title: Utapiamlo

text: Watu wengine bilioni moja wanakadiriwa kukosa vitamini na madini.


title: Utapiamlo

text: Katika mwaka wa 2010 utapiamlo wa protini inayoleta nguvu ulikadiriwa kusababisha vifo 600,000, vilivyo chini kutoka vifo 883,000 katika mwaka wa 1990.


title: Utapiamlo

text: Ukosefu mwingine wa lishe, ambao unaweza kujumuisha ukosefu wa aidini na anemia kutokana na ukosefu wa madini, ulisababisha vifo vingine 84,000.


title: Utapiamlo

text: Ukosefu wa lishe hadi mwaka wa 2010 ulikuwa sababu ya 1.4% ya miaka ya maisha iliyobadilika kwa sababu ya ulemavu.


title: Utapiamlo

text: Takriban theluthi moja ya vifo katika watoto huaminika kutokana na utapiamlo; hata hivyo, vifo havisemekani kutokana na hiyo.


title: Utapiamlo

text: Katika mwaka wa 2010 ilikadiriwa kwamba ilichangia takriban vifo milioni 1.5 katika wanawake na watoto, ijapokuwa baadhi ya makadirio ya idadi hiyo huenda yanatakiwa kuwa zaidi ya milioni 3.


title: Utapiamlo

text: Watoto wengine milioni 165  wana matatizo ya kukua kutokana na ugonjwa huu.


title: Utapiamlo

text: Ukosefu wa lishe ni wa kawaida sana katika nchi zinazoendelea. Takwimu zaonyesha kwamba Afrika ni mojawapo ya bara ambazo watoto wachanga wako na shida ya kurefuka pamoja na kuwanda kupindukia kwa sababu ya utapiamlo. Kulingana na Global Nutrition report, bara la Afrika lakumbana na shida nyingi za lishe. Licha ya shida ya kutorefuka kupiganwa nayo, watoto millioni sitini wa bara hili hawakui vizuri. Lishe anayopata mtu hutegemea na umri wake kwa sababu watoto wachanga hawawezi kula chakula kinacholiwa na wazee.


title: Muhammad Amour Chomboh

text: Muhammad Amour Chomboh (amezaliwa tar. 25 Januari 1953 sehemu ya Makunduchi kisiwani mwa Zanzibar) ni mbunge wa jimbo la Magomeni katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.


title: Muhammad Amour Chomboh

text: Mh. Chomboh ni Mwislamu wa aina ya Sunni. Ameoa na wana watoto wanane.


title: Fuko-dhahabu

text: Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru


title: Fuko-dhahabu

text: Mafuko-dhahabu au mafuko butu ni wanyama wa familia Chrysochloridae ambao wanachimba katika ardhi na kushinda takriban maisha yao yote chini ya uso wake. Wanyama wengine waitwao fuko ni wanafamilia wa Bathyergidae na Spalacidae (oda Rodentia), Talpidae (Soricomorpha) na Notoryctidae (Notoryctemorphia). Spishi zote za fuko-dhahabu zinatokea Afrika kusini kwa Sahara. Hula wadudu. Mafuko hawa huchimba mahandaki yao na miguu ya mbele iliyo na ukucha wa tatu ambao umevuvumulika. Vidole vya kwanza na vya nne vimebaki kama masalio na kile cha tano kimepotea. Miguu ya nyuma ina vidole vitano vyenye ngozi katikati. Macho yao hayafanyi kazi na yamefunika kwa ngozi. Masikio ni vipenyo vidogo tu.


title: Fuko-dhahabu

text: Miongoni mwa spishi 21 za mafuko-dhahabu, angalau 11 zipo hatarini kwa kutoweka. Sababu za msingi ni uchimbaji wa mchanga, utendaji mbaya wa kilimo, ukuaji wa miji, na kuwindwa na mbwa na paka wa kufugwa.


title: Mkoa wa Njombe

text: Mkoa wa Njombe ni mmojawapo kati ya mikoa mipya nchini Tanzania wenye postikodi namba 59000 , ukiwa umeanzishwa rasmi mwaka 2012. Umepakana na mikoa ya Morogoro, Ruvuma, Mbeya na Iringa.


title: Mkoa wa Njombe

text: Kutokana na hadhi mpya, wilaya ya Njombe imegawanyika kati ya ile ya mjini na ile ya vijijini. Pia, mwezi wa Machi 2012, imeanzishwa wilaya ya Wanging'ombe.


title: Mkoa wa Njombe

text: Mwaka 2012 katika eneo hilo kulikuwa na wakazi 702,097 katika wilaya sita zifuatazo: Njombe Mjini (wakazi 130,233), Njombe Vijijini (wakazi 85,747), Makambako (wakazi 93,827), Makete (wakazi 97,266), Ludewa (wakazi 133,218), Wanging'ombe (wakazi 161,816).


title: Mkoa wa Njombe

text: Makao makuu yako Njombe mjini.


title: Mkoa wa Njombe

text:
Makabila makubwa ya wenyeji mkoani Njombe ni Wabena, Wakinga na Wapangwa, na uwiano wao ni 37:11:3.
Kabila la Wabena liko wilaya ya Njombe na eneo la Malangali likiwa linapakana na
wilaya ya Ulanga na wilaya ya Kilombero (Mkoa wa Morogoro), Wakinga wako wilaya ya Makete na Wapangwa wako katika wilaya ya Ludewa.


title: Mkoa wa Njombe

text: Yapo pia makabila madogo kama vile Wawanji, Wakisi, Wamanda, Wamagoma n.k. ambao kwa ujumla wao wanachukua asilimia 6 iliyosalia ya watu Mkoani Njombe.


title: Mkoa wa Njombe

text: Karibu wakazi wote wa mkoa ni Wakristo, hasa Walutheri na Wakatoliki.


title: Mkoa wa Njombe

text: Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2015 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo:


title: Kirukanjia (mamalia)

text: Virukanjia au sange ni wanyama wadogo wanaofanana na vipanya wenye pua refu, lakini wanyama hawa si wagugunaji (oda Rodentia) na hula wadudu na nyungunyungu hasa lakini mbegu na makokwa pia na spishi kadhaa hukamata samaki wadogo. Meno yao yamechongoka yenye ncha kali. Virukanjia ni wadogo sana. Spishi kubwa kabisa ina sm 15 na uzito wa g 100; ile ndogo kabisa ina sm 3.5 tu na uzito wa g 2 (Kirukanjia wa Etruski, mamalia wa ardhi mdogo kabisa duniani). Rangi yao ni nyeusi, kijivu au kahawia.


title: Kimwani

text: Neno au jina la Kimwani hurejea mambo mbalimbali, k.m.


title: Kimwani (lugha)

text: Kimwani ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Wamwani. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimwani imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimwani iko katika kundi la G40.


title: Roman

text: Roman ni mji uliopo nchini Romania. Mwaka 2002 idadi ya wakazi ilikuwa watu 69.268 (sensa ya 2002).


title: Kinathembo

text: Kinathembo ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Wanathembo. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kinathembo imehesabiwa kuwa watu 25,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kinathembo iko katika kundi la P30.


title: Kindau (Bantu)

text: Kindau ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji na Zimbabwe inayozungumzwa na Wandau. Isichanganywe na lugha ya Kindau izungumzwayo nchini Indonesia. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kindau nchini Msumbiji imehesabiwa kuwa watu 1,580,000. Pia kuna wasemaji 800,000 nchini Zimbabwe. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kindau iko katika kundi la S10. Kindau kinafanana sana na Kishona, na wataalamu wengine wanakiangalia kama lahaja ya Kishona tu.


title: Kinyungwe

text: Kinyungwe ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Wanyungwe. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kinyungwe imehesabiwa kuwa watu 439,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kinyungwe iko katika kundi la N40.


title: Kiphimbi

text: Kiphimbi ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Waphimbi. Idadi ya wasemaji wa Kiphimbi imehesabiwa kuwa watu 6000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiphimbi iko katika kundi la N40.


title: Kisena

text: Kisena ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Wasena. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kisena imehesabiwa kuwa watu 1,340,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kisena iko katika kundi la N40.


title: Kitakwane

text: Kitakwane ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Watakwane. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kitakwane imehesabiwa kuwa watu 181,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kitakwane iko katika kundi la P30.


title: Kitawara

text: Kitawara ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Watawara. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kitawara imehesabiwa kuwa watu 60,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kitawara iko katika kundi la S10.


title: Kitewe

text: Kitewe ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Watewe. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kitewe imehesabiwa kuwa watu 250,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kitewe iko katika kundi la S10. Wataalamu wengi hukiangalia kama lahaja ya Kimanyika.


title: Orodha ya lugha za Zimbabwe

text: Orodha hii inaorodhesha lugha za Zimbabwe:


title: Kidombe

text: Kidombe ni lugha ya Kibantu nchini Zimbabwe inayozungumzwa na Wadombe. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kidombe imehesabiwa kuwa watu 5430. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kidombe iko katika kundi la M60.


title: Kikalanga

text: Kikalanga ni lugha ya Kibantu nchini Zimbabwe inayozungumzwa na Wakalanga. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikalanga nchini Zimbabwe imehesabiwa kuwa watu 700,000. Pia kuna wasemaji 150,000 nchini Botswana. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kikalanga iko katika kundi la S10.


title: Kinambya

text: Kinambya ni lugha ya Kibantu nchini Zimbabwe inayozungumzwa na Wanambya. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kinambya imehesabiwa kuwa watu 90,000. Pia kuna wasemaji 15,000 nchini Botswana. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kinambya iko katika kundi la S10.


title: Kishona

text: Kishona ni lugha ya Kibantu nchini Zimbabwe inayozungumzwa na Washona. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kishona nchini Zimbabwe imehesabiwa kuwa watu 10,700,000. Pia kuna wasemaji wachache nchini Zambia, Malawi, Botswana na Afrika Kusini. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kishona iko katika kundi la S10.


title: Orodha ya lugha za Benin

text: Orodha hii inaorodhesha lugha za Benin:


title: Kiaguna

text: Kiaguna ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Waaguna. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kiaguna imehesabiwa kuwa watu 3470. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiaguna iko katika kundi la Kikwa.


title: Kiaja (Benin)

text: Kiaja ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin na Togo inayozungumzwa na Waaja. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kiaja nchini Benin imehesabiwa kuwa watu 360,000. Pia kuna wasemaji 162,000 nchini Togo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiaja iko katika kundi la Kikwa.


title: Kianii

text: Kianii ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin na Togo inayozungumzwa na Waanii. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kianii nchini Benin imehesabiwa kuwa watu 33,600. Pia kuna wasemaji 12,300 nchini Togo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kianii iko katika kundi la Kikwa.


title: Kibaatonum

text: Kibaatonum ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin na Nigeria inayozungumzwa na Wabaatonum. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kibaatonum nchini Benin imehesabiwa kuwa watu 460,000. Pia kuna wasemaji 100,000 nchini Nigeria. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibaatonum iko katika kundi la Kigur.


title: Kibiali

text: Kibiali ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Wabiali. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kibiali nchini Benin imehesabiwa kuwa watu 64,500. Pia kuna wasemaji 1500 nchini Burkina Faso. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibiali iko katika kundi la Kigur.


title: Kiboko (lugha)

text: Kiboko ni jina la lugha tofauti, hasa:


title: Kiboko (Benin)

text: Kiboko ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin na Nigeria inayozungumzwa na Waboko. Isichanganywe na lugha ya Kiboko cha Kongo. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kiboko nchini Benin imehesabiwa kuwa watu 70,000. Pia kuna wasemaji 40,000 nchini Nigeria. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiboko iko katika kundi la Kimande.


title: Kidendi (Benin)

text: Kidendi ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Benin inayozungumzwa na Wadendi. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kidendi nchini Benin imehesabiwa kuwa watu 30,000. Pia kuna wasemaji 2050 nchini Nigeria. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidendi iko katika kundi la Kisonghai.


title: Kiditammari

text: Kiditammari ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin na Togo inayozungumzwa na Waditammari. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kiditammari nchini Benin imehesabiwa kuwa watu 120,000. Pia kuna wasemaji 27,500 nchini Togo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiditammari iko katika kundi la Kigur.


title: Kiede-Cabe

text: Kiede-Cabe ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Waede. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kiede-Cabe imehesabiwa kuwa watu 80,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiede-Cabe iko katika kundi la Kiyoruboidi.


title: Kiede-Ica

text: Kiede-Ica ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Waede. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kiede-Ica imehesabiwa kuwa watu 63,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiede-Ica iko katika kundi la Kiyoruboidi.


title: Kiede-Idaca

text: Kiede-Idaca ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Waede. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kiede-Idaca imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiede-Idaca iko katika kundi la Kiyoruboidi.


title: Kiede-Ije

text: Kiede-Ije ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Waede. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiede-Ije imehesabiwa kuwa watu 50,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiede-Ije iko katika kundi la Kiyoruboidi.


title: Kiede-Nago

text: Kiede-Nago ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Waede. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kiede-Nago imehesabiwa kuwa watu 200,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiede-Nago iko katika kundi la Kiyoruboidi.


title: Kiede-Nago-Kura

text: Kiede-Nago-Kura ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Waede. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kiede-Nago-Kura imehesabiwa kuwa watu 25,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiede-Nago-Kura iko katika kundi la Kiyoruboidi.


title: Kiede-Nago-Manigri-Kambole

text: Kiede-Nago-Manigri-Kambole ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo na Benin inayozungumzwa na Waede. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kiede-Nago-Manigri-Kambole nchini Togo imehesabiwa kuwa watu 40,000, na nchini Benin watu 30,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiede-Nago-Manigri-Kambole iko katika kundi la Kiyoruboidi.


title: Kifon

text: Kifon ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Wafon. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kifon nchini Benin imehesabiwa kuwa watu 1,400,000. Pia kuna wasemaji 35,000 nchini Togo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kifon iko katika kundi la Kikwa.


title: Kifoodo

text: Kifoodo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Wafoodo. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kifoodo nchini Benin imehesabiwa kuwa watu 24,500. Pia kuna wasemaji 1000 nchini Ghana. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kifoodo iko katika kundi la Kikwa.


title: Kifulfulde-Borgu

text: Kifulfulde-Borgu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Wafulbe. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kifulfulde-Borgu nchini Benin imehesabiwa kuwa watu 280,000. Pia kuna wasemaji nchini Togo na Nigeria. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kifulfulde-Borgu iko katika kundi la Kiatlantiki.


title: Kigbe-Ayizo

text: Kigbe-Ayizo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Wagbe. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kigbe-Ayizo imehesabiwa kuwa watu 227,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbe-Ayizo iko katika kundi la Kikwa.


title: Kigbe-Ci

text: Kigbe-Ci ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Wagbe. Wataalamu wengine huiangalia kuwa lahaja ya Kifon. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kigbe-Ci imehesabiwa kuwa watu 25,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbe-Ci iko katika kundi la Kikwa.


title: Kigbe-Defi

text: Kigbe-Defi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Wagbe. Wataalamu wengine huiangalia kuwa lahaja ya Kifon. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kigbe-Defi imehesabiwa kuwa watu 13,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbe-Defi iko katika kundi la Kikwa.


title: Kigbe-Gbesi

text: Kigbe-Gbesi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Wagbe. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kigbe-Gbesi imehesabiwa kuwa watu 65,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbe-Gbesi iko katika kundi la Kikwa.


title: Kigbe-Kotafon

text: Kigbe-Kotafon ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Wagbe. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kigbe-Kotafon imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbe-Kotafon iko katika kundi la Kikwa.


title: Kigbe-Maxi

text: Kigbe-Maxi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin na Togo inayozungumzwa na Wagbe. Wataalamu wengine huiangalia kuwa lahaja ya Kifon. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kigbe-Maxi nchini Benin imehesabiwa kuwa watu 66,000. Pia kuna wasemaji 25,300 nchini Togo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbe-Maxi iko katika kundi la Kikwa.


title: Kigbe-Saxwe

text: Kigbe-Saxwe ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Wagbe. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kigbe-Saxwe imehesabiwa kuwa watu 6270. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbe-Saxwe iko katika kundi la Kikwa.


title: Kigbe-Tofin

text: Kigbe-Tofin ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Wagbe. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kigbe-Tofin imehesabiwa kuwa watu 66,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbe-Tofin iko katika kundi la Kikwa.


title: Kigbe-Weme

text: Kigbe-Weme ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Wagbe. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kigbe-Weme imehesabiwa kuwa watu 60,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbe-Weme iko katika kundi la Kikwa.


title: Kigbe-Xwela

text: Kigbe-Xwela ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Wagbe. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kigbe-Xwela imehesabiwa kuwa watu 65,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbe-Xwela iko katika kundi la Kikwa.


title: Kigbe-Xwla-Magharibi

text: Kigbe-Xwla-Magharibi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin na Togo inayozungumzwa na Wagbe. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kigbe-Xwla-Magharibi nchini Benin imehesabiwa kuwa watu 50,000. Pia kuna wasemaji 21,000 nchini Togo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbe-Xwla-Magharibi iko katika kundi la Kikwa.


title: Kigbe-Xwla-Mashariki

text: Kigbe-Xwla-Mashariki ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Wagbe. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kigbe-Xwla-Mashariki imehesabiwa kuwa watu 80,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbe-Xwla-Mashariki iko katika kundi la Kikwa.


title: Kigun

text: Kigun ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin na Nigeria inayozungumzwa na Wagun. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kigun nchini Benin imehesabiwa kuwa watu 320,000. Pia kuna wasemaji 259,000 nchini Nigeria. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigun iko katika kundi la Kikwa.


title: Kilukpa

text: Kilukpa ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Walukpa. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kilukpa imehesabiwa kuwa watu 50,000. Pia kuna wasemaji 13,600 nchini Togo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilukpa iko katika kundi la Kigur.


title: Kimbelime

text: Kimbelime ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Wambelime. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kimbelime imehesabiwa kuwa watu 24,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimbelime iko katika kundi la Kigur.


title: Kimiyobe

text: Kimiyobe ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Wamiyobe. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kimiyobe nchini Benin imehesabiwa kuwa watu 7000. Pia kuna wasemaji 1700 nchini Togo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimiyobe iko katika kundi la Kigur.


title: Kimokole

text: Kimokole ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Wamokole. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kimokole imehesabiwa kuwa watu 65,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimokole iko katika kundi la Kiyoruboidi.


title: Kinateni

text: Kinateni ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Wanateni. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kinateni imehesabiwa kuwa watu 66,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinateni iko katika kundi la Kigur.


title: Kinotre

text: Kinotre ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Wanotre. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kinotre imehesabiwa kuwa watu 1500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinotre iko katika kundi la Kigur.


title: Kitchumbuli

text: Kitchumbuli ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Watchumbuli. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kitchumbuli imehesabiwa kuwa watu 2500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitchumbuli iko katika kundi la Kikwa.


title: Kiwaama

text: Kiwaama ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Wawaama. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiwaama imehesabiwa kuwa watu 50,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwaama iko katika kundi la Kigur.


title: Kiyom

text: Kiyom ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Wayom. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kiyom imehesabiwa kuwa watu 74,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyom iko katika kundi la Kigur.


title: Kianufo

text: Kianufo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana, Togo na Benin inayozungumzwa na Waanufo. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kianufo nchini Ghana imehesabiwa kuwa watu 66,000. Pia kuna wasemaji 57,000 nchini Togo na 13,800 nchini Benin. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kianufo iko katika kundi la Kikwa.


title: Kigbe-Waci

text: Kigbe-Waci ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo na Benin inayozungumzwa na Wagbe. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kigbe-Waci nchini Togo imehesabiwa kuwa watu 366,000. Pia kuna wasemaji 110,000 nchini Benin. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbe-Waci iko katika kundi la Kikwa.


title: Kigen

text: Kigen ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo na Benin inayozungumzwa na Wagen. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kigen nchini Togo imehesabiwa kuwa watu 201,000. Pia kuna wasemaji 126,000 nchini Benin. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigen iko katika kundi la Kikwa.


title: Kikabiye

text: Kikabiye ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo na Benin inayozungumzwa na Wakabiye. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kikabiye nchini Togo imehesabiwa kuwa watu 700,000. Pia kuna wasemaji 30,000 nchini Benin, na wengine nchini Ghana upande wa Kaskazini. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikabiye iko katika kundi la Kigur.


title: Kikyenga

text: Kikyenga ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria na Benin inayozungumzwa na Wakyenga. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kikyenga nchini Nigeria imehesabiwa kuwa watu 4000. Pia kuna wasemaji 1000 nchini Benin. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikyenga iko katika kundi la Kimande.


title: Kilama

text: Kilama ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo na Benin inayozungumzwa na Walama. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kilama nchini Togo imehesabiwa kuwa watu 117,000. Pia kuna wasemaji 60,000 nchini Benin na wasemaji wachache nchini Ghana. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilama iko katika kundi la Kigur.


title: Kiife

text: Kiife ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo na Benin inayozungumzwa na Waife. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kiife nchini Togo imehesabiwa kuwa watu 102,000. Pia kuna wasemaji 80,000 nchini Benin. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiife iko katika kundi la Kiyoruboidi.


title: Kigourmanchema

text: Kigourmanchema ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Burkina Faso, Togo, Niger na Benin inayozungumzwa na Wagourmanchema. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kigourmanchema nchini Burkina imehesabiwa kuwa watu 600,000. Pia kuna wasemaji 121,000 nchini Togo, 62,000 nchini Benin na 30,000 nchini Niger. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigourmanchema iko katika kundi la Kigur.


title: Kingangam

text: Kingangam ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo na Benin inayozungumzwa na Wangangam. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kingangam nchini Togo imehesabiwa kuwa watu 46,000. Pia kuna wasemaji 20,000 nchini Benin. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kingangam iko katika kundi la Kigur.


title: Kitem

text: Kitem ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo, Ghana na Benin inayozungumzwa na Watem. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kitem nchini Togo imehesabiwa kuwa watu 204,000. Pia kuna wasemaji 53,000 nchini Ghana na 50,000 nchini Benin. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitem iko katika kundi la Kigur.


title: Orodha ya lugha za Togo

text: Orodha hii inaorodhesha lugha za Togo:


title: Maji kujaa na kupwa

text: Maji kujaa na kupwa ni mabadiliko ya uwiano wa bahari unaopanda na kushuka kila siku. "Maji kujaa" ni hali ya juu na "maji kupwa" ni hali ya chini ya maji ya bahari. Tofauti kati ya hali hizi inaweza kufikia hadi mita kadhaa.


title: Maji kujaa na kupwa

text: Mabadiliko ya maji kujaa na kupwa hutokea mara mbili kila siku yaani kila mahali huwa na maji kujaa mara mbili na maji kupwa mara mbili kila siku.


title: Maji kujaa na kupwa

text: Kwenye pwani ambako mtelemko wa nchi si mkali kuna kanda ya eneo linalobadilika kila siku kuwa nchi kavu kwa masaa kadhaa halafu tena bahari. Karibu na Mombasa kuna kanda la pwani ambako bahari inarudi kila siku kwa upana wa kilomita mbili na wakati wa maji kupwa inawezekana kutembea kwa kilomita hizi mbili ambako baada ya masaa kadhaa bahari itarudi.


title: Maji kujaa na kupwa

text: Katika nchi nyingine kanda hili linaweza kufikia hadi ya upana wa kilomita 40 kwa mfano kwenye pwani la Bahari ya Kaskazini upande wa Ujerumani na Uholanzi.


title: Maji kujaa na kupwa

text: Kanda hili ni muhimu kwa ajili ya ekolojia ya bahari maana vidudu vingi ambavyo ni lishe ya samaki na ndege wanaishi na kuzaa hapa.


title: Maji kujaa na kupwa

text: Visiwa vilivyoko katika kanda hili vinafikiwa kwa miguu au hata kwa gari wakati wa maji kupwa lakini kwa boti wakati wa maji kujaa.


title: Maji kujaa na kupwa

text: Mabadiliko yanasabishwa na nguvu ya graviti ya mwezi na jua inayovuta dunia yetu. Sehemu ya dunia iliyo tazama mwezi ni karibu zaidi kwake na inaathiriwa zaidi na nguvu ya graviti. Maji ya bahari ni gimba moja kubwa la kiowevu na hivyo sehemu yake iliyoathiriwa zaidi inavutwa kuelekea mwezini. Ilhali mwezi unazunguka dunia katika muda wa takriban siku moja (halihalisi kidogo zaidi ya siku moja ya hesabu yetu) kuna kilele cha maji yanayovutwa kuelekea mwezini. Mzunguko wa mwezi ni masaa 24 na dakika 50 kwa hiyo saa ya maji kupaa na kupwa hubadilika hizi dakika 50 kila siku.


title: Maji kujaa na kupwa

text: Kuna athira nyingine zinazovuta uso wa maji ya bahari pia; hii ni hasa kani nje kutokana na mzunguko wa dunia kwenye mhimili wake na graviti ya jua. Kila mwezi wakati jua iko nyuma ya mwezi kwenye mstari nyoofu nguvu za graviti hizi mbili zinaungana na kusababisha bamvua inayomaanisha maji kujaa sana yaani uso wa maji wa bahari hupanda juu zaidi kuliko kawaida.


title: Maji kujaa na kupwa

text: Kimsingi mabadiliko ya graviti ya mwezi huathiri kila kitu duniani na pia magimba madogo kama mto, bwawa na maji katika bakuli. Lakini kama gimba la maji ni dogo tofauti hazionekani ingawa zinapimika kwa mitambo.


title: Orodha ya lugha za Ghana

text: Orodha hii inaorodhesha lugha za Ghana:


title: Kiabron

text: Kiabron ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana na Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Waabron. Idadi ya wasemaji wa Kiabron nchini Ghana imehesabiwa kuwa watu 1,050,000. Pia kuna wasemaji 132,000 nchini Cote d'Ivoire. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiabron iko katika kundi la Kikwa.


title: Kiadangbe

text: Kiadangbe ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo na Ghana inayozungumzwa na Waadangbe. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kiadangbe nchini Togo imehesabiwa kuwa watu 2000. Pia kuna wasemaji 200 tu nchini Ghana. Wataalamu wengine hudai kuwa Kiadangbe ni sawa na Kidangme. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiadangbe iko katika kundi la Kikwa.


title: Kiadele

text: Kiadele ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo na Ghana inayozungumzwa na Waadele. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kiadele nchini Togo imehesabiwa kuwa watu 16,300. Pia kuna wasemaji 11,000 nchini Ghana. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiadele iko katika kundi la Kikwa.


title: Kiahanta

text: Kiahanta ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Waahanta. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kiahanta imehesabiwa kuwa watu 142,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiahanta iko katika kundi la Kikwa.


title: Orodha ya Hifadhi za Taifa nchini Cote d'Ivoire

text: Hii ni orodha ya Hifadhi za Taifa ya Cote d'Ivoire:


title: Orodha ya benki Cote d'Ivoire

text: Hii ni orodha ya benki za biashara nchini Cote d'Ivoire:


title: Orodha ya Marais wa Cote d'Ivoire

text: Ukarasa huu una orodha ya marais wa Cote d'Ivoire (1960 - hadi leo):


title: Kikposo

text: Kikposo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo inayozungumzwa na Wakposo. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kikposo nchini Togo imehesabiwa kuwa watu 155,000. Pia kuna wasemaji 7500 nchini Ghana. Pia lugha huitwa "Ikposo" (hasa Togo) au "Akposo" (hasa Ghana). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikposo iko katika kundi la Kikwa.


title: Buku

text: Mabuku ni wanyama wa nusufamilia Cricetomyinae katika familia Nesomyidae ambao wanafanana na panya, lakini panya ni wanafamilia wa Muridae. Mabuku ni wakubwa kiasi, pengine kushinda panya: wale wa "Cricetomys" wana mwili wa sm 25-45, mkia wa sm 36-46 na uzito wa kg 1-1.5; wale wa "Beamys" wana mwili wa sm 13-19, mkia wa sm 10-16 na uzito wa g 55-150; na wale wa "Saccostomus" wana mwili wa sm 9.5-19, mkia wa sm 3-8 na uzito wa g 40-120. Wana pochi kwa ndani ya mashavu yao ambazo wazitumia kwa kuweka chakula. Hula mbegu, matunda, makokwa, mizizi na wadudu na hupenda machikichi sana. Rangi yao ni kijivu au kahawia juu na nyeupe chini.


title: Orodha ya viwanja vya ndege nchini Cote d'Ivoire

text: Hii ni orodha ya viwanja vya ndege nchini Cote d'Ivoire:


title: Kiakan

text: Kiakan (pia Kitwi) ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Waakan. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kiakan nchini Ghana imehesabiwa kuwa watu zaidi ya milioni nane. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiakan iko katika kundi la Kikwa.


title: Kianimere

text: Kianimere ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Waanimere. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kianimere imehesabiwa kuwa watu 700 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kianimere iko katika kundi la Kikwa.


title: Mkoa wa Geita

text: Mkoa wa Geita ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania. Umepakana na Kagera upande wa magharibi, Shinyanga upande wa kusini na Mwanza upande wa mashariki. Ziwa la Viktoria Nyanza liko kaskazini.


title: Mkoa wa Geita

text:
Makao makuu ya mkoa yapo Geita mjini.
Kabla ya kuanzishwa mkoa mpya wa Geita, ulikuwa sehemu ya mkoa wa Mwanza ambao ulikuwa na wakazi 2,942,148 (sensa ya mwaka 2002) katika wilaya 8 ukiwa na eneo la 19,592 km. Mkoa wa Geita ilikairiwa kuwa na wakazi 1,882,141 mnamo mwaka 2015.


title: Mkoa wa Geita

text: Wilaya za mkoa huo mpya ndizo Bukombe, Chato, Geita, Mbongwe na Nyang'hwale.


title: Mkoa wa Geita

text: Makabila makubwa katika mkoa ndio Wasukuma, Wasumbwa, Walongo na Wazinza.


title: Mkoa wa Geita

text: Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2015 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo:


title: Mkoa wa Katavi

text: Mkoa wa Katavi ni mmojawapo kati ya mikoa 31 ya Tanzania wenye postikodi namba 50000 .. Ulianzishwa rasmi mnamo Machi 2012 kwa kumega mkoa wa Rukwa.


title: Mkoa wa Katavi

text: Makao makuu yako Mpanda.


title: Mkoa wa Katavi

text: Wilaya za mkoa huo mpya ni tatu pekee: Mlele, Mpanda mjini na Tanganyika (awali Mpanda vijijini).


title: Mkoa wa Katavi

text: Katika sensa ya mwaka 2012 idadi ya wakazi ilihesabiwa kuwa 564,604.


title: Mkoa wa Katavi

text: Kabila kubwa ni lile la Wafipa; pia kuna Wabende, Wapimbwe na Wakonongo na dini yao kwa kiasi kikubwa sana ni Ukristo wa madhehebu ya Kanisa Katoliki.


title: Mkoa wa Katavi

text: Ni kweli Wafipa ni kabila kubwa lakini kuna jamii ya kabila la Wapimbwe ambalo linapatikana katika maeneo ya Tarafa ya Mpimbwe ambalo kwa kiasi kikubwa ndio hasa wenyeji wa mkoa huu mpya wa Katavi ambalo kwa asili linapatikana katika vijiji vya Mamba, Mpimbwe na Majimoto. Kama utafuatilia vizuri katika kijiji cha Mamba kuna kivutio kizuri: bwawa kubwa la asili la maji ya moto ambayo hayapoi muda wote, ni ya moto iwe mchana au usiku.


title: Mkoa wa Katavi

text: Kabila lingine ni Wakonongo ambao nao wanatokea mkoa huu mpya.


title: Mkoa wa Katavi

text: Pia kuna sehemu za mkoa huu ni wa kihistoria katika baadhi ya maaneo. Mfano mtaa wa Madukani ambao walikua wakiishi Wahindi na Waarabu wa Oman kama Mzee Yusuf Al Salmi.


title: Mkoa wa Katavi


title: Mkoa wa Simiyu

text: Mkoa wa Simiyu ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania,wenye postikodi namba 39000 . Ulianzishwa rasmi Machi 2012 kwa kumega mkoa wa Shinyanga upande wa mashariki.


title: Mkoa wa Simiyu

text: Makao makuu yako Bariadi.


title: Mkoa wa Simiyu

text: Kadiri ya sensa ya mwaka 2012, wakazi walikuwa 1,584,157, kukiwa na ongezeko la 1.8% kwa mwaka katika miaka 2002-2012.


title: Mkoa wa Simiyu

text: Msongamano wa watu ni 63 kwa kilometa mraba.


title: Mkoa wa Simiyu

text: Kabila kubwa ni lile la Wasukuma.


title: Mkoa wa Simiyu

text: Mkoa huo mpya una wilaya zifuatazo: Bariadi, Busega, Maswa, Meatu, Itilima.


title: Mkoa wa Simiyu


title: Jimbo Kuu la Tabora

text: Jimbo Kuu la Tabora (kwa Kilatini "Archidioecesis Taboraënsis") ni mojawapo kati ya majimbo 34 (2012) ya Kanisa Katoliki nchini Tanzania na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma.


title: Jimbo Kuu la Tabora

text: Chini yake kuna kanda ya Kanisa yenye majimbo yafuatayo: Kahama, Kigoma, Mpanda na Sumbawanga.


title: Jimbo Kuu la Tabora

text: Kanisa Kuu liko jijini Tabora, na linaitwa la Mt. Teresa.


title: Jimbo Kuu la Tabora

text:
Askofu mkuu wake ni Paul R. Ruzoka.
Eneo la jimbo kuu lina kilometa mraba 76,151, ambapo mwaka 2004 kati ya wakazi 1,426,998, Wakatoliki walikuwa 257,390 (sawa na 18%) na kuunda parokia 22.


title: Jimbo Kuu la Tabora

text: Mapadri ni 64, ambao kati yao 43 ni wanajimbo na 21 watawa. Hivyo kwa wastani kila mmojawao anahudumia waamini 4,021.


title: Jimbo Kuu la Tabora

text: Jimbo lina pia mabruda 32 na masista 159.


title: Jimbo Katoliki la Kayanga

text: Jimbo Katoliki la Kayanga (kwa Kilatini "Dioecesis Kayangana") ni mojawapo kati ya majimbo 34 ya Kanisa Katoliki nchini Tanzania na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma.


title: Jimbo Katoliki la Kayanga

text: Kikanisa linahusiana na jimbo kuu la Mwanza.


title: Jimbo Katoliki la Kayanga

text:
Askofu wake wa kwanza ni Almachius Vincent Rweyongeza.
Eneo ni la kilometa mraba 13,004, ambapo kati ya wakazi 438,093 (2008) Wakatoliki ni 280,000 (63.9%).


title: Jimbo Katoliki la Kayanga

text: Mapadri ni 25, hivyo kwa wastani kila mmojawao anahudumia waamini 11,200 katika parokia 11.


title: Jimbo Katoliki la Kayanga

text: Masista ni 45.


title: Kanda ya Kanisa

text: Kanda ya Kanisa (au metropolitani) ni mpango wa uongozi ndani ya baadhi ya madhehebu ya Ukristo.


title: Kanda ya Kanisa

text: Kutokana na mpango huo maaskofu wa eneo fulani wanasimamiwa na askofu mkuu wa kanda anayeitwa "metropoliti".


title: Kanda ya Kanisa

text: Mamlaka ya askofu wa jimbo kuu juu ya majimbo ya kandokando (yanayoitwa "sufragani") inategemea ile ya Papa wa Kanisa la Roma juu ya majimbo yote duniani. Ndiye anayemshirikisha askofu mkuu ili ayasimamie kadiri ya Sheria za Kanisa. Anatakiwa kuwa na makao katika mji muhimu upande wa Kanisa.


title: Kanda ya Kanisa

text: Pengine Waanglikana wanahesabu kama kanda ya Kanisa (kwa Kiswahili wanaiita "jimbo") nchi ambamo ushirika huo umefikia hatua ya kujitegemea, k.mf. "Jimbo la Tanzania", ambalo lina askofu mkuu mmoja bila ya kutegemea umuhimu wa dayosisi yake.


title: Jimbo Kuu la Arusha

text: Jimbo Kuu la Arusha (kwa Kilatini "Archidioecesis Arushaënsis") ni mojawapo kati ya majimbo 34 (2012) ya Kanisa Katoliki nchini Tanzania na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma.


title: Jimbo Kuu la Arusha

text: Chini yake kuna kanda ya Kanisa yenye majimbo yafuatayo: Moshi, Same na Mbulu.


title: Jimbo Kuu la Arusha

text: Askofu mkuu wake ni Isaac Amani Massawe.


title: Jimbo Kuu la Arusha

text:
Kanisa kuu liko mjini Arusha na limewekwa wakfu kwa heshima ya Mt. Teresa.
Eneo la jimbo kuu lina kilometa mraba 67,340, yaani mkoa wa Arusha na sehemu ya mkoa wa Manyara.


title: Jimbo Kuu la Arusha

text: Kati ya wakazi 1,705,687 (2004) Wakatoliki ni 193,446 (sawa na 11.3%) katika parokia 30.


title: Jimbo Kuu la Arusha

text: Mapadri ni 86 (42 wanajimbo na 44 watawa), hivyo kwa wastani kila mmojawao anahudumia waumini 2,249.


title: Jimbo Kuu la Arusha

text: Pia kuna mabruda 149 na masista 129.


title: Jimbo Kuu la Nairobi

text: Jimbo Kuu la Nairobi (kwa Kilatini Archidioecesis Nairobien(sis)) ni jimbo kuu la kanda ya Kanisa Katoliki ya Nairobi nchini Kenya.


title: Jimbo Kuu la Nairobi

text: Kanisa kuu la jimbo ni Basilika ndogo ya Familia Takatifu huko Nairobi.


title: Jimbo Kuu la Nairobi

text: Askofu mkuu ni kardinali John Njue. Askofu msaidizi wake ni David Kamau Ng'ang'a.


title: Jimbo Kuu la Nairobi

text: Kuanzishwa kwa Apostolic Prefecture ya Zanguebar kutokana na Jimbo Katoliki la Saint-Denis-de-La Réunion katika kisiwa cha Réunion


title: Jimbo Kuu la Nairobi

text: Kupandishwa cheo kuwa Apostolic Vicariate ya Zanguebar


title: Jimbo Kuu la Nairobi

text: Kubadilishwa jina kuwa Apostolic Vicariate ya Northern Zanguebar


title: Jimbo Kuu la Nairobi

text: Kubadilishwa jina kuwa Apostolic Vicariate ya Zanzibar


title: Jimbo Kuu la Nairobi

text:
Kuanzishwa kwa jimbo kuu la Nairobi
Eneo la jimbo lina kilometa mraba 3,271, ambapo kati ya wakazi 4,020,100, Wakatoliki ni 1.228.100 (30.5%) katika parokia 90.


title: Jimbo Kuu la Nairobi

text: Wanahudumiwa na mapadri 478 (104 wanajimbo na 374 watawa), mbali ya mabruda 1,290 na masista 1,034.


title: Jimbo Kuu la Nairobi

text:
[[Category:Kanisa Katoliki Kenya|Nairobi]]
[[Category:Nairobi]]


title: CWC

text: CWC ni kifupisho cha Chemical Weapons Convention yaani Mkataba wa Silaha za Kemikali.


title: Kipanya-miti

text: Vipanya-miti ni wanyama wadogo wa nusufamilia Dendromurinae katika familia Nesomyidae ambao wanafanana na vipanya, lakini vipanya ni wanafamilia wa Muridae. Spishi zote zinatokea Afrika kusini kwa Sahara. Jenasi "Dendromus" na "Steatomys" zina usambazaji mkubwa katika Afrika, lakini jenasi nyingine ni dogo na zina sambazaji zilizozuiliwa. Nasaba za jenasi za vipanya-miti bado haina hakika. K.m. "Dendromus" na "Steatomys" zina mnasaba mbali kiasi. "Leimacomys" imepewa juzi nusufamilia yake Leimacomyinae.


title: Kipanya-miti

text: Kama jina lao linaashiria vipanya-miti wanaweza kupanda miti sana na spishi nyingi huishi mitini takriban saa zote, isipokuwa spishi za "Steatomys" (vipanya wanono) ambazo huishi ardhini hasa. Wanyama hawa ni wadogo sana, isipokuwa Kipanya-miti Mkubwa. Rangi yao ni kijivu hadi kahawia na nyeupe chini. Wana mkia mrefu, lakini mkia wa vipanya wanono si sana.


title: ECA

text: ECA ni kifupisho cha Economic Commission for Africa (of UN) yaani Tume ya Uchumi wa Afrika. Ilianzishwa mwaka 1958.


title: ECA

text: Tovuti yake ni:


title: ECA

text: The Commission's work is structured into seven programme divisions:


title: ECOSOC

text: ECOSOC ni kifupisho cha Economic and Social Council (of UN) yaani Baraza la Kijamii na la Kiuchumi (la Umoja wa Mataifa). Ilianzishwa mwaka 1945.


title: Jimbo Kuu la Kisumu

text: Jimbo Kuu la Kisumu (kwa Kilatini Archidioecesis Kisumuensis) ni jimbo kuu la kanda ya Kanisa Katoliki ya Kisumu nchini Kenya.


title: Jimbo Kuu la Kisumu

text: Chini yake kuna: majimbo ya Bungoma, Eldoret, Homa Bay, Kakamega, Kisii, Kitale na Lodwar.


title: Jimbo Kuu la Kisumu

text: Askofu mkuu ni Zacchaeus Okoth.Eneo la jimbo lina kilometa mraba 6,419, ambapo kati ya wakazi 2,061,628, Wakatoliki ni 431,120 (20.9%) katika parokia 33.


title: ECOWAS

text: ECOWAS/CEDEAO ni kifupisho cha "Economic Community of West African States" (kwa Kifaransa: "Communauté Économique des États de l'Afrique de l'Ouest") yaani "Jumuia ya Kiuchumi ya Mataifa ya Afrika Magharibi".


title: ECOWAS

text: Ilianzishwa tarehe 28 Mei 1975.


title: ECOWAS

text: Kwa sasa inaunganisha nchi 15.


title: AGOA

text: AGOA ni kifupisho cha Africa Growth and Opportunity Act yaani Sheria ya Ukuaji wa Biashara Afrika. Ilipitishwa na Marekani mwaka 2000.


title: EIA

text: EIA ni kifupisho cha Environmental Impact Assessment yaani Tathmini ya Athari za Kimazingira.


title: ATF

text: ATF ni kifupisho cha Bureau of Alcohol, Tobacco and Firearms yaani Shirika la Pombe, Tumbaku na Silaha.


title: CCR

text: CCR ni kifupisho cha Commission on Civil Rights yaani Tume ya Haki za Kijamii.


title: CCR

text: VitabuMagazeti


title: CEA

text: CEA ni kifupisho cha Council of Economic Advisers yaani Baraza la Washauri wa Kiuchumi huko Marekani.


title: FBI

text: FBI ni kifupisho cha Federal Bureau of Investigation yaani Shirika la Ujasusi la Shirikisho la Marekani.


title: UDHR

text: UDHR ni kifupisho cha Universal Declaration of Human Rights yaani Tamko la Kimataifa la Haki za Binadamu.


title: UNAIDS

text: UNAIDS ni kifupisho cha "United Nations Programme on HIV/AIDS" yaani "Shirika la Umoja wa Mataifa la Kupambana na Ukimwi".


title: UNCTAD

text: UNCTAD au United Nations Conference on Trade Development (far. Conférence des Nations unies sur le commerce et le développement, CNUCED) ni taasisi ya Umoja wa Mataifa inayolenga kupunza vizuizi vya biashara ya kimataifa hasa baina nchi za viwanda na nchi zinazoendelea.


title: UNCTAD

text: Makao makuu yako mjini Geneva (Uswisi). Mkutano mkuu hifanyiwa kila baada ya miaka 4.


title: UNHCR

text: UNHCR ni kifupisho cha United Nations High Commission for Refugees yaani Shirika la Umoja wa Mataifa la kuhudumia Wakimbizi.


title: UNHCR

text: Shabaha ya shirika hili ni usaidizi kwa wakimbizi duniani. UNHCR inajenga makambi ya kupokea wakimbizi wakati wa vita, inawasaidia kurudi nyumbani baada ya mapigano au kuhamia nchi nyingine.


title: UNHCR

text: Makao makuu ya UNHCR yako Geneva, Uswisi. Shirika hili lilipokea mara mbili Tuzo ya Nobel ya Amani kwa ajili ya huduma na mafanikio yake ya kuokoa maisha, wakati wa 1954 na 1981.


title: UNDP

text: UNDP ni kifupisho cha United Nations Development Programme yaani Mradi wa Maendeleo wa Umoja wa Mataifa.


title: UNRISD

text: UNRISD ni kifupisho cha United Nations Research Institute for Sustainable Development (Taasisi ya Utafiti ya Umoja wa Mataifa ya Maendeleo Endelevu) ni kitengo cha Umoja wa Mataifa. Ofisi yake iko Geneva, Uswisi.


title: UNRISD

text: Ilianzishwa mwaka 1963.


title: UNFPA

text: UNFPA ni kifupisho cha "United Nations Population Fund" yaani "Hazina ya Umoja wa Mataifa kuhusu Idadi ya Watu".


title: Kanisa la Magharibi

text: Kanisa la Magharibi (au Ukristo wa Magharibi) linajumlisha Kanisa la Kiroma-Katoliki pamoja na madhehebu ya Kiprotestanti. Huitwa "la magharibi" kwa sababu asili yake ni upande wa magharibi wa Bahari ya Kati yakiwa na mwelekeo tofauti na ile ya Makanisa ya Mashariki iliyoenea hata nje ya Dola la Roma.


title: Kanisa la Magharibi

text: Katika Karne za kati, taratibu Kanisa la Roma liliunganisha magharibi yote chini yake, hata kwa kufuta mapokeo tofauti, kama ya Makanisa ya Kiselti katika visiwa vya Britania.


title: Kanisa la Magharibi

text:
Hata baada ya Kanisa la Magharibi kupatwa na mafarakano mengi, hasa katika karne ya 16, bado kuna mambo mengi yanayofananisha Kanisa la Kilatini na madhehebu mengi ya Uprotestanti yaliyotokana yote nayo ama moja kwa moja ama kupitia madhehebu yaliyokwishajitenga.
Ndiyo aina ya Ukristo iliyoenea zaidi duniani (85% hivi) pamoja na ustaarabu wa magharibi ulioathiriwa nayo, kiasi kwamba katika sehemu nyingi Ukristo wa Mashariki haujulikani au walau haueleweki.


title: Kianyin

text: Kianyin ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire na Ghana inayozungumzwa na Waanyin. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kianyin nchini Cote d'Ivoire imehesabiwa kuwa watu 610,000. Tena mwaka wa 2003 kumehesabiwa wasemaji 250,000 nchini Ghana. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kianyin iko katika kundi la Kikwa.


title: Kiavatime

text: Kiavatime ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Waavatime. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kiavatime imehesabiwa kuwa watu 24,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiavatime iko katika kundi la Kikwa.


title: Kiawutu

text: Kiawutu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Waawutu. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kiawutu imehesabiwa kuwa watu 180,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiawutu iko katika kundi la Kikwa.


title: Kibimoba

text: Kibimoba ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wabimoba. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kibimoba imehesabiwa kuwa watu 120,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibimoba iko katika kundi la Kigur. Wataalamu wengine hudai kuwa lugha ya Kibimoba ni lugha ileile ya Kimoba cha Togo wakati wengine husema ni lugha mbili tofauti zinazofanana tu bila kuelewekana.


title: Kibirifor-Kusini

text: Kibirifor-Kusini ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wabirifor. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kibirifor-Kusini nchini Ghana imehesabiwa kuwa watu 125,000. Pia kuna wasemaji zaidi ya 4000 nchini Cote d'Ivoire. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibirifor-Kusini iko katika kundi la Kigur.


title: Kibissa

text: Kibissa ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Burkina Faso, Ghana na Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wabissa. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kibissa nchini Burkina Faso imehesabiwa kuwa watu 350,000. Pia kuna wasemaji 166,000 nchini Ghana (2003), 63,000 nchini Cite d'Ivoire (Wabissa wahamiaji tu) na 3000 nchini Togo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibissa iko katika kundi la Kimande.


title: Kibuli (Ghana)

text: Kibuli ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wabuli. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kibuli imehesabiwa kuwa watu 150,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibuli iko katika kundi la Kigur.


title: Kichakali

text: Kichakali ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wachakali. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kichakali imehesabiwa kuwa watu 6000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kichakali iko katika kundi la Kigur.


title: Kichala

text: Kichala ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wachala. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kichala imehesabiwa kuwa watu 3000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kichala iko katika kundi la Kigur.


title: Kicherepon

text: Kicherepon ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wacherepon. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kicherepon imehesabiwa kuwa watu 111,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kicherepon iko katika kundi la Kikwa.


title: Kichumburung

text: Kichumburung ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wachumburung. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kichumburung imehesabiwa kuwa watu 69,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kichumburung iko katika kundi la Kikwa.


title: Kidagaare-Kusini

text: Kidagaare-Kusini ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wadagaare. Lugha hiyo ni tofauti na Kidagaare-Kaskazini nchini Burkina Faso. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kidagaare-Kusini imehesabiwa kuwa watu 700,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidagaare-Kusini iko katika kundi la Kigur.


title: Kidagbani

text: Kidagbani ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wadagbani. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kidagbani imehesabiwa kuwa watu 800,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidagbani iko katika kundi la Kigur.


title: Kidangme

text: Kidangme ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wadangme. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kidangme imehesabiwa kuwa watu 800,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidangme iko katika kundi la Kikwa.


title: Kideg

text: Kideg ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wadeg. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kideg nchini Ghana imehesabiwa kuwa watu 26,400. Pia kuna wasemaji 1100 nchini Cote d'Ivoire. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kideg iko katika kundi la Kigur.


title: Kidelo

text: Kidelo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana na Togo inayozungumzwa na Wadelo. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kidelo nchini Ghana imehesabiwa kuwa watu 10,900. Pia kuna wasemaji 5400 nchini Togo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidelo iko katika kundi la Kigur.


title: Kidompo

text: Kidompo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wadompo. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kidompo imehesabiwa kuwa watu 65 tu. Kwa hiyo inawezekana iko karibu kutoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidompo iko katika kundi la Kikwa.


title: Kidwang

text: Kidwang ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wadwang. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kidwang imehesabiwa kuwa watu 8200. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidwang iko katika kundi la Kikwa.


title: Kiewe

text: Kiewe ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana na Togo inayozungumzwa na Waewe. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kiewe nchini Ghana imehesabiwa kuwa watu 2,250,000. Pia kuna wasemaji 862,000 nchini Togo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiewe iko katika kundi la Kikwa.


title: Kifarefare

text: Kifarefare ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wafarefare. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kifarefare nchini Ghana imehesabiwa kuwa watu 820,000. Pia kuna wasemaji 25,100 nchini Burkina Faso. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kifarefare iko katika kundi la Kigur.


title: Kiga

text: Kiga ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Waga. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kiga imehesabiwa kuwa watu 600,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiga iko katika kundi la Kikwa.


title: Kigikyode

text: Kigikyode ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wagikyode. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kigikyode imehesabiwa kuwa watu 10,400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigikyode iko katika kundi la Kikwa.


title: Kigonja

text: Kigonja ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wagonja. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kigonja imehesabiwa kuwa watu 230,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigonja iko katika kundi la Kikwa.


title: Kigua

text: Kigua ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wagua. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kigua imehesabiwa kuwa watu 60,200. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigua iko katika kundi la Kikwa.


title: Kihanga

text: Neno au jina la Kihanga hurejea mambo mbalimbali, k.m.:


title: Kihanga (lugha)

text: Kihanga ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wahanga. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kihanga imehesabiwa kuwa watu 6800. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kihanga iko katika kundi la Kigur.


title: Orodha ya lugha za Cote d'Ivoire

text: Orodha hii inaorodhesha lugha za Cote d'Ivoire:


title: Kibakwe

text: Neno au jina la Kibakwe hurejea mambo mbalimbali tofauti, k.m.:


title: Kibeti (lugha)

text: Kibeti ni jina la lugha mbili tofauti, yaani:


title: Siasa ya Cote d'Ivoire

text: Serikali ya Côte d'Ivoire (Ivory Coast) inachukua nafasi katika mfumo wa uwakilishi wa uraisi katika jamhuri ya kidemokrasia, ambapo Rais wa Cote d'Ivoire ni mkuu wa nchi na vilevile ni kiongozi wa serikali, na inafuata mfumo wa vyama vingi. Nguvu ya kiutendaji hutimizwa na serikali tu. Suala la utunzi wa sheria hutekelezwa kwa njia ya serikali yenyewe au bunge.


title: Siasa ya Cote d'Ivoire

text: Mji mkuu rasmi tangu 1983 ni Yamoussoukro; hata hivyo, Abidjan unabaki kuwa kitovu cha utawala. Nchi nyingi huweka balozi zao mjini Abidjan, ijapokuwa baadhi yao (ikiwa ni pamoja na Uingereza) wamefunga harakati zao kwa sababu ya fujo zinaoendelea na ushambuliaji dhidi ya Wazungu. Wakazi wanaendelea kupata shida kwa kufuatia vita ya wenyewe kwa wenyewe inayoendelea.


title: Siasa ya Cote d'Ivoire

text: Shirika la kimataifa la haki za binadamu limeng'amu matatizo ya uchukuliwaji mateka wa watu ambao si wapiganaji pande zote mbili na uchipukaji upya wa utumwa wa watoto katika uzalishaji ya kakao. Tangu tukio la 19 Septemba 2002, vita ya wenyewe ilivyoisha, na upande wa kaskazini wa nchi ukawa umechukuliwa na waasi, Vikosi Vipya (FN).


title: Siasa ya Cote d'Ivoire

text: Uchaguzi mpya wa rais ulikuwa unatarajiwa ufanyika mnamo mwezi wa Oktoba 2005. Hata hivyo, uchaguzi huu mpya haukuweza kufanya kwa muda uliotakikana kwa kufuatia kucheleweshwa kwa maandalizi na ukaghailishwa hadi mnamo mwezi wa Oktoba 2006 baada ya makubaliano ya pande zote mbili za vyama hasimu kuafikiana. Baada ya uchelewesho wa muda mrefu, hatimaye uchaguzi ukafanyika mnamo 2010.


title: Orodha ya Vyuo Vikuu vya Cote d'Ivoire

text: Hii ni orodha ya vyuo vikuu katika nchi ya Cote d'Ivoire.


title: Nassir Nuh Abdi

text: Nassir Nuh Abdi ni mwanasiasa kutoka Kenya. Yeye ni mwananchama wa Orange Democratic Movement na alichaguliwa kuwakilisha eneo bunge la Bura katika Bunge la Kumi la Kenya katika uchaguzi uliofanyika mwaka wa 2007. Amezaliwa katika eneo la bangale,tana river


title: Orodha ya miji ya Cote d'Ivoire

text: Hii ni orodha ya miji ya nchi ya Cote d'Ivoire yenye angalau idadi ya wakazi 50,000 (2012).


title: Eliewaha Mshana

text: Eliewaha E. Mshana alikuwa ni mwanzilishi wa Dayosisi ya Pare, Kanisa la Kiinjili la Kilutheri Tanzania na askofu wake wa kwanza.


title: Eliewaha Mshana

text: Dayosisi ya Pare ilizaliwa kutoka Dayosisi ya Kaskazini ambayo ilikuwa inaongozwa na Marehemu Askofu Stephano Moshi.


title: Eliewaha Mshana

text: Kabla kuwa askofu Mshana alikuwa mwalimu wa theolojia na mkuu wa Chuo cha Theolojia Makumira ya KKKT hadi 1972.


title: Eliewaha Mshana

text: Katika nafasi yake ya uaskofu alisisitiza tofauti kati ya dini na siasa wakati viongozi wengine wa makanisa ya Tanzania walielekea kuunganisha wito wa kanisa na wito wa siasa ya Nyerere.


title: Panya-miti

text: Panya-miti ni wanyama wadogo wa familia Gliridae. Spishi nyingi hupanda miti na huishi katika matundu ya mti au matago ya ndege. Wanyama hawa wanafanana na kindi wadogo. Urefu wa mwili wao ni kutoka mnamo sm 8 hadi sm 20 na wana mkia wenye urefu karibu na mwili. Rangi yao ni kahawia, kijivu au nyeusi na chini nyeupe kwa kawaida. Spishi nyingine zina mabaka. Hula beri, matunda na makokwa hasa lakini maua, majani, gamba la mti, wadudu na mayai pia. Jike huzaa hadi zaidi ya watoto 10.


title: Panya-miti

text: Panya-miti wa kulika alikuwa huliwa sana na Warumi wa kale. Siku hizi bado huliwa huko Slovenia


title: Valentinus

text: Valentinus (Terni, Italia, 176 hivi - Roma, 14 Februari 273) ni jina la Mkristo mfiadini , padri au askofu wa Terni, ambaye anaheshimiwa kama mtakatifu katika Kanisa Katoliki, lakini pia na Waorthodoksi, Waanglikana na Walutheri kadhaa.


title: Valentinus

text: Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 14 Februari ya kila mwaka ("Valentine's Day").


title: Valentinus

text: Historia yake inawezekana inamchanganya na Valentinus mwingine, padri wa karne ya 3 huko Roma, aliyeuawa mwaka 269 katika mazingira yaleyale.


title: Valentinus

text: Kuna hadithi mbalimbali juu yake.


title: Valentinus

text: Hadithi mojawapo inasema Valentinus aliandika barua kwa binti aliyekuja kumsalimia gerezani; mwisho wa barua alihitimisha kwa maneno haya: "Kutoka kwa Valentinus wako".


title: Valentinus

text: Toka hapo Valentinus anakumbukwa kama mtetezi wa wapendanao na sikukuu yake kuadhimishwa kote duniani.


title: Kindi (mnyama)

text: Kindi ni wanyama wadogo wa familia Sciuridae. Spishi nyingine huitwa kidiri au kuchakulo. Wanatokea Amerika, Ulaya, Asia na Afrika na wamewasilishwa katika Australia. Takriban spishi zote huishi mitini, lakini kuchakulo huishi ardhini. Mkia wa kindi una urefu karibu na ule wa mwili, pengine zaidi. Hula mbegu, makokwa, matunda, nyoga, matumba na machipukizi. Wakati ambapo chakula cha kimea ni adimu, kindi hula chakula cha kinyama pia, k.f. wadudu, mayai, ndege wadogo, makinda ya nyoka na wagugunaji wadogo. Spishi kadhaa za tropiki hula wadudu kushinda chakula cha kimea.


title: Kamendegere

text: Kamendegere ni wanyama wakubwa kiasi wa jenasi "Pedetes", jenasi pekee wa familia Pedetidae, ambao wanafanana na sungura wenye miguu ya nyuma mirefu au hata na kanguru mdogo, lakini hawana mnasaba na wanyama hawa. Rangi yao ni hudhurungi juu na nyeupe chini. Wanatokea nyika za Afrika ya Kusini na ya Mashariki. Hukiakia usiku; wakati wa mchana hupumzika katika matundu yao ambayo wayachimba wenyewe. Hula mimea, mizizi na pengine wadudu. Jike huzaa mwaka mzima, mtoto mmoja kwa mara na mara tatu kwa mwaka.


title: Kijwira-Pepesa

text: Kijwira-Pepesa ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wajwira na Wapepesa. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kijwira-Pepesa imehesabiwa kuwa watu 18,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kijwira-Pepesa iko katika kundi la Kikwa.


title: Kikamara

text: Kikamara ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wakamara. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kikamara imehesabiwa kuwa watu 3000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikamara iko katika kundi la Kigur.


title: Kikantosi

text: Kikantosi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wakantosi. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kikantosi imehesabiwa kuwa watu 2300. Pia kuna wasemaji wachache nchini Burkina Faso. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikantosi iko katika kundi la Kigur.


title: Kikasem

text: Kikasem ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana na Burkina Faso inayozungumzwa na Wakasem. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kikasem nchini Ghana imehesabiwa kuwa watu 130,000. Pia kuna wasemaji 120,000 nchini Burkina Faso. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikasem iko katika kundi la Kigur.


title: Kikonkomba

text: Kikonkomba ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana na Togo inayozungumzwa na Wakonkomba. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kikonkomba nchini Ghana imehesabiwa kuwa watu 500,000. Pia kuna wasemaji 50,100 nchini Togo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikonkomba iko katika kundi la Kigur.


title: Kikonni

text: Kikonni ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wakonni. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kikonni imehesabiwa kuwa watu 3800. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikonni iko katika kundi la Kigur.


title: Kikplang

text: Kikplang ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wakplang. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kikplang imehesabiwa kuwa watu 1600. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikplang iko katika kundi la Kikwa.


title: Kikrache

text: Kikrache ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wakrache. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kikrache imehesabiwa kuwa watu 58,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikrache iko katika kundi la Kikwa.


title: Kikulango-Bondoukou

text: Kikulango-Bondoukou ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire na Ghana inayozungumzwa na Wakulango. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kikulango-Bondoukou nchini Cote d'Ivoire imehesabiwa kuwa watu 77,000. Pia kuna wasemaji 27,000 nchini Ghana. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikulango-Bondoukou iko katika kundi la Kigur.


title: Kikulango-Bouna

text: Kikulango-Bouna ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire na Ghana inayozungumzwa na Wakulango. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kikulango-Bouna nchini Cote d'Ivoire imehesabiwa kuwa watu 142,000. Pia kuna wasemaji 15,500 nchini Ghana. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikulango-Bouna iko katika kundi la Kigur.


title: Kikusaal

text: Kikusaal ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wakusaal. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kikusaal nchini Ghana imehesabiwa kuwa watu 420,000. Pia kuna wasemaji 17,000 nchini Burkina Faso. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikusaal iko katika kundi la Kigur.


title: Kilarteh

text: Kilarteh ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Walarteh. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kilarteh imehesabiwa kuwa watu 74,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilarteh iko katika kundi la Kikwa.


title: Kilelemi

text: Kilelemi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Walelemi. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kilelemi imehesabiwa kuwa watu 48,900. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilelemi iko katika kundi la Kikwa.


title: Kiligbi

text: Kiligbi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Waligbi. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kiligbi imehesabiwa kuwa watu 15,000. Pia kuna wasemaji 4000 nchini Cote d'Ivoire. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiligbi iko katika kundi la Kimande.


title: Kilogba

text: Kilogba ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Walogba. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kilogba imehesabiwa kuwa watu 7500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilogba iko katika kundi la Kikwa.


title: Kimampruli

text: Kimampruli ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wamampruli. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kimampruli nchini Ghana imehesabiwa kuwa watu 220,000. Pia kuna wasemaji wachache nchini Togo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimampruli iko katika kundi la Kigur.


title: Kinafaanra

text: Kinafaanra ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wanafaanra. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kinafaanra nchini Ghana imehesabiwa kuwa watu 61,000. Pia kuna wasemaji wachache nchini Cote d'Ivoire. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinafaanra iko katika kundi la Kigur.


title: Kinawdm

text: Kinawdm ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo na Ghana inayozungumzwa na Wanawdm. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kinawdm nchini Togo imehesabiwa kuwa watu 146,000. Pia kuna wasemaji nchini Ghana; idadi yao haijahesabika. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinawdm iko katika kundi la Kigur.


title: Manabii Wadogo

text: Manabii Wadogo (kwa Kiebrania תרי עשר, Trei Asar, "Thenashara") ni kimojawapo kati ya vitabu 16 vya kinabii vya Biblia ya Kiebrania.


title: Manabii Wadogo

text: Katika Biblia ya Kikristo kila nabii anahesabiwa peke yake, hivyo vitabu ni 12, kama ifuatavyo:


title: Manabii Wadogo

text: Wanaitwa wadogo kutokana na ufupi wa vitabu vyao, ambavyo vinavyochukua sura 1 hadi 14 tu, bila ya kumaanisha umuhimu wao ni mdogo.


title: Kindi Mrukaji

text: Kindi warukaji ni wanyama wadogo hadi wakubwa kiasi wa familia Anomaluridae. Wanatokea misitu ya Afrika kusini kwa Sahara. Kuna kindi warukaji huko Asia pia, lakini jamii hizi hazina mnasaba. Wale wa Afrika wana ngozi kati ya miguu ya mbele na ya nyuma, isipokuwa spishi moja, kindi mkia-magamba. Upande wa chini wa msingo wa mkia wao mrefu una mistari miwili ya magamba yenye ncha kali yanayomsaidia mnyama ili kupanda juu ya miti. Rangi yao ni kijivu, kahawia, kahawiachekundu au hudhurungi. Hula matunda, makokwa, maua na majani na pengine wadudu pia.


title: Kinawuri

text: Kinawuri ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wanawuri. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kinawuri imehesabiwa kuwa watu 14,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinawuri iko katika kundi la Kikwa.


title: Kinchumbulu

text: Kinchumbulu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wanchumbulu. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kinchumbulu imehesabiwa kuwa watu 1800. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinchumbulu iko katika kundi la Kikwa.


title: Kinkonya

text: Kinkonya ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wankonya. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kinkonya imehesabiwa kuwa watu 28,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinkonya iko katika kundi la Kikwa.


title: Kintcham

text: Kintcham ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo na Ghana inayozungumzwa na Wantcham. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kintcham nchini Togo imehesabiwa kuwa watu 100,000. Pia kuna wasemaji 57,000 nchini Ghana. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kintcham iko katika kundi la Kigur.


title: Kinyangbo

text: Kinyangbo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wanyangbo. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kinyangbo imehesabiwa kuwa watu 6400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinyangbo iko katika kundi la Kikwa.


title: Kinzema

text: Kinzema ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana na Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wanzema. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kinzema nchini Ghana imehesabiwa kuwa watu 262,000. Pia kuna wasemaji 66,700 nchini Cote d'Ivoire. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinzema iko katika kundi la Kikwa.


title: Kipaasaal

text: Kipaasaal ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wapaasaal. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kipaasaal imehesabiwa kuwa watu 36,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipaasaal iko katika kundi la Kigur.


title: Kisafaliba

text: Kisafaliba ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wasafaliba. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kisafaliba imehesabiwa kuwa watu 4000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisafaliba iko katika kundi la Kigur.


title: Kisehwi

text: Kisehwi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wasehwi. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kisehwi imehesabiwa kuwa watu 250,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisehwi iko katika kundi la Kikwa.


title: Kisekpele

text: Kisekpele ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wasekpele. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kisekpele imehesabiwa kuwa watu 23,400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisekpele iko katika kundi la Kikwa.


title: Kiselee

text: Kiselee ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Waselee. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kiselee imehesabiwa kuwa watu 11,300. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiselee iko katika kundi la Kikwa.


title: Kisisaala-Magharibi

text: Kisisaala-Magharibi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wasisaala. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kisisaala-Magharibi imehesabiwa kuwa watu 30,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisisaala-Magharibi iko katika kundi la Kigur.


title: Kisisaala-Tumulung

text: Kisisaala-Tumulung ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wasisaala. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kisisaala-Tumulung imehesabiwa kuwa watu 105,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisisaala-Tumulung iko katika kundi la Kigur.


title: Kisiwu

text: Kisiwu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wasiwu. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kisiwu imehesabiwa kuwa watu 27,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisiwu iko katika kundi la Kikwa.


title: Kitafi

text: Kitafi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Watafi. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kitafi imehesabiwa kuwa watu 4400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitafi iko katika kundi la Kikwa.


title: Kitampulma

text: Kitampulma ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Watampulma. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kitampulma imehesabiwa kuwa watu 16,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitampulma iko katika kundi la Kigur.


title: Kituwuli

text: Kituwuli ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Watuwuli. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kituwuli imehesabiwa kuwa watu 11,400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kituwuli iko katika kundi la Kikwa.


title: Kivagla

text: Kivagla ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wavagla. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kivagla imehesabiwa kuwa watu 13,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kivagla iko katika kundi la Kigur.


title: Kiwali (Ghana)

text: Kiwali ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wawali. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kiwali imehesabiwa kuwa watu 138,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwali iko katika kundi la Kigur.


title: Kiwasa

text: Kiwasa ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wawasa. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kiwasa imehesabiwa kuwa watu 309,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwasa iko katika kundi la Kikwa.


title: Kiakaselem

text: Kiakaselem ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo inayozungumzwa na Waakaselem. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kiakaselem imehesabiwa kuwa watu 47,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiakaselem iko katika kundi la Kigur.


title: Kiakebu

text: Kiakebu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo inayozungumzwa na Waakebu. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kiakebu imehesabiwa kuwa watu 56,400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiakebu iko katika kundi la Kikwa.


title: Kibago-Kusuntu

text: Kibago-Kusuntu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo inayozungumzwa na Wabago-Kusuntu. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kibago-Kusuntu imehesabiwa kuwa watu 7500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibago-Kusuntu iko katika kundi la Kigur.


title: Kiginyanga

text: Kiginyanga ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo inayozungumzwa na Waginyanga. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiginyanga imehesabiwa kuwa watu 12,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiginyanga iko katika kundi la Kikwa.


title: Kiigo

text: Kiigo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo inayozungumzwa na Waigo. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kiigo imehesabiwa kuwa watu 6000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiigo iko katika kundi la Kikwa.


title: Kikpessi

text: Kikpessi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo inayozungumzwa na Wakpessi. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kikpessi ilihesabiwa kuwa watu 4000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikpessi iko katika kundi la Kikwa.


title: Kimoba

text: Kimoba ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo inayozungumzwa na Wamoba. Isichanganywe na Kibimoba cha Ghana; ingawa lugha hizo mbili zinafanana, hazielewekani. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kimoba imehesabiwa kuwa watu 189,000. Pia kuna wasemaji 1800 nchini Burkina Faso. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimoba iko katika kundi la Kigur.


title: Kimoore

text: Kimoore (pia Kimossi) ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Burkina Faso inayozungumzwa na Wamoore. Idadi ya wasemaji wa Kimoore nchini Burkina Faso imehesabiwa kuwa watu milioni tano. Pia kuna wasemaji 19,700 nchini Togo, wasemaji 17,000 nchini Mali na wasemaji wachache nchini Ghana, Benin, Cote d'Ivoire na Senegal. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimoore iko katika kundi la Kigur.


title: Kiwudu

text: Kiwudu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo inayozungumzwa na Wawudu. Idadi ya wasemaji wa Kiwudu imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwudu iko katika kundi la Kikwa.


title: Ndezi

text: Ndezi ni wagugunaji wakubwa wa familia Thryonomyidae ambao wana mnasaba karibu kiasi na nungunungu. Wanatokea mahali panyevu pa Afrika kusini kwa Sahara. Wamo miongoni mwa wagugunaji kubwa kabisa duniani. Mwili wao una urefu wa sm 35-60 na uzito wa kg 6-10. Wana manyoya magumu yenye rangi ya kahawa na vidoa kijivu na njano. Hula manyasi ya maji porini lakini katika maeneo ya kilimo hula mimea ya shamba kama muwa, muhogo n.k. Wanaweza kudidimiza hasara kubwa. Ndezi hufugwa sana huko Benini na Togo, na hata nchini Kameruni, Kodivaa, Gaboni, Gana, Nijeria, Senegali na Kongo wakulima wahimizwa kufuga wanyama hawa. Nyama yao ni nzuri sana.


title: Udongo

text: Udongo (pia: ardhi) ni sehemu ya juu kwenye uso wa nchi ambako mimea huweza kuota. Nao hutumiwa kwa kilimo.


title: Udongo

text: Udongo wenyewe ni mchanganyiko wa vipande vidogo vya mwamba na madini yaliyosagwa pamoja na mata ogania kama mboji (mabaki ya mimea na wanyama yaliyooza) na pia wadudu na vijidudu vinavyoishi ndani yake. Udongo huwa pia na hewa na maji ndani yake zinazojaza nafasi kati ya vipande vidogo vya mwamba.


title: Udongo

text: Kiasi chake kikubwa ni vipande vidogo vyenye asili ya mwamba au madini. Mwamba huvunjwa na maji, upepo na kutokana na athari ya joto / baridi kwa njia ya mmomonyoko. Hivi vipande vinaweza kuwa vidogo sana na kuonekana laini kama udongo wa ufinyanzi; au vigumu vyenye pembe kama punje za mchanga.


title: Udongo

text: Udongo hupatikana kama tabaka juu ya mwamba unaofanya ganda la dunia. Mpaka wa chini wa udongo ni pale ambako mwamba mtupu unaanza; mpaka wa juu ni uso wa ardhi. Tabaka la udongo linaweza kuwa na unene wa kilomita kadhaa au sentimita chache tu.


title: Udongo

text: Udongo mzuri huwa ndani yake na matabaka A-B-C pamoja na tabaka ya mata ogania juu yake.


title: Udongo

text: O) Mata Ogania: katika mchoro huu 2 sentimita za juu ambazo ni majani makavu na sehemu nyingine za mimea zilizokufa au kuanguka chini; hazikuoza bado kikamilifu lakini zinaendelea kuoza. Wadudu wengi wanaishi hapa wanaoendelea kuozesha mata hii.


title: Udongo

text: A) Udongo wa juu: Tabaka ya udongo yenye kiasi kikubwa cha mada ogania ndani yake. Ndani yake kuna minyoo na vijidudu wengi wanaoendelea kula na kubadilisha mabaki ya majani yaliyomo mle kuwa madini au kampaundi ogania sahili zaidi. Kwa kazi yao wanasababisha kuwepo kwa mashimo na nafasi ndogo ndani ya udongo wa juu. Nafasi hizi zinasaidia kuingia na kutoka kwa gesi na kiowevu. Kutokana na uwingi wa viumbehai hivi vidogo udongo wa juu una uwezo wa kutunza maji ya mvua ndani ya nafasi zake. Hii yote ni muhimu kwa kustawi wa mimea inayotandiza hapa mizizi yao.


title: Udongo

text: Kwa lugha nyingine kuwepo kwa viumbehai hivi vidogo ni muhimu kwa rutuba ya udongo. Uhaba wa mata ogania unasababisha pia uhaba wa viumbehai ndani ya udongo wa juu unaokosa rutuba jinsi ilivyo jangwani.


title: Udongo

text: Katika tabaka la udongo wa juu maji ya mvua yanapita haraka zaidi na kwa hiyo madini yeyushi kama chuma, alumini, chumvi mbalimbali na mengine kutegemeana na uwingi wa mvua na hali ya udongo chini yake kiasi cha madini haya yanaweza kuwa haba zaidi.


title: Udongo

text: B) Udongo wa chini: katika tabaka hii madini yaliyoyeyushwa katika udongo wa juu yanakusanyika. Hapo ni sababu ya kwamba kulima shamba kunaongeza rutuba maana kazi ya kuchimba inapelekea madini yaliyozama chini kwenda juu.


title: Udongo

text: C) Mwamba mzazi: hii ni tabaka ya mwamba isiymegeka bado. Unaitwa mwamba "mzazi" kwa sababu vipande vidogo vya matabaka ya juu vya asili hapo; kwa hiyo mwamba mzazi una tabia nyingi za kikemia sawa na udongo wa juu.


title: Udongo

text: Mizizi mirefu ya miti inaendelea kufika hadi sehemu ya juu ya mwamba mzazi na kutafuta hapa madini yeyushi yalizozama chini zaidi. Kwa njia hiyo inachangia mmomonyoko wa sehemu hii hata kama imefunikwa na udongo.


title: Elimu nchini Cote d'Ivoire

text: Elimu nchini Côte d'Ivoire inaendelea kukabiliwa na changamoto nyingi. Kiwango cha wanaojua kusoma na kuandika kwa watu wazima bado kipo chini: mnamo 2000, ilikadiriwa kwamba 48.7% ya jumla ya wakazi wanajua kusoma na kuandika (60.8% ya wanaume na 38.6% ya wasichana).


title: Elimu nchini Cote d'Ivoire

text: Mfumo wa elimu yao umegawanyika katika hatua tatu: shule ya msingi hudumu kwa miaka sita, inapelekea kupata cheti cha masomo ya msingi; shule ya secondari hudumu kwa miaka saba, inapelekea kupata cheti kuhitimu masomo hayo. Elimu ya chuo kikuu, inapatikana mjini Abidjan tu, katika kilele cha shahada. Idadi kubwa ya taasisi za masuala ya kiufundi na mafunzo wa ualimu nayo hutolewa baada ya elimu ya msingi na sekondari pia. Kulikuwa hakuna mfumo wa elimu ya watu wazima, ijapokuwa watu wazima wengi huudhuria kozi mbalimbali nyakati za usiku, katika maeneo ya vijijini, wanapata elimu yao ya kujua kusoma na kuandika na maelekezo mengine kwa kupitia redio.


title: Elimu nchini Cote d'Ivoire

text: Mashulu mengi ya umma yalikuwa yakitoa ukufunzi bure, ijapokuwa wanafunzi hulipa ada ya kiingilio cha awali na kununua sare. Huduma nyingi ilikuwa bure, na baadhi ya wanafunzi wanapata udhamini na serikali, kikawaida hufanya mrejesho kwa kuwapa ajira serikalini baada ya kuhitimu.


title: Elimu nchini Cote d'Ivoire

text: Makadiro yaliyofanywa mwaka wa 1980 inaonesha kwamba asilimia 14 ya mshule ya msingi na asilimia 29 ya mashule yasekondari yalikuwa ya watu binafsi. Mengi yao yalikuwa mashule ya Katoliki, iliyokuwa ikifanyiwa kazi na walimu wa kidini na walimu wa kawaida, na sehemu ya mshahara inatolewa ruzuku kutoka serikalini.


title: Elimu nchini Cote d'Ivoire

text: Mashule ya Wakatoliki yalikuwa yakifanya kazi zake mjini kusini na mshariki, lakini pia yalikuwa yakipatikana huko sehemu zingine za nchi. Mafunzo ya kidini yalikuwa hayaruhusiwi katika mashule ya serikali. Mashule ya Kiislamu yalikuwa maarufu huko mjini kaskazini na yalikuwa huru, lakini yalikuwa hayaungwi mkono na serikali. Baadhi ya wanafunzi huudhuria mashule yote ya Kiislamu na umma vilevile.


title: Orodha ya lugha za Jamhuri ya Kongo

text: Orodha hii inaorodhesha lugha za Jamhuri ya Kongo:


title: Airbus

text: Airbus SAS ni kampuni kubwa ya kutengeneza eropleni katika Ulaya na moja ya makampuni makubwa duniani katika fani hii.


title: Airbus

text: Kwa jumla imeajiri watu 50,000 katika nchi mbalimbali na hasa katika viwanda vyake huko Ufaransa, Ujerumani, Uingereza na Hispania.


title: Airbus

text: Tangu mwaka 2001 Airbus imekuwa kampuni inayotengeneza ndege za kusafirisha abiria nyingi duniani. Ni hasa aina mbalimbali kama vile Airbus A300, Airbus A310 au Airbus A320. Tangu mwaka 2007 Airbus A380 ni ndege kubwa kabisa ya kubeba abiria duniani.


title: Airbus

text: Kampuni ya Airbus ni tokeo la harakati la kuunganisha makampuni madogo zaidi katika Ulaya kwa shabaha ya kuweza kushindana na makampuni makubwa ya kutengeneza ndege ya Marekani kama vile Boeing na McDonnell Douglas.


title: Airbus

text: Chanzo cha Airbus kilikuwa maungano ya makampuni ya Kijerumani kwa upande mmoja na shirikisho la makampuni ya Kifaransa. Makampuni mengine kutoka Hispania na Uingereza yalijiunga nao na mwanzoni serikali za nchi hizi zilishika asilimia kubwa ya hisa isipokuwa Ujerumani ambako kampuni la Daimler ilishika hisa za taifa hili. Hadi mwaka 2001 Wajerumani na Wafaransa walishika kila asilimia 37.9 za hisa zote, Waingereza asiilimia 20 na Wahispania 4.2.


title: Airbus

text: Baadaye washiriki wote waliungana kwa kuunda kampuni la EADS (European Aeronautic Defence and Space Company) ambayo sasa ni kampuni mama ya Airbus.


title: Airbus

text: Airbus inatengeneza pia modeli mbalimbali za ndege za usafiri wa kijeshi. Sehemu ya hizi zinafanana na modeli za kiraia zilizibadilishwa kwa mahitaji ya kijeshi lanini nyingine zimetengenezwa hasa kwa makusudi ya kijeshi. Airbus haijengi ndege za kutuopa mabomu au ya kushambulia ndege nyingine.


title: Boeing

text: Boeing ni kampuni nchini Marekani ya kutengeneza eropleni, helikopta, roketi na vifaa vingine kwa matumizi ya kiraia na ya kijeshi kwa usafiri wa hewani na kwenye anga la nje. Ni kampuni kubwa duniani ya aina hii; katika utengenezaji wa ndege za abiria pekee ina nafasi ya pili baada ya Airbus ya Ulaya.


title: Boeing

text: Makao makuu ya kampuni yalikuwepo Seattle, Washington lakini tangu 2001 yalihamishwa kwenda Chicago.


title: Boeing

text: Modeli za Boeing zinazojulikana sana ni pamoja na


title: Catholic Encyclopedia

text: Catholic Encyclopedia, au Old Catholic Encyclopedia au Original Catholic Encyclopedia, ni kamusi elezo ya Kiingereza kutoka Marekani ambayo inafafanua vidahizo kuhusu Kanisa Katoliki.


title: Catholic Encyclopedia

text: Gombo la kwanza lilitolewa mnamo Machi 1907. . Toleo hili linapatikana katika intaneti kwa wasomaji wote.


title: Historia ya Kanisa Katoliki

text: Kanisa Katoliki likiwa la zamani (Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki wanashiriki sifa hiyo) na kubwa kuliko madhehebu yote ya Ukristo, historia yake inashika sehemu muhimu ya historia ya Kanisa lote duniani tangu lilipoanza mwaka 30 hivi BK hadi leo.


title: Historia ya Kanisa Katoliki

text: Baada ya Yesu Kristo kuhubiri na kukusanya wafuasi kati ya Wayahudi wa karne ya 1, hao walitumwa naye duniani kote, hasa wanaume 12 aliowaita Mitume, yaani "waliotumwa".


title: Historia ya Kanisa Katoliki

text: Waandamizi wao katika uongozi wa Kanisa walianza kuitwa maaskofu, na kati yao yule wa Roma alizidi kushika nafasi ya pekee kwa sababu Mtume Petro alifia dini katika mji huo kutokana na dhuluma dhidi ya Ukristo ambayo ilianzishwa na Kaisari Nero (mwaka 64) na kuendelea kwa kwikwi hadi ilipokomeshwa na Kaisari Konstantino Mkuu aliyetangaza huko Milano uhuru wa dini kwa wananchi wote (313).


title: Historia ya Kanisa Katoliki

text: Dhuluma haikufaulu kuzuia uenezi wa dini hiyo mpya katika dola la Roma.


title: Historia ya Kanisa Katoliki

text: Mwishoni mwa karne ya 2, maaskofu walianza kukusanyika katika sinodi ili kuamua kuhusu masuala ya imani n.k. Mwaka 325 Konstantino aliitisha huko Nisea mtaguso mkuu wa kwanza wa maaskofu wote ili kurudisha umoja wa Kanisa uliovurugwa na uzushi wa Ario kuhusu Yesu Kristo.


title: Historia ya Kanisa Katoliki

text: Mwaka 380 Kaisari Theodosius I alifanya Ukristo wa Kikatoliki kuwa dini rasmi ya dola hilo kubwa lililoendelea kwa namna tofauti mashariki na magharibi kwa karne nyingi zilizofuata. Ushindi huo ulifanya wengi watamani vyeo ndani ya Kanisa, kwa kuwa viliendana sasa na heshima na mali: hivyo ubora ulipungua. Kabla yake Armenia ilikuwa nchi ya kwanza kupokea Ukristo kama dini ya taifa (301).


title: Historia ya Kanisa Katoliki

text: Ushindani kati ya majimbo makuu muhimu zaidi (Roma, Konstantinopoli, Aleksandria, Antiokia na Yerusalemu) ulisababisha mafarakano makuu (431, 451, 1054) yaliyoacha Kanisa Katoliki katika Ulaya magharibi karibu peke yake.


title: Historia ya Kanisa Katoliki

text: Huko, katika fujo iliyosababishwa na makabila yasiyostaarabika ya Wagermanik walioteka maeneo yote ya magharibi, lilichukua jukumu la kuokoa ustaarabu wa Ugiriki wa Kale na Roma ya Kale uliokwishaathiriwa na Ukristo kwa kiasi kikubwa.


title: Historia ya Kanisa Katoliki

text: Katika juhudi hizo, monasteri za Wabenedikto na wamisionari waliotumwa katika Ulaya nzima walitoa mchango mkubwa, pamoja na ule wa Karolo Mkuu, mfalme wa Wafaranki, kabila la Kigerumanik muhimu zaidi katika historia, ambalo lilikuwa la kwanza kuingia Kanisa Katoliki moja kwa moja bila kupitia Ukristo wa Kiario.


title: Historia ya Kanisa Katoliki

text: Karolo alitawazwa na Papa Leo III kuwa Kaisari wa magharibi (800). Ushirikiano kati ya Mapapa na Makaisari wa Dola Takatifu la Kiroma (Ujerumani wa leo na nchi za kandokando) ulikuwa na mafanikio kadhaa na matatizo mengi zaidi na zaidi.


title: Historia ya Kanisa Katoliki

text: Baada ya Uislamu kuanza katika karne ya 7 na kuteka maeneo mengi ya Kikristo, Kanisa Katoliki liliona wajibu wake kuitikia maombi ya Wakristo waliohitaji msaada dhidi ya dhuluma iliyolenga kuwafanya wasilimu. Ndiyo chanzo cha Vita vya msalaba vilivyotawala karne zilizofuata.


title: Historia ya Kanisa Katoliki

text: Wengi wanaona karne ya 13 kuwa kilele cha matunda wa Kanisa Katoliki katika kulea upya Ulaya magharibi kwa kuzaa hasa mashirika ya ombaomba ya Fransisko wa Asizi na Dominiko Guzman, mitindo mipya ya sanaa, pamoja na vyuo vikuu walipostawi walimu wa Kanisa kama Thoma wa Akwino na Bonaventura.


title: Historia ya Kanisa Katoliki

text: Utaifa, uliotokea Ulaya magharibi kuanzia ufalme wa Ufaransa katika karne ya 14, ulivuruga umoja wa Kanisa kiasi kwamba kwanza Mapapa waliishi Avignon, mbali na Roma, kwa miaka 69 (1309-1378), halafu kwa miaka 38 (1378-1409) kukawa na Farakano la Kanisa la Magharibi, waamini wengine wakimfuata Papa wa Roma na wengine Antipapa wa Avignon wakidhani ndiye Papa wa kweli.


title: Historia ya Kanisa Katoliki

text: Mambo hayo na makwazo mengine, yaliyofanya wengi wadai bila mafanikio urekebisho wa Kanisa tangu karne za nyuma, hatimaye yalichangia katika karne ya 16 ustawi wa Matengenezo ya Kiprotestanti ambayo yalitenga na Papa sehemu kubwa ya Ulaya Kaskazini na kuvunjikavunjika katika madhehebu mengi. Hapo juhudi za urekebisho wa Kikatoliki ziliongezeka na kuleta hali mpya hasa baada ya Mtaguso wa Trento (1545-1563).


title: Historia ya Kanisa Katoliki

text: Kabla ya hapo, uvumbuzi wa njia za baharini za kufikia Amerika (1492), bara lililokuwa halijulikani na Wakristo, na Asia mashariki, ulichochea upya umisionari. Kwa kuwa nchi zilizoshika kwa kiasi kikubwa maeneo mapya duniani kote wakati huo zilikuwa za Kikatoliki (Hispania na Ureno), Kanisa kwa kutumia hasa mashirika ya kitawa liliweza kufidia upungufu uliosababishwa na Uprotestanti.


title: Historia ya Kanisa Katoliki

text: Upinzani dhidi yake uliojitokeza katika Matengenezo hayo, ulizidi kupata nguvu katika Zama za Mwangaza na Mapinduzi ya Kifaransa (karne ya 18), halafu katika Ukomunisti ulioenea kutoka Urusi hadi thuluthi moja ya dunia (karne ya 20) na kuua Wakatoliki milioni kadhaa (mbali na Waorthodoksi wengi zaidi).


title: Historia ya Kanisa Katoliki

text: Mbele ya changamoto hizo, Mtaguso wa pili wa Vatikano (1962-1965) ulielekeza njia mpya za kuendeleza Ukristo katika ulimwengu wa kisasa.


title: Historia ya Kanisa Katoliki

text: Kwa mtazamo wa imani, historia hiyo yote inaonyesha upande mmoja udhaifu na ukosefu wa Wakatoliki hata katika ngazi za juu, lakini pia uwezo wa neema ya Mungu wa kuleta watakatifu wapya katika mazingira yoyote.


title: Orodha ya lugha za Jamhuri ya Afrika ya Kati

text: Orodha hii inaorodhesha lugha za Jamhuri ya Afrika ya Kati:


title: Mariupol

text: Mariupol (Kiukreni — Маріуполь, Kiingereza — Mariupol) — ni mji katika kusini mashariki mwa sehemu Ukraine, bandari katika bahari ya Azov. Mariupol iko katika oblast Donetsk. kihistoria ya katikati ya mji iko katika makutano ya mito na Kalmius Kalchik katika Bahari ya Azov.


title: Mariupol

text: jina ya kisasa ya «Mariupol» linatokana na neno «poli» (kwa Kigiriki «Πόλη» — «mji») na maana yake ni «mji wa Maria» (kwa heshima ya kiti cha enzi heiress Maria Fedorovna).


title: Mariupol

text: Mariupol ilianzishwa katika karne ya kumi na sita kama post Cossack walinzi («zimovnik») iitwayo «Domakha», na baadaye kama ngome Cossack inayoitwa «Kalmius» (jina lake baada ya mto iko hapa), na 1611 kuwa kituo cha utawala wa Kalmius " Palanca "- kitengo cha utawala wa Cossacks Kiukreni. Katika 1774 eneo la mji wa kisasa kuwa ni sehemu ya Dola ya Kirusi, kwa mujibu wa Mkataba wa Amani Küçük Kaynarca. Katika 1778 hapa ilianzishwa mji wa kwanza wa Donbass — Pavlovsk, alitokea kanisa la kwanza. Mwaka mmoja baadaye tsarist serikali ya Russia iliamua kumhamisha hapa Wagiriki 18,408 kutoka Crimea, kwa sababu walikuwa wamekandamizwa na Tatars huko. Makazi mapya ya Crimean Wagiriki ilikuwa inaongozwa na Ignatius Metropolitan, ambaye aliongoza mji kwa muda mrefu baada ya. Kutoka 29 Septemba 1779 mji ina jina lake la sasa — Mariupol.


title: Mariupol

text: Kwa ajili ya mji wa muda mrefu ilikuwa sehemu ya kipekee ya Wagiriki makazi, na maendeleo kama kituo kubwa kwa ajili ya biashara na uvuvi. Katika karne ya kumi na tisa mji ukawa kituo cha Mariupol uezd — kitengo cha utawala wa Dola ya Kirusi. Mwishoni mwa karne ya kumi na tisa walikuwa kujengwa bandari (29 Agosti 1889) na reli barabara (1882), ambayo kushikamana Mariupol na mikoa kuu ya nchi, alianza kuendeleza sekta nzito (kupanda bomba «jamii Nikopol-Mariupol» ilijengwa katika 1 Februari 1897, na mtambo wa chuma na chuma «Kirusi Providence» ilijengwa mwaka 1899, sasa hivi viwanda mbili ni sehemu ya Ilyich Iron na Ujenzi Steel). By 1920 mji ulikuwa moja ya vituo vya ukubwa metallurgiska wa nchi. Nguvu Urusi ilianzishwa mwaka 30 Desemba 1917 katika uasi wa kutumia silaha, lakini karibu hakuna majeruhi. Kutoka 7 Machi 1923 na 27 Februari 1932 mji ukawa kituo cha Mariupol Okrug — kitengo cha utawala wa SSR Kiukreni na kutoka 17 Julai 1932 kuwa ni sehemu ya oblast Donetsk (kabla ya vita aliitwa na «Stalino oblast») . Katika kipindi Urusi katika historia ya Mariupol mji imeongezeka kwa kiasi kikubwa, pia wakazi wa jiji hilo imeongezeka zaidi ya mara kumi, alitokea Skyscrapers kwanza, ndani ya mji usafiri (trams na trolleys), mpya ya viwanda, ikiwa ni pamoja na kupanda metallurgiska «Azovstal» (11 Agosti 1933), coke na kemikali kupanda «Markokhim» (27 Septemba 1935) na mashine za ujenzi wa mtambo wa «Azovmash» (28 Aprili 1958). mji ni hasara sana kama matokeo ya Holodomors 1921—1922, 1932—1933, 1946—1947, repressions Stalin ya mwaka 1933 na 1937, mauaji ya kimbari ya watu Kigiriki na NKVD mwaka 1937, na wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia na Nazi uvamizi wa mji 1941—1943. Hata hivyo, watu wa Mariupol haraka zikamrudia kuharibiwa wakati wa vita viwanda na robo ya makazi ya mji. Kutoka 22 Oktoba 1948 na 13 Januari 1989 mji ulikuwa na jina jipya — Zhdanov (kwa heshima ya kiongozi wa Urusi ya kisiasa).


title: Mariupol

text: Sasa Mariupol — makubwa ya viwanda kituo katika bonde Donets, mji ni mzalishaji mkubwa wa kutupwa chuma na chuma nchini, hapa kazi kubwa za ujenzi wa mashine ya kupanda katika Ukraine. Kuna ukumbi wa michezo makubwa, makumbusho tatu, vyuo vikuu viwili, magazeti na matangazo ya TV. Mariupol katika miongo kadhaa iliyopita ni daima wanakabiliwa na matatizo ya kiikolojia na kiuchumi.


title: Mariupol

text: idadi ya wakazi wa Mariupol ni 486,856 watu (2011), ikizingatiwa vitongoji. Makabila: Ukrainians — karibu 48 %, Kirusi — 43 %, Wagiriki — 7 %, Belarusians, Wayahudi, Waarmenia, Wabulgaria na watu wengine. upeo wa idadi ya watu — karibu 550,000 watu ilionekana mwaka 1992. wengi kabisa (87 %) anaongea Kirusi, Kiukreni Lugha anatumia chini ya 10 % ya idadi ya watu (karibu wote kusema «Surzhik» — mchanganyiko wa lugha ya Kirusi na Ukrainian). Sifa tofauti ya mji ni mitaa Kigiriki lugha («Azov Wayunani»): Rumaiic lugha (Kigiriki-Hellenic) na Urum lugha (Kigiriki-Tatar). Kuhusu 2 % ya idadi ya watu wa mataifa mengine anaongea lugha za mitaa.


title: Mariupol

text: mji ina idadi kubwa ya makampuni makubwa ya viwanda, ikiwa ni pamoja na biashara kubwa katika Donbass — Ilyich Iron na Ujenzi Steel na Ujenzi metallurgiska «Azovstal», kampuni kubwa ya mashine za ujenzi wa mtambo wa «Azovmash» kuli, kemikali, coke, chakula na viwanda vya nguo. kubwa ya usafiri ni makampuni ya biashara ya bandari, uwanja wa ndege, kituo cha reli, vituo vya mabasi na intercity usafiri (tram, kitoroli, basi, minibuses).


title: Mariupol

text: Mariupol imegawanywa katika «raions» nne ya utawala (maeneo) na idadi ya watu zaidi ya 100,000, «Zhovtnevy» (kati ya mkoa, kubwa na idadi ya watu), «Illichivsky» (jina lake baada ya Illich), «Ordzhonikidzevsky» (jina lake baada ya Ordzhonikidze), «Primorsky». Pia makazi ya ndani ni subordinated kwa mamlaka ya mji: Sartana, Stary Krym na Talakovka.


title: Mariupol

text: Maisha ya Mariupol kusimamiwa na baraza City — mitaa bunge, ambalo lina manaibu 76. mkuu wa halmashauri ya jiji la Mariupol ni Meya («Mji Mkuu»). Tangu mwaka 1998 Mariupol Meya ni Yuri Khotlubey. kabisa idadi ya manaibu ni kutoka chama cha kisiasa wa Mikoa, pia kuna wanachama wa vyama vya Kikomunisti, Socialist na nyingine ya Ukraine.


title: Mariupol

text: Downtown lina hasa wa majengo ya tano hadithi, makazi mapya ya wilaya kuwa ni kujengwa kwa nyumba ya sakafu kumi au kumi na mbili, ziko ukingoni na mbali na viwanda. Nusu ya nyumba iliyowasilishwa Manor nyumba moja ya hadithi. eneo kubwa ni inachukuwa na makampuni ya biashara ya viwanda.


title: Mariupol

text: Mariupol ni moja ya miji unajisi Ukraine kutokana na idadi kubwa ya gesi kuondolewa viwanda na vumbi. kubwa vyanzo vya uchafuzi wa mazingira ni metallurgiska coke na mimea. Downtown iko katika njia ya upepo na matendo ya metallurgiska «Azovstal», nini kujengwa mwaka 1933 katika moyo wa mji kwenye pwani ya Bahari Azov. Aidha chanzo muhimu cha uchafuzi wa mazingira ni overload wa bidhaa hatari katika bandari.


title: Mariupol

text: Mariupol ina vyuo vikuu hali mbili (Mariupol Chuo Kikuu cha Jimbo na Azov Ufundi Chuo Kikuu cha Jimbo), Taasisi ya Azov Naval, kuhusu sitini shule, vyuo na shule kadhaa ya kiufundi.


title: Mariupol

text: Mji huo Kirusi drama ukumbi wa michezo, mengi ya sinema movie, vituo vya burudani, pia makumbusho tatu na kumbi za maonyesho. Zinazozalishwa kadhaa ya magazeti, kuna nne TV makampuni. Mariupol ni kituo cha michezo katika mkoa: shule ya nguvu ya ndondi, Kigiriki na Kirumi wrestling, kuna mpira wa miguu, maji polo na timu ya mpira wa kikapu kushiriki katika michuano ya kitaifa.


title: Mariupol

text: vivutio kuu ya mji Mariupol mitaa historia ya makumbusho na sanaa Mariupol makumbusho (anwani: Georgievskaya Str), Hifadhi ya «City Garden», Luna Park «Extreme-Park» (anwani: Metallurgov Av), kuogelea «Neptune» (anuani : Metallurgov Av), barafu tata «Iceberg» (anwani: Petrovsky park), Ski bandia anaendesha «Alaska», fukwe ya mijini, na umri wa mnara wa maji (anwani: Varganov Str), nyumba na spires na ukumbi wa michezo (Address: Theatrical Sq.), utamaduni ikulu «Molodyozhny» (anwani: Harlampievskaya Str), ujenzi wa shule Viwanda kiufundi (anwani: Georgievskaya Str), viwanja «Illichivets», «Azovstal» na nyingine, makaburi ya Vladimir Vysotsky, Arkhip Kuindzhi (amezaliwa katika Mariupol), Metropolitan Ignatius, Taras Shevchenko na pia mahekalu Orthodox na Muslim. Nature hifadhi Kamennye Mogily («Stone kaburi») na Khomutovskaya Nyika («Khomutovo steppe») na flora ya kipekee ndani na fauna ni karibu na mji.


title: Mariupol

text: Simu eneo code 380,629


title: Mariupol

text: Polisi ya simu — 102, huduma ya afya ya simu — 103, kuwaokoa huduma ya simu — 101, mji utawala simu — 332,240, Kigiriki Ubalozi simu — 345,384, kituo cha reli ya simu — 334,217, basi kituo cha simu — 331,168, hoteli «Spartak» simu — 331,088, hoteli «Ulaya» simu — 530,373.


title: Kiyaka

text: Kiyaka ni jina la lugha mbalimbali tofauti, yaani:


title: Kiaka (Kongo)

text: Kiaka ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo na Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Waaka. Isichanganywe na lugha ya Kiaka nchini Sudan wala na lugha za Kiyaka. Mwaka wa 1986 idadi ya wasemaji wa Kiaka nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 15,000; na mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji nchini Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 15,000 vilevile. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiaka iko katika kundi la C10.


title: Kiaka

text: Kiaka ni jina la lugha mbili tofauti, yaani:


title: Kiyaka (Kongo)

text: Kiyaka ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wayaka. Isichanganywe na lugha ya Kiyaka nchini Angola wala na lugha ya Kiyaka nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati wala na lugha za Kiaka. Mwaka wa 1988 idadi ya wasemaji wa Kiyaka imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiyaka iko katika kundi la B70.


title: Kiakwa

text: Kiakwa ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Waakwa. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiakwa imehesabiwa kuwa watu 24,100. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiakwa iko katika kundi la C30.


title: Kibeembe

text: Kibeembe ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wabeembe. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kibeembe imehesabiwa kuwa watu 3200. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kibeembe iko katika kundi la H10.


title: Kibomitaba

text: Kibomitaba ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wabomitaba. Mwaka wa 1982 idadi ya wasemaji wa Kibomitaba nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 9600. Pia kuna wasemaji 220 nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kibomitaba iko katika kundi la C20.


title: Kifaduro

text: Kifaduro (au laringotrakeobronkitisi) ni hali ya upumuaji ambao husababishwa na maambukizi ya virusi kwa njia ya juu ya hewa. Maambukizi husababisha uvimbe ndani ya koo, ambao huharibu upumuaji wa kawaida na kuleta dalili za hali ya juu ya kikohozi cha "kubweka", strida, na sauti iliyokauka. Inaweza kuleta dalili chache, kiasi, au kali zinazozidi zaidi usiku. Mara nyingi hutibiwa kwa dozi moja ya steroidi za kunywa; wakati mwingine epinephrini hutumika zaidi kwa visa kali. Ni nadra kulazwa hospitalini.


title: Kifaduro

text: Kifaduro hutambuliwa kwa kliniki, visababishi kali zaidi vya dalili vinapotengwa (yaani epiglotitisi au kitu kigeni katika njia ya hewa). Uchunguzi zaidi—kama vile vipimo vya damu, eksirei, na ukuzaji vimelea kwa kawaida huwa hahitajiki. Ni hali ya kawaida inayoathiri kiasi takriban asilimia 15 ya watoto kwa wakati fulani, kwa kawaida kati ya miezi 6 na miaka 5–6 ya umri. Huwa ni vigumu kupata kwa vijana na watu wazima. Wakati mwingine kwa sababu ya dondakoo, kisababishi hiki sasa ni cha umuhimu wa kihistoria katika Mataifa ya mashariki kwa sababu ya ufanisi wa chanjo, na kuboreshwa kwa usafi na viwango vya maisha.


title: Kifaduro

text: Kifaduro huwa na sifa ya kikohozi cha 'kubweka", strida, sauti iliyokauka, na ugumu wa kupumua ambao kwa kawaida huwa mbaya zaidi usiku. Kikohozi cha "kubweka" kwa kawaida huelezwa kuwa kinafanana na mlio wa seal au simba wa baharini. Strida huzidishwa na kufadhaika au kulia, na iwapo unaweza kusikika wakati wa kupumzika, unaweza kuashiria uwembamba hatari kwa njia za hewa. Kifaduro inapokuwa zidi, strida inaweza kupungua sana.


title: Kifaduro

text: Dalili zingine ni pamoja na joto jingi mwilini, mafua (dalili za aina ya homa), na kuingia ndani kwa ukuta wa kifua. Kudhoofika au kuonekana mgonjwa sana huashiria hali zingine za matibabu.


title: Kifaduro

text: Kifaduro huchukuliwa kuwa kinasababishwa na maambukizi ya virusi. Wengine hutumia jina hili kwa upana zaidi, kujumuisha laringotrakeobronkitisi kali, kifaduro cha spazimu, dondakoo ya zoloto, trakeitisi ya virusi, laringotrakeobronkitisi, na laringotrakeobronkoniumonitisi. Hali za kwanza mbili huhusisha maambukizi ya virusi na kwa kawaida huwa ndogo kwa kuzingatia simptomatolojia; nne za mwisho husababishwa na maambukizi ya bakteria na kwa kawaida huwa kali zaidi.


title: Kifaduro

text: Kifaduro cha virusi au laringotrakeitisi kali husababishwa na virusi vya parainfluenza, hasa aina 1 na 2, katika asilimia 75 ya visa. Etiolojia zingine za virusi ni pamoja na influenza A na B, ukambi, virusi vya adeno na virusi vya sinksia ya kupumua (RSV). Kifaduro cha spazimu husababishwa na aina sawa ya kikundi cha virusi kama laringotreikitisi kali, lakini haina dalili za maambukizi (kama vile joto jingi mwilini, vidonda vya koo,na ongezeko la seli nyeupe za damu). Matibabu na matokeo ya matibabu pia huwa sawa.