title: Salma Kikwete

text: Mwaka wa 2005, serikali ilianzisha kampeni ya taifa ya upimaji wa hiari wa virusi vya UKIMWI jijini Dar es Salaam. Salma Kikwete na mumwe walikuwa wa kwanza kupimwa nchini humo.


title: Salma Kikwete

text: Mwaka wa 2009, alikuwa Makamu wa Rais wa Kanda ya Mashariki wa Jumuiya ya Wake wa Marais wa Afrika dhidi ya UKIMWI (Organization of African First Ladies Against AIDS - OAFLA).


title: Salma Kikwete

text: Mwaka 2012, Salma Kikwete, Rais wa zamani wa Botswana Festus Mogae na watu wengine kumi mashuhuri barani Afrika waliungana na UNESCO na UNAIDS kuunga mkono mkakati wa Mashariki na Kusini mwa Afrika wa Kuzuia Maambukizi ya Virusi vya UKIMWI na Afya ya Kijinsia kwa Watoto Wadogo, ambayo ilianzishwa tangu Novemba 2011.


title: Salma Kikwete

text: Kikwete pia ni mwanzilishi wa "Wanawake na Maendeleo" (WAMA), shirika lisilo la kiserikali ambalo linachochea maendeleo ya wanawake na watoto.


title: Salma Kikwete

text: Mwaka mmoja baada ya mumewe kuondoka madarakani, Salma Kikwete alichaguliwa na Rais John Magufuli kuwa mbunge wa viti maalumu tarehe 1 Machi 2017.


title: Mizani (kundinyota)

text: Mizani ni kundinyota ya zodiaki inayojulikana pia kwa jina lake la kimagharibi la . Ni moja ya kundinyota zinazotambuliwa na Umoja wa Kimataifa wa Astronomia


title: Mizani (kundinyota)

text: Nyota za Mizani huwa haziko pamoja kihalisi lakini zinaonekana tu vile kutoka duniani. Kwa uhalisi kuna umbali mkubwa kati yao, kama ziko mbali au jirani nasi. Kwa hiyo kundinyota "Mizani" inaonyesha eneo la angani jinsi tunavyoiona kutoka Duniani.


title: Mizani (kundinyota)

text: Mizani ilijulikana kwa jina hili kwa miaka mingi kati ya mabaharia Waswahili waliotumia nyota kutafuta njia baharini wakati wa usiku. Neno Mizano linatokana na Kiarabu ميزان "mizan" ambalo linamaanisha "mizani". Jina hili lilipokelewa na Waarabu kutoka kwa Waroma wa Kale waliosema Libra ("mizani"). Kati ya mataifa ya kale mara nyingi nyota za Mizani zilihesabiwa kuwa sehemu ya Akarabu (nge), pamoja na kuangaliwa kama kundi la pekee. Ptolemaio alitumia jina la Χηλαι "khelai" inayomaanisha "magando" yaani magando ya nge lakini aliiorodhesha kama kundinyota ya pekee. Hii ni pia sababu ya kwamba nyota mbili abngavu zaidi bado zinaitwa "Zubani" yaani magando ya nge.


title: Mizani (kundinyota)

text: Mizani iko angani kwenye mstari wa Zodiaki kati ya Nadhifa "()" upande wa magharibi na Akarabu "()" upande wa mashariki.


title: Mizani (kundinyota)

text: Mizani huwa na nyota 83 zinazoonekana kwa macho matupu zikiwa na mwangaza unaoonekana wa zaidi ya 6.5 mag.


title: Mizani (kundinyota)

text: Nyota angavu zaidi ni Zubani Shimali () . Ina mwangaza unaoonekana wa mag 2.61 ikiwa na umbali wake unakadiriwa kuwa miaka ya nuru 120 kutoka Dunia. Inafuatwa kwa mwangaza na Zubani Junubi. Majina haya yanamaanisha "Koleo ya Kaskazini na ya Kusini", kwa sababu nyota hizi mbili zilitazamiwa zamani pia kuwa sehemu ya kundinyota jirani ya Saratani, ambako zilimaanisha koleo za "saratani" au kaa.


title: Mke wa Rais wa Tanzania

text: Mke wa Rais wa Tanzania ni cheo kisicho-rasmi kinachoshikiliwa na mke wa Rais wa Tanzania. Mke wa sasa wa rais nchini humo ni Janeth Magufuli, ambaye aliingia madarakani tangu tarehe 5 Novemba 2015.


title: Mke wa Rais wa Tanzania

text: Wake wa marasi wa Tanzania, tangu zamani kikawaida hunza kuitwa na jina la "Mama" ndani ya Tanzania.Miaka ya hivi karibuni kulikuwa na mijadala mingi kwelikweli kuhusu suala la kuongeza umaarufu wa wake za marais wa Tanzania. Kumekuwa na mapendekezo pia na kupelekwa bungeni katika kurasimisha ofisi ya Mke wa Rais.


title: Kipintupi-Luritja

text: Kipintupi-Luritja ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wapintupi na Waluritja katika majimbo ya Northern Territory na Australia Magharibi. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kipintupi-Luritja 1690. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipintupi-Luritja kiko katika kundi la Kipama-Nyungan cha Kusini-Magharibi.


title: Nge (kundinyota)

text: Nge (pia: Akarabu, ) ni kundinyota la zodiaki linalojulikana pia kwa jina la kimagharibi . Ni moja ya makundinyota yanayotambuliwa na Umoja wa kimataifa wa astronomia


title: Nge (kundinyota)

text: Kiuhalisia nyota za Nge huwa haziko pamoja kama zionekanavyo kutoka duniani. Kuna umbali mkubwa kati ya nyota na nyota, pia kuna umbali mkubwa kati ya mahali zilipo nyota hizo na duniani bila kujali iwapo kwa mtazamo wetu zaonekana kuwa karibu au mbali. Kwahiyo kundinyota "Nge" linaonyesha eneo la angani jinsi lionekanavyo likiangaliwa kutokea duniani.


title: Nge (kundinyota)

text: Nge ni tafsiri ya Akarabu. Mabaharia Waswahili wamejua nyota hizi kwa muda mrefu kwa ni jina la Akarabu linalotokana na kiarabu عقرب "aqrab" ambalo linamaanisha "nge". Jina hili lilipokelewa na Waarabu kutoka kwa Wagiriki wa Kale waliosema Σκορπιός ("skorpios"). Aidha majina yenye maana hiyo yalitumika pia na mataifa mengine mengi ya kale. Katika mitholojia ya Wagiriki wa Kale, Nge alishindana na mwindaji Orion (Jabari). Katika hadithi hizo Nge alimuua Jabari-Orion, na baadaye Zeus(mungu mkuu wa Wagiriki) aliwapeleka Nge na Jabari angani na kuwapangia majira tofauti ya kuwa huko. Jabari alipangiwa kuwinda majira ya baridi, na yalipofika majira ya kiangazi alikimbia kumpisha Akarabu.


title: Nge (kundinyota)

text: Katika unajimu wa kisasa katika Afrika ya Mashariki jina "Akarabu" limesahauliwa badala yake "Nge" imekuwa jina la kawaida.


title: Nge (kundinyota)

text: Nge iko angani kwenye mstari wa Zodiaki kati ya Mizani "()" upande wa magharibi na Mshale au Kausi "()" upande wa mashariki.


title: Nge (kundinyota)

text: Nyota zilizounda kundinyota la Mizani hapo zamani, leo zinahesabiwa kuwa sehemu ya Nge. Hii inaonekana hadi leo kutokana na majina ya nyota angavu zaidi katika Mizani zinazoitwa Zubani Shimali("Koleo la Kaskazini") na Zubani Junubi("Koleo la Kusini") majina hayo yanamaanisha makoleo ya nge.


title: Nge (kundinyota)

text: Nge ni kundinyota kubwa linaloonekana vema kwenye nusutufe ya kusini mwa dunia kwenye kanda ya njia nyeupe.


title: Nge (kundinyota)

text: Nge ina nyota nyingi zinazoonekana kwa macho ya kawaida. Nyota angavu zaidi ni Antara "()" au Alfa Scorpionis. “Antares” ni jina la kigiriki lenye maana ya “Anti-Ares” yaani mpinzani wa “Ares” aliyekuwa mungu/muungu wa vita. Pia jina la Kigiriki la sayari ya Mirihi lilichaguliwa kwa sababu lina rangi nyekundu sawa na Mirihi (Ares). Antara ni nyotamaradufu zenye mwangaza unaoonekana kwa kubadilikabadilika kati ya mag 0.9 hadi 1.8 ikiwa na umbali wa miakanuru 604. Ni nyotajitu yenye kipenyo mara 700 kuliko jua letu.


title: Kipitjantjatjara

text: Kipitjantjatjara ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wapitjantjatjara katika majimbo ya Northern Territory, Australia Kusini na Australia Magharibi. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kipitjantjatjara 2660. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipitjantjatjara kiko katika kundi la Kipama-Nyungan cha Kusini-Magharibi.


title: Kithiin

text: Kithiin kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wathiin katika jimbo la Australia Magharibi. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea lugha hii, yaani lugha ya Kithiin ilitoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kithiin kiko katika kundi la Kipama-Nyungan cha Kusini-Magharibi.


title: Kitjurruru

text: Kitjurruru kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Watjurruru katika jimbo la Australia Magharibi. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea lugha hii, yaani lugha ya Kitjurruru ilitoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitjurruru kiko katika kundi la Kipama-Nyungan cha Kusini-Magharibi.


title: Kiwajarri

text: Kiwajarri ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wawajarri katika jimbo la Australia Magharibi. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kiwajarri 89 tu, na lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwajarri kiko katika kundi la Kipama-Nyungan cha Kusini-Magharibi.


title: Kiwajuk

text: Kiwajuk kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wawajuk katika jimbo la Australia Magharibi. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea lugha hii, yaani lugha ya Kiwajuk ilitoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwajuk kiko katika kundi la Kipama-Nyungan cha Kusini-Magharibi. Wengine hukiangalia kuwa lahaja ya Kinoongar.


title: Wamahanji

text: Wamahanji ni kabila la watu kutoka wilaya ya Makete, katika milima Kipengere ya Mkoa wa Njombe, sehemu ya kusini ya nchi Tanzania.


title: Wamahanji

text: Mwaka 2012 idadi ya Wamahanji ilikadiriwa kuwa 10,000. Lugha yao ni Kimahanji.


title: Wamahanji

text: Wamahanji ni majirani kabisa wa kabila la Wakinga. Asilimia kubwa ya Wamahanji wapo sehemu za vijiji saba vya kata ya Kipagalo na tarafa ya Bulongwa, wilaya ya Makete.


title: Mbuzi (kundinyota)

text: Mbuzi (pia: Jadi) ni kundinyota ya zodiaki inayojulikana kimataifa kwa jina lake la kimagharibi la . Ni moja ya kundinyota zinazotambuliwa na Umoja wa Kimataifa wa Astronomia


title: Mbuzi (kundinyota)

text: Nyota za Mbuzi huwa haziko pamoja kihalisi lakini zinaonekana tu vile kutoka duniani. Kwa uhalisi kuna umbali mkubwa kati yao, kama ziko mbali au jirani nasi. Kwa hiyo kundinyota "Mbuzi" inaonyesha eneo la angani jinsi tunavyoiona kutoka Duniani.


title: Mbuzi (kundinyota)

text: Mabaharia Waswahili wamejua nyota hizi kwa jina la Jadi linalotokana na Kiarabu جدي "jadi" ambalo linamaanisha "mbuzi dume wa mlimani". Jina hili lilipokelewa na Waarabu kutoka kwa Wagiriki wa Kale waliosema Αιγόκερως ("Aigokeros") na majina yenye maana hiyohiyo yalitumiwa pia na mataifa mengi ya kale.


title: Mbuzi (kundinyota)

text: Katika unajimu wa kisasa katika Afrika ya Mashariki jina "Jadi" limesahauliwa badala yake "mbuzi“ limekuwa jina la kawaida.


title: Mbuzi (kundinyota)

text: Mbuzi iko angani kwenye mstari wa Zodiaki kati ya Kausi "()" upande wa magharibi na Ndoo (au Dalu) "()" upande wa mashariki.


title: Mbuzi (kundinyota)

text: Mbuzi ina nyota chache hakuna ambayo ni angavu sana. Nyota angavu zaidi ni au Deneb Algedi (« mkia wa mbuzi ») yenye Uangavu unaoonekana wa 3 ikiwa umbali wa miakanuru 39.


title: Samaki (kundinyota)

text: Samaki (pia: Hutu) ni kundinyota ya zodiaki inayojulikana kimataifa kwa jina lake la kimagharibi la . Ni moja ya kundinyota zinazotambuliwa na Umoja wa Kimataifa wa Astronomia


title: Samaki (kundinyota)

text:
Nyota za Samaki huwa haziko pamoja kihalisi lakini zinaonekana tu vile kutoka duniani. Kwa uhalisi kuna umbali mkubwa kati yao, kama ziko mbali au jirani nasi. Kwa hiyo kundinyota "Samaki" inaonyesha eneo la angani jinsi tunavyoiona kutoka Duniani.
Mabaharia Waswahili wamejua nyota hizi kwa jina la Hutu linalotokana na Kiarabu الحوت "al-hut" ambalo linamaanisha "samaki". Jina hili lilipokelewa na Waarabu kutoka kwa Wagiriki wa Kale waliosema Ιχθύες ("Ikhthies") na majina yenye maana hiyohiyo ya "samaki" yalitumiwa pia na mataifa mengi ya kale.


title: Samaki (kundinyota)

text: Katika mitholojia ya Wagiriki nyota zake zilionyesha mungu wa kike wa mapenzi Aphrodite pamoja na mwanawe Eros waliokimbia dubwana Typhoni kwa kuruka katika mto Frati na kuchukua umbo la samaki. Ili wasipoteane kwenye maji walifunga kamba kati yao, na hapo asili ya jina la Kiarabu la nyota Alfa Piscium "Al-Risha" linalomaanisha "kamba" maanake kwenye picha iko mahali pa kamba inayounganisha samaki mbili.


title: Samaki (kundinyota)

text: Katika unajimu wa kisasa katika Afrika ya Mashariki jina "Hutu" limesahauliwa badala yake tafsiri „samaki“ imekuwa jina la kawaida.


title: Samaki (kundinyota)

text: Hutu iko angani kwenye mstari wa Zodiaki kati ya Ndoo (Dalu) "()" upande wa magharibi na Kondoo (Hamali) "()" upande wa mashariki.


title: Samaki (kundinyota)

text: Nyota angavu zaidi ni


title: Zenji Flava

text: Zenji Flava ni jina maarufu la muziki wa hip hop kutoka Zanzibar. Aina hii ya muziki ilianza mwanzoni mwa miaka ya 1990. Jina linajengwa na nenomsimu la Kiunguja maarufu kama "Zenji", yaani "Zanzibar", na "flava", ambayo imetokana na mvurugo wa neno la Kiingereza la "flavour", hivyo kwa pamoja inaleta maana ya "ladha ya Zanzibari".


title: Zenji Flava

text: Muziki huu, kama Bongo Flava, ambayo awali ilitumika hata katika kutaja hip hop ya Tanzania bara (kwa sasa ni tofauti kimaana kwa vile hip hop ni hip hop na Bongo Flava ni kitu kingine tofauti), Zenji Flava kikawaida huimbwa pia kwa Kiswahili. Utofauti wa vijiaina hivi ni kuwa Zanzibari hip hop ina athira kidogo ya taarab, na kuna ladha kwa mbali ya muziki wa Kiarabu na Kihindi kwa mbali. Waimbaji wa rap/hip hop ya Zenji wa awali kabisa alikuwa Coo Para na Cool Muza tangu mwaka 1996. Harakati hizi ziliendelea hadi hapo 2001 Cool Para alipobahatika kwenda kufanya onesho la huko Ulaya - Ujerumani na Uholanzi.


title: Zenji Flava

text: Muziki huu miaka ya 1990, hasa kulikuwa na kina Struggling Islanders na kina DJ Saleh wa Zanzibar Televisheni. Si kama muziki ulioungwa mkono sana katika miaka ya 1990, lakini akina Cool Para walikuwa wanatumia kanda za Saleh Jabri ambaye alitumia ala ya O.P.P na Ice Ice Baby ya Vanilla Ice. Ilikuwa kawaida kupanda stejini na kuanza kurap nyimbo hizo kwa Kiswahili na ilileta hamasa kubwa sana kwa wakati huo, japo si wengi waliojaribu kujihusisha na muziki huu.


title: Zenji Flava

text: Kuanzia miaka ya 2000, ndiyo hasa kukaanza kutokea wasanii wengine wa muziki huu kama vile akina Ali Haji, Offside Trick, 2 Berry wametengana lakini mmoja alijiita Berry Black na mwengine Berry White, Wazenji Kijiwe na Shaka Zulu. Wengine waliokuwa kama kundi ni pamoja na Brooklyn, Four Nature, Jumbo Camp, Queen Love, na K Jam. Kipindi hiki cha 2000 ndiyo hasa Zenji Flava imepamba moto kukiwa na wasanii vijana walioboresha na kuifanya kuwa ya kisasa zaidi. Cool Para aliweza kuchanganya taarab na hip hop kuwa kitu kimoja kuipa jina la taarap. Hata kuna wimbo alifanya na East Africa Melody mwaka 2000 uliitwa "Loo Umezoea". Awali katika miaka ya 1990, hata ukifanya hip hop vile inavyotakikana, yaani, kutetea wanyonge, kukemea mambo mabaya kuhusu serikali ilikuwa unaishia pabaya. Huenda hili lilipelekea muziki huu uchelewe kukua kwa kasi huko Zenji.


title: Zenji Flava

text: Haukuungwa mkono sana katika miaka ya 1990, ila kulikuwa na DJ Saleh ambaye alithubutu kupiga muziki huu kwa hali na mali katika redio na TV za Zenji kwa kiasi kikubwa. DJ Saleh nae alikuwa mmoja kati ya wanarap wa awali wa Zenji. Iko tofauti kidogo na Tanzania bara wale waliokuwa wanaunga mkono muziki huu ilikuwa Ma-DJ wa redio kama vile Taji Liundi na Mike Mhagama wote kutoka Radio One. Halafu baadaye harakati za mkono kwa mkono kutoka kwa Sebastian Maganga wa Radio Uhuru. Lakini DJ Saleh yeye alikuwa anafanya rap na kipindi katika TV na redio. Hii ilitoa mwangaza kwa vijana wa Zenji kuweza kusikia muziki huu. Japokuwa haikuwa rahisi kupiga nyimbo zenye kukemea serikali. Akina "Struggling Islanders" wao waliimba sana harakati za mtu mweusi na walilenga hasa watu waijue historia yao. Muziki wa starehe haukuwa na nafasi sana kwa hawa jamaa. Struggling Islanders lilianzishwa na Cool Para na Cool Muza mwaka 1997.


title: Majadiliano

text: Majadiliano (kutoka kitenzi chenye asili ya Kiarabu "kujadili") ni kitendo cha kupeana mawazo chanya baina ya watu wawili au zaidi. Kwa mfano: majadiliano kuhusu maisha.


title: Majadiliano

text: Mara nyingi majadiliano hufanywa kwenye kikundi cha watu wawili au zaidi ili kutatua jambo au kuongeza ujuzi wa jambo fulani.


title: Kaboni 14

text: Kaboni 14 ni isotopi ya mionzi ya kaboni na kiini cha atomi ambacho kina protoni 6 na neutroni 8. Kuwepo kwake katika vifaa vya kikaboni ni msingi wa mbinu ya rediokaboni iliyopangwa na Willard Libby na wenzake (1949) kupimia umri wa sampuli za akiolojia, jiolojia na hidrojiolojia.


title: Kaboni 14

text: Kaboni-14 iligunduliwa na Martin Kamen na Sam Ruben tarehe 27 Februari 1940, katika Radiation Laboratory ya Chuo Kikuu cha California huko Berkeley, California, Marekani. Hata hivyo uwepo wake uliwahi kupendekezwa na Franz Kurie mwaka wa 1934.


title: Kaboni 14

text: Kuna isotopi tatu za asili zinazotokea duniani:


title: Kaboni 14

text: Kaboni-12 na kaboni-13 ni imara, wakati nusu ya maisha ya kabon-14 ni miaka 5,730 ± 40. Kuoza kwa kaboni-14 katika nitrojeni-14 kwa kuharibika kwa beta. Gramu ya kaboni yenye atomu 1 ya kaboni-14 kwa atomi 1012 itatoa chembe za beta 0.2 kwa pili.


title: Kaboni 14

text: Chanzo cha asili cha kaboni-14 duniani ni athari ya mionzi kutoka angani juu ya nitrojeni ya anga, na hivyo ni "nuclide cosmogenic". Hata hivyo, kupima kwa nyuklia kati ya 1955-1980 ilichangia kwenye bwawa hili.


title: Kaboni 14

text: Uzalishaji wa asili katika anga


title: Kaboni 14

text: Kaboni-14 huzalishwa katika tabaka za juu za troposphere na sehemu ya juu ya dunia yenye ozoni inayofyonza asilimia 99 ya mnururisho wa urujuanimno ("stratosphere" kwa Kiingereza")" na neutroni za joto zinazotumiwa na atomi za nitrojeni. Wakati mionzi ya cosm iningia kwenye anga, hupata mabadiliko mbalimbali, ikiwa ni pamoja na uzalishaji wa neutroni. Neutroni husababisha (1n) kushiriki katika majibu yafuatayo:


title: Kaboni 14

text:
N + 14
7N
→ 14
6C
+ P


title: Kaboni 14

text: Kiwango cha juu zaidi cha uzalishaji wa kaboni-14 hufanyika kwa urefu wa kilomita 9 hadi 15 (futi 30,000 hadi 49,000) na katika latitudo kubwa ya usumaku wa dunia.


title: Kaboni 14

text: Kiwango cha uzalishaji wa 14C kinaweza kutekelezwa na ni kati ya 16,400 na 18,800 atomi 14C m-2s-1, ambayo inakubaliana na bajeti ya kimataifa ya kaboni ambayo inaweza kutumika nyuma, lakini inajaribu kupima moja kwa moja kiwango cha uzalishaji katika situ hakuwa na mafanikio sana. Viwango vya uzalishaji hutofautiana kwa sababu ya mabadiliko ya flux ya cosmic inayosababishwa na mzunguko wa upepo wa jua na uga sumaku wa jua, na kutokana na tofauti katika uga sumaku. Mwisho unaweza kuunda tofauti kubwa katika viwango vya uzalishaji wa 14C, ingawa mabadiliko ya mzunguko wa kaboni yanaweza kusababisha madhara haya kufuta nje. Spikes mara kwa mara zinaweza kutokea; kwa mfano, kuna ushahidi wa ongezeko la kawaida la nguvu la kiwango cha uzalishaji katika AD 774-775, lililosababishwa na tukio lenye nguvu la nishati ya nishati ya jua, yenye nguvu zaidi kwa miaka kumi iliyopita. Mwingine "ongezeko la ajabu" 14C (20‰) hivi karibuni (2017) limehusishwa na tukio la 5480 BC, ambalo haliwezekani kuwa tukio la jua.


title: Kaboni 14

text: Kaboni-14 inaweza pia kuzalishwa na bolts umeme.


title: Kiwalangama

text: Kiwalangama kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wawalangama katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea lugha hii, yaani lugha ya Kiwalangama ilitoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwalangama kiko katika kundi la Kipama-Nyungan cha Kusini-Magharibi.


title: Kiwalmajarri

text: Kiwalmajarri ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wawalmajarri katika jimbo la Australia Magharibi. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kiwalmajarri 510. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwalmajarri kiko katika kundi la Kipama-Nyungan cha Kusini-Magharibi.


title: Kiwanman

text: Kiwanman ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wawanman katika jimbo la Australia Magharibi. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kiwanman wanne tu, na lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwanman kiko katika kundi la Kipama-Nyungan cha Kusini-Magharibi.


title: Kiwardandi

text: Kiwardandi kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wawardandi katika jimbo la Australia Magharibi. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea lugha hii, yaani lugha ya Kiwardandi ilitoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwardandi kiko katika kundi la Kipama-Nyungan cha Kusini-Magharibi. Wengine hukiangalia kuwa lahaja ya Kinoongar.


title: Kiwariyangga

text: Kiwariyangga kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wawariyangga katika jimbo la Australia Magharibi. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea lugha hii, yaani lugha ya Kiwariyangga ilitoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwariyangga kiko katika kundi la Kipama-Nyungan cha Kusini-Magharibi.


title: Kiwarlmanpa

text: Kiwarlmanpa ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wawarlmanpa katika jimbo la Northern Territory. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kiwarlmanpa 47 tu, na lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwarlmanpa kiko katika kundi la Kipama-Nyungan cha Kusini-Magharibi.


title: Kiyankunytjatjara

text: Kiyankunytjatjara ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wayankunytjatjara katika majimbo ya Australia Kusini na Northern Territory. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kiyankunytjatjara 560. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyankunytjatjara kiko katika kundi la Kipama-Nyungan cha Kusini-Magharibi.


title: Kiyindjibarndi

text: Kiyindjibarndi ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wayindjibarndi katika jimbo la Australia Magharibi. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kiyindjibarndi 310. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyindjibarndi kiko katika kundi la Kipama-Nyungan cha Kusini-Magharibi.


title: Kiyinggarda

text: Kiyinggarda ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wayinggarda katika jimbo la Australia Magharibi. Mwaka wa 2005, kulikuwa na wasemaji wa Kiyinggarda wawili tu, na lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyinggarda kiko katika kundi la Kipama-Nyungan cha Kusini-Magharibi.


title: Kiyinhawangka

text: Kiyinhawangka kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wayinhawangka katika jimbo la Australia Magharibi. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea lugha hii, yaani lugha ya Kiyinhawangka ilitoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyinhawangka kiko katika kundi la Kipama-Nyungan cha Kusini-Magharibi.


title: Parsek

text: Parsek (, kifupi cha "parallax second", kutoka maneno paralaksi na sekunde) ni kipimo cha umbali kinachotumiwa katika astronomia kwa kutaja umbali kati ya nyota na violwa vingine vya angani. Kifupi chake ni pc.


title: Parsek

text: Umbali wa parsek 1 ni sawa na miaka ya nuru 3.26 au karibu kilomita trilioni 31 au mita 3.0857×10.


title: Parsek

text: Ufafanuzi wa parsec ni umbali kati ya Jua na gimba la angani linaoonekana kwa pembe la paralaksi la sekunde moja ya tao "()".


title: Parsek

text: Msingi wa kipimo hiki ni hali ya paralaksi inayosababisha ya kwamba nyota inaonekana mahali tofauti kama inaangaliwa kutoka sehemu moja kwenye obiti ya Dunia ikizunguka Jua au kutoka sehemu nyingine kinyume chake. Tofauti hii ilhali umbali wa Jua-Dunia unajulikana inaruhusu kupiga hesabu ya trigonometria na kugundua umbali wa nyota iliyopimwa.


title: Parsek

text: Kwa kutaja umbali mkubwa sana kuna pia vizio vya kiloparsek (kpc), megaparsek (Mpc) na gigaparsek (Gpc).


title: Parsek

text: Wanaastronomia hupendelea kutaja umbali kwa parsek kuliko miaka ya nuru.


title: Parsek

text: Umbali kati ya nyota jirani hutajwa kwa Parsek. Kama umbali unazidi parsek 1,000 kizio cha Kiloparsek kinatumiwa, kwa mfano kutaja umbali kati ya sehemu tofauti ya galaksi moja au ndani ya kundi la galaksi. Umbali wa milioni moja parsek huitwa Megaparsek (Mpc). Umbali kati ya galaksi au kati ya makundi ya galaksi hutajwa kwa megaparsek. Zaidi ya megaparsek 1,000 hutajwa kwa Gigaparsek (Gpc). Gigaparsek 1 inalingana na miaka ya nuru bilioni 3.26


title: Parsek

text: Mifano


title: Proxima Centauri

text: Proxima Centauri ni nyota iliyo karibu kabisa na Jua hivyo pia na Dunia. Ni sehemu ya mfumo wa Rijili Kantori inayojulikana kama Alpha Centauri. Umbali wake na Jua ni miaka ya nuru 4.22.


title: Proxima Centauri

text: Proxima Centauri ni jina rasmi la nyota hii. Inajulikana pia kama "Alfa Centauri C" maana ni nyota ya tatu katika mfumo wa Alfa Centauri inayoitwa kwa Kiswahili "Rijili Kantori". Rijili Kantori (Alfa Centauri) inaonekana kama nyota moja angavu lakini kwa darubini kubwa inaonekana kuwa mfumo wa nyota 3 zinazoshikamana kwa kuzunguka kitovu cha graviti cha pamoja. Nyota hizi zinatofautishwa kwa kuziita Alfa Centauri A, B, na C.


title: Proxima Centauri

text: "Proxima Centauri" ni jina la Kilatini lenye maana "proxima"= karibu zaidi na "Centauri" katika kundinyota ya Centaurus inayojulikana kwa Kiswahili kama "Kantarusi" au Kantori.


title: Proxima Centauri

text: Proxima Centauri ni nyota kibete nyekundu inayofuata wenzake Alfa Centauri A na B kwa umbali mkubwa unaobadilika kati ya vizio astronomia 5,270 hadi 12,900. Uangavu unaonekana ni mag 11.05 ilitambuliwa mwaka 1915 tu. Kipenyo chake ni kilomita 200,000 na hii sehemu ya saba ya kipenyo cha Jua letu, au mara mbili kipenyo cha sayari Mshtarii. Masi yake ni asilimia 12.3 za masi ya Jua.


title: Proxima Centauri

text: Mwaka 2016 sayari moja ilitambuliwa inayozunguka Proxima Centauri kwa umbali wa vizio astronomia 0.05 katika kipindi cha siku 11 za Dunia. Masi yake ni takriban mara 1.5 ya Dunia.


title: Johann Bayer

text: Johann Bayer (1572 – 7 Machi 1625) alikuwa mwanasheria na mwanaastronomia kutoka nchi ya Ujerumani. Alianzisha mfumo unaotumika hadi leo wa kutaja mahali pa nyota angani kufuatana na kundinyota na uangavu unaoonekanaMwangaza unaoonekana. Majina ya Bayer hutumiwa kwa nyota angavu zinazoonekana vema kwa macho matupu.


title: Johann Bayer

text: Alizaliwa mwaka 1572 mjini Rain katika Bavaria.


title: Johann Bayer

text: Alipokuwa na miaka 20 alianza masomo yake ya falsafa na sheria katika chuo kikuu cha Ingolstadt.


title: Johann Bayer

text: Baada ya kumaliza masomo yake alihamia Augsburg alipofanya kazi ya mwanasheria akawa mshauri wa kisheria wa halmashauri ya mji kuanzia mwaka 1612.


title: Johann Bayer

text: Nje ya kazi yake alijisomea elimu katika fani mbalimbali ikiwa ni pamoja na akiolojia "(Archeology)'Maandishi ya italiki'Maandishi ya italiki, hisabati na astronomia.


title: Johann Bayer

text: Hakuunda familia yake, bali alibaki kapera bila kuoa akafa mwaka 1625.


title: Johann Bayer

text: Bayer amekuwa maarufu kwa atlasi yake ya nyota ya Uranometria (""Uranometria Omnium Asterismorum"" - "Ramani ya anga ya kundinyota zote") iliyochapishwa mara ya kwanza mjini Augsburg mwaka 1603.


title: Johann Bayer

text: Hii ilikuwa ramani ya nyota ya kwanza iliyoonyesha pia nyota zinazoonekana tu kutoka nusutufe ya kusini ya Dunia, kazi iliyowezeshwa na safari za upelelezi tangu meli za Ferdinand Magellan kuzunguka Dunia yote mara ya kwanza mwaka 1521.


title: Johann Bayer

text: Hii ilikuwa atlasi ya kwanza ya nyota yenye ramani 51: moja-moja kwa ajili ya kila kundinyota zilizojulikana tangu zamani za Ptolemaio ukurasa unaoonyesha kundinyota mpya kwenye nusutufe ya kusini zilizobuniwa na Petrus Plancius na ramani mbili za anga ya kusini na kaskazini. Kila ramani ina alama za kuonyesha longitudo na latitudo alizochukua kutoka orodha ya nyota ya Tycho Brahe ambayo haikuchapishwa bado wakati wa kutolewa kwa Uranometria.


title: Johann Bayer

text: Bayer alitumia kazi ya Tycho Brahe, inawezekana alitumia pia atlasi ya nyota ya Alessandro Piccolomini ya mwaka 1540 ingawa Bayer aliongeza zaidi ya nyota 1,000 kwa orodha za watangulizi wake.


title: Johann Bayer

text: Katika kitabu cha "Uranometria" alianzisha mfumo mpya wa kutaja nyota inayojulikana kama "majina ya Bayer". Humo alipanga kila nyota katika kundinyota fulani. Ndani ya kundinyota aliipa kila nyota herufi ya Kigiriki kufuatana na uangavu: nyota angavu zaidi iliitwa Alfa, iliyofuata Beta, halafu Gamma na kadhalika.


title: Johann Bayer

text: Katika atlasi yake aliingiza kundinyota 12 mpya zilizobuniwa miaka michache iliyopita kutaja nyota za anga ya kusini ambazo hazikujulikana na wataalamu wa Ugiriki ya Kale na Roma ya Kale.


title: Johann Bayer

text: Kwenye Mwezi wa Dunia kuna kasoko iliyopokea jina la Bayer kwa heshima yake.


title: Atlasi

text: Atlasi ni mkusanyiko wa ramani zinazounganishwa pamoja kwa umbo la kitabu. Siku hizi zinapatikana pia kwa umbo la elektroniki kwa matumizi ya kompyuta au kwenye intaneti.


title: Atlasi

text: Kwa kawaida atlasi hua na ramani mbalimbali za nchi, bara au Dunia yote. Kuna pia atlasi za anga zinazoonyesha nyota. Neno linatumiwa pia kwa mkusanyiko wa michoro ya anatomia ikionyesha mifupa au viungo vya mwili.


title: Atlasi

text: Atlasi huonyesha ramani za aina tofautitofauti kama tabia za kijiografia, kisiasa au kiuchumi.


title: Kigadjerawang

text: Kigadjerawang (pia Kigajirrabeng) ni lugha ya Kijarrakan nchini Australia inayozungumzwa na Wagadjerawang katika majimbo ya Australia Magharibi na [[Northern Territory. Mwaka wa 2005, kulikuwa na wasemaji wa Kigadjerawang wawili tu, na lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Wengine hukiangalia kuwa [[lahaja]] ya [[Kimiriwung]].[[Jamii:Lugha za Australia]]


title: Lugha za Kijarrakan

text: Lugha za Kijarrakan (au Kidjeragan) ni familia ndogo ya lugha nchini Australia. Katika familia hiyo kuna lugha tatu tu ambazo zilikuwa huzungumzwa katika majimbo ya Australia Magharibi na Northern Territory: Kigadjerawang, Kikitja na Kimiriwung. Lugha hizo zote zimo hatarini mwa kutoweka.


title: Kikitja

text: Kikitja (au Kikija) ni lugha ya Kijarrakan nchini Australia inayozungumzwa na Wakitja katika jimbo la Australia Magharibi. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kikitja 210, na lugha imo hatarini mwa kutoweka.


title: Kimiriwung

text: Kimiriwung (au Kimiriwoong) ni lugha ya Kijarrakan nchini Australia inayozungumzwa na Wamiriwung katika jimbo la Australia Magharibi. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kimiriwung 210, na lugha imo hatarini mwa kutoweka.


title: Rijili ya Jabari

text: Rijili ya Jabari "()" ni nyota jitu katika kundinyota ya Jabari "()".


title: Rijili ya Jabari

text: Jina la Kiswahili ni Rijili ya Jabari linalotokana na ar. رجل الجبار "rijil-al-jabar". Maana ya jina ni "mguu wa jitu" maana mataifa ya kale waliiona kundinyota yote kama picha ya mtu jitu katika anga. Jina la kimagharibi "Rigel" latokana pia na neno lilelile la Kiarabu kwa "mguu" yaani رجل inayoandikwa kwa herufi za Kilatini ama "rijil" au "rigil". .


title: Rijili ya Jabari

text: Jina la kitaalamu kufuatana na mfumo wa Bayer ni Beta Orionis kwa maana ya kwamba ilitazamiwa kuwa nyota ya pili katika uangavu kati ya nyota za Jabari (Orion).


title: Rijili ya Jabari

text:
Rijili Jabari inaonekana kama nyota angavu sana kwenye anga ya usiku. Mwanga
za unaoonekana ni 0.13 mag kwa hiyo ni nyota angavu ya saba angani. Rangi yake ni nyeupe hadi buluu-nyeupe. Katika darubini kubwa inaonekana kama nyota pacha yaani mfumo wa nyota tatu, labda pia tano.


title: Rijili ya Jabari

text: Umbali na dunia ni miaka ya nuru 778 kutoka Dunia.


title: Jabari

text: Jabari ni kundinyota linalojulikana pia kwa jina lake la kimagharibi la . Ni moja ya makundinyota yanayotambuliwa na Umoja wa Kimataifa wa Astronomia


title: Jabari

text: Nyota za Jabari huwa haziko pamoja kihalisi lakini zinaonekana tu vile kutoka duniani. Kwa uhalisia kuna umbali mkubwa kati yake, kama ziko mbali au jirani nasi. Kwa hiyo kundinyota "Jabari" linaonyesha eneo la angani jinsi tunavyoliona kutoka duniani.


title: Jabari

text: Jina la Kiswahili ni Jabari na linatokana na Kiarabu "al-jabar" ambalo linamaanisha "jitu". Jina hili lilipokewa na Waarabu kutoka kwa Waaramu waliosema "gabbara" "jitu". Wote walimaanisha hapa tabia ya mwindaji mkuu na nusu-mungu katika mitholojia ya Kigiriki aliyeitwa Ὠρίων "orion" na hivyo alitajwa katika kitabu cha Almagesti cha Klaudio Ptolemaio.


title: Jabari

text: Jabari ni kati ya makundinyota yanayoonekana vema kwenye anga ya usiku kusini na pia kaskazini mwa Dunia. Nyota saba angavu sana zinakumbukwa kirahisi na watazamaji wa anga.


title: Jabari

text: Nyota nne za Rijili ya Jabari (Rigel), Ibuti la Jauza (Betelgeuse), Bellatrix and Saiph zinafanya pembenne, na katikati kuna safu ya nyota tatu za karibu zinazoitwa "ukanda" ambazo ni Alnitak, Alnilam na Mintaka (ζ, ε na δ Orionis). Chini ya nyota za ukanda kuna nyota angavu inayotambuliwa kwa darubini ndogo kuwa nebula angavu, hii ni Nebula ya Jabari (Orion nebula).


title: Elfu moja na saba

text: Elfu moja na saba ni namba inayoandikwa 1007 kwa tarakimu za kawaida na MVII kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na saba

text: Ni namba asilia inayofuata 1006 na kutangulia 1008.


title: Elfu moja na saba

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 19 x 53.


title: Mkulima

text: Mkulima ni mtu anayejihusisha na sekta za kilimo na ufugaji na pengine uvuvi.


title: Mkulima

text: Katika kilimo mkulima hufanya kazi ya kukuza mimea, kuipalilia mpaka wakati wa mavuno.


title: Elfu moja na nane

text: Elfu moja na nane ni namba inayoandikwa 1008 kwa tarakimu za kawaida na MVIII kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na nane

text: Ni namba asilia inayofuata 1007 na kutangulia 1009.


title: Elfu moja na nane

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 2 x 3 x 3 x 7.


title: Elfu moja na tisa

text: Elfu moja na tisa ni namba inayoandikwa 1009 kwa tarakimu za kawaida na MIX kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na tisa

text: Ni namba asilia inayofuata 1008 na kutangulia 1010.


title: Elfu moja na tisa

text: 1009 ni namba tasa.


title: Elfu moja na kumi

text: Elfu moja na kumi ni namba inayoandikwa 1010 kwa tarakimu za kawaida na MX kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na kumi

text: Ni namba asilia inayofuata 1009 na kutangulia 1011.


title: Elfu moja na kumi

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 5 x 101.


title: Elfu moja na kumi na mbili

text: Elfu moja na kumi na mbili ni namba inayoandikwa 1012 kwa tarakimu za kawaida na MXII kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na kumi na mbili

text: Ni namba asilia inayofuata 1011 na kutangulia 1013.


title: Elfu moja na kumi na mbili

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 11 x 23.


title: Elfu moja na kumi na moja

text: Elfu moja na kumi na moja ni namba inayoandikwa 1011 kwa tarakimu za kawaida na MXI kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na kumi na moja

text: Ni namba asilia inayofuata 1010 na kutangulia 1012.


title: Elfu moja na kumi na moja

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 337.


title: Elfu moja na kumi na tatu

text: Elfu moja na kumi na tatu ni namba inayoandikwa 1013 kwa tarakimu za kawaida na MXIII kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na kumi na tatu

text: Ni namba asilia inayofuata 1012 na kutangulia 1014.


title: Elfu moja na kumi na tatu

text: 1013 ni namba tasa.


title: Elfu moja na ishirini

text: Elfu moja na ishirini ni namba inayoandikwa 1020 kwa tarakimu za kawaida na MXX kwa zile za kirumi.


title: Elfu moja na ishirini

text: Ni namba asilia inayofuata 1019 na kutangulia 1021.


title: Elfu moja na ishirini

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 3 x 5 x 17.


title: Shughuli za binadamu

text: Shughuli za binadamu ni shughuli ambazo binadamu huzifanya ili kujipatia yale anayoyahitaji. Mfano wa shughuli hizo ni:


title: Shughuli za binadamu

text:
Pia binadamu anapofanya shughuli hizo huweza kuleta faida au hasara katika jamii. Baadhi ya faida hizo ni:
4. hutusaidia katika elimu mfano uvunaji wa miti hutuwezesha kupata karatasi.


title: Shughuli za binadamu

text: katika shughuli hizo pia binadamu huweza kuleta hasara mbalimbali katika jamii na taifa kwa ujumla.baadhi ya hasara hizo ni


title: Shughuli za binadamu

text: 1. uharibifu wa mazingira


title: Shughuli za binadamu

text: 2. janga la njaa kuongezeka


title: Shughuli za binadamu

text: 3. uchafuzi wa hali ya hewa


title: Shughuli za binadamu

text: 4. ongezeko la joto duniani


title: Shughuli za binadamu

text: 5. kupungua kwa pato la taifa


title: Shughuli za binadamu

text: 6. kutokea kwa mmomonyoko wa udongo na kadhalika


title: Peasi

text: Peasi au pea (kutoka Kilatini , kwa kupitia Kiing. pear) ni tunda la mpea lenye nyama nyeupe yenye majimaji na ladha inayofanana na ile ya tufaa (kwa Kilatini au "pirus malus", yaani "pea baya"), lakini tamu zaidi.


title: Peasi

text: Inadaiwa kwamba tunda hili lina faida nyingi sana kwa mwanadamu iwapo atalitumia, lakini siyo madhara haya yote yamethibitishwa na majaribio ya kisayansi.


title: Vostok

text: Vostok (kwa Kirusi Восто́к, "mashariki") ilikuwa jina la mradi wa kwanza wa usafiri wa anga-nje uliofaulu kupeleka binadamu kwenye anga-nje na kuwarudisha tena salama.


title: Vostok

text: Ilikuwa mradi wa Umoja wa Kisovyeti ulioshindana na mradi wa Mercury wa Marekani. Mwanaanga Yuri Gagarin alikuwa binadamu wa kwanza aliyerushwa juu katika chombo Vostok 1 tarehe 12 Aprili 1961 na kuzunguka dunia mara moja katika anga-nje kwa kimo kati ya kilomita 315 na 169.


title: Vostok

text:
Mradi wa Vorstok ilikuwa na safari sita za kupeleka wanaanga nje ya angahewa ya Dunia kati ya 1961 na 1963; safari ndefu ilidumu siku tano ambapo Vostok 6 ilimpeleka mwanaanga Valentina Tereshkova aliyekuwa mwanamke wa kwanza katika anga-nje.
Mradi ulitumia roketi za kijeshi zilizobeba chomboanga chenye sehemu mbili


title: Vostok

text: Wakati wa kurudi wanaanga walirushwa kutoka dambra wakarudi ardhini kwa parachuti.


title: Kigabi-Gabi

text: Kigabi-Gabi (pia Kigubbi-Gubbi) kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wagabi-Gabi katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kigabi-Gabi, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigabi-Gabi kiko katika kundi la Kiwaka-Kabiki. Wengine huiangalia kama lahaja ya Kibatyala.


title: Kigureng-Gureng

text: Kigureng-Gureng kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wagureng-Gureng katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kigureng-Gureng, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigureng-Gureng kiko katika kundi la Kiwaka-Kabiki.


title: Kiwakawaka

text: Kiwakawaka ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wawakawaka katika jimbo la Queensland. Mwaka wa 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kiwakawaka wawili tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwakawaka kiko katika kundi la Kiwaka-Kabiki.


title: Kiwuliwuli

text: Kiwuliwuli kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wawuliwuli katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiwuliwuli, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwuliwuli kiko katika kundi la Kiwaka-Kabiki.


title: Satelaiti

text: Satelaiti (pia setelaiti, setilaiti, kutoka Kilatini "satelles", "msindikizaji", kupitia Kiingereza "") ni kitu kinachofuatana na kitu kingine. Neno linatumiwa kwa maana mbili ambayo ni:


title: Satelaiti

text:
Kwa kufuata maana hii ya 2, Satelaiti au "Setilaiti" ni kifaa cha kuundwa na binadamu ambacho huundwa kwa kusudi la kukiweka kwenye obiti kwaajili ya shughuli maalumu kama vile utafiti wa kisayansi. Mara nyingine vifaa hivi huitwa satelaiti za kutengenezwa ili kuzitofautisha na satelaiti asilia kama vile mwezi wa Dunia.
Katika astronomia satelaiti ni gimba dogo linalozunguka gimba kubwa zaidi kwa njia ya obiti "()". Satelaiti ni hasa gimba linalozunguka sayari; kwa maana hii ni sawa na "mwezi" lakini inatumiwa pia kwa galaksi ndogo inayozunguka galaksi kubwa zaidi. Kuna pia asteroidi zenye satelaiti zao.


title: Satelaiti

text: Kila satelaiti inashikwa na graviti ya gimba kubwa zaidi, kama ni sayari au asteroidi au galaksi.


title: Satelaiti

text: Dunia inazungukwa na maelfu ya satelaiti ambazo ni vifaa au vyombo vilivyorushwa katika anga la nje kwa njia ya roketi na kuzunguka Dunia kwa obiti mbalimbali. Satelaiti hizi zinatekeleza kazi za kisayansi, za kibiashara na za kijeshi.


title: Satelaiti

text: Satelaiti ya kwanza iliyorushwa angani ilikuwa Sputnik 1. Ilitumwa na Umoja wa Kisovyeti tarehe 4 Oktoba 1957.


title: Satelaiti

text: Siku hizi kuna nchi zaidi ya 50 zilizopeleka satelaiti katika anga la nje. Idadi za nchi zenye uwezo wa kuzirusha ni ndogo zaidi.


title: Satelaiti

text:
Tangu Sputnik 1 takriban satelaiti 6,600 zimepelekwa angani. Mwaka 2013 ilikadiriwa ya kwamba 3,600 bado zilifuata obiti zake.
Takriban 1,000 zilifanya kazi; lakini nyingine hazikufanya kazi tena, zilikuwa takataka ya angani.


title: Satelaiti

text: Takriban satelaiti 500 ziko kwenye obiti za dunia (chini ya kilomita 2,000 juu ya uso wa Dunia), 50 ziko kwenye obiti ya wastani (mnamo 20,000 km) ambazo hasa zile za uongozaji na nyingine ziko kwenye obiti ya juu ambako zinaweza kukaa muda wote juu ya eneo lilelile la Dunia (mnamo 36,000 km).


title: Satelaiti

text:
Vyomboanga vya utafiti vilipelekwa hadi obiti za kuzunguka sayari mbalimbali na sasa zimekuwa satelaiti za sayari hizo kama vile Utaridi, Zuhura, Mirihi, [[Mshtarii], [[Zohali]], asteroidi kadhaa na pia [[Jua]].
[[Picha:Orbits around earth scale diagram.svg|250px|thumb|Obiti mbalimbali za chini, wastani na juu]]
Satelaiti hutekeleza shughuli mbalimbali:


title: Satelaiti

text:
[[Jamii:Usafiri wa anga la nje]]
[[jamii:Satelaiti|*]]


title: Daniel Ortega

text: Jose Daniel Ortega Saavedra (amezaliwa 11 Novemba 1945) ni mwanasiasa wa Nikaragua. Ni rais wa Nikaragua tokea mwaka 2007. Pia alitumikia kama rais kuanzia mwaka 1979 mpaka 1990.


title: Mdalasini

text: Midalasini ni miti mikubwa kiasi ya jenasi "Cinnamomum" katika familia Lauraceae ambayo gome lao hutumika kama kiungo kinachoitwa dalasini. Jenasi "Cinnamomum" ina spishi zaidi ya 300 lakini gome la spishi 6 tu huuzwa kama dalasini.


title: Ramani ya nyota

text: Ramani ya nyota ni ramani inayoonyesha nyota zinazoonekana kwenye anga wakati wa usiku. Mkusanyiko wa ramani za nyota katika kitabu kimoja huitwa atlasi ya nyota.


title: Ramani ya nyota

text: Ramani za nyota za zamani zilionyesha mara nyingi maumbo ya kundinyota jinsi zilivyowazwa katika mitholojia ya mataifa.


title: Ramani ya nyota

text: Siku hizi ramani za nyota zinapatikana pia kama programu za kompyuta na katika intaneti.


title: Ramani ya nyota

text:
Ramani za nyota zimehifadhiwa katika majengo ya Misri ya Kale tangu zamani, labda pia tangu Zama za Mawe.
Elimu ya nyota ilipanuka sana baada ya safari za upelelezi ambako mabaharia wa Ulaya walianza kuzunguka dunia yote kuanzia Magellan katika karne ya 16 BK. Hadi wakati ule elimu ya Ulaya kuhusu nyota za nusutufe ya kusini ya Dunia ilikuwa ndogo. Waarabu nao walijua tu sehemu ya nyota upande wa kusini ya ikweta. Mfano ni ramani za Albrecht Dürer alizochora mwaka 1515 (kabla ya Kolumbus na Magellan) ambako anga ya kusini lina kundinyota chache tu - na ramani ya Frederik de Wit aliyochora ramani yake miaka 150 baadaye wakati nyota za kusini zilipimwa tayari.


title: Ramani ya nyota

text: Tangu upanuzi wa elimu ya astronomia na kujulikana kwa nyota mamilioni haikuwezekana kuonyesha tena nyota zote kwenye ramani. Siku hizi ramani zilizochorwa na kuchapishwa zinatumiwa zaidi kwa kusudi la kuelimisha jamii kuhusu nyota angavu zaidi na kama msaada wa kutambua violwa kama vimondo au sayari lakini si tena kwa kazi ya kitaalamu inayotumia orodha za nyota pamoja na viwianishi vyao angani.


title: Uchimbaji wa madini

text: Uchimbaji wa madini ni uchimbuaji wa madini ya thamani au vifaa vingine vya kijiolojia kutoka duniani kwa kawaida kutoka kwa orebody, lodi, vena, mshono, mwamba au amana ya placer. Hizi amana huunda mfuko wa madini ambao ni wa maslahi ya kiuchumi kwa mfanyakazi.


title: Uchimbaji wa madini

text: Ores iliyopatikana kwenye madini ni pamoja na metali, makaa ya mawe, mafuta, mawe, chokaa, choko, mwamba chumvi, potashi, changarawe, na udongo. Uchimbaji unahitajika kupata nyenzo yoyote ambayo haiwezi kukuzwa kwa njia ya michakato ya kilimo, au kuundwa kwa hila katika maabara au kiwanda. Madini kwa maana pana inajumuisha uchimbaji wa rasilimali yoyote isiyoweza mbadala kama vile petroli, gesi asilia, au hata maji.


title: Uchimbaji wa madini

text: Uchimbaji wa mawe na chuma imekuwa shughuli za binadamu tangu nyakati za kihistoria. Michakato ya kisasa ya madini huhusisha utafutaji wa miili ya madini, uchambuzi wa uwezekano wa faida ya mgodi uliopendekezwa, uchimbaji wa vifaa vinavyotakiwa, na kukamilisha mwisho wa ardhi baada ya mgodi kufungwa.


title: Uchimbaji wa madini

text: Tangu mwanzo wa ustaarabu, watu wametumia jiwe, keramik na baadaye metali zilizopatikana karibu na uso wa Dunia. Hizi zilitumika kufanya vifaa vya mapema na silaha; Kwa mfano, jiwe la juu linapatikana kaskazini mwa Ufaransa, kusini mwa Uingereza na Poland lilikuwa linatumiwa kuunda zana za majani. Migodi ya miguu imepatikana katika maeneo ya shimo ambapo sehemu za jiwe zilifuatiwa chini ya ardhi na nyumba. Migahawa yaKrzemionki ni maarufu sana, na kama vile migodi mingine ya majani, ni asili ya zama za mwisho za mawe (ca 4000-3000 BC). Miamba mingine migumu iliyopigwa au iliyokusanywa kwa shanga ni pamoja na jiwe la kijani la sekta ya shaba ya Langdale iliyo katika Wilaya ya Ziwa la Uingereza.


title: Uchimbaji wa madini

text: Mgodi wa zamani zaidi juu ya rekodi za akiolojia ni "Pango la Simba" nchini Swaziland, ambayo ufanyaji wa tarehe kwa mionzi ya kaboni inaonyesha kuwa karibu miaka 43,000. Katika tovuti hii watu wa zama za kati za mawe walichimba madini ili kuifanya rangi nyekundu. Mimea ya umri kama huo katika Hungary inaaminika kuwa maeneo ambayo Uholanzi inaweza kuwa na minda ya madini kwa silaha na zana.


title: Waakie

text: Waakie (pia Wamosiro, kutokana na jina la ukoo mmojawapo) ni kabila dogo la watu wa Tanzania wanaoishi upande wa magharibi wa Mkoa wa Arusha. Mwaka 2000 walihesabiwa kuwa 5,268 .


title: Waakie

text: Waakie, kama makabila mengine ya wawindaji wa Kenya na Tanzania, wanaitwa pengine "Wadorobo" au "Wandorobo".


title: Waakie

text: Wengi wao hawatumii tena lugha yao, Kiakie, bali Kimasai na Kiswahili


title: Waakiek

text: Waakiek ni kabila dogo la watu wanaoishi katika mkoa wa Arusha,Tanzania kaskazini, na pia Kenya, wakihesabiwa kuwa 3,700 tu.


title: Waakiek

text: Kati yao wazee wachache tu wanatumia lugha yao, Kiakiek. Wengi wanatumia Kimasai au Kikuyu.


title: Waakiek

text: Wametokana na Waogiek.


title: Waasa

text: Waasa ni kabila dogo la watu wa Mkoa wa Manyara, Tanzania Kaskazini. Mwaka 1999 walihesabiwa kuwa 300 tu, baada ya wenzenu kumezwa na kabila la Wamasai.


title: Waasa

text: Zamani walikuwa wakiongea lugha ya Kiaasáx, iliyoitwa pengine "Kidorobo"


title: Wahutu

text: Wahutu ni kabila kubwa la watu wanaoishi katika eneo la Maziwa makubwa ya Afrika, hasa Rwanda na Burundi, lakini pia Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Tanzania, hasa baada ya vita vya wenyewe kwa wenyewe. Jumla yao ni zaidi ya milioni 11.5.


title: Wahutu

text: Lugha yao ni kati ya lugha za Kibantu na imegawanyika katika lahaja mbili, Kinyarwanda na Kirundi.


title: Wakisankasa

text: Wakisankasa ni kabila dogo la watu wa mkoa wa Arusha na mkoa wa Mara katika Tanzania Kaskazini.


title: Wakisankasa

text: Mwaka 1987 walikadiriwa kuwa 4,670 tu. Ni tofauti na makundi mengine ya watu wanaoitwa Wadorobo.


title: Wakw'adza

text: Wakw'adza (au Quadza) walikuwa kabila la watu wa wilaya ya Mbulu, katika mkoa wa Manyara, Tanzania Kaskazini.


title: Wakw'adza

text: Baada ya lugha yao kukoma mwishoni mwa karne ya 20, haieleweki kama kuna watu wanaojiona kuwa wa kabila hilo. Ndugu zao wa jirani ni Wairaq.


title: Wakwavi

text: Wakwavi ni kundi la wafugaji nchini Tanzania, waliohesabiwa kuwa 7,378 katika sensa ya mwaka 1957.


title: Wakwavi

text: Uhusiano wao na Wagogo na Wamasai unajadiliwa.


title: Wakwavi

text: Lugha yao inaitwa Kikwavi.


title: Wamaviha

text: Wamaviha ni kabila la watu wanaoishi mpakani kati ya Tanzania na Msumbiji.


title: Wamaviha

text: Lugha yao ni kati ya lugha za Kibantu na inaitwa Kimaviha. Hata hivyo wengi wao wanaongea pia lugha nyingine kama vile Kiswahili, Kimakua, halafu Kiingereza au Kireno.


title: Wanyasa

text: Wanyasa ni kabila la watu wanaoishi hasa upande wa kaskazini mashariki wa ziwa Nyasa, kati ya nchi za Malawi, Tanzania na Msumbiji. Pengine wanaitwa pia Wamanda.


title: Wanyasa

text: Mwaka 2010 walikadiriwa kuwa 500,000.


title: Washirazi

text: Washirazi (pia "Wambwera") ni kabila la watu wa visiwa vya Bahari Hindi, hasa vile vya Zanzibar na Komoro.


title: Washirazi

text: Asili yao inahushishwa na Shiraz na pwani ya Uajemi (sasa Iran).


title: Washirazi

text: Washirazi walichangia sana uenezi wa Uislamu, uanzishaji wa usultani wa Waarabu na lugha ya Kiswahili, pamoja na kutajirika kwa biashara ya watumwa na bidhaa mbalimbali kutoka bara la Afrika iliyofanyika kutoka vituo vyao visiwani.


title: Washirazi

text: Hadi leo karibu wote wanaongea lahaja za Kiswahili na kufuata dini ya Uislamu.


title: Washirazi

text: Katika karne ya 20 jina la "Shirazi" lilipata umaarufu wa kimataifa wakati wapinzani wa utawala wa Kiarabu kisiwani Unguja walifanya mapinduzi ya Zanzibar kwa jina la "Afro Shirazi Party" iliyoendelea kutawala Zanzibar hadi mwaka 1977 ilipounganika na TANU ya bara na kuwa Chama cha Mapinduzi na hivyo kuacha jina lake.


title: Kikalkutung

text: Kikalkutung (pia Kigalgadungu) kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wakalkutung katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kikalkutung, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikalkutung kiko katika kundi la Kigalgadungiki.


title: Kiwakabunga

text: Kiwakabunga kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wawakabunga katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiwakabunga, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwakabunga kiko katika kundi la Kigalgadungiki.


title: Kiyalarnnga

text: Kiyalarnnga kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wayalarnnga katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiyalarnnga, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyalarnnga kiko katika kundi la Kigalgadungiki.


title: Kiganggalida

text: Kiganggalida kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Waganggalida katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiganggalida, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiganggalida kiko katika kundi la Kitangiki.


title: Kikayardild

text: Kikayardild ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wakayardild katika jimbo la Queensland. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kikayardild 23 tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikayardild kiko katika kundi la Kitangiki.


title: Kinyangga

text: Kinyangga (au Kiyangkaal) kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wanyangga katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kinyangga, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinyangga kiko katika kundi la Kitangiki. Wengine hukiangalia kuwa lahaja ya Kiganggalida.


title: Kigarrwa

text: Kigarrwa (au Kigarawa) ni lugha ya Kiyanyi nchini Australia inayozungumzwa na Wagarrwa katika jimbo la Northern Territory. Mwaka wa 2012, kulikuwa na wasemaji wa Kigarrwa 59 tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni.


title: Lugha za Kiyanyi

text: Lugha za Kiyanyi (au za Kigarawan) ni familia ndogo ya lugha nchini Australia. Katika familia hiyo kuna lugha mbili tu ambazo huzungumzwa katika jimbo la Northern Territory: Kigarrwa na Kiwaanyi. Lugha hizo zote zimo hatarini mwa kutoweka.


title: Kiwanyi

text: Kiwaanyi (au Kiwanyi) ni lugha ya Kiyanyi nchini Australia inayozungumzwa na Wawaanyi katika jimbo la Northern Territory. Mwaka wa 2007, kulikuwa na wasemaji wa Kiwaanyi chini ya kumi tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni.


title: Lugha ya kikabila

text: Lugha ya kikabila (kwa Kiingereza: "vernacular language") ni lugha inayotumiwa hasa na watu wa kabila fulani, isifikie kiwango che kutumika katika nchi nzima.


title: Lugha ya kikabila

text: Kwa kawaida kabila lolote lina lugha yake, ingawa si kila mara ni hivyo.


title: Kigiyug

text: Kigiyug kilikuwa lugha ya Kidaly nchini Australia iliyozungumzwa na Wagiyug katika jimbo la Northern Territory. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kigiyug, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigiyug kiko katika kundi la Kiwagaydy lakini wengine husema kwamba hakihusiani na lugha nyingine yoyote.


title: Lugha za Kidaly

text: Lugha za Daly ni kundi la lugha nchini Australia ambazo huzungumzwa katika jimbo la Northern Territory karibu na mto Daly. Wataalamu hawakubaliani kama ni familia moja ya lugha au ni familia nne, tano tofauti. Jumla ya idadi ya lugha katika eneo la mto Daly ni 19 hivi, na nyingi zimo hatarini mwa kutoweka au hata zimetoweka tayari.


title: Kimaridan

text: Kimaridan ni lugha ya Kidaly nchini Australia inayozungumzwa na Wamaridan katika jimbo la Northern Territory. Mwaka wa 2005, kulikuwa na wasemaji wa Kimaridan kumi tu, yaani lugha imekaribia kutoweka hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimaridan kiko katika kundi la Kibringen.


title: Kimaridjabin

text: Kimaridjabin ni lugha ya Kidaly nchini Australia inayozungumzwa na Wamaridjabin katika jimbo la Northern Territory. Mwaka wa 1970, kulikuwa na wasemaji wa Kimaridjabin 20 tu, yaani lugha imekaribia kutoweka hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimaridjabin kiko katika kundi la Kibringen.


title: Kimarimanindji

text: Kimarimanindji ni lugha ya Kidaly nchini Australia inayozungumzwa na Wamarimanindji katika jimbo la Northern Territory. Mwaka wa 2005, kulikuwa na wasemaji wa Kimarimanindji kumi tu, yaani lugha imekaribia kutoweka hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimarimanindji kiko katika kundi la Kibringen.


title: Kimaringarr

text: Kimaringarr ni lugha ya Kidaly nchini Australia inayozungumzwa na Wamaringarr katika jimbo la Northern Territory. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kimaringarr sita tu, yaani lugha imekaribia kutoweka hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimaringarr kiko katika kundi la Kibringen.


title: Kimarithiel

text: Kimarithiel ni lugha ya Kidaly nchini Australia inayozungumzwa na Wamarithiel katika jimbo la Northern Territory. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kimarithiel 15 tu, yaani lugha imekaribia kutoweka hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimarithiel kiko katika kundi la Kibringen.


title: Kimariyedi

text: Kimariyedi ni lugha ya Kidaly nchini Australia inayozungumzwa na Wamariyedi katika jimbo la Northern Territory. Mwaka wa 1981, kulikuwa na wasemaji wa Kimariyedi 20 tu, yaani lugha imekaribia kutoweka hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimariyedi kiko katika kundi la Kibringen.


title: Kimarriammu

text: Kimarriammu ni lugha ya Kidaly nchini Australia inayozungumzwa na Wamarriammu katika jimbo la Northern Territory. Mwaka wa 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kimarriammu watano tu, yaani lugha imekaribia kutoweka hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimarriammu kiko katika kundi lake lenyewe la Kimarriammu.


title: Kimarti-Ke

text: Kimarti-Ke ni lugha ya Kidaly nchini Australia inayozungumzwa na Wamarti-Ke katika jimbo la Northern Territory. Mwaka wa 2001, kulikuwa na wasemaji wa Kimarti-Ke watatu tu, yaani lugha imekaribia kutoweka hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimarti-Ke kiko katika kundi la Kibringen.


title: Kimanda (Australia)

text: Kimanda ni lugha ya Kidaly nchini Australia inayozungumzwa na Wamanda katika jimbo la Northern Territory. Mwaka wa 1983, kulikuwa na wasemaji wa Kimanda 25 tu, yaani lugha imekaribia kutoweka hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimanda kiko katika kundi la Kiwagaydy. Kisichanganywe na lugha ya Kimanda nchini Tanzania wala na lugha ya Kimanda nchini Uhindi.


title: Kimaranunggu

text: Kimaranunggu ni lugha ya Kidaly nchini Australia inayozungumzwa na Wamaranunggu katika jimbo la Northern Territory. Mwaka wa 2005, kulikuwa na wasemaji wa Kimaranunggu watano tu, yaani lugha imekaribia kutoweka hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimaranunggu kiko katika kundi la Kiwagaydy.


title: Kiwadjiginy

text: Kiwadjiginy (au Kiwagaydy) ni lugha ya Kidaly nchini Australia inayozungumzwa na Wawadjiginy katika jimbo la Northern Territory. Mwaka wa 2005, kulikuwa na wasemaji wa Kiwadjiginy watano tu, yaani lugha imekaribia kutoweka hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwadjiginy kiko katika kundi la Kiwagaydy ambalo huitwa kulingana na jina la lugha hiyo yenyewe.


title: Kikamu

text: Kikamu kilikuwa lugha ya Kidaly nchini Australia iliyozungumzwa na Wakamu katika jimbo la Northern Territory. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kikamu, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikamu kiko katika kundi la Kimalagmalag.


title: Kimadngele

text: Kimadngele kilikuwa lugha ya Kidaly nchini Australia iliyozungumzwa na Wamadngele katika jimbo la Northern Territory. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kimadngele, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimadngele kiko katika kundi la Kimalagmalag.


title: Kimullukmulluk

text: Kimullukmulluk ni lugha ya Kidaly nchini Australia inayozungumzwa na Wamullukmulluk katika jimbo la Northern Territory. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kimullukmulluk 33 tu, yaani lugha imekaribia kutoweka hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimullukmulluk kiko katika kundi la Kimalagmalag.


title: Kityaraity

text: Kityaraity kilikuwa lugha ya Kidaly nchini Australia iliyozungumzwa na Watyaraity katika jimbo la Northern Territory. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kityaraity, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kityaraity kiko katika kundi la Kimalagmalag.


title: Kimurrinh-Patta

text: Kimurrinh-Patta ni lugha ya Kidaly nchini Australia inayozungumzwa na Wamurrinh-Patta katika jimbo la Northern Territory. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kimurrinh-Patta 1,800, na lugha imekuwa lugha ya mawasiliano katika eneo la Wadeye jimboni mwa Northern Territory. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimurrinh-Patta kiko katika kundi lake lenyewe la Kimurrinhpatta.


title: Kingan'gityemerri

text: Kingan'gityemerri ni lugha ya Kidaly nchini Australia inayozungumzwa na Wangan'gityemerri katika jimbo la Northern Territory. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kingan'gityemerri 180. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kingan'gityemerri kiko katika kundi la Kimurrinhpatta.


title: Kigunditjmara

text: Kigunditjmara kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wagunditjmara katika jimbo la Victoria. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kigunditjmara, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigunditjmara kiko katika kundi la Kibunganditj.


title: Kijaitmatang

text: Kijaitmatang kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wajaitmatang katika jimbo la Victoria. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kijaitmatang, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kijaitmatang kiko katika kundi la Kiyuin.


title: Washkaji Wenye Vipaji

text: Washkaji Wenye Vipaji ni jina la kutaja albamu ya muziki wa kizazi kipya yenye nyimbo mchanganyiko kutoka kwa wasanii mbalimbali wa Tanzania. Wasanii hao ni pamoja na Da Jo, Bad Spack, Neck Breakerz, Manyema Family, Gangwe Mobb, XPlasterz, Nigger II Public, Jack Warriors, Mr. Shin, Stara Thomas, JC (69) na Q Chief.


title: Washkaji Wenye Vipaji

text: Albamu hii ya nyimbo mchanganyiko ulikuwa usimamizi wake Sebastian Maganga na Bernard Oduor. Seba ni miongoni mwa watangazaji waliokuwa wanasimamia kwa jicho la karibu sana uanzishwaji na uendelezi wa muziki wa kizazi kipya kwa mwanzoni mwa miaka ya 2000. Kulikuwa na kipindi kabisa katika Redio Uhuru kuhusu chati za muziki wa kizazi kipya.


title: Washkaji Wenye Vipaji

text:
Kila wiki wanatoka na kuingia wasanii wapya katika chati hizo. Seba pia aliwahi kuwasimamia Gangwe Mobb wakati wa albamu yao ya kwanza "Simulizi la Ufasaha" na hadi kipindi kinaondoka hakuna aliyewahi kupita nafasi za juu katika chati zaidi ya Dully Sykes wimbo wa "Julieta" na Inspector Haroun "Mtoto wa Geti Kali".
Orodha ya nyimbo pamoja na watunzi wake. Katika muziki wa Afrika, mara nyingi njia ya usambazaji wa muziki ilikuwa kanda au tepu hivyo jambo la upande A na B ni la kawaida sana.


title: Washkaji Wenye Vipaji

text: Nyimbo zote zimetayarishwa na MJ Records chini ya watayarishaji mbalimbali wa katika studio hiyo. Upande wa kava la albamu hii ni usanifu wake Thomas Gesthuizen au maarufu kama DJ J4.


title: Kijandai

text: Kijandai kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wajandai katika jimbo la Victoria. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kijandai, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kijandai kiko katika kundi la Kidurubuliki.


title: Kikurnai

text: Kikurnai (pia Kiganai) ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wakurnai katika jimbo la Victoria. Mwaka wa 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kikurnai 26 tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikurnai kiko katika kundi la Kiganaiki.


title: Kiladji-Ladji

text: Kiladji-Ladji kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Waladji-Ladji katika jimbo la Victoria. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiladji-Ladji, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiladji-Ladji kiko katika kundi la Kikulin.


title: Kilanima

text: Kilanima kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Walanima katika jimbo la Victoria. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kilanima, yaani lugha imetoweka kabisa. Uainishaji wa lugha ya Kilanima kwa ndani zaidi haujulikani.


title: Kipallanganmiddang

text: Kipallanganmiddang (au Kibalangamida) kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wapallanganmiddang katika jimbo la Victoria. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kipallanganmiddang, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipallanganmiddang kiko katika kundi la Gippsland.


title: Kupatwa kwa Mwezi

text: Kupatwa kwa Mwezi "(kwa Kiingereza: )" kunatokea wakati wa Mwezi kupita katika kivuli cha Dunia ambako nuru ya Jua haifiki kwenye uso wa Mwezi moja kwa moja. Mwezi unaangazwa na nuru inayoakisiwa na Dunia na kuwa na rangi nyekundu. Kwa hiyo Mwezi unaonekana mwekundu katika kipindi cha kupatwa. Badiliko hili linatokea tu wakati wa mwezi mpevu linaweza kudumu saa moja hadi nne. Baadaye Mwezi unatoka tena katika kivuli cha Dunia unaonekana kama mwezi mpevu wa kawaida.


title: Kupatwa kwa Mwezi

text:
Kupatwa kwa Mwezi kunasababishwa na kivuli cha Dunia kinachomwaga giza juu ya Mwezi wote kabisa au baadhi ya sehemu. Hali hii inatokea wakati Mwezi - Dunia na Jua vikiwa vimekaa katika mstari mmoja, Dunia iko kati ya Jua na Mwezi. Hapo kivuli cha Dunia kinafunika Mwezi. Inatokea tu wakati wa mwezi mpevu. Hali hii ni kinyume cha kupatwa kwa Jua ambako Jua, Mwezi na Dunia vinakuwa pia katika mstari lakini hapo Mwezi uko kati ya Jua na Dunia na hivyo ni Mwezi unaosababisha giza kwenye uso wa Dunia pale ambako kivuli chake kinapita juu ya Dunia.
Mara nyingi kupatwa kwa Mwezi si rahisi kutambulika kwa sababu si kupatwa kikamilifu. Hapo Mwezi unapita katika nusukivuli cha Dunia tu. Nusukivuli ni hali ambako sehemu ya nuru inazuiliwa lakini sehemu nyingine bado inafika. Tofauti ya uangavu si kubwa sana.


title: Kupatwa kwa Mwezi

text: Hali ya tofauti inatokea kama Mwezi unapita kwenye kitovu cha kivuli cha Dunia. Hapa tofauti ya uangavu ni kubwa inaonekana kabisa. Mara nyingi kitovu cha kivuli kinafunika sehemu tu ya Mwezi na hapo tofauti inaonekana kwenye uso wa Mwezi jinsi tunavyouona.


title: Kupatwa kwa Mwezi

text: Wakati Mwezi wote umeingia katika kiini cha kivuli bado unaonekana kidogo, mara nyingi huonyesha rangi nyekundu. Sababu yake ni kwamba nuru ya Jua inapita katika angahewa ya Dunia na kutawanywa. Kwa hiyo nuru ambayo bado inakisiwa na uso wa Mwezi si nuru inayofika moja kwa moja kutoka Jua bali sehemu ndogo ya nuru tu iliyotawanywa na angahewa ya Dunia. Hapo masafa ya mawimbi marefu hayatawanywi katika angahewa kirahisi kama masafa mafupi na ndiyo sababu ya rangi nyekundu.


title: Kupatwa kwa Mwezi

text: Kupatwa kwa Mwezi kunatokea kila mwaka, angalau mara mbili hadi mara tano. Lakini mara nyingi mwezi hufunikwa baadhi ya sehemu tu. Jumla ya marudio 12,063 ya kupatwa kwa Mwezi yamekadiriwa kwa kipindi cha miaka 5,000 kuanzia mwaka 1999 KK hadi 3000 BK.


title: Mara (kundinyota)

text:
Mara ni kundinyota inayojulikana pia kwa jina lake la kimagharibi la . Ni moja ya kundinyota zinazotambuliwa na Umoja wa Kimataifa wa Astronomia
Jinsi ilivyo kwenye kundinyota zote, nyota za Mara hazikai pamoja hali halisi lakini zinaonekana vile tu kutoka duniani. Hali halisi kuna umbali mkubwa kati yao. Kwa hiyo "Mara" inataja eneo la angani jinsi linavyoonekana kutoka Dunia.


title: Mara (kundinyota)

text: Mara ilijulikana kwa jina hili kwa miaka mingi kati ya mabaharia Waswahili walioitumia kutafuta njia baharini wakati wa usiku.


title: Mara (kundinyota)

text: Jina la Mara linatokana na kifupi cha Kiarabu المرأة المسلسلة "al-mara al-musalsalah" ambalo linamaanisha "mwanamke aliyefungwa kwa nyororo ". Jina hili lilipokelewa na Waarabu kutoka kwa mitholojia ya Wagiriki wa Kale walioziita nyota hizi Ανδρομέδα ("Andromeda") kufuatana na masimulizi ya binti wa mfalme aliyefungwa kwa nyororo kwenye ufuko wa bahari ili aliwe na dubwana wa baharini lakini aliokolewa na Perseus. Hadithi hii ina mizizi katika mitholojia ya Babeli. .


title: Mara (kundinyota)

text:
Mara inaonekana pande zote mbili za ikweta ya Dunia; katika Afrika ya Mashariki Mara inaonekana kuanzia Septemba hadi Februari. Inapatikana juu ya nyota zinazokaa kwa umbo la herufi "M“ ya kundinyota Mke wa Kurusi () na karibu na Farasi "()" kwa upande wa magharibi na Farisi "()" upande wa mashariki.
Sehemu ya Mara inayotambuliwa kirahisi ni safu ya nyota nne zinazotoka kwenye pembenne ya Farasi. Nyota tatu angavu zaidi zinaitwa γ Andromedae au Alamak, β Andromedae au Mirach na α Andromedae au Sirrah zikiwa kweye mstari usionyoka.


title: Mara (kundinyota)

text: Upande wa kusini kati ya δ Andromedae na β Andromedae doa jeupe linaonekana ambalo ni galaksi M31 linalojulikana pia kama galaksi ya Andromeda. Hii ni galaksi ya karibu zaidi na Njia Nyeupe na Dunia.


title: Upeo wa macho

text: Upeo wa macho "()" ni mwisho wa yale yanayoonekana na macho.


title: Upeo wa macho

text: Baharini, kutokana na usawa wa maji yake, upeo huo unaonekana kama mstari unaotenganisha dunia chini na anga juu.


title: Kiwadi-Wadi

text: Kiwadi-Wadi kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wawadi-Wadi katika majimbo ya New South Wales na Victoria. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiwadi-Wadi, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwadi-Wadi kiko katika kundi la Kulin.


title: Kiwemba-Wemba

text: Kiwemba-Wemba kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wawemba-Wemba katika jimbo la Victoria. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiwemba-Wemba, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwemba-Wemba kiko katika kundi la Kulin.


title: Kiwergaia

text: Kiwergaia ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wawergaia katika jimbo la Victoria. Mwaka wa 2005, kulikuwa na wasemaji wa Kiwergaia watano tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwergaia kiko katika kundi la Kulin.


title: Kiyabula-Yabula

text: Kiyabula-Yabula kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wayabula-Yabula katika majimbo ya New South Wales na Victoria. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiyabula-Yabula, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyabula-Yabula kiko katika kundi la Kiyotayotiki.


title: Kiyuyu

text: Kiyuyu kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wayuyu katika majimbo ya New South Wales na Victoria. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiyuyu, yaani lugha imetoweka kabisa. Uainishaji wa lugha ya Kiyuyu kwa ndani zaidi haujulikani.


title: Kigundungurra

text: Kigundungurra kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wagundungurra katika jimbo la New South Wales. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kigundungurra, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigundungurra kiko katika kundi la Kiyuin. Wengine hukiangalia kuwa lahaja ya Kingunawal.


title: Kingunawal

text: Kingunawal kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wangunawal katika jimbo la New South Wales. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kingunawal, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kingunawal kiko katika kundi la Kiyuin.


title: Kigupapuyngu

text: Kigupapuyngu ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wagupapuyngu katika jimbo la Northern Territory. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kigupapuyngu 330. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigupapuyngu kiko katika kundi la Kiyolngu. Wengine hukiangalia kuwa Lahaja ya Kidhuwal.


title: Kiritarungo

text: Kiritarungo (au Kiritharngu) ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Waritarungo katika jimbo la Northern Territory. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kiritarungo 32 tu, na lugha imo hatarini mwa kutoweka hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiritarungo kiko katika kundi la Kiyolngu.


title: Kiyan-Nhangu

text: Kiyan-Nhangu (au Kinhangu) ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wayan-Nhangu katika jimbo la Northern Territory. Mwaka wa 2005, kulikuwa na wasemaji wa Kiyan-Nhangu saba tu, na lugha imo hatarini mwa kutoweka hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyan-Nhangu kiko katika kundi la Kiyolngu.


title: Lugha za Kiyolngu

text: Lugha za Kiyolngu (pia za Kiyuulngu) ni kundi la lugha ndani ya Lugha za Kipama-Nyungan nchini Australia. Katika kundi hilo kuna lahaja nyingi ambazo huainishwa katika lugha sita: Kidhangu-Djangu, Kinhangu, Kidhuwal, Kiritharngu, Kidjinang na Kidjinba. Lugha hizo zote huzungumzwa katika jimbo la Northern Territory na nyingi zimo hatarini mwa kutoweka.


title: Kigurdjar

text: Kigurdjar ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wagurdjar katika jimbo la Queensland. Mwaka wa 2007, kulikuwa na msemaji mmoja wa Kigurdjar tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigurdjar kiko katika kundi la Kipaman.


title: Kiikaranggal

text: Kiikaranggal kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Waikaranggal katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiikaranggal, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiikaranggal kiko katika kundi la Kipaman.


title: Kiiwaidja

text: Kiiwaidja ni lugha ya Kiyiwaidjan nchini Australia inayozungumzwa na Waiwaidja katika jimbo la Northern Territory. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kiiwaidja 140.


title: Lugha za Kiyiwaidjan

text: Lugha za Kiyiwaidjan (au za Kiiwaidjan) ni familia ndogo ya lugha nchini Australia. Katika familia hiyo kuna lugha sita tu ambazo huzungumzwa katika jimbo la Northern Territory: Kiiwaidja, Kigarig, Kiilgar, Kimanangkari, Kimaung na Kiamurdag. Lugha hizo zote zimo hatarini mwa kutoweka au zimeshatoweka.


title: Kigarig-Ilgar

text: Kigarig-Ilgar ni lugha ya Kiyiwaidjan nchini Australia inayozungumzwa na Wagarig na Wailgar katika jimbo la Northern Territory. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea lugha ya Kigarig-Ilgar, yaani lugha imetoweka kabisa.


title: Kimanangkari

text: Kimanangkari ni lugha ya Kiyiwaidjan nchini Australia inayozungumzwa na Wamanangkari katika jimbo la Northern Territory. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea lugha ya Kimanangkari, yaani lugha imetoweka kabisa.


title: Mboga (mmea)

text: Miboga, pia milenge, ni mimea ya familia Cucurbitaceae kwenye jenasi "Cucurbita", "Momordica" na "Coccinia". Hukuzwa sana duniani kokote kwa ajili ya matunda yao makubwa yanayoitwa maboga.


title: Kimaung

text: Kimaung ni lugha ya Kiyiwaidjan nchini Australia inayozungumzwa na Wamaung katika jimbo la Northern Territory. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kimaung 260.


title: Kikanju

text: Kikanju ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wakanju katika jimbo la Queensland. Mwaka wa 2005, kulikuwa na wasemaji wa Kikanju wawili tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikanju kiko katika kundi la Kipaman.


title: Kikaytetye

text: Kikaytetye ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wakaytetye katika jimbo la Northern Territory. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kikaytetye 140. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikaytetye kiko katika kundi la Kiarandiki.


title: Kikok-Nar

text: Kikok-Nar kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wakok-Nar katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kikok-Nar, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikok-Nar kiko katika kundi la Kipaman.


title: Kikuku-Mangk

text: Kikuku-Mangk kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wakuku katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kikuku-Mangk, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikuku-Mangk kiko katika kundi la Kipaman.


title: Kikuku-Mu'inh

text: Kikuku-Mu'inh kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wakuku katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kikuku-Mu'inh, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikuku-Mu'inh kiko katika kundi la Kipaman.


title: Kikuku-Muminh

text: Kikuku-Muminh ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wakuku katika jimbo la Queensland. Mwaka wa 2005, kulikuwa na wasemaji wa Kikuku-Muminh 20 tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikuku-Muminh kiko katika kundi la Kipaman.


title: Kikuku-Ugbanh

text: Kikuku-Ugbanh kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wakuku katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kikuku-Ugbanh, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikuku-Ugbanh kiko katika kundi la Kipaman.


title: Kikuku-Uwanh

text: Kikuku-Uwanh ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wakuku katika jimbo la Queensland. Mwaka wa 1981, kulikuwa na wasemaji wa Kikuku-Uwanh 40 tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikuku-Uwanh kiko katika kundi la Kipaman.


title: Kikuku-Yalanji

text: Kikuku-Yalanji ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wakuku katika jimbo la Queensland. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kikuku-Yalanji 360, na lugha imo hatarini mwa kutoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikuku-Yalanji kiko katika kundi la Kiyalandyiki.


title: Kikoko-Babangk

text: Kikoko-Babangk kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wakoko-Babangk katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kikoko-Babangk, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikoko-Babangk kiko katika kundi la Kipaman.


title: Kikumbainggar

text: Kikumbainggar (au Kigumbaynggir) ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wakumbainggar katika jimbo la New South Wales. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kikumbainggar 42 tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikumbainggar kiko katika kundi la Kigumbaynggiriki.


title: Dernière Minute

text:
Dernière Minute ni jina la kutaja albamu ya mwanamuziki, mwimbaji na mnenguaji mashuhuri kutoka nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo maarufu kama Yondo Sister. Albamu imetoka mwaka wa 1995. Sehemu kubwa ya utayarishaji wa albamu hii ulifanyika nchini Ufaransa katika studio za T.J.R. Music. Albamu ilisambazwa na Sonodisc.
Hii ni orodha ya nyimbo zilizopo katika albamu hii.


title: Mdodoki

text: Midodoki ni mimea ya jenasi "Luffa" katika familia Cucurbitaceae. Matunda yao, yanayoitwa madodoki, hulika yakiwa machanga bado. Yakiwa yamekauka ndani yao kuna solo ya fumwele inayofanana na sifongo na inayotumika nchini kwingi katika bafu.


title: Mkweme

text: Mikweme ni mimea ya jenasi "Telfairia" katika familia Cucurbitaceae. Matunda yao ni makubwa sana; yale ya mkweme mashariki yanaweza kupeza kg 15. Mbegu huitwa kweme na hutumika kwa chakula na kutengeneza mafuta.


title: Yondo Sister

text:
Yondo Kusala Denise (amezaliwa tar. 1 Januari 1958) ambaye anajulikana zaidi kwa jina la kisanii kama Yondo Sister, ni msanii wa Kikongo. Wengi humwita "malkia wa soukous", "Tina Turner" wa muziki wa dansi barani Afrika.
Yondo Sister amepata kuwa mwimbaji mkuu katika bendi ya Soukous Stars kwa miaka kadhaa kabla ya kwenda kufanyakazi kama msanii wa kujitegemea. Uwezo wake wa kuimba iliibuliwa na Lutu Mabangu wakati huo Yondo akiwa kama mnenguahi wa Tabu Ley katika bendi yake ya Rocherettes. Yondo muziki uko katika damu, mzee wake alikuwa akipiga muziki kwa kujifurahisha tu, humo kukajengeka ujasiri wa kutoogopa hadhira. Na mara kadhaa alishiriki katika dansi, polepole na kuja kuwa mwanamuziki kamili na kutoa albamu ya kwanza mwaka 1991.


title: Yondo Sister

text: Baadhi ya diskografia ya albamu za Yondo Sister.


title: Harriet Tubman

text: Harriet Tubman (aliyezaliwa Araminta Ross, mwaka wa 1822 - 10 Machi 1913) alikuwa mkomeshaji wa Marekani, kibinadamu, na alikuwa mmoja wa kisilaha (scout) na mpelelezi wa Jeshi la Marekani wakati wa Vita vya Vyama vya Marekani.


title: Harriet Tubman

text: Alizaliwa katika utumwa. Tubman alikimbia na hatimaye akafanya kazi kumi na tatu ili kuokoa familia 70 za waliokuwa watumwa, kutumia mtandao wa wanaharakati wa uasi na nyumba salama iliweza kujulikana kama Reli ya chini ya ardhi.


title: Harriet Tubman

text: Baadaye alimsaidia mwanaharakati John Brown kuajiri wanaume kwa ajili ya uvamizi wake kwenye Harpers Ferry, na wakati wa vita alikuwa mshiriki mwenye nguvu katika mapambano ya wanawake wanaostahili.


title: Harriet Tubman

text: Wakati Tubman alikuwa mtoto katika kata ya Dorchester, Maryland, alikuwa akipigwa makofi, kuchapwa na mabwana (wakuu) wake wengi tofauti. Alipokuwa mdogo sana, mwangalizi mwenye hasira alikuwa na chuma chenye uzito sana akiwa na dhumuni la kumjeruhi mtu mwingine, kwa bahati mbaya chuma hicho kilimpiga Tubman kichwani. Hiyo ilisababisha narcoleptic, maumivu ya kichwa, maono yenye nguvu na uzoefu wa ndoto. Alikuwa na matatizo hayo maisha yake yote. Tubman aliamini kuwa maono na ndoto wazi hutoka kwa Mungu.


title: Harriet Tubman

text: Mwaka wa 1849, Tubman alitoroka kwenda Philadelphia. Huko watumwa walikuwa huru. Baadaye alirudi Maryland ili kuwaokoa familia yake. Hatimaye aliongozwa na watumwa wengine wa uhuru. Wamiliki wa watumwa walitoa zawadi kubwa kwa kurudi kwa watumwa wao. Tubman hakuwahi kushikwa kwa sababu hakuna mtu aliyefahamu kwamba alikuwa akiwaacha huru watumwa.


title: Harriet Tubman

text: Wakati Vita ya Vyama vya Marekani inaanza, Tubman alifanya kazi katika Jeshi la Muungano. Alifanya kazi kwanza kama mpishi na muuguzi. Baadaye alikuwa shujaa wa silaha (scout) na mpelelezi. Alikuwa mwanamke wa kwanza kuongoza kundi la silaha (scout) katika vita. Aliongoza uvamizi wa Mto Combehee, ambao uliwaokoa watumwa zaidi ya 700 huko South Carolina.


title: Harriet Tubman

text: Baada ya vita, alirudi nyumbani kwake Auburn, New York kuwalea wazazi wake. Alianza kufanya kazi kama mwanaharakati (mwanamke mwenye shauku) huko New York hadi alipoanza kuwa mgonjwa.


title: Harriet Tubman

text: Karibu na mwisho wa maisha yake, aliishi nyumbani kwa mababu zake wa Afrika. Miaka kadhaa kabla, alisaidia kurekebisha nyumba hiyo.


title: Maximilien de Robespierre

text: Maximilian Robespierre ni mmoja kati ya viongozi maarufu wa Mapinduzi ya Kifaransa.


title: Maximilien de Robespierre

text: Alizaliwa katika mji wa Arras nchini Ufaransa, alisoma masomo ya sheria na kupata stashahada ya kwanza katika sheria. Pia walimchagua katika Makao Makuu ili kusaidia katika kutengeneza sheria za Ufaransa, alipigana dhidi ya ufalme, adhabu ya kifo, utumwa, kwa ajili ya mageuzi ya kidemokrasia na watu wawe na nguvu zaidi. Alisaidia pia katika sifa ya kulinda jamii maskini. Alipewa jina la utani la kushikamana na maadili yake ya maadili. Baadaye alichaguliwa rais wa chama cha nguvu cha Jacobin kisiasa.


title: Maximilien de Robespierre

text:
Maximillian aliongoza mkutano wa usalama wa umma mwaka 1793, kwa njia hiyo alifanikiwa kumwua mfalme kupitia kamati ya usalama wa umma. Ingawa Robespierre alipata maelfu ya watu waliouawa, alijali kuhusu darasa la kufanya kazi.
Maximillian alimua mfalme Louis XVI kwa sababu alikuwa na hatia ya uasi (uasi wa nchi yake mwenyewe).


title: Maximilien de Robespierre

text: Chini ya ushauri wa Robespierre kamati ya usalama wa umma ilikuja kuongoza Ufaransa. Kipindi ambacho Kamati ya Usalama wa Umma ilitawala Ufaransa kiliitwa “Utawala wa Hofu” na Maximilian Robespierre alikuwa kiongozi.


title: Maximilien de Robespierre

text: Robespierre alikamatwa na kunyongwa pamoja na wafuasi wake 21 kwa guillotine. Mkutano wa kitaifa ulikuwa ule wa watu ambao walimshinda Maximillian Robespierre.


title: Jang Bogo

text: Jang Bogo (787–846), jina lake la utotoni aliitwa Gungbok, alikuwa mtu kutoka ufalme wa Silla (kusini na katikati ya peninsula ya Korea) ambaye alikuja kuwa maarufu na muhimu sana katika Silla ya baadaye, wakati ambapo Korea ilikuwa nchi yenye nguvu sana, hasa upande wa shughuli za kijeshi za majini (jeshi la majini) ambaye aliiratibu vizuri mno bahari inayoitwa Yellow Sea, mashariki mwa nchi hiyo, na alitawala shughuli za biashara kati ya Silla, Heian Japan, na Tang China kwa miongo kadhaa..


title: Jang Bogo

text: Makundi ya meli zake za kustaajabisha zilikuwa katika kisiwa cha Wando kisiwa kilichokuwa kusini mwa jimbo la Jeolla (South Jeolla Province).Kadiri alivyozidi kuvuta hisia za watu na kukonga nyoyo zao, Jang Bogo alipewa ofisi na kuwa Kamishina wa shughuli zilizohusha bahari (Kamishina wa majini) katika makao makuu ya kijeshi iliyokuwa katika kisiwa cha Wando kusini mwa jimbo la Jeolla.Baadaye alimuozesha binti yake katika familia ya kifalme kabla hajauliwa mnamo mwaka 846 B.K.


title: Kiolkol

text: Kiolkol ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Waolkol katika jimbo la Queensland. Mwaka wa 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kiolkol watano tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiolkol kiko katika kundi la Kipaman.


title: Kipakanha

text: Kipakanha kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wapakanha katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kipakanha, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipakanha kiko katika kundi la Kipaman.


title: Kirembarunga

text: Kirembarunga ni lugha ya Kigunwinyguan nchini Australia inayozungumzwa na Warembarunga katika ya jimbo la Northern Territory. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kirembarunga 36 tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kirembarunga kiko katika kundi lake lenyewe la Kirembargiki.


title: Kiwageman

text: Kiwageman (pia Kiwagiman) ni lugha ya Kigunwinyguan nchini Australia inayozungumzwa na Wawageman katika ya jimbo la Northern Territory. Mwaka wa 2000, kulikuwa na wasemaji wa Kiwageman kumi tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwageman kiko katika kundi lake lenyewe la Kiwagiman.


title: Elizabeth Cady Stanton

text: Elizabeth Cady Stanton (12 Novemba 1815 - 26 Oktoba 1902) alikuwa mwanamke Mmarekani aliyejihusisha na harakati za kijamii, hasa ukomeshaji wa vitendo vilivyowanyima wanawake haki ya kupiga kura, na kiongozi shupavu katika harakati za haki za wanawake akishirikiana na Susan B.Anthony. Tamko lake la maoni, lililowasilishw katika mkutano wa kwanza wa haki za wanawake uliofanyika mwaka 1848 katika jiji la Seneca Falls, New York, husifiwa kuwa tamko la kwanza la kuwaunganisha wanawake katika kushiriki harakati za kutetea haki za wanawake, ikiwemo haki ya wanawake kupiga kura..


title: Elizabeth Cady Stanton

text: Stanton alikuwa amepata elimu nzuri. Katika kipindi hiko suala la elimu kwa wanawake lilikuwa halipewi kipaumbele. Aliolewa na Henry Stanton, ambaye alipigania kutokemeza utumwa. Walikuwa na watoto saba. Alikuja kuvutiwa na utetezi wa haki za wanawake alipohudhuria mkutano wa kutokemeza utumwa duniani uliofanyika London. Yeye na Lucretia Mott, mwanaharakati mwingine, walichukizwa kwa sababu wanawake walikuwa hawaruhusiwi kuwa sehemu ya watu wanaohudhuria kikao. Kwa sababu hiyo, walianzisha mkutano wao wa haki za wanawake.


title: Elizabeth Cady Stanton

text: Mkutano wa kwanza ulikuwa mwaka 1848 katika mji wa Seneca Falls, New York. Stanton aliandika tamko la maoni lililohusu kuhitaji mabadiliko. Baadhi ya mabadiliko waliyohitaji ni kuruhusu wanawake kupiga kura na kuwafanya wawe na haki sawa na wanaume katika jamii. Tamko hilo lilisainiwa na wanawake katika mkutano.


title: Elizabeth Cady Stanton

text: Stanton aliendelea kupigania haki za wanawake kwa kusambaza makubaliano yaliyosainiwa katika mkutano katika jiji lote la New York. Makubaliano yaliyosainiwa na wanawake yalidhamiriwa kusukuma bunge la New York katika kupitisha kifungu cha wanawake walioolewa kuwa na haki ya umiliki New York.


title: Elizabeth Cady Stanton

text: Mwaka 1851, Stanton alikutana na Susan B. Anthony, mwanaharakati mwingine maarufu. Stanton na Anthony walifanya kazi pamoja kwa kipindi kirefu. Kwa pamoja waliandika hotuba, makala na vitabu. Stanton na Anthony walikuwa viongozi wa harakati za haki za wanawake kwa zaidi ya miaka hamsini. Stanton na Matilda Gage waliandika Tamko au Haki ambayo iliwasilishwa na Susan B.Anthony mwaka 1876 katika Philadephia Centennial.


title: Elizabeth Cady Stanton

text: Stanton alisafiri maeneo mbalimbali nchini humo na alikuwa kama rais wa haki za wanawake kupiga kura kitaifa. Katika kusafiri kwake aliongelewa kuhusu mambo ya kijamii ya sasa yanayohusiana na haki za wanawake. Kati ya hayo mambo ilikiwemo sheria ya talaka na kulea watoto.


title: Elizabeth Cady Stanton

text: Katika miaka yake ya baadae, Stanton alikuwa bado mwanasiasa hai, hata kama akusafiri sana. Aliandika, pamoja na Anthony na Gage, vitabu vilivyoitwa historia ya haki ya wanawake ya kupiga kura kuanzia 1881 mpaka 1885. Pia alichapisha Biblia ya wanawake. Aliandika kitabu kuhusu maisha yake kilichoitwa "Miaka themanini na zaidi" (Eighty years and more).


title: Elizabeth Cady Stanton

text: Stanton alifariki mwaka 1902 katika jiji la New York, miaka kumi na nane kabla wanawake hawajaruhusiwa kupiga kura.


title: Elfu moja na kumi na nne

text: Elfu moja na kumi na nne ni namba inayoandikwa 1014 kwa tarakimu za kawaida na MXIV kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na kumi na nne

text: Ni namba asilia inayofuata 1013 na kutangulia 1015.


title: Elfu moja na kumi na nne

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 13 x 13.


title: Elfu moja na kumi na tano

text: Elfu moja na kumi na tano ni namba inayoandikwa 1015 kwa tarakimu za kawaida na MXV kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na kumi na tano

text: Ni namba asilia inayofuata 1014 na kutangulia 1016.


title: Elfu moja na kumi na tano

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 5 x 7 x 29.


title: Elfu moja na kumi na sita

text: Elfu moja na kumi na sita ni namba inayoandikwa 1016 kwa tarakimu za kawaida na MXVI kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na kumi na sita

text: Ni namba asilia inayofuata 1015 na kutangulia 1017.


title: Elfu moja na kumi na sita

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 127.


title: Elfu moja na kumi na saba

text: Elfu moja na kumi na saba ni namba inayoandikwa 1017 kwa tarakimu za kawaida na MXVII kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na kumi na saba

text: Ni namba asilia inayofuata 1016 na kutangulia 1018.


title: Elfu moja na kumi na saba

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 3 x 113.


title: Elfu moja na kumi na nane

text: Elfu moja na kumi na nane ni namba inayoandikwa 1018 kwa tarakimu za kawaida na MXVIII kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na kumi na nane

text: Ni namba asilia inayofuata 1017 na kutangulia 1019.


title: Elfu moja na kumi na nane

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 509.


title: Elfu moja na kumi na tisa

text: Elfu moja na kumi na tisa ni namba inayoandikwa 1019 kwa tarakimu za kawaida na MXIX kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na kumi na tisa

text: Ni namba asilia inayofuata 1018 na kutangulia 1020.


title: Elfu moja na kumi na tisa

text: 1019 ni namba tasa.


title: Elfu moja na ishirini na moja

text: Elfu moja na ishirini na moja ni namba inayoandikwa 1021 kwa tarakimu za kawaida na MXXI kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na ishirini na moja

text: Ni namba asilia inayofuata 1020 na kutangulia 1022.


title: Elfu moja na ishirini na moja

text: 1021 ni namba tasa.


title: Elfu moja na ishirini na mbili

text: Elfu moja na ishirini na mbili ni namba inayoandikwa 1022 kwa tarakimu za kawaida na MXXII kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na ishirini na mbili

text: Ni namba asilia inayofuata 1021 na kutangulia 1023.


title: Elfu moja na ishirini na mbili

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 7 x 73.


title: Elfu moja na ishirini na tatu

text: Elfu moja na ishirini na tatu ni namba inayoandikwa 1023 kwa tarakimu za kawaida na MXXIII kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na ishirini na tatu

text: Ni namba asilia inayofuata 1022 na kutangulia 1024.


title: Elfu moja na ishirini na tatu

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 11 x 31.


title: Elfu moja na ishirini na nne

text: Elfu moja na ishirini na nne ni namba inayoandikwa 1024 kwa tarakimu za kawaida na MXXIV kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na ishirini na nne

text: Ni namba asilia inayofuata 1023 na kutangulia 1025.


title: Elfu moja na ishirini na nne

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 2 x 2 x 2 x 2 x 2 x 2 x 2 (au 2).


title: Elfu moja na ishirini na tano

text: Elfu moja na ishirini na tano ni namba inayoandikwa 1025 kwa tarakimu za kawaida na MXXV kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na ishirini na tano

text: Ni namba asilia inayofuata 1024 na kutangulia 1026.


title: Elfu moja na ishirini na tano

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 5 x 5 x 41.


title: Elfu moja na ishirini na sita

text: Elfu moja na ishirini na sita ni namba inayoandikwa 1026 kwa tarakimu za kawaida na MXXVI kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na ishirini na sita

text: Ni namba asilia inayofuata 1025 na kutangulia 1027.


title: Elfu moja na ishirini na sita

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 3 x 3 x 19.


title: Tikitimaji

text: Tikitimaji au tikiti-maji ni tunda la mtikiti-maji lenye maji na nyama ambalo huchangia kutoa ngazi ya juu ya vitamini, madini n.k. Matikiti maji ni mojawapo ya jamii aina ya matunda au mbogaboga inayotambaa. Mimea hii inapatikana katika kundi linalojumuisha mimea mingine kama kama matango, maboga na maskwash.


title: Tikitimaji

text: Tikitimaji hulimwa kama zao la biashara katika sehemu nyingi duniani zenye hali ya hewa ya joto la wastani.


title: Tikitimaji

text: Zao hili linawapatia watu shughuli za kufanya na hivyo kuwapatia kipato kuanzia kwenye nyanja za uzalishaji hadi kwenye matumizi.Zao la tikiti maji ni mojawapo ya zao ambalo lina faida kubwa sana ukilinganisha na mazao mengine kwa muda mfupi.


title: Tikitimaji

text: Katika shamba la ukubwa wa shamba la ekali moja(1.acre) lililoandaliwa vizuri, kupandwa na kuhudumiwa vizuri mkulima ana uwezo wa kuvuna kiasi cha TANI 15-36, ambacho kitamsaidia kupata fedha zitakazo msaidia katika mahitaji yake mbalimbali na kuondokana na Umasikini.


title: Tikitimaji

text: Mimea hii husitawi katika maeneo yenye joto la wasitani yaani haihimili hali ya joto kali sana,baridi kali, mvua nyingi na udongo unaotuamisha maji, magonjwa ya fangasi na wadudu waharibifu. Matikiti hukua vizuri katika maeneo yenye joto la wastani wa nyuzi kati ya 21-30 sentigradi. Iwapo mitikiti itapandwa katika maeneo yenye joto chini ya nyuzi 15 za sentigrade huchelewa kuota.


title: Tikitimaji

text: Mvua: kwa upande wa mvua matikiti yanahitaji kiasi cha mvua kati ya millimita 400-600 kwa msimu. Mvua nyingi husababisha uwepo wa magonjwa ya fungusi na bakteria ambayo huathili mavuno.


title: Elfu moja na ishirini na saba

text: Elfu moja na ishirini na saba ni namba inayoandikwa 1027 kwa tarakimu za kawaida na MXXVII kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na ishirini na saba

text: Ni namba asilia inayofuata 1026 na kutangulia 1028.


title: Elfu moja na ishirini na saba

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 13 x 79.


title: Elfu moja na ishirini na nane

text: Elfu moja na ishirini na nane ni namba inayoandikwa 1028 kwa tarakimu za kawaida na MXXVIII kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na ishirini na nane

text: Ni namba asilia inayofuata 1027 na kutangulia 1029.


title: Elfu moja na ishirini na nane

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 257.


title: Elfu moja na ishirini na tisa

text: Elfu moja na ishirini na tisa ni namba inayoandikwa 1029 kwa tarakimu za kawaida na MXXIX kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na ishirini na tisa

text: Ni namba asilia inayofuata 1028 na kutangulia 1030.


title: Elfu moja na ishirini na tisa

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 7 x 7 x 7.


title: Elfu moja na thelathini

text: Elfu moja na thelathini ni namba inayoandikwa 1030 kwa tarakimu za kawaida na MXXX kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na thelathini

text: Ni namba asilia inayofuata 1029 na kutangulia 1031.


title: Elfu moja na thelathini

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 5 x 103.


title: Elfu moja na thelathini na moja

text: Elfu moja na thelathini na moja ni namba inayoandikwa 1031 kwa tarakimu za kawaida na MXXXI kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na thelathini na moja

text: Ni namba asilia inayofuata 1030 na kutangulia 1032.


title: Elfu moja na thelathini na moja

text: 1031 ni namba tasa.


title: Elfu moja na thelathini na mbili

text: Elfu moja na thelathini na mbili ni namba inayoandikwa 1032 kwa tarakimu za kawaida na MXXXII kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na thelathini na mbili

text: Ni namba asilia inayofuata 1031 na kutangulia 1033.


title: Elfu moja na thelathini na mbili

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 3 x 43.


title: Elfu moja na thelathini na tatu

text: Elfu moja na thelathini na tatu ni namba inayoandikwa 1033 kwa tarakimu za kawaida na MXXXIII kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na thelathini na tatu

text: Ni namba asilia inayofuata 1032 na kutangulia 1034.


title: Elfu moja na thelathini na tatu

text: 1033 ni namba tasa.


title: Elfu moja na thelathini na nne

text: Elfu moja na thelathini na nne ni namba inayoandikwa 1034 kwa tarakimu za kawaida na MXXXIV kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na thelathini na nne

text: Ni namba asilia inayofuata 1033 na kutangulia 1035.


title: Elfu moja na thelathini na nne

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 11 x 47.


title: Elfu moja na thelathini na tano

text: Elfu moja na thelathini na tano ni namba inayoandikwa 1035 kwa tarakimu za kawaida na MXXXV kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na thelathini na tano

text: Ni namba asilia inayofuata 1034 na kutangulia 1036.


title: Elfu moja na thelathini na tano

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 3 x 5 x 23.


title: Elfu moja na thelathini na sita

text: Elfu moja na thelathini na sita ni namba inayoandikwa 1036 kwa tarakimu za kawaida na MXXXVI kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na thelathini na sita

text: Ni namba asilia inayofuata 1035 na kutangulia 1037.


title: Elfu moja na thelathini na sita

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 7 x 37.


title: Elfu moja na thelathini na saba

text: Elfu moja na thelathini na saba ni namba inayoandikwa 1037 kwa tarakimu za kawaida na MXXXVII kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na thelathini na saba

text: Ni namba asilia inayofuata 1036 na kutangulia 1038.


title: Elfu moja na thelathini na saba

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 17 x 61.


title: Elfu moja na thelathini na nane

text: Elfu moja na thelathini na nane ni namba inayoandikwa 1038 kwa tarakimu za kawaida na MXXXVIII kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na thelathini na nane

text: Ni namba asilia inayofuata 1037 na kutangulia 1039.


title: Elfu moja na thelathini na nane

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 173.


title: Elfu moja na thelathini na tisa

text: Elfu moja na thelathini na tisa ni namba inayoandikwa 1039 kwa tarakimu za kawaida na MXXXIX kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na thelathini na tisa

text: Ni namba asilia inayofuata 1038 na kutangulia 1040.


title: Elfu moja na thelathini na tisa

text: 1039 ni namba tasa.


title: Elfu moja na arobaini

text: Elfu moja na arobaini ni namba inayoandikwa 1040 kwa tarakimu za kawaida na MXL kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na arobaini

text: Ni namba asilia inayofuata 1039 na kutangulia 1041.


title: Elfu moja na arobaini

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 2 x 5 x 13.


title: Elfu moja na arobaini na moja

text: Elfu moja na arobaini na moja ni namba inayoandikwa 1041 kwa tarakimu za kawaida na MXLI kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na arobaini na moja

text: Ni namba asilia inayofuata 1040 na kutangulia 1042.


title: Elfu moja na arobaini na moja

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 347.