title: Kiloleni (Tabora)

text: Hata hivyo mwaka 2015 imegawanyika na kuwa kata mbili, kata ya Mapambano na kata ya Kiloleni.


title: Kanyenye

text: Kanyenye ni kata ya Manisipaa ya Tabora katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45109 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,063 waishio humo.


title: Kalunde

text: Kalunde ni kata ya Manisipaa ya Tabora katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45115 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,113 waishio humo.


title: Kakola

text: Kakola ni kata ya Manisipaa ya Tabora katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45118 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 3,470 waishio humo.


title: Itonjanda

text: Itonjanda ni kata ya Manisipaa ya Tabora katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45121 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 2,714 waishio humo.


title: Itetemia

text: Itetemia ni kata ya Manisipaa ya Tabora katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45117 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 4,549 waishio humo.


title: Isevya

text: Isevya ni kata ya Manisipaa ya Tabora katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45108 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,507 waishio humo.


title: Gongoni

text: Gongoni ni kata ya Manisipaa ya Tabora katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45113 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,064 waishio humo.


Chemchem (Tabora mjini)


title: Chemchem (Tabora mjini)

text: Chemchem ni kata ya Manisipaa ya Tabora katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45111 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 19,980 waishio humo.


title: Ipuli

text: Ipuli ni kata ya Manisipaa ya Tabora katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45107 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 23,444 waishio humo.


title: Chemchemi (maana)

text: Chemchemi inaweza kumaanishaChemchemi au Chemchem inaweza kutaja pia mahali karibu na chemchemi


title: Budushi

text: Budushi ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45433 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6940 waishio humo.


title: Bukene (Nzega)

text: Bukene ni kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45418 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7641 waishio humo.


title: Bukene (Nzega)

text: Mnamo mwaka 2014 iliweza kuanzishwa tovuti inayohusika na utoaji na usambazaji habari ikiwa chini ya usimamizi wa 'San media tz group'. Tovuti hiyo ilijulikana kama SAN HABARI.


title: Igusule

text: Igusule ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45431 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 16,690 waishio humo.


title: Ijanija

text: Ijanija ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45403 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,873 waishio humo.


title: Ikindwa

text: Ikindwa ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45420 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9698 waishio humo.


title: Isagenhe

text: Isagenhe ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45417 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,059 waishio humo.


title: Isanzu

text: Isanzu ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45407 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,508 waishio humo.


title: Itilo

text: Itilo ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45404 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 14,668 waishio humo.


title: Itobo

text: Itobo ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45406 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,411 waishio humo.


title: Kahama Nhalanga

text: Kahama Nhalanga ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,701 waishio humo.


title: Karitu

text: Karitu ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45408 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,344 waishio humo.


title: Kasela

text: Kasela ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45409 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,259 waishio humo.


title: Lusu

text: Lusu ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45412 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 18,957 waishio humo.


title: Muhugi

text: Muhugi ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45423 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,336 waishio humo.


title: Mogwa

text: Mogwa ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45429 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,140 waishio humo.


title: Mizibaziba

text: Mizibaziba ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45424 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,606 waishio humo.


title: Milambo Itobo

text: Milambo Itobo ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45437 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,566 waishio humo.


title: Miguwa

text: Miguwa ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45415 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,314 waishio humo.


title: Mbogwe (Nzega)

text: Mbogwe ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6,535 waishio humo.


title: Mambali

text: Mambali ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45427 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 33,377 waishio humo.


title: Magengati

text: Magengati ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45436 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,430 waishio humo.


title: Jina la kisanii

text: Jina la kisanii ni jina la mburudishaji kama vile nyota wa filamu au mwanamuziki. Jina linachukua nafasi baada ya jina kamili la kuzaliwa. Pia, wasanii wanaweza kupenda majina yao ya kisanii kuliko majina yao ya kuzaliwa kwa sababu ni rahisi kwa mshabiki kukumbuka.


title: Jina la kisanii

text: Wanamieleka wenyetaaluma, nao hutumia majina ya kisanii. Lakini wao wanatumia tofauti kidogo na wa muziki au filamu - wao huita "Ring name" yaani "Jina la ulingoni".


title: Walutheri

text: Walutheri ni jina linalotumika kuwataja kwa jumla wafuasi wa Yesu Kristo wanaozingatia mafundisho yaliyotolewa na Martin Luther katika karne ya 16.


title: Walutheri

text: Madhehebu ya Kilutheri yalienea nje ya Ulaya Kaskazini kule ambako Wajerumani na Waskandinavia walihamia, kama vile Marekani.


title: Walutheri

text: Barani Afrika Walutheri wako hasa katika nchi zilizokuwa makoloni ya Ujerumani, kama vile Tanzania, Namibia na Kamerun, lakini pia Ethiopia.


title: Walutheri

text: Idadi yao ni kama milioni 75na wanazidi kuongezeka barani Asia na Afrika, huku wakipungua sehemu nyingine.


title: Walutheri

text: Wafuasi wao walio wengi wengi wanaishi Ujerumani milioni 12.5, Marekani 7.1, Uswidi 6.5 million, Ethiopia na Tanzania kila moja milioni 5.8, Indonesia 5.6.


title: Walutheri

text: Kwa kuwatazama kama asilimia ya wakazi katika nchi mbalimbali Walutheri ni jumuiya kubwa kabisa ya kidini katika nchi zote za Skandinavia, Estonia, Latvia, Namibia na jimbo la North Dakota la Marekani.


title: Walutheri

text: Muundo wao wa kanisa ni ama dayosisi/jimbo au kanisa la kitaifa.


title: Walutheri

text: Asilimia kubwa ya Walutheri wako pamoja katika Shirikisho la Kilutheri Duniani (Lutheran World Federation) lenye makao makuu mjini Geneva, Uswisi.


title: Walutheri

text: Msingi wao ni Biblia ya Kikristo yenye vitabu 66 tu.


title: Walutheri

text: Walutheri husisitiza mafundisho ya Katekisimu zilizotungwa na Martin Luther. Mafundisho yake yalipofanywa kuwa rasmi, katika Ujerumani makanisa ya Kilutheri yaliendeshwa kama idara za serikali za sehemu za Kilutheri chini ya uongozi wa wataalamu wa teolojia, lakini katika karne ya 20 kanisa na serikali vilitengana.


title: Walutheri

text: Kumbe hali hiyo inadumu mpaka leo katika nchi za Skandinavia (Sweden, Norway, Denmark n.k.) ambapo wafalme waliamua kugeuza Kanisa zima la nchi zao kuwa la Kiinjili-Kilutheri. Ila Sweden Walutheri waliendelea na cheo cha uaskofu na desturi nyingi za Kanisa la kale, wakifanana zaidi na Waanglikana wa Uingereza.


title: Walutheri

text: Walutheri wote wanaadhimisha sakramenti 2, yaani Ubatizo na Chakula cha Bwana.


title: Mwakashanhala

text: Mwakashanhala ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45426 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 19,857 waishio humo.


title: Mwamala (Nzega)

text: Mwamala ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45421 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 15,620 waishio humo.


title: Mwangoye

text: Mwangoye ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45410 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,149 waishio humo.


title: Nata

text: Nata ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45411 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 14,428 waishio humo.


title: Ndala (Nzega)

text: Ndala ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzaniayenye postikodi namba 45434 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 17,567 waishio humo.


title: Nkiniziwa

text: Nkiniziwa ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45425 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 19,898 waishio humo.


title: Nzega Mjini

text: Nzega Mjini ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45401 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 34,744 waishio humo.


title: Nzega Ndogo

text: Nzega Ndogo ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45402 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,726 waishio humo.


title: Puge

text: Puge ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45435 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,985 waishio humo.


title: Semembela

text: Semembela ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45428 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 17,114 waishio humo.


title: Shigamba

text: Shigamba ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45405 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 4,600 waishio humo.


title: Sigili

text: Sigili ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45422 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,754 waishio humo.


title: Tongi

text: Tongi ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45432 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 17,151 waishio humo.


title: Uduka

text: Uduka ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45419 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 4,832 waishio humo.


title: Utwigu

text: Utwigu ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45416 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 22,743 waishio humo.


title: Wela

text: Wela ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45414 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7,031 waishio humo.


title: Bukoko

text: Bukoko ni jina la kata ya Wilaya ya Igunga katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45603 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 15985 waishio humo.


title: Chabutwa

text: Chabutwa inaweza kumaanisha


title: Choma

text: Choma ni jina la kata ya Wilaya ya Igunga katika Mkoa wa Tabora, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 17323 waishio humo.


title: Igoweko

text: Igoweko ni jina la kata ya Wilaya ya Igunga katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45616 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 27,317 waishio humo.


title: Igurubi

text: Igurubi ni jina la kata ya Wilaya ya Igunga katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45613 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,664 waishio humo.


title: Isakamaliwa

text: Isakamaliwa ni jina la kata ya Wilaya ya Igunga katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45607 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,861 waishio humo.


Itumba (Igunga)


title: Itumba (Igunga)

text: Itumba ni jina la kata ya Wilaya ya Igunga katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45608 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 20,464 waishio humo.


title: Itunduru

text: Itunduru ni jina la kata ya Wilaya ya Igunga katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45612 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,632 waishio humo.


title: Kining'inila

text: Kining'inila ni jina la kata ya Wilaya ya Igunga katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45615 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 9,111 waishio humo.


title: Kinungu (Igunga)

text: Kinungu ni jina la kata ya Wilaya ya Igunga katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45626 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,565 waishio humo.


title: Mbutu

text: Mbutu ni jina la kata ya Wilaya ya Igunga katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45606 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 17,468 waishio humo.


title: Mwamashiga

text: Mwamashiga ni jina la kata ya Wilaya ya Igunga katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45605 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,041 waishio humo.


title: Mwamashimba

text: Mwamashimba ni kata ya Wilaya ya Maswa katika Mkoa wa Simiyu, Tanzania yenye postikodi namba 39303 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na takribani wakazi wapatao 9,421 waishio humo..


title: Mwashiku

text: Mwashiku ni jina la kata ya Wilaya ya Igunga katika Mkoa wa Tabora, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 16,234 waishio humo.


title: Mwisi

text: Mwisi ni jina la kata ya Wilaya ya Igunga katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45619 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,872 waishio humo.


title: Nanga (Igunga)

text: Nanga ni jina la kata ya Wilaya ya Igunga katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45604 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 14,835 waishio humo.


title: Ndembezi

text: Ndembezi ni jina la kata ya Wilaya ya Igunga katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45621 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,724 waishio humo.


title: Ndembezi

text: Ndembezi ni kijiji chenye historia ndefu sana ikirudi nyuma katika kipindi cha kabla ya kuingia wageni. Kijiji cha Ndembezi kilikuwa makao ya Msaidizi wa Mtawala wa nchi ya Nyawa ambapo makao makuu yake yalikuwa katika kijiji cha Ulaya.


title: Ndembezi

text: Ndembezi ilitawaliwa na watawala kama Chifu Ndambile, Ntinginya na Kabeho. Chifu wa mwisho kutawala Ndembezi alikuwa Chifu Kabeho. Ndembezi pia ni maarufu kwa kukaliwa na idadi kubwa ya Waarabu wafanyabiasha kabla na baada ya Ukoloni. Waarabu maarufu waliowahi kuishi Ndembezi ni pamoja na "Nassor Majid Seif" babu yake na Abdallah Majid Nassor alifika Tabora mwaka 1897 akitokea Zanzibar ambapo alihamia Nzega, akaenda kuishi Izimba Bhusu (USSONGO) hatimaye akahamia Ndembezi, kabla ya kifo chake alihamia tena Izimba Bhusu alikofia na kuzikwa huko.


title: Ndembezi

text: Wafanyabiasha wengine wa Kiarabu waliokaa Ndembezi ni Ally bin Salum na Mohamed Saidi Kinanda. Ndembezi pia ni maarufu kwa uzalishaji wa zao la mpunga. Wakazi wake ni mahodari kwa kilimo,ufugaji,uvuvi na uapuaji asali. Ndembezi pia ina wasanii wengi wa ngoma za jadi, miongoni mwao wapo Gwesa, Ng'wanidako na Tuma. Kata ya Ndembezi inaongozwa na diwani wao kijana mwenye ukomavu wa kisiasa toka chama cha Mapinduzi Bw. Mhe. Abubakar Shaabani Abdallah ambaye pia ni mwenyekiti wa Halmashauri ya wilaya ya Igunga, diwani Abubakar Shaabani amechangia mambo mengi katani hapo ikiwa ni pamoja na kumalizia ujenzi wa zahanati ya Ndembezi, ujenzi wa shule ya sekondari ya kata ya Ndembezi na uchangiaji wa huduma za kijamii hasa wakati wa majanga mbalimbali kama ugawaji wa chakula wakati wa njaa.


title: Ndembezi

text: Wakazi wengi wa kata hii ni Wanyamwezi, na Wasukuma, pia kuna makabila ya Wanyiramba, Wanyaturu na Waarabu wachache. Wenyeji wa kata hii ni Waumini wa Dini ya Kikristo, Kiislaamu na dini za kienyeji. Kuna misikiti mitatu, makanisa tisa ya madhehebu tofauti ya kikristo na maeneo matatu ya matambiko ya dini za kienyeji yajulikanayo kama Mazimbo. Wenyeji wa Ndembezi ni wakarimu sana ambapo katika kipindi cha mavuno hupenda kubadilishana zawadi za mavuno hasa maboga, karanga, kunde na mboga za majani aina ya mlenda, mswalu, na mgagani. Chakula kikuu cha wakazi wa kata hii ni Ugali ukiambatana na mboga tofauti tofauti kama vile dagaa, nyama, kisamvu, mlenda, na mboga nyinginezo zinazopendelewa mkoani Tabora. Mara baada ya msimu wa mavuno kwisha, wakazi wa kata hii huingia katika msimu wa burudani kuanzia mwezi juni hadi septemba ambapo burudani kuu huwa ngoma za jadi maarufu kwa jina la Pubha(BENI) na HIYALI. Ngoma hizi hushirikisha pande mbili pinzani ambapo kila upande huimba na kucheza huku Manju wao akifanya michezo mbalimbali juu ya uchanja ili kuvutia watazamaji upande wake. Pande hizi pinzani huitwa Wazubha na Wagika wakati mwengine pia hushirikisha ngoma ya tatu ijulikanayo kama Wayeye. Upande utakaovutia watu wengi ndio huwa washindi.


title: Ndembezi

text: Mshindi hupata zawadi mbalimbali hasa ng'ombe na mazao. Ndembezi pia kuna timu za mpira wa miguu kama vile Ndembezi rangers, Ndembezi Stars na timu za shule za msingi na sekondari. Miongoni mwa wachezaji waliopata kuwika katani hapo ni pamoja na Rajabu Bakari, Juma Bakari, Ramadhani Ndolaga, Abdallah Abu na Fundi Hamisi. Wazee maarufu katika kata hii ni pamoja na Maalim Shaabani Abdallah, Mzee Athumani Sollo Nguku, Mzee Majid Nassor, Mzee Hussein Simbachai, Mzee Salum Sauji Kigabho, Mzee Mwananhanzagila na wengineo wengi ambao wameshafariki dunia.


title: Ndembezi

text: Ndembezi pia ina majengo ya kihistoria yaliyojengwa na Waarabu katika karne ya 18. Kijiji na kata hii itaendelea kukumbukwa kwa kutoa waziri wa Elimu na Mbuge wa Igunga marehemu Charles Shija Kabeho. Marehemu Kabeho alikuwa mtoto wa Chifu Kabeho aliyekuwa mtawala wa mwisho wa Ndembezi kabla ya Uchifu kufutwa katika kipindi cha utawala wa marehemu Mwl. Julius Kambarage Nyerere.


title: Ngulu

text: Ngulu ni jina la kata ya Wilaya ya Igunga katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45623 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,470 waishio humo.


title: Nguvumoja

text: Nguvumoja ni jina la kata ya Wilaya ya Igunga katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45602 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,588 waishio humo.


title: Nkinga

text: Nkinga ni jina la kata ya Wilaya ya Igunga katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45620 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 21,608 waishio humo.


Ntobo (Igunga)


title: Ntobo (Igunga)

text: Ntobo ni jina la kata ya Wilaya ya Igunga katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45611 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9715 waishio humo.


Nyandekwa (Igunga)


title: Nyandekwa (Igunga)

text: Nyandekwa ni jina la kata ya Wilaya ya Igunga katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45610 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9553 waishio humo.


Simbo (Igunga)


title: Simbo (Igunga)

text: Simbo ni jina la kata ya Wilaya ya Igunga katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45617 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 14,803 waishio humo.


title: Sungwizi

text: Sungwizi ni jina la kata ya Wilaya ya Igunga katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45609 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 15,065 waishio humo.


title: Ziba

text: Ziba ni jina la kata ya Wilaya ya Igunga katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45622 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 18,893 waishio humo.


title: Bukumbi

text: Bukumbi ni jina la kata ya Wilaya ya Uyui katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45216 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 26,368 waishio humo.


title: Goweko

text: Goweko ni jina la kata ya Wilaya ya Uyui katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45201 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,808 waishio humo.


title: Ibiri

text: Ibiri ni jina la kata ya Wilaya ya Uyui katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45211 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 17,323 waishio humo.


title: Igalula (Uyui)

text: Igalula ni jina la kata ya Wilaya ya Uyui katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45205 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 14,571 waishio humo.


title: Ikongolo

text: Ikongolo ni jina la kata ya Wilaya ya Uyui katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45212 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,644 waishio humo.


title: Ilolangulu (Uyui)

text: Ilolangulu (pia: Ilolanguru) ni jina la kata ya Wilaya ya Uyui katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45206 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 12,744 waishio humo.


title: Isikizya

text: Isikizya ni jina la kata ya Wilaya ya Uyui katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45213 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,129 waishio humo.


title: Kizengi

text: Kizengi ni jina la kata ya Wilaya ya Uyui katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45203 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 21,356 waishio humo.


title: Loya

text: Loya ni jina la kata ya Wilaya ya Uyui katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45204 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 24,925 waishio humo.


title: Lutende

text: Lutende ni jina la kata ya Wilaya ya Uyui katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45202 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 25,103 waishio humo.


title: Mabama

text: Mabama ni jina la kata ya Wilaya ya Uyui katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45207 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 20,384 waishio humo.


title: Magiri

text: Magiri ni jina la kata ya Wilaya ya Uyui katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45214 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,705 waishio humo.


title: Ndono

text: Ndono ni jina la kata ya Wilaya ya Uyui katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45208 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,382 waishio humo.


title: Shitage

text: Shitage ni jina la kata ya Wilaya ya Uyui katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45217 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,221 waishio humo.


title: Ufuluma

text: Ufuluma ni jina la kata ya Wilaya ya Uyui katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45209 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 16,150 waishio humo.


title: Upuge

text: Ufulumwa ni jina la kata ya Wilaya ya Uyui katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45215 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 26,969 waishio humo.


title: Usagari

text: Usagari ni jina la kata ya Wilaya ya Uyui katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45210 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,703 waishio humo.


title: Ichemba

text: Ichemba ni jina la kata ya Wilaya ya Kaliua katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45712 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 17750 waishio humo.


title: Igagala

text: Igagala ni jina la kata ya Wilaya ya Kaliua katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45709 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 23841 waishio humo.


title: Igagala

text: Kata hii imepiga hatua sana kimaendeleo,wakazi wake hujishughulisha sana na biashara, kilimo cha Tumbaku ambacho huwapatia fedha nyingi sana,Kijiji hiki hakina umeme lakini wakazi walio wengi hutumia umeme wa 'solar'. Kwa hiyo muda wa jioni watu huwa kwenye mishemishe ya hali ya juu.


title: Igombe Mkulu

text: Igombe Mkulu ni jina la kata ya Wilaya ya Kaliua katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba "45727"' . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 17308 waishio humo.


title: Imalamakoye

text: Imalamakoye ni jina la kata ya Wilaya ya Urambo katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45504 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 2984 waishio humo.


title: Itundu

text: Itundu ni jina la kata ya Wilaya ya Urambo katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45503 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6,891 waishio humo.


title: Kaliua

text: Kaliua ni jina la makao makuu ya Wilaya ya Kaliua katika Mkoa wa Tabora, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 17,073 waishio humo.


title: Kaliua

text: Wilaya hiyo mpya ilianzishwa rasmi mnamo Machi 2012. Kaliua ipo njia panda ya reli iendayo Kigoma kwa upande wa magharibi na Mpanda kwa upande wa kusini. Kaskazini imepakana na wilaya ya Kahama katika Mkoa wa Shinyanga.


title: Kaliua

text: Wilaya ya Kaliua ina uwanja wa ndege mdogo kwa shuguli ndogondogo za anga. Ina huduma za simu za mkononi, posta, shule za sekondary ikiwa ni pamoja na Kaliua high school. Kwa ujumla ni mji unaokuwa kwa kasi sana ktk ukanda huo wa magharibi.


title: Kaliua

text: Kwenye mwaka 2013 mbunge wa wilaya hiyo alikuwa mh.profesa Juma Athumani Kapuya. Aliwahi kuwa waziri wa elimu, kazi na maendeleo ya vijana, wizara ya ulinzi n.k.


title: Kaliua

text: Mazao yanayolimwa Kaliua ni tumbaku, karanga, mahindi, alizeti, ufuta. Ufugaji ni muhimu. Asali ni moja ya zao linalovunwa saana kaliua, pia uvuvi hufanyika katika maeneo oevu ya usinge, swampu nk.


title: Kanindo

text: Kanindo ni jina la kata ya Wilaya ya Kaliua katika Mkoa wa Tabora, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 22,561 waishio humo.


title: Kapilula

text: Kapilula ni jina la kata ya Wilaya ya Urambo katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45502 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 4,385 waishio humo.


Kasisi (Urambo)


title: Kasisi (Urambo)

text: Kasisi ni jina la kata ya Wilaya ya Urambo katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45524 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9393 waishio humo.


title: Kazaroho

text: Kazaroho ni jina la kata ya Wilaya ya Kaliua katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45704 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 14,499 waishio humo.


title: Kiloleni (Urambo)

text: Kiloleni ni jina la kata ya Wilaya ya Urambo katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45510 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,372 waishio humo.


title: Milambo

text: Milambo ni jina la kata ya Wilaya ya Kaliua katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45726 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 25,933 waishio humo.


title: Muungano (Urambo)

text: Muungano ni jina la kata ya Wilaya ya Urambo katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba "45509"' .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,025 waishio humo.


title: Mwongozo

text: Mwongozo ni jina la kata ya Wilaya ya Kaliua katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45711 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9431 waishio humo.


title: Songambele (Urambo)

text: Songambele ni jina la kata ya Wilaya ya Urambo katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45507 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,909 waishio humo.


title: Ugunga

text: Ugunga ni jina la kata ya Wilaya ya Kaliua katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba "45703"' . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,551 waishio humo.


title: Ukondamoyo

text: Ukondamoyo ni jina la kata ya Wilaya ya Urambo katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba "45508"' .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,462 waishio humo.


title: Ukumbisiganga

text: Ukumbisiganga ni jina la kata ya Wilaya ya Kaliua katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45706 .


title: Ukumbisiganga

text: Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,837 waishio humo.


title: Urambo

text: Urambo ni makao makuu na kata kubwa ya Wilaya ya Urambo katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45501 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 34,176 waishio humo.


title: Ushokola

text: Ushokola ni jina la kata ya Wilaya ya Kaliua katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45702 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 14,950 waishio humo.


title: Usinge

text: Usinge ni jina la kata ya Wilaya ya Kaliua katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45708 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 42,323 waishio humo.


title: Usisya

text: Usisya ni jina la kata ya Wilaya ya Urambo katika Mkoa wa Tabora, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,901 waishio humo.


title: Usoke

text: Usoke ni jina la kata ya Wilaya ya Urambo katika Mkoa wa Tabora, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 6,704 waishio humo.


title: Uyowa

text: Uyowa ni jina la kata ya Wilaya ya Kaliua katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45715 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 16,475 waishio humo.


title: Uyumbu

text: Uyumbu ni jina la kata ya Wilaya ya Urambo katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45512 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,217 waishio humo.


title: Vumilia

text: Vumilia ni jina la kata ya Wilaya ya Urambo katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45505 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,258 waishio humo.


title: Igigwa

text: Igigwa ni jina la kata ya Wilaya ya Sikonge katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45307 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 28,881 waishio humo.


title: Ipole

text: Ipole ni jina la kata ya Wilaya ya Sikonge katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45303 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5,838 waishio humo.


title: Kiloleli (Sikonge)

text: Kiloleli ni jina la kata ya Wilaya ya Sikonge katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45305 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7,525 waishio humo.


title: Kiloli

text: Kiloli ni jina la kata ya Wilaya ya Sikonge katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45310 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 4,689 waishio humo.


Kipanga (Sikonge)


title: Kipanga (Sikonge)

text: Kipanga ni jina la kata ya Wilaya ya Sikonge katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45306 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,067 waishio humo.


Kipili (Sikonge)


title: Kipili (Sikonge)

text: Kipili ni jina la kata ya Wilaya ya Sikonge katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45309 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 20,197 waishio humo.


title: Kitunda (Sikonge)

text: Kitunda ni jina la kata ya Wilaya ya Sikonge katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45311 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 6,272 waishio humo.


title: Pangale

text: Pangale ni jina la kata ya Wilaya ya Sikonge katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45308 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6,983 waishio humo.


title: Tutuo

text: Tutuo ni jina la kata ya Wilaya ya Sikonge katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45304 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 14,641 waishio humo.


title: Chabutwa (Sikonge)

text: Chabutwa ni jina la kata ya Wilaya ya Sikonge katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45302 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7837 waishio humo.


title: Chabutwa (Igunga)

text: Chabutwa ni jina la kata ya Wilaya ya Igunga katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45618 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6,264 waishio humo.


title: Kipanga (maana)

text: Kipanga inaweza kumaanisha


title: Colorado

text: Colorado ni jimbo la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Iko katika magharibi kati ya Marekani bara. Mji mkuu na mji mkubwa jimboni ni Denver. Jimbo lina wakazi 4,939,459 (2008) wanaokalia eneo la kilomita za mraba 269,837. Colorado imekuna jimbo la Marekani tangu 1876.


title: Colorado

text: Imepakana na Wyoming, Nebraska, Kansas, Oklahoma, New Mexico (Meksiko Mpya) na Utah.


title: Colorado

text: Mto mkubwa ni Mto Colorado.


title: Colorado

text: State of Colorado Official Website


title: Teleka

text: Teleka au barawai ni ndege wa familia Apodidae. Ndege hawa ni wadogo wenye mabawa marefu kwa umbo wa mundu. Rangi yao ni kahawia au kijivu na mara nyingi kiuno, koo na/au tumbo ni nyeupe. Teleka hupitisha takriban maisha yao yote angani wakikamata wadudu. Kwa hivyo ndege hawa hawawezi kutembea vizuri. Zamani watu walifikiri kwamba teleka hawana miguu, wakawapatia jina “apus” kutoka Kiyunani α = bila na πους = mguu. Hunywa pia wakiruka, lakini hulala wakishika nyuso ya wima.


title: Teleka

text: Teleka hujenga tago lao kwa vitu mbalimbali (vitawi, maua, majani, nyuzi, manyoya, wadudu) ambavyo vinagundishwa pamoja na mate. Matago ya spishi nyingine yamejengwa kwa mate pekee na haya yalika, huko Uchina hasa. Jike huyataga mayai 1-4.


title: Teleka-mkiasindano

text: Teleka-mkiasindano ni ndege wa jenasi mbalimbali katika familia Apodidae. Ndege hawa wanafanana na teleka lakini mkia yao haukugawanyika sehemu mbili; una miiba mifupi. Mwenendo wao ni kama teleka.


title: Paroko

text: Paroko ni padri aliyekabidhiwa na Askofu uchungaji wa parokia, ambayo ni sehemu ya jimbo.


title: Paroko

text: Jina hilo linatokana na Kigiriki cha zamani πάροικος ("pàroikos"), ambapo asili ni kitenzi παρà οἰκεω ("parà oikéo"), yaani "kuishi jirani", "kuishi kandokando", kulingana na Askofu aliyeishi mbali, katika Kanisa kuu.


title: Paroko

text: Katika Kanisa Katoliki la Kilatini huduma ya maparoko inaratibiwa na Mkusanyo wa Sheria za Kanisa katika kanuni 519-534.


title: Waanglikana

text: Waanglikana ni Wakristo wa madhehebu yenye asili ya Uingereza.


title: Waanglikana

text: Katika karne ya 16 mfalme Henry VIII alitenga Kanisa la nchi hiyo na Kanisa Katoliki.


title: Waanglikana

text: Baada ya farakano hilo, yalifanyika mabadiliko mbalimbali upande wa imani, ibada na sheria kuelekea Uprotestanti. Hata hivyo mwelekeo wa Kikatoliki uliendelea kuwepo, na bado una nguvu, hasa katika baadhi ya dayosisi. Hasa miaka hii ya mwisho mvutano kati ya pande hizo mbili umeongezeka hata kusababisha umoja kulegea.


title: Waanglikana

text: Katika karne zilizofuata, kutokana na uenezi wa himaya ya Uingereza duniani, Anglikana ilienea sehemu nchi, na leo ina wafuasi wengi hasa Afrika (Nigeria, Uganda n.k.). Kwa jumla wanazidi milioni 80.


title: Waanglikana

text: Majimbo yake 38 yanajitegemea, lakini yanaunda ushirika mmoja. Maaskofu wake wote wanakutana Lambeth kila baada ya miaka 10 chini ya Askofu mkuu wa Canterbury.


title: Waanglikana

text: Mfalme Henri VIII alitawala Uingereza miaka 1509-1547, wakati wa Martin Luther.


title: Waanglikana

text: Alikuwa Mkatoliki aliyependa Kanisa lake. Lakini alikuwa na matatizo mawili juu ya Papa wa Roma.


title: Waanglikana

text: Kwanza kabisa Uingereza ulikuwa na wajibu wa kumlipa Papa kila mwaka kodi ya pekee, tofauti na mataifa mengine ya Ulaya.


title: Waanglikana

text: Pili, huyo mfalme alikuwa na tatizo la binafsi: alishindwa kuzaliana na mke wake mtoto wa kiume atakayerithi ufalme. Basi, akamwomba Papa apate kumwoa mwingine, lakini Papa alikataa kutokana na sheria za Kanisa.


title: Waanglikana

text: Henri, aliyekuwa mtu wa hasira, aliitisha Bunge la Uingereza akawalazimisha wabunge kutangaza kwamba mfalme ndiye mkuu wa kanisa nchini. Halafu bunge lilikubali talaka yake.


title: Waanglikana

text: Azimio lingine lilikuwa kutolipia tena kodi kule Roma, hivyo ikaingia katika mfuko wa Mfalme mwenyewe. Lakini Henri hakupenda mabadiliko katika mafundisho ya imani na desturi za ibada.


title: Waanglikana

text: Baada ya kifo chake viongozi wa taifa waliamua kutengeneza kanisa kwa jumla. Hasa nyumba za watawa zilifungwa na mali zao zikachukuliwa na mfalme.


title: Waanglikana

text: Askofu Mkuu Cranmer akachukua mafundisho mengi ya Luther na Calvin, lakini katika desturi za nje alibadilisha taratibu chache tu.


title: Waanglikana

text: Hivyo Kanisa la Uingereza likajitokeza kuwa na hali mbili. Wale wanaokaza sana urithi wa kale pamoja na liturujia (mavazi ya wachungaji, kupiga magoti, kufanya alama ya msalaba kwa mkono wakati wa sala, kutunza kumbukumbu ya watakatifu) wanaitwa "High Church (Kanisa la juu)". Waanglikana wengine, waliovutwa zaidi na matengenezo ya Kiprotestanti na kutojali sana urithi wa kale wanaitwa "Low Church (Kanisa la chini)".


title: Waanglikana

text: Kwa mambo ya nje wale wa "juu" wanafanana na Wakatoliki, na wale wa "chini" wanafanana zaidi na Wareformati. Lakini Waanglikana hujisikia kuwa na umoja; kwa kweli walifaulu kuliko madhehebu mengine kuunganisha pande zote mbili na kuepuka hatari ya kufarakana kama ilivyotokea mahali pengine.


title: Waanglikana

text: Waanglikana wako katika nchi zote zilizokuwa chini ya ukoloni wa Kiingereza, kwani huko wamisionari wao waliweza kufanya kazi kwa urahisi.


title: Waanglikana

text: "Majimbo" ya Waanglikana (Jimbo la Tanzania, Jimbo la Kenya, Jimbo la Uganda n.k., kila jimbo likiwa na madayosisi mbalimbali) hujitegemea, pamoja na kumkubali Askofu wa Canterbury (Uingereza) kuwa kiongozi wa kiroho kama mwenyekiti wa maaskofu wa Kianglikana lakini hana utawala.


title: Waanglikana

text: Siku hizi Waanglikana wa Marekani wamekuwa wa kwanza kumbariki askofu wa kike (ni Mnegro) na askofu shoga, lakini katika suala la kupokea wanawake katika ukasisi na uaskofu na vilevile katika suala la ushoga majimbo yao yametofautiana kiasi cha kuelekea farakano.


title: Waanglikana

text: Kwa sababu hizo, mnamo Januari 2016, Jimbo la Marekani lilisimamishwa kwa miaka 3.


title: Waanglikana

text: Barani Afrika tunasikia hasa jina la Desmond Tutu, Askofu Mwanglikana aliyetetea haki za Waafrika dhidi ya ubaguzi wa rangi Afrika Kusini.


title: Canterbury

text: Canterbury ni mji wa mkoa wa Kent, kusini mwa Uingereza, si mbali na London. Una wakazi 42.259 (2001).


title: Canterbury

text: Ulianza kukaliwa karne nyingi K.K. na kuitwa Cantuaria. Baada ya kuvamiwa na Warumi chini ya Julius Kaisari mwaka 55 K.K. ulifanywa "Forum commerciale" (yaani mahali pa biashara).


title: Canterbury

text: Kuanzia mwaka 560 ukawa mji mkuu wa ufalme wa Kijerumani wa Kent, na mwaka 597 Augustino wa Canterbury akitokea Roma akaanzisha huko dayosisi ya kwanza ya Kilatini katika kisiwa cha Britania. Kwa ubatizo wa mfalme, uinjilishaji ulipiga hatua kubwa.


title: Canterbury

text: Tangu hapo, mji huo ukawa na umuhimu hasa upande wa Ukristo, kwa sababu dayosisi hiyo ilizaa taratibu nyingine zote za kisiwa hicho.


title: Canterbury

text: Kwa msingi huo, Askofu mkuu wa Canterbury akawa mkuu wa Maaskofu wote wa Uingereza, halafu wa Waanglikana wote duniani.


title: Uprotestanti

text: Uprotestanti ni aina ya Ukristo iliyotokana na Kanisa Katoliki huko Ulaya Kaskazini katika karne XVI kufuatana na tapo la kidini na la kisiasa maarufu kwa jina la "Matengenezo ya Kiprotestanti". Wahusika wakuu wa tapo hilo ni Martin Luther na Yohane Kalvini.


title: Uprotestanti

text: Martin Luther, daktari wa teolojia na padri mtawa, alisema kuwa Kanisa linapaswa kurejea kwenye mizizi yake, na kutoa uzito zaidi kwa yale yaliyoandikwa katika Biblia. Luther alidhani kuwa Kanisa limekwenda mbali na mafundisho ya awali. Alichapisha tasnifu 95 kuhusu njia ya Kanisa Katoliki. Wengine wanasema, alizipigilia kwenye mlango wa kanisa la Wittenberg, lakini wengine wanasema hii si kweli. Tasnifu 95 zilichapishwa mnamo mwaka wa 1516 au 1517. Kwa maneno hayo, yalianza Matengenezo ya Kiprotestanti.


title: Uprotestanti

text: Mwaka 1529, Bunge la Speyer (Ujerumani), kikao cha wakuu wa Ujerumani na miji huru kilipokuwa kikiongea dhidi ya Matengenezo lilikataza tena uenezaji wake katika Dola Takatifu la Kiroma mpaka Mtaguso mkuu utakaporudisha utaratibu ndani ya Kanisa.


title: Uprotestanti

text: Lakini watawala waliomuunga mkono Luther walitoa hati ya pamoja inayoanza na maneno "Protestamur", yaani "Tunapinga".


title: Uprotestanti

text: Mwaka 1555 Amani ya Augsburg ilipitisha kauli ya kwamba cuius regio, eius religio, yaani kila raia anapaswa kufuata madhehebu ya eneo anamoishi, kadiri ilivyopangwa na mtawala wake, la sivyo ni lazima ahame.


title: Uprotestanti

text: Uprotestanti unagawanyika katika maelfu ya madhehebu tofauti, lakini inawezekana kutambua mambo kadhaa yanayolingana katika hayo yote:


title: Uprotestanti

text: Leo Waprotestanti wote duniani wanakadiriwa kuwa kati ya 800,000,000 na 1,000,000,000.


title: Mtume Mathia

text: Mtume Mathia (kwa Kigiriki "Matthias" kutokana na "Mattathias", kwa Kiebrania "Mattithiah", maana yake "Zawadi ya Mungu") kadiri ya Matendo ya Mitume 1:21-22 alikuwa mfuasi wa Yesu Kristo tangu alipobatizwa na Yohane Mbatizaji hadi alipopaa mbinguni mwaka 30 (au 33).


title: Mtume Mathia

text: Kabla ya Pentekoste wa mwaka huo, Mtume Petro alipendekeza kwamba mmoja kati ya wafuasi wa kwanza wa Yesu ashike nafasi ya marehemu mtume Yuda Iskarioti, na kura ya bahati ilimuangukia Mathia.


title: Mtume Mathia

text: Ingawa Biblia haina habari zaidi juu yake, anaheshimiwa kama mtakatifu, hasa tarehe 14 Mei (Kanisa Katoliki na Anglikana), tarehe 9 Agosti (Waorthodoksi wa Mashariki) na tarehe 24 Februari (Walutheri na wengineo).


title: Connecticut

text: Connecticut ni jimbo la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani.


title: Connecticut

text: Connecticut ilikuwa kati ya majimbo zilizoasi dhidi ya Uingereza mwaka 1776 na kuunda nchi mpya ya Marekani tangu 1778.


title: Connecticut

text: Imepakana na Massachusetts, Rhode Island na New York. Iko kwenye mwanbao wa Atlantiki. Mji mkuu ni Hartford na mji mkubwa ni Bridgeport. Jimbo lina wakazi 3,501,252 (2008) wanaokalia eneo la kilomita za mraba 14,356.


title: Carlos Bernard

text: Carlos Bernard Papierski (amezaliwa tar. 12 Oktoba 1962 mjini Evanston, Illinois) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama Tony Almeida katika tamthilia ya "24". Carlos, pia alishawahi kushiriki katika tamthilia ya The Young and the Restless na Sunset Beach.


title: Carlos Bernard

text: Bernard amemuoa mwigizaji Sharisse Baker mnamo 1999.


title: Kasula

text: Kasula ni vazi la nje la Askofu na la kasisi katika adhimisho la Ekaristi.


title: Kasula

text: Inatokana na mavazi ya kiraia ya zamani ("paenula" ya Warumi).


title: Kasula

text: Inaweza kuwa na sura na rangi mbalimbali, lakini inatakiwa kufunika sehemu kubwa ya mwili, jina linavyodokeza ('nyumba ndogo').


title: Dalmatika

text: Dalmatika ni vazi la nje la shemasi katika liturujia ya Kanisa Katoliki, Waanglikana n.k.


title: Dalmatika

text: Inaweza kuwa ya rangi tofauti kadiri ya adhimisho husika.


title: Dalmatika

text: Mara kadhaa Askofu anaivaa chini ya kasula kuonyesha kamba ana utimilifu wa Daraja takatifu.


title: Dalmatika

text: Kwa asili ilikuwa vazi la Kaisari wa Dola la Roma la Mashariki, lakini kuanzia karne ya 4 inatumika katika ibada.


title: Kiefer Sutherland

text: Kiefer William Frederick Dempsey George Rufus Sutherland (amezaliwa tar. 21 Desemba 1966) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchnii Kanada. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama Jack Bauer kutoka katika mfululizo wa kipindi cha televisheni cha FOX marufu kama "24". Yeye ni mshindi wa tuzo za "Emmy Award" na "Golden Globe Award".


title: Elisha Cuthbert

text: Elisha Ann Cuthbert (amezaliwa tar. 30 Novemba 1982) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Kanada. Cuthbert anafahamika sana kwa vile zamani alikuwa mtangazaji wa kipindi cha televisheni cha Kikanada maarufu kama "Popular Mechanics for Kids".


title: Elisha Cuthbert

text: Alianza kupata uhusika mkuu kwa mara ya kwanza mnamo mwaka wa 2003, pale alipocheza katika filamu ya "" ikafuatiwa na "". Pia alipata kushiriki katika filamu moja ya mwaka wa 2005 "House of Wax" na pia filamu nyingine ya kutisha ya mwaka wa 2007 - "".


title: Elisha Cuthbert

text: Uhusika uliompa umaarufu zaidi ni pale alipocheza kama Kim Bauer katika mfululizo wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama "24".


Umoja wa Nchi za Asia ya Kusini-Mashariki (Association of Southeast Asian Nations - ASEAN) ni ushirikiano wa kimataifa wa nchi za upande wa kusini mashariki wa bara la Asia.


title: Umoja wa Nchi za Asia ya Kusini-Mashariki

text: Unaunganisha mataifa 10 yaliyoko kijiografia na kisiasa kati ya nchi kubwa za China na Uhindi. Shabaha yake ni kuboresha ustawi wa uchumi, maendeleo ya kijamii na ya kiutamaduni na kutunza amani ya sehemu hii ya dunia.


text: Umoja huu ulianzishwa mwaka 1967 na Indonesia, Malaysia, Ufilipino, Singapur na Uthai. Baadaye Brunei, Kambodia, Laos, Myanmar na Vietnam zlijiunga nao.


text: Tangu kwa na nchi wanachama 10 eneo la umoja huu ulikuwa 4,500,000 km na uchumi wake unakua haraka ulifikia pato la trilioni USD $1.4 mnamo mwaka 2008. Jumla ya wakazi ilikuwa watu 575,000,000 ambayo ni sawa na 8% za watu wote duniani.


text: Takriban theluthi moja ya watu hawa ni Waislamu (milioni 240) walioko hasa Indonesia na Malaysia. Uthai, Myanmar, Laos, Kambodia na Vietnam wako hasa wafuasi wa Ubudha.


text: Uchumi unastawi hasa kutokana na malighafi kama mafuta ya petroli pamoja na bidhaa za elektroniki. Nchi za Asean zimefaulu kwa ujumla kuondoka kwenye umaskini mkali na kujenga uchumi wa viwandani.


text: Nchi zote zina tamaduni za kale za kienyeji zilizosimama imara hata wakati wa ukoloni.


text: Umoja huu una mikutano ya kila mwaka.


title: Kuzumburu

text: Kuzumburu au pasa ni ndege wa familia Coliidae. Spishi zote zinatokea Afrika chini ya Sahara. Ndege hawa ni wadogo kadiri na wana mkia mrefu na kishungi kichwani. Rangi yao ni kijivu au kahawia. Huenda kwa makundi matawini kwa miti wakitafuta majani, maua na matunda ya kulika. Mwenendo huu unafanana ule wa panya na kwa sababu hiyo waitwa “mousebirds” (ndege-panya) kwa Kiingereza na majina yanayofanana kwa lugha nyingine. Kuzumburu hujenga matago kwa vitawi yenye umbo wa kikombe ambayo yamefunikwa ndani kwa manyasi. Jike huyataga mayai 2-4 na kinda huondoka tago baada ya muda mfupi tu.


title: Kim Bauer

text: Kim Bauer ni jina la uhusika wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama "24". Uhusika ulichezwa na Elisha Cuthbert.


title: Kim Bauer

text: Kim Bauer alizaliwa mjini Santa Monica, California, mnamo mwaka wa 1987, akiwa mtoto pekee wa Jack na Teri Bauer.


title: Kim Bauer

text: Aliachia mbali masomo katika shule ya Santa Monica High School, lakini ameambulia kadigrii kake cha masuala ya Computer Programming katika chuo maarufu cha Santa Monica College. Halafu baadaye zaidi alijibisha kikazi katika Kitengo cha Kuzuiya Ugaidi cha mjini Los Angeles maarufu kama Counter Terrorist Unit (CTU).


title: Tony Almeida

text: Anthony "Tony" Almeida ni jina la uhusika wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama ""24"". Uhusika ulichezwa na Carlos Bernard. Almeida, ni mmoja kati ya watu ambao Jack Bauer bado anawaamini hadi hapo ilipofikia umauti wake katika Msimu wa Tano. Tony anaonekana akifa mikononi mwa Bauer katika sehemu ya kumi na tatu ya msimu tano, lakini alifufuliwa baada ya dakika kumi kwa kutumia sindano ya hypothermic, na kurejea katika msimu wa saba.


title: Tony Almeida

text: Tony Almeida alizaliwa mjini Chicago, Illinois, mnamo mwaka wa 1973. Ana stashahada ya Computer Science na Engineering alioipata katika Chuo Kikuu cha Jimbo la San Diego na Master's degree ya Computer Science kutoka katika Chuo Kikuu cha Stanford. Alishawahi kutumikia kama katika .


title: Idaho

text: Idaho ni jimbo la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Mji mkubwa na mji mkuu ni Boise. Imepakana na Montana, Utah, Nevada, Oregon, Washington, na British Columbia katika Kanada.


title: Idaho

text: Jimbo lina wakazi wapatao 1,523,816 (2008) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 216,632.


title: Idaho

text: Snake River (Mto Nyoka) ni mto mkubwa wa Idaho wenye urefu wa km 1,674.


title: Indiana

text: Indiana ni jimbo la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Mji mkuu na mji mkubwa ni Indianapolis. Imepakana na Michigan, Ohio, Kentucky, na Illinois. Iko kwenye mwanbao wa Ziwa Michigan.


title: Indiana

text: Jimbo lina wakazi wapatao 6,376,792 (2008) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 94,321.


title: Indiana

text: State of Indiana Official Website


title: Jack Bauer

text: Jack Bauer ni jina la kutaja mhusika mkuu wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama "24". Uhusika unachezwa na Kiefer Sutherland. Jack Bauer, amepata mafunzo makali na kufanya kazi katika viwango tofauti akiwa kama kachero wa serikali, ikiwemo na Jeshi la US - Delta Force, LAPD SWAT, CIA, na mwishoni katika Kitengo cha Kuzuia Ugaidi () cha Los Angeles.


title: Jack Bauer

text: Ndani ya hadithi ya "24", yeye ndiyo mwanachama pekee wa kitengo kizima cha CTU na mara nyingi hufikirika kwamba yeye ndiye kachero pekee wa CTU waliyenaye. Kawaida kazi za Bauer zinahusiana na masuala ya kusaidia na kupambana na mashambulio ya kigaidi yanayofanyika Marekani, anasaidia wananchi na serikali yake.


title: Jack Bauer

text: Katika matukio mengi, Jack hajioni kama yeye ni babkubwa sana, hivyo wengi humlenga yeye na ndiye pekee mwenye kupendwa. Mwigizaji Kiefer Sutherland amecheza kama Jack Bauer katika mfululizo huu na video gemu, na mwaka 2006 amesaini mkataba mwingine walau aongeze misimu mingine mitatu. Bauer mara nyingi hutumia kutesa sana wakati wa kuhojiana na mharifu, na hii inasemekana ndiyo tabia kubwa ya wahojaji wa CIA.


title: Leslie Hope

text: Leslie Hope (amezaliwa tar. 6 Mei 1965 mjini Halifax, Nova Scotia) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Kanada. Amepata kuonekana katika filamu na tamthilia za Kikanada na Kimarekani. Alimaliza elimu yake ya juu katika Chuo Kikuu cha Mt. Michael kilichopo mjini Victoria, British Kolumbia, mnamo mwaka wa 1982. Ameolewa na sinematografa, mtayarishaji na mwongozaji Adam Kane. Hope, huenda akawa anafahamika zaidi kwa kucheza kama Terri Bauer katika mfululizo wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama 24.


title: Teri Bauer

text: Teri Bauer ni jina la uhusika wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama "24". Uhusika ulichezwa na Leslie Hope.


title: Teri Bauer

text: Teri Bauer alizaliwa mnamo mwaka wa 1968. Ni mke wa Jack Bauer na ndiye mama wa Kim Bauer. Ana digrii ya mambo ya upambaji na ubunifu wa mavazi, aliyoipatia katika Chuo Kikuu cha California, na alifanya kazi kama mbunifu wa kujitegemea.


title: James Morrison

text: James Paige Morrison (amezaliwa tar. 21 Aprili 1954) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Marekani. Alizaliwa mjini Bountiful Utah, ni mtoto wa kiongozi wa maofisa, na alikulia mjini Anchorage, Alaska, Marekani.


title: James Morrison

text: Katika vipindi vya TV, Morrison amepata kuonekana katika mfululizo wa "Frasier", "The X-Files", "JAG", "Murder She Wrote", "The West Wing" na "Six Feet Under".


title: James Morrison

text: Hivi karibuni amepata kushika nafasi katika mfululizo wa TV wa 24. Humo alicheza kama Mkurugenzi wa CTU na alitumia jina la Bill Buchanan. Alianza kama nyota mgeni katikati ya msimu wa nne (2005), na akaja kuwa katika orodha ya wahusika wakuu katika msimu wa tano, sita, na saba (2006, 2007, 2009), hadi pale uhusika wake ulipokuja kuuawa.


title: James Morrison

text: Yeye na mkewe wanaishi mjini Los Angeles na mtoto wao wa kiume, Seamus, ambaye alizaliwa mnamo mwaka wa 1999.


title: Bill Buchanan

text: Bill Buchanan ni jina la uhusika wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama "24". Uhusika unachezwa na James Morrison. Humu kacheza kama Mkurugezi wa Kitengo cha Kuzuia Ugaidi cha Los Angeles (CTU), kuanzia msimu wa nne hadi wa sita, pale alipolazimishwa ajiuzuru.


title: Bill Buchanan

text: Katikati ya Msimu wa 5 na 6, amemwoa Karen Hayes. Amerudi tena katika msimu wa 7, anafanya kazi kama kachero wa kujitegemea juu ya kufichua njama za magaidi katika serikali kuu. Yeye, Tony Almeida, Michelle Dessler, David Palmer, na Mike Novick wamefanya mpango wa kuongopea kifo cha Jack Bauer ili asitiwe kizuizini na serikali ya nchi ya China kwa kosa la kuvamia ubalozi wa China kinyume cha sheria.


title: Paul Schulze

text: Paul Schulze (amezaliwa 12 Juni, 1962) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama Ryan Chappelle katika mfululizo wa FOX maarufu kama "24" kuanzaia mwaka 2001 hadi 2003. Pia anajulikana kwa kucheza kama Father Phil Intintola katika "HBO" "The Sopranos" kuanzia mwaka wa 1999 hadi 2006.


title: Lukungu

text: Lukungu ni ndege wa familia Trogonidae. Wanatokea misituni kwa tropiki katika Afrika, Asia na Amerika. Ndege hawa wana ukubwa wa kwenzi mkubwa. Rangi zao ni kali na spishi za Afrika zina tumbo jekundu na mgongo kijani. Hula wadudu hasa lakini spishi za Amerika na Asia hula matunda pia. Dumu au dumu na jike pamoja huchimba tundu katika mti unaooza au kichuguu ili kutaga mayai ndani yake. “Violaceous trogon” hutengeneza tago lake mara nyingi ndani ya tundu la nyigu. Jike huyataga mayai 2-4. Makinda huota manyoya haraka sana: katika wiki mbili hadi tatu, pengine wiki nne.


title: Mdiria

text: Midiria ni ndege wadogo wa nusufamilia Alcedininae katika familia Alcedinidae. Spishi nyingine zinaitwa kizamiadagaa au kisharifu. Spishi zote zina rangi buluu mgongoni na kichwani, na tumbo ni jekundu kwa kawaida. Ndege hawa wana domo kubwa kwa kulinganisha na ukubwa wao ambalo lina ncha kali. Hukamata samaki wakipiga mbizi majini lakini hula gegereka na wadudu pia. Visharifu hula wadudu tu. Dume na jike pamoja huchimba tundu katika ukingo wa mto au uso mwingine wa wima wa mchanga. Tundu hili lina urefu wa mita 0.5-1 na jike huyataga mayai 2-10 kwenye mwisho wake uliokuzwa.


title: Ryan Chappelle

text: Ryan Chappelle ni jina la uhusika wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama "24". Uhusika ulichezwa na Paul Schulze. Katika mfululizo huu, Chappelle alikuwa Mkurugenzi wa Kanda ya Los Angeles katika Kitengo cha Kuzuia Ugaidi (CTU).


title: Ryan Chappelle

text: Yupo juu ya George Mason na Alberta Green katika kuamuru. Akiwa kama mwikilishi wa kanda, anachukua amri moja kwa moja kutoka kwa Rais. (Ingawa katika Msimu wa 1 alipewa agizo kutoka kwa mmoja wa maofisi wa Pentagon ambalo alilifuata bila kupinga). Mwishoni anaeonekana kuawa na Jack Bauer kwa kufuati agizo lililotolewa na gaidi Stephen Saunders - na wasipofanya hivyo, basi ataachia virusi nchini mwao.


title: Ryan Chappelle

text: Kwa hili, Jack hakuwa na budi hasa ikiwa hata Rais David Palmer ametoa ruhusa ya kuawa kwa Chappele. Chappele alikuwa kiongozi mzuri kabisa katika CTU. Chappele ni kiongozi pekee aliyekubali maisha yake yapotee kwa ajili ya wananchi. Juu ya hayo, Chappele alikuwa mwoga kimaamuzi - ambavyo huwezi kufananisha na Bill Buchanan.


title: Reiko Aylesworth

text: Reiko Aylesworth (amezaliwa tar. 9 Desemba 1972 mjini Evanston, Illinois) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kazi zake za mfululizo wa televisheni maarufu kama "24". Katika 24, alicheza kama Michelle Dessler.


title: Michelle Dessler

text: Michelle Dessler ni jina la kutaja uhusika wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama "24". Uhusika ulichezwa na Reiko Aylesworth.


title: Michelle Dessler

text: Alikuwa rafiki wa karibu na mwanamke pekee anayeaminiwa na Jack katika CTU na vilevile ni rafiki yake hata nje ya kazi. Alianza kuonekana kwa mara ya kwanza katika msimu wa pili wa "24" akiwa kama Meneja wa Uratibu wa Internet katika Tawi la CTU la Los Angeles na kisha baadaye akaja kuwa mwandani wa Tony Almeida.


title: Michelle Dessler

text:
Katika vipengele vya usoni, ameonekana kusaidia nafasi kama Mkubwa wa Kazi na Kaimu Kachero Maalum na Kiongozi ka CTU Los Angeles, na Ushirika wa Kachero Maalum Kandani.
Michelle alipata digrii moja ya Computer Science katika Chuo Kikuu cha California, na akaanza katika Taasisi ya Taifa ya Viwango na Teknolojia, na High Confidence Systems Working Group, kabla ya kukodiwa na tawi la CTU la Los Angeles.


title: Roger Cross

text: Roger R. Cross (amezaliwa tar. 19 Oktoba 1969) ni mwigizaji wa filamu kutoka nchini Kanada. Ameonekana zaidi katika mifululizo ya vipindi televiseheni, hasa zilizo tengenezwa nchini Kanada. Yeye ni mtoto wa nne katika familia ya watoto wa tano. Alizaliwa Jamaika, lakini alihamia nchini Kanada akiwa na umri wa miaka saba. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama Curtis Manning kutoka katika mfululizo wa "24" huko nchini Marekani na "" ya nchini Kanada.


title: Curtis Manning

text: Curtis Manning ni jina la uhusika wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama "24". Uhusika ulichezwa na Roger Cross.


title: Curtis Manning

text:
Kabla ya kujiunga na CTU, alikuwa mwanachama Kitengo cha Polisi cha Boston katika kikosi cha SWAT na awali alifanya kazi katika Kikosi cha Jeshi Maalum la Marekani wakati wa .
Manning ana digrii ya B.A. katika mambo ya Sosholojia alioipata katika Chu Kikuu cha Massachusetts.


title: George Mason

text: George Mason ni jina la uhusika wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama "24". Uhusika ulichezwa na Xander Berkley.


title: George Mason

text: Yeye ni Mkurugenzi wa pili wa CTU. Kazi kubwa ilikuwa katika mambo ya utawala, lakini atekwa na Jack Bauer. Mason ndiye anayehusika kwa kukamatwa kwa Bauer na kugundua mwili wa Alan York.


title: George Mason

text: Mason ndiye anayehusika kwa kuongoza msako wa kuiokoa familia ya Bauer na kuzuia njama nzima dhidi ya David Palmer. Mason pia anahusika kwa kukamatwa kwa Nina Myers.


title: George Mason

text: Katika msimu wa 2, Mason dhahiri anajaribu kukimbia katika eneo ambalo linasemekana litafanyiwa uvamizi wa kigaidi, lakini akiwa njiani akapata simu iliyokuwa ikizungumzia kwamba kuna sehemu wanaunganisha mabomu ya nyuklia. Wakati wa mapigano ya risasi, Mason akapiga sehemu iliyokuwa imefunikwa sumu ya hewa.


title: George Mason

text: Hivyo ilimwathiri na akaambiwa atakufa baada ya siku moja toka alipopewa dawa za kupunguza makali. Mason baadaye akaoneka kujitolea mhanga maisha yake kwa kulibeba bomu la nyuklia na kwenda kulipuka nalo kwenye jangwa. Mason pia alikuwa mshabiki wa Jimi Hendrix.


title: Xander Berkeley

text: Alexander Harper Berkeley (amezaliwa tar. 16 Desemba 1955) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama George Mason katika mfululizo wa televisheni wa "24".


title: Mary Lynn Rajskub

text: Mary Lynn Rajskub (muda mwigine hujiita kama Marylynn Rajskub) (amezalia tar. 22 Juni 1971) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Marekani. Huyu ni msanii na mchekashaji wa vitimbi vya kusimama. Ana asili ya Kicheki na Kiireland. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama Chloe O'Brian kutoka katika mfululizo wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama "24".


title: Chloe O'Brian

text:
Chloe O'Brian ni jina la uhusika wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama "24". Uhusika unachezwa na Mary Lynn Rajskub.
Ni mmoja kati ya watu wachache wanaoaminiwa na Jack Bauer, mara nyingi humpa msaada mkubwa hadi ile isiyoruhusiwa. Ameonyesha uwezo wake mkubwa katika matumizi ya kompyuta. Anatumia muda wake mwingi akiwa kwenye vyumba vya kompyuta, ingawa, kuna mara chache alizotumwa aende kwenye uwanja wa mapambano na akalazimika kujifunza namna ya kutumia silaha - hasa kwenye Siku ya 4 na 5. Ukiachia mbali masuala yake binafsi na kijamii, Chloe amepata marafiki kibao CTU na ameonyesha kuwajali na umanifu katika kazi. Huyu ni tegemezi la CTU. Huyu ndiye anayetia utamu katika mfululizo mzima wa 24.


title: Vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Hispania

text: Vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Hispania ilipiganiwa miaka ya 1936-1939 kati ya watetezi wa serikali ya Jamhuri ya Hispania na wafuasi wa kiongozi wa kijeshi jenerali Francisco Franco.


title: Vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Hispania

text: Hatimaye Franco alishinda akawa kiongozi na dikteta wa Hispania hadi kifo chake mwaka 1975.


title: Vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Hispania

text: Siasa ya Hispania ilikuwa katika hali ya vurugu tangu kuanzishwa kwa jamhuri ya pili mwaka 1931 iliyomaliza utawala wa mfalme Alfonso XIII. Sehemu kubwa za wafanyakazi wa viwandani hazikuridhika na jamhuri, wakalenga mapinduzi ya kijamii.


title: Vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Hispania

text: Harakati kali ya upinzani dhidi ya nafasi kubwa ya Kanisa Katoliki katika taifa la Hispania ilisababisha mashambulio shidi ya makanisa na monasteri na kifodini cha Wakristo wengi, hasa mapadri na watawa.


title: Vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Hispania

text: Wafuasi wa mfalme aliyeondoka nchini, watetezi wa Kanisa Katoliki, wenye mashamba makubwa na chama kipya cha Falange walianza kuungana kupinga kwa jamhuri na katiba yake kwa jumla.


title: Vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Hispania

text: Baada ya majaribio ya vikosi vya wafanyakazi wasoshalisti, lakini pia wanajeshi wapenzi wa mfalme waliolenga wote kupindua serikali, uchaguzi wa 1936 haukuleta usuluhisho wa matata ya siasa. Vikundi viwili vikubwa vilivyoshindana vilikuwa "umoja wa wananchi" uliounganisha wasoshalisti, wakomunisti na vikundi vidogo dhidi ya "umoja wa taifa" uliounganisha wafuasi wa mfalme, Wakatoliki, chama cha wenye mashamba na Falange. Umoja wa wananchi ulipata kura chache zaidi kuliko wapinzani wake na sheria ya uchaguzi uliupa nafasi nyingi bungeni.


title: Vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Hispania

text: Vurugu ziliendelea na baada ya mauaji ya kisasa sehemu za jeshi chini ya jenerali Franco zilichukua silaha dhidi ya serikali ya jamhuri. Sehemu kubwa ya jeshi ilijiunga naye.


title: Vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Hispania

text: Serikali ya jamhuri ilikuwa na sehemu nyingine ya jeshi lakini viongozi wengi walikuwa upande wa upinzani. Kila upande ulitolea silaha kwa wanamigambo walioundwa na vyama mbalimbali vya kisiasa.


title: Vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Hispania

text: Watetezi wa jamhuri walipata usaidizi kutoka serikali za Umoja wa Kisovyeti na Meksiko na wapinzani walisaidiwa na serikali za Benito Mussolini nchini Italia na Adolf Hitler nchini Ujerumani. Marafiki wa jamhuri ya Hispania walikuja kutoka nchi nyingi na kushika silaha wakaitwa vikosi vya kimataifa ("international brigades").


title: Vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Hispania

text: Mapigano yalikuwa makali na watu wengi waliuawa ovyo.


title: Vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Hispania

text: Mwishowe jeshi la Franco lilishinda likisaidiwa na vikosi vya jeshi la Italia na Ujerumani.


title: Vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Hispania

text: Kati ya mapigano mengi lilitokea shambulio la ndege za kijeshi za Kijerumani dhidi ya mji wa Guernica, lililokuwa kati ya mashambulio ya kwanza ya idadi kubwa ya ndege dhidi ya mji wowote duniani.


title: Vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Hispania

text: Guernica iliharibika, na Pablo Picasso alichora taswira iliyopata kuwa maarufu.


title: Vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Hispania

text: Baada ya ushindi wa Franco mwaka 1939 vyama vya upande wa jamhuri vilipigwa marufuku na vyama vyote vya upinzani vililazimishwa kuungana katika Falange chini ya uongozi wa Franco mwenyewe.


title: Kurea

text: Kurea ni ndege wadogo wa nusufamilia Halcyoninae katika familia Alcedinidae. Spishi nyingine zinaitwa kichi au kijimbi-msitu. Wanafanana na midiria lakini ni wakubwa zaidi na spishi nyingi hutokea mbali na maji. Takriban spishi zote ni buluu mgongoni na domo lao ni jekundu mara nyingi. Spishi ndogo hula wadudu hasa lakini sphishi kubwa zaidi hukamata kaa, vyura, mijusi, nyoka, panya au makinda ya ndege pia. Huchimba tundu katika ukingo wa mto, kichuguu au mti unaooza ambalo ndani lake jike huyataga mayai 2-5. Spishi nyingine zinatumia tundu la ndege mwingine kama zuwakulu au kigong'ota.


title: Kansas

text: Kansas ni jimbo la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Mji mkuu ni Topeka na mji mkubwa ni Wichita.


title: Kansas

text: Kansas ni hasa jimbo la kilimo cha ngano pamoja na alizeti na mtama.


title: Kansas

text: Jimbo lina wakazi wapatao 6,376,792 (2008) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 213,096.


title: Kansas

text: Imepakana na Nebraska, Missouri, Oklahoma na Colorado.


title: Carlo Rota

text: Carlo Rota (amezaliwa tar. 17 Aprili 1961) ni mzaliwa wa Uingereza-mwigizaji filamu na tamthilia wa Kikanada. Huenda akawa anafahamika zaidi kwa kucheza kama Morris O'Brian kutoka katika mfululizo wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama 24.


title: Morris O'Brian

text: Morris O'Brian ni jina la uhusika wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama "24". Uhusika unachezwa na Carlo Rota.


title: Morris O'Brian

text:
Kama jinsi inavyoonekana katika Siku ya 6 (kuanzia saa 11 jioni hadi saa saa kumi na mbili magharibi), Morris anaonekana anaweza kuongea na kusikia kidoogo lugha ya Kirusi.
Mwigizaji Carlo Rota alielezea maana ya Morris ni "utata". Kiasili anatokea Uingereza, yeye ni mnyumbulishaji wa mitambo ya CTU, na mume mtengwa wa Bi. Chloe O'Brian, ingawa wawili hao walirudiana katika Msimu wa 6. Akiwa kama mcheshi, kipenzi cha watu, na ana amaarifa ya juu na mitambo ya CTU; lakini hupoteza muda kwa kujinywea pombe kidogo.


title: Kodi (ushuru)

text: Kodi (pia: ushuru) ni malipo ambayo watu wanatozwa na serikali.


title: Kodi (ushuru)

text: Kodi ni chanzo kuu cha mapato kwa serikali ya kisasa. Mapato haya yanagharamia shughuli za serikali, mishahara na marupurupu za watumishi wa dola, gharama za huduma zinazotolewa na serikali au za shughuli za umma: kwa mfano shule, hospitali, ujenzi wa barabara, polisi, mahakama au jeshi.


title: Kodi (ushuru)

text: Kuna njia mbalimbali za kutoza kodi


title: Kodi (ushuru)

text: Siku hizi kodi hutozwa kama pesa lakini kihistoria na katika mazingira ambako watu hawana pesa taslim kodi inatolewa pia kwa njia ya kazi. Mfano ni ujenzi wa barabara ambako wananchi wote wa eneo fulai wanapswa kushiriki na kuchangia kazi yao kwa muda fulani.


title: Kodi (ushuru)

text: Katika mazingira ya mashambani zamani kodi ililipwa pia kwa kutozwa asilimia ya mavuno au mifugo.


title: Kodi (ushuru)

text: Malipo ya kodi ni wajibu wa wananchi hata kama watu wengi wanajaribu kuepukana nayo. Serikali inadai malipo ikitisha adhabu kwa watu wanaoficha mapato yao au wanaokataa malipo.


title: Kodi (ushuru)

text: Serikali huwa na idara za kodi ambazo zimekabidhiwa jukumu la kutunza kumbukumbu ya malipo na kukusanya pesa zinazodaiwa.


title: Kodi (ushuru)

text: Katika mazingira ya kisasa ni makampuni yanayopaswa kukusanya kodi za wafanyakazi kwa njia ya kukata kodi kwenye mshahara na kuzikabidhi kwa serikali.


title: Kodi (ushuru)

text: Biashara zinatakiwa kutunza kumbukumbu za mapato kwa kodi isipokuwa mara nyingi biashara ndogondogo hutozwa kiasi fulani isiyobadilika bila kuchunguza mapato yenyewe.


title: Eric Balfour

text: Eric Salter Balfour (amezaliwa tar. 24 Aprili 1977) ni mwimbaji na mwigizaji wa filamu na televisheni kutoka nchini Marekani. Huyu ndiye mwimbaji kiongozi wa bendi ya "Born As Ghosts", zamani ilikuwa inajulikana kwa jina la "Fredalba". Huenda akawa anafahamika zaidi kwa kucheza kama Milo Pressman kutoka katika mfululizo wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama "24".


title: Detepwani (familia)

text: Detepwani ni ndege wa nusufamilia Cerylinae katika familia Alcedinidae. Spishi kubwa zinaitwa mkumburu au zumbulu. Wanafanana na midiria lakini spishi nyingi ni wakubwa zaidi na zote zina kishungi. Kwa kweli baina ya spishi hizi kuna zile kubwa kabisa za familia hii, lakini American pygmy kingfisher ni mdogo sana. Takriban spishi zote zina rangi ya majani ya metali mgongoni na nyekundu kidarini, lakini detepwani wa kawaida ni mweusi na mweupe tu.


title: Detepwani (familia)

text: Detepwani hubobea katika kukamata samaki lakini hula gegereka, vyura na wadudu pia. Huchimba tundu katika ukingo wa mto ambalo ndani lake jike huyataga mayai 2-5.


title: Milo Pressman

text: Milo Pressman ni jina la uhusika wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama "24". Uhusika ulichezwa na Eric Balfour.


title: Milo Pressman

text: Wakati wa Msimu wa 6, Milo anafanya kazi kama Kiongozi wa Uratibu wa Internet wa CTU, Los Angeles.


title: Milo Pressman

text: Milo Pressman alizaliwa mnamo mwaka wa 1978.Ana Master digrii ya Computer Science aliyoipatia katika Chuo Kikuu cha Stanford, pia ana digrii ya Mathematics aliyoipatia katika Chuo Kikuu cha Michigan.


title: Milo Pressman

text: Katika msimu wa kwanza, alifanya kazi kama mshauri wa usalama wa CTU. Siku iliyofuata ya msimu wa kwanza, alirudi zake Kandani na kuijiendeleza na mafunzo hayo.


title: Kentucky

text: Kentucky ni jimbo (commonwealth) la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Mji mkuu ni Frankfort.


title: Kentucky

text: Miji muhimu baada ya Frankfort ni Louisville, Lexington, Paducah, Pikeville na Ashland.


title: Kentucky

text: Kiingereza ni lugha rasmi.


title: Kentucky

text: Imepakana na Illinois, Indiana, Ohio, West Virginia (Virginia Magharibi), North Carolina (Carolina Kaskazini), Tennessee na Missouri.


title: Kentucky

text: Jimbo lina wakazi wapatao 4,269,245 (2008) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 104,659.


title: Kentucky

text: Commonwealth of Kentucky Official Website


title: Louis Lombardi

text: Louis Lombardi (amezaliwa 1968) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Marekani.


title: Louis Lombardi

text: Lombardi alizaliwa mjini The Bronx, New York City, akiwa kama mtoto wa Louis Lombardi, Sr. Kwa upande wa televisheni, Lombardi alipata uhusika katika mfululizo wa "" alicheza kama , na kupata kuwa kama nyota mwalikwa katika kipindi kama vile "Entourage", "NYPD Blue" na "". Alikuwa mwanachama wa marudio ya "Fantasy Island" ya miaka ya 1990 na alipata kucheza katika mfululizo wa "24" - Edgar Stiles.


title: Louis Lombardi

text: Pia, amepata kucheza katika filamu kadhaa kama vile "Beer League", "The Usua", "Natural Born Killers", "Suicide Kings", "Beverly Hills Cop III","The Animal", "Spider-Man 2", "3000 Miles to Graceland", na "The Spirit". Ametoa na kuiongoza filamu yake mwenye iliopewa jina la "Dough Boys" ambayo ilifanyiwa ndani ya mji wa Bronx.


title: Jumuiya

text: Jumuiya (kwa Kiingereza: Commonwealth) kwa asili ya neno ni eneo la nchi lililotengwa kwa ajili ya utawala ndani ya dola fulani. Baadaye hutumiwa pia kwa muungano wa nchi kwa ajili ya malengo zilizo nayo pamoja.


title: Jumuiya

text: Baadhi ya mifano ya jumuiya ni:


title: Jumuiya

text: Nchini Marekani majimbo manne tu huitwa Commonwealth:


title: Kiogajivu

text: Viogajivu au kambu ni ndege wa tropiki wa jenasi "Coracias" katika familia Coraciidae. Wanafanana na kunguru wadogo wenye rangi kali: kahawia, buluu na zambarau. Spishi nyingine zina mileli miwili nyingine zina mkia wa mraba. Hula wadudu ambao wanawakamata kutoka kitulio cha juu. Tago lao ni tundu mtini. Jike huyataga mayai 2-4.


title: Jore

text: Jore au jole ni ndege wa tropiki wa jenasi "Eurystomus" katika familia Coraciidae. Wanafanana na viogajivu wenye rangi sawasawa na hawa: kahawia, buluu na zambarau, lakini jore ni wadogo zaidi wenye domo pana na fupi zaidi. Hula wadudu ambao wanawakamata kutoka kitulio cha juu. Tago lao ni tundu mtini. Jike huyataga mayai 2-4.


title: Teolojia ya Kiroho

text: Teolojia ya maisha ya kiroho ni tawi la teolojia linalohusu utekelezaji wa teolojia ya dogma na ya teolojia ya maadili katika kuongoza watu kuelekea muungano na Mungu ulio wa dhati zaidi na zaidi, likifafanua muungano huo ni nini na njia za kuufikia ni zipi. Hivyo linafafanua taratibu za ustawi wa uzima wa Kiroho kwa misingi ya teolojia (kwanza Biblia, lakini pia Mapokeo na Ualimu wa Kanisa) likiilinganisha na mang'amuzi ya watakatifu.


title: Teolojia ya Kiroho

text: Kitengo hicho cha teolojia ni muhimu hasa kwa Wakatoliki na Waorthodoksi, ambao kwao muungano na Mungu ndio lengo la ufunuo wake kwa binadamu.


title: Teolojia ya Kiroho

text: Madhehebu mengine ya Kikristo yana mtazamo tofauti kuhusu kumfuata Yesu Kristo kwa uongozi wa Roho Mtakatifu.


title: Teolojia ya Kiroho

text:
Teolojia hiyo inahitaji kuchambua mang'amuzi hayo kitaalamu, ikibainisha taratibu zake kadiri ya saikolojia (k.mf. ukavu unaotakasa unavyohusiana na muungano na Mungu). Somo hilo ni la kiteolojia pale ambapo uchambuzi huo unapotegemea mafundisho ya imani pia. Ikiwa elimunafsia ni ya lazima kwa maadilidini, ni ya lazima zaidi kwa maisha ya Kiroho ambayo yanachunguza ndani ya mtu hatua zake hadi muungano kamili.
Katika fani hii ni lazima tukwepe aina mbili za upotovu ambazo ni rahisi zitupate: moja kwa kuzingatia mafundisho ya imani na kupuuzia mang'amuzi, nyingine kwa kuzingatia mang'amuzi na kupuuzia mafundisho ya imani. Tunapaswa kuzungumzia maisha ya Kiroho kwa mwanga wa teolojia kuhusu neema inayotia utakatifu, maadili ya kumiminiwa na vipaji saba; la sivyo tungekusanya tu dalili za hali za Kiroho za juu, pasipo kuelewa kanuni za msingi za ustawi wa uzima wa Kimungu ambao haung'amuliki kwa kuwa si wa kimaumbile. Pia tungetia maanani mno uhaba wa watu wanaofikia muungano wa ndani na Mungu: hapo tungedhani walio wengi hawaitwi hata kwa mbali na kwa jumla wafikie hatua hiyo; tungesahau maneno ya Yesu yanayokumbushwa na [[walimu wa Kiroho kuhusu suala hilo: “Waitwao ni wengi, bali wateule ni wachache” (Math 22:14).
Upande wa pili tunapaswa kuzingatia maelezo ya watakatifu kuhusu hatua mbalimbali za maisha ya Kiroho, tukiyaangaza kwa imani ili kutambua katika mang'amuzi yao yapi ni ya pekee tu na yapi ni ya juu, lakini yanakusudiwa kuwa ya kawaida. Upande huo hatari nyingine ni kudhani neema ya kuzama katika sala ni ya wengi, tukiichanganya na [[sala sahili ya mapendo]] ambayo ni utangulizi wake tu. Kufuatana na aina hizo mbili za upotovu, kuna makosa mawili ya kuepwa katika kuongoza watu: kuwaachisha njia ya juhudi mapema mno au baadaye mno.
Basi, tunapaswa kuchimba [[ukamilifu]] wa Kikristo ili kuona wazi lengo ambalo Mwokozi amewawekea watu tusilipunguze. Halafu kuchambua mang'amuzi ili tutofautishe yaliyo ya lazima na yaliyo ya ziada. Hatimaye kujumlisha hayo mawili ili kuona yaliyo ya lazima au ya kufaa na ya kutamaniwa kusudi tuufikie ukamilifu, na yale ambayo ni ya pekee tu na hayahitajiki kufikia [[utakatifu]] mkuu.
Kutokana na hatari hizo mbalimbali, kusoma maisha ya Kiroho kunadai ujuzi wa teolojia (hasa juu ya neema, maadili ya kumiminiwa, na [[vipaji vya Roho Mtakatifu]] kuhusiana na mafumbo makuu ya [[Utatu]], [[umwilisho]], [[ukombozi]] na [[ekaristi]]) pamoja na ujuzi wa walimu wa Kiroho, hasa wale ambao [[Kanisa]] limewatambua kuwa viongozi katika masuala hayo.


title: Teolojia ya Kiroho

text:
Katika ngazi ya chini, maadilidini yanatakiwa kuzungumzia si tu ma[[dhambi]] ambayo tuyaepe, bali pia [[maadili]] ambayo tuwe nayo na usikivu katika kumfuata [[Roho Mtakatifu]].
Maisha ya Kiroho hayana upana wa maadilidini, lakini ni tawi la juu yake kwa jinsi linavyolenga kufikisha hadi muungano wa dhati na Mungu: kwa njia yake teolojia inarudi ilipoanzia na kudumisha umoja wake. Kwa hiyo linatakiwa kufuata mwanga wa [[ufunu]]o wa Kimungu uliomo katika [[Biblia]] na [[Mapokeo]], ambao peke yake unaweza kutujulisha [[uzima wa Kimungu]] na muungano na Mungu ambao unapita [[maumbile]].
Maisha ya Kiroho yanatumia mawazo ya maadilidini, lakini kuhusiana zaidi na ustawi wa uzima wa Kimungu rohoni.
Utekelezaji wake, ambao ndio lengo la maisha ya Kiroho kupitia uongozi wa mtu mmojammoja, una pande mbili: [[juhudi]] na ma[[fumbo]]. Upande wa juhudi maisha ya Kiroho yanazungumzia hasa namna ya kufisha [[vilema]] na kutekeleza maadili. Upande wa mafumbo yanazungumzia hasa [[usikivu]] kwa Roho Mtakatifu, neema ya kuzama katika mafumbo ya imani, na muungano unaotokana na neema hiyo, halafu [[karama]] ambazo pengine zinaongozana nayo.


title: Teolojia ya Kiroho

text:
Kadiri ya [[Thoma wa Akwino]], [[Yohane wa Msalaba]] na [[Fransisko wa Sales]] upande wa juhudi maisha ya Kiroho yanazungumzia [[hatua ya utakaso]] wa wanaoanza; hao, wakijua kwamba hawatakiwi kubaki nyuma na kupooza, wanajitahidi kutekeleza maadili, lakini kwa namna ya kibinadamu, yaani kwa nguvu zao zikisaidiwa na neema za kawaida.
Kumbe upande wa mafumbo unaanza katika [[hatua ya mwanga]] ambapo wanaoendelea, wakiangazwa na Roho Mtakatifu, wanatenda mara nyingi na waziwazi kwa vipaji vyake saba; kwa uongozi maalumu wa huyo mlezi wa ndani wanatenda kwa namna ipitayo maumbile ambayo kabla ya hapo ilikuwa imefichika au kujitokeza mara mojamoja tu.
Kwa walimu hao mambo yanayopatikana upande wa mafumbo ni ya juu katika njia ya kawaida ya utakatifu, ila si ya pekee hasa (kama [[njozi]]). Ni hivyo hata kwa wale wanaoitiwa utakatifu katika utendaji mwingi. Basi, kujua upande wa mafumbo hakufai tu kwa uongozi wa watu wachache wanaoitwa kufuata njia za pekee, bali kwa watu wote wanaolenga ukamilifu na muungano na Mungu katika maisha ya kila siku.
[[Ujinga]] wa [[kiongozi wa Kiroho]] kuhusu mambo hayo unaweza ukazuia wale anaowaongoza: kwa kuwa hapaswi kudhani kila [[huzuni]] ya mtu aliyechoka kiakili ni [[takaso la Kimungu]], lakini pia asidhani kuwa hilo likipatikana ni huzuni ya kinafsi tu.
Kutokana na hayo yote, ni wazi kwamba upande wa juhudi unalenga upande wa mafumbo. Vilevile upande wa mafumbo usipotanguliwa na juhudi za kufaa ni [[uongo]] mtupu. Tukitazama njia ya utakatifu kuanzia umbile letu, mafundisho haya yataonekana yamezidisha. Lakini tukiitazama kuanzia mafumbo yapitayo maumbile (uwemo wa Utatu mtakatifu ndani mwetu, umwilisho ulioleta ukombozi na ekaristi), hapo tutaiona kwa [[hekima]], yaani kutoka juu, badala ya kupima yote kutoka chini unavyofanya [[upumbavu]]. Ikiwa kweli Utatu mtakatifu unaishi ndani mwetu, ikiwa kweli [[Neno]] alifanyika mwili akafa kwa ajili yetu, yumo katika sakramenti kuu na kila siku anajitoa kwa ajili yetu, basi hapo watakatifu tu, wanaoishi kwa kujua na kama kung'amua mara nyingi mafumbo hayo, na kwa kuyapenda zaidi na zaidi katika giza na matatizo maishani, ndio waliopo panapotakiwa. Hapo maisha ya muungano wa ndani na Mungu yanaonekana kuwa peke yake ya kawaida kweli.
Kabla hatujafikia maisha hayo, tuko bado kama watu waliosinzia, wasioishi vya kutosha kwa [[hazina]] ile kuu tuliyokabidhiwa na Mungu. Utakatifu ni muungano wa ndani na Mungu, yaani ukamilifu wa [[upendo]] kwake na kwa jirani. Ukamilifu huo unapatikana katika njia ya kawaida, kwa sababu [[amri]] ya upendo inayowapasa wote haina mipaka. Utakatifu huo hauhitaji [[elimu]] ya juu, wala utendaji mwingi wa nje, bali kuishi kwa ndani na Mungu kwa kutekeleza kwa namna bora maadili na vipaji vya Roho Mtakatifu vinavyoongozana nayo.
Ndio utangulizi wa kawaida wa [[uzima wa milele]], nao unafanyika duniani au [[toharani]], mpaka roho iwe imetakata kabisa iweze kukaribishwa kwenye [[heri]] ya kumuona Mungu. Tukisema kuzama katika mafumbo ya imani ni sharti la kufikia utakatifu, maana yake ni kwamba pasipo hilo kwa kawaida hatufikii utakatifu.


title: Teolojia ya Kiroho

text:
Teolojia ya maisha ya Kiroho inategemea mafundisho kuhusu maadili ya Kikristo na vipaji vya Roho Mtakatifu, halafu inachimba taratibu na masharti ya ustawi wake kwa lengo la kufikia ukamilifu wa Kikristo.
Kweli mojawapo ya msingi ni kwamba imani, [[tumaini]] na upendo ndio mhimili wa maisha ya Kiroho. Kutotambua ukweli huo ni kosa kubwa linalothibitisha kuwa mtu haelewi [[Ukristo]]. Lakini umuhimu wake katika maisha ya Kiroho unategemea msimamo kuhusu tofauti iliyopo kati ya upande wa juhudi na upande wa mafumbo.
Neno juhudi linamaanisha utekelezaji wa [[ufishaji]], [[ibada]] na maadili: upande huo maisha ya Kiroho yanaongoza watu kupambana na dhambi na kuendelea katika [[uadilifu]]. Kumbe upande wa pili unahusu mafumbo, yaani muungano wa dhati wa roho na Mungu, matukio ya muda yanayoweza yakaendana na ngazi za muungano huo (k.mf. [[kutoka nje ya nafsi]]) na hatimaye neema za pekee (k.mf. mafunuo ya binafsi).
Upande wa juhudi unatokeza hasa namna ya kibinadamu ya maadili ya Kikristo, kumbe upande wa mafumbo mara nyingi unatawaliwa wazi na namna ya Kimungu ya vipaji vya Roho Mtakatifu (ambavyo waadilifu wote wanavyo). Katika mtazamo huo, uliosahauliwa na wengi kati ya [[karne XVII]] na [[karne XX]], tunaona umoja wa maisha ya Kiroho katika hatua zake tatu zilizoainishwa na mapokeo.
Inatosha kusoma vitabu vya Mt. Fransisko wa Sales kuhusu maisha ya Kiroho upande wa juhudi ili kuhakikisha alivyoyawekea mhimili wa maadili ya Kimungu. Humo alisema ufishaji wa ndani na wa nje ni njia kubwa ya kujivutia [[fadhili]] toka [[mbinguni]], mradi ufanyike kwa upendo. Kwake [[malipizi]] makali siyo bora, kwa kuwa ufishaji wa kawaida, ambao kila siku unapata nafasi bila ya kuzitafuta, unazaa matunda mengi zaidi na kulinganisha matakwa yetu na yale ya Mungu. Alisema ufishaji bila ya [[sala]] ni kama [[mwili]] usio na roho, na sala bila ya ufishaji ni kama roho isiyo na mwili. Alieleza ustawi wa maadili ya Kimungu si tu kinadharia bali kiutekelezaji.
Teolojia hiyo safi kuhusu juhudi, badala ya kuishia [[mawaidha]] yanayosahau ukuu wa maadili ya Kimungu, inahuishwa nayo daima na kuelekeza maisha ya juu zaidi. Hatupotoshi maisha ya Kiroho tunapoonyesha [[maadili ya kiutu]] yanavyotakiwa kutumikia imani, tumaini na upendo. Vilevile hatuyapotoshi wala hatuzidishi nafasi ya vipaji vya Roho Mtakatifu dhidi ya maadili ya Kimungu, tunapofundisha ustawi wa imani, tumaini na upendo unavyotakiwa kuwa katika hatua ya mwanga, wala tunapokumbusha maadili hayo matatu yanavyotakaswa katika [[usiku wa roho]], wala tunapoonyesha [[ushujaa wa maadili]] hayo katika [[hatua ya muungano]]. Hatupunguzi hata kidogo nafasi ya imani tunapofafanua ngazi zake za juu kwa kusema juu ya namna ya Kimungu ya vipaji vinavyotufanya tupenye na kuonja mafumbo tuliyofunuliwa. “[[Sala ya kumiminiwa]] ni tendo ambalo kimsingi linatokana na [[imani hai]] na kwa namna yake ya Kimungu linatokana na vipaji vya hekima na akili” (Gaetano na Yosefu wa Roho Mtakatifu). Hatuwezi kuwaza tendo la vipaji hivyo lisilotokana na imani kama mzizi wake. Maadili ya Kimungu yanabaki bora kuliko vipaji, ingawa yanakamilishwa navyo, kama vile mti ulivyo bora kuliko matunda yake, lakini ukiwa nayo ni kamili kuliko usipokuwa nayo.
D. Banyez, aliyewahi kumuongoza [[Teresa wa Yesu]], alisema inawafaa [[wanateolojia]], kisha kutumia miaka katika masomo, wawasiliane na mtu mwenye maisha ya Kiroho, kwa sababu wasipofanya juhudi za kudumu wala kuwa na maisha ya sala ya dhati, hawawezi kutambua utajiri wa Kiroho wa masomo wanayoyafafanua. Wanaishia kwenye ganda wasifikie kiini chake: tena wako katika hatari ya kuzingatia [[historia]] au [[mantiki]] tu wakizungumzia kwa mtazamo wa chini mafumbo makuu ya Kimungu. Roho ya teolojia ina uhai mdogo kadiri tunavyoishia hapo badala ya kujiweka tayari “kuelewa mafumbo kwa faida kubwa” ([[Mtaguso wa Kwanza wa Vatikano]]) kwa mtazamo wa juu unaotawaliwa na vipaji vya akili na hekima.
Hayo yanathibitisha kwamba mhimili wa maisha ya Kiroho ni maadili ya Kimungu, ambayo ni bora kuliko vipaji, lakini yanakamilishwa navyo. Kwa mfumo wake imani inapita maumbile isiweze kukosa, lakini ni kamili zaidi inapopenya na kuonja mafumbo yote kwa uvuvio wa vipaji vya akili na hekima.


title: Teolojia ya Kiroho

text:
[[Lugha]] ya maisha ya Kiroho, yenye msingi katika Biblia, imepata muundo maalumu kwa njia ya walimu wa Kiroho. Polepole misamiati waliyoitumia kutokana na mang’amuzi yao imepenya teolojia ya maisha ya Kiroho, lakini inahitaji kulinganishwa na ile ya teolojia ya kawaida ili kukwepa makosa kadhaa, kama yale aliyoyaangukia [[Eckart]] akitamka kwa maana ya ki[[falsafa]] maneno yaliyo kweli kwa maana ya Kiroho tu.
Lugha ya walimu wa Kiroho inaonekana na wanateolojia wengi kuwa inatumia mno mifano, tena inapita kiasi. Shida ni kwamba pengine mwenye [[akili]] anadai kumsahihisha anayemzidi akili, kama vile [[kinda]] angedai kumfundisha [[tai]] namna ya kuruka! Wanateolojia hao hawaelewi kuwa “lugha ya Kiroho haina budi kutofautiana na ile ya falsafa; humo mifano ya kuzidisha inatumika si kama pambo la usemi, bali ni namna inayotakiwa kabisa ili kumaanisha mambo kwa usahihi, kwa sababu kazi yake ni kutokeza mang’amuzi, tena mang’amuzi ya hali ya juu, yaliyo magumu kutokezwa kuliko mengine yote… Akili inavuka toka misamiati ya aina moja hadi ya aina nyingine, kama vile kutoka [[Kilatini]] kwenda [[Kichina]] au [[Kiarabu]]. Lakini haiwezi kutumia [[sarufi]] ya lugha mojawapo kwa nyingine” ([[Yakobo Maritain]]).
Kwa mfano, Yohane wa Msalaba anaeleza hali ya kuzama katika sala kuwa ni kutotenda, kumbe Thoma wa Akwino anaiita “utendaji bora kuliko wowote”. Wa pili anatazama upande wa falsafa, wa kwanza upande wa mang’amuzi ya mafumbo, ambamo kusimama kwa utendaji wa kibinadamu kunaonekana kama kutotenda.
Vilevile, neno “maumbile”, maana yake katika falsafa ni ya kinadharia: ni jinsi yalivyokusudiwa na Muumba, pasipo ubaya; kumbe maana ya Kiroho inategemea mang’amuzi ya [[dhambi ya asili]], yaani kwamba ma[[donda]] yaliyotokana nayo hayajapona kikamilifu hata ndani ya [[Wakristo]], yakiathiri umbile na kujitokeza kama [[umimi]] mkubwa unaozidishwa na [[dhambi]] za binafsi. Hivyo mafundisho ya lugha hizo mbili hayapingani.
Kila [[fani]] ina misamiati yake maalumu isiyoeleweka vizuri kwa wasioijua. Maneno yanatokeza mawazo, kama vile mawazo yanavyotokeza ukweli wa mambo. Mawazo ya [[sayansi]] ni sahihi kuliko yale ya kawaida, hivyo pengine yanadai misamiati mipya kuyatokeza. Ikiwa hivyo kwa sayansi, kwa nini isiwe hivyo kwa maisha ya Kiroho?
Teolojia ikitetea lugha ya walimu wa Kiroho inafundisha kwamba tunaweza kusema juu ya Mungu na juu ya maisha ya Kiroho kwa kutumia ama maneno yenye maana halisi ama mifano. Hivyo tunasema kwa maana halisi, “Mungu ni mwema na mwenye hekima: ndiye wema na hekima yenyewe”. Kwa kuwa hizo [[sifa]] hazina [[kasoro]], Mungu anazo kuliko viumbe. Kumbe kwa mfano tu tunaweza kusema, “Mungu anaghadhibika”: kwa kuwa [[hasira]] ni [[ono]] la [[hisi]], haiwezi kuwemo ndani ya Mungu aliye [[roho]] tu; hivyo “[[ghadhabu]] ya Mungu” ni mfano tu wa [[haki]] yake.
Tuongeze kwamba kati ya maneno yenye maana halisi yanayotumika kumhusu Mungu, yale ya kukanusha (k.mf. “asiyebadilika”) ni sahihi kuliko yale ya kukiri, kwa sababu sisi tunajua zaidi Mungu asivyo kuliko alivyo. Yaani tunajua vizuri kwamba hana [[mwili]], wala [[mwendo]], wala mipaka; kumbe hatuwezi kujua namna ambayo sifa za Kimungu zimo ndani mwake na zilivyo kitu kimoja tu katika ukuu wa [[Umungu]] ambao uko wazi kwa wenye [[heri]] wa mbinguni tu, wanaouona moja kwa moja. Ndiyo sababu waliozama katika mafumbo wakimzungumzia Mungu wanatumia zaidi maneno ya kukanusha (k.mf. “asiyeeleweka”), tena wanasema kumtazama hivyo ni bora kuliko kuelewa, kwa sababu kwa namna yake kunafikia juu zaidi, hadi ukuu wa Umungu na maisha yake ya ndani.
Halafu, kati ya majina ya kukiri yanayotumika kwa maana halisi, yale yasiyobainisha na yale ya kawaida ndiyo yanayomtokeza Mungu vizuri zaidi. Kwa hiyo [[jina]] [[YHWH]] ndilo lake kuliko yote, kwa kuwa fumbo la jina lenyewe linadokeza [[bahari]] isiyo na mipaka ya Umungu. Kinyume chake, majina yaliyo wazi (k.mf. “Mwenye akili”) hayatokezi inavyofaa ukuu wa Mungu. Ndiyo sababu waliozama katika mafumbo wanasema [[sala ya kumiminiwa]] si wazi wala haielezeki, hata hivyo ni bora kuliko maneno wazi ya njozi.
Hatimaye, maneno ya mifano yanahitajika panapokosekana yale yenye maana halisi. Ndiyo sababu waliozama katika mafumbo wanasema juu ya [[kuposwa]] na [[kuolewa]] Kiroho ili kumaanisha muungano na Mungu ambao unaigeuza roho. Haja ya kutumia mifano ya namna hiyo inatokana na sisi kujua mambo ya Kiroho kwa njia tu ya vitu vinavyoonekana, pamoja na ugumu wa kupata maneno ya kufaa kuyatokeza.
Misamiati ya kawaida ya Maandiko matakatifu na ya teolojia yanaweza yakatosha kufundishia maisha ya Kiroho; lakini walimu wa maisha hayo, ili kuepa [[sentensi]] ndefu mno, walitumia misamiati maalumu au kuipa maana mpya ile ya zamani, kiasi kwamba haisemi [[ukweli]] ikitumika upande wa falsafa au wa teolojia ya kawaida. Kwa mfano, wakisisitiza udogo wa [[kiumbe]] chochote, ambao mwanateolojia angeutokeza kwa sentensi tano, wanatamka kifupi, “kiumbe si kitu”. Usemi huo si [[uongo]], isipokuwa tukiuelewa kwa maana halisi ya maneno (hapo ungesema Mungu hajaumba chochote; lakini hilo halihitaji maelezo). Kwa mtazamo wake mwanateolojia angeuongezea msemo huo walau “peke yake” aweze kuukubali.
Misamiati ya kupinganisha inatokeza jambo kuu kwa njia ya matokeo yake ndani mwetu yaliyo kama kinyume chake. Kwa mfano, “[[giza]] kuu” maana yake ni “[[mwanga]] usiofikiwa anamokaa Mungu” ambao unatupofusha macho. Vilevile [[hekima]] ya Mungu inaitwa “[[upumbavu]]” kwa kuwa ndivyo inavyoonekana na wapumbavu: “upumbavu wa Mungu una hekima zaidi ya wanadamu, na [[udhaifu]] wa Mungu una [[nguvu]] zaidi ya wanadamu” (1Kor 1:25).
Misamiati ya kuzidisha inataka kudokeza ukuu usio na mipaka wa Mungu (k.mf. “wema mkuu”) au udogo wa kiumbe mbele yake. Misamiati hiyo haipiti ukweli, bali dhana za watu, kwa kuwa Mungu ni mkuu kuliko tunavyoweza kuwaza, na [[adhabu]] zake zinapita [[ubunifu]] wetu. Katika maandishi ya kibinadamu, pengine vipimo vinazidishwa ili kumgusa msomaji (k.mf. kwa kusema [[mtu]] mrefu ni [[jitu]]). Kumbe waliozama katika mafumbo wanatumia misamiati ya kuzidisha kwa sababu wanashindwa kueleza kwa namna tofauti ukuu wa Kimungu; kuzidisha kwao hakuna kosa wala [[udanganyifu]]. Mfano wa aina hiyo ni maneno ya Yesu: “[[Jicho]] lako la kuume likikukosesha, ling’oe ulitupe mbali nawe… Na [[mkono]] wako wa kuume ukikukosesha, ukate uutupe mbali nawe…” (Math 5:29-30). Si suala la kujikata, ila ni usemi unaofaa kuonyesha ukuu wa [[hatari]] na haja ya kuikwepa haraka.
Yohane wa Msalaba alipochora ukurasa wa kwanza wa kitabu chake “[[Kupanda Mlima Karmeli]]” aliandika juu ya mapito membamba ya ukamilifu, “kutokuwa na chochote, chochote, chochote, chochote”. Ingawa anaonekana kudai mtu ajikane mno, [[kusudi]] lake ni kumpandisha kwa [[njia ya mkato]]. Juu ya hayo aliandika, “Kwa kuwa sitaki tena kitu kwa kujipendea, napewa vyote pasipo kuvitafuta”. Hapo mbele akaeleza, “Kujitenga na viumbe kunaleta [[furaha]] na [[faraja]] kuliko kutamani kwa [[moyo]] kuvimiliki… Mtu akijitenga na vitu anakuja kuvifahamu wazi zaidi, upande wa maumbile na upitao maumbile, na hivyo anavifurahia sana kuliko yule anayeambatana navyo. Anavifurahia kadiri ya ukweli wake, si kadiri ya udanganyifu wake. Hisi zinafikia ma[[umbo]] tu ya vitu, kumbe roho inapenya ukweli na [[thamani]] yake. Kwa sababu hiyo, furaha za hisi zinaitia giza akili yetu… Kuikataa na kuitakasa furaha hiyo kunaiwezesha akili ione vizuri, kama vile [[hewa]] inavyong’aa [[moshi]] ukiondoka. Aliyejitenga na viumbe anavifurahia vyote kama kwa kuvimiliki, kumbe yule anayetafuta tu kuvimiliki anavikinai bila ya kukifurahia hata kimoja”. [[Mtume Paulo]] aliwahi kusema, “… kama wasio na kitu, bali tu wenye vitu vyote” (2Kor 6:10). [[ Fransisko wa Asizi]] alifurahia [[mandhari]] nzuri za [[mkoa]] wake kuliko wenye maeneo yale ambao mawazo yao yote yalilenga tu kuyazalisha iwezekanavyo.
Basi, misamiati hiyo inatuamsha kutoka [[lepe]] la [[usingizi]] na kutuonyesha lililo muhimu peke yake.
Kila mojawapo ina stahili zake. Kwa teolojia inafaa zaidi lugha ya kinadharia, sahihi, inayotumia misamiati kwa maana halisi tu. Lakini kwa kuongoza watu wajikane kwa bidii ili kuungana na Mungu, misamiati ya walimu wa Kiroho inafaa zaidi kwa sababu ni hai, ya kuvutia, mifupi na inaeleweka kimaisha. Haitokezi tu mawazo, bali mang’amuzi na upendo motomoto wa Mungu. Inaepa mizunguko ya maneno na mibainisho inayoweza ikazuia mruko wa upendo huo. Kinyume chake inatuongoza tumtafute Mungu mwenyewe ikitukumbusha kuwa hata kama ukweli wa mawazo umo akilini mwetu, wema unaolengwa na utashi uko nje ya roho yetu, umo ndani ya Mungu; tena inatufanya tufikirie kwamba yale ambayo ndani ya Mungu hayaeleweki wala hayasemeki, ndiyo mema makuu yanayoweza kupendwa motomoto hata yasipojulikana wazi.
Tofauti ya lugha hizo mbili inaonekana katika kulinganisha maneno yafuatayo ya [[Yesu]] na ufafanuzi wake wa kiteolojia: “Yeye aipendaye [[nafsi]] yake ataiangamiza; naye aichukiaye nafsi yake katika [[ulimwengu]] huu ataisalimisha hata uzima wa milele” (Yoh 12:25). Ufafanuzi wa maneno hayo mafupi, hai na ya kimaisha ni kama ifuatavyo: anayejipenda kinyume cha upendo wa Mungu atajipoteza; lakini hatajipoteza akijipenda kimaumbile, yaani kwa [[pendo]] lililo tofauti na upendo wa Mungu lisiwe kinyume chake; zaidi tena hatajipoteza akijipenda kwa pendo lililomo ndani ya upendo wa Mungu. Kubainisha aina hizo tatu za kujipenda ni jambo la lazima kwa teolojia, lakini ni kazi ya akili inayochunguza mambo, kumbe maneno ya Yesu yanatufanya mara tupende kwa bidii.
Lugha bora ni ile inayotokeza wazo la juu zaidi. Sasa, sala ya kumiminiwa, ingawa si wazi, ni ya juu kuliko [[nadharia]]. Basi, lugha ya wanaotushirikisha yale waliyomiminiwa katika sala ni bora kuliko ile ya wanateolojia. Inafaa kwamba baadhi ya wanaozama katika mafumbo ni pia wanashairi hodari waweze kutujulisha vizuri mang’amuzi yao ya ndani, jambo ambalo si la lazima kwa wanateolojia. “Ingawa tunajua kidogo sana mambo ya juu kabisa, kile kidogo tunachokijua kinatosha kutufanya tukipende na kukitamani kuliko ujuzi sahihi kabisa wa mambo ya chini ambao tunaweza tukawa nao” (Thoma wa Akwino). Hivyo, wazo la kufaa kuhusu [[Utatu]], hata lisipokuwa la wazi, lina thamani kuliko [[hakika]] zote za [[hisabati]], kutokana na ubora wa jambo husika. Vilevile sala ya kumiminiwa inang’amua uwepo wa Mungu, jambo bora kuliko tunalolizingatia kwa teolojia; tena namna yake ya kujua ni bora zaidi.
Tuliyoyasema yanathibitishwa na kwamba lugha ya Yesu ndiyo bora; sasa ile ya walimu wa Kiroho inalingana nayo kuliko ile ya wanateolojia. Lugha hiyo inadumisha imani na upendo kwa Mungu, yaani roho yenyewe ya teolojia. Upande mwingine, lugha ya falsafa na teolojia ni ya lazima kwa kufafanua ukweli uliofunuliwa dhidi ya udanganyifu unaoweza ukaupotosha. Ndiyo sababu walimu wa Kiroho waliwaheshimu wanateolojia bora, kumbe waliojidai tu kuzama katika sala waliwapuuzia. Basi, anayeongoza watu Kiroho anatakiwa kujua lugha hizo mbili na kuweza kuzifafanua moja kwa njia ya nyingine. Hatuwezi kusema mtu anaelewa lugha ya walimu wa Kiroho asipoweza kuifafanua kiteolojia, wala kusema anaelewa ukuu wa teolojia asipojua inavyohusiana na maisha ya Kiroho.
[[Category:Ukristo]]
[[Category:Teolojia]]