title: Amerika ya Kilatini

text: Kuna tofauti kuhusu ya namna ya kutaja nchi za Amerika ya Kilatini. Mara nyingi Amerika ya Kusini, Amerika ya Kati na Meksiko hutajwa hivyo kwa jumla. Lakini kuna nchi ndogo kama Guyana, Surinam na nchi za visiwani vya Karibi zinazotumia zaidi Kiingereza au Kiholanzi zisizo lugha za Kirumi. Nchi hizi wakati mwingini hujumlishwa pamoja ndani ya Amerika ya Kilatini lakini mara nyingi zinatazamiwa kuwa pekee kiutamaduni.


title: Amerika ya Kilatini

text: Kiutamaduni hata sehemu ya Marekani ya Kusini yenye wasemaji wengi wa Kihispania ni karibu sana na Amerika ya Kilatini. Majimbo haya ya Marekani kama Texas na Kalifornia yalikuwa sehemu za Meksiko hadi karne ya 19.


title: Amerika ya Kilatini

text: Kipaumbele cha lugha za Kirumi kimetokana na historia. Baada ya Kristoforo Kolumbus nchi hizi zilikuwa koloni ama za Hispania au za Ureno hadi karne ya 19. Wakazi wengi ni watoto wa wahamiaji kutoka Ulaya au chotara kati ya wahamiaji wale na wakazi asilia.


title: Amerika ya Kilatini

text: Katika nchi kadhaa hasa Meksiko na nchi za Andes ambako wakazi Waindio wengi kidogo walibaki wanaoendelea kutumia lugha zao pamoja na Kihispania.


title: Amerika ya Kilatini

text: Dini kubwa katika Amerika ya Kilatini ni Kanisa Katoliki lililokuwa kanisa rasmi ya Hispania na Ureno.


title: Hispaniola

text: Hispaniola (kutoka matamshi ya Kilatini ya jina la Kihispania "La Española" = "cha Kihispania") ni kisiwa kikubwa cha pili katika Karibi kikiwa na eneo la km² 74,700.


title: Hispaniola

text: Iko kati ya Kuba upande wa magharibi na Puerto Rico upande wa mashariki.


title: Hispaniola

text: Hispaniola huhesabiwa kati ya visiwa vya Antili Kubwa. Ni kile chenye watu wengi zaidi katika Amerika, na cha kumi duniani.


title: Hispaniola

text: Kisiwani kuna nchi huru mbili: Haiti upande wa magharibi na Jamhuri ya Dominika upande wa mashariki.


title: Havana

text: Havana ("kihisp. La Habana") ni mji mkuu na mji mubwa wa Kuba kwenye 23°8′N 82°23′W. Kuna wakazi milioni 2.2. Tangu 1982 mji wa kale umepokelewa katika orodha ya urithi wa dunia.


title: Havana

text: Mji kwa jina la Havana ulianzishwa 1515 na Mhispania Diego Velázquez de Cuéllar lakini ulihamishwa mwaka 1519 kuja mahali pa kudumu uliopo hadi leo. Mji ukakua kuwa bandari muhimu wa kijeshi na kibiashara. Tangu 1607 Havana ilikuwa mji mkuu wa koloni ya Kihispania ya Kuba.


title: Havana

text: Havana ilikuwa hasa tangu azimio la Hispania la kukusanya "la flota" yaani jahazi za kubebea fedha na bidhaa za Amerika kama kundi kabla ya kuvuka Atlantiki kwa kusudi la kuzuia maharamia Waingereza waliovinda meli za Hispania. Azimio hili lilisababisha mamia ya jahazi kukusanyika katika hori ya bahari mbele ya Havana katika miezi ya Mei hadi Agosti mpaka kuanza safari ya pamoja.


title: Havana

text: Katika karne za 17 na 18 mji uliendelea kukua kuwa mji mkubwa wa tatu wa Amerika baada ya Mji wa Mexiko na Lima kushinda Boston na New York.


title: Havana

text: Mwisho wa karne ya 19 Havana iliona mlipuko wa manowari SS Maine katika bandari yake tarehe 15 Februari 1898 ulioanzisha vita ya Marekani dhidi Hispania. Havana ilivamiwa na Waamerika na kutangazwa kuwa mji mkuu wa Jamhuri ya Kuba mwaka 1902.


title: Havana

text: Athira ya Amerika iliendelea kuwa kubwa hadi mapinduzi ya Kuba na kuingia kwa jeshi la mapinduzi chini ya Fidel Castro tarehe 1 Januari 1959.


title: Georgetown

text: Georgetown ni mji mkuu wa Guyana na mji mkubwa wa nchi hii ya Amerika Kusini. Ina wakazi 32,563 mjini penyewe na 134,599 pamoja na rundiko la mji.


title: Georgetown

text:
Mji ulianzishwa na Wafaransa mnmao mwaka 1782 kwa jina la Longchamps ("shamba ndefu") na baadaye "La Nouvelle Ville" ("mji mpya").
Mji ulikabishiwa kwa Uholanzi mwaka 1784 kama sehemu ya Guyana ya Kiholanzi na kuitwa "Stabroek".


title: Georgetown

text:
Wakati wa vita za Napoleoni Uholanzi ilivamiwa na Ufaransa na Uingereza kama adui wa Napoleon ilikamata koloni za Uholanzi. Hivyi mji ulikuwa chini ya utawala wa muda wa Uingereza na kupokea jina la Georgetown kwa heshima ya mfalme George III wa Uingereza na Hanover tangu 1812.
Mji pamoja na sehemu za karibu za Guyana ya Kiholanzi zilihamishwa kikamilifu chini ya utawala wa Uingereza tangu 1814 na kuwa Guyana ya Kiingereza.


title: Georgetown

text: Leo hii Georgetown ni kitovu cha utawala na uchumi wa nchi ya Guyana. Kuna ofisi za serikali, bunge, mahakama, chuo kikuu na bandari.


title: Belize (mto)

text: Mto Belize (pia:Mto Mzee) ni mto muhimu zaidi nchini Belize mwenye urefu wa 290 km.


title: Belize (mto)

text: Una chanzo chake ambako mito ya Mopan na Macal inapokutana ndani ya Guatemala. Mashua huwezu kuvuka mto kutoka mdomo kwenye bahari ya Karibi hadi mpaka wa Beliza na Guatemala.


title: Belize (mto)

text: Bonde la mto linajaa misitu minene.


title: Saint Lucia

text: Saint Lucia ni nchi ya kisiwani katika bahari ya Karibi na sehemu ya visiwa vya Antili Ndogo. Iko katikati ya visiwa vya Saint Vincent na Grenadini, Barbados na Martinique.


title: Saint Lucia

text: Kisiwa kina milima mingi.


title: Saint Lucia

text: Wakazi walio wengi ni wa asili ya Afrika (70.3%) au machotara Waafrika-Wazungu (10.8%) na Waafrika-Wahindi (10%).


title: Saint Lucia

text: Lugha rasmi ni Kiingereza, lakini wananchi wengi (95%) wanaongea kwa kawaida Patwah, Krioli inayotokana na Kifaransa.


title: Saint Lucia

text: Upande wa dini, wengi ni Wakristo: 70% ni Wakatoliki, 7% Waadventista Wasabato, 6% Wapentekoste, n.k.


title: Dame

text: Dame kwa Kiingereza ni cheo cha chini kwa mkabaila wa kike. Inalingana na cheo cha "Sir". Kwa maana hii hupatikana nchini Uingereza na katika nchi za Jumuiya ya Madola zinazomkubali malkia wa Uingereza kama mkuu wa dola.


title: Dame

text: Siku hizi cheo hiki ama kinarithiwa katika familia zilizokuwa zamani watawala wa makabaila au kinatolewa kwa heshima na kama kitambulisho cha kazi nzuri ya kujitolea katika utumishi wa umma.


title: Dame

text: Kwa Kijerumani neno linapatikana kama namna ya kumsemesha mama kiheshima.


title: Roseau

text: Roseau ni mji mkuu wa nchi ya kisiwani ya Dominica katika Karibi. Ni mji mdogo mwenye wakazi 14,000.


title: Roseau

text: Iko upande wa magharibi wa kisiwa (kwenye 15°18'N - 61°23'W). Mji ulianzishwa na Ufaransa wakati wa karne ya 18 una majengo ya zamani za Wafaransa na pia za kisasa.


title: 1493

text: Makala hii inahusu mwaka 1493 BK (Baada ya Kristo).


title: Eneo la ng'ambo la Ufaransa

text: Maeneo ya ng'ambo ya Ufaransa ni maeneo nje ya Ulaya zilizokuwa koloni lakini zimeendelea kuwa sehemu za Ufaransa.


title: Eneo la ng'ambo la Ufaransa

text:
Maeneo haya hutofautiana katika hali ya kisheria lakini wakazi wao wote ni raia wa Ufaransa na kila eneo linachagua wabunge wake kwa bunge la Paris. Isipokuwa maeneo yasiyokaliwa na watu hawana mbunge.
Jumuiya hizi zilianzishwa kwa mabadiliko ya katiba ya Ufaransa mwaka 2003. Kila jumuiya imeundwa kwa sheria ya pekee. Ufaransa hutawala au kudai utawala juu ya visiwa vidogovidogo bila wakazi:Visiwa hivi hudaiwa pia na Madagaska na Tromelin inadaiwa na Shelisheli.


title: 1512

text: Makala hii inahusu mwaka 1512 BK (Baada ya Kristo).


title: Patagonia

text: Patagonia ni sehemu ya kusini kabisa ya bara la Amerika ya Kusini yenye umbo la pembetatu ndefu. Inajumlisha sehemu za kusini za Argentina na Chile. Iko kusini ya mto Río Colorado ya Argentina na mto Río Bío Bío ya Chile. Upande wa magharibi iko Pasifiki na upande wa mashariki Atlantiki zinazokutana kusini kabisa katika mlango bahari wa Magellan. Kusini ya mlango bahari iko funguvisiwa ya Tierra de Fuego (nchi ya moto).


title: Patagonia

text: Mikoa ya Chile ya Los Lagos, Aysen na Magallanes pamoja na mikoa ya Argentina ya Neuquén, Río Negro, Chubut, Santa Cruz na Tierra del Fuego katika Mkoa wa Tierra del Fuego, Antaktiki na Visiwa vya Atlantiki Kusini ni yote katika Patagonia.Sehemu kubwa ya Patagonia ya Argentina ni tambarare kavu kwa sababu mvua haipiti milima ya Andes. Hali ya hewa ni baridi kiasi hadi baridi.


title: Patagonia

text: Patagonia ya Chile inapokea mvua nyingi mlimani. Kusini penye baridi kuna barafuto kubwa.


title: Patagonia

text: Migodi na uvuvi baharini ni muhimu. Katika nchi kavu ya kusini kuna ufugaji wa kondoo. Kaskazini kuna kilimo.


title: Bahamas

text: Bahamas ni nchi ya visiwani katika bahari ya Atlantiki, kaskazini kwa Kuba na mashariki kwa Florida (Marekani).


title: Bahamas

text: Visiwa hivyo 700 na zaidi viko nje ya Bahari ya Karibi lakini mara nyingi huhesabiwa kati ya Visiwa vya Karibi. Visiwa vingine vya funguvisiwa hilo viko chini ya Uingereza hata leo (Turks na Caicos).


title: Bahamas

text: Mji mkuu wa Nassau uko kwenye kisiwa cha New Providence.


title: Bahamas

text: Inaaminiwa ya kwamba mahali pa kwanza pa Amerika alipofika Kristoforo Kolumbus kilikuwa kisiwa kimoja cha Bahamas, labda San Salvador.


title: Bahamas

text: Wakazi walio wengi (83%) wana asili ya Afrika lakini wanatumia lugha ya Kiingereza. Wazungu ni 12%.


title: Bahamas

text: Upande wa dini, unaongoza Ukristo wa madhehebu mbalimbali, kuanzia Wabaptisti (35.4%), Waanglikana (15.1%), Wakatoliki (13.5%), Wapentekoste (8.1%) n.k.


title: Sinai

text: Sinai ni neno la kutajaKuna pia watu wanoitwa Sinai.


title: Rasi ya Sinai

text: Rasi ya Sinai (kwa Kiarabu: سيناء, sina') ni rasi yenye umbo la pembetatu nchini Misri upande wa kaskazini wa Bahari ya Shamu inayounganisha mabara ya Afrika na Asia. Inahesabiwa kuwa sehemu ya mwisho wa Asia ya Magharibi.


title: Rasi ya Sinai

text: Eneo la Sinai ni takriban km² 60,000, hasa jangwa. Imepakana na Ghuba ya Suez upande wa magharibi na Ghuba ya Aqaba upande wa mashariki. Upande wa magharibi Mfereji wa Suez unaunganisha Bahari ya Shamu na Mediteranea. Kaskazini ya mwisho wa Ghuba ya Aqaba ni mpaka kati ya Misri na Israel.


title: Rasi ya Sinai

text: Mahali panapojulikana zaidi ndani ya eneo al rasi ni mlima Sinai (pia: mlima Horeb, Jabal Musa) unaoaminiwa ni mahali ambako Musa alipokea amri kumi za Mungu.


title: Rasi ya Sinai

text: Kati ya Raffa (Kaskazini) na Tabba (Kusini) kuna mfereji wa Taabah - Raffah Straight (Bar Lev Line kwa Kihebrania).


title: Rasi ya Sinai

text: Kwenye pwani ya rasi utalii ni sehemu muhimu ya uchumi.


title: Sinai (mlima)

text: Mlima Sinai (kwa "Kiarabu:" جبل موسى jabal Musa = mlima wa Musa) ni mlima wenye kimo cha mita 2,283 juu ya UB katika eneo la kusini la Rasi ya Sinai nchini Misri. Unajulikana pia kwa jina la Mlima Horeb au kwa jina lake la Kiarabu kama Gebel Musa (matamshi ya Kimisri) au Jabal Musa (matamshi ya Kiarabu sanifu).


title: Sinai (mlima)

text: Mlima Sinai unaaminiwa tangu kale kuwa ndio mahali ambako Musa alipokea amri kumi kutoka kwa Mungu wakati wa Wanaisraeli kuacha utumwa wa Misri.


title: Sinai (mlima)

text: Kilele cha mlima kina kanisa la Waorthodoksi lenye asili ya jengo la Kaisari Justiniano I la mwaka 532 na pia msikiti wa karne ya 12.


title: Sinai (mlima)

text: Monasteri ya Mt. Katarina iko kwenye mwanzo wa mlima.


title: 1501

text: Makala hii inahusu mwaka 1501 BK (Baada ya Kristo).bila tarehe:


title: Frederick Sumaye

text: Frederick Tluway Sumaye (amezaliwa 29 Mei 1950) alikuwa Waziri Mkuu wa Tanzania kuanzia tarehe 27 Novemba 1995 mpaka 28 Desemba 2005.


title: Saint Vincent na Grenadini

text: Saint Vincent na Grenadini ni nchi ya visiwani ya Antili Ndogo katika bahari ya Karibi. Iko kaskazini kwa Grenada na Trinidad na Tobago na kusini kwa Saint Lucia.


title: Saint Vincent na Grenadini

text: Saint Vincent ndiyo kisiwa kikubwa na Grenadini ni kundi la visiwa vidogo. Kwa jumla eneo la nchi kavu ni kilometa mraba 389.


title: Saint Vincent na Grenadini

text: Mji mkuu wa Kingstown iko St. Vincent.


title: Saint Vincent na Grenadini

text: Wakazi wengi wana asili ya Afrika (66%) au ni machotara (19%). 6% ni Wahindi, 4% Wazungu (hasa wenye asili ya Ureno) na 2% Waindio ambao ndio wenyeji wa Karibi.


title: Saint Vincent na Grenadini

text: Lugha rasmi ni Kiingereza, lakini wananchi wengi wanaongea kwa kawaida Krioli


title: Saint Vincent na Grenadini

text: Upande wa dini, walio wengi (81.5%) ni Wakristo wa madhehebu mbalimbali, kuanzia Waanglikana na Wapentekoste, halafu Wamethodisti, Waadventista Wasabato, Wabaptisti na Wakatoliki.


title: 1557

text: Makala hii inahusu mwaka 1557 BK (Baada ya Kristo).


title: 1588

text: Makala hii inahusu mwaka 1588 BK (Baada ya Kristo).


title: Saint Kitts na Nevis

text: Saint Kitts na Nevis ni nchi ya visiwani kwenye visiwa viwili vya Bahari ya Karibi na nchi ndogo kabisa ya Amerika yote.


title: Saint Kitts na Nevis

text: Mji mkuu wa Basseterre uko kwenye kisiwa cha Saint Kitts. Kisiwa kidogo cha Nevis (kutoka jina la zamani la Kihispania: Nuestra Señora de las Nieves) kipo km 3 kusini-mashariki kwa Saint Kitts.


title: Saint Kitts na Nevis

text: Zamani pia kisiwa cha Anguilla kiliunganishwa na visiwa hivi kuwa koloni moja la Uingereza.


title: Saint Kitts na Nevis

text: Wakazi ni 54,961: wengi wana asili ya Afrika (75.1%) au ni machotara Wafrika-Wazungu (12.3%).


title: Saint Kitts na Nevis

text: Lugha rasmi ni Kiingereza, lakini ile ya kawaida ni Krioli.


title: Saint Kitts na Nevis

text: Upande wa dini, 82.4% ni Wakristo wa madhehebu mbalimbali, kuanzia Waanglikana na Wamethodisti.


title: Prussia

text: Prussia ni jina muhimu katika historia ya Ujerumani pia ya Poland na Ulaya wote. Katika karne ya 19 hadi 1933 sehemu kubwa ya Ujerumani ilikuwa chini ya dola la Prussia lililokuwa awali nchi ya pekee na baadaye jimbo kubwa la Ujerumani.


title: Prussia

text: Kisasili lamaanisha nchi ya Waprussia waliokuwa kabila ya Kibalti kaskazini-mashariki ya Poland kwenye pwani za bahari ya Baltiki. Mnamo mwaka 1200 BK Waprussia walikuwa katika hali ya vita na Poland. Mwaka 1226 mtawala wa Poland aliomba usaidizi wa jeshi wa wamisalaba Wajerumani akiwaahidi mali katika maeneo watakaoteka baada ya kushinda Waprussia.


title: Prussia

text: Wamisalaba walifaulu kutekea eneo lilioitwa baadaya "Prussia ya mashariki" na kujenga himaya yao. Wamisalaba hawakuwa watemi wa kawaida bali wamonaki na wanajeshi. Dola la wamisalaba lilikuwa wakati mwingine chini ya mfalme wa Polandf, wakati mwingine dola la kujitegemea. Waliita walowezi na wakulima kutoka pande zote za Ujerumani na kuanzisha miji mingi.


title: Prussia

text: Baada ya farakano kati ya Wakatoliki na Waprotestant himaya ya wamisalaba ilipokea uprotestanti na wamisalaba waliondoka katika maisha ya umonaki. Mkuu alikuwa mtemi mtawala akaoa.


title: Prussia

text:
Mkuu wa mwisho wa wamisalaba alikuwa mwana wa familia ya watemi wa Brandenburg katika Ujerumani hivyo Prussia imekuwa sehemu ya urithi wa familia hii iliyoendelea kutawala Prussia pamoja na maeneo yake ndani ya Ujerumani.
1701 mtemi Friedrich wa Brandenburg alijiwekea taji ya Mfalme wa Prussia.


title: Prussia

text: Ufalme wa Prussia uliendelea kuwa muhimu kati ya madola ya Ujerumani. Watemi wa Brandenburg walirithi au kupata maeneo kwa njia ya vita hata katika magharibi ya Ujerumani. Mfalme Friedrich II wa Prussia alishindana na mataifa makubwa ya Ulaya katika vita ya miaka saba (1756-1763). Alikamata maeneo makubwa katika ugawaji wa Poland.


title: Prussia

text: Prussia ilitokea kama dola la pili katika Dola Takatifu la Kiroma baada ya Austria.


title: Prussia

text: Baada ya vita za Napoleoni mwanzo wa karne ya 19 umuhimu wa Prussia uliendelea kukua.


title: Prussia

text:
Katika ya vita ya wenyewe kwa wenyewe katika Ujerumani 1866 Prussia ilishinda Austria na kuwa dola kiongozi kati ya madola ya Ujerumani. Mwanasiasa mkuu wa nyakati zile alikuwa Otto von Bismarck kama waziri mkuu wa Prussia na baadaye kama chansella wa Ujerumani.
Baada ya kushinda Ufaransa katika vita ya 1871 sehemu zote za Ujerumani isipokuwa Austria ziliunganika chini ya uongozi wa Prussia na kuanzisha Dola la Ujerumani. Mfalme Wilhelm I wa Prussia alichaguliwa kuwa Kaisari wa Ujerumani. Alifuatwa na mtoto wake Friedrich III aliyekufa mapema halafu na Wilhelm II. Wakuu wale walitawala kwa cheo cha "Kaisari ya Ujerumani na mfalme wa Prussia".


title: Prussia

text: Mwisho wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia ufalme wa Prussia kama vile katika sehemu zote za Ujerumani ilifutwa katika mapinduzi ya Ujerumani ya 1918. Wilhelm II akajiuzulu na kukimbilia Uholanzi. Prussia ilikuwa jimbo jamhuri ndani ya jamhuri la shirikisho la Dola ya Ujerumani.


title: Prussia

text: Baada ya Adolf Hitler kuchukua utawala wa Ujerumani na kujenga udikteta madaraka ya majimbo yote pia ya Prussia yalifutwa.


title: Prussia

text: Mwaka 1945 mataifa washindi wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia waliamua kutangaza mwisho wa Prussia wakiishtaki kuwa sababu ya tabia ya kivita ya Ujerumani. Maeneo ya Prussia yalifanywa kuwa majimbo katika Ujerumani kwa jumla. Prussia asilia yenyewe iligawiwa kati ya Poland na Urusi, wakazi wake Wajerumani walifukuzwa.


title: 1453

text: Makala hii inahusu mwaka 1453 BK (Baada ya Kristo).


title: Albania

text: Jamhuri ya Albania ni nchi ya Ulaya Kusini Mashariki. Imepakana na Montenegro, Kosovo, Jamhuri ya Masedonia na Ugiriki. Upande wa magharibi kuna pwani ya ghuba ya Adria ya bahari ya Mediteranea.


title: Albania

text: Albania ni kati ya nchi zinazoendelea na imeomba kujiunga na Umoja wa Ulaya.


title: Albania

text: Mji mkuu ni Tirana (wakazi 418,495).


title: Albania

text: Albania ilikaliwa na makabila mbalimbali ya Wailiriko, Wathraki na ya Wagiriki.


title: Albania

text: Katika karne ya 3 KK eneo lilitekwa na Dola la Roma na kufanywa sehemu ya majimbo ya Dalmatia, Masedonia na Iliriko.


title: Albania

text: Mwaka 1190 ndani ya Dola la Roma Mashariki ulitokea ufalme mdogo wa Arbër kwa juhudi za archon Progon huko Krujë.


title: Albania

text: Mwishoni mwa karne ya 13 Charles wa Anjou aliwanyang'anya Wabizanti eneo hilo na kuanzisha Ufalme wa Albania kutoka Durrës hadi Butrint.


title: Albania

text: Katikati ya karne ya 15 nchi ilitekwa na Waosmani.


title: Albania

text: Albania ya sasa ilitokea mwaka 1912, baada ya Waosmani kushindwa katika vita vya Balkani.


title: Albania

text: Ufalme wa Albania ulitekwa na Italia ya Benito Mussolini mwaka 1939 hadi 1943, ulipowekwa na Ujerumani wa Adolf Hitler chini yake.


title: Albania

text:
Baada ya nchi hizo mbili kushindwa vitani, nchi ikaongozwa na Enver Hoxha ikijitenga zaidi na zaidi na dunia nzima.
Kati ya miaka 1945 na 1990 ilipotawaliwa na chama cha Kikomunisti Albania ilitangaza kuwa nchi ya kwanza ya kiatheisti na kupiga marufuku kila aina ya dini.


title: Albania

text: Kutokana na mapinduzi ya mwaka 1991 Jamhuri ya Kisoshalisti iliiachia nafasi jamhuri ya nne.


title: Albania

text: Kwa sasa Albania ni kati ya nchi maskini zaidi za Ulaya na wananchi wengi (walau 900,000) wamehamia Ugiriki, Italia, Marekani n.k.


title: Albania

text: Wamebaki wakazi 2,876,591 (2017). Zaidi ya 98% za wakazi hutumia lahaja za Kialbania ambacho ni lugha ya pekee kati ya lugha za Kihindi-Kiulaya. Lakini wengi wanazungumza pia Kigiriki au lugha nyingine.


title: Albania

text: Kati ya miaka 1945 na 1990 ilitawaliwa na chama cha Kikomunisti iliyotangaza Albania kuwa nchi ya kwanza ya kiatheisti iliyopiga marufuku kila aina ya dini. Hata hivyo, baada ya uhuru kupatikana tena, 39% za wakazi anajali sana imani fulani. Katika sensa ya mwaka 2011, 58.79% walijitambulisha kama Waislamu (hasa Wasuni) na 17.06% Wakristo (wakiwemo 10.03% Wakatoliki na 6.75% Waorthodoksi). Wakanamungu walikuwa 2.5% tu.


title: Ugiriki

text: Ugiriki (pia: Uyunani; kwa Kigiriki: Ελλάδα, Ellada, au Ελλάς, Ellas) ni nchi ya Ulaya Kusini-Mashariki katika kusini ya rasi ya Balkani.


title: Ugiriki

text: Imepakana na Albania, Jamhuri ya Masedonia, Bulgaria na Uturuki.


title: Ugiriki

text: Upande wa kusini-magharibi na kusini-mashariki kuna pwani ndefu kwenye Bahari ya Mediteranea.


title: Ugiriki

text: Baharini huko kuna visiwa vingi sana ambavyo ni sehemu za Ugiriki.


title: Ugiriki

text: Ugiriki ni nchi yenye historia ndefu na maarufu sana, hata inaitwa "nchi mama ya Ulaya".


title: Ugiriki

text: Lugha ya Kigiriki inaendelea kuandikwa kwa Alfabeti ya Kigiriki inaotumiwa tangu miaka 3000 iliyopita, lakini lugha yenyewe imebadilika. Wagiriki wa leo hawaelewi tena Kigiriki cha Kale moja kwa moja.


title: Ugiriki

text: Wakazi wengi wanafuata dini ya Ukristo, hasa katika Kanisa la Kiorthodoksi la Kigiriki (97%). 1.3% ni Waislamu.


title: Ugiriki

text: Ugiriki ni nchi mwanachama wa Umoja wa Ulaya tangu 1981.


title: Alfabeti ya Kigiriki

text: Alfabeti ya Kigiriki ni mwandiko maalumu wa lugha ya Kigiriki. Herufi zake zilitumika pia kama tarakimu na sasa hutumiwa kimataifa kama alama za kisayansi.


title: Alfabeti ya Kigiriki

text: Alfabeti ya Kigiriki ilianzishwa wakati wa ustaarabu wa Ugiriki wa Kale na imeendelea kutumiwa hadi katika Ugiriki ya leo.


title: Alfabeti ya Kigiriki

text: Ni alfabeti mama ya lugha za Ulaya, kwa sababu ni asili ya Alfabeti ya Kilatini ambayo ni mwandiko unaotumiwa leo duniani kushinda miandiko mingine. Ni pia asili ya alfabeti za Kikyrili na Kikopti. Kuna miandiko mingine ya kihistoria iliyotokana na Kigiriki.


title: Alfabeti ya Kigiriki

text: Asili ya mwandiko huo ulikuwa alfabeti ya Kifinisia inayoaminiwa kuwa alfabeti ya kwanza kabisa duniani. Wagiriki waliongeza alama za vokali (kama a-e-i-o) na kubadilisha mwendo wa mwandiko kutoka kushoto kwenda kulia, tofauti na Kifinisia iliyoandikwa kutoka kulia kwenda kushoto jinsi ilivyo hadi sasa katika mwandiko wa Kiarabu na wa Kiebrania ambazo ni lugha za Kisemiti jinsi ilivyokuwa Kifinisia.


title: Alfabeti ya Kigiriki

text: Sehemu ya herufi zilizopokewa kutoka Kifinisia ziliachwa baadaye kwa sababu lugha haikuwa na sauti za kulingana nazo. Tangu mwaka 300 KK sehemu ya juu ya alfabeti inayoonyeshwa kwenye sanduku ilikuwa herufi za kawaida na alama za chini hazikutumiwa isipokuwa kama alama za namba.


title: Alfabeti ya Kigiriki

text: Katika historia ndefu ya alfabeti hii matamshi ya alama yamebadilika pamoja na mabadiliko ya lugha yenyewe. Mwanafunzi wa Kigiriki cha Kale anayesoma maandiko ya Plato au vitabu vya Agano Jipya katika lugha asilia ataona shida akifika Ugiriki na kuwasikia Wagiriki wa leo: hata kama anaweza kusoma maandishi yote, hataelewa mengi.


title: Alfabeti ya Kigiriki

text: Kila herufi ilikuwa pia na matumizi kama tarakimu ya namba kwa sababu Wagiriki wa Kale hawakuwa na alama za pekee kwa namba. Herufi tatu za kihistoria ambazo hazikutumiwa tena kwa maandishi ziliendelea kama alama za namba, yaani Digamma au Stigma = 6 (alama ϝ au ς), Koppa = 90 (alama ϙ au ϟ) na Sampi = 900 (alama ͳ au ϡ au kama kwenye sanduku).


title: Alfabeti ya Kigiriki

text: Kwa kutofautisha herufi na namba alama yake ilipewa mstari mdogo juu yake kama αʹ = 1, βʹ = 2, γʹ = 3. Kwa namba kuanzia 1,000 mstari upande wa kushoto uliongezwa, kwa mfano ͵α = 1,000, ͵β = 2000, ͵βηʹ = 2008.


title: Alfabeti ya Kigiriki

text: Herufi za Kigriki zinatumiwa sana katika hesabu na sayansi. Mifano inayojulikana zaidi ni matumizi ya α, β na γ kama majina ya pembe za pembetatu.


title: Alfabeti ya Kigiriki

text: Katika mahesabu ya duara namba π (pi) ni muhimu sana.


title: Alfabeti ya Kigiriki

text: Kuna matumizi mengine mengi: karibu kila herufi ina maana fulani kisayansi.


title: Biblia

text: Biblia ni jina la jumla kwa ajili ya vitabu vitakatifu vya dini ya Uyahudi na hasa ya Ukristo.


title: Biblia

text: Neno limetokana na lugha ya Kigiriki ambayo ndani yake βιβλία ("biblia") ina maana ya "vitabu" ikiwa ni wingi wa βιβλος ("biblos"). Hii ni kwa sababu Biblia ni mkusanyo wa maandiko mbalimbali yaliyoweza kutungwa kwa muda wa miaka 1000 hivi.


title: Biblia

text: Hivyo Biblia ni tofauti na vitabu vingine kwa sababu iliandikwa na watu mbalimbali ambao hawakuwa pamoja wala hawakuandika kwa wakati mmoja, lakini vitabu vyote vimekusanywa na kuunda kitabu kimoja cha Biblia. Inasadikiwa na Wayahudi na Wakristo kwamba "Biblia ni kitabu kilichoandikwa na watu kwa uwezo wa Mungu".


title: Biblia

text: Tunaweza kutofautisha:


title: Romania

text: Romania (kwa Kiromania: România) ni nchi ya Ulaya ya kusini-mashariki.


title: Romania

text: Imepakana na Hungaria, Serbia, Ukraine, Moldova na Bulgaria.


title: Romania

text: Ina pwani kwenye Bahari Nyeusi ambako unaishia mto Danube.


title: Romania

text: Mji mkuu na mji mkubwa zaidi ni Bukarest.


title: Romania

text: Homo sapiens aliishi katika eneo hilo walau kuanzia miaka 40,000 iliyopita.


title: Romania

text: Kabla ya kutekwa na Warumi mwanzoni mwa karne ya 2, walikuwepo makabila ya Wathraki, hasa Wadacha na Wagete.


title: Romania

text: Chini ya Dola la Roma kwa miaka 165 kulikuwa na wahamiaji wengi walioingiza lugha ya Kilatini.


title: Romania

text: Baadaye nchi ilitekwa na makabila mengine mbalimbali.


title: Romania

text: Katika karne za kati kulikuwa na falme ndogo tatu: Wallachia, Moldavia na Transilvania, nazo ziliendelea kuwa na madaraka fulani hata chini ya Dola la Osmani hadi karne ya 18 au 19.


title: Romania

text: Romania ilianzishwa mwaka 1859 kwa kuunganisha Moldavia na Wallachia ikapewa jina hilo mwaka 1866, ikajikomboa kutoka dola la Osmani mwaka 1877.


title: Romania

text: Kutokana na vita vikuu vya kwanza, Transilvania, Bukovina na Besarabia viliungana na Ufalme wa Romania.


title: Romania

text: Katika vita vikuu vya pili, Romania iliunga mkono Ujerumani dhidi ya Muungano wa Kisovieti hadi mwaka 1944.


title: Romania

text: Wakomunisti waliteka nchi na baada ya vita kwisha, Romania ilipoteza maeneo mbalimbali na kulazimishwa kujiunga na Mapatano ya Warshawa kama jamhuri ya kisoshalisti.


title: Romania

text: Baada ya mapinduzi ya mwaka 1989, Romania ilielekea demokrasia na uchumi wa soko huria.


title: Romania

text: Baada ya kujiunga na Umoja wa Ulaya mwaka 2007, Romania imeanza kustawi na kwa sasa inaongoza pamoja na Malta zikiwa na ongezeko la 5% kwa mwaka.


title: Romania

text: Romania ina wakazi 19,679,306 katika eneo la km² 238.391. Idadi yao inazidi kupungua.


title: Romania

text: Lugha rasmi ya nchi nzima ni Kiromania ambayo ni lugha ya Kirumi kama Kiitalia, Kifaransa na Kihispania, lakini lugha nyingine kadhaa zinatambuliwa na sheria, kuanzia Kihungaria.


title: Romania

text: Wakazi wengi ni Wakristo, hasa Waorthodoksi (81%), wakifuatwa na Waprotestanti (6.2%) na Wakatoliki (5.1%).


title: Balkani

text: Rasi ya Balkani ni jina la kihistoria kwa ajili ya sehemu ya kusini-mashariki ya Ulaya.


title: Balkani

text: Jina limetokana na safu ya milima ya Balkani inayopatikana katika Bulgaria na Serbia.


title: Balkani

text: Hakuna mapatano kikamili ni nchi zipi zinazohesabiwa kuwa sehemu za Balkani lakini mara nyingi hitajwa zifuatazo:Mara nyingi hata nchi zifuatazo huhesabiwa humo:


title: Balkani

text: Nchi za Balkani ziko tofauti lakini zinashirikiana historia ya pekee ya pamoja:


title: Bulgaria

text: Bulgaria (kwa Kibulgaria: България) - jina rasmi ni Jamhuri ya Bulgaria - ni nchi ya Ulaya kusini - magharibi kwenye rasi ya Balkani.


title: Bulgaria

text: Imepakana na Bahari Nyeusi, Serbia, Makedonia na Ugiriki.


title: Bulgaria

text: Ni mwanachama wa Umoja wa Ulaya.


title: Bulgaria

text: Zamadamu walikuweko walau miaka milioni 1.4 iliyopita.


title: Bulgaria

text: Kufikia mwaka 5000 hivi KK kulikuwa na ustaarabu mkubwa uliotengeneza vyombo vya ufinyanzi na usonara vilivyo kati ya vile vya awali zaidi duniani.


title: Bulgaria

text: Baada ya mwaka 3000 KK, Wathraki walijitokeza katika rasi ya Balkani.


title: Bulgaria

text: Mwishoni mwa karne ya 6 KK sehemu kubwa ya eneo hilo lilitekwa na Dola la Persia.


title: Bulgaria

text: Katika miaka ya 470 KK, Wathraki waliunda ufalme wa Odrusia, ambao baadaye ulianguka na wenyewe walitawaliwa na Wamakedonia, Wakelti na Warumi. Mchanganyiko huo wa watu ulikuja kuungana na Waslavi, waliolowea rasi kwa namna ya kudumu baada ya mwaka 500 BK.


title: Bulgaria

text: Mwaka 632 Wabulgaria walianzisha nchi huru kaskazini kwa Bahari Nyeusi iliyoitwa Bulgaria Kuu chini ya Kubrat hadi nusu ya pili ya karne ya 7.


title: Bulgaria

text: Asparukh, mwandamizi wake, alihamia karibu na delta ya mto Danube akazidi kuteka maeneo ya Balkani yaliyokuwa ya Dola la Bisanti, jambo lililoendelea katika karne zilizofuata.


title: Bulgaria

text: Huo mchanganyiko mkubwa wa watu ulipata utambulisho wa kitaifa kwa kushika dini, lugha na alfabeti moja.


title: Bulgaria

text: Katika karne ya 11 hilo dola la Bulgaria la kwanza lilishindwa na Dola la Roma Mashariki likisaidiwa na Warusi.


title: Bulgaria

text: Lakini mwaka 1185 ndugu Asen na Peter walifaulu kuanzisha dola la pili la Bulgaria lililofikia kilele chake katika miaka ya 1230.


title: Bulgaria

text: Baada ya kugawanyika, falme tatu za Kibulgaria zilitekwa na Dola la Osmani mwaka 1396 kwa miaka 500 iliyofuata.


title: Bulgaria

text: Vita kati ya Urusi na Uturuki vya miaka 1877–1878 vilileta uhuru kwa sehemu ndogo ya Bulgaria. Kwa kutaka Wabulgaria wote wawe ndani yake, nchi iliunga mkono Ujerumani katika vita vikuu vyote viwili na hatimaye ilishindwa.


title: Bulgaria

text: Hivyo Bulgaria ikawa chini ya Wakomunisti kwa miaka 45.


title: Bulgaria

text: Baada ya hapo Bulgaria ilijiunga na NATO mwaka 2004 na Umoja wa Ulaya mwaka 2007.


title: Bulgaria

text: Wakazi wanazidi kupungua tangu mwanzo wa miaka ya 1990.


title: Bulgaria

text: Wengi wao (84.8%) wanazungumza Kibulgaria, ambacho ni kati ya lugha za Kislavoni, na wanafuata dini ya Ukristo katika Kanisa la kitaifa ambalo ni kati ya Makanisa ya Kiorthodoksi.


title: Bulgaria

text: Pia kuna makundi makubwamakubwa ya Waturuki (8.8%) Waislamu na walowezi kutoka India (4.9%).


title: Bahari Nyeusi

text: Bahari Nyeusi ni bahari ya pembeni ya Mediteranea inayozungukwa na nchi kavu pande zote iliyoko kati ya Ulaya ya Mashariki na Asia ya Magharibi. Imeunganishwa na Bahari ya Mediteranea kwa njia ya Bahari ya Marmara pamoja na milango ya bahari ya Bosporus na Dardaneli. Ina eneo la takriban 424,000 km² na kina hadi 2,244 m.


title: Bahari Nyeusi

text: Nchi zinazopakana ni Uturuki, Bulgaria, Romania, Ukraine, Urusi na Georgia. Rasi ya Krim ni sehemu ya kujitawala ya Ukraine.


title: Bahari Nyeusi

text:
Miji muhimu mwambaoni ni:
Istanbul, Burgas, Varna, Constanţa, Yalta, Odessa, Sevastopol, Kerch, Novorossiysk, Sochi, Sukhumi, Poti, Batumi, Trabzon, Samsun na Zonguldak.


title: Bahari Nyeusi

text:
Katika lugha zote za kisasa bahari inaitwa "bahari nyeusi": Kigiriki Μαύρη θάλασσα, Kibulgaria "cherno more" (Черно море), Kigeorgia "shavi zghva" (შავი ზღვა), Kiromania "Marea Neagră", Kirusi "chyornoye more" (Чёрное море), Kituruki "Karadeniz", Kiukraine "chorne more" (Чорне море).
Jina hili limepatikana kwa hakika tangu karne ya 13 lakini asili yake haijulikani.


title: Bahari Nyeusi

text: Wagiriki na Waroma wa Kale waliita "Euxeinos Pontos" (Εὔξεινος Πόντος) au "Bahari ya ukarimu".


title: Wabunge wa Tanzania 2005

text: Wabunge wa Tanzania ni wawakilishi wa taifa katika Bunge la Tanzania wakichaguliwa mara moja kila baada ya miaka mitano kuingia katika Bunge la Tanzania. Wananchi wanapiga kura katika majimbo yao. Pia, kuna viti maalum kwa wanawake na wabunge hadi 10 wanaochaguliwa na Rais na Bunge lenyewe.


title: Wabunge wa Tanzania 2005

text: Vyama vinavyofuata vina Wabunge waliochaguliwa katika uchaguzi wa 2005:


title: Wabunge wa Tanzania 2005

text: Tovuti ya Bunge la Tanzania


title: Belarus

text: Belarus (kwa Kibelarus: Беларусь (Kikyrili) au Biełaruś (Kilatini); kwa Kirusi:Белоруссия ) ni nchi ya Ulaya ya Mashariki inayopakana na Urusi, Ukraine, Poland, Lithuania na Latvia.


title: Belarus

text: Mji mkuu ni Minsk na miji mingine ni pamoja na Brest, Grodno, Gomel, Mogilev na Vitebsk.


title: Belarus

text: Idadi ya wakazi inapungua: ni watu 9,498,700 (2016).


title: Belarus

text: Belarus haikuwahi kuwa nchi ya pekee hadi karne ya 20. Maeneo yake yalikuwa chini ya himaya mbalimbali kama vile Poland, Lithuania na Urusi. Belarus ilikuwa kitengo cha Umoja wa Kisovyet tangu 1919/1922 hadi 1991.


title: Belarus

text: Wakazi walio wengi ni Wabelarus (83.7%) ambao wanaongea ama Kibelarus au Kirusi ambavyo vyote viwili ni lugha rasmi. Lugha hizi mbili zina asili moja. Takriban 11% za wakazi ni Warusi.


title: Belarus

text: Kuna pia vikundi vidogo vinavyotumia lugha za pekee kama vile Kipoland, Kiukraine, Kilatvia, Kilituanya na nyingine.


title: Belarus

text: Walio wengi ni wafuasi wa Ukristo katika Makanisa ya Kiorthodoksi (48.3%) na katika Kanisa Katoliki (7.1%).


title: Kibelarus

text: Kibelarus (Беларуская мова, "biełaruskaja mova" - lugha ya Kibelarus) ni lugha ya watu wa Belarus ikiwa ni moja kati ya lugha tatu za Kislavoni cha Mashariki pamoja na Kiukraine na Kirusi. Kibelarus inashirikiana maneno ya lugha hizi, pia imepokea sehemu ya msamiati wake kutoka Kipoland kutokana na historia ndefu ya pamoja kati ya Poland na Belarus. Lugha za Kislavoni ni sehemu ya jamii ya Lugha za Kihindi-Kiulaya.


title: Kibelarus

text: Kibelarus huandikwa mara nyingi kwa mwandiko wa Kikyrili lakini kuna pia namna ya kuiandika kwa mwandiko wa Kilatini.


title: Kibelarus

text: Idadi ya wasemaji ni kati ya milioni 7 au 8. Kibelarus ni lugha rasmi katika nchi ya Belarus. Kuna pia wasemaji nchini Poland katika eneo la Białystok) halafu kati ya vikundi vya wahamiaji waliotoka Belarus na kukaa Marekani, Kanada na Australia.


title: Kislavoni cha Mashariki

text: Kislavoni cha Mashariki ni kundi la lugha za Kislavoni zinazozungumzwa katika Ulaya ya Mashariki. Ni lugha tatu za Kirusi, Kiukraine na Kibelarus. Idadi ya wasemaji wa lugha hizi ni kubwa kushinda idadi ya wasemaji wa lugha za Kislavoni cha Kusini au cha Magharibi.


title: Kislavoni cha Mashariki

text: Lugha zote tatu zilitokana katika lugha ya pamoja inayoaminiwa ilitumiwa katika Ulaya ya Mashariki mnamo mwaka 1000 / 1200 BK. Ziliachana baadaye na kukuza tabia za pekee.


title: Kislavoni cha Mashariki

text: Lugha zote tatu hutumia mwandiko wa Kikyrili.


title: Minsk

text: Minsk au Miensk (Мінск (Kibelarus) ni mji mkuu na mji mkubwa nchini Belarus. Idadi ya wakazi ni watu milioni 1.8. Mji ulikua kando la mto Svislach.


title: Minsk

text: Jina la mji wa Minsk lilitajwa mara ya kwanza mwaka 1067. Mwaka 1326 ulikuwa sehemu ya dola la Lithuania ukapata cheo cha mji mwaka 1499. Tangu 1793 Minsk ilikuwa sehemu ya Dola la Urusi.


title: Minsk

text: Baada ya mapinduzi ya kikomunisti Minsk ilikuwa mji mkuu wa Jamhuri ya Kisoshalisti ya Kisovyeti ya Belorus ndani ya Umoja wa Kisovyeti.


title: Kamusi Hai ya Kiswahili Mtandaoni

text: Kamusi Hai ya Kiswahili Mtandaoni ilikuwa kamusi ya Kiswahili kwenye intaneti. Tangu kuhamishwa kwa mradi mnamo mwaka 2014 haipatikani tena kwa lugha ya Kiswahili ikionyesha lugha nyingine.


title: Kamusi Hai ya Kiswahili Mtandaoni

text: Ilijulikana kwa Kiingereza kama "Kamusi Global Online Living Dictionary". Zamani iliitwa "Internet Living Swahili Dictionary" (kifupi: ILSD) au pia "Kamusi Project".


title: Kamusi Hai ya Kiswahili Mtandaoni

text: Huu ni mradi ulioanzishwa kwenye Chuo Kikuu cha Yale (Marekani) hasa katika idara yake ya lugha za Kiafrika. Mradi huu unakusanya maneno ya Kiswahili pamoja na maana zake kwa Kiingereza. Unaongozwa na mwanzilishi na mhariri wake, Martin Benjamin.


title: Kamusi Hai ya Kiswahili Mtandaoni

text: Kamusi hiyo inapatikana kwa njia ya tovuti yake. Mtumiaji anaweza kuingiza neno lolote la Kiswahili au Kiingereza katika dirisha lake. Kama neno lipo tayari kwenye kamusi atapata tafsiri yake katika maana mbalimbali.


title: Kamusi Hai ya Kiswahili Mtandaoni

text: Mradi ulikuwa na matatizo ya kifedha tangu mwanzo wa mwaka 2006 lakini uliweza kuanza upya kwa muda tangu Julai 2006. Mtu yeyote aliyejiandikisha alikaribishwa kuchangia mle.


title: Kamusi Hai ya Kiswahili Mtandaoni

text: Mwezi Septemba 2007 tovuti ya Kamusi ilifungwa kwa sababu za matatizo ya ndani ya utawala wa chuo kikuu (tazama: ).


title: Kamusi Hai ya Kiswahili Mtandaoni

text: Tangu Novemba 2007 Kamusi Hai imepatikana kwenye anwani ya www.kamusi.org


title: Kamusi Hai ya Kiswahili Mtandaoni

text: Mwaka 2013 kamusi hii ilipanuliwa kupokea pia lugha nyingine. Inaeleza sasa shabaha yake kuwa: "Our goal is to provide every word in every language, for free to everyone, everywhere."


title: Kamusi Hai ya Kiswahili Mtandaoni

text: Hadi 2014 bado ilikuwa kimsingi kamusi ya Kiswahili yenye maneno zaidi ya 60,000 pamoja na tafsiri yake kwa Kiingereza au kinyume. Kando yake kulikuwa pia na vyanzo vya kamusi za lugha za Kiafrika (kama vile Gusii, Kinyarwanda, Luganda, Songhai), za Kiulaya (kama vile Kifaransa, Kiitalia, Kijerumani) na za Kiasia (Kichina) zenye maneno kati ya makumi na mamia machache.


title: Kamusi ya Kiswahili - Kiingereza

text: KKK/SED ni kifupi chake cha "Kamusi ya Kiswahili - Kiingereza" "(Swahili-English Dictionary)" iliyoandaliwa na wataalamu wa TUKI kwenye Chuo Kikuu cha Dar es Salaam na kutolewa mwaka 2001.


title: Kamusi ya Kiswahili - Kiingereza

text: Kamusi hii inataja maana za Kiingereza kwa maneno zaidi ya 50,000 ya Kiswahili.


title: Kamusi ya Kiswahili - Kiingereza

text: Kamusi ya Kiswahili - Kiingereza (TUKI) online


title: Kamusi ya Kiswahili sanifu

text: Kamusi ya Kiswahili Sanifu (kifupi KKS) ni kamusi iliyotungwa na wataalamu wa TUKI (leo: TATAKI) kwenye chuo kikuu cha Dar es Salaam, Tanzania, mwaka 1981.


title: Kamusi ya Kiswahili sanifu

text: Kwa sasa imefikia toleo la tatu.


title: Kamusi ya Kiswahili sanifu

text:
Kamusi hii inakusanya maneno ya Kiswahili sanifu na kuyaeleza kwa lugha ya Kiswahili yenyewe.
Inaongoza kwa kiswahili sanifu


title: Kamusi ya manaa na matumizi

text: KMM ni kifupi cha "Kamusi ya manaa na matumizi" iliyotungwa na professa Salim K. Bakhressa wa chuo kikuu cha Nairobi mwaka 1992.


title: Kamusi ya manaa na matumizi

text: Kamusi hii inakusanya maneno ya Kiswahili cha kisasa na kuyaeleza katika lugha ya Kiswahili yenyewe.


title: Kamusi ya manaa na matumizi

text: Inafuata muundo ufuatao:


title: Standard English-Swahili Dictionary

text: Madan-Johnson's Standard English-Swahili Dictionary (kifupi: M-J SES) iliandaliwa na wataalamu wa "Inter-territorial Language (Swahili) committee to the East African Dependencies" baada ya Vita Kuu ya Kwanza kwa ajili ya maeneo chini ya utawala wa Uingereza katika Afrika ya Mashariki. Kamati iliandaa kamusi mbili za Kiingereza-Kiswahili na pia Kiswahili-Kiingereza (M-J SSE).


title: Standard English-Swahili Dictionary

text: Mhariri Mkuu wa kamati alikuwa katibu yake Frederick Johnson. Msingi wa kamusi hizi ulikuwa kazi ya A. C. Madan. Hivyo kamusi hizi hutajwa kama "Madan-Johnson".


title: Standard English-Swahili Dictionary

text: Mara nyingi lugha ya kamusi hizi si tena Kiswahili cha kisasa. Lakini zimeendelea kuchapishwa mara nyingi hadi wakati wa kisasa.


title: Standard Swahili-English Dictionary

text: Madan-Johnson's Standard Swahili-English Dictionary (kifupi: M-J SSE) iliandaliwa na wataalamu wa "Inter-territorial Language (Swahili) committee to the East African Dependencies" baada ya Vita Kuu ya Kwanza kwa ajili ya maeneo chini ya utawala wa Uingereza katika Afrika ya Mashariki. Kamati iliandaa kamusi mbili za Kiingereza-Kiswahili (M-J SES) na pia Kiswahili-Kiingereza.


title: Standard Swahili-English Dictionary


title: Standard Swahili-English Dictionary


title: Standard Swahili-English Dictionary

text: Sifa ya kamusi hii ni maelezo mazuri ya asili ya maneno hasa ya maneno yenye asili katika lugha za Kiarabu, Kiajemi na lugha mbalimbali za Kibantu.


title: Alfabeti ya Kilatini

text: Alfabeti ya Kilatini (pia: Alfabeti ya Kirumi) inatumiwa kwa lugha nyingi duniani. Hata Kiswahili huandikwa siku hizi kwa herufi za Kilatini kama kwa mfano kwenye ukurasa huu wa wikipedia.


title: Alfabeti ya Kilatini

text: Asili ni namna ya kuandikwa kwa lugha ya Kilatini iliyokuwa lugha ya Roma ya Kale. Baadaye ilitumiwa kuandika hata lugha za Kirumi, Kigermanik, Kislavoni, Kituruki na pia lugha za Afrika na za Kiasia.


title: Alfabeti ya Kilatini

text: Waroma walipokea alfabeti yao kutoka alfabeti ya Kigiriki lakini waliibadilisha hasa kwa kuacha kando herufi za kutaja sauti ambazo hazikuwa na maana katika Kilatini.


title: Alfabeti ya Kilatini

text: Alfabeti ya kwanza ya Kilatini ilikuwa na herufi 21 pekee:


title: Alfabeti ya Kilatini

text: Baada ya kuvamia Ugiriki Waroma wa Kale walianza kutumia maneno mengi ya Kigiriki katika lugha yao hivyo wakaingiza herufi mbili za ziada kutoka Kigiriki kwa ajili maneno haya mapya ni Y na Z.


title: Alfabeti ya Kilatini

text: Waroma wa Kale waliandika herufi kubwa tu. Tena hawakuacha nafasi kati ya maneno hivyo maandiko yao si rahisi ya kusoma:


title: Alfabeti ya Kilatini

text:
Mfano wa maandishi ya Kiroma:
Siku hizi inaandikwa hivyo:
Baada ya mwisho wa Dola la Roma ni hasa mataifa ya Ulaya yaliyotumia alfabeti ya Kilatini. Wakati wa karne za kati herufi zifuatazo ziliongezwa kufuatana na mahitaji ya lugha za Waulaya:


title: Alfabeti ya Kilatini

text: Hivyo Alfabeti inayojulikana leo hii kama "kilatini" imepatikana hivyo:


title: Alfabeti ya Kilatini

text: Kwa mahitaji ya lugha mablimbali kuna nyongeza nyingi katika alfabeti ya Kilatini (mifano):


title: Alfabeti ya Kilatini

text: Hii ni mifano michache tu.


title: Alfabeti ya Kilatini

text: Uwezo wa kupokea alama mpya ni sababu ya uenezaji wa alfabeti ya Kilatini. Kuna lugha mbalimbali zolizowahi kuandikwa kwa alfabeti tofauti lakini zilipokea ile ya Kilatini. Hata kama sababu muhimu ilikuwa utawala wa kikoloni katika sehemu nyingi za dunia kuna pia faida zilizosababisha kuendelea na alfabeti ya Kilatini hata baada ya kupata uhuru.


title: Alfabeti ya Kilatini

text: Mfano ni lugha kama Kiswahili na Kituruki zilizowahi kuandikwa kwa mwandiko wa Kiarabu.


title: Alfabeti ya Kilatini

text: Kiswahili kilianza kuandikwa na Wazungu kama Krapf kwa herufi za Kilatini katika karne ya 19. Katika karne ya 20 Waingereza walisanifisha lugha kwa kutumia alfabeti ya Kilatini. Faida yake ni ya kwamba sauti nyingi zinatajwa vizuri zaidi kuliko kwa Kiarabu.


title: Alfabeti ya Kilatini

text: Kituruki kilianza kutumia herufi za Kilatini baada ya mapinduzi ya Atatürk.


title: Alfabeti ya Kilatini

text: Hata Uchina


title: Alfabeti

text: Alfabeti ni kiasi cha alama zinazotumiwa kuandika sauti za lugha fulani. Alama hizi hupatikana kama orodha kwa ufuatano uliokubaliwa, kwa mfano katika Kiswahili: "a, b, ch, d, dh, e, f, g, gh, h, i, j, k, kh, l, m, n, ny, ng', o, p, r, s, sh, u, t, th, v,w, y, z".


title: Alfabeti

text: Jina la "alfabeti" hutokana na mwandiko wa Kigiriki ambamo herufi mbili za kwanza ni α "alfa" na β "beta".


title: Alfabeti

text: Alfabeti ni mtindo wa mwandiko uliosambaa duniani kote. Kwa lugha nyingi imechukua nafasi ya miandiko ya awali.


title: Alfabeti

text: Alfabeti huonyesha sauti si maneno kamili - hii ni tofauti na mwandiko kama Kichina wenye alama kwa ajili ya neno lote.


title: Alfabeti

text: Alfabeti inayotumiwa zaidi kimataifa ni alfabeti ya Kilatini (au "alfabeti ya Kirumi"). Lakini kuna alfabeti nyingine kadhaa zinazojulikana kimataifa kama vile:


title: Alfabeti

text: Mengine ni alfabeti kama vile ya Kikopti, ya Kigeorgia, ya Kiarmenia n.k.


title: Alfabeti

text: Aina za pekee za alfabeti ni miandiko ya "abugida". Hii inamaanisha namna ya kuandika ambako hakuna alama za pekee kwa ajili ya vokali. Kila alama ya konsonanti ina namna mbalimbali ya kuonekana kwa kuongeza alama ndogo inayoonyesha ni vokali ipi inayofuata. Mifano yake ni


title: Boda boda

text: Boda boda (pia: bodaboda) ni neno la kutaja baisikeli inayotumiwa kubeba abiria katika Afrika ya Mashariki au "baisikeli ya teksi". Linaweza kumtaja pia dereva wa baisikeli hii.


title: Boda boda

text: Asili yake ni kati ya Wajaluo wa eneo la mpakani kati ya Kenya na Uganda karibu na ziwa Viktoria. Inasemekana asili yake ilikuwa huduma ya kubeba abiria kati ya mipaka ya Kenya na Uganda mjini Busia. Hivyo neno la Kiingereza la "border" = "boda" lilikuwa chanzo cha jina "boda-boda" Lakini huduma imeenea sehemu mbalimbali kama vile pwani la Kenya (Mombasa, Malindi) na pia katika Uganda.


title: Boda boda

text: Baisikeli ya kawaida inayotakiwa imara hubadilishwa kwa kuweka kiti kirefu kama pikipiki.


title: Boda boda

text: Uganda imeona mabadiliko ambako pikipiki zinachukua nafasi za boda boda katika kazi ya kubeba abiria. Kuna makadirio kuhusu mwaka 2004 ya kuwa watu 200,000 Uganda walikuwa madereva wa boda boda ya baisikeli na 90,000 wa boda boda ya pikipiki.


title: Florida

text: Florida ni jimbo la Marekani la kujitawala katika kusini mashariki ya nchi. Umbo lake ni rasi inayoanza Marekani bara kuelekea Kuba. Upande wa magharibi ni maji ya ghuba ya Meksiko na upande wa mashariki maji ya Atlantiki. Upana wa rasi ni kati ya 160 hadi 200 km; upande wa kaskazini kabisa eneo la jimbo lapanuka kama kanda mwambaono wa ghuba ya Meksiko.


title: Florida

text: Florida imepakana na majimbo ya Marekani ya Georgia na Alabama. Nchi za Karibi za Kuba na Bahamas ni karibu.


title: Florida

text:
Jina la Florida ni ya Kihispania, maana yake ni "yenye maua".
Florida ina eneo la 137,374 km², ni nafasi ya 22 kati ya majimbo ya Marekani. Upande wa kusini wa rasi kuna kundi la visiwa la "Florida Keys" lenye umbo kama pinde vinavyounganishwa kwa madaraja. Kisiwa cha kusini kabisa ni "Key West" ambayo kipo kwa umbali wa 140 km pekee na Kuba.


title: Florida

text: Hakuna milima, na mahali pa juu kabisa pana kimo cha 105 m juu ya UB.


title: Florida

text: Mji mkuu wa jimbo ni Tallahassee, na Jacksonville ni mji mkubwa jimboni. Miji mingine mikubwa ni Tampa, Orlando na Miami. Orlando kuna maonyesho mashuhuri wa Disney Land. Florida ni pia mahali ambako makombora na vyombo vya angani vya Marekani hurushwa kwenye uwanja wa Cape Canaveral unaoitwa pia "Kituo cha Angani cha Kennnedy".


title: Florida

text: Florida ni kati ya majimbo ya Marekani yenye wakazi wasio wachache ambao hawatumii Kiingereza kama lugha ya nyumbani; takriban 16% husema Kihispania.


title: Florida

text:
Kuna wazee wengi kwa sababu ya hali ya hewa pasipo na baridi. Wazee wengi kutoka majimbo ya kazkazini wamependa kuhamia Florida ama kwa uzeeni au kununua makazi wanapokaa wakati wa baridi.
Florida ilikaliwa na Waindio kabla ya kuja kwa Wazungu. Tarehe 2 Aprili 1513 Mhispania wa kwanza alifika Florida na kutangaza utawala wa Hispania juu ya rasi. Florida ilitawaliwa kama mkoa chini ya Ufalme Mdogo wa Hispania Mpya.


title: Florida

text: Baada ya vita ya miaka saba 1763 Hispania ilipaswa kuiachia Uingereza lakini 1783 rasi ilirudi Hispania. 1819 eneo la jimbo liliuzwa kwa Marekani.


title: Florida

text: 3 Machi 1845 Florida ikawa jimbo la 27 la Marekani.


title: Moshi Vijijini

text: Wilaya ya Moshi Vijijini ni wilaya moja ya Mkoa wa Kilimanjaro. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 466,737


title: Moshi (mji)

text: Moshi ni makao makuu ya Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania.


title: Moshi (mji)

text: Kwa mujibu wa sensa ya mwaka 2012, mji huu una wakazi wapatao 184,292 . Kabila linaloongoza kwa idadi ya wakazi wa mji wa Moshi ni Wachagga wakifuatiwa na Wapare na makabila mengine yaliyohamia kutoka sehemu mbalimbali za Tanzania kama Wasambaa, Warangi n.k. Wachagga wanapenda vyakula vinavyopikwa kwa kutumia ndizi kama vile mtori, kitawa, na machalari.


title: Moshi (mji)

text: Wakazi wengi wa Moshi ni wakulima, wafugaji na wafanyabiashara. Watu wengi wanaenda Moshi kufanya kazi na kurudi nyumbani jioni.


title: Moshi (mji)

text: Ukuaji wa mji wa Moshi hauendani na mipango halisi ya 'Mipango Miji'. Hii inatokana na kutokufuatiliwa kwa sheria mbalimbali zinazohusu uendelezaji wa miji.


title: Moshi (mji)

text: Moshi ni mji wenye baridi katika miezi ya Juni mpaka Agosti na kipindi cha joto katika miezi ya Oktoba hadi katikati ya Januari.


title: Moshi (mji)

text: Mji wa Moshi una mandhari nzuri ya kuvutia watalii. Watalii hupenda sana mji wa Moshi kwa sababu ya mlima Kilimanjaro na huduma muhimu kama mahoteli na usafiri.


title: Moshi (mji)

text: Mji wa Moshi una vyuo vikuu vitatu:


title: Moshi (mji)

text: Kiutawala mji wa Moshi ni wilaya ya Mkoa wa Kilimanjaro. Ndani yake kuna kata 15 ambazo ni Bondeni, Kaloleni, Karanga, Kiboroloni, Kiusa, Korongoni, Longuo, Majengo, Mawenzi, Mji Mpya, Msaranga, Njoro, Pasua, Rau na Kilimanjaro.


title: Wilaya ya Mwanga

text: Wilaya ya Mwanga ni wilaya moja ya Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 131,442.


title: Wilaya ya Same

text: Wilaya ya Same ni wilaya moja kati ya wilaya 7 za Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania.


title: Wilaya ya Same

text: Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 269,807.


title: Wilaya ya Same

text: WIlaya hii imepakana upande wa kazkazini na Wilaya ya Mwanga na nchi jirani ya Kenya, upande wa kusini na Mkoa wa Tanga na upande wa magharibi na Mkoa wa Manyara. Makao makuu yapo Same Mjini.


title: Wilaya ya Same

text: Upande wa kusini ya Milima ya Pare upo ndaniy a wilaya pamoja na sehemu ya Hifadhi ya Mkomazi.


title: Wilaya ya Same

text: Njia ya reli ya Usambara inapita wilayani.


title: Wilaya ya Kilosa

text: Wilaya ya Kilosa ni wilaya moja ya Mkoa wa Morogoro, Tanzania yenye Postikodi namba 674. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 489,513 .


title: Wilaya ya Kilosa

text: Tovuti ya Halmashauri ya Wilaya ya Kilosa


title: Kilombero

text: Kilombero inaweza kumaanisha


title: Mvomero (wilaya)

text: Wilaya ya Mvomero ni wilaya moja ya Mkoa wa Morogoro,Tanzania yenye Postikodi namba 67300. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 260,525 na idadi hii ikaongezeka hadi sensa ya 2012 kuwa wakazi 312,109 .


title: Morogoro Vijijini

text: Wilaya ya Morogoro Vijijini ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Morogoro nchini Tanzania yenye Postikodi namba 67200. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 263,920 .


title: Morogoro Vijijini

text: Ni wilaya yenye utajiri mkubwa wa hali ya hewa inayoruhusu mazao yote kustawi: kwa mfano, yale ya joto hustawi maeneo ya bondeni, na ya baridi sehemu za milimani. Ni chanzo cha mito inayonywesha mikoa ya Dar-es-Salaam na Pwani. Lakini asilimia kubwa ya wakulima hulima bila faida: hubeba mizigo kwenda sokoni kwa umbali mrefu zaidi ya kilometa 25.


title: Morogoro Vijijini

text: Ni wilaya ya giza, ukiachia Ngerengere jeshini, kulikobaki hakuna lami wala umeme.


title: Morogoro Vijijini

text: Shule zina upungufu mkubwa wa walimu.


title: Morogoro Vijijini

text: Makabila ya wilaya hii ni Waluguru, Wabati, Wakutu, Wandengereko na mengine kutoka mikoa mbalimbali ya Tanzania: Waha, Wasukuma na Wanyaturu.


title: Morogoro Vijijini

text: Morogoro vijijini kuna vijiji vingi vikiwemo Matombo, Mvuha na Kisaki ambavyo vina maliasili nyingi, ikiwemo misitu na maliasili nyinginezo.


title: Ulanga

text: Wilaya ya Ulanga ni wilaya moja ya Mkoa wa Morogoro,Tanzania yenye Postikodi namba 676. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 194,209 walioongezeka kuwa 265,203 wakati wa sensa ya 2012.


title: Ulanga

text: Makao makuu ya wilaya yapo Mahenge Mjini.


title: Anna Margareth Abdallah

text: Anna Margareth Abdallah (alizaliwa 26 Julai 1940 ), ni mwanasiasa wa chama cha mapinduzi na aliwahi kuwa mbunge wa viti maalumu kwa kipindi cha mwaka 2010 hadi mwaka 2015.


title: Anna Margareth Abdallah

text: Anna Margareth Abdallah alipata shahada yake ya kwanza ya mambo ya sosholojia katika chuo kikuu cha Missouri "(University of Missouri)" kilichopo huko Columbia nchini marekani mnamo mwaka 1963.


title: Anna Margareth Abdallah

text: Mwaka 1967 alipata diploma yake ihusuyo Uchumi wa nyumbani (kiing.Home Economics) kutoka Chuo kikuu cha London kilichopo Uingereza.


title: Anna Margareth Abdallah

text: Abdallah ni mwanachama wa chama tawala CCM.Aliwahi kuwa mbunge kwa mara yake ya kwanza mnamo mwaka 1975,ambapo kwa wakati huo kulikuwa na wabunge wanawake wa tano (5) tu katika bunge zima la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. A qualified nurse,


title: Anna Margareth Abdallah

text: Abdallah pia aliwahi kuwa Waziri wa Aya kwa kipindi cha 2000-2005


title: Anna Margareth Abdallah

text:
Nyadhifa nyingine za serikali alizowahi kufanyia kazi ni pamoja na Waziri wa Kazi mwaka(1995-200), Waziri wa maendeleo ya kilimo na mifugo(1991) na waziri wa serikali za mitaa, maendeleo ya jamii na masoko shirikishi.
Pia Abdallah alikuwa ndiye mwanamke wa kwanza kuwa mwenyekiti wa kamati ya ulinzi na usalama..Aliwahi pia kuwa mwenyekiti wa umoja wa wanawake watanzania kutoka mwaka 1994-2008.


title: Anna Margareth Abdallah

text: Mnamo mwaka 1991, alisaidia kuhamasisha mtandao wa watu watengeneza amani (Creators of Peace (CoP)) katika mkutano uliofanyikia Hotel ya Caux (conference centre in Caux) nchini Uswisi.Mtandao huo ulikuwa ni mkubwa ulimwenguni kote wenye uliowataka watu kila mmoja kuwa na kaulimbiu ya kutengeneza amani popote tulipo,mioyoni mwetu,nyumbani mwetu,mahali tufanyiapo kazi na katika jamii’’.Tangu hapo mtandao wa CoP umekua ukienea katika mataifa mbalimbali duniani hasa katika bara la Afrika ambapo nchi za (Afrika Kusini, Burundi, Kenya, Rwanda, Uganda, Sudani Kusini, Sudan, Cameroon, Nigeria, Tanzania n.k) ni miongoni mwa nchi zinazo unga mkono na kuendeleza mtandao huo.


title: Mohamed Rished Abdallah

text: Mohamed Rished Abdallah (amezaliwa 28 Machi 1952) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania tangu 1995.


title: Maida Hamad Abdallah

text: Maida Hamad Abdallah (amezaliwa tarehe 17 january 1975) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania tangu 2005.amepata Ubunge mara 5 kuanzia 2005 mpaka 2020.ana watoto watatu,wawili wa kike mmoja wa kiume


title: Mohammed Abdi Abdulaziz

text: Mohamed A. Abdulaziz (amezaliwa tar. 17 Juni 1958) ni mbunge wa jimbo la Lindi Mjini katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.


title: Bahati Ali Abeid

text: Bahati Ali Abeid (amezaliwa tarehe 22 Mei, 1967) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Juma Jamaldin Akukweti

text: Juma Jamaldin Akukweti (alizaliwa tar. 20 Septemba 1947 - 4 Januari 2007) alikuwa Waziri nchini Tanzania, Ofisi ya Waziri Mkuu, pia alikuwa Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Juma Jamaldin Akukweti

text: Mhe. Akukweti alifariki dunia kwa majeraha aliyopata kutokana na ajali ya ndege iliyotokea Mbeya, mnamo tarehe 16 Desemba mwaka 2006, na kufariki dunia tarehe 4 Januari ya mwaka 2007.


title: Aziza Sleyum Ally

text: Aziza Sleyum Ally ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Ali Tarab Ali

text: Ali Tarab Ali (amezaliwa 20 Julai 1947) ni Mbunge wa jimbo la Konde katika Bunge la Tanzania tangu 2005 Anatokea katika chama cha CUF.


title: Ali Tarab Ali

text: Alipata shahada ya udaktari katika mada ya biokemia kutoka chuo Kikuu cha Kharkov, Urusi, mwaka wa 1984.


title: Ali Haji Ali

text: Ali Haji Ali ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Fatma Othman Ali

text: Fatma Othman Ali (Alizaliwa 28 Septemba 1950) ni mwanasiasa wa Tanzania ambae amehudumu bunge la Tanzania la 9. Ni mwana chama wa Chama Cha Mapinduzi yaani CCM .


title: Khadija Salum Ally Al-Qassmy

text: Khadija Salum Ally Al-Qassmy (amezaliwa tarehe 5 Aprili, 1958) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Said Amour Arfi

text: Said Amour Arfi ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Ameir Ali Ameir

text: Ameir Ali Ameir ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Kheri Khatib Ameir

text: Kheri Khatib Ameir ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Ame Pandu Ame

text: Ame Pandu Ame ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Wilaya ya Ukerewe

text: Wilaya ya Ukerewe ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Mwanza. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 261,944 .


title: Wilaya ya Ukerewe

text: Eneo la wilaya hii liko kwenye visiwa ndani ya ziwa Viktoria Nyanza, hasa visiwa viwili vikubwa vya Ukerewe na Ukara pamoja na visiwa vidogo.


title: Magu

text: Wilaya ya Magu ni wilaya moja ya Mkoa wa Mwanza. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 416,113 .


title: Sengerema

text: Sengerema ni mji mdogo na makao makuu ya wilaya ya Sengerema katika Mkoa wa Mwanza. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa kata ya Sengerema ilihesabiwa kuwa 49,806 .


title: Sengerema

text: Eneo la mji wa Sengerema limegawiwa kwa kata nne za Ibisabageni, Mwabaluhi (Mwambului), Nyampulukano na Nyatukala.


title: Sengerema

text: Kuna Telecentre Wilayani Sengerema. Ipo kwenye kwenye makutano ya barabara za Kamanga na Busisi.


title: Geita

text: Wilaya ya Geita ni mojawapo kati ya wilaya za Mkoa wa Geita, nchini Tanzania. Ina postikodi namba 30000. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 712,195


title: Geita

text: Geita kwa sasa inakuja juu kutokana na watu kuwekeza katika mkoa wake mpya. Pia kuna miundombinu inayojengwa kama vile barabara na shule mbalimbali.


title: Misungwi

text:
Misungwi ni kata ya Wilaya ya Misungwi katika Mkoa wa Mwanza, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 30,728 waishio humo.
Msimbo wa posta ni 33512.


title: Kwimba

text: Wilaya ya Kwimba ni wilaya moja ya Mkoa wa Mwanza. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 316,180 .


title: Nyamagana

text: Nyamagana ni kata na kitovu cha Manisipaa ya Nyamagana katika Mkoa wa Mwanza, Tanzania yenye postikodi namba 33101. Iko kwenye rasi inayoingia ndani ya Ziwa Viktoria. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5,807 waishio humo.


title: Nyamagana

text: Msimbo wa posta ni 33108.


title: Ilemela

text:
Ilemela ni jina la kata ya Manisipaa ya Ilemela (sehemu ya Jiji la Mwanza)katika Mkoa wa Mwanza, Tanzania yenye postikodi namba 33205. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 43,244 waishio humo.
Msimbo wa posta ni 33203.


title: Idd Mohamed Azzan

text: Idd Mohamed Azzan (amezaliwa tar. 8 Oktoba 1965) ni Mbunge wa jimbo la Kinondoni katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.


title: Nuru Awadhi Bafadhili

text: Nuru Awadhi Bafadhili ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Abubakar Khamis Bakary

text: Abubakar Khamis Bakary ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Wilaya ya Bunda

text: Wilaya ya Bunda ni wilaya moja ya Mkoa wa Mara. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 260,000 .


title: Wilaya ya Bunda

text: Makao makuu ya wilaya yapo mjini Bunda. Misimbo ya posta wilayani ni 31501 hadi 31528.


title: Wilaya ya Serengeti

text: Wilaya ya Serengeti ni wilaya moja ya Mkoa wa Mara yenye postikodi namba 31600. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 249,420


title: Wilaya ya Serengeti

text: Sehemu kubwa ya wilaya ni eneo la hifadhi ya Serengeti iliyo mashuhuri kote duniani.


title: Wilaya ya Serengeti

text: Makao makuu ya wilaya yapo Mugumu mjini.


title: Serengeti

text: Serengeti ni jina la:


title: Batilda Salha Burian

text: Batilda Salha Burian ni Mbunge katika Bunge la Tanzania. Aliingia 2005 kwa kiti cha wanawake kupitia chama cha CCM.


title: Batilda Salha Burian

text: Alisoma hadi BA kwenye Chuo Kikuu cha Dar es Salaam akaajiriwa na Kanisa la Kiinjili la Kilutheri Tanzania  kama naibu katibu mkuu. Kanisa liliruhusu kuendlea na masomo yake huko Uingereza kwenye vyuo vikuu vya Sussex na London alipoongeza digrii za MA na PhD.


title: Batilda Salha Burian

text: 1994 - 1997 aliajiriwa na Ofisi ya Rais akaendelea na shughuli mbalimbali serikalini.


title: Batilda Salha Burian

text: 2005 alipewa kiti cha wanawake bungeni akawa waziri msaidizi baadaye waziri. Tangu Februari 2008 amekuwa waziri wa mazingira katika ofisi ya Makamu wa Rais.


title: Felister Aloyce Bura

text: Felister Aloyce Bura (amezaliwa tarehe 9 Novemba, 1959) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania kwenye [viti maalum vya wanawake]]. Aluichaguliwa mara ya kwanza mwaka 2005 akarudishwa mwaka 2010 na 2015.


title: Gosbert Begumisa Blandes

text: Gosbert Begumisa Blandes (amezaliwa 18 Februari, 1963) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Joel Nkaya Bendera

text: Joel Nkaya Bendera (* 30 Mei 1950 + 6 Desemba 2017) alikuwa mwanasiasa na Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Joel Nkaya Bendera

text: Bendera alikuwa kocha msaidizi wa timu ya taifa ya Tanzania Taifa Stars katika miaka ya 1980 .


title: Joel Nkaya Bendera

text: Aliingia katika siasa kama mbunge wa Korogwe akawa Naibu Waziri wa Habari, Utamaduni na Michezo katika serikali ya Mizengo Pinda.


title: Joel Nkaya Bendera

text: Alihudumia kama Mkuu wa Mikoa ya Morogoro na Manyara. Mwezi wa Oktoba 2017 alistaafishwa na rais John Magufuli akaendelea kuwa mbunge wa Tanga hadi kifo chake.


title: Elizabeth Nkunda Batenga

text: Elizabeth Nkunda Batenga ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Tarime

text: Tarime ni mji mdogo na makao makuu ya wilaya ya Tarime katika Mkoa wa Mara. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa kata ya Tarime ilihesabiwa kuwa 29,339 .


title: Tarime

text: Mwaka 2012 kata ya Tarime Mjini iligawiwa kuwa kata za Bomani, Sabasaba na Nyamisangura.


title: Ania Said Chaurembo

text: Ania Said Chaurembo (amezaliwa tarehe 3 Aprili, 1954) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Hazara Pindi Chana

text: Hazara Pindi Chana (amezaliwa tarehe 24 Januari, 1974), ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Cyril August Chami

text: Cyril August Chami (amezaliwa 9 Februari, 1964) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Wilaya ya Musoma Vijijini

text: Wilaya ya Musoma Vijijini ni wilaya moja ya Mkoa wa Mara yenye postikodi namba 31200. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 330,953 .


title: Wilaya ya Musoma Vijijini

text:
Kuna wilaya mpya ya Butiama
Wilaya mpya ya Murangi katika mkoa wa Mara


title: Musoma

text: Musoma ni jina la


title: Bariadi

text: Bariadi ni mji mdogo katika Wilaya ya Bariadi na makao makuu ya Mkoa wa Simiyu, Tanzania yenye postikodi namba 39101 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ya Bariadi ilikuwa na wakazi wapatao 11,248 waishio humo.


title: Bukombe

text: Bukombe ni mji mdogo na makao makuu ya wilaya ya Bukombe katika Mkoa wa Geita (Tanzania).


title: Bukombe

text: Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,706 waishio humo. Msimbo wa posta ni 30501.


title: Bukombe

text: Uchumi wa Bukombe unategemea hasa uchimbaji wa madini.


title: Kahama

text: Kahama ni jina la:


title: Kishapu

text: Kishapu ni kata ya Wilaya ya Kishapu katika Mkoa wa Shinyanga, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 19,347 waishio humo.


title: Maswa

text: Wilaya ya Maswa ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Simiyu.


title: Maswa

text: Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 344,125. Misimbo ya posta katika wilaya hii inanaza kwa 393...


title: Maswa

text: Eneo la wilaya ni kilomita za mraba 3,398 na 2,375 km zinafaa kwa kilimo mengine ni misitu na milima.


title: Wilaya ya Shinyanga Vijijini

text: Wilaya ya Shinyanga Vijijini ni wilaya moja ya Mkoa wa Shinyanga yenye msimbo wa posta 37200. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 277,518 .


title: Shinyanga mjini

text: Shinyanga Mjini ni jina la kata ya Manisipaa ya Shinyanga katika Mkoa wa Shinyanga, Tanzania yenye msimbo wa posta 37101. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5,402 waishio humo.


title: Iramba

text: Wilaya ya Iramba ni wilaya moja ya Mkoa wa Singida. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 236,282.


title: Iramba

text: Wilaya hii ni moja kati ya wilaya nne za Mkoa wa Singida. Imepakana na Mkoa wa Shinyanga upande wa kaskazini-Magharibi, na Mkoa wa Mara upande wa kaskazini-mashariki, wilaya ya Singida Vijijini na Singida Mjini upande wa kusini na Mkoa wa Tabora upande wa magharibi.


title: Iramba

text: Sehemu kubwa ya wenyeji wa Iramba ni Waramba wanaosema lugha ya Kiramba.


title: Singida Vijijini

text: Wilaya ya Singida Vijijini ni wilaya moja ya Mkoa wa Singida (Tanzania) yenye msimbo wa posta 43200. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 401,850 .


title: Singida Vijijini

text: wilaya ya singida vijijini ina vijiji 279


title: Kirindo cha Warangi

text: Kirindo cha Warangi ni aina ya ghala ya nafaka. Kwa Kirangi huitwa "kɨome". Chombo hicho kilikuwa hutengenezwa na magome ya miti, na kilitumika hasa kuhifadhi nafaka na mazao mengineyo.


title: Kipekecho cha Warangi

text: Kipekecho cha Warangi kilichongwa kutokana na mti. Kwa Kirangi huitwa "lʉfire". Hutumika kwa kupekechea uji, ugali, au maziwa yaliyoganda. Kipekecho cha asili kilikuwa na masikio matatu.


title: Napoleon Bonaparte

text: Napoléon Bonaparte ("Napoleone di Buonaparte", 15 Agosti 1769 – 5 Mei 1821) alikuwa kiongozi wa kijeshi na wa kisiasa nchini Ufaransa baada ya mapinduzi ya Kifaransa.


title: Napoleon Bonaparte

text:
Alizaliwa kwenye kisiwa cha Korsika akasomeshwa katika shule ya jeshi na kuwa mwanajeshi. Wakati wa mapinduzi mwaka 1793 alijipatia sifa dhidi ya watetezi wa ufalme kwenye mji wa Toulon waliosaidiwa na Uingereza akapandishwa cheo na kuwa jenerali akiwa na umri wa miaka 24.
1796 alipewa amri ya jeshi la Ufaransa katika Italia akafaulu dhidi ya jeshi la Austria iliyopaswa kuwachia Wafaransa utawala wa Italia.
1798 aliongoza uvamizi wa Ufaransa katika Misri kwa shabaha ya kukata mawasiliano kati ya Uingereza na koloni yake ya Uhindi. Alifaulu kushinda Wamisri lakini manowari zake ziliharibiwa na Waingereza katika mapigano ya Abukir. 1799 Napoleon alipaswa kuacha jeshi lake nyuma na kujiokoa pekee yake kwa kurudi Ufaransa. Uvamizi wa Wafaransa ilikuwa muhimu kisayansi kwa sababu aliongozana na wataalamu waliochungulia majengo ya Misri ya kale na nchi kwa jumla.


title: Napoleon Bonaparte

text: Katika Ufaransa Napoleon alifanya mipango pamoja na wanasiasa wengine wa kuchukua utawala. Tarehe 9 Novemba 1799 (ilikitwa 18 Brumaire katika kalenda ya mapinduzi ya Kifaransa) Napoleon aliongoza wanejeshi wakiingia mjini Paris na kufukuza bunge. Katiba mpya ilimfanya mtawala wa pekee mwenye cheo cha "Konsuli ya kwanzaa". Kwa umri wa miaka 30 alikuwa mtawala wa Ufaransa.


title: Napoleon Bonaparte

text:
Mwaka uliofuata 1800 alishambulia Austria na kuishinda katika mapigano ya Marengo tar. 14 Juni 1800. Baada ya ushindi huu Uingereza ulikubali amani na Ufaransa.
Alitumia kipindi hiki kuongeza athira yake katika Ujerumani, Uswisi na Uholanzi.


title: Napoleon Bonaparte

text: 1802 Napoléon alirudisha utumwa katika koloni za Ufaransa kwa sabau za kiuchumi akasababisha mapinduzi ya Haiti yaliyoleta uhuru wa nchi ile.


title: Napoleon Bonaparte

text: Wafalme wa Ulaya waliendelea kuangalia jamhuri ya Ufaransa kwa wasiwasi kwa sababu ilikuwa nchi ya Ulaya kwanza iliyopindua utawala wa kifalme. Napoleon aliiuzia Marekani koloni za kifaransa katika Amerika ya Kaskazini (Lousiana na mji wa New Orleans) alipoona ya kwamba angeshindwa kuzitetea kama vita ingerudi.


title: Napoleon Bonaparte

text: Mwaka 1803 Uingereza ilitangaza upya hali ya vita. Hii ilikuwa mwanzo wa vita za mfulolizo hadi mwisho wa utawala wake. Katika Ufaransa aliendesha kempeni ya kuimarisha uatwala wake.


title: Napoleon Bonaparte

text: Baada ya fitina nyingine na wafuasi wa familia ya mfalme aliyepinduliwa Napoleon aliamua kujiwekea taji. Lakini hakutumia cheo cha mfalme akajiwekea taji la "Kaisari ya Wafaransa" tar. 2 Desemba 1804. Mwaka uliofuata alipewa pia taji la mfalme wa Italia.


title: Napoleon Bonaparte

text: 1805 Uingereza, Urusi na Austria walipatana kushindana pamoja dhidi ya Napoleon kwa sababu waliona mipango yake ilkuwa kutawala Ulaya yote. Jibu lake lilikuwa kuandaa jeshi kubwa la kuvamia Uingereza. Lakini Waingeerza waliwashinda Wafaransa katika mapigano ya bahari ya Trafalgar 21 Oktoba 1805. Kuanzia sasa Waingereza walikuwa mabwana wa bahari kimataifa.


title: Napoleon Bonaparte

text: Barani Napoleon alifaulu kushinda jeshi la pamoja la Austria na Urusi na kuteka mji wa Vienna (mji mkuu wa Austria). Baadaye alishinda pia Prussia na kuteka Berlin.


title: Napoleon Bonaparte

text: 1807 hata Warusi walikubali kuacha vita dhidi yake. Sasa Napoleon alikuwa mkuu wa Ulaya. Nchi zote isipokuwa Uingereza, Uswidi (pamoja na Skandinavia) na Dola la Uturuki zilikuwa ama chini yake au zilifanya mikataba ya kusaidiana naye.


title: Napoleon Bonaparte

text: Alibadilisha mipaka katika Italia, Ujerumani na Uholanzi alipounda himaya mpya chini ya wafalme Wafaransa. Alipomweka nduguye kama mfalme wa Hispania aliona uasi wa Wahispania waliopata usaidizi wa Uingereza akashindwa kukomesha uasi huo.


title: Napoleon Bonaparte

text:
Dhidi ya Uingereza Napoleon alipiga marufuku kila aina ya biashara kati ya Ulaya bara na kisiwa cha Britania.
Kaisari Alexander wa Urusi alianza tena kufanya biashara na Uingereza kuanzioa mwaka 1810. Napoleon alijibu kwa kushambulia Urusi kwa jeshi kubwa la askari 612,000 mwaka 1812. Lakini vita hii hakufaulu. Akateka mji mkuu wa Mocow lakini Warusi walichoma mji moto. Katika baridi Napoleon alikosa chakula na usiadizi alipaswa kuondoka Moscow na kuelekea magharibi. Njiani jeshi lake lilishambuliwa vivbaya na Warusi wanajeshi wengi walikufa. Wafaransa 40,000 walirudi wote wengine walikuwa wamekufa au kukamatwa.


title: Napoleon Bonaparte

text: Sasa Austria na Prussia walijiunga na Urusi na Uingereza wakamshambulia Napoleon pamoja. Mapigano ya Leipzig tar. 16 - 19 Oktoba 1813 (huitwa "Mapigano ya mataifa") yalimaliza nguvu ya Ufaransa.


title: Napoleon Bonaparte

text: Napoleon alijiuzulu tar. 11 Aprili 1814. Washindi hawakumfunga ndani lakini kwa heshima walimpa kisiwa cha Elba (Italia) kama himaya yake ndogo alipotakiwa kukaa bila kuondoka na kuitawala kama mtemi. Mdogo wake wa mfalme wa mwisho wa Ufaransa aliyeuawa katika mapinduzi alipewa taji la Mfalme wa Ufaransa kwa jina la Louis XVI.


title: Napoleon Bonaparte

text: Mataifa washindi yalikutana Vienna walipopanga jinsi gani kurudisha utaratibu wa kale katika Ulaya uliowahi kuharibiwa na Napoleoni.


title: Napoleon Bonaparte

text: Wakati huohuo Napoleon aliamua kurudi Ufaransa. Tar. 1 Machi 1815 alifika Ufaransa bara na wafuasi wachache. Serikali mpya alituma jeshi dhidi lake lakini wanajeshi walijiunga na Napoleoni. Akaingia Paris na kutawala tena kwa miezi michache.


title: Napoleon Bonaparte

text:
Austria, Urusi, Uingereza na Prussia walipatana kwenye mkutano wa Vienna kumshambulia na kumwondoa. Kabla hawakuwa tayari Napoleon aliwashambulia kwa jeshi jipya. Mapigano yalitokea katika Ubelgiji kati ya vijiji vya Waterloo na Belle Alliance. Jeshi la Waingereza na Waprussia waliwashinda Wafaransa 18 Juni 1815.
Napoleon alikamatwa na Waingereza walioamua kumwondoa kabisa katika Ulaya. Alipelekwa kwenye kisiwa cha St. Helena katika Atlantiki mbele ya pwani la Afrika. Hapa alikufa 5 Mei 1821.


title: Napoleon Bonaparte

text: Miaka 20 baada ya kifo chake maiti yake ilichukuliwa kaburini na kupelekwa Ufaransa alipozikwa kwa heshima tar. 15 Desemba 1840.


title: John Zefania Chiligati

text: John Zefania Chiligati (amezaliwa 14 Oktoba 1950) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania tangu mwaka wa 2000. Katika serikali ya Rais Jakaya Kikwete, Chiligati ni Waziri wa Ardhi. Mwaka wa 1986 alipata shahada ya pili katika somo la uendeshaji ("administration") kutoka Chuo Kikuu cha Dar es Salaam.


title: Mathias Meinrad Chikawe

text: Mathias Meinrad Malome Chikawe (amezaliwa 30 Mei 1951) ni Mbunge wa jimbo la Nachingwea katika Bunge la Tanzania, awamu ya 2005 hadi 2010. Anatokea katika chama cha CCM. Katika serikali ya Rais Jakaya Kikwete, Chikawe alikuwa Waziri wa Sheria. Mwaka wa 1982 alipata shahada ya tatu katika somo la sheria ya kimataifa huko Uholanzi.


title: John Momose Cheyo

text:
John Momose Cheyo ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.
John Cheyo ni mojawapo wa viongozi wa vyama vya upinzani Tanzania. Cheyo alipata umaarufu sana nchini Tanzania katika kinyanganyiro cha uchaguzi ambapo alisema kwa ufupi kwamba sera zake ni "kuwajaza watanzania mapesa". Hii ilikuwa ni sera inayokaribishwa sana kwa sababu wakati huo maishayalikuwa magumu san kwa watanzania wengi. Shida kubwa ni kwamba alishindwa kujieleza kuwa hayo mapesa angeyatoa wapi.


title: Gideon Asimulike Cheyo

text: Gideon Asimulike Cheyo (alizaliwa 24 Desemba 1939) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Tabora

text: Tabora ni jina la


title: Igunga

text: Igunga ni makao makuu ya Wilaya ya Igunga katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45601 .. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 51,172 waishio humo.


title: Igunga

text: Igunga ni kati ya maeneo ambako imani ya uchawi inaleta matatizo ya mauaji ya kiholela ya watu wanaoshtakiwa kuwa wachawi.


title: Sikonge

text: Sikonge ni makao makuu ya wilaya ya Sikonge katika Mkoa wa Tabora nchini Tanzania yenye postikodi namba 45300 .


title: Sikonge

text: Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ya Sikonge ilikuwa na wakazi wapatao 17,140 waishio humo.


title: Sikonge

text: Sikonge kama mji umegawanyika katika sehemu kuu mbili, Misheni na Madukani. Upande wa Misheni ni sehemu walipojenga Wakristo wa Moravian kanisa lao na misheni yao yaani shule, hospitali na chuo cha uuguzi. Shule yao ya sekondari iko upande wa Madukani. Hamna mgawanyiko maalumu wa Wakristo na Waislam.


title: Sikonge

text: Ila Madukani ni sehemu wanapokaa Waarabu wengi na maduka yao na hiyo imepelekea sehemu hiyo iitwe hivyo. Upande huo pia kuna Mahakama, benki, kanisa la Wakatholiki Warumi (Roman Catholic Church) na shule ya sekondari Mbirani. Hii shule ni shule ya siku nyingi sana na enzi hizo ilikuwa ikiitwa Middle School na hivyo wasomi wengi kutoka Sikonge utakuta walisoma hapa. Baadaye ilitaifishwa na kuwa shule ya msingi na si miaka mingi sana ilirudishwa kwa Wamoravian na wakaifanya kuwa shule ya Sekondari. Serikali ilijenga shule nyingine mpya na shule hiyo ikachukua jina hilo hilo na Mbirani na huku sekondari ikiitwa Sikonge Secondary School.


title: Kigoma Vijijini

text: Wilaya Kigoma Vijijini ni wilaya moja ya Mkoa wa Kigoma yenye msimbo wa posta 47200. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 211,566 .


title: Kibondo (mji)

text: Kibondo ni mji mdogo na makao makuu ya wilaya ya Kibondo katika Mkoa wa Kigoma (Tanzania). Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 39,300 waishio humo. Mji uko kilomita 270 kazkazini ya Kigoma karibu na mpaka wa Burundi.


title: Kibondo (mji)

text: Wenyeji wa Kibondo ni hasa Waha.


title: Kibondo (mji)

text: Baada ya vita ya wenyewe kwa wenyewe ya 1993 nchini Burundi wakimbizi wengi walifika Uha na kambi kubwa ilijengwa kando la mji wa Kibondo. Kambi hili lilikuwa na Waburundi 25,000 waliokuwa zaidi ya robo ya wakimbizi wote kutoka Burundi nchini Tanzania. Kambi hili lilileta biashara mjini lakini pia matatizo mbalimbali.


title: Sumbawanga Mjini

text: Wilaya Sumbawanga Mjini ni wilaya moja ya Mkoa wa Rukwa. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 147,483 .


title: Sumbawanga Vijijini

text: Wilaya Sumbawanga Vijijini ni wilaya moja ya Mkoa wa Rukwa.Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 373,080 .


title: Mpanda

text: Wilaya ya Mpanda ilikuwa wilaya moja ya Mkoa wa Rukwa, Tanzania hadi mwaka 2012 yenye postikodi namba 50100 . Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 412,683 .


title: Mpanda

text: Mwaka 2012 wilaya ikahamishwa kwenda mkoa mpya wa Katavi. Mwaka uleule maeneo yake yaligawiwa kati ya wilaya ya Mpanda Vijijini na wilaya ya Mpanda Mjini.


title: Wilaya ya Nkasi

text: Wilaya ya Nkasi ni wilaya moja ya Mkoa wa Rukwa yenye postikodi namba 55300. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 208,497 .


title: Wilaya ya Nkasi

text: Wilaya hii ilitajwa kwa jina la "Nkansi" katika taarifa ya sensa 2002.


title: Mbeya Vijijini

text: Wilaya Mbeya Vijijini ni wilaya moja ya Mkoa wa Mbeya. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 254,897 . Wakazi wengi zaidi wa wilaya hii ni Wasafwa na Wamalila.


title: Mbeya Vijijini

text: Katika wilaya hii kuna kata zifuatazo:


title: Wilaya ya Kyela

text: Wilaya ya Kyela ni wilaya moja ya Mkoa wa Mbeya. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 174,470 . Makao makuu yapo Kyela Mjini.


title: Wilaya ya Kyela

text: kingine ni kwamba hii wilaya ni maalufu kwa kilimo cha kokoa ambalo ndio zao la biashara,mpunga na mahindipia vinalimwa mimi ni michael John mwanafunzi mwaka wa tatu wa taasisi ya uhasibu tanzania


title: Ileje

text: Wilaya ya Ileje ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Songwe, hadi 2016 ilikuwa sehemu ya Mkoa wa Mbeya.


title: Ileje

text: Wilaya hii imepakana na nchi ya Malawi na inatenganishwa nayo na mto Songwe.


title: Ileje

text: Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 124,450 1.


title: Ileje

text: Wengi wao ni Wandali ambao wanaongea Kindali na kufuata dini ya Ukristo, hasa madhehebu ya Wamoravia.


title: Ileje

text: Wilaya hii ina kata zifuatazo:


title: Mbozi

text:
Ikonya
Wilaya ya Mbozi ni wilaya moja ya Mkoa wa Songwe. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 515,270. Eneo la wilaya ni kilomita za mraba 9679.


title: Mbozi

text: Wakazi ni hasa Wanyiha na Wanyamwanga. Wanyiha ni takriban nusu ya wakazi wa wilaya wakikalia nyanda za juu. Wanyamwanga ni takriban asilimia 30 za wakazi wakikaa kwenye tambarare za nyanda za chini. MAkabila mengine ni pamoja na Wawanda, Wanyakyusa, Wandali, Walambya, Wamalila na Wasafwa. Katika miaka ya nyuma Wamasai na Wasukuma wamehamia wilayani.


title: Mbozi

text: Eneo la wilaya liko kati ya mita 900-2750 juu ya UB. Maeneo ya bonde la ufa ni Msangano na Kamsamba yapo kati ya mita 900-1400 juu ya UB yana ardhi yenye asili ya kivolkeno na rutuba nzuri.


title: Mbozi

text: Nyanda za juu ni maeneo ya Iyula, Vwawa, Igamba na Ndalambo yana ardhi nyekundu. Kimondo cha Mbozi ambacho ni maarufu duniani kama kimondo kikubwa cha chuma si mbali na misioni ya Mbozi. Kimondo hicho kina uzito unaokadiriwa kuwa ni tani 12.


title: Mbozi

text:
Mbozi Mission kama jina lilivyo maarufu kwa mission hiyo ndipo mche wa kwanza wa zao la kahawa ulipopandwa mwaka 1902 na baadaye kuenea katika maeneo mengi ya nyanda za juu za wilaya ya Mbozi, kituo cha kwanza cha ununuzi wa kahawa kilijengwa eneo la Igamba jirani na ilipo mahakama ya mjerumani kwenye eneo la mwene Nzowa.
Katika kijiji cha Magamba kilichopo kata ya Isansa kumegunduliwa makaa ya mawe hazina kubwa zaidi ya tani milioni 52, kujulikana kwa makaa hayo kulikuwa tangu 1850 ambapo wakoloni walifanya majaribio ya makaa hayo mwaka 1934 kuendeshea garimoshi na katika kufua umeme kwenye kituo cha umeme Mombasa mwaka 1935.


title: Mbozi

text: Eneo hilo linapata umaarufu zaidi baada ya kuvumbuliwa mabaki ya mifupa ya mijusi mikubwa ya kale dinasaure kando ya kijito Mahoma. Profesa Patrick O'Connar wa Chuo kikuu cha Ohio nchini Marekani amekuwa akifanya utafiti tangu mwaka 2002 ambapo ameweza kugundua mabaki hayo.


title: Mbozi

text: O'Connar anasema baadhi ya mifupa aliyogundua inadhihirisha kuwepo kwa mamba wadogo chini ya futi moja walioishi duniani hapa miaka milioni 100 iliyopita. Mifupa ya dinasaure inaonesha mnyama huyo alikuwa mkubwa na uzito wa zaidi ya tani 40.(Hayo yamo katika mahojiano kati ya Kenneth Mwazembe na Prof. O'Connar yaliyofanyika Julai 2008 kijijini Magamba wilayani Mbozi)


title: Mbozi

text: Katika kijiji cha Nkangamo kata ya Nkangamo tarafa ya Ndalambo kuna miamba yenye michoro ya kale inayokadiliwa kuchorwa miaka 3000 iliyopita. Katika eneo hilo pia kuna jiwe au mwamba wenye unyayo wa binadamu unaoonekana kukanyagwa kabla jiwe halijawa gumu.Kwa bahati mbaya Idara ya Mambo ya Kale haina habari hizi.


title: Mbozi

text: Wilaya ya Mbozi imegunduliwa kuwepo kwa dhahabu maeneo ya Idiwili na Shidunda jirani na kimondo cha Mbozi pia eneo la Magamba inapopakana na wilaya ya Chunya ni ukanda wa dhahabu unaohitaji wataalam kufanya utafiti zaidi ili kujua wingi wa dhahabu iliyopo katika maeneo hayo.


title: Mbozi

text: Kwa upande wa kijiji cha Magamba mpakani na Chunya kumeonekana dalili za kuwepo kwa mafuta ya petroli hasa kwenye machimbo ya mkaa wa mawe ambao upo kiasi cha mita moja kutoka usawa wa ardhi. Kwa sasa kampuni ya Magamba Coal Mine au Troll Mining Company inayomilikiwa na Jenerali Mstaafu Robert Mboma inawekeza/kuvuna makaa hayo. Hawa wawekezaji wanapaswa kujenga mitambo ya kufua umeme wa makaa ili uwepo wao huko uwe ni kwa faida ya Watanzania wote.


title: Mbozi

text: Miji wilayani ni Mlowo penye kiwanda cha kahawa, Vwawa (watu 25,000-30,000) ambako ni makao makuu ya wilaya na Tunduma (watu 22,000) ambayo ni mji wa mpakani na Zambia na kitovu chja biashara. Yote mitatu iko kando la barabara kuu ya TANZAM kutoka Dar es Salaam kupitia Mbeya kwenda Zambia. Reli ya TAZARA inapita vilevile wilayani kuna vituo huko Vwawa na Tunduma.


title: Mbozi

text: Katika wilaya hii kuna 26 kata ndani yake.


title: Mbozi

text: Kitovu cha kihistoria ilikuwa kijiji cha Mbozi penye kituo cha misioni cha Moravian pamoja na hospitali na shule ya sekondari. Kituo kilianzishwa mwaka 1899 na mmisionari Mjerumani, Traugott Bachmann. Bachmann aliyejipa jina la wenyeji la Mwalwizi alichagua mahali pa misioni kwa sababu ilikuwa mpakani wa maeneo ya Nzova na Mwasenga waliokuwa machifu muhimu wa Wanyiha.


title: Mbozi

text: Asili ya jina Mbozi linatokana na dawa za asili zilizotengenezwa yaani majani ya miti yanachumwa kisha hutwanga kwenye kinu na kuongezwa maji kidogo kisha huchujwa na kupewa mgonjwa. Wanyiha huita dawa hiyo "Mbozyo" lakini Wazungu walishindwa kutamka Mbozyo wakasema Mbozi.


title: Chunya (wilaya)

text: Wilaya ya Chunya ni wilaya moja ya Mkoa wa Mbeya. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 206,615 .


title: Mbarali

text:
Wilaya ya Mbarali ni wilaya moja ya Mkoa wa Mbeya.
Mbarali ni moja kati ya wilaya za Mkoa wa Mbeya. Wilaya hii ilianzishwa mnamo mwaka 2000. Upande wa Kaskazini Mashariki inapakana na Wilaya ya Iringa Vijijini, upande wa Mashariki inapakana na Wilaya ya Njombe, upande wa Kusini inapakana na wilaya ya Mbeya na Kaskazini na Wilaya ya Chunya.


title: Mbarali

text: Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 234,908 . Makabila makuu yaliyopo Wilayani Mbarali ni Wasangu, Wahehe, Wakinga, Wabena na Wanyakyusa. Vile vile yapo makundi madogo ya makabila wakiwemo Wasukuma, Wanji, Wabarbeig na Wagogo.


title: Mbarali

text: Makundi mengi ya makabila haya ni wakulima na wafugaji ambao walihamia bonde la Usangu kutoka Mikoa ya Arusha, Mwanza, Shinyanga, Singida na Dodoma.


title: Mbarali

text: Eneo lake ni kilometa za mraba 16,000. Katika eneo hili ardhi kwa ajili ya kilimo ni asilimia 20, eneo la wanyama pori takriban 30 %, hifadhi za misitu 1%, maeneo ya makazi mnamo 38% na maeneo ya pori tariban 16%. Wilaya ya Mbarali iko hasa tambarare ya chini katika Bonde la Ufa. Maji hutelemka kutoka milima na mitelemko ya kando na kukusanyika hapa hivyo wilaya ni a chanzo kikuu cha maji ambacho ni mto Ruaha Mkuu na kuelekea mto Rufiji, halafu Bahari Hindi.


title: Mbarali

text: Kunda kanda tatu za kiekolojia ambazo ni


title: Vita ya Marekani dhidi Hispania

text: Hivyo Marekani ilitwaa makoloni ya Hispania ya Puerto Rico, Kuba na Ufilipino.


title: Vita ya Marekani dhidi Hispania

text:
Vita hii ilikuwa mwanzo wa Marekani kufuata siasa ya nje ya upanuzi hata katika maeneo ya mbali. Kabla ya vita hii Marekani ilishughulika kupanua eneo lake kwenye bara la Amerika ya Kaskazini dhidi ya wakazi asilia na dhidi ya Mexiko.
Marekani ilitumia nafasi ya ghasia ya wenyeji wa Kuba dhidi ya utawala wa kikoloni wa Hispania. Baada ya mlipuko kwenye manowari ya Marekani USS Maine katika bandari ya Havana, Marekani ilitangaza vita dhidi ya Hispania ingawa sababu ya mlipuko haijajulikana hadi leo ilikuwa nini.


title: Vita ya Marekani dhidi Hispania

text: Hispania haikuweza kushindana na manowari na silaha za Marekani zilizokuwa zimeendelea kiteknolojia. Pia Marekani ilikuwa karibu na mahali pa vita na Hispania ilishindwa kuongeza wanajeshi na silaha.


title: Diana Mkumbo Chilolo

text: Diana Mkumbo Chilolo (amezaliwa tarehe 14 Aprili, 1954) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Samuel Mchele Chitalilo

text: Samuel Mchele Chitalilo (amezaliwa 15 Juni, 1965) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.


title: Christopher Kajoro Chiza

text: Christopher Kajoro Chiza (amezaliwa 13 Aprili, 1953) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Maua Abeid Daftari

text: Maua Abeid Daftari (amezaliwa tarehe 18 Aprili, 1953) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: David Mathayo David

text:
David Mathayo David (amezaliwa 24 Julai, 1969) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.Jina
Jina la kwanza ni Mathayo David Msuya. Ila baada ya kuingia anga za siasa, aliamua kulibadili jina lake kuwa Mathayo David Mathayo na kuondoa jina la ukoo "Msuya" ambalo ni jina la baba yake halisi David Msuye aliyewahi kuwa waziri mkuu.


title: David Mathayo David

text:
Masomo
Matayo David Msuya alisoma Tosamaganga Iringa, alifanya CBG (1989-91) aliishi bweni la Mwenge. Uwezo wake wa kimasomo haukuwa mkubwa ila alishangaza wenzanke na waalimu alipopata daraja la kwanza kwa pointi 7. Alipata msaada sana kutoka kwa kaka yake aliyekuwa akifundisha chuo cha ualimu Mkwawa, Iringa. Matayo ulikwenda JKT itende, Mbeya. Baada ya hapo, alichanguliwa kwenda kusoma Makerere Uganda kwa kupitia mfuko wa mwalimu Nyerere. Mathayo alinufaika kwa fedha hizo ila hakwenda Uganda, akaamua kusoma SUA ya tiba ya mifugo (Bachelor of Veterinary Medicine) mwaka 1993-1997. Huko SUA Matayo alikuwa ni mwanafunzi pekee aliyekuwa na radio yenye double deck, (system) na TV set. Uwezo wa kifedha ulisaidia kumpa Mathayo maisha ya kifahari chuoni SUA ambapo alikuwa na wasichana kadhaa ikiwa ni pamoja na Mugros na Betty Manase


title: David Mathayo David

text:
Mwanzo wa siasa
Siasa alizianza rasmi mwaka 1995 alitumia TV yake kwenda kuonyesha vijijini madhara ya vyama vingi, alitumia mapigano ya Rwanda na Burundi kama kutishia wananchi wasikubali upinzani na kipindi kile wananchi walikuwa wepesi kuelewa kumbuka TV hazikuwa nyingi Tanzania kipindi kile. Alijijengea umaarufu sana ndani ya chama mkoani Morogoro na kitaifa. Aligombea ujumbe wa NEC mkoa wa Morogoro kundi la vijana alishinda. Mathayo alimaliza SUA 1997 na kupata kazi ya kufundisha chuo kimoja huko Serowe Botswana. Kwa kuwa mjumbe wa NEC alikuwa karibu na akina Lowasa, JK na vingunge wengine aliweza kuwa anaonana na akina Makamba na akawa ni mwanamtandao. Wakati huo Matayo alikuwa akirudi Tanzania kufanya shughuli zake za kisiasa wakati bado ni mwajiriwa wa serikali ya Botswana. Kwa mfano wakati mmoja alirudi Tanzania na kuwahamasisha wanafunzi wa SUA (kama 200 hivi) na kuwapeleka Dodoma kupokea kadi za CCM chini ya mwenyekiti wa CCM Mkapa. Wanafunzi walahidiwa wangepatiwa ajira kwa kufanya hivyo. Hii ilimjenga sana Matayo ambaye aliisha kuwa maarufu kwenye ofisi za chama Dodoma, kama mjumbe wa NEC na mkutano mkuu. Mwaka 2000 aligombea Ubunge Same Magharibi na kushinda na kuteuliwa kuwa waziri mdogo. Wakti huu aliisha tamka kwamba amesomea Afrika Kusini digrii ya falsafa (PhD). Prof Msolla wakati aliyekuwa waziri wa elimu ya juu na sayansi ambaye aliwahi kufundisha SUA alimjua sana Matayo na alimwita Matayo na kumuuliza kuwa PhD alifanya lini na wapi na pia aletee PhD thesis yake. Prof Msolla alisema "Matayo aliogopa sana na alikili mbele yangu, kuwa Prof mimi nimetumia hii title kisiasa zaidi, sina MSc wala PhD”.


title: David Mathayo David

text:
Kashfa ya vyeti bandia
Dr Mathayo ni mmoja wa wabunge vijana waliochaguliwa na Raisi Kikwete kuwakilisha ngwe yake ya "Nguvu mpya" kama naibu waziri. Katika awamu hii Kikwete alionekana amechagua vijana wenye vipaji na elimu. Vyeti vya Mathayo's zimeleta kizaazaa tangu alipochaguliwa kwenye uwaziri mwaka 2005. Matayo alihitimu chuo kikuu cha Kilimo (SUA) mwaka 1997 kama daktari wa mifugo. Baada ya hapo alitoka nje ya nchi kwenda kutafuta ajira Botswana ambako aliajiriwa na serikali ya Botswana kama mwalimu kweny chuo cha kilimo huko Serowe. Mathayo anadai kwa mwaka huo huo alianza digrii ya MSc 1998-2001, halafu PgDip (2000-2001), na PhD (2001-2003). Watu wengi wanaomfahamu ikiwa ni pamoja na waalimu wake wa SUA wanashangaa Mathayo aliwezaje kusomea vyeti vyote hivyo kwa muda wa miaka mitano huku akifanya kazi kama mtumishi wa serikali Botswana? Pia kashfa kwamba alikuwa akipokea mishahara miwili ya uwaziri na utumishi wa serikali ya Botswana haijajibiwa hadi leo.


title: David Mathayo David

text:
1. http://www.parliament.go.tz/bunge/mpcv.php?vpkey=376
2. http://www.jambonetwork.com


title: Paschal Constantine Degera

text: Paschal Constantine Degera (amezaliwa 29 Aprili, 1943) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Mohammed Gulam Dewji

text: Mohammed Gulam Dewji (amezaliwa tarehe 8 Mei 1975) ni mwekezaji na mfanyabiashara nchini Tanzania aliyewahi kuwa pia mbunge katika Bunge la Tanzania miaka 2005-2015.


title: Mohammed Gulam Dewji

text: Ukiachana na uanasiasa, ni miongoni mwa watu matajiri zaidi Afrika, k.m. kwa Tanzania ni wa kwanza katika utajiri.


title: Mohammed Gulam Dewji

text:
Ana utajiri wa dola za Marekani bilioni 1.3 unaomfanya ashike nafasi ya 1,500 duniani na ya 31 barani Afrika, mwaka 2015.
Mwaka 2017 jarida maarufu duniani la Forbes lilimtaja kuwa tajiri wa 17 barani Afrika.


title: Mohammed Gulam Dewji

text: Tarehe 11 Oktoba 2018, saa 11:35 alfajiri, Dewji alitekwa na watu wenye silaha, nje ya Colosseum Hotel mjini Dar es Salaam, alipokwenda kufanya mazoezi.


title: Mohammed Gulam Dewji

text: Tarehe 15 Oktoba familia ilitangaza kuwa tayari kutoa shilingi bilioni moja kwa atakayetoa taarifa itakayosaidia kumpata hai mtoto wao.


title: Mohammed Gulam Dewji

text: Tarehe 20 Oktoba saa 8 usiku Dewji aliachwa huru katikati ya jiji la Dar es Salaam na watu wasiojulikana waliotumia gari lilelile lililotumika kumteka.


title: Hasnain Gulamabbas Dewji

text: Hasnain Gulamabbas Dewji (amezaliwa 24 Juni, 1957) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Anthony Mwandu Diallo

text: Anthony Mwandu Diallo (amezaliwa 25 Desemba 1956) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania la 2005-2010 akiwakilisha jimbo la uchaguzi la Mwanza Vijijini.


title: Meryce Mussa Emmanuel

text: Meryce Mussa Emmanuel ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Bakari Shamis Faki

text: Bakari Shamis Faki ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Stephen Jones Galinoma

text: Stephen Jones Galinoma ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Zainab Amir Gama

text: Zainab Amir Gama (amezaliwa tarehe 30 Machi, 1949 ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Josephine Johnson Genzabuke

text: Josephine Johnson Genzabuke (amezaliwa tarehe 9 Septemba, 1961) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Hawa Abdulrahman Ghasia

text: Hawa Abdulrahman Ghasia (amezaliwa tarehe 10 Januari 1966) ni mbunge katika Bunge la Tanzania tangu mwaka wa 2005, 2010 na 2015. Katika serikali ya Rais Jakaya Kikwete, Ghasia alikuwa Waziri wa Huduma za Umma.


title: Hawa Abdulrahman Ghasia

text: Mwaka wa 2003 alipata shahada ya pili katika somo la Maendeleo ya Vijijini kutoka Chuo Kikuu cha Sokoine.


title: Haji Mwita Haji

text: Haji Mwita Haji (amezaliwa 3 Oktoba, 1949) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Ali Juma Haji

text: Ali Juma Haji ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Zuleikha Yunus Haji

text: Zuleikha Yunus Haji ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Hemed Mohammed Hemed

text: Hemed Mohammed Hemed ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Maria Ibeshi Hewa

text: Maria Ibeshi Nkamba Hewa (amezaliwa tarehe 10 Juni, 1950) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Parmukh Singh Hoogan

text: Parmukh Singh Hoogan (amezaliwa 7 Desemba, 1955) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Seif Ali Iddi

text: Seif Ali Iddi (amezaliwa 23 Februari, 1942) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Yahya Kassim Issa

text: Yahya Kassim Issa (amezaliwa 25 Septemba, 1950) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Issa Kassim Issa

text: Issa Kassim Issa ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Asha Mshimba Jecha

text: Asha Mshimba Jecha (amezaliwa tarehe 26 Juni, 1962) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.


title: Mwadini Abbas Jecha

text: Mwadini Abbas Jecha (amezaliwa tar. 15 Oktoba 1959) ni Mbunge wa jimbo la Wete katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CUF.


title: Wilaya ya Mufindi

text: Mufindi ni wilaya iliyopo katika Mkoa wa Iringa nchini Tanzania yenye Postikodi namba 51400. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 265,829 .


title: Wilaya ya Mufindi

text: Wilaya imepakana upande wa kaskazini na wilaya za Kilolo na Iringa Mjini, upande wa kusini na mkoa wa Njombe, upande wa mashariki na mkoa wa Morogoro na upande wa magharibi na Mkoa wa Singida.


title: Wilaya ya Mufindi

text: Mufindi iko sehemu ya Nyanda za Juu za Kusini na sehemu za wilaya ziko mita 2000 juu ya usawa wa bahari. Kwa hiyo kuna baridi na mvua nyingi. Wilayani kuna mashamba makubwa ya chai, misitu ya kupandwa ya Sao Hill inayoongoza kwa kutoa mbao Tanzania na Afrika Mashariki, inastawisha mahindi, maharagwe, viazi, kabichi na pareto.


title: Wilaya ya Makete

text: Wilaya ya Makete ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Njombe. Makao makuu ni Makete mjini (Iwawa).


title: Wilaya ya Makete

text: Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 106,061 .


title: Wilaya ya Makete

text: Hata hivyo idadi hiyo inawezekana kupungua zaidi siku za usoni, kutokana na idadi kubwa ya watu wake kukimbilia mijini: hiyo ni kwa sababu ya uchache wa huduma za jamii, kama vile shule, hospitali, mawasiliano, pamoja na mfumuko wa bei n.k.


title: Wilaya ya Makete

text: Sababu nyingine ni uenezi wa UKIMWI katika wilaya hiyo ambayo inashika nafasi ya kwanza kwa maambukizi nchini Tanzania.


title: Wilaya ya Makete

text: Wenyeji wa Makete ni Wakinga wanaotumia lugha iitwayo Kikinga.


title: Wilaya ya Makete

text: Aidha yapo makabila mengine kama Wawanji wanaoishi maeneo ya bonde la Matamba ambapo tarafa za Matamba na Ikuwo hasa ndiko kabila la Wawanji wanakoishi.


title: Wilaya ya Makete

text: Tokea miaka ya 2000 kabila la Wakinga lilianza kufahamika sana nchini Tanzania kutokana na watu wake kuenea maeneo mengi wakijishughulisha na biashara mbalimbali, hususani biashara ya maduka ambayo imepelekea kuwapatia umaarufu mkubwa katika fani hiyo.


title: Wilaya ya Makete

text:
Maeneo ambayo watu hao wameenea kwa wingi ni kama vile Mbeya, hususani wilaya ya Tunduma, Dar es Salaam (Kariakoo) na Songea.
Hali ya hewa Makete ni baridi kiasi kwa maeneo ya kata kama za Kitulo, Mang`oto, Iwawa, Ipelele, Iniho, lakini maeneo mengine huwa na joto kiasi.


title: Wilaya ya Makete

text: Chakula maarufu katika wilaya hii ni viazi ambavyo pia hutengenezwa ugali uitwao usuge ambao ni mchanganyiko wa viazi na unga au maharage.


title: Wilaya ya Makete

text: Kilimo cha biashara ni pareto na miti ya mbao na matunda.


title: Wilaya ya Makete

text: Wilaya hii pia inasifika kwa kilimo cha ngano na mahindi.


title: Wilaya ya Makete

text: Wilaya ya Makete inategemea barabara mbili kuu ya kutoka Njombe na nyingine kutoka Mbeya, kipindi hiki moja ya kutoka Njombe inapitika, lakini barabara pacha zinazoingia mkoani Mbeya zimeharibika na haipitiki.


title: Wilaya ya Makete

text: Ubovu wa barabara hizo umechangia kwa kiasi kikubwa kukwamisha usafirishaji wa pembejeo na hivyo hazifiki kwa wakati. Lakini pia umechangia kushindwa usafirishaji mazao kama matunda, viazi, pareto, mazao ya mbao, ngano, mahindi na mengine kwenda sokoni.


title: Wilaya ya Makete

text: Barabara wilayani humo kama katika wilaya nyingine kama zinapitika, zinachangia kukuza uchumi wa wilaya hiyo, lakini zinazopokuwa mbovu zinachangia kupunguza kasi ya kukua kwa uchumi, pato la wananchi na maendeleo wilaya hiyo.


title: Wilaya ya Makete

text: Ubovu wa barabara wilayani humo umepandisha bei ya bidhaa za madukani ambazo zinaingizwa wilayani humo kupitia Mbeya na Njombe. Bei ya bidhaa nyingi ni za kuruka, hasa katika maeneo ambayo barabara zimeharibika.


title: Wilaya ya Makete

text: Kutokana na ubovu wa barabara hizo, wananchi wa maeneo ya Bulongwa wanabeba matunda, ngano na bidhaa nyingine kwa kichwa umbali mrefu kwenda kuuza mkoani Mbeya ambako soko linapatikana.


title: Wilaya ya Makete

text: Adha za ubovu wa barabara zimewakumba pia wakazi wa Ipepele, Iniho na Matamba wilayani humo, wamekuwa wakibeba viazi, mbao na mahindi vichwani umbali mrefu kwenda kufikisha kwenye maeneo ambako barabara zinafikika.


title: Wilaya ya Makete

text: Kutokana na ubovu wa barabara, mazao mengi ya wilaya ya Makete, yakiwamo ya mbao. yamekuwa yakikwama kusafirishwa na hivyo kukwamisha ukuaji wa uchumi wilayani na hivyo kuwakosesha wananchi kipato, ajira na mahitaji ya kila siku.


title: Wilaya ya Makete

text: Pareto imekuwa ikisuasua kusafirishwa, hata kama hivi karibuni imefufuliwa baada ya miaka takribani kumi kufifia na wakulima kukata tamaa kutokana na soko la dunia la bidhaa hiyo kuanguka mwanguko wa mende.


title: Wilaya ya Makete

text: Kufufuliwa kwa soko la zao hilo na kuanzishwa kwa malipo ya papo kwa hapo, kumechangia kuamsha ari ya wananchi kulima kwa wingi zao hilo, hata kama ubovu wa barabara unalazimisha baadhi ya mazao kuozea nyumbani.


title: Wilaya ya Makete

text:
Mahindi, ngano, shayiri na matunda ambayo yanalimwa kwa wingi Bulongwa na Matamba, yanaozea mitini. Watu wachache wenye uwezo wanabeba kichwani umbali mrefu kwenda kuuza.
Wenyeji pia wana zao la miti ya ulanzi.


title: Wilaya ya Makete

text: Barabara ni chanzo cha maendeleo: zikijengwa kwa lami, zitasaidia kuongeza haraka pato la wananchi, kukuza uchumi wa nchi na kuondoa umaskini.


title: Wilaya ya Makete

text:
Katika siasa wilaya hii imeongozwa na wabunge watatu toka ianzishwe nao ni Tutemeke Sanga, ambaye ni marehemu kwa sasa, Hansi Kitine na Binirithi Mahenge ambaye yupo mpaka sasa anaongoza.
Utamaduni wa wilaya hii ni ngoma ya asili iitwayo Kivilela ambayo huchezwa na wanaume wakiwa na njuga na wanawake pia.


title: Wilaya ya Njombe

text: Wilaya ya Njombe ilikuwa wilaya moja ya Mkoa wa Iringa hadi kumegwa kwa mkoa huu mwaka 2012 na kuanzishwa kwa mkoa wa Njombe upande wa kusini.


title: Wilaya ya Njombe

text: Maeneo ya wilaya ya Njombe ya awali yaligawiwa kwa wilaya tatu:


title: Wilaya ya Njombe

text: Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 420,348 .


title: Wilaya ya Njombe

text: Makao makuu ya wilaya na ya mkoa yalikuwepo Njombe Mjini.


title: Wilaya ya Njombe

text: Wenyeji asilia wa Njombe ni hasa Wabena.


title: Wilaya ya Ludewa

text: Wilaya ya Ludewa ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Njombe.


title: Wilaya ya Ludewa

text: Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 128,520 .


title: Wilaya ya Ludewa

text: Ludewa iko upande wa kaskazini-mashariki ya Ziwa Nyassa. Makao makuu ni mji wa Ludewa. Wilaya imepakana na wilaya za Njombe na Makete, upande wa mashariki na mkoa wa Ruvuma na upande wa kusini na nchi ya Malawi ng'ambo ya ziwa.