title: మందపల్లి

text: శనిత్రయోదశి నాడు,మహాశివరాత్రి రోజున ఇక్కడికి వచ్చేవారి సంఖ్య వేలల్లో ఉంటుంది. శనీశ్వరుడికి తైలంతో ఇక్కడ అభిషేకం చేస్తారు. నల్లటి వస్త్రాలు దానం చేస్తారు. కోర్టు కేసులు, శత్రువులు, రోగాలు, రుణాలు నుంచి విముక్తుల్ని చేయాల్సిందిగా మొక్కుకుని, వారి కోర్కెలు తీరిన తరువాత మొక్కులు చెల్లిస్తుంటారు. ఆలయం నుంచి బయటికి వెడుతూ వెనక్కు తిరిగి చూడకూడదని, వెనక్కు తిరిగి చూస్తే శని దోషం మళ్ళీ చుట్టుకుంటుందని ఇక్కడి పూజారులు భక్తుల్ని పదే పదే హెచ్చరిస్తూంటారు.2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1,265. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 637, మహిళల సంఖ్య 628, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 332 ఉన్నాయి.


title: పెళ్ళి రోజు

text: ఈ చిత్రంలో జమున ద్విపాత్రాభినయం చేసింది.


title: పెళ్ళికొడుకు

text:
ఈ చిత్రము పాతరోజులలో చంద్రమోహన్ నాయకునిగా, బాపునే దర్శకునిగా వచ్చిన బంగారు పిచ్చుక సినిమకు నకలు.
రాణీ రాజరాజేశ్వరీదేవి(సంగీత) పెద్ద కోటీశ్వరురాలు, ఆమెభర్త సన్యాసిరాజు(ఏ.వీ.యస్) ఆమె చెప్పుచేతల్లో కాగితం పులిలా మారిపోతాడు. వారి ఒక్కగానొక్క కొడుకు వరహాలరాజు(నరేష్). ఆ సంస్థానానికి యువరాజు అయిన వరహాలరాజు కూడా తల్లి అదుపాజ్ఞలలోనే పెరుగుతాడు. సన్యాసి రాజు తనకొడుకు జీవితం తనకులా మారకూడదని సొంతకాళ్ళపై నిలబడి, నీకు నచ్చినట్టుగా జీవిస్తూఉండమని ఇంటినుండి భార్యకు తెలియకుండా పంపించేస్తాడు.
రాజరాజేశ్వరీదేవి వద్ద మేనేజరుగా పనిచేసే రామోజీ(ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం) ఒక ముఠా నాయకుడు. ధనవంతుల పిల్లలతో ప్రేమ, పెళ్ళి వ్యవహారాలు నడిపించి డబ్బు సంపాదించేందుకు అందమైన అమ్మాయికు,అబ్బాయిలకు ట్రైనింగ్ ఇచ్చి పంపిస్తుంటాడు. వరహాలరాజును వలలో వెసుకొనేందుకు కూడా వాణి(దివ్యవాణి) అనే అమ్మాయిని పంపిస్తాడు. వరహాలరాజుకు ఆమె పరిచయం అయ్యేలా ఏర్పాట్లు చేసి నాటకం నడిపిస్తుంటాడు. వరహాలరాజుతో వాణి తనకు బలవంతపు పెళ్ళి చేయబోతే పారిపోయివచ్చినట్టుగా చెప్పి అతనితో కలసి వెళ్తుంది.
వరహలరాజు కోసం రాజేశ్వరీదేవి పని వాళ్లతో వెతికిస్తుంటుంది. సన్యాసిరాజు కూడా వెతికే నెపంతో వచ్చి కొడుకును వెనుకగా అనుసరిస్తుంటాడు. వాణి వరహాలరాజుతో ప్రేమ నటిస్తూ అతని మంచితనం, అమాయకత్వం చూసి నిజంగానే ప్రేమిస్తుంది. వరహాలరాజూ అమెను ప్రేమిస్తాడు. వరహాలరాజును అనుసరిస్తున్న సన్యాసిరాజు ఇది గమనించి ఒక సంధర్భంలో చిన్ననాటకమాడి తన కొడుకుని నిజంగా ప్రేమిస్తుందా! లేదా! అని వాణిని పరిక్షీస్తాడు. వాళ్ళిద్దరూ హైదరాబాద్ చేరుకొనే సమయంలో రామోజీ వాణీని హెచ్చరిస్తాడు, త్వరగా పెళ్ళి చేసుకోమని. ఆమె వరహాలరాజుని మోసం చేయలేనని పెళ్ళికి వప్పుకోనని చెపుతుంది. అలాగయితే తన దగ్గర బందీగా ఉన్న అమె తమ్ముని చంపేస్తానని బెదిరిస్తాడు.


title: పెళ్ళికొడుకు

text: తరువాత రామోజీ మారుపేరుతో రాజేశ్వరీదేవికి ఫోన్ చేసి వరహాలరాజు పెళ్ళి చేసుకోబోతున్నాడనే విషయం చెప్పి, పెళ్ళి తప్పించి నీకొడుకుని నీకప్పగించాలంటే పది లక్షలు కావాలని చెపుతాడు. ఇస్తానని వప్పుకొంటుంది రాజేశ్వరీదేవి. నీ పని పూర్తి అయింది, వరహాలరాజుని వది వచ్చేయమని చెపుతాడు వాణితో రామోజీ. వాణి తను ప్రేమించినట్టు నాటకమాడాననీ తను మోసగత్తెనని వరహాలరాజుకు చెప్పి వెళిపోతుంది.


title: పెళ్ళికొడుకు

text:
అతడిని ఇంటికి తీసుకొచ్చి ఒక గొప్ప సంబంధం చూసి పెళ్ళి చేయాలనుకొంటుంది. ఒక అమ్మాయి విషయంలో మోసపోయిన వరహాలరాజు పెళ్ళికి వప్పుకొంటాడు.
వాణి వరహాలరాజుని వదిలి వెళ్ళిన తరువాత, ఇందులో ఏదో తిరకాసు ఉందని అనుమానించిన సన్యాసిరాజు వాణిని అనుసరిస్తాడు తన పనివారితో. ఆమె రామోజీ ఇంటికి వెళ్ళడం, అతడితో వాదించడం అన్నీ వింటారు. రాజేశ్వరీదేవి నుండి డబ్బుతీసుకొన్నడని తెలిసిన వాణి ఆ డబ్బు వెనుకకు ఇచ్చేయమని చెపుతుంది. ఇవ్వనని అన్న అతడి నుండి డబ్బు లాక్కుని పరిగెడుతూ దారిలో కనిపించిన సన్యాసిరాజుకు విషయం చెప్పి డబ్బు అందజేస్తుంది. ఆమె వెనుకగా తరుముతూ వచ్చిన రామోజె ఆమె తలపై కర్రతో గట్టిగా కొడతాడు. సన్యాసిరాజు, అతని పనివారు రామోజీని, అతడి అనుచరులను తన్ని పోలీసులకు అప్పచెపుతారు. డబ్బుతీసుకు వచ్చిన సన్యాసిరాజు కొడుకుకు వాణి మోసగత్తె కాదు అని అసలు విషయం చెప్పి వెంట తీసుకొని హాస్పిటలుకు వెళతాడు. విషయం పనివారి ద్వారా తెలిసిన రాజేశ్వరీదేవి కూడా అక్కడికి వచ్చి ఇద్దరి పెళ్ళికి సమ్మతించి వాణితో తన కొడుకు పెళ్ళి చేస్తుంది.


title: పెళ్లినాటి ప్రమాణాలు

text: పెళ్ళినాటి ప్రమాణాలు కె.వి.రెడ్డి దర్శకత్వంలో, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, జమున, ఎస్.వి.రంగారావు, రాజసులోచన ముఖ్యపాత్రల్లో నటించిన 1958 నాటి తెలుగు చలనచిత్రం.


title: పెళ్లినాటి ప్రమాణాలు

text: చదువు పూర్తి చేసుకున్న కృష్ణారావు (నాగేశ్వరరావు) బాబాయి సలహాలరావు (రమణారెడ్డి) సిఫార్సుతో భీమసేనరావు (రంగారావు) ఇంటికి ఉద్యోగానికై వెళ్తాడు. కానీ ఓ ఉత్తరం తారుమారు అవ్వడంతో కృష్ణారావుని ఆ ఇంట్లో వంటవాడుగా భావిస్తారు. అసలు నిజం తెలిపేందుకు సలహాలరావు భీమసేనరావు ఇంటికి వెళ్ళి, అతడి కూతురు రుక్మిణి (జమున)ని కృష్ణారావుకి ఇచ్చి వివాహం చేయవలసిందిగా సిఫార్సు చేస్తాడు. మొదట్లో ఒప్పుకోని భీమసేనరావుని తన కొడుకు ప్రతాప్ (ఆర్. నాగేశ్వరరావు) కృష్ణారావు తన స్నేహితుడేనని, మంచివాడని నచ్చజెప్పి పెళ్ళికి ఒప్పిస్తాడు. రుక్మిణికి కూడా కృష్ణారావు నచ్చడంతో వారిద్దరి పెళ్ళి జరుగుతుంది. పెళ్ళి రోజు దంపతులు ఇద్దరు అనేక ప్రమాణాలు చేస్తారు. కాలక్రమంలో ముగ్గురు పిల్లలు కలిగాక, ఇంటి పనులకే అంకితమైన రుక్మిణి పట్ల విసుగొచ్చిన కృష్ణారావు తన సెక్రటరీ రాధ (రాజ సులోచన)కు దగ్గరవుతాడు. ఇది తెలుసుకున్న సలహాలరావు, ప్రతాప్, రుక్మిణి పట్ల బాధ్యతను కృష్ణారావుకి తెలిసేలా చేసి వారి సంసారాన్ని ఎలా చక్కబెట్టారు అన్నది మిగిలిన కథ.


title: పెళ్లినాటి ప్రమాణాలు

text: ఘంటసాల వేంకటేశ్వరరావు సంగీత దర్శకత్వం వహించిన ఈ సినిమాలోని అన్ని పాటలు పింగళి నాగేంద్రరావు రచించారు.సినిమాలో కృష్ణారావు(అక్కినేని) పాత్రకి "యమ్‌డన్" అన్నది ఊతపదం, చాలా గొప్పగా ఉందని చెప్పేందుకు ఆ పదాన్ని వాడుతూంటాడు. 1914-18ల్లో జరిగిన మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో ఎస్.ఎం.ఎస్. ఎం.డన్ అనే నౌక పాల్గొన్నది. చైనాలోని జర్మనీ నౌకాస్థావరంలో ఉన్న ఈ యుద్ధ నౌకని ప్రపంచయుద్ధం ప్రారంభం కాగానే యూరోపులోని యుద్దక్షేత్రానికి పిలిపించారు. అయితే నౌక కెప్టెన్ కార్ల్ వాన్ ముల్లర్ మాత్రం యుద్ధక్షేత్రంలో వేలాది నౌకలతో సమానంగా పోరాడటం కన్నా, ప్రత్యేకంగా యుద్ధానికి దూరంగా ఇంగ్లాండు కాలనీలపై దాడులుచేసి శత్రువులను గందరగోళంలో పడేస్తానన్నాడు. ఒంటరి నౌకతో అన్ని నౌకలను ఎదుర్కోవడం ప్రమాదకరమని, ఐతే అంతటి సాహసముంటే ముందుకువెళ్ళమని అనుమతించారు. ఆ క్రమంలో ఆ యుద్ధనౌక హిందూ మహాసముద్రంలో బ్రిటీష్ నౌకగా భ్రమకల్పిస్తూ బ్రిటీష్ నావికాదళాన్ని ముప్పుతిప్పలు పెట్టింది. తీరానికి వచ్చి మద్రాసు తీరంలో పెట్రోలుబంకులు పేల్చేసింది. అయితే కెప్టెన్ కి తీరంలోని వలస ప్రజలపై దాడిచేసే ఉద్దేశం లేకపోవడంతో అతితక్కువ జననష్టం, భారీగా ఆస్తినష్టం జరిగాయి. అయినా జరిగిన కల్లోలానికి మద్రాసు ప్రజలు నగరం నుంచి కొన్నాళ్ళు పారిపోయారు, దోపిడీలు జరిగాయి. దాంతో యమ్‌డన్ అనే పదానికి శక్తివంతమైన, తీవ్రమైన, పెద్ద అన్న అర్థాలు తమిళ, మలయాళ, సింహళ భాషల్లో చోటుచేసుకున్నాయి. ఈ సినిమాలో కృష్ణారావు పాత్ర సైనికుడు కావడంతో యమ్‌డన్ అన్న ఊతపదానికి ఔచిత్యం కూడా కుదిరింది.


title: పెంపుడు కొడుకు

text:
పెంపుడు కొడుకు 1953, నవంబరు 13వ తేదీన విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
రంగస్వామి (ఎల్.వి.ప్రసాద్) భార్య మంగమ్మ (పుష్పవల్లి) ఆస్పత్రిలో జబ్బుగా ఉంటుంది. ఇద్దరు పిల్లలను ఒక్కడే సాకడానికి యిబ్బంది పడుతుంటాడు. భార్య బ్రతకదేమోనన్న భయంతో చంటివాణ్ణి ఒక ధనికురాలికి (కుమారి) పెంపకం ఇస్తాడు. ఆమె వాణ్ణి తీసుకుని స్వస్థలం వేలూరు వెడుతుంది. మంగమ్మ ఆస్పత్రి నుంచి బతికి బయట పడుతుంది. రెండో పిల్లవాడు పెంపకం వెళ్లాడని తెలిసి భర్తను నిందిస్తుంది. రంగస్వామి వేలూరు వెళ్లి పిల్లవాడిని తిరిగి తీసుకురావడానికి అవసరమైన డబ్బుకోసం ఒక యిల్లు కట్టడం పనిలో చేరుతాడు. ప్రమాదవశాత్తు ఆ యింటి దూలం విరిగి మీదపడి మరణిస్తాడు. మంగమ్మ దుఃఖించి పెద్ద కొడుకుని వెంట బెట్టుకుని వేలూరు వెడుతుంది. అక్కడ ఒక హత్యానేరంలో చిక్కుకుని పదిహేనేళ్లు జైలు శిక్ష అనుభవిస్తుంది. పెద్దకొడుకు దిక్కులేనివాడై ఒక బడిపంతులు సౌజన్యం వల్ల అచ్చాఫీసులో నౌకరుగా పని చేస్తాడు. ఆ వూళ్లోనే ప్రొఫెసరు దంపతుల వద్ద రెండో కొడుకు పెరుగుతుంటారు. ఇద్దరూ (శ్రీరామమూర్తి, శివాజీ గణేశన్) పెద్దవారవుతారు. తామిద్దరం అన్నదమ్ములమని తెలియక ఇద్దరూ చిన్నతనం నుండే వైరం పెంచుకుని, గౌరి (సావిత్రి) అనే యువతి ప్రేమకోసం ఇంకా ప్రబల విరోధులవుతారు. ఈ లోగా మంగమ్మ జైలు నుండి విడుదలై ప్రొఫెసరు గారి ఇంట్లో వంటలక్కగా చేరుతుంది. తలవని తలంపుగా పెద్ద కొడుకును కలుసుకుంటుంది. ప్రొఫెసర్ ఇంట్లో పెరిగే మోహన్ తన రెండవ కొడుకేనని గ్రహిస్తుంది. మోహన్ తను ధనికుల బిడ్డననే గర్వంతో దుష్టుడై తన అన్నపైన, గౌరిపైన దొంగతనం నేరం మోపి జైలుకు పంపిస్తాడు. కాని వారు విడుదల అవుతారు. చివరకు అతడు ఇంతకాలం తను ద్వేషిస్తున్న మంగమ్మ తన తల్లే అని, ముత్తడు తన అన్న అనీ గ్రహిస్తాడు. పశ్చాత్తాప పడి క్షమాపణ వేడుకుంటాడు.


title: పెంపుడు కూతురు

text:
పెంపుడు కూతురు -- ఫ్లాష్ బ్యాక్ @ 50
14/06/2013 | - సి.వి.ఆర్.మాణిక్యేశ్వరి


title: పెంపుడు కూతురు

text:
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని బుడుగూరు (చిత్తూరు జిల్లా)లో జన్మించారు శ్రీ బుడుగూరు రామకృష్ణయ్య పంతులు (బి.ఆర్. పంతులు). మద్రాస్‌లో చదివి కొంతకాలం టీచర్‌గా పనిచేసి, తరువాత నటుడిగా మారారు. కొన్ని చలనచిత్రాలలో నటించి పేరుసంపాదించిన పిమ్మట తమిళ రచయిత, దర్శకుడు అయిన శ్రీ పి.నీలకంఠతో భాగస్వామిగా పద్మిని పిక్చర్స్ సంస్థను ప్రారంభించారు. తమిళంలో, మలయాళంలో చిత్రాలను నిర్మించి దర్శకత్వం చేశారు. బి.ఆర్. పంతులు తెలుగులో నిర్మించిన చిత్రాలు ‘‘పిల్లలు తెచ్చిన చల్లని రాజ్యం’’ (1960), ‘‘గాలిమేడలు’’ (1962), ‘‘పెంపుడు కూతురు’’ (1963) 6-2-1963న విడుదలైంది.
‘‘పెంపుడు కూతురు’’ చిత్రానికి కథ ఇరా షణ్ముగం, మాటలు, స్క్రీన్‌ప్లే డి.వి.నరసరాజు, నృత్యం పి.యస్. గోపాలకృష్ణ, ఎడిటింగ్ డి.దేవరాజ్, ఫొటోగ్రఫీ వి.రామ్మూర్తి, సంగీతం టి.జి.లింగప్ప.
తిరుపతి (రమణారెడ్డి) సీతమ్మ దంపతుల కుమారుడు రఘు (యన్.టి.ఆర్) వారి పెంపుడు కూతురు ఉమ(దేవిక), గాయనిగా, స్కూల్ టీచర్‌గా మంచి పేరుసంపాదించుకుంటుంది. దశావతారం (రేలంగి) కుమారుడు వాసు (హరనాథ్) కుమార్తె మంజుల (షావుకారు జానకి) భార్య రమాదేవి. వాసు, ఉమ ప్రేమించుకుంటారు. రఘు, తండ్రితో కలిసి పేకాట ఆడడం, బలాదూర్‌గా తిరగడం, కుస్తీపోటీల్లో పాల్గొనటం చేస్తుంటాడు. దశావతారం ధనవంతుడైనా ఉమ గుణం నచ్చి ఆమెతో తన కొడుకు పెళ్ళికి అంగీకరిస్తాడు. రఘు పాల్గొన్న కుస్తీపోటీలకు జడ్జిగా వచ్చిన మంజులను రఘు అవమానిస్తాడు. రఘు సోదరి ఉమ అని తెలుసుకున్న మంజుల, ఆమె తల్లి ఉమతో వాసు పెళ్ళికి అంగీకరించరు. ఇంటినుంచి వెళ్ళిపోవాలనుకున్న ఉమకు తల్లి ఆమె తమ పెంపుడు కూతురని నిజం తెలియచేసి, అన్నను తండ్రిని దారిలోపెట్టమని బాధ్యత అప్పగించి మరణిస్తుంది. మంజుల నాట్యప్రదర్శన చేస్తూ ప్రమాదంలో చూపుకోల్పోతుంది. తండ్రి, అన్నలవల్ల ఉద్యోగం పోగొట్టుకున్న ఉమ, జైలుకి వెళ్ళిన అన్నకోసం, ఓ ముసలివానితో పెళ్ళికి సిద్ధపడుతుంది. రఘులో మార్పు వచ్చి జైలునుంచి రాగానే ఆ పెళ్ళి ఆపాలనుకుంటాడు. కాని ఉమకు, వాసుతో పెళ్ళి జరిగిందని తెలుసుకుని, చూపులేని మంజులను, తాను మూగవాడినని చెప్పి పెళ్ళి చేసుకుంటాడు. మంజులకు నిజం తెలిసి భర్తకు దూరంగా బెంగుళూరు వెళ్ళిపోతుంది. వాసు ఉద్యోగ నిమిత్తం విదేశాలకు వెళతాడు. ఉమ అత్తగారు ఆమెను ఇంటినుంచి వెడలగొడుతుంది. ఒక బిడ్డను కని ఆ ఊరికి దూరంగా బ్రతుకుతుంటుంది ఉమ. రఘు భార్య మంజుల దగ్గరకు బెంగుళూరు మారువేషంలో వెళ్ళి ఆమె మనసుమారుస్తాడు. తిరిగి తమ వూరు వచ్చేటప్పుడు రైల్వేట్రాక్ మీద ప్రమాదంలో వున్న ఉమ బిడ్డ (మేనల్లుడి)ని కాపాడి, అందరిచేత మెప్పుపొందుతాడు. వాసు విదేశాలనుంచి తిరిగి రావటంతో కథ సుఖాంతం అవుతుంది.
1962లో ‘‘మహామంత్రి తిమ్మరసు’’, ‘‘రక్తసంబంధం’’, ‘‘గాలిమేడలు’’ చిత్రాలలో నాయకానాయికలుగా నటించి మెప్పించిన యన్.టి.ఆర్, దేవిక ఈ చిత్రంలో అన్నాచెల్లెళ్ళుగా నటించటం విశేషం. మహానటుడు యన్.టి.ఆర్. చిత్రం ప్రథమార్థంలో సోమరిగా, తరువాత బాధ్యతనెరిగిన వ్యక్తిగా మారిన సన్నివేశాలలో తన నటనతో మెప్పించారు. కాని ప్రేక్షకులకు ఈ చిత్రం అంతగా నచ్చక విజయవంతం కాలేదు. పెంపుడు కూతురిగా దేవిక నటన సహజంగా రాణించింది. ఒక కుటుంబ కథాచిత్రంగా మలచిన ఈ చిత్రంలో రేలంగి, బాలకృష్ణ, రమణారెడ్డి వంటి హాస్యనటులు కేరెక్టర్ పాత్రలు పోషించటంవల్ల హాస్యంపాలు కొద్దిగా లోటు అన్పిస్తుంది. ఈ చిత్రంలో పాటలు, యన్.టి.ఆర్‌పై చిత్రీకరించిన ‘‘ఏవి వెలుతురు లేవి నను బ్రతుకుబాటలో’’ (ఘంటసాల-సినారె) యన్.టి.ఆర్. షావుకారు జానకీల తొలిరేయి పాట ‘‘నాకు కనులు లేవు నీవు పలుకలేవు బ్రతుకులోని తీయదనం పంచుకోలేవు’’ (పి.సుశీల, సినారె), నీ జాడ కననైతిరా సామి (పి.లీల- సినారె), యన్.టి.ఆర్‌పై చెప్పిన మాటేననుకో, ఇది చెప్పిన మాటే ననుకో (ఘంటసాల బృందం- కొసరాజు), హరనాథ్, దేవికలపై చిత్రీకరించిన యుగళగీతం ‘‘కన్నుల విందే అందాలు కోరికలూరే డెందాలు’’ (పి.బి.శ్రీనివాస్, ఎస్.జానకి- అనిశెట్టి) ‘జీవనరాగం ఈ అనురాగం మధురానందమయితే’ (ఎస్.జానకి, పి.బి.శ్రీనివాస్- అనిశెట్టి) దేవిక, పియాన్ వాయిస్తుండగా దేవిక, హరనాథ్‌లపై చిత్రీకరణ.
‘పెంపుడుకూతురు’ చిత్రం ఆర్థికంగా అంత విజయం సాధించలేదు.


title: పెళ్ళి చేసి చూడు (1952 సినిమా)

text: తెలుగు చిత్రసీమలో హేమా హేమీలంతా కలసి నటించిన చిత్రాలలో ఇది ఒకటి.


title: పెళ్ళి చేసి చూడు (1952 సినిమా)

text: ఒక పల్లెలో తన తల్లి (కన్నాంబ), చెల్లి అమ్మడు (వరలక్ష్మి)లతో నివసించే రాజు నాటకాలలో వేషాలేస్తూ ఆ ఊరి స్కూలులో పనిచేస్తుంటాడు. అతని మావయ్య అయిన గోవిందయ్య అదే ఊరిలో ఉంటూ మేనల్లుడిని తన కూతురుకు ఇచ్చి వివాహం చేయాలనుకొంటాడు. అతని పొరుగింటి దూరపు బంధువు భీమన్న ఆమెను ఇష్టపడుతుంటాడు. ఆమె కూడా ఇతడిని పెళ్ళిచేసుకోవలనుకొంటూ ఉంటుంది.


title: పెళ్ళి చేసి చూడు (1952 సినిమా)

text: రాజు తన చెల్లి పెళ్ళి అయితే కాని తను పెళ్ళిచేసుకోనని సంబంధాలకోసం వెంకటపతి అనే ఆయనను కలుసుకోవటం కోసం వేరే ఊరు వెళతాడు. అక్కడ పూటకూళ్ళమ్మ ద్వారా దూపాటి వియ్యన్న (ఎస్.వి.రంగారావు) అనే ఆయన ద్వారా పని జరుగుతుందని తెలిసి ఆయన ఇంటికి వెళతాడు. ఆయన తన తండ్రికి స్నేహితుడని తెలుస్తుంది. ఆయన తన కూతురు చిట్టి (సావిత్రి)ని చేసుకోమని అతని చెల్లి పెళ్ళి తను చేస్తానని చెప్పడంతో చిట్టిని పెళ్ళాడుతాడు.


title: పెళ్ళి చేసి చూడు (1952 సినిమా)

text: మద్రాసులో ఉద్ధ్యోగం చేస్తున్నవెంకటపతి కొడుకు రమణ (ఎన్.టి.రామారావు)తో వివాహం నిర్ణయిస్తారు. తన కూతురిని పెళ్ళి చేసుకోకపోవడం వలన ద్వేషంతో ఉన్న గోవిందయ్య వెంకటపతిని రెచ్చగొదతాడు. వివాహం పూర్తయ్యే సమయానికి వియ్యన్న అనుకొన్న మొత్తం ఇవ్వలేకపోవడంతో పెళ్ళిపీటలమీద ఉన్న తన కొడుకుని తీసుకొని వెళ్ళిపోతాడు వెంకటపతి.


title: పెళ్ళి చేసి చూడు (1952 సినిమా)

text: రాజు తన చెల్లి,తల్లి,భార్యల నగలు ఇంటి దస్తావేజులు తీసుకొని వెంకటపతి ఇంటికి వెళ్ళి తన చెల్లిని కాపురానికి తీసుకొని వచ్చేందుకు అనుమతి ఇవ్వమని అడుగుతాడు. వెంకటపతి ససేమిరా అని మోసం చేసి తనకొడుకుతో తాళి కట్టించారని తిట్టి తనకొడుకుకు వేరే పెళ్ళి చేస్తానని చెపుతాడు. రమణ అతడిని ప్రక్కకు తీసుకెళ్ళి తను తండ్రికి తెలియకుండా వస్తానని ప్రస్తుతం వెళ్ళిపొమ్మనీ చెపుతాడు. తరువాత తాను మద్రాసు పోతున్నానని చెప్పి అత్తగారి ఊరు వెళతాడు. అక్కడ కొద్దికాలం ఉండి తన భార్యను తీసుకొని మద్రాసు వెళతాడు.


title: పెళ్ళి చేసి చూడు (1952 సినిమా)

text: ఈ లోగా తనకు తండ్రి వేరే సంబంధాలు చూస్తున్నట్టు తెలియడంతో తండ్రి వచ్చేసరికి పిచ్చిఎక్కినట్టుగా నాటకం ఆడుతూ తనకు సేవలు చేసే నర్సుగా తనభార్యను కూడా తనతో తీసుకొని ఊరు వెళతాడు. అక్కడ పిచ్చివాడైన తనకు నర్సులాంటి భార్య అయితే బావుంటుందనిపించేలా తండ్రికి చెప్పి మద్రాసు వెళతారు. అక్కడ గర్భవతి అయిన భార్యను తన అత్తగారి ఇంట దించి ఆమె బిడ్డను కన్న తరువాత తిరిగి తీసుకు వెళతాడు. ఇదంతా గమనించిన గోవిందయ్య రమణ నాటకం బట్టబయలు చేసేందుకు వెంకటపతితో కలసి మద్రాసు వస్తాడు. తండ్రి రాకతో మళ్ళీ పిచ్చి ఎక్కినట్టుగా నాటకం ఆడుతున్న కొడుకును చూస్తాడు. ఇంతలో లోపల పిల్లవాడి ఏడుపు వినబడటంతో లోనికి వెళ్ళి చూస్తారు. అక్కడ కోడలు అమె బిడ్డతో ఉండటం గమనిస్తాడు. ఆమెను వెంటనే ఇంటి నుండి వెళ్ళిపొమ్మని చెప్పి కొడుకుతో నీకు గోవిందయ్య కూతురితో వివాహం నిశ్చయించానని వెంటనే ఇంటికి రమ్మని లేదంటే తన ఆస్తిలో చిల్లి గవ్వ కూడా ఇవ్వననీ చెపుతాడు. తనకు ఆస్తి అవసరం లేదని భార్య వెంటే తానూ పోతానని సామాను తీసుకొని ఆమెను తీసుకొని వెళ్లబోతుంటే వియ్యన్న వచ్చి అతడిని ఆపి గోవిందయ్య కూతురుకు అప్పటికే అతని బంధువు భీమన్నతో పెళ్ళి జరిగిందని మాయమాటలు చెప్పి వెంకటపతిని మోసం చేస్తున్నడని చెపుతాడు. తన తప్పు తెలుసుకొన్న వెంకటపతి కొడుకుని ఆపి కోడలిని మనవడిని వెంటబెట్టుకొని తన ఊరు వెళతాడు.


title: పెళ్ళి చేసి చూడు (1952 సినిమా)

text: తారాగణం :


title: పెళ్ళి చేసి చూడు (1952 సినిమా)

text:
1. "ఎవరో ఎవరో " పింగళి నాగేంద్రరావు ఘంటసాల ఘంటసాల, పి.లీల 03:19
2. "రాధనురా ఏడవకు" పింగళి నాగేంద్రరావు జి.వరలక్ష్మి, ఘంటసాల జోగారావు, పి.లీల 05:38
10. "మనసా నేనెవరో నీకు తెలుసా" పింగళి నాగేంద్రరావు పి.లీల 02:49
11. "మనసులోని మనసా " పింగళి నాగేంద్రరావు ఘంటసాల 02:42
12. "ఏడుకొండలవాడా వెంకటరమణ" పింగళి నాగేంద్రరావు పి.లీల 02:58
13. "భయమెందుకే చిట్టి" పింగళి నాగేంద్రరావు ఘంటసాల 03:23
16. "ఏ జగన్మాత" పింగళి నాగేంద్రరావు ఘంటసాల 01:43
17. "పోవమ్మ బలికావమ్మ" పింగళి నాగేంద్రరావు ఘంటసాల


title: పిచ్చోడి పెళ్ళి

text:
స్క్రీన్ ప్లే, దర్శకత్వం కె.వి.రెడ్డి
కథ మాటలు పినిసెట్టి


title: పిడుగురాముడు

text:
పిడుగురాముడు 1966లో విఠలాచార్య దర్శకత్వంలో విడుదలైన జానపద చిత్రం. ఇందులో ఎన్. టి. రామారావు, రాజశ్రీ ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. టి. వి. రాజు సంగీత దర్శకత్వం వహించిన ఈ సినిమాలో పాటలు ప్రేక్షకాదరణ పొందాయి. సి. నారయణరెడ్డి, కొసరాజు పాటలు రాశారు.
ఈ చిత్రం 1966,సెప్టెంబర్ 10న విడుదలైయింది.


title: పిడుగురాముడు

text: సింహపురి రాజ్యానికి ప్రతాపరుద్ర మహారాజు (రేలంగి) పేరుకే రాజు. ఆయన బావమరిది గజేంద్రవర్మ (రాజనాల) ప్రజలను పన్నులపేరుతో వేధిస్తూ కన్నెపిల్లల్ని పాడుచేస్తుంటాడు. అలా గజేంద్రవర్మ ఒక ఊర్లో ఒక అమ్మాయిని అపహరించి తీసుకువెళుతుండగా రాముడు అడ్డుకుని అతన్ని అవమానించి పంపిస్తాడు. ఇదంతా ప్రజల్లో మారువేషాల్లో తిరుగుతున్న రాకుమారి మధుమతి గమనిస్తుంది.


title: పిట్టల దొర

text: పాటలు- గింత కూరుంటెయ్యమ్మో, గింత బువ్వుంటేయమ్మో (పొలిశెట్టి లింగయ్య)


title: పోకిరిరాజా

text: పోకిరిరాజా 1995 లో విడుదలైన తెలుగు చిత్రము.


title: పోలీస్ ఆఫీసర్

text: పోలీస్ ఆఫీసర్ 1986లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. విజయబాపినీడు దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో భానుచందర్, సుహాసిని, కల్పన నటించగా, సాలూరి వాసు రావు సంగీతం అందించారు.


title: పోలీస్ ఆఫీసర్

text:
భానుచందర్
సుహాసిని
కల్పన


title: పూజ (సినిమా)

text: పూజ: ఇది 1975లో విడుదలైన ఒక సంగీతప్రథమైన కుటుంబ కథా చిత్రం. రామకృష్ణ, వాణిశ్రీ, సావిత్రి, కన్నడ మంజుల, కాంతారావు, సూర్యకాంతం, మిక్కిలినేని మొదలైన వారు నటించారు.


title: పూజ (సినిమా)

text: రామకృష్ణ, మంజుల ప్రేమించుకుంటారు. వారి పెళ్ళి పెద్దలకి ఇష్టం లేక జరగదు. రామకృష్ణకు వాణిశ్రీకి వివాహమౌతుంది. ఆరతి పట్ల ప్రేమతో రామకృష్ణ, వాణిశ్రీతో సరిగా ఉండడు. కొంత కాలానికి రామకృష్ణ మంజులని కలుస్తాడు. అతనికి ఆశ్చర్యం కలిగేలా మంజుల ఏమీజరగనట్లు జీవిస్తుంటుంది. రామకృష్ణకు తను కోల్పోయిందేమిటో తెలిసి వాణిశ్రీని ఆదరిస్తాడు.


title: పూజ (సినిమా)

text:
[[వర్గం:సావిత్రి నటించిన సినిమాలు]]
[[వర్గం:రేలంగి నటించిన సినిమాలు]]


title: పూజాఫలం

text: పూజాఫలం శ్రీ శంభు ఫిలిమ్స్ పతాకంపై బి.ఎన్.రెడ్డి దర్శకత్వంలో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, సావిత్రి, జమున ప్రధాన పాత్రధారులుగా నటించిన తెలుగు సాంఘిక చిత్రం. మునిపల్లె రాజు రచించిన పూజారి నవల ఆధారంగా ఈ సినిమాను నిర్మించారు.


title: పూజాఫలం

text: మధు (అక్కినేని) సంపన్న కుటుంబానికి చెందినవాడు. అతనికి బిడియం ఎక్కువ. ఆడవాళ్ళకు దూరంగా ఉండే మధు భవంతిలోకి అద్దెకు వచ్చిన వాసంతి అతనితో చనువుగా ప్రవర్తించడంతో అతనిలో ప్రణయ భావావేశం మొగ్గలు తొడుగుతుంది. ఆమె తండ్రికి బదిలీ అవటంతో దూరమౌతుంది. తరువాత అతని జీవితంలోకి తన ఎస్టేటు వ్యవహారాలు చూసే గుమస్తా కుమార్తె సీత ప్రవేశిస్తుంది. ఆమె మధుకి యెంతో సన్నిహితమౌతుంది. వారిద్దరి మధ్య అనురాగం చిగురించి పరస్పర ఆరాధనాభావంగా మారుతుంది. ఇంతలో మధు జీవితంలో చెలరేగిన తుఫాను ఫలితంగా నీలనాగిని అనే వేశ్య, ఆమె బంధుగణం ప్రవేశిస్తారు. ఒకవిధంగా ఆమె నుంచి మధుకు సాంత్వన లభించినా, వారి నిజస్వరూపాన్ని గ్రహించిన మధు వారిని తన్ని తగిలేస్తాడు. ఈ పరిస్థితుల్లో ఆస్తికి వారసత్వ పరమైన చిక్కుల్లో యిరుక్కుంటాడు మధు. దాని నుంచి సీత, ఆమె తండ్రి సహాయంతో బైటపడిన మధు, సీతను భార్యగా స్వీకరిస్తాడు. సీత చేసిన పూజలకు ఫలప్రాప్తి దక్కుతుంది.


title: పూల రంగడు (1967 సినిమా)

text: పూలరంగడు, 1967లో విడుదలైన ఒక తెలుగు సినిమా. అక్కినేనిని మేటి కథానాయకునిగా నిలబెట్టిన ఈ సినిమా అన్న చెళ్ళెళ్ళ అనుభందంతో సాగుతుంది. చెల్లెలి కోసం కష్టించే అన్నగా అక్కినేని నాగేశ్వరరావు నటించాడు.


title: పూల రంగడు (1967 సినిమా)

text:
"పూలరంగడు" అనబడే రంగడు (అక్కినేని) కష్టాలను పువ్వుల్లాగా భరిస్తూ ఉంటాడు. అతని తండ్రి వీరయ్య (చిత్తూరు నాగయ్య) ఒక మిల్లులో మేనేజర్‌గా పనిచేస్తుంటాడు. పురుషోత్తం అనే భాగస్వామి హత్యానేరం అన్యాయంగా వీరయ్యమీద పడుతుంది. ఫలితంగా వీరయ్య జైలుకు వెళతాడు. వీరయ్య కొడుకు రంగడు కష్టించి తన చెల్లెలు పద్మ (విజయ నిర్మల) ను చదివిస్తాడు. ఆమె ప్రసాద్ అనే డాక్టరును పెళ్ళి చేసుకొంటుంది. ఆ ప్రసాద్ పురుషోత్తం కొడుకు. తన తండ్రిని చంపిన వీరయ్య కూతురే ఆమె అని తెలిసి ప్రసాద్ తన భార్యను వదిలేస్తాడు.
ప్రసాదుకు ఈ సంగతి చెప్పిన వ్యక్తిని తన్ని రంగడు జైలుకు వెళతాడు. అక్కడ రంగడు తన తండ్రి వీరయ్యను కలుసుకొంటాడు. తన తండ్రి నిర్దోషి అని తెలుసుకొంటాడు. బయటికి వచ్చిన తరువాత ఇతర మిల్లు భాగస్వాములను నమ్మించి అసలు సంగతి రాబడతాడు. వారి గుట్టు బయటపెట్టి తన తండ్రిని విడిపిస్తాడు. తను ప్రేమించిన వెంకటలక్ష్మి (జమున)ని కూడా పెళ్ళి చేసుకొంటాడు.సాధారణంగా సినిమా కథ రాసుకుని దానికి అనుగుణంగా పేరును పెట్టుకోవడం జరిగే రోజులవి. అయితే ఈ సినిమా విషయంలో పూర్తి రివర్సులో ముందుగా అక్కినేని నాగేశ్వరరావు ఇమేజ్ కి తగ్గ పేరు- పూలరంగడు అనుకుని, ఆపైన కథ రాయమని రచయితను పెట్టుకున్నారు. ముళ్లపూడి వెంకటరమణ సినిమాకి కథని అభివృద్ధి చేయడం ప్రారంభించాకా ఆయనకీ, దర్శకుడు ఆదుర్తి సుబ్బారావుకీ వచ్చిన విభేదాల వల్ల దీనితో పాటుగా ఆదుర్తితో ఉన్న నాలుగైదు చిత్రాలను వదిలేశారు. ఎవరెంత వారించినా, బతిమాలినా వినకుండా మద్రాసు నుంచి విజయవాడ మారిపోయి పత్రికలో పనిచేయడం ప్రారంభించారు.ఆపైన గొల్లపూడి మారుతీరావు, ప్రముఖ నవలా రచయిత్రి యద్దనపూడి సులోచనారాణి కథారచన సాగించారు. అది మధ్యలో ఉండగా గొల్లపూడి హైదరాబాద్ ఆలిండియా రేడియోకు బదిలీ అయ్యారు. ఆపైన ఆ కథ మీద అప్పటికి బలిపీఠం నవలతో ప్రఖ్యాతిచెందిన ముప్పాళ్ళ రంగనాయకమ్మ కూడా పనిచేశారు.
ఇంత జరిగినా కథ ఓ కొలిక్కి రాకపోతూండడంతో మళ్ళీ స్క్రిప్ట్ ముళ్ళపూడి వెంకటరమణ చేతికి వచ్చింది. ఆదుర్తిని, ఆయన సినిమాను వదిలేసి పత్రికలో పనికి విజయవాడ వెళ్ళగానే పి.పుల్లయ్య ఒప్పించి ప్రాణమిత్రులు సినిమాకి రాయించుకున్నారు. మళ్ళీ ఆదుర్తితో పనిచేయాలని, ఈ సినిమా కథ పూర్తిచేయాలని పిలిస్తే ముళ్లపూడి వెంకటరమణ అప్పటికి వారిద్దరి మధ్య వచ్చిన స్పర్థలు దృష్టిలో ఉంచుకుని కలసిపనిచేయడం కష్టమని క్షమించమన్నారు. రమణకు తొలినుంచీ ఆప్తుడైన అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, నవయుగ డిస్ట్రిబ్యూషన్ సంస్థకు చెందిన వాసు వంటివారు ఫోన్ చేసి పిలవగా మొహమాటం కొద్దీ ఈ కథ మీద పనిచేసేందుకు అంగీకరించారు, అయితే మద్రాసు వచ్చిపనిచేయలేమన్నారు. దాంతో కథాచర్చల కోసం అందరూ విజయవాడ వచ్చారు.
అప్పటికి కథలో చాలా భాగం వివిధ రచయితలు, రచయిత్రలు రాయగా తీయడం పోగా, క్లైమాక్స్ మరికొంత ఇతర భాగాలు మిగిలాయి. విజయవాడ రైల్వేస్టేషన్ రెస్టురూముల్లోనే కథాచర్చలు సాగాయి. చివరకి క్లైమాక్స్ రాసేందుకు ముళ్ళపూడి వెంకటరమణ ప్రఖ్యాతమైన పంచతంత్రం కథల్లోని మిత్రభేదం స్వీకరించారు. సంజీవకుడు, పింగళకుడు అనే ఎద్దు, సింహం స్నేహితులు కాగా వారి మధ్య కరకట దమనకులనే నక్కలు భేదాలు సృష్టించి, శత్రువులై సింహమే ఎద్దును చంపేలా ప్రేరేపిస్తారు. ఈ అంశాన్ని స్వీకరించి కథానాయకుడు విలన్ల మధ్య విభేదాలు సృష్టించి తన చేతికి మట్టి అంటకుండా వారిలో వారే కొట్టుకుచచ్చేలా క్లైమాక్స్ రాయడంతో చివరకి కథ పూర్తయ్యింది.


title: పూల రంగడు (1967 సినిమా)

text: పూలరంగడు టైటిల్ నాగేశ్వరరావు ఇమేజిని దృష్టిలో పెట్టుకుని పెట్టారు, ఆ టైటిల్ పెట్టాకే దానికి అనుగుణంగా కథ రాశారు. మొత్తానికి అలా సినిమాలో టైటిల్ కన్నా ముందు నుంచే అక్కినేని నాగేశ్వరరావు కథానాయకునిగా నిర్ణయమైపోయినట్టన్న మాట. ఈ చిత్రంలో అక్కినేనికి చెల్లెలుగా విజయనిర్మల, బావగా శోభన్ బాబులు కీలక పాత్రలు పోషించారు. ఈ చిత్ర కథానాయక జమున అంతకు ముందు వచ్చిన దొంగరాముడు సినిమాలో అక్కినేనికి చెల్లెలుగా నటించింది. ఈ సినిమాకు ఆమెను అతనికి కథానాయకిగా ఎన్నిక చేసారు. గుమ్మడి, చిత్తూరు నాగయ్య, అల్లు రామలింగయ్య లాంటి కొంతమందిని తప్ప సినిమాలో కావలసిన అన్ని పాత్రలకు స్థానిక నాటక కళాకారులను తీసుకోవడం అప్పట్లో ఒక రికార్డు. ఇది అప్పట్లో అందరినీ ఆశ్చర్యపరచిన సంఘటన కూడా.


title: పూల రంగడు (1967 సినిమా)

text: ఈ సినిమా వచ్చే నాటికి అక్కినేని వరుస అపజయాలపర్వంలో ఉన్నారు. ఆస్తిపరులు, సుడిగుండాలు, వసంతసేన, ప్రాణ మిత్రులు లాంటి సినిమాలు వరుసగా అపజయం పాలయ్యాయి. ఇది ఆయన ఐదో ప్లాపు సినిమాగా ప్రచారం సాగింది. అందుకు తగ్గట్టే సినిమా పేరును బట్టి కథ రాయించడం, అదీ రకరకాల రచయితలు మారి మారి స్క్రిప్ట్ ఏమారిపోవడం వంటివి జరిగాయి. చివరకు చిత్రీకరణ ప్రారంభమై సాగుతున్నా క్లైమాక్స్, ఇతర ముఖ్యసన్నివేశాలు రాసుకోని స్థితి ఉంది. అయితే సినిమా విడుదలయ్యాకా మాత్రం బాగా జనాదరణ పొందింది. అప్పటికి వరుస ఫ్లాపులతో సతమతమౌతున్న నాగేశ్వరరావు స్వంత నిర్మాణం, పంపిణీలో తీసిన పూలరంగడు భారీ విజయం పొందడంతో కెరీర్ గాడిన పడింది.


title: పూల రంగడు (1967 సినిమా)

text: సినిమాలో అక్కినేని, నాగయ్య తండ్రీకొడుకులుగా నటించారు. వారు జైల్లో కలుస్తారు, ఖైదీలతో కలసి "చిల్లర రాళ్ళకు మొక్కితే చెడిపోవుదువురా" అనే గీతం ఉంటుంది. ఈ సన్నివేశానికి సెట్టింగ్ వేస్తే బావుండదని భావించిన దర్శక నిర్మాతలు అప్పటికి జైళ్ళ శాఖను చూస్తున్న మంత్రి పి.వి.నరసింహారావును సంప్రదిస్తే ఆయన చంచల్ గూడ, ముషీరాబాద్ జైళ్ళను షూటింగ్ కోసం అనుమతిచ్చారు.


title: పూల రంగడు (1967 సినిమా)

text: ఈ చిత్రంలో 'నీ జిలుగు పైట నీడలోన నిలువనీ' అనే ఒక పాటను కలరులో తీయటం విశేషం. ఆ రకంగా రంగుల చిత్రానికి అన్నపూర్ణ వారు తెర తీసారు. అలాగే ఈ చిత్రంలో ప్రజాదరణ పొందిన పాటలతో పాటు ఒక బుర్రకథ కూడా ఉంటుంది.


title: పోస్ట్‌మాన్

text:
పోస్ట్‌మాన్ ముప్పలనేని శివ దర్శకత్వంలో 2000 వ సంవత్సరంలో విడుదలైన తెలుగు చిత్రం. ఇందులో మోహన్ బాబు, సౌందర్య ముఖ్య పాత్రలు పోషించారు. ఈ చిత్ర సంగీతం మంచి విజయాన్ని సాధించింది.
విష్ణు హైదరాబాదులో పోస్టుమ్యాన్ గా పనిచేస్తుంటాడు. అందరికీ తలలో నాలుకనా మెలుగుతూ అందరితో మంచివాడనిపించుకుంటూ ఉంటాడు. విష్ణు తల్లిదండ్రులు చిన్నప్పుడే చనిపోయి ఉంటారు. వాళ్ళ పాత ఇంటిని విష్ణు మేనమామ అయిన రామకోటి స్వాధీనం చేసుకుని అతనికి మాత్రం డాబామీద ఓ చిన్న గదిలో తలదాచుకుంటూ ఉంటాడు.


title: పొట్టేలు పున్నమ్మ

text: పొట్టేలు పున్నమ్మ 1978లో విడుదలై విజయం సాధించిన తెలుగు చిత్రం


title: పుత్తడి బొమ్మ

text: ఈ చిత్రంలో సుత్తి వీరభద్రరావు ఓ కవి. తన కవిత్వంతో చుట్టుపక్కల వారినందరినీ బెదరగొట్టేస్తుంటాడు. అతని బెడద వదిలించుకునేందుకు ఆ ఊరి ప్రజలంతా ఓ ఎత్తు వేస్తారు. కవిరాజుకు గజారోహణం చేయించి, ఆ గజాన్ని ఆయనకే బహుకరించాలని తీర్మానిస్తారు. తనకు సన్మానం జరగనుందని తెలిసి వీరభద్రరావు ఎంతో సంబరపడిపోతాడు. కవిసామ్రాట్ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ తర్వాత తనకే ఆ గౌరవం లభిస్తోందని సగర్వంగా చెప్పుకుంటాడు. వీరభద్రరావుకి ఊరి ప్రజలు సన్మానం చేసి, గజారోహణ అనంతరం ఆ ఏనుగును ఆయనకే బహూకరిస్తారు. అప్పటి నుంచి ఆ కవిరాజుకు పాట్లు మొదలవుతాయి. ఆ ఏనుగుకు తిండి పెట్టలేక సతమతమవుతుంటాడు. ఏనుగును ఇంట్లో ఉంచలేక ఆరుబయట కట్టేస్తాడు. ఏనుగు ఘీంకారాలతో చుట్టుపక్కల వారు ప్రతిరోజూ అతనితో గొడవపడుతుంటారు. ఇల్లు ఖాళీ చేయమని ఇంటి యజమాని అల్టిమేటం కూడా ఇస్తాడు. "ఇంకా నయం ఏనుగు బట్టలు కట్టుకోదు కాబట్టి సరిపోయింది. లేకపోతే ఎన్ని తానులైనా సరిపోరు. శాకాహారి కాబట్టి గానీ, మాంసాహారి అయితే ఇంకేమైనా ఉందా?" అంటూ కవిరాజు తల్లడిల్లిపోతుంటారు. గడ్డం పెరిగిగిపోయి, బక్కచిక్కిన దేహం, చిరిగిన దుస్తులతో కవిరాజు బిచ్చగాడిలా తయారవుతాడు. ఏ ఏనుగుమీదైతే గజారోహణం చేస్తాడో, అదో ఏనుగుపై కూర్చుని కవిరాజు భిక్షాటన చేస్తుంటాడు.


title: పొట్టి ప్లీడరు

text: పొట్టి ప్లీడరు మే 5,1966లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. కె.హేమాంబరధరరావు దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో పద్మనాభం, గీతాంజలి, శోభన్‌బాబు, వాణిశ్రీ, చిత్తూరు నాగయ్య, రమణారెడ్డి, నిర్మలమ్మ, వల్లూరి బాలకృష్ణ, రావికొండలరావు, ప్రభాకరరెడ్డి, ముక్కామల కృష్ణమూర్తి, పేకేటి శివరాం, వంగర వెంకటసుబ్బయ్య, పెరుమాళ్ళు, డి.రామానాయుడు నటించగా, ఎస్.పి.కోదండపాణి సంగీతం అందించారు.


title: పొట్టి ప్లీడరు

text:
ఈ సినిమాలో (ప్రసాద్) పద్మనాభం.అతను పటణంలో లా చదివి, పరీక్ష రాసి,తన సొంత వూరు తిరిగి వస్తాడు. కొన్ని రోజుల తరువాత లా పరీక్ష ఫలితాలు వస్తాయి. అందులో ప్రసాద్ ఫస్ట్ క్లాసులో ఉత్తీర్ణుడు అవుతాడు.కొంత కాలం తరువాత తన తల్లి మరణిస్తుంది. దానితో ప్రసాద్ ఇల్లు, పొలం అమ్మేసి ఊళ్ళొ బాకీలన్ని తీర్చేసి, లాయరు ప్రాక్టీసు కోసం పట్టణంలో వాళ్ళ మావయ్య ఇంటికి వస్తాడు. ప్రసాద్ కి తన మావయ్య శాంతి (గీతాంజలి) కూతురు అంటే చాలా ఇష్టం. కాని శాంతి (గీతాంజలి) , వాళ్ళింట్లోనే అద్దెకుండే రామారావు (శోభన్ బాబు) ని ప్రేమిస్తుంది. ఈ విషయం తెలిసిన ప్రసాద్ ఎంతో బాధపడతాడు .కాని తరువాత బాగా ఆలోచించి, వాళ్ళిద్దరికి పెళ్ళి చేస్తాడు. ప్రసాద్ మరొక సీనియర్ లాయర్ దగ్గర ప్రాక్టీస్ ప్రారంభించి అంచెలంచెలుగా ఎదిగి, తానే సొంతంగా కేసులు వాదించే స్థానానికి వస్తాడు. చివరికి తన మరదలి భర్తే హత్య చెయ్యకుండా, చేసినట్టుగా ఆధారాలు లభిస్తాయి. కాని ప్రసాద్ హత్య చెయ్యలేదని నిరూపిస్తాడు. ఆ తరువాత లాయరు గా ప్రసాద్ ఆ పట్టణంలో ప్రసాద్ ప్రస్సిద్ధి పొదుంతాడు.ఎలా అభివృద్దిని సాధించాడో తెలిపేదే ఈ చిత్ర కథ. ఈ చిత్రంలో సినిమా ప్రారంభానికి ముందు పేర్లు కాకుండా, సినిమాకి పని చేసిన వారిని స్వయంగా పరిచయం చేయడం నిజంగా చాలా బాగుంది.దర్శకత్వం: కె.హేమాంబరధరరావు
సంగీతం: ఎస్.పి.కోదండపాణి
నిర్మాణ సంస్థ: రేఖా & మురళీ ఆర్ట్స్


title: ప్రజాస్వామ్యం (1987 సినిమా)

text:
ప్రజాస్వామ్యం పరుచూరి బ్రదర్స్ రచన, దర్శకత్వంలో ఈతరం ఫిల్మ్స్ పతాకంపై పోకూరి బాబూరావు నిర్మించిన 1987 నాటి తెలుగు చలన చిత్రం.
పరుచూరి బ్రదర్స్ కథను రాసేప్పుడు వారిలో చిన్న సోదరుడైన పరుచూరి గోపాలకృష్ణ ఈ సినిమాను ఎలాగైనా తామే దర్శకత్వం వహించాలని ఆశించారు. ప్రముఖ అభ్యుదయ చిత్ర దర్శకుడు టి. కృష్ణ ఏదైనా కథ ఉంటే చెప్పమని పరుచూరి వెంకటేశ్వరరావును అడిగినప్పుడు ఆయన ఈ సినిమా కథాంశాన్ని చెప్పారు. ఆయనకు నచ్చడంతో ఈ సినిమాకు కథ, మాటలు పరుచూరి బ్రదర్స్ రాయడానికి దర్శకత్వం టి.కృష్ణ వహించడానికి నిర్ణయించుకుని ఆ మేరకు పత్రికలకు ప్రకటించారు. ఇంతలో టి.కృష్ణ అకాలమరణం పొందడంతో సినిమా సందేహంలో పడింది. పరుచూరి సోదరులను సినీ పాత్రికేయుడు పసుపులేటి రామారావు ప్రజాస్వామ్యం సినిమా ఏమవుతుంది? అని ప్రశ్నించగా ఆ సినిమా ఆగదని గోపాలకృష్ణ వెల్లడించారు. ఈ విషయాన్ని పత్రికల్లో చదివిన ఈతరం ఫిల్మ్స్ అధినేత, టి.కృష్ణ సన్నిహితుడు, నిర్మాత పోకూరి బాబూరావు తానే నిర్మాతగా వ్యవహరిస్తానని ముందుకురావడంతో పరుచూరి సోదరుల దర్శకత్వంలో సినిమా ప్రారంభమైంది.
సినిమా చిత్రీకరణకు ముందు రాసుకున్న వెర్షన్ కథలో కీలకమైన పాత్రల్లో ఒకటి అయిన శారద పాత్ర ఉరిశిక్షతో మరణిస్తుంది. రషెస్ చూశాకా పరుచూరి వెంకటేశ్వరరావు సహరచయిత, సహదర్శకుడు అయిన గోపాలకృష్ణతో "శారద మరణిస్తే ప్రజాస్వామ్యం చచ్చిపోయినట్టే కదా" అని ప్రశ్నించారు. శారద పాత్రను బతికిస్తే వాస్తవానికి దూరమైపోతుందని గోపాలకృష్ణ సందేహించినా, నిర్మాత బాబూరావు కూడా ఆ పాత్ర బతికితేనే బావుంటుందని భావించారు. దాంతో కథలో ముఖ్యమైన మార్పులు జరిగాయి.


title: ప్రజాస్వామ్యం (1987 సినిమా)

text: సినిమాలోని ప్రధానమైన సన్నివేశాలు, ఎక్కువ భాగమూ ఒంగోలు, పరిసర ప్రాంతాల్లో చిత్రీకరించారు. ప్రధాన చిత్రీకరణ దాటేసరికి 17వేల అడుగుల ఫిల్మ్ వచ్చింది. సినిమాలో ఎడిటింగ్ దశ దాటాకా కథలో ముఖ్యమైన మార్పులు చేర్పులు జరగడంతో ప్రధాన చిత్రీకరణ దశ దాటినా విడుదలకు కొద్దిరోజుల ముందు కీలకమైన సన్నివేశాలు చిత్రీకరించారు. కీలకమైన పాత్ర శారద మరణించినట్టుగా క్లైమాక్స్ ప్రధాన చిత్రీకరణ దశలో చిత్రీకరణ మొత్తం జరుపుకోగా లెవంత్ అవర్లో (రషెస్ చూసుకున్నాకా) ఆ పాత్ర మరణించలేదని తీయాలని కథలో మార్పులు చేశారు. దాంతో సినిమాకు ఓ పక్క రీరికార్డింగ్ జరుగుతూండగా మరోపక్క చేసిన షూటింగ్ లో ఏవితల్లీ పాటలోని మాంటేజి షాట్లు, క్లైమాక్స్ సన్నివేశాలు చిత్రీకరించారు. అశోక్, తిలక్, యాదగిరి, బోసు తప్పించుకోవడం, రాయుడు కాలిస్తే శాంత మరణించడం, రాయుణ్ణి భుజాల మీద నరకడం, గవర్నర్ దగ్గరకు తీసుకువెళ్ళడం, గవర్నర్ నిజం తెలిసి ఫోన్ చేసి ఉరి ఆపుదామనుకుంటే ఎవరూ ఎత్తకపోవడం, గవర్నర్ ఉరి ఆపేందుకు ఉత్తరం ఇవ్వడం, ఆ ఉత్తరాన్ని తీసుకువస్తూంటే సీఐ తీసుకువచ్చిన అవాంతరాలు, ఉత్కంఠ మధ్య చివరకు జైలర్ చేతికి ఉత్తరం అంది ఉరి ఆపుచేయడం వంటి వరుస క్లైమాక్స్ సన్నివేశాలన్నీ ఎడిటింగ్ దాటాకా రీరికార్డింగ్ దశలో చిత్రీకరించినవే.


title: ప్రమీలార్జునీయము

text: ప్రమీలార్జునీయం 1965లో ఎం. మల్లికార్జున రావు దర్శకత్వంలో వచ్చిన పౌరాణిక చిత్రం. ఇందులో ఎన్. టి. రామారావు, బి. సరోజాదేవి, కాంతారావు ముఖ్య పాత్రలు పోషించారు.


title: ప్రాణ స్నేహితులు

text: ఇది 1988లో విడుదలైన తెలుగు చిత్రం. రాకేశ్ రోషన్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన తొళిచిత్రం 'ఖుద్ గర్జ్' కు తెలుగు రూపం ఈ చిత్రం. హిందీలో శతృఘన్ సిన్హా, జితేందర్, గోవిందా పాత్రలు కృష్ణం రాజు, శరత్ బాబు, సురేష్ లు పోషించారు. ఇదే కథను తమిళంలో అన్నామలై పేరుతో రజనీకాంత్, శరత్ బాబు లతో నిర్మించారు. అదే చిత్రం మళ్ళీ తెలుగు లోకి అనువాదం చేయబడింది.


title: ప్రాణ స్నేహితులు

text: కృష్ణంరాజు, శరత్ బాబు చిన్నప్పటినుండి స్నేహితులు. శరత్ బాబు తండ్రి (బాలయ్య) పెద్ద వ్యాపారస్తుడు. కృష్ణంరాజు పేదవాడు . అతని ఇంటి స్థలం మీద బాలయ్య కన్ను పడుతుంది. మోసంతో ఆ ఇంటి స్థలాన్ని కాజేస్తాడు. మోసపోయినట్లు తెలుసుకున్న కృష్ణంరాజుకి ఆ పని శరత్ బాబు చేయించాడని అనుకునేటట్లు బాలయ్య బృందం వ్యూహం చేస్తారు. స్నేహితుల మధ్య అపార్ధాలు పెరుగుతాయి. ఏదో ఒకనాటికి హోటలు పరిశ్రమలో శరత్ బాబును మించుతానని కృష్ణంరాజు శఫదం చేస్తాడు. కొంత కాలం గడిచేసరికి కృష్ణంరాజు బాగా ధనం సంపాదిస్తాడు . శరత్ బాబు కోడుకు (సురేష్) కృష్ణంరాజు కూతురు (రాధ) ప్రేమించుకుంటారు. కృష్ణంరాజుకు తన పెరుగుదలకు శరత్ బాబు కారణం అని తెలుసుకుంటాడు.


title: ప్రాణం ఖరీదు

text: ప్రాణం ఖరీదు 1978 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. దీనికి సి.ఎస్.రావు రచించిన నాటకం ఆధారంగా నిర్మించబడింది. ఇది గుణచిత్ర నటుడు కోట శ్రీనివాసరావుకు తొలి చిత్రం.


title: ప్రాణం ఖరీదు

text: భూస్వామి కనకయ్య (రావు గోపాలరావు) తన కుమార్తె సమవయస్కురాలైన సీత (జయసుధ) ని కరణం (నూతన్ ప్రసాద్) సహకారంతో వివాహం చేస్కొంటాడు. సీతని బాగా కట్టడి చేస్తాడు. పట్నం నుండి వచ్చిన సీత తమ్ముడు బంగారం (చలం), కనకయ్య ఇంటి పనివాడు, బధిరుడైన దేవుడి (చంద్ర మోహన్) చెల్లెలు బంగారి (రేష్మా రాయ్) పైన కన్నేస్తాడు. కనకయ్య ఇంట్లో మరో పనివాడైన నరసింహ (చిరంజీవి) ని బంగారి ప్రేమిస్తూ ఉంటుంది. బంగారం బంగారిని బలాత్కరిస్తాడు. కనకయ్య సీత, దేవుళ్ళని అనుమానిస్తాడు. అగ్రహోద్రుడైన కనకయ్య ఒక నాడు వారిద్దరినీ హత్య చేస్తాడు. కోపోద్రిక్తులైన ఆ గ్రామ ప్రజలు కనకయ్య పై ఎదురు తిరిగి అతడిని మట్టు బెడతారు


title: ప్రాణమిత్రులు

text:
ప్రాణమిత్రులు అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, సావిత్రి నాయికా నాయకులుగా, పి.పుల్లయ్య దర్శకత్వం వహించి తీసిన 1967 నాటి తెలుగు సినిమా. సినిమాకి ముళ్లపూడి వెంకటరమణ కథ, మాటలు సమకూర్చారు.
దర్శక నిర్మాత ఆదుర్తి సుబ్బారావుతో తేడాలు వచ్చి రచయిత ముళ్ళపూడి వెంకటరమణ మద్రాసునూ చలనచిత్ర పరిశ్రమనీ వదిలేసి మళ్ళీ పత్రికారచయితగా విజయవాడ వెళ్ళిపోయారు. అయితే ముళ్ళపూడి వెంకటరమణ రచనా శైలి, పనిచేసే పద్ధతి నచ్చిన పి.పుల్లయ్య విజయవాడ ట్రంకాల్ చేసి మాట్లాడి రమణ మనసు మార్చుకుని పరిశ్రమకు వచ్చేట్టుగా, ఈ సినిమాకు రచన చేసేట్టుగా ఒప్పించారు. అయితే ఆదుర్తితో గొడవపడి సినిమాలు వదులుకున్నాడన్న జాలితో ఈ అవకాశం ఇస్తున్నారేమోనన్న అనుమానంతో రమణ తాను విజయవాడలో ఉండి మద్రాసుకు వస్తూపోతూ రాస్తానని, తన పారితోషికం 15వేలు చేయమని కండిషన్లు పెట్టారు. (అలా అయితే జాలో, నిజంగానే ప్రతిభపై గౌరవమో తేలుతుందని) అన్నిటికీ ఆనందంగా పుల్లయ్య ఒప్పుకొని ఈ సినిమా స్క్రిప్ట్ పని ప్రారంభింపజేశారు.


title: ప్రపంచం (సినిమా)

text: ప్రపంచం జూలై 13, 1953న వెలువడిన తెలుగు సినిమా.


title: ప్రార్థన (సినిమా)

text: ప్రార్థన 1991 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.


title: ప్రతిఘటన

text: ప్రతిఘటన టి. కృష్ణ దర్శకత్వంలో 1986 లో విడుదలైన సినిమా. ఇందులో విజయశాంతి, చంద్రమోహన్, రాజశేఖర్ ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. ఈ సినిమా మూడు నంది పురస్కారాలను అందుకుంది. విజయశాంతికి ఉత్తమ నటిగా, ఎస్. జానకికి ఉత్తమ గాయని గా, హరనాథ రావుకు ఉత్తమ మాటల రచయితగా ఈ పురస్కారాలు దక్కాయి.


title: ప్రేమనగర్

text: ప్రేమ్ నగర్ లేదా ప్రేమనగర్, 1971లో విడుదలైన ఒక తెలుగు సినిమా. ప్రఖ్యాత రచయిత్రి అరికెపూడి కౌసల్యాదేవి (కోడూరి కౌసల్యాదేవి) వ్రాసిన నవల ఆధారంగా ఈ సినిమా నిర్మింపబడింది. అత్యంత విజయనంతమైన తెలుగు నవలాచిత్రాలలో ఇది ఒకటి. అంతకు ముందు కొన్ని సినిమాలలో నష్టాలనెదుర్కొన్న డి.రామానాయుడు ఈ సినిమాతో నిర్మాతగా సినీరంగంలో నిలద్రొక్కుకున్నాడు. ఈ సినిమాను భారీ బడ్జెట్‌తో తమిళం, హిందీలలో కూడా పునర్నిర్మించారు.


title: ప్రేమనగర్

text: కళ్యాణ్ (అక్కినేని) అనే జమీందారు కొడుకు విలాసనంతమైన జీవితానికి, దురలవాట్లకు బానిసయ్యాడు. ఎయిర్-హోస్టెస్‌గా పరిచయమైన లత (వాణిశ్రీ) వారింట్లో సెక్రటరీగా చేరుతుంది. అభిమానవతి అయిన ఆమె క్రమంగా కళ్యాణ్‌ను నిలకడైన జీవనవిధానంవైపు మళ్ళిస్తుంది. ఆమెపట్ల ఆకర్షితుడైన కళ్యాణ్ ఆమెను వివాహం చేసుకోవాలనుకోగా కుటుంబంనుండి ప్రతిఘటన ఎదురవుతుంది. అలా విడిపోయిన వారు తిరిగి కలుసుకొంటారు.


title: ప్రేమనగర్

text: ఈ సినిమాలో పాటలు తెలుగు చలన చిత్రరంగంలో ఆల్-టైమ్ హిట్లు అయిన పాటల జాబితాలో చేరుతాయి.


title: ప్రేమనగర్

text: ఈ సినిమాలో రెండు సందేశాత్మకమైన పద్యాలు కూడా ఉన్నాయి:


title: ప్రేమ (అయోమయ నివృత్తి)

text: ప్రేమ అనేది ఒక మధురభావన.


title: ప్రేమ (అయోమయ నివృత్తి)

text: ప్రేమ అన్న పేరు ఈ క్రింది వాటిని కూడా సూచించవచ్చు:


title: ప్రేమ అండ్ కో.

text: ప్రేమ అండ్ కో 1994లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. వంశీ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో విజయ నరేష్, వాణీ విశ్వనాధ్, రావు గోపాలరావు, గిరిబాబు, మల్లికార్జునరావు, శివాజీ రాజా, వై. విజయ, రాళ్ళపల్లి, కళ్ళు చిదంబరం, బ్రహ్మానందం తదితరులు నటించారు.


title: ప్రేమ ఎంత మధురం

text:
ప్రేమ ఎంత మధురం జంధ్యాల దర్శకత్వం వహించగా, నరేష్, మయూరి, బ్రహ్మానందం, కోట శ్రీనివాసరావు, సుత్తివేలు ప్రధానపాత్రల్లో ఎం.పి.జితేందర్ రెడ్డి నిర్మించిన 1991 నాటి తెలుగు హాస్య కథాచిత్రం. ఈ సినిమాకి పొత్తూరి విజయలక్ష్మి రాసిన సంపూర్ణ గోలాయణం నవల ఆధారం.
పొత్తూరి విజయలక్ష్మి రాసిన ప్రేమలేఖ నవలని జంధ్యాల రచనా దర్శకత్వంలో శ్రీవారికి ప్రేమలేఖ సినిమాగా తీశాడు. ఆ సినిమా వందరోజుల ఫంక్షన్లో మళ్ళీ నాకెప్పుడు మంచి కథ ఇస్తున్నారనీ, రాస్తున్న నవల పూర్తికాగానే పంపండనీ కోరడంతో పొత్తూరి విజయలక్ష్మి రెండు కుటుంబాల మధ్య తాను రాసిన నవలను ఆయనకు పంపింది. ఐతే ఆయన ఫోన్ చేసి ప్రొడ్యూసర్ మనిషి వచ్చి అడ్వాన్స్ ఇస్తారని చెప్పడం, కానీ అందుకు ఆలస్యం కావడంతో, ఆ సంగతి వదిలి విజయలక్ష్మి తన నవలను సంపూర్ణ గోలాయణం అన్న పేరుతో ఉదయంలో ప్రచురణకు పంపగా సీరియల్ గా ప్రచురితమైంది. ఆపైన నవలగా కూడా విడుదలయ్యాకా, మళ్ళీ జంధ్యాల కలిసి ఆ నవల సంగతి కనుక్కుని సినిమా ప్రారంభించారు.


title: ప్రేమ ఖైదీ

text: ప్రేమ ఖైదీ 1991 లో ఇ. వి. వి. సత్యనారాయణ దర్శకత్వంలో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ఇందులో హరీష్, మాలాశ్రీ ముఖ్యపాత్రల్లో నటించారు.


title: ప్రేమ ఖైదీ

text: చంద్రం అనే 21 ఏళ్ళ యువకుణ్ణి తండ్రిని హత్య చేసిన నేరం కింద జైలుకి తీసుకురావడంతో కథ ప్రారంభమవుతుంది. వచ్చీ రాగానే తోటి ఖైదీలు అతనితో గొడవ పెట్టుకుంటారు. జైలు గోడమీద చంద్రం ఓ అమ్మాయి బొమ్మ వేస్తాడు. దాన్ని గురించి జైలరు నీచంగా మాట్లాడితే అతన్ని కూడా కొడతాడు. జైలరు జైలులో ఉన్న ఖైదీలను అక్రమంగా బయటకు పంపించి దారి దోపిడీలు చేయిస్తుంటాడు. ప్రభావతి అనే లేడీ ఆఫీసరు బోస్టన్ స్కూలుకి సూపరింటెండెంటు గా వస్తుంది. పోలీసుల చేతిలో దెబ్బలు తిన్న చంద్రాన్ని ఆసుపత్రికి తరలించమంటుంది. ఈ లోపున నీలిమ అనే అమ్మాయి చంద్రాన్ని చూడటానికి జైలుకి వస్తుంది కానీ పోలీసులు అనుమతించరు. ఈ లోపున ఆమె తండ్రి పంపించిన మనుషులు ఆమెను బలవంతంగా తీసుకెళ్ళబోతే చంద్రం వారి వెంట పడతాడు కానీ మళ్ళీ పోలీసులకు చిక్కి ఆసుపత్రిలో చేరతాడు. కానీ కొంతమంది గూండాలు వచ్చి అతన్ని చంపబోతే ప్రభావతి వచ్చి వారిని అడ్డుకుంటుంది. ప్రభావతి చంద్రం గురించి ఆరా తీయగా తన కథ గురించి చెబుతాడు.


title: ప్రేమ ఖైదీ

text: బాపినీడు అనే వ్యక్తి చేపలు వ్యాపారం చేస్తుంటాడు. అతని దగ్గర చంద్రం తండ్రి పనిచేస్తూ రెండు కాళ్ళు పోగొట్టుకుంటాడు. కుటుంబం గడవడం కోసం చంద్రం వారింట్లో గుమాస్తాగా చేరతాడు. అక్కడే అతనికి బాపినీడు కూతురు నీలిమ పరిచయం అవుతుంది. నీలిమ మొదట్లో స్నేహితురాళ్ళతో పందెం కాసి చంద్రాన్ని ప్రేమిస్తున్నట్లు నటిస్తుంది. కానీ తర్వాత అతని మంచితనం గురించి తెలుసుకుని నిజంగా ప్రేమించడం మొదలుపెడుతుంది. కానీ బాపినీడు వారి ప్రేమను అంగీకరించడు. చంద్రాన్ని చంపమని గూండాలని పురమాయిస్తాడు. కానీ వాళ్ళు పొరపాటున చంద్రం తండ్రిని చంపేసి ఆ నేరాన్ని చంద్రం మీద వేస్తారు. ప్రభావతికి చంద్రం మీద జాలి కలిగి వారిద్దరి పెళ్ళి తాను చేస్తానని మాట ఇస్తుంది. నేరుగా బాపినీడు ఇంటికి వెళ్ళి వాళ్ళిద్దరికీ పెళ్ళి చేయమని చెబుతుంది. బాపినీడు ఆమెను అవమానించి పంపించేస్తాడు. ప్రభావతి బాపినీడుకు తెలియకుండా జైల్లో ఉన్న చంద్రం, నీలిమ కలిసే ఏర్పాటు చేస్తుంది. బాపినీడు నీలిమను ఓ వ్యాపారవేత్త కొడుక్కిచ్చి పెళ్ళి చేయబోతే ఆమె మైనర్ అని నిరూపించి ఆ పెళ్ళిని ఆపుచేయిస్తుంది ప్రభావతి. ఆమె మీద కక్షతో ప్రభావతి కొడుకుని అన్యాయంగా జైలుకి పంపిస్తాడు బాపినీడు. మైనారిటీ తీరగానే చంద్రానికి, నీలిమకి పెళ్ళి చేస్తానని ప్రభావతి బాపినీడుతో చాలెంజ్ చేస్తుంది. బాపినీడు తన పలుకుబడి ఉపయోగించి ఆమెను వేరే చోటికి బదిలీ చేయిస్తాడు. ఈ లోపు నీలిమ ఇంటి నుంచి తప్పించుకుని జైలులో ఉన్న సూరి బాబు అనే ఖైదీ స్థానంలో చేరుతుంది. బాపినీడు సూరిబాబును బయట చూసి తన కూతురు జాడ చెప్పమని అడుగుతాడు. అతను చెప్పకపోతే చంపేస్తాడు.రాజన్ నాగేంద్ర సంగీత దర్శకత్వం వహించిన ఈ సినిమాలో పాటలు వేటూరు సుందరరామమూర్తి రాశాడు. ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, పి. సుశీల, చిత్ర, ఎస్. పి. శైలజ, రమోల పాటలు పాడారు.


title: ప్రేమ కిరీటం

text: పాటిబండ్ల విజయలక్ష్మి వ్రాసిన ఒక ప్రేమకథ ఆధారంగా ఈ సినిమా నిర్మించబడింది.


title: ప్రేమ తపస్సు

text:
ప్రేమ తపస్సు చిత్రం 1991 సం.రూపొందించారు.ఈ చిత్ర దర్శకుడు డా.ఎన్.శివప్రసాద్ MBBS. (ఆటాడిస్తా చిత్రంలో బోనాల శంకర్ పాత్రధారి).
ఇది ఈయన ప్రథమ చిత్రం.ఈ చిత్రంలో డా.రాజేంద్ర ప్రసాద్ మరియు రోజాలు makeup లేకుండా నటించారు.
ఇది లోకం పోకడ తెలియని,కల్లా కపటం లేని అమాయకుని ప్రేమకథ.ప్రాణానికి ప్రాణంగా ప్రేమించిన యువతి కోసం తన కళ్ళను తానే పొడుచుకొని గుడ్డి వాడయే
ప్రేమికుని కథ.


title: ప్రేమ యుద్ధం

text:
ప్రేమ యుద్ధం
తారాగణం : నాగార్జున, అమల, భారతి
పాటల రచన :
గాయకులు :
సంగీతం : హంసలేఖ
నిర్మాణం : విజయ కుమారి
దర్శకత్వం : రాజేంద్రసింగ్ బాబు
సంవత్సరం : 1990


title: ప్రేమ యుద్ధం

text:
1. డాన్స్ డాన్స్ డాన్స్
2. పెడతాండానయ్యో దండం
3. ప్రేమా గీమ జానేదో
4. స్వాతి ముత్యపు జల్లులలో
5. యోగా యోగా యోగ యోగా


title: ప్రేమాభిషేకం

text: ప్రేమాభిషేకం సినిమా తెలుగు సినిమాలపైన ఎంతో ప్రభావాన్ని చూపింది. ప్రేమాభిషేకం సినిమా కథ స్ఫూర్తిగా వెలువడ్డ సినిమాల్లో బొబ్బిలి సింహం వంటి విజయవంతమైన సినిమాలు ఉన్నాయి.


title: ప్రేమకానుక

text: సంగీతం: టి.చలపతిరావు


title: ప్రేమకానుక

text: ప్రసాద్ (హరనాథ్) లలిత (విజయనిర్మల) ప్రేమించుకుంటారు. పై చదువులకై ప్రసాద్ అమెరికా వెళ్తాడు. లలిత గర్భవతి ఔతుంది. ప్రసాద్  అమెరికా నుంచి లలితకు వ్రాసే ఉత్తరాలు అతని తండ్రి  (మిక్కిలినేని) లలితకివ్వకుండా చించివేస్తుంటాడు. లలితకు కొడుకు పుడ్తాడు. లలిత ఇరుగూపొరుగుకు కుట్టుపనులు నేర్పిస్తూ, కుటుంబం నిర్వహిస్తుంటుంది. ప్రసాద్ అమెరికానుంచి ఇండియాకు తిరిగి వచ్చినప్పుడు, ప్రసాద్ తండ్రి ప్రసాద్ కు లలిత, మధుల (రామకృష్ణ) అక్రమసంబంధ ఫలితమే ఆమె సంతానమని చెప్పి ప్రసాద్ మనసు విరుస్తాడు. మధు వచ్చి ప్రసాద్ ను కలిసి అసలేమి జరిగిందో చెప్తాడు. ఇద్దరూ కలిసి లలిత ఇంటికి వెళ్తారు. ఆమెను ప్రసాద్ తండ్రి అపరిహించి, ప్రసాద్ పెళ్ళికి ఆడ్డురావద్దని, ఊరువిడిచి వెళ్ళాలని హెచ్చరిస్తాడు. ప్రసాద్, మధు లలిత ఉన్న చోటుకి చేరుకుంటారు. అక్కడ జరిగిన ఘర్షణలో ప్రసాద్ తండ్రి జరిపిన తుపాకి కాల్పులో మధు చనిపోతాడు. ప్రసాద్ కు లలితకు తను చేసిన అన్యాయం తెలిసొస్తుంది. అపోహలు తొలుగుతాయి. లలిత ప్రసాద్ ల వివాహం జరుగుతుంది.


title: ప్రేమకు వేళాయెరా

text: ప్రేమకు వేళాయెరా 1999 లో ఎస్. వి. కృష్ణారెడ్డి దర్శకత్వంలో విడుదలైన సినిమా. ఇందులో జె. డి. చక్రవర్తి, సౌందర్య ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. ఈ సినిమాకు మూలం సూర్యదేవర రామమోహనరావు రాసిన నవల.


title: ప్రేమకు వేళాయెరా

text: 2500 కోట్లకు అధిపతి అయిన వెంకట నారాయణ భారతదేశంలోని అతి పెద్ద వ్యాపారవేత్తల్లో ఒకడు. అతని ఒక్కగానొక్క కూతురు మాధవి. విదేశాల్లో చదువు ముగించుకుని భారతదేశానికి వస్తుంది. తండ్రి ఆమెను వెంటనే తన బాధ్యతలు స్వీకరించమని కోరతాడు. కానీ మాధవి మాత్రం కొద్ది రోజులు ఆమె ఎవరో ఎవ్వరికీ తెలియకుండా వాళ్ళ సంస్థలో గుమాస్తాగా చేరి పనితీరు గమనించి ఆ తర్వాత బాధ్యతలు చేపడతానని చెబుతుంది. వెంకట నారాయణకు కూడా ఆ ఆలోచన నచ్చి ఆమెను మాలతి అనే పేరుతో ఆఫీసులో పనిచేయమంటాడు.


title: ప్రేమకు వేళాయెరా

text: వెంకట నారాయణకు మేనల్లుడైన మనోహర్ అప్పుడే బీకాం పూర్తి చేసి ఉద్యోగం లేకుండా ఖాళీగా ఉంటాడు. తల్లి ద్వారా వెంకట నారాయణ స్వయానా తనకు మేనమామ అని తెలుసుకుని అతని కూతురుని మాధవిని పెళ్ళి చేసుకుంటే ఆస్తంతా తనదే అవుతుందనీ అసలు పని చేయకుండా జీవితం గడిపేయచ్చనుకుంటాడు. హైదరాబాదుకు వెళ్ళే దారిలో గర్భవతియైన మాధవి స్నేహితురాలని తన తెలివితేటలనుపయోగించి ఆపద నుండి బయట పడేస్తాడు. మాధవి అతని తెలివితేటలకు అబ్బురపడుతుంది.


title: ప్రేమకు వేళాయెరా

text: హైదరాబాదులో నేరుగా మేనమామ వెంకటనారాయణ దగ్గరికి వెళ్ళి కూతుర్నిచ్చి పెళ్ళి చేసి ఆస్తిని తన చేతిలో పెట్టమంటాడు. వెంకటనారాయణ అతనికి డిస్పాచ్ క్లర్కు ఉద్యోగం ఇచ్చి అదే కంపెనీలో పనిచేయమంటాడు. మనోహర్ స్నేహితుడు రవి సాయంతో ఆఫీసులో పని చేస్తున్న మాలతినే తన మరదలు మాలతి అని తెలుసుకుని కేవలం ఆస్తి కోసమే ఆమెను ప్రేమించడం మొదలుపెడతాడు. మాలతి కూడా మనోహర్ ను ప్రేమించడం మొదలు పెడుతుంది. తన తండ్రికి కూడా మనోహర్ ను ప్రేమిస్తున్నట్లు చెబుతుంది. దాంతో వెంకట నారాయణ మనోహర్ ఆమెను కేవలం ఆస్తి కోసమే ప్రేమిస్తున్నాడని అతని నిజస్వరూపం గురించి చెబుతాడు. ఆమె ఆ విషయం నిర్ధారించుకోవడానికి తన తల్లిదండ్రులు చేపలు అమ్ముకునే వారిగా మనోహర్ ను నమ్మిస్తుంది. దాంతో మనోహర్ ఆమెను ప్రేమించడం మానేస్తానని చెబుతాడు. మాధవి మాత్రం తాను బావనే పెళ్ళి చేసుకుంటానని అతనిలో మార్పు తెస్తాననీ అందుకు కొంచెం సమయం ఇవ్వమంటుంది. అందుకు వెంకటనారాయణ కూడా అంగీకరిస్తాడు.


title: ప్రేమలేఖలు (1953 సినిమా)

text: ప్రేమలేఖలు 1953లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. హిందీలో "ఆహ్" అనె ప్రేమకథా చిత్రం. తెలుగు డబ్బింగ్తో విడుదల చేయబడింది. రాజ్ కపూర్ మరియు నర్గీస్ నటించారు. ఇది తమిళంలోకి కూడా "అవన్" అనే పేరుతో డబ్బింగు చేయబడింది.


title: ప్రేమలేఖలు (1953 సినిమా)

text: ఈ పాటలన్నీ ఆరుద్ర రాశారు,శంకర్ జైకిషన్ సంగీతం సమకూర్చారు.


title: ప్రేమలేఖలు (1953 సినిమా)

text: -ఆరుద్ర, ఎ.ఎం. రాజా,శంకర్ జైకిషన్,ప్రేమలేఖలు


title: ప్రేమంటే ఇదేరా

text: ప్రేమంటే ఇదేరా 1998 లో జయంత్ సి. పరాంజీ దర్శకత్వంలో విడుదలైన ప్రేమకథా చిత్రం. ఇందులో వెంకటేష్, ప్రీతి జింటా ముఖ్యపాత్రలు పోషించారు. రమణ గోగుల సంగీతాన్నందించాడు.


title: ప్రేమపుస్తకం

text: ప్రేమపుస్తకం (బుక్ ఆఫ్ లవ్) అనేది 1993 సం.లో విడుదలైన ఒక శృంగార చిత్రం. ఈ చిత్రం సెట్లో ఉండగా, తన మరణానికి ముందు పాక్షికంగా గొల్లపూడి శ్రీనివాస్ చేత దర్శకత్వం వహించబడింది; తరువాత అతని తండ్రి, గొల్లపూడి మారుతీ రావు చేత ఈ సినిమా పూర్తయింది. సినిమాలో కొత్తగా వచ్చిన అజిత్ కుమార్ మరియు కంచన్ ప్రధాన పాత్రలు పోషించగా, దేవేంద్రన్ సంగీతాన్ని అందించారు.


title: ప్రేమపుస్తకం

text: అజిత్ కుమార్ సిద్ధార్థ గాను, కాంచన్ చరిత్ర పాత్రలోను మరియు తంగన, ఎస్.కె.మిస్రో ఇతర పాత్రలలో నటించారు. గొల్లపూడి మారుతీరావు తనయుడు శ్రీనివాస్ దర్శకత్వంలో రూపొందిన 'ప్రేమపుస్తకం'తోనే అజిత్ హీరోగా పరిచయమయ్యాడు. అజిత్ 1971 సం.లో తెలుగు రాష్ట్రం హైదరాబాద్ లో జన్మించాడు.


title: ప్రేమపుస్తకం

text: ఈ చిత్రం 1992 సం.లో ప్రారంభంలో గొల్లపూడి మారుతీ రావు కుమారుడు గొల్లపూడి శ్రీనివాస్ చేత కథ వ్రాయబడింది మరియు 1992 ఆగస్టులో ప్రధాన పాత్రలో అజిత్ కుమార్ ఈ సినిమాకు సంతకం చేసాడు. అయితే, మొదటి నెల షూటింగ్‌లో, సినిమాకు ప్రథమ దర్శకుడు అయిన గొల్లపూడి శ్రీనివాస్ దర్శకుడుగా తన తొలిచిత్రం ప్రారంభ దర్శకత్వంలోనే ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని విశాఖపట్నం నగరంలో సినిమా సెట్టింగ్ లోనే ఉండగా ప్రమాదానికి గురై గాయాలు తగిలిన తరువాత తొలి దర్శకుడు చనిపోయాడు. ఈ మరణం తర్వాత గొల్లపూడి శ్రీనివాస్ అవార్డు సృష్టించ బడింది. దర్శకుడు మరణం తదుపరి, అతని తండ్రి గొల్లపూడి మారుతీ రావు కుమారుని వారసత్వాన్ని కొనసాగించడానికి తొలిసారి దర్శకత్వం వహించిన దర్శకులకు తనే చిత్రానికి దర్శాకత్వం వహిస్తానని హామీ ఇచ్చారు.


title: ప్రేమపుస్తకం

text: 1994 సం.లో గొల్లపూడి మారుతీ రావు ఉత్తమ స్కీన్‌ప్లేగా నంది పురస్కారం గెలుచుకున్నారు. ఈ చిత్రం ప్రారంభ సమయంలో ఎదుర్కొన్న సమస్యల కారణంగా అజిత్ కుమార్‌కు "ప్రశంసనీయం మర్చిపోలేనిది" ఈ చిత్రం అని వ్యాఖ్యాతలచే వ్యాఖ్యానించబడింది. తర్వాత 1997 సం.లో తమిళంలో కాదల్ పుతంగమ్ గా అనువదించబడింది మరియు విడుదల చేయబడింది.


title: ప్రేమపుస్తకం

text: ఈ చిత్రానికి ఎ.పూర్ణచంద్ర రావు సమర్పకుడు మరియు శ్రీకర్ ప్రొడక్షన్స్ పేరుతో సినిమా తయారయీంది. ఈ చిత్రం రచన గొల్లపూడి.


title: ప్రేమపుస్తకం

text: శ్రీకర్ మరియు చరిత్ర నూతన పరిచయస్తులు. లక్ష్మీప్రియ, సోహిని, దీపిక, స్వాతి, పి.యల్.నారాయణ, మహర్షి రాఘవ, తనికెళ్ళ భరణి, గొల్లపూడి మారుతీ రావు, బాలు, మిశ్రో, కాశీ విశ్వనాథ్, కళ్ళు చిదంబరం, కుమార రాజా, ప్రసాద రావు, రజనీ శ్రీనివాస్, జి.వి.రామకృష్ణ, జి.గౌరీశాంకర్, విద్యాసాగర్ మిగతా నటులు. అలాగే, మురళీ మోహన్, గిరిబాబు, వేలు మరియు మల్లిఖార్జున రావులు గౌరవ నటులుగా నటించారు.


title: ప్రేమపుస్తకం

text:
ఈ చిత్రానికి వేటూరి, జాలాది, సిరివెన్నెల, వెన్నెలకంటి మరియు గురుచరణ్ పాటలు వ్రాసారు.
ఎస్.పి, బాలసుబ్రహ్మణ్యం, పి.సుశీల, చిత్ర మరియు రాధిక చిత్రానికి పాటలు పాడారు.


title: ప్రేమపుస్తకం

text: ఈ సినిమాకు నంది స్పెషల్ జ్యూరీ అవార్డు, బెస్ట్ కాస్ట్యూమ్ డిజైనర్ నంది అవార్డు మరియు ఉత్తమ స్క్రీన్ ప్లే రచయిత నంది పురస్కారం మొదలయినవి లభించాయి.


title: ప్రేమతరంగాలు

text: హిందీ లో విజయవంతమైన 'ముకద్దర్ కా సికందర్' కి తెలుగు పునర్నిర్మాణమే ఈ చిత్రం. అమితాబ్ బచ్చన్ పాత్రని కృష్ణంరాజు, వినోద్ ఖన్నా పాత్రని చిరంజీవి, రాఖీ పాత్రని సుజాత పోషించారు.


title: ప్రేమించు పెళ్ళాడు

text:
ప్రేమించు పెళ్ళాడు ఉషాకిరణ్ మూవీస్ పతాకంపై రామోజీరావు నిర్మించగా వంశీ దర్శకత్వం వహించిన 1985 నాటి హాస్య కథాచిత్రం. రాజేంద్ర ప్రసాద్, భానుప్రియ సినిమాలో ప్రధానపాత్రలు పోషించారు. గణేష్ పాత్రో మాటలు, వేటూరి పాటలు వ్రాయగా ఇళయరాజా సంగీతాన్ని అందించారు.
ప్రేమించు పెళ్ళాడు సినిమాకు గణేష్ పాత్రో మాటలు రాశారు.
అప్పటివరకూ క్యారెక్టర్ ఆర్టిస్టుగా, నలుగురు కథానాయకుల్లో ఒకరిగా పనిచేసిన రాజేంద్ర ప్రసాద్ ఈ సినిమాతో కథానాయకుడు అయ్యారు.
సినిమాకు సంగీత దర్శకత్వం ఇళయరాజా వహించారు. అన్ని పాటలూ వేటూరి సుందరరామ్మూర్తి రాశారు. సినిమాలోని పాటలు విపరీతంగా జనాదరణ పొందాయి. రియాలిటీ షోలు, సంగీత కార్యక్రమాలు వంటివాటిలో సినిమా విడుదలైన 30 సంవత్సరాలకు కూడా "వయ్యారి గోదారమ్మా", "నిరంతరమూ వసంతములే", "ఈ చైత్రవీణ", "గోపెమ్మ చేతిలో గోరుముద్ద" వంటి పాటలు వినిపిస్తున్నాయి. సినిమాలోని పాటలు క్లాసిక్ కల్ట్ స్థాయి సాధించుకున్నాయి.


title: ప్రేమించుకుందాం రా

text: ప్రేమించుకుందాం రా 1997 లో వెంకటేష్ కథానాయకుడిగా జయంత్ సి. పరాన్జీ దర్శకత్వంలో రాయలసీమ నేపథ్యంలో వచ్చిన చిత్రం. ఇది ఘన విజయం సాధించింది. ఈ చిత్రం తర్వాత రాయలసీమ నేపథ్యంలో అనేక చిత్రాలు వచ్చాయి. ఈచిత్ర సంగీతం కూడా మంచి ప్రజాదరణ పొందింది.


title: ప్రేమించుకుందాం రా

text: వీరభద్రయ్య సీమలో పేరు మోసిన ముఠా నాయకుడు. ఈయనకు ప్రేమ పెళ్ళిళ్ళంటే పడదు. ఆయనకు వ్యతిరేకంగా పెళ్ళి చేసుకున్న వారినంతా తన కుడిభుజం లాంటి శివుడు కడతేరుస్తుంటాడు. శివుడికి వీరభద్రయ్య మాటంటే వేదం. ఆయనకు ఎదురు తిరిగిన స్వంత తండ్రిని చంపడానికి కూడా అడ్డు చెప్పడు. వీరభద్రయ్య ప్రత్యర్థి రెడ్డెప్ప. ఇద్దరూ ఒకరినొకరు అడ్డు తొలగించుకోవడానికి ప్రయత్నాలు చేస్తుంటారు.


title: ప్రేమించుకుందాం రా

text: గిరి హైదరాబాదులోని ఓ కళాశాలలో ఎమ్మెస్సీ చదువుతుంటాడు. సెలవుల కోసం వాళ్ళ అక్క వాళ్ళ ఊరైన కర్నూలు వెళతాడు. బావ ఓ బట్టల కొట్టుకు యజమాని. అక్కడ కావేరి అనే అమ్మాయిని చూసి ప్రేమలో పడతాడు. నెమ్మదిగా కావేరి కూడా గిరి ప్రేమలో పడుతుంది. కావేరి తండ్రి పెద్ద ముఠా నాయకుడు. ఆయన కూతుర్ని తమ్ముడి దగ్గర ఉంచి చదివిస్తుంటాడు. గిరి కి తన తల్లిదండ్రులు ఉపాధ్యాయుడైన ఎస్. ఆర్. కె మాస్టారు కూతురిని ఇచ్చి పెళ్ళి చేయాలని నిశ్చయించుకుని ఉన్న ఫళంగా హైదరాబాదుకు రమ్మంటారు. గిరి వెళ్ళేటపుడు కావేరితో వ్యక్తిగతంగా మాట్లాడటానికి సమయం లేక తన అక్క కూతురికి ఒక లేఖ ఇచ్చి పంపిస్తాడు. కానీ ఆమె ఆ లేఖను పొరపాటున జారవిడుస్తుంది. ఈ లోపు హైదరబాదుకు వెళ్ళిన గిరికి తనకు పెళ్ళి నిశ్చయిస్తున్నారని తెలుస్తుంది. తల్లిదండ్రులతో తన ప్రేమ విషయం గురించి చెబుతాడు. మరో పక్క గిరి అక్క తన తమ్ముడికి పెళ్ళి కుదిరిందని చెబుతుండగా విని గిరిని అపార్థం చేసుకుంటుంది.


title: ప్రేమించుకుందాం రా

text: కావేరిని కలుసుకోవడానికి మళ్ళీ కర్నూలు వచ్చిన గిరి కావేరి ఇంటి మీద ఆమె తండ్రి ప్రత్యర్థి రెడ్డెప్ప మనుషులు తగలబెట్టడానికి ప్రయత్నం చేయబోతే అడ్డుకుంటాడు. కానీ కావేరి మాత్రం అతను తనను ప్రేమించి మోసం చేసి వేరే అమ్మాయితో పెళ్ళికి సిద్ధమయ్యావని నిందిస్తుంది. గిరి ఆమెతో మాట్లాడి నిజం చెప్పడానికి విఫల ప్రయత్నం చేస్తాడు కానీ కుదరదు. విసిగిపోయి తిరిగి హైదరాబాదు వెళ్ళిపోతుండగా గిరి అక్క కూతురు ద్వారా నిజం తెలుసుకున్న కావేరి మళ్లీ గిరిని అర్థం చేసుకుంటుంది.


title: ప్రెసిడెంటు గారి పెళ్ళాం

text: ప్రెసిడెంటు గారి పెళ్ళాం 1992 లో ఎ. కోదండరామిరెడ్డి దర్శకత్వంలో విడుదలైన సినిమా. వి. ఎం. సి ప్రొడక్షన్స్ పతాకంపై వి. దొరస్వామి రాజు నిర్మించిన ఈ చిత్రంలో నాగార్జున, మీనా ప్రధాన పాత్రధారులు. కీరవాణి సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు.


title: ప్రెసిడెంటు గారి పెళ్ళాం

text: చంద్రయ్య (చంద్రమోహన్), రాజా (నాగార్జున) అన్నదమ్ములు. చంద్రయ్య ఆ వూరి ప్రెసిడెంటు అయిన దేవుడు (కైకాల సత్యనారాయణ) దగ్గర పనిచేస్తుంటాడు. చంద్రయ్యకు దేవుడంటే నిజంగా దేవుడితో సమానం. కానీ రాజాకు మాత్రం ఆయనంటే పడదు. ఇదే విషయమై అన్నదమ్ములిద్దరూ అప్పుడప్పుడూ గొడవ పడుతూ ఉంటారు. దేవుడి కూతురు స్వప్న (మీనా) పట్నంలో చదువుకుంటూ ఉంటుంది. తన అహంకారంతో రాజాతో గొడవ పెట్టుకుంటూ ఉంటుంది. ఒకసారి ఎడ్లబండి ఎక్కి రాజా జొన్న చేను నాశనం చేస్తుంది. రాజా ఆమెను అవమానించి ఆమె తండ్రి చేత నష్ట పరిహారం పొందుతాడు. ఆ అవమానంతో తన అన్న నరేంద్ర (శ్రీకాంత్) చేత రాజాను కొట్టించాలని చూస్తుంది. కానీ అతను వెళ్ళి రాజా చేతిలో దెబ్బలు తిని వస్తాడు. దేవుడు తెలివిగా చంద్రయ్య ద్వారా రాజా సాగు చేస్తున్న పొలాన్ని కొనేస్తాడు. స్వప్న వెళ్ళి రాజాను అవమానించి వస్తుంది. రాజా చాలా మంచి మనిషనీ అతన్ని అవమానించినందుకు క్షమాపణ చెప్పమని ఆమె తల్లి కోరుతుంది. స్వప్న రాజాను ప్రేమిస్తున్నట్లు నటించి అతను తనని పాడుచేయడానికి ప్రయత్నించాడని అతనికి పంచాయితీలో కొరడా దెబ్బల శిక్ష విధిస్తుంది. రాజా మనసు తీవ్రంగా గాయపడుతుంది.


title: ప్రెసిడెంట్ పేరమ్మ

text: ఒక వూరు. ఆ వూరికో ప్రెసిడెంట్. ప్రెసిడెంట్ రాయుడు ఆడింది ఆట. పాడింది పాట. ఆ వూళ్ళోనే పేదరికంలో పుట్టినా మంచితనానికి పేదరికం లేని ఓ చక్కని యువతీయువకుల జంట పేరమ్మ, పెద్దిరాజు.ఓ శుభముహూర్తాన ఆ జంట ఓ ఇంటి వారవుతారు. పంచాయితీ మెంబర్లను తన గుప్పెట్లో పెట్టుకున్న ప్రెసిడెంట్ రాయుడు తన ఆగడాలను కొనసాగిస్తూనే వుంటాడు. వూరుమ్మడి సొమ్ము, సర్కారు నిధులు స్వేచ్ఛగా దుర్వినియోగం చేస్తూవుంటాడు. ఎలాగైతేనేం ఊరు ముఖ్యంగా మహిళాలోకం ఎదురుతిరిగింది. పంచాయితీ ఎన్నికలొచ్చాయి. రాయుడిని దింపేసి పేరమ్మను ప్రెసిడెంటుగా ఎన్నుకున్నారు. రాయుడు ఆగడాలకు బ్రేక్ పడింది. ఊరివారు కాస్త వూపిరి పీల్చుకున్నారు. అయితే ఎంతోసేవు వారి ఆనందం నిలవలేదు. రాయుడు మెంబర్లను తనవైపు తిప్పుకోగలిగాడు. పేరమ్మ దేవుడి నగలను అపహరించిందని ఊరి ప్రజలను నమ్మిస్తాడు. పెద్దిరాజు సైతం పేరమ్మను అనుమానిస్తాడు. పేరమ్మ తన నిజాయితీని ఎలా నిరూపించుకున్నదనేది మిగిలిన కథ.


title: ప్రేయసి రావే

text: ప్రేయసి రావే 1999 లో చంద్రమహేష్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన చిత్రం. ఇందులో శ్రీకాంత్, రాశి ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు.


title: ప్రియరాగాలు

text: ప్రియరాగాలు 1997 లో ఎ. కోదండరామిరెడ్డి దర్శకత్వంలో విడుదలైన సినిమా. ఇందులో జగపతి బాబు, సౌందర్య ముఖ్య పాత్రలు పోషించారు.


title: కూచిపూడి (నృత్యము)

text:
కూచిపూడి నృత్యము, ఆంధ్ర ప్రదేశ్కు చెందిన ఒక భారతీయ నాట్యం. ఇది కృష్ణా జిల్లాలో దివి తాలూకాకు చెందిన కూచిపూడి గ్రామములో ఆవిర్భవించింది. క్రీ పూ 2వ శతాబ్దంలో ఆంధ్ర చారిత్రాత్మక నగరమైన శ్రీకాకుళంకు సుమారు 450 కిలోమీటరుల దూరంలో బంగాళాఖాతము పై ఉన్న ఈ ప్రాంతము లోని బ్రాహ్మణులు ఈ శాస్త్రీయ నృత్యాన్ని అభ్యసించటంతో దీనికి ఈ పేరు వచ్చింది. ఇది దక్షిణ భారతదేశం అంతటా పేరుగాంచింది.
3000 ఏళ్ళ క్రితం భరత ముని ఈ నాట్యానికి సంబంధించిన వివిధ అంశాలని వివరించాడు. ఒక పద్యం ద్వారా అప్పట్లో నాలుగు విధములైన నృత్యం ఉన్నట్లు గోచరిస్తూ ఉంది. వీటిలో దక్షిణ భారతానికి చెందిన దక్షిణ్త్య కూచిపూడికి పూర్వ విధానమని తెలుస్తున్నది. క్రీ.పూ. 2 వ శతాబ్దంలో శాతవాహనులు ఈ కళకు గొప్ప ఆరాధకులుగా ప్రసిద్ధి గాంచారు. దశాబ్దాలుగా ఈ నాట్య ప్రదర్శనలు వైష్ణవారాధనకే అంకితమైనాయి. అందుకే ఈ రూపాన్ని భాగవత మేళ నాటకం అంటారు. అప్పట్లో అత్యంత పవిత్ర దేవాలయమైన ఆంధ్ర విష్ణు దేవాలయం ఆవరణలో లభ్యమైన శాసనాల ప్రకారం దాదాపుగా మూడు వందల మంది దేవదాసీలు రాజమర్యాదలు అందుకునేవారు. ఇక్కడ లభ్యమైన శిల్పాలు కూడా ఆ నృత్య కళాకారిణుల దైవపూజగా భావించే అపురూప భంగిమలను దాచిపెట్టినట్లు కనిపిస్తాయి. చాలాకాలం వరకు,కూచిపూడి నృత్యం దేవాలయాలలో ప్రదర్శింపబడేది. సాంప్రదాయం ప్రకారం, పూర్వం బ్రాహ్మణ కులానికి చెందిన మగవారే కూచిపూడి నృత్యాన్ని చేసేవారు. అందుకే వీరిని కూచిపూడి భాగవతులు అంటారు.
15 వ శతాబ్దంలో సిద్ధేంద్ర యోగి, కూచిపూడి నాట్యంలో ఆడవారు నాట్యం చేయడానికి అనుగుణంగా, కొన్ని మార్పులు చేసి, దానిని పరిపుష్టం గావించాడు. అతని అనుచరులైన బ్రాహ్మణులు కూచిపూడిలో స్థిరపడి ఈ నాట్యాన్ని అభ్యసించటంతో ఆ ఊరి పేరే ఈ నాట్యానికి సిద్ధించింది. వేదాంతం లక్ష్మీనారాయణ శాస్త్రి, చింతా కృష్ణమూర్తి, తాడేపల్లి పేరయ్య, భాగవతుల విస్సయ్య వంటి కూచిపూడి నృత్య కళాకారులు దీనిని విస్తరించి, సంస్కరించారు. ఇది భరతుని 'నాట్య శాస్త్రాన్ని' అనుసరిస్తుంది.


title: కూచిపూడి (నృత్యము)

text: 1500 నాటికే కూచిపూడి భాగవతులు దక్షిణ భారతదేశంలో సుప్రఖ్యాతులైనట్టు మాచుపల్లి కైఫీయతులో ప్రస్తావించిన కొన్ని విషయాల వల్ల తెలుస్తోంది. 1506-09 విజయనగర చక్రవర్తిగా పరిపాలించిన వీరనరసింహరాయలు ఎదుట కూచిపూడి భాగవతులు ప్రదర్శన చేస్తూ, సంబెట గురవరాజు అనే సామంతుడు తన పాలనలోని స్త్రీల పట్ల ధనసంపాదన కోసం చేస్తున్న అసభ్యమైన ఘోరాలు ప్రదర్శనలిచ్చారని, దానిలోని వాస్తవాన్ని పరిశీలించి రాయలు సామంతుణ్ణి ఓడించి పట్టి మరణశిక్ష విధించి వధించారని కైఫీయత్తు తెలుపుతోంది.


title: కూచిపూడి (నృత్యము)

text: కూచిపూడి నృత్యప్రదర్శన గణేశ స్తుతి, సరస్వతీ స్తుతి, లక్ష్మీస్తుతి, పరాశక్తి స్తోత్రాలతో మొదలవుతుంది. ఆ పై ఒక్కొక్క పాత్ర వేదికను అలంకరించి ధారవు (ఒక చిన్న సంగీత మరియు నాట్య రూపం) తో స్వీయపరిచయం చేసుకొంటారు. దీని తర్వాత కథ మొదలౌతుంది. ప్రక్కన ఒక గాయకుడు, కర్ణాటక సంగీతశైలిలో కీర్తనలను పాడతాడు. దీనినే నట్టువాంగం అంటారు. ఇందులో మృదంగం, వయొలిన్, వేణువు మరియు తంబూరా వంటి వాద్యపరికరాలను ఉపయోగిస్తారు.


title: కూచిపూడి (నృత్యము)

text: చురుగ్గా లయబద్ధంగా కదిలే పాదాలు, శిల్పసదృశమైన దేహభంగిమలు, హస్తాలు, కళ్ళతో చేసే కదలికలు, ముఖంలో చూపించే భావాలు, ముఖాభినయంతో కూచిపూడి నృత్య కళాకారులు సాత్వికాభినయం, భావాభినయం చేయడంలో ఉద్దండులు. నృత్యకారులు ధరించే ఆభరణాలు తేలికగా ఉండే బూరుగు అనబడు చెక్కతో చేస్తారు.


title: కూచిపూడి (నృత్యము)

text: కూచిపూడి భరత నాట్యానికి దగ్గరగా ఉంటుంది. ఒకే పాత్ర గల నృత్యాల గాత్రాలలో జాతిస్వరం మరియు తిల్లానా లు ఉంటాయి. అదే నృత్యం అయితే భక్తుడు దైవంలో ఐక్యమయ్యే కాంక్షను తెలియజేసే సాహిత్యం ఉంటుంది. శైలిలో భరతనాట్యంతో పోల్చినపుడు గల భేదాలతో బాటు కూచిపూడికి ప్రత్యేక నాట్యరీతులు ఉన్నాయి.


title: కూచిపూడి (నృత్యము)

text: కూచిపూడి వారి నాట్య ప్రదర్శనములు చాలా ఉన్నాయి.వాని అన్నింటిని కలాపములని, భాగవత నాటకములని రెండు రకములుగా విభజింప వచ్చును. వీనిలో కలాపములు మూడు: సత్యభామా కలాపము, గొల్ల (భామా) కలాపము, చోడిగాని కలాపము.ఈ కలాపములోని విశేషమేమనగా; కథ గాని కథ యొకటి ఉండును.అనగా పేరునకు మాత్రము వీనిలో భామవేషము వేసెడి పాత్రయొక్కటే ప్రధానము.సూత్రధారుడు అనగా విదూషకుడో అట్టివారే నాట్యము నడిపింతురు.పదాభినయము లోని ప్రధాన కళాభాగము.ఆడుటకనువుగా పేరున కడ్డము తెచ్చి పెట్టుకున్న కథ ఆధారముగాగల ఈకలాపములు ఉపరూపకముల కోవకు వచ్చును.అస్సాం రాష్ట్రములోని మణిపురీ లోగాని, ఒరిస్సా రాష్ట్రములోని ఓఝూపాళి లోగాని, గుజరాత్ లోని గర్భ, భావై నాట్యములలోకాని ఈఉపరూపక లస్ఖణములు కనిపించవు. అవి అన్నియు మన పగటివేషకాండ్ర లీలావృత్తములవలె ఉండును.


title: కూచిపూడి (నృత్యము)

text: కూచిపూడి వారిది లాస్యకళ.సత్యభామాకలాపమున దశావిధలాస్యాంగములతో 9 ప్రదర్సించబడును.ఇందు కలాపమందలి నాట్యగత్తె తాను స్వయముగా పాడుచు అభినయించును.


title: కూచిపూడి (నృత్యము)

text:
అనాది కాలం నుండి కూచిపూడి నృత్య శైలి ప్రామాణిక గ్రంథాలైన అభినయ దర్పణ మరియు నందికేశ్వర భరతర్ణవ ల పై ఆధారితం. ఈ శైలిని నట్టువ మాల మరియు నాట్య మాలగా విభజించారు.
భరత నాట్యానికి పునాది అయిన నట్టువ మాల రెండు రకాలు.కూచిపూడికి పునాది అయిన నాట్య మాల పురుష సమూహం చేసే నృత్య రూపకం. ఇందులో స్త్రీ పాత్రలు కూడా పురుషులే అభినయిస్తారు. ఇది మూడు రకాలుపై రెంటికీ ఉన్న భేదం అభినయం లోనే. సొగసైన, లాస్యానికి ప్రాముఖ్యత అధికంగా గల కూచిపూడిలో వాక్యార్థ అభినయం ఉండగా, ప్రతి పదం ముద్ర ద్వారానే అభినయంచటానికి అధిక ప్రాముఖ్యత గల భరత నాట్యంలో పదార్థ అభినయం ఉంటుంది. కొన్ని కదలికలే కాక వాచిక అభినయ (పదాలు/సంభాషణలు) కూడా కూచిపూడికే ప్రత్యేకం.


title: కూచిపూడి (నృత్యము)

text: తరంగానికి చేసే గాత్రాన్ని కృష్ణ భగవానుని జీవిత ఘట్టాలని క్రోడీకరించే కృష్ణ లీలా తరంగిణి అంటారు.


title: కూచిపూడి (నృత్యము)

text: భామాకలాపంలో గర్విష్టి సత్యభామ, కృష్ణ భగవానుని పాత్రలుంటాయి. సత్యభామ పాత్ర ప్రేమలోని వివిధ పార్శ్వాలని అభినయిస్తుంది. కృష్ణుడికి దూరమైన సమయంలో విరహవేదనని అనుభవిస్తూ, తాము కలసి ఉన్నప్పుడు ఎంత సంతోషంగా ఉన్నామో గుర్తు తెచ్చుకొంటూ అతని గూర్చి కాంక్షిస్తుంది. కృష్ణునికి రాయబారం పంపటంతో ఇద్దరూ కలసి కథని సుఖాంతం చేస్తారు.


title: కూచిపూడి (నృత్యము)

text: కృష్ణ శబ్దం లో ఒక గోపిక కృష్ణుణ్ని కలవటానికి ఆహ్వానిస్తుంది. ఈ పాత్రలో ఒక స్త్రీ పురుషుణ్ణి ముగ్ధుణ్ణి చేసే ప్రయత్నంలోని హావభావాలని ప్రదర్శించే ఆస్కారం ఉంది.


title: కూచిపూడి (నృత్యము)

text:
తెలంగాణా, ఆంధ్ర రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల సహాయ సహకారాలతో డిసెంబరు 2014 26 నుండి మూడు రోజులపాటు సిలికానాంధ్ర ఆధ్వర్యంలో హైదరాబాద్ గచ్చిబౌలి జీఎంసీ బాలయోగి స్టేడియంలో 4వ అంతర్జాతీయ కూచిపూడి నాట్య సమ్మేళనం 6327 మంది కూచిపూడి కళాకారులతో జరిగినది . అపురూప కళ విశ్వ వేదికలమీద ఎన్నో చారిత్రాత్మక ఘట్టాలను నమోదు చేసింది ...ఈ ప్రదర్శన గిన్నిస్ ప్రపంచ రికార్డులో చేర్చ బడింది
అంతరించి పోతున్న మన కళను నేటి తరానికి సగర్వంగా పరిచయం చేసే బృహర్తర యజ్ఞం చేస్తుంది నాట్యం సమ్మేళనం చూసేందుకు వేలాది సందర్శకులు తరలివచ్చారుహైదరాబాద్ గచ్చిబౌలి స్టేడియంలో మూడు రోజులుగా జరిగిన నాలుగో అంతర్జాతీయ కూచిపూడి నాట్య సమ్మేళనం 28-12-2014 న ముగిసింది. కళాకారుల మువ్వల సవ్వడి ప్రేక్షకుల్ని మంత్ర ముగ్ధుల్ని చేసింది. ముఖ్యంగా శివపార్వతి నాట్యం ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలిచింది.


title: చక్రాయగూడెం

text:
చక్రాయగూడెం గ్రామం పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా పెదవేగి మండలంలో ఒక గ్రామము.. ఇది గ్రామ పంచాయితి కూడా. ఈ గ్రామపంచాయితిలో సీతారామపురం అను ఒక గ్రామం భాగంగా ఉంది. ఏలూరు నుండి ముండూరు మీదుగా తడికెలపూడి వెళ్ళే రోడ్డు మార్గంలో చిన్న గ్రామము. ఈ ఊరు మరియు వేగివాడ జంట గ్రామాలు. ఊరిలో ఒక ప్రాథమిక పాఠశాల, ఒక రాములవారి గుడి ఉంది. ఇది మండల కేంద్రమైన పెదవేగి నుండి 14 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఏలూరు నుండి 12 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 411 ఇళ్లతో, 1390 జనాభాతో 140 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 689, ఆడవారి సంఖ్య 701. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 79 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 8. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588375.పిన్ కోడ్: 534003.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి.గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.


title: చక్రాయగూడెం

text:
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1283. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 643, మహిళల సంఖ్య 641, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 296 ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల గోపనపాలెంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల, సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం పెదవేగిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల , సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు ఏలూరు లోనూ ఉన్నాయి. ఉన్నాయి.
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
బోరబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.


title: చక్రాయగూడెం

text: గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.


title: చక్రాయగూడెం

text:
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.


title: చక్రాయగూడెం

text:
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది.
ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
చక్రాయగూడెంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
చక్రాయగూడెంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
చక్రాయగూడెంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
వరి, మొక్కజొన్న
ఇక్కడ వరి ప్రధానమైన పంట. మొక్కజొన్న, చెరకు, కొబ్బరి ప్రత్తి, పామొలిన్ పంటలను పండిస్తారు. ఎక్కువ వ్యవసాయం చెరువుల క్రింద సాగుతున్నది. ఇప్పుడు భూగర్భ జలాలు ఇంకిపోవడం వల్ల కరెంటు బావుల అవసరం పెరిగింది.
చక్రాయగూడెం రామాలయంలో సీతారాముల విగ్రహాలు పాలరాతితో నిర్మితమైనాయి. ప్రతి రోజు ఉదయము మరియు సాయంత్రము రాముల వారికి పూజలు నిర్వహిస్తారు. ప్రతి శుక్రవారము సాయంత్రం శ్రీసత్యనారాయణ స్వామివారి వ్రతం జరుగును. శ్రీరామనవమి నాడు వేడుకగా సీతారాముల కల్యాణము దేవాలయ కమిటి వారిచే జరపబడును.
చక్రాయగూడెంలో రామాలయాన్ని పడగొట్టి నూతనముగా రామాలయం నిర్మాణం జరిగింది. ముత్యాలమ్మ అమ్మవారి గుడి ఉంది.
మరియు 2015 వ సంవత్సరంలో నూతనంగా సాయిబాబా గుడి నిర్మాణం జరిగింది.


title: ముండూరు

text:
ముండూరు గ్రామం పశ్చిమగోదావరి జిల్లా పెదవేగి మండలంలో ఒక గ్రామం.
ఈ వూరిలో వరి, కొబ్బరి, చెరుకు, కూరగాయలు, పామాయిల్ ప్రధానమైన పంటలు. ఊరిప్రక్కన గుండేరు వాగు ఉన్నది. వాగుపైని బ్రిడ్జి పక్క అమ్మవారి గుడి ఉంది.కన్నసముద్రం అనే పెద్ద చెరువు సాగుకు ముఖ్యమైన ఆధారం. ఊరి ప్రక్క ఏడవమైలు రాయి వద్ద రెండవ ప్రపంచయుద్ధ కాలంలో కట్టిన విమానాశ్రయం, ఆప్రక్కనే నేషనల్ పామాయిల్ రిసెర్చి సెంటర్ ఉన్నాయి.ఇది మండల కేంద్రమైన పెదవేగి నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఏలూరు నుండి 10 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1258 ఇళ్లతో, 4698 జనాభాతో 1149 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2357, ఆడవారి సంఖ్య 2341. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1811 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 8. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588376.పిన్ కోడ్: 534003.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. ముండూరులో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 4338. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2195, మహిళల సంఖ్య 2143, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1034 ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి వేగివాడ లో ఉంది. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు ఏలూరు లోనూ ఏలూరులో ఉన్నాయి. సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం పెదవేగిలోను, ఉన్నాయి.


title: ముండూరు

text: ముండూరులో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.


title: ముండూరు

text: గ్రామంలో 2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఇద్దరు నాటు వైద్యులు ఉన్నారు.


title: ముండూరు

text: గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.


title: ముండూరు

text: మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.


title: ముండూరు

text: ముండూరులో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.


title: ముండూరు

text: గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.


title: ముండూరు

text: గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.


title: ముండూరు

text:
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
ముండూరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ముండూరులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ముండూరులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
వరి, మొక్కజొన్న


title: వేగివాడ

text:
వేగివాడ, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, పెదవేగి మండలానికి చెందిన గ్రామము. . ఏలూరు నుండి ముండూరు మీదుగా తడికెలపూడి వెళ్ళే రోడ్డు మార్గములో ఈ గ్రామం ఉంది. ఈ ఊరు మరియు చక్రాయగూడెం జంట గ్రామాలు. ఇది ఏలూరు నుండి 18 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఈ ఊరిలో కొబ్బరి అభివృద్ధి సంస్థ ఉంది.
వేగివాడవరంలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
వేగివాడ గ్రామంలో 1,035 నివాసాలు ఉన్నాయి. జనాభా మొత్తం 4,403 (పురుషుల సంఖ్య 2,205, స్త్రీల సంఖ్య 2,198). గ్రామంలో 75% ప్రాంతానికి రోడ్డు సౌకర్యం ఉంది. సమీపంలోని ప్రముఖ పట్టణం, ఏలూరు నుండి గ్రామానికి బస్సు సౌకర్యం ఉంది. గ్రామ ఆర్థిక వ్యవస్థ వ్యవసాయ ఆధారితమైనది. పాల ఉత్పత్తి ప్రజల మరో జీవనాధారం.ఈ ఊరిలో వరి, కొబ్బరి, నిమ్మ, కూరగాయలుమొక్కజొన్న ప్రధానమైన పంటలు. చుట్టుప్రక్కల తాడిచెట్లు బాగా ఎక్కువ. కల్లుగీత కూడా ముఖ్యమైన వృత్తి. ఇక్కడ తేగలు (తాటికాయ గింజలు పాతిపెడితే వచ్చే మొలకలు, తినడానికి బాగుంటాయి) బాగా అమ్ముతారు.
చాలా కాలంనుండి టెలిఫోన్ సౌకర్యాలున్నాయి. మారుతున్న కమ్యూనికేషన్ రంగం వల్ల సెల్‌ఫోనుల వినియోగం ఇప్పుడు అగ్రస్థానంలో ఉంది. కేబుల్ టెలివిజన్లు అందరికీ అందుబాటులో ఉన్నాయి.
బస్ స్టాండు వద్ద ఆంజనేయ స్వామి గుడి ఉంది, ఇంకా గ్రామంలో అంకమ్మ తల్లి అలయం, రామాలయం, నాగేంద్రస్వామి గుడి ఉన్నాయి.
ప్రతి సంవత్సరం నాగేంద్ర స్వామి గుడి దగ్గర తిరునాళ్ళు ఘనంగా జరుగుతాయి.
గ్రామంలో ఆర్.సి.యం.చర్చి, సి.యస్.ఐ.చర్చి ఉన్నాయి.
ఈ గ్రామంలో ఒక మసీదు ఉంది.
చాలా కాలంగా వూళ్ళలోని ఒకరిద్దరు ఆర్.ఎమ్.పి. వైద్యులు చుట్టుప్రక్కల గ్రామాలలో అత్యవసర వైద్య సదుపాయం అందించేవారు. కాని ముఖ్యమైన చికిత్సావసరాల కోసం ఏలూరు వెళ్ళక తప్పదు. ఇటీవల పెరిగిన ప్రయాణ సదుపాయాల వలన అది అంత కష్టం కావడంలేదు.
వేగివాడ చుట్టూ చక్రాయగూడెం, కన్నాపురం, తాళ్ళ గోకవరం, బత్తెవరం, ధర్మారావు పేట, సీతరామపురం, కాలని, మేదినరావుపాలెం అనే చిన్న గ్రామాలు ఉన్నాయి. ఈ గ్రామాలు అన్నిటికి వేగివాడ ప్రధాన కూడలిగా ఉంటుంది.ఈ గ్రామంలో ఊర చెరువు, గండి చెరువు, మోదుల చెరువు, మతు కుంట ఉన్నాయి. గ్రామంలో కరంటు సబ్ స్టేషను ఉంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం వారి కొబ్బరి అభివృద్ధి సంస్థ ఉంది.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.
సమీప బాలబడి, సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్, సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం పెదవేగిలోను, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు ఏలూరు లోనూ ఉన్నాయి.
వేగివాడవరంలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో 3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు నలుగురు ఉన్నారు.
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.


title: వేగివాడ


title: వేగివాడ

text:
వేగివాడవరంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి.
ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.


title: వేగివాడ

text: గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.


title: వేగివాడ

text: గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.


title: వేగివాడ

text:
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
వేగివాడవరంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వేగివాడవరంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
వేగివాడవరంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
వరి, మొక్కజొన్న


title: బొల్లాపల్లి

text:
బొల్లాపల్లి ప్రకాశం జిల్లా, మార్టూరు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన మార్టూరు నుండి 15 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన చిలకలూరిపేట నుండి 30 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1221 ఇళ్లతో, 4575 జనాభాతో 1425 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2326, ఆడవారి సంఖ్య 2249. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1424 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 23. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590702.పిన్ కోడ్: 523261.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు ఉన్నాయి.
సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల మార్టూరులోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల కోనంకిలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల కోనంకిలోనూ ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల మార్టూరులోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల చిలకలూరిపేటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు చిలకలూరిపేటలోనూ ఉన్నాయి.
సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల మార్టూరులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం చిలకలూరిపేటలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల గుంటూరు లోనూ ఉన్నాయి.
బొల్లాపల్లిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.


title: బొల్లాపల్లి

text: సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.


title: బొల్లాపల్లి

text: గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.


title: బొల్లాపల్లి

text:
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది.
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.


title: బొల్లాపల్లి

text:
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.
చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.


title: బొల్లాపల్లి

text:
బొల్లాపల్లిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.


title: బొల్లాపల్లి

text:
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి.
ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.


title: బొల్లాపల్లి

text:
జాతీయ రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.


title: బొల్లాపల్లి

text: గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి.


title: బొల్లాపల్లి

text:
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.


title: బొల్లాపల్లి

text:
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
బొల్లాపల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:


title: బొల్లాపల్లి

text:
బొల్లాపల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.బొల్లాపల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
వరి, మొక్కజొన్న, ప్రత్తి
తాటివారిపాలెం 1 కి.మీ, కోలలపూడి 2 కి.మీ, బైటమంజులూరు 4 కి.మీ,కొండమంజులూరు 1కి.మీ, కోటపాడు 4 కి.మీ.ఉత్తరాన మార్టూరు మండలం, తూర్పున ఇంకొల్లు మండలం, ఉత్తరాన బల్లికురవ మండలం, పశ్చిమాన అద్దంకి మండలం.


title: ఏకఛత్రాధిపత్యం

text:
ఏకఛత్రాధిపత్యం - ఒకే గొడుగు క్రింద అధికారం.
'ఛత్రం' అంటే గొడుగు. రాజుగారికి ఎప్పుడూ ఒకరు గొడుగు పట్టడం ఆనవాయితీ. కొన్ని రాజ్యాలు ఒకే రాజు పాలన క్రిందికి వచ్చినప్పుడు, ఒకే గొడుగు క్రింద పాలన జఅరుగుతుంది. అప్పుడు ఆ రాజుగారు ఆ రాజ్యాలన్నింటినీ ఏకఛత్రాధిపత్యంగా ఏలుతున్నాడని అంటారు. ఆంగ్లంలో "Under One Umbrella " అనే వాడుక కూడా ఇదే అర్ధంలో జరుగుతుంది.


title: త్రిపాఠి

text: ఋగ్వేదము, యజుర్వేదము, సామవేదము, అధర్వణ వేదము - అనే నాలుగు వేదాలున్నాయి.


title: త్రిపాఠి

text: రోజూ మూడుమారులు నాలుగు వేదాలనూ పఠించే వారిని త్రిపాఠి అనేవారు. (బహుశా వేదంలో కొంతభాగం కావచ్చును. ఫుర్తిగా పారాయణం చేయడం సాధ్యం కాదు). అటువంటి వారి వంశానికి చెందిన వారికి ఉత్తర భారత దేశంలో 'త్రిపాఠి' అనే ఇంటిపేరు ఉన్నది.


title: ఘనరాగ పంచరత్నాలు

text: పంచరత్న కృతులు: కర్నాట సంగీతంలోని ఐదు కృతుల సమూహాన్ని పంచరత్న కృతులు అంటారు. చాలామంది వాగ్గేయకారులు ఈ "పంచరత్న కృతులు" పేరుతో కృతులను రచించినారు. వాటిలో త్యాగరాజు తెలుగులో రచించినవి చాలా ప్రాముఖ్యం పొందినాయి. వీటిని ఘనరాగ పంచరత్నాలు అంటారు. అవి ఇంకా కోవూరు పంచరత్నాలు, శ్రీరంగం పంచరత్నాలు, లాల్ గుడి పంచరత్నాలు వంటివి ఉన్నాయి. కాని కర్ణాటక సంగీత సాంప్రదాయంలో ఈ ఘనరాగ పంచరత్నాలకు ప్రత్యేకస్థానం ఉంది. వాగ్గేయకారుని ప్రతిభ, పురాణాలలోని భక్తి, నీతి, వైరాగ్యము వీటిలో పొందుపరచబడ్డాయి. దేశ విదేశాలలోని త్యాగరాజ ఆరాధనోత్సవాలలో అంతా కలసి ఈ కీర్తనలను ఆలాపించడం ఒక ఆనవాయితీ. త్యాగయ్య శిష్యుల ద్వారా వాటి బాణీలు ఈనాటికీ చెక్కు చెదరకుండా మన తరానికి అంది ఉన్నాయి.


title: ఘనరాగ పంచరత్నాలు

text: వీటిని గురించి ఎంతో పరిశోధన జరిగింది. సంగీతము, సాహిత్యము వీటిలో సుమధురంగా మేళవించబడినది గనుకనే వీటికి ఘనరాగ పంచరత్నాలని పేరు వచ్చింది. అన్ని కీర్తనలూ ఆదితాళంలో ఉన్నాయి. ఎత్తుగడ నుండి చివరివరకూ అంచెలంచెలుగా తారస్థాయినందుకొనే ఈ కీర్తనలు కర్ణాటక సంగీతకారులకు దైవసమానాలు. ఇంక వాటిలో సాహిత్యం కూడా సొగసుగా తీర్చబడి మోక్షగాములకు దారిచూపే మహోపదేశంగా మన్ననలు అందుకొన్నది.


title: షట్చక్రాలు

text: శ్రీ విద్యలోను, వివిధ తంత్రములలోను చెప్పిన ప్రకారము మానవుని శరీరం లోని వెన్నుపూసలో ఉండే, దిగువ చెప్పిన ఆరు సూక్ష్మ స్థానాలను షట్చక్రాలు అంటారు :


title: షట్చక్రాలు

text:
వీటి వివరణ సప్తచక్రాలులో ఇవ్వబడింది.
1. స్వాధిష్ఠానచక్రము. 2. మణిపూరము. 3. అవాహతము. 4. విశుద్ధము, 5. ఆజ్జ్నేయము, 6.సహస్రారము.
సహస్రార చక్రముతో కలిపి సప్త చక్రాలు అని కూడా చెబుతారు.


title: షణ్ముఖుడు

text:
షణ్ముఖుడు అనగా కుమారస్వామి శివ పార్వతుల తనయుడు.వినాయకుని తమ్ముడు. దేవతల సేనాధిపతి. ఈయనకే 'స్కందుడు' అని, 'కార్తికేయుడు' అని, 'శరవణుడు' అని, 'సుబ్రహ్మణ్యుడు' కూడా పేర్లున్నాయి. ఈయన వాహనము నెమలి. స్కంద పురాణంలో ఈయన గాథ వివరంగా ఉంది. ఇతన్ని కొలిచే పర్వదినం సుబ్రహ్మణ్య షష్ఠి ప్రతి సంవత్సరం మార్గశిర శుద్ధ షష్ఠి రోజు జరుపుకొంటారు. ఈయన బ్రహ్మచారి అని కూడా చెబుతారు.
ఒక రోజు కార్తికేయుడు ఒక పిల్లిని గిల్లితే ఆయన తల్లికి బుగ్గ మీద గాయమయ్యిందట.జగజ్జనని, "నాయనా! ఈ ప్రపంచములోని ప్రతి ప్రాణిలోనూ నేను వున్నాను, నేను కానిది వేరే లేదు, ఈ సృష్టి అంతా నేనే ! అందువల్ల నువ్వు ఎవరిని గాయపరచినా నన్ను గాయపరచినట్లే అని చెప్పింది. అది విన్న కార్తికేయుడు పెళ్ళి చేసుకోకూడదని నిశ్చయించుకున్నాడు. అందరు స్త్రీలలోను తన తల్లి మూర్తీభవించి ఉంది కనుక తాను ఇక ఎవరినీ పెళ్ళాడలేను అనుకుని కార్తికేయుడు బ్రహ్మచారిగా వుండి పోయాడట.
సురాపద్ముడు, సింహముఖుడు, తారకాసురుడు అనే రాక్షసులు లోకకంటకులై దేవతలనూ, మానవులనూ బాధిస్తున్నారు. శివపార్వతుల ఔరస కుమారుడే వీరిని చంపగలడని బ్రహ్మ తెలిపాడు. తన పూలబాణాలతో శివుని తపస్సు భంగముచేసి ప్రణయములోనికి దింపాలని ప్రయత్నించిన మన్మధుడు శివుని కోపాగ్నికి భస్మమయ్యాడు.
శివునినుండి వెలువడిన దివ్యతేజస్సు ఆరుభాగాలుగా విభజింపబడింది. వాటిని వాయువు, అగ్ని దేవుళ్ళు గంగానదిలో ఉంచారు. అవి ప్రవాహంలో వెళ్ళి ఒక వనంలో శరంలో (రెల్లుగడ్డిలో) చిక్కుకొని ఆరు చక్కని బాలురుగా మారాయి. వాటికి కార్తీక నక్షత్ర దేవతలు జోలపాడారు. విషయం తెలిసిన పార్వతి 'స్కందా' అని పిలుస్తూ వారిని అక్కున చేర్చుకోగా వారు ఆరు ముఖాలూ, 12 చేతులూ గల ఒకే బాలునిగా అవతరించారు. అందుకే ఆయనకు అన్ని పేర్లు వచ్చాయిదేవతల కోరిక మేరకు ఈయన సురపద్ముని, సింహముఖుని, తారకాసురుని వధించాడు.
ఈయనకు వల్లి, దేవసేన అను ఇద్దరు భార్యలు ఇచ్ఛాశక్తికి, క్రియాశక్తికి స్వరూపాలు.
వినాయకుడు నారదునికి కృత్తికావ్రతము ఆచరించమని బోధించాడంటారు.


title: షణ్ముఖుడు

text:
షణ్ముఖుడి ఆరు ముఖాలుపంచ భూతాలను + ఆత్మను సూచిస్తాయంటారు. ఇంకా అవి యోగ సాధకులకు షట్చక్రాలకు సంకేతాలు. తెలుగునాట సుబ్రహ్మణ్య షష్ఠి ఒక ముఖ్యమైన పండుగ. తమిళనాట మురుగన్ దేవాలయాలు, పేర్లు, ఉత్సవాలు సర్వ సాధారణం.
షణ్మతాలలో కుమారోపాసన (సుబ్రహ్మణ్యోపాసన)ఒకటి. మిగిలినవి సౌర, శాక్త, వైష్ణవ, గాణాపత్య, శైవములు. అయితే అగ్ని గర్భుడు అనిపేరు ఉన్న సుబ్రహ్మణ్యారాధన అగ్ని ఉపాసనతోనే జరుగుతుందని శాస్త్ర వాక్యము.అందుచేతనే పంచాయతన పూజలో ప్రత్యక్షంగా సుబ్రహ్మణ్య స్వామి వారి మూర్తి ఉండదు.అయితే దీపారాధన శివశాక్త్యాత్మకుడైన అగ్నిసంభవుడైన సుబ్రహ్మణ్యుని ఆరాధించడమేననిపెద్దలు చెప్తారు. ఈ విధంగా వైదిక ధర్మంలో సుబ్రహ్మణ్యోపాసన చెప్పబడింది.


title: షణ్ముఖుడు

text: వైదిక వాగ్మయంలో కుమార అనే నామం వినగానేగుర్తుకు వచ్చేది కేవలం బుజ్జి విఘ్నేశ్వరుడు, సుబ్రహ్మణ్యుడే. సుబ్రహ్మణ్యగణపతులు పరబ్రహ్మ స్వరూపులేకాక, “కుమార”తత్వానికి ప్రతీక. జగత్తులో మాతాపితృతత్వానికి ప్రతీక పార్వతీ పరమేశ్వరులు. (లేదా లక్ష్మీ నారాయణులు, ఎలా పిలిచినాఒకటే). అవ్యక్తం, వ్యక్తం, మహత్, అహంకారం ఈ నాలుగు పంచభూతాత్మక జగత్తుకి ఆధారం.ఇందులో అవ్యక్తానికి ప్రతీకగా అమ్మవారిని పేర్రొంటే, వ్యక్త స్వరూపాలకు సంకేతంగా అయ్యవారిని స్మరించుకోవటం ఆనవాయితి అయితే, మహత్తత్వానికి ప్రతీకగా గణపతిని,అహంకారానికి ప్రతీకగా కుమారస్వామిని చెప్పడం జరిగింది. అహంకార తత్త్వం ఉండడం వల్లనే ఈ సకల జగత్తు సృష్టింపబడినదిఅని చెప్తారు పెద్దలు. నిజానికి ఒకే పరతత్వం యొక్క నాలుగు భూమికలివి.


title: షణ్ముఖుడు

text: ఇక్కడ అహంకారం అంటే లోకంలో అనుకునే గర్వం అనేభావం కాదు. నేను అనే స్పృహను అహంకారం అంటారు. ఈశ్వరుని పరంగా ఈ బావం ఉంటుంది.ఇక్కడి నుంచే సృష్టి విస్తృతి ప్రారంభం అవుతుంది. చైతన్యం యొక్క లక్షణం అహంకారం. ఈసృష్టిలో కృత్రిమంగా, యాంత్రికంగా, వైజ్ఞానిక సాంకేతికంగా మానవుని మెదడు వంటిజ్ఞాపక శక్తి కల యంత్రాన్ని తయారు చేయవచ్చునేమో కానీ, దానికి “నేను చేస్తున్నాను” అనే అహంభావం, స్పందన ఇవ్వలేము. అది కేవలం స్వాభావికమైనసృష్టి లక్షణం. అనుభూతులకీ, ఆలోచనలకీ, స్పందనలకీ కేంద్రం ఈ అహం తత్వమే.


title: షణ్ముఖుడు

text:
ఈ అహంతత్వానికి ప్రతీక సుబ్రహ్మణ్యుడు.రహస్యంగా అందరిలోనూ ప్రకాశించే పరమాత్మ చైతన్యమిది కనుక ‘గుహ’ అన్నారు స్వామిని. శివతేజస్సు నుండి ఉద్భవించినవాడు కనుక జ్ఞానతత్త్వం కలిగి ‘గురుగుహ’ అని స్వామికి నామం. అసలు స్వామి అనే మాట అమరకోశం ప్రకారం ఒక్క సుబ్రహ్మణ్యుడిదే. ఎందుచేతనంటే “దేవసేనాపతీ, శూరః, స్వామీ, గజముఖానుజః “ అని అర్ధంగా ఇవ్వబడింది.
అంటే కుమారస్వామిని పూజిస్తే శివశక్తుల్నీ,లక్ష్మీనారాయణులనీ కలిపి అర్చించినట్లే. ప్రకృతీ పురుషుల ఏకత్వం కుమార స్వామితత్త్వం.


title: షణ్ముఖుడు

text: కుమార జననంలోనే అనేక తాత్త్విక మర్మాలుఉన్నాయి. పరతత్వం అవ్యక్తం నుండి జగద్రూపం తీసుకొనే పరిమాణ క్రమం కుమార జననంలోకనబడుతుంది. అమోఘమైన శివతేజాన్ని పృథ్వి, అగ్ని, జలం (గంగ), నక్షత్ర శక్తి (షట్కృత్తికలు) ధరించి చివరకు బ్రహ్మతపోనిర్మితమైన శరవణం (రెల్లు తుప్ప) లోంచిఉద్భవించినవాడు కనుక శరవణభవుడు అయ్యాడు.


title: షణ్ముఖుడు

text: వేదాలలో షణ్ముఖీయమైన సంవత్సర స్వరూపంగాస్వామిని వర్ణించారు. కాలాగ్ని స్వరూపమే ఇది. కాలాగ్నిరుద్రుడైన శివుని తేజమే ఈసంవత్సరాగ్ని. ఆరు ముఖాలను ఆరు ఋతువులకు ప్రతీకగా, పన్నెండు చేతులను పన్నెండు మాసాలకు ప్రతీకలుగా చెప్పుకోవచ్చు. ఇదీసంవత్సరాగ్ని రూపం. ఈ రూపం చిత్రాగ్ని అనే నెమలిపై ఆసీనమయ్యింది. వివిధ వర్ణాలనువెదజల్లే కాంతి పుంజమే ఈ నెమలి.


title: షణ్ముఖుడు

text: సుబ్రహ్మణ్యస్వామి వారురాసిభూతమైన జ్ఞానస్వరూపం. సునిసితమైన మేధస్సుకు స్వామి వారి చేతిలో ఉండే శక్తిఆయుధమే ప్రతీక. శివజ్ఞానప్రదాయిని అయిన అమ్మవారికి ప్రసాదించిన దివ్యాయుధమిది. ఇదేఅజ్ఞానమనే తారకాసురుని సంహరించిన జ్ఞానశక్త్యాయుధము. “జ్ఞానశక్త్యాత్మా” అనేదిస్వామి వారి నామాలలో ఒకటి. ఇఛ్చా, జ్ఞాన, క్రియా అనేమూడు శక్తుల మయమైన శక్తినిధరించిన జ్ఞానశక్తి స్వరూపుడు, జ్ఞానయోగంలో సాక్షాత్కరించే శివశక్త్యాత్మక తేజఃపుంజం – కుమారస్వామి. ఆరుకోణాల చక్రం అనేది బహుముఖీయమైన ప్రజ్ఞకు సంకేతం కనుక కవిత్వానికీ, ప్రతిభకీ, ఆధారశక్తిగా కూడాకుమారస్వామి ఉపాసన చెప్పబడింది. “షణ్ముఖీ ప్రతిభ” ప్రసాదించే ఈ కార్తికేయుని‘కవి’గా పేర్కొన్నాయి శాస్త్రాలు.


title: షణ్ముఖుడు

text: “పుట్టన్ బుట్ట శరంబునన్ మొలువ” అనే పద్యంలోపోతన గారు…”కావ్య రచనా సామర్ధ్యానికి నేను వాల్మీకిని కాను (పుట్టన్ బుట్ట),శరవణభవుణ్ణి కాను (శరంబునన్ మొలువ)” అంటూ ప్రార్థించారు. ఈ మాటలో కూడా కవితా శక్తినిధిగా స్కందుడోచరిస్తున్నాడు. శివతేజం స్కన్నమై వచ్చి రూపుకట్టిన దైవం కనుక ఈయనస్కందుడు. రామాయణంలో యాగరక్షణకు రామలక్ష్మణులు విశ్వామిత్ర మహర్షితో వెళుతుండగా,మార్గమధ్యంలో స్కందోత్పత్తి (సుబ్రహ్మణ్య జనన ఆఖ్యానము) వివరిస్తారు మహర్షి.


title: షణ్ముఖుడు

text: కార్తికేయ భక్తులు ఇహలోకంలో ఆయుష్మంతులైపుత్రపౌత్రులతో వర్ధిల్లి అంత్యమున స్కంద సాలోక్యాన్ని పొందుతారు. ఓ రామా! ఈకుమారసంభవం “ధన్యపుణ్యగాథ” అని విశ్వామిత్రుని మాట (వాల్మీకి రామాయణం – బాలకాండ).మహాభారతంలో కూడా ప్రత్యేకించి సుబ్రహ్మణ్యస్వామి వారి జనన గాథ, తారకాసుర సంహారం అద్భుతంగా వర్ణించారు వ్యాసమహర్షి.ధర్మరాజుగారికి మార్కండేయ మహర్షి చెప్తారు సుబ్రహ్మణ్య జనన వైభవం గురించి. ఇక్కడమనం గమనించవలసిన ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే అటు శ్రీరామాయణం లోనూ, ఇటు మహాభారతంలోనూ కూడాసుబ్రహ్మణ్యేశ్వర స్వామి వారి జననం గురించి ఇవ్వడంలో రహస్యం సాధకులగా మనం గురువులనుంచి తెలుసుకోవలసిన విషయం. రామాయణంలో రామచంద్రప్రభువుకి స్కందోత్పత్తి చెప్పడంలోఉద్దేశం ఏమిటంటే, సుబ్రహ్మణ్యుడి యొక్క శక్తి రాముడిలో ప్రవేశించాలి. అది రావణసంహారమునకు అవసరము. సుబ్రహ్మణ్య స్వామి వారిని అందుకే ఆంగ్ల భక్తులు “The God ofWar” అని సంబోధిస్తారు. దేవతలకు రాక్షసులకు, మంచికి చెడుకి, రాముడికి రావణుడికి,పాందవులకి, కౌరవులకి మధ్య జరిగే యుధ్ధములలో మంచి/దేవతా సైన్యం విజయం సాధించాలంటే,దేవసేనాపతి అయిన సుబ్రహ్మణ్య స్వామి వారి శక్తి అవసరము. ఇక్కడ ఇలా చెప్పడంలోరాముడిని తక్కువ చేయడం నా ఉద్దేశం కాదు…అసలు విషయం ఏమిటంటే సుబ్రహ్మణ్య స్వామియజ్ఞ తత్వమునకు ప్రతీక, అలాగే శ్రీ మహావిష్ణువు కూడా యజ్ఞ పురుషుడిగానూ, యజ్ఞతత్వమునకు ప్రతీక గానూ విష్ణు సహస్ర నామాలలో అభివర్ణించబడింది. అందులోనేశ్రీమహావిష్ణువుకి “స్కందః స్కందధరో ధుర్యో వరదో వాయువాహనః” అనే నామాలు ఉన్నాయి,అంటే స్కందుడు అన్నా, సుబ్రహ్మణ్యుడు అన్నా, మహావిష్ణువు అన్నా ఒకటే తత్వం అనిఅర్ధం. మరి విష్ణువే రాముడు కదా, ఆయనకివిశ్వామిత్ర మహర్షి సుబ్రహ్మణ్య తత్వం బోధించడంలో ఏమిటి రహస్యం అంటే రాముడు అవతారప్రయోజనం కోసం సాధారణ మానవుడిగా వచ్చాడు, అప్పుడు ఆయన రావణ సంహారం చేయడానికిఅవసరమైన సకల అస్త్ర శస్త్రములతో పాటుగా, యుధ్ధ వీరుడైన సుబ్రహ్మణ్యుని శక్తినికూడా రాముడిలో ప్రవేశ పెట్టడమే విశ్వామిత్రుల వారి ఆంతర్యము. ఇదే విషయం భారతంలోధర్మరాజు గారికి సుబ్రహ్మణ్య వైభవం, తారకాసుర సంహారం చెప్పబడడలోనూ వర్తిసుంది.


title: షణ్ముఖుడు

text: అయితే రామాయణం లోనూ, మహాభారతంలోనూ,శివమహాపురాణంలోనూ, స్కాందపురాణంలోనూ చెప్పబడ్డ సుబ్రహ్మణ్య స్వామి జనన, లీలావిశేషాలలో చిన్న చిన్న వ్యత్యాసాలు కనిపించవచ్చు. కానీ, అవి అన్నీ సత్యాలే. ఒకే కుమారసంభవమునుఅనేక కోణాలలో మహర్షులు దర్శించారు.


title: షణ్ముఖుడు

text: కుమారస్వామి వారి పేరు చెబితే మనందరికీగుర్తుకు వచ్చే ఒక గొప్ప కావ్యం,”కుమారసంభవం”. మహాకవి కాళిదాసు గారు రచించిన ఈకుమారసంభవం మొత్తం ఎక్కడ చూసినా సుబ్రహ్మణ్యుడి ప్రసక్తి ఉండదు. కేవలం శివపార్వతుల కళ్యాణ ఘట్టం వరకు చెప్పి ముగిస్తారు కాళిదాసు. శివ పార్వతుల ఏకత్వమేకుమారుని సంభవం.


title: షణ్ముఖుడు

text: అష్టాదశపురాణాలలో లక్ష శ్లోకాలు ఉన్న పురాణంస్కాందపురాణం. ఈ పురాణం పరమశివుడి నుంచి స్కందుడు విన్నాడు, అందుకే స్కాంద పురాణంఅయ్యింది. తంత్ర శాస్త్రంలో కూడా వివిధ సుబ్రహ్మణ్య స్వరూపాలు చెప్పబడ్డాయి.


title: షణ్ముఖుడు

text: ఉత్థిత కుండలినీ శక్తికి ప్రతీకగాసుబ్రహ్మణ్యుడిని సర్పరూపంలో ఆరాధిస్తారు. సుబ్రహ్మణ్యస్వామి వారి ఇద్దరు భార్యలుఅంటే ఇక్కడ లౌకికమైన భార్యలు అని కాదు. వల్లీ దేవి అమ్మ వారు కుండలినీ శక్తికి ప్రతీక.ఆ శక్తి చలనానికి ఆగమనంలో ప్రాకే నాథశక్తికి ప్రతీక వల్లీ దేవి అమ్మ. మనందరిలోనూకుండలినీ శక్తి మూడున్నర అడుగుల చుట్ట చుట్టుకుని మూలాధార చక్రములో ఉంటుంది.అయితే ఆ కుందలినీశక్తిని కదపడం అనేది కేవలం సమర్ధుడైన గురువు పర్యవేక్షణలో తప్పఎవరూ సొంత ప్రయోగాలు చేయకూడదని పెద్దలు చెప్తారు.


title: షణ్ముఖుడు

text: ఇక దేవసేనా అమ్మ వారు అంటే, ఇంద్రియశక్తులేదేవసేన. కాదు కాదు సకల సృష్టిలో ఉన్న శక్తికి ప్రతీక. వల్లీ దేవి, దేవసేనాఅమ్మలు ఇద్దరూ చైతన్య స్వరూపుడైన సుబ్రహ్మణ్యుడికి పత్నులు.


title: షణ్ముఖుడు

text: “నీవంటి దైవము షడానన! నేనెందుకు కాననురా!మారకోటులందు గల శృంగారము, ఇందుముఖా! నీ కొనగోటను బోలునే!” అని స్కందునికీర్తించారు నాదబ్రహ్మ త్యాగరాజ స్వామి. అలాగే శ్రీముత్తుస్వామి దీక్షితార్ గారుసాక్షాత్తు సుబ్రహ్మణ్య స్వామి వారి దర్శనం పొంది, స్వామి అనుగ్రహం పొందినమహనీయుడు. ప్రఖ్యాత ఆరుపడైవీడు క్షేత్రములలో ఒకటైన ‘తిరుత్తణి’లో కుమారస్వామి ఒకవృధ్ధ గురురూపంలో కనిపించి “ముత్తుస్వామి దీక్షితార్! ఏదీ నీ నోరు తెరూ…అని చెప్పిఆయన నోటిలో పటికి బెల్లం వేసి” వెళ్ళిపోయారు. దీక్షితార్ కళ్ళు తెరిచి చూసేసరికిఅక్కడ స్వామి లేరు. అప్పటి నుంచే దీక్షితార్ గారు ఆసువుగా సంగీత, సాహిత్య,మంత్రశాస్త్ర, నాదరహస్యాలు కలబోసిన అనేక దివ్యమైన కృతుల్ని చేశారు. ప్రతీ కీర్తనలో‘గురుగుహ’ అనే నామముతో ముద్రాంకితం చేశారు. “శ్రీగురుగుహ తారయాశు మాం శరవణభవ!శ్రీగురుగుహ తారయాశు మాం శరవణభవ!”, “స్వామినాథ! పరిపాలయాశు మాం స్వప్రకాశ! వల్లీ దేవిశ!గురుగుహ! దేవసేనేశ!” ఇలా ఎన్నెన్నో కీర్తనలను స్వామివారిపై కీర్తించారు.


title: షణ్ముఖుడు

text: అలాగే తమిళనాట విశేష సుబ్రహ్మణ్యారాధనచేస్తారు. అరుణగిరినాథర్ అనే గొప్ప భక్తుడు సుబ్రహ్మణ్యానుగ్రహముతో తిరుప్పుగళ్అనే పేరుతో కొన్ని వేల కీర్తనలు చేశారు.


title: షణ్ముఖుడు

text: కంచికామకోటి పీఠాధిపతిపరమాచార్య శ్రీశ్రీశ్రీ చంద్రశేఖరేంద్ర మహాస్వామి వారి మాటలలో చెప్తే, ఉపాసనలోపరమశివుడికి కొన్ని ఇష్టం, అలాగే అమ్మ వారికి కొన్ని ఇష్టం, భక్తులు అమ్మకి అయ్యకిఇద్దరికీ కలిపి పూజ చేయాలి అంటే కేవలం సుబ్రహ్మణ్యస్వామి వారికి పూజ చేస్తే చాలుట.ఒకేసారి శివపార్వతులను పూజించినట్లే. అదీ కుమార తత్వం. ఇక్కడే కుమార తత్వం గురించిమరో చక్కని మాట కూడా చెప్పారు. పరమశివుడు ఎప్పుడూ తనలోతానే రమిస్తూ ఉంటాడు కదా, ఆయనకిఅవతారాలు ఎత్తడం అవీ ఉండవు. మనకి బాలకృష్ణుడు ఉన్నాడు, అలాగే బాలరాముడు ఉన్నాడు,మరి బాలశంకరుడిని ఎక్కడ చూడగలం? అంటే పరమశివుడు చిన్నపిల్లవాడైతే అన్న ఆలోచనకు ఈ బుజ్జిసుబ్రహ్మణ్య స్వామిని ఉదహరించవచ్చన్నారు.


title: సప్తాశ్వాలు

text: సూర్యుని రధమునకు గరుడుని అన్న అనూరుడు సారధి. ఆ రధానికి ఏడు గుర్రాలు పూన్చబడి ఉన్నాయంటారు. ఈ ఏడు గుఱ్ఱాలు వారంలోని ఏడు రోజులకు సంకేతంగా చెబుతారు.


title: సప్తాశ్వాలు

text: సప్తాశ్వాల పేర్లు:


title: శివుడు

text: శివుడు (సంస్కృతం: Śiva) హిందూ మతంలోని ప్రధాన దేవతలలో ఒకరు. శివ అనగా సంస్కృతంలో శుభం, సౌమ్యం అని అర్థాలున్నాయి. ఈయన త్రిమూర్తులలో చివరివాడైన లయకారుడు. శివుడు హిందువులు పూజించే దేవుళ్లలో ప్రథముడు. శివుడు పశుపతిగాను, లింగం రూపములోను సింధు నాగరికత కాలానికే పూజలందుకున్నాడు.నేటికీ దేశమంతటా శివాలయాలే అధిక సంఖ్యలో ఉన్నాయి. వేదాలలో శివుడు రుద్రునిగా పేర్కొనబడినాడు.


title: శివుడు

text: శైవంలో శివుని పరమాత్మగాను, ఆదిదేవునిగాను భావిస్తారు. అయితే స్మార్తం వంటి ఇతర హిందూ శాఖలలో దేవుని యొక్క అనేక రూపాలలో ఒకనిగా పూజిస్తారు. వైష్ణవంలో శివుని విష్ణువు యొక్క రూపముగా భావిస్తారు. శివుని ప్రత్యేకంగా ఆరాధించే హిందూ మతస్థులను శైవులంటారు.. శైవం, వైష్ణవం, శాక్తేయం హిందూ మతంలోని మూడు ముఖ్యమైన సంప్రదాయాలు.


title: శివుడు

text:
శివుడు ఆద్యంతాలు లేని వాడు, అతిశయించువాడు (ఎక్కడి నుండైనా, ఎక్కడికైనా; ఏ కాలం నుండైనా, ఏ కాలానికైనా అవలీలగా పయనించువాడు) మరియు రూపాతీతుడు.
అందుకే శివును ఈ విధంగా స్తోత్రం చేశ్తారు.


title: శివుడు

text: ఆది శంకరాచార్యుల వారి ప్రకారం శివ అనగా కల్మషము లేని వాడు. అంటే ప్రకృతి యొక్క (సత్వ, తమో, రజో) గుణాలేవీ అంటని వాడు. అందుచేత శివనామస్మరణంతోనే సకలజనులని పరిశుద్ధము చేయువాడు. స్వామి చిన్మయానందుల వారి ప్రకారం శివుడు అనగా అనంత పరిశుద్ధుడు, ఏ గుణములు అతడిని కళంకితుడిని చేయలేని వాడు.


title: శివుడు

text: శివుడు జననమరణాలుకు అతీతుడు.కాలతీతుడు అనగ కాలమునకు వశము కానివాడు. అందుకే సదాశివుడు అంటాము. అంతయు శివుడే అందుకే ఆందరు దేవతలు శివారదకులే.విష్ణువు, బ్రహ్మ మరియు ఇతర దేవతలు సదా శివలింగారధన చేస్తుంటారు.పరమశివుడు అనగా అంతటా ఉండేవాడు. శివుడు ఎంతవరకు విస్తరించాడో కనుగొనటం అసంభవం. అది విష్ణువు, బ్రహ్మ లకు కూడా అసంభవం.అందుకే పరమశివుడు అంటారు.


title: శివుడు

text: మరొక ఇతిహాసములో.. "బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులగు త్రిమూర్తులకు జన్మనిచ్చింది ఆదిపరాశక్తి  అగు శ్రీ రాజరాజేశ్వరీదేవి. అప్పుడు రాజరాజేశ్వరీ దేవికి మూడవ నేత్రం ఉండేది. అనంతరం, తనను ఈ ముగ్గురిలో ఎవరో ఒకరు వివాహమాడవలసిందిగా కోరింది. మొదట ముగ్గురూ నిరాకరించారు. ఆమె నచ్చచెప్పిన పిమ్మట, శివుడు తనని వివాహమాడేందుకు అంగీకరించి, ఒక షరతు పెట్టాడు. అది, తనను (ఆది పరాశక్తిని) వివాహమాడిన అనంతరం మూడవ నేత్రం శివునికి ఇవ్వాలి. అందుకు ఆ దేవత అంగీకరించి, వివాహానంతరం శివునికి మూడవ నేత్రమును ఇచ్చింది. అప్పుడు శివుడు ఆ మూడవ నేత్రముతో ఆ దేవతను భస్మం చేసి, ఆ భస్మరాశిని మూడు భాగాలుగా విభజించి, లక్ష్మి, సరస్వతి, పార్వతిలను సృష్టించాడు." అని ఉంది.


title: శివుడు

text: పరమశివుని ఆకృతిలో ఒక్కొక్క దానికి ఒక్కొక్క అర్ధం ఉంది. శివుని త్రిశూలం సత్వ, రజ, తమో గుణాలకు ప్రతిరూపాలు. ఢమరుకం శబ్ద బ్రహ్మ స్వరూపం. అతని శిరస్సును అలంకరించిన చంద్రవంక మనోనిగ్రహానికి, గంగాదేవి శాశ్వతత్వానికి ప్రతీక. అతని దేహంపై గల సర్పాలు భగవంతుని జీవాత్మలుగాను, ధరించిన పులి చర్మం అహంకారాన్ని త్యజించమని, ఆశీనంపైన పులిచర్మం కోరికలకు దూరంగా ఉండమని, భస్మం పరిశుద్ధతనూ సూచిస్తాయి. ఆయన పట్టుకున్న నాలుగు జింక కాళ్ళు చతుర్వేదాలకు, నందీశ్వరుడు సత్సాంగత్యానికి, నంది ధర్మదేవతకు, మూడవ నేత్రం జ్ఞానానికి సూచిక.


title: శివుడు

text: శివుడు కేవలం రుద్రస్వరూపమే కాక ప్రేమస్వరూపుడు కూడా. శివుణ్ణి, అతని కుటుంబాన్ని మనం రెండు విధాలుగా దర్శించవచ్చును. ఆవి రుద్రస్వరూపముగ ఐతే శివుడు, మహంకాళి, వీరభద్రుడు, కాలభైరవుడు, ఉగ్ర గణపతి, పిశాచగణాలుగా దర్శనం ఇస్తే శాంతస్వభావునిగా ఉన్నప్పుడు పరమేశ్వరుడు, పార్వతీ దేవి, కుమారస్వామి, వినాయకుడు, నందీశ్వరుడు, గురునాథ స్వామి, వేద వేదాంగ భూషణులు మనకు కనిపిస్తారు. ఇలా మనం జగ్రత్తగా పరిశిలిస్తే మహదేవుణ్ణి రెండు రుపాలలో గమనిస్తాము.


title: శివుడు

text: దక్షిణామూర్తి పరమశివుని జ్ఞానగురువు అవతారం. ఇతర గురువులు మాటలతో శిష్యులకు బోధిస్తారు. కానీ దక్షిణామూర్తి మౌనంగానే ఉండి శిష్యులకు కలిగే సందేహాలు నివారిస్తాడు.


title: శివుడు

text:
శివుని లింగరూపములోను, మానవ ప్రతిరూపంలోనూ పూజించవచ్చని ఆగమశాస్త్రాలవల్ల తెలుస్తున్నది. శివుని ప్రతిమలలో స్థానమూర్తిగాను, ఆశీనమూర్తిగానూ ఉంటాడు. కానీ శయనరూపంలో శివుని ప్రతిమలు లేవు. మొత్తం 45 రకాలుగా శివ ప్రతిమలు ప్రతిష్ఠించవచ్చని ఆగమశాస్త్రాలు తెలుపుతున్నాయి. శివుడు ప్రతిమగా పూజింపబడుచున్నప్పటికీ ఎక్కువగా లింగరూపములోనే ప్రతిష్ఠింపబడుచున్నాడు. శివలింగాలు నాలుగు రకాలు. అవి దైవికాలు, ఆర్షకాలు, బాణలింగాలు, మానుషాలు.
భాస్కర క్షేత్రాలు పది. అవి-


title: శివుడు

text:
కురుక్షేత్ర యుద్ధం ముగుసిసిన తరువాత పాండవులు బ్రహ్మహత్యా పాతకం, దాయాదులను చంపిన పాపం పోగొట్టు కోవడానికి శివ దర్శననానికి వెళ్ళారు వారికి దర్శనం ఇవ్వడానికి ఇష్ట పడని ఈశ్వరుడు కాశీ విడిచి నంది రూపం ధరించి ఉత్తర దిశగా పయన మయ్యాడు. పాండవులు పట్టు వదలక వెంబడించగా గుప్త కాశీ ప్రాంతంలో
నంది రూపంలో కనిపించిన ఈశ్వరుని పట్టుకోవడానికి భీమశేనుడు ప్రయత్నించగా ఈశ్వరుడు మాయమయ్యాడు. అప్పుడు ఈశ్వరుని శరీర భాగాలు ఐదు ఛోట్ల ప్రతిష్ఠితమై అవి పుణ్య క్షేత్రాలుగా భాసిల్లాయి. శివ పురాణంలో వర్ణించబడిన పంచ కేదారాలను పంచఆరామాలని పిలుస్తుంటారు. అవి వరసగా కేదారినాధ్, తుంగ నాధ్, రుద్ర నాధ్, మధ్య మహేశ్వర్, కల్పేశ్వర్. నేపాల్ లోని ఘోరక్ నాధ్ తెగ వారు పంచకేదార యాత్రకు అత్యంత ప్రాధాన్యత ఇస్తారు. భారతీయులూ ఈ యాత్రకు ప్రాధాన్యత ఇస్తారు. కాఠ్మండు లోని పశుపతి నాధ్ ఆలయ నిర్మాణానికి ఈ పొంచ కేదారాల నిర్మాణానికి పోలికలు ఉంటాయి.


title: శివుడు

text: ద్వాదశ జ్యీతిర్లింగాలలో ప్రసిద్ధి చెందింది పంచ కేదారాలలో మొదటిది కేదారనాధ్. పాండవులకు అందకుండా పారి పోయిన శివుని మూపురభాగం ఉన్న చోటు. ఇందుకు నిదర్శనంగా ఇక్కడి లింగం ఎనిమిది గజముల పొడవు, నాలుగు గజముల ఎత్తు, నాలుగు గజముల వెడల్పు ఉంటుంది. ఈక్కడి లింగం త్రిభుజాకారంలో ఉంటుంది. పాండవులు తమ అంతిమ దశలో స్వర్గారోహణ ఇక్కడ నుండి ప్రారంభించారు. ఆదిశంకరాచార్యులు మోక్షం పొందిన క్షేత్రం ఇదే. సంవత్సరానికి ఆరు నెలలు మాత్రమే తెరచి ఉంచే ఈ ఆలయం ప్రతి సంవత్సరం అక్షయత్రుతియ నాడు తెరుస్తారు. కార్తీక మాసంలో వచ్చే యమద్వివిధియ నాడు మూసి వేస్తారు. ఈ మధ్య కాలంలో స్వామి వారి ఉత్సవ విగ్రహాన్ని యూకీ మఠానికి తరలించి అక్కడ పూజలు నిర్వహిస్తారు. ఈ ఆలయం సముద్ర మట్టానికి 11,758 అడుగుల ఎత్తులో ఉంటుంది. హృషీకేశ్ వరకు రైలు మార్గం ఉంటుంది. అక్కడి నుండి దాదాపు 250 కిలోమీటర్ల దూరం రోడ్డు మార్గంలో ప్రయాణించి గౌరీ కుండ్ చేరుకుని అక్కడి నుండి శిఖరానికి 14 మైళ్ళ దూరం కాలి నడకన చేరాలి. కానీ భక్తులు అనేక మంది డోలీలు, గుర్రాలపై ప్రయాణించి ఆలయం చేరుకుంటారు.


title: శివుడు

text: పంచ కేదారాలలో రెండవది తుంగనాధ్. శివుని చేతులు లింగ రూపంలో వెలసిన క్షేత్రం ఇది. ఇది సముద్ర మట్టానికి 12,000 అడుగుల ఎత్తులో ఉంటుంది కేదారానికంటే ఎత్తైన ప్రదేశం. తుంగనాధుడంటే శిఖరాలకు అధిపతి అని అర్ధం. ఈ ఆలయంలోని లింగం ఒక అడుగు ఎత్తున చేతులను పోలి ఉంటుంది. స్వల్పంగా ఎడమ వైపు వాలి ఉంటుంది. గర్భగుడిలో శివునితో వ్యాస, గణపతి అష్టధాతు విగ్రహాలు ఉంటాయి. ప్రమధ గణాల విగ్రహాలు ఉంటాయి. పాండవుల చిత్రాలు గోడలో చెక్కి ఉంటాయి. ఆలయానికి కుడి వైపున పార్వతీ దేవి ఆలయం ఉంటుంది. వేరొక వైపున ఐదు ఆలయాలు ఉంటాయి . అవి పంచకేదారెఆల నమూనాలు. ఈ ఆలయాన్ని అర్జునుడు నిర్మించారని స్థల పురాణం చెప్తుంది. శీతా కాలంలో ఉత్సవ విగ్రహాలను ముకునాధ్ మఠానికి తరలించి పూజలు నిర్వహిస్తారు.


title: శివుడు

text: పంచ కేదారాలలో మూడవది రుద్రనాధ్. నంది రూపంలో ఉన్న శివుని ముఖ భాగం వెలసిన చోటు ఇదే. అరమోడ్పు కన్నులతో భువనమోహనంగా ముఖ లింగ రూపంలో ఉండే స్వామిని నీలకంఠ్ మహాదేవ్ అని భక్తులు పిలుస్తారు. తెల్ల వారు ఝామున అభిషేక వేళలో స్వామి వెండి తొడుగు తొలగిస్తారు. నిజరూప దర్శననానికి భక్తులు ప్రాధాన్యత ఇస్తారు. ఈ ఆలయం సముద్ర మట్టానికి 7,500 అడుగుల ఎత్తులో ఉంటుంది ఈ ఆలయానికి వెనుక భాగంలో వైతరణీనది ప్రవహిస్తుంటుంది. ఇక్కడకు వచ్చే భక్తులు తమ పూర్వీకులకు మోక్షం ప్రసాదించమని వేడుకుంటారు. ఈ ఆలయానికి సమీప గ్రామం గోపేశ్వర్.గోపేశ్వర్ నుండి 24 మైళ్ళు క్లిష్టమైన కొండ దారిలో కాలి నడకన ప్రయాణించి ఆలయానికి చేరాలి కనుక పంచ కేదారాలలో ఇది చాలా కష్ట తరమైనదిగా భావిస్తారు. శీతాకాలంలో ఇక్కడి విగ్రహాలను గోపేశ్వర్కు తరలించి అక్కడ పూజలు నిర్వహిస్తారు.


title: శివుడు

text: పంచ కేదారాలలో నాలుగవది మధ్య మహేశ్వర్. విశ్వనాధుని నాభి భాగం లింగంగా వెలసిన క్షేత్రం. నంది రూపంలూ ఉన్న ఈశ్వరుని భీమసేనుడు పట్టుకున్న గుప్త కాశీకి 24 మైళ్ళ దూరంలో ఉన్న ఈ క్షేత్రం ఎత్తు సముద్ర మట్టానికి 11,470 అడుగులు. ఈ ఆలయానికి ఎడమ వైపున రెండు చిన్న ఆలయాలు ఉన్నాయి ఒకటి పార్వతీ దేవిది, ఒకటి అర్ధ నారీశ్వరునిది. ఈ మూడు ఆలయాలను భీమసేనుడు నిర్మించాడని చెప్తారు. ఆలయానికి కుడి వైపున చలువరాతితో నిర్మించిన సరస్వతీ దేవి ఆలయం ఉంటుంది. శీతా కాలంలో ఇక్కడి విగ్రహాలను యూకీ మఠానికి తరలించి అక్కడ పూజలు నిర్వహిస్తారు.


title: శివుడు

text: పంచ కేదారాలలో చివరిది కల్పనాధ్. ఈ ఆలయం సముద్ర మట్టానికి 7,400 అడుగుల ఎత్తులో ఉంటుంది. హృషీకేశ్ బద్రీనాధ్ రోడ్డు మార్గంలో 12 కిలోమీటర్లు ప్రయాణించి ఈ ఆలయం చేరుకోవచ్చు. శివుని ఝటాఝూటం ఇక్కడ లింగ రూపంలో వెలసిందని స్థల పురాణం చెప్తుంది. ఈ ఆలయంలో సంవత్సరమంతా పూజలు నిర్వహిస్తారు. కోడలపై దట్టమైన అడవుల మధ్య చిన్న గుహలో వెలసిన ఈ స్వామిని ఝటేశ్వర్ అని భక్తులు పిలుస్తారు. అత్రి, అనసూయల పుత్రుడైన దుర్వాస మహర్షి ఈ ఆలయప్రాంగణంలో ఉన్న కల్ప వృక్షం కింద తపస్సు చేసి శివుని నుండి అనేక వరాలు పొందాడని ప్రతీతి.


title: పార్వతి

text: పార్వతి (ఆంగ్లం: "Parvati") హిందూ సంప్రదాయంలో శక్తిగా, దుర్గగా అర్చింపబడే దేవత. త్రిమూర్తులలో ఒకరైన శివుని ఇల్లాలు. భవాని, అంబిక, లలిత, అమ్మ, దాక్షాయణి, కాత్యాయిని, గౌరి, భైరవి, అపర్ణ, కాళి, శ్యామ, ఉమ, మాణిక్యాంబ వంటి ఎన్నో పేర్లతో కొలువబడుతుంది. వినాయకుడు, కుమార స్వామి పార్వతీ పరమేశ్వరుల బిడ్డలు.


title: పార్వతి

text: వేద సాహిత్యంలో పార్వతి గురించి చెప్పలేదు. కేనోపనిషత్తు (3.12) లో ఉమ లేదా హైమవతి అనే దేవత గురించి చెప్పబడింది. ఆ దేవత ఇంద్రాదులకు బ్రహ్మముడు గురించిన జ్ఞానము తెలియజేసింది. క్రీ.పూ. 400 తరువాత వచ్చిన పురాణేతిహాస సాహిత్యంలో సతి, పార్వతి గురించిన కథలు ఉన్నాయి.


title: పార్వతి

text:
పురాణాలలో దక్షుని కుమార్తె అయిన 'సతీదేవి' (దాక్షాయణి) శివునికి ఇల్లాలు. కాని దక్షయజ్ఞంలో తనకు, శివునికి జరిగిన అవమానానికి క్షోభించి ఆమె అగ్నిలో ఆహుతి అయ్యింది. తరువాత ఆమె హిమవంతుడు, మేనకల కుమార్తెగా జన్మించింది. పర్వత రాజ తనయ గనుక 'పార్వతి' అని ఆమె పిలువబడింది. తీవ్రమైన తపసు ఆచరించి (ఉమ, అపర్ణ అనే పేర్లు ఈ తపసు కారణం వలన వచ్చాయి.) శివుని వరించింది. శివుడు ఆమెను తన శరీరంలో సగంగా స్వీకరించాడు.
1. హిమవంతునికి మేరువుకూఁతురైన మనోరమయందు పుట్టిన రెండవ కొమార్తె. ఈమె యొక్క అక్క గంగాదేవి. తొలిజన్మమున ఈమె దక్షుని కూఁతురు అయిన ఉమాదేవి. అపుడు తన తండ్రి అయిన దక్షప్రజాపతి చేసిన యజ్ఞమునకు తన భర్త అగు రుద్రుని పిలువక అవమానించెను అని అలిగి మహాకాళి స్వరూపమును వహించి అత్యాగ్రహమున దేహత్యాగముచేసి ఆవల పార్వతిగ పుట్టి రుద్రునికి భార్య అయ్యెను. ఈమె ఒకకాలమున రుద్రునితో కూడి ఉండఁగా దేవతలు ఆకూటమికి విఘ్నముచేసిరి. అందువలన వారికి స్వభార్యల యందు పుత్రసంతానము లేకుండునటుల ఈమె శపియించెను. మఱియు ఆకాలమునందు రుద్రునికి రేతస్సుజాఱి భూమియందు పడెను. భూమి దానిని ధరింపను ఓపక దేవతలసహాయమున అగ్నిని వాయువును వహించునట్లు చేయఁగా వారు ఆరేతస్సును హిమవత్పర్వత సమీపమున గంగయందు చేర్చిరి. అది కారణముగా గంగ గర్భము తాల్చి ఆగర్భమును భరింపలేక శరవణమునందు విడిచిపుచ్చెను. అందు కుమారస్వామి పుట్టెను. అతనికి షట్కృత్తికలు పాలిచ్చిరి కనుక కార్తికేయుఁడు అను పేరును, ఆపాలు ఆఱుముఖములతో ఒక్కతేపనె అతఁడు పానముచేసెను కనుక షణ్ముఖుఁడు అను పేరును అతనికి కలిగెను. స్ఖలితము అయిన రేతస్సువలన పుట్టినందున స్కందుఁడు అనియు అంటారు. ఇది కాక పార్వతి తన దేహమున కూడవలసిన తన భర్తయొక్క రేతస్సును భూమిధరించినందున భూమికి బహు భర్తలు కలుగునట్లు శాపము ఇచ్చెను. మఱియు గంగా నిర్గతమైన ఈసౌమ్యతేజము వలన సువర్ణము మొదలగు లోహములు కలిగినట్లును, ఆగంగానిక్షేపమువలన పొదలునట్టి సువర్ణ ప్రభల చేత తృణవృక్ష లతాగుల్మ ప్రభృతి ఉద్భిజ్జములు సువర్ణంబులు అయ్యెను అనియు పురాణములు చెప్పుచు ఉన్నాయి.
వినాయకుడు, కుమారస్వామి వారి పుత్రులు.


title: పార్వతి

text: పార్వతికి ఎన్నోపేర్లు ఇంకెన్నో అవతారాలూ ఉన్నాయి.వాటిలో కొన్ని -పార్వతిని, ఆమె అనేక రూపాలను స్తుతించే పెక్కు ప్రార్థనలు, స్తోత్రాలు, గేయాలు ఉన్నాయి. వాటిలో కొన్ని ఇక్కడ పేర్కొనబడినవి.


title: విష్ణువు

text: హిందూ మత సంప్రదాయంలో త్రిమూర్తులుగా కొలువబడే ముగ్గురు ప్రధాన దేవుళ్ళలో విష్ణువు ఒకడు. బ్రహ్మను సృష్టికర్తగాను, విష్ణువును సృష్టి పాలకునిగాను, శివుని సృష్టి నాశకునిగాను భావిస్తారు. శ్రీవైష్ణవం సంప్రదాయంలో విష్ణువు లేదా శ్రీమన్నారాయణుడు సర్వలోకైకనాధుడు, పరబ్రహ్మము, సర్వేశ్వరుడు. శంకరాచార్యుని పంచాయతన విధానాన్ని అనుసరించే స్మార్తుల ప్రకారం విష్ణువు ఐదు ముఖ్యదేవతలలో ఒకడు. యజుర్వేదం, ఋగ్వేదం, భాగవతం, భగవద్గీత వంటి సనాతన ధార్మిక గ్రంథాలు నారాయణుడే పరమదైవమని కీర్తిస్తున్నాయి.


title: విష్ణువు

text: విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రంలో విష్ణువే పరమాత్ముడని, పరమేశ్వరుడని, విశ్వరూపుడని, కాలాతీతుడని, సృష్టి స్థితి లయాధిపతియని, దేవదేవుడని కీర్తించింది. పురాణాలలో విష్ణువు వర్ణన ఇలా ఉంటుంది - నీలమేఘశ్యామవర్ణం కలవాడు, చతుర్భుజుడు, పంచాయుధములు ధరించినవాడు, పాల సముద్రంలో శేషునిపై పవళించినవాడు, శ్రీదేవి, భూదేవిలచే కొలువబడుచున్నవాడు, శ్రీవత్సచిహ్నమును, కౌస్తుభమును, వైజయంతీ మాలను ధరించినవాడు, గరుడునిపై ప్రయాణించువాడు.