title: Chanzo (mto)

text: Kwa mito mingine inaweza kuwa mahali ambako mito miwili inaungana na watu wameamua kupatazama kama mto mpya unaanza hasa kama mito asilia haina tofauti sana katika ukubwa wao kwa hiyo haiwezekani kusema mto mmoja unaingia katika mto mwingine. Mfano ni mto Weser katika Ujerumani.


title: Chanzo (mto)

text: Chanzo cha mto ni pia mahali ambako mto unatoka katika ziwa kwa mfano mto wa Naili unapotoka katika Ziwa Viktoria.


title: Kibaiso

text: Kibaiso ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wabaiso. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kibaiso imehesabiwa kuwa watu 1010. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibaiso iko katika kundi la Kikushi.


title: Kibambassi

text: Kibambassi ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wabambassi. Mwaka wa 1982 idadi ya wasemaji wa Kibambassi imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibambassi iko katika kundi la Kiomotiki.


title: Siegfried & Roy

text: Siegfried Fischbacher & Uwe Ludwig Horn (amezaliwa tar. 1939 / 1944) ni wasanii wa mazingaombwe kutoka nchini Ujerumani waliokuwa mashuhuri kutokana na maonyesho yao huko Marekani mjini Las Vegas yaliyotembelewa na watazamaji zaidi ya milioni 25. Walikuwa mashuhuri hasa kutokana na michezo yao pamoja na chui milia weupe uwanjani.


title: Kibasketo

text: Kibasketo ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wabasketo. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kibasketo imehesabiwa kuwa watu 57,800. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibasketo iko katika kundi la Kiomotiki.


title: Kibench

text: Kibench ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wabench. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kibench imehesabiwa kuwa watu 174,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibench iko katika kundi la Kiomotiki.


title: Kiborna

text: Kiborna (pia Kiboro) ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Waborna. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kiborna imehesabiwa kuwa watu 19,900. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiborna iko katika kundi la Kiomotiki.


title: Kiburji

text: Kiburji ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia na Kenya inayozungumzwa na Waburji. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kiburji nchini Ethiopia imehesabiwa kuwa watu 35,700. Pia kuna wasemaji 10,400 nchini Kenya. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiburji iko katika kundi la Kikushi.


title: Yai

text: Yai ni njia ya wanyama jinsi wanavyozaa kama vile ndege, reptilia, samaki na wadudu wengi. Mayai ya mamalia na wanyama wengine kadhaa hukua ndani ya mwili, katika uterasi kwa kawaida.


title: Yai

text: Ni seli kutoka na kiumbe jike ikiungana na seli ya dume ni chanzo cha kiumbe kipya au mtoto. Kwa wanayama kama mamalia wengi seli hii inaweza kubaki ndani ya mwili na kuendelea humo.


title: Yai

text: Kwa lugha ya kawaida ni seli ile cha chanzo pamoja na akiba ya lishe kwa ajili ya kipindi cha kwanza katika maisha ya kiumbe kipya inayotegwa na mnyama nje ya mwili ili kiumbe kipya au mtoto aendelee huko hadi yuko tayari kutoka kwenye yai. Mayai huwa na ganda ya kulinda maisha mapya ndani yake.


title: Yai

text: Kutokana na kiwango cha proteini, mafuta na vitamini ya lishe ndani yake mayai hutafutwa kama chakula na wanyama na pia na binadamu.


title: Reubeni (babu)

text: Reubeni ni jina la mtoto wa kiume wa kwanza wa Yakobo Israeli na babu la kabila la Israeli lililoitwa kwa jina lake mwenyewe.


title: Simeoni (babu)

text: Simeoni ni jina la mtoto wa kiume wa pili wa Yakobo Israeli na babu la kabila la Israeli lililoitwa kwa jina lake mwenyewe.


title: Lawi (babu)

text: Lawi ni jina la mtoto wa kiume wa tatu wa Yakobo Israeli na babu la kabila la Israeli lililoitwa kwa jina lake mwenyewe.


title: Lawi (babu)

text: Mtu maarufu zaidi wa kabila hilo ni Musa. Kutoka kwa kaka yake Haruni walitokea makuhani halali wa Israeli, waliosaidiwa na Walawi wengine katika kuendesha ibada.


title: Yuda (babu)

text: Yuda ni jina la mtoto wa kiume wa nne wa Yakobo Israeli na babu la kabila la Israeli lililoitwa kwa jina lake mwenyewe.


title: Dan (babu)

text: Dan ni jina la mtoto wa kiume wa tano wa Yakobo Israeli na babu la kabila la Israeli lililoitwa kwa jina lake mwenyewe.


title: Naftali (babu)

text: Naftali ni jina la mtoto wa kiume wa sita wa Yakobo Israeli na babu la kabila la Israeli lililoitwa kwa jina lake mwenyewe.


title: Gad (babu)

text: Gad ni jina la mtoto wa kiume wa saba wa Yakobo Israeli na babu la kabila la Israeli lililoitwa kwa jina lake mwenyewe.


title: Asheri (babu)

text: Asheri ni jina la mtoto wa kiume wa nane wa Yakobo Israeli na babu la kabila la Israeli lililoitwa kwa jina lake mwenyewe.


title: Isakari (babu)

text: Isakari ni jina la mtoto wa kiume wa tisa wa Yakobo Israeli na babu la kabila la Israeli lililoitwa kwa jina lake mwenyewe.


title: Zebuluni (babu)

text: Zebuluni ni jina la mtoto wa kiume wa kumi wa Yakobo Israeli na babu la kabila la Israeli lililoitwa kwa jina lake mwenyewe.


title: Yosefu (babu)

text: Yosefu (kwa Kiebrania יוֹסֵף, Yossef au Yôsēp̄; kwa Kiarabu, kwa mfano katika Qur'an, jina hilo linaandikwa يوسف, Yūsuf) ni jina la mtoto wa kiume wa kumi na mmoja wa Yakobo Israeli na babu wa kabila mojawapo la Israeli lililoitwa kwa jina lake mwenyewe, au kwa kawaida zaidi liligawanyika pande mbili: kabila la Manase na kabila la Efraimu kufuatana na majina ya watoto wake wawili wa kiume.


title: Yosefu (babu)

text: Kama kawaida ya mitara, kulikuwa na upendeleo na wivu kati ya watoto wa Yakobo. Hasa Yosefu alichukiwa na kaka zake wote 10, ingawa alikuwa mnyofu hata kuwasimulia ndoto zake za ajabu (Mwa 37:2-11).


title: Yosefu (babu)

text: Kijicho na chuki vilifikia hatua ya kuwafanya watamani kumuua. Walipopata nafasi walifanya njama, ingawa si wote. Mwisho uamuzi ukawa kumuacha hai lakini kumuuza kama mtumwa kwa wafanyabiashara walioelekea Misri (Mwa 37:12-36).


title: Yosefu (babu)

text: Lakini katika maovu ya binadamu Mungu akazidi kulishughulikia taifa lake teule. Hivyo Yosefu akawa mfano wa Yesu ambaye alichukiwa bure tu, akauawa msalabani kwa wokovu wa wadogo zake wakosefu.


title: Yosefu (babu)

text: Mwa 39 inaonyesha jinsi Yosefu alivyozidi kumtiii Mungu na kukwepa dhambi. Hivyo baada ya majaribu mbalimbali akatukuzwa kuwa liwali wa Farao kwa nchi yote, hasa kwa usimamizi wa akiba ya chakula (Mwa 41:1-49) kwa ajili ya miaka saba ya njaa aliyotabiri itafuata.


title: Yosefu (babu)

text: Kadiri ya mpango wa Mungu njaa hiyo ikawalazimisha kaka zake waje kumuinamia, naye hakulipa kisasi; halafu, kama vile alivyotafsiri ndoto mbalimbali, aliwafafanulia maana ya matukio ya maisha yao katika mpango wa Mungu: kwamba ndiye aliyemtuma Misri kusudi awaokoe (Mwa 45:1-15).


title: Yosefu (babu)

text: Mwa 46:1-7 inasimulia Yakobo na wazawa wake wote, jumla wanaume 70, walivyohamia Misri. Lakini hawakusahau nchi waliyoahidiwa na Mungu: ndiyo sababu Yakobo na Yosefu walidai waapiwe kuwa watakuja kuzikwa kwao (Mwa 49:29-50:26).


title: Yosefu (babu)

text: Kabla ya kufa Yakobo aliwabariki watoto wake 12, akiwemo wa mwisho wao (Benyamini), na kwa namna ya pekee Yuda ambaye atatawala moja kwa moja (Mwa 49:8-12).


title: Yosefu (babu)

text: Yosefu ("Yusufu") anahesabiwa na Waislamu kama nabii (Qur'an, sura vi. 84, xl. 34), na kati ya manabii wote, habari za maisha yake tu zinachukua sura nzima Yusufu (sura) (sura xii.).


title: Benyamini (babu)

text: Benyamini ni jina la mtoto wa kiume wa kumi na mbili wa Yakobo Israeli na babu la kabila la Israeli lililoitwa kwa jina lake mwenyewe.


title: Benyamini (babu)

text: Mtu maarufu zaidi wa kabila hilo ni Mtume Paulo.


title: Kabila la Manase

text: Kabila la Manase ni nusu ya kabila la Yosefu; nusu ya pili inaitwa kabila la Efraimu. Jumla ya makabila ya Israeli ni 12, yanayotokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli.


title: Kabila la Manase

text: Kadiri ya Kitabu cha Mwanzo, kabila hilo lilitokana na Manase, mmojawapo wa watoto wawili wa Yosefu. Mtoto wa pili aliitwa Efraimu, na ndiye asili ya nusukabila ya pili.


title: Kabila la Efraimu

text: Kabila la Efraimu ni nusu ya kabila la Yosefu; nusu ya pili inaitwa kabila la Manase. Jumla ya makabila ya Israeli ni 12, yanayotokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli.


title: Kabila la Efraimu

text: Kadiri ya Kitabu cha Mwanzo, kabila hilo lilitokana na Efraimu, mmojawapo wa watoto wawili wa Yosefu. Mtoto wa kwanza aliitwa Manase, na ndiye asili ya nusukabila nyingine.


title: Kabila la Reubeni

text: Kabila la Reubeni ni mojawapo kati ya makabila ya Israeli ambayo kwa jumla ni 12, kutokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli.


title: Kabila la Simeoni

text: Kabila la Simeoni ni mojawapo kati ya makabila ya Israeli ambayo kwa jumla ni 12, kutokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli.


title: Kabila la Lawi

text: Kabila la Lawi ni mojawapo kati ya makabila ya Israeli ambayo kwa jumla ni 12, kutokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli.


title: Kabila la Yuda

text: Kabila la Yuda ni mojawapo kati ya makabila ya Israeli ambayo kwa jumla ni 12, kutokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli.


title: Kabila la Yuda

text: Mtu maarufu zaidi wa kabila hilo ni Yesu aliyekuwa mwana wa Bikira Maria, lakini alijulikana kama mtoto wa Yosefu wa ukoo wa mfalme Daudi na kwa hiyo wa kabila la Yuda.


title: Kabila la Dan

text: Kabila la Dan ni mojawapo kati ya makabila ya Israeli ambayo kwa jumla ni 12, kutokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli.


title: Kabila la Asheri

text: Kabila la Asheri ni mojawapo kati ya makabila ya Israeli ambayo kwa jumla ni 12, kutokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli.


title: Kabila la Gadi

text: Kabila la Gadi ni mojawapo kati ya makabila ya Israeli ambayo kwa jumla ni 12, kutokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli.


title: Kabila la Isakari

text: Kabila la Isakari ni mojawapo kati ya makabila ya Israeli ambayo kwa jumla ni 12, kutokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli.


title: Kabila la Zebuluni

text: Kabila la Zebuluni ni mojawapo kati ya makabila ya Israeli ambayo kwa jumla ni 12, kutokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli.


title: Kabila la Naftali

text: Kabila la Naftali ni mojawapo kati ya makabila ya Israeli ambayo kwa jumla ni 12, kutokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli.


title: Kabila la Yosefu

text: Kabila la Yosefu ni mojawapo kati ya makabila ya Israeli ambayo kwa jumla ni 12, kutokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli. Liligawanyika pande mbili: kabila la Manase na kabila la Efraimu.


title: Kabila la Benyamini

text: Kabila la Benyamini ni mojawapo kati ya makabila ya Israeli ambayo kwa jumla ni 12, kutokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli.


title: Nuktambili

text: Nuktambili au nukta pachaa ni alama ya uakifishaji. Ina nukta mbili zinazokaa moja juu ya nyingine (:). Inatumiwa katika sentensi kudokeza ya kwamba yale yanayofuata ni maneno kamili ya msemaji au nukuu. Menginevyo kuashiria yale yanayofuata kama ni mfano, orodha n.k.


title: Kalenda ya Kichina

text: Kalenda ya Kichina ni kalenda ya kidesturi inayoitwa pia kalenda ya Han. Inatumiwa nchini China na pia na watu wanaofuata utamaduni wa kichina penginepo duniani pamoja na Kalenda ya Gregori.


title: Kalenda ya Kichina

text:
Mambo ya serikali na mipango ya kiuchumi hufuata kalenda ya Gregori. Lakini sikukuu za kidesturi zinafuata kalenda ya Kichina, kwa mfano mwaka mpya wa Kichina. Kalenda hii hutumiwa pia kwa kupanga tarehe za arusi, mazishi au kuhamia nyumba kwa sababu Wachina wengi huamini kuna tofauti kati ya siku za bahati nzuri na bahati mbaya.
Kalenda wa Kichina inafuata mwendo wa mwezi pamoja na mwendo wa jua kwa hiyo inaunganisha tabia za kalenda ya mwezi na kalenda ya jua.


title: Kalenda ya Kichina

text: Kwa kawaida mwaka mmoja huwa na miezi 12 lakini kuna pia miaka yenye miezi 13 - hii inatokea mara saba katika kila kipindi cha miaka 19. Kila mwezi unaanza kwenye siku ya mwezi mwandamu.


title: Kalenda ya Kichina

text: Muda wa mwaka wa kawaida ni siku 353 - 355. Kama ni mwaka una miezi 13, muda wake ni siku 383 - 385.


title: Kalenda ya Kichina

text: Mwaka mpya hutokea kati ya Januari 21 na Februari 21.


title: Kibussa

text: Kibussa ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wabussa. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kibussa imehesabiwa kuwa watu 6620. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibussa iko katika kundi la Kikushi.


title: Kichara

text: Kichara ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wachara. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kichara imehesabiwa kuwa watu 6930. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kichara iko katika kundi la Kiomotiki.


title: Kidaasanach

text: Kidaasanach ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia na Kenya inayozungumzwa na Wadaasanach. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kidaasanach nchini Ethiopia imehesabiwa kuwa watu 32,100. Pia kuna wasemaji 8000 nchini Kenya. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidaasanach iko katika kundi la Kikushi.


title: Kidime

text: Kidime ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wadime. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kidime imehesabiwa kuwa watu 6500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidime iko katika kundi la Kiomotiki.


title: Kidirasha

text: Kidirasha ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wadirasha. Mwaka wa 2005 idadi ya wasemaji wa Kidirasha imehesabiwa kuwa watu 90,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidirasha iko katika kundi la Kikushi.


title: Kidizi

text: Kidizi ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wadizi. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kidizi imehesabiwa kuwa watu 21,100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidizi iko katika kundi la Kiomotiki.


title: Kidorze

text: Kidorze ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wadorze. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kidorze imehesabiwa kuwa watu 20,800. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidorze iko katika kundi la Kiomotiki.


title: Kigamo-Gofa-Dawro

text: Kigamo-Gofa-Dawro ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wagamo, Wagofa na Wadawro. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kigamo-Gofa-Dawro imehesabiwa kuwa watu 1,240,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigamo-Gofa-Dawro iko katika kundi la Kiomotiki.


title: Kiganza

text: Kiganza ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Sudan na Ethiopia inayozungumzwa na Waganza. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kiganza nchini Sudan imehesabiwa kuwa watu 2600 na nchini Ethiopia 400 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiganza iko katika kundi la Kiomotiki.


title: Kigawwada

text: Kigawwada ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wagawwada. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kigawwada imehesabiwa kuwa watu 32,700. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigawwada iko katika kundi la Kikushi.


title: Kigayil

text: Kigayil ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wagayil. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kigayil imehesabiwa kuwa watu 55,700. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigayil iko katika kundi la Kiomotiki.


title: Kigedeo

text: Kigedeo ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wagedeo. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kigedeo imehesabiwa kuwa watu 637,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigedeo iko katika kundi la Kikushi.


title: Murder Was the Case

text: Murder Was the Case ni jina la kutaja filamu na albamu ya kibwagizo kifupi cha mwaka wa 1994 ambacho kimechezwa na Snoop Doggy Dogg. Filamu hii yenye urefu wa dakika 18 iliongozwa na Dr. Dre na Fab Five Freddy ikiwa na wendo wa hadithi ya kifo cha Snoop Dogg na kufufuka kwake baada ya kuingia mkataba na Shetani. Jina la filamu linatokana na wimbo wa Snoop ambao upo katika albamu yake ya kwanza, "Doggystyle", ambao ulitoka mapema kabla ya filamu hii. Albamu ilishika nafasi ya kwanza kwenye chati za Billboard 200 mnamo Novemba 5, 1994 ikiwa na mauzo yapatayo 329,000 katika wiki yake ya kwanza na vilevile ilipata kutamba katika chati za albamu Top R&B/Hip-Hop.


title: Murder Was the Case

text: Wiki iliyofuata ilikaa nafasi ya juu ikiwa imeuza nakala 197,000 na kupewa hadhi ya Dhahabu. Albamu ilitunukiwa hadhi ya platinum 2x ikiwa na mauzo ya nakala 2,030,000. Wimbo wa "What Would You Do" iliingizwa katika kibwagizo cha "Natural Born Killers" na kilipata kichaguliwa kwenye Grammy Award for Best Rap Performance by a Duo or Group katika sherehe za ugawaji wa tuzo hizo mnamo 1996. Albamu ilitolewa tena ikiwa na DVD ya ziada yenye video 3 mnamo 11 Julai, 2006.


title: Murder Was the Case

text:
Tupac Shakur alilipwa $200,000 na mmiliki wa Death Row Records Suge Knight kurekodi wimbo kwa ajili ya albamu hii. Wimbo ulirekodiwa, lakini haujatumika katika toleo halisi la kibwagizo. Udaku ulioenea kuhusu rekodi yenyewe ni kati ya "Pain" ambao baadaye ulikuja kutumika kwa ajili ya kibwagizo cha filamu ya Above The Rim, "High Til I Die Interscope Version", ambao baadaye ulitolea upya na kutumika kwa ajili ya albamu ya Sunset Park wakati 2Pac yupo katika studio ya Death Row Records, na Unreleased Version Of R U Still Down. R U Still Down ni sawa na toleo ambalo lilitolewa mnamo 1997 katika albamu ya 2Pac ya "R U Still Down". Hata hivyo, wimbo una biti tofauti, beti ya kwanza ambayo awali haikuwepo, kiitikio cha kike, na beti ya pili na tatu ambazo zimerekodiwa upya ambazo pia zinafanana kabisa na beti 1-2 ya kwenye toleo la albamu ya R U Still Down.
21 Jumpstreet


title: Murder Was the Case

text: Who Got That Gangsta Shit"


title: Murder Was the Case

text: Come When I Call


title: Murder Was the Case

text: Woman to Woman


title: Murder Was the Case

text: Dollaz & Sense


title: Murder Was the Case

text: Eastside-Westside


title: Murder Was the Case

text: Album - Billboard (North America)


title: Usufii

text:
Usufii (kar. صوفی "sufi") pia tasawuf (kar. تصوف ) au Uislamu wa Kisufii ni tawi la Uislamu linalotafuta maarifa ya moyoni kuhusu ya Mungu na imani.
Wafuasi wa mwelekeo huu wanaweza kuitwa Sufii, Dervish au Fakir.


title: Usufii

text: Wasufii wanaamini ya kwamba inawezekana kumkaribia Mungu katika maisha ya sasa kabla ya kifo wakielekea kuungana na nuru au roho ya Allah iwezekanavyo.


title: Usufii

text: Wanakazia kutawala fikra na tamaa za kimwili na kuondoa kila kitu ndani ya nafsi kisicholingana na Mungu. Kwa njia hii walimu wao wanafundisha kuna uwezekano kuachana na nafsi kabisa na kusikia umoja na Mungu.


title: Usufii

text: Wasufii wengi hukazia upendo wa Mungu na upendo kwa Mungu.


title: Usufii

text: Kwa kukaribia shabaha hii Wasufii wengine wanafundisha maisha ya kuachana na dunia na tamaa na mambo yake yote. Hapo wanaweza kufanana na watawa katika dini nyingine kama vile Wakristo au Wahindu ingawa hawajui amri ya useja au kutooa.


title: Usufii

text: Wasufii wengi wameungana katika jumuiya mbalimbali zinazoitwa "tarika" (kar. طريقة - "njia") na jumuiya hizi hufuata maagizo wa kiongozi (mara nyingi mwenye cheo cha sheikh) aliyeiunda.


title: Usufii

text: Wanakutana kwa mazoezi ya kiroho na haya ni pamoja na dhikr (kumbukumbu kwa Mungu kwa njia ya kurudiarudia jina Allah au majina yake mengine), uimbaji na kucheza. Sehemu ya Wasufii wanatumia aina ya kucheza ambako kila mshiriki anazunguka kiduara.


title: Usufii

text:
Kati ya jumuiya makubwa ya Wasufi ni
Kati ya Wasufii waliokuwa mashuhuri ni wafuatao :Mazoezi ya Wasufi hazikubaliki na sehemu za Waislamu wengine. Wasufi wameshtakiwa kutembea nje ya Uislamu.


title: Usufii

text: Hasa mielekeo makali kama Wahabiya au Salafiya imepinga Wasufii na kuwashambulia pale walipo na nguvu au mamlaka. Siku hizi nyumba na mikutano ya Wasufi zimeshambuliwa hasa nchini Pakistan.. Kiongozi wao Riaz Ahmed Gohar Shahi na vitabu vyake vimepigwa marufuku na wafuasi wanaojulikana wanakamatwa. .


title: Usufii

text: Nchini Saudia wataalamu wa kidini wa serikali walitangaza Usufii kuwa shirk lakini miaka ya nyumba kuna taarifa ya nafasi kubwa zaidi kwa wafuasi wa Usufii kuwa na mikutano.


title: Usufii

text: Nchini Uajemi (Iran) serikali inajaribu pia kuwafuata Wasufii kwa kufunga nyumba zao. .


title: Usufii

text: Kinyume chake mkutano wa kimataifa wa wataalamu waislamu nchini Jordan ilitangaza mwaka 2005 kuwa Usufi ni tawi halali la Uislamu. .


title: Sufi

text: Sufi (kar. صوف "suf") ni jina kwa nyuzi laini kama pamba zinazotoka kwenye matunda ya msufi (miti ya jenasi "Bombax", "Ceiba" na "Rhodognaphalon").


title: Sufi

text: Sufi hutumiwa kwa kujaza magodoro, kama kalafati kuziba nyufa kati ya mbao za mashua n.k. Haifai kwa kutengeneza nyuzi ndefu na vitambaa.


title: Sufi

text: Mara nyingi neno hili latumiwa pia kwa kutaja sufu yaani manyoya ya kondoo.


title: Sufu

text:
Sufu (pia: sufi, tazama pale; kutoka kar. صوف "suf") ni nywele manyoya laini za wanyama mbalimbali kama vile kondoo, mbuzi, ngamia, lama au sungura zinazofaa kusokotwa kuwa uzi ndefu kwa matumizi ya nguo au matandiko na blanketi.
Sufu ilianza kutumiwa kwa nguo tangu miaka 4000 KK na watu wamechagua wanyama wanaofaa na kuwafuga kwa tabia hii. Leo hii kiasi kikubwa kabisa cha sufu kinapatikana kutokana na kondoo. Nchi ya Australia ina kondoo nyingi duniani inazaa asilimia 30 za mahitaji ya sufu duniani.


title: Caselle Landi

text: Caselle Landi ni mji mdogo wa Italia uliopo kata katika mkoa la Lombardia. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2011, mji una wakazi wapatao 1,652 wanaoishi katika mji huu.


title: Caselle Landi

text: Ni karibu na Mto Po, 35 km kusini ya Lodi na 10 km kaskazini ya Piacenza.


title: Nightshift

text: "Nightshift" ni wimbo maarufu wa mwaka wa 1985 ambao uliimbwa na kundi zima la kina Commodores na vilevile jina la kibao ndiyo jina la albamu Nightshift. Wimbo ulitungwa kwa ajili ya manguli wa muziki Jackie Wilson na Marvin Gaye, wanamuziki maarufu wawili wa R&B ambao walifariki mwaka wa 1984.


title: Nightshift

text: Wimbo huu ndiyo wa kwanza kutamba kutoka kwa Commodores tangu safari ya kuondoka kwake Lionel Richie kutoka katika kundi hili. Pia ndiyo kibao kikubwa tangu kuondoka kwa Richie, imeshika nafasi ya tatu kwenye chati za Billboard Hot 100 na UK Singles Chart, na kuibuka nafasi ya kwanza kwenye chati za Hot Black Singles. Ijapokuwa bendi ilikuwa kinyume na studio yao katika kufanya maamuzi ya kutoa wimbo huu kama single, Ilishinda katika Grammy Award mnamo 1985 kwa ajili ya "Best Vocal R&B Performance by a Duo/Group".


title: Nightshift

text: Kina Commodores waliurekodi upya wimbo huu mwaka wa 2010, lakini safari hii uliimbwa kwa ajili ya hayati Michael Jackson.


title: Nightshift

text: Toleo la reggae la wimbo huu lilirekodiwa na Winston Groovy, huku mashairi yake yakibadilishwa na kuwa kama sehemu ya kumuenzi nguli wa muziki wa raggae hayati Bob Marley.


title: Nightshift

text: Mshindi wa Tuzo za Grammy na American Idol Fantasia alichukua sampuli ya wimbo huu na kuimbwa kwa ajili ya single yake mpya ya Lose to Win.


title: Po (mto)

text: Po ni mto mrefu zaidi nchini Italia, wenye urefu wa kilomita 652.


title: Po (mto)

text: Unapita kaskazini mwa Italia kuanzia chanzo chake katika milima ya Alpi kuelekea mashariki hadi mdomo wake kwenye bahari ya Adria karibu na mji wa Venisi.


title: Po (mto)

text: Beseni lake huwa na eneo la km² 71,000.


title: Po (mto)

text: Unapitia mikoa minne: Piemonte, Lombardia, Emilia-Romagna, Veneto. Hapo unapita kwenye miji muhimu kama vile Torino na karibu na Milano.


title: Po (mto)

text: Mdomo wake huishia kama delta.


title: Riali ya Zanzibar

text: Riali ya Zanzibar ilikuwa fedha halali iliyotolewa na Usultani wa Zanzibar kuanzia mwaka 1882 (1299 AH). Amri ya kuanzisha pesa hii ilitolewa na Sultani Barghash ibn Said ibn Sultan.


title: Riali ya Zanzibar

text: Ilipatikana kwa sarafu za riali 5, 2 1/2, 1, nusu na robo riali. Iligawiwa katika paisa 136.


title: Riali ya Zanzibar

text: Pamoja na riali, matumizi ya rupia ya Uhindi na Dolar ya Maria Theresia yalikuwa kawaida.


title: Riali ya Zanzibar

text: Mwaka 1908 Usultani (wakati ule ulikuwa tayari nchi lindwa chini ya Uingereza) uliacha riali na kutumia fedha ya rupia sawa na majirani kwenye bara yaani Afrika ya Mashariki ya Kijerumani na Afrika ya Mashariki ya Kiingereza.


title: Riali ya Zanzibar

text: Mwaka 1882 (AH 1299) sarafu za paisa 1 na riali ¼, ½, 1, 2½ na 5 zilipelekwa nchini. Paisa ilikuwa sarafu ya shaba. Riali ndogo zilikuwa za fedha na sarafu za riali 2½ na 5 za dhahabu.


title: Lambo la Magenge Matatu

text:
Lambo la Magenge Matatu ni lambo kubwa nchini China katika eneo la magenge matatu ya mto Changjiang (Yangtse). Ni kati ya malambo makubwa kabisa duniani ikizalisha kiasi kikubwa cha nguvu ya umememaji kati ya malambo yote (22,250 megawati).
Lambo lilikamilishwa mwaka 2008 kwa shabaha ya kuzuia mafuriko, kuzalisha umeme, kuendeleza uchukuzi, ufugaji samaki, utalii, kuhifadhi mazingira ya asili, kuboresha mazingira, kuhamisha wakazi katika maeneo ya ustawishaji, kupeleka maji kutoka sehemu ya kusini kwenda sehemu ya kaskazini na kumwagilia maji mashamba.


title: Lambo la Magenge Matatu

text: Sehemu ya juu ya ukingo wa maji ya bwawa ina urefu wa mita 3,035, maji baada ya kulimbikizwa katika hali ya kawaida ni yanakuwa na kina cha mita 175. Bwawa la maji la mradi huo linaweza kulimbikiza jumla ya mita za ujazo bilioni 39.3. Bwawa huwa na urefu wa kilomita 600 hadi mji wa Chongqing.


title: Lambo la Magenge Matatu

text: Mtu wa kwanza wa kuleta hoja la kujenga lambo hapa alikuwa Sun Yat-sen raisi wa kwanza wa China. Serikali za China na wakati wa vita pia Japan walifanya mipango ya ujenzi.


title: Lambo la Magenge Matatu

text: Katika miaka ya 1980 mradi ulianzishwa upya na kukubaliwa mwaka 1992 kwa kura katika bunge la China. Waziri mkuu Li Peng alikuwa mtetezi mkuu wa mradi. Watu wengi walikuwa na wasiwasi na hii ilikuwa mara ya kwanza ya kwamba mpango wa serikali ya China ilikubaliwa na 2/3 za wabunge pekee (kura 1767 za ndiyo, 177 za hapana na 664 za upande wowote). Baadaye maoni ya upimzani yalipihwa marufuku na wapinzani kadhaa walifungwa gerezani.


title: Lambo la Magenge Matatu

text: Ujenzi ulianza mwaka 1994 na bwawa likajaa mwaka 2008. Ualishaji wa umeme ulianza 2009.


title: Lambo la Magenge Matatu

text: Sababu za wasiwasi na upinzani ulioendelea hadi mwisho ni kama vile:


title: Umememaji

text: Umememaji ni umeme unaozalishwa kwa kutumia mwendo wa maji.


title: Umememaji

text: Kwa kawaida mwendo asilia wa maji huzuiliwa kwa kujenga lambo. Maji hufuata mvutano wa graviti yanataka kuteremka chini zaidi kila mahali yalipo kama kuna njia.


title: Umememaji

text: Ukuta wa lambo huzuia mwendo wa mto. Kama nafasi ndogo inafunguliwa maji yanateremka mle kwa nguvu nyingi. Mwendo huu wa maji hupitishwa kwenye rafadha au parapela inayozungushwa. Mwendo wa rafadha unaendelea kuzungusha jenereta ya kutoa umeme.


title: Umememaji

text:
Umememaji huwa na faida mbalimbali:
gharama yake si kubwa, kiwango cha uzalishaji umeme unaweza kubadilishwa haraka bila matatizo kulingana na mabadiliko ya mahitaji kwa mfano baina ya mchana na usiku. Kama mahitaji ya umeme ni madogo maji hupitishwa kando la rafadha. Uzalishaji huu hauchafushi mazingira maana hakuna kuchoma kwa fueli.


title: Umememaji

text: Kwa hiyo umememaji ni nishati mbadala inayotumiwa zaidi duniani.


title: Umememaji

text: Njia ya pekee ya kuzalisha umememaji ni kutumia bwawa la juu linalojazwa kwa pampu. Mbinu hii inatumia umeme uliopatikana wakati watumiaji wana matumizi madogo. Umeme uliopo sasa kwa ziada huendesha pampu kubwa na kusukuma maji kutoka sehemu ya chini kwenda bwawa lililoandaliwa juu zaidi kwa mfano juu ya mlima. Wakati wa mahitaji makubwa maji haya yanateremshwa kupitia rafadha na kuzalisha umeme.


title: Ooooooohhh... On the TLC Tip

text:
Ooooooohhh... On the TLC Tip ni jina la kutaja albamu ya pili ya rapa wa TLC. Hii ipo sawa tu na ile ya kwanza, albamu ina nyimbo kibao za TLC zinazosisitiza mitazamo ya kijamii na siasa kwa ujumla. Albamu ilitakiwa iitwe "Troublesome 21", hiyo 21 inataja umri wa Shakur kwa kipindi hicho. inasimama kama "Never Ignorant Getting Goals Accomplished." Yaani "Mjinga Kamwe Hafanikishi Malengo."
Ilivyotoka tu ikaingia #24 kwenye chati za Billboard 200, albamu hii imeona zaidi mafanikio kuliko hata ile iliotangulia, na kuna tofauti kibao katika utayarishaji ambazo zinaelezeka. Vibao kikali kutoka kwenye albamu hii ni "Ain't 2 Proud 2 Beg" na "Baby-Baby-Baby" na zimefika kiwango cha platinum. Ingawa albamu yenyewe kabisa ilitolewa chini ya LaFace, haki zote kwa sasa zinamilikiwa na Amaru Entertainment, studio inayomilikiwa na Afeni Shakur, mama yake rapa huyu.


title: Ain't 2 Proud 2 Beg

text: "Ain't 2 Proud 2 Beg" ni wimbo wa TLC, kutoka katika albamu yake ya pili,


title: Baby-Baby-Baby

text: "Baby-Baby-Baby" ni wimbo wa TLC, kutoka katika albamu yake ya pili,


title: What About Your Friends

text: What About Your Friends ni jina la kutaja albamu ya pili ya rapa wa TLC. Hii ipo sawa tu na ile ya kwanza, albamu ina nyimbo kibao za TLC zinazosisitiza mitazamo ya kijamii na siasa kwa ujumla. Albamu ilitakiwa iitwe "Troublesome 21", hiyo 21 inataja umri wa Shakur kwa kipindi hicho. inasimama kama "Never Ignorant Getting Goals Accomplished." Yaani "Mjinga Kamwe Hafanikishi Malengo."


title: Hat 2 Da Back

text: Hat 2 Da Back ni jina la kutaja albamu ya pili ya rapa wa TLC. Hii ipo sawa tu na ile ya kwanza, albamu ina nyimbo kibao za TLC zinazosisitiza mitazamo ya kijamii na siasa kwa ujumla. Albamu ilitakiwa iitwe "Troublesome 21", hiyo 21 inataja umri wa Shakur kwa kipindi hicho. inasimama kama "Never Ignorant Getting Goals Accomplished." Yaani "Mjinga Kamwe Hafanikishi Malengo."


title: Mwana wa Daudi

text: Mwana wa Daudi ni jina la heshima la wanaume waliotokana na vizazi vya mfalme Daudi na hivyo kuhusishwa na ahadi alilopewa na nabii Nathani kwamba ukoo wake utatawala milele (2Sam 7:1-29).


title: Mwana wa Daudi

text: Kwa namna ya pekee jina hilo lilitumika kwa Yesu aliyetambuliwa na wengi kuwa ndiye Masiya aliyetazamiwa, ama wakati wa maisha yake au baada ya kifo chake.


title: Mwana wa Daudi

text: Injili ya Mathayo na Injili ya Luka zinasisitiza haki ya Yesu kuitwa hivyo kwa kuorodhesha vizazi kati ya Daudi na Yosefu, mume wa Bikira Maria, mama yake.


title: Virusi

text: Virusi ("kutoka Kilatini" , yaani "sumu“) ni chembe ndogo sana iliyoundwa na mada jenetiki, kama ADN au ARN, katika bahasha ya proteini.


title: Virusi

text: Virusi zinahitaji msaada wa seli za viumbehai ili kutengeneza chembe nyingine za virusi.


title: Virusi

text: Wakati mwingine huhesabiwa kati ya vidubini, lakini wataalamu wengi wanakanusha ni viumbehai kwa sababu haziwezi kuzaa yenyewe pia hazina metaboli. Si seli yenyewe lakini ina sehemu za kiini cha seli.


title: Virusi

text: Virusi inaingia katika seli ya kiumbehai, kama mmea au mnyama au binadamu, na kutumia seli hiihii kuzaa, yaani kujizidisha mara elfu kadhaa. Tendo hili linasababisha vurugu ndani ya seli za mwenyeji, inayoonekana kama hali ya ugonjwa.


title: Virusi

text: Hadi sasa kuna aina za virusi zaidi ya 5000 zilizotambuliwa.


title: Virusi

text: Takriban virusi zote ni ndogo kuliko bakteria na huonekana tu tangu kupatikana kwa hadubini ya kielektroniki. Lakini mwaka 2014 virusi kubwa sana, ukubwa wa bakteria ndogo, imeelezwa: "Pithovirus sibericus". Inaambukiza amiba.


title: Virusi

text: Muundo wa virusi una sehemu mbili pekee: uzi wa ADN au ARN halafu koti ya proteini ya kulinda uzi huo. Kwa kawaida ADN au ARN ya virusi ina jeni chache kwa kulinganisha na viumbehai, kama makumi kadhaa. Lakini virusi kama "Pithovirus" na "Pandoravirus" zina mamia ya jeni.


title: Virusi

text: Ambukizo la virusi katika wanyama na watu husababisha itikio la kingamwili unaoelekea kuua virusi. Lakini mjibizo huu, unaoonekana mara nyingi kwa homa, unaweza kudhoofisha mwili na kuleta hali ngumu hadi kifo.


title: Virusi

text: Ni vigumu kupata dawa za virusi kwa sababu virusi huishi ndani ya seli za mwili wa mwenyeji, hivyo kuna hatari ya dawa kusababisha hasara kwa seli zenyewe.


title: Virusi

text: Kati ya magonjwa yanayosababishwa na virusi ni influenza (homa ya mafua) na pia UKIMWI. Aina kadhaa za virusi zinaweza kusababisha saratani.


title: Masiya

text: Masiya (au Masiha), kutoka Kiebrania מָשִׁיחַ, Māšîăḥ mashiakh, maana yake Mpakwamafuta ni jina la heshima ambalo Biblia inampa mfalme au kuhani aliyewekwa wakfu kwa Mungu kwa kupakwa mafuta atende kwa niaba yake kazi ya kusaidia taifa lake hasa kwa kulikomboa.


title: Masiya

text: Tofauti na kawaida, Biblia inamtaja kama Masiha hata mfalme Koreshi Mkuu wa Uajemi kwa sababu Mungu alimtumia kutoa Wayahudi katika uhamisho wa Babeli na kuwaruhusu warudi Yerusalemu na kujenga upya hekalu


title: Masiya

text: Hata hivyo kwa namna ya pekee jina hilo linatumika kwa Mwana wa Daudi, mtawala wa Israeli katika wakati wa mwisho ambao utakuwa wa amani duniani


title: Masiya

text: Jina hilo lilitafsiriwa na Septuaginta kwa Kigiriki Χριστός ("Khristós") nalo lilitumiwa mapema na Wakristo wa lugha hiyo kwa Yesu wa Nazareth kwa sababu ya kusadiki ndiye mkombozi aliyetimiza kikamilifu kila utabiri wa manabii wa Agano la Kale. Ndiyo sababu jina lake la awali limekuwa linaongezewa kwa kawaida hilo la Kristo, hivi kwamba imezoeleka kumuita Yesu Kristo.


title: Masiya

text: Kwa asili ni tamko la imani lenye sehemu mbili: jina "Yesu" na cheo "Kristo".


title: Masiya

text: Katika lugha ya Kigiriki "Yesu Kristo" mara nyingi ni sentensi kamili, maana yake "Yesu ndiye Masiya wa Mungu", yaani Yesu ndiye Masiya aliyetangazwa na manabii wa Agano la Kale na kutazamiwa na Israeli.


title: Masiya

text: Katika aya nyingine za Agano Jipya "Yesu Kristo" tayari imetumika kama jina (linganisha: rais Mkapa, au: Mkapa rais - si yule Mkapa mwingine...)


title: Masiya

text: Kutokana na umuhimu wa imani hiyo kwa wafuasi wa Yesu, wenyewe walianza kuitwa Wakristo huko Antiokia, mji wa kwanza kuwa na waumini wenye asili ya kimataifa na waliozungumza Kigiriki kuliko wale wenye asili ya Kiyahudi. Kumbe katika mazingira ya Kisemiti wanaendelea kuitwa kama awali "Manasara", yaani "Wanazareti".


title: Masiya

text: Hadithi za Uislamu pia zinafundisha kwamba nabii Isa, mwana wa Bikira Mariamu, alikuwa ametabiriwa kama "Masih" (المسيح) wa Waisraeli, na kwamba atarudi duniani siku ya Kiyama, pamoja na "Mahdi", ili kumsinda "Masih ad-Dajjal", yaani Mpingakristo.


title: Moshi (wingu)

text:
[[Picha:[[Image:Fish processing hub.jpg|thumbnail|Nigeria]]
Moshi kwa lugha ya kawaida ni wingu linalotokea pale ambako [[moto]] inawaka. Ni mchanganyiko wa vipande vidogo vya mata [[mango]], matone ya [[kiowevu]] -hasa [[maji]]- na [[gesi]] mbalimbali pamoja na [[hewa]]. Mchanganyiko wa aina hii huitwa pia [[erosoli]].
Mara nyingi moshi ni tokeo lisilotakiwa la moto lakini wakati mwingine inasababishwa kwa kusudi kwa matumizi ya kijeshi (wingo la kuficha jeshi), mawasiliano (alama za moshi), kidini (moshi ya [[uvumba]]), kuua wadudu (ufukizaji dhidi ya wadudu, panya n.k.), upishi (kuhifadhi samaki au nyama kwa kuikausha katika moshi inapopokea pia ladha inayotafutwa).


title: Moshi (wingu)

text:
Moshi ya moto ni hatari ya afya. Wakati wa kuwaka moto ndani ya nyumba watu wanaweza kufa kutokana na gesi sumu katika moshi; hali halisi watu wengi wanakufa kutokana na moshi sumu kuliko na kuangamwa na moto yenyewe. Kuvuta moshi ndani ya mapafu kwa njia ya kupumua husababisha matatizo ya kiafya kuanzia mwako wa njia za pumzi hadi kansa na hii ni hatari ya kuvuta [[tumbako]] (kama [[sigara]]).
Sehemu za moshi na tabia yake hutegemea na [[fueli]] inayochomwa na mazingira ya moto.


title: Moshi (wingu)

text: Kama moto inaweza kutumia oksijeni nyingi inawaka kwa halijoto ya juu na hapo kiasi cha moshi kinapungua. Hapa vipande vidogo vya mata mango ni hasa [[majivu]] pamoja na mvuke wa maji. Moshi yenye mvuke wa maji huwa na rangi nyeupe-kijivu


title: Moshi (wingu)

text: Kama moto inapata oksijeni kidogo kiwango cha moshi huongezeka pamoja na gesi za sumu ndani yake kama vile [[monoksidi ya kaboni]] na mengine.


title: Moshi (wingu)

text: Pale ambako mafuta na plastiki vinachomwa rangi ya moshi huelekea kuwa nyeusi hasa kutokana [[masizi]]. Mafuta huchomwa sana ndani ya [[injini ya mwako ndani|injini za mwako ndani]] kama injini za magari au majenereta na katika vituo vya umeme. Hapo ni muhimu kupunguza kiasi cha mosha kwa kutumia filta na mitambo ya kusafisha moshi


title: Moshi (wingu)

text: [[jamii:Kemia]]


title: Skin Diamond

text: Skin Diamond ni jina la kisanii la Kimarekani pornographic mwigizaji Raylene Kristinsan, alizaliwa Februari 18, 1987 katika Los Angeles, California.


title: Lacey Duvalle

text: Lacey Duvalle (amezaliwa 5 Aprili 1982) ni Kimarekani pornographic mwigizaji. Yeye aliingia wazima sekta ya filamu ya mwaka 2000 katika umri wa miaka karibu 18 na kuonekana katika sinema zaidi ya 140.


title: Chuo Kikuu cha Pula

text: Chuo Kikuu Juraj Dobrila cha Pula (Kikroatia: "Sveučilište Jurja Dobrile u Puli", Kilatini: "Universitas studiorum Polensis Georgii Dobrila") ni chuo kikuu nchini Kroatia, kilichoanzishwa mnamo mwaka 2006 katika Pula. Ni iliyoandaliwa katika idara tano na ina wanafunzi 2.465.


title: Anna Tibaijuka

text: Anna Kajumulo Tibaijuka (alizaliwa tarehe 12 Oktoba, 1950) ni mtaalamu wa Uchumi wa kilimo, pia mwanasiasa wa Tanzania CCM na Mbunge wa jimbo la Muleba Kusini tangu 2010. Aliwahi kuwa Waziri wa Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi.


title: Anna Tibaijuka

text: Alizaliwa Kagabiro karibu na Muleba, Tanzania katika familia ya wakulima wadogo. 1958-61 alisoma shule ya msingi Kaigara akaendelea kwenye shule ya kati ya Wasichana ya Kashozi – Kamukukubwa halafu shule ya sekondari ya wasichana Rugambwa, Bukoba, 1966 – 1969. Kutoka hapo alipokelewa Form V ya Marian Girls, Morogoro.


title: Anna Tibaijuka

text: Baada ya huduma kwenye Jeshi la Kujenga Taifa akajiunga na Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, Kitivo cha Kilimo, Morogoro 1972 - 1975 hadi digrii ya kwanza. Akaajiriwa kama Mhadhiri Mzaidizi kwenye Idara ya Uchumi. Mwaka huohuo akafunga ndoa na Wilson Kamuhabwa Tibaijuka, aliyekuwa kwa wakati huo afisa katika ubalozi wa Tanzania nchini Uswidi. Alizaa naye watoto wanne, Muganyizi (1976), Kemilembe (1979), Kagemulo (1986) na Kankiza (1991). Wakati wa kukaa Uswidi alisoma hadi digrii ya pili kwenye Chuo Kikuu cha Kilimo, Uppsala.


title: Anna Tibaijuka

text: Mwaka 1979 familia ilirudi Tanzania na Anna Tibaijuka alianza kufundisha kwenye Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, Kitengo cha Utafiti wa Uchumi. 1981 alifadhiliwa kurudi Uswidi na kufuata kozi ya PhD aliyomaliza 1983. Akarudi Dar es Salaam akafundisha tena uchumi.


title: Anna Tibaijuka

text: 1998 aliteuliwa kujiunga na ofisi kuu ya Shirika la Umoja wa Mataifa la Biashara na Maendeleo (UNCTAD) mjini Geneva alikoongoza idara ya nchi maskini. Baada ya miaka miwili huko Geneva aliombwa na Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa Kofi Annan kuongoza Kituo cha Makazi Duniani (UN-Habitat Centre). Alifanya mabadiliko na matengenezo katika kazi ya kituo hii hadi Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa uliamua kupandisha hadhi ya kituo kuwa "United Nations Human Settlements Programme" (UN-HABITAT) yenye makao makuu huko Nairobi. Tibaijuka alichaguliwa kuwa mkurugenzi mtendaji wa kitengo hiki kipya mwaka 2002 akapewa cheo cha Katibu Mkuu Msaidizi na hapo alikuwa mwanamke Mwafrika wa kwanza aliyefika ngazi hii katika historia ya UM hadi leo (2017).


title: Anna Tibaijuka

text: Mwaka 2010 alirudi Tanzania baada ya kumaliza kipindi chake cha pili cha kuongoza UN-HABITAT. Alishiriki katika uchaguzi mkuu akachaguliwa mbunge wa Muleba Kusini kwa niaba ya CCM.


title: Anna Tibaijuka

text: Baada ya uchaguzi aliingia katika serikali ya Mizengo Pinda akiwa Waziri wa Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi. Mwezi wa Desemba 2014 rais Jakaya Kikwete alimwachisha Tibaijuka kutoka wizara yake kwa sababu aliwahi kupokea pesa kutoka James Rugemalira wa VIP Engineering and Marketing (VIPEM) aliyehusika katika kashfa ya rushwa ya Tegeta escrow. . Alikosolewa kwa kupokea milioni 1 ya USD kwenye akaunti yake ya binafsi.


title: Anna Tibaijuka

text: Tibaijuka alijaribu kujitetea kuwa pesa ilikuwa msaada kwa ajili ya taasisi ya Joha Trust inayogharamia shule ya wasichana ya Barbro Johansson na ya kwamba pesa ilipita katika akaunti yake ya binafsi tu.


title: Anna Tibaijuka

text: Mwaka 2015 alipendelewa tema kugombea ubunge wa Muleba Kusini kwa kura ya maoni ya asilimia 63% za wana CCM wa jimbo. Akashinda uchaguzi akarudi bunge la Tanzania.


title: Sara

text: Sara (kwa Kiebrania שָׂרָה, Śārā, awali Sarai) katika Biblia anajulikana kama mke tasa wa Abrahamu ambaye kwa imani katika ukongwe wake alijaliwa kumzaa Isaka, baba wa Israeli, taifa teule la Mungu. Habari hizo zinapatikana hasa katika kitabu cha Mwanzo.


title: Sara

text: Jina lake linamaanisha "mwanamke wa ukoo bora".


title: Sara

text: Waraka wa kwanza wa Petro unamsifu Sara kwa kumtii mumewe


title: Sara

text: Waraka kwa Waebrania unamsifu kwa imani yake.


title: Sara

text: Mtume Paulo anamtaja katika nyaraka zake kwa Wagalatia na kwa Warumi katika kueleza tofauti kati ya Agano la Kale na Agano Jipya.


title: Ishmaeli

text: Ishmaeli (au Ismaili, kwa Kiebrania יִשְׁמָעֵאל, Yišmāʻēl: kwa Kiarabu إسماعيلʾ, Ismāʿīl) alikuwa mtoto wa kwanza wa Abrahamu (au Ibrahimu) na Hagari (au Hajiri) kadiri ya Biblia na ya Kurani.


title: Ishmaeli

text: Mungu alikuwa amemuahidia Abrahamu uzao mkubwa kama nyota za mbinguni, naye akaamini ingawa alikuwa hajapata hata mtoto mmoja: ndiyo imani iliyompendeza sana Mungu (Mwa 15:1-6).


title: Ishmaeli

text: Lakini Abrahamu alizidi kuzeeka pamoja na Sara bila ya kuzaa watoto. Baada ya kusubiri muda mrefu mno Sara akamwambia azaliane na Hagari aliye mtumishi wa kike. Mwana huyu wa Hagar akaitwa Ishmaeli (Mwa 16:1-15). Lakini baadaye kukawa na fitina kati ya Sara na Hagari hivyo huyo akafukuzwa pamoja na mtoto, baada ya Sara pia akashika mimba na kumzaa mtoto Isaka.


title: Ishmaeli

text: Mwa 21:1-21 inatusimulia jinsi Mungu alivyotimiza ahadi yake kwa kumjalia Sara amzalie Abrahamu mtoto huyo katika uzee na utasa. Isaka ni mtoto wa imani, si wa mwili, naye ni huru, tofauti na Ishmaeli mtoto wa mtumwa ambaye hastahili kurithi pamoja na mdogo wake. Isaka, baba wa Israeli alipata baraka kuu, naye ni mfano wetu watu wa Agano Jipya. Ishmaeli alibarikiwa pia kwa ajili ya baba yake, naye ni mfano wa Agano la Kale ambapo watu wanategemea mambo ya kimwili (kutahiriwa, kunawa, kubagua vyakula n.k.) na hivyo ni watumwa (Gal 4:21-5:1).


title: Ishmaeli

text: Kadiri ya kitabu cha Mwanzo alishiriki pamoja na mdogo wake Isaka mazishi ya baba yake akafariki akiwa na umri wa miaka 137.


title: Ishmaeli

text: Ishmaeli alizaa watoto wa kiume 12 ambao wanahesabiwa mwanzo wa Waarabu, hasa wale wa Kaskazini.


title: Ishmaeli

text: Ishmaeli anahesabiwa nabii muhimu na babu wa Muhammad, mwanzilishi wa dini ya Uislamu.


title: Ishmaeli

text: Ingawa Kurani haitaji jina la mtoto ambaye Abrahamu alikuwa tayari kumchinjia Mungu, wanazuoni walifikia makubaliano kwamba alikuwa Ishmaeli, si Isaka.


title: Kanaani

text: Kanaani ni jina la zamani la eneo la Mashariki ya Kati ambalo siku hizi limegawanyika katika nchi za Israeli na Palestina, Lebanoni na sehemu za Magharibi za Jordan na Sirya.


title: Kanaani

text: Katika Biblia jina hilo (kwa Kiebrania כנען, knaʿn) linatumika zaidi kumaanisha sehemu ile tu ambayo ilitekwa na Waisraeli na kuitwa Israeli. Sehemu hiyohiyo baadaye tena ilikuja kuitwa pia Palestina, yaani nchi ya Wafilisti.


title: Kanaani

text: Baada ya mataifa hayo mawili kuteka sehemu kubwa upande wa Kusini kuanzia karne ya 13 KK, ile ya Kaskazini zaidi iliyobaki chini ya wakazi asili ilikuja kuitwa pia Foinike.


title: Kanaani

text: Katika eneo hilo kati ya Mesopotamia na Misri kuanzia milenia ya 4 KK ulistawi ustaarabu muhimu wa Kisemiti ambao, kati ya michango mingine, ni asili ya alfabeti.


title: Kanaani

text: Habari nyingi kuhusu ustaarabu huu zimejulikana hasa kwa njia ya akiolojia.


title: Ngano (hadithi)

text: Ngano ni hadithi fupi inayosimuliwa kwa kusudi ya burudani na pia mafundisho. Mara nyingi husimuliwa na wazazi au wazee kwa watoto. Kitaalamu hutazamiwa kuwa sehemu ya fasihi-simulizi ya jamii au utamaduni fulani.


title: Ngano (hadithi)

text: Watendaji katika ngano si watu halisi bali wahusika wanaoeleza tabia maalumu. Mifano ni sungura, fisi, nyuki na wanyama wengine wanaowakilisha tabia kama vile busara, ujinga, ujanja, ulafi, uchoyo na mengine. Hata Riwaya za Abunuwasi zinaweza kuhesabiwa hum.


title: Ngano (hadithi)

text: Masimulizi ya ngano huanza mara nyingi kwa maneno kama "Hapo zamani za kale ...".


title: Akina Grimm

text: Akina Grimm (Jer.: "Die Brüder Grimm", pia "Gebrüder Grimm"; ing. "Brothers Grimm") ni namna ya kutaja kwa pamoja wataalamu na ndugu kaka Jakob Grimm na mdogo wake Wilhelm Grimm. Wamekuwa mashuhuri hasa kwa kukusanya hekaya, ngano na hadithi nyingine za Ujerumani na kuzilinganisha na masimulizi kutoka nchi nyingine. Wanahesabiwa kati ya waanzilishaji wa fani ya isimu au sayansi ya lugha.


title: Akina Grimm

text: Katika Ujerumani na kwa wataalamu wa lugha za Kigermanik wanajulikana pia kwa kuanzisha kazi ya kamusi kubwa ya lugha ya Kijerumani inayoendelea kuhaririwa hadi leo na kufikia vitabu 32.


title: Akina Grimm

text: Mkusanyiko wao wa ngano unasomwa hadi leo hii. Kwa kazi hii walitembelea vijiji vingi na kuandika hekaya na ngano jinsi zilivyosimuliwa na wazee ("Grimms Märchen").


title: Akina Grimm

text: Kati ya ngano walizokusanya ni Mweupe Theluji ("Schneewittchen"), "Sinderella" "(Aschenputtel)", "Hansel na Gretel" ("Hänsel und Gretel") na takriban 200 mengine.


title: Chuo Kikuu cha Tübingen

text: Chuo Kikuu cha Tübingen ni chuo kikuu nchini Ujerumani, kilichoanzishwa mnamo mwaka 1477 katika Tübingen, Baden-Württemberg.


title: Someday (Mariah Carey song)

text: "Someday" ni wimbo ulioandaliwa na mwimbaji Mariah Carey akishirikiana na Ric Wake na kutayarishwa na Wake kwa ajili ya albamu ya Mariah yenye jina lake mwenyewe ya "Mariah Carey iliyotoka mwaka 1990.


title: Wilaya ya Arusha Vijijini

text: Wilaya ya Arusha Vijijini (Arusha District) ni wilaya moja ya Mkoa wa Arusha yenye postikodi namba 23200. Ilianzishwa kwa kutenga maeneo ya wilaya ya Arumeru yanayozugunguka Jiji la Arusha. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa Wilaya ya Arusha ilihesabiwa kuwa 323,198


title: Wilaya ya Meru

text: Wilaya ya Arumeru ni wilaya moja ya Mkoa wa Arusha yenye postikodi namba 23300. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa Wilaya ya Meru ilihesabiwa kuwa 268,144 .


title: Wilaya ya Meru

text: Wilaya hii ilianzishwa kutoka kwa maeneo ya wilaya ya zamani Arumeru iliyogawiwa kuwa wilaya ya Arusha Vijijini na wilaya ya Meru. Makao makuu ya wilaya yako mjini Usa River.


title: Wilaya ya Meru

text: Mpango wa Maendeleo wa Wilaya ya Meru


title: Utetezi wa Kanisa Katoliki

text: Utetezi wa Kanisa Katoliki ni sehemu ya teolojia ya Ukristo inayolenga kutoa hoja za kutetea imani na maisha ya Kanisa Katoliki dhidi ya zile za watu wa madhehebu au dini nyingine au za wale wasio na dini yoyote wanaolenga kuthibitisha kasoro zake ili kukomesha imani katika asili yake ya Kimungu.


title: Utetezi wa Kanisa Katoliki

text: Kwa kutaja utetezi wa namna hiyo katika lugha nyingi limetoholewa neno la Kigiriki ἀπολογία, apologia, "utetezi wa sauti, hotuba ya utetezi".


title: Utetezi wa Kanisa Katoliki

text: Ni tofauti kidogo na hoja zinaotumiwa na Wakatoliki dhidi ya dini, madhehebu na itikadi nyingine ili kuonyesha vilivyo na kasoro.


title: Utetezi wa Kanisa Katoliki

text: Utetezi wa Ukristo ulihitajika mapema dhidi ya hoja za Wayahudi na wengineo, hivyo unajitokeza katika Agano Jipya lenyewe, kwa mfano katika nyaraka za Mtume Paulo.


title: Utetezi wa Kanisa Katoliki

text: Baadaye uliendelea katika maandishi ya Mababu wa Kanisa kama vile Yustino mfiadini, Tertullianus, Origen na Agostino wa Hippo. Baadhi yao walitetea Ukristo dhidi ya dhuluma za serikali ya Dola la Roma na kwa hiyo wanaitwa Mababu watetezi (wa imani).


title: Utetezi wa Kanisa Katoliki

text: Baadaye kazi hiyo iliendelezwa na walimu wa Kanisa wa Karne za Kati, kama vile Anselm wa Canterbury, Thoma wa Akwino na wengineo wa Teolojia ya shule.


title: Utetezi wa Kanisa Katoliki

text: Juhudi za pekee zilihitajika na kufanyika wakati wa Matengenezo ya Kiprotestanti, yaliyoelekea kusambaratisha Kanisa kwa msingi wa ufafanuzi mpya wa Biblia na kwa kutegemea itikio la wengi dhidi ya makwazo yaliyotolewa na baadhi ya viongozi wa ngazi zote, hata Mapapa. Wakati huo walijitokeza hasa Wajesuiti kama vile Petro Kanisi na Roberto Bellarmino.


title: Utetezi wa Kanisa Katoliki

text: Wakati wa Falsafa ya mwangaza kati ya watetezi wa Kanisa dhidi ya falsafa hiyo iliyopinga kabisa imani yoyote ya dini, anakumbukwa hasa Blaise Pascal.


title: Utetezi wa Kanisa Katoliki

text: Katika karne za mwisho kuna walei walioongokea Ukatoliki kama John Henry Newman na Gilbert K. Chesterton huko Uingereza, Scott Hahn na mke wake huko Marekani na wengine wengi.


title: Utetezi wa Kanisa Katoliki

text: Siku hizi, mbali ya vitabu, magazeti, vipeperushi, kanda n.k., kuna tovuti mbalimbali za kutetea Kanisa Katoliki, ambazo kati yake labda maarufu zaidi ni ile Catholic Answers.


title: Utetezi wa Kanisa Katoliki

text: Watetezi hao na wengineo wametumia hoja za kifalsafa, za kihistoria na za fani nyingine, mbali ya madondoo ya Biblia, kadiri ya hoja zilizotumiwa na wapinzani, ambao pengine wanakanusha mafundisho ya Kanisa, pengine wanalaumu zaidi matendo ya wanakanisa, hasa viongozi.


title: Utetezi wa Kanisa Katoliki

text: Hata hivyo, utetezi mkuu ni utakatifu wa maisha ya waamini, ambao kila unapopatikana unakumbusha neno la Yesu kwamba matunda yanathibitisha ubora wa mti kuliko hoja za akili. Kati ya hao kuna waamini milioni 30 hivi waliofia dini yao huku wakisamehe watesi wao.


title: Utetezi wa Kanisa Katoliki

text: Ugumu wa kutetea Kanisa hilo una sababu mbalimbali.


title: Utetezi wa Kanisa Katoliki

text: Upande wa imani na maadili, ni kwamba Kanisa Katoliki lina mafundisho mengi sana kutokana na juhudi za miaka 2000 hivi za kuwa na uwiano kati ya mitazamo inayopingana. Kanisa hilo halikubali kurahishisha mafundisho kwa kusisitiza upande mmoja unaoeleweka zaidi na kuweka kivulini upande wa pili. Hivyo, kwa mfano, unakiri kuwa Yesu ni Mungu kweli na papo hapo mtu kweli katika umoja wa nafsi yake. Kufafanua fumbo hilo kwa mtu asiyesadiki ni jambo gumu kuliko kumueleza kwamba ni Mungu tu au mtu tu.


title: Utetezi wa Kanisa Katoliki

text: Tena, katika ulimwengu wa kisasa, Kanisa Katoliki linajikuta mstari wa mbele katika kutetea uhai na haki duniani, pamoja na kupinga maovu mbalimbali yaliyoenea kwa faida kubwa ya kiuchumi ya makundi mbalimbali, kama vile wanaouza binadamu, wanaonyanyasa wanyonge, wanaotoa mimba za wanawake n.k. Hivyo si ajabu kwamba linakabiliwa na chuki na upinzani mkubwa.


title: Utetezi wa Kanisa Katoliki

text: Upande wa maisha, ugumu ni kwamba Kanisa Katoliki linakaribia kutimiza miaka 2000 ya uwepo wake, likiwa na muundo unaoonekana, ulioenea sasa duniani kote. Ndani yake hadi sasa wameishi bilioni kadhaa za Wakristo, wakiwemo milioni kadhaa za wakleri na watawa katika mazingira mbalimbali, pengine machafu na ya kikatili sana, yaliyoweza kuwaathiri kwa urahisi.


title: Utetezi wa Kanisa Katoliki

text: Kwa kuwa hao pia ni binadamu, si ajabu kwamba kati yao wengine walishindwa uaminifu, lakini ni rahisi kuwanyoshea kidole ili kulaumu Kanisa lenyewe. Yesu alikuwa amesema kwamba adui yake atapanda magugu kati ya ngano aliyosia yeye shambani mwake. Pamoja na hayo, maovu yanazidi kukwaza watu wasiamini. Ingekuwa rahisi zaidi kutetea kundi dogo lililoanza juzijuzi tu.


title: Utetezi wa Kanisa Katoliki

text: "Tunahitaji utetezi wa aina mpya, kulingana na madai ya leo, ambayo izingatie kwamba jukumu letu si kushinda hoja, bali kuokoa watu, ni kuwajibika katika mapambano ya kiroho, si katika mabishano ya nadharia, ni kutetea na kukuza Injili, si sisi wenyewe".


title: Tertuliani

text: Quintus Septimius Florens Tertullianus (160 hivi – 225 hivi), alikuwa mwandishi maarufu wa Ukristo wa mwanzoni kutoka Karthago, mji wa mkoa wa Afrika katika Dola la Roma, leo nchini Tunisia.


title: Tertuliani

text: Ndiye Mkristo wa kwanza aliyeandika sana kwa Kilatini, akiathiri fasihi yote iliyofuata hasa kwa misamiati yake mipya, hasa kuhusu fumbo la Utatu Mtakatifu. and "the founder of Western theology." Katika maandishi yake anajitokeza kama mtetezi wa imani pamoja na kupinga uzushi, ingawa ukali wa itikadi yake hatimaye ulimfanya ajitenge na Kanisa Katoliki.


title: Tertuliani

text: Habari chache tulizonazo kuhusu maisha yake yanapatikana hasa katika maandishi yake.


title: Tertuliani

text: Yanapatikana katika magombo 1–2 ya Patrologia Latina, na matoleo ya kisasa zaidi katika Corpus Christianorum Latinorum. Orodha hii ilipendekezwa na John Kaye, askofu wa Lincoln katika karne ya 19


title: Tertuliani

text: Ya alipokuwa Mkatoliki (labda):


title: Tertuliani

text: Yasiyobainika:


title: Tertuliani

text: Ya baada ya kujitenga (labda):


title: Tertuliani

text: Ya baada ya kujitenga:


title: Coreca

text: Coreca ni kitongoji cha Amantea, Wilaya ya Cosenza, Italia ya kusini. Takriban wakazi 700 wanaishi huko, karibu na Campora San Giovanni.


title: Fukayosi

text: Fukayosi ni kata ya Wilaya ya Bagamoyo katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61307 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,129 walioishi humo.


title: Kerege

text: Kerege ni kata ya Wilaya ya Bagamoyo katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61305 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 18,008 walioishi humo.


title: Kerege

text: Kerege iko kwenye barabara kuu takriban kilomita 35 kutoka Dar es Salaam kwenda Bagamoyo. Shule kubwa ya Baobab School iko hapa katika kijiji cha Mapinga.


title: Pera (Bagamoyo)

text: Pera (Bagamoyo) ni jina la kata ya Wilaya ya Bagamoyo katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61314 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 12,701 waishio humo.


title: Msoga

text: Msoga ni kata ya Wilaya ya Bagamoyo katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61312 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,144 walioishi humo.


title: Kimange

text: Kimange ni kata ya Wilaya ya Bagamoyo katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61318 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,533 walioishi humo.


title: Mandera (Bagamoyo)

text: Mandera (Bagamoyo) ni jina la kata ya Wilaya ya Bagamoyo katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61317 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 9,365 waishio humo.


title: Useja

text: Useja ni hali ya mtu kuishi bila kuwahi kufunga ndoa. Inaweza kutokea kwa sababu mbalimbali, lakini inazingatiwa hasa ile inayotokana na uamuzi kamili wa mhusika asiye na kizuio chochote, hasa kama akichagua kuishi hivyo kwa sababu ya kidini.


title: Useja

text: Kesi za namna hiyo zimepatikana katika dini karibu zote.


title: Useja

text: Ni maarufu hasa neno la Yesu katika kutetea wanaofanya hivyo kwa ajili ya Mungu, yeye akiwa mmojawapo (Math 19:11-12).


title: Useja

text: Katika Ukristo hali ya namna hiyo inaitwa pengine useja mtakatifu na ni msingi wa utawa wa aina yoyote.


title: Useja mtakatifu

text: Useja mtakatifu ni aina ya useja ambayo mwanamume au mwanamke anaishika kwa hiari kwa sababu za kidini, hasa katika Ukristo, ambapo lengo ni kuungana zaidi na Yesu aliyeishi hivyo.


title: Useja mtakatifu

text: Ndiye aliyehimiza wanaojaliwa kuelewa uhusiano wa useja na ufalme wa Mungu waushike kweli (Math 19:11-12).


title: Useja mtakatifu

text: Useja huo ni msingi wa aina zote za utawa na unadaiwa na Kanisa Katoliki kwa baadhi ya mashemasi na mapadri pamoja na maaskofu wote. Makanisa ya Kiorthodoksi yanaudai kwa maskofu tu.


title: Mke Mmoja Waume Watatu

text: Mke Mmoja Waume Watatu ni riwaya iliyoandikwa na Muhammed Said Abdulla.


title: Mke Mmoja Waume Watatu

text: Ni miongoni mwa riwaya zinazoonyesha ukinzani miongoni mwa mila na desturi dhidi ya dini ya Uislamu kwani wakati dini ikiamini ndoa ni chuo kinachomfunga mke dhidi ya maovu ya dunia, kuna mila na desturi zinazopandikiza misingi inayokwenda kinyume na misingi hiyo ya kidini. Kwa mfano, kwamba ni lazima mwanamke awe na waume watatu.


title: Mke Mmoja Waume Watatu

text: Abdulla anamchora mhusika Nemsi akiwa anafanya utafiti juu ya dhana ya ndoa na kuona ya kwamba mwanamke huozeshwa kutoka akiwa na miaka kumi na nne.


title: Homa ya ndengi

text: Homa ya ndengi ni maambukizi yanayosababishwa na virusi vya dengi. Mbu husambaza virusi hivi vya dengi. Homa ya dengi pia hujulikana kama "homa ya kuvunja mifupa" kwa sababu inaweza kuwafanya watu wawe na maumivu makali hadi wahisi ni kama mifupa yao inavunjika. Baadhi ya Dalili za homa ya dengi ni joto jingi mwilini; kuumwa na kichwa; upele unaofanana na na ukambi kwenye ngozi; na maumivu kwenye misuli na jointi. Kwa watu wachache, homa ya dengi inaweza kubadilika na kuwa aina zinazohatarisha maisha. Ya kwanza ni homa ya dengi ya kuvuja damu, ambayo huifanya mishipa ya damu (mishipa inayobeba damu) kuvuja damu, na viwango vya chini vya damu pleteleti (inayosababisha kuganda kwa damu). Ya pili ni sindromu ya mshtuko ya dengi, inayosababisha shinikizo la chini la damu .


title: Homa ya ndengi

text: Kuna aina nne tofauti za virusi vya dengi. Mtu anapoambukizwa na mojawapo ya virusi hivi, basi yeye huwa amepata kinga dhidi ya aina hiyo maishani mwake. Hata hivyo, atakuwa amekingwa dhidi ya aina hizo zingine tatu kwa muda mfupi . Ikiwa baadaye atapata mojawapo ya hizi aina tatu za virusi, ana uwezekano mkubwa wa kuwa na matatizo mabaya.


title: Homa ya ndengi

text: Hakuna dawa ya chanjo inayofanya kazi kuwakinga watu dhidi ya virusi vya dengi. Kuna mambo machache yanayoweza kufanywa ili kuwakinga watu dhidi ya homa ya dengi. Watu wanaweza kujikinga wenyewe dhidi ya mbu na kupunguza viwango vya kuumwa. Wanasayansi pia hupendekeza upunguzaji wa makazi ya mbu unaopunguza idadi ya mbu. Mtu anapopata homa ya dengi, kwa kawaida anaweza kupata nafuu kwa kunywa viowevu vya kutosha, mradi ugonjwa ungali katika viwango vya chini au wa kiasi. Ikiwa mtu ana ugonjwa mkali zaidi anaweza kuhitaji kupewa viowevu kwa njia ya mishipa (viowevu vinavyopeanwa kupitia kwenye mshipa, kutumia sindano na tyubu), au kuwekwa damu (kupewa damu kutoka kwa mtu mwingine).


title: Homa ya ndengi

text: Tangu miaka ya 1960, watu wengi wamekuwa wakipata homa ya dengi. Ugonjwa huu umekuwa tatizo la kimataifa tangu Vita vya Pili vya Duniani. Hupatikana sana katika zaidi ya nchi 110. Kila mwaka, takribani watu millioni 50 hadi 100 hupata homa ya dengi.


title: Homa ya ndengi

text: Watu wanatafiti dawa ya chanjo na tiba ya kutibu virusi hivi moja kwa moja. Pia watu hufanya mambo mengi tofauti kwa makusudi ya kujaribu kuwaangamiza mbu.


title: Homa ya ndengi

text:
Maelezo ya kwanza ya homa ya dengi yaliandikwa mwaka wa 1779. Mapema katika karne ya 20, wanasayansi waligundua kuwa ugonjwa huu husababishwa na virusi vya dengi na kuwa huenezwa na mbu.
Takribani asilimia 80 ya watu (au 8 kwa kila watu 10) ambao wameambukizwa virusi vya dengi hawana dalili au wana dalili ndogo tu (kama joto jingi la kawaida ). Takriban asilimia 5 ya watu walioambukizwa (au 5 kwa kila watu 100) huwa wagonjwa zaidi. Katika idadi kidogo ya watu hawa, ugonjwa huu huwa wa kuhatarisha maisha. Dalili hutokea kati ya siku 3 na 14 baada ya mtu kutangamana na virusi vya dengi. Mara nyingi dalili hutokea baada ya siku 4 hadi 7. Kwa hivyo, ikiwa mtu atarudi kutoka sehemu ambapo dengi inapatikana sana na awe na joto jingi au dalili zingine baada ya zaidi ya siku 14 tangu siku aliporudi, huenda asiwe na homa ya dengi.


title: Homa ya ndengi

text: Mara nyingi, watoto wanapokuwa na homa ya dengi, dalili zao huwa sawa na zile za homa ya kawaida augastroenteritisi (au homa ya tumbo; kwa mfano, kutapika na kuhara). Hata hivyo watoto wana uwezekano mkubwa wa kuwa na matatizo hatari kutokana na homa ya dengi.


title: Homa ya ndengi

text: Dalili kuu za homa ya dengi ni joto jingi linaloanza kighafla; maumivu ya kichwa (kwa kawaida nyuma ya macho); upele; na maumivu kwenye misuli na jointi. Jina la utani la ugonjwa huu ambalo ni "joto jingi la kuvunja mfupa" linaashiria jinsi maumivu haya yanavyoweza kuwa makali.HHoma ya dengi hutokea kwa awamu tatu: joto jingi, kali na kupata nafuu.


title: Homa ya ndengi

text: Katika awamu ya joto jingi, kwa kawaida mtu huwa na joto jingi lililo juu. Joto jingi mara nyingi huwa zaidi ya digrii 40 Selisiasi (digrii 104 Farenhaiti). Pia mtu huyo anaweza kuwa na maumivu katika mwili wote na kuumwa na kichwa. Awamu hii ya joto jingi hudumu kwa muda wa siku 2 hadi 7 . Katika awamu hii takribani asilimia 50 hadi 80 ya watu walio na dalili hupata upele. Katika siku ya kwanza au ya pili, upele huu unaweza kuonekana kama wekundu kwenye ngozi . Baadaye, (katika siku ya 4 hadi ya 7) upele huu unaweza kuonekana kama ukambi. Madoadoa madogo mekundu(petekia) yanaweza kutokea kwenye ngozi. Madoadoa haya hayatoweki ngozi inapofinywa. Madoadoa haya mekundu husababishwa na kapilari zilizochanika. Mtu huyu anaweza pia kutokwa na damu kidogo kwenye membreni za ute za kinywa na pua. Joto hili jingi hupungua na baadaye kurudi kwa siku moja au mbili. Hata hivyo mtindo huu hutendekaki tofauti kwa watu tofauti.


title: Homa ya ndengi

text: Kwa watu wengine, ugonjwa huu huingia katika awamu ya ukali baada ya joto hili jingi kuisha. Awamu hii hudumu siku 1 au 2. Katika awamu hii viowevu vinaweza kujikusanya kwenye kifua nafumbatio. Hii hutendeka kwa sababu mishipa midogo ya damu huvuja. Viowevu hujikusanya na kukomakuzunguka Mwilini. Hii ina maana kuwa ogani muhimu zaidi hazipati damu ya kutosha kama kawaida. Kwa sababu hii ogani hizi hazifanyi kazi kikawaida. Pia mtu huyu anaweza kutokwa na damu nyingi(huwa kutoka kwa ufereji wa utumbo.)


title: Homa ya ndengi

text: Chini ya asillimia 5 ya watu walio na homa ya dengi hupata mshtuko kwenye mzunguko wa damu, sindromu ya mshtuko ya dengi, na homa ya dengi ya isababishayo kutoka kwa damu. Iwapo mtu amewahi kuwa na aina nyingine ya dengi hapo awali ("maambukizi ya mara nyingine"), wana uwezekano wa kuwa na matatizo haya mabaya.


title: Homa ya ndengi

text: Katika awamu ya kupata nafuu, viowevu vilivyovuja kutoka kwa mishipa ya damu hurudishwa kwenye damu. Awamu ya kupona hudumu kwa muda wa siku 2 hadi 3. Mara nyingi mtu hupata afueni katika awamu hii. Hata hivyo wanaweza kuwa na muwasho mkali na kiwango cha upigaji wa moyo cha chini. Katika awamu hii mtu anaweza kujipata katika hali ambapo viowevu vingi zaidi hurudishwa. Iwapo ugonjwa huu utaathiri ubongo, unaweza kusababisha matukutiko au kiwango cha fahamu kilichogeuka (ambapo kufikiria, kufahamu na tabia za mtu zinazaweza kuwa tofauti na za kawaida).


title: Homa ya ndengi

text: Wakati mwingine, ingawa si mara kwa mara, dengi inaweza kuathiri mifumo mingine mwilini. Mtu anaweza kuwa na dalili pekee au pamoja na dalili kuu za dengi. Upungufu katika kiwango cha fahamu hutokea katika asilimia 0.5-6 ya hali kali za ugonjwa huu. Hii inaweza kutendeka virusi vya dengi vinaposababisha maambukizi kwenye ubongo. Pia inaweza kutendeka wakati ambapo ogani muhimu kama ini hazifanyi kazi sawa sawa.


title: Homa ya ndengi

text: Magonjwa mengine ya nurolojia (magonjwa yanayoathiri ubongo na neva) yameripotiwa kwa watu walio na homa ya dengi. Kwa mfano dengi inaweza kusababisha sindromu ya kukingama ya mieliti na ya Guillain-Barré. Ingawa hii huenda isitokee, dengi inaweza kusababisha maambukizi kwa moyo na ini kutofanya kazi.


title: Homa ya ndengi

text: Homa ya dengi husababishwa na virusi vya dengi. Katika mfumo wa sayansi unaotoa majina na kuainisha virusi, virusi vya dengi viko katika familia ya "Flaviviridae" na jenasi "Flavivirus". Virusi vingine pia viko katika familia hii na husababisha ugonjwa kwa wanadamu. Kwa mfano virusi vya, homa ya majano West Nile virus, virusi vya ensefalitisi vya St. Louis, virusi vya ensefalitisi vya Japanese, kupe-virusi vya mifupa vya ensefalitisi, virusi vya ugonjwa wa Kyasanur forest, na virusi vya Omsk visababishavyo joto jingi mwilini na kuvuja kwa damu vyote ni vya familia"Flaviviridae".. Vingi vya virusi hivi huenezwa na mbu au kupe.


title: Homa ya ndengi

text: Virusi vya dengi mara nyingi huenezwa na mbu, hasa aina ya"Aedes", ". Mbu hawa huishi baina ya latitudo za digrii 35 Kaskazini na 35 Kusini, chin ya kimo cha mita 1000. Mara nyingi wao huuma wakati wa mchana. Kuumwa mara moja tu kunaweza kumuambukiza mtu.


title: Homa ya ndengi

text: Wakati mwingine mbu pia wanaweza kupata dengi kutoka kwa wanadamu. Mbu wa kike anaweza kuvipata virusi vya dengi akimuuma mtu aliyeambukizwa virusi hivi. Mwanzoni virusi huishi katika seli zilizo kwenye utumbo wa mbu huyo. Takriban siku 8 hadi 10 badaye, virusi hivi huenea kwenye tezi za mate za mbu zinazotengeneza mate. Hii ina maana kuwa mate anayotengeneza mbu huyu yameambukizwa virusi vya homa ya dengi.. Kwa hivyo, mbu anapomuuma mwanadamu, mate yake yaliyoambukizwa huingia mwilini mwa mwanadamu huyo na yanaweza kumuambukiza. Virusi havi havionekani kusababisha matatizo yoyote kwa mbu walioambukizwa, na ambao wataishi na virusi hivi maisha yao yote. Mbu wa aina ya "Aedes aegypti" ndiye aliye na uwezekano mkubwa wa kueneza dengi. Hii ni kwa sababu yeye hupenda kuishi karibu na wanadamu na kula kutoka kwa watu badala ya wanyama. Pia hupenda kutaga mayai yake kwenye vyombo vya maji vilivyotengwenezwa na watu.


title: Homa ya ndengi

text: Ugonjwa wa dengi unaweza pia kuenezwa kupitia bidhaa za damu zilizoambukizwa, na utoaji wa ogani. Ikiwa mtu aliye na dengi atatoa damu au ogani, ambayo itapewa mtu mwingine, mtu huyo anaweza kupata dengi kutoka kwa damu au ogani aliyopewa. Katika nchi zingine kama Singapore, dengi imeenea sana. Katika nchi hizi, upokeaji damu kati ya 1.6 na 6 kwa kila watu 10,000 hueneza dengi.Virusi vya dengi pia vinaweza kuenezwa kutoka kwa mama hadi kwa mtoto wakati wa ujauzito au mtoto anapozaliwa. Dengi kamwe haienezwi kwa njia nyingine yoyote.


title: Homa ya ndengi

text: Watoto walio na dengi wana uwezekano mkubwa wa kuwa wagonjwa sana kuliko watu wazima. Watoto wana uwezekano mkubwa wakuwa wagonjwa sana iwapo wana afya na wamelishwa vizuri. (Hii ni tofauti na maambukizi mengine mengi ambayo kwa kawaida huwa mabaya zaidi kwa watoto walio na utapiamlo, hawana afya au hawajalishwa vizuri.) Wanawake wana uwezekano mkubwa wa kuwa wagonjwa sana kuliko wanaume. Dengi inaweza kuwa ya kuhatarisha maisha kwa watu walio na magonjwa yanayodumu kwa muda mrefu kama kisukari na pumu.


title: Homa ya ndengi

text: Mbu anapomuuma mtu, mate yake huingia katika ngozi ya mtu huyu. Virusi hubebwa kwenye mate ya mbu huyu iwapo ana dengi. Kwa hivyo, mbu anapomuuma mtu, virusi huingia kwenye ngozi yake pamoja na mate ya mbu. Virusi hujishikiza na kuingia katika seli nyeupe za damu yake. (Seli nyeupe za damu zinafaa kuukinga mwili kwa kupigana na hatari kama maambukizi.) Seli nyeupe za damu zinapozunguka mwilini, virusi hivi huzaana. Seli nyeupe za damu hujibu kwa kutoa ishara nyingi protini (ziitwazo saitokini), kama vile intalukini, intaferoni na tumonekrosisi. Protini hizi husababisha joto jingi, dalili kama za homa na maumivu makali ambayo ni sifa bainifu ya dengi.


title: Homa ya ndengi

text: Ikiwa mtu ana maambukizi makali, virusi huzaana kwa haraka zaidi mwilini. Kwa kuwa kuna virusi vingi zaidi, vinaweza kuathiri ogani zingine nyingi (kama vile ini nauboho wa mfupa). Viowevu kutoka kwenye damu huvuja kupitia kuta za mishipa midogo ya damu na kuingia kwenye kaviti za mwili. Kwa sababu hii, ni kidogo cha damu inayozunguka mwilini kwenye mishipa ya damu. Shinikizo la damu ya mtu huyu huwa chini sana kiasi kwamba moyo hauwezi kusambaza damu ya kutosha kwa ogani muhimu. Pia uboho wa mfupa hauwezi kutengeneza pleteleti za kutosha zinazohitajika kwa ugandaji bora wa damu. Bila pleteleti za kutosha, mtu huyu ana uwezekano mkubwa wa kuwa na matatizo ya kuvuja damu. Kuvuja damu ni tatizo kubwa la dengi (mojawapo ya matatizo makali yanayoweza kusababishwa na ugonjwa huu).


title: Homa ya ndengi

text: Kwa kawaida wataalamu wa huduma za afya hutambua dengi kwa kumchunguza mtu aliyeambukizwa na kugundua kuwa dalili zake zinalingana na dengi. Wataalamu wa huduma za afya wana uwezo hasa wa kuweza kutambua dengi kwa njia hii katika sehemu ambapo dengi imeenea sana. Hata hivyo, dengi inapokuwa katika awamu za mwanzo, inaweza kuwa vigumu kuitofautisha na maambukizi mengine ya virusi. Mtu anaweza kuwa na dengi iwapo ana joto jingi na mbili za dalili hizi : kichefuchefu na kutapika; upele; maumivu kwa mwili wote; idadi ya chini ya seli nyeupe za damu ; au virusi kutambuliwa kupitia kipimo cha damu cha toniketi . Dalili yoyote ya hatari, pamoja na joto jingi huwa ishara kuwa mtu ana dengi katika sehemu ambapo dengi imeenea sana.


title: Homa ya ndengi

text:
Dalili za hatari hujitokeza kabla ya dengi kuwa kali. Kipimo cha toniketi ni muhimu wakati ambapo kipimo cha maabara hakiwezi kufanyika. Ili kufanya kipimo cha tomiketi, mtaalum wa huduma za afya atafunga sijafu ya shinikizo la damu kwenye mkono wa mtu kwa muda wa dakika 5. Kisha mtaalum huyo wa huduma za afya atahesabu madoadoa yoyote mekundu kwenye ngozi. Idadi kubwa ya madoadoa humaanisha kuwa kuna uwezekano mkubwa wa mtu huyu kuwa na homa ya dengi.
Inaweza kuwa vigumu kueleza tofauti kati ya homa ya dengi na chikungunya. Chikungunya ni mojawapo yamaambukizi ya virusi ulio na dalili sawa na homa ya dengi, na aidha hutokea katika sehemu sawa duniani. Homa ya dengi inaweza pia kuwa na dalili sawa na zile za magonjwa mengine kamamalaria, leptospirosisi, homa ya matumbo, na ugonjwa wa uvimbe wa tando za uti wa mgongo na ubongo wa watoto. Mara nyingi, kabla ya mtu kutambuliwa kuwa na ugonjwa wa dengi, mhudumu wake wa afya atampima kuhakikisha hana mojawapo ya magonjwa haya.


title: Homa ya ndengi

text: Mtu anapokuwa na homa ya dengi, badiliko la kwanza linaloweza kuonekana kwenye vipimo vya maabara ni upungufu wa seli nyeupe za damu. Idadi ndogo ya pleteleti na ongezeko la asidi ya umetaboli pia ni dalili za homa ya dengi. Ikiwa mtu huyu ana homa kali sana ya dengi i kuna mabadiliko mengine yanayoweza kuonekana kwenye damu yake ikichunguzwa. Homa kali ya dengi inaweza pia kusababisha viowevu kuvuja kutoka kwenye mfumo wa damu. Hii husababisha ukolezi wa damu (ambapo kuna plazma kidogo - sehemu ya majimaji ya damu - na seli nyekundu za damu zaidi kwenye damu). Pia husababisha viwango vya chini vya alibumini kwenye damu


title: Homa ya ndengi

text: Wakati mwingine, homa kali ya dengi husababisha efusheni (ambapo kiowevu kilichomiminika hukusanyika kwenyemapafu au asitisi (ambapo kiowevu hukusanyika kwenye fumbatio). Ikiwa mikusanyiko hii ni mikubwa vya kutosha, mtaalam wa afya anaweza kuitambua anapomchunguza mtu huyu vipimo Mtaalam wa afya anaweza kutambua sindromu ya mshtuko ya dengi mapema ikiwa ataweza kutumial Altrasaundi ili kupata kiowevu ndani ya mwili. Hata hivyo, katika maeneo mengi ambapo homa ya dengi imeenea sana, wahudumu wengi wa afya na kliniki hawana mashine ya altrasaundi.


title: Homa ya ndengi

text: Katika mwaka wa 2009Shirika la Afya Duniani (WHO) liliainisha au liligawa homa ya dengi katika aina mbili: isiyo na utata, na kali. Kabla ya haya, mnamo mwaka wa 1997, shirika la afya duniani liligawanya ugonjwa huu katika homa isiyotofautishwa, homa ya dengi na homa ya kihemorajiki ya dengi. Shirika la afya duniani lilifanya uamuzi kuwa njia hii ya kugawanya homa ya dengi na ambayo ni ya zamani ilistahili kufanywa kwa njia rahisi. Pia liliamua kuwa njia hiyo ya zamani ilikuwa zuivu: haikuonyesha njia zote ambamo homa ya dengi inaweza kujitokeza. Ingawa uainishaji wa homa ya dengi ulibadilishwa kirasmi, uainishaji wa kale bado unatumika mara kwa mara.


title: Homa ya ndengi

text: Katika mfumo wa kale wa shirika la afya duniani wa uainishaji, homa ya kihemorajiki ya dengi iligawanywa katika viwango vinne vinavyoitwa awamu ya I–IV:


title: Homa ya ndengi

text: Homa ya dengi inaweza kutambuliwa kwa vipimo vya maabara vya mikrobiolojia .Vipimo vingine vichache tofauti vinaweza kufanywa. Kipimo kimoja (utengaji wa virusi) hutenga (au kugawanya) virusi vya homa ya dengi kwenye vikuza viini (au sampuli) za seli. Aina nyingine ya kipimo (utambuzi wa asidi za kiiniseli) hutafuta asidi za kiiniseli kwenye virusi kwa kutumia ufundi sanifu uitwao msururu wa athari za polima (PCR). Kipimo cha tatu (utambuzi wa antijeni) hutafuta antijeni kwenye virusi. Kipimo hutafuta kwenye damu antibodi zinazotengenezwa na mwili ili kupigana na virusi vya homa ya dengi Vipimo vya utengaji wa virusi na utambuzi wa asidi za kiiniseli ni bora kuliko utambuzi wa antijeni. Hata hivyo, gharama ya vipimo hivi ni ghali Na kwa hivyo havipatikani katika sehemu nyingi. Homa ya dengi inapokuwa katika awamu za kwanza , vipimo vinaweza kuwa hasi (kumaanisha havionyeshi kuwa mtu huyo ana ugonjwa huo).


title: Homa ya ndengi

text: Isipokuwa vipimo vya antibodi, vipimo hivi vya maabara vinaweza kusaidia kutambua homa ya dengi katika awamu ya (mwanzoni) kwanza ya ugonjwa pekee. Hata hivyo, vipimo vya antibodi vinaweza kudhibitisha kuwa mtu ana homa ya dengi katika awamu za mwisho za maambukizi. Mwili hutengeza antibodi maalum ambazo hupigana na virusi vya homa ya dengi baada ya siku 5 hadi 7


title: Homa ya ndengi

text: Hakuna chanjo zilizoidhinishwa kuwakinga watu kutokana na virusi vya homa ya dengi. Ili kuzuia maambukizi, Shirika la afya duniani lilipendekeza kudhibiti idadi ya mbu na kuwakinga watu dhidi ya kuumwa na mbu.


title: Homa ya ndengi

text: Shirika la afya duniani lilipendekeza mpango wa kuzuia homa ya dengi (unaoitwa mpango "unganifu wa kudhibiti vekta") ulio na sehemu tano tofauti:


title: Homa ya ndengi

text: Shirika la afya duniani pia linapendekeza kufanya vitu maalum ili kudhibiti mbu na kuwakinga watu dhidi ya kuumwa. Njia bora zaidi ya kudhibiti aina ya " Aedes aegypti" ni kuharibu makazi yake. Watu wanafaa kumwaga maji yaliyo kwenye vyombo katika mazingira yao ( ili mbu wasitage mayai humo ndani). Viua wadudu au mbinu zaki kibayolojia vinaweza pia kutumika katika kudhibiti mbu katika maeneo haya. Wanasayansi wanafikiri kuwa kunyunyiza otganofosfati au kiua wadudu cha pairethroidi hakusaidii. Maji yaliyosimama (yasiyotiririka) yanafaa kutolewa kwasababu yanavutia mbu na pia watu wanaweza kuwa na matatizo ya kiafya ikiwa viua wadudu vitaongezeka kwa maji yaliyosimama Ili kuzuia kuumwa na mbu, watu wanaweza kuvaa nguo zinazofunika ngozi yao kikamilifu. Wanaweza kutumia vizuia wadudu (kama vile viowevu vya kuua wadudu), ambayvo husaidia kuwafukuza mbu. (DEET ni bora zaidi) Watu wanaweza pia kutumia neti wanapopumzika.


title: Homa ya ndengi

text: Hakuna tiba maalum ya homa ya dengi. Watu tofauti wanahitaji matibabu tofauti kulingana na dalili zao. Watu wengine hupata nafuu kwa kunywa vinywaji tu nyumbani wahudumu wao wa afya wakifuatilia ili kuhakikisha wanapata nafuu. Watu wengine wanahitaji dawa za kupitishwa kwenye mishipa na kupewa damu.Mtaalam wa afya anaweza kuamua kumlaza hospitalini ikiwa ana dalili mbaya za hatari, hasa ikiwa ana hali mbaya ya kiafya inayodumu kwa muda mrefu.


title: Homa ya ndengi

text: Watu walioambukizwa wanapohitaji viowevu kupitia kwenye mshipa, kwa kawaida huvihitaji kwa siku moja au mbili. Mtaalam wa afya ataongeza kiwango cha viowevu anavyopewa ili mtu huyo aweze kutoa kiwango fulani cha mkojo (0.5–1 mL/kg/hr). Kiowevu hicho huongezwa hadi hematokriti ya mtu huyo (kiwango cha ayoni kwenye damu) na ishara muhimu kurejea katika hali yake ya kawaida. Kwa sababu ya hatari ya kutokwa na damu, wataalam wa huduma za afya hujaribu kujitenga nataratibu za kiafya zenye madhara kama vile intubesheni ya nasogastri (kuweka tyubu kwenye pua la mtu na kuiteremsha hadi kwenye tumbo), kudunga sindano kwenye misuli (kumpa mtu dawa kwenye misuli moja kwa moja) na kwenye mianya ya ateri (kuweka sindano kwenye ateri). Asetaminofeni (Tylenol) inaweza kutumiwa kudhibiti homa na maumivu. Aina ya dawa ya kuzuia kuvimba inayoitwa NSAID (kama vile ibuprofeni na asprini) hazifai kutumiwa kwa sababu zinaweza kusababisha kutokwa na damu. Kupewa damu kunafaa kuaza mapema iwapo ishara kuu za mtu huyu zitabadilika au si za kawaida na ikiwa idadi ya seli nyekundu za damu inapungua. Ikiwa damu itahitajika, mtu anafaa kupata damu nzima (damu ambayo haijagawanywa katika sehemu tofauti) au kundi la seli nyekundu za damu. Pleteleti (zilitengwa kutoka kwa damu nzima) na plazma – mbichi iliyoganda huwa haipendekezwi.


title: Homa ya ndengi

text: Mtu anapokuwa katika awamu ya kupata nafuu kutokana na homa ya dengi, hatapewa tena viowevu kupitia mishipani ili asiweze kupata limbiko la viowevu mwilini mwake. Ikiwa kiowevu kitakuwa kingi na dalili kuu ziwe dhabiti(zisizobadilika) ni vyema kuacha kumpa viowevu zaidi. Ikiwa mtu hako tena katika awamu ya hatari ya ugonjwa huu, anaweza kupewa diuretiki ya kitanzi kama vile furosemidi (Lasix). Hii inaweza kusaidia kuondoa viowevu zaidi kwenye damu yake.


title: Homa ya ndengi

text: Watu wengi walio na homa ya dengi hupata nafuu na hawapati matatizo yoyote baadaye. Bila matibabu, asilimia 1 hadi 5 ya watu walioambukizwa (1 hadi 5 katika kila watu 100) hufariki kutokana na homa ya dengi. Kwa kupata matibabu yanayofaa, chini ya asilimia 1 hufariki. Hata hivyo, kwa watu walio na homa kali ya dengi, asilimia 26 hufariki (26 kwa kila 100)


title: Homa ya ndengi

text: Homa ya dengi imeenea sana katika zaidi ya nchi 110. Kila mwaka, watu milioni 50 hadi 100 ulimwenguni huambukizwa. Pia husababisha watu nusu milioni kulazwa hospitalini na takriban vifo 12,500 hadi 25,000 ulimwenguni kila mwaka.


title: Homa ya ndengi

text: Homa ya dengi ndio ugonjwa wa virusi ulioenea sana ambao huenezwa na wadudu. Homa ya dengi inakisiwa kuweza kusababisha ulemavu kwa maisha ya mtu kwa taktiban miaka 1600 kwa kila milioni moja ya watu. Hii ina maana kuwa kwa kila milioni moja ya watu, homa ya dengi husababisha takriban miaka 1600 ya maisha kupotea. Hii ni takriban ni karibu sawa na athari zinazosababishwa na magonjwa mengine ya utotoni na ya tropiki kama vile kifua kikuu. Homa ya dengi inakisiwa kuwa ugonjwa wa pili muhimu wa tropiki baada yamalaria. Shirika la afya duniani pia huainisha denge kama mojawapo wa magonjwa 16 ya tropiki yaliyotelekezwa (kumaanisha kuwa haichukuliwi kuwa jambo zito ipasavyo).


title: Homa ya ndengi

text: Homa ya dengi inazidi kuenea ulimwenguni. Katika mwaka wa 2010, homa ya dengi ilikuwa imeenea mara 30 zaidi ikilinganishwa na mwaka wa 1960. Mambo mengi yanakisiwa kusababisha kuongezeka kwa denge. Watu wengi wanaishi mijini. Idadi ya watu ulimwenguni inaongezeka. Watu wengi wanasafiri kimataifa ( kati ya nchi). Halijoto duniani pia inakisiwa kusababisha ongezeko la homa ya dengi.


title: Homa ya ndengi

text: Homa ya dengi hutokea sana katika eneo laikweta. Watu bilioni 2.5 wanaishi katika maeneo ambapo homa ya dengi hutokea. Asilimia 70 ya watu hawa wanaishi Asia na Pasifiki. Marekani asilimia 2.9 hadi 8 ya watu wanaorudi kutoka katika sehemu zilizo na homa ya dengi na wana joto jingi, waliambukizwa walipokuwa wakisafiri Katika kundi hili la watu, homa ya dengi ndiyo maambukizi ya pili katika kuenea yaliyotambuliwa baada ya malaria


title: Homa ya ndengi

text: Mara ya kwanza kuandika kuhusu dengi ilikuwa takribani miaka mingi iliyopita. Ensaiklopidia ya tiba ya Uchina kutoka katika Nasaba ya Jin (iliyokuwepo tangu 265 hadi 420 AD) ilizungumzia kumhusu mtu ambaye huenda alikuwa na homa yadengi. Kitabu hicho kilizungumzia "sumu ya maji" iliyosababishwa na wadudu wanaopaa.Kunazo pia nakala zilizoandikwa tangu karne ya 17 (miaka ya 1600) kuhusu kinachoweza kuwa epidemiki ya homa ya dengi (ambapo ugonjwa huo ulienea kwa haraka kwa muda mfupi). Ripoti za hapo awali za epidemiki ya homa ya dengi huenda ni za tangu mwaka ya 1779 na 1780. Ripoti hizi zinazungumzia epidemiki iliyomaliza Asia, Afrika na Kaskazini mwa Marekani. Tangu wakati huo hadi mwaka wa 1940, hapakuwa na epidemiki nyingine nyingi.


title: Homa ya ndengi

text: Katika mwaka wa 1906, wanasayansi walidhibitisha kuwa watu walipata maambukizi kutokambu aina ya "Aedes". Katika mwaka wa 1907, wanasayansi walionyesha kuwa homa ya dengi husababishwa na virusi. Huu ulikuwa ugonjwa wa pili kuonyeshwa kusababishwa na virusi. (Wanasayansi walikuwa tayari washadhibitisha kuwa virusi husababisha homa ya manjano).John Burton Cleland na Joseph Franklin Siler walizidi kutafiti kuhusu virusi vya homa ya dengi,na kutambua jinsi vinavyoenea.


title: Homa ya ndengi

text: Homa ya dengi ilianza kuenea kwa haraka katika na baada ya Vita vya Pili Duniani. Hii inakisiwa kuwa kutokana na vita kubadili mazingira kwa njia tofauti. Aina tofauti za homa ya dengi pia huenea katika maeneo mapya. Kwa mara ya kwanza watu walianza kupata homa ya kihemorajiki ya dengi. Aina hii kali ya ugonjwa huu iliripotiwa kwa mara ya kwanza nchini Ufilipino mnamo mwaka wa 1953. Kufikia miaka ya 1970, homa ya kihemorajiki ya dengi ilikuwa kisababishi kikuu cha vifo kwa watoto. Ilikuwa pia imeanza kutokea Marekani na Pasifiki. Homa ya kihemorajiki ya dengi na dalili za sindromu ya mshtuko ya dengi ziliripotiwa kwa mara ya kwanza katika Marekani ya Kati na Kusini mwaka wa 1981. Wakati huu, wataalam wa afya waligundua kuwa watu ambao walikuwa tayari wamepata aina ya 1 ya virusi vya dengi walikuwa wakipata aina ya 2 miaka michache baadaye.


title: Homa ya ndengi

text: Haijulikani sana mahali ambapo neno "dengi" lilitokea. Watu wengine hukisia kuwa linatoka katika Swahili kirai "Ka-dinga pepo" Kirai hiki kinazungumzia kuhusu huo ugonjwa kusababishwa na pepo za kishetani Neno la kiswahili "dinga" linakisiwa kutoka katika neno la Kihispania "dengi". Neno hili linamaanisha "makini". Huenda neno hilo lilitumika kumwelezea mtu aliyeathiriwa na maumivu ya mifupa yanayotokana na homa ya dengi; uchungu huo ungemfanya mtu kutembea kwa makini. Hata hivyo, pia kuna uwezekano kuwa neno hilo la Kihispania lilitokea katika lugha ya kiswahili na sio ilivyosemwa hapo awali.


title: Homa ya ndengi

text: Watu wengine hukisia kuwa neno "dengi" lilitokea nchini West Indies. Nchini West Indies, watumwa walioathiriwa na homa ya dengi walisemekana kusimama na kutembea kama "mlimbwende". Kwa sababu ya haya ugonjwa huo pia uliitwa "homa ya mlimbwende"


title: Homa ya ndengi

text: Neno" homa ya kuvunja mifupa" lilitumika kwa mara ya kwanza na Benjamin Rush aliyekuwa daktari (fizishiani) na "Mwanzilishi". Katika mwaka wa 1789, Rush alitumia jina "homa ya kuvunja mifupa” katika ripoti inayohusu kuzuka kwa dengi mwaka wa 1780 nchini Philadelphia. Katika ripoti hiyo, Rush alitumia sana neno rasmi "homa ya kuondoa nyongo". Neno "homa ya dengi halikutumika sana hadi baada ya mwaka wa 1828. Kabla ya hapo, watu tofauti walitumia majina tofauti kwa ugonjwa huo. Kwa mfano, homa ya dengi pia iliitwa "homa ya kuvunja moyo" na "la dengue" Majina mengine pia yalitumika kwa dengi kali: kwa mfano, "thrombocytopenic purpura ya kuambukiza", "Philippine," "Thai," na "homa ya kihemorajiki ya Singapore".


title: Homa ya ndengi

text: Wanasayansi wanazidi kufanya utafiti wa njia za kukinga na kutibu homa ya dengi. Watu pia wanajaribu kudhibiti mbu, kutengeneza dawa ya chanjo na kutengeneza dawa ya kupigana na virusi hivi.


title: Homa ya ndengi

text: Vitu vingi rahisi vimefanywa ili kudhibiti mbu. Vingine vya vitu hivi vimefaulu. Kwa mfano,guppies ("Poecilia reticulata") au kopepodi wanaweza kuwekwa kwenye maji yosiyotiririka ili waweze kula Viluwiluwi (mayai) wa mbu.


title: Homa ya ndengi

text: Wanasayansi wanazidi kujitahidi kutengeneza dawa ya chanjo ya kuwakinga watu kutokana na aina zote nne za dengi. Wanasayansi wengine wanahofia kuwa chanjo inaweza kuongeza hatari zaidi ya ugonjwa huu kupitia uwezekano unaotokana na antibodi “(ADE)”.Chanjo bora zaidi na inayowezekana inaweza kuwa na sifa chache tofauti. Kwanza, itakuwa salama. Pili, itafanya kazi baada ya sindano mbili au tatu. Tatu, itakinga dhidi ya aina zote tatu za virusi vya dengi. Nne, haitasababisha ADE. Tano, itakuwa rahisi kusafirisha na kuweka (kuweka hadi itakapotakikana). Sita, itakuwa ya gharama ya chini na kuwa ya kumudu (bei inayofaa) Chanjo chache zilikuwa zimejaribiwa kufikia mwaka wa 2009. Wanasayansi wanaamini kuwa dawa ya kwanza ya chanjo itaweza kupatikana madukani ifikiapo mwaka wa 2015.fi


title: Homa ya ndengi

text: Wanasayansi pia wanazidi kujitahidi kutengeneza dawa za kupigana dhidi ya virusi kutibu maambukizzi ya homa ya dengi na kuwakinga watu kutokana na maabukizi zaidi.Pia wanafanya juhudi ili kugundua muundo wa proteni za virusi hivi. Hii inaweza kuwasaidia kutengeneza dawa bora zaidi za kukabiliana na dengi.


title: Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo

text: Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo ni bakteria maambukizi katika sehemu yanjia ya mkojo. Yanapoathiri sehemu ya chini wa njia ya mkojo, maambukizi haya hujulikana kama sisititisi ndogo (maambukizi ya kibofu). Yanapoathiri sehemu ya juu ya njia ya mkojo, maambukizi haya hujulikana kama pilonifritisi (maambukizi ya figo). Dalili katika sehemu ya chini ya njia ya mkojo ni pamoja na uchungu wakati wa kukojoa na aidha kukojoa kila mara au kuhisi haja ya kukojoa (au zote). Dalili za maambukizi ya figo pia huhusisha homa na maumivu katika mwanya wa fupanyonga. Katika watu wazee na watoto wachanga, dalili haziwi wazi kila wakati. Kisababishi kikuu cha aina hizi mbili ni"Escherichia coli."Hata hivyo, katika matukio machache, bakteria zinginezo, virusiau kuvu zinaweza kuwa ndivyo visababishi.


title: Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo

text: Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo hutokea mara nyingi zaidi katika wanawake kuliko wanaume. Nusu ya idadi ya wanawake huambukizwa katika wakati fulani maishani mwao. Marudio hutokea mara nyingi. Vipengele visababishi vilivyo hatari ni pamoja na ngono na pia historia ya kifamilia. Maambukizi ya figo yanaweza kufuatia maambukizi ya kibofu. Maambukizi ya figo pia yanaweza kusababishwa na maambukizi ya damu. Utambuzi katika wanawake wachanga wenye afya unaweza kutazamwa kwa msingi wa dalili pekee. Utambuzi unaweza kuwa mgumu kwa watu walio na dalili zisizo wazi kwani bakteria zinaweza kuwepo hata kama mtu huyu hana maambukizi. Katika matukio yenye matatizo au ikiwa matibabu hayajafaulu, uchunguzi wa vimelea katika mkojo wakati mwingine husaidia. Mtu aliye na maambukizi ya kila mara anaweza kutumia kipimo kidogo cha antibiotikikama namna ya kuzuia.


title: Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo

text: Matukio madogo ya maambukizi katika mfumo wa viungo vya mkojo hutibiwa kwa urahisi kwa kutumia mfululizo wa antibiotiki. Hata hivyoupinzani dhidi ya antibiotiki zinazotumika kutibu hali hii, unaendelea kuongezeka. Watu walio na matukio yenye matatizo, wakati mwingine hushurutika kutumia antibiotiki kwa muda mrefu zaidi au watumie antibiotiki zinazodungwa ndani ya misuli. Ikiwa dalili hazipungui baada ya siku mbili au tatu, mtu atahitaji kufanyiwa uchunguzi zaidi. Katika wanawake, maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo ndiyo maambukizi yanayotokea mara nyingi zaidi katika aina zote za maambukizi ya bakteria. Asilimia kumi ya wanawake hupata maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo kila mwaka.


title: Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo

text: Maambukizi ya sehemu ya chini ya mfumo wa viungo vya mkojo pia hujulikana kama maambukizi ya kibofu. Dalili zinzotokea mara nyingi zaidi ni hisia za kuchomeka wakati wa kukojoana kukojoa kila mara (au kuhisi kukojoa) bila mchozo wa uke na maumivu mengi. Dalili hizi zinaweza kutofautiana kutoka dalili zisizo kali hadi dalili kali. Katika wanawake wenye afya njema, dalili hizi hudumu kwa wastani wa siku sita . Baadhi ya watu huwa na maumivu juu ya mfupa wa kinene au kwenye maumivu ya sehemu ya chini ya mgongo. Watu walio na maambukizi katika sehemu ya juu ya mfumo wa viungo vya mkojo au pilonifritisi (maambukizi ya figo), wanaweza kuwa na maumivu katika maumivu ya fupanyonga, homa au kichefuchefu na kutapika. Dalili hizi huambatana na kikundi cha dalili za maambukizi ya upande wa chini cha mfumo wa viungo vya mkojo. Mkojo huwa na damu mara nadra sana au kuwa na piuria (usaha katika mkojo).


title: Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo

text: Katika watoto wachanga, dalili pekee ya maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo yanaweza kuwa homa.. Mashirikia mengi ya kiafya hupendekeza uchunguzi wa vimelea katika mkojo wakati wasichana wa chini ya umri wa miaka miwili au vijana ambao hawajatahiriwa walio wa chini ya umri wa mwaka mmoja wanapopata homa. Watoto wachanga walio na maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo wakati mwingine hukumbwa na ugumu wa kula kutapika, hulala sana au kuonyesha dalili za umanjano. Watoto wakubwa wanaweza kukumbwa na kutoweza kujizuia kukojoa kwa ghafla (kupoteza udhibiti wa kibofu).


title: Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo

text: Dalili za mfumo wa viungo vya mkojo zinakosekana mara nyingi katika uzee.Wakati mwingine, dalili pekee ufukunyungu (kutoweza kujizuia kukojoa) mabadiliko katika hali ya kiakili, au uchovu. Dalili ya kwanza katika watu wazee ni sepsisi, ambayo ni maambukizi ya damu Utambuzi unaweza kutatizika kwa sababu watu wengi wazee wana ufukunyungu au wana dimenshia wana (hali lemavu ya kiakili).


title: Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo

text: "E. coli" ndicho kisababishi cha asilimia 80–85 ya maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo. "Staphylococcus saprophyticus" ndicho kisababishi cha asilimia 5–10 ya matukio haya. Mara nadra sana, maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo husababishwa na maambukizi virusi au kuvu. Visababishi vya kibakteria ni pamoja na:"Klebsiella", "Proteus", "Pseudomonas", na "Enterobacter".Visababishi vya kibakteria huwa havitokei mara nyingi na kwa kawaida huhusishwa na hali zisizo za kawaida za mfumo wa viungo vya mkojo au kuweka katheta kwenye mfumo wa viungo vya mkojo. Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo yanayosababishwa na"Staphylococcus aureus" kwa kawaida hutokea kufuatia maambukizi yanayotokana na damu.


title: Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo

text: Ngono husababisha asilimia 75–90 ya maambukizi ya kibofu katika wanawake wachanga wanaojihusisha na ngono sana. Hatari ya kuambukizwa huhusishwa na idadi ya marudio ya ngono.Huku maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo yakitokea mara vyingi wakati wanawake wanapoolewa, tamko "sisititisi ya fungate" hutumika mara nyingi. Katika wanawake walio katika baada ya ukomo hedhi ngono haiathiri hatari ya kupata maambukizi ya mfumo ya viungo vya mkojoMatumizi ya spemisidi utumizi huu huongeza hatari ya maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo.


title: Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo

text: Wanawake hupata maambukizi mengi zaidi ya mfumo wa viungo vya mkojo kwa sababu wao wana urethra fupi na iliyo karibu na kinyeo. Huku kiwango cha estrojeni ya wanawake (homoni) kinaposhuka kufuatia ukomohedhi, hatari ya maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo hupanda kwa sababu ya kupoteza flora ya uke inayokinga (bakteria njema iliyo ukeni).


title: Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo

text: Kuweka katheta kwenye mfumo wa viungo vya mkojo huongeza hatari ya maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo. Hatari ya bakteriuria(bakteria kwenye mkojo) ni asilimia 3 hadi 6 kila siku. Antibiotiki haifaulu katika kuzuia maambukizi. Hatari ya maambukizi husika inaweza kupunguzwa kwa kutumia katheta inapohitajika, kwa kutumia ufundisanifu usio na bakteria  kuingiza katheta na kuhakikisha kuwa katheta hii inavuta mkojo bila kuzibika.


title: Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo

text: Maambukizi ya kibofu ni ya kawaida sana katika familia zingine.. Sababu zingine za hatari ni pamoja na kisukari, kuwa asiyetahiriwa, na kuwa na haipatrofia hafifu ya kibofu|kibofu kinene]]. Vipengele vinavyochangia matatizo havijulikani vyema. Vipengele hivi ni pamoja na matatizo hatarishi ya kianatomia (yanaohusiana na muundo wa kimwili), kiutumizi au kiumetaboli.. Maambukizi tata ya mfumo wa viungo vya mkojo huwa magumu kutibu na huhitaji utathmini, matibabu na ufuatilizi wa kina zaidi. Katika watoto, maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo huhusishwa namrejeo wa kiboofuni na ureta (mwendo usio wa kawaida wamkojo kutoka katika kibofu hadiureta au figo nakufungika kwa choo.


title: Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo

text: Bakteria inayosababisha maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo huingia kibofuni kupitika urethra. Hata hivyo, maambukizi yanaweza kuingia kupitia damu au limfu. Madaktari wanaamini kuwa bakteria hii huingia katika urethra kutoka matumboni. Wanawake wako katika hatari kuu zaidi kwa sababu ya maumbile ya viungo vyao vya ndani. Baada ya kuingia katika kibofu, bakteria za"E. Coli" zina uwezo wa kujibandika katika pembezo mwa kibofu na kuunda bayofilamu (mpako wa vidubini) inayopinga mwitikio wa kingamwili.


title: Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo

text: Idadi kubwa ya njia za kukinga hazijathibitishwa kubadili matokeo ya mara nyingi ya maabukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo. Njia hizi ni pamoja na tembe za kuzuia mimba au kondomu, kukojoa punde baada ya ngono, aina ya chupi iliyotumiwa, mbinu za usafi wa kibnafsi zinazotumika baada ya kukojoa au kukunya, au kama mtu kwa kawaida huoga kwa karai au mfereji. Vilevile, hakuna ushahidi wa kutosheleza kyuonyesha kuwa kukawisha mkojo, kutumia kisodo  na kuonya uke kwa maji mengi kunaweza kusababisha maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo.


title: Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo

text: Watu wanaoambukizwa mara kwa mara na pia kutumia spemisidi au kiwambo kama njia ya kuzuia mimba wanashauriwa kutumia mbinu zinginezo. (Maji au kidonge cha) matunda ya kranberi yanaweza kupunguza matukio katika watu wanaoambukizwa mara kwa mara. Hata hivyo, kuzoea matunda ya kranberi kwa muda mrefu ni jambo linaloweza kupelekea matatizo. Matatizoo ya tumbo na matumbo hutokea katika zaidi ya asilimia 30 ya watu wanaokunywa maji ya matunda ya kranberi au kutuia vidonge vyake. Kufikia mwaka wa 2011, probiotoki zinazotumika ndani ya uke zinzhitaji utafiti zaidi ili kutambua iwapo zina manufaa.


title: Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo

text: Kwa watu walio na maambukizi yanayojirudiarudia, matumizi ya antibiotiki kwa muda mrefu hunufaisha. Dawa zinazotumika mara nyingi ni pamoja na nitrofurantoin na trimethoprim/sulfamethoxazole. Ikiwa maambukizi yanahusiana na ngono (kujamiana), baadhi ya wanawake hunufaika kwa kutumia antibiotiki baada ya ngono. Kwa wanawake walio katika kipindi cha ukomohedhi, estrojini (aina ya homoni) ya kupakwa ukeni imetambulika kupunguza kurejea kwa maambukizi. Kinyume na malai ya kupakwa, utumizi wa estrojini ya ukeni kutokapesari haujanufaisha inapotumika kama kipimo cha kiwango cha chini cha antibiotiki. Idadi fulani ya chajo zingali zikitengenezwa kufikia mwaka wa 2011.


title: Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo

text: Ushahidi kuwa antibiotiki zinazozuia hupunguza maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo katika watoto ni mdogo sana. Katika visa adimu katika watu wasio na matatizo ya figo, maambukizi yanayorejea ya mfumo wa viungo vya mkojo husababisha mataizo ya figo. Matatizo haya hupelekea chini ya theluthi ya asilimia (asilimia 0.33) ya ugonjwa wa muda mrefu wa figo katika watu wazima.


title: Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo

text: Katika visa visivyo hatari, uchunguzi wa kimaabara hauhitajiki na maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo yanaweza kutambuliwa kulingana na dalili pekee. Uchanganuzi wa mkojo (kupima mkojo) unaweza kutumika kubainisha utambuzi katika matukio tata, kuchunguza uwepo wa nitraiti za mkojo  chembechembe nyeupe za damu (lukosaiti) au lukosaiti esterasi. Uchuguzi mwingine, uchunguzi wa mkojo kwa kutumia hadumini, huangazia uwepo waseli nyekundu za damu, chembechembe nyeupe za damu au bakteria. uchunguzi viini wa mkojo huchukuliwa kuwa chanya iwapo utaonyesha idadi ya koloni za bakteria ikiwa vitengo vinavyounda koloni 10 au zaidi kwa kila mL ya kiumbe cha kawaida cha njia ya mkojo. Uchunguzi pia unaweza kutumika kupima kiwango cha usikivu wa antibayotiki na kusaidia kubaini aina ya tiba ya antibiotiki itakayotumika. Hata hivyo, wanawake wanaotambulika kuwa na maambukizi wanaweza kuboresha afya kwa kutumia matibabu ya antibiotiki Dalili za maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo zinaweza kuwa hafifu katika watu wazee, kwa hivyo utambuzi unaweza kuwa mgumu bila kupata vipimo vya kutegemewa.


title: Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo

text: Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo yanayohusisha sehemu ya chini ya mfumo wa viungo vya mkojo hujulikana kama maambukizi ya kibofu. Maambukizi yanayohusisha sehemu ya juu ya mfumo wa viungo vya mkojo hujulikana kama pilonifritisi au maambukizi ya figo. Iwapo mkojo una bakteria nyingi lakini hakuna dalili, hali hii kujulikana kama bakteriuria. . Iwapo maambukizi yanahusisha sehemu ya juu ya mfumo wa viungo vya mkojo, mgonjwa huyu ana kisukari tamu, ana mimba, ni mume au anaudhaifu wa kingamwili (kingamwili iliyodhoofika kufuatia ugonjwa mwingine), maambukizi haya huchukuliwa kama yaliyo na matatizo.. Watoto wanapokuwa na homa pia, maambukizi haya ya mfumo wa viungo vya mkojo huchukuliwa kuwa maambukizi ya sehemu ya juu ya mfumo wa viungo vya mkojo.


title: Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo

text: Ili kutambua maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo katika watoto, viini vunafaa kutambulika katika mkojo. Mara nyingi, uchafuzi husababisha changamoto hivyo kipeo cha CFU/mL   10 hutumika kuchukua sampuli ya kati ya "kitegeo safi", CFU/mL   10 hutumika kwa sampuli zilizotolewa kwa katheta, na CFU/mL   10 hutumika kwa mpumuo wa juu ya kinena (sampuli inayotolewa moja kwa moja kutoka ndani ya kibofu kwa kutumia sindano). The Shirika la Afya Duniani hushauri kwamba "mifuko ya mkojo" isitumiwe kuchukua sampuli kwa sababu ya kiwango cha juu cha uchafuzi wakati mkojo huo unapochunguzwa. Inapendekezwa kutumia katheta iwapo mgonjwa hawezi kutumia choo. Baadhi ya makundi ya kiafya kama vile Chuo cha Marekani cha Wanapidriatiki, hupendekeza picha za matibabu za figo na voiding sistorethrogramu ya kuvuta (kutazama urethra na kibofu cha mkojo kwa kutumia picha za moja kwa moja wanapokojoa) katika watoto wote walio na umri wa chini ya miaka 2 na wana maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo. Hata hivyo, kwa sababu kuna ukosefu wa matibabu mwafaka iwapo matatizo yatapatikana, makundi mengine kama vile Taasisi ya Kitaifa ya Fanaka ya Matibabu hushauri picha za kila mara kwa watoto wa umri wa chini ya miezi 6 au walio na matokeo ya uchunguzi yasiyo ya kawaida.


title: Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo

text: Katika wanawake walio na sevisitisi (inflamesheni ya seviksi) au vajinitisi (inflamesheni ya uke) na wavulana walio na dalili za maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo, maambukizi yanaweza kuwa yamesababishwa na "Chlamydia trachomatis" au"Neisseria gonorrheae" Vajinitisi pia inaweza kusababishwa na maambukizi ya chachu sisititisi ya ndani ya maungo (uchungu wa muda mrefu wa ndani ya kibofu) inaweza kuwa kisababishi cha dalili za mara kwa mara za maambukizi ya viungo vya mfumo wa mkojo, lakini ambao sampuli za mkojo wao havionyeshi maambukizi baada ya uchunguzi, wala hawapati nafuu baada ya kupewa antibiotiki.