title: Mtama

text: Mtama huwa na niasini, B6 na folic acid, kalsiamu, chuma, potasiamu, magnesiamu na zinki. Mtama huwa bila gluten, hivyo haifai kwa mkate ulioinuliwa. Unapochanganyishwa na ngano, (au xanthan kwa wale ambao wana ugonjwa wa coeliac), unaweza kutumiwa kuinua mkate. Peke yao, inafaa kwa mkate ulionyooka.


title: Mtama

text: Kwa kuwa hakuna mtama iliyohusiana na ngano, ni vyakula vinavyofaa kwa wale wenye maradhi ya coeliac au aina nyingine ya mizio. Hata hivyo, mtama pia hupunguza peroxidase na pengine na haipaswi kuliwa kwa wingi hasa kwa wale wenye ugonjwa wa tezi


title: Mtama

text: Maandalizi ya msingi yamo katika kuosha mtama huku ukiusonga hadi unapobainisha harufu ya kipekee. Kisha vipimo vitano vya kuchemsha maji kwa kila vipimo viwili vya mtama huongezwa pamoja na kiasi cha sukari au chumvi. Mchanganyiko huu hufunikwa na kupikwa kwa kutumia moto mdogo kwa dakika 30-35.


title: Frédéric Chopin

text: Frédéric Chopin (jina la Kipoland: Fryderyk ; 22 Februari 1810 kulingana na cheti cha kuzaliwa - 17 Oktoba 1849; pengine, tarehe 1 Machi au 10 Machi zimetajwa kama siku yake ya kuzaliwa) alikuwa mtunzi wa Opera na mpigaji kinanda mashuri kutoka nchini Poland. Ni mtunzi muhimu kabisa kwa nchi ya Poland. Ingawaje kuna baadhi ya tungo zake zilikuwa vigumu sana kuzipiga, na zilibahatika kuwa moja kati ya tungo zilizowahi kutungwa vema.


title: Frédéric Chopin

text: Alizaliwa katika kijiji kidogo cha Żelazowa Wola karibu na Warshawa wakati sehemu ile ilikuwa chini ya utawala wa Urusi. Baba alikuwa Nicolas Chopin Mfaransa aliyeishi Poland kama mwalimu na mamake Justyna Krzyżanowska aliyetoka katika familia ya makabaila maskini wa Poland. Frederic alianza mapema kupiga kiananda akaonyesha uwezo mkubwa. Alipofikia umri wa miaka 20 alisafiri Ufaransa alipotoa maonyesho ya muziki yake. 1830 baba alimshauri asirudi Poland kwa sababu ya uasi wa Wapoland dhidi ya utawala wa Kirusi. Baada ya kukandamizwa kwa uasi huu Frederic alibaki nje ya nchi yake ya kuzaliwa akaendelea kuishi na kufanya kazi mjini Paris hasa.


title: Frédéric Chopin

text: Ni hapa Paris ya kwamba alikuwa maarufu kama mtunga muziki. Alianzisha mapenzi na wanawake mbalimbali lakini hakubahatika kufunga ndoa. Afya yake ilikuwa hafifu muda wote akafa mjini Paris kwa sababu ya ugonjwa wa kifua kikuu mwaka 1849 akiwa na umri wa miaka 39 pekee. Alizikwa Ufaransa lakini moyo wake ulipelekwa Poland na kuzikwa huko katika kanisa mjini Warshawa.


title: Venezia

text: Venezia (pia: Venisi kutokana na Kiingereza Venice) ni mji wa Italia na makao makuu ya mkoa wa Veneto, kaskazini-mashariki mwa nchi.


title: Venezia

text: Venezia ni mji wa pwani uliojengwa kwenye visiwa vidogo 117 ndani wa wamba la Venezia. Visiwa hivi vinakaa karibu kiasi kwamba madaraja 400 yanaunganisha mifereji kati yake. Mifereji ndani ya mji ni kama barabara na sehemu kubwa ya usafiri ni kwa maboti madogo.


title: Venezia

text: Mji umekua kupitia eneo la visiwa tu na mwaka 2006 wakazi 269,000 walihesabiwa; 92,000 waliishi visiwani na wengine barani.


title: Venezia

text: Venezia ni mji wa kale wenye umri wa karibu miaka 1,500. Jamhuri ya Venezia ilikuwa dola lenye nguvu katika Mediteranea kwa sababu ilikuwa na manowari nyingi na vituo vya kijeshi kwenye visiwa vingi vya Mediteranea. Msingi wa nguvu yake ulikuwa biashara ya baharini na utajiri wake. Venezia ilikuwa kiungo cha kibiashara kati ya Ulaya ya Kikristo na dunia ya Kiislamu.


title: Venezia

text: Ilikuwa jamhuri ya kujitawala kabisa kwa karne nyingi hadi mwaka 1797 ilipovamiwa na Napoleon na kuunganishwa kwanza na Italia na baadaye na Austria. Tangu 1866 imekuwa sehemu ya Italia.


title: Venezia

text: Kutokana na historia hii ya utajiri mji umejaa majengo mazuri na kazi za sanaa zinazovuta watalii kwa mamilioni kila mwaka kutoka kila upande wa dunia. Venezia iko katika orodha ya urithi wa dunia ya UNESCO.


title: Napoli

text: Napoli (kwa Kiingereza: Naples) ni mji wa bandari kando ya bahari ya Mediteranea katika Italia ya kusini.


title: Napoli

text: Idadi ya wakazi inakaribia milioni 1. Mwaka 2015 lilianzishwa jiji la Napoli lenye watu 3,114,053 katika eneo dogo lenye msongamano mkubwa (2672 wakazi kwa kilometa mraba).


title: Napoli

text: Ni mji wa kale sana na jina la "Napoli" ni umbo la Kiitalia la "Neapolis" lililokuwa jina asilia la Kigiriki. Maana mji huu ulianzishwa na Wagiriki wa Kale mnamo karne ya 6 KK. Jina la Kigiriki ina maana ya "mji mpya".


title: Napoli

text: Mji uko kando ya mlima wa volkeno wa Vesuvio. Wataalamu wengine wanaona hatari ya mlipuko wa volkeno wa karibuni unaoweza kuharibu sehemu za mji.


Kahawa


title: Kahawa

text: Kahawa ni kinywaji kinachotengezwa kutokana na buni ambazo ni mbegu za mbuni.


title: Kahawa

text: Kahawa ni kinywaji kinachozidi kuenea duniani. Inapendwa kwa sababu ya ladha yake pamoja na dawa ya kafeini iliyomo ndani yake. Kafeini ina taathira ya kuchechemua na kuondoa uchovu.


title: Kahawa

text: Wanywaji wakuu wa kahawa duniani ni watu wa Ufini wanaotumia kilogramu 11.3 kwa mwaka kila mkazi, ambayo ni sawa na vikombe 1,737 kwa mwaka au vikombe 5 kwa siku kwa kila mkazi. Lakini watoto hawanywi kahawa, hivyo watu wazima hunywa zaidi kuliko wastani huu.


title: Kahawa

text: Wakazi wa Marekani katika mwaka 1998 walitumia kahawa tani 1.148.000 inayolingana na wastani wa matumizi ya vikombe 1.8 kwa siku kila mkazi.


title: Kahawa

text: Wajerumani huwa na wastani wa vikombe 4 kwa siku; hii ni zaidi kuliko matumizi yao ya bia.


title: Kahawa

text: Wanaouza dawa za kupunguza uzani husema kwamba kafeini iliyomo katika kahawa huchangia katika kuyeyusha mafuta. Hili hufanyika wakati mwili unapotoa joto. Katika ile hali ya kutoa joto (thermogenesis) mafuta huyeyushwa na kufanywa kawi. Hata hivyo, hili laweza kuchangia upotevu wa usingizi wakati wa usiku pamoja na kuwa na fadhaiko (anxiety) .


title: Kahawa

text:
Buni zilizokaangwa hupondwa au kusagwa kuwa unga wa kahawa. Mara nyingi kipimo ni kijiko kidogo kimoja cha unga kwa kila kikombe cha kahawa.
Watu wengi wanakoroga sukari au maziwa katika kahawa kulingana na mapenzi yao.


title: Kahawa

text: Kuna njia mbalimbali za kutengeneza kahawa zinazotofautiana kati ya nchi na nchi.


title: Maji ya matunda

text: Maji ya matunda (au sharubati kwa neno lenye asili ya Kiarabu; pia: juisi kwa neno la mkopo kutoka Kiingereza "juice" ambalo lilitokana na maneno ya Kifaransa cha Kale "jus, juis, jouis" yaliyomaanisha maji yanayopatikana kwa kuchemsha mimea ya dawa.) ni kinywaji kinachotokana na matunda ya mimea na mboga kinachotengenezwa kwa kusindika matunda ya aina moja au mchanganyiko wa matunda mengi au mboga.


title: Maji ya matunda

text: Kuna aina nyingi sana za sharubati, sawa na wingi wa matunda yanayolika. Hasa matunda yenye majimaji mengi ndani yake yanafaa kwa kutengeneza maji ya matunda.


title: Maji ya matunda

text: Watu wengi hupenda kunywa sharubati, kwa mfano ya


title: Maji ya matunda

text: na mengine mengi.


title: Maji ya matunda

text: Pamoja na utamu wake, kinywaji kama hicho kinafaa sana kwa afya, kwa sababu kinaongeza haraka vitamini muhimu mwilini.


title: Maji ya matunda

text: Kama tunda lina asidi nyingi kiasi ndani yake sukari huongezwa, lakini matunda mengine, hasa kama ni mabivu na yameiva penye jua kali, huwa na sukari ya kutosha ndani yake.


title: Maji ya matunda

text: Katika nchi nyingi maji ya matunda hutengenezwa kiwandani na kuuzwa madukani. Watu wengi wanajua na wanapenda zaidi kujitengenezea nyumbani kwa kutumia mashine ya kukamua matunda.


title: Maji ya matunda

text: Nchi inayoongoza kwa kuwa na watu wengi wanaokunywa maji ya matunda ni New Zealand ikifuatiwa na Kolombia.


title: Mumbai

text: Mumbai (Kihindi: मुंबई  pia: Bombay) ni mji mkuu wa jimbo la Maharashtra kwenye pwani la magharibi la Uhindi. Mumbai ni mji mkubwa wa India mwenye wakazi milioni 12.


title: Mumbai

text: Mji ulianzishwa kwenye kisiwa kilichopo karibu sana na bara. Kitovu kipo kwenye rasi inayoelekea katika Bahari Hindi. Kisiwa kilinunuliwa na Wareno mwaka 1534 nao Wareno waliwakabidhi kisiwa kwa Uingereza 1661.


title: Mumbai

text: Mji uliendelea kuwa bandari kuu ya Waingereza katika Uhindi ukakua. Mwaka 1852 reli ya kwanza ya Asia ilianzishwa hapa. Tangu siku za Wareno mji uliitwa Bombay lakini sehemu ya wenyeji waliona ni jina la kikoloni.


title: Mumbai

text: 1995 serikali ya Maharashtra iliamua kubadilisha jina kuwa Mumbai kwa heshima ya mungu mmoja wa Kihindu. Wenyeji wanaendelea kutumia majina yote mawili.


title: Mumbai

text: Mumbai-Bombay ni kitovu cha filamu nchini Uhindi kwa kutania imeitwa mara nyingi "Bollywood". Ni mji muhimu wa viwanda na biashara. Bandari yake inashughulika asilimia 40 ya biashara ya nje ya taifa.


title: César Cui

text: César Cui (18 Januari 1835 - 26 Machi 1918) alikuwa mtunzi maarufu wa Opera kutoka nchini Urusi. Nae ni mmoja kati ya watunzi watano mashuhuri wa Urusi, ambao walipewa jina la utani la “Moguchaya Kuchka” (kwa Kisw. “Watu wenye Uwezo”), watu hao walikuwa Mily Balakirev, Nikolai Rimsky-Korsakov, Modest Mussorgsky na Alexander Borodin. Baba wa Cui’s anatokea nchini Ufaransa na mama yake anatokea Lithuania.


title: César Cui

text: Kama ilivyokuwa watunzi wengine wa Kirusi wa karne ya 19, nae huyu alikuwa akifanya shughuli hizi kwa upenzi tu na sio kimapato. Kazi yake rasmi ilikuwa kama fundi katika ngome ya jeshi. Pia alikuwa profesa katika masuala ya kiisimu na alitunga vitabu kadhaa vinavyo husu maswala ya ulinzi katika jeshi. Vilevile aka jenerali katika jeshi.


title: Antonín Dvořák

text: Antonín Dvořák (8 Septemba 1841 - 1 Mei 1904) alikuwa mtunzi wa Opera maaruufu kutoka Jamhuri ya watu wa Cheki. Yaaminika kwamba Dvořák, Smetana na Janáček ni watunzi watatu wa Ucheki, ambao walitunga tungo nyingi zenye kuhusu nchi yao.


title: Edward Elgar

text: Sir Edward William Elgar (2 Juni 1857 - 23 Februari 1934) alikuwa mtunzi maarufu wa Opera kutoka nchini Uingereza.


title: Edward Elgar

text: Baba wa Elgar alikuwa akimiliki duka la kuuza vyombo vya muziki.


title: Edward Elgar

text: Mbali na kusomea mambo ya kupiga zeze la kizungu, yaani "violin", Elgar pia alijifunza mwenyewe namna ya kufanya muziki. Pia alijifunza namna ya kuchapisha-kuandika muziki katika duka la baba yake na mara nyingi walikuwa wakisafiri pamoja alipokuwa akienda kuseti vinanda kwa wateja walionunua.


title: Edward Elgar

text: Mwaka wa 1904 alipewa cheo cha "Sir" cha Uingereza.


title: Edward Elgar

text: Mwaka wa 1924 alitangazwa kuwa "Mkuu wa Muziki wa Mfalme" ("Master of the King's Music").


title: John Field (mtunzi)

text: John Field (26 Julai 1782 – 23 Januari 1837) alikuwa mtunzi wa Opera na mpigaji kinanda maarufu kutoka nchini Ireland. Anafahamika zaidi kwa kuwa mtunzi wa kwanza kutunnga nyimbo za kupigwa nyakati za usiku (kwa Kiing. nocturnes).


title: Wikimania

text: Wikimania wa kila mwaka wa kimataifa wa Wikimedia. Mkutano wa kwanza wa Wikimania, ulifanyika mwaka 2005 huko nchini Ujerumani. Mkutano huu uliafanyika kunako mwezi 4 Agosti, 2006 huko Cambridge, Massachussetts, Marekani. Wikimania ni mkutano wa kijamii na kisayansi ambao utajumuisha washiriki wa Miradi ya Wikimedia ili kubadilishana mawazo, kujenga mahusiano, na kutoa taarifa za tafiti na juhudi mbalimbali za miradi hiyo.


title: Wikimania

text: Mkutano huu hutoa nafasi pia kwa washiriki wa miradi ya Wikimedia kukutana na kubadilishana mawazo na umma kuhusu miradi ya zana huria za teknolojia, maarifa huria na miradi ya wiki duniani.


title: Wikimania

text: Mkutano wa Wikimania 2007 ulifanyika kwa mara ya tatu kuanzia tarehe 3-5 Agosti, katika mji wa Taipei, Taiwan. Mkutano wa kwanza wa Wikimania 2005ulifanyika nchini Ujerumanikuanzia tarehe 4-8 August. Mkutano wa pili waWikimania 2006 ulifanyika 4-6 Agosti huko Cambridge, Massachussetts, Marekani.


title: Wikimania

text: Wikimania ni mkutano wa kijamii na kisayansi ambao unajumuisha washiriki wa Miradi ya Wikimedia ili kubadilishana mawazo, kujenga mahusiano, na kutoa taarifa za utafiti na juhudi mbalimbali za miradi hiyo.


title: Wikimania

text: Mkutano wa kwanza wa Wikimania ulifanyika katika mji wa "Haus der Jugend" at Frankfurt, Germany, kuanzia tarehe 4–8, 2005. Ambao ulivuta kiasi cha washiriki 380.


title: Wikimania

text: Juma la mkutano huo ulijumuisha pia siku nne za maandalizi ya awali "Hacking Days", August 1–4, ambapo kiasi cha waboreshaji 25 walijadiliana juu ya Mediawiki na namna ya uendeshaji miradi ya Wikimedia. Siku za mkutano wenyewe zilibaki kama zivyokuwa "August 4–8", yaani Ijumaa na Jumapili kwa wiki hiyo yaani tarehe 5–7.August 2005, uwasilishaji wa mada uliendelea kwa siku zote tatu.


title: Wikimania

text: Waendeshaji wa mkutano walikuwa Jimmy Wales, Ross Mayfield, Ward Cunningham na Richard Stallman (ambaye aliongelea masuala ya Hakimiliki na Jamii katika utandawazi wa Computer). Karibu majadiliano yote yaliendeshwa kwa lugha ya kiingereza na kidogokidog kwa lugha ya Kijerumani.


title: Wikimania

text: Wadhamini wa tukio hilo walikuwa Answers.com, SocialText, Sun Microsystems, DocCheck, na Logos Group.


title: Wikimania

text: Mkutano wa Wikimania kwa mwaka 2006 ulifanyika kuanzia tarehe 6 to 8, mwezi wa nane, katika ukumbi wa Harvard Law School's Berkman Center for Internet & Society in Cambridge, Massachusetts in the United States. It had about 400–500 washiriki.


title: Wikimania

text: Wasemaji wa mkutano walikuwa ni Jimmy Wales, Lawrence Lessig, Brewster Kahle, Yochai Benkler, w:Mitch Kapor:Mitch Kapor, Ward Cunningham, na David Weinberger. Dan Gillmor held a citizen journalism unconference kila baada ya siku.


title: Wikimania

text: Hotuba zote za Wales' ziliandikwa na kuchapishwa na vyombo vingi vya habari vya Kimataifa Associated Press. Alidadavua kwa namana ambavyo Wikimedia imekuwa ikishirikisha tangu katika hali yake ya uchang na hadi kukomaa kwake, alielezea namna ambavyo mradi wa Wikipedia ulivyo sambazwa katika matumizi ya Computer w:One Laptop per Child:One Laptop per Child; pamoja na Wikiversity na hata muundo wa bodi ya ushauri ya Wikipedia uliendeshwa na kusimamiwa na ; pia ikiwemo Wiki-WYG Wikia Inc. and Socialtext.


title: Wikimania

text: Answers.com ilikuwa ndio mdhamini mkuu wa mkutano wa Wikimania 2006, wakati huo makampuni ya Amazon.com, Berkman Center for Internet & Society ya Shule ya sheria ya Harvard, Nokia, w:WikiHoww:WikiHow were Benefactors-level sponsors, Wetpaint, Ask.com, Yahoo!, and Socialtext yote yalidhamini katika kiwango kimoja cha Udhamini, na IBM, FAQ Farm, Elevation Partners, w:One Laptop per ChildOne Laptop per Child, and the Sunlight Foundation Nayo yalidhamini kwa kiwango cha usaidizi wa wadhamini wakuu.


title: Wikimania

text: Kamati andazi tatu zaid ziliwasilsha tenda zao, Majiji ya London, Milan, Boston, na Toronto; ni Toronto na Boston peke yake ndizo zilifuzu kuingia mzunguko wa pili kwa kuzingatia vigezo vya waandaji wa Wikimania. Kwa jiji la Toronto wao wangefanyia katika ukumbi wa University of Toronto's Bahen Centre.


title: Wikimania

text: Kama ulivyotangazwa kunako mwezi wa september 25, 2006, Wikimania 2007 was held in Taipei, Jamhuri ya watu wa China katika mkutano wa Taiwan kuanzia tarehe 3 – 5, August 2007. Ilikuwa ni kwa mara ya kwanza kuendesha mafunzo kwa watoa huduma.


title: Wikimania

text: Timu tatu zingine ziliwasilisha tenda zao kuomba kuandaa katika miji ya London, Alexandria, and Turin. Tenda kwa ajili ya Hong Kong, Singapore, Istanbul, na Orlando ilishindwa kuweka mpangilio.


title: Wikimania

text: Mnamo tarehe 3, August 2007, Mwanahabari Noam Cohen wa"New York Times" aliandika na kueleza namna ambavyo mkutano huo uliweza kuhudhuriwa na washiriki wasiopungua 440 ukiwa na washiriki wengi kutoka katika nchi ya Taiwan, ambao walitaka kujifunza kuanzia siku za mwanzo ili kuwa na weledi katika masuala mbalimbali ya uandishi wa encyclopedia. Warsha kwa njia ya matendo uilifanyika namna ya mashirikianao kwa njia ya amani, lakini pia katika kujua nay a ushiriki wa uchangiaji katika miradi yote ya kwa wale wenye weledi na wasio na weledi".


title: Wikimania

text: Ulifanyika mjini Alexandria, Misri (Egypt) kuanzia tarehe 17 to 19, July 2008. Ulihudhuriwa na washiriki 650 kutoka katika nchi 45 duniani. Alexandria was the location of the ancient Library of Alexandria katika ukumbi wa mikutano kulikuwa na maktaba ya kisasa kabisa ya, Bibliotheca Alexandrina.


title: Wikimania

text:
Mpaka kumwisho kulikuwa na miji mita, na miji mingine ya Atlanta na Cape Town. Andiko kwa ajili ya mji wa Karlsruhe, London na Toronto pia iliwasilishwa na baadaye walijiondoa wenyewe kwenye kinyang’anyilo. Kulikuwa na mkukanganyiko, ilifikia hata watu kutaka kugomea kuhudhuria Wikimania 2008 kwa sababu ya Egypt's ikituhumiwa kuendesha zoezi la kuhakiki na kuwaweka watu magerezani kwa sababu ya kuanzisha mitandapo wakati wa utawala wa Rais Husein Mubaraka wa nchi hiyo. era. Mohamed Ibrahim, mhitimu wa Alexandria University ambaye alifanya kazi kubwa ya kupeleka mkutano huo katika jiji la Alexandria, aliongea kupitia kituo cha redio cha BBC "akisema “ nafikiri tuna haki ya kuendelea na kuwa na uhuru wa kujieleza katika kiwango cha juu." moja ya lengo lake ilikuwa ni kukuza lugha ya kiarabu Arabic Wikipedia ambapo alikuwa mchangiaji mzuri tangu mwaka 2005. Waziri wa baraza la mawazi la misri ambaye alifungua mkutano kwa niaba ya rais Husein Mubaraka.
 Mkutano ulifanyika Buenos Aires, Argentina, kuanzia tarehe 26–28, August 2009. Ulihudhuriwa na washiriki 559. maamuzi ya mwisho yakuwa kati ya miji ya Buenos Aires na Toronto. Brisbane na Karlsruhe pia walipendekezwa lakini baadaye walijiondoa.
Mkutano wa ulifanyika kuanzia tarehe 9–11, July katika ukumbi wa Polish Baltic Philharmonic jijini Gdańsk, Poland. Katika siku yake ya kwaqnza ya tarehe 9 august,mkutano huo ulilenga sana katika kuzungumzia mradi wa kitaaluma waWikiSym. Tenda kwa Amsterdam na Oxford Wikimania 2010 lost by a small margin. mkutano huu ulikuwa ndo wa kwanza kujikita katika masuala ya kiutamaduni , hasa onesho la bendi ya philharmonic orchestra, wakisherehekea miaka kumi tangu kufariki kwa mwanamuziki mtunzi wa Poland Władysław Szpilman na maonyesho ya filamu ya Truth in Numbers?. Kwenye mkutano, Sue Gardner, Mkurugenzi mtendaji wa Wikimedia Foundation, alisema kwamba lengo la foundation ni kukuza ama kuongeza namba ya watembeleaji wa tovuti ya wikimedia kutoka milioni 371 na kufikia million 680 kwa mwezi katika kipindi cha miaka mitano ijayo.
Mkutano wa Wikimania 2011 Uilifanyika jijini Haifa, Israel, kuanzia tarehe 4–7, August. Ukumbi wa mikutano ulikuwa katika jumba la Haifa Auditorium Badala ya ukumbi wa Beit Hecht cultural center on Mount Carmel. Wasemaji katika mkutano walikuwa ni pamoja na Yochai Benkler, a fellow at the Berkman Center for Internet and Society katika Chuo Kikuu cha Harvard na Joseph M. Reagle Jr. wa MIT, mtunzi wa "Good Faith Collaboration: The Culture of Wikipedia". Mkuu wa kamati ya sayansi na teknologia wa Knesset, Meir Sheetrit, pia alipata nafasi ya kuzungumza katika mkutano huo Yonah Yahav, ambaye ni Meya wa jiji la Haifa. Mmoja wapo wa wadhamini wa mkutano walikuwa ni Chuo Kikuu cha Haifa. zaidi ya masuala 125 yalijadiliwa katika makundi manne na mkutano uklihudhuriwa na washiriki 720 Wikimedians kutoka katika nchi 56 duniani, hii ilihusisha hata nchi ambazo hazina uhusiano wa kidipromasia na Israel. katika mahojiano na Haaretz, Mwanzilishi waWikipedia Jimmy Wales alieleza kwamba kulikuwa na mgomo ulioitishwa na dhidi ya Israel, kama ilivyokuwa katika mkutano wa Misri 2008. Mgogoro baina ya wahariri kuhusiana na mgogoro wa kisiasa wa Israel-Palestinian conflict,jithada zilizokuwa zikifanywa na makundi mbalimbali ya waisraelkwa lengo la kuongeza namba ya wahariri wa Wikipedia, alisema daima wahariri wa Wikipedia hawafungamani “alisisitiza” jambo hili halina mjadala.”Wikimedia Foundation Mkurugenzi mtendaji Sue Gardner aliueleza mkutano kuhusu mwanamume mmoja kutoka nchi za mashariki namna ambavyo yeye hakukubaliana na Wikipedia ya leo. Katika sherehe ya kufunga mkutano tarehe 7 mwezi wa Augost bwn Jimmy wales alionyesha stampu ya kwanza ya mwaka ambayo ilitengenezwa maalum na shirika la posta la Israel kama heshima kwa Wikipedia ikitimiza miaka 10 tangu kuanziswa kwake mwaka 2001. Miongini mwa miradi ambayo ilijadiliwa ilikuwa ni pamoja na kushirikisha masuala ya utamaduni, Maktaba na maeneo ya makumbusho. After the conference, participants were offered a free tour of Haifa, Jerusalem, w:Nazareth:Nazareth or Akko. mwenyenykiti Shay Yakir, aliyekuwa anamaliza muda wake kwa shirika la wikimedia la Israel, alisema kwa waisrael kuandaa mkutano wa wikimania mwaka 2011 kwao ilikuwa kama kuandaa michezo ya Olimpic.


title: Wikimania

text: Wikimania 2012 was held July 12–15 2012 at The George Washington University in Washington, DC. There were over 1400 attendees from 87 countries. In addition, the U.S. Department of State, in conjunction with Wikimania 2012, hosted a conference labeled "Tech@State:Wiki.Gov" which focused on "Collaborative knowledge and the use of wikis in the public sector".


title: Wikimania

text: Maudhui ya mkutano huo yalikuwa ni "mahitaji ya kuboresha vya zamani na "dowdy" interface pamoja na vifaa kazi vya tolwi kwa ajili ya wikimedia katika kuwahamasisha watumiaji wa tovuti za Wikimedia kuipenda na kuwa rafiki kwa watumiaji,wakiwemo pia wanawake. "The Atlantic" featured charts displayed at the conference which showed how the number of new administrators has dropped precipitously over the last few years.


title: Wikimania

text: Wakati wa ufunguzi wa mkutano mwanzilishi wa wikipedia ndg. Jimmy wales alizungumzia "Wikipedia Blackout" of January 2012, stating "Wakati nilipokutana viongozi wa kiserikali kidogo waliingiwa na hofu, hata hivyo alitanabaisha kwamba haifungamani na siasa ila tu katika masuala muhimu ambayo matokeo yake kwa namna moja ama nyingine yana gusa kazi zetu .” Jimmy Wales alikubaliana na mwendesha mjadala Mary Gardiner, ambaye ni mwanzilishi wa Ada Initiative, kwamba Wikimedia iongeze kiwango cha wahariri wanawake. Mary Gardineraliendelea kusemaa kwamba mradi huu utaleta mabadiliko katika jamii, hata kama si mradi wa uanaharakati, jamii ya Wikipedia inao wajibu katika mipango yake yote kwa watu popote pale duniani kwa kuwa tayari kuongeza namba ya mashirika mbalimbali kama miavuli ya wikipedia duniani pote.”


title: Wikimania

text:
itafanyika tarehe 7-11 July 2013 katika ukumbi wa Chuo kikuu cha Polytechnic, Hong Kong. Awali kulikuwa na michuano baina ya London (UK), Bristol (UK), Naples (Italy) na Surakarta (Indonesia), ambapo Hong kong ilishinda.
For , bidding officially opened in December 2012. Official bids have been given for London (United Kingdom) and Arusha (Tanzania), with London being chosen the winner in May, 2013.


title: Limau

text: Limau (pia: limao; kutoka Kar. ليمون "limun") ni tunda la mlimau. Pamoja na chungwa, danzi, balungi na ndimu ni mojawapo kati ya matunda chungwa.


title: Limau

text: Rangi ya tunda lililoiva ni njano hadi njano-kijani. Maji yake ina asidi nyingi na ladha yake ni chungu. Matumizi yake ni katika upishi hasa na tunda haliliwi moja kwa moja kutokana na uchungu mkali. Maji yake hutumiwa kwa ajili ya vinywaji ama kama kiungo pamoja na majiy a matunda mengine au mara nyingi kwa kuongeza sukari na maji.


title: Limau

text: Limau ina vitamini C nyingi ndani yake na kiasi kidogo kinatosheleza mahitaji ya kibinadamu. Sifa hii ilitambuliwa wakati mabaharia kwenye jahazi walipata ugonjwa wa kiseyeseye uliokuwa balaa kwa safari za kwanza zilizovuka bahari za Atlantiki na Pasifiki wakati wa upanuzi wa Wareno, Wahispania na Waingereza kuanzia karne ya 16. Hapa limau zilitambuliwa kuwa dawa lililozuia ugonjwa huu kutokana kiasi chacke cha vitamini C.


title: Limau

text: Limau ni tunda, mti mdogo ambao daima kijani, cirtrus limon, asili yake asia na pia ni jina la mmea wake. Tunda la limao hutumiwa kwa makusudi ya mapishi na mengine ysiyo ya mapishi hasa kwa majimaji yaje, japo nyama zake na pia maganda yake hutumika hasa wakati wa kupika na kuoka. Majimaji ya limao ni asilimia 5 asidi sitriki aside ya matunda jamii ya machungwa) ambayo hulipa limao radha ya uchachu, na ph ya 2 mpaka 3, hii hufanya kujipatia aside ya gharama nafuu kwa ajili ya mafunzo ya kielimu. Kutokana na radha yake ya uchachu, vinywaji vingi na peremende vilivyokolezwa na radha ya limao vinapatikana.Asili kabisa ya limao bado haijulikani, japo inaaminika kuwa mimea ya kwanza ilipatikana huko India, Kaskazini mwa Bama na China . Huko Kusini na kusini Mwashariki mwa asia yalifahamika kwa uwezo wake wa matibabu na ukatumika sana kama dawa kwa sumu mbalimbali. Baadae ukafahamika huko Persie na kasha Misri na Iraki mnamo 700bk. Mlimao ulisambaa sana miongoni mwa jamii ya Uarabu na Ukanda wa Mediteraniani kati ya 1000 na 1150 BK. Malimao yaliingia ulaya baada ya karne ya kwanza BK, wakati wa utawala wa Roma.


title: Limau

text: Hata hiyo mmea huuulikua hauliwi sana na kilimo cha limao kilianza karne ya kumi na tano huko Genoa. Baada yalifika mpaka mpaka America mwaka 1493 wakati ambapo Cliristopher Columbus alichukua mbegu za limao na kwenda nazo Hispania wakati wa safari zake. Kutoka Hispania malimao yalisambaa sana na yalikuwa yakitumika hasa kwa mapambo na dawa na miaka ya 1700 na 1800, malimao yalikuzwa sana huko Fhorida na Calfonia baada ya malimao kuanza kutumika kupikia na kama viungo vya kuongeza laza. Mnamo 1747 utafiti wa James Lind ulithibitisha kwamba unavitamini C kutoka kwenye limao, yaliweza kuwatibu baharia ugonjwa wa ngozi wa kiseyeye.


title: Limau

text:
Malimao yanafahamika kama msaada mkubwa wa umengenywaji wa chakula, mchanganyiko wa asali nyeusi na makapi huwa kwa kiwango kizuri katika kusafisha oganiza umegaji wa chakula. Virutubisho vingine hujumuisha maji -89%, aside ya sitriki -5%, makapi -2.8%, sukari – 2.5%, mafuta – pungufu ya 0.3%, protini – pungufuya 7%, vitamin C, na madini kadhaa kama vile selenium, zinc manganese, na shaba.
Vitamin C katikt limao hutofautina. Hutegemea na ukubwa na ukomavu, kuiva aina na sehem inayoliwa kula limao lililokomaa huwezesha mtu kupata 10,000% ya vitamin c. Zingatia kuwa ni lile ganda la ndani jeupe la ndani la limao, linalokuwa na kiasi kikubwa cha vitamin c kwa ujazo wake kuliko chakula kingine chochote, uchunguzi unaonyesha, sehem ile nyeupe kuwa na mara 8 mpaka 11 zaidi ya vitamin c kuliko chupa ya dawa ya vitamin c kutoka hospitali.


title: Limau

text:
spread on bread.jpg
Vegetable Salad.jpg


title: Limau

text: Malimao hutumika kutengenezea shamlati na mapambo mezani kwa vinywaji. Magada ya limao pia yanamatumizi mengi. Vinywaji vingi soda, chi na maji mara nyingi huandaliwa na kipande cha limao kwenye bilauri au hata kwenye pindo ya chombo husika. Ssamaki huwekwa maji ya limao kuondoa shombo. Hapo aside ya limao hubadilisha amaibni, kemikali iliyo kwenye samaki kuwa chumvi za amoniamu, pia hutumika kulainisha nyama kwa tena kunyunyizia kwenye nyama kabla ya kupika, japo haiui vijidudu. Mmatumizi mengine, malimao hutumika kutengeneza aside ya Sitriki, kabla ya njia ya kuchachusha haijafahamika. Hutumika kusafishia vyombo na baadhi ya vitu hasa, hasa kwa ugumu wake ya kuondoa mafutana madoa.Hutumika kama bacteria sababu ya kiwango chake kidogo cha pH, majimaji ya limao pia hutumika kusafishia vyombo vya shombo, wakifuatiwa na Meksiko 14.5%, Brazili 8% na Hispania 7%.


title: Nyama

text: Nyama ni sehemu za mwili wa wanyama zinazoliwa kama chakula au kitoweo.


title: Nyama

text: Kwa watu wengi nyama ni chakula muhimu kwa sababu ina protini nyingi ndani yake pamoja na mafuta. Nyama huliwa baada ya kuipika, kuchoma au kukaanga. Kuna sehemu za dunia ambako watu wamezoea kula nyama mbichi wakiteua sehemu lainilaini, kwa mfano nyama ya kusagwa au maini.


title: Nyama

text: Gharama ya nyama ni kubwa kushinda chakula cha mboga kwa sababu kiuchumi nyama ni mboga iliyobadilishwa umbo. Njia yake ni wanyama kula majani na majani haya yakikuza mnyama huwa nyama baada ya kuchinjwa. Kwa njia hiyo kilogramu moja ya protini ya nyama huhitaji kilogramu 5 hadi 10 za protini ya mboga kama lishe ya wanyama. Kwa lugha nyingine ekari zinazolisha wanyama wa kushibisha watu 100 zinaweza kulisha watu 500 hadi 1,000 kwa njia ya nafaka, maharagwe n.k.


title: Nyama

text: Katika mazingira asilia hili si tatizo kubwa kwa sababu maeneo yabisi hayakufaa kwa kilimo lakini wafugaji wa kuhamahama waliweza kuzunguka huko na wanyama wao ilhali nchi yenye mvua na rutuba ilitumiwa kwa kilimo cha mimea ya kulisha watu.


title: Nyama

text: Kilimo cha kisasa kimebadilisha muundo huo kwa sababu sehemu kubwa ya mavuno hutumiwa kwa lishe ya wanyama. Tatizo lake linaonekana pale ambako nchi tajiri kama Marekani au zile za Ulaya zinanunua nafaka au maharagwe kote duniani kama lishe ya wanyama wao. Kwa njia hiyo wanasababisha bei ya vyakula hivi kupanda hata wakazi maskini wanaona bei ya vyakula zinapanda kushinda uwezo wao.


title: Nyama

text: Uthibitisho wa Paleontolojia unaonyesha kuwa nyama ilikuwa sehemu kubwa ya chakula cha binadamu toka kale. Jamii za kale za wawindaji zilipata nyama kwa kuwinda wanyama wakubwa kama [kulungu]]


title: Nyama

text: Wanyama ambao sasa ni vyanzo vikuu vya nyama walianza kuliwa toka mwanzo wa maendeleo ya ustaarabu:


title: Boutros Boutros-Ghali

text: Boutros Boutros-Ghali (Kar. بطرس بطرس غالي, Kikopti: Bουτρος Βουτρος-Γαλι) (alizaliwa 14 Novemba 1922 - 16 Februari 2016) alikuwa mwanasiasa na mtaalamu wa sheria kutoka nchini Misri. Alikuwa katibu mkuu wa Umoja wa KimataifaUN kati ya 1992 na 1996.


title: Boutros Boutros-Ghali

text: Alizaliwa katika familia ya Wakristo Wakopti mjini Kairo. Babu yake alikuwa waziri mkuu wa Misri. Baada ya shule alisoma sheria kwenye chuo kikuu cha Kairo akamaliza 1946 akaendelea kuchukua shahada ya udaktari huko Ufaransa.


title: Boutros Boutros-Ghali

text: Baada ya kufunza miaka kadhaa alipewa nafasi ya naibu waziri wa maswala ya Kigeni chini ya rais Anwar as-Sadat. Akishughulika amani kati ya Israeli na Misri alisaidia pia kutiwa huru kwa aliyekuwa rais wa Afrika Kusini Nelson Mandela.


title: Boutros Boutros-Ghali

text: Kuanzia Januari 1992 hadi Januari 1997 alikuwa Katibu Mkuu wa UM, akiwa Mwafrika wa kwanza kwenye nafasi hii.


title: César Franck

text: César Franck (10 Desemba 1822 - 8 Novemba 1890) alikuwa mtunzi wa Opera, mpiga kinanda na mwalimu wa muziki wa Kibeligiji-Kijerumani aliyekuwa anaishi nchini Ufaransa. Alikuwa mmoja kati wa watunzi maarufu wa kipindi cha romantiki. Alikuwa mpigaji kinanda wa Kanisa la Mtakatifu Clotilde la mjini Paris kwa zaidi ya miaka 30 na akawa anafundisha vijana wengi wenye vipaji vya muziki. Miziki yake iliyomingi ambayo ni maarufu zaidi, aliitunga akiwa tayari yungali mtu mzima.


title: Kanisa la Mtakatifu Clotilde

text: Mtakatifu Clotilde Basilica (maarufu kama: Basilique Ste-Clotilde) ni kanisa la mjini Paris, linatokea katika maeneo ya Rue Las Cases, katika eneo la Saint-Germain-de-Pres. Kanisa hili linafahamika zaidi kwakuwa na minara miwili, yaani kulia na kushoto kote kuna minara.


title: Kanisa la Mtakatifu Clotilde

text: Ujenzi wa kanisa la basilica liliteuliwa lijengwe na Baraza kuu la Mji wa Parisi mnamo mwaka wa 1827. Lilisanifiwa na msanifu majengo F. C. Gau, kwa mtindo wa kizamani neo-Gothic (ujenzi wa Ulaya ya magharibi). Kazi ilianza mnamo mwaka 1846, ingawaje Gau alifariki mnamo mwaka wa 1853, lakini kazi iliendelezwa na Bw. Théodore Ballu ambaye alilimalizia kanisa hilo kabisa kunako mwaka wa 1857. Na likaja kufunguliwa mnamo tarehe 30 Novemba ya mwaka wa 1857 na Kadinali Morlot.


title: Kanisa la Mtakatifu Clotilde

text: Kanisa la Mtakatifu Clotilde linafahamika zaidi kwa wapiga vinanda wa kanisa hilo. Na waliokuwa wapigaji kinanda maarufu wa kanisa hilo ni:


title: Jozi (tunda)

text: Jozi, koko au kokwa ni mbegu kavu za mimea kadhaa zinazoliwa kama chakula cha kibinadamu. Kibotania mbegu huitwa jozi kama tunda lina mbegu moja tu (mbili kwa nadra) ndani yake na ganda linalozunguka mbegu yenyewe linakauka kuwa ngumu kama ubao.


title: Jozi (tunda)

text: Jozi ni chakula bora yenye mafuta na protini ndani yake pamoja na vitamini mbalimbali.


title: Utao

text: Utao (pia: udao) ni aina ya imani katika nchi ya China inayoitwa wakati mwingine falsafa na wakati mwingine dini.


title: Utao

text: Asili yake ni katika karne ya 4 KK wakati mzee Laotze alipoandika kitabu cha Tao te king. Mafundisho yake ni msingi wa Utao.


title: Utao

text: Nembo yake ni alama ya taijitu inayojulikana zaidi kama yin-yang inayoonyesha jinsi gani vilivyo kinyume ni umoja.


title: Utao

text: Pamoja na Ukonfusio na Ubuddha ni moja ya imani tatu zilizoathiri na kuumba utamaduni wa China. Mafundisho yake huonekana katika Siasa, uchumi, sanaa, falsafa, fasihi, chakula, tiba, kemia, jiografia na elimu ya vita.


title: Utao

text: Tao au Dao kiasili ni neno la Kichina la kutaja "njia". Katika Utao imekuwa njia ya kutaja nguvu inayoratibu ulimwengu. Wafuasi wa Utao huamini ya kwamba hakuna maneno ya kibinadamu yanayoweza kueleza tao yenyewe. Kwa hiyo wanaona umuhimu wa kufuata utaratibu wa maisha badala ya majadiliano ya kinadharia. Tao ina nia yake na mtu anatakiwa kwenda sambamba iwezekanavyo na mwendo asilia wa maisha.


title: Utao

text: Mafundisho yake hukazia sifa za huruma, upole na unyenyekevu.


title: Utao

text: Watao wanaokazia upande wakidini wanatafuta raha ya milele. Katika imani yao kuna miungu mingi kwenye ngazi mbalimbali ya enzi. Miungu wa juu ni "watatu walio safi".


title: Utao

text: Wakati wa ukomunisti mkali chini ya Mao Zedong utao uligandamizwa pamoja na dini zote na mahekalu mengi yaliharibiwa. Wamonaki na makuhani walifungwa gerezani, wengine kuuawa na kulazimihswa kuacha kazi yao. Lakini imani iliendelea kwa siri. Leo hii kuna makadirio ya kwamba labda Wachina milioni 80 hufuata tena Utao pamoja na wengine nje ya Jamhuri ya Watu wa China kama huko Taiwan, Singapur na penginepo.


title: Jamii kunde

text: Jamii kunde (makundekunde) ni jina la kujumlisha mbegu za kuliwa zinazofanana na kunde. Zote zinatokana na mimea ya jamii ya Fabacea (au Leguminosa). Mbegu hizi ziko ndani ya ganda linalokauka na kumwaga mbegu kwa ardhi.


title: Jamii kunde

text: Mbegu za makundekunde ni sehemu muhimu ya chakula cha kibinadamu kwa sababu huwa na kiwango kikubwa cha protini na pia huleta mazao mazuri. Kwa watu wasiokula nyama au wana uwezo mdogo tu kujipatia nyama mbegu za jamii kunde zinatosheleza mahitaji ya protini.


title: Jamii kunde

text: Kati ya mazao ya jamii kunde ni:


title: Mikhail Glinka

text: Mikhail Ivanovich Glinka (Kirusi: Михаи́л Ива́нович Гли́нка) (1 Juni 1804 – 15 Februari 1857) alikuwa mtunzi wa Opera wa kwanza kutambulika zaidi kwa nchi ya Urusi. Huyu mara nyingi hutazamika kama baba wa muziki wa klasiki kwa nchi ya Urusi.


title: Muhogo

text: Muhogo (Kiing. cassava) ni mmea wa jenasi "Manihot" na chakula muhimu katika Afrika, Amerika Kusini na nchi za Asia Kusini. Sehemu ya kuliwa ni hasa viazi vyake (mizizi minene au mahogo) vilivyo na wanga nyingi halafu pia majani yake yenye protini na vitamini.


title: Muhogo

text: Kuna aina kadhaa za muhogo zinazotofautiana hasa katika kiwango cha sianidi (cyanide) ndani yake. Sianidi ni sumu inayoandaliwa ndani ya mmea kwa umbo la kemikali linamarin. Linamarin hubadilika kuwa sianidi.


title: Muhogo

text: Viwango vya sianidi vinatofautiana kati ya spishi mbalimbali za muhogo. Aina zenye kiwango kidogo sana hazina matatizo lakini kwa jumla zao linatakiwa kuandaliwa kabla ya kuliwa.


title: Muhogo

text: Dawa ya sianidi hupotea kwa kuacha mizizi katika maji kwa siku mbili tatu. Njia nyingine ni upishi kwa joto kali kwa mfano kukaanga katika mafuta. Njia nyingine inayotumiwa hasa Afrika ya Magharibi ni kusaga viazi na kukoroga unga katika maji; baada ya masaa kadhaa maji hubadilishwa na uji unapikwa kuwa aina ya ugali.


title: Mboga

text: Mboga ni sehemu za mimea zinazopikwa na kuliwa kama chakula cha kibinadamu. Kwa kawaida tunda, jozi, mbegu au nafaka hazihesabiwi kati ya mboga.


title: Mboga

text: Mifano ya mboga ni:


title: Mboga

text: Chakula cha mboga chaingiza vitamini na madini muhimu katika mwili.


title: Mboga

text: Kwa kawaida huliwa baada ya kupikwa ingawa kuna aina zinazoliwa bichi pia kwa mfano karoti.


title: Mboga

text: Majani mengine huliwa bichi kama ni laini sana na ladha inapendeza yanaitwa saladi. Mchanganyiko wa nyanya, vitunguu na pilipili ni kachumbari. Saladi na kachumbari huongezwa mara nyingi mafuta, chumvi na asidi ya limau au siki kwa ladha.


title: Mboga

text: Mboga hutazamiwa kama sehemu ya chakula pamoja na ugali, ndizi au wali ambayo ni chakula cha kushibisha. Kutokana uzoefu huu wakati mwingine hata nyama huitwa "mboga" kwa maana ni chakula cha kando pamoja na ugali n.k.


title: Karatasi

text: Karatasi (kutoka Kigiriki Χαρτί "kharti" kupitia Kiarabu قرطاص "qartas") ni laha bapa na nyembamba ya konge za mimea zilizokandamizwa na kushikamanishwa. Watu huandika kwenye karatasi, vitabu na magazeti hufanywa kwa karatasi, tena vipande vikubwa vya karatasi hutumika kwa kufunga vitu ndani yake.


title: Karatasi

text: Karatasi hunywa kiowevu, hivyo hutumiwa pia kwa shughuli za kusafisha.


title: Karatasi

text: Karatasi hutengenezwa hasa kutokana na ubao uliosagwa lakini inawezekana kutumia konge za mimea mingine pia. Inawezekana kutumia pia karatasi iliyokwishatumiwa (kwa mfano magazeti ya kale) kwa kutengezea karatasi mpya.


title: Karatasi

text: Kwa matumizi mengine kuna pia karatasi nene kama bapa inayotumiwa kutengezea maboksi ya kubebea vifaa.


title: Karatasi

text: Watu wa kwanza kutengeneza karatasi walikuwa Wachina.


title: Karatasi

text: Aina ya karatasi asilia hutengenezwa na nyigu na wadudu wengine kwa kujenga mzinga wao. Zinatafuta ubao ulioanza kuoza na kuitafuna halafu kuijenga kwa kuchanganya na mate. Inakauka kuwa kuta za mzinga na sega.


title: Karatasi

text: Ubao husagwa halafu kuchanganywa na maji kuwa aina ya uji. Karatasi ya kuandikia huongezwa madawa ya kuondolea rangi yote ili karatasi itokee nyeupenyeupe. Uji huo unatandikwa na kusukumwa kuwa laha bapa inayofaa kwa ukurasa. Baadaye hukatwa vipande-vipande jinsi vinavyotakiwa.


title: Karatasi

text: Karatasi kwa matumizi kwenye mashine kubwa za kuchapa hutengenezwa mfululizo kwa umbo la kanda ndefu linaloviringishwa kuwa vikuto vikubwa. Mashine za kutengeneza karatasi hukausha uji wa konge njiani kwa kuipasha joto.


title: Karatasi

text: Madawa mbalimbali huongezwa kwenye uji wa karatasi kuipa sifa zinavyotakiwa kama uso wa kung'aa au rangi mbalimbali.


title: Karatasi

text: Karatasi za kusafishia (kwa mfano karatasi ya chooni) zinatakiwa kuwa laini sana.


title: Karatasi

text: Kwa kawaida karatasi zinakatwa kwa wateja kufuatana na fomati zinazokubaliwa kimataifa katika vipimo vya ISO 216.


title: Karatasi

text: Fomati mashuhuri za ISO 216 ni kama vile A4 (karatasi ya kawaida ya mm 148 x 297), A5 (nusu ya A4) au A1 kwa matangazo makubwa.


title: Karatasi

text: Karatasi hutumiwa kwa madhumuni mengi:


title: Karatasi

text: Hata kabla ya kupatikana kwa karatasi yenyewe, mataifa mbalimbali walitengeneza laha kwa maandiko yao.


title: Karatasi

text: Katika Misri ya Kale papiri ilitumiwa kwa miaka elfu kadhaa. Ilitengenezwa kwa kutumia kiini laini cha tete fulani ("Cyperus papyrus").


title: Karatasi

text: Watu wa Meksiko ya Kale walitengeneza laha za amatl. Hapa walitumia ganda laini ya ndani ya mti aina ya mbuyu lililochemshwa na kupigwa hadi kuwa laha.


title: Karatasi

text: Karatasi yenyewe ilibuniwa nchini China. Waziri Tsai-Lun alieleza mnamo mwaka 105 mbinu ya kutengeneza karatasi katika kitabu chake. Mabaki ya hariri yalichanganywa na nguo zilizochakaa na utembo wa miti. Yote yalipondwa na kusagwa halafu kupikwa katika maji na kusafishwa. Nyuzi tupu zilizobaki zilichotwa kwa chujio halafu zikasilibiwa ndani ya chujio na kukandamizwa na kukaushwa.


title: Karatasi

text: Kimsingi kazi ya kutengeneza karatasi ndivyo ilivyo hadi leo.


title: Karatasi

text: Mataifa jirani walipokea ujuzi kuhusu karatasi kutoka kwa Wachina. Mnamo 750 wafungwa Wachina waliwafundisha Waarabu mtindo huu na kitabu cha kwanza kilichoandikwa juu ya karatasi kilipatikana Baghdad mnamo 870.


title: Karatasi

text: Wazungu walipokea ujuzi huu kutoka kwa Waarabu ama waliotawala sehemu za Hispania ama sehemu nyingine.


title: Karatasi

text: Kiwanda cha kwanza cha Ulaya kilianzishwa Fabriano (Italia) kabla ya mwaka 1264.


title: Karatasi

text: Tangu Johannes Gutenberg abuni mashine ya kuchapa vitabu, mahitaji ya karatasi yaliongezeka sana duniani.


title: Karatasi

text: Leo hii njia nyingine za kutunza kumbukumbu kama vile tarakilishi na mtandao zimeanza kupunguza umuhimu wa karatasi kama media ya habari.


title: Darubini

text: Darubini (kutoka Kiajemi: دوربين, "dorbin") ni kifaa cha kutazamia vitu ambavyo viko mbali. Kutegemeana na kusudi lake kuna aina mbalimbali:Darubini ya kwanza inayojulikana ilitengenezwa mwaka 1608 na Mholanzi Hans Lipperhey aliyekuwa fundi miwani akaunganisha lenzi mbili katika bomba.


title: Darubini

text: Mfano wake ulichukuliwa na kuboreshwa na mwanaastronomia Mwitalia Galileo Galilei aliyeanza kuitumia mwaka 1610 kwa kuangalia nyota. Aligundua mara moja miezi ya sayari Mshtarii.


title: Darubini

text: Muundo tofauti uligunduliwa na padre Nicolaus Zucchius mwaka 1616 uliotumia kiakisi parabola kwa kukusanya mishale ya nuru.


title: Darubini

text: Katika karne zilizofuata vyombo hivyo viliendelea kuboreshwa.


title: Darubini

text: Mtambo mpya ulipatikana katika karne ya 20 kwa kutumia mnururisho wa sumakuumeme kutoka nyota iliyoendelezwa kuwa darubiniredio.


title: Darubini

text: Elimu ya ulimwengu wetu ilipanuka sana tangu kupelekwa kwa darubini za angani kwenye anga-nje zinazopokea nuru na mawimbi ya sumakuumeme bila athari ya angahewa ya Dunia.


title: Kiendeshi diski kuu

text: Diski kuu au kiendeshi diski kuu ni sehemu ya kompyuta ambako kumbukumbu ya habari hutunzwa. Inaitwa pia kwa kifupi chake cha Kiingereza HDD (hard disk drive) au HD (hard drive). Inaitwa diski kuu kwa sababu komputa hutumia diski mbalimbali kwa mfano CD au diski ndogo aina ya flopi.


title: Kiendeshi diski kuu

text: Diski kuu kwa kawaida inaonekana kama sanduku ndogo ya metali iliyofungwa kabisa. Ndani yake kuna diski inatunza kumbukumbu ya habari yote yaliyowekwa mle. Sanduku imefungwa kabisa ili vumbi au takataka isiingie ndani.


title: Kiendeshi diski kuu

text: Ndani ya sanduku ya nje kuna diski nyembamba au visahani moja, mbili au zaidi. Zinatengenezwa kwa kioo au aloi ya alumini. Diski hii imefunikwa kwa ganda la aloi lenye tabia ya kisumaku.


title: Kiendeshi diski kuu

text:
Diski inazungushwa kwa injini ya uememe ndogo haraka sana hadi mara 15,000 kwa dakika. Mkono unaoshika kalamu sumaku (huitwa pia "head" - "kichwa") unapita juu yake. Kalamu unaacha alama sumaku kwenye mahali padogo usoni wa diski. Mfululizo wa nukta yenye chaji na nukta bila chaji inatunza habari kwa mfano herufi za alafabeti au pia picha. Chaji inabaki mahali pake kutokana na sifa za aloi inayofunika diski.
Wakati wa kusoma habari mkono unapita juu ya uso wa diski na kalamu inafanya kazi kinyume ya kuandika safari hii inagundua alama sumaku zilizopo na mfululizo wa nukta sumaku na nukta bila alama ya sumaku unasomwa na tarakilishi.


title: Kiendeshi diski kuu

text: Wakati wa kufuta kumbukumbu mkono unapita juu ya sehemu ya diski ambako habari inatakiwa kufutwa na kuondoa chaji.


title: Kiendeshi diski kuu

text: Kuna hatari ya kuweka sumaku karibu na kompyuta kwa sababu sumaku inaweza kuathiri kumbukumbu kwenye diski.


title: Ukuta wa China

text: Ukuta mkubwa wa China ni kati ya majengo makubwa kabisa yaliyowahi kujengwa duniani. Ni mfululizo wa kuta na ngome unaofuata mpaka kati ya China na mbuga baridi za Asia ya Kaskazini na Asia ya Kati. Ulijengwa kwa shabaha ya kulinda China dhidi ya mashambulio ya makabila ya wahamiaji wa sehemu hizo.


title: Ukuta wa China

text: Jumla ya kuta zote ina urefu wa kilomita zaidi ya 21,000.


title: Ukuta wa China

text: Ujenzi ulianza katika karne ya 7 KK na kuendelea hadi karne ya 16 BK.


title: Ukuta wa China

text: Ukuta ulijengwa na nasaba mbalimbali za watawala wa China tangu mwaka 200 KK. Shabaha yake ilikuwa ulinzi wa milki dhidi ya mataifa na makabila wa kaskazini walioendelea kushambulia China. Watu wa kaskazini walikuwa wahamiaji waliotumia farasi na ngamia, hivyo haikuwa rahisi kujua ni wapi watakapojaribu kuingia.


title: Ukuta wa China

text: Ukuta jinsi ulivyo ni ukuta wa nasaba ya Ming uliojengwa kuanzia mnamo mwaka 1500. Mnamo mwaka 1700 ukuta uliachwa bila kutunzwa tena kwa sababu katika karne ya 17 sehemu kubwa za Mongolia nje ya ukuta ziliunganishwa na China.


title: Ukuta wa China

text: Ukuta huwa na upana kati ya mita 4 hadi 8 na kimo cha mita 6 hadi 9.


title: Ukuta wa China

text: Kila baada ya mita mia minara ilijengwa ukutani. Minara hii ilikuwa vituo vya kulala kwa walinzi, pia ngome zao wakati wa kushambuliwa na vituo vya mawasiliano kati ya mnara na mnara. Kwa jumla ukuta ulikuwa na minara 25,000.


title: Edvard Grieg

text: Edvard Hagerup Grieg (15 Juni 1843- 4 Septemba 1907) alikuwa mtunzi wa Opera na mpigaji kinanda maarufu kutoka nchi Norwei. Huyu nae alikuwa mmoja kati ya watunzi wa Opera kwa kipindi cha Romantiki.


title: Monica Bellucci

text: Monica Anna Maria Bellucci (amezaliwa tar. 30 Septemba 1964) ni mwigizaji na mwanamitindo kutoka nchini Italia.


title: Monica Bellucci

text: Bellucci alizaliwa mjini Città di Castello, Umbria, Italia, akiwa kama binti wa Maria Gustinelli, mchoraji, na Luigi Bellucci, ambaye anamiliki kampuni ya magari makubwa ya kusafirishia mizigo.


title: Monica Bellucci

text: Bellucci alianza shughuli za uwanamitindo tangu yungali na umri wa miaka 16, pale alipohitimu elimu yake ya sekondari katika shule ya Liceo Classico.


title: Monica Bellucci

text: Hapo awali alijifua na elimu ya uwanasheria, lakini kwa uwanamitindo wake ulimsaidia kujipatia vijisenti vya kumwendeleza kwa masomo ya twisheni wakati akiwa anasoma katika Chuo Kikuu cha Perugia, na maisha ya urembo yalimfanya Monica kuwa mbali na masomo yake ya uwanasheria.


title: Monica Bellucci

text: Belluci ni mzungumzaji mzuri wa lugha ya Kitaliano, Kifaransa na Kiingereza kwa ufasaha - vilevile Kihispania, na pia amewahi kucheza filamu nyingi tu kwa lugha hizo.


title: Burj Khalifa

text: Burj Dubai (Kiarabu برج دبي - Mnara wa Dubai) ni jengo kubwa la maghorofa linaloendelea kujengwa nchini Dubai (Falme za Kiarabu) tangu mwaka 2004. Litakapokamilika mwaka 2009 litakuwa jengo lenye kimo kikubwa duniani.


title: Burj Khalifa

text: Burj Dubai inatarajiwa kufungulia Septemba 2009. Mipango kamili bado ni siri lwa sababu wajenzi wanataka kuwa na uhakika ya kwmaba itakuwa jengo kubwa duniani. Hivyo wameandaa kuongeza ghorofa kama jengo lingine linaendelea kujengwa popote duniani. Kwa sasa inasemekana kuwa na ghorofa 162 na eneo la vyumba vyote ni 334,000 m². Ghorofa ya juu itaishia kwa mita 643 na antenna juu yake itafikia mita 818. Gharama zilipangwa kuwa bilioni za dolari 14.1.


title: Burj Khalifa

text: Ghorofa 37 za kwanza zitakuwa hoteli. Juu yake kuna makazi 779 katika ghorofa 38-108 na 700 yameshauzwa. Ghorofa za juu zitakuwa na ofisi na makazi maalumu.


title: Burj Khalifa

text: Kutokana na ukubwa na urefu wake Burji khalifa ,husafishwa kwa wiki nane(8).Kihistoria Burj khalifa, ilijengwa kwa ajili ya kuliingizia taifa kipato baada ya mfalme wa falme za kiarabu wa wakati ule kuona hakuna kivutio cha watalii nchini humo.Akaamua lijengwe jengo lefu kuliko yote yote ulimwenguni na wakalipa jina la, BURJ KHALIFA.


title: Abrahamu

text: Abrahamu au Ibrahimu na awali Abram (kwa Kiebrania: אַבְרָהָם He-Avraham, Avraham, ʼAḇrāhām, Avrohom au Avruhom, kwa Kiarabu إبراهيم Ibrahim) huheshimiwa katika Uyahudi, Ukristo na Uislamu kama kielelezo cha mtu wa imani, rafiki wa Mungu. Aliishi miaka 1800 hivi K.K. huko Mashariki ya Kati.


title: Abrahamu

text: Habari zake zinapatikana kwanza katika Biblia, hasa kitabu cha Mwanzo sura 11-25, halafu zinafikiriwa katika vitabu vilivyofuata, hata Agano Jipya.


title: Abrahamu

text: Humo anatambulishwa kama mfugaji kutoka Mesopotamia (Iraq), aliyesikia sauti ya Mungu ikimwamuru aondoke katika nchi yake na kusafiri kwenda nchi atakayoonyeshwa: katika nchi hiyo ya ahadi atabarikiwa na kupewa watoto pamoja na mali. Abrahamu akafuata maagizo yote pamoja na mke wake Sarai (baadaye Sara) na kwa hivyo anasifiwa kuwa kielelezo cha mtu anayeitikia neno la Mungu na kuiamini hata hajaona kitu bado. Ndiye mwanzo wa taifa teule la Mungu na baba wa waamini wote.


title: Abrahamu

text: Abram, ingawa alizaliwa Mesopotamia baada ya watu wa huko kustaarabika na kubuni uandishi, aliishi kwa kuhamahama pamoja na mifugo yake: akipitia Sirya alifikia nchi ya Kanaani aliyoahidiwa na Mwenyezi Mungu akashukia Misri kwa muda (Mwa 12).


title: Abrahamu

text: Lakini safari yake muhimu zaidi ni ile ya imani, kwa kuwa aliongozwa na Mungu siku kwa siku, katika mazuri na magumu, akisadiki ahadi zake za ajabu (Eb 11:8-19). Mchungaji huyo alikubali Mungu amchunge maisha yake yote, akamfuata bila ya wasiwasi, akituachia mfano bora wa kumshika mkono Mungu daima bila ya hofu.


title: Abrahamu

text: Hasa Mungu alimuahidia uzao mkubwa kama nyota za mbinguni, naye akaamini ingawa alikuwa hajapata hata mtoto mmoja: ndiyo imani iliyompendeza sana Mungu (Mwa 15:1-6).


title: Abrahamu

text: Lakini Abrahamu anazeeka pamoja na Sarai bila ya kuzaa watoto. Baada ya kusubiri muda mrefu mno Sarai akamwambia azaliane na Hagar aliye mtumishi wa kike. Mwana huyu wa Hagar akaitwa Ismaeli (Mwa 16:1-15). Lakini baadaye kukawa na fitina kati ya Sarai na Hagar hivyo huyo akafukuzwa pamoja na mtoto. Biblia inamtaja Ismaeli kama babu ya Waarabu wote.


title: Abrahamu

text: Mwa 18 inamchora Abrahamu kama mtu mkarimu sana kwa wageni, rafiki wa Mungu anayestahili kuambiwa yote, mwenye huruma, busara na unyenyekevu katika sala. Wageni wake watatu ambao ni kama mtu mmoja tu kwa Wakristo wanadokeza Utatu Mtakatifu. Mungu alimdai Abrahamu asadiki kwamba anaweza yote kama atakavyomdai Bikira Maria (Lk 1:17), naye alidumu kumuomba awahurumie waovu kwa ajili ya waadilifu (Yak 5:16).


title: Abrahamu

text: Mwa 19 inatuchorea uovu wa watu ambao huko Sodoma ulizidi hata kumdai Mungu alipe kisasi. Lakini kati yao mwadilifu akaokolewa, isipokuwa mke wake akaja kuadhibiwa kwa sababu aliangalia nyuma kinyume cha agizo la Bwana (Lk 17:28-33).


title: Abrahamu

text:
Hatimaye Sara pia akashika mimba na kumzaa mtoto Isaka.
Mwa 21:1-21 inatusimulia jinsi Mungu alivyotimiza ahadi yake kwa kumjalia Sara amzalie Abrahamu mtoto huyo katika uzee na utasa. Isaka ni mtoto wa imani, si wa mwili, naye ni huru, tofauti na Ismaeli mtoto wa mtumwa ambaye hastahili kurithi pamoja na mdogo wake. Isaka, baba wa Israeli alipata baraka kuu, naye ni mfano wetu watu wa Agano Jipya. Ismaeli alibarikiwa pia kwa ajili ya baba yake, naye ni mfano wa Agano la Kale ambapo watu wanategemea mambo ya kimwili (kutahiriwa, kunawa, kubagua vyakula n.k.) na hivyo ni watumwa (Gal 4:21-5:1).


title: Abrahamu

text: Mwa 22:1-19 inatuletea habari ya kusisimua kuhusu sadaka ambayo Mungu alimdai Abrahamu, yaani kumchinja Isaka. Ni kimoja kati ya vilele vya imani ya binadamu, imani inayoonyeshwa kwa matendo ya utiifu (Yak 2:21-22). Abrahamu hakusita kumrudishia Mungu kile alichopewa, akaondoka alfajiri akasafiri mpaka mahali alipoambiwa (Wayahudi wanaamini mlima huo ndipo walipojenga hekalu la Yerusalemu). Kwa niaba ya waamini wote Abrahamu alikuwa tayari kumchinjia Mungu mwanae pekee ampendaye. Lakini kadiri ya Injili atakayemtoa kweli Mwana pekee ni Mungu Baba (Yoh 3:16). Yesu ndiye mwanakondoo aliyeuliziwa na Isaka na ambaye Mungu akajipatia juu ya mlima Kalivari alioupanda huku amejitwika sio kuni bali mti wa msalaba. Abrahamu aliamini uwezo wa Mungu juu ya mauti na hasa uaminifu wake kwa ahadi alizompa: kwa hiyo akarudishiwa mwana hai kama mfano wa ufufuko, na katika yeye, yaani katika mzawa wake, watu wote wakabarikiwa. Maisha ya imani yanadai daima sadaka, hasa ya mambo yanayopendwa zaidi (Rom 12:1-2): ndiyo njia ya kujaliwa baraka zinazopita ubinadamu wetu.


title: Abrahamu

text: Mwa 24 inasimulia kirefu jinsi Abrahamu kabla hajafa alivyomfanyia mpango wa ndoa Isaka kufuatana na mila zao, ila alikataza kabisa asirudi kwao, bali kwa vyovyote abaki katika nchi ile aliyoahidiwa na Mungu. Hivyo imani izidi kuongoza uzao wake kama ilivyomuongoza mwenyewe. Isaka akawa mrithi wa Abrahamu. Watoto 12 wa mwanae Yakobo ni chanzo cha makabila 12 wa Israeli. Hivyo Abrahamu huangaliwa pia kama babu wa Wayahudi wote.


title: Abrahamu

text: "Nimeshika kusema na Bwana, nami ni mavumbi na majivu tu".


title: Abrahamu

text: Hata katika Uislamu Abrahamu-Ibrahimu ni kielelezo muhimu cha imani. Kwenye Qurani hutajwa mara kwa mara katika sura 25 na mistari 245. Kwa jumla habari zake zimekuwa tofauti na taarifa za Biblia lakini heshima inalingana.


title: Abrahamu

text: Habari zinazosumuliwa katika Biblia juu ya Isaka, baba wa Waisraeli, pengine hurudia kwenye Qurani na kutafsiriwa na wengi kuwa zilimhusu Ismaeli, kaka yake na baba wa Waarabu. Anaaminiwa kuwa alijenga Kaaba kama msikiti.


title: Franz Liszt

text: Franz Liszt (22 Oktoba 1811 – 31 Julai 1886) alikuwa mtunzi wa Opera na mpigakinanda mashuhuri kutoka nchini Hungaria.


title: Franz Liszt

text: Amefahamika sana kwa ujuzi wake wa upigaji kinanda kwa haraka zaidi na kuwa na maarifa ya juu katika fani hiyo.


title: Franz Liszt

text: Upande wa dini, alikuwa Mkristo wa Kanisa Katoliki, tena mwanachama wa Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko.


title: Koloseo

text: Koloseo (kwa Kiitalia: Colosseo; jina la Kilatini: "Amphitheatrum Flavium") ni kiwanja cha michezo cha kale mjini Roma kilicho katika hali ya maghofu kutokana na umri wake wa karibu miaka 2000. Ni kati ya majengo mashuhuri zaidi mjini Roma na duniani kwa ujumla. Wakati wa Dola la Roma ilikuwa jengo kubwa kabisa lililojengwa na Waroma wa Kale.


title: Koloseo

text: Inahesabiwa kati ya maajabu mapya ya dunia na kati ya urithi wa dunia.


title: Koloseo

text: Koloseo ilijengwa kuanzia mwaka 72 hadi 90 BK. Kaisari Vespasiano alianzisha ujenzi kwa kutumia mapato ya windo la vita ya Waroma dhidi ya Uyahudi na hasa hazina ya hekalu la Yerusalemu. Ilikamilishwa na Kaisari Titus.


title: Koloseo

text: Kiwanja kilikuwa na nafasi kwa watu 50,000 hadi 75,000. Watazamaji waliangalia maonyesho ambako watu au wanyama waliuawa. Michezo hii iligharamiwa na serikali kwa ajili ya wakazi wa mji kama burudani. Falsafa ya kisiasa ya Roma ilisema ya kwamba watu wanatulia wakipewa "panem et circenses" yaani "chakula na michezo".


title: Koloseo

text: Baada ya ushindi wa Ukristo dhidi ya dhuluma za kidini, mashindano ya kuua watu yalipingwa na Kanisa. Shindano la mwisho lilitokea mwaka 434/435. Mapigano dhidi ya wanyama yaliendelea hadi mwaka 523. Lakini baada ya mwisho wa Dola la Roma idadi ya wakazi wa Roma ilipungua na Koloseo haikutumiwa tena kwa michezo.


title: Koloseo

text: Katika karne zilizofuata wakazi wa Roma walitumia Koloseo kama windo la mawe kwa ajili ya ujenzi. Hivyo sehemu kubwa ya jengo imepotea.


title: Koloseo

text: Uharibifu ulisimamishwa na Papa Benedikto XIV aliyetangaza Koloseo kuwa ukumbusho wa mashahidi Wakristo waliouawa hapa na tangu 1744 imehifadhiwa.


title: Koloseo

text:
Michezo katika Koloseo ilikuwa hasa ya aina mbili:
Waroma wa Kale walipenda maonyesho hayo.


title: Koloseo

text: Palikuwa pia na michezo ya pekee:


title: Gustav Mahler

text:
Gustav Mahler (7 Julai 1860 – 18 Mei 1911) alikuwa mtunzi wa Opera na mwelekezi wa Kibohemia-Kiaustria.
Mahler alipata kufahamika sana wakati wa uhai wake kwa kuwa kama mwelekezi wa mabendi yaani conductor ma muziki. Pia akawa mmoja kati ya waliopata kufahamika katika kipindi cha Romantic, ingawaje muziki wake hauja kubalika kisawasawa katika kituo cha muziki cha mjini Vienna wakati wa uhai wake.


title: Felix Mendelssohn

text: Jakob Ludwig Felix Mendelssohn Bartholdy, anafahamika zaidi kama Felix Mendelssohn (3 Februari 1809 – 4 Novemba 1847) alikuwa mtunzi wa Opera, mpigaji kinanda na mwelekezi maarufu kutoka nchini Ujerumani. Huyu nae alikuwa mmoja kati ya watunzi mashuhuri wa kipindi cha Romantic.


title: Modest Mussorgsky

text: Modest Petrovitch Mussorgsky (1 Machi 1839 - 28 Machi 1881) alikuwa mtunzi wa Opera kutoka nchini Urusi. Alikuwa maarufu sana kwa opera zake na nyimbo zilizo safi kwa mandhari ya Kirusi.


title: Sergei Rachmaninoff

text: Sergei Vasilievich Rachmaninoff (Kirusi: Сергей Васильевич Рахманинов, Sergej Vasil’evič Rakhmaninov) (1 Aprili 1873 – 28 Machi 1943) alikuwa mtunzi wa Opera, mpigaji kinanda na mwelekezi mashuhuri kutoka nchini Urusi. Huyu aliwahi kuwa bingwa wa muziki wa clasiki katika Ulaya kwa kipindi cha Romatic.


title: Mnara

text: "Makala hii inataja Mnara kama jengo refu. Kwa makala ya Mnara kata ya Wilaya ya Lindi Vijijini, tafadhali fungua hapa."


title: Mnara

text: Mnara (kut. Kar. مناره "manara") ni jengo refu na kimo chake kinazidi kipenyo chake mara kadhaa.


title: Mnara

text:
Kuna aina nyingi za minara:
Mnara wa kihistoria unaojulikana zaidi ni mnara wa Babeli unaotajwa katika Biblia (kitabu cha Mwanzo 11). Wataalamu wengi huona ilikuwa aina ya zigurat yaani jengo kubwa lililounganisha tabia za mnara na piramidi.


title: Jengo la Empire State

text: Empire State Building ni nyumba ya maghorofa mashuhuri mjini New York (Marekani) yenye umbo la mnara. Ilikuwa jengo ndefu la dunia kwa muda wa miaka 40 tangu ukamilifu wake mwaka 1931 hadi 1972 ambako minara ya World Trade Center ilijengwa mjini New York pia. Tangu kuharibiwa kwa minara hii kwenye shambulio la 11 Septemba 2001 imekuwa jengo kubwa mjini.


title: Jengo la Empire State

text: Ujenzi wa Empire State Building ilianza mwaka 1930. Katika muda mfupi wa mwaka mmoja na siku 45 yaani siku 410 pekee jengo lilikamilishwa. Wakati wake ilihesabiwa kati ya maajabu ya dunia ya kisasa.


title: Jengo la Empire State

text: Kimo chake ni mita 381, pamoha na antena juu yake ni mita 448.7.


title: Jengo la Empire State

text: Katika jengo hili kuna


title: Jengo la Empire State

text: Empire State Building imeonekana katika filamu mbalimbali kwa mfano:


title: Jengo la Empire State

text: Baada ya watu kujiua kwa kuruka kutoka kilele fensi ilijengwa ya kuzungusha kilele amabako watalii wanaweza kutoka nje na kutazama mji.


title: Jengo la Empire State

text: Mwaka 1945 ndege ya kijeshi ya B-25 iligonga mnara kutokana na kosa la rubani wakati mawingu yalikuwa chini sana.


title: Johann Wolfgang von Goethe

text: Johann Wolfgang von Goethe alikuwa mwandishi, mshairi, mwanasiasa, mwanafalsafa na mwanasayansi Mjerumani anayekumbukwa kama mwandishi mkuu katika fasihi ya Ujerumani.


title: Johann Wolfgang von Goethe

text: Alizaliwa mjini Frankfurt am Main tar. 28 Agosti 1749 akafa Weimar 22 Machi 1832. Alisoma sheria lakini alianza kuandika riwaya za kwanza akiwa mwanafunzi.


title: Johann Wolfgang von Goethe

text: 1775 alipewa kazi ya mshauri wa mtemi wa Sachsen-Weimar na mwaka uliofuata alikuwa waziri katika serikali ya mtemi. Katika miaka ya utumishi wake alishughulika idara nyingi tofauti kama jeshi, fedha, ujenzi wa barabara na elimu. Wakati wake mji mdogo wa Weimar ilipata sifa kubwa ikatembelewa na wageni kutoka Ulaya wote waliotaka kumwona Goethe na Weimar ilikuwa kama kitovu cha utamaduni cha Ujerumani.


title: Johann Wolfgang von Goethe

text: Aliendelea kuandika mengi kama riwaya, tamthiliya na mashairi. Tamthiliya ya "Faust" imekuwa kazi yake kuu.


title: Johann Wolfgang von Goethe

text: Pamoja na kuandika alianza kujishughulisha na sayansi. Alipenda sana sayansi mpya za biolojia na kemia. Kama waziri alianzisha idara ya kwanza ya kemia ya Ulaya kwenye chuo kikuu cha Jena.


title: Johann Wolfgang von Goethe

text: Alifanya utafiti kwenye mifupa ya kiunzi cha mwili akatambua mfupa mmoja kichwani kisichojulikana bado. Aliandika pia kuhusu maumbo ya mimea akajenga misingi ya uainishaji wa kisayansi.


title: Johann Wolfgang von Goethe

text: Katika fizikia alitunga nadharia juu ya rangi inayoendelea kujadiliwa kati ya wataalamu hadi leo.


title: Sachsen-Weimar

text: Sachsen-Weimar (Saksonia-Weimar) ilikuwa moja kati ya maeneo ya watemi wadogo wa Ujerumani ndani ya Dola Takatifu la Kiroma. Ilikuwepo ndani ya eneo la Thuringia ya leo.


title: Sachsen-Weimar

text: Utemi huu ulitokana na kugawiwa kwa urithi wa mtemi Ernest wa Saksonia mwaka 1572. Mji mkuu ulikuwa Weimar.


title: Sachsen-Weimar

text: Ilikuwa nchi ya kujitegemea ndani ya maungano ya Dola Takatifu la Kiroma.


title: Sachsen-Weimar

text: Sachsen-Weimar ilipata umaarufu katika karne ya 18 ambako watawala wake walikusanya washairi na wataalamu katika utemi wao kwa kuwapa heshima na nafasi nzuri za kufanya kazi. Kwa njia hiyo Weimar na chuo kikuu cha utemi mjini Jena zilikuwa kitovu cha utamaduni wa Kijerumani na matengenezo yake.


title: Sachsen-Weimar

text: Washairi wakubwa wa lugha ya Kijerumani kama Goethe na Schiller waliishi Weimar.


title: Ubao

text: Ubao ni dutu inayofanya gogo na matawi ya mti. Ina matumizi muhimu kwa ujenzi na vifaa pia kama kuni kwa moto.


title: Ubao

text: Ubao hutengenezwa na mti wakati wa kukua. Ubao laini katika ganda la nje la gogo hupitisha maji na lishe kutoka mizizi kwenda kwenye matawi na majani. Kila mwaka ganda jipya linaongezeka nje na ganda la ndani huwa imara na kupoteza uwezo wa kupitisha maji. Mabadiliko haya ya kila mwaka huonekana katika miviringo ya ubao ndani ya mti.


title: Ubao

text: Ubao umetumiwa na wanadamu tangu miaka maelfu. Mwanzoni ilitumiwa kama kuni na fimbo ya silaha. Baadaye watu walijifunza kuchonga ubao kwa matumizi mbalimbali kama vile ujenzi, vifaa, sanaa kama uchongaji, karatasi na mengi mengine.


title: Ubao

text: Ubao huwa na faida ni imara lakini si vigumu ya kukata na kuchonga, tena ni nyepesi. Pia unapatikana kwa wingi angalau katika maeneo ambako miti inakua.


title: Jamestown (Ghana)

text: Jamestown (au James Town) ni Wilaya katika mji wa Accra, Ghana.


title: Charlize Theron

text: Charlize Theron (amezaliwa tar. 7 Agosti 1975) ni mwigizaji wa filamu na mwanamitindo wa zamani wa Kiafrika Kusini-Kimarekani. Huenda akawa anafahamika kwa jina la Stella Bridger kutoka katika filamu ya The Italian Job, Aileen Wuornos kutoka katika filamu ya Monster, ambayo ilimwezesha kujipatia Tuzo ya Academy.


title: Charlize Theron

text: Theron alizaliwa mjini Benoni, Gauteng, Afrika Kusini. Babake ni Charles Theron, alikuwa mmiliki wa Kampuni ya Ujenzi yenye asili kamili ya Ufaransa. Mama yake, Gerda, mwenye asili ya Kijerumani na akaja kushikiria madaraka baada ya kifo cha mumewe. Theron lugha yake ya kwanza ni Kiafrikaans. Pia ni mwongeaji wa Kiingereza fasaha na Xhosa.


title: Charlize Theron

text: Theron alikulia katika mazingira ya kuwa mtoto pekee wa famili hiyo iliyokuwa ikiishi shamba karibu kidogo na mji wa Johannesburg katika kitongoji cha Benoni. Akiwa na umri wa miaka kumi na tatu, Theron alipelekwa kwenda kusoma katika shule ya bweni (National School Of The Arts) ya mjini Johannesburg.


title: Charlize Theron

text: Akiwa na umri wa miaka kumi na tano, Theron alishuhudia kifo cha baba yake, kilichosababishwa na pombe, yani mamake alimtwanga risasi mumewe kwa bahati mbaya pale alipotaka kujaribu kujilinda mwenyewe dhidi ya mashambulizi aliyokuwa akiyatoa mumwe. Hakuna hukumu yoyote iliyopitishwa juu ya hilo na badala yake mama wa Theron akaachiwa huru.


title: Kitamil

text: Kitamili ni lugha ya Uhindi inayojadiliwa hasa kwenye jimbo la Tamil Nadu pamoja na kaskazini ya Sri Lanka. Ni kati ya lugha kubwa za dunia yenye wasemaji zaidi ya milioni 70.


title: Kitamil

text: Kitamili huhesabiwa kati ya lugha za Kidravidi ambazo ni lugha asilia za Uhindi.


title: Kitamil

text: Kitamili imeandikwa tangu zaidi ya miaka 2000. Mfano ya kale ni ni mwandiko kwenye miamba ya mwaka 254 KK. Ni lugha ya pekee yenye umri mkubwa kama huu inayoendelea kutumiwa mfululizo hadi leo.


title: Friedrich Nietzsche

text: Friedrich Wilhelm Nietzsche (tamka: "nits-she"; 15 Oktoba 1844 - 25 Agosti 1900) alikuwa mwandishi na mwanafalsafa kutoka Ujerumani.


title: Friedrich Nietzsche

text: Alikuwa mtoto wa mchungaji wa Kiluteri akaendelea kusoma lugha za kale za Kilatini na Kigiriki akawa profesa wa lugha za kale kenye chuo kikuu cha Basel. 1879 alipaswa kujiuzulu kutokana na matataizo ya kiafya na tangu 1889 alionyesha dalili za ugonjwa wa akili akaendelea kutunzwa na mama na dadake hadi kifo chake 1900.


title: Friedrich Nietzsche

text: Nietzsche amejulikana kama mwanafalsafa aliyepinga mawazo ya wakati wake na hasa Ukristo. Huhesabiwa kati ya wapizani wa dini kwa ujumla. Akiwa kijana aliathiriwa na mwanafalsafa Schopenhauer pamoja na muziki ya Richard Wagner.


title: Friedrich Nietzsche

text: Alipenda sentensi fupi-fupi na sehemu ya kazi zake ni mkusanyiko wa sentensi hizo.


title: Friedrich Nietzsche

text: Alitangaza kifo cha Mungu aliyemwona kama dhana ya kibinadamu tu iliyopitishwa na wakati akitabiri ya kwamba kumwaga Mungu kutaleta mvurugu mwingi kwa utamaduni. Badala yake alitangaza kuja kwa "mwanadamu wa juu".


title: Friedrich Nietzsche

text: Kati ya vitabu vyake ni:


title: Sophokles

text: Sofokles (pia: Sophokles; Kigiriki Σοφοκλῆς alizaliwa mnamo 496 KK, alikufa 406 KK) alikuwa mshairi na mwandishi wa Ugiriki ya Kale anayekumbukwa pamoja na Aeschylos and Euripides kama mmoja wa watungaji wakuu watatu wa michezo tanzia wa ustaarabu huu wa Kigiriki. Alitunga michezo zaidi ya 120 na 7 imehifadhiwa hadi leo mengine inajulikana kwa jina au kisehemu tu.


title: Sophokles

text: Alikuwa raia wa mji wa Athens na kwa muda wa miaka 50 alikuwa mwandishi aliyeshinda mashindano ya shairi na tamthiliya mengi yaliyofanywa kila mwaka.


title: Sophokles

text: Sofokles aliendeleza mchezo tania uliokuwa hadi yake na waigizaji wawili tu pamoja na kwaya kwa kumwongeza mwigizaji wa tatu. Kwa nia hiyo aliwapa waigizaji nafasi kushinda kwaya.


title: Sophokles

text: Pamoja na uandishi michezo na maigizo alishiriki pia katika maisha ya kisiasa ya mji wake. Katika muundow a demokrasia ya Athens alishiriki katika vyeo vya muda kama kuchaguliwa kuwa kiongozi wa jeshi, kuhani wa hekalu, mtunza hazina wa dola na mengine.


title: Sophokles

text: Kati ya maigizo yaliyohifadhiwa ni


title: The Rolling Stones

text:
The Rolling Stones ni bendi ya muziki aina ya rock and roll kutoka Uingereza iliyoanzishwa mwaka 1962. Iliundwa na
Mick Jagger (mwimbaji), Keith Richards (gitaa), Brian Jones (gitaa), Bill Wyman (besi) na Charlie Watts (ngoma).


title: The Rolling Stones

text: Mwanzoni walijaribu kuiga blues na rock and roll ya Marekani kwa mfano wanamuziki kama Chuck Berry na Muddy Waters lakini baadaye waliendelea kuunda staili yao.


title: The Rolling Stones

text: Walipendwa sana na vijana duniani wakishindana na kundi la The Beatles.


title: The Rolling Stones

text: Walifaulu mara ya kwanza 1965 kwa wimbo "The Last Time" na "(I Can't Get No) Satisfaction". Yaliyofuata ni pamoja na "Paint It Black", "Sympathy for the Devil" na "Jumpin' Jack Flash" (1968).


title: The Rolling Stones

text: Brian Jones aliondoka katika kundi 1969 akifuatwa na Mick Taylor aliyeshiriki katika nyimbo kama "Brown Sugar", "Tumbling Dice" na "Angie" akaondoka 1974. Baadaye Ron Wood alijiunga na kundi.


title: The Rolling Stones

text: Hata kama wamezeeka pamoja Rolling Stones wameendelea kucheza hadi leo.


title: Alexander von Humboldt

text: Friedrich Wilhelm Heinrich Alexander Freiherr von Humboldt (14 Septemba 1769 – 6 Mei 1859) alikuwa mpelelezi na mwanasayansi kutoka Prussia katika Ujerumani.


title: Alexander von Humboldt

text: Alexander alifanya utafiti muhimu katika jiografia na biolojia.


title: Alexander von Humboldt

text: Humboldt alizaliwa mjini Berlin.


title: Alexander von Humboldt

text: Baba yake Alexander Georg von Humboldt alikuwa mwanajeshi wa Prussia.


title: Alexander von Humboldt

text: Kaka yake alikuwa waziri wa elimu wa Prussia na mtaalamu wa lugha.


title: Alexander von Humboldt

text: Akiwa mtoto Alexander alipenda kukusanya mimea, konokono na wadudu.


title: Alexander von Humboldt

text: Kati ya miaka 1799 na 1804 Humboldt alisafiri katika Amerika ya Kusini akiwa mwanasayansi wa kwanza kuandika juu ya safari yake katika maeneo haya. Alitambua tayari ya kwamba Amerika Kusini na Afrika ziliwahi kuwa bara moja kutokana na aina za mimea na wanyama zilizofanana pande zote mbili.


title: Alexander von Humboldt

text: Baadaye aliongeza safari ya kutembelea Asia ya Kati na sehemu kubwa ya muda wake aliutumia kuandika taarifa ya safari hizi na kufanya tathmini ya yale aliyoyaona na kuyakuta.


title: Alexander von Humboldt

text: Alijaribu kukusanya ujuzi wote wa sayansi wa wakati wake katika "Kosmos" iliyokuwa aina ya kamusi elezo yenye vitabu vitano.


title: Errol Flynn

text: Errol Leslie Thomson Flynn (20 Juni 1909 - 14 Oktoba 1959) alikuwa mwigizaji filamu maarufu wa Kimarekani.


title: Zola D

text: David Michael Mlope au Zola D (amezaliwa tarehe 21 Januari 1980) ni mwimbaji wa muziki wa hip hop laini kutoka nchini Tanzania. Huenda akawa anafahamika zaidi kwa vibao vyake kadhaa vilivyoweza kutikisa jiji la Dar es Salaam kwa kipindi kirefu; vibao hivyo ni: "Jana sio Leo" na "Moto wa Tippa".


title: Nikolai Rimsky-Korsakov

text: Nikolai Andreyevich Rimsky-Korsakov (Kirusi:Николай Андреевич Римский-Корсаков, Nikolaj Andreevič Rimskij-Korsakov, pia Nikolay, Nicolai, na Rimsky-Korsakoff (18 Machi 1844 - 21 Juni 1908) alikuwa mtunzi wa Opera kutoka nchini Urusi. Alikuwa mtunzi maarufu wa kipindi cha Romantic na ana athari kubwa za watunzi wengine wa Opera. Huyu pia ni mmoja kati wa watunzi watano mashuhuri wa Kirusi.


title: Sukari

text: Sukari (kutoka Kar. سكر "sukkar" iliyotoka kwenye Sanskrit "sharkara") ni dutu tamu inayoungwa katika chakula na vinywaji kwa kusudi la kuzinogesha.


title: Sukari

text: Sukari ya chakula inapatikana kwa umbo la fuwele zenye rangi nyeupe na aina za kahawia mbalimbali kutegemeana na kiwango cha kusafishwa wakati wa kuitengeneza. Sukari inayopatikana madukani imetengenezwa kutoka kwa miwa au bitiruti ya sukari.


title: Sukari

text: Watu hutia sukari katika vyakula na vinywaji vingi.


title: Sukari

text: Sukari hupokelewa haraka na mwili ni chanzo muhimu cha nishati. Wakati huohuo matumizi ya sukari nyingi huleta hatari ya ugojwa wa kisukari na ugonjwa huo umeenea duniani tangu kupatikana kwa sukari kwa bei nafuu kutoka viwanda vikubwa. Hatari nyingine inayotokana na kula sukari nyingi ni kuoza kwa meno.


title: Sukari

text: Kikemia sukari ni aina ya kabohidrati yaani wanga. Tukila wanga (kwa mfano ugali, viazi, mkate) mwili wetu huvunja molekyuli za wanga kuwa molekyuli ndogo zaidi za sukari. Hii ni sababu ya kwamba tunapenda sukari sana kwa sababu sukari ni yale mwili wetu unayotafuta na kula sukari inapunguza kazi ya mwili ya kuvunja kabohidrati kuwa sukari mwilini.


title: Sukari

text: Aina zote za sukari ni sehemu ya dutu zinazoitwa kabohidrati. Wanakemia hujua aina mbalimbali za sukari. Sukari tunayotumia kama chakula huitwa sukrosi na fomula yake ni CHO. Kuna pia sukari ndani ya matunda ambayo ni tofauti kikemia huitwa fruktosi (CHO) inayosababisha utamu wa matunda.


title: Sukari

text: Sukari jinsi inavyopatikana dukani huvunjwa tena mwilini. Kemia hutofautisha sukari aina za monosakaridi na disakaridi. Disakaridi ni molyekuli kubwa zaidi inayounganisha monosakaridi mbili. Monosakaridi ni sukari ya kimsingi inayoingia kwenye damu mara moja kwa mfano fruktosi. Hii ni sababu ya kwamba wanamichezo hula vidonge vya fruktosi au deksitrosi wakihitaji kuongeza nguvu haraka.


title: Sukari

text: Kabla ya kupatikana kwa sukari watu walitumia matunda na hasa asali kwa kutia utamu kwenye vyakula vyao. Miwa ililimwa katika Asia ya kusini tangu miaka mielfu na maji matamu ya miwa ilitumiwa mahali pengi.


title: Sukari

text: Wahindi walikuwa watu wa kwanza wanaojulikana kuwa walifauli kuondoa fuwele za sukari kwenye maji ya miwa tangu mwanmo mwaka 350 KK. Kupatikana kwa sukari ya fuwele kulirahisisha biashara yake kwa sababu sukari katika umbo kavu haiozi na inawezekana kuibeba safarini.


title: Sukari

text: Kutoka Uhindi sukari ilienea. Ilitengenezwa pia katika China na Mashariki ya Kati. Watu wa Mediteranea kama Waroma wa Kale walijua sukari kama dawa ghali sana iliyoigizwa kutoka Uhindi kwa njia ya meli.


title: Sukari

text: Kilimo cha miwa pamoja na kutengenezwa kwa sukari kilizidi kuenea katika ustaarabu wa Uislamu hadi Afrika ya Kaskazini.


title: Sukari

text: Watu wa Ulaya walipaswa kununua sukari kutoka kwa Waarabu hadi manmo mwaka 1500 kwa sababu hali ya hewa ya Ualya hairuhusu kilimo cha miwa. Uenezaji wa milki za Ulaya katika nchi tropiki za Amerika ya Kati tangu Kolumbus uliwapa nafasi ya kuanzisha kilimo cha miwa. Wahispania walianzisha mashamba ya miwa huko Kuba mwaka 1523, Wareno walifuata Brazil mwaka 1532.


title: Sukari

text:
Kwa njia hii hamu ya sukari ilikuwa sababu muhimu ya uenezaji wa ukoloni pamoja na biashara ya watumwa.
Hata kama koloni za Hispania, Ureno, Uingereza, Uholanzi, Ufaransa na Denmark zilitengeneza sukari bado ilikuwa ghali kwa watu wa kawaida katika nchi baridi hasa katika nchi zisizokuwa na koloni.
Katika karne ya 18 wanakemia Wajerumani walianza kugundua sukari ndani ya mimea ya nyumbani. Andreas Sigismund Marggraf alitambua sukrosi sawasawa na sukari ya miwa katika mimea mbalimbali ya kienyeji. Mwanafunzi wake Franz Carl Achard aliendelea kufanya majaribio akagundua nafasi kuwba ya bitiruti iliyolimwa kama chakula cha wanyama. Mwaka 1802 aliuza sukari ya kwanza kutoka bitiruti. Kwa kuteua mimea yenye sukari nyingi zaidi alizalisha aina mpya ya bitiruti ya sukari yenye kiwango cha asilimia 16-18 za sukari katika maji yake. Kiwango hiki ni kidogo kulingana na miwa lakini kimetosha kwa utengezeaji wa sukari kwa wingi.


title: Sukari

text: Kwa njia hii nchi za kaskazini zisizokuwa na koloni zilipata chanzo cha sukari kwa bei nafuu. Leo hii takriban 1/4 ya sukari yote duniani hutengenezwa kwa njia ya bitiruti. Kiwango kiliwahi kuwa kikubwa katika miaka ya 1960 lakini imepungua tena kutokana na mabadiliko ya bei.


title: Pasta

text: Pasta ni neno lenye asili ya Kiitalia kinachojumlisha chakula cha tambi kilichotengenzewa kwa kutumia unga wa nafaka (hasa ngano) na maji.


title: Pasta

text: Aina ya pasta inayofahamika zaidi ni spaghetti. Lakini kuna aina nyingi za pasta.


title: Pasta

text: Chanzo cha pasta hufanana kiasi na ugali yaani unga (wanga) unakorogwa na maji isipokuwa maji ni baridi. Kinyunga kinachotokea ni imara sana hukatwa kwa vipande vidogo venye maumbo mbalimbali na kupikwa kama vipande vya pekee. Kama pasta imekauka inatunzwa kwa muda mrefu hauozi na inapikwa haraka. Madukani inauzwa kama pasta kavu.


title: Pasta

text: Kuna namna nyingi za kubadilisha kinyungo asilia kwa kuongeza mayai, mafuta, jibini na vingine ndani yake.


title: Pasta

text: Utamu wa chakula cha pasta unakuja pamoja na mchuzi au supu zake.


title: Pasta

text: Chanzo cha pasta iko katika Italia lakini zimeenea kote duniani. Ila tu hadi leo Italia ni nchi yenye aina nyingi za pasta hizi. Tambi za kufanana lakini kwa namna tofauti zinatoka katika Asia ya Mashariki.


title: Pasta

text: Zinazojulikana kimataifa ni kwa mfano:


title: Wanga

text: Wanga ni dutu ogania inayojengwa ndani ya seli za mimea.


title: Wanga

text: Kwa matumizi ya kibinadamu ni sehemu muhimu ya chakula katika vyakula kama ugali, ndizi, viazi, pasta na mkate.


title: Wanga

text: Kikemia wanga ni kabohidrati aina ya polisakaridi yenye fomula (CHO). Inajengwa kwa molekuli ndogo zaidi za glukosi.


title: Wanga

text: Mimea hujenga molekyuli za wanga kama njia ya kutunza akiba ya nishati. Inaonekana kwa hadubini kama punje ndogo ndani ya seli.


title: Wanga

text: Nje ya matumizi kama chakula wanga imetumiwa pia tangu karne nyingi kama gundi. Ikipashwa moto inapokea maji mengi na muundo wake wa punje-punje hupasuka. Baada ya kukauka huwa imara. Kwa njia hiyo ni muhimu katika utengenezaji wa karatasi hasa.


title: Asteroidi

text:
Asteroidi (kutoka Kigiriki ἀστήρ "aster = nyota" na είδες "-eides= ya kufanana") ni kiolwa cha angani kinachozunguka jua jinsi inavyofanya sayari. Ni ndogo kuliko sayari kibete lakini kubwa kushinda kimondo. Mara nyingi huitwa pia "planetoidi" kwa sababu tabia zao zinalingana katika mengi na sayari.
Istilahi ya asteroidi ilianzishwa na William Herschel mnamo mwaka 1802 kutokana na neno la Kigiriki ἀστεροειδής "astero-eides" inayomaanisha "ya kuonekana kama nyota". Tangu siku zake neno hili lilitumiwa kutaja violwa vidogo kwenye anga la nje vinavyoakisia nuru ya kutosha ili kuonekana kwenye darubini. Kutokana na maendeleo ya teknolojia idadi ya magimba yanayoweza kuangaliwa iliongezeka.


title: Asteroidi

text: Asteroidi zinazovumbuliwa na wanaastronomia hupokea jina linaloweza kupendekezwa na mvumbuzi wake pamoja na namba mbele ya jina hili. Asteroidi ya kwanza iliyogunduliwa ilikuwa Ceres. Namba zinatolewa mfululizo na zinaonyesha nafasi yake katika historia ya uvumbuzi wa asteroidi. Leo hii takriban lakhi 2.5 zimepewa majina ya aina hii kati ya lakhi saba na nusu zinazojulikana.


title: Asteroidi

text: Ukubwa wa asteroidi ni kati ya kipenyo cha kilomita 1,000 hadi mita kadhaa. Hakuna tofauti ya kimsingi kati ya asteroidi na kimondo isipokuwa ukubwa na mpaka kati yao unachorwa na watazamaji wa kibinadamu. Ufafanuzi wa mpaka huu haukusanifishwa bado; ukubwa wa takribani mita 10 ulipendekezwa kuwa kipimo cha kutofautisha kimondo (kipenyo chini ya mita 10) na asteroidi (juu ya mita 10).


title: Asteroidi

text: Tangu mwaka 2006 umoja wa kimataifa wa wanaastronomia umeamua kutofautisha kati ya asteroidi na sayari kibete. Sayari kibete ni gimba mango kubwa lenye masi ya kutosha kufikia umbo la tufe. Kutokana na mapatano haya violwa vilivyohesabiwa kama asteroidi kubwa kama Ceres siku hizi huitwa sayari kibete. Hakuna ufafanuzi rasmi wa kimondo (meteoridi) bado.


title: Asteroidi

text: Katika mfumo wa jua letu kuna angalau asteroidi 338,000 zilizotambuliwa hadi leo na wanaastronomia. Nyingi zinazunguka katika ukanda wa asteroidi kati ya njia za Mirihi (Mars) na Mshtarii (Jupiter). Wataalamu hutofautiana kati yao kama hizi ni ama mabaki ya sayari iliyopasuliwa baada ya kugongana na magimba mengine au vipande vya visayari ambavyo havikuendelea kukua.


title: Asteroidi

text: Katika historia ya dunia asterodi zimewahi kugonga dunia yetu mara kadhaa. Kama asteroidi inaelekea karibu na obiti ya dunia inaitwa kiolwa cha kukaribia dunia. Katika historia ya dunia migongano ilikuwa na athira kubwa na kusababisha mara kadhaa vifo vya spishi nyingi. Kutoweka kwa dinosauri inaaminiwa lilisababishwa na asteroidi kubwa iliyogonga uso wa dunia katika eneo la Yucatan huko Meksiko.


title: Asteroidi

text: Katika historia ya kisasa tukio la Tunguska kwenye mwaka 1908 nchini Urusi lilitazamiwa kama pigo la kimondo kikubwa au asteroidi ndogo. Tangu 2014 siku ya asteroidi ilianza kukumbukwa duniani kwenye tarehe ya Juni 30 ambayo ni tarehe ya tukio la Tunguska kwa shabaha ya kuunda ufahamu wa changamoto ya kujiandaa.


title: Asteroidi

text: Katika miaka iliyopita taasisi za usafiri wa anga la nje kama NASA na ESA zimeanza utafiti wa undani kuhusu hatari hiyo na kupanga majaribio jinsi gani kulenga asteroidi mbali na dunia.


title: Tambi

text: Tambi ni chakula kinachotengenezwa kutoka kwa kinyunga cha unga na maji kuwa kama milia membamba inayopikwa katika maji au supu. Ni chakula muhimu katika nchi nyingi hasa Italia, China, Japani na Korea. Siku hizi zimeenea kote duniani. Aina zinazoliwa sana kimataifa ni pasta zenye asili ya Italia hasa spaghetti.


title: Tambi

text: Tambi zinaweza kutengenezwa jikoni na kupikwa zikiwa bichi. Lakini kwa kawaida huandaliwa kiwandani na kuuzwa ilhali zimekauka. Tambi kavu haziozi zinaweza kutunzwa kwa muda mrefu na zinapikwa haraka kwa muda wa dakika 8-15. Wachina waligundua njia za kutengeneza tambi zinazopikwa katika muda wa dakika 3 pekee.


title: Tambi

text: Aina nyingi za tambi hutengenezwa kwa kutumia unga wa nafaka kama vile ngano au mchele. Kuna pia aina zinazotumia wanga ya maharagwe, soya au viazi.


title: Tambi

text: Tambi za kale kabisa zinazojulikana zimekutwa na wanaakiolojia nchini China kando la Mto Njano. Zina umri wa miaka 4,000 na zilitengenezwa kwa unga ya mtama.


title: Tambi

text: Kuna aina nyingi sana za tambi zinazotofautiana kwa umbo, rangi na ladha. Tabia hizi zinategemea na aina ya unga ambayo ni msingi wa tambi lakini pia na nyongeza kama vile mayai, mafuta, jibini na mengine ndani yake.


title: Tambi

text: Aina za kimsingi ni pamoja


title: Tambi

text: Kuna njia mbalimbali za upishi kwa mfano


title: Mto Njano

text: Mto Njano (Kichina Huang He) ni mto mkubwa wa China ya Kaskazini, mto mkubwa wa pili wa China yote na mto mrefu wa nane duniani. Jina limetokana na rangi ya matope ya ardhi unamopita.


title: Mto Njano

text: Mwendo wake una urefu wa kilomita mnamo 5,000 (viwango mbalimbali hutajwa kati ya kilomita 4,845 hadi 5,464) kuanzia nyanda za juu za Tibet hadi delta yake kwenye Ghuba ya Bohai ambayo ni sehemu ya Bahari ya Mashariki ya China.


title: Mto Njano

text: Mto Njano umeitwa mara nyingi mto mama wa China na chanzo cha ustaarabu wa Kichina.


title: Mwanaanga

text: Mwanaanga ni mtu anayerushwa katika anga ya nje lililo nje ya angahewa ya dunia. Majina mengine yaliyokuwa kawaida ni "kosmonavti" (Kirusi космонавт) kwa wanaanga Warusi na "astronauti" (Kiing. astronaut) wa wanaanga kutoka Marekani. Wachina wametumia neno "taikonauti".


title: Mwanaanga

text: Mwanaanga wa kwanza katika historia ya binadamu alikuwa Mrusi Yuri Gagarin kutoka Umoja wa Kisovyeti aliyerushwa tarehe 12 Aprili 1961 kwa chombo cha angani Vostok akizunguka dunia lote mara moja katika muda wa dakika 108.


title: Mwanaanga

text: Alifuatwa 5 Mei 1961 na Alan Shepard kutoka Marekani aliyetumia chombo cha angani cha Mercury .


title: Mwanaanga

text: Mwanamke wa kwanza angani alikuwa Mrusi Valentina Tereshkova mwaka 1963.


title: Mwanaanga

text: Wanaanga wa kwanza waliofika kwenye uso wa mwezi walikuwa Wamarekani Neil Armstrong na Buzz Aldrin tar. 20 Julai 1969.


title: Mwanaanga

text: Hadi machi 2008 jumla ya watu 477 kutoka nchi 39 walifika kwenye kimo cha kilomita 100 juu ya uso wa dunia ambacho ni kimo ambako anga la nje linaanza kulingana na maelezo ya Shirikisho la Kimataifa kwa Usafiri wa Angani (Fédération Aéronautique Internationale (FAI)).


title: Mwanaanga

text: Kati ya hawa ni 24 waliofika mbali zaidi kuliko kilomita 2,000 juu ya uso wa dunia hadi njia ya mwezi kwenye anga.


title: Mwanaanga

text: Mwanaanga aliyekaa muda mrefu angani alkuwa Mrusi Sergei Krikalyov aliyefika angani mara sita akakaa jumla ya siku 803, masaa 9 na dakika 39 kwenye anga la nje.


title: Alan Shepard

text: Alan Bartlett Shepard, Jr. (18 Novemba 1923 – 21 Julai 1998) alikuwa mtu wa pili aliyefika kwenye anga-nje akiwa mwanaanga wa kwanza wa Marekani baada ya Mrusi Yuri Gagarin.


title: Alan Shepard

text: Alijiunga na wanamaji wa jeshi la Marekani akawa rubani na 1959 aliteuliwa kwa mradi wa kuandaa safari kwenda anga-nje. Wakati ule MArekani ilishindana na Umoja wa Kisovieti katika upelelezi wa anga -nje na Marekani ilitarajia kumpeleka mtu wa kwanza angani. Lakini matatizo ya kifundi yalichelewesha safari na Yuri Gagarin aliwatangulia 12 Aprili 1961.


title: Alan Shepard

text: Tarehe 5 Mei 1961 Shepard alirushwa kwa chombo cha Mercury akafikia kimo cha kilomita 187 juu ya uso wa dunia akarudi baada ya dakika 15 na sekunde 22.


title: Alan Shepard

text: Mwaka 1969 aliingizwa katika mradi wa Apollo iliyoandaa safari za kufika mwezini. Alikuwa kiongozi wa safari ya Apollo 14 tar. 31 Januari hadi 9 Februari 1971.


title: Alan Shepard

text: Alibeba kifaa cha golf pamoja na mipira yake akafaulu kupiga mpira wa golf kwenye uso wa mwezi.


title: Valentina Tereshkova

text: Valentina Vladimirovna Tereshkova (Kirusi Валентина Владимировна Терешкова) (* 6 Machi 1937) alikuwa mwanaanga kutoka Umoja wa Kisovieti na mwanamke wa kwanza aliyefika kwenye anga-nje.


title: Valentina Tereshkova

text: Alikuwa mtoto wa mkulima aliyeendelea kusoma uhandisi akafaulu kupita mtihani kwa shule ya wanaanga mwaka 1962.


title: Valentina Tereshkova

text: Tar. 16 Juni 1963 alirushwa kwa chombo cha angani Vostok 6 akazunguka dunia mara 49 akarudi duniani 19 Juni.


title: Bonn

text: Bonn (jina rasmi: Bundesstadt Bonn "mji wa shirikisho la jamhuri Bonn") ni mjii nchini Ujerumani katika jimbo la Rhine Kaskazini-Westfalia (Nordrhein-Westfalen) kando la mto Rhein karibu na Cologne. Kuna wakazi 314,000 kwenye eneo la 141 km².


title: Bonn

text: Bonn imejulikana kimataifa kwa sababu ilikuwa mji mkuu wa Shirikisho la Jamhuri ya Ujerumani kati ya 1949 na 1990 na makao makuu ya serikali hadi 1999. Bunge pamoja na wizara zote zilikuwepo Bonn.


title: Bonn

text: Baada ya maungano ya Ujerumani cheo cha mji mkuu kilipelekwa Berlin na ofisi za serikali zilifuata. Hadi leo idara za wizara kadhaa bado ziko Bonn.


title: Bonn

text: Bonn iliteuliwa kuwa mji mkuu wa Ujerumani ya Magharibi mwaka 1949 ka sababu mji mkuu Berlin ilikuwa nje ya shirikisho la jamhuri ya Ujerumani ndani ya eneo la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani (Ujerumani ya Mashariki). Bonn ilikuwa mji mdogo mwenye historia ya kiutamaduni. Chaguo hili liliondoa mashindano kati ya miji mikubwa katika Ujerumani ya Magharibi juu ya makao ya serikali kuu.


title: Bonn

text: Kabla ya 1949 Bonn ilifahamika hasa kama mji mwenye umri mkubwa ulioundwa kama koloni na Waroma wa Kale. Wakati wa enzi za kati ilikuwa makao makuu ya maaskofu wa Cologne. Katika karne ya 19 ilipata chuo kikuu kilichokuwa maarufu Ujerumani.


title: Bonn

text: Mtungaji wa muziki Ludwig van Beethoven alizaliwa Bonn.


title: Bonn

text: Tangu uhamisho wa serikali na bunge ofisi kadhaa za Umoja wa Mataifa zilifunguliwa Bonn. Nyumba ya Wabunge imekuwa "UN-Campus Bonn" ikiwa na mradi wa United Nations Volunteers (UNV) pamoja na ofisi zinazoangalia mikataba mbalimbali ya UM kama vile Mkataba wa kimataifa juu ya kanuni za kutunza hali ya hewa, United Nations Convention to Combat Desertification (UNCCD)


title: Camille Saint-Saëns

text: Camille Saint-Saens (Kifaransa: Camille Saint-Saëns) (9 Oktoba 1835 - 16 Desemba 1921) alikuwa mtunzi wa Opera na mpiga kinanda mashuhuri kutoka nchini Ufaransa. Alikuwa moja kati watunzi wakubwa wa Opera wa kipindi cha Romantic. Alitunga nyimbo nyingi sana zenye mandhari tofauti na kukubalika katika jamii ya watu wa Ufaransa.


title: Franz Schubert

text: Franz (Peter) Schubert (alizaliwa mjini Vienna, 31 Januari 1797 na kufariki Vienna 19 Novemba 1828) alikuwa mtunzi wa Opera wa Kiaustria. Ingawa alifariki dunia akiwa na umri wa maiaka 31 lakini alitunga zaidi ya nyimbo elfu moja.


title: Franz Schubert

text: Na inaamika kwamba kazi zake ni miongoni mwa kazi bora ziliwahi kutungwa. Alitunga ala nzuri zenye kupendeza. Kulikuwa na watunzi wengi wakubwa waliowahi kuishi mjini Vienna: Haydn, Mozart na Beethoven, lakini Schubert ni yeye peke yake aliyezaliwa mjini Vienna. Schubert alikuwa ndiyo mtunzi mkubwa wa mwisho wa muziki wa klasiki na Romantic music.


title: David Ben Gurion

text: David Ben Gurion (Kiebrania דוד בן גוריון; * 16 Oktoba 1886; † 1 Desemba 1973) alikuwa waziri mkuu wa kwanza wa dola la Israeli.


title: David Ben Gurion

text: Alizaliwa kwa jina la David Grün kwenye sehemu ya Poland iliyokuwa chini ya Milki ya Urusi katika familia ya Wayahudi waliojiunga na harakati ya Usioni. Mwenyewe alikuwa mfuasi wa Usioni na Usoshalisti.


title: David Ben Gurion

text: Mwaka 1906 alihamia Palestina (wakati ule chini ya milki ya Osmani) baada ya kusikitika ubaguzi dhidi ya Wayahudi katika Milki ya Urusi. Alikuwa mfanyakazi wa kilimo mwanzoni akaendelea kuwa mwandishi wa habari na kujenga shirika ya walinzi kwa vijiji vilivyoundwa na Wayahudi waliohamia Palestian wakati ule. 1912 alikwenda Istanbul akachukua digri ya sheria kwenye chuo kikuu. Wakati ule alianza kutumia jina la Kiebrania "Ben Gurion" (maana yake "mwanasimba").


title: David Ben Gurion

text: Aliendelea kuwa kiongozi wa harakati ya kisoshalisti ya Wayahudi wasoshalisti alijenga chama cha wafanyakazi Wayahudi cha Histradut na pia kundi la wanamigambo wa Hagana lililoendelea baadaye kuwa kiini cha jeshi la Israeli.


title: David Ben Gurion

text: Alikuwa kiongozi wa kisiasa na kijeshi wa Israeli katika vita ya kuanzisha nchi hii mwaka 1948/49 akatangaza uhuru wa Israel na kuwa kiongozi wa serikali ya kwanza.


title: David Ben Gurion

text: Aliendelea kama waziri mkuu hadi 1963 alipojiuzulu lakini alishiriki katika siasa hadi 1970.


title: David Ben Gurion

text: 1973 aliaga dunia kwenye kibbuz Tel Hashomer.


title: David Ben Gurion

text: Alihesabiwa kati ya watu muhimu 100 wa karne ya 20. Kiwanja cha ndege cha Tel Aviv imepewa jina lake kwa heshima.


title: Jacques Offenbach

text: Jacques Offenbach (20 Juni 1819 - 5 Oktoba 1880) alikuwa mtungaji wa muziki na mpiga kinanda kutoka nchi ya Ujerumani.


title: Richard Strauss

text: Richard Strauss (alizaliwa mjini Munich tar. 11 Juni 1864 na kufariki mjini Garmisch-Partenkirchen, Bavaria, 8 Septemba 1949) alikuwa mtunzi wa Opera na mwelekezi mashuhuri kutoka nchini Ujerumani. Huyu alipata bahati ya kuwa mashuhuri tangu yungali bwana mdogo na toni zake zilitumika katika mabendi mbalimbali katika Ulaya nzima.


title: Richard Strauss

text: Baada ya 1900 alitumia muda wake mwingi kwa kutunga opera. Moja kati ya opera zake zilizowahi kuwa maarufu ni "Der Rosenkavalier", aliitunga kunako mwaka wa 1910, na ilitamba saana.


title: Richard Strauss

text: Strauss alikuwa moja kati ya watunzi wakubwa wa mwisho kutunga muziki kwa mtindo wa Romantic. Alipenda sana muziki wa Wagner ambaye alipata athari kubwa za muziki wake, lakini pia alipenda na ule wa Mozart na kazi zake nyingi zaonyesha kuwa na ufaa mkubwa kama vile zilivyokuwa zile za muziki wa Mozart. Strauss alikuwa mwelekezi mzuri sana na mara nyingi aliekeza miziki yake mwenyewe.


title: Hugo Wolf

text: Hugo Wolf (13 Machi 1860 – 22 Februari 1903) alikuwa mtunzi wa Opera mashuhuri wa Kiaustria-Kislovenia. Nae huyu alikuwa moja kati ya watunzi mashuhuri wa kipindi cha Romantic.


title: Carl Maria von Weber

text: Carl Maria von Weber (alizaliwa mjini Eutin, Holstein, kunako tar. 18 Novemba 1786 na kufariki mjini London kunako tar. 5 Juni 1826) alikuwa mtunzi wa Opera muhimu na mashuhuri kutoka nchini Ujerumani. Bwana huyu alitunga opera nyingi tu, na tungo hizo ni kama vile Der Freischütz, Euryanthe na Oberon ambazo ndiyo maarufu. Aliandika ala za muziki wa ajili ya mabendi mbalimbali, na ala hizo zilitungika vizuri sana.


title: Jean Sibelius

text: Johan Julius Christian "Jean" / "Janne" Sibelius (8 Desemba 1865 - 20 Septemba 1957) alikuwa mtunzi wa Opera wa Kifinland wa baada ya kipindi cha Romantic na ni mmoja kati watunzi maarufu wa karne ya 19 na mwanzoni mwa karne ya 20.


title: Jimi Hendrix

text: Jimi Hendrix, amezaliwa kama James Marshall Hendrix (mnamo 27 Novemba 1942 - 18 Septemba 1970) alikuwa mpiga gitaa maarufu kutoka nchini Marekani. Hendrix hufikiriwa kama mwanamuziki wa kuigwa katika historia ya muziki wa rock and roll. Baada ya mafanikio yake nchini Uingereza, akaja kuwa almaarufu dunia nzima baada ya kutumbuiza katika sikukuu za muziki wa pop za Monterey kunako mwaka wa 1967.


title: The Italian Job

text: The Italian Job ni filamu ya mwaka 2003 yenye vituko-kupigana. Filamu iliongozwa na F. Gary Gray, na nyota wa filamu ni Jason Statham, Mark Wahlberg, Charlize Theron, Edward Norton na Donald Sutherland. Filamu inarejea jina sawa na ile filamu halisi ya awali iliyochezwa na nyota Michael Caine kunako miaka ya 1969.


title: The Italian Job

text: Filamu inaazia mjini Venice, Italia, tunakutana na kiongozi wa wanakikosi cha filamu hii Bw. John Bridger (Donald Sutherland) akiwa anampigia simu binti yake aitwae Stella (Charlize Theron) huku baba wa binti huyo akimweleza mwanae kwamba "hii ndiyo kazi yangu ya mwisho" (mazungumzo kupitia simu).


title: The Italian Job

text: John kisha akakutana mmoja kati ya wanamipango wenzi "mzee wa kazi" Charlie (Mark Wahlberg) ili kujadiliana kuhusu mipango ya kazi. John na Charlie ni washikaji sana, na wawili hao wanaheshimiana kwa kiasi kikubwa kabisa.


title: The Italian Job

text: Baada ya hapo Charlie akapanga mpango wa kuweza kuiba kijumbamshale chenye fito za dhahabu ndani yake. Kweli mpango ulifana. Baada ya mpango kukamilika, ikabidi wanakundi wote wakutane kivukoni ili kuweza kujua nini kitakacho endelea baada ya mpango kufanikiwa.


title: The Italian Job

text: Haya, mpango ulifaulu na sherehe zikaanza juu ya ushindi huo, lakini shangwe hizo hazikudumu kwa muda mrefu kwani mmoja kati ya wanakundi akawasaliti wenziwe (Steve) alikuwa na mpango wake binafsi, na hakupoteza muda kwa kuisubira dhahabu hiyo, akamwua Bridger, kisha akaondoka zake huku akiliacha kundi likiwa taabani. Kwa bahati nzuri waliponyeka, na wakaanza kupanga mpango mwingine wa kulipiza kisasi dhidi ya kitendo alicho kifanya Steve (Edward Norton).


title: Wakalenjin

text: Wakalenjin ni kundi la makabila magharibi mwa Kenya, hasa katika uliokuwa mkoa wa Bonde la Ufa, wanaoongea lugha za Kiniloti zilizo karibu. Wasemaji wa lugha hizo wako pia Tanzania na Uganda.


title: Wakalenjin

text: Kati ya vikundi hivi ni Elgeyo, Kipsigis, Marakwet, Wanandi, Sabaot, Terik na Tugen. Mababu wao walihamia Kenya kutoka Sudani karne nyingi zilizopita na wengine wanakadiria walifika tayari miaka 2,000. Wakati mwingine hata Wapokot wanahesabiwa kati ya Wakalenjin lakini kwa kawaida wanajitazama kama kundi la pekee hata kama lugha yao ni ya karibu.


title: Wakalenjin

text: Utamaduni wao unaonyesha dalili za mapokeo ya wafugaji lakini walio wengi ni wakulima.


title: Wakalenjin

text: Katika karne ya 20 makabila hayo yalianza kujenga umoja wao na kujielewa kama jumuiya moja. Waingereza waliwaita "makabila wenaosema Kinandi". Neno 'Kalenjin' linamaanisha "nakuambia" kwa lugha ya Kinandi: lilikuwa jina la programu ya redio iliyosikilizwa na watu wengi katika bonde la Ufa na kuwa jina la pamoja.


title: Wakalenjin

text: Leo takriban asilimia 12 za Wakenya huhesabiwa kati ya Wakalenjin.


title: Wakalenjin

text: Wakalenjin wamepata umaarufu kwa sababu wanamichezo wengi Wakenya waliofaulu kimataifa, hasa wakimbiaji, ni Wakalenjin, kama vile Paul Tergat na wengine wengi.


title: Wakalenjin

text: Rais wa pili wa Kenya Daniel Arap Moi alikuwa Mkalenjin.


title: Wakalenjin

text:
Kwandanyo ne mi barak kipsengwet,
Ingotililit kaineng'ung.
Ingonyo bounateng'ung.
Ingoyaak eng' ng'ony mageng'ung',
Ko u ye kiyaei eng' kipsengwet.
Konech rani amitwogikyok che bo ra.
Ak inyoiywech kaat lelutikyok,
ko u ye kinyochini kaat che lelwech.
Amemutech ole mi yomset,
ago soruech eng' ne ya.
Amu neng'ung' bounatet, ak kamuktaet, ak torornatet, agoi koigeny.
Amen.


title: Snorri Sturluson

text: Snorri Sturluson (Kiiceland "Snorri mwana wa Sturla", * 1178; † 22 Septemba 1241) alikuwa mshairi, mwandishi wa historia na kiongozi wa kisiasa nchini Iceland.


title: Snorri Sturluson

text: Anajulikana hasa kama mtungaji wa kitabu cha Edda kinachokusanya habari za utamaduni na dini ya Iceland ya kale kabla ya kufika kwa Ukristo pamoja na kanuni kwa kazi ya mshairi na mwimbaji wa shairi zinazosimulia historia ya taifa. Aliandika pia historia ya wafalme wa Norwei.


title: Snorri Sturluson

text: Mwenyewe alipokea mafunzo ya kuandika na kusoma, pia lugha ya Kilatini, elimu ya dini ya Kikristo na sheria ya Kiiceland. Wazazi walimkabidhi kwa chifu mkubwa aliyemlea kijana.


title: Snorri Sturluson

text: Alichaguliwa baadaye mara mbili kama msimamizi wa Althing iliyokuwa bunge la Iceland.


title: Georg Wilhelm Friedrich Hegel

text: Georg Wilhelm Friedrich Hegel (27 Agosti 1770 – 14 Novemba 1831) alikuwa mwanafalsafa wa Ujerumani aliyeathiri watu wengi katika karne ya 19 na karne ya 20.


title: Georg Wilhelm Friedrich Hegel

text: Kati ya wanafunzi wake walikuwa Bauer, Stirner na Marx pia Sartre na Küng walichukua mengi kutoka kwake. Wengine waliompinga kama Kierkegaard, Schopenhauer, Nietzsche, Heidegger na Schelling waliathiriwa naye pia.


title: Ming (nasaba)

text: Nasaba ya Ming ilitawala China kati ya 1368 na 1644.


title: Ming (nasaba)

text: Watawala wa Ming walichukua nafasi ya makaisari wenye asilia ya Mongolia wakafuatwa na nasaba yenye asili ya Manchuria.


title: Ming (nasaba)

text: Waming walijenga muundo wa serikali iliyodumu hadi mapinduzi ya 1911. Mamlaka yote yalikusanywa mkononi wa kaisari. Walihamisha mji mkuu kutoka Nanjing kwenda Beijing na kujenga Mji Haramu.


title: Ming (nasaba)

text: Wakazi wote waligawiwa katika vikundi vya wakulima, mafundi na wanajeshi na watoto walitakiwa kuendelea na kazi ya wazazi. Familia kumi walihesabiwa pamoja katika jumuiya ndogo iliyotakiwa kukusanya kodi kati yao. Wanajeshi walipewa mashamba wakatakiwa kujigharamia wenyewe.


title: Ming (nasaba)

text: Muundo huo uliongeza mapato ya serikali ukawezesha serikali kujenga jeshi kubwa na pia meli nyingi.


title: Ming (nasaba)

text: China ilikuwa kitovu cha biashara cha Asia lakini pia kimataifa kwa sababu Wahispania pamoja na Wareno walitumia fedha kutoka koloni zao mpya katika Amerika ya Kilatini kwa bidhaa za Kichina zilizobebwa hadi Ulaya. Kwa kurahisisha biashara hii Ureno ilipewa bandari ya Macau kama kituo cha biashara.


title: Ming (nasaba)

text: Hatua muhimu ilikuwa upanuzi wa kilimo kwa njia ya miradi ya kuongeza mashamba ya mpunga. Idadi ya watu katika China iliongezeka sana kufikia milioni 160 hadi 200.


title: Ming (nasaba)

text: Ming walijenga jeshi la kudumu la askari milioni moja wakatengeneza upya ukuta mkubwa wa China ulioleta usalama dhidi ya makabila wahamiaji wa kaskazini.


title: Ming (nasaba)

text: Kuanzia 1405 baharia mkuu Zheng He alianzisha safari za upelelezi kwenye Bahari ya China ya Kusini na Bahari Hindi hadi pwani za Afrika ya Mashariki. Zheng He alipewa kundi kubwa la meli na manowari lenye mabaharia makumi alfu. Alitembelea Mombasa na kuna uwezekano kuwa meli kadhaa za kikosi chake ziliingia katika Atlantiki labda hata kufika Amerika. Safari hizi zilisimamishwa kwa sababu ya gharama kubwa na pia kwa sababu China haikuwa na mipango ya kuanzisha koloni katika nchi za mbali. Tofauti na mataifa ya Ulaya zilizopanua duniani karne moja baadaye Wachina hawakuona vitu wala utajiri wa kuvutia katika sehemu za mbali kwa sababu walikuwa na vitu vingi wao wenyewe.


title: Ming (nasaba)

text: Mabadiliko ya uchumi yalileta upanuzi wa miji. Mapato makubwa ya fedha kutokana na biashara ya nje yalisababisha mfumko wa bei hasa kwa mazao ya kilimo. Pesa ilibaki mjini na wenye mashamba makubwa walijenga nyumba zao mjini badala ya kurudisha pesa mashambani. Hali ya maisha ya wakulima ilishuka vibaya hasa na kusababisha ghasia za wakulima za mara kwa mara.


title: Ming (nasaba)

text: Ghasia hizo ziliongezeka kukaribia mapinduzi na kuingia katika hali ya kuwa vita ya wenyewe kwa wenyewe katika majimbo kadhaa.


title: Ming (nasaba)

text: Mwishoni vita dhidi Manchuria pamoja na ghasia ya wakulima zilileta mwisho wa nasaba ya Ming.


title: Ming (nasaba)

text: Kaisari wa mwisho wa Ming Chongzhen Sizong alipinduliwa na wakulima chini ya kiongozi wao Li Zicheng aliyejitangaza kuwa kaisari mpya. Lakini alikosa uwezo wa kutawala hakuwa na uwezo wa kuzuia jeshi la Wamanjuria walioingia wakisaidiwa na maafisa wa jeshi jeshi la Ming katika kaskazini waliosikitika mapinduzi.


title: Ming (nasaba)

text: Wamanjuria waliteka Beijing na kuwa watawala wapya wa China hadi 1911.