title: Mauna Kea

text: Mauna Kea ni mlima wa volikano katika jimbo la Hawaii (Marekani).


title: Mauna Kea

text: Una kimo cha mita 4,205 juu ya usawa wa bahari.


title: Haleakala

text: Haleakala ni mlima wa volikano katika jimbo la Hawaii (Marekani).


title: Haleakala

text: Una kimo cha mita 3,050 juu ya usawa wa bahari.


title: Mlima Sanford

text: Mlima Sanford ni mlima wa volikano katika jimbo la Alaska (Marekani) wenye urefu wa mita 4,949.


title: Mlima Sanford

text: Uko katika safu ya Milima Saint Elias.


title: Mlima Shuksan

text: Mlima Shuksan ni mlima wa jimbo la Washington (Marekani).


title: Mlima Shuksan

text: Una kimo cha mita 2,783 juu ya usawa wa bahari.


title: Mlima Si

text: Mlima Si ni mlima maarufu wa jimbo la Washington (Marekani).


title: Mlima Si

text: Una kimo cha mita 1,270 juu ya usawa wa bahari.


title: Beerenberg

text: Beerenberg ni mlima wa volikano uliopo katika nchi ya Norwei, kisiwa cha Jan Mayen, wenye kimo cha mita 2,277.


title: Mlima Karthala

text: Mlima Karthala ni mlima mrefu zaidi uliopo katika nchi ya Komori, wenye kimo cha mita 2,362.


title: Mlima Karthala

text: Ni volikano hai.


Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kiarabu ya Sahara ni jina rasmi la dola ambalo liko hasa nje ya eneo lake la Sahara ya Magharibi.


title: Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kiarabu ya Sahara

text: Serikali yake inatawala kanda la mashariki ya nchi, nje ya ukuta wa Kimoroko na makambi ya wakimbizi 155,000 ndani ya Algeria.


text: Jamhuri ilitangazwa na Polisario mwaka 1976 baada ya kuondoka kwa Hispania katika koloni lake la awali. Lakini sehemu kubwa ya eneo ilivamiwa mara na kutawaliwa na Moroko.


text: Serikali imo mikononi mwa Polisario. Rais ya Jamhuri ni Katibu Mkuu wa Polisario Mohamed Abdelaziz. Nchi 53 zimekubali Jamhuri.


title: Orodha ya milima ya Ulaya

text: Hii Orodha ya milima ya Ulaya inataja baadhi yake tu.


title: Orodha ya milima ya Ulaya

text:
Angalia pia: Alpi, Orodha ya milima ya AlpiAngalia pia: Apenini; Orodha ya milima ya Apenini
Yote iko nchini Italia: ile iliyozidi mita 1,000 juu ya UB imeorodheshwa hapa chini kufuatana na urefu wake.
Angalia pia: Balkani; orodha ya milima ya Balkani


title: Orodha ya milima ya Ulaya

text: Angalia pia: Karpati; orodha ya milima ya Karpati


title: Orodha ya milima ya Ulaya

text: Angalia pia: Kaukazi; orodha ya milima ya KaukaziAngalia pia: orodha ya milima ya UjerumaniNorwei ina vilele 185 juu ya m 2,000


title: Orodha ya milima ya Ulaya

text: Uswidi una vilele 12 juu ya urefu wa mita 2,000.


title: Orodha ya milima ya Ulaya

text: Kilele kingine cha Uswidi


title: Mlima Olympus (Kupro)

text: Mlima Olympus (au Kionistra) ni mlima wa nchi ya Kupro.


title: Mlima Olympus (Kupro)

text: Urefu wake ni mita 1,952 juu ya usawa wa bahari.


title: Orodha ya milima ya Balkani

text: Hii Orodha ya milima ya Balkani inataja baadhi yake tu.


title: Orodha ya milima ya Karpati

text: Hii Orodha ya milima ya Karpati inataja baadhi yake tu.


title: Orodha ya milima ya Kaukazi

text: Hii orodha ya milima ya Kaukazi inataja baadhi yake tu.


title: Mlima Ventoux

text: Mlima Ventoux ni mlima ulioko Ufaransa, wenye kimo cha mita 1,909.


title: Orodha ya waigizaji wa filamu

text: Hii orodha ya waigizaji maarufu inataja baadhi yao tu.


title: Mapokeo ya Mitume

text: Mapokeo ya Mitume ndiyo yale yote ambayo Yesu aliwakabidhi Mitume wake, na kwa uwezo wa Roho Mtakatifu yatadumu hata mwisho wa dunia katika mafundisho, liturujia na maisha ya Kanisa.


title: Mapokeo ya Mitume

text: “Nawasifu, kwa sababu mmenikumbuka katika mambo yote, nanyi mmeyashika yale mapokeo vilevile kama nilivyowatolea… Kwa maana naliwatolea ninyi hapo mwanzo yale niliyoyapokea mimi mwenyewe” (1Kor 11:2; 15:3).


title: Mapokeo ya Mitume

text: “Ilinde ile amana nzuri kwa Roho Mtakatifu akaaye ndani yetu… Mambo yale uliyoyasikia kwangu mbele ya mashahidi wengi, hayo uwakabidhi watu waaminifu watakaofaa kuwafundisha na wengine” (2Tim 1:14; 2:2). Tukikata huo mnyororo wa mapokeo, hata kama ni kwa kisingizio cha kushikilia Biblia, tunaachana na asili ya Kanisa. “Basi, ndugu, simameni imara, mkayashike mapokeo mliyofundishwa, ama kwa maneno, ama kwa waraka wetu… Ndugu, twawaagiza katika jina la Bwana Yesu Kristo, jitengeni nafsi zenu na kila ndugu aendaye bila utaratibu, wala si kwa kufuata mapokeo mliyoyapokea kwetu” (2Thes 2:15; 3:6).


title: Orodha ya milima ya Meksiko

text: Hii orodha ya milima ya Meksiko inataja baadhi yake tu.


title: Karakana

text: Karakana ni chumba cha kuweka magari wakati hayatumiki. Neno hili pia laweza kutumika kumaanisha mahala magari hutengenezewa wakati yana shida fulani. Neno la Kiingereza la karakana ni .


title: Karakana

text: Karakana za nyumbani huenda zikawa zimeambatanishwa na chumba cha kukaa au kikawa ni chumba kilicho kando ya chumba kinachoishiwa na watu. Kwa kawaida, karakana huwa na lango kubwa ili kuwezesha gari kuingia au hata kutoka kwa urahisi. Lango hili kwa kawaida hufunguka kwa juu.


title: Karakana

text: Kwa kawaida, karakana huwa na nafasi ya kuhifadhi gari moja, mbili au hata tatu kulingana na zile alizonazo mwenye karakana. Karakana husaidia kwa kuhifadhi gari lisiharibike kwa kunyeshewa, kupatwa na jua kali na pia kuibwa.


title: Karakana

text: Kufuli za karakana huweza kufunguliwa bila kutumia ufunguo wa kawaida. Kufuli hizi hufunguliwa kwa kubofya nambari kwa kibodi au hata kwa kutumia rimoti. Nambari hizi huwa kama nywila ambazo mwenye karakana huhakikisha hazijulikani na wengine. Maana ya kutokuwa na ufunguo wa kawaida ni kwamba mwenyewe aweze kuingia kwa urahisi bila hata kutoka katika gari lenyewe.


title: Viza

text: Viza (kutoka Kiingereza "visa") ni kibali cha kumruhusu mwenye pasipoti kuingia na kukaa katika nchi geni kwa muda maalum.


title: Viza

text: Asili ya neno iko katika lugha ya Kilatini ambapo "visum" inamaanisha "imeangaliwa" kwa maana ya kwamba afisa wa serikali ya nchi geni aliona kitambulisho cha mtu na amekubali safari yake. Kiingereza "visa" ni umbo tofauti la Kilatini hiki.


title: Viza

text: Kwa kawaida viza ni mhuri maalum uliogongwa katika pasipoti. Siku hizi nchi mbalimbali hutumia karatasi za kubandikia katika pasipoti kwa gundi zikilenga kuepukana na mihuri bandia. Nchi chache hutumia viza elektroniki ambako kibali kipo kwenye kompyuta tu, hakionekani tena katika pasipoti.


title: Viza

text: Viza hutolewa na ubalozi wa nchi kwa kawaida pamoja na malipo ya ada. Inataja aina ya ziara kama ni ya kitalii, ya kibiashara au kwa madhumuni maalum pamoja na muda. Nchi nyingi hutoa vibali kwa miezi mitatu.


title: Ommy Dimpoz

text: Omary Faraji Nyembo (amezaliwa tar. 12 Septemba, 1987) ni jina la mwimbaji wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania ambaye anajulikana kwa jina la kisanii kama Ommy Dimpoz. Ommy alianza kuvuma kwa wimbo wake wa Nai Nai aliomshirikisha Ali Kiba, Baadaye, Mama alioshirikishwa na Christian Bella, Me and You alioshirikishwa na Vanessa Mdee, Utamu alioshirikishwa na Dully Sykes, Hello Baby alioshirikishwa na Avril kutoka Kenya, Cheche, Achia Body, Tupogo, Ndagushima, Wanjera na Kajiandae. Ommy Dimpoz ni msanii mwenye masihara na maneno mengi ya kuchekesha. Sawa na Rayvanny wa WCB. Ommy ni moja kati ya wasanii ambao wanajali sana faragha za maisha yao.


title: Ommy Dimpoz

text:
Awali mwaka 2016 kulikuwa na gumzo kubwa baada ya Nay wa Mitego kumwimba vibaya Ommy kwenye wimbo wake na kumshutumu kama shoga. Baadaye Ommy akajibu kwa kuonesha picha ya mwanamke wake. Ommy ni Afisa Mtendaji Mkuu wa Pozi kwa Pozi Entertainment ambayo meneja wake (Mubenga) aliachia ngazi mwaka wa 2016. Tangu wimbo wa Cheche (2017), amekuwa chini ya lebo ya Rockstar4000 ambayo iko chini ya Ali Kiba.
Mwaka wa 2018, ulikuwa mgumu sana kwa Ommy Dimpoz. Afya yake ilitetereka sana baada ya kufanyiwa vipimo Tanzania na kuonekana ana kansa. Lakini baada ya kwenda Kenya kwa moja ya marafiki zake wanaofanya kazi pamoja katika muziki ili kufanyiwa uchunguzi zaidi, napo daktari wa huko alipendekeza apelekwe Afrika Kusini kwa uchunguzi zaidi. Akiwa Afrika Kusini aligundulika kama ana tatizo katika njia kuu ya kupitishia chakula. Daktari wa Afrika Kusini walitengeneza njia mpya ya kupitishia chakula badala ya ile njia ya asili. Ili kufanikisha hili, ilibidi utumbo uvutwe juu. Hivyo kina cha tumbo kimepungua kutoka hali ya umbo halisi. Hata uwezo wa kula umepungua, akila anashiba mapema sana tofauti na watu ambao hawajafanyiwa upasuaji huu. Kabla ya upasuaji, Ommy alilamikia sana kukosa pumzi, sauti kuwa chini na kadhalika. Hali halisi alifanyiwa upasuaji wa koromeo. Hali ambayo ilisababishwa na sumu iliyowekwa kwenye chakula. Ommy hajui ni wapi alifanyiwa hivyo.


title: Jux

text: Juma Mussa (anajulikana kwa jina la kisanii Jux; amezaliwa 1 Septemba, 1989) ni mwimbaji wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania.


title: Jux

text: Jux alianza kuvuma kwa wimbo wake wa Nimedata, Mwambie, Uzuri Wako, Nitasubiri, Sisikii, Juu na Utaniua. Jux ni msanii wa R&B aliyefanya video zake nyingi nchi za nje kushinda wasanii wengi wa R&B nchini Tanzania. Ana uhusiano wa kimapenzi na Vanessa Mdee.


title: Pasipoti

text: Pasipoti (kwa Kiingereza "passport") ni hati rasmi ambayo kwa kawaida inatolewa na serikali ya nchi na kumtambulisha mtu kama raia anayeruhusiwa kutoka na kurudi nchini. Ni hati muhimu kwa watu wanaovuka mipaka ya nchi.


title: Pasipoti

text: Pasipoti ni mali ya nchi inayoitoa. Huwa na picha, jina na sahihi ya mtu aliyetolewa, pamoja na tarehe na mahali pa kuzaliwa kwake. Kuna nchi zinazoingiza pia habari za kimaumbile zinazofichwa kielektroniki.


title: Pasipoti

text: Kati ya aina mbalimbali za pasipoti kuna


title: Bafu

text: Bafu (pia maliwato) ni chumba kilichotengwa cha kuogea ambacho walau huwa na beseni au karai la kuogea. Huenda bafu ikawa ndani ya nyumba kunakokaa watu au hata nje kando ya nyumba ile. Katika nyumba za kisasa, bafu huambatanishwa na choo. Katika jamii ya Kiamerika, neno bafu huashiria mahala pa kukogea na pia kutabawali. Kwa hivyo, mabafu yao huwa na choo ndani.


title: Bafu

text: Neno hili, pamoja na neno hamamu, linaweza kutaja pia jengo lenye beseni kubwa la kuogelea kwa umma wa watu wengi au watu kuoga. Kihistoria kuwepo kwa bafu au hamamu za kijamii kulikuwa taasisi muhimu kwa afya ya umma. Katika mazingira ambako teknolojia haikuwa bado na uwezo ya kupeleka maji na nishati katika kila nyumba, bafu au hamamu za umma ziliwapa watu wengi nafasi ya kujisafisha na hivyo kupunguza nafasi za kusambaa kwa magonjwa yanayotegemea uchafu.


title: Bafu

text: Katika historia za jamii nyingi, kukoga hakukufanywa na mtu akiwa peke yake. Watu walioga wakiwa pamoja. Hata leo, tendo la kukoga kwa pamoja bado lafanywa katika nchi kama Japani na Uturuki ambako bafu huwa kubwa na watu huingia kukoga wote pamoja. Bafu la kwanzal ilionekana miaka ya 3000 kabla ya ujio wa Yesu Kristo.


title: Bafu

text: Bafu lilikuwa na umuhimu sana katika dini maana ukienda kukoga, ilikuwa na maana kwamba umeoga mwili na pia roho yako kwa ndani .


title: Bafu

text: Ndani ya bafu utapata taulo ya kujipangusia baada ya kukoga. Pia utapata sabuni ya kuogea, mafuta ya kujipaka na pia katika mabafu mengine kuna pahala pa kuning'iniza nguo za ndani ili zikauke baada ya kuzifua.


title: Bafu

text: Kuna beseni au karai la kuogea, mifereji ya maji. Mabafu ya leo huwa na mfereji ulio juu, hivi kwamba mtu anaweza kuoga kwa maji yanayunyuka kutoka juu.


title: Bafu

text: Bafu pia huwa na stima ili kwamba uweze kutumia maji moto unapokoga.


title: Bafu

text: Hivi majuzi, kumekuwa na mifereji inayokuwa juu hivi kwamba unapokoga, maji yatiririka kutoka juu. Shawa nyingi kama hizi hutumia kawi ya stima.


title: Bafu

text: Kwa wanaopenda kukita kambi maeneo mbali mbali, kuna shawa zinazoweza kubebwa kutoka mahali pamoja hadi kwingine .


title: Bafu

text: Bafu za kisasa huwa na samani kama vile kabineti za kuwekea vitu vya kukoga, nyembe za kunyoa nywele pamoja na dawa. Utapata kuwa kuna rafu za kuwekea tauli baada ya kuzifunga vizuri. Kuna nyinginezo zenye wadirobu ya kuwekea nguo.


title: Bafu

text: Bafu za Waislamu huwa na kifereji kinachoitwa bideti ambacho humwezesha Mwislamu kukoga na kusafisha makalio baada ya kutumia choo kwa haja kubwa. Bideti ni kifereji hiki ambacho huweza kushikwa kwa mkono kama tu kile kinyunyizi cha jikoni cha kusafisha vyombo. Bideti hii hushikwa kwa mkono na kuelekezwa kwa makalio haswa mtu asipotumia kijikaratasi chepesi (tishu) kujifutia. Bafu zilizo na bideti zimeshamiri katika mataifa kama Misri, Uchina, Pakistani, Uarabuni, Malaysia na Vietinamu.


title: Uislamu nchini Azerbaijan

text: Uislamu nchini Azerbaijan ni moja ya dini zinazofuatwa nchini humo. Idadi ya wafuasi wake ni zaidi ya asimilia 96 ya idadi ya wakazi wote nchini humo.


title: Uislamu nchini Bangladesh

text: Uislamu nchini Bangladesh ni dini kubwa na rasmi nchini Bangladesh. Ina Waislamu wapatao milioni 146, inaifanya kuwa nchi ya nne duniani kwa wingi wa Waislamu baada ya Indonesia, Pakistan, na India.


title: Uislamu nchini Bhutan

text: Uislamu nchini Bhutan ni dini ndogo mno nchini Bhutan. Imekadiriwa kuwa ni asilimia 0.2 ya Waislamu wote wanaoishi nchini humo. Dini kuu ni Ubudha.


title: Uislamu nchini Brunei

text: Uislamu nchini Brunei ni dini rasmi nchini Brunei. Takriban asilimia 67 ya jumla ya wakazi ni Waislamu wanaofuata Sunni.


title: Uislamu nchini Eritrea

text: Uislamu nchini Eritrea ni dini ya pili kwa wingi wa waumini ambayo inafuatwa sana baada ya Ukristo ikiwa na asilimia 36-48 za wakazi wote.


title: Uislamu nchini Eritrea

text: Imani hiyo iliwasili nchini Eritrea mapema sana, muda mfupi baada ya Hijira.


title: Antonio Meucci

text: Antonio Meucci (Firenze, Italia, 13 Aprili 1808 – New York, Marekani, 18 Oktoba 1889) alikuwa Mwitalia aliyeanzisha matumizi ya simu toka mwaka 1871 huko Marekani, kabla ya Alexander Graham Bell kujitambulisha serikalini mwaka 1876 kamwa mgunduzi wa njia hiyo ya mawasilianoanga.


title: Namba za simu Tanzania

text: Namba za simu nchini Tanzania zinatolewa chini ya kanuni za Mamlaka ya Mawasiliano Tanzania (Tanzania Communication Regulatory Authority - TCRA).


title: Namba za simu Tanzania

text: Mamlaka hii inatoa laiseni kwa ajili ya makampuni ya huduma za mawasiliano pamoja na simu na intaneti. Kanuni zake zinatawala fomati za namba za simu.


title: Namba za simu Tanzania

text: Simu ya waya (ya kawaida) ndani ya mtandao wa kieneo hupigwa kwa namba yake pekee. Kama iko katika eneo tofauti ni lazima kutangulia namba ya eneo, mfano kwa Dar es Salaam 022 au kwa Dodoma 026. Mfano simu namba 667788 ya Dar es Salaam inafikiwa kutoka mikoani kwa 022 667788.


title: Namba za simu Tanzania

text: Simu za mkononi hupatikana kila wakati kupitia namba za mitandao ya makampuni kwa namba kama 0624112233.


title: Namba za simu Tanzania

text: Kupiga namba nje ya nchi inahitaji namba ya kimataifa. Namba za kimataifa hutanguliwa kwa 00 au alama ya +. Ile sifuri ya namba ya eneo inaachwa hapa. Kupiga namba ya Tanzania kutoka nje inatanguliwa kwa 00255 inayofuatwa na namba ya eneo au mtandao bila sifuri.


title: Namba za simu Tanzania

text:
Kwa mawasiliano ndani ya Tanzania namba za kieneo hutanguliwa na "0". Kufikia simu kutoka nje ya nchi kuna namba ya kimataifa 00255 (sawa na +255) inayofuatiliwa na namba ya kieneo bila 0 na namba ya simu.
Namba hizi huanza kwa 6 au 7 na kuwa na tarakimu 9 (bila sifuri).
Tanzania, Kenya na Uganda zilirithi mtandao wa simu wa pamoja kutoka enzi za ukoloni. Kwa hiyo mawasiliano kati ya Dar es Salaam na Nairobi au Kampala hazikuwa simu za kimataifa. Kulikuwa na mfumo na namba za kieneo kwa Afrika ya Mashariki yote iliyotawaliwa na huduma ya posta ya pamoja. Mtandao huu wa pamoja uliendelea hata baada ya kuporomoka kwa Jumuiya ya Afrika Mashariki lakini baadaye shirika za posta zilianza na mipango ya pekee katika kila nchi. Tanzania ilitoka katika mfumo wa pamoja mwaka 1999. Lakini hadi sasa si lazima kutumia namba ya kimataifa inatosha kutumia namba za pekee za kikanda: kupiga simu Kenya ni 005 badala ya 00254, kupiga simu Uganda ni 006 badala ya 00256. Tanzania inafikiwa kwa 007 si lazima kutumia 00255.


title: Ukristo nchini Kenya

text: Ukristo nchini Kenya kwa jumla unaishi kwa amani, ukitumia uhuru wa dini unaohakikishwa na katiba ya mwaka 2010.


title: Ukristo nchini Kenya

text: Hata hivyo miaka ya hivi karibuni baadhi ya Wakristo waliuawa na wafuasi wa Al Shabaab.


title: Ukristo nchini Kenya

text: Upande wa takwimu, kulingana na sensa ya mwaka 2009, Wakristo walikuwa asilimia 82.5 ya wakazi wote wa Kenya (asilimia 47.4 Waprotestanti, asilimia 23.3 Wakatoliki, asilimia 11.8 Wakristo wa madhehebu mengine mbalimbali)


title: Al-Shabaab

text: Al-Shabaab (kwa Kiarabu: الشباب, "Vijana"; kirefu: حركة الشباب المجاهدين, Ḥarakat ash-Shabāb al-Mujāhidīn; kifupisho: HSM; kwa Kisomali: Xarakada Mujaahidiinta Alshabaab; maana yake "Tapo la Vijana wa Jihad") ni kundi la Waislamu wenye itikadi kali lililoanzishwa nchini Somalia mwaka 2006 kutokana na Islamic Courts Union (ICU).


title: Al-Shabaab

text: Mwaka 2012 lilijiunga na Al-Qaeda..


title: Al-Shabaab

text: Wanamgambo wa Al-Shabaab walikadiriwa kuwa 7,000 - 9,000 mwaka 2014, wakiwemo wageni wengi, hasa kutoka Yemen, Sudan, Kenya, Tanzania, Afghanistan, Saudi Arabia, Malaysia, Pakistan na Bangladesh.


title: Al-Shabaab

text: Mwaka 2015 waliacha miji yote muhimu na kuendelea kutawala maneno machache ya vijijini tu.


title: Al-Shabaab

text: Hata hivyo wanaendelea kupigana na wanaotazamwa nao kama maadui wa Uislamu hasa nchini Somalia, Kenya na Yemen.


title: Vladimir Mkuu

text: Vladimir Mkuu (958 hivi – 15 Julai 1015) alikuwa mtemi wa Kiev na Novgorod kuanzia mwaka 980 hadi kifo chake.


title: Vladimir Mkuu

text: Mwaka 988 alipokea ubatizo kutoka kwa mapadre wa Kanisa la Bizanti uliofuatwa na ubatizo wa familia na wananchi wa Kiev). Tukio hilo liliathiri moja kwa moja utamaduni wa Urusi, Ukraina na Belarus pamoja na historia yote iliyofuata, kwa kuwa Kanisa la Kiorthodoksi liliendelea kuwa dini rasmi katika milki za Kirusi hadi Mapinduzi ya Urusi ya 1917.


title: Vladimir Mkuu

text: Tangu kale anaheshimiwa na Waorthodoksi na Wakatoliki kama mtakatifu.


title: Vladimir Mkuu

text: Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.


title: Nyumbanitu

text: Nyumbanitu na msitu unaopatikana katika kijiji cha Mlevela, kata ya Mdandu, Wilaya ya Wanging'ombe, ni Km 15 kutoka Njombe mjini.


title: Nyumbanitu

text: Jina "Nyumbanitu" ni muunganiko wa maneno mawili; nyumba na nitu. Neno "Nitu" manaa yake ni Giza au Nyeusi. Hivyo Nyumbanitu maana yake ni nyumba yenye giza au nyumba nyeusi.


title: Nyumbanitu

text: Nyumbanitu si nyumba, kama lilivyo neno lenyewe, bali ni msitu mdogo, wenye ukubwa wa hekta mbili na nusu (2.5) tu, lakini una mambo ya kustaajabisha. Kuna watu ambao huenda Nyumbanitu kuomba mizimu iwape baraka katika mambo yao. Kuna ambao huenda kuchuma dawa, wengine huenda kujifunza mila na desturi za mahali hapo ambazo pengine zinahusiana na ushirikina n.k.


title: Nyumbanitu

text: Vivutio vingine ni kama vile makaburi ya mashujaa wa Kibena, mawe ya ajabu, majengo ya kale ya Wajerumani, maporomoko ya maji ya Luhaji, mashamba makubwa ya chai n.k.


title: Nyumbanitu

text: Filamu kuhusu Nyumbanitu kwenye Youtube,imeangaliwa April 2018


title: Toharani

text: Toharani (pia Purgatorio) kadiri ya imani ya Kanisa Katoliki ni hali ya muda ambayo huruma ya Mungu inawatakasa marehemu waliofariki dunia katika urafiki naye lakini bila usafi kamili unaotakiwa kwa kuingia mbinguni.


title: Toharani

text: Sisi tuliobaki duniani tunaweza kuharakisha utakaso wao kwa kumtolea Mungu sala na sadaka, hasa ekaristi. Yuda Mmakabayo “alichanga fedha kwa kila mtu jumla drakma elfu mbili, akazipeleka Yerusalemu kutoa sadaka ya dhambi. Kwa kufanya hivi alitenda vema na kwa haki, kwa kuwa aliukumbuka ufufuo wa wafu. Maana kama asingalitumaini ya kuwa wale waliokufa watafufuka, ingalikuwa kazi bure isiyo na maana kuwaombea wafu. Lakini kwa kuwa aliufikiri utukufu wa thawabu waliowekewa wale wafao katika utauwa, wazo lake lilikuwa takatifu na la kicho. Ndiyo sababu alifanya upatanisho kwa wafu ili wafunguliwe dhambi zao” (2Mak 12:43-46).


title: Toharani

text: Imani hiyohiyo iliongoza Wakristo wa kwanza kuwafanyia marehemu ibada ambayo haieleweki vizuri, lakini hailaumiwi na Mtume Paulo: “Kama wafu hawafufuliwi kamwe, kwa nini kubatizwa kwa ajili yao?” (1Kor 15:29).


title: Piton de la Fournaise

text: Piton de la Fournaise ni volikano hai na safu ya milima ya kisiwa cha Reunion, katika bahari Hindi.


title: Piton de la Fournaise

text: Urefu wake unafikia hadi mita 2,632 juu ya usawa wa bahari.


title: Milima Kaumajet

text: Milima Kaumajet ni safu ya milima ya Kanada.


title: Milima Kaumajet

text: Urefu wake katika mlima Brave unafikia hadi mita 4,265 juu ya usawa wa bahari.


title: Long Range

text: Long Range ni safu ya milima ya Kanada.


title: Long Range

text: Urefu wake unafikia hadi mita 814 juu ya usawa wa bahari.


title: Milima Torngat

text: Milima Torngat ni safu ya milima ya Kanada.


title: Milima Torngat

text: Urefu wake katika mlima Caubvik unafikia hadi mita 1,652 juu ya usawa wa bahari.


title: Milima Kiglapait

text: Milima Kiglapait ni safu ya milima ya Kanada.


title: Milima Kiglapait

text: Urefu wake katika mlima Man O'War unafikia hadi mita 1,050 juu ya usawa wa bahari.


title: Kisiwa cha Baffin

text: Kisiwa cha Baffin (pia: ᕿᑭᖅᑖᓗᒃ, Qikiqtaaluk) kiko Kanada, katika eneo la Nunavut.


title: Kisiwa cha Baffin

text: Ndicho kisiwa kikubwa kuliko vyote vya nchi hiyo na cha tano duniani, ukiwa na km2 507,451.


title: Kisiwa cha Baffin

text: Wakazi ni 11,000 hivi (2007).


title: Kisiwa Vancouver

text: Kisiwa Vancouver (kwa Kiingereza: Vancouver Island) kiko katika bahari ya Pasifiki, karibu sana na pwani ya Kanada. Ni sehemu ya British Columbia. Urefu unafikia km 460 na upana km 100. Eneo lake lote ni km2 32134.


title: Kisiwa Vancouver

text: Kilele cha juu ni mlima Golden Hinde wenye kimo cha m 2,195 juu ya usawa wa bahari.


title: Kisiwa Vancouver

text: Mwaka 2016 wakazi walikuwa 775,347.


title: Marashi

text: Marashi (kutoka kitenzi chenye asili ya Kiarabu "kurasha"; kwa Kiingereza "perfume") ni mchanganyiko wa mafuta na manukato yanayonukia vizuri ambayo hupulizwa au kupakwa katika mwili, nguo, viatu au hata nyumba. Marashi hufanya kunukia vizuri hata pahala palipokuwa pakinuka vibaya.


title: Marashi

text: Maandishi ya kale na yaliyovumbuliwa na wasomi wa akiolojia yaonyesha kwamba utumiaji wa marashi umekuwako kwa muda mrefu sana.


title: Marashi

text: Utumiaji wa marashi ya kisasa ulianza katika karne ya 19 baada ya kutengenezwa kwa vitu kama vanilin na coumarin.


title: Marashi

text: Utengenezaji wa marashi ulianzia nchini Mesopotamia na Misri na baadaye kuboreshwa katika nchi za Warumi na Persia.


title: Marashi

text: Mtengenezaji wa kwanza wa marashi yaaminika alikuwa mwanamke aliyebobea katika somo la Kemia. Kwa jina aliitwa Tapputi. Ametajwa katika maandishi ya kale ya Mesopotamia. Alitengeneza marashi kwa kuchanganya maua yaliyopondwapondwa, mafuta, calamus na manukato mengine. Mchanganyiko huo aliuchunga na kuuweka kwa muda.


title: Marashi

text: Marashi ya leo hutengenezwa kwa kutumia maua, asali, ngozi za miti pamoja na kemikali zilizotengenezwa katika maabara.


title: Marashi

text: Marashi hutumiwa kwa kupuliza miili kuondokana na harufu mbaya, kupuliza viatu ili yaache kunuka, pamoja na kupuliza kwa nyumba kama .


title: Tupa (nyoka)

text: Tupa ni spishi za nyoka za jenasi "Gonionotophis" katika familia Lamprophiidae. Wamepewa jina hili kwa sababu mwili wao una umbo wa tupa yenye pande tatu.


title: Tupa (nyoka)

text: Nyoka hawa ni wafupi hadi warefu kiasi, kati ya sm 30 na 160. Kichwa cha spishi ndefu kinafanana na kile cha kambare. Kwa kawaida rangi yao ni nyeusi, kijivu au kahawia. Tupa kusi anaweza kuwa na mlia mweupe mgongoni.


title: Tupa (nyoka)

text: Tupa huenda polepole na kuwinda usiku. Hula amfibia na watambaachi, ikijumuisha hata nyoka wengine.


title: Tupa (nyoka)

text: Nyoka hawa hawana sumu na kwa kawaida hawang'ati wakishikwa na watu.


title: Watkins Range

text: Watkins Range ni safu ya milima ya Greenland.


title: Watkins Range

text: Urefu wake unafikia hadi mita 3,649 juu ya usawa wa bahari.


title: Cascades

text: Cascades ni safu ya milima ya Kanada na Marekani.


title: Cascades

text: Urefu wake katika mlima Rainier unafikia hadi mita 4,392 juu ya usawa wa bahari.


title: Sawatch Range

text: Sawatch Range ni safu ya milima ya Colorado (Marekani).


title: Sawatch Range

text: Urefu wake katika mlima Elbert unafikia hadi mita 4,401 juu ya usawa wa bahari.


title: Milima Tushar

text: Milima Tushar ni safu ya milima ya Utah (Marekani).


title: Milima Tushar

text: Urefu wake katika mlima Delano unafikia hadi mita 3,711 juu ya usawa wa bahari.


title: Fairweather Range

text: Fairweather Range ni safu ya milima ya Alaska (Marekani) na British Columbia (Kanada) kusini mwa Milima Saint Elias.


title: Fairweather Range

text: Urefu wake katika mlima Fairweather unafikia hadi mita 4,671 juu ya usawa wa bahari.


title: Milima Santa Catalina

text: Milima Santa Catalina ni safu ya milima ya Arizona (Marekani).


title: Milima Santa Catalina

text: Urefu wake katika mlima Lemmon unafikia hadi mita 2,791 juu ya usawa wa bahari.


title: Wasatch Range

text: Wasatch Range ni safu ya milima ya majimbo ya Utah na Idaho (Marekani).


title: Wasatch Range

text: Urefu wake katika mlima Nebo]] unafikia hadi mita 3,636 juu ya usawa wa bahari.


title: Chugach Range

text: Chugach Range ni safu ya milima ya Alaska (Marekani).


title: Chugach Range

text: Urefu wake katika mlima Marcus Baker unafikia hadi mita 3,991 juu ya usawa wa bahari.


title: Milima Kenai

text: Milima Kenai ni safu ya milima ya Alaska (Marekani).


title: Milima Kenai

text: Urefu wake unafikia hadi mita 1,518 juu ya usawa wa bahari.


title: Milima Adirondack

text: Milima Adirondack ni safu ya milima ya New York (Marekani).


title: Milima Adirondack

text: Urefu wake katika mlima Marcy unafikia hadi mita 1,629 juu ya usawa wa bahari.


title: Milima Tordrillo

text: Milima Tordrillo ni safu ya milima ya Alaska (Marekani).


title: Milima Tordrillo

text: Urefu wake katika mlima Torbert unafikia hadi mita 3,479 juu ya usawa wa bahari.


title: Milima White (New Hampshire)

text: Milima White (New Hampshire) ni safu ya milima ya New England (Marekani).


title: Milima White (New Hampshire)

text: Urefu wake katika mlima Washington unafikia hadi mita 1,917 juu ya usawa wa bahari.


title: Milima Green

text: Milima Green ni safu ya milima ya Vermont (Marekani).


title: Milima Green

text: Urefu wake katika mlima Mansfield unafikia hadi mita 1,339 juu ya usawa wa bahari.


title: Milima Spring

text: Milima Spring ni safu ya milima ya Nevada (Marekani).


title: Milima Spring

text: Urefu wake katika mlima Charleston unafikia hadi mita 3,633 juu ya usawa wa bahari.


title: Mlima Nebo (Utah)

text: Mlima Nebo (Utah) ni mlima wa jimbo la Utah (Marekani).


title: Revillagigedo

text: Revillagigedo ni funguvisiwa lenye asili ya volikano katika bahari ya Pasifiki maarufu katika biolojia na ekolojia.


title: Revillagigedo

text: Ni sehemu ya jimbo la Colima, lakini chini ya serikali kuu ya Meksiko.


title: Revillagigedo

text: Mnamo Julai 2016 Revillagigedo imeorodheshwa na UNESCO kama urithi wa dunia, na mnamo Novemba 2017 imefanywa hifadhi ya taifa.


title: Revillagigedo

text: Eneo lote ni km 157.81. Wakazi ni 50 hivi.


title: Chakonokono

text: Chakonokono ni spishi za nyoka za jenasi "Duberria" katika familia Lamprophiidae. Wamepewa jina hili kwa sababu hula konokono.


title: Chakonokono

text: Nyoka hawa ni wafupi. Majike yanaweza kufika sm 45 lakini urefu wa wastani ni sm 25 na 35. Kichwa ni kifupi sana na hata mkia ni mfupi wenye ncha kali. Kwa kawaida rangi yao ni kahawia na pengine wana mlia mweusi mbavuni. Kuna wengine weusi kabisa.


title: Chakonokono

text: Chakonokono hukiakia mchana wakitafuta konokono. Konokono uchi huakiwa tu lakini wale wenye koa huvutwa kutoka koa ile kwanza.


title: Chakonokono

text: Nyoka hawa hawana sumu na hawaihitaji kwa sababu wanakula konokono tu. Na hawang'ati wakishikwa na watu.


title: Kinanda cha filimbi

text: Kinanda cha filimbi (ing. "pipe organ") ni ala ya muziki inayotoa sauti kwa njia ya kupuliza hewa kupitia filimbi zinazochaguliwa kwa njia ya kupiga vibao vya kinanda kwa vidole vya mkono au -kwenye kinanda cha filimbi kikubwa zaida- pia kwa miguu.


title: Kinanda cha filimbi

text: Filimbi hupangwa kwa safu zenye sauti za kufanana. Kwa kawaida kinanda cha filimbi huwa na safu kadhaa za filimbi kama ni kikubwa hata makumi. Kila filimbi kwenye safu yake ina kiimbo chake. Mpiga kinanda anaweza kuunganisha safu mbalimbali na kwa kupiga kibao kinacholingana na kiimbo fulani kiimbo hiki kinatolewa kwenye sauti mbalimbali kwa wakati mojs.


title: Kinanda cha filimbi

text: Asili ya mwendo wa hewa ilikuwa viriba vilivyokanagwa na msaidizi, siku hizi kuna injini ya umeme inayosukuma hewa katika kinanda. Kwa kupiga kibao valvu inafunguliwa inayopeleka hewa kwa filimbi za safu zilizochaguliwa na mwanamuziki.


title: Kinanda cha filimbi

text: Kinanda sahili huwa na seti moja ya vibao, mara nyingi pamoja na seti ya ziadi kwa matumizi ya miguu. Vinanda vikubwa zaidi huwa na seti hadi nne za mikono na viwili vya miguu pamoja na safu nyingi za filimbi.


title: Kinanda cha filimbi

text: Taarifa za kwanza kuhusu matumizi ya vinanda zilihifadhifa kati ya Wagiriki wa Kale na baadaye na Waroma. Tangu karne ya 8 BK kunataarifa ya kwanza kuhusu vinanda katika makanisa. Ala hii iliendelea kuboreshwa polepole katika mwendo wa karne nyingi hasa katika Ulaya ya Magharibi na Kati. Tangu karne ya 18 ala hizo zilikomaa na muziki iliyoandikwa wakati ule inatumiwa hadi leo.


title: Chapanya

text: Chapanya ni spishi ya nyoka pekee ya jenasi "Pseudaspis" katika familia Lamprophiidae. Anaitwa jina hili kwa sababu hula panya.


title: Chapanya

text: Spishi hii ni mrefu kiasi, kwa wastani m 1-1.3 lakini hadi m 1.8. Kichwa ni kidogo chenye pua fupi na bapa. Waliokomaa wana rangi moja tu: machungwa, kahawia, kijivu au nyeusi. Wachanga wana rangi zilizoiva na mabaka meusi au kahawia.


title: Chapanya

text: Chapanya huwinda wagugunaji katika vishimo vyao. Kinyume na jina lake hukamata mafuko hasa. Lakini wachanga hula mijusi.


title: Chapanya

text: Nyoka huyu hana sumu. Akitishwa anatoa sauti ya kuchata na kududia mwili na kupiga mdomo ukifunguliwa kabisa. Lakini hang'ati sana.


title: Latoti

text: Latoti ni kisiwa cha bahari ya Karibi karibu na Haiti.


title: Latoti

text: Kisiwa kina eneo la kilometa mraba 180 na wakazi 25,936.


title: Gonave

text: Gonave ni kisiwa cha bahari ya Karibi karibu na Haiti.


title: Gonave

text: Kisiwa kina eneo la kilometa mraba 690 na wakazi 87,077.


title: Kayimit

text: Kayimit ni visiwa pacha vya bahari ya Karibi karibu na Haiti.


title: Kayimit

text: Kisiwa kina eneo la kilometa mraba 45 na wakazi 18,000.


title: Lilavach

text: Lilavach ni kisiwa cha bahari ya Karibi karibu na Haiti.


title: Lilavach

text: Kisiwa kina eneo la kilometa mraba 52 na wakazi 15,000.


title: Pedro Cays

text: Pedro Cays ni visiwa vinne vidogo vya bahari ya Karibi karibu na Jamaika.


title: Sabana-Camaguey

text: Sabana-Camaguey ni funguvisiwa la bahari ya Karibi karibu na Kuba.


title: Sabana-Camaguey

text: Visiwa vyote ni kama 2,517 vilivyozagaa katika eneo la kilometa mraba 75,000.


title: Jardines del Rey

text: Jardines del Rey ni funguvisiwa la bahari ya Karibi karibu na Kuba.


title: Jardines de la Reina

text: Jardines de la Reina ni funguvisiwa la bahari ya Karibi kusini kwa Kuba.


title: Canarreos

text: Canarreos ni funguvisiwa la bahari ya Karibi kusini kwa Kuba.


title: Canarreos

text: Visiwa vyote ni kama 350 ambavyo kati yake kikubwa kabisa ni Isla de la Juventud.


title: Isla de la Juventud

text: Isla de la Juventud (zamani Isla de Pinos) ni kisiwa kikubwa kuliko vyote vya karibu na Kuba.


title: Isla de la Juventud

text: Kina eneo la kilometa mraba 2,419 na wakazi 86,420.


title: Cayos Siete Hermanos

text: Cayos Siete Hermanos ni funguvisiwa la bahari ya Karibi karibu na Hispaniola. Ni sehemu ya Jamhuri ya Dominika.


title: Cayos Siete Hermanos

text: Visiwa vyote ni 7 na ndiyo maana ya jina "Ndugu Saba".


title: Isla Beata

text: Isla Beata ni kisiwa cha bahari ya Karibi karibu na Hispaniola. Ni sehemu ya Jamhuri ya Dominika.


title: Isla Beata

text: Kina eneo la kilometa mraba 27 ila hakina wakazi.


title: Isla Saona

text: Isla Saona ni kisiwa cha bahari ya Karibi karibu na Hispaniola. Ni sehemu ya Jamhuri ya Dominika.


title: Isla Saona

text: Kina eneo la kilometa mraba 110 na wakazi 500.


title: Monito

text: Monito ni kisiwa cha bahari ya Karibi karibu na Puerto Rico. Ni mali ya Marekani.


title: Monito

text: Kina eneo la kilometa mraba 0,147 na hakina wakazi.


title: Mona (Puerto Rico)

text: Mona (Puerto Rico) ni kisiwa cha bahari ya Karibi karibu na Puerto Rico. Ni mali ya Marekani.


title: Mona (Puerto Rico)

text: Kina eneo la kilometa mraba 78 na hakina wakazi.


title: Desecheo

text: Desecheo ni kisiwa cha bahari ya Karibi karibu na Puerto Rico. Ni mali ya Marekani.


title: Desecheo

text: Kina eneo la kilometa mraba 1,5 na hakina wakazi.


title: Caja de Muertos

text: Caja de Muertos ni kisiwa cha bahari ya Karibi karibu na Puerto Rico. Ni mali ya Marekani.


title: Caja de Muertos

text: Kina eneo la kilometa mraba 1,54 na hakina wakazi.


title: Bujumbura Mjini

text: Bujumbura Mjini (kwa Kifaransa: Bujumbura Mairie) ni kati ya wilaya 18 za Burundi. Inaundwa na mji mkuu wa nchi, Bujumbura. Wakazi ni 500,000 hivi.


title: Bujumbura Mjini

text: Iliundwa kwa kugawa Mkoa wa Bujumbura kati ya Bujumbura Mjini na Bujumbura Vijijini.


title: Bujumbura Vijijini

text: Bujumbura Vijijini (kwa Kifaransa: Bujumbura Rural) ni kati ya wilaya 18 za Burundi.


title: Bujumbura Vijijini

text: Eneo lake linazunguka wilaya ya mji mkuu wa nchi. Wakazi wamezidi 550,000.


title: Bujumbura Vijijini


title: Mkoa wa Kigali

text: Wilaya ya Kigali (kwa Kinyarwanda "ciɡɑlí") ni wilaya ya mji mkuu wa Rwanda


title: Mkoa wa Kusini (Rwanda)

text: Mkoa wa Kusini (kwa Kinyarwanda: Intara y'amajyepfo) ni kati ya mikoa mitano ya Rwanda tangu mwaka 2006, ambapo ulianzishwa kwa kuunganisha mikoa ya Butare, Gikongoro na Gitarama. Kwa sasa linaundwa na wilaya 8:


title: Mkoa wa Kusini (Rwanda)

text: Makao makuu yako Busasamana, katika wilaya ya Nyanza, lakini miji mikubwa zaidi ni:


title: Mkoa wa Kusini (Rwanda)

text: Wakazi ni 2,266,000.


title: Mkoa wa Kaskazini (Rwanda)

text: Mkoa wa Kaskazini (kwa Kinyarwanda: Intara y'Amajyaruguru) ni kati ya mikoa mitano ya Rwanda tangu mwaka 2006, ambapo ulianzishwa kwa kuunganisha mikoa ya Ruhengeri, Byumba na sehemu ya Kigali Vijijini. Kwa sasa linaundwa na wilaya 5:


title: Mkoa wa Kaskazini (Rwanda)

text: Makao makuu yako Kinihira, katika wilaya ya Rulindo, lakini miji mikubwa zaidi ni:


title: Mkoa wa Kaskazini (Rwanda)

text: Wakazi ni 1,651,000.


title: Mkoa wa Mashariki (Rwanda)

text: Mkoa wa Mashariki (kwa Kinyarwanda: Intara y'Iburasirazuba) ni kati ya mikoa mitano ya Rwanda tangu mwaka 2006, ambapo ulianzishwa kwa kuunganisha mikoa ya Umutara, Kibungo na sehemu ya Kigali Vijijini na Byumba. Kwa sasa linaundwa na wilaya 7:


title: Mkoa wa Mashariki (Rwanda)

text: Makao makuu yako Kigabiro, katika wilaya ya Rwamagana, lakini miji mikubwa zaidi ni:


title: Mkoa wa Mashariki (Rwanda)

text: Wakazi ni 2,141,000.


title: Mkoa wa Magharibi (Rwanda)

text: Mkoa wa Magharibi (kwa Kinyarwanda: Intara y'Iburengerazuba) ni kati ya mikoa mitano ya Rwanda tangu mwaka 2006, ambapo ulianzishwa kwa kuunganisha mikoa ya Cyangugu, Kibuye na Gisenyi. Kwa sasa linaundwa na wilaya 7:


title: Mkoa wa Magharibi (Rwanda)

text: Makao makuu yako Bwishyura, katika wilaya ya Karongi, lakini miji mikubwa zaidi ni:


title: Mkoa wa Magharibi (Rwanda)

text: Wakazi ni 2,008,000.


title: Mkoa wa Kaskazini (Uganda)

text: Mkoa wa Kaskazini (kwa Kiingereza: Northern Region) ni kati ya mikoa mitano ya Uganda. Kwa sasa linaundwa na wilaya 30.


title: Mkoa wa Kaskazini (Uganda)

text: Makao makuu yako Gulu.


title: Mkoa wa Kaskazini (Uganda)

text: Wakazi ni 7,188,139.


title: Mkoa wa Kati (Uganda)

text: Mkoa wa Kati (kwa Kiingereza: Central Region) ni kati ya mikoa mitano ya Uganda na eneo lake ni sawa na Ufalme wa Buganda. Kwa sasa unaundwa na wilaya 24.


title: Mkoa wa Kati (Uganda)

text: Makao makuu yako Kampala.


title: Mkoa wa Kati (Uganda)

text: Wakazi ni 9,529,227.


title: Mkoa wa Mashariki (Uganda)

text: Mkoa wa Mashariki (kwa Kiingereza: Eastern Region) ni kati ya mikoa mitano ya Uganda. Kwa sasa linaundwa na wilaya 32.


title: Mkoa wa Mashariki (Uganda)

text: Makao makuu yako Jinja.


title: Mkoa wa Mashariki (Uganda)

text: Wakazi ni 9,042,422.


title: Mkoa wa Magharibi (Uganda)

text: Mkoa wa Magharibi (kwa Kiingereza: Western Region) ni kati ya mikoa mitano ya Uganda. Kwa sasa linaundwa na wilaya 26.


title: Mkoa wa Magharibi (Uganda)

text: Makao makuu yako Mbarara.


title: Mkoa wa Magharibi (Uganda)

text: Wakazi ni 8,874,862.


title: Mapambo ya vito

text: Mapambo ya vito ni vitu vya nakshi ambavyo huvaliwa katika mwili au hata katika nguo alizovaa mtu. Jina hilo hutumiwa kwa vitu vyovyote vilivyompamba mtu.


title: Mapambo ya vito

text: Vinatumiwa hasa na wasichana, wanamitindo waliobobea katika fasheni, lakini wanaume pia huwa na mapambo yao.


title: Mapambo ya vito

text: Mapambo hayo huvaliwa kwa malengo tofauti kama vile:


title: Kipodozi

text: Kipodozi (kutoka kitenzi "kupodoa"; kwa Kiingereza: "cosmetics") ni kifaa chochote cha kukwatua ngozi ili kuongeza uzuri wa mtu, hasa mwanamke.


title: Kipodozi

text: Mifano ya vipodozi ni: poda, wanja, losheni, marashi n.k.


title: Kipodozi

text: Baadhi yake vimechanganikana na sumu au kemikali zenye madhara, hivyo vinakatazwa na sheria. Katika nchi za Marekani, kuna sheria ambazo zimekataza kuuza kwa vipodozi ambavyo huenda zikaathiri ngozi ya mtumiaji. Sheria hizi ni kama Federal Food, Drug and Cosmetic Act na Fair Packaging and Labelling Act.


title: TTCL

text: TTCL (Tanzania Telecommunication Company Limited) ni kampuni ya mawasiliano ya simu ya zamani iliyo kubwa zaidi nchini Tanzania.


title: TTCL

text: Kampuni hiyo inatoka katika Shirika la Mawasiliano la Tanzania mwaka 1993. TTCL ilikuwa inamilikiwa kabisa na Serikali ya Tanzania mpaka ubinafsishaji wa kampuni ulipofanyika tarehe 23 Februari 2001.


title: TTCL

text: TTCL inasimamiwa na Sheria ya Mawasiliano ya Tanzania ya mwaka 1993. Kampuni hiyo ni yenye leseni ya huduma za msingi za simu nchini Tanzania bara na Zanzibar na hivyo inamiliki na inafanya kazi ya mtandao wa simu za umma Tanzania bara na Zanzibar.


title: TTCL

text: Kabla ya kuja kwa waendeshaji wa simu mwishoni mwa mwaka 1994, kampuni hiyo ilifurahia kukutana na Tanzania Mainland na duopoly Tanzania Zanzibar, ambapo Zanzibar Telecoms Limited (Zantel) ilikuwa ya pili ya leseni ya msingi ya simu.


title: Swila-bahari

text: Swila-bahari ni nyoka wenye sumu wa jenasi mbalimbali wa nusufamilia Hydrophiinae katika familia Elapidae. Kama jina lao linaonyesha, nyoka hawa wanaishi baharini. Spishi ya Afrika ya Mashariki huitwa mkiadau pia.


title: Swila-bahari

text: Takriban spishi zote zinafika urefu wa m 1.2-1.5, lakini kuna spishi ndefu zaidi. "Hydrophis spiralis" anaweza kuwa m 3. Mwili ni bapa wenye mkia kama kasia. Macho yao ni madogo na matundu ya pua yapo juu kwa sababu lazima waweke pua juu ya maji ili kupumua. Spishi nyingine zina rangi moja, kama kijivu au kahawia, lakini nyingine zina miviringo au mabaka meusi au buluu.


title: Swila-bahari

text: Swila-bahari huishi baharini tu lakini spishi za jenasi "Laticauda" zinapenda kupanda juu ya ufuko mara kwa mara. Hula pweza wadogo, gegereka na samaki.


title: Swila-bahari

text: Sumu ya swila-bahari ni kali sana, lakini spishi nyingi hazing'ati sana na watu wachache tu wanakufa kwa sababu ya nyoka hawa kila mwaka. Hata hivyo mkiadau anaweza kuingiza sumu ya kutosha kwa kuua mtu kwa sababu nyoka huyu hutumia sumu yake ili kujihami.


title: Bounce

text: "Bounce" ni jina la wimbo uliotoka tarehe 14 Novemba, 2017 kutoka kwa msanii wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania - Vanessa Mdee akimshirikisha Maua Sama na Tommy Flavour. Wimbo unatoka katika albamu ya Money Mondays na wa tatu kutolewa kama singo kutoka katika albamu hiyo. Wimbo umetayarishwa na Breezy kupitia studio za BKej Studios za nchini Tanzania. Wimbo umechukua sampuli ya wimbo wa "Bounce Along" ulioimbwa na "Wayne Wonder" na kutia ladha za Kiafrika zaidi. Ndani yake wanafuata mtindo kama ule wa Monique na Brandy Norwood katika "The Boy Is Mine". Wanatambiana kama kwa maneno ya kuonesheana ujuzi zaidi katika mapenzi kwa mpenzi wao. Nessa anatamba kwa kusema "yeye pekee ndiye anayeweza kumfikisha" kwa maneno ya Kiingereza ""Only me can turn him on"". Huku Maua nae akijibu kwa kusema:


title: Bounce

text:
"Husinifanye me, ni poyoyo,
Lengo lako girl,
Niachane naye nenda zako hukoo,
I want you to know, usije ukaniliza girl."


title: Bounce

text: Wimbo mzima ni wa majibizano kati ya watoto wa kike wawili dhidi ya bwana mmoja.


title: Jumuiya ya Kiuchumi ya Afrika

text: Jumuiya ya Kiuchumi ya Afrika (kwa Kiingereza: African Economic Community, kifupi: AEC) ni muundo wa nchi za Umoja wa Afrika ambao unaweka misingi ya maendeleo ya pamoja kati ya nchi zilizo nyingi za Afrika.


title: Jumuiya ya Kiuchumi ya Afrika

text: Jumuiya ilianzishwa kwa Abuja Treaty, iliyosainiwa mwaka 1991 na kuanza kufanya kazi mwaka 1994.


title: Jumuiya ya Kiuchumi ya Afrika

text: Kupitia hatua sita, malengo ni kuanzisha maeneo ya biashara huru, miungano ya forodha, soko la pamoja, benki kuu na pesa ya pamoja (African Monetary Union) hadi kufikia muungano katika uchumi na pesa mwaka 2028 na kukamilisha mpango mzima kabla ya mwaka 2034.


title: Jumuiya ya Kiuchumi ya Afrika

text: Kwa sasa barani Afrika kuna jumuia za kiuchumi kadhaa ambazo wanachama wake mara nyingi zinahusika na zaidi ya mojawapo. Ndizo zinazoitwa nguzo za Jumuia. Ni kama ifuatavyo:


title: Jumuiya ya Kiuchumi ya Afrika

text: Makundi mengine yasiyomo katika African Economic Community ni:Viongozi wa SADC, COMESA na EAC walitangaza tarehe 22 Oktoba 2008 nia ya kuanzisha African Free Trade Zone (AFTZ).


title: Jumuiya ya Kiuchumi ya Afrika

text: Mnamo Mei 2012 mpango ulihusisha pia ECOWAS, ECCAS na AMU.


title: Jumuiya ya Kiuchumi ya Afrika

text: Mnamo Juni 2015, Umoja wa Afrika ulianzisha majadiliano ili kufikia Continental Free Trade Area (CFTA) ambayo ihusishe nchi zote 55 za Afrika kufikia mwaka 2017.


title: Aweil (jimbo)

text: Aweil State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Aweil (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 8: Buonchai County, Ajak County, Kongdek County, Ajuet County, Chimel County, Mayom Wel County, Barmayen County na Aroyo County, mbali na manispaa ya Aweil.


title: Aweil East (jimbo)

text: Aweil State (pia: Abiem State) ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Aweil East (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 8: Wunlung County, Malualbaai County, Warguet County, Yargot County, Madhol County, Mangok County, Baac County na Mangar-Tong County., mbali na manispaa za Malualkon na Majok Yinh Thiou.


title: Eastern Lakes (jimbo)


title: Eastern Lakes (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 11:


title: Gogrial (jimbo)

text: Gogrial State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Gogrial (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 13:


title: Gok (jimbo)

text: Gok State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Gok (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 6:


title: Lol (jimbo)

text: Lol State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Lol (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 11: Eri County, Gomjuer West County, Gomjuer East County, Korok West County, Korok East County, Kuru County, Majakbai County, Marialbai County, Malual North County, Malual Centre County na Ringi County.


title: Tonj (jimbo)

text: Tonj State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Tonj (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 22 (nyingi kuliko jimbo lolote), mbali na manispaa ya Tonj.


title: Tonj (jimbo)

text: Kaunti hizo ni:


title: Twic (jimbo)

text: Twic State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Twic (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 6: Akoc County, Panyoc County, Wunrok County, Ajak County, Turalei County na Aweng County.


title: Wau (jimbo)


title: Wau (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 8: Kuarjina County, Roc Roc Dong County, Marial Bai County, Odechy County, Kangi County, Busalia County, Bagari County na Baili County.


title: Western Lakes (jimbo)

text: Western Lakes State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Western Lakes (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 9: Rumbek County "(makao makuu: Rumbek)", Eastern Bhar Naam County "(makao makuu: Aduel)", Wulu County "(makao makuu: Wulu)", Western Bhar Naam County "(makao makuu: Pacong)", Malueth County "(makao makuu: Meen)", Malek County "(makao makuu: Malek)", Aloor County "(makao makuu: Maper)", Bhargel County "(makao makuu: Bhargel)" na Amongping County "(makao makuu: Amongpiny)".


title: Nyoka-miviringo

text: Nyoka-miviringo ni nyoka wenye sumu wa jenasi "Elapsoidea" katika familia Elapidae. Wamepewa jina hili kwa sababu mwili wao una miviringo mingi, ule wa wachanga hasa.


title: Nyoka-miviringo

text: Nyoka hawa sio warefu sana, sm 80 kwa kipeo. Kichwa ni kifupi na mkia ni mfupi. Wachanga wana miviringo myeupe, kijivu, njano, machungwa au myekundu juu ya rangi msingi ya nyeusi au kahawia. Wakikomaa miviringo inakuwa myeusi zaidi mpaka inapotea kabisa au miviringo myembamba inabaki. Nyoka-miviringo mashariki tu anabakiza miviringo yake.


title: Nyoka-miviringo

text: Nyoka-miviringo hujificha mchana katika vishimo au chini ya majani makavu. Usiku huwinda wakichimba au kuingia vishimo vya wanyama. Hula nyoka wengine, mijusi, nyoka wanafiki, vyura na mayai ya hawa wote.


title: Nyoka-miviringo

text: Sumu ya nyoka-miviringo si kali sana na juu ya hayo hawang'ati kwa kawaida. Kwa hivyo wanaweza kushikwa bila hatari sana. Hata ikiwa mtu anaingizwa na sumu, anapata tu uvimbe wa eneo na kusikia maumivu na kichefuchefu. Dalili hizi zinapotea katika siku 4.


title: Amadi (jimbo)

text: Amadi State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Amadi (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 3: Mundri West County, Mundri East County na Mvolo County.


title: Gbudwe (jimbo)

text: Gbudwe State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Gbudwe (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 13: Mopoi County, Ri-Yubu County, Naandi County, Bangazagino County, Basukangbi County, Sakure County, Bangasu County, Nzara County, Ezo County, Tombura County, Nagero County na Yambio County.


title: Imatong (jimbo)

text: Imatong State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Imatong (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 12:


title: Jubek (jimbo)


title: Jubek (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 14: Lodu County, Luri County, Mangala County, Gondokoro County, Rejaf County, Wonduruba County, Lobonok County, Bungu County, Ganji County (Ganzi County), Dollo County, Rokon County, Lyria County na Oponi County.


title: Kapoeta (jimbo)

text: Kapoeta State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Kapoeta (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 4: Budi County, Kapoeta East County, Kapoeta North County na Kapoeta South County.


title: Maridi (jimbo)

text: Maridi State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Maridi (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 7: Landili County, Maridi County, Kozi County, Mambe County, Ibba County, Nabanga County na Maruko County.


title: Tambura (jimbo)

text: Tambura State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Terekeka (jimbo)

text: Terekeka State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Terekeka (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 5: Terekeka County, Jemeza County, Tali County, Tigor County na Gwor County.


title: Yei River (jimbo)

text: Yei River State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Yei River (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 10: Kindi County, Otogo County, Tore County, Wuji County, Yei River County, Morobo County, Kajo-Keji County, Kupera County na Lainya County.


title: Akobo (jimbo)

text: Akobo State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Bieh (jimbo)

text: Bieh State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Bieh (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 2: Nyirol County na Uror County.


title: Boma (jimbo)

text: Boma State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Boma (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 2: Pibor County na Pochalla County.


title: Central Upper Nile (jimbo)

text: Central Upper Nile State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Fangak (jimbo)

text: Fangak State (jina la awali: Western Bieh State) ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Fangak (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 3: Fangak County, Canal County na Ayod County.


title: Fashoda (jimbo)

text: Fashoda State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Fashoda (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 3: Kodok County, Manyo County na Panyikang County.


title: Jonglei (jimbo)

text: Jonglei State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Jonglei (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 14, lakini idadi inatarajiwa kufikia 17 hivi karibuni.


title: Latjoor (jimbo)

text: Latjoor State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Latjoor (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 9: Thorow County, Malow County, Thior County, Jokou County, Kajaak County, Nasir County, Ulang County, Maiwut County na Longechuk County.


title: Maiwut (jimbo)

text: Maiwut State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Maiwut (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 3: Koma County, Maiwut County na Longuchuk County.


title: Northern Liech (jimbo)

text: Northern Liech State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Northern Liech (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 4: Rubkona County, Guit County, Koch County na Mayom County.


title: Southern Liech (jimbo)

text: Southern Liech State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Southern Liech (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 3: Mayendit County, Panyijar County na Leer County.


title: Northern Upper Nile (jimbo)

text: Northern Upper Nile State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Ruweng (jimbo)

text: Ruweng State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.


title: Ruweng (jimbo)

text: Imegawanyika katika kaunti 2 ingawa zinatarajiwa kufikia 8 hivi karibuni: Pariang County na Abiemnhom County.


title: Mto Bigasha

text: Mto Bigasha ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Bigasha

text: Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.


title: Mto Binugenuge

text: Mto Binugenuge ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Binugenuge


title: Mto Bukura

text: Mto Bukura ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Bukura


title: Mto Bwarkasani

text: Mto Bwarkasani ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Bwarkasani


title: Mto Chamaizi

text: Mto Chamaizi ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Chamaizi


title: Mto Charushaire

text: Mto Charushaire ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Charushaire

text: Maji yake yanaelekea ziwa Rushwa, mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.


title: Mto Chemisinga

text: Mto Chemisinga ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Chemisinga


title: Mto Chezo

text: Mto Chezo ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Chezo

text: Maji yake yanaelekea ziwa Bisongo, mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.


title: Mto Chijeye

text: Mto Chijeye ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Chijeye


title: Mto Chiranda

text: Mto Chiranda ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Chiranda


title: Mto Chiruruma

text: Mto Chiruruma ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Chiruruma


title: Mto Chitoboko

text: Mto Chitoboko ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Chitoboko


title: Mto Chiziku

text: Mto Chiziku ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Chiziku


title: Mto Goma

text: Mto Goma ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Goma


title: Mto Igongo

text: Mto Igongo ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Igongo

text: Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.


title: Mto Ikariro

text: Mto Ikariro ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Ikariro


title: Mto Ishume

text: Mto Ishume ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Ishume


title: Mto Jemakunya

text: Mto Jemakunya ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Jemakunya


title: Mto Jingwe

text: Mto Jingwe ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Jingwe

text: Maji yake yanaelekea mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.


title: Mto Kabagendere

text: Mto Kabagendere ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kabagendere


title: Mto Kabale

text: Mto Kabale ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kabale


title: Mto Kabingo

text: Mto Kabingo ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kabingo


title: Mto Kaburi

text: Mto Kaburi ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kaburi


title: Mto Kafunzo

text: Mto Kafunzo ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kafunzo


title: Mto Kagaga

text: Mto Kagaga ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kagaga


title: Mto Kahogo

text: Mto Kahogo ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kahogo


title: Mto Kahumo

text: Mto Kahumo ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kahumo


title: Mto Kaina

text: Mto Kaina ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kaina


title: Mto Kakutamba

text: Mto Kakutamba ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kakutamba


title: Mto Kamila (Kagera)

text: Mto Kamila (Kagera) ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kamila (Kagera)

text: Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.


title: Mto Kanyamkochola

text: Mto Kanyamkochola ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kanyamkochola


title: Mto Kanyinamashenda

text: Mto Kanyinamashenda ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kanyinamashenda


title: Mto Kanyonza

text: Mto Kanyonza ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kanyonza


title: Mto Kashalala

text: Mto Kashalala ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kashalala


title: Mto Kashambia

text: Mto Kashambia ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kashambia


title: Mto Kashasha

text: Mto Kashasha ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kashasha

text: Maji yake yanaelekea ziwa Rushwa, mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.


title: Mto Kasongeye

text: Mto Kasongeye ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kasongeye


title: Mto Katahoka

text: Mto Katahoka ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Katahoka


title: Mto Katoma

text: Mto Katoma ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Katoma


title: Mto Kavahesi

text: Mto Kavahesi ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kavahesi


title: Mto Kayonza

text: Mto Kayonza ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kayonza


title: Mto Kazinga

text: Mto Kazinga ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kazinga


title: Mto Kifomo

text: Mto Kifomo ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kifomo


title: Mto Kigando

text: Mto Kigando ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kigando


title: Mto Kinoka

text: Mto Kinoka ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kinoka

text: Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.


title: Mto Kirera

text: Mto Kirera ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kirera


title: Mto Kishanda

text: Mto Kishanda ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kishanda


title: Mto Kishuro

text: Mto Kishuro ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kishuro


title: Mto Kyabale

text: Mto Kyabale ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kyabale


title: Mto Lutungo

text: Mto Lutungo ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Lutungo


title: Mto Magome

text: Mto Magome ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Magome


title: Mto Makigogo

text: Mto Makigogo ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Makigogo


title: Mto Merule

text: Mto Merule ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Merule


title: Mto Migogo

text: Mto Migogo ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Migogo


title: Mto Mpanyura

text: Mto Mpanyura ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Mpanyura


title: Mto Mtakuja

text: Mto Mtakuja ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Mtakuja


title: Mu Kidimba

text: Mu Kidimba ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mu Kidimba


title: Mu Kigogo

text: Mu Kigogo ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mu Kigogo


title: Mu Kinyangona

text: Mu Kinyangona ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mu Kinyangona


title: Mu Ruhamba

text: Mu Ruhamba ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mu Ruhamba


title: Mto Mugozi

text: Mto Mugozi ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Mugozi

text: Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.


title: Karafuu

text: Karafuu (kutoka Kiarabu قَرَنْفُل "qaranful") ni matumba (macho ya maua) makavu ya mikarafuu ambayo ni miti ya familia ya Myrtaceae.


title: Karafuu

text: Karafuu hutumiwa kama kiungo cha chakula na chanzo cha mafuta yenye harufu inayopendwa na watu wengi.


title: Karafuu

text: Asili ya mti na pia matumizi ya matumba ni visiwa vya Indonesia. Katika karne ya 19 mikarafuu ilipelekwa Unguja na Pemba hasa na mtawala wa Omani na kuanzisha uzalishaji mkubwa saa wa karafuu kwenye visiwa hivi.


title: Karafuu

text: Karafuu hutumiwa katika upishi wa nchi nyingi za Asia, Afrika, Ulaya na hata Amerika. Hutumiwa katika kupika nyama, curry na michuzi mbalimbali pamoja na kupika matunda pamoja na vinywaji. Ni kiungo cha lazima kwenye pilau.


title: Karafuu

text: Hutafunwa pia mdomoni kuboresha harufu ya pumzi.


title: Karafuu

text: Kutafuna karafuu ni dawa ya kupunguza maumivu ya meno.


title: Karafuu

text: Nchini Indonesia sigara huungwa na mafuta ya karafuu.


title: Karafuu

text: Karafuu zilifanyiwa biashara tangu kale. Kuna ushuhuda wa karafuu katika chombo kilichopatikana nchini Syria kilichogunduliwa kuachwa huko mnamo mwaka 1721 KK.


title: Karafuu

text: Kuna taarifa ya kwamba mtawala nchini China alitaka watu wanaotaka kuongea naye watafune karafuu ili wawe na pumzi ya kupendeza.


title: Karafuu

text: Katika karne ya 17 karafuu ilikuwa kati ya vivutio vya kiuchumi vilivyoleta Uholanzi kuanzisha makoloni yake kwenye visiwa vya Indonesia.


title: Karafuu

text: Katika karne ya 18 Mfaransa Pierre Poivre alifaulu kuiba miche ya mikarafuu na kuipeleka Morisi ambako Wafaransa walianzisha kilimo hicho.


title: Karafuu

text: Soko la karafuu lilikua duniani na hii ilikuwa changamoto ya Sultani wa Omani kupeleka miti hiyo Unguja na Pemba iliyoendelea kuwa nchi ya kuzalisha karafuu nyingi zaidi duniani na kuunda utajiri wa Zanzibar ilhali kilimo hicho kilichochangia pia katika biashara ya watumwa waliotumiwa kuzalisha zao hili katika karne ya 19.


title: Karafuu

text: Mapato ya karafuu yalimsababisha Said bin Sultani kuhamisha makao makuu yake Unguja na baada ya kifo chake Usultani wa Zanzibar ulianzishwa kama nchi ya pekee na Omani.


title: Monique Séka

text: Monique Séka (amezaliwa 22 Novemba 1965; jina la utani la malkia wa muziki wa Afro-zouk) ni mwimbaji kutoka Ivory Coast. Kwa muziki mchanganyiko ambao anautengeneza, muziki wa Afro-zouk wa Monique Seka ni maarufu sana huko nchini kwake - Ivory Coast, Afrika, Caribbean na Bahari ya Hindi.


title: Monique Séka

text: Séka alianza kuonesha kuwa na shauku ya kupenda muziki tangu akiwa mtoto. Anawakilisha kizazi cha tatu cha ya muziki nasaba ya Ivory Coast. Monique Seka ni binti wa Seka Okoi - mwimbaji wa Kivory Coast ambaye alikuwa maarufu katika miaka ya 1970. Monique Seka alifundishwa na baba yake kabla ya kujiunga na bendi ya  RTI Orchestra. Wakati huo alikuwa anajaribu kuchanganya midundo miwili tofauti ili kuunda Afro Zouk, mchanganyiko ambao ulileta mshangao na kuwavutia wapenzi wengi wa muziki wa wakati huo huo. Katika miaka ya 1980, muziki wa Kikaribi ulivamia masoko ya dunia. Monique alijiingiza katika mzunguko huu na kuthubutu kutoa albamu yake ya kwanza iliyootwa  "Tantie Affoué" mnamo mwaka wa 1985. Katika mwaka wa 1989, alisaini mkataba na mpigaji kinanda na mtayarishaji maarufu wa kutoka Cape Verde Manu Lima na kutoa albamu yake ya "Missounwa". Hii mchanganyiko wa zouk na midundo ya Afrika alisafiri nje ya mipaka ya Afrika kwa lengo kujitangaza katika vyombo vya habari vya ndani na nje. Wakati wa mwisho wa mwaka 1992, likutana Dominique Richard, mwanachama mwanzilishi wa Radio Sun, redio ya kwanza ywa watu weusi wa Kikaribi iliyoanzishwa mwezi Julai 1993. Dominique akawa mtayarishaji na msimamizi wake.  Mnamo tarehe 31 Machi, 1995, wawili hawa wamefunga ndoa na baada ya kufanikiwa kutoa albamu kadhaa hatimaye wakapata binti aitwaye  Carolyn Richard, alizaliwa Februari 9, 1998. Mwaka wa 1994, anamwendea hewani tena  Manu Lima kwa ajili ya mipango ya albamu yake mpya na kurudi nchini kwao kwa ajili ya albamu ya "Okaman". Albamu zake za baadaye  "Adéba" mwaka 1997, "Yélélé" mwaka 1999  na nyengine kibao zilizokuja na majina mapya: "Anthology" mwaka 1999, mwaka 2003 katoa "15 Years of Success", 2005 katoa "Obligada", na nyengine nyingi tu. Mafanikio yake yamempatia kuungwa mkono na wasanii wengine wa muziki mmoja wapo ni  "Yaye Demin", walifanya ote wimbo wa Meiway.


title: Mto Muhongo

text: Mto Muhongo ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Muhongo

text: Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.


title: Mto Mukana

text: Mto Mukana ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Mukana


title: Mto Muronzi

text: Mto Muronzi ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Muronzi

text: Maji yake yanaelekea mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.


title: Mto Murusenye

text: Mto Murusenye ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Murusenye


title: Mto Mwisa

text: Mto Mwisa ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Mwisa


title: Mto Naylwambu

text: Mto Naylwambu ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Naylwambu


title: Mto Ngono

text: Mto Ngono ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Ngono


title: Mto Ntikangwa

text: Mto Ntikangwa ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Ntikangwa


title: Mto Nyabujera

text: Mto Nyabujera ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Nyabujera


title: Mto Nyakabwera

text: Mto Nyakabwera ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Nyakabwera

text: Maji yake yanaelekea ziwa Rushwa, mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.


title: Mto Nyakagera

text: Mto Nyakagera ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Nyakagera


title: Mto Nyakagere

text: Mto Nyakagere ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Nyakagere


title: Mto Nyakichabo

text: Mto Nyakichabo ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Nyakichabo


title: Mto Nyakihanga

text: Mto Nyakihanga ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Nyakihanga


title: Mto Nyakychabo

text: Mto Nyakychabo ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Nyakychabo

text: Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.


title: Mto Nyalwambu

text: Mto Nyalwambu ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Nyalwambu


title: Mto Nyamabare

text: Mto Nyamabare ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Nyamabare


title: Mto Nyamiruma

text: Mto Nyamiruma ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Nyamiruma

text: Maji yake yanaelekea mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.


title: Mto Nyamutogota

text: Mto Nyamutogota ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Nyamutogota


title: Mto Nyamwago

text: Mto Nyamwago ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Nyamwago


title: Mto Nyamzovu

text: Mto Nyamzovu ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Nyamzovu


title: Mto Nyarambugu

text: Mto Nyarambugu ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Nyarambugu


title: Mto Nyatwambu

text: Mto Nyatwambu ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Nyatwambu


title: Mto Nyungue

text: Mto Nyungue ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Nyungue


title: Mto Ombitarama

text: Mto Ombitarama ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Ombitarama


title: Mto Omukafinzi

text: Mto Omukafinzi ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Omukafinzi


title: Mto Omukafunda

text: Mto Omukafunda ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Omukafunda


title: Mto Omukafunjo

text: Mto Omukafunjo ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Omukafunjo


title: Mto Omukagoye

text: Mto Omukagoye ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Omukagoye


title: Mto Omukashasha

text: Mto Omukashasha ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Omukashasha

text: Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.


title: Mto Omukishalala

text: Mto Omukishalala ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Omukishalala


title: Mto Omukishanda

text: Mto Omukishanda ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Omukishanda


title: Mto Omurushasha

text: Mto Omurushasha ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Omurushasha


title: Mto Omutubilizi

text: Mto Omutubilizi ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Omutubilizi


title: Mto Omwibare

text: Mto Omwibare ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Omwibare


title: Kanisa la Kristo Zanzibar

text: Kanisa la Kristo (kwa Kiingereza: "Christ Church Cathedral") ni kanisa la Anglikana mjini Zanzibar lililo kati ya vivutio vya kihistoria vya mji huu.


title: Kanisa la Kristo Zanzibar

text: Umbo lake linaunganisha tabia za ubunifu wa Kizungu hasa mtindo wa Kigothi na ubunifu wa Kiislamu hasa katika mapambo na umbo la madirisha. Waanglikana walipenda kuunganisha mbinu hizo katika makanisa waliyojenga katika mazingira ya Kiislamu.


title: Kanisa la Kristo Zanzibar

text: Ujenzi uliongozwa na askofu Edward Steere aliyechagua mahali pa soko la watumwa lililofungwa mwaka 1873. Mwaka ule Sultani wa Zanzibar alipaswa kuitikia matishio ya serikali ya Uingereza kuachana na biashara ya watumwa katika himaya yake. Eneo la soko lilinunuliwa na Mwingereza na kutolewa kama zawadi kwa Steere aliyeanzisha hapa sherehe za ibada, kwanza katika kibanda cha muda lakini kwenye siku ya Krismasi 1873 aliweka jiwe la msingi wa kanisa.


title: Kanisa la Kristo Zanzibar

text: Steere alitumia mahali pa soko hili kwa jengo jipya kama ishara ya wakati mpya. Alijaribu kuonyesha Ukristo kama dini ya uhuru na kulenga hasa kupokea watumwa katika Ukristo. Altari ilijengwa kwenye mahali ilipowahi kusimama nguzo ya kuwafunga watumwa wakati wa kuwapiga viboko. Msalaba ndani ya kanisa ulichongwa kwa ubao wa mti kutoka kijiji cha Chitambo nchini Zambia, mahali ambako David Livingstone aliwahi kuaga dunia.


title: Kanisa la Kristo Zanzibar

text: Ujenzi uliendelea hadi mwaka 1879 ambako kanisa jipya lilizinduliwa rasmi kwenye sikukuu ya Krismasi.


title: Kanisa la Kristo Zanzibar

text: Askofu Steere alizikwa katika kanisa baada ya kifo chake kwenye mwaka 1882.


title: Kanisa la Kristo Zanzibar

text: Sasa ni kanisa kuu la dayosisi ya Zanzibar ya Kanisa la Kianglikana.


title: Mtindo wa kigothi

text: Mtindo wa Kigothi (pia: Gotiki, kwa Kiingereza "Gothic architecture", "Gothic style") katika usanifu majengo wa Ulaya ni mtindo ulioanza katika karne ya 12 na kutumiwa hadi mnamo 1500. Mtindo huu ulichukua nafasi ya mtindo wa Kiroma uliotumiwa kabla yake. Ulionekana pia katika matawi mengine ya sanaa. Katika karne ya 19 ulitumiwa upya kwa majengo makubwa katika mtindo wa Kigothi mamboleo.


title: Mtindo wa kigothi

text: Vyanzo vya mtindo huu vilipatikana katika mabadiliko ya majengo yaliyobuniwa kufuatana na mtindo wa Kiroma na pia ubunifu wa nchi za Kiislamu.


title: Mtindo wa kigothi

text: Badiliko kubwa ilikuwa kupatikana kwa uwingi wa nuru iliyoweza kufika ndani ya jengo kupitia madirisha makubwa. Hapo wajenzi walihitaji kubuni njia za kupunguza unene wa kuta na nguzo bila kuhatarisha uthabiti wa jengo.


title: Mtindo wa kigothi

text: Shabaha ya ubunifu huu kwenye majengo ya kiroho ilikuwa kuvuta roho ya waumini kuelekea juu.


title: Mtindo wa kigothi

text: Kuna hasa tabia tatu ambazo kwa pamoja zinatofautisha majengo makubwa ya Kigothi na mitindo mingine:


title: Mtindo wa kigothi

text:
Mbinu hizi ziliwawezesha wajenzi wa karne ya 12-13 kuunda majengo makubwa yenye nafasi kubwa ndani yao iliyoruhusu kuingia kwa nuru nyingi ya nje iwezekanavyo. Madirisha yalipambwa kwa vioo vya rangi vilivyowapa wasanii nafasi ya kuonyesha picha za Biblia, za watakatifu au watu muhimu katika kanisa na serikali na hivyo kuwaelimisha waumini. Changamoto ya kujenga ukumbi mkubwa mwenye nuru ndani yake ilikuwa kuwa na madirisha makubwa ambayo kimsingi ni mashimo yanayodhoofisha ukuta bila kuhatarisha uthabiti wa jengo lote. Katika mitindo ya awali kama ya Kiroma kuongezeka kwa kimo kulihitaji kuwa na ukuta mnene na nguzo kubwa. Mifumo iliyotajwa iliruhusu kugawa uzito wa dari na jengo lote kugawiwa na kubebwa kupitia matao ya kuchongoka, bavu za kuba na gadimu za nje zilizokopea kani za masi ya juu. Wajenzi walihitaji elimu kubwa kuhusu mahitaji ya mahali pa jengo na misingi yake pamoja na kanuni za fizikia la jengo.
Tabia zilizotajwa zinapatikana hasa katika makanisa mengi yaliyojengwa kote Ulaya katika karne za kati, lakini ilitumiwa pia kwenye majengo mengine kama kumbi za monasteri au shirika za wafanyabiashara kwenye miji, maboma ya watawala, vyuo vikuu au kwa kiasi tu kwenye majengo ya watu binafsi waliokuwa na utajiri wa kutosha wa kujenga kwa mawe na kwa kumwajiri mjenzi hodari.


title: Mtindo wa kigothi

text: Wakati wake kwenye karne za kati mtindo huu uliitwa mara nyingi ya "Kifaransa" kwa sababu mifano yake ya kwanza yalitokea nchini Ufaransa. Baadaye wakati wa zama za mwamko ("renaissance") kulikuwa na kipindi ambako watu waliona ni mtindo ambao haupendezi maana walilenga kurudia roho na pia ubunifu wa nyakati za kale. Hapo waliia mtindo mkuu wa karne za kati "Kigothi" kwa maana ya "kishenzi" maana waliamini ya kwamba uzuri wa Dola la Roma ya Kale uliharibiwa na makabila ya Kigermanik kama Wagothi na tokeo la uharibifu huu ni mtindo walioita "Kigothi".


title: Bwawa

text: Bwawa ni mkusanyiko wa maji mengi. Ni dogo kuliko ziwa na mara nyingi huwa limetengenezwa na binadamu. Kwa kawaida, maji huzuiwa kutumia lambo katika bonde la mto au katika ardhi iliyochimbwa, ili kuhifadhi maji. Ingawa kuna mabwawa yaliyo na neno 'ziwa' katika jina, tofauti kuu ni kuwa bwawa hutengenezwa na binadamu.


title: Saa za Afrika Mashariki

text: Saa za Afrika Mashariki (kwa Kiingereza: "East Africa Time", kifupi: EAT) ni kanda muda inayotumika katika Afrika ya Mashariki. Iko katika kanda ya UTC +3, ambayo iko saa tatu mbele ya muda sanifu.


title: Saa za Afrika Mashariki

text: Saa za Afrika Mashariki hutumiwa na:


title: Orodha ya mito ya mkoa wa Kagera

text: Orodha ya mito ya mkoa wa Kagera inataja kwa mpangilio wa alfabeti baadhi tu ya mito ya eneo hilo la Tanzania Kaskazini Magharibi.


title: Mto Rubira

text: Mto Rubira ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Rubira

text: Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.


title: Mto Ruboroga

text: Mto Ruboroga ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Ruboroga


title: Mto Ruboronga

text: Mto Ruboronga ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Ruboronga

text: Maji yake yanaelekea mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.


title: Mto Ruchenche

text: Mto Ruchenche ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Ruchenche


title: Mto Rufuka

text: Mto Rufuka ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Rufuka


title: Mto Ruhita

text: Mto Ruhita ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Ruhita


title: Mto Ruiga (Kagera)

text: Mto Ruiga (Kagera) ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Ruiga (Kagera)


title: Mto Ruisenya

text: Mto Ruisenya ni jina la miwili kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Ruisenya


title: Mto Ruiza

text: Mto Ruiza ni jina la miwili kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Ruiza


title: Mto Rukakaine

text: Mto Rukakaine ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Rukakaine


title: Mto Rukarakare

text: Mto Rukarakare ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Rukarakare


title: Mto Rukono

text: Mto Rukono ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Rukono


title: Mto Runone

text: Mto Runone ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Runone


title: Mto Rushosho

text: Mto Rushosho ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Rushosho


title: Mto Rushwa

text: Mto Rushwa ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Rushwa


title: Mto Rutungu

text: Mto Rutungu ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Rutungu

text: Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.


title: Mto Rwitamanumi

text: Mto Rwitamanumi ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Rwitamanumi


title: Orodha ya mito ya mkoa wa Geita

text: Orodha ya mito ya mkoa wa Geita inataja kwa mpangilio wa alfabeti baadhi tu ya mito ya eneo hilo la Tanzania Kaskazini Magharibi.


title: Mto Bwiga

text: Mto Bwiga ni kati ya mito ya mkoa wa Geita (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Bwiga

text: Maji yake yanaelekea mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.


title: Mto Ikonka

text: Mto Ikonka ni kati ya mito ya mkoa wa Geita (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Ikonka


title: Mto Muhama

text: Mto Muhama ni kati ya mito ya mkoa wa Geita (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Muhama


title: Mto Mwunekese

text: Mto Mwunekese ni kati ya mito ya mkoa wa Geita (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Mwunekese


title: Mto Nyakukutu

text: Mto Nyakukutu ni kati ya mito ya mkoa wa Geita (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Nyakukutu


title: Mto Nyamazama

text: Mto Nyamazama ni kati ya mito ya mkoa wa Geita (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Nyamazama


title: Mto Shiperenge

text: Mto Shiperenge ni kati ya mito ya mkoa wa Geita (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Shiperenge


title: Mto Ichuankima

text: Mto Ichuankima ni kati ya mito ya mkoa wa Geita (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Ichuankima


title: Mto Jakabaga

text: Mto Jakabaga ni kati ya mito ya mkoa wa Geita (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Jakabaga


title: Mto Kafunso

text: Mto Kafunso ni kati ya mito ya mkoa wa Geita (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kafunso


title: Mto Mabubi

text: Mto Mabubi ni kati ya mito ya mkoa wa Geita (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Mabubi


title: Mto Nyabulela

text: Mto Nyabulela ni kati ya mito ya mkoa wa Geita (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Nyabulela


title: Mto Nyamasenga

text: Mto Nyamasenga ni kati ya mito ya mkoa wa Geita (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Nyamasenga

text: Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.


title: Mto Roata

text: Mto Roata ni kati ya mito ya mkoa wa Geita (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Roata


title: Mto Usigaga

text: Mto Usigaga ni kati ya mito ya mkoa wa Geita (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Usigaga


title: Orodha ya mito ya mkoa wa Kigoma

text: Orodha ya mito ya mkoa wa Kigoma inataja kwa mpangilio wa alfabeti baadhi tu ya mito ya eneo hilo la Tanzania Magharibi.


title: Mto Bizi

text: Mto Bizi ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Bizi

text: Maji yake yanaelekea Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.


title: Mto Bugala

text: Mto Bugala ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Bugala


title: Mto Ibumbu

text: Mto Ibumbu ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Ibumbu


title: Mto Kabesi

text: Mto Kabesi ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kabesi


title: Mto Kaga

text: Mto Kaga ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kaga


title: Mto Kagenda

text: Mto Kagenda ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kagenda


title: Mto Kagugwe

text: Mto Kagugwe ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kagugwe


title: Mto Kahambwe

text: Mto Kahambwe ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kahambwe


title: Mto Kalungu (Kigoma)

text: Mto Kalungu (Kigoma) ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kalungu (Kigoma)


title: Mto Kalungu (Kigoma)

text: Ni tofauti na mto Kalungu wa mkoa wa Songwe.


title: Mto Kamanga (Kigoma)

text: Mto Kamanga (Kigoma) ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kamanga (Kigoma)


title: Mto Kampisa

text: Mto Kampisa ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kampisa


title: Mto Kanengi

text: Mto Kanengi ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kanengi


title: Mto Kansogo

text: Mto Kansogo ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kansogo


title: Mto Kaparamsembe

text: Mto Kaparamsembe ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kaparamsembe


title: Mto Kasagwi

text: Mto Kasagwi ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kasagwi


title: Mto Kasaka

text: Mto Kasaka ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kasaka

text: Maji yake yanaelekea Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.


title: Mto Kasangesi

text: Mto Kasangesi ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kasangesi


title: Mto Kaseke

text: Mto Kaseke ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kaseke


title: Mto Katengera

text: Mto Katengera ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Katengera


title: Mto Katimba (Kigoma)

text: Mto Katimba (Kigoma) ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Katimba (Kigoma)


title: Mto Katobala

text: Mto Katobala ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Katobala


title: Mto Kibengi

text: Mto Kibengi ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kibengi


title: Mto Kibondo

text: Mto Kibondo ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kibondo


title: Mto Kigarie

text: Mto Kigarie ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kigarie


title: Mto Kihambwe

text: Mto Kihambwe ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kihambwe


title: Mto Kilungwe

text: Mto Kilungwe ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kilungwe


title: Mto Kinya

text: Mto Kinya ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kinya


title: Mto Kunilakongi

text: Mto Kunilakongi ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Kunilakongi


title: Mto Lagossa

text: Mto Lagossa ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Lagossa


title: Mto Longa

text: Mto Longa ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Longa


title: Mto Lubalisi

text: Mto Lubalisi ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Lubalisi


title: Mto Lubugwe

text: Mto Lubugwe ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Lubugwe

text: Maji yake yanaelekea Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.


title: Mto Luelu

text: Mto Luelu ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Luelu


title: Mto Lufubu

text: Mto Lufubu ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Lufubu


title: Mto Lugonezi

text: Mto Lugonezi ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Lugonezi


title: Mto Lugufu

text: Mto Lugufu ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Lugufu


title: Mto Lugungwisi

text: Mto Lugungwisi ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Lugungwisi


title: Mto Luiche (Kigoma)

text: Mto Luiche (Kigoma) ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Luiche (Kigoma)


title: Mto Lukusu

text: Mto Lukusu ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Lukusu


title: Mto Lumbwa

text: Mto Lumbwa ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Lumbwa


title: Mto Lumbye

text: Mto Lumbye ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Lumbye


title: Mto Mabonwe

text: Mto Mabonwe ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Mabonwe


title: Mto Mafundu

text: Mto Mafundu ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Mafundu


title: Mto Makamba

text: Mto Makamba ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Makamba


title: Mto Makare

text: Mto Makare ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Makare


title: Mto Masala

text: Mto Masala ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Masala


title: Mto Masungwe

text: Mto Masungwe ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Masungwe


title: Mto Mayamasi

text: Mto Mayamasi ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Mayamasi

text: Maji yake yanaelekea Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.


title: Mto Mbogo (Kigoma)

text: Mto Mbogo (Kigoma) ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Mbogo (Kigoma)


title: Mto Mfuwazi

text: Mto Mfuwazi ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Mfuwazi


title: Mto Mgonia

text: Mto Mgonia ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Mgonia


title: Mto Milango

text: Mto Milango ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Milango


title: Mto Milembe

text: Mto Milembe ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Milembe


title: Mto Mkanga

text: Mto Mkanga ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Mkanga


title: Mto Mohambwe

text: Mto Mohambwe ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Mohambwe


title: Mto Mohwazi

text: Mto Mohwazi ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Mohwazi


title: Mto Molila

text: Mto Molila ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Molila


title: Mto Mpemvi

text: Mto Mpemvi ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Mpemvi


title: Mto Msana

text: Mto Msana ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Msana


title: Mto Msimba

text: Mto Msimba ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Msimba


title: Mto Mslezy

text: Mto Mslezy ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).


title: Mto Mslezy


title: Tawasifu ya Malcolm X

text: Tawasifu ya Malcolm X (kwa Kiingereza: The Autobiography of Malcolm X) kilichapishwa kwa mara ya kwanza mnamo 1965, likiwa tokeo la ushirikiano kati ya mwanaharakati wa haki za binadamu Malcolm X na mwandishi wa habari na mtunzi wa vitabu Alex Haley. Haley alisaidiana kuandika tawasifu hii kwa kulingana na matukio yaliyotokana na mahojiano mazito yaliyofanywa kati ya 1963 hadi 1965 mwaka ambao Malcolm X aliuawa kwa kupigwa risasi mfululizo. Tawasifu inahusu mazungumzo ya kiimani ambayo yanaelezea falsafa ya Malcolm X juu ya fahari ya mtu mweusi, uzalendo wa mtu mweusi, na Umajumui wa Afrika. Baada ya kiongozi kuawa, Haley aliandika hitimisho la kitabu. Ambalo jambo hili walikubaliana kabla umauti haujamfika. Katika hitimisho alielezea namna walivyokuwa wanachakata habari za matukio mbalimbali hadi mwisho wa maisha ya Malcolm X.


title: Tawasifu ya Malcolm X

text: Wakati Malcolm X na wasomi ambao wa rika moja na kipindi ambacho kitabu kinachapishwa wanamuona Haley kama mwandishi nyuma ya pazia, wasomi wa siku hizi humuona Haley kama moja kati ya washirika bora kabisa katika uandishi. Wanasema kwa makusudi amezima mamlaka yake kama mwandishi ilimradi tu kutengeneza mahusiano bora kabisa na Malcolm X wakati wa uchakataji, jambo hili limefanya kitabu kionekane kama kinaongea moja kwa moja na wasomi wa kitabu. Vilevile Haley alitia baadhi ya matakwa ya Malcolm X ya kifasihi. Kwa mfano, Malcolm X aliondoka katika jumuia ya Nation of Islam wakati wa kipindi hiki kigumu alikuwa anaandaa kitabu na Haley. Badala ya kuandika mabaya juu ya kitendo walichofanya jumuia ya NOI, Malcolm X kakataa kabisa kuanika habari za NOI, Haley kakubaliana na hilio. Kwa mujibu wa "Manning Marable", "Haley alikuwa na wasiwasi kuhusu mtazamo wa Malcolm X juu ya chuki dhidi ya Wayahudi na kuamua kuandika upya baadhi ya matini yake na kuondoa yale yenye ukakasi wa kibaguzi wa Wayahudi.


title: Tawasifu ya Malcolm X

text: Kipindi ambacho "Tawasifu" hii imechapishwa, mchambuzi wa "The New York Times" alielezea kitabu kama kitabu kizuri na muhimu kilichoambatana na maumivu makali. Mwaka wa 1967, mwahistoria na profesa John William Ward aliandika ya kwamba kitabu kitakuja kuwa tawasifu bora kabisa ya Kimarekani. Mwaka wa 1998, jarida la "Time" walikitaja kitabu cha "Tawasifu ya Malcolm X" kama moja kati ya vitabu 10 vya kweli. James Baldwin na Arnold Perl walichukua kitabu hiki na kukitengenezea filamu; andiko lao la filamu lilimsaidia vilivyo mwongozaji Spike Lee kwa ajili ya kutengeneza filamu yake ya 1992 ya "Malcolm X".


title: Tawasifu ya Malcolm X

text: Kimechapishwa baada ya mwenyewe kufa, kwa jina la "The Autobiography of Malcolm X" kimetaja maisha ya Malcolm X, aliyezaliwa kwa jina la Malcolm Little (1925–1965), ambaye akaja kuwa mwanaharakati wa haki za binadamu. Kwa kuanza na ujauzito wa mama yake, kitabu kinaelezea maisha ya utotoni ya Malcolm akiwa mjini Michigan, kifo cha baba yake kilichotokea katika mazingira ya kutatanisha, na hali iliyopelekea mama yake kuwehuka na kuishia hospitali ya vichaa bila kutaka na kutiwa katika kitengo cha uchunguzi wa kisaikolojia. Maisha ya ujana wa Little yameelezewa pia akiwa huko Boston na New York City, halkadhalika kujihusisha kwake na jamii za kihalifu. Uhalifu huo ambao ulipelekea kutumikia kifungo cha miaka nane-hadi-kumi jela, kifungo ambacho alitumikia miaka sita na nusu (1946–1952) baada ya kupata msamaha. Kitabu kinaelezea ukasisi wake na mkuu wa jumuia Nation of Islam ndugu Elijah Muhammad (1952–1963) na kuibuka kwake kuwa kama msemaji mkuu taifa wa jumuia hiyo. Kinaelezea kuachia kwake ngazi kwenye jumuia hiyo ya Nation of Islam mnamo Machi 1964, na safari yake ya kwenda hija Makka, ambayo ilipelekea kubadili dhehebu na kuwa Sunni, na safari zake za Afrika. Malcolm X aliuawa mjini New York katika jengo la Audubon Ballroom mnamo mwezi wa Februari 1965, kabla kitabu hakijaisha. Mwandishi mwenzake , mwanahabari Alex Haley, alimuhtasarisha siku za mwisho za maisha ya Malcolm X, na kuelezea kwa kina makubaliano yao, ikiwa pamoja na maoni binafsi ya Haley kuhusu muhusika, kwenye hitimisho la "tawasifu".


title: Tawasifu ya Malcolm X

text: Haley aliandika kitabu hiki kwa ushirkiano mkubwa kabisa na Malcolm X', ameandika, kapanga, na kukihariri. Tawasifu inatoka na mahojiano mazito zaidi ya 50 yaliyofanywa kati ya Malcolm X baina ya 1963 hadi kifo chake mwaka 1965. Wawili hawa walikutana kwa mara ya kwanza mwaka 1959, wakati huo Haley aliandika makal kuhusu Nation of Islam kwa ajili ya jarida la "Reader's Digest", na vilevile mara ya pili pale Haley alipomuhoji Malcolm X kwa ajili ya jarida la "Playboy" mnamo mwaka wa 1962.


title: Tawasifu ya Malcolm X

text: Mwaka wa 1963 kampuni ya uchapishaji ya Doubleday inamwomba Haley kuandika kitabu kuhusu maisha ya Malcolm X. Mwandishi na mtaalamu wa masuala ya fasihi wa Kimarekani bwana Harold Bloom anaandika, "Wakati Haley anamfuata Malcolm na wazo la kumwandikia kitabu kuhusu maisha yake, Malcolm alimpa sura ya mshangao ..." Haley anarejea kwa kusema, "Ilikuwa moja kati ya mara chache sana kumuona akiwa hana jibu la uhakika." Baada ya Malcolm X kuomba ruhusa kutoka kwa Elijah Muhammad, yeye na Haley wakaanza kazi ya kuandika "Tawasifu", mchakato ambao umeanza kwa mahojiano ya msaa-mawili-matatu katika studio ya Haley huko mjini Greenwich Village. Bloom anaandika ya kwamba, "Malcolm alimtilia shaka sana Haley hasa kwa kufuatia uwezo wake wa kati na imani yake ya Kikristo na uhudumu wake katika jeshi la Marekani kwa zaidi ya miaka ishirini."


title: Tawasifu ya Malcolm X

text: Wakati wanaanza kuandika Tawasifu hii mwanzoni mwa miaka wa 1963, Haley anavurugwa na tabia ya Malcolm X kuongelea kuhusu Elijah Muhammad na Nation of Islam tu. Haley anamkumbusha kitabu kinatakiwa kiwe kinamhusu Malcolm X, na si Muhammad au the Nation of Islam, oni ambalo lilimkwaza Malcolm X. Haley hatimaye anahamisha lengo na kuanza kumhoji kuhusu mama yake mzazi Malcolm X:


title: Tawasifu ya Malcolm X

text: Nikasema, 'Bwana Malcolm, je, waweza niambia jambo lolote kuhusu mama yako?' Na kamwe sintokuja sahau jinsi alivyosimama na kuganda kama vile kikaragosi. Halafu akasema, 'Nakumbuka zile aina ya nguo alizokuwa anavaa. Zilikuwa chakavu na rangi ya kijivu iliyopauka.' Halafu akasonga kidogo. Halafu akasema, 'Nakumbuka namna ambavyo alivyokuwa akiinamia jiko, akaijaribu kutupikia kiasi kidogo tulichokuwanacho.' Na huo ndio ulikuwa mwanzo, usiku huo, wa safari yake. Alizunguka katika sakafu hadi kumekucha.


title: Tawasifu ya Malcolm X

text: Japokuwa Haley alikaa nyuma ya pazia katika uandishi wa kitabu hiki, wasomi wa kisasa humtazamia kama mshiriki kiini muhimu ambaye amecheza kama umbo lisiloonekana katika kazi za tungo. Amepunguza sauti yake mwenyewe, na kusaini mkataba ambao utakinza mamlka yake ya kiandishi na kutoa nakala za kitabu kama kilivyoandikwa vilevile bila kubadili maneno.


title: Tawasifu ya Malcolm X

text:
Mchango wa Haley katika kazi hii unajulikana, na wasomi kadhaa wanajadili namna inavyotakiwa kuelezea.
Mara kadhaa Malcolm alimtilia shaka Haley. Usiku mmoja wa manane, Malcolm anampigia simu Haley, nakumini asilimia 75. Awali wakati wanaanza alimwambia anamwaini asilimia 25 tu. Hasa ukizingatia Haley alidumu jeshi la maji, miaka 20, msomi wa Mwafrika-Amerika ambao wengi aliwaona kama mamluki tu. Siku ambayo Haley anaambiwa ya kwamba anamwamini asilimia 75, asubuhi yake hakutaka tena kukumbushia jambo la jana usiku. Tangu hapa, Malcolm alikuwa huru sana kwa Haley. Aliongea mengi hadi yale binafsi ya ndani kabisa. Tena kuna kipindi Malcolm alithubutu hata kumpa Haley shajara binafsi aisome.


title: Tawasifu ya Malcolm X

text: Haley alijua namna ya kucheza na akili ya Malcolm, kwanza alikuwa hendi nae pupa. Mara kadhaa kaonekana akija ofisini kwa Haley na hasira, anachochora maneno mengi kwenye vikaratasi. Baadaye Haley anatazama, anaona maneno yaliyoweka kwa msimbo, kwa akuwa anamjua Malcolm staili yake, anayasimbua kwa urahisi. Hili lilikuwa la kawaida sana kwa Malcolm kufanya kuchorachora kwenye karatasi. Ikawa sasa akiingia tu ofisini, anamwekea peni na karatasi aanze kuchorachora huku wakijadiliana mambo mengine. Haley anasema, Malcolm alikuwa na uwezo wa kuongelea jambo jengine tofauti kabisa, huku akichora na kuelezea jambo jengine jengine mbali na lile analongelea. Hii michoro imempa mwanga mwingi sana Haley.


title: Tawasifu ya Malcolm X

text: Mazungumzo ya wawili hawa, yalikuwa ya kipekee. Haley kavumilia mengi. Mara nyingi humjia nyakati za jioni akiwa katika mizunguko yake akiwa hoi. Upole na hekima ya Haley, ulifanikisha kitabu kuundwa. Kitabu kinaanzia maisha ya utoto, ukubwa, kujihusisha na uhuni, hasira zake juu ya Wazungu na safari yake ya Makka iliyokuja kubadili maoni yake dhidi ya Wazungu na watu weupe kwa ujumla. Baada ya kwenda Makka alikuta Waarabu wasivyo-waba-guzi na kukutana baadhi ya watu rangi nyengine waliomthamini na kumpa mchango wa kifikra na kiroho kwa kiasi kikubwa. Tangu hapa, alibadili kabisa mawazo yake dhidi ya watu wa weupe na Waafrika wenzie ambao walikuwa Wakristo - hasa wale ambao walikuwa wanajipendekeza kwa Wazungu ili kudhulumu haki ya Waafrika Wamarekani wengine.


title: Tawasifu ya Malcolm X

text: Safari yake kwenda Afrika, huko Misri, Ghana, Tanzania, Lebanon, Kuwait, Sudan, Kenya, Ethiopia, Nigeria, Liberia, Algers, Guine, kutaja chache. Huku alipata mawazo na mitazamo mipya kabisa.


title: Tawasifu ya Malcolm X

text: Kampuni ya uchapishaji ya nchini Marekani, Doubleday, iliingia mkataba wa kuchapisha kitabu cha "The Autobiography of Malcolm X" na kulipa malipo ya awali kiasi cha dola $30,000 kwa Malcolm X na Haley mnamo mwaka wa 1963. Mwezi wa Machi 1965, wiki tatu tangu kuuawa kwa Malcolm X, Nelson Doubleday, Jr., akafuta mkataba wake aliongia nao kwa kuhofia usalama wa wafanyakazi wake. Mwaka mmoja baadayae, Grove Press, wakachapisha kitabu. Kwa vile "The Autobiography of Malcolm X" imeuza zaidi nakala zaidi ya mamilioni, Marable anaelezea uamuazi wa Doubleday kama janga kubwa lililowahi kufanywa katika historia nzima ya tasnia ya uchapishaji".


title: Tawasifu ya Malcolm X

text: "The Autobiography of Malcolm X" iliuza vyema tangu kuanza kuchapishwa mwaka 1965. Kwa mujibu wa "The New York Times", toleo la vitini limeuza nakala zaidi ya 400,000 mwaka wa 1967 na 800,000 zikauzwa mwaka uliofuatia. Hadi kufikia 1970, tawasifu ilikuwa ishachapishwa mara 18. Mwaka wa 1977, "The New York Times" imeripoti ya kwamba nakala milioni sita za kitabu zimeuzwa. Kitabu kimepitia ongezeko kubwa la wasomaji na kurudia tena kuwa kitabu kilichouza sana kwa miaka ya 1990, kimesaidia sana hasa kwa Spike Lee baada ya kutoa filamu yake 1992 "Malcolm X". Between 1989 and 1992, sales of the book increased by 300%.


title: Tawasifu ya Malcolm X

text: Mwaka wa 1968, mtayarishaji wa filamu Marvin Worth anamkodisha mtunzi wa riwaya James Baldwin kaundika igizo linalotokana na "The Autobiography of Malcolm X"; Baldwin aliungana na mwandishi muswaada andishi bwana Arnold Perl, ambaye amefariki mwaka wa 1971 kabla hata hilo andiko halijaisha. Baldwin ametengeneza kazi yake ya Tawasifu hii kwa kufuata mfano wa kitabu cha "One Day, When I Was Lost: A Scenario Based kwa Alex Haley, kimechapishwa 1972. Waandishi wengine waliojaribu kuandika rasimu ya muswaada huo ni pamoja na mwandishi wa tamthilia David Mamet, mwandishi wa riwaya David Bradley, mwandishi Charles Fuller, na mwandishi-muswaada Calder Willingham. Kwa kuongeza filamu, mwongozaji Spike Lee alipitia upya muswaada wa Baldwin-Perl kwa ajili ya filamu yake ya mwaka wa 1992 "Malcolm X".