తూ నిర్వహణ వ్యవస్థ సిద్ధాంతంలో ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు. UNIX-వంటి బహు-వినియోగదారు నిర్వహణ వ్యవస్థ సంపూర్ణంగా మద్దతు ఇచ్చే అవసరం వలన ఇటువంటి మోడ్స్ అన్ని సూపర్‌కంప్యూటర్స్, మినీకంప్యూటర్స్ మరియు మెయిన్‌ఫ్రేమ్స్‌లో ఉన్నాయి.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: ఒక కంప్యూటర్ ప్రారంభించబడుతున్నప్పుడు, అది స్వయంచాలకంగా పర్యవేక్షక మోడ్‌లో అమలు అవుతుంది.కంప్యూటర్‌లో మొదట కొన్ని ప్రోగ్రామ్‌లను అమలు చేయడానికి, BIOS, బూట్‌లోడర్ మరియు నిర్వహణ వ్యవస్థలకు అవధులు లేని హార్డ్‌వేర్ ప్రాప్తిని కలిగి ఉంటాయి మరియు ఇది అవసరం, నిర్వచనం ప్రకారం, రక్షణ పరిస్థితులను ప్రారంభించడం అనేది మాత్రమే వెలుపల జరుగుతుంది.అయినా, నిర్వహణ వ్యవస్థ నియంత్రణను మరొక ప్రోగ్రామ్‌కి పంపినప్పుడు, అది CPUను రక్షణ మోడ్లో ఉంచుతుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: రక్షణ మోడ్‌లో, పరిమిత సమితి‌తో ఉండే CPUల నిర్దేశాలతో ప్రవేశికను కలిగి ఉంటుంది. ఆటంకం వల్ల మాత్రమే ఒక వినియోగదారు ప్రోగ్రామ్ రక్షిత మోడ్‌ని వదిలివేయవచ్చు, కారణంగా అదుపు మళ్లీ కెర్నల్‌కి వెళ్ళిపోతుంది. ఈ విధంగా నిర్వహణ వ్యవస్థ ప్రత్యేక నియంత్రణ అమలు చేస్తూ హార్డ్‌వేర్ మరియు స్మృతులను చేరుతుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: పదం "రక్షిత మోడ్ వనరు" సాధారణంగా ఒకటి లేదా ఎక్కువ CPU నమోదులను సూచిస్తుంది, ఇది అమలు అవుతున్న ప్రోగ్రామ్ వాడే యొక్క మార్చడం సాధ్యం కాని సమాచారాన్ని కలిగి ఉంటుంది. ఇటువంటి వనరులను మార్చడానికి చేసే ప్రయత్నాల వలన నిర్వహణ వ్యవస్థ ప్రోగ్రామ్ ప్రయత్నిస్తున్న (ఉదాహరణకి, ప్రోగ్రామ్‌ని నిర్వీర్యం చేయడం) చట్టబద్దం కాని చర్యతో నిర్వహించబడే పర్యవేక్షక మోడ్‌కు మారుతుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: ఇతరాల్లో, ఒక బహు ప్రోగ్రామింగ్ నిర్వహణ వ్యవస్థ కెర్నెల్ ప్రోగ్రామ్‌లచే ప్రస్తుతం ఉపయోగంలో ఉన్న మొత్తం వ్యవస్థ స్మృతిని నిర్వహించడానికి బాధ్యతను కలిగి ఉంటుంది.ఇది మరొక ప్రోగ్రామ్‌చే ఇప్పటికే అమలవుతున్న స్మృతి‌లో ప్రోగ్రామ్ అంతరాయం కలిగించకుండా చూస్తుంది. ప్రోగ్రామ్‌ల సమయ విభజన కారణంగా, ప్రతి ఒక్క ప్రోగ్రామ్‌కి స్మృతితో ప్రత్యేక ప్రాప్తి ఉండాలి.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: పలు ప్రారంభ నిర్వహణ వ్యవస్థల్లో ఉపయోగించిన సహకార స్మృతి నిర్వహణలో అన్ని ప్రోగ్రామ్‌లు కెర్నెల్ యొక్క స్మృతి నిర్వాహకుని ఉపయోగాన్ని పంచుకుంటాయి మరియు అవి వాటికి కేటాయించిన స్మృతిని మించవు.కేటాయించబడిన స్మృతిని ప్రోగ్రామ్‌లు అతిక్రమించడానికి తరుచుగా కారణం అవుతున్న దోషాల వల్ల ఈ వ్యవస్థ స్మృతి నిర్వహణను ఉపయోగించడం లేదు. ఒక ప్రోగ్రామ్ విఫలమైనప్పుడు, అది ఒకటి లేదా ఎక్కువ ఇతర ప్రోగ్రామ్‌ల ఉపయోగిస్తున్న స్మృతిని ప్రభావితం లేదా భర్తీ చేయవచ్చు. హానికర ప్రోగ్రామ్‌లు లేదా వైరస్‌లు ఉద్దేశ్యపూర్వకంగా వేరొక ప్రోగ్రామ్‌ల స్మృతిని మారుస్తాయి లేదా నిర్వహణ వ్యవస్థ యొక్క నిర్వహణ‌నే ప్రభావితం చేస్తాయి. సహకార స్మృతి నిర్వహణతో వ్యవస్థను నాశనం చేయడానికి ఒకే ఒక హానికరమైన ప్రోగ్రామ్ చాలు.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: స్మృతి రక్షణ కంప్యూటర్ స్మృతికి కెర్నెల్ యొక్క ప్రాప్తిని పరిమితం చేయడానికి అనుమతిస్తుంది. స్మృతి సిగ్మెంటేషన్ మరియు పేజింగ్‌తో పాటు పలు స్మృతి రక్షణ పద్ధతులు ఉనికిలో ఉన్నాయి. అన్ని పద్ధతులకు కొంత స్థాయిలో హార్డ్‌వేర్ మద్దతు అవసరం ఉంది (అనగా 80286 MMU), ఇది అన్ని కంప్యూటర్‌లలో ఉండదు.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: స్మృతి సిగ్మంటేషన్ మరియు పేజింగ్ రెండింటిలో, ప్రోగ్రామ్ అమలు చేయడానికి ప్రాప్తి కోసం CPU ఏ స్మృతి చిరునామాను అనుమతించాలో రక్షణ మోడ్ నమోదు చేసి విశదీకరిస్తుంది. ఇతర చిరునామాలను ప్రాప్తి చేసే ప్రయత్నాల వలన CPU మళ్లీ పర్యవేక్షక మోడ్‌లోకి ప్రవేశించేలా చేసేందుకు ఒక అంతరాయం ఏర్పడుతుంది. సిగ్మెంటేషన్ అతిక్రమణ లేదా సంక్షిప్తంగా Seg-V అని పిలుస్తారు మరియు ఇటువంటి చర్యకు అర్ధవంతమైన ఫలితాన్ని కేటాయించడం కష్టంగా ఉంటుంది, ఎందుకంటే సాధారణంగా దీనికి అర్థం అనుచితంగా ప్రవర్తించే ప్రోగ్రామ్‌కు సంకేతం, సాధారణంగా కెర్నల్ అతిక్రమిస్తున్న ప్రోగ్రామ్‌ను ముగించడం ద్వారా పరిష్కరించి, దోషాన్ని నివేదిస్తుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: Windows 3.1-Me కొంత స్థాయి స్మృతి రక్షణను కలిగి ఉంది, కాని ప్రోగ్రామ్‌లను దీనిని వాడే అవసరాన్ని సులభంగా దాటి వెళ్లిపోగలవు. Windows 9x అన్ని MS-DOS అనువర్తనాలు కంప్యూటర్‌పై అపరిమిత నియంత్రణను అందిస్తూ పర్యవేక్షక మోడ్‌లో అమలు అవుతాయి. ఒక సాధారణ రక్షణ లోపం సెగ్మెంటేషన్ అతిక్రమణ ఆవిర్భావమును సూచిస్తూ సంభవించవచ్చు, అయినప్పటికీ వ్యవస్థ తరుచుగా నాశనం అవుతుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: దాదాపు Linux వ్యవస్థలలో, వ్యవస్థలో నిర్వహణ వ్యవస్థను వ్యవస్థాపించనప్పుడు హార్డ్‌డిస్క్‌లో కొంత భాగం కాల్పనిక స్మృతి కోసం కేటాయించబడుతుంది.ఈ భాగాన్ని మార్పిడి స్థలం అంటారు Windows వ్యవస్థలు భాగానికి బదులుగా మార్పిడి ఫైల్‌ను ఉపయోగిస్తాయి.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: కాల్పనిక స్మృతి విలసీకరణం (అనగా పే‌జింగ్ లేదా సిగ్మెంటేషన్) యొక్క ఉపయోగం అనగా కెర్నెల్ ప్రతి ఒక్క ప్రోగ్రామ్‌లో ఏ స్మృతిని ఏ సమయం‌లోనైనా ఎంచుకోవచ్చు, బహు విధుల కోసం నిర్వహణ వ్యవస్థను అదే స్మృతిని వినియోగించడానికి అనుమతిస్తుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: ప్రాప్తి చేయగల స్మృతి ప్రస్తుత పరిధిలో లేని స్మృతిలో ప్రవేశించడానికి ఒక ప్రోగ్రామ్ ప్రయత్నిస్తే, దానికి ఏదీ కేటాయించబడనప్పుడు, తనకి కేటాయించిన స్మృతిని ప్రోగ్రామ్ అతిక్రమించినప్పుడు విధంగానే కెర్నెల్‌కు అంతరాయం కలుగుతుంది. (స్మృతి నిర్వహణలో భాగాన్ని చూడండి) UNIXలో ఈ రకం ఆటంకాన్ని పేజీ లోపం‌గా సూచిస్తారు.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: కెర్నెల్ ఒక పేజీ లోపాన్ని కనుగొన్నప్పుడు, ఇది సాధారణంగా దానికి కారణమైన ప్రోగ్రామ్‌కు అభ్యర్థించిన స్మృతికి ప్రాప్తిని అనుమతిస్తూ కాల్పనిక స్మృతి పరిధిని సర్దుబాటు చేస్తుంది. ఇది కెర్నెల్‌కు ఆ అనువర్తనాల స్మృతి నిల్వ మీద విచక్షణ శక్తిని ఇస్తుంది, అక్కడ ఆ కేటాయింపు జరగకపోయినా ఇది వర్తిస్తుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: ఆధునిక నిర్వహణ వ్యవస్థలో, అప్పుడప్పుడు ప్రాప్తి కలిగిన అనువర్తనం స్మృతి డిస్క్ మీద తాత్కాలికంగా నిల్వ చేయబడుతుంది లేదా ఇతర మాధ్యమం ఆ స్థలాన్ని ఇతర ప్రోగ్రామ్‌లు వినియోగించుకునేలా చేస్తుంది. దీనిని తారుమారు చేయడం‌గా పిలుస్తారు, ఒక స్థలం యొక్క స్మృతి బహు ప్రోగ్రామ్‌లతో వాడబడుతుంది మరియు అభ్యర్థనతో ఆ స్మృతి స్థలం కలిగి ఉన్నది తారుమారు చేయడం లేదా మారకం జరుగుతుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: బహువిధి నిర్వహణ అనేది ఒకే కంప్యూటర్ మీద బహు స్వతంత్ర కంప్యూటర్ ప్రోగ్రామ్‌లను అమలు చేస్తుంది, ఒకే సమయంలో పలు విధులను నిర్వర్తిస్తున్నట్లు కనిపిస్తుంది. చాలా కంప్యూటర్లు ఒకటి లేదా రెండు పనులు ఒకే సమయంలో చేస్తాయి, ఇది సాధారణంగా సమయ విభజన ద్వారా జరుగుతుంది, అనగా ప్రతి ఒక్క ప్రోగ్రామ్ అమలు కావడానికి కంప్యూటర్ సమయాన్ని భాగస్వామ్యం చేసుకుంటాయి.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: నిర్వహణ వ్యవస్థ కెర్నెల్ ప్రతి ప్రోగ్రామ్‌ను అమలు చేయడానికి ఎంత సమయం పడుతుంది మరియు ప్రోగ్రామ్‌లు ఏ క్రమంలో అమలు కావాలో గుర్తించే షెడ్యూలర్ అనే సాఫ్ట్‌వేర్ భాగాన్ని కలిగి ఉంటుంది.కెర్నెల్‌చే నియంత్రణ ఒక ప్రక్రియకు పంపబడుతుంది, అది CPU మరియు స్మృతి‌లలో ప్రోగ్రామ్ ప్రాప్తి అనుమతిస్తుంది. తరువాతి కాలంలో నియంత్రణ కొంత యంత్రాంగం ద్వారా కెర్నెల్‌కు తిరిగి ఇవ్వబడింది, కావున మరొక ప్రోగ్రామ్ CPU వినియోగానికి అనుమతించి ఉండవచ్చు. కెర్నెల్ మరియు అనువర్తనాల మధ్య జరిగే నియంత్రణను పంపడం విషయ మార్పిడి‌గా పిలువబడుతుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: ప్రోగ్రామ్‌లకు సమయ కేటాయింపును నిర్వహించే ఒక తొలి మోడల్‌ను సహకార బహువిధి నిర్వహణ అని పిలిచారు. ఈ మోడల్‌లో, నియంత్రణ కెర్నెల్‌చే ప్రోగ్రామ్‌కు పంపబడినప్పుడు, అది నియంత్రణను స్పష్టంగా కెర్నెల్‌కు తిరిగి వచ్చే ముందుగా ఇది అమలు చేస్తుంది. అనగా హానికర లేదా వక్రకార్యాచరణ గల ప్రోగ్రామ్ CPU నుంచి వాడే ఏదో ఒక ప్రోగ్రామ్‌ని నివారించడమే కాక అపరిమిత మెలి‌ని ప్రవేశ పెట్టడం ద్వారా మొత్తం వ్యవస్థ పనిని ఆపివేస్తుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: CPU మీద అన్ని ప్రోగ్రామ్‌లకు క్రమ సమయం ఉండేలా చేయటం ఆక్రమణ బహువిధి నిర్వహణ తత్త్వం. ఇది అన్ని ప్రోగ్రామ్‌లు CPU మీద ఆటంకం లేకుండా సమయాన్ని పరిమితంగా వాడుకునేలా చేస్తుంది.ఇది నెరవేర్చుటకు ఆధునిక నిర్వహణ వ్యవస్థ కెర్నెల్ సమయ ఆటంకాన్ని వాడుతుంది.కెర్నెల్ చేత ఒక రక్షిత మోడ్ సమయం నిర్దేశించబడి నిర్ణీతమైన సమయం గతించిన తరువాత పర్యవేక్షక మోడ్‌కు తిరిగి వస్తుంది. (ఆటంకాలు మరియు ద్వంద్వ మోడ్ ఆపరేషన్ కోసం పై విభాగాలను చూడు)


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: గృహ కంప్యూటర్లు సాధారణంగా తక్కువ సంఖ్యలో బాగా పరీక్షించబడిన ప్రోగ్రామ్‌లు ఉపయోగించడం వలన చాలా వ్యక్తిగత వినియోగదారు నిర్వహణ వ్యవస్థల మీద సహకార బహువిధి నిర్వహణ తగినంత ఉంటుంది. Windows NT Microsoft Windows యొక్క మొదటి పాఠాంతరం, ఇది ఆక్రమణ బహువిధి నిర్వహణ‌ను అమలు చేస్తుంది, కాని Windows XP వచ్చే వరకు ఇది గృహ వినియోగదారు విపణిని చేరలేదు. (Windows NT వృత్తి నిపుణులను గురి చేసుకున్నందున)


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: ఇటీవలి సంవత్సరాలలో అవసరాలు పెరిగాయి ఎందుకంటే దీర్ఘ నిగూఢతలు తరుచుగా కొన్ని కెర్నల్ అమలు అయ్యే-సమయాల‌తో సహవాసం చేసాయి, కొన్ని సార్లు 100ms లేదా ఎక్కువ కెర్నెల్‌ల‌తో అతి పెద్ద ఏక నిర్మాణాలతో ఉన్నాయి. ఈ నిగూఢతలు తరుచుగా డెస్క్‌టాప్ వ్యవస్థలలో గుర్తించగల మందకొండిగా పని చేస్తాయి మరియు కొన్ని సందేశాలు ఇంకా శబ్ద నమోదీకరణం వంటి సమయ-సున్నిత ఆపరేషన్లు నిర్వహించే నిర్వహణ వ్యవస్థను నిరోధిస్తుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: ఆధునిక నిర్వహణ వ్యవస్థలు పరికరాల చోదకాలకు మరియు కెర్నెల్ కోడ్‌కు అనువర్తన ఆక్రమణ భావనను పొడిగించాయి, దానితో అంతర్గత అమలు-సమయాలను మొత్తం మీద నిర్వహణ వ్యవస్థకి ఆక్రమణ నియంత్రణ కలిగింది. Windows Vista క్రింద, Windows ప్రదర్శన చోదక మోడల్ (WDDM) దీనిని ప్రదర్శన చోదకాల కోసం సాధించింది మరియు Linuxలో సంస్కరణ 2.6 లో అక్రమితమవగల కెర్నెల్ నమూనా పరిచయం జరిగింది, అది అన్ని పరికరాల చోదకులను మరియు కొన్ని కెర్నెల్ సంహితాల ఇతర భాగాలను అనుమతిస్తూ ఆక్రమణ బహువిధి నిర్వహణ ప్రయోజనాన్ని అందుకునేలా చేస్తుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: Windows Vista పూర్వం Windows క్రింద మరియు సంస్కరణ 2.6 పూర్వం Linux అన్ని చోదకాల నిర్వహణ సహకరాత్మకంగా వుంది, అనగా ఒక చోదకం అనంత మెలి‌ని ప్రవేశపెడితే అది వ్యవస్థను స్థంబించేలా చేస్తుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: అన్ని నిర్వహణ వ్యవస్థలో డిస్క్‌ల మీద నిల్వ అయిన డేటాను ప్రాప్తి చేయడం ఒక కేంద్రక లక్షణం. ఫైళ్లు వాడుతూ కంప్యూటర్లు డిస్క్‌లు మీద డేటాను నిల్వ చేస్తుంది, అవి నిర్దిష్టమైన మార్గాల్లో నిర్మాణమై వేగవంత ప్రాప్తి, అధిక విశ్వసనీయత మరియు చోదకాల బయట ఉన్న స్థలమును మరింత వినియోగాన్ని అనుమతిస్తుంది. డిస్క్ మీద నిర్దిష్ట మార్గాలలో ఫైళ్లు నిల్వ కావడాన్ని ఫైల్ వ్యవస్థ అంటారు, ఇంకా పేర్లు మరియు లక్షణాలను కలిగి ఉండేందుకు అనుమతిస్తుంది. ఇది వాటిని దర్శన క్రమంలో దర్శన యొక్క తరతమ శ్రేణిలో లేదా సంచికలో నిల్వ చేయబడటానికి అనుమతిస్తుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: తొలి నిర్వహణ వ్యవస్థలలో సాధారణంగా ఏక విధ డిస్క్ చోదకం మరియు ఒక రకం ఫైల్ వ్యవస్థకు మద్దతు ఉంది. తొలి ఫైల్ వ్యవస్థలు వాటి సామర్ధ్యంలో, వేగంలో మరియు ఫైల్ పేర్ల యొక్క రకాలు మరియు వాడే దర్శని నిర్మాణాలులో పరిమితిగా ఉన్నాయి. ఈ పరిమితులు తరుచుగా నిర్వహణ వ్యవస్థలలో అవి రూపకల్పన చేయబడిన పరిమితులలో ప్రతిబింబిస్తూ ఒక ఫైల్ వ్యవస్థ కన్నా ఎక్కువ వాటిని మద్దతు ఇవ్వడానికి నిర్వహణ వ్యవస్థకు కష్టతరం చేస్తుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: చాలా సులభతరం చేయబడిన నిర్వహణ వ్యవస్థలు వికల్పాల యొక్క పరిమిత వ్యాప్తులను నిల్వ వ్యవస్థల కోసం ఆదరిస్తాయి, VFS లేదా కాల్పనిక ఫైల్ వ్యవస్థగా తెలుపబడిన సాంకేతికాన్ని UNIX మరియు Linux వంటివి ఆదరిస్తున్నాయి, ఉమ్మడి అనువర్తన కార్యక్రమనీకరణ అంతర్ముఖం (API) ద్వారా వ్యాప్తి చేయబడే రూపకల్పన లేదా ఫైల్ వ్యవస్థలను గౌరవించకుండా UNIX వంటి నిర్వహణ వ్యవస్థ నిల్వ పరికరాలను పెద్ద ఎత్తున ఆదరించింది.ఇది ప్రోగ్రామ్‌లకు అవి ప్రాప్తి చేస్తున్న పరికరాల జ్ఞానం అవసరం లేకుండా చేసింది.VFS నిర్దిష్ట చోదకాలు మరియు ఫైల్ వ్యవస్థ చోదకాలను ఉపయోగించడం ద్వారా ప్రోగ్రామ్‌లకు వాటిపై వ్యవస్థాపించిన అనంతమైన వేర్వేరు ఫైల్ వ్యవస్థలతో అనంతమైన పరికరాలకు ప్రాప్తిని అందించడానికి నిర్వహణ వ్యవస్థను అనుమతిస్తుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: ఒక అనుసంధానించబడిన నిల్వ పరికరం అనగా హార్డ్ డ్రైవ్ పరికరాల చోదకం ద్వారా ప్రాప్తి అవుతుంది. పరికర చోదకం డ్రైవ్ యొక్క నిర్దిష్టమైన భాషను అర్ధం చేసుకుని, నిర్వహణ వ్యవస్థ అన్ని డిస్క్ డ్రైవ్‌లతో ప్రాప్తి చేయడానికి దానిని ప్రామాణికమైన భాషలోకి అనువదిస్తుంది.UNIXలో ఇది అవరోధ పరికరాల యొక్క భాష.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: కెర్నెల్ సముచిత పరికర చోదకాన్ని కలిగి ఉన్నప్పుడు ఇది డిస్క్ డ్రైవ్ యొక్క విషయాలను ముడి ఆకృతిలో ప్రాప్తి చెందుతుంది, ఇది ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఫైల్ వ్యవస్థలను కలిగి ఉంటుంది. ఫైల్ వ్యవస్థ చోదకం ఆదేశాలను నిర్వహణ వ్యవస్థ అన్ని ఫైల్ వ్యవస్థలతో సంభాషించడానికి ఉపయోగించే ప్రామాణిక ఆదేశాల సమితిలోకి అనువదించడం ద్వారా ప్రతీ నిర్దిష్ట ఫైల్ వ్యవస్థను ప్రాప్తి చేస్తుంది. తరతమ శ్రేణి నిర్మాణంలో ఉంటూ ఫైల్ పేర్లు మరియు దర్సినిలు/సంచికలను మూలంగా చేసుకుని ప్రోగ్రామ్‌లు ఈ ఫైల్ వ్యవస్థలతో లావాదేవీ చేస్తాయి. అవి ఫైల్‌లను రూపొందించగలవు, తొలగించగలవు, తెరవగలవు మరియు మూయగలవు, దీనితో పాటు వాటికి సంబంధించిన ప్రాప్తి అనుమతులు, పరిమాణం, ఖాళీ స్థలం మరియు రూపకల్పన మరియు మార్పుల తేదీలతో సహా వివిధ సమాచారాన్ని సేకరిస్తుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: ఫైల్ వ్యవస్థల మధ్య వివిధ భేదాలు అన్ని ఫైల్ వ్యవస్థలకు మద్దతు ఇవ్వడం కష్టంగా ఉంటుంది. ఫైల్ పేర్లలో అనుమతించబడిన అక్షరాంకం, సందర్భ సున్నితత్వం మరియు వివిధ రకాల ఫైల్ ధర్మాలు ఒక ఏక అంతర్ముఖాన్ని ప్రతి ఫైల్ వ్యవస్థ నిరుత్సాహక పనిని అమలు చేస్తుంది. నిర్వహణ వ్యవస్థలు వాటి కోసం ప్రత్యేకంగా రూపకల్పన చేయబడిన ఫైల్ వ్యవస్థలను వాడటాన్ని (మరియు స్వాభివికంగా చాలా దన్ను) సిఫార్సు చేసాయి; ఉదాహరణకు Windowsలో NTFS మరియు ext3 మరియు Linuxలో ReiserFS. అయిన ఆచరణలో, సాధారణంగా తృతీయ పక్షం చోదకాలు అత్యంత సాధారణ-ప్రయోజన నిర్వహణ వ్యవస్థలో అత్యంత విస్తృతంగా వాడబడిన ఫైల్ వ్యవస్థలకు దన్ను ఇవ్వటానికి సిద్దంగా ఉంటాయి (ఉదాహరణకు, NTFS-3g ద్వారా Linuxలో NTFS ఇంకా FS-driver మరియు rfstool) ద్వారా Windowsలో ext2/3 మరియు ReiserFSలు సిద్ధం.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: పరికర చోదకం అనేది ఒక ప్రత్యేక సాఫ్ట్‌వేర్‌గా అభివృద్ధి చేయబడి హార్డ్‌వేర్ పరికరాలతో సంకర్షణకు అనుమతిస్తుంది. చిహ్నంగా ఇది పరికరం నుంచి ఆదేశాలు పొందుపరుస్తూ మరియు/లేదా డేటా అందుకోవటం, మరియు మరొక చివర వద్ద అవసరమైన అంతర్ముఖం నిర్వహణ వ్యవస్థ మరియు సాఫ్ట్‌వేర్ అనువర్తనాల హార్డ్‌వేర్‌తో అనుసంధానించబడిన ఒక నిర్దిష్ట కంప్యూటర్ బస్ ద్వారా లేదా సందేశాల ఉపవ్యవస్థతో పరికరంతో సంభాషణ కోసం తయారు చేయబడిన ఒక అంతర్ముఖం. ఇది ఒక ప్రత్యేకమైన హార్డ్‌వేర్-ఆధారిత కంప్యూటర్ ప్రోగ్రామ్, ఇది మరొక ప్రోగ్రామ్‌ను జరిపించే నిర్దిష్టమైన నిర్వహణ వ్యవస్థ కూడా, చిహ్నంగా ఒక కార్యాచరణ వ్యవస్థ లేదా అనువర్తనాల సాఫ్ట్‌వేర్ ప్యాకేజీ లేదా హార్డ్‌వేర్ పరికరం‌తో పారదర్శకంగా కలిసే కెర్నెల్ నిర్వహణ వ్యవస్థ క్రింద నడుస్తున్న కంప్యూటర్ ప్రోగ్రామ్ మరియు సాధారణంగా అవశ్యకంగా పని జరిగే అవసర ఆటంకాన్ని ఏకకాలిక కానీ సమయ-ఆదారిత హార్డ్‌వేర్ అంతర్ముఖ అవసరాలు కోసం పొందుపరుస్తుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: పరికర చోదకాల కీలక రూపకల్పన ధ్యేయం సంగ్రహణంప్రతి ఒక్క హార్డ్‌వేర్ (ఒకే పరికర జాతికి చెందినా కూడా) యొక్క నమూనా వేరుగా ఉంటుంది. నూతన నమూనాలు తయారీదారులచే విడుదల చేయబడి మరింత విశ్వసనీయమయిన లేదా మేలైన ప్రదర్శన కలిగి ఉంటూ మరియు ఈ నూతన నమూనాలను తరుచుగా భిన్నంగా నియంత్రణ చేయబడతాయి. కంప్యూటర్ల మరియు వాటి నిర్వహణ వ్యవస్థలు ప్రస్తుతం మరియు భవిష్యత్తులో కూడా ప్రతి ఒక్క పరికరాన్ని ఎలా అదుపు చేయాలో తెలుసుకోవటం అవసరం లేదు.ఈ సమస్యను అధిగమించుటకు, ప్రతీ పరికరం ఏ విధంగా నియంత్రించబడాలో తప్పనిసరిగా నిర్వహణ వ్యవస్థలకు తెలియాలి.పరికర చోదకం యొక్క చర్య ఏమిటంటే ఈ OS కేటాయించిన చర్య కాల్‌లను పరికర నిర్దిష్ట కాల్‌ల వలె అనువదించడం. శాస్త్రంలో ఒక కొత్త పరికరం కొత్త పద్ధతిలో నియంత్రించబడుతూ ఒక తగిన చోదకం ఉంటే అది సరిగా పనిచేస్తుంది.నిర్వహణ వ్యవస్థ దృష్టి నుంచి చూస్తే ఆ పరికరం యధాప్రకారం పని చేసేలా నూతన చోదక పరికరం ధ్రువీకరిస్తుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: రకరకాల నెట్‌వర్కింగ్ ప్రోటోకాల్‌లను, హార్డ్‌వేర్ మరియు కంప్యూటర్ అనువర్తనాలను ఉపయోగించడానికి ఇప్పట్లో అన్ని నిర్వహణ వ్యవస్థలు సమర్థిస్తాయి. అంటే విభిన్న నిర్వహణ వ్యవస్థల ద్వారా నడిచే కంప్యూటర్లు వైర్ కనెక్షన్ లేదా వైర్‌లెస్ కనెక్షన్‌లను ఉపయోగించి కంప్యూటింగ్, ఫైల్స్, ప్రింటర్‌లు మరియు స్కానర్‌లు తదితర వనరులు వాడటానికి ఒకే నెట్‌వర్క్‌లో పని చేయగలవు.నెట్‌వర్క్‌లు స్థానిక కంప్యూటర్‌కు కంప్యూటర్ యొక్క నిర్వహణ వ్యవస్థ నేరుగా కనెక్ట్ అయినప్పుడు వాటి వనరులను ఏ విధంగా ప్రాప్తి చేస్తుందో అదే విధంగా సుదూర కంప్యూటర్ వనరుల ప్రాప్తి చేయడానికి అనుమతిస్తాయి.సరళమైన సంభాషణ నుండి నెట్‌వర్క్ చేయబడిన ఫైల్ వ్యవస్థలు లేక వేరే కంప్యూటర్ గ్రాఫిక్‌లు మరియు ధ్వని హార్డ్‌వేర్ లాంటి సమస్త వనరులను ఉపయోగించవచ్చు. కొన్ని నెట్‌వర్క్ సేవలు కంప్యూటర్ వనరులను పారదర్శకంగా వాడేందుకు అనుమతిస్తాయి, ఎలాగంటే నెట్‌వర్క్ ఉపయోగించే వారిని కంప్యూటర్ ఆదేశ పంక్తి అంతర్ముఖం ద్వారా ప్రత్యక్ష కంప్యూటర్ వినియోగానికి SSH అనుమతి ఇస్తుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: ఒక నెట్‌వర్క్ ద్వారా ఒక కంప్యూటర్‌ను మరొక కంప్యూటర్‌తో అనుసంధానించే క్లయింట్/సర్వర్ నెట్‌వర్కింగ్ ప్రోగ్రామ్‌ను సర్వర్ అంటారు. UNIX లేదా Linux ఉపయోగించే సర్వర్‌లు, నెట్‌వర్క్ కంప్యూటర్‌లకు మరియు వినియోగించే వారికి వివిధ సేవలను అందిస్తాయి. సర్వర్ నెట్‌వర్క్ చిరునామా వెలుపల ఉన్న సంఖ్యాక ప్రాప్తి పాయింట్‌లు లేదా పోర్ట్‌ల ద్వారా ఈ సేవలు అందిస్తారు.వచ్చే ప్రతి అభ్యర్థనను నిర్వహించే బాధ్యత గల ప్రతి పోర్ట్ సంఖ్య, గరిష్ఠంగా ఒకే ప్రోగ్రామ్‌తో సంబంధించి ఉంటుంది. అత్యంత సామర్థ్యం గల వినియోగదారు ప్రోగ్రామ్, నిర్వహణ వ్యవస్థ కెర్నెల్‌కు సందేశాలు పంపిస్తూ కంప్యూటర్ యొక్క స్థానిక హార్డ్‌వేర్ వనరులను వినియోగించగలదు.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: వివిధ నిర్వహణ వ్యవస్థలు ఒకటి లేదా ఎక్కువ విక్రేత-నిర్దిష్ట లేక ఉచిత నెట్‌వర్కింగ్ ప్రోటోకాల్స్ సమర్థిస్తాయి, ఉదాహరణకు, IBM వ్యవస్థల కొరకు SNA, డిజిటల్ ఎక్విప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ వ్యవస్థల కొరకు DECnet మరియు Windows కొరకు Microsoft-నిర్దిష్ట ప్రోటోకాల్స్ (SMB). ఫైల్ వినియోగానికి NFSను ఉపయోగిస్తున్నట్లు, నిర్దిష్ట పనులను నిర్దిష్ట ప్రోటోకాల్స్ కూడా సమర్థిస్తాయి.సుదూర కంప్యూటర్ ధ్వని హార్డ్‌వేర్ నుండి, స్థానిక అనువర్తనాలలో ధ్వని వచ్చేలా ESound లేదా esd లాంటి ప్రోటోకాల్స్‌ను సులభంగా నెట్‌వర్క్‌లోనికి చేర్చవచ్చు.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: ఎన్ని టెక్నాలజీలు సక్రమంగా పనిచేస్తున్నాయనే విషయంపై కంప్యూటర్ యొక్క భద్రత ఆధారపడి ఉంటుంది.కెర్నెల్ నుంచి నెట్‌వర్క్ ద్వారా బాహ్య వనరులను ఉపయోగించుటకు మరియు కంప్యూటర్‌లో సాఫ్ట్‌వేర్ అమలు చేయడానికి ఆధునిక నిర్వహణ వ్యవస్థలు వివిధ పరికరాలను ఉపయోగిస్తాయి.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: ఏ అభ్యర్థనను అనుమతించాలో, దేనిని తిరస్కరించాలో అని వచ్చే అభ్యర్థనల మధ్య భేదం తెలుసుకునే సామర్థ్యం నిర్వహణ వ్యవస్థ కలిగి ఉండాలి.కొన్ని కంప్యూటర్లు వినియోగదారు పేరు అనే అభ్యర్థించిన వారి "గుర్తింపు" కలిగి ఉంటాయి, కొన్ని కంప్యూటర్లు వచ్చిన సందేశాలను "అర్హత" మరియు "అనర్హత' విధానం ద్వారా ప్రత్యేకిస్తాయి. గుర్తింపు నెలకొల్పేందుకు "ప్రామాణికత" విధానం అవసరం అవుతుంది. తరచుగా వినియోగదారు పేరు నమోదు చేయబడుతుంది మరియు ప్రతి వినియోగదారు పేరుకు ఒక అనుమతిపదం ఉంటుంది. మాగ్నెటిక్ కార్డ్‌లు లేక బయోమెట్రిక్ డేటా వంటి ప్రామాణిక విధానాలను ఉపయోగించవచ్చు.కొన్ని సందర్భాల్లో, ముఖ్యంగా నెట్‌వర్క్ కనెక్షన్లలో ఎలాంటి అనుమతి లేకుండా వనరులను ఉపయోగించవచ్చు (కంప్యూటర్‌లోని ఫైల్ నెట్‌వర్క్‌లో ఉన్న ఏ కంప్యూటర్ నుండైనా చదవవచ్చు).అభ్యర్థించిన వారు గుర్తింపు విషయాన్ని కూడా "ధ్రువీకరిస్తుంది" ; అభ్యర్థించిన వారు ఒక వ్యవస్థలోకి లాగిన్ అయిన తర్వాత ప్రాప్తి చేయగల నిర్దిష్ట సేవలు మరియు వనరులు అభ్యర్థించిన వారి వినియోగదారు ఖాతాకు లేదా అభ్యర్థించిన వారికి చెందిన పలు మార్గాల్లో అమర్చబడిన వినియోగదారుల సమూహాలకు కేటాయించబడతాయి.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: దీనికి తోడు అనుమతించు/నిరాకరించు భద్రత పద్దతిలో అత్యంత భద్రత స్థాయి కలిగిన వ్యవస్థ, తనిఖీ విధానాలను ప్రవేశపెడుతుంది.ఈ పద్ధతి వలన వనరులను ఉపయోగించే అభ్యర్థుల జాడ తెలుసుకోవచ్చు ("ఈ ఫైల్ ఎవరు చదువుతున్నారు?").ఆటంకాల ద్వారా నిర్వహణ వ్యవస్థ కెర్నెల్‌లోకి హానికరమైన అభ్యర్థనలు బదిలీ చేయగలిగితే ముందు నుంచే అమలయ్యే ప్రోగ్రామ్ నుండి అంతర్గత భద్రత లేదా భద్రత సాధ్యమవుతుంది.ప్రోగ్రామ్‌లు నేరుగా హార్డ్‌వేర్ మరియు వనరులను ఉపయోగిస్తే వాటికి భద్రత అసాధ్యం.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: కంప్యూటర్ బయట నుండి అభ్యర్థన వస్తే, ఒక విధమైన నెట్‌వర్క్ అనుసంధానం ద్వారా అనుసంధాన కన్సోల్ వద్ద లాగిన్ అయిన వాటి నుండి బాహ్య భద్రత అవసరం అవుతుంది. బాహ్య అభ్యర్థనలను తరచుగా ఉపకరణ చోదకాల ద్వారా నిర్వహణ వ్యవస్థ కెర్నెల్‌కు పంపిబడతాయి, అక్కడ నుండి అనువర్తనాలకు పంపిబడతాయి లేక నేరుగా పంపబడతాయి.వాణిజ్య మరియు సైన్యానికి చెందిన అత్యంత ముఖ్యమైన సమాచారం కంప్యూటర్లలో ఉన్నందుకు నిర్వహణ వ్యవస్థ భద్రతకు ఎంతో ప్రాముఖ్యత. భద్రత యొక్క పనితీరును సమీక్షించడానికి మౌలిక అవసరతలు సమీకరించే ఒక ప్రమాణాన్ని యునైటెడ్ స్టేట్స్, ప్రభుత్వ రక్షణ శాఖ (DoD) "నమ్మకమైన కంప్యూటర్ వ్యవస్థ మూల్యాంకన ప్రమాణా" న్ని (TCSEC) తయారు చేసింది. నిర్వహణ వ్యవస్థ తయారీదారులకు ఈ ప్రమాణం అత్యంత ప్రాముఖ్యమైంది, ఎందుకంటే ముఖ్యమైన లేక వర్గీకృత సమాచారం ఉన్న కంప్యూటర్ వ్యవస్థల ప్రాసెసింగ్, నిల్వ మరియు బహిర్గతం చేయడం వంటి అంశాలను వెలకట్టి, వర్గీకరించడానికి TCSEC ప్రమాణాన్ని ఉపయోగిస్తారు.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: నెట్‌వర్క్ సేవలలో ఫైల్ పంచడం, ప్రింట్ సేవలు, ఈమెయిల్, వెబ్ సైట్‌లు మరియు ఫైల్ బదిలీ ప్రోటోకాల్‌లు ఉన్నాయి, వీటిలో అధిక శాతం రాజీ భద్రత పొందవచ్చు. భద్రత కావలసిన వాటిలో ముందుగా హార్డ్‌వేర్ ఉపకరణాలు, సాధారణంగా ఫైర్‌వాల్‌లు లేక చొరబాట్లను శోధించే/నిరోధించే వ్యవస్థలు. నిర్వహణ వ్యవస్థ స్థాయికి వివిధ సాఫ్ట్‌వేర్ ఫైర్‌వాల్‌లు మరియు చొరబాట్లను శోధించే/నిరోధించే వ్యవస్థలు లభ్యమవుతాయి. అధిక శాతం ఆధునిక నిర్వహణ వ్యవస్థలో స్వయంసిద్ధంగా చేర్చబడిన సాఫ్ట్‌వేర్ ఫైర్‌వాల్ ఉంటుంది. నిర్వహణ వ్యవస్థలో అమలయ్యే ఏదైనా అనువర్తనం లేక సేవ నుండి లేక సేవకు నెట్‌వర్క్ ట్రాఫిక్‌ను అనుమతించడం లేక నిరాకరించడం సాఫ్ట్‌వేర్ ఫైర్‌వాల్ యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం. భద్రతకు ఆటంకం కలగకుండా ఫైర్‌వాల్, ఆ పోర్ట్‌కు చెందిన సేవకు అనుసంధానం కావడానికి ప్రయత్నిస్తున్న ట్రాఫిక్‌ను నిరాకరిస్తుంది, కాబట్టి భద్రత లేని Telnet లేక FTP వంటి సేవను వ్యవస్థాపించి అమలు చేయవచ్చు.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: పోపెక్ మరియు గోల్డ్ బర్గ్ వర్చువలైజేషన్ అవసరతలను చేరలేదు పైగా స్థానిక కోడ్ ప్రకారం నిర్వహణ వ్యవస్థ అమలు కాకుండా ఓ ప్రాసెసర్‌ను సరిగ్గా పెట్టి లేదా Java వంటి p-కోడ్ ఆధారిత సిస్టానికి హొస్ట్‌గా ఇస్తుంది కాబట్టే ఇది వ్యవస్థలో ఒకే ప్రత్యామ్నాయ ప్రణాళిక మరియు ఏకైక శాండ్‌బాక్స్ ప్రణాళిక.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: అంతర్గత భద్రత ముఖ్యంగా బహు వినియోగదారులకు వర్తిస్తుంది; ఎందుకంటే ఇక్కడ ఒకే వ్యవస్థలో ఇతరులు చదవలేని మరియు చెరపలేని రహస్య సమాచారాన్ని వినియోగదారు భద్రపర్చుకోగలరు.తనిఖీ చేయడం అవసరమైతే అంతర్గత భద్రత కూడా ప్రాముఖ్యత సంతరించుకొంటుంది, ఎందుకంటే ఒక ప్రోగ్రామ్ నిర్వహణ వ్యవస్థను మరియు తనిఖీని దాటివేయగలదు.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: Windows 9xలో బహు వినియోగదారులకు ప్రొఫైళ్లు ఉంటాయి కానీ వాటిలో ప్రవేశానికి అర్హత ఉండదు; అందుకే అవి నిజమైన బహు-వినియోగదారుల నిర్వహణ వ్యవస్థ కాదు. దీనికి తోడు కేవలం పాక్షిక స్మృతి రక్షణను అమలు చేశారు. భద్రత కరువైనందుకు సర్వత్రా ఈ విధానంపై విమర్శ వెల్లువెత్తింది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: నిర్వహణ వ్యవస్థలలోని Windows NT క్రమం సంపూర్ణ స్మృతి రక్షణ ఇస్తూ నిజమైన బహు-వినియోగదారు నిర్వహణ వ్యవస్థలా ఉంది.ఏదేమైనప్పటికీ, నిజమైన బహు-వినియోగదారు నిర్వహణ వ్యవస్థ ప్రయోజనాలు రద్దు చేయబడ్డాయి ఎందుకంటే, Windows vista అమలులోకి వచ్చే ముందుగా మొట్టమొదటి వినియోగదారు ఖాతా అయిన నిర్వాహక ఖాతా సృష్టించబడింది, ఇది అన్ని ఖాతాలకు స్వయం సిద్ధంగా ఉంటుంది. Windows XPలో పరిమిత ఖాతాలు ఉన్నప్పటికీ చాలా మంది వినియోగదారులు తక్కువ వసతులు గల ఖాతాలను వినియోగించడం లేదు, ఎందుకంటే అత్యధిక శాతం ప్రోగ్రామ్‌లు అనవసరంగా పాలక హక్కులను కోరుతాయి, అందుకోసం చాలా మంది పాలక ఖాతాలోనే ప్రోగ్రామ్‌లు అమలు చేస్తారు.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: దీన్ని మార్చడానికి వినియోగదారు ఖాతా నియంత్రణగా పిలువబడే ప్రత్యేకార్హత ఉన్నత వ్యవస్థను Windows Vista ప్రవేశ పెట్టింది. ప్రామాణిక వినియోగదారు ప్రవేశించేటప్పుడు ఒక లాగాన్ సమావేశ కాలాన్ని మరియు మౌలిక అధికారాలను అప్పచెప్పే ఒక టోకెన్‌ను ఇస్తుంది.కాబట్టి, కొత్త లాగాన్ కాలం మొత్తం వ్యవస్థను ప్రభావం చేసే మార్పులు చేయడంలో సమర్థత కోల్పోతుంది. నిర్వాహక సమూహంలో వినియోగదారు లాగిన్ అయినప్పుడు, రెండు వేర్వేరు టోకెన్‌లు ఇవ్వబడతాయి.సాధారణంగా ప్రత్యేక అధికారాలు ఉన్నందుకు చిహ్నంగా మొదటి టోకెన్ నిర్వాహకునికి ఇస్తారు మరియు రెండవది ప్రామాణిక వినియోగదారునికి ఇచ్చే నియంత్రత టోకెన్ లాంటిది. నిర్వాహక ఖాతాలో కూడా తగ్గించిన అధికార పరిస్థితులు ఉండే నియంత్రత టోకెన్‌లు Windows షెల్ సహా ఇతర వినియోగదారు అనువర్తనాలు, ఉపయోగించడం మొదలుపెట్టాయి.ఎప్పుడైతే ఒక అనువర్తనం ఎక్కువ వసతులు కావాలన్నప్పుడు లేదా "నిర్వహుకుని వలన అమలయ్యే" అని క్లిక్ చేసినప్పుడు, UAC ధ్రువీకరణ కోసం ప్రేరేపిస్తుంది మరియు సమ్మతి తెలిపిన తరువాత (ఖాతా అడిగే వినియోగదారు నిర్వాహక సమూహంలో సభ్యులు కానప్పటికీ) నిరాటంకమైన టోకెన్‌తో ప్రక్రియ మొదలవుతుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: Linux మరియు UNIX రెండిటికీ రెండంచెల భద్రత ఉంటుంది, అన్ని UNIX-వంటి వ్యవస్థలలో ఒక విశేషమైన వినియోగదారు ఖాతా ద్వారా వ్యవస్థ వారిగా మూల వినియోగాదారునిలో మార్పులను పరిమితి చేస్తుంది.మూల వినియోగదారునికి వ్యవస్థలో అపారమైన మార్పులు చేసేందుకు వీలుండగా, సాధారణ వినియోగదారులు తమ ఫైళ్లు దాచడంలో మరియు హార్డ్‌వేర్ ప్రాప్తిలో పరిమితులు ఉంటాయి. చాలా వ్యవస్థలలో, వినియోగదారు స్మృతి వాడకం, లభించే ప్రోగ్రామ్‌ల ఎంపిక, వారి మొత్తం డిస్క్ వాడకం లేక నిర్దేశిత భాగం, లభించే ప్రోగ్రామ్‌లలో ఎంపిక ప్రాధాన్యత మరియు ఇతర చర్యలు లాక్ చేయబడతాయి.దీనితో వినియోగదారుడు, వ్యవస్థలోని ఏ భాగానికి అపాయం కలిగించకుండా (ఆకస్మికంగా వచ్చే వ్యవస్థ స్థాయి దోషాలను నిరోధించే) లేక వ్యవస్థలో మార్పులను తీసివేయకుండా, తాను చేయాల్సిన వాటిని చేయడంలో స్వతంత్రుడు అవుతాడు.వినియోగదారుడు తన పనికి సంబంధించిన ఫైల్‌లను భద్రపరచుకొనే ప్రదేశంగా మరియు వినియోదారుని అమర్పులు కంప్యూటర్ ఫైల్ వ్యవస్థలో భద్రం చేసే ప్రదేశాన్ని సొంత డైరెక్టరీ అంటారు. ఈ భావాన్ని Windows నా పత్రాల సంచిక తరువాత ప్రవేశపెట్టింది.వినియోగదారుడు ఏదైనా సు లేక సూడో కమాండ్ ఇచ్చి కంప్యూటర్ మూల అనుమతిపదాన్ని ప్రేరేపిస్తే వచ్చే సమాధానం ద్వారా తాత్కాలికంగా మూల వినియోగదారుడు కావాలి, అప్పుడే తన సొంత డైరెక్టరీ బయట ఏదైనా సాఫ్ట్‌వేర్ వ్యవస్థాపన చేయవచ్చు లేక వ్యవస్థలో మార్పులు చేయవచ్చు. వినియోగదారు సుడో ఆదేశం ద్వారా, వ్యవస్థ యొక్క మూల అనుమతిపదాన్ని ఉపయోగించే బదులు తమ సొంత అనుమతిపదం ఉపయోగించి ప్రోగ్రామ్‌లు వాడుకొనేలా కొన్ని వ్యవస్థల్లో (Ubuntu మరియు నిష్పాదకాలు) స్వయంసిద్ధంగా అమరికలు చేయబడ్డాయి.కొన్నిసార్లు మూలానికి ప్రాప్తికి ఒకరికి అనుమతి కల్పిస్తూ "మూలానికి వెళ్ళు" లేక "మూలానికి చేరుకోవడం" జరుగుతుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: అన్ని ఆధునిక నిర్వహణ వ్యవస్థలు చోదకాల మద్దతుకు ఒకే రకమైన ఫైల్ వ్యవస్థలను ఉపయోగిస్తున్నప్పటికీ ఫైల్ వ్యవస్థలకు లభించే మద్దతు మాత్రం విభిన్నంగా ఉంటుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: Solaris నిర్వహణ వ్యవస్థ (ఉచిత ప్రామాణికాలు మరియు/లేక ఉచిత మాతృకలపై ఆధారపడిన అధిక శాతం నిర్వహణ వ్యవస్థలు) UFSను ప్రాథమిక ఫైల్ వ్యవస్థగా ఉపయోగిస్తున్నాయి.1998 ముందు వరకు Solaris UFSకు లాగిన్/జర్నలింగ్ సామర్థ్యాలు ఉండేవి కావు తరువాత OS ఈ సామర్థ్యాలతో పాటు ఆధునిక డేటా నిర్వహణ సామర్థ్యాన్ని సాధించింది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: Veritas (జర్నలింగ్) VxFS, Sun Microsystems నుండి వచ్చిన QFS, UFSకు మల్టీటెరాబైట్ మద్దతు మరియు UFS పరిమాణ నిర్వహణ OS మరియు ZFSలో భాగంగా చేర్చబడిన (ఉచిత మాతృక, పూలబుల్, 128-బిట్, ఇమడ్చగలిగినది మరియు తప్పిదాలు-సరిచుసేది) తదితర లక్షణాలు చేర్చారు.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: బూట్ చేయబడిన Veritas VxFS సక్రమ నిర్వర్తన కొరకు కెర్నెల్ వ్యాప్తులను Solarisలో చేర్చారు. Solaris 7లో UFS కొరకు లాగింగ్ లేక జర్నలింగ్ చేర్చారు.Solaris 10, Solaris Express, OpenSolaris, మరియు Solaris యొక్క ఇతర ఉచిత మాతృక సంస్కరణలు బూట్ చేయబడిన ZFSకు మద్దతిచ్చాయి.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: విస్తీర్ణతను, సామర్థ్యాన్ని చేర్చడానికి మరియు బహిర్గతం చేయడానికి తార్కికమైన పరిమాణ నిర్వహణ బహు ఉపకరణాలను దాటివేయడానికి ఫైల్ వ్యవస్థకు అనుమతి ఇస్తుంది.Solarisలో Solaris పరిమాణ నిర్వహుకుడు (ముందు Solstice DiskSuite అని పిలిచేవారు) నిర్వహణ వ్యవస్థల్లో చాలా వాటిలా Solaris Veritas పరిమాణ నిర్వాహకుడి ద్వారా మద్దతు పొందుతుంది.ZFSలో కాల్పనిక నిల్వ పూల్స్‌ను అధికార పరచడానికి ఆధునిక Solaris ఆధారిత నిర్వహణ వ్యవస్థలు పరిమాణ నిర్వహణ ఉపయోగిస్తాయి.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: ext2, ext3, ext4, ReiserFS, Reiser4, JFS, XFS, GFS, GFS2, OCFS, OCFS2, and NILFS వీటిలో అత్యధిక Linux వ్యాపకాలు కొన్నిటికి మద్దతిస్తాయి. ext ఫైల్ వ్యవస్థలు ext2, ext3 and ext4 మాతృక Linux ఫైల్ వ్యవస్థపై ఆధారపడి ఉంటాయి.తమ అవసరాల కొరకు వేరే కంపెనీలు, అభిరుచి గలవారు లేక UNIX, Microsoft Windows మరియు ఇతర నిర్వహణ వ్యవస్థల ద్వారా నియమితులైన వారు ఇతర ఫైల్‌లను అభివృద్ధి చేశారు.Macintosh ప్రాథమిక ఫైల్ వ్యవస్థ అయిన HFS మరియు FAT (MS-DOS ఫైల్ వ్యవస్థ) మరియు XFS, JFSలకు Linux యొక్క పూర్తి మద్దతు ఉంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: ఇటీవలి కాలంలో Microsoft Windows NT NTFS ఫైల్ వ్యవస్థకు Linuxలో మద్దతు కనపడింది, అందుకే స్వంత UNIX ఫైల్ వ్యవస్థలకి ఇచ్చే మద్దతును పోల్చుకోవచ్చు.CDలు, DVDలు మరియు BluRay డిస్క్‌లకు మద్దతు ఇచ్చే ప్రామాణిక ఫైల్ వ్యవస్థలు ISO 9660 మరియు ప్రపంచ డిస్క్ క్రమం (UDF)Linuxను అత్యధిక ఫైల్ వ్యవస్థల్లో వ్యవస్థాపన చేయవచ్చు.ఇతర నిర్వహణ వ్యవస్థల్లా కాకుండా Linux మరియు UNIX ఏ మాధ్యమంలో నిల్వ ఉంది అనే విషయాన్ని లక్ష్యపెట్టకుండా ఏ ఫైల్‌నైనా అనుమతిస్తాయి, ఒకవేళ హార్డ్‌డ్రైవ్, ఓ డిస్క్ (CD,DVD...), ఓ USBకీ లేక ఇతర ఫైల్ వ్యవస్థలో ఉన్న వేరే ఫైల్ అయినా అనుమతిస్తుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: నెట్‌వర్క్ ద్వారా అనుసంధానించబడిన ఇతర కంప్యూటర్ల ఫైల్ వ్యవస్థలకు, NTFS FAT ఫైల్ వ్యవస్థకు మరియు ISO 9660 మరియు CDలు, DVDలు మరియు ఇతర ఆప్టికల్ డిస్క్‌ల కొరకు ఉపయోగించే UDF ఫైల్ వ్యవస్థలకు Microsoft Windows ఇప్పట్లో మద్దతు ఇస్తోంది.Windowsలో ప్రతి ఫైల్ వ్యవస్థ సరైన మాధ్యమంలో అనువర్తనం కొరకు పరిమితి చేయబడింది, ఉదాహరణకు CDలు ISO 9660ని వినియోగించాలి లేక UDF, Windows Vistaను ఉపయోగించాలి. నిర్వహణ వ్యవస్థ వ్యవస్థాపించే ఏకైక ఫైల్ వ్యవస్థ NTFS.Windows Embedded CE 6.0, Windows Vista Service Pack 1 మరియు ఫ్లాష్ చోదకాలకు సరిపోయే ExFATకు Windows Server 2008 మద్దతు ఇస్తుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: Mac OS X దాని ప్రాథమిక ఫైల్ వ్యవస్థ వలె జర్నలింగ్‌తో HFS+కు మద్దతు ఇస్తుంది.ఇది మునుపటి Mac OS యొక్క తరతమ శ్రేణి ఫైల్ వ్యవస్థ నుండి రూపొందించబడింది. FAT, NTFS (చదవడానికి మాత్రమే, అయినప్పటికీ Mac OS X వినియోగదారుల కోసం Microsoft Windows NTFS ఫైల్ వ్యవస్థకు వ్రాయడానికి-చదవడానికి మద్దతు ఇచ్చే ఉచిత క్రాస్ ఫ్లాట్‌ఫారమ్ అమలు అయ్యే దాన్ని NTFS 3G అని పిలుస్తారు.), UDF మరియు ఇతర ఫైల్ వ్యవస్థలతో Mac OS X సౌకర్యంగా పనిచేస్తుంది కాని వాటిని వ్యవస్థాపించలేదు.UNIX యొక్క తదుపరిధి Mac OS X ఇప్పుడు UNIX VFSచే కాల్పనికంగా అన్ని ఫైల్ వ్యవస్థలకు మద్దతు ఇస్తుంది. ఇటీవల Apple Inc. Mac OS Xను Sun Microsystem యొక్క ZFSలో వ్యవస్థాపించే కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది మరియు Mac OS X 10.5లో ఇప్పటికే ప్రాథమిక మద్దతు అందుబాటులో ఉంది మరియు బ్లూ-రే డిస్క్‌కు మద్దతు ఇస్తుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: FAT ఫైల్ వ్యవస్థ‌లు సులభంగా ఉండటం వలన సాధారణంగా ఫ్లాపీ డిస్క్లు, ఫ్లాష్ స్మృతి కార్డ్‌లు, డిజిటల్ కెమెరాలు మరియు పలు ఇతర పోర్టబుల్ ఉపకరణాల్లో గుర్తించవచ్చు. FAT పనితీరును ఇతర ఫైల్ వ్యవస్థలతో పోల్చినప్పుడు తక్కువ స్థాయిలో ఉంటుంది ఎందుకంటే ఇది చాలా సాధారణ డేటా నిర్మాణాలను ఉపయోగిస్తూ ఫైల్ కార్యాచరణలకు ఎక్కువ సమయాన్ని వృధా చేస్తుంది మరియు పలు చిన్న ఫైళ్లు ఉన్న పరిస్థితుల్లో డిస్క్ స్థల ఉపయోగాన్ని సరిగా నిర్వహించలేదు.ISO 9660 మరియు యూనివర్సల్ డిస్క్ ఫార్మాట్ అనేవి కాంపాక్ట్ డిస్క్‌లు మరియు DVDలను లక్ష్యంగా చేసుకున్న రెండు సాధారణ ఆకృతులు.Linux 2.6 శ్రేణి మరియు Windows Vistaచే మద్దతు గల మౌంట్ రైనెయిర్ అనేది ఫ్లాపీ డిస్క్‌లతో సాధ్యమయ్యే విధంగా DVDల్లో మళ్లీ వ్రాయడాన్ని సులభం చేసే UDFకు కొత్త పొడిగింపు.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: ఫైల్ వ్యవస్థలు వ్యవస్థ పాడైన పరిస్థితుల్లో సురక్షిత పునరుద్ధరణకు జర్నలింగ్‌ను అందిస్తుంది.జర్నల్ ఫైల్ వ్యవస్థ సమాచారాన్ని రెండుసార్లు వ్రాస్తుంది: ముందుగా ఫైల్ వ్యవస్థ కార్యాచరణల లాగ్ అయిన జర్నల్‌కు, తర్వాత సాధారణ ఫైల్ వ్యవస్థలో దాని అసలైన స్థలానికి వ్రాస్తుంది.జర్నలింగ్ ఫైల్ వ్యవస్థ చోదకంచే నిర్వహించబడుతుంది మరియు డిస్క్ యొక్క విషయాలను మార్చే ప్రతి కార్యాచరణను ట్రాక్ చేస్తుంది.పాడైన సందర్భంలో, జర్నల్ యొక్క మళ్లీ ప్లే చేయడం ద్వారా వ్యవస్థను అనుకూలమైన స్థితికి పునరుద్ధరించవచ్చు.పలు UNIX ఫైల్ వ్యవస్థలు ReiserFS, JFS మరియు Ext3లతో సహా జర్నలింగ్‌ను అందిస్తాయి.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: వీటికి విరుద్ధంగా, జర్నల్ కాని ఫైల్ వ్యవస్థల్లో సాధారణంగా ఆకస్మిక షట్‌డౌన్ అయితే ఏదైనా అననుకూలతను fsck లేదా chkdsk వంటి సౌకర్యాలను ఉపయోగించి సంపూర్ణంగా పరీక్షించాల్సిన అవసరం ఉంటుంది.సులభమైన నవీకరణలు అనేవి జర్నలింగ్‌కు ప్రత్యామ్నాయంగా నవీకరణ కార్యాచరణలను జాగ్రత్తగా నిర్వహిస్తూ రెండోసారి వ్రాయడాన్ని తొలగించేవి.లాగ్-నిర్మాణ ఫైల్ వ్యవస్థలు మరియు ZFSలు కూడా సాధారణ జర్నలడ్ ఫైల్ వ్యవస్థకు కొంచెం వ్యత్యాసంగా ఉంటాయి. ఇవి అంతర్గత నవీకరణలను చేయకుండా ఎల్లప్పుడూ డేటా కొత్త నకలను వ్రాస్తూ అననుకూలతను తొలగిస్తాయి.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: పలు ఆధునిక కంప్యూటర్ వ్యవస్థలు గ్రాఫికల్ వినియోగదారు అంతర్ముఖం‌ల (GUI)కు మద్దతు ఇస్తుంది మరియు వాటిని కలిగి ఉంటాయి.Microsoft Windows మరియు Mac OS యొక్క అసలు ఆచరణ వంటి కొన్ని కంప్యూటర్ వ్యవస్థలో, GUIను కెర్నల్‌లో వ్యవస్థాపించబడుతుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: సాంకేతికంగా గ్రాఫికల్ వినియోగదారు అంతర్ముఖం అనేది ఒక నిర్వహణ వ్యవస్థ సేవ కాదు, కార్యాచరణ వ్యవస్థ కెర్నల్‌కు మద్దతు కల్పించడం ద్వారా GUI అమలు చేయవల్సిన అవుట్‌పుట్ చర్యలకు అవసరమైన సందర్భ మీటల సంఖ్యను తగ్గించడం ద్వారా GUI మరింతగా ప్రతిస్పందించేలా అనుమతిస్తుంది.ఇతర నిర్వహణ వ్యవస్థలు అనేవి కార్యచరణ వ్యవస్థ మరియు కెర్నల్ నుండి గ్రాఫిక్స్ ఉపవ్యవస్థను వేరుచేసే వ్యవస్థ. 1908లలో UNIX, VMS మరియు పలు ఇతరాలు ఈ విధంగా నిర్మించిన నిర్వహణ వ్యవస్థలను కలిగి ఉన్నాయి. Linux మరియు Mac OS Xలు ఈ విధంగానే నిర్మించారు. Windows Vista వంటి Microsoft Windows యొక్క ఇటీవల విడుదలైనవి ఒక గ్రాఫిక్స్ ఉపవ్యవస్థను వినియోగదారు స్థలంలోనే అమలు చేస్తుంది, అయితే Windows NT 4.0 మరియు Windows Server 2003 మధ్య సంస్కరణల గ్రాఫిక్స్ డ్రాయింగ్ విధులు ఎక్కువగా కెర్నల్ స్థలంలోనే ఉంటాయి.Windows 9xలో అంతర్ముఖం మరియు కెర్నల్ మధ్య కొంత వ్యత్యాసం ఉంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: పలు కంప్యూటర్ నిర్వహణ వ్యవస్థలు వినియోగదారుకు కావల్సిన వినియోగదారు అంతర్ముఖం‌ను వ్యవస్థాపించడానికి లేదా రూపొందించడానికి వారిని అనుమతిస్తాయి.X Window వ్యవస్థ GNOME లేదా KDEతో కలయిక అనేది పలు Unix మరియు Unix-వంటి (BSD, Linux, Minix) వ్యవస్థల్లో సాధారణంగా కనిపించే ఏర్పాటు.Microsoft Windows కోసం Windows షెల్‌కు ప్రత్యామ్నాయాలను అందించే పలు Windows షెల్ భర్తీలు విడుదల అయ్యాయి, కానీ షెల్‌ను మాత్రమే Windows నుండి వేరు చేయడం సాధ్యం కాదు.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: తక్కువ సమయంలోనైనా పలు Unix-ఆధారిత GUIలు లభ్యతలో ఉన్నాయి, ఎక్కువగా X11 నుండి రూపొందించినవి.Unix (HP, IBM, Sun) యొక్క పలు విక్రేతల మధ్య పోటీ పలు విభజనకు దారి తీసింది, 1990లో COSE మరియు CDEకు ప్రామాణికంగా చేయడానికి ప్రయత్నించినప్పటికీ వేర్వేరు కారణాల వలన విఫలమైంది, కాలక్రమంలో GNOME మరియు KDEను విస్తారంగా అమలు చేయడంతో ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకున్నాయి. ఉచితంగా లభించే ఉపకరణసామాగ్రి మరియు డెస్క్‌టాప్ వ్యవస్థలకు ముందుగా, సాధారణ ఉపకరణసామాగ్రి/డెస్క్‌టాప్ కలయిక మోతిఫ్ (మరియు CDE అభివృద్ధి చేయడానికి ఆధారం).


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: గ్రాఫికల్ వినియోగదారు అంతర్ముఖం‌లను తదుపరి సమయంలో రూపొందించబడ్డాయి.ఉదాహరణకు, Windows దాని ఒక ముఖ్యమైన సంస్కరణను విడుదల చేసిన ప్రతిసారీ దాదాపు దాని వినియోగదారు అంతర్ముఖం‌ను సవరిస్తుంది మరియు Mac OS GUI 1999లో Mac OS X విడుదలతో పూర్తిగా మారిపోయింది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: Microsoft Windows అనేది IBM PCలోని పాత MS-DOS నిర్వహణ వ్యవస్థకు ఒక యాడ్-ఆన్ వలె రూపొందించబడిన యాజమాన్య కార్యాచరణ వ్యవస్థకు చెందినది. ఆధునిక వెర్షన్‌లు OS/2 కోసం ఉద్దేశించబడిన నూతన Windows NT కెర్నల్ ఆధారంగా రూపొందించబడినవి. Windows x86, x86-64 మరియు Itanium ప్రాసెసర్‌లపై అమలు అవుతుంది.మునుపటి వెర్షన్‌లు DEC Alpha, MIPS, Fairchild (తర్వాత Intergraph) Clipper మరియు PowerPC కంప్యూటర్‌ల్లో (దీన్ని SPARC నిర్మాణానికి పోర్ట్ చేయడానికి కొంత పనిచేసారు) అమలు అవుతాయి.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: జూన్ 2008 కల్లా, Microsoft Windows ప్రపంచవ్యాప్తంగా అత్యధిక మొత్తంలో డెస్క్‌టాప్ మార్కెట్ భాగస్వామ్యాన్ని కలిగి ఉంది. Windowsను సర్వర్‌ల్లో, వెబ్ సర్వర్‌లు మరియు డేటాబేస్ సర్వర్‌లుల మద్దతు గల అనువర్తనాలలో కూడా ఉపయోగిస్తారు.ఇటీవల కాలంలో, Microsoft, ఏదైనా ఎంటర్‌ప్రైజెస్ అప్లికేషన్‌ను అమలు చేయడానికి Windows సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉందని ప్రదర్శించడానికి గణనీయమైన మార్కెటింగ్‌కి మరియు పరిశోధన & అభివృద్ధికి ఎక్కువ మొత్తంలో ఖర్చు చేసింది, దీని ఫలితంగా స్థిరమైన ధర/పనితీరు (TPCను చూడండి) నమోదు అయ్యింది మరియు దీన్ని ఎంటర్‌ప్రైజెస్ మార్కెట్‌లో అంగీకరించారు.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: 2001 అక్టోబరు 25లో విడుదల అయిన Windows XP Microsoft Windows కుటుంబంలోని అత్యధికంగా వినియోగించే వెర్షన్.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: 2006 నవంబరులో, Microsoft ఐదు సంవత్సరాల పాటు అభివృద్ధి చేసిన తర్వాత, పలు కొత్త లక్షణాలు మరియు నిర్మాణ మార్పులతో Microsoft Windows కుటుంబంలోని ముఖ్యమైన కొత్త నిర్వహణ వ్యవస్థ Windows Vistaను విడుదల చేసింది.ఇది ముఖ్యంగా Windows Aero అనే కొత్త వినియోగదారు అంతర్ముఖం మరియు విజువల్ శైలి, వినియోగదారు ఖాతా నియంత్రణ వంటి పలు కొత్త భద్రతా లక్షణాలు మరియు Windows DVD Maker వంటి కొన్ని కొత్త మల్టీమీడియా అనువర్తనాలను కలిగి ఉంది.అదే కెర్నల్ ఆధారంగా ఒక సర్వర్ వెర్షన్ Windows Server 2008ను 2008 ప్రారంభంలో విడుదల చేసింది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: ప్రస్తుతం Windows 7ను అభివృద్ధి చేస్తున్నారు, దీనికి మూడవ సంవత్సరాల కాల వ్యవధిని నిర్ణయించామని, 2009, అక్టోబరు 22న విడుదల చేయగలమని Microsoft ప్రకటించింది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text:
కెన్ థాంప్సన్ MULTICS ప్రాజెక్ట్‌లో అతని అనుభవంతో ప్రధానంగా BCPL ఆధారంగా Unixను వ్రాయడానికి ఉపయోగించిన Bని వ్రాసాడు.Bని Cతో భర్తీ చేశారు మరియు ప్రతీ ఆధునిక నిర్వహణ వ్యవస్థను ప్రభావితం చేసే విధంగా అంతర-సంబంధిత కార్యాచరణ వ్యవస్థ యొక్క భారీ, సంక్లిష్టమైన కుటుంబం వలె Unixను అభివృద్ధి చేసారు (చరిత్రను చూడండి).
"Unix-వంటి" కుటుంబం అనేది వ్యవస్థ V, BSD మరియు Linuxతో సహా పలు ముఖ్యమైన ఉప-వర్గాలతో విభిన్న సమూహాల నిర్వహణ వ్యవస్థ."UNIX" అనేది వారి వివరణలతో సరిపోయేవిగా చూపించిన ఏదైనా నిర్వహణ వ్యవస్థతో ఉపయోగించడానికి లైసెన్స్‌ను ఇచ్చే The Open Group యొక్క ట్రేడ్‌మార్క్."Unix-వంటి" అనే పదాన్ని సాధారణంగా అసలు Unixను పోలి ఉండే ఎక్కువ నిర్వహణ వ్యవస్థల సమితిని సూచించడానికి ఉపయోగిస్తారు.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: Unix-వంటి వ్యవస్థలు పలు వేర్వేరు మెషీన్ నిర్మాణాలలో అమలు అవుతాయి.వీటిని సాధారణంగా వ్యాపారంలో సర్వర్‌ల కోసం, అలాగే అకడమిక్ మరియు ఇంజినీరింగ్ ప్రయోజనాల్లో వర్క్‌స్టేషన్‌ల కోసం అధికంగా ఉపయోగిస్తారు.ఈ ప్రయోజనాలు కోసం GNU, Linux మరియు BSD వంటి ఉచిత Unix వెర్షన్‌లు జనాదరణ పొందినవి.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: HP యొక్క HP-UX మరియు IBM యొక్క AIX వంటి కొన్ని Unix వెర్షన్‌లను ఆ విక్రేత హార్డ్‌వేర్‌పై మాత్రమే అమలు అయ్యేలా రూపొందించబడ్డాయి.Solaris వంటి ఇతరాలు x86 సర్వర్‌లు మరియు PCలతో సహా పలు రకాల హార్డ్‌వేర్‌పై అమలు అవుతాయి. Apple యొక్క మచ OS X అనేది NeXTSTEP, Mach మరియు FreeBSD నుండి రూపొందించబడిన హైబ్రిడ్ కెర్నల్-ఆధారిత BSD వెర్షన్, Apple యొక్క మునుపటి Mac OS (Unix-కాని)లను భర్తీ చేసింది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: POSIX ప్రమాణాన్ని స్థాపించడం ద్వారా Unix సామర్థ్యాన్ని పొందింది.POSIX ప్రమాణాన్ని అసలు పలు Unix వెర్షన్‌ల కోసం రూపొందించినప్పటికీ, దాన్ని ఏ నిర్వహణ వ్యవస్థకైనా వర్తించవచ్చు.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: Mac OS X అనేది Apple Inc.చే అభివృద్ధి, మార్కెట్ చేయబడి, విక్రయించబడుతున్న గ్రాఫికల్ నిర్వహణ వ్యవస్థల వరుసలో వచ్చిన ట్రేడ్‌మార్క్ గల్గినది, ఇది ప్రస్తుతం విక్రయిస్తున్న అన్ని Macintosh కంప్యూటర్‌లలో ముందే లోడ్ చేయబడి ఉంటుంది. Mac OS X అనేది 1984 నుండి Apple యొక్క ప్రాథమిక నిర్వహణ వ్యవస్థ, అసలు Mac OSకు తర్వాత వచ్చింది. దాని మునుపటి వెర్షన్ వలె కాకుండా, Mac OS X అనేది 1980 సంవత్సరం రెండో సగం నుండి 1997 ప్రారంభంలో Apple కొనుగోలు చేసేంత వరకు NeXT వద్ద అభివృద్ధి చేయబడిన టెక్నాలజీపై రూపొందించబడిన ఒక UNIX నిర్వహణ వ్యవస్థ.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: నిర్వహణ వ్యవస్థ ముందుగా 1999లో Mac OS X Server 1.0 వలె విడుదల అయ్యింది, తర్వాత మార్చి 2001లో (Mac OS X v10.0) ఒక డెస్క్‌టాప్-ఆధారిత వెర్షన్ విడుదల అయ్యింది. దాని తర్వాత, Mac OS X యొక్క మరో ఐదు "తుది-వినియోగదారు" మరియు "సర్వర్" ఎడిషన్‌లు విడుదల అయ్యాయి, వీటిలో తాజా వెర్షన్ Mac OS X v10.5 అక్టోబరు 2007లో విడుదల అయ్యింది. Mac OS X విడుదలను బిగ్ క్యాట్‌లుగా పిలుస్తారు; Mac OS X v10.5ను "లెపర్డ్" అని కూడా పిలుస్తారు. OS X తదుపరి వెర్షన్ "స్నో లెఫర్డ్" సెప్టెంబరు 2009లో విడుదల కానుంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: Mac OS X Server సర్వర్ ఎడిషన్ అనేది నిర్మాణంలో డెస్క్‌టాప్ రకానికి సారూప్యంగా ఉంటుంది కానీ సాధారణంగా ఇది Apple యొక్క Macintosh సర్వర్ హార్డ్‌వేర్‌లో అమలు అవుతుంది. Mac OS X Server మెయిల్ బదిలీ ఏజెంట్, ఒక Samba సర్వర్, ఒక LDAP సర్వర్, ఒక డొమైన్ పేరు సర్వర్ మరియు ఇతరాలతో సహా ముఖ్యమైన నెట్‌వర్క్ సేవలకు సులభమైన ప్రాప్తి అందించే కార్యక్రమ సమూహ నిర్వహణ మరియు నిర్వహణ సాఫ్ట్‌వేర్ ఉపకరణాలను కలిగి ఉంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: ColdSun Technologies, Inc. అనే సంస్థ ప్రస్తుతం స్నేహపూర్వక వినియోగదారు అంతర్ముఖం మరియు Windows సౌలభ్యంతో Mac OSX భద్రతను రెండింటీని కలిగి ఉండే, సంపూర్ణ Linux ఆధారంగా ఒక కొత్త నిర్వహణ వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేస్తుంది. Portals OS 1x యొక్క బీటా వెర్షన్‌ను యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో 2010 అక్టోబరు 10లో (లేదా 10.10.10) విడుదల చేసేందుకు మరియు రిలీజ్ క్యాండిడేట్ (RC)ను ఆగస్టులో విడుదల చేసేలా సన్నాహాలు చేస్తున్నారు.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: నిర్వహణ వ్యవస్థ Unixను రూపొందించడానికి బెల్ ల్యాబ్స్‌లో C ప్రోగ్రామింగ్ లాంగ్వేజ్‌ను కెన్ థాంప్సన్, డెన్నిస్ రిట్చే మరియు డగ్లస్ మెక్లోరేలు రూపొందించి, అభివృద్ధి చేశారు. బెల్ ల్యాబ్స్‌లోని ప్రోగ్రామర్‌లు ఆధునిక పంపిణీ పరిస్థితుల కోసం నిర్మించబడిన Plan 9 మరియు Infernoలను అభివృద్ధి చేశారు. Plan 9 అనేది మొదటి నుండి నెట్‌వర్క్ నిర్వహణ వ్యవస్థ వలె రూపొందించారు మరియు ఇది Unixలో రూపొందించిన తర్వాత ఈ లక్షణాలను జోడించనట్లు కాకుండా అంతర-నిర్మిత గ్రాఫిక్స్‌లను కలిగి ఉంది. Plan 9 ఇంకా Unix వెర్షన్‌ల వలె జనాదరణ పొందలేదు కానీ పలు డెవలపర్లు దీన్ని విస్తారంగా ఉపయోగిస్తున్నారు. ఇది ప్రస్తుతం ల్యూసెంట్ పబ్లిక్ లైసెన్స్‌తో విడుదల అయ్యింది. Infernoను వీటా న్యూవోవా హోల్డింగ్స్‌కి విక్రయించగా, అది GPL/MIT లైసెన్స్‌తో విడుదల అయ్యింది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: నిజ-సమయ నిర్వహణ వ్యవస్థ (RTOS1) అనేది నియమిత తుది గడువుతో ఉన్న అనువర్తనాల కోసం ఉద్దేశించబడిన బహువిధి నిర్వహణ కార్యాచరణ వ్యవస్థ (నిజ-సమయ కంప్యూటింగ్). ఇటువంటి అనువర్తనాలలో కొన్ని తక్కువ స్థాయి ఎంబెడెడ్ వ్యవస్థలు, ఆటోమొబైల్ ఇంజిన్ నియంత్రణలు, ఇండస్ట్రీయల్ రోబోట్లు, స్పేస్‌క్రాఫ్ట్, ఇండస్ట్రీయల్ నియంత్రణ మరియు కొన్ని భారీ స్థాయి కంప్యూటింగ్ వ్యవస్థలు ఉంటాయి.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: భారీ-స్థాయి నిజ-సమయ నిర్వహణ వ్యవస్థకు మునుపటి ఉదాహరణ: సాబ్రే ఎయిర్‌లైన్ రిజర్వేషన్స్ వ్యవస్థ కోసం అమెరికన్ ఎయిర్‌లైన్స్ మరియు IBM నిర్మించిన లావాదేవీ ప్రాసెసింగ్ సౌకర్యం.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: పొందుపర్చబడిన వ్యవస్థలు వాటి కోసమే తయారు చేసిన పలు నిర్వహణ వ్యవస్థలను ఉపయోగిస్తాయి. కొన్ని సందర్భాల్లో, భారీ ప్రత్యేక-అవసరాల ప్రోగ్రామ్‌ను రూపొందించడానికి "నిర్వహణ వ్యవస్థ" సాఫ్ట్‌వేర్ నేరుగా అప్లికేషన్‌తో లింక్ చేయబడి ఉంటుంది. సులభమైన పొందుపర్చబడిన వ్యవస్థలు, OS మరియు అప్లికేషన్‌ల మధ్య వ్యత్యాసం లేదు.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: నియమిత తుది గడువును కలిగి ఉన్న పొందుపర్చిన వ్యవస్థలు VxWorks, eCos, QNX, MontaVista Linux మరియు RTLinux వంటి ఒక నిజ-సమయ నిర్వహణ వ్యవస్థను ఉపయోగిస్తాయి.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: కొన్ని పొందపర్చబడిన వ్యవస్థలు నిజ-సమయ కంప్యూటింగ్‌కు మద్దతు లేని Symbian OS, Palm OS, Windows CE, BSD మరియు Linux వంటి నిర్వహణ వ్యవస్థలను ఉపయోగిస్తాయి.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: Windows CE డెస్క్‌టాప్ Windows సారూప్య APIలను పంచుకుంటుంది కానీ ఏ డెస్క్‌టాప్ Windows కోడ్‌బేస్‌ను పంచుకోదు.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: నిర్వహణ వ్యవస్థ అభివృద్ధి లేదా సంక్షిప్తంగా OSDev అనేది అభిరుచి వలె అధికంగా ఆరాధనను కలిగి ఉంది. Linux వంటి నిర్వహణ వ్యవస్థలు వంటివి హాబీ కార్యాచరణ వ్యవస్థ ప్రాజెక్ట్‌ల నుండి రూపొందించబడ్డాయి.నిర్వహణ వ్యవస్థ యొక్క రూపకల్పన మరియు కార్యాచరణకు నైపుణ్యం మరియు సంకల్పం అవసరం మరియు ఇది ప్రాథమిక "హల్లో వరల్డ్" బూట్ లోడర్ నుండి సంపూర్ణ లక్షణాలతో కెర్నల్ వరకు దేనినైనా కవర్ చేస్తుంది.దీనికి మంచి ప్రామాణిక ఉదాహరణ Minix నిర్వహణ వ్యవస్థ—ఇది బోధన ఉపకరణం వలె ఎ.ఎస్. తానెన్బాయమ్‌చే రూపొందించబడిన ఒక OS, కానీ Linux జనాదారణ పొందే వరకు అభిరుచి గలవారు ఎక్కువగా ఉపయోగించేవారు.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: కొన్ని మార్కెట్‌లలో ఇప్పటికీ ఉపయోగిస్తున్న పాత నిర్వహణ వ్యవస్థలలో IBM మరియు Microsoft నుండి OS/2; Apple Mac OS X ముందు వచ్చిన Unix-కాని వెర్షన్‌లు; BeOS; XTS-300 ఉన్నాయి: కొన్ని మంచి జనాదారణ పొందిన AmigaOS 4 మరియు RISC OSలను ఆసక్తి గల సంఘాలు మరియు ప్రత్యేకమైన అనువర్తనాల కోసం తక్కువ స్థాయి ప్లాట్‌ఫారమ్ వలె అభివృద్ధి చేయడం కొనసాగుతుంది.మునుపటిలో DECగా పిలిచే OpenVMSను ఇప్పటికీ Hewlett-Packard అభివృద్ధి చేస్తుంది. 8 బిట్ కంప్యూటర్‌లకు పలు నిర్వహణ వ్యవస్థలు ఉన్నాయి - Apple II కోసం Apple యొక్క DOS (డిస్క్ కార్యాచరణ వ్యవస్థ) 3.2 & 3.3, పలు 8 మరియు 16 బిట్ కంప్యూటర్‌లకు ProDOS, UCSD, CP/Mలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: కొత్త నిర్వహణ వ్యవస్థల పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి కొనసాగుతుంది.GNU Hurd అనేది Unixతో అనుకూలత లేని విధంగా రూపొందించబడింది, కానీ మెరుగైన కార్యాచరణ మరియు మైక్రోకెర్నల్ నిర్మాణంతో రూపొందించబడింది.సింగులారిటీ అనేది Microsoft పరిశోధన కేంద్రంలో .Net నిర్వాహక కోడ్ మోడల్ ఆధారంగా మెరుగైన స్మృతి రక్షణతో ఒక నిర్వహణ వ్యవస్థను రూపొందించే ఒక ప్రాజెక్ట్.వ్యవస్థ‌ల అభివృద్ధి కూడా ఇతర సాఫ్ట్‌వేర్ అభివృద్ధిలో అనుసరిస్తున్న నిర్వాహకులు, వెర్షన్ నియంత్రణ "వృక్షాలు" ఫోర్క్‌లు, "ప్యాచ్‌లు" మరియు నియమాలు గల అదే నమూనాను అనుసరిస్తున్నారు.AT&T-Berkeley లాసూట్ నుండి కొత్త స్పష్టమైన వ్యవస్థ‌లు Unix వార్స్ తర్వాత లేని కోడ్‌ను భర్తీ చేయడానికి FreeBSD మరియు NetBSD ప్రయత్నాలు వలె విభజించిన 4.4BSD ఆధారంగా తయారు చేసినవి.ఇటీవల విభజనలలో BSD Unix నుండి DragonFly BSD మరియు Darwinలు కలిగి ఉన్నాయి.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: సాధారణంగా అనువర్తన సాఫ్ట్‌వేర్‌ను నిర్దిష్ట నిర్వహణ వ్యవస్థపై ఉపయోగించడానికి మరియు కొన్నిసార్లు నిర్దిష్ట హార్డ్‌వేర్ కోసం కూడా రూపొందిస్తారు.అనువర్తనాన్ని మరొక OSలో అమలు అయ్యేలా వ్యవస్థాపిస్తే, ఆ అనువర్తనానికి అవసరమయ్యే కార్యాచరణను అనువర్తనం వ్యవస్థాపించిన OS (ఫంక్షన్‌ల పేర్లు, ఆర్గమెంట్‌ల అర్ధాలు మొదలైనవి) కోసం మార్చాల్సిన అవసరం ఉంది.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: మద్దతు గల నిర్వహణ వ్యవస్థల వైవిధ్యంలో ఈ ఖర్చును Java, Qt లేదా వెబ్ బ్రౌజర్‌లు వంటి సాఫ్ట్‌వేర్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లకు భిన్నంగా అనువర్తనాలు వ్రాయడం ద్వారా తగ్గించవచ్చు.ఈ భేదాల వలన ఇప్పటికే నిర్దిష్ట నిర్వహణ వ్యవస్థలు మరియు వాటి వ్యవస్థ లైబ్రరీలకు సర్దుబాటు కోసం వ్యయాలను వెచ్చిస్తున్నారు.


title: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

text: నిర్వహణ వ్యవస్థ వినియోగదారులకు మరొక విధానం ప్రామాణికాలను అనుసరించడం.ఉదాహరణకు, POSIX మరియు OS నైరూప్య లేయర్‌లు వ్యవస్థాపన వ్యయాలను తగ్గించే సారూప్యాలను అందిస్తున్నాయి.


title: కంపాక్ట్ డిస్క్

text:
కంపాక్ట్ డిస్క్ లేదా సి.డి. ("Compact Disc" లేదా CD), డిజిటల్ డేటాను భద్రపరచడానికి వాడే ఒక ఆప్టికల్ డిస్క్. ఆరంభంలో ఇది డిజిటల్ ఆడియోను రికార్డు చేయడానికి, భద్రపరచడానికి తయారుచేయబడింది. అక్టోబరు 1982నుండి కంపాక్ట్ డిస్కులు మార్కెట్‌లో లభిస్తున్నాయి. ఇప్పటికీ ఇవి డేటా మరియు ఆడియో ఫైళ్ళకు సర్వసాధారణంగా వాడుతున్నారు. సాధారణంగా వాడే సి.డి.ల వ్యాసం 120 మి.మీ. ఇందులో 80 నిముషాల నిడివి గల ఆడియోను భద్రపరచవచ్చును. 60 మి.మీ. - 80 మి.మీ. మధ్య వ్యాసం ఉండే "మినీ సి.డి."లలో 24 నిముషాల ఆడియోను రికార్డు చేయొచ్చును.
సీడీ పై భద్రపరిచిన డేటా ను బట్టి, లేదా భద్రపరచిన విధానాన్ని బట్టి (FORMAT) రకరకాల ఆ సీడీని వీసీడీ, ఆడియో సీడీ లేదా డేటా సీడీ అని పిలుస్తారు. వీసీడీ అంటే వీడియో సీడీ. దీనిలో సుమారు ఒక గంట సేపు నిడివి గల వీడియో భద్రపరచవచ్చు.


title: కంపాక్ట్ డిస్క్

text: సి.డి.లను రూపొదించడానికి వినియోగించిన సాంకేతిక పరిజ్ఞానం తరువాత మరింత అభివృద్ధి చెందింది. తత్ఫలితంగా మరిన్ని ప్రత్యేక సదుపాయాలున్న డిస్కులు ఆవిర్భవించాయి. CD-ROM, CD-R (ఒకేమారు "వ్రాయ"గలిగేవి), CD-RW (మళ్ళీ మళ్ళీ వ్రాయగలిగేవి), సూపర్ ఆడియో సిడి, విడియో కంపాక్ట్ డిస్క్ (VCD), సూపర్ విడియో కంపాక్ట్ డిస్క్ (SVCD), ఫొటో సిడి, పిక్చర్ సిడి, CD-i, Enhanced CD - ఇలా ఎన్నో రకాల డిస్కులు లభిస్తున్నాయి. CD-ROM మరియు CD-R లు ఇప్పటికీ అత్యధికంగా వాడుతున్న మీడియా సాధనాలు. 2004లో ప్రపంచ వ్యాప్తంగా 30 బిలియన్ డిస్కులు (CD audio, CD-ROM, CD-R) అమ్ముడయ్యాయి.


title: కంపాక్ట్ డిస్క్

text:
అంతకు ముందు వెలువడినా గాని అంతగా విజయవంతం కాని లేజర్ డిస్క్ టెక్నాలజీయే కంపాక్ట్ డిస్క్ ఆవిర్భావానికి పునాది. 1977లో ఫిలిప్స్ కంపెనీ ఆప్టికల్ లేజర్ డిస్క్ టెక్నాలజీలను అభివృద్ధి చేసింది. 1979లో సోనీ మరియు ఫిలిప్స్ కంపెనీలు సంయుక్తంగా ఏర్పాటు చేసిన జాయింట్ టాస్క్ ఫోర్స్ ఈ కంపాక్ట్ డిస్కులను రూపొందించింది.
ఒక సంవత్సరం ప్రణాళిక మరియు శ్రమ అనంతరం తయారైన ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా తక్కిన పరిశోధన నడిచింది. ఈ ప్రయత్నంలో పారిశ్రామికంగా డిస్కులను తయారు చేయడానికి అవసరమైన నిర్మాణ పరిజ్ఞానాన్ని ఫిలిప్స్ అందించింది. ఇంకా ఫిలిప్స్ సమకూర్చిన (EFM) మరింత "ప్లే టైమ్" అందించడానికి మరియు గీతలు, ముద్రలనుండి రక్షణ కల్పించడానికి ఉపయోగపడే విధానం. సోనీ నుండి విధానం, విధానం సమకూరాయి. ఇలా కంపాక్ట్ డిస్క్ అనేది పలువురి సమష్టి కృషి ఆధారంగా రూపొందిన విజ్ఞానం. "Compact Disc Story", లో ఈ ప్రయత్నంలో జరిగిన ప్రయోగాలు, చర్చలు, నిర్ణయాల గురించి చెప్పబడింది.


title: టీవీ

text: ఇది ఆంగ్లము లోని టెలీవిజను (telivision) అను పదము నుండి వచ్చింది. దీనిని తెలుగులో దూరదర్శిని అని కూడా అంటారు. ఇది మనకు బొమ్మలు, ధ్వనితో కలిపి వినిపిస్తుంది.


title: టీవీ

text: 12.వనిత టీవీ... పరిపూర్ణ కుటు0బ ఛానల్


title: టీవీ

text: 13.భక్తి టివి... నవరస మనోహర0


title: శ్రీశ్రీ

text: ఇరవయ్యవ శతాబ్దపు తెలుగు సాహిత్యాన్ని శాసించిన మహాకవి శ్రీశ్రీ (ఏప్రిల్ 30, 1910 - జూన్ 15, 1983). శ్రీరంగం శ్రీనివాసరావు శ్రీశ్రీగా ప్రసిద్ధుడయ్యాడు. విప్లవ కవిగా, సాంప్రదాయ, ఛందోబద్ధ కవిత్వాన్ని ధిక్కరించినవాడిగా, అభ్యుదయ రచయితల సంఘం అధ్యక్షుడిగా, విప్లవ రచయితల సంఘం స్థాపక అధ్యక్షుడిగా, సినిమా పాటల రచయితగా ఆయన ప్రసిద్ధుడు. శ్రీశ్రీ హేతువాది మరియు నాస్తికుడు. మహాకవిగా శ్రీశ్రీ విస్తృతామోదం పొందాడు. మహాప్రస్థానం ఆయన రచించిన కావ్యాల్లో ప్రసిద్ధమైనది.


title: శ్రీశ్రీ

text: శ్రీశ్రీ - శ్రీరంగం శ్రీనివాసరావు - 1910 సంవత్సరం పూడిపెద్ది వెంకటరమణయ్య, అప్పలకొండ దంపతులకు జన్మించాడు. శ్రీశ్రీ జన్మించింది 1910 అన్నది నిర్ధారణ అయిన విషయమే అయినా ఆయన ఏ తేదీన పుట్టారన్న విషయంపై స్పష్టత లేదు. శ్రీశ్రీ తాను ఫిబ్రవరి 1, 1910 న జన్మించానని విశ్వసించారు. ఐతే పరిశోధకులు కొందరు సాధారణ నామ సంవత్సర చైత్రశుద్ధ షష్ఠినాడు జన్మించారని, అంటే 1910 ఏప్రిల్ 15న జన్మించారని పేర్కొన్నారు. విశాఖపట్నం పురపాలక సంఘం వారు ఖరారు చేసిన తేదీ ఏప్రిల్ 30, 1910 అని విరసం వారు స్పష్టీకరించారు. శ్రీరంగం సూర్యనారాయణకు దత్తుడగుట వలన ఈయన ఇంటిపేరు శ్రీరంగంగా మారింది. ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం విశాఖపట్నంలో చేసాడు. 1925లో SSLC పాసయ్యాడు. అదే సంవత్సరం వెంకట రమణమ్మతో పెళ్ళి జరిగింది. 1931 లో మద్రాసు విశ్వ విద్యాలయంలో బియ్యే (జంతుశాస్త్రము) పూర్తి చేసాడు.


title: శ్రీశ్రీ

text: 1935లో విశాఖ లోని మిసెస్ ఎ వి ఎస్ కాలేజీలో డిమాన్స్ట్రేటరుగా చేరాడు. 1938లో మద్రాసు ఆంధ్ర ప్రభలో సబ్ ఎడిటరుగా చేరాడు. ఆ తరువాత ఆకాశవాణి, ఢిల్లీ లోను, మిలిటరీ లోను, నిజాము నవాబు వద్ద, ఆంధ్ర వాణి పత్రికలోను వివిధ ఉద్యోగాలు చేసాడు. 1933 నుండి 1940 వరకు ఆయన రాసిన మహాప్రస్థానం, జగన్నాథుని రథచక్రాలు, గర్జించు రష్యా వంటి గొప్ప కవితలను సంకలనం చేసి మహాప్రస్థానం అనే పుస్తకంగా ప్రచురించాడు. తెలుగు సాహిత్యపు దశనూ, దిశనూ మార్చిన పుస్తకం అది.


title: శ్రీశ్రీ

text: 1947లో మద్రాసుకు తిరిగి వచ్చి అక్కడే స్థిరపడ్డాడు. తన రచనా వ్యాసంగాన్ని కొనసాగిస్తూ మరిన్ని గొప్ప రచనలు చేసారు. ఎన్నో సినిమాలకు పాటలు, మాటలు రాసాడు. పిల్లలు లేని కారణం చేత 1949లో ఒక బాలికను దత్తత తీసుకున్నాడు. 1956లో సరోజను రెండవ వివాహం చేసుకున్నాడు. రెండవ భార్య ద్వారా ముగ్గురు కుమార్తెలు, ఒక కుమారుడు కలిగారు.


title: శ్రీశ్రీ

text: 1955 సార్వత్రిక ఎన్నికలలో కమ్యూనిస్టుల తరఫున శ్రీశ్రీ చురుగ్గా ప్రచారం నిర్వహించాడు. హనుమాన్ జంక్షన్లో ఒక ప్రచార సభలో ఆయన ఆరోగ్యం దెబ్బతిని కొన్ని నెలల పాటు ఆసుపత్రిలో ఉండవలసి వచ్చింది. 1969లో ప్రత్యేక తెలంగాణా ఉద్యమం తీవ్రంగా ఉన్న సమయంలో శ్రీశ్రీ వావిలాల గోపాలకృష్ణయ్యతో కలిసి ఖమ్మంలో సమైక్య వాదాన్ని వినిపిస్తూ ప్రదర్శన జరిపాడు. ఉద్యమకారులు ప్రదర్శనకు భంగం కలిగించడానికి ప్రయత్నించినా ఆగక తమ ప్రదర్శనను కొనసాగించాడు.


title: శ్రీశ్రీ

text: వివిధ దేశాల్లో ఎన్నోమార్లు పర్యటించారు. ఎన్నో పురస్కారాలు పొందాడు. కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు, మొదటి "రాజా లక్ష్మీ ఫౌండేషను" అవార్డు వీటిలో కొన్ని. అభ్యుదయ రచయితల సంఘానికి (అరసం) అధ్యక్షుడిగా పనిచేసాడు. 1970లో ఆయన షష్టిపూర్తి ఉత్సవం విశాఖపట్నంలో జరిగింది. ఆ సందర్భంగానే ఆయన అధ్యక్షుడుగా విప్లవ రచయితల సంఘం (విరసం) ఏర్పడింది.


title: శ్రీశ్రీ

text: కొంతకాలం క్యాన్సరు వ్యాధి బాధకు లోనై 1983 జూన్ 15 న శ్రీశ్రీ మరణించాడు.


title: శ్రీశ్రీ

text: విశాఖపట్నం లోని బీచ్ రోడ్డులో ఆయన నిలువెత్తు విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించారు.అదేవిధంగా ఆయన ఇంటిని మహా సంగ్రామ సమర యీచారు


title: శ్రీశ్రీ

text: శ్రీశ్రీ చాలా చిన్న వయసులోనే తన రచనా వ్యాసంగాన్ని మొదలు పెట్టాడు. తన 18 వ ఏట 1928 లో "ప్రభవ" అనే కావ్య సంపుటిని ప్రచురించాడు. ఈ రచనను సాంప్రదాయ పధ్ధతిలోనే రాసాడు. తరువాతి కాలంలో సాంప్రదాయికమైన గ్రాంధిక శైలి, ఛందస్సు వంటి వాటిని పక్కన పెట్టి వాడుక భాషలో మాత్రా ఛందస్సులో కవిత్వం రాయడం - ఇది గురజాడ అడుగుజాడ అని ఆయన అన్నారు - మొదలు పెట్టి గొప్ప కావ్యాలను రచించాడు.


title: శ్రీశ్రీ

text: 1950 లో మహాప్రస్థానం కావ్యం మొదటిసారిగా ప్రచురితమైంది. మహాప్రస్థానం, జగన్నాథుని రథచక్రాలు, బాటసారి, భిక్షువర్షీయసి మొదలైన కవితల సంపుటి అది. ఆధునిక తెలుగు సాహిత్యంలో ఈ కావ్యం అత్యున్నత స్థానంలో నిలిచి శ్రీశ్రీని మహాకవి చేసింది. తరువాత మరోప్రస్థానం, ఖడ్గ సృష్టి అనే కవితా సంకలనాలను, చరమరాత్రి అనే కథల సంపుటిని, రేడియో నాటికలు రచించాడు. మహాప్రస్థానం వంటి గీతాలన్నీ మార్క్సిజం దృక్పథంతో రాసినవే అయినా అవి రాసేనాటికి మార్క్సిజం అనేది ఒకటుందని ఆయనకు తెలియదు. 1981లో లండన్‌లో ప్రచురితమైన మహాప్రస్థానం (శ్రీశ్రీ స్వదస్తూరితో దీనిని ముద్రించారు, దానితో పాటు శ్రీశ్రీ పాడిన ఈ కావ్య గీతాల క్యాసెట్టును కూడా వెలువరించారు) కు ముందుమాటలో ఆయన ఈ విషయం స్వయంగా రాసాడు. అందులో ఇలా రాసాడు:


title: శ్రీశ్రీ

text: తెలుగు వారిని ఉర్రూతలూగించిన ఎన్నో గొప్ప సినిమా పాటలను ఆయన రచించాడు. అల్లూరి సీతా రామ రాజు సినిమాకు ఆయన రాసిన "తెలుగు వీర లేవరా.." అనేది శ్రీశ్రీ రాసిన ఆణిముత్యాల్లో ఒకటి. రెండవ భార్య సరోజతో కలిసి సినిమాలకు మాటలు రాసాడు.


title: శ్రీశ్రీ

text: ప్రాసకూ, శ్లేషకు శ్రీశ్రీ పెట్టింది పేరు. అల్పాక్షరాల్లో అనల్పార్ధాన్ని సృష్టించడంలో శ్రీశ్రీ మేటి. "వ్యక్తికి బహువచనం శక్తి" అనేది ఆయన సృజించిన మహత్తర వాక్యమే! శబ్ద ప్రయోగంలో నవ్యతను చూపించాడు. ప్రగతి వారపత్రికలో ప్రశ్నలు, జవాబులు (ప్రజ) అనే శీర్షికను నిర్వహించాడు. పాఠకుల ప్రశ్నలకు సమాధానాలిచ్చే శీర్షిక అది. చతురోక్తులతో, శ్లేష లతో కూడిన ఆ శీర్షిక బహుళ ప్రాచుర్యం పొందింది.


title: శ్రీశ్రీ

text: శ్రీశ్రీ తన రచనా వ్యాసంగాన్ని తన ఏడవ యేటనే ప్రారంభించాడు. తన మొదటి గేయాల పుస్తకం ఎనిమిదవ యేట ప్రచురింపబడింది. అందుబాటులో ఏదుంటే అది - కాగితం గాని, తన సిగరెట్ ప్యాకెట్ వెనుక భాగంలో గాని వ్రాసి పారేశేవాడు.


title: శ్రీశ్రీ

text: శ్రీశ్రీ రచనల జాబితా ఇక్కడ ఇవ్వబడింది


title: శ్రీశ్రీ

text: శ్రీశ్రీ తన ఆత్మ కథను అనంతం అనే పేరుతో వ్రాశాడు. దీనిలో శ్రీశ్రీ తన జీవితంలోని ముఖ్య ఘట్టాలు, ఒడిదుడుకులు వివరించాడు. అతడి సమకాలీన కవులు, రచయితలు, ప్రసిద్ధ వ్యక్తులు మనకు ఈ పుస్తకంలో పరిచయం చేశాడు.


title: శ్రీశ్రీ

text: ఇతడు మద్రాసులో ఉండడంతోనూ, ఆధునిక కవి కావడంతోనూ సినిమావారి పరిచయం బాగా వుండేది. ప్రత్యక్షంగా సినిమాలతో సంబంధం లేకపోయినా పరోక్షంగా సంబంధం వుండేది. 1950లో ఆ సంబంధం పూర్తిగా ప్రత్యక్షమయ్యింది. తెలుగులో మొట్టమొదటి డబ్బింగ్ సినిమా ఆహుతికి ఇతడు మాటలు పాటలు వ్రాశాడు. ఇది హిందీ చిత్రం "నీరా ఔర్ నందా"కి ఈ సినిమా తెలుగు అనువాదం. కవిత్వంలో రకరకాల ఫీట్లు చెయ్యడం ఇతడికి తెలుసు కాబట్టి డబ్బింగ్ ఫీట్ కూడా ఈయనే చేయగల సమర్థుడని ఈ అవకాశం దక్కింది. ఇది డబ్బింగ్ సినిమా అయినా దీనిలో శ్రీశ్రీ మంచి పాటలు వ్రాశాడు. ఈ పాటల మూలంగానే ఇతడికి రోహిణి సంస్థలో హెచ్.ఎం.రెడ్డి నెలకు 300 రూపాయల జీతమిచ్చి ఇతనిని ఆస్థాన రచయితగా వేసుకున్నాడు. నిర్దోషి సినిమాకు కొన్ని పాటలు వ్రాశాడు. మూనాన్ ప్రపంచం అనే సినిమా తీస్తూ ఇతడిని రచయితగా నెలకు 200 రూపాయలు జీతంతో నియమించుకున్నాడు. ఆ విధంగా ఇతడికి నెలకు 500 రూపాయలు రాబడి రావడంతో సినిమాలలో స్థిరపడ్డాడు. అలా ఈ ఉద్యోగాలు మూడేళ్ళపాటు సాగాయి.


title: శ్రీశ్రీ

text: ఒక సారి ఒక కన్నడ చిత్రానికి తెలుగులో డబ్బింగ్ డైలాగులు వ్రాయడానికి మైసూరుకు వెళ్ళినప్పుడు అక్కడ ఇతనికి బి.విఠలాచార్యతో పరిచయం కలిగింది. ఆయన కన్నడలో తీసిన కన్యాదానం అనే సినిమాను తెలుగులొ కూడా నిర్మించదలచి శ్రీశ్రీని రచయితగా నియమించుకున్నాడు. ఇతడు మైసూరులో వుండి ఒక్కరోజులో 12 పాటలు వ్రాశాడు. ఇది ప్రపంచ చలనచిత్రలోకంలో ఒక రికార్డు!


title: శ్రీశ్రీ

text:
తరువాత ఇతడు డబ్బింగ్ రచయితగా, పాటల రచయితగా స్థిరపడ్డాడు. ఎన్నో డబ్బింగ్ సినిమాలకు పాటలు, మాటలు వ్రాశాడు. మామూలు చిత్రాలకు కూడా ఎన్నో పాటలు వ్రాశాడు. అన్ని రకాల పాటలు ముఖ్యంగా ఉద్రేకం, ఉత్తేజం కలిగించే పాటలు ఇతడు వ్రాశాడు. ఇతడు స్వయంగా చెవిలో రహస్యం అనే డబ్బింగ్ సినిమాను తీసి నష్టపోయాడు. తరువాత ఇతడు ఉషశ్రీ పిక్చర్స్ అన్న సంస్థను స్థాపించి రుక్మిణీ కళ్యాణం అనే సినిమాను తీయాలని ప్రయత్నించాడు కాని అది సఫలం కాలేదు.మరో ప్రపంచం,మరో ప్రపంచం,మరో ప్రపంచం పిలిచింది
పదండి ముందుకు, పదండి త్రోసుకు!
పోదాం, పోదాం పైపైకి! పదండి ముందుకు పదండి అని ఉవెత్తున లేచి గర్జించిన సింహం వలె అరిచాడు.


title: శ్రీశ్రీ

text:
శ్రీశ్రీ వ్యక్తిత్వంలో ఎన్నో విరుధ్ధమైన భావాలు, విచిత్రమైన సంఘర్షణలు కనిపిస్తాయి. ఆయన మొత్తంగా బహిర్ముఖుడు. తీవ్రవిమర్శలకు, పసితనపు మాటలకు సమంగా ప్రసిద్ధుడు. సిద్ధాంతాల గురించి, తోటి కవుల గురించి ఆయన అభిప్రాయాలు అత్యంత వేగంగా, అతితక్కువ హేతుబద్ధంగా మారుతూండేవి. ఉద్యోగాల్లో ఇమడలేకపోవడం, మొదటి వివాహంలో పిల్లలు కలగకపోవడం, చివరి దశలో దాదాపు 50 ఏళ్ళ వయసు దగ్గరపడ్డాకే రెండో భార్యతో పిల్లలు పుట్టడం, సినిమాల్లో సంపాదించి, మొత్తం కోల్పోవడం, తన అస్థిరత వల్ల సాహితీసంఘాల్లో వివాదాలు రావడం ఇలా ఎన్నెన్నో ఒడిదుడుకులు ఆయన జీవితాన్ని తాకాయి. ఆయన గురించి జీవితచరిత్రకారుడు [బూదరాజు రాధాకృష్ణ] "శ్రీశ్రీతో ఏ కొంతకాలమైనా పరిచయం గల వారెవరైనా అతడు వయసొచ్చిన పసివాడనీ, అమాయకుడైనా చురుకైనవాడనీ, అహంకారి అయినా తలవంచుతుంటాడనీ, విచారణశీలి అయినా తప్పించుకు తిరుగుతాడనీ, ఆకర్షకుడైనా ఏడిపించనూగలడనీ అంగీకరిస్తారు. కొన్ని అభిప్రాయాల విషయంలో అతడు జగమొండి. సరదా పడ్డప్పుడు అతణ్ణి అదుపుచేయడం కష్టం. విపరీతాలోచనా ధోరణిలో ఉన్నప్పుడు అతడు క్రమశిక్షణకు లొంగడు. దాపరికం లేకపోవడం, ఆలోచనలోనూ స్వభావంలోనూ చాటూమరుగూ లేకపోవడం విస్పష్టం. మాటల్లో మాత్రమే అతడు భయంకరుడు. మరో విధంగా పోరాడలేడు. వాస్తవజీవితంలో అతడు సమస్త సాంప్రదాయిక పద్ధతులకూ కట్టుబడ్డాడు. కానీ తన విప్లవభావాలతో వాటినెప్పుడూ వ్యతిరేకిస్తుండేవాడు" అంటూ స్వభావాన్ని గురించి వ్యాఖ్యానించారు.
దాపరికంలేని స్వభావం వల్ల, అదొక చమత్కార ధోరణి అనుకోవడం వల్ల శ్రీశ్రీ స్వపర భేదం లేకుండా కఠోరమైన విమర్శలు, అనవసర వివాదాలకు కారణమైన వ్యాఖ్యలు ఎన్నో చేశారు. పైగా ఆయన రాసిన ఆత్మకథ "అనంతం" సాధారణ పరిస్థితుల్లో ఎవరూ ఊహించని, పాఠకులకు మింగుడు పడని విడ్డూరమైన ప్రసంగాలతో నింపారు. సమాచారం కూడా ఏ సందర్భశుద్ధీ లేకుండా నింపిన రచన అది. ఇవన్నీ కలిసి అతని వ్యక్తిత్వంపై ఎటువంటి వ్యతిరేక ప్రభావాలు వేసినా ఆయన ఆకర్షణను ఇసుమంతైనా తగ్గించలేదు.


title: శ్రీశ్రీ

text: తనకేది తోస్తే అది నిర్భయంగానే కాక సందర్భశుద్ధి కూడా పట్టించుకోకుండా మాట్లాడడం అటుంచితే శ్రీశ్రీ మాటల్లో ఒకవిధమైన శబ్దాలంకారాలు, చమత్కారాలు దొర్లుతూండేవి. చమత్కార సంభాషణల లోను, శ్లేషల ప్రయోగం లోను శ్రీశ్రీ ప్రసిధ్ధి చెందాడు. ఆయన చెణుకులు ఎన్నో లోకంలో వ్యాప్తిలో ఉన్నాయి. మచ్చుకు కొన్ని:


title: శ్రీశ్రీ

text: --ప్రజాతంత్ర (18.4.1976) "అనంతం" పేజీ196.


title: శ్రీశ్రీ

text:
విశ్వనాథ శ్రీశ్రీపై ఇంతగా ఆప్యాయత చూపినా, శ్రీశ్రీకి విశ్వనాథ కవితాశక్తిపై చిన్ననాటి నుంచి ఎంతో అభిమానం (కొన్నేళ్ళు హీరోవర్షిప్) ఉన్నా వారిద్దరి వ్యతిరేక భావాలు విభేదాలు తీసుకుచ్చాయి. భావాలకు మించి విశ్వనాథకున్న కుండబద్దలు గొట్టే మాట, శ్రీశ్రీలోని మాట తూలే లక్షణం మరింత ఆజ్యం పోశాయి. విశ్వనాథ రచించిన రామాయణ కల్పవృక్షం గొప్ప రచన కాదని శ్రీశ్రీ అభిప్రాయం. నిజానికి తన అన్ని రచనల్లోనూ విశ్వనాథకు రామాయణంపైనే అభిమానం ఒక పాలు ఎక్కువ. దీనిని వెక్కిరిస్తూ ఒక్కడైనా రామాయణ కల్పవృక్షం చదివానంటే విశ్వనాథ పొంగిపోతాడనీ, సంస్కృతం రాకున్నా వాల్మీకం అర్థమైంది గానీ తెలుగు వచ్చినా కల్పవృక్షం అర్థంకాలేదని చాలాచాలా మాటలే మాట్లాడారు. విశ్వనాథకు సంస్కృతం అంత బాగా రాదని చెప్పడం కోసం, 'సంస్కృతంలో విశ్వనాథ కంటే గుంటూరు శేషేంద్ర శర్మ గొప్ప పండితుడు' అని ప్రకటించాడు శ్రీశ్రీ. దీనిపై శ్రీశ్రీ జీవితచరిత్రకారుడు "శ్రీశ్రీకి విశ్వనాథ సంస్కృత పాండిత్యం ఈర్ష్య పుట్టించిందనిపిస్తుందని", లేని పక్షంలో దీనికి మరోకారణం కనిపించదని వ్యాఖ్యానించారు. "తనంతటి మహాకవి వెయ్యేళ్ళ వరకూ పుట్టడ"ని విశ్వనాథ తన గురించి తానే ప్రకటించుకోగా, శ్రీశ్రీ "నిజానికాయన వెయ్యేళ్ళ కిందటే పుట్టాడ"ని అన్నాడు.
ఈ వాగ్వాదాలకు పరాకాష్ఠగా మొదటి తెలుగు మహాసభల వివాదం సాగింది. దీనిలో విశ్వనాథ, శ్రీశ్రీ పేరున ఈ మహాసభలను వ్యతిరేకిస్తూ ఒక లేఖ పత్రికలకు విడుదల కాగా తన సంతకాన్ని శ్రీశ్రీయే ఫోర్జరీ చేశారని విశ్వనాథ ఆరోపించారు. ఆ మహాసభలకు విశ్వనాథ హాజరుకాగా, శ్రీశ్రీ వ్యతిరేకించడం, బహిష్కరణకు పిలుపునివ్వడం వల్ల ఒక రాత్రి బొలారం పోలీస్ స్టేషన్లో నిద్రచేశారు. ఈ ఆరోపణ ప్రత్యారోపణలు వారిద్దరి నడుమ సత్సంబంధాలు పూర్తిగా దెబ్బతీశాయి. మళ్ళీ విశ్వనాథను నన్నయ ఉన్నంతకాలం ఉంటారని, ఐతే తిక్కన-వేమన-గురజాడ అనే కవిత్రయంలో మాత్రం చేరరని వ్యాఖ్యలూ చేశారు. విశ్వనాథ వారి కిన్నెరసాని పాటలను చివరి వరకూ ప్రశంసించారు. ఆయన మరణానంతరం విశ్వనాథను గొప్పగా ప్రశంసిస్తూ "కొండవీటి పొగమబ్బు/తెలుగు వాడి గోల్డునిబ్బు/మాట్లాడే వెన్నెముక/పాటపాడే సుషుమ్న/మాట్లాడే ద్విపద/సత్యానికి నా ఉపద" అంటూ రాసిన కవిత సుప్రఖ్యాతం. చివరి వరకూ వారిద్దరి నడుమ ఒకరు మరొకరి కవితా శక్తులను కొన్ని పరిమితులకు లోబడి ప్రశంసించుకోవడమూ, ఒక్కోమారు బయటపడి ఒకరినొకరు తీవ్రంగా విమర్శించుకోవడమూ, తుదకీ అనురాగం-ద్వేషాల దాగుడుమూతలాట సాగింది.'అవును. కానీ ఇప్పుడు చెప్పే మూడ్ లేదు' అన్నారు. 'మరి మూడ్ ఎప్పుడు వస్తుందో చెప్పు. అప్పుడు వస్తాను' అన్నారు శ్రీ శ్రీ. 'సాయంత్రం' అన్నారు వనమాలి. మళ్లీ సాయంత్రం వచ్చారు శ్రీశ్రీ. ఇద్దరం కలిసి గోదావరి స్టేషను దగ్గర్లో ఉన్న ఒక లంకకు నావలో వెళ్లి, ఇసుకలో కూర్చురు. అప్పుడు చెప్పారు 'తనే శ్రీశ్రీ' అని. తనతో నండూరి ఎంకిపాటలు కూడా పాడించుకున్నారు శ్రీ శ్రీ . అలా మొదలయ్యింది వారిమధ్య స్నేహం. ఇద్దరి మధ్యా పదిహేనేళ్ల వయసు తేడా ఉన్నా మంచి స్నేహితులయ్యారు. సినిమా షూటింగ్ లేనప్పుడు ఇద్దరం కలుసుకునే వాళ్ళు. (జగన్నాథరావు వనమాలి జె.ఆర్. వనమాలిగా సుప్రసిద్ధుడు. అంచెలంచెలుగా ఎదిగి 20 ఏళ్లక్రితం 'వర్డ్స్ అండ్ వాయిసెస్' అనే సంస్థని ముంబాయిలో స్థాపించాడు. సినినా మరియు ప్రకటన రంగాల్లో ఇప్పుడు నిష్ణాతులుగా పేరుతెచ్చుకున్న ఎందరో కళాకారులకు వనమాలి తొలి గురువు. థియేటర్ ఆర్ట్స్ రంగంలో 'వాయిస్ ఆర్టిస్ట్'గా దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డుని కూడా పొందాడు. )


title: శ్రీశ్రీ

text: యోగ్యతా పత్రం - మహాప్రస్థానం పుస్తకానికి 1940 లో చలం రాసిన పీఠిక. తెలుగు సాహిత్యంలో వచ్చిన గొప్ప పీఠికలలో ఇది ఒకటి. ఆ పుస్తకం ఎవరు చదవాలో, ఎందుకు చదవాలో, ఎలా చదవాలో వివరించే పీఠిక అది. "రాబందుల రెక్కల చప్పుడు పయోధర ప్రపంచ ఘోషం ఝంఝానిల షడ్జధ్వానం" విని తట్టుకోగల చావ ఉంటే ఈ పుస్తకం తెరవండి." అంటూ పుస్తకం చదవడానికి పాఠకుడిని సమాయత్త పరచే పీఠిక అది. యోగ్యతాపత్రంలో చలం రాసిన కొన్ని వాక్యాలు మచ్చుకు:


title: శ్రీశ్రీ

text: శ్రీశ్రీ నిర్వహించిన ప్రజ శీర్షిక లో పిచ్చయ్య అనే పాఠకుడు ఇలా ప్రశ్నించాడు "యోగ్యతా పత్రం చదివితే మహాప్రస్థానం చదవనక్కరలేదని నేను అంటాను, మీరేమంటారు". అతిశయోక్తి అయినా, అంతటి గుర్తింపు పొందిన పీఠిక అది.


title: శ్రీశ్రీ

text: అయితే శ్రీశ్రీ ఆ పాఠకుడి ప్రశ్నకు ఇలా జవాబిచ్చాడు: "మీరు సార్ధక నామధేయులంటాను"


శ్రీశ్రీ


title: అల్లసాని పెద్దన

text:
ఆంధ్ర కవితా పితామహునిగా పేరుగాంచిన అల్లసాని పెద్దన శ్రీ కృష్ణదేవరాయల ఆస్తానంలోని అష్టదిగ్గజములలో అగ్రగణ్యుడు. సంస్కృతాంధ్ర కవిత్వం ఎలా ఉండవలెను అని ఒక ఉత్పలమాల చెప్పి రాయల చేత సన్మానం గండపెండేరం తొడిగించుకున్నవాడు. ఇతడు రచించిన మనుచరిత్ర ఆంధ్రవాఙ్మయములో ప్రథమ ప్రబంధముగా ప్రసిద్ధికెక్కినది. ఇతను కవి మాత్రమే కాక రాచకార్యాలలో కూడా రాయలవారికి సలహాలు ఇచ్చువాడు అందుకే ఇతనిని పెద్దనామాత్యుడు అని కూడా అంటారు.
ఒక గొప్ప యాంధ్రకవి. ఇతఁడు బళ్లారి కడప జిల్లాలప్రాంతములయందు దూపాడు అను దేశంబున దొరాళ అను గ్రామము వాసస్థలముగా కలవాఁడు. ఈయన శాలివాహనశకము 1430 సంవత్సరమున జన్మించినట్లు తెలియఁబడుచున్నది. కృష్ణదేవరాయలవారి ఆస్థానపండితులు ఎనమండ్రలోను ఈతఁడు ఒక్కఁడు అయి ఉండినదికాక ఆరాజుచే ఆంధ్రకవితాపితామహుఁడు అను బిరుదాంకము సహితము పడసెను. ఈతనికృతి స్వారోచిషమనుసంభవము. ఇది మిక్కిలి ప్రౌఢకావ్యము.


title: అల్లసాని పెద్దన

text: అల్లసాని వారిదే ప్రాంతం అన్న విషయం ప్రసక్తికి వచ్చినపుడు వేటూరు ప్రభాకరశాస్త్రిగారు ‘బళ్లారి ప్రాంతమందలి దోపాడు పరగణాలోని దోరాల గ్రామమీతని వాసస్థలము’ అన్నారు (సింహావలోకనము). కాని పరిశోధకులు అధిక సంఖ్యాకులు పెద్దన కోకటం గ్రామమన్నారు. వై.యస్.ఆర్ (కడప) జిల్లాలోని కమలాపురానికి సమీపంలో కోకట గ్రామం ఉంది. ఆ గ్రామంలో సకలేశ్వరుడూ ఉన్నాడు. ప్రక్కన పెద్దనపాడు ఉంది. ఆయన పేరు మీదనే పెద్దనపాడు ఏర్పడిందంటారు.


title: నంది తిమ్మన

text: నంది తిమ్మనను ముక్కు తిమ్మన అని కూడా అంటారు. ఇతని ముక్కు పెద్దదిగా ఉండటంవల్ల, మరియూ ఇతని కవితలలో ముక్కును చక్కగా వర్ణించడంవల్ల!


title: నంది తిమ్మన

text: ఇతను శ్రీ కృష్ణదేవరాయల అష్టదిగ్గజాలలో ఒకడు. ఇతను రాయల భార్య తిరుమల దేవికి అరణంగా విజయనగరం వచ్చిన కవి. నంది తిమ్మన, ఆరువేల నియోగ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో, నంది సింగన్న, తిమ్మాంబ దంపతులకు జన్మించాడు. ఈయన కౌశిక గోత్ర, అపస్తంభ సూత్రానికి చెందిన వాడినని చెప్పుకున్నాడు. ఈయన అనంతపురం పరిసర ప్రాంతానికి చెందిన వాడని భావిస్తున్నారు. ఈయన నివసించిన రాజ్యం, విజయనగర సామ్రాజ్యానికి సామంత రాజ్యంగా ఉండేది. ఆ సామంత రాజ్యపు యువరాణి తిరుమలాదేవి ఆ తరువాత కృష్ణదేవరాయల ధర్మపత్ని అయ్యింది.


title: నంది తిమ్మన

text: తిమ్మన జన్మతః శైవుడు, అఘోర శివాచార్యుల శిష్యుడైనా, వైష్ణవ రాజాస్థానంలో ఉన్నందువలన, అప్పటి రాజకీయ-సామాజిక పరిస్థితుల వల్ల కొన్ని వైష్ణవ రచనలు కూడా చేశాడు. ఈయన తాత నంది మల్లయ్య మరియు మేనమామ ఘంట సింగన్న (ఈయనకే మలయమారుత కవి అనికూడా మరోపేరు) కృష్ణదేవరాయల తండ్రి అయిన వీరనరసింహరాయల ఆస్థానంలో జంటకవులుగా ఉండేవారు.


title: నంది తిమ్మన

text: 1521లో ముక్కు తిమ్మన రాయల తరఫున గయను సందర్శించి అక్కడ నావాడ నాయకులపై కృష్ణదేవరాయల విజయానికి ప్రతీకగా ఒక విజయశాసనం ప్రతిష్ఠించాడని చరిత్రకారులు భావిస్తున్నారు. ఈ ప్రసిద్ధి చెందిన కృష్ణదేవరాయల గయ శాసనం క్రింద రాజప్రశస్తిని కీర్తిస్తూ చెక్కబడిన కంద పద్యం ముక్కు తిమ్మన వ్రాసిన పారిజాతాపహరణంలోనిది కావటం, కృష్ణదేవరాయలు గయను సందర్శించిన ఆధారం లేకపోవటం ఈ సంభావ్యతకు మద్దతునిస్తున్నాయి.


title: నంది తిమ్మన

text:
తిమ్మన రచన పారిజాతాపహరణం ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇతను "వాణీ విలాసము" అనే మరొక కావ్యాన్ని రచించినట్లు తెలుస్తున్నా అది లభ్యం కావడం లేదు.
తన సమకాలికుడైన అల్లసాని పెద్దన వలే క్లిష్టమైన పదప్రయోగాలకు పోకుండా సున్నితమైన, సులువైన పద్ధతిలోనే రచనలు చేశాడు. ఈయన రచనలు కేవలం పండితులకే కాక పామర జనులను సైతం విశేషంగా ఆకర్షించేవి. అందుకే ఆయన రచనలను ముక్కు తిమ్మన ముద్దు పలుకులు అని వ్యవహరిస్తారు. పారిజాతాపహరణంలో ఆయన రచించిన సుకుమారమైన శృంగార రసాత్మకమైన పద్యాలు ఇప్పటికీ పండితుల నోళ్ళలో నానుతూనే ఉంటాయి.
ఈ నానుడి తిమ్మన పద్యరచనారీతిని బట్టి, శైలీశయ్యాది సౌభాగ్యాన్ని బట్టి ఏర్పడి ఉంటుంది.పాత్రనుబట్టి శైలిని మార్చడం, నాటకీయతను పొందుపరచడం, సామెతలు, సూక్తులు ప్రయోగించడం, సమయోచిత ఉపమానాలు ప్రయోగించడం, తెలుగు నుడికారాన్ని వాడడం, చమత్కారంగా చెప్పడం మొదలైన వాటివల్ల ఇవి "ముద్దు పలుకులు" అనిపిస్తాయి.


title: నంది తిమ్మన

text:
ఏమేమీ కలహాసనుండచటికై యేతెంచి యిట్లాడెనా?
ఆ మాటల్చెవియొగ్గి తా వినియెనా ఆ గోపికా వల్లభుం
డేమేమాడెను రుక్మిణీ సతియు, నీ వింకేటికిన్ దాచెదే?
నీ మోమాటలు మాని నీరజముఖీ, నిక్కంబెరింగింపవే
ఈసున బుట్టి డెందమున హెచ్చిన శోకదవానలంబుచే
గాసిలి యేడ్చె ప్రానవిభు కట్టెదుటన్ లతాంగి పంకజ
శ్రీసఖమైన మోముపయి చేలచెఱంగిడి బాలపల్లవ
గ్రాస కషాయ కంఠ కలకంఠ వధూకల కాకలీ ధ్వనిన్ఇది ఐదు అశ్వాసాలు గల ప్రబంధం. సంస్కృత భాగవతములోని మూడు పద్యాల కథని అద్భుతముగా పెంచి రచించాడు. నారదుడు పారిజాతం కృష్ణునకివ్వడం, ఆ సమయములో అతను రుక్మిణీదేవి మందిరములో ఉండటం, ఆ పారిజాతాన్ని కృష్ణుడు రుక్మిణికి ఇవ్వడం, దానిని తెలుసుకొని సత్య ఆగ్రహించడం, అటుపై రకరకాల మలుపులు, పాద పీడనం, చివరకు దేవతలతో యుద్ధం పారిజాత వృక్షం సత్య తీసుకోని రావడం, తులాభారంతో కథ సుఖాంతం అవుతుంది.
ఫారిజాతాపహరణానికి సంస్కృత భారతంలో మూడు శ్లోకాలే అనే అని అంటారు కాని నిజానికి దీనికిని, సంస్కృత హరివంశమున వజ్రనాభుని వధ యనెడి కథకును సాన్నిహిత్యం ఉంది. ఏమైనా చాలా చిన్నదైన ఈ కథకు నంది తిమ్మన సంతరించిన అలంకార సౌకర్యములు, ప్రబంధోచిత పాత్రచిత్రణము, ఆయా పాత్ర జీవన వర్ణనము దీనిని సుందరమైన ప్రబంధకావ్యంగా తీర్చిదిద్దాయి.


title: నంది తిమ్మన

text: తిమ్మనగారి ముక్కు పెద్దది కావడం వలన అతనికి "ముక్కు తిమ్మన" అనే పేరు వచ్చి ఉండవచ్చును. అతను ముక్కు మీద చక్కని పద్యం వ్రాశాడట. క్రింది ఆ పద్యాన్ని రామరాజ భూషణుడు కొనుక్కొని తన వసుచరిత్రములో చేర్చుకొన్నాడట.


title: నంది తిమ్మన

text:
నానా సూన వితాన వాసనల నానందించు సారంగమే
లా నన్నొల్లదటంచు గంధఫలి బల్కాకం తపంబంది యో
షా నాసాకృతి బూని సర్వ సుమనస్సౌరభ్య సంవాసియై
పూనెం బ్రేక్షణ మాలికా మధుకరీ పుంజంబులిర్వంకలన్


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text:
ధూర్జటి తానీ శతకమును వ్రాసినట్టు గ్రంథములో ఎక్కడా పేర్కొనలేదు. కానీ క్రీ.శ. 1740 ప్రాంతము వాడైన ప్రసిద్ధ లాక్షణికుడు కస్తూరి రంగ కవి తన యానంద రంగ రాట్ఛందమున... ఈ శతకము లోని ఒక పద్యాన్ని ఉదహరిస్తూ దీనిని "ధూర్జటి వారి కాళహస్తీశ్వర శతకమున " అని ప్రస్తావించినందున ఈ శతకాన్ని ధూర్జటి కవి యే రచించెననుట నిర్వివాదంశం.
శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతక కవి ధూర్జటి. ఈతఁడు శ్రీకృష్ణ దేవరాయల సభలో అష్ట దిగ్గజములు అనబడు ఎనిమిది మందిలో ఒకడు అని వాడుక. శ్రీ కాళహస్తి మాహాత్మ్యమును బట్టి ఈ కవి సింగమ రమా నారాయణ (జక్కయ నారాయణ) తనూభవుడు అని తెలియును.
కవి సమ్రాట్ శ్రీ విశ్వనాథ సత్యనారాయణగారి మాటలలో ‘ఈ కాళహస్తి మాహాత్మ్యము వంటి గ్రంథము తెలుగులో మరియొకటి లేదు. తక్కినవారి కవిత్వము మనస్సునకు వాడి పెట్టి హృదయమును పాటునకు తెచ్చును. ఈ (ధూర్జటి) కవిత్వము మనస్సు వాడిమిని దాటి, గండె పాటు దాటి, దూరాన శివుడు కనిపించునట్లు చేయును’.
ధూర్జటి రచనలుగా మనకు లభించునవి రెండు. (1) శ్రీకాళహస్తి మాహాత్మ్యము (2) శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము
భాష విషయమున ఈ రెండు రచనలును రెండు వేరువేరు మార్గములలో నడచినట్లు కనబడును.
శ్రీకాళహస్తి మాహాత్మ్యము, శ్రీకాళహస్తి క్షేత్ర పతియగు శ్రీకాళహస్తీశ్వరుని మహిమమును బహువిధములుగా తెలుపు స్థల పురాణము. కావ్యముగా ఇది ప్రబంధము. ఎందుకంటే ఇది పంచభూత లింగములలో ఒకటిగా వాయు లింగ రూపుడగు శివుడు వర్ణనీయుడుగా రచించబడిన వస్తుప్రధాన కావ్యము.
శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము, భక్తుడు తన మనస్సులోని భక్తి మొదలగు భావములను భగవంతునితో సూటిగా చెప్పుటకై రచించబడిన కావ్యము. కవి తన హృదయమును అనుదినమును
మాటలాడు వాడుక భాషలోనే భగవంతుని ఎదుట ఉంచుటకై చేసిన రచన ఇది. అందుకు తగినట్లే ఈ శతక రచమలోని భాషను, అంటే వాక్యనిర్మాణాన్ని, వాడుక తీరులోనే చేయడమైంది.


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text:
శ్రీ కాళహస్తీశ్వరునకు
బహుశా దీనిని ధూర్జటి తన చివరి కాలములో వ్రాసి ఉండవచ్చును. ప్రఖ్యాత "రాజుల్ మత్తుల్ వారిసేవ నరకప్రాయంబు, వారిచ్చు నంభోజాక్షు చతురంతయాన తురగ భూషాదులాత్మవ్యదాబీజంబుల్" అనే పద్యము ఈ శతకము లోనిదే!
ఇందు రాజులను రక రకాలుగా తిట్టినాడు.


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: ఏ వేదంబు ఫఠించె లూత భుజంగం బే శాస్త్రముల్ ల్సూచె తా


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: నేవిద్యాభ్యాసం బొనర్చె గరి చెంచే మంత్రం బూహించె భో


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: దావిర్భావ విధానముల్ చదువులులయ్యా కావు మీపాద


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text:
సంసేవా శక్తియే కాక జంతుతతికిన్ శ్రీ కాళహస్తిశ్వరా
దంతంబు ల్పడనప్పుడే తనువునందారూఢి యున్నప్పుడే


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: కాంతాసంఘము రోయనప్పుడే జరక్రాంతంబు గానప్పుడే


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: వితల్మేన జరించనప్పుడె కురుల్వెల్లెల్ల గానప్పుడే


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: చింతింపన్వలె నీపదాంభుజములన్ శ్రీ కాళహస్తీశ్వరా!


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: భావం:


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: శ్రీ కాళహస్తీశ్వరా! మానవులు ఎవ్వరే కాని తమ దంతములు రాలని స్థితియందు ఉండగనే, తన శరీరమునందు బలము బాగుగ ఉండగానే, స్త్రీలకు తన విషయమున ఏవగింపు కలుగుటకు ముందే, శరీరము ముసలితనముచే శిథిలము కాక ముందే, తన వెండ్రుకలు నెరసి తెలతెల్లన కాకుండగనే, తన శరీరమున మెరుగులు తగ్గని సమయముననే నీ పాదపద్మములను సేవించవలెను.


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: నిచ్చల్ నిన్ను భజించి చిన్మయమహా నిర్వాణపీఠంబు పై


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: రచ్చల్సేయక యార్జవంబు కుజన వ్రాతంబుచేఁ గ్రాంగి భూ


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: భృచ్చండాలురఁ గొల్చి వారు దనుఁ గోపింమన్ బుధుం డార్తుఁడై


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: చిచ్చారం జము రెల్లఁ జల్లుకొనునో శ్రీ కాళహస్తీశ్వరా!


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: శ్రీ కాళహస్తీశ్వరా! వివేకవంతులగు పండితులు, కవులు నిరంతరము నిన్ను సేవించుచు, నీ విమలజ్ఞానమను మోక్ష పీఠమునధిష్థించి నీ ఆదరము పొందుచుండవలెను. కాని వీరు అట్లు చేయకున్నారు. తమ పాండితీ ప్రతిభల సౌష్థవము చెడుదారిలోనికి గొనుపోవునట్లుగ దుర్జనసమూహముల చేత క్రాగిపోగా రాజులను ఛండలురను సేవించుచున్నారు. ఎన్నడు రాజులు కోపగించగా, ఎంత తప్పు చేసితిని, ఎంత కష్టపడుతున్నాను అని దుఃఖపదురు. ఇది మంటనార్పుటకు అందులో నూనె ప్రోసినట్లె. అనగా కష్టములు తీరకపోగా అవమానము మొదలైన దుఃఖములు అధిక మగును.


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: నీకుం గాని కవిత్వ మెవ్వరికి నేనీనంచు మీదెత్తితిన్


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: జేకొంటిన్ బిరుదంబు కంకణము ముంజేఁ గట్టితిం బట్టితిన్


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: లోకుల్ మెచ్చ వ్రతంబు నాతనువు కీలుల్ నేర్పులుం గావు ఛీ


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: ఛీ కాలంబులరీతి దప్పెడు జుమీ శ్రీ కాళహస్తీశ్వరా!


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: శ్రీ కాళహస్తీశ్వరా! నా కవిత్వము నిన్ను స్తుతించుటకే కాని మరి ఎవ్వరిని స్తుతించుటకుపయోగింపను. మరి ఎవ్వరికి అంకితమివ్వను. జనులు మెచ్చునట్లు ప్రతిజ్ఞ చేసితిని. కాని శివా నా శరీరావయవములు, శక్తి, నేర్పు, ప్రతిభ, పాండిత్యము మొదలగునవి ఆ ప్రతిజ్ఞ నిలుపుకొనుటకు చాలవేమో అనిపించుచున్నది. అన్ని అనుకూలించినను నేను నిన్ను సేవించజాలనేమొ. ఏలయన కాలములే తమ రీతిని తప్పుచున్నవి. నేను ఏమి చేయుదును. నాకోరిక తీరునట్లు నీవే అనుగ్రహించవలయును.


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: అంతా మిథ్య తలంచి చూచిన నరుండట్లౌ టెఱింగిన్ సదా


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: కాంత ల్పుత్త్రులు నర్థమున్ తనువు నిక్కంబంచు మోహార్ణవ


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: భ్రాంతిం జెంది జరించుఁ గాని పరమార్థంబైన నీయందుఁ దాఁ


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: జింతాకంతయుఁ జింత నిల్పడుగదా శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: శ్రీకాళహస్తీశ్వరా! ఆలోచించి చూస్తే, మనుజునకు అంతా మాయే అని తెలిసినప్పటికీ, తన కాంతలు (పతులు), పుత్రులు, ధనము, శరీరములే వాస్తవము, శాశ్వతములని తలచి వానికై తపిస్తూ మోహమనెడి సముద్రంలో కొట్టుమిట్టాడుతాడేగానీ, పరమార్థము, పరమాత్మవైన నీయందు చింతాకంతైననూ ధ్యానము నిలుపజాలకున్నాడు గదా.


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: కొడుకుల్ పుట్టరటంచు నేడ్తురవివేకుల్ జీవనభ్రాంతులై


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: కొడుకుల్ పుట్టరె కౌరవేంద్రున కనేకుల్ వారిచే నేగతుల్


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: వడసెం బుత్రులు లేని యా శుకునకున్ బాటిల్లెనే దుర్గతుల్ !


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: చెడునే మోక్షపదం బపుత్త్రకునకున్ శ్రీ కాళహస్తీశ్వరా !


title: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము

text: ఐహికజీవనమనే మాయలో తగులుకున్న అవివేకులు తమకు పుత్ర సంతతి కలగలేదే అని చింతిస్తూ ఉంటారు. ఐతే, కౌరవ రాజగు ధృతరాష్ట్రునకు నూరుగురు పుత్రులు కలిగినా వారి వలన ఆతడు ఏ ఉత్తమలోకాలను పొందగలిగాడు? బ్రహ్మచారిగానే యుండి సంతతియే లేని శుకునకు దుర్గతి ఏమయినా కలిగిందా? పుత్రులు లేని వారికి మోక్షపదం సిద్ధించకుండా పోదుకదా శ్రీ కాళహస్తీశ్వరా !


title: స్వారోచిష మనుసంభవము

text:
మను చరిత్రము లేదా స్వారోచిష మనుసంభవము, అల్లసాని పెద్దన రచించిన ఒక ప్రబంధ కావ్యము. ఈ కావ్యం రచనా కాలం 1519-20 ప్రాంతం కావచ్చునని, అప్పటికి పెద్దనకు 45 యేండ్ల వయసు ఉండవచ్చునని పరిశీలకులు భావిస్తున్నారు. పింగళి లక్ష్మీకాంతం అభిప్రాయంలో "మనుచరిత్రము శాంత శృంగార రసములు సమ ప్రాధాన్యముతో సంగమించిన యొక తీర్థము. తత్కర్త సహజముగా శృంగార ప్రియుడు. ఆ చిత్తవృత్తి శాంతాభిముఖమయినప్పటి రచన యిది. శృంగారానుభవ రుచి, శాంతనిష్ఠయు రెండును మనోగోళమునావరించియున్నప్పటికిని శాంతివైపు చిత్తము మరలుచున్నదనవచ్చును"
అల్లసాని పెద్దన, కృష్ణదేవరాల ఆస్థానంలో ఆష్టదిగ్గజాలలో ఒకడు.


title: స్వారోచిష మనుసంభవము

text: మారన మార్కండేయ పురాణంలో 150 పద్యాలలో చెప్పిన విషయము. ఇది వరూధినీ, ప్రవరాఖ్యుల ప్రేమ కథతో మొదలై స్వారోచిషునితో ముగుస్తుంది. కాశీ నగరం దగ్గర ప్రవరుడనే పరమ నిష్టాగరిష్ఠుడైన బ్రాహ్మణుడు, అతనికి అనుకూలవతియైన భార్య ఉండేవారు. వారు అతిథులను ఎంతగానో ఆదరించేవారు. వారి ఇంటికి వచ్చిన ఒక సిద్ధుడు ప్రవరునికి ఒక మహిమాన్వితమైన పసరును ఇచ్చాడు. ఆ పసరు కాళ్ళకు పూసుకొని ఆ దివ్య ప్రభావం వలన ప్రవరుడు హిమాలయ పర్వతాలకు పోయి అక్కడి సుందర దృశ్యాలను చూచి ఆనందిస్తాడు. అయితే ఎండకు ఆ పసరు మంచులో కరిగిపోయింది.


title: స్వారోచిష మనుసంభవము

text: తిరుగి పోయే ఉపాయం కోసం చూస్తున్న ప్రవరుడిని చూచు వరూధిని అనే అప్సరస మనసు పడింది. అయితే ప్రవరుడు ఆమెను తిరస్కరించి వెళ్ళిపోయాడు. కామవిరహంతో ఉన్న వరూధినిని ఒక గంధర్వుడు ప్రవరుని వేషంలో సమీపించి తన కోరిక తీర్చుకున్నాడు. వారికి జన్మించిన స్వరోచి ఒక దేశానికి రాజయ్యాడు. ఆ స్వరోచి ఒకసారి వేటకు వెళ్ళి మనోరమ అనే యువతిని పెళ్ళాడాడు. వారి కొడుకే స్వారోచిష మనువు.


title: స్వారోచిష మనుసంభవము

text: మనుచరిత్రంలో పెద్దన కథన కౌశలం, వర్ణనా చాతుర్యం పండితుల ప్రశంసలందుకొన్నాయి. పెద్దనను సమకాలికులు, అనంతర కవులు కూడా అనుసరించారు. మనుచరిత్రలోని కవితాశిల్పం అద్వితీయం. అక్షరాలా పెద్దన ఆంధ్ర ప్రబంధ కవితా పితామహుడే. మనుచరిత్రలో అనేక ఇతివృత్తాలున్నా గాని అందరినీ అలరించి పెద్దనకు కీర్తి తెచ్చిపెట్టినది వరూధినీ ప్రవరాఖ్యుల ఘట్టమే. పెద్దన రచనలో ముఖ్యాంశాలు


title: స్వారోచిష మనుసంభవము

text: మచ్చుకు ఈ పద్యం చూడండి.


title: స్వారోచిష మనుసంభవము

text:
అటజని కాంచె భూమిసురు డంబర చుంబి శిరస్సరజ్ఝరీ
పటల ముహుర్ముహుర్లుఠదభంగ తరంగ మృదంగ నిస్వన
స్ఫుట నటనానుకూల పరిఫుల్ల కలాప కలాపి జాలమున్
గటక చరత్కరేణు కరకంపిత సాలము శీత శైలమున్.  ------------ పెద్దన మనుచరిత్రము నుండి.


title: స్వారోచిష మనుసంభవము

text: చీమలమర్రి బృందావనరావు : మార్కండేయ పురాణం లోని ఒక చిన్న కథను తీసుకొని, దాన్ని విస్తరించీ ప్రస్తరించీ ఒక అపూర్వ కళాఖండాన్ని శిల్పించాడు పెద్దన. ఇది నిజంగా అపూర్వమే. పెద్దనకు పూర్వం తెలుగులో అంత కచ్చితమైన ప్రమాణాలతో రచింపబడిన కావ్యం లేదు. పెద్దన తర్వాత కవుల్లో కూడా మనుచరిత్రమును అనుకరించి రాయబడిన కావ్యాలే ఎక్కువ. మనుచరిత్రమును పెద్దన గారి “సకలోహ వైభవ సనాధము” అనవల్సిందే. కొద్దో గొప్పో సాహిత్యజ్ఞానం ఉన్నవారికి మనుచరిత్రం లోని చాలా పద్యాలు కంఠతా ఉంటాయనేది అతిశయోక్తి కాదు. ... కథా సంవిధానంలో గానీ, పాత్రల చిత్రణలో గానీ, సన్నివేశాలు కల్పించి సంభాషణలు నిర్వహించడంలో గానీ, పద్య నిర్వహణంలో గానీ దీనికి సాటి ఐన గ్రంథం నభూతో నభవిష్యతి అనీ అనిపించుకున్న కావ్యం ఈ మను చరిత్రము. అరుణాస్పదపురంలో ప్రవరుని గైహిక జీవనం, హిమాలయ ప్రాంతాల ప్రకృతి వర్ణన, వరూధినీ ప్రవరుల వాదోపవాదాలు గానీ, ఆమె దిగులు, ఆ తర్వాత ప్రకృతి వర్ణనా, స్వరోచి మృగయా వినోదం గానీ, ఎవరు ఎంతగా వర్ణించి చెప్పినా, రసజ్ఞుడైన పాఠకుడు, స్వయంగా చదివి అనుభవించే ఆనందం ముందు దిగదుడుపే.


title: స్వారోచిష మనుసంభవము

text: ఇది తొలి తెలుగు ప్రబంధము, దీని తరువాత మొదలైనదే ప్రబంధ యుగము, తరువాతి ప్రబంధాలు దీని నుండి స్ఫూర్తిపొందినవే ఎక్కువగా ఉన్నాయి.ఇందు మొత్తం ఆరు అశ్వాసాలు ఉన్నాయి. ఈ ప్రబంధం తెలుగు పంచకావ్యాలలో మొదటిదిగా చెపుతారు.


title: స్వారోచిష మనుసంభవము

text: "వినాయక ప్రార్థన"


title: స్వారోచిష మనుసంభవము

text: "హిమాలయ వర్ణన"


title: స్వారోచిష మనుసంభవము

text: ఎండకు మంచు కరిగి దానితో పాదములకున్న పసరు కరిగి వెళ్ళుటకు అశక్తుడైనప్పుడు ఈ విధంగా చింతించును,


title: స్వారోచిష మనుసంభవము

text: "నర్మగర్భంగా వరూధిని పలుకులు"


title: స్వారోచిష మనుసంభవము

text: "ప్రవరుడు వరూధినిని తిరస్కరించుట"


title: ప్రబంధము

text:
తెలుగు కవిత్వంలో 15వ శతాబ్ది నాటికి అభివృద్ధి చెందిన ప్రక్రియా భేదం ప్రబంధం. ప్రకృష్టమైన పదబంధమున్న కావ్యం ప్రబంధము.
ప్రబంధమంటే కావ్యమనే అర్థంలో తిక్కన తాను రచించిన 15 పర్వాలను ప్రబంధమండలి అన్నాడు. ఎర్రనకు 'ప్రబంధ పరమేశ్వరుడు' అనే బిరుదు ఉంది. అయితే ఈ ప్రబంధ శబ్దానికి ప్రక్రియపరమైన ప్రబంధ శబ్దానికి భేదం ఉంది. నన్నెచోడుడు అష్టాదశ వర్ణనలను పేర్కొనడమే కాక కుమార సంభవంలో అనేక వర్ణనలు చేశాడు. శ్రీనాథుడు, పిల్లలమర్రి పినవీరభద్రుడు అష్టాదశ వర్ణనల్లో కొన్నింటిని రసరమ్యంగా నిర్వహించారు. కొన్ని ప్రబంధ ప్రక్రియా లక్షణాలు లేకపోవడం వల్ల ఇవి ప్రబంధాలు కాలేకపోయాయి. అల్లసాని పెద్దన మనుచరిత్ర రచనతో ప్రబంధ ప్రక్రియకు అంకురార్పణ జరిగింది.
పెద్దన రాసిన మనుచరిత్ర బహుళ ఆదరణ సంపాదించి ప్రక్రియగా ప్రబంధానికి రాజాదరణ సాధించిపెట్టింది. వచ్చిన వసుచరిత్ర మనుచరిత్రకు మించిన కవిత్వం కలిగిన కావ్యమనే పేరు సంపాదించింది. తెనాలి రామకృష్ణుడు రాసిన పాండురంగ మహాత్మ్యం, పింగళి సూరన కళాపూర్ణోదయం, చేమకూర వెంకటకవి రాసిన విజయవిలాసం వంటివి ప్రబంధాలుగా ప్రసిద్ధి పొందాయి.
ప్రబంధ లక్షణాలను పలువురు విమర్శకులు ఇలా వివరించారు.


title: ప్రబంధము

text: తెలుగు ప్రబంధాలకు అప్పటి స్థితిగతులను కాక కవుల ఊహాలోకాలనే అద్దంపట్టాయన్న అపప్రధ ఉన్నా చాలామంది పండితులు, చరిత్రకారులు వీటికి చరిత్ర రచనలో ఎంత ప్రాధాన్యత ఉందో, ఆనాటి స్థితిగతులు ప్రబంధాల్లో ఎలా ప్రతిబింబించాయో వివరించారు. ప్రబంధ యుగంగా వర్దిల్లిన విజయనగర సామ్రాజ్య కాలంలోని ఆచారాలు, వ్యవహారాలు, జీవనశైలి వంటివాటికి ప్రబంధాలు ప్రతిబింబాలుగా నిలిచాయి. విజయనగర సామ్రాజ్యంలో 15-16 శతాబ్దుల కాలంలో పర్యటించిన పలువురు విదేశీ యాత్రికులు నమోదుచేసిన చరిత్రలో ఏదైనా సంస్కృతికి సరిపోలని విషయం ఉన్నా, స్పష్టత కావాల్సివచ్చినా వారేమి సూచిస్తున్నారో అర్థం చేసుకునేందుకు ప్రబంధాలు పనికివచ్చాయి. ప్రబంధాల్లో జలక్రీడల వర్ణనం, సుగంధ ద్రవ్యాల వినియోగం, వారకాంతల వివరాలు, జాతరలు - మొక్కుబళ్ళు, సైనిక ప్రయత్నాలు వంటివాటి వర్ణనలు సామాజిక చరిత్ర నిర్మాణంలో ఉపకరిస్తున్నాయి.


title: దాశరథి రంగాచార్య

text: దాశరథి రంగాచార్యులు (ఆగస్టు 24, 1928 - జూన్ 8, 2015) ప్రముఖ సాహితీవేత్త, తెలంగాణ సాయుధ పోరాట యోధుడు.


title: దాశరథి రంగాచార్య

text: దాశరథి రంగాచార్యులు 1928, ఆగస్టు 24 న ఖమ్మం జిల్లా లోని చిట్టి గూడూరులో జన్మించారు. ఆయన అన్న ప్రముఖ కవి, సాయుధపొరాట యోధుడు దాశరథి కృష్ణమాచార్యులు. తెలంగాణ సాయుధ పోరాటంలో పాల్గొన్నారు. సాయుధపోరాట కాలంలో ఉపాధ్యాయునిగా, గ్రంథపాలకునిగా పనిచేశారు. సాయుధపోరాటం ముగిసాకా సికిందరాబాద్ పురపాలక కార్పోరేషన్‌లో 32 ఏళ్ళు పనిచేసి ఉద్యోగవిరమణ చేశారు.


title: దాశరథి రంగాచార్య

text:
నైజాం రాజ్యంలో నిజాం పాలన కాలంలో జన్మించిన దాశరథి రంగాచార్య ఎదుగుతూండగా ఆంధ్రమహాసభ, ఆర్య సమాజాలు వేర్వేరుగా నిజాం పాలనలోని లోపాలను ఎదుర్కొంటున్న తీరుకు ఆకర్షితులయ్యారు. తండ్రి సనాతనవాది ఐనా అన్నగారు ప్రఖ్యాత కవి, అభ్యుదయవాది కృష్ణమాచార్యుల సాంగత్యంలో అభ్యుదయ భావాలను, విప్లవ భావాలను అలవర్చుకున్నారు. అసమానతలకు, అణచివేతకు నిలయంగా మారిన నాటి నైజాం సమాజాన్ని గమనించి పెరిగిన రంగాచార్యులు 1945ల్లో ప్రారంభమైన తెలంగాణ సాయుధ పోరాటంలో క్రియాశీలకమైన పాత్ర పోషించారు.
తండ్రి కుటుంబ కలహాల్లో భాగంగా తల్లినీ, తమనూ వదిలివేయడంతో అన్నతో పాటుగా ఉంటున్న రంగాచార్యులకు ఆపై సాయుధ పోరాటంలో కృష్ణమాచార్యులను అరెస్టు చేయడంతో కౌమార ప్రాయం ముగిసేలోపే కుటుంబ బాధ్యతలు స్వీకరించాల్సి వచ్చింది.
కుటుంబ బాధ్యతల కారణంగా గ్రంథపాలకునిగా, ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేస్తూనే ఆనాటి సమాజంలో అసమానతల గురించి ప్రజలను చైతన్యపరిచారు. ఆ క్రమంలో రంగాచార్యుల కుటుంబంపై నైజాం ప్రభుత్వ అనుకూలురు, భాగస్వాములు దాడిచేసినా వెనుదీయలేదు. పోరాటం కీలకదశకు చేరుకున్న కాలానికి లో చేరి సాయుధ పోరాటంలో పాల్గొన్నారు. ఈ క్రమంలో రంగాచార్యులు తుపాకీ బుల్లెట్టు దెబ్బ తప్పించుకుని ప్రాణాపాయాన్ని కూడా ఎదుర్కొన్నారు.


title: దాశరథి రంగాచార్య

text:
తెలంగాణా సాయుధ పోరాటం నాటి స్థితిగతులు, ఆ కాలంలోని దారుణమైన బానిస పద్ధతులను దాశరథి రంగాచార్యులు "చిల్లర దేవుళ్ళు", "మోదుగుపూలు", "జనపదం" నవలల్లో చిత్రీకరించారు. చిల్లర దేవుళ్లు నవలలో సాయుధపోరాటం ముందు స్థితిగతులు, మోదుగుపూలు నవలలో తెలంగాణ సాయుధ పోరాటకాలం నాటి పరిస్థితులు, అనంతర పరిస్థితులు "జనపదం"లో అక్షరీకరించారు.
వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామి ప్రజల మనిషి, గంగు వంటి నవలల ద్వారా నాటి జీవన చిత్రణ చేయాలనే ప్రయత్నం ప్రారంభించారు. ఆ నవలల ప్రణాళిక పూర్తి కాకుండానే ఆళ్వారు స్వామి మరణించారు. సాయుధపోరాట యోధులుగా, సాహిత్యవేత్తలుగా ఆళ్వారుస్వామికీ, రంగాచార్యులకూ సాన్నిహిత్యం ఉండేది. పోరాటానికి పూర్వం, పోరాట కాలం, పోరాటం అనంతరం అనే విభజనతో నవలలు రాసి పోరాటాన్ని నవలలుగా రాసి అక్షరీకరించాలనీ, అది పోరాటంలో ప్రత్యక్షంగా పాల్గొన్న సాహిత్యవేత్తలపై ఉన్న సామాజిక బాధ్యత అనే అభిప్రాయాలను వారిద్దరూ పంచుకున్నవారే కావడంతో ఆళ్వారుస్వామి మరణానంతరం ఆ బాధ్యతను రంగాచార్యులు స్వీకరించారు. ఆ నవలా పరంపరలో తొలి నవలగా 1942వరకూ ఉన్న స్థితిగతులు "చిల్లర దేవుళ్లు"లో కనిపిస్తాయి.
నాణానికి మరోవైపు చూస్తే తెలంగాణ పోరాటం ముగిసిన దశాబ్దికి కొందరు నిజాం రాజును మహనీయునిగా, ఆ నిజాం రాజ్యస్థితిగతులను ఆదర్శరాజ్యానికి నమూనాగా పలు రాజకీయ కారణాల నేపథ్యంలో కీర్తించారనీ, ఆరోగ్యాన్ని నాశనం చేసుకుని, ప్రాణాన్ని లెక్కచేయక నిజాంను ఎదిరించిన తమకు ఆనాటి దుర్భర స్థితిగతుల్ని ఇలా అభివర్ణిస్తూంటే ఆవేశం వచ్చేదని రంగాచార్య ఒక సందర్భంలో పేర్కొన్నారు. నిజాం రాజ్యంలో బానిసల్లా జీవించిన ప్రజల స్థితిగతులను, మానప్రాణాలను దొరలు కబళించిన తీరును ఆ నేపథ్యంలో ప్రపంచమే ఆశ్చర్యపోయేలా సాగిన తెలంగాణా సాయుధపోరాటం, పోరాటానంతర స్థితిగతులు వంటివి భావితరాలకై అక్షరరూపంగా భద్రపరచదలిచిన ఆళ్వారుస్వామి ప్రణాళికను స్వీకరించినట్టు రచయిత తెలిపారు.
తొలుత కమ్యూనిస్టు భావజాలంతో ప్రభావితమైన రంగాచార్యులు తదనంతర కాలంలో ఆధ్యాత్మిక భావాలను అలవరుచుకున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో రంగాచార్యులు శ్రీమద్రామాయణం, శ్రీ మహాభారతాలను సరళంగా తెలుగులో రచించారు. పాత్రికేయులు ఎ.బి.కె.ప్రసాద్ ప్రోద్బలంతో ఆత్మకథ "జీవన యానం" రచించారు. అనంతర కాలంలో తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలోనే తొలిసారిగా నాలుగు వేదాలను తెలుగులోకి అనువదించారు. వేదాలకు ప్రవేశికగా వేదాలు మానవజాతి అభివృద్ధిపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపాయో, నేటి యాంత్రిక నాగరికతకు వేదసాహిత్యంలో ఎటువంటి సమాధానలు ఉన్నాయో వివరిస్తూ "వేదం-జీవన నాదం" రచించారు.
ఇవే కాక ఇతర నవలలు, వ్యాసాలు, పుస్తకాలు కలిపి ఎన్నో పుటల సాహిత్యాన్ని సృష్టించారు.


title: దాశరథి రంగాచార్య

text:
దాశరథి రంగాచార్యులు రాసిన "చిల్లర దేవుళ్లు" నవల సినిమాగా తీశారు. టి.మధుసూదనరావు దర్శకత్వంలో నిర్మించిన ఈ చిత్రం ఘనవిజయం సాధించింది. పలు భాషలలోకి అనువాదమైంది. రేడియో నాటకంగా ప్రసారమై బహుళప్రాచుర్యం పొందింది.
దాశరథి రంగాచార్యులు విశిష్టమైన సాహిత్యాన్ని సృష్టించి తెలుగు సాహిత్యాన్ని సుసంపన్నం చేశారు. తెలంగాణ పోరాట క్రమానికి నవలల రూపం కల్పించడం, తెలంగాణ ప్రాంత చారిత్రిక, సామాజిక, రాజకీయ పరిణామాలకు ప్రతిబింబంగా రచించిన ఆత్మకథ "జీవనయానం" వంటివి సాహిత్యంపై చెరగని ముద్ర వేశాయి. వేదం లిపిబద్ధం కారాదనే నిబంధనలు ఉండగా ఏకంగా తెలుగులోకి అనువదించడం వంటి విప్లవాత్మకమైన పనులు చేపట్టారు. తెలుగులోకి వేదాలను అనువదించిన వ్యక్తిగా ఆయన సాహిత్యచరిత్రలో స్థానం సంపాదించుకున్నారు.


title: దాశరథి రంగాచార్య

text: దాశరథి రంగాచార్యుల "చిల్లర దేవుళ్లు" నవలకు ఆంధ్ర సాహిత్య అకాడెమీ పురస్కారం పొందారు. వేదాలను అనువదించి, మహాభారతాన్ని సులభవచనంగా రచించినందు వల్ల రంగాచార్యులను అభినవ వ్యాసుడు బిరుదు ప్రదానం చేశారు. 21-1-1994న ఖమ్మంలో సాహితీ హారతి ఆధ్వర్యంలో వెండి కిరీటాన్ని పెట్టి రంగాచార్యులు దంపతులకు సత్కరించారు. వేదానువాదం, ఇతర విశిష్ట గ్రంథాల రచన సమయంలో దాశరథి రంగాచార్యులకు విశేషమైన సత్కారాలు, సన్మానాలు జరిగాయి.గత కొంతకాలంగా అనారోగ్యానికి గురై హైదరాబాద్ సోమాజిగుడాలోని యశోదా ఆసుపత్రిలో చికిత్సపొందుతున్న దాశరథి (86) 2015, జూన్ 8 సోమవారం ఉదయం కన్నుమూశారు.


title: దాశరథి రంగాచార్య

text:
రంగాచార్యులు నవలలు, ఆత్మకథ, వ్యాసాలు, జీవిత చరిత్రలు, సంప్రదాయ సాహిత్యం తదితర సాహితీప్రక్రియల్లో ఎన్నో రచనలు చేశారు.
వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామి నిజాం పాలనలో తెలంగాణా జనజీవితాన్ని ప్రతిబింబించే నవలలు రాయాలని ప్రారంభించి ప్రజల మనిషి, గంగు నవలలు రాసి మరణించారు. ఆయన ప్రారంభించి పూర్తిచేయని ప్రణాళికను రంగాచార్యులు స్వీకరించారు. ఆ క్రమంలో ప్రజలలో విప్లవబీజాలు పడుతున్నకాలాన్ని స్వీకరించి చిల్లరదేవుళ్ళు రాశారు. నిజాంపాలనలో ప్రజలపై జరిగిన దౌర్జన్యం, వెట్టిచాకిరీ, ఆడబాప వంటి వ్యవస్థలు, జనంలో పెరుగుతున్న అసహనం, అప్పటి ఆంధ్రోద్యమం, మతమార్పిడులు, వాటిని వ్యతిరేకిస్తూ తిరిగి హిందూమతంలోకి తెస్తున్న ఆర్యసమాజ్ వంటివన్నీ చిల్లరదేవుళ్ళు నవలలో చిత్రీకరించారు. విప్లవానికి నేపథ్యాన్ని చిత్రించేందుకు నవల పనికివచ్చింది. విప్లవబీజాలు ఎదిగి ప్రజాపోరాటానికి దారితీస్తున్న కాలాన్ని (1940 దశకం) స్వీకరించి తర్వాతి నవల మోదుగుపూలు రాశారు. ఈ నవలలో నిజాం రాజ్యంలో ఉండే జాగీర్దారు అధీనంలోని ప్రాంతాన్ని నేపథ్యంగా తీసుకున్నారు. పత్రిక చదవడం కూడా నిషేధమైన అనూహ్యమైన స్థితిగతుల్లో, ఊరికి వచ్చిన వ్యక్తి పత్రిక చదివించడమే కాక గ్రంథాలయం కూడా పెట్టించడం, అది తగలబడిపోతే అడవిలోని ఆటవికులను చేరదీసి విప్లవం రేకెత్తిస్తాడు. 1940ల్లో నిజాం పరిపాలనకు వ్యతిరేకంగా నైజాం ప్రాంతంలో ఏర్పడిన సాయుధపోరాట కాలాన్ని నవల ప్రతిబింబిస్తుంది. తెలంగాణాలో సాయుధ పోరాటం అనంతరం జరిగిన రాజకీయ పరిణామాలు, సాంఘిక స్థితిగతుల నేపథ్యంలో జనపథం నవల రాశారు. 1948లో తెలంగాణా నిజాం పరిపాలన నుంచి విముక్తం కావడం మొదలుకొని, 1970ల్లో అంకురించిన వామపక్ష తీవ్రవాద ఉద్యమాలు (నక్సలైట్ పోరాటాలు) వరకూ నవల సాగుతుంది. తెలంగాణా జనజీవితంలో 1938నాటి స్థితిగతులు ప్రతిబింబిస్తూ చిల్లర దేవుళ్లు, 1942 నుంచి 1948 వరకూ సాగిన తెలంగాణా సాయుధ పోరాటాన్ని చిత్రిస్తూ మోదుగుపూలు, 1948 నుంచి 1968 వరకూ జరిగిన పరిస్థితులు చూపిస్తూ జనపథం రాశారు. మొత్తంగా అలా తెలంగాణా సాయుధ పోరాటపు ముందువెనుకలను నవలల్లో చిత్రించాలన్న తన ప్రణాళిక నెరవేర్చుకున్నారు. దాశరథి రంగాచార్యులు సికిందరాబాద్ పురపాలక కార్పొరేషన్ సంస్థలో పనిచేసి ఉద్యోగ విరమణ చేశాకా ఆయనకు ప్రభుత్వం వెస్ట్ మారేడ్ పల్లిలో భూమి కేటాయిస్తే, ఇల్లుకట్టుకున్నారు. దగ్గరలో స్థిరపడ్డ పేదల ఇళ్ళు, స్థలాలు ఆక్రమించుకుని ఒక గూండా వారిని అన్యాయం చేస్తుంటే రంగాచార్యులు అతన్ని ఎదరించి నిలిచారు. మురికివాడల్లోని పేదల్లో కొందరిని ఆ గూండా కొనేయడంతో విఫలమైన ఆ ఉద్యమం ఫలితంగా మాయ జలతారు నవల వెలువడింది. బతికేందుకు నగరం చేరుకుని మురికివాడల్లో నివసించే పేదల జీవితాలు, వాటి చుట్టూ అల్లుకున్న ధనరాజకీయాలు మాయ జలతారు నవలలో వస్తువుగా స్వీకరించారు. అమృతంగమయ నవలలో ఓ గ్రామం పుట్టుక నుంచి క్రమంగా అభివృద్ధి చెందుతూ పోవడాన్ని చిత్రీకరించారు. విశిష్టమైన శైలిలో రాసిన ఈ నవలలో మహాత్మా గాంధీ ప్రవచించిన గ్రామస్వరాజ్యం అంశాన్ని ప్రధానంగా స్వీకరించారు. గాంధేయవాదంతో పాటుగా నవలలో ఆధ్యాత్మికత వంటివి కూడా చూపించారు. గ్రామాల్లోని జనజీవనంలో ఆధునికత ప్రవేశించడంతో జరిగిన మార్పులు కథలో ముఖ్యంగా స్వీకరించారు. రానున్నది ఏది నిజం? నవలలో భారతదేశం భవిష్యత్తు గురించి కన్న కలలను అక్షరబద్దం చేశారు. ఆ నవల రెండు భాగాలుగా వెలువడ్డ జనపథం నవలకు కొనసాగింపు. 1970ల్లో తెలంగాణా ప్రాథమిక విద్యావ్యవస్థలో వచ్చిన గుణాత్మకమైన పరిణామాల నేపథ్యంలో ఒక ఉపాధ్యాయుని జీవితాన్ని, వ్యక్తిత్వాన్ని చిత్రీకరిస్తూ రంగాచార్య రాసిన నవల పావని.
దాశరథి రంగాచార్య వేదాలను తెలుగులోకి సంపూర్ణంగా అనువాదం చేసిన తొలి వ్యక్తిగా పేరుపొందారు. స్వయంగా మార్క్సిజాన్ని నమ్మే రంగాచార్య, వేదాల బోధనలు సమసమాజానికి దారులని నమ్మారు. మార్క్సునూ మహర్షిగా గౌరవించారు. ఆ నేపథ్యంలో తెలుగువారికి వేదాల సారం అందాలన్న ఆశయంతో వేదాలను తెలుగులోకి అనువదించారు. ఎమెస్కో విజయకుమార్ వాటిని ప్రచురించారు. తొలిప్రతిని ఒక గిరిజనుడు, ఒక దళితుడు, ఒక స్త్రీ చేతులకు అందించారు. ఉర్దూ సాహిత్యంలో కళాత్మకమైన, చారిత్రిక నవలగా నిలిచిపోయిన మీర్జా రుస్వా "ఉమ్రావ్ జాన్ అదా" నవలను అదే పేరుతో తెలుగులోకి అనువదించారు. 19వ శతాబ్దికి చెందిన లక్నో నగరపు వేశ్యాగృహాలను, సంగీత, సాహిత్య, నృత్యప్రదర్శనల సంస్కృతిని ఆధారం చేసుకుని రాసిన నవల అది. ఉమ్రావ్ జాన్ అనే సంగీత, సాహిత్య, నృత్యకారిణి, వేశ్య జీవితాన్ని నవలలో చిత్రించారు. ఉర్దూ సాహిత్యంలోనే తొలినవలగా పేరుపొందిన ఉమ్రావ్ జాన్ అదాను దాశరథి రంగాచార్య అందం చెడకుండా తెలుగులోకి అనువదించారు.


title: పారిజాతాపహరణం (ప్రబంధం)

text:
నంది తిమ్మన
శ్రీ కృష్ణదేవరాయలు
ఐదు అశ్వాసాలు గల ప్రబంధం. సంస్కృత భాగవతములోని మూడు పద్యాల కథని అద్భుతముగా పెంచి రచించాడు.
పారిజాతాపహరణానికి సంస్కృత భారతంలో మూడు శ్లోకాలే అని అంటారు. కాని నిజానికి దీనికిని, సంస్కృత హరివంశమున వజ్రనాభుని వధ యనెడి కథకును సాన్నిహిత్యం ఉంది. ఏమైనా చాలా చిన్నదైన ఈ కథకు నంది తిమ్మన సంతరించిన అలంకార సౌకర్యములు, ప్రబంధోచిత పాత్రచిత్రణము, ఆయా పాత్ర జీవన వర్ణనము దీనిని సుందరమైన ప్రబంధకావ్యంగా తీర్చిదిద్దాయి.


title: పారిజాతాపహరణం (ప్రబంధం)

text: నారదుడు పారిజాతం కృష్ణులవారికి ఇవ్వడం, ఆ సమయములో వారు రుక్మిణీదేవి మందిరములో ఉండటం, ఆ పారిజాతాన్ని రుక్మిణికి ఇవ్వడం, దానిని తెలుసుకొని సత్య ఆగ్రహించడం, అటుపై రకరకాల మలుపులు, పాద పీడనం, చివరకు దేవతలతో యుద్ధం, పారిజాత వృక్షం సత్య తీసుకొని రావడం, తులాభారంతో కథ సుఖాంతం.


title: పారిజాతాపహరణం (ప్రబంధం)

text:
ఈ గ్రంథము వ్రాయడానికి నంది తిమ్మన గారికి ఒక కారణము ఉన్నది అంటారు. ఒక రోజు అనుకోకుండా తిరుమలదేవి రాయల వారిని పాదాలతో తాకుతుందట. దానితో రాయల వారు కోపగించుకొని, తిరుమలదేవిని చూడటం మానేస్తాడు, తిరుమలదేవికి అరణంగా వచ్చిన నంది తిమ్మన ఆ గొడవని రూపు మాపడానికి స్వయంగా కృష్ణులవారే తన్నించుకున్నారు మీదేముంది అని చెప్పడానికి ఈ కథ వ్రాసినాడు అని ఒక జనశ్రుతి.
అనవినివేటువ్రడ్డయురగాంగనయంవలెనేయివోయభ
గ్గన దరికొన్న హుతాశన కీల యనంగ లేచి హె
చ్చిన కనుదోయి కెంపు తన చెక్కిలి కుంకుమపత్రభంగ సం
జనితనవీన కాంతి వెదజల్లగ గద్గద ఖిన్న కంఠయై
(తా. అలా చెప్పిన దానిని వినగా దెబ్బతిన్న పాము లాగ, నేయి పోయగానే భగ్గనే మంటవలె లేచి, కనులు ఎఱ్రబడడంతో ఆ కుంకుమ కాంతి చెక్కిలి మీద పడి కొత్త కాంతి వెదజల్లగా వణుకుతున్న కంఠంతో)చెలికత్తెను ఇలా ప్రశ్నించింది -
ఏమేమీ కలహాసనుండచటికై యేతెంచి యిట్లాడెనా?
ఆ మాటల్చెవియొగ్గి తా వినియెనా ఆ గోపికా వల్లభుం
డేమేమాడెను రుక్మిణీ సతియు, నీ వింకేటికిన్ దాచెదే?
నీ మోమాటలు మాని నీరజముఖీ, నిక్కంబెరింగింపవే
చేరవచ్చిన శ్రీకృష్ణుని సత్యభామ
జలజాతాసనవాసవాది సురపూజాభాంజనంబైతన
ర్చు లతాంతాయుధు కన్నతండ్రి శిరమచ్చో వామపాదంబునన్
తొలగంజేసె లతాంగి,యట్లయగు నాథుల్ నేరముల్ సేయపే
రలకంజెందినయట్టి కాంతలుచితవ్యాపారముల్ నేర్తురే?
సత్యభామ దండనకు శ్రీకృష్ణుని స్పందన
ననుభవదీయదాసునిమనంబుననెయ్యపుకిన్కబూనితా
చినయదినాకుమన్ననయ,చెల్వగునీపదపల్లవంబుమ
త్తనుపులకాంతకటంకవితానముతాచిననొచ్చునంచునే
ననియదయల్కమానవుకదాయికనైననరాళకుంతలా
ఈసున బుట్టి డెందమున హెచ్చిన శోకదవానలంబుచే
గాసిలి యేడ్చె ప్రాణవిభు కట్టెదుటన్ లతాంగి పంకజ
శ్రీసఖమైన మోముపయి చేలచెఱంగిడి బాలపల్లవ
గ్రాస కషాయ కంఠ కలకంఠ వధూకల కాకలీ ధ్వనిన్


title: ఆశుకవిత

text: చతుర్విధ కవితా భేదాలలో ఆశు కవిత ఒకటి. కవులు సాధారణంగా ఆలోచించి సావధానంగా కవిత్వం చెప్పుతారు. అలా కాకుండా కొందరు కవులు వచనంలో మాట్లాడినంత వేగంగా భావాలను చంధోనియమ బద్ధంగా పద్య రూపంలో వ్యక్తం చేస్తారు. ఇలాంటి దానినే ఆశు కవిత్వం అంటారు.విద్యలు ఆశు కవితలు


title: ఉద్భటారాధ్య చరిత్ర

text: ఉద్భటారాధ్య చరిత్ర తెనాలి రామలింగడు రచించిన తెలుగు కావ్యము. పాల్కురికి సోమనాధుడు రచించిన బసవ పురాణంలోని ఏడవ అశ్వాసంలో కల 38 పద్యాల ఉద్భుటారాద్య వృత్తాంతము ఆధారముగా రచించబడిన ఈ కావ్యము, మూడు అశ్వాసాలు, 842 పద్యాలు గల శైవ గ్రంథము. దీనిలో కథానాయకుడు ఉద్భటుడు. ఇందులో మదాలస చరిత్ర, ముదిగొండ వంశ మూల పురుషుని కథ ఉన్నాయి. రామలింగడు ఈ కావ్యాన్ని కొండవీటి దుర్గాధ్యక్షుడైన నాదెండ్ల గోపన వద్ద ముఖోద్యోగిగా ఉన్న ఊరదేచమంత్రికి అంకితమిచ్చాడు.


title: ఉద్భటారాధ్య చరిత్ర

text:
నైమిశారణ్యంలో శివపార్వతుల కేళీవిలాసానికి గంధర్వులు అంతరాయం కలిగించగా, శివుడు కోపించి, వాళ్లను పిశాచాలు కండని శపిస్తాడు. వాళ్లు శరణు వేడగా, శాంతించిన శివుడు కొంతకాలానికి తన మానసపుత్రుడైన ఉద్భటుడి వల్ల వారికి శాపవిమోచనం కలుగుతుందని అనుగ్రహిస్తాడు. శివుడి అంశతో పుట్టిన ఉద్భతుడు ముంజభోజుడనే రాజుకు దీక్షా గురువౌతాడు. ఇలా వుండగా, గంధర్వుల సంగతి గుర్తుకు వచ్చి, వాళ్ల శాపవిమోచనం కోసం ఉద్భటుడు ప్రాణత్యాగం చేస్తాడు. ఉద్భటుడి కుమారులు అతని దేహాన్ని అగ్నికి ఆహుతి చేస్తారు. అతని దేహం నుండి వచ్చిన ధూమప్రసరణం చేత పిశాచాలకు శాపవిముక్తి కలిగి శివసాయుజ్యాన్ని పొందుతారు. ఇది ఈ కావ్యంలోని ప్రధాన కథ.కారణంబులు నీవ కార్యజాలము నీవ
జనకుండవును నీవ జన్యవస్తువు నీవ
ఆధారమును నీవ యాధేయమును నీవ
రక్షకుండవు నీవ రక్షణీయము నీవ


title: ఉద్భటారాధ్య చరిత్ర

text:
పూజకుండ వీవ పూజ్యంపు బొడవు నీవ
వాచకుండ వీవ తలపోయ వాచ్యమీవ
జ్ఞానమును నీవ చూడంగ జ్ఞాని వీవ
నిటలలోచన సకలంబు నీవ నీవ.
తరుణ శశాంక శేఖర మరాళమునకు
కైలాస గిరినాథ కలకంఠ భర్తకు
సురలోక వాహినీధర షట్పదమునకు
రాజరాజ ప్రియ రాజకీరమునకు


title: ఉద్భటారాధ్య చరిత్ర

text:
నురగవల్లభ హార మయూరమునకు
జెన్ను మీరిన భూధర శిఖరమగుచు
లలిత సౌభాగ్య లక్షణ లక్షితాంగి...


title: పాండురంగ మహాత్మ్యము

text: పాండురంగ మహాత్మ్యము తెనాలి రామలింగడు రచించిన ఐదు అశ్వాసాల గద్య పద్య కావ్యము. ఈ కావ్యంలో గత కవులు ఎవరూ వాడని కొత్త వర్ణనలు, అందునా తాను గతంలో వాడినవి మళ్ళీ వాడకుండా కవిత్వం చెప్పడంతో రామలింగడికి వికటకవి అన్న పేరువచ్చింది.


title: పాండురంగ మహాత్మ్యము

text: పాండురంగ మహాత్మ్యం ప్రకారం ప్రపంచ దిగ్విజయానికి బయల్దేరే ముందు మన్మధుడు కొంతకాలం వెలిగుడారంలో విడిసినట్టు చెప్పబడింది. 17వ శతాబ్ది నాటి విజయనగర సామ్రాజ్యపు అనే కవిలె, కృష్ణరాయలకు 50 ఏళ్ళ అనంతరపు రాయవాచకాల్లో రాయలు యుద్ధానికి వెళ్ళేప్పుడు అంత:పురం, నగరం వదిలి ఊరి బయట ఓ గుడారం వేసుకుని యుద్ధసన్నాహాలు పర్యవేక్షించేవారని, దానినే వెలిగుడారం అంటారని తెలుస్తోంది. ఇలాంటి చాలా విశేషాలు ఆనాటి సాంఘిక, రాజకీయ చరిత్రలను ప్రతిబింబిస్తున్నాయి.


title: పాండురంగ మహాత్మ్యము

text:
ఇది ఐదు అశ్వాసాలు గో 1302 గద్య పద్యాలతో విలసిల్లు గొప్ప గ్రంథము. ఇందు ఇతివృత్తము పాండురంగని కథ. దీనిలోనుండి రెండు పద్యాలను చూడండి
తుంగభద్రానది వర్ణన:
గంగా సంగమ మిచ్చగించునె మదిన్ గావేరీ దేవేరిగా
నంగీకార మొనర్చునే యమునతో నానందముంబొందునే
రగత్తుంగ తరంగ హస్తముల నారత్నాకరేంద్రుండు నీ
యంగంబంటి సుఖించునేని గుణభద్రా తుంగభద్రానదీ!


title: పాండురంగ మహాత్మ్యము

text:
అలాగే తెలుగు లిపి ఆ రోజులలోనే ఎంత అందంగా వ్రాసేవాళ్ళో చూడండి
పట్టె వ్ట్రువయును బరిపుష్టి తలకట్టు గుడుసున్న కియ్యయు సుడియు ముడియు
నైత్వంబు నేత్వంబు నందంబు గిలకయు బంతులు నిలుపు పొలుపు
నయము నిస్సందేహతయు నొప్పు మురువును ద్రచ్చి వేసిన యట్ల తనరుటయును
షడ్వర్గశుద్దియు జాతియోగ్యతయును వృద్దిప్రియత్వంబు విశదగతియు
గీలుకొవ రాయసంబుల వ్రాలు వ్రాయుగొంకుగొనరునుజేతప్పు గొనకయుండ
లలిత ముక్తాఫలాకార విలాసనమున మతియరున్మంత్రి వేదాద్రి మంత్రివరుడు
3. పాండురంగ మహాత్మ్యం - పామర వ్యాఖ్యానంతో - తెలుగుపరిశోధనలో


title: ఘటికాచల మహాత్మ్యము

text: ఘటికాచల మహాత్మ్యము తెనాలి రామలింగడు రచించిన ప్రబంధ కావ్యము. ఇది మూడు ఆశ్వాసాల ప్రబంధము. ఈ గ్రంథములో మొత్తము 475 గద్య పద్యాలు ఉన్నాయి. బహుశా ఇది తెనాలి చివరి రచన అయి ఉండవచ్చు. ఈ కావ్యాన్ని రామకృష్ణుడు మహారాష్ట్రీయుడైన ఖండోజీకి అంకితమిచ్చాడు. ఘటికాచలము నేటి తమిళనాడులో ఉన్న చోళంగి పురము (షోలింగూరు). ఇది 108 దివ్య తిరుపతులలో ఒక్కటి. ఇక్కడి దైవము లక్ష్మీ నరసింహస్వామి.


title: ఘటికాచల మహాత్మ్యము

text: అయోధ్యకు ప్రభువగు ధవళాంగుడు శాపముచే కిరాత రూపమును పొంది వశిష్ఠ మహర్షిని దర్శించుకొని శాపవిముక్తుడయ్యెను.


title: ఘటికాచల మహాత్మ్యము

text: హరిశర్మ అను బ్రాహ్మణుడు, తరళయను పరిచారికను కామింపగా ఒక పుత్రుడు జన్మించెను. అతడు కౌండిన్యుని సేవించి, విష్ణుమంత్రమును ఉపదేశముగా పొంది ఘటికాచలమున ఘోర తపస్సు చేసి తరువాత జన్మలో బ్రహ్మ కుమారునిగా జన్మించి నారదునిగా ప్రసిద్ధి చెందెను.


title: ఘటికాచల మహాత్మ్యము

text: సప్తఋషులు శతశృంగమున విష్ణువును గూర్చి తపస్సు చేయగా ఇంద్రుడు తపోభంగమునకు విఫలయత్నం చేసెను. సప్త ఋషులతో అశరీరవాణి ఘటికాచలమునకు పోయినచో తపస్సు సఫలమౌనని పలికెను. సప్తర్షులు పుణ్యక్షేత్ర దర్శణము చేయుచు జగన్నాథము, శ్రీకాకుళము, కృష్ణా తీరము, శేష శైలము, కాంచీపురం దర్శించి ఘటికాచలము చేరి తపస్సు చేసిరి. వారికి నరసింహుడు ఉగ్రరూపమున ప్రత్యక్షమయ్యెను. వారిని వరములు కోరుకోమనగా జీవులకు భక్తి, జ్ఞాన, వైరాగ్యములనొసగు శక్తిని ఘటికాచలమునకు కలిగించమని కోరారు.


title: దిగంబర కవులు

text: అది 1965, తెలుగు విప్లవ కవి లోకం నిశబ్దంగా ఉన్న రోజులు. ఒక కెరటం ఉవ్వెత్తున ఎగిసిపడి మూడు సంవత్సరాలు అందరినీ ఆలోచింపచేసినది. అదే దిగంబర కవులు. వారికి వారే చెప్పుకున్నట్లు ఆ మూడు సంవత్సరాలు దిగంబర కవుల యుగము. దిగంబర కవులు మొత్తము ఆరుగురు.వీరి కవితలు చాలా ఘాటుగా ఉంటాయి. ఎంత హాఠాత్తుగా మొదలయినదో అంతే హాఠాత్తుగా ఆగిపోయినది. తరువాత వీరు విడిపొయ్యి నలుగురు విరసం లో ఇద్దరు అరసం లో చేరారు.


title: దిగంబర కవులు

text: ఒక కవిత చూడండి


title: దిగంబర కవులు

text:
ఆకలి, కామం, కలలూ, కన్నీళ్ళూ
మనిషిలోని మర్మజ్ఞానమంతా ఒక్కటే
దేశమేదైతేనేం? మట్టంతా ఒక్కటే
అమ్మ ఎవరయితేనేం?
చనుబాలు తీపంతా ఒక్కటే
బిక్క ముఖాలతో చూస్తారేం?
పిచ్చివాణ్ణిగా కేసుపుటప్ చెయ్యండి
నన్నెక్కనివ్వండి బోను


title: దిగంబర కవులు

text: 1971 ఆగస్టులో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం వీరిలో నిఖిలేశ్వర్, చెరబండరాజు, జ్వాలాముఖిని ప్రివెంటివ్ డిటెన్షన్ చట్టం కింద అరెస్టుచేసి ముషీరాబాద్ జైలుకు పంపింది. సాహిత్యం ద్వారా వర్గపోరాటాన్ని రెచ్చగొట్టటం, పోరాటంలో నిర్భయంగా మృత్యువును ఎదుర్కోమని ఉద్భోదించారు. విద్యార్థుల, పౌరహక్కుల, విప్లవ రచయితల సభల్లో ప్రసంగించారంటూ...నేరారోపణలతో చార్జిషీట్లు తయారుచేశారు. దీనిపై కవితాలోకంలో నిరసన పెల్లుబికింది. తమ సాహిత్య రాజకీయ విశ్వాసాలను వివరిస్తూ వీరు నిర్బంధాన్ని కోర్టులో సవాల్ చేశారు. 1971 సెప్టెంబరు 20న హైకోర్టు బెంచి విచారణ జరిపి ఇరువైపుల వాదనలు విన్నారు. ప్రజల శాంతిభద్రతలకు భంగం కలిగించే అవకాశం లేదని కేసు కొట్టివేస్తున్నట్టు చెబుతూ ముగ్గురూ స్వేచ్ఛాజీవులుగా కోర్టునుంచే వెళ్లవచ్చని తీర్పు చెప్పారు


title: చార్లెస్ ఫిలిప్ బ్రౌన్

text: చార్లెస్ ఫిలిప్ బ్రౌన్ (ఆంగ్లం:Charles Phillip Brown) (నవంబర్ 10, 1798 - డిసెంబర్ 12, 1884) తెలుగు సాహిత్యమునకు విశేష సేవ చేసిన ఆంగ్లేయుడు. తొలి తెలుగు శబ్దకోశమును ఈయనే పరిష్కరించి ప్రచురించాడు. బ్రౌన్ డిక్షనరీని ఇప్పటికి తెలుగులో ప్రామాణికంగా ఉపయోగిస్తారు. తెలుగు జాతికి సేవ చేసిన నలుగురు ఆంగ్లేయులలో ఒకరిగా బ్రౌన్ ను పరిగణిస్తారు. మిగతా ముగ్గురి పేర్లు ఆర్థర్ కాటన్, కాలిన్ మెకెంజి, థామస్ మన్రోలు. ఆంధ్ర భాషోద్ధారకుడు అని గౌరవించబడిన మహానుభావుడు.


title: చార్లెస్ ఫిలిప్ బ్రౌన్

text: వేమన పద్యాలను సేకరించి, ప్రచురించి, ఆంగ్లంలో అనువదించి ఖండాంతర వ్యాప్తి చేశాడు.


title: చార్లెస్ ఫిలిప్ బ్రౌన్

text:
సి. పి. బ్రౌన్ 1798 నవంబర్ 10న కలకత్తాలో జన్మించాడు. ఈయన తండ్రి డేవిడ్ బ్రౌన్ పేరొందిన క్రైస్తవ విద్వాంసుడు. తండ్రి మరణించిన తరువాత బ్రౌను కుటుంబం ఇంగ్లండు వెళ్ళిపోయింది. తండ్రి ఇచ్చిన స్ఫూర్తితో సీపీ బ్రౌన్ గ్రీక్, లాటిన్, పారశీ, సంస్కృత భాషల్లో ఆరితేరాడు, బ్రౌను అక్కడే హిందూస్థానీ భాష నేర్చుకున్నాడు. తరువాత 1817 ఆగష్టు 4 న మద్రాసులో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీలో ఉద్యోగంలో చేరాడు. ఉద్యోగ బాధ్యతల్లో భాగంగా మద్రాసులో కోదండరామ పంతులు వద్ద తెలుగులో ప్రాథమిక జ్ఞానాన్ని సంపాదించాడు. వేమన, సుమతి శతకాలతోపాటుగా పల్నాటి యుద్ధం లాంటి చారిత్రిక కావ్యాలను నన్నయ్య, తిక్కన, గౌరన, శ్రీనాథుడు, పోతన, పెద్దన, రామరాజ భూషణుల కృతుల పరిష్కరణ - ప్రచురణల ముద్రింపచేసాడు.
1820 ఆగస్టులో కడపలో డిప్యూటీ కలెక్టరుగా చేరాడు. ఉద్యోగరీత్యా అనేక ప్రాంతాల్లో పనిచేసినపుడు తెలుగులో మాట్లాడడం తప్పనిసరి అయ్యింది. అయితే తెలుగు నేర్చుకోడానికి సులభమైన, శాస్త్రీయమైన విధానం లేకపోవడం వలన, పండితులు తమ తమ స్వంత పద్ధతులలో బోధిస్తూ ఉండేవారు. తెలుగేతరులకు ఈ విధంగా తెలుగు నేర్చుకోవడం ఇబ్బందిగా ఉండేది. భాష నేర్చుకోవడం లోని ఈ ఇబ్బంది, బ్రౌనును తెలుగు భాషా పరిశోధనకై పురికొల్పింది. ప్రాచీన తెలుగు కావ్యాలను వెలికితీసి, ప్రజలందరికీ అర్ధమయ్యేలా పరిష్కరించి, ప్రచురించడం, భాషకు ఓ వ్యాకరణం, ఓ నిఘంటువు, ఏర్పడడానికి దారితీసింది. మచిలీపట్నం, గుంటూరు, చిత్తూరు, తిరునెల్వేలి మొదలైనచోట్ల పనిచేసి, 1826లో మళ్ళీ కడపకు తిరిగి వచ్చి అక్కడే స్థిర నివాసమేర్పరచుకొన్నాడు. అక్కడ ఒక బంగళా కొని, సొంత డబ్బుతో పండితులను నియమించి, అందులో తన సాహితీ వ్యాసంగాన్ని కొనసాగించాడు. అయోధ్యాపురం కృష్ణారెడ్డి అనే ఆయన ఈ వ్యవహారాలను పర్యవేక్షిస్తూ ఉండేవాడు.