title: Ugonjwa wa Cushing

text: Wakati wowote wa ambapo uchunguzi huu ni halisi, skani ya CT ya tezi ya adrena na MRI ya tezi ya pituitari hufanywa kuchunguza kuwepo na uvimbe au insidentaloma (ugunduzi wa dharura wa vidonda visivyo vya kudhuru) ya adreni au pituitari. Sintigrafia ya tezi ya adreni kwa skani ya ayodokolesteroli ni muhimu mara kwa mara. Mara chache sana, kuamua viwango vya kotisoli katika vena mbalimbali katika mwili kwa kupima vena kutumia katheta, ukielekea kwenye pituitari (uchunguzi wa uwazi katika mfupa mwambo)ni lazima.


title: Ugonjwa wa Cushing

text:
K - unene wa K katikati, pedi nene za K kizazi, udhaifu wa unyuzi wa K olajeni , K omedoni (chunusi)
U - Kotisoli isio na mkojo na ongezeko la glukosi
S - Stria, kinga iliyokandamizwa
H - Haipakotisoli, Shinikizo la damu, Haipaglaikemia, Kuwepo kwa nywele nyingi kupita kiasi kwenye mwili na uso
I - Iatrojeniki (Ongezeko la utoaji wa steroidi za bongo)
N - Noniatrojeniki (Neoplasmi)
G - Kutostahimili glukosi, Kudumaa kwa ukuaji


title: Ugonjwa wa Cushing

text: Visa vingi vya ugonjwa wa Cushing vinasababishwa na matibabu ya steroidi (iatrojeniki). Kwa hiyo, wagonjwa wengi hutibiwa kwa ufanisi kwa kupunguza taratibu (na hatimaye kuacha) madawa ambayo husababisha dalili.


title: Ugonjwa wa Cushing

text: Kama uvimbe wa adrena utatambuliwa unaweza kuondolewa kwa upasuaji. Uvimbe wa kotikotrofia wa pitituari unaotoa ACTH unapaswa kuondolewa baada ya utambuzi. Bila kutia maanani eneo la uvimbe, wagonjwa wengi watahitaji ubadili wa steroidi baada ya uppasuaji angalau kwa muda kwa sababu ukandamizaji wa muda mrefu wa ACTH ya pituitari na tishu ya kawaida ya adrena hauponi mara moja. Hakika, ikiwa adrena zote mbili zitaondolewa, kuleta haidrokotisoni au prinisolonibadala yake ni muhimu.


title: Ugonjwa wa Cushing

text: Kwa wale wagonjwa ambao hawafai au wasiotaka kufanyiwa upasuaji, madawa kadhaa yamepatikana kuzuia usanisi wa kotisoli (km ketokonazoli, metiraponi) lakini ni ya utendakazi mdogo.


title: Ugonjwa wa Cushing

text: Kuondolewa kwa adrena pasipo na uvimbe unaojulikana hutekelezwa mara kwa mara ili kuondosha utoaji wa kotisoli ya ziada. Wakati mwingine, hii huondoa majibu hasi kutoka kwa uvimbe wa pituitari uliokuwa umejificha hapo mbeleni, unaoanza kukua kwa haraka na kutoa viwango vikubwa mno vya ACTH, na hivyo kusababisha kiwango cha juu cha pigmenti, hasa kwenye ngozi. Hali hii ya kiafya inajulikana kama ugonjwa wa Nelson.


title: Ugonjwa wa Cushing

text: Ugonjwa wa Cushing wa iatrojeniki (unaosababishwa na matibabu kwa kutumia steroidi za bongo) ni aina ya kawaida kupita zote ya ugonjwa wa Cushing. Matukio ya uvimbe wa pituitari yanaweza kuwa mengi, kama vile kwa mtu mmoja kati ya watano, lakini sehemu ndogo tu ndio tenda-kazi na huzalisha homoni nyingi zaidi.


title: Ugonjwa wa Cushing

text: Watu wazima wenye ugonjwa huo pia wanaweza kuwa na dalili ya kuongeza uzito kuzidi kiasi, ukuaji wa nywele kupita kiasi kwa wanawake, shinikizo la damu, na matatizo ya ngozi. Aidha, wanaweza kuonyesha:


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Katika tiba, thrombosi ya kina cha mshipa (ambayo pia inajulikana kama thrombosi-kina cha mshipa au mviliondani wa vena na kwa kawaida hufupishwa kama DVT-kwa lugha ya Kiingereza) ni uundaji wa donge la damu ("mvilio wa damu") katika mshipa wa ndani. Hii ni aina ya uvimbe unaotokana na mvilio (kuvimba kwa mshipa na uundaji wa damu iliyoganda).


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Thrombosi ya kina cha mshipa kwa kawaida huathiri mishipa ya mguu (kama vile mshipa wa fupa la paja au vena ya poplitili) au mishipa ya kina cha fupanyonga. Mara kwa mara mishipa ya mkono huathiriwa (ikitokea ghafla, hali hii hujulikana kama ugonjwa wa Paget-Schrötter). DVT inaweza kutokea bila dalili, lakini katika matukio mengi, viungo vilivyoathiriwa huwa ni uchungu, huvimba, huwa nyekundu, zenye joto na mishipa ya juu juu na wakati mwingine hujaa damu. Matatizo makubwa zaidi ya DVT ni kuwa damu iliyoganda inaweza kutoka mahali pake na kusafiri hadi kwenye mapafu, hali inayojulikana kama uzibaji wa ateri ya mapafu (PE). DVT uhitaji matibabu ya dharura. Wakati inapotokea katika viungo vya upande wa chini wa mwili, kuna uwezekano wa 3% wa PE kumuua mgonjwa. Tatizo la DVT likiendelea kwa muda huleta hali ya baada ya thrombosi, ambayo inaweza kujitokeza kama uvimbegiligili, maumivu au usumbufu na matatizo ya ngozi.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Kulingana na triadi ya Virchow, thrombosi ya vena hutokea kwa njia tatu: kupunguka kwa kiwango cha mtiririko wa damu, uharibifu wa ukuta wa mshipa wa damu na kuongezeka kwa mwelekeo wa kuganda kwa damu (ugandajiwa kupita kiasi wa damu). Hali kadhaa za kiafya zinaweza kusababisha DVT, kama vile mgadamizo wa vena, kiwewe cha mwili, kansa, maambukizi, baadhi ya magonjwa ya kuvimba na hali maalum kama vile kiharusi, kusita kwa moyo au ugonjwa wa nefrosi. Kuna mambo kadhaa yanayoweza kuongeza uwezekano wa mtu kupata DVT, ikiwa ni pamoja na upasuaji, kulazwa hospitalini, kusimamishwa (kwa mfano wakati maganda ya mfupa yanapotumika, au kusafiri kwa ndege kwa masaa mengi, kunakosababisha dalili za ugonjwa wa daraja la gharama ya chini), kuvuta sigara, unene wa kupindukia, umri, madawa fulani (kama vile estrojini au erythropoietini) na mielekeo ya asili ya kuganda kwa damu inayojulikana kama ugonjwa wa kuvilia (kwa mfano, kwa waenezaji wa kipengele V Leiden). Wanawake wana hatari zaidi wakati wa ujauzito na katika kipindi cha baada ya kuzaa.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Uchunguzi maarufu zaidi katika utambuzi wa DVT ni upimaji damu unaoitwa D-dimers na picha za tiba za dopla za vena zilizoathiriwa. Wakati mwingine, upimaji zaidi unahitajika ili kupata chanzo cha DVT. Katika hali fulani, jitihada zinaweza kufanywa ili kuvunja damu iliyoganda (kwa kutumia vikolezo vya kuvunja madonge ya damu). Ili kuzuia kuongezeka zaidi na uundaji wa vidonge vya damu vinavyoleta hatari ya kupata mgando damuni unaoelekezwa mapafuni, matumizi ya madawa dhidi ya kuganda (vikolezo vya damu) yanashauriwa (na kama haiwezekani, chujio la mshipa wa kupeleka damu kwenye moyo linaweza kutumika). Uzuiaji wa DVT unashauriwa kwa wagonjwa wengi wanaotibiwa na kulazwa kwa kutumia kinza-mgando damu, soksi za mgadamizo zilizotiwa alama za vipimo (ambazo pia zinajulikana kama soksi za kuzuia mvilio) au vifaa vya kugandamiza uundaji wa mara kwa mara wa madonge ya damu (IPC).


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Kunaweza kuwa hakuna dalili inayoweza kuhusishwa na mahali pa DVT, lakini dalili rasmi za DVT ni pamoja na maumivu, kuvimba na uwekundu wa mguu na kupanuka kwa mishipa iliyo katika sehemu ya juu. Hadi 25% ya wagonjwa wote waliolazwa, kuna uwezekano kuwa wana aina "fulani" ya DVT, ambayo mara nyingi huwa haitambuliki kimatibabu (isipokuwa pale ambapo kuzibwa kwa ateri ya mapafu hutokea).


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Kuna mbinu nyingi zinazoweza kutumika wakati wa kuangaliwa mwili ili kuongeza uwezekano wa kutambua DVT, kama vile kupima mzingo wa kiungo kilicho upembeni kilichooathiriwa katika sehemu maalum (ili kuionyesha uvimbegiligili), kwa kugusa njia ya vena, ambayo mara nyingi ni laini. Uchunguzi wa mwili hauwezi kutegemewa kwa kuwa hauhusishi utambuzi wa ugonjwa wa thrombosi ya kina cha mshipa.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Katika legi ya maziwa, mguu hukwajuka na huwa na baridi kidogo na kuwa wenye kipigo cha ateri kilichopunguka kutokana na mkazoghafla. Jambo hili kwa kawaida hutokana na uzuiaji mkali wa vena za uchengelele na za vena za fupa la paja kutokana na DVT.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Katika kuvimba mishipa ya damu, kuna uzuiaji mkali na karibu wa kiujumla wa utiririkaji nje wa ncha nzima, ikiwa ni pamoja na vena za uchengelele na za fupa la paja. Mguu kwa kawaida huwa na uchungu, wenye sainosi (buluu kutoka na ukosefu wa oksijeni) na yenye odema (iliyojaa maji maji). Gangrini ya vena pia ianweza kujitokeza baadaye.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Ni muhimu kuhusisha uwezekano wa kuzibwa kwa ateri ya mapafu ihusishwe katika historia, na hii inaweza kutoa kibali cha kufanya uchunguzi zaidi "(tazama" kuzibwa kwa ateri ya mapafu).


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Historia inapaswa kufanywa kwa makini kwa kuzingatia "sababu za hatari" (tazama hapo chini), ikiwa ni pamoja na matumizi ya vidonge vya upangaji uzazi vyenye estrojini, tukio la karibuni la kusafiri kwa ndege kwa masaa mengi, matumizi ya madawa ya ndani ya mshipa na historia ya uavyaji ghafla (ambao ni kipengele cha matatizo kadhaa ambayo pia yanaweza kusababisha thrombosi). Katika kisa cha kusafiri kwa ndege kwa masaa mengi, uchunguzi wa hivi karibuni umeonyesha kuwa hatari ya kupata DVT ni mkubwa zaidi kwa wasafiri wanaovuta sigara, walio wanene kupindukia, au ambao wanatumia tembe za kupanga uzazi. Historia ya familia inaweza kutambua vipengele vya kurithiwa katika ukuaji wa DVT. Takriban asilimia 35 ya wagonjwa wa DVT wana angalau ugonjwa mmoja uliorithiwa wa kuvilia, ikiwa ni pamoja na upungufu katika vipengele vya kuzuia ugandaji protini C protini S, antithrombini, au ubadilikaji wa kipengele V na jeni za prothrombini.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Triadi ya Virchow ni kikundi chenye vipengele vitatu vinavyojulikana kuwa vinaathiri ugandaji wa damu: kiwango cha utiririkaji, uzito wa damu hiyo, na sifa za ukuta wa mshipa. Virchow alibainisha kuwa thrombosi ya kina zaidi ya mshipa ilitokea zaidi katika mguu wa kushoto kuliko kwenye mguu wa kulia na akapendekeza mgadamizo wa mshipa wa kawaida wa uchengelele wa kushoto na ateri kuu ya kawaida ya chango ya kulia kama sababu ya msingi (tazama ugonjwa wa Mei-Thurner).


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Vipengele vya kawaida ya hatari ni upasuaji wa karibuni au kulazwa hospitalini. 40% ya wagonjwa hawa hawakupokea tiba ya heparini ya kuzuia maradhi. Vipengele vingine vya hatari ni pamoja na umri wa makamo, unene wa kupindukia, maambukizi, kutosonga, matumizi ya aina unganishi ya vidonge vya upangaji uzazi vitumiavyo homoni vyenye estrojini, matumizi ya tumbaku na usafiri kwa ndege ("dalili za ugonjwa wa daraja la gharama ya chini", mchanganyiko wa kutoweza kusonga na kuishiwa kiasi kwa maji mwilini) ni baadhi ya vyanzo vinavyojulikana zaidi.Thrombofilia (mwelekeo wa kujitokeza kwa thrombosi) mara nyingi hujionyesha kupitia thrombosi zinazojirudiarudia.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Inatambulika kwamba kwa kawaida, thrombi hujitokeza kwanza katika mishipa ya nyuma ya mguu, na "kukua" kufuatia mwelekeo wa mtiririko wa mshipa. DVT zinatambulika kama kuwa juu au chini ya mshipa wa poplitili. DVT iliyoenea sana zinaweza kuenea hadi kwenye vena za chango au mshipa wa kupeleka damu kwenye moyo. Hatari ya kuzibwa kwa ateri ya mapafu ni kubwa zaidi pale ambapo pana donge nyingi zaidi za damu.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Kiwango bora zaidi ni "venografia ya ndani ya vena," ambayo inahusisha kuudunga sindano mshipa wa pembeni wa kiungo kilichoathiriwa kwa kutumia kikolezo cha kutofautisa na kuchukua eksirei, ili kudhihirisha kama ugavi kwenye vena umezibwa. Kutokana na ushambulizi wake, uchunguzi huu hufanywa kwa nadra sana.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Hata hivyo, ishara hizi za matibabu hazifanyi vizuri na hazihusishwi katika sheria za utabiri wa kimatibabu zinazoweka pamoja matokeo bora zaidi ili kutambua DVT.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Katika mwaka wa 2006, Scarvelis na Wells walikagua seti ya kanuni za utabiri wa kimatibabu kwa DVT, punde tu baada ya seti ya kanuni za matibabu zilizokubaliwa na wengi kuhusu kuzibwa kwa ateri ya mapafu.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Hesabu au vigezo vya Wells:Ufafanuzi:


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Katika hali ya uwezekano wa chini, zoezi la sasa ni kuanza uchunguzi kwa kupima viwango vya D-dimer. Bidhaa hii yenye fibrini za uvunjaji zilizounganishwa ni dalili kuwa thrombosi inajitokeza, na kwamba donge la damu linayeyushwa na plazmini. Kiwango cha chini cha D-dimer kinafaa kuibua utambuaji wa magonjwa mengine (kama vile kivimbemaji cha Baker kilichopasuka, ikiwa mgonjwa ana uwezekano wa chini sana wa kliniki wa DVT).


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Vipimo vingine vinavyofanywa kwa kawaida katika hatua hii ni :


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text:
Plethismografia ya impedansi, uchunguzivijisauti wa Doppler, upigaji picha wa mishipa ya miguu kupitia picha za tiba za mgandamizo, pamoja na vipimo mara mbili (ili kutambua mtiririko wa damu), unaweza kuonyesha donge la damu na kiwango chake cha kuenea (yaani ikiwa ni chini au juu ya goti).
Kutokana na unyeti, kuwa maalum na ufuatishaji wa uchunguzivijisauti mara mbili, unatumiwa badala ya venografia kama uchunguzi unaotumiwa zaidi kuutathmini ugonjwa huo. Uchunguzi huu unahusisha picha ya modi ya B pamoja na uchambuzi wa utiririkaji wa Doppler. Ni nyeti na maalum zaidi kwa ajili ya kuchunguza thrombi za kupakana(katika mishipa ya poplitili na ya fupa la paja), lakini ni ya chini zaidi kwa thrombi ya distali (katika mishipa ya msuli wa nyuma ya mguu).


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Miongozo ya kawaida ya uuguzi katika Chuo cha Madaktari wa kifua cha Marekani (ACCP) hutoa mapendekezo kuhusu tiba ya kuzuia maradhi 7ya DVT kati ya wagonjwa waliolazwa.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Kuhusu matibabu ya wagonjwa wa kawaida, miongozo inasema, "Kwa wagonjwa wenye magonjwa makali ambao wamelazwa hospitalini na shinikizo la moyo la msongamano au ugonjwa hatari unaoathiri kupumua, au wasiokubaliwa kutoka kitandani na wana hatari moja au zaidi, ikiwa ni pamoja na kansa hai,VTE (Tromboemboli ya vena) ya awali, sepsisi, ugonjwa wa mfumo wa vena, au ugonjwa wa kuvimba kwa bowel uchengelele, tunapendekeza tiba ya kuzuia maradhi ya kipimo cha chini ya heparini-LDUH (Daraja la 1A) au LMWH (Daraja la 1A)." Enoksaparini au heparini ambayo haijagawanywa inaweza kutumika. LMWH (Heparini yenye uzito wa chini wa molekuli) inaweza kuwa bora zaidi kuliko heparini ambayo haijagawanywa (UFH). UFH ikitumiwa, U 5, 000 mara 3 kila siku inaweza kuwa na ufanisi zaidi.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Tangu miongozo ya ACCP ichapishwe, nyongeza ya uchunguzi uliodhibitiwa na uliochaguliwa bila mpangilio wowote na uchambuzi wa matokeo unaojumuisha majaribio hayo yamechapishwa. Uchambuzi huo wa matokeo ulihitimisha kuwa "tiba ya kuzuia ugandaji ina ufanisi katika kuzuia dalili za kufungika kwa mshipa kwa sababu ya mvilio wakati wa mchakato wa kuzuia ugandaji kwa wagonjwa mahututi waliolazwa hospitalini. Utafiti zaidi unahitajika ili kujua hatari za kufungika kwa mshipa kwa sababu ya mvilio kati ya wagonjwa hawa baada ya kusimamishwa kwa profilaksi." Kuhusu ni wagonjwa wapi walio hatarini, tafiti nyongi za uchambuzi wa matokeo zilikuwa za wagonjwa waliowekwa katika kategoria ya III hadi IV ya kusita kwa moyo na shirika la New York Heart Association Functional Classification (NYHA). Kuhusu wagonjwa wenye kiwango cha chini cha hatari ya DVT, jaribio hili hapa juu na jaribio lingine la awali ni muhimu lakini hazidhibitishi lolote.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Wagonjwa wanaofanyiwa dialisisi sugu ya mafigo wanaweza kuwa na hatari zaidi ya kufungika kwa mshipa kwa sababu ya mvilio, lakini majaribio yaliyodhibitiwa na kuchaguliwa bila mpango maalumu hayajazungumzia faida hatari ya profilaksisi.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Kwa wagonjwa waliopitia upasuaji, Heparini zenye uzito wa chini wa molekiuli (LMWH) hutolewa kwao mara kwa mara ili kuzuia thrombosi. LMWH kwa sasa inaweza tu kutolewa chini ya ngozi kwa kudungwa sindano. Profilaksi kwa wanawake wajawazito wenye historia ya thrombosi inaweza kutolewa tu kwa njia ya sindano za LMWH au huenda zisihitajike ikiwa sababu za hatari ni za muda mfupi.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text:
Matembezi ya mapema na ya mara kwa mara (kutembea) ni matibabu yanayotangulia kinza-mgando damu na bado yanatambulika na kutumika leo. Kutembea husisimua pampu ya misuli ya mwili, na kuongeza kasi ya mishipa hivyo kuzuia stasis kuzuia stasisi. Vifaa vya IPC vimethibitishwa kutoa kinga kwa wagonjwa wa kulazwa au wanokaa wenye hatari kuu au wenye maagizo dhidi ya heparini. Mashine za IPC hutumia vibofu vya hewa vinavyofungwa kwenye paja na/ au kung'ata mguu na / au msuli wa nyuma ya mguu. Vibofu hivo hujaza na kutoa hewa, na hivyo kufinya misuli na kuongeza kasi ya damu kwa kiwango cha hadi 500%. Mashine za IPC zimedhibitishwa kuwa madhubuti kwa wagonjwa wa upasuaji wa magoti na mapaja (watu wenye hatari ya juu ya hadi 80% bila matibabu ya kumkinga mgonjwa) dhidi ya DVT na PE (kuziba kwa ateri ya mapafu).
Vinginevyo, kati ya miligramu 150 na 300 ya aspirini zinaweza kuchukuliwa.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Hatari ya kupata thrombosi ya kina cha mshipa huongezeka wkati wa ujauzito kutokana na utaratibu wa uzoefu wa kimwili wa kuongezeka kwa ugandaji wa kupindukia kwa kuzuia kutoka damu baada ya kujifungua. Hata hivyo, ikichanganywa na hali za msingi za kuganda kupindukia, hatari ya kupata thrombosi au mgando damuni inaweza kuwa kubwa.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Ingawa makubaliano ya kijumla kati ya madaktari ni kuwa usalama wa mama ni muhimu kuliko ule wa kijusi kiachokua, mabadiliko katika utaratibu wa ukingaji mgando wakati wa ujauzito unaweza kuwa kufanywa ili kupunguza hatari kwa kijusi kinachokua huku viwango vya matibabu dhidi ya mgando vikiendelezwa kwa mama.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Shida kuu na kuzuia mgando katika ujauzito ni kuwa wafarini, kinza mgando inayotumiwa zaidi kwa visa sugu, inajulikana kuwa na athari za kusababisha ulemavu katika kijusi ikitumiwa katika kipindi cha awali cha ujauzito.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Kuna ushahidi wa kimatibabu unaoonyesha kwamba kuvaa soksi au soksi ndefu za mgandamizo wakati wa kusafiri pia hupunguza matukio ya thrombosi kwa watu wanaosafiri kwa ndege kwa masaa mengi. Utafiti bila kufuata mpangilio maalum katika mwaka wa 2001 ulilinganisha makundi mawili ya abiria waliokuwa wanasfiri kwa ndege kwa masaa mengi, kundi moja lilivaa soksi za mgandamizo na kundi lingine halikuvaa soksi hizo. Abiria wote walikaguliwa na kupimwa damu ili kuangalia uwepo wa DVT. Matokeo yalionyesha kwamba DVT isiyo na dalili ilitokea katika 10% ya abiria ambao hawakuvaa soksi za mgando. Kundi lililovaa soksi za mgando halikuwa na DVT. Waandishi walihitimisha kuwa kuvaa soksi nyumbufu za mgando kunapunguza matukio ya DVT kati ya abiria wanaosafiri kwa ndege kwa masaa mengi..


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Matibabu nyumbani ni chaguo kulingana na uchambuzi mmoja wa matokeo uliofanywa na Ushirikiano wa Cochrane. Kulaza mgonjwa hospitalini kunafaa kufikiriwa kwa wagonjwa wenye zaidi ya sababu mbili kati ya sababu zifuatazo za hatari kwa kuwa wagonjwa hawa wanaweza kuwa na hatari zaidi ya kupata matatizo wakati wa matibabu:


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text:
Kinza mgando ndiyo tiba ya kawaida ya DVT. Kwa ujumla, wagonjwa huanza matibabu ya heparini kwa muda mfupi (yaani, chini ya wiki moja) huku wakianza matibabu ya kati ya miezi 3 hadi 6 ya warfarin (au vizuizi husika vya vitamini K). Heparini yenye uzito wa chini wa molekiuli (LMWH) unapendelewa zaidi, ingawa heparini ambayo haijagawanywa hupewa kwa wagonjwa walio na ukataaji kwa LMWH (kwa mfano, mafigo kushindwa kufanya kazi au uhitaji wa haraka wa upasuaji). Katika wagonjwa wneye "DVT inayorudi mara kwa mara" (mbili au zaidi), kinza mgando kwa ujumla hutumika "kwa maisha." Cochrane Collaboration umechambua matokeo ya hatari na faida za matumizi ya muda mrefu ya kinza mgando.
Mara tu thrombosisi inapotibiwa na vikolezo vya kukondesha RBC (seli nyekundu za damu), eneo lilioathirika lina nafasi nzuri ya kurudi kwa idadi yake ya kawaida. Hata hivyo, vikolezo vya kukondesha havipunguzi uwezekano wa uzibaji wa ateri ya mapafu wala ile ya koronari. Kwa hivyo, ingawa eneo lilioathiriwa na thrombosi ya kina cha mshipa (yaani miguu) linaweza kusita kuganda, uzibaji wa ateri ya mapafu bado unawezekana.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Kiwango kisicho cha kawaida cha D-dimer mwishoni mwa matibabu kinaweza kuashiria haja ya kiendelea na matibabu kati ya wagonjwa wenye thrombosi ya kina cha mshipa ya kwanza ambayo haijachochewa.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Licha ya ukweli kwamba hakuna anayepingana na jambo hili, kwa kuzingatia uchambuzi wa matokeo uliofanywa na Ushirikiano wa Cochrane ambapo walipata jaribio mmoja tu lisilo na utaratibu maalum la kinza mgando dhidi ya kipozaungo katika matibabu ya VTE (Tromboemboli ya vena) ambapo hapakuwa na tofauti kubwa kati ya yote mawili.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Mapendekezo ya sasa kwa matibabu ya awali ya DVT sugu ni pamoja na kuongezwa kwa kipinga vitamini K (VKA) pamoja na LMWH au UFH katika siku ya kwanza ya matibabu. Heparini inaweza kukomeshwa wakati ambapo uwiano wa kimataifa wa kawaida (INR) ni imara na kubwa zaidi ya 2.0. Katika muda na nguvu ya matibabu dhidi ya DVT sugu ya mguu, mapendekezo ni pamoja na yafuatayo:


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text:
Thrombolaisi kwa ujumla umehifadhiwa kwa madonge mengi ya damu, kwa mfano thrombosi ya utumbo na paja. Ingawa uchambuzi wa matokeo ya majaribio yasiyofuata utaratibu maalum yaliyodhibitiwa ya Ushirikiano wa Cochrane yanaonyesha matokeo bora zaidi ya thrombolaisi, huenda kukawa na ongezeko la matatizo makuu ya kutokwa damu.
Mnamo Julai 2008, Chuo cha Madaktari wa Kifua cha Marekani (ACCP) kilichapisha miongozo mipya ya matibabu yeye misingi ya ushahidi kwa kutibu ugonjwa wa ugandaji wa damu katika vena (VTE) ambao kwa mara ya kwanza walipendekeza matumizi ya thrombolaisi isiyohusisha upasuaji kwa kutibu baadhi ya matukio sugu ya DVT. Mwongozo kamili wa ACCP VTE wa mwaka wa 2008 unaweza kupakuliwa bila malipo kutoka: TheNewGuidelines.org


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Thrombasi zinaweza kuondolewa kwa kutumia chombo cha kimakanika cha thrombectomia. Matumizi ya zaidi ya tiba moja kwa kutumia chombo cha kimakanika cha thrombektomia kwa kutoa madawa ya kuyeyusha damu katika sehemu maalumu yamepewa kipaumbele hivi karibuni kama dawa ya kutibu DVT.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Soksi nyumbufu za kubana zinafaa kutumiwa mara kwa mara "katika muda wa mwezi 1 wa utambuzi wa DVT inayopakana na kuendelea kwa angalau mwaka 1 baada ya utambuzi." Kuanzia kuzitumia kabla ya wiki moja kupita kunaweza kuleta matokeo bora zaidi. Katika majaribio yote, soksi hizo zilikuwa na "nguvu zaidi kuliko soksi za kawaida za mgando" na ziliunda ama milimita 20 hadi 30 kwa Hg au 30 hadi 40 mm kwa Hg. Majaribio mengi yalitumia soksi zinazofika kwenye goti. Uchambuzi wa matokeo ya majaribio yaliyodhibitiwa na kuteuliwa bila mpangilio wowote na Cochrane Collaboration ulionyesha kupunguka kwa matukio ya dalili za baada ya thrombosi. Idadi inayohitajika kutibu ni ya juu kiasi, kati ya wagonjwa 4 hadi 5 wanaohitaji kuwa wametibiwa ili kuzuiz tukio moja la dalili za baada ya thrombosi.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Chujio la mshipa wa kupeleka damu kwenye moyo hupunguza kuziba kwa ateri ya mapafu na ni chaguo kwa wagonjwa wenye ukataaji wa matibabu dhidi ya ugandaji (kwa mfano, vujabongo) au wagonjwa nadra ambao wana kumbukumbu kadhaa za PE (kuziba kwa ateri ya mapafu) wakati wanapopata matibabu dhidi ya ugandaji. Chujio la mshipa wa kupeleka damu kwenye moyo (ambao pia unajulikana kama "chujio la Greenfield)" linaweza kuzuia kuziba kwa ateri ya mapafu katika mguu wenye damu iliyoganda. Hata hivyo, chujio hizi zenyewe zina uwezo wa kusababisha thrombosi, chujio za IVC zinachukuliwa kama hatua ya muda ya kuzuia uzibaji kwa ateri ya mapafu unaoweza kusababisha kifo.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Dalili za baadaye za thrombosi hutokea katika 15% ya wagonjwa wenye thrombosi ya kina cha mshipa (DVT). Hujitokeza kwa oedema ya mguu, maumivu, mbano wa usiku, uchechemeaji wa vena, rangi ya ngozi, uvimbe-ngozi na vidonda (kwa kawaida kwenye sehemu ya kati ya upande wa chini wa mguu).


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: DVT hutokea kwa takribani mtu mmoja kwa kila watu 1,000 kwa mwaka. Inakadiriwa kuwa takribani Wamarekani 350,000 hadi 600,000 kila mwaka huugua kutokana na DVT na kuziba kwa ateri ya mapafu na angalau vifo 100,000 huenda zina uhusiano wa moja kwa moja au usio wa moja kwa moja na magonjwa hayo.


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: DVT ni nadra kati ya watoto. Takribani mtu 1 kati ya watu 100,000 wenye umri chini ya miaka 18 hupata thrombosi ya kina cha mshipa, pengine kutokana na kiwango cha juu cha mipigo ya moyo kwa dakika, hali ya maisha yenye mazoezi mengi ikilinganishwa na watu wazima, na uambatani chache zaidi (kwa mfano donda ndugu).


title: Thrombosi ya kina cha mishipa

text: Kwa wanawake wajawazito, ina matukio ya 0.5 hadi 7 kwa kila mimba 1,000, na sababu ya pili kuu zaidi ya vifo vya wajawazito katika nchi zilizoendelea baada ya kutokwa na damu.


title: Nimonia esinofili

text: Nimonia esinofili (EP) ni ugonjwa ambapo aina fulani ya seli nyeupe za damu ziitwazo eosinofili hukusanyika kwenye mapafu. Seli hizi husababisha kuvurugika kwa nafasi za kawaida za hewa (alveoli) ambako oksijeni huzinduliwa kutoka kwa anga. Aina mbalimbali za nimonia esinofili huwepo na zinaweza kutokea katika kundi la umri wowote. Dalili zinazojitokeza sana sana ni pamoja na kikohozi, homa, tatizo la kupumua, na kutokwa na jasho usiku. EP hutambuliwa kwa kutumia mchanganyiko wa dalili mbalimbali, matokeo ya ukaguzi wa afya unaofanywa na mtoa huduma za afya, na matokeo ya vipimo vya damu na eksirei. Ubashiri huwa bora wakati sehemu kubwa ya EP imetambuliwa na matibabu kwa kutumia kotikosteroidi yameanzishwa.


title: Nimonia esinofili

text: Ugonjwa wa nimonia esinofili umegawanyika katika makundi mbalimbali kulingana na kama kisababishi kinaweza kutambuliwa au la. Visababishi vinavyojulikana ni pamoja na baadhi ya dawa au vichochezi vya kimazingira, maambukizi ya vimelea, na saratani. EP pia inaweza kutokea wakati mfumo wa kinga umeshambulia mapafu, ugonjwa uitwao tatizo la Churg-Strauss. Wakati kisababishi hakipatikani, EP hupachikwa jina la "idiopathiki." EP ya idiopathiki inaweza kugawanywa katika "nimonia esinofili kali" (AEP) na "nimonia esinofili sugu" (CEP) kulingana na dalili ambazo mtu anapata.


title: Nimonia esinofili

text: Visababishi vingi vya nimonia esinofili vina dalili zinazofanana. Kikohozi, homa, kuongeza kwa tatizo la kupumua, na kutokwa na jasho usiku ni dalili maarufu na hujitokeza kwa karibu kila mtu anayeugua. Nimonia esinofili kali kwa kawaida huendelea kwa kasi sana. Homa na kikohozi zinaweza kutokea wiki moja au mbili tu kabla ya matatizo ya kupumua yameendelea na kufikia hatua ya kushindwa kupumua hivyo basi kuhitaji uingizaji hewa kwa kutumia mitambo. Nimonia esinofili sugu kwa kawaida huendelea polepole. Dalili hujilimbikiza katika kipindi cha miezi kadhaa na huwa ni pamoja na homa, kukohoa, tatizo la kushindwa kupumua, kukorota, na kupungua kwa uzito. Watu walio na CEP mara nyingi hupatikana kuwa na pumu kabla ya CEP hatimaye kutambuliwa.


title: Nimonia esinofili

text: EP inayotokana na dawa au vitu mbalimbali kwenye mazingira ni sawa na hutokea baada ya kufichuliwa kwa kitu kinachojulikana kusababisha. EP inayotokana na maambukizi ya vimelea ina dalili za mwanzo pamoja na dalili nyingi tofauti zinazohusiana na aina mbalimbali za vimelea vya msingi. EP katika mazingira ya saratani mara nyingi huendeleza katika muktadha wa utambuzi unaojulikana nwa habari ya uvimbe wa kansa, kansa ya kizazi, nk.


title: Nimonia esinofili

text: Kumekuwa na matukio ya nimonia esinofili kinachosababishwa na madawa kama vile daptomycin (Cubicin). Mbili za kesi hizi zimebainishwa kuwa kesi sugu zinazotegemea steroidi. (Rejea Clinically Infectious 2010:50 (1 Machi) pp735-739.


title: Nimonia esinofili

text: Ugonjwa wa nimonia esinofili unaweza kuanzia kwa njia nyingi tofauti kulingana na kisababishi chake msingi. Eosinofili zinafikiriwa kuwa na jukumu msingi katika kulinda mwili dhidi ya magonjwa yanayosababishwa na vimelea. Magonjwa mengi, kama vile pumu na eksema, hutokea wakati eosinofili zinazidi hasa zinapoathiriwa na vichochezi vya kimazingira na kutoa kemikali zilizopita kiasi (sitokini s) kama vile histamini. Sifa ya kawaida miongoni mwa visababishi mbalimbali vya EP ni eosinofili kuzidi au ini kukosa kufanya kazi vizuri.


title: Nimonia esinofili

text: Madawa, dawa za Kulevya na vichochezi vya kimazingira vinaweza kuchochea kutofanya kazi vizuri kwa eosinofili. Madawa kama vile NSAIDs (yaani ibuprofen), nitrofurantoin, phenytoin, L-tryptophan, daptomycin[4] na ampicillin na madawa ya kulevya kama vile heroini na kokeini yanayovutwa yanaweza kuchochea mzio unaosababisha EP. Kemikali kama vile salfiti, alumini silikati, na moshi wa sigara zinaweza kusababisha EP wakati zinapovutwa. Mzimamoto kutoka New York alipatwa na EP baada ya kuvuta hewa ya vumbi kutoka Kituo cha Biashara Duniani (World Trade Center) tarehe 11 Septemba 2001.


title: Nimonia esinofili

text: Vimelea husababisha EP kwa njia tatu tofauti. Vimelea vinaweza ama kuvamia mapafu, kuishi katika mapafu kama sehemu ya maisha yao, au kuenea kwa mapafu kupitia damu. Eosinofili huhamia kwenye mapafu ili kupambana na vimelea hivyo na kusababisha EP. Vimelea muhimu vinavyovamia mapafu ni pamoja na "Paragonimus" minyoo bapa ya mapafu na aina za tegu za "Echinococcus" na "Taenia solium." Vimelea muhimu vinavyoishi kwenye mapafu kama sehemu ya kawaida ya maisha yao ni pamoja na minyoo ya (helminth s) Ascaris lumbricoides, stercoralis Strongyloides na aina za tegu za "Ancylostoma duodenale" na "americanus Necator." Wakati EP imesababishwa na kundi hili la mwisho, mara nyingi huitwa " tatizo la Löffler". Kundi la mwisho la vimelea husababisha EP wakati idadi kubwa ya mayai yamebebwa na damu hadi kwenye mapafu. Vimelea vilivyo katika kundi hili ni pamoja na "spiralis Trichinella, stercoralis Strongyloides, Ascaris lumbricoides," tegu, na skistosomu.


title: Nimonia esinofili

text: Kufikia mwaka wa 2005, visababishi vya aina hizi mbili; AEP na CEP, vilikuwa havijulikani. Kuna tuhuma kuwa angalau AEP husababishwa na majibu ya mwili kwa baadhi ya vichochezi ambavyo havijatambuliwa vya kimazingira.


title: Nimonia esinofili

text: Ugonjwa wa nimonia esinofili hutambuliwa katika mojawapo ya hali tatu: wakati hesabu kamili ya damu inaonyesha kuongezeka kwa eosinofili na eksirei ya kifua au picha zilizopigwa kwa kompyuta zinabainisha hali isiyo ya kawaida katika mapafu, wakati biopsi inatambua kuongezeka kwa eosinofili katika tishu za mapafu, au wakati eosinofili nyingi zinapatikana katika maji yanayotolewa kwa bronkoskopi (maji ya bronchoalveolar lavage (Bal)). Uhusiano na dawa au saratani kwa kawaida hudhihirika baada ya ukaguzi wa historia ya mtu huyo ya matibabu. Maambukizi maalum ya vimelea hutambuliwa baada ya kuchunguza mfichuo wa mtu kwa vimelea vya kawaida na kufanya vipimo vya kimaabara ili kuangalia vitu vinavyoweza kuwa vimesababisha. Kama hakuna sababu msingi iliyopatikana, utambuzi ya AEP au CEP hufanywa kulingana na vigezo vifuatavyo. Kuna uwezekano mkubwa wa AEP kuambatana na kushindwa kupumua baada ya ugonjwa mkali wa febrili ambao kwa kawaida ni wa chini ya wiki moja, mabadiliko katika maeneo kadhaa na maji katika eneo linalozunguka mapafu kwenye eksirei ya kifua, na eosinofili zilizozidi asilimia 25 kwenye Bal. Hali zingine za kimaabara zisizo za kawaida ni pamoja na ongezeko la idadi ya chembechembe nyeupe za damu, kiwango cha kubakisha mashapo ya erithrositi, na kiwango cha imunoglobulini E. Vipimo vya hali ya ufanyaji kazi wa mapafu kwa kawaida huonyesha mchakato uliozuiwa na ulio na uwezo uliopunguka wa kutawanyika kwa kaboni monoksidi. Uwezekano wa kuwa aina iliyopo ni ya CEP huwa sana sana wakati dalili zimekuwepo kwa zaidi ya mwezi mmoja. Vipimo vya kawaida vya kimaabara vya CEP ni pamoja na kuongezeka kwa eosinofili kwenye damu, kiwango cha juu cha kubakisha mashapo ya erithrositi, anemia inayotokana na upungufu wa chuma, na kuongezeka kwa pletileti. Eksirei ya kifua inaweza kuonyesha hali iliyopo isiyo ya kawaida mahali popote, lakini matokeo maalum zaidi huwa ni kuongezeka kwa kivuli katika periferi ya mapafu, mbali na moyo.


title: Nimonia esinofili

text:
Wakati ugonjwa wa nimonia esinofili unahusiana na ugonjwa kama vile saratani au maambukizi ya vimelea, matibabu ya sababu msingi hufanya kazi katika kutatua ugonjwa huu wa mapafu. Hata hivyo, wakati imetokana na AEP au CEP, matibabu kwa kutumia kotikosteroidi husababisha utatuzi wa haraka na wa ghafla wa dalili kwa muda wa siku moja au mbili. Kwa kawaida, ama methylprednisolone ya kudungwa kwenye mishipa au prednisoni ya kumezwa hutumiwa. Katika AEP, kwa kawaida matibabu huendelezwa kwa muda wa mwezi mmoja baada ya dalili kutoweka na eksirei kurejea kawaida (kwa kawaida jumla ya wiki nne). Katika CEP, kwa kawaida matibabu huendelezwa kwa muda wa miezi mitatu baada ya dalili kutoweka na eksirei kurejea kawaida (kwa kawaida jumla ya miezi minne). Steroidi zilizonuswa kama vile fluticasone zimetumika ipasavyo wakati kuacha matumizi ya prednisone za kumezwa kumesababisha kurudi tena kwa ugonjwa.
Kwa sababu EP huathiri mapafu, watu walio na EP kuwa na tatizo la kupumua. Kama sehemu kubwa ya mapafu imehusika, haiwezekani kwa mtu kupumua vya kutosha kuishi, bila msaada. Mashine zisizohitaji kuingizwa ndani ya mwili kama vile mashine ya 'bilevel positive airway pressure' zinaweza kutumika. Vinginevyo, kuwekwa wa bomba la kupumua katika mdomo kunaweza kuwa jambo la lazima na kipitisha hewa kinaweza kutumika kumsaidia mtu huyo kupumua.


title: Nimonia esinofili

text: Ugonjwa wa nimonia esinofili unaotokana na saratani au maambukizi ya vimelea hubeba ubashiri unaohusiana na ugonjwa msingi. Hata hivyo, AEP na CEP, huwa na uwezo mdogo sana unaohusiana wa kufa bora tu uangalifu kwa makini unapatikana na matibabu kwa kutumia kotikosteroidi unatolewa. Mara nyingi CEP hurudi tena wakati matumizi ya prednisone yameachwa, kwa hiyo, baadhi ya watu wenye CEP huhitaji tiba ya maisha. Prednisoni sugu huhusishwa na madhara mengi, ikiwa ni pamoja na maambukizi kuongezeka, mifupa dhaifu, vidonda vya tumbo, na mabadiliko ya sura.


title: Nimonia esinofili

text: Nimonia esinofili ni ugonjwa unaojitokeza kwa nadra. Visababishi vya vimelea hudhihirika sana katika maeneo ya kijiografia ambapo kila kimelea kimeenea. AEP inaweza kutokea katika umri wowote, hata katika watoto ambao hapo awali walikuwa na afya, ingawa wagonjwa wengi huwa na umri kati ya miaka 20 na 40. Takriban wanaume wawili kwa kila mwanamke mmoja huathiriwa. AEP imehusishwa na uvutaji sigara. CEP hutokea sana katika wanawake ikilinganishwa na wanaume na haionekani kuhusiana kwa vyovyoye na uvutaji sigara. Kumekuwa na uhusiano fulani na mionzi ya saratani ya matiti umeelezewa.


title: Nimonia esinofili

text: Aina sugu ya nimonia esinofili ilieezewa kwa mara ya kwanza na Carrington katika mwaka wa 1969, na pia inajulikana kama tatizo la Carrington. Kabla ya wakati huo, nimonia esinofili ulikuwa ugonjwa ulioelezewa vizuri na kwa kawaida ulihusishwa na madawa au vichochezi vya vimelea. Aina kali ya nimonia esinofili ilielezewa kwa mara ya kwanza katika mwaka wa 1989


title: Escherichia coli

text: Escherichia coli" (kwa kawaida hufupisha kama E. coli", tamka: ɛʃɘˈrɪɣiɑ ˈkoʊli), ilipewa jina baada ya Theodor Escherich) ni bakteria yaGramu hasi yenye umbo la fimbo ambayo kwa kawaida hupatikana katika utumbowa chini wa viumbe damu moto (endothamu). Aina nyingi za"E." "koli" si hatari, lakini nyingine, kama vile serotaipu zinaweza kusababisha madhara makubwa ya sumu ya chakula katika binadamu, na mara kwa mara husababisha bidhaa kurejeshwa kwa watengenezaji. Zile zisizo hatari ni sehemu ya kawaida ya viumbe vya utumbo, na zinaweza kufaidi wenyeji kwa kuzalisha vitamini K na kwa kuzuia kuanzishwa kwa bakteria ya kusababisha magonjwa ndani ya utumbo.


title: Escherichia coli

text: "E. koli" hazikai tu kwenye utumbo, na uwezo wao wa kuishi kwa muda mfupi nje ya mwili inazifanya viumbe viashiria halisi kupima sampuli za mazingira kwa ukolezi wa kinyesi. Bakteria hii inaweza kukuzwa kwa urahisi na jeni yake ni rahisi na inaweza kufanywa kwa urahisi au kurudiwa kwa kupitia mchakato wa metajeni, na kuifanya moja ya viumbe vya prokarioti ambavyo mifano yao imetafitiwa sana, na aina muhimu katika teknolojia ya mimea na mikrobiolojia.


title: Escherichia coli

text: "E. koli" iligunduliwa na daktari wa watoto na mtafiti wa bakteria Mjerumani Theodor Escherich katika 1885, na kwa sasa imeainishwa kama sehemu ya familia ya Enterobacteriaceae ya gamma proteobacteria.


title: Escherichia coli

text: Aina ya "E. koli" ni kikundi kidogo ndani ya jamii hiyo ambacho kina sifa za kipekee ambazo zinaitofautisha kutokana aina nyingine za "E." "koli." Tofauti hizi mara nyingi huweza kuonekana tu katika ngazi ya Masi, hata hivyo, zinaweza kuleta mabadiliko katika fiziolojia au maisha ya bakteria hii. Kwa mfano, aina inaweza kupata uwezo kusababisha magonjwa, uwezo wa matumizi ya chanzo cha kipekee cha kaboni , uwezo wa kupambana na shubaka fulani ya kimazingira au uwezo wa kupinga mawakala wa kumaliza mikrobu. Aina mbalimbali za "E. koli" mara nyingi hutegemea kimelea, na kuifanya rahisi kujua chanzo cha Ukolezi wa kinyesi katika sampuli ya mazingira. Kwa mfano, kujua aina ya "E." "koli" iliopo katika sampuli ya maji inaruhusu kufanya uamuzi kuhusu asili ya ukolezi kama umetoka kutoka kwa binadamu, mamalia mwingine au ndege.


title: Escherichia coli

text: Aina mpya za "E. koli" hufuka kwa njia ya mchakato wa asili wa kibiolojia na kupitia mabadiliko ya jeni na kupitia uhamisho wa upande. Baadhi ya aina huendeleza sifa ambazo zinaweza kudhuru mnyama kimelea. Aina hizi zenye madhara kawaida husababisha wimbi la kuhara ambayo ni kero katika watu wazima na mara nyingi ni hatari kwa afya ya watoto katika nchi zinazoendelea duniani. Aina hatari zaidi, kama vile husababisha ugonjwa mkubwa ugonjwa au kifo kwa wazee, wachanga sana au wenye kinga dhoofu.


title: Escherichia coli

text: "E. koli" ni Gramu-hasi, enerobu zinazozalisha ATP na zisizozalisha vijimbegu. Seli kwa kawaida huwa na umbo la fimbo na zina ukubwa wa karibu 2 Mikromita2 (μm) na kipenyo cha 0.5 μm , kwa kiasi cha kiini cha 0.6-0.7 μm Inaweza kuishi kwa aina mbalimbali ya nyenzo. "E. koli" inatumia kugandisha mchanganyiko-asidi katika hali anaerobiki, inayozalisha lakteti, susineti, ethanoli, asetati na kaboni dioksidi. Kwa vile njia nyingi katika kugandisha asidi-mchanganyiko huzalisha gesi ya hidrojeni, hizi njia uhitaji viwango vya hidrojeni kuwa chini, kama ilivyo wakati "E. koli" inapoishi pamoja naviumbe vinavyotumnia hidrojeni kama vile methanojeni au bakteria zinazopunguza salfeti.


title: Escherichia coli

text: Ukuaji wa juu wa "E. koli" hutokea katika kiwango cha joto cha 37 ° C (98.6 ° F) lakini aina nyingine za maabara zinaweza kuongezeka kwa joto la juu ya 49 ° C (120.2 ° F). Ukuaji inaweza kuendeshwa na kupumua anaerobiki au aerobiki, kwa kutumia aina kubwa ya jozi redoksi, ikiwa ni pamoja na uoksidisha wa asidi piruvati, asidi fomi, hidrojeni na asidi amino, na kupunguza nyenzo kama vile oksijeni, nitrati, dimethili salfoksidi na trimethilamini oksidi-N.


title: Escherichia coli

text: Aina ambazo zina flajela zinaweza kuogelea na ni sogezi. flajela zina utaratibu wa viungo vya pembeni.


title: Escherichia coli

text: "E. koli" na bacteria zinazohusiana humiliki uwezo wa kuhamisha DNA kupitia bakteria za muungano, uhamisho wa DNA kutoka kwa seli ya bakteria hadi nyingine au mabadiliko, ambayo inaruhusu nyenzo za kijenetiki kueneza kiupande kwa jamii iliyopo. Utaratibu huu ulisababisha kuenea kwa mwandiko wa jeni wa sumu shiga kutoka "Shigella" hadi , inayoenezwa kwa kilabakteria.


title: Escherichia coli

text:
"E. koli" kwa kawaida humiliki njia ya utumbo wa mtoto mchanga ndani ya masaa 40 baada ya kuzaliwa, huwasili kwa chakula au maji au kupitia kwa watu wanaombeba mtoto.
Katika utumbo, hushikamana na kamasi ya utumbo mkubwa. Ni enerobu ya msingi ya kutengeneza ATP katika njia ya utumbo wa binadamu. (Enerobu za kuzalisha ATP ni viumbe ambavyo vinaweza kukua katika uwepo au bila uwepo wa oksijeni.) Bora tu bakteria zisipate vipengele vya kijenetiki vya kusababisha madhara, hizo hazisababishi madhara.


title: Escherichia coli

text: Aina ya "Esicherichia koli" ya Nissle 1917 pia ijulikanayo kama Mutaflor hutumika kama hamira katika dawa, hasa kwa ajili ya kutibu magonjwa mbalimbali ya njia ya utumbo, ikiwa ni pamoja na ugonjwa wa uvimbe wa tumbo.


title: Escherichia coli

text: Aina zenye madhara za "E. koli" zinaweza kusababisha gastroenteritisi, maambukizi ya njia ya mkojo, na ugonjwa wa uvimbe wa tando za uti wa mgongo na ubongo katika mwezi wa kwanza wa utotoni. Katika kesi adimu, aina zenye madhara husababisha ugonjwa wa haemoliti uremiki (HUS), peritonitisi, mastitisi, septikemia na kichomi cha Gramu-hasi.


title: Escherichia coli

text: Baadhi ya aina za "E. koli," kama vile O121 na huzalisha sumu zinazoweza kuwa hatari. Sumu ya chakula inayotokana na "E. koli" husababishwa na kula mboga amabzo hazikuoshwa au nyama ambayo haikupikwa vizuri. O157: H7 pia ina sifa mbaya ya kusababisha athari kubwa na hata kusababisha matatizo yenye kutishia maisha kama vile ugonjwa wa hemoliti-uremiki (HUS). Aina hii inahusishwa na mkurupuko wa 2006 wa "E. coli" huko Marekani kutokana na mchicha mbichi. Ukali wa ugonjwa unatofautiana mno, hivyo unaweza kuwa mbaya, hasa kwa watoto wadogo, wazee au walio na upungufu wa kinga, lakini ni mara nyingi si kali. Awali, njia zisizozingatia usafi katika kuandaa nyama nchini Uskoti kuliwaua watu saba mwaka 1996 kutokana na sumu ya "E. koli" , na kuacha mamia zaidi wakiwa wameambukizwa. "E. koli" inaweza kuhifadhi enterotoksini zisizoathiriwa na joto na zinazoathiriwa na joto. Hiyo ya mwisho, huitwa LT, ina sehemu moja A na tano za B zilizopangwa katika holotoksini moja, na ni sawa sana katika umbo na utendajikazi na sumu ya kipindupindu. Sehemu za B husaidia katika kushikilia na kuingia kwa sumu ndani ya seli za matumbo ya kimelea, wakati sehemu ya A hupasuliwa na kuzuia seli kufonyonza maji, na kusababisha kuhara. LT ni huzalishwa na njia ya uzalisha ya Aina ya 2.


title: Escherichia coli

text: Iwapo bakteria za "E. koli" zitatoka kwenye njia ya utumbo kupitia utoboaji (kwa mfano kutoka kwa kidonda, na kiambatanisho kilichopasuka, au kutokana na makosa ya upasuaji a) na kuingia katika tumbo, kawaida husababisha peritonitisi ambayo inaweza kuwa hatari isipotibiwa haraka. Hata hivyo, "E. koli" ni nyeti sana kwa Antibiotiki kama vile streptomisini au gentamisini. Hii inaweza kubadilika kwani, kama ilivyobainishwa awali, "E. koli" hupata upinzani kwa dawa haraka. Utafiti wa karibuni unaonyesha kwamba matibabu ya antibiotiki hayaboreshi matokeo ya ugonjwa huo, na yanaweza kuongeza pakubwa uwezekano wa kuugua ugonjwa wa haemolitiki uraemiki.


title: Escherichia coli

text: Mukosa ya matumbo inayohusishwa na "E. koli" huonekana kwa idadi iliongezeka katika uvimbe wa tumbo ugonjwa, na ugonjwa wa Crohn na colitis ya vidonda. Aina za kuingilia za "E. koli" huwepo kwa idadi kubwa katika tishu zilizovimba, na idadi ya bakteria katika sehemu zilizofura zinawiana na ukali wa kuvimba tumbo.


title: Escherichia coli

text: "E. koli" za matumbo (EC) huanishwa kwa misingi ya sifa za majimaji ya damu na tabia za uhatari. Virotaipu ni pamoja na:


title: Escherichia coli

text:
Kusambaa kwa "E." "koli" inayosababisha magonjwa mara nyingi hutokea kwa kinyesi kuingia mdomoni. Njia za kawaida za kusambaa ni pamoja na: maandalizi ya chakula yasiyozingatia usafi,Ukolezi wa shamba kutokana na kuwekwa mbolea, umwagiliaji maji wa mazao kwa maji taka kutoka bafu au jikoni yaliyosibikwa
au maji taka yenye kinyesi,
nguruwe mwitu katika nchi za kilimo,
au matumizi ya moja kwa moja ya maji-taka yaliyosibikwa. Ng'ombe wa maziwa na nyama ni hifadhi ya msingi ya "E. koli" O157: H7, na wanaweza kuibeba bila dalili na kuimwaga katika vinyesi vyao. Bidhaa za chakula zinazohusiana na kuzuka kwa "E. koli" ni pamoja na nyama mbichi, mbegu ghafi zinazootesha au mchicha, maziwa ghafi, juisi ambayo haijaondolewa vijidudu, siagi ambayo haijaondolewa vijidudu na vyakula vilivyosibikwa na wafanyakazi wa chakula kupitia njia ya kinyesi na mdomo.


title: Escherichia coli

text: Kwa mujibu wa Tawala za Marekani za Chakula na Dawa ,mzunguko wa njia ya kinyesi na mdomo wa usambazaji unaweza kukatizwa kwa kupika vyakula vizuri, kuzuia kusabikiwa, kuanzisha vikwazo kama vile glavu za mipira kwa wafanyakazi wa vyakula, kuanzisha sera za huduma ya afya ili wafanyakazi wa sekta ya chakula kutafuta matibabu wakati wao ni wagonjwa, kuondoa vijidudu kwa maziwa au juisi na mahitaji halisi ya kuosha mkono.


title: Escherichia coli

text: "E. koli zinazozalisha sumu ya " Shiga (STEC), hasa serotaipu O157: H7, pia husambazwa na nzi, na pia kugusana moja kwa moja na wanyama wa shambani, kuwagusa wanyama wa pori waliofugwa, na chembechembe zinazopeperuka hewani zinazopatikana katika mazingira ya ufugaji wanyama.


title: Escherichia coli

text: "E. koli" ya Uropathojeniki (UPEC) huwa chanzo cha takriban 90% ya maambukizi ya njia ya mkojo (UTI) kuonekanako katika watu wenye maumbile ya kawaida. Katika "maambukizi yanayoongezeka," bakteria ya kinyesi hutawala yurethra na kuenea kwenda juu kwa njia ya mkojo na kibofu cha mkojo na vilevile mafigo (kusababisha athari ya kuvimba kwa mafigo na fupanyonga lake), au tezi kibofu katika wanaume. Kwa sababu wanawake wana yurethra fupi kuliko wanaume, wao wana uwezekano mara 14 zaidi kuugua kutokana na kupanda kwa UTI.


title: Escherichia coli

text: Uropathojeniki za "E. koli" hutumia fimbriae P (kuvimba kwa mafigo na fupanyonga lake inayohusiana na pili) ili kufunga seli za endotheli za njia ya mkojo na kutawala kibofu cha mkojo. Vinata hivi hufunga D-galaktosi-D-galaktosi ya kundi tendakazi la molekuli kwenye kundi P la antijeni ya damu ya erythrosaiti na seli uroepitheli. Takriban 1% ya binadamu hawana hukosa vipokezi hivi, na uwepo au ukosefu wake huamua uwezekano wa mtu kuathiriwa na "E." "koli" ya njia ya mkojo. Uropathojeniki za "E. koli" huzalisha hemolaisini za alpha na beta, hiyo husababisha lisisi ya seli za njia ya mkojo.


title: Escherichia coli

text: UPEC inaweza kuepuka kinga ya ndani ya mwili (kwa mfano mfumo wa kusaidia) kwa kuvamia mwavuli wa juu juu wa seli na kuunda jamii ya bakteria ndani ya seli(IBC s). Hizo pia zina uwezo wa kuunda antijeni K, polisakaraidi zenye umbo la kapsuli ambazo huchangia ukuaji wa viumbe vinavyokuwa vimeshikamana. "E. koli" zinazozalisha viumbe vinavyokuwa vimeshikamana ni kinzani kwa vipengele vya kinga na tiba ya antibiotiki na mara nyingi huwa chanzo cha maambukizi sugu ya njia ya mkojo. Maambukizi ya "E." "koli" yanayozalisha antijeni-K kwa kawaida hupatikana katika sehemu ya juu ya njia ya mkojo.


title: Escherichia coli

text: "Maambukizi yanayoshuka," ingawa kwa kiasi ni nadra, hutokea wakati seli za "E. koli" huingia katika viungo vya juu vya njia ya mkojo (figo, kibofu cha mkojo au ureta) kutoka mkondo wa damu.


title: Escherichia coli

text: Huzalishwa na serotaipu ya "Esicherichia koli" ambayo ina antijeni ya kikapsuli iitwayo K1. Ukoloni wa matumbo ya mtoto mchanga kwa mashina haya, ambayo yako katika uke wa mama, husababisha bakteriemia, ambayo inapelekea kwa ugonjwa uvimbe wa tando za uti wa mgongo na ubongo. Na kwa sababu ya kukosekana kwa kingamwili ya IgM kutoka kwa mama (hizi hazivuki kondo kwa sababu FcRn husimamia uhamisho wa IgG), pamoja na kuwa mwili hutambua antijeni K1 kama yake, kwa kuwa inafanana na serebali ya glikopeptidi, hii husababisha ugonjwa mkali wa uvimbe wa tando za uti wa mgongo na ubongo katika watoto wachanga.


title: Escherichia coli

text: Katika sampuli za kinyesi masomo ya hadumini huonyesha fimbo za Gramu hasi, bila mpango maalum wa seli. Kisha, aidha agari MacConkey au agari EMB (au zote) inachanjwa kwa kinyesi. Katika agari MacConkey, makoloni nyekundu ya kina huzalishwa kwa kiumbe kina laktosi, na kuchachishwa kwa sukari hii husababisha pH ya chombo kushuka, na hivyo kusababisha chombo kuwa giza. Ukuaji katika agari Levini EMB hutoa koloni nyeusi na mngaro wa kimetali wa rangi ya nyeusi-kijani. Huu niutambuzi wa "E. koli." Kiumbe pia kina laisini, na hukua kwa TSI iliyopinda kwa mtazamo wa (A / A / g + / H S-). Pia, IMViC ni + + - kwa "E. koli," kama ni 2}indoli yake chanya (pete nyekundu) na methili nyekundu chanya (nyekundu angavu), lakini VP hasi (hakuna mabadiliko-haina rangi) na sitreti hasi (rangi ya kijani-hakuna mabadiliko). Vipimo vya uzalishaji wa sumu viaweza kutumia seli za mamalia katika tishu, ambazo huuawa haraka kwa sumu shiga. Ingawa inaathirika kwa urahisi sana na ni maalum sana, utaratibu huu ni wa polepole na wa gharama kubwa.


title: Escherichia coli

text: Utambuzi wa kawaida umefanyika kwa kukuza viini kwa chombo cha sobitoli cha MacConkey kisha kutumia antiserumu ya kuandika. Hata hivyo, mipira ya kuchanganua kiasi cha dutu na baadhi antiserumu za kuandika umeonyesha athari za kuvuka na koloni zisizo za E koli O157. Aidha, si aina zote za E. coli O157 zinazohusiana na HUS ni vichachishaji vya sobitoli.


title: Escherichia coli

text: Baraza la Jimbo na Wanaepidemiolojia wa Wamaeneo walipendekeza kwamba maabara ya kliniki angalau yapime vinyesi vyote vyenye damu kwa uwepo wa pathojeni hii. Chama cha Marekani cha Msingi wa Magonjwa ya Njia ya Tumbo(AGAF) kilipendekeza katika Julai 1994 kuwa sampuli zote za kinyesi zipimwe mara kwa mara kwa uwepo wa E. koli O157: H7. Inapendekezwa kwamba Tabibu awasiliane na idara ya hali ya afya zao au na Kituo cha Kudhibiti Ugonjwa na Kuzuia kuamua sampuli ambazo ni lazima zipimwe na kama matokeo yanafaa kuripotiwa.


title: Escherichia coli

text: Njia nyingine za kuchunguza "E." "koli" O157 kwenye kinyesi ni pamoja na vipimo vya ELISA, koloni ya vipimo vya kupima protini, masomo ya moja kwa moja ya hadumini ya imunofloresensi ya vichungi, pamoja na mbinu za kutenga viumbe maalum kwa kutumia shanga za kisumaku. Changanuzi hizi zimekusudiwa kama chombo kuruhusu uchunguzi wa haraka kwa ajili ya kupima uwepo wa "E. koli" O157 bila ya kukuza viini kwanza kwa sampuli hiyo ya kinyesi.


title: Escherichia coli

text: Maambukizi ya bakteria kwa kawaida hutibiwa kwa antibiotiki Hata hivyo kiwango cha kuathiriwa na antibiotiki cha aina mbalimbali za "E. koli" kinatofautiana sana. Kama viumbe vya Gramu-hasi, "E. koli" ni stahimilivu kwa antibiotiki nyingi ambazo hufanyakazi dhidi ya Gramu-chanya. Antibiotiki ambazo zinaweza kutumika kutibu maambukizi ya "E." "koli" ni pamoja na amoksilini pamoja na penisilini nyingine zilizosanisiwa nusu, sefalosporini nyingi, kabapenemi, aztreonami, trimethoprim-sulfamethoksazoli, ciprofloksasini, nitrofurantoini na aminoglaikosidi.


title: Escherichia coli

text: Kustahimili Antibiotiki ni tatizo linalokua. Baadhi ya hii inatokana na kutumika sana kwa antibiotiki na binadamu, lakini baadhi yake pengine ni kutokana na matumizi ya antibiotiki kama viendelezi ukuaji wa chakula cha wanyama. Utafiti uliochapishwa katika jarida la "Sayansi" katika Agosti 2007 ulipata kuwa kiwango cha mabadiliko katika "E. koli" ni "juu ya mara 10 kwa kila jenomu kwa kizazi, ambayo ni mara 1000 zaidi ya makadirio ya awali," matokeo ambayo yanaweza kuwa na maana kwa ajili ya utafiti na uthibiti wa ustahimilivu kwa antibiotiki wa bakteria.


title: Escherichia coli

text: "E. koli" inayostahimili Antibiotiki pia inaweza kupitisha jeni zinazosababisha ustahimilivu kwa antibiotiki kwenda kwa aina nyingine ya bakteria, kama vile "Stafilokokasi aureasi," kupitia mchakato uitwao uhamisho wa upande wa jeni . "E. koli" mara nyingi hubeba plasmidi zinazostahimili madawa mengi na uzihamisha kwa urahisi iwapo ina shinikizo kwenda kwa aina nyingine. Hakika, "E. koli" ni mwanachama wa mara kwa mara wa jamii ya viumbe ambapo aina nyingi za bakteria huishi kwa karibu karibu. Mchanganyiko huu wa aina unaruhusu aina za "E." "koli" ambazo zimefunikwa na pili ili kukubali na kuhamisha plasmidi kutoka na kwenda kwa bakteria zingine. Hivyo "E. koli" na enterobakteria nyingine ni hifadhi muhimu ya ustahimilivu wa antibiotiki unaoweza kuhamishwa.


title: Escherichia coli

text: Ustahimilivu kwa antibiotiki laktamu beta umekuwa tatizo hasa katika miongo ya hivi karibuni, kama aina ya bakteria ambazo huzalisha laktamasi beta zimekuwa za kawaida zaidi. Vimeng'enya hivi vya laktamsi beta hufanya penisilini sefalosporini nyingi, kuwa tiba isiyofanya kazi. Laktamasi beta za wigo uliopanuliwa zinazozalisha "E. koli" ni stahimilivu sana kwa aina nyingi ya antibiotiki na maambukizi ya aina hizi ni magumu kutibu. Katika matukio mengi, mbili tu ya antibiotiki simulizi na kiasi kidogo sana cha antibiotiki za ndani ya mishipa bado zina ufanisi. Katika 2009, jeni iitwayo New Delhi metallo-beta-lactamasi (kwa kifupi NDM-1) ambayo inatoa ustahimilivu kwa antibiotiki kabapenemu ya ndani ya mifupa, ziligunduliwa katika India na Pakistan katika bakteria za "E. koli" .


title: Escherichia coli

text: Kuongezeka kwa wasiwasi kuhusu maambukizi ya aina hii ya "bakteria hatari" nchini Uingereza kumesababisha wito wa ufuatiliaji zaidi na mkakati wa Uingereza nzima wa kukabiliana na maambukizi na vifo. Vipimo vya uwezekano wa kuathiriwa vinafaa kuongoza tiba katika magonjwa yote ambayo viumbe vinaweza kutengwa kwa ajili ya kukuza viini.


title: Escherichia coli

text:
Tiba ya bakteriafeji virusi ambavyo hasa vinalenga baketria ya kipathojeni imekuwa ikiendelezwa kwa zaidi ya miaka 80 iliyopita, hasa katika Urusi ya zamani, ambapo ilitumika kuzuia kuhara kulikosababishwa na "E. koli." Hivi sasa, tiba ya kilabakteria kwa binadamu inapatikana tu katika Kituo cha Tiba ya kilabakteria katika Jamhuri ya Jeojia na Poland. Hata hivyo, tarehe 2 Januari 2007, shirika la Marekani la FDA lilitoa kibali kwa Omnilytics kutumia Tiba yake ya kilabakteria ya kuua"E." "koli" O157: H7 katika ukungu, kinyunyizio au safisha ya wanyama hai watakaochinjwa kwa ajili ya matumizi ya binadamu.
Bakteriafeji T4 ni feji iliyotafitiwa sana kwa malengo ya kuambukiza E. koli.


title: Escherichia coli

text: Watafiti wamefanya juhudi kuendeleza chanjo yenye usalama, na ufanisi wa kupunguza matukio ya maambukizi duniani kote ya "E. koli" . Katika Machi 2006, chanjo iliyosababisha jibu la kinga dhidi ya "E. koli" O157: H7 O-maalum polisakaraidi ilo unganishwa tena kwa eksotoksini "Pseudomonas aeruginosa" (O157-rEPA) iliripotiwa kuwa salama kwa watoto wa umri wa miaka miwili hadi mitano. Kazi ya awali ilikuwa tayari imeonyesha kuwa ni salama kwa watu wazima. Awamu ya III ya majaribio ya kimatibabu ya kuthibitisha ufanisi kwa kiwango kikubwa wa matibabu imepangwa.


title: Escherichia coli

text: Katika 2006 Afya ya Wanyama ya Fort Dodge (Wyeth) ilianzisha chanjo madhubuti ya virusi visoukali ili kudhibiti aisakulitisi na peritonitisi katika kuku. Chanjo hii ni chanjo nasaba isosumu ambayo imethibitisha kinga dhidi ya O78 na aina zisizoweza kupigwa chapa .


title: Escherichia coli

text: Katika Januari 2007 kampuni ya Kanada Madawa, Bioniche ilitangaza kuwa imetengeneza chanjo ya mifugo ambayo inapunguza idadi ya O157: H7 inayomwaga katika mbolea kwa mara 1000, hadi karibu bakteria pathojeni 1000 kwa kila gramu ya mbolea.


title: Escherichia coli

text: Katika Aprili 2009 mtafiti wa Chuo Kikuu cha Jimbo la Michigan alitangaza kwamba ameanzisha chanjo inayofanya kazi kwa aina ya "E. koli." Mahdi Saeed, profesa wa Epidemolojia na maradhi ya kuambukiza katika vyuo vya MSU vya Tiba Wanyama na Dawa za Binadamu, ametuma maombi kwa ajili ya hataza kwa ugunduzi wake na amefanya mawasiliano na makampuni ya dawa kwa ajili ya uzalishaji wa kibiashara.


title: Escherichia coli

text: Kwa sababu ya historia yake ndefu ya utamaduni wa maabara na urahisi wa kushughulikiwa, "E. koli" pia ina jukumu muhimu katika uhandisi wa kibiolojia wa kisasa na mikrobiolojia ya kiviwanda. Kazi ya Stanley Cohen Norman na Herbert Boyer katika "E. koli," kwa kutumia plasmidi na vimeng'enya vya kuzuia kuunda DNA inayoshikana tena, ikawa msingi wa bioteknolojia.


title: Escherichia coli

text: Hufikiriwa kuwa kimelea chenye uwezo mkubwa sana kwa ajili ya uzalishaji wa protini heterologu, watafiti wanaweza kujumuisha jeni katika vijiumbe maradhi kwa kutumia plasmidi, kuruhusu uzalishaji kwa wingi wa protini katika mchakato uchachishaji wa kiviwanda. Mifumo ya maumbile pia imeendelezwa ambayo inaruhusu uzalishaji wa protini inayoweza kuunganishwa tena kwa kutumia "E. koli." Moja ya matumizi muhimu ya kwanza ya teknolojia ya DNA inayoweza kuungana tena ilikuwa kughilibiwa kwa "E. koli" kuzalisha insulini binadamu. "E. koli" zilizobadilishwa zimetumika katika maendelezo ya chanjo, kutumia viumbe kurejesha mazingira ya awali, na uzalishaji wavimeng'enya visivyoweza kusonga. Hata hivyo,"E. koli" haiwezi, kutumika kuzalisha baadhi ya protini tata kubwa zaidi, ambazo zina bondi za disulfidi nyingi na, hasa, thiol zisizopacha, au protini zinazohitaji pia kubadilishwa baada ya kutafsiriwa kimuundo kwa ajili ya utendajikazi.


title: Escherichia coli

text: Tafiti pia zinafanywa katika kuweka programu katika "E. koli" ili labda iweze kutatua matatizo ya hisabati magumu kama vile tatizo la njia la Hamilton.


title: Escherichia coli

text: Bakteria za "E. koli" kwa kawaida zimekuwa zikipatikana katika maji ya burudani na uwepo wao hutumika kuashiria uwepo wa kuhasibika kwa kinyesi kwa hivi karibuni, lakini uwepo wa "E. koli" inaweza kosa kuwa dalili ya kinyesi cha binadamu. "E. koli" ni mkadhania katika wanyama wote wasioathiriwa na joto: ndege na mamalia. Bakteria ya "E. koli" pia zimepatikana katika samaki na kasa. Mchanga na udongo pia huifadhi bakteria ya "E." "koli" na baadhi ya aina za "E. koli" ambazo asilishwa . Baadhi ya maeneo ya kijiografia yanaweza kusaidia aina za kipekee za "E. koli" na kinyume, baadhi aina za "E." "koli" zina asili tofauti.


title: Escherichia coli

text: "E. koli" mara nyingi hutumika kama viumbe mfano katika masomo ya mikrobiolojia. Aina zilizokuzwa (km "E. koli" K12) zinaishi vizuri katika mazingira ya maabara, na, tofauti na aina zisizokuzwa, zimepoteza uwezo wao wa kustawi katika utumbo. Aina nyingi za maabara hupoteza uwezo wao wa kuunda muungano wa seli tofauti. Maumbile haya hulinda aina zisizokuzwa kutokana na kingamwili na mashambulizi mengine ya kemikali, lakini uhitaji matumizi makubwa ya nishati na rasilimali.


title: Escherichia coli

text: Katika 1946, Joshua Lederberg na Edward Tatum kwanza walielezea jambo lililojulikana kama kuunganisha bakteria kwa kutumia bakteria ya "E. koli" kama mfano, na inabakia kuwa mfano wa msingi wa kutafiti muungano. "E. koli" ilikuwa ni sehemu muhimu ya majaribio ya kwanza ya kuelewa jenetiki za kilabakteria, na watafiti mapema, kama vile Seymour Benzer, alitumia "E. koli" na kilabakteria ya T4 kuelewa topografia ya muundo wa jeni. Kabla ya utafiti wa Benzer, haikuwa inayojulikana kama jeni ilikuwa na utaratibu kimstari, au kama ulikuwa na muundo wa kimatawi.


title: Escherichia coli

text: "E. koli" ilikuwa moja ya viumbe vya kwanza kuwa na jenomu iliyotaratibiwa; jenomu kamili ya "E." "koli" K12 ilichapishwa na "Sayansi" katika 1997.


title: Escherichia coli

text: Majaribio ya muda mrefu ya mabadiliko kwa kutumia "E. koli," yalianzishwa na Richard Lenski mwaka 1988, yameruhusu kushuhudiwa moja kwa moja kwa mabadiliko makubwa katika maabara. Katika jaribio hili, moja ya idadi ya "E. koli" bila kutarajia ilitoa uwezo wa kumetaboli siterati kwa kutumia oksijeni. Uwezo huu ni nadra sana katika "E. koli." Kwa kuwa kukosa uwezo na kukua kukiwepo oksijeni kwa kawaida hutumika kama njia ya kutofautisha "E. koli" kutokana nyingine, zinazohusiana kwa karibu sana kibakteria kama vile "Salmonella," uvumbuzi huu unaweza kuashiria tukio la kipekee kuonekana katika maabara.


title: Escherichia coli

text: Kwa kuchanganya nanoteknolojia na ikolojia ya kimazingira Mandhari ya mazingira magumu yanaweza kutolewa na maaelezo katika skeli ya nano. Kwa mazingira sanisi kama haya majaribio ya mabadiliko kwa kutumia "E. koli" yamefanywa ili kutafiti biofizikia ya kukabiliana na hali katika kisiwa cha biojiografia kwenye .


title: Mafuta ya ini

text: Mafuta ya ini, inajulikana pia kama ugonjwa wa ini kuwa na mafuta (FLD), ni tatizo linaloweza kugeuzwa ambapo vipande vikubwa vya aina maalum ya mafuta ya trigliseride hukusanyika katika seli za ini kupitia mchakato wa steatosisi (yaani uwekaji usio wa kawaida wa mafuta ndani ya seli). Licha ya kuwa na visababishi mbalimbali, tatizo la kuwa na mafuta kwenye ini linaweza kuchukuliwa kama ugonjwa mmoja ambao hutokea duniani kote katika wale wana ulaji pombe kupita kiasi na wale ambao ni feta (pamoja na au bila ya athari za insulini upinzani). Tatizo hili pia linahusishwa na magonjwa mengine ambayo huathiri umetaboli wa mafuta. Kimofolojia, ni vigumu kutofautisha kati ya FLD inayohusishwa na pombe na ile isiyohusishwa na pombe na aina zote mbili huonyesha mabadiliko ya vilengelenge vidogo na vikubwa vya mafuta katika hatua mbalimbali.


title: Mafuta ya ini

text: Ukusanyikaji wa mafuta pia unaweza kufuatana na maendeleo ya kuvimba ini (hepataitisi), tatizo liitwalo steatohepataitisi. Kwa kuzingatia mchango na pombe, ukusanyikaji wa mafuta kwenye ini unaweza kuitwa steatosisi ya pombe au ugonjwa wa ini kuwa na mafuta usiohusiana na pombe (NAFLD), na aina kali zaidi kama steatohepataitisi ya pombe (sehemu ya ugonjwa wa ini unaotokana na pombe) steatohepatitisi isiyosababishwa na pombe (NASH).


title: Mafuta ya ini

text: Kwa kawaida, ukusanyikaji wa mafuta kwenye ini uhusishwa na pombe au tatizo la umetaboli (ugonjwa wa kisukari, shinikizo la damu, unene wa kupindukia na dislipidemia) lakini pia unaweza kusababishwa na mojawapo ya sababu zingine nyingi :


title: Mafuta ya ini

text:
Mabadiliko ya kiasi cha mafuta huwakilisha ukusanyikaji wa trigliseridi (mafuta huru) ndani ya sitoplazimu. Mwanzoni, hepatositi huwasilisha vakuli ndogo za mafuta (liposomu) zinazozunguka kiini (mabadiliko ya vilengelenge vidogo vya mafuta). Katika awamu hii chembechembe za ini huwa zimejawa na matone mengi ya mafuta ambayo huwa hayachukui nafasi ya kiini kilicho katikati ya chembechembe. Katika awamu za baadaye, na ukubwa wa vakuli hizi huongezeka na kusukuma kiini kwenye ukingo wa chembe na kuonyesha sifa kama za pete ya muhuri (mabadiliko ya vilengelenge vikubwa vya mafuta). Vilengelenge hivi huwa vimesawiri vizuri na huonekana vikiwa "tupu" kwa sababu mafuta huyeyuka wakati wa usindikaji tishu. Vakuli kubwa zinaweza kuungana na kuzalisha cyst s ambayo ni Malena vidonda. Steatosisi ya vilengelenge vikubwa ni ya kawaida aina nyingi na ni kawaida yanayohusiana na pombe, ugonjwa wa kisukari, fetma na kotikosteroidi. Ukusanyikaji mkali wa mafuta kwenye ini wakati wa mimba na ugonjwa wa Reye ni mifano ya magonjwa makali ya ini yanayosababishwa na mabadiliko ya vilengelenge vidogo vya mafuta. Utambuzi wa steatosisi hufanywa wakati mafuta yaliyo kwenye ini yanazidi asilimia 5-10 kwa uzito.
Kasoro katika umetaboli wa mafuta husababisha mwanzo wa kugonjeka kwa FDL jambo ambalo linawezatokana na kukosekana kwa usawa katika matumizi ya nishati na utengenezaji wake hivyo basi kusababisha uhifadhi wa mafuta au linaweza kuwa matokeo ya upinzani wa pembeni wa insulini, ambapo usafiri wa asidi za mafuta kutoka tishu shahamu hadi kwenye ini ni kuongezeka.
Kuharibika au kuzuiwa kwa kipokezi molekuli (PPAR-α, PPAR-γ na SREBP1) ambacho hudhibiti vimeng'enya vilivyo na wajibu wa kuweka oksijeni na kusanisi
Asidi za mafuta huonekana kuchangia katika ukusanyikaji wa mafuta. Aidha, ulevi unajulikana kuharibu mitokondria na miundo ingine ya seli hivyo basi kuendelea kuharibu utaratibu wa nishati wa seli. Kwa upande mwingine FLD zisizotokana na ulevi zinaweza kuanza kama nishati ya ziada iliyokosa kuvunjavunjwa kwenye seli za ini. Steatosisi ya ini inaweza kugeuzwa na kwa kiasi fulani haiendelei kama kuna kukomeshwa au kuondolewa kwa sababu msingi.
Ukusanyikaji wa mafuta mengi kwenye ini wakati mwingine hufuatana na kuvimba, hali ambayo inajulikana kama "steatohepatitisi." Kuendelea kwa steatohepatitisi inayosababishwa na pombe (ASH) au ile isiyosababishwa na pombe (Nash) hutegemea kuendelea au ukali wa sababu inayosababisha. Vidonda vya kipatholojia hufanana katika hali zote mbili. Hata hivyo, kiasi ya majibu ya uvimbe hutofautiana sana na si lazima yahusiane na kiasi cha ukusanyikaji wa mafuta. Steatosisi (ubakishaji wa mafuta) na mwanzo wa steatohepatitisi zinaweza kuwakilisha hatua za mfululizo katika kuendelea kwa FLD.


title: Mafuta ya ini

text: Ini lililovimba sana na lenye kiwango cha juu cha steatosisi mara nyingi huendelea hadi kwenye aina kali zaidi ya ugonjwa huu. Kuvimba na kuoza kwa hepatosi kwa kiwango tofauti mara nyingi hutokea katika hatua hii. Majibu ya kufa na kuvimba kwa seli za ini husababisha kuchochewa kwa seli zilizo na umbo la nyota ambazo huwa na jukumu msingi katika fibrosisi ya ini. Kiwango cha fibrosisi hutofautiana sana. Fibrosisi perisinusoida hutokea sana, hasa katika watu wazima, na hutawala sana katika eneo 3 kuzunguka mishipa iliyo mwisho wa ini.


title: Mafuta ya ini

text: Ueneaji wa sirosisi unaweza kuathiriwa na kiwango cha mafuta na kiasi cha steatohepatitisi na sababu zingine mbalimbali zinazohamasisha. Katika FLD inayosababisha wa pombe mabadiliko hadi kwenye sirosisi yanayohusiana na maendeleo ya matumizi ya pombe yameandikwa vizuri ni mchakato wa kushiriki katika FLD yasiyo ya pombe ni chini ya wazi.


title: Mafuta ya ini

text: Watu wengi huwa hawaonyeshi dalili za ugonjwa na kwa kawaida hugunduliwa kibahati kwa sababu ya vipimo vinavyofanyiwa ini linalokosa kufanya kazi vizuri au hepatomegalia inayobainika katika hali tofauti ya kimatibabu. Biokemia ya ini iliyoongezeka hupatikana katika asilimia 50 ya wagonjwa walio na steatosisi rahisi . Kiwango cha Alt ya majimaji ya damu huwa juu ya kiwango cha AST katika kibadala kisicho cha vileo na kinyume chake ni FLD ya pombe (AST: ALT zaidi ya 2:1).


title: Mafuta ya ini

text: Tafiti zinazohusisha upigaji picha hupatikana sana sana wakati wa mchakato wa kutathmini. Ultrasonografia huonyesha ini "kali" lenye ekojenisi iliyoongezeka. Upigaji picha za kimatibabu unaweza kusaidia katika utambuzi wa mafuta kwenye ini; maini yenye mafuta huwa na uzito wa chini kuliko wengu kwenye tomografia inayofanyiwa kwenye kompyuta (CT) na mafuta huonekana yakiangaa katika picha za mvumo wa picha za kismaku. T1 (MRIs). Hata hivyo, hakuna picha za kimatibabu, anaweza kutofautisha steatosisi rahisi kutoka Nash advanced Histological. Utambuzi na ini biopsy ni kutafuta wakati tathmini ya ukali unahitajika.


title: Mafuta ya ini

text: Matibabu ya ukusanyikaji wa mafuta kwenye ini yanategemea kinachosababisha athari yake, na kwa ujumla, kutibu na kusababisha msingi itakuwa nyuma mchakato wa steatosisi kama kutekelezwa katika hatua za mwanzo.


title: Mafuta ya ini

text: Kufikia asilimia 10 ya FLD ya ugonjwa wa sirotiki unaosababishwa na pombe itasababisha ksinoma ya sel za ini. Jumla ya matukio ya saratani ya ini katika FLD isiyosababishwa na pombe bado hayajahesabiwa, lakini uhusiano ulioko ni dhahiri .


title: Mafuta ya ini

text: Maambukizi ya FLD katika jumla ya watu ni kati ya asilimia 10 na asili 24% katika nchi mbalimbali. Hata hivyo, hali hii huonekana katika juu ya asilimia 75 ya watu walio na unene wa kupindukia, asilimia 35 ambao wataendelea mpaka FLD isiyosababishwa na pombe, ingawa hakuna ushahidi wa matumizi ya pombe kupita kiasi. FLD ndicho kisababishi kikuu cha jaribio la ini kutofanya kazi vizuri nchini Marekani. "Ukusanyikaji wa mafuta kwenye ini hutokea katika asilimia 33 ya Wamarekani wa Ulaya, asilimia 45 ya Marekani-Wahispania, na asilimia 24 ya Wamarekani-Waafrika."


title: Rodentia

text: Rodentia ni jina la Kisayansi la oda ya panya, vipanya, mabuku, biva, panyabuku, kindi na mafuko. Kwa Kiswahili huitwa wagugunaji.


title: Rodentia

text: ODA RODENTIA


title: Pinnipedia

text: Pinnipedia ni jina la Kisayansi cha familia ya sili, simba-bahari, sili-manyoya na walarasi.


title: Pinnipedia

text: FAMILIA "PINNIPEDIA"


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy (12 Februari 1912 - 9 Novemba 1982) alikuwa mwanachuoni na mwanahistoria mkubwa wa Kiislamu na mmojawapo wa washairi wakubwa kutoka Zanzibar lakini baadaye alihamia Mombasa, Kenya. Alifahamka zaidi kwa kutafsiri Qurani tukufu kwa Kiswahili. Vilevile alipata kuwa Kadhi Mkuu wa Zanzibar.


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text: Alikuwa mtu mwenye kupendwa na watu na alikuwa akizungukwa mara kwa mara na watu wanaotaka kumsalimia au kupata kutoka kwake mafunzo ya Dini.


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text: Umaarufu wake ulikuwa si katika kisiwa cha Zanzibar na nchi za Afrika ya Mashariki peke yake, bali ulienea hadi Somalia ya kusini na ya kaskazini, Cape Town upande wa kusini mpaka kufikia Malawi, mahali alipokuwa akitoa darsa zake kabla ya kuhamia Kenya kwa kuhofia kukamatwa na serikali ya Zanzibar.


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text: Alizaliwa Zanzibar mwezi wa Februari mwaka 1912 katika ukoo maarufu, akajifunza Qur-aan kutoka kwa Fatma Hamid Said (1854-1936), aliyesoma kwa Shaykh Amin bin Ahmed aliyekuwa akifundisha Qur-aan kijiji cha Jongeani mahali alipozaliwa Shaykh Abdullah Farsy na kukulia.


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text:
Shaykh Abdullah Saleh Farsy alihifadhi Qur-aan yote pamoja na hadithi nyingi za Mtume wa Mwenyezi Mungu (Swallah Llahu alayhi wa Sallam) akiwa na umri mdogo sana, na shauku yake kubwa isiyotoshelezeka ya kujifunza masomo ya Kiislamu na ya kiulimwengu ilionekana pale wenzake walipokuwa wakijishughulisha na michezo na anasa za kidunia, wakati yeye alikuwa kila siku akizama katika kusoma kitabu kipya cha mafunzo ya Kiislamu.
Alikuwa akipenda sana kusoma kiasi ambapo maisha yake yote yalifungika ndani ya maktaba yake kubwa ya nyumbani.


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text:
Alipofariki dunia, Shaykh Abdullah Saleh al-Farsy alikuwa Aalim mwenye kutambulika na kuheshimika kupita wote katika nchi zinazotumia lugha ya Kiswahili. Mchango wake usiokuwa na mfano katika kuelimisha watu dini ya Kiislamu ulifikia kiwango chake cha juu baada ya kuchapicha tafsiri kamili ya mwanzo ya Qur-aan Takatifu ya Kiswahili iliyokubaliwa rasmi yenye kurasa 807.
Alipokuwa kijana, mwanachuoni huyu mwenye hamasa na uhodari alibahatika wakati ule kuwepo na kuenea kwa vyuo vikongwe vya Kiislamu vilivyojaa wanafunzi chini ya uongozi wa Maulamaa weledi mfano wa Shaykh Abu Bakar bin Abdullah bin Bakathir (1881-1943) aliyekuwa mwanafunzi maarufu wa Sayyid Ahmed bin Abu Bakar al-Sumait (1961-1925)


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text:
Katika mwaka wa 1922 Shaykh Abdullah Saleh Farsy alijiunga na chuo cha Msikiti Barza baada ya Maulamaa wawili kumtaka afanya hivyo:
Wa kwanza alikuwa Sayyid Hamid bin Mansab (1902-1965) aliyemfunza RISALATUL JAMI'A, yenye mafunzo ya taasisi ya Kiislamu. Imamu huyu wa msikiti wa Forodhani aliyefariki dunia wakati akitoa darsi ndani ya msikiti Gofu alikuwa mwanafunzi wa Shaykh Muhammad Abdul Rahman Makhzymy (1877-1946), mmojawapo wa waalimu wa Shaykh Abdullah Saleh Farsy.
Wa pili alikuwa Sayyid Alawy bin Abdul Wahab (1902-1960) aliyemsomesha vitabu 12 vya Fiq'hi katika lugha ya kiarabu pamoja na sharhi ya MATNI YA RABBIYYAH juu ya elimu ya urithi.


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text: Baada ya kuwa mjuzi katika elimu ya taasisi ya Kiislamu katika chuo cha Msikiti Barza, Shaykh Abdullah Saleh Farsy alikuwa mjuzi pia wa elimu ya nahau ya lugha ya Kiarabu. Na alipokuwa na umri wa miaka 20 alikuwa akiandika mashairi ya Kiarabu, dalili ya daraja kubwa ya elimu ambayo Maulamaa wa Zanzibar wakati ule waliweza kuieneza.


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text: Shaykh Abdullah Saleh Farsy alijifunza chini ya Maulamaa wengi wakubwa kama vile Shaykh Ahmed bin Muhammad al-Mlomry (1873-1936) aliyemfundisha vitabu 25 vikiwemo Tafsiri ya Jalalayn kilichoandikwa na Jalal al-Din Mahali (1389-1450) kutoka Misri na Jalal al-Din Suyuti (1445-1505), Syria, na hawa ni Maulamaa wakubwa na maarufu wa madhehebu ya Imam Shafi.


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text: Baada ya kuhitimu darsi zote katika chuo cha Msikiti Barza, Shaykh Abdullah Saleh Farsy aliruhusiwa na Shaykh Ahmed bin Muhammad al-Mlomry kusomesha katika chuo hicho katika mwezi wa Ramadhan chini ya uangalizi wake.


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text:
Alijifunza pia kutoka kwa Shaykh Abu Bakar (1881-1943), mtoto wa Shaykh Abdullah bin Abu Bakar Bakathir (1860-1925), mwanafunzi wa Shaykh Ahmed bin Abu Bakar al-Sumait.
Shaykh Abu Bakar bin Abdullah bin Bakathir aliyejifunza kutoka kwake elimu ya Fiq'hi kupita Maulamaa wengi hapo Zanzibar, alikuwa akihudhuria darsi za Shaykh Abdullah Saleh Farsy kwa ajili ya kumpa moyo, kisha akamchagua kuwa Imamu wa Swalah ya Witri kutoka mwaka 1933 mpaka terehe 28 Oktoba 1939, alipomruhusu pia kusoma Qur-aan katika Msikiti Gofu na hatimaye akawa anasalisha Swalah ya Alfajiri mpaka mwaka 1966 alipochukuwa mahali pake mtoto wa dada yake Saleh bin Salim bin Zagar.


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text:
Shaykh Abdullah Saleh Farsy alisoma vitabu vingi vya Fiq'hi kutoka kwa Shaykh Muhammad Abdul Rahman al-Makhzymy vikiwemo vitabu vya Fathul Muin na Iqnai, ambavyo mwanzo vilikuwa vikisomeshwa na Shaykh Abdullah bin Abu Bakar bin Bakathir hapo Msikiti Gofu katika mwaka 1917.
Alijifunza kutoka kwake pia elimu ya kupanga nyakati za Swalah na kuujua upande wa Qiblah.


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text:
Juu ya kuwa hapo mwanzo Shaykh Abdullah Saleh alisoma Minhaaj At Tabiiyn kitabu cha Shaykh Zakariya Muhyddin Yahya Sharaff ad-Din al-Nawawi (1213-1277) ambaye ni mwanachuoni mkubwa wa madhehebu ya Kishafi, lakini baadaye alisoma tena kitabu hicho kwa Shaykh Muhammad Abdul Rahman al-Makhzymy.
Msimamo wa kisheria wa kitabu hiki hapo Zanzibar umeanzia zama za Imam Abu Hamid bin Muhammad al-Ghazzali (1058-1111), aliyekuwa mwanafunzi wa Imam wa Haramayn Ahmed Malik al-Jawayti (1085) kutoka kwa Ayoub al-Buwati (845), mwanafunzi wa Imam Muhammad Idriys al-Shafi'i (767-820), mwanzilishi wa Madrasa ya Shafi'i, yenye wafuasi wengi Zanzibar na Misri.


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text:
Shaykh Muhsin bin Ali bin Issa Barwan aliyekuwa mwalimu wake Msikiti Gofu, alikuwa mwanachuoni wa mwanzo katika mwaka 1944 kumruhusu Shaykh Abdullah Saleh Farsy kusomesha Jalalayn Msikiti Barza katika mwezi wa Ramadhani. Baadaye Shaykh Abdullah Saleh Farsy alijifunza kwa Shaykh al-Amin Ali bin Abdullah bin Nafi al-Mazrui mwaka (1875-1947), aliyeupendezesha kwa watu Uislamu wa kisasa kama ulivyoshereheshwa na Shekh Muhammad Abduh (1845-1905), aliyemsomesha Shaykh Ahmed Muhammad Mlomry katika chuo kikuu cha al Azhar, Misri.
Shaykh Abdullah Saleh Farsy alipewa Ijaza (shahada) na Shaykh ‘Umar bin Ahmad bin Abu Bakar al-Sumait (1896) aliyemsomesha vitabu vya Fiq'hi, Mantiq (Logic) na Hadith, pamoja na vitabu vingine. Bahati mbaya mwanachuoni huyu alirudi Yemen katika mwaka wa 1965 kutokana na udikteta uliokuwepo Zanzibar chini ya serikali iliyoongozwa na mkiristo Julius Kambarage Nyerere.


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text:
Umahiri aliouonyesha Shaykh Abdullah Saleh Farsy katika elimu ya mambo ya kidunia ulikuwa mkubwa pia. Alikuwa hodari sana katika elimu hiyo, na alipokuwa Central Primary School aliyojiunga nayo mwaka 1924, mwalimu wa lugha ya Kiingereza alishindwa kuamua darasa lipi ampeleke. Shaykh Abdullah Saleh Farsy aliyemaliza miaka minane inayotakiwa katika shule ya msingi katika muda wa miaka mitano tu.
Miongoni mwa walimu wake maarufu alikuwa Shaykh Abdullah bin Ahmed bin Seif (1900-1940) na Shaykh Abdul Bary kutoka chuo kikuu cha Al-Azhar aliyeajiriwa na Sayyid Ali bin Humoud mwaka (1902-1911).


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text:
Aliandika tafsiri yake ya Qur-aan Takatifu kuanzia mwaka wa 1950 hadi mwaka 1967, wakati fikra za umoja wa Kiislamu na Uislamu wa kisasa ulipokuwa ukifanyiwa kampeni kubwa hapo Zanzibar.
Wakati huo huo Tafsiri hii ilikuwa ni jibu la tafsiri ya Qur-aan Tukufu aliyoiandika Padri Godfrey Dale kwa ajili ya kuwawepesishia wahubiri wa Kiafrika walioajiriwa na University Mission to Central Africa (UMCA), iliyoanzishwa mwaka 1873 na Padri Dr. David Livingston (1813-1873) huko Zanzibar.
Tafsiri ya Padri Dale iliyoandikwa kwa Kiswahili cha Kiunguja ilikuwa na kurasa 542 pamoja na kurasa 142 za sharhi, ilipigwa chapa mwaka 1923 huko London na jumuiya ya kueneza elimu ya Kikristo (Society for Promoting Christian Knowledge).
Kwa vile tafsiri hiyo iliandikwa kwa njia ya kuutetea Ukristo, jambo lisilokubalika kwa Waislamu, Shaykh Mubarak bin Ahmed bin Ahmad, mkuu wa Makadiani Afrika Mashariki (Ahmadiyah Muslim in East Africa) aliamua kuanza kuandika tafsiri yake mwaka 1936 iliyokubaliwa na kutambuliwa na wamisionari hapo Zanzibar.
Katika mwaka 1942 nakala ya tafsiri ya Makadiani iliyopigwa taipu ilipelekwa mbele ya kamati ya lugha ya Kiswahili (Inter-Territorial (Swahili) Language) kwa ajili ya kukubaliwa rasmi kilugha. Na katika mwezi wa Aprili mwaka 1944, kamati ilijibu kwa kuikubali lugha iliyotumika ikitaka baadhi ya marekebisho kufanyika. Juu ya kuwa masahihisho yote hayakufanyika kama ilivyotakiwa, tafsiri hiyo ikapelekwa mbele ya baadhi ya viongozi wa Makadiani wa Afrika ya Mashariki na kukubaliwa kuwa lugha iliyotumika ni nzuri na yenye kukubalika.


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text:
Shaykh Amri bin Abeid (1924-1964), aliyejifunza Ukadiani huko Pakistan mwaka (1954-1956) alijaribu kuitetea tafsiri ya Makadiani, lakini tafsiri hiyo iliyopigwa chapa kwa mara ya mwanzo mwaka 1953 ilisababisha mgogoro mkubwa kutoka kwa Masunni waliowatuhumu Makadiani kuwa wamebadilisha na kugeuza baadhi ya maneno kwa kusudi la kuunga mkono fikra zao.
Ili kupambana na tafsiri za Wakristo na Makadiani zilizogeuzwa na kubadilishwa ilionekana kuwepo umuhimu na dharura ya kupatikana tafsiri yenye kutambuliwa rasmi. Jukumu hilo akabebeshwa Shaykh Abdullah Saleh Farsy, aliyekuwa akimuomba Mwenyezi Mungu ampe umri mrefu asife kabla ya kuikamilisha tafsiri hiyo.


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text:
Fikra hii adhimu ilianza baada ya Shaykh kupiga chapa kitabu chake cha mwanzo kiitwacho 'Maisha ya Mtume Muhammad' (Swallah Llahu alayhi wa Sallam) kilichofuatiliwa na kitabu cha Sura za Swalah na Tafsiri zake mwaka (1950).
Kabla ya kudhihirisha kutoridhika kwake na tafsiri ya Makadiani katika kijitabu kidogo ‘Upotofu wa Tafsiri ya Makadiani’, Shaykh Abdullah Saleh alikwishawahi kuandika tafsiri na sharhi ya Surah Yaseen, Al-Waqiah na Al- Mulk kilichopigwa chapa na A.A. Vasingstake, Uingereza na kutolewa mwaka 1950 Zanzibar.
Tafsiri yake aliyoiandika kwa kuitegemea zaidi tafsiri ya Jalalayn ilianza kupigwa chapa juzuu baada ya juzuu, na baina ya mwaka 1956 na 1961 juzuu kumi na mbili zilikwishapigwa chapa.
Kutokana na upungufu wa fedha, tafsiri iliyokamilika ilipigwa chapa mwaka 1969 na wadhamini walikuwa The Islamic Foundation.
Msaada mkubwa uliotolewa na Sultani wa Qatar, Shaykh Ahmad bin Ali uliwezesha kugawiwa bure misahafu 4,000 na kuuzwa misahafu mingine 3,000 kwa bei nafuu ya shilingi kumi tu.


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text:
Kuanzia mwaka 1950 hadi 1960 kampeni kubwa dhidi ya Makadiani ilifanywa na Jamaat al Islam huko Pakistan chini ya uongozi wa Shaykh Maududi (1903-1979) aliyezikaribisha juhudi kubwa za Shaykh Abdullah Saleh Farsy, juu ya khitilafu iliyokuwepo baina ya misimamo ya Zanzibar na Pakistani, kwani Shaykh Abdullah Saleh Farsy hakuwa akiona tofauti yoyote baina ya Makadiani na Ahmadiya waliojitenga na Makadiyani. (Ahmadiya ni kundi lililojitenga na Makadiani kutokana na baadhi ya khitilafu baina yao)
Islamic Foundation ya Nairobi yenye kuunga mkono Jamaat al Islam ya Pakistan, ndiyo iliyopiga chapa kwa mara ya mwanzo Tafsiri ya Shaykh Abdullah Saleh Farsy, aliyeandika kuwa Maududi ameikubali tafsiri yake ya QURANI TAKATIFU. Na Shaykh Abdullah Saleh Farsy naye alieleza kuikubali kwake tafsiri ya Maududi inayoitwa 'Qur'an Fahmi Ke Bunyadi Usul' (Msingi wa kuifahamu Qur-aan), na akaruhusu uandikwa utangulizi wa Tafhim Al-Qur-aan katika Qurani Takatifu.


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text:
Kuanzia tarehe 7 Januari 1960 hadi 19 Februari 1960 Shaykh Farsy alikuwa safarini Nyasaland 'Malawi' na Rhodesia ya Kusini akitoa darsa na kuwahutubia Waislamu na kuwanasihi juu ya umuhimu wa kujifunza masomo ya dini.
Tarehe 11 Aprili 1960 baada ya kurudi kutoka Nyasaland, Shaykh Farsy aliandika ripoti aliyoeleza ndani yake umuhimu wa mafunzo ya dini. Aliwataka wanaohusika kutilia nguvu umuhimu wa kuwapatia Waislamu elimu katika skuli za serikali.
Aliandika: "Kwanza, upeo wa elimu ya watoto wa Kiislamu ni duni ukilinganisha na wasiokuwa Waislamu katika Nyasaland. Kuwepo kwa jamii mbili katika nchi, mojawapo imeelimka na nyengine haijaelimika ni hatari kwa serikali na kwa jamii. Serikali ni baba wa wananchi wote, na kwa ajili hiyo inapaswa kutopendelea upande mmoja."
Aliendelea kueleza: "Serikali inatoa misaada mbali mbali kuipa skuli za wamishionari bila ya kuzilamisha kujiunga na skuli za serikali. Jukumu la serikali ya Nyasaland lazima liwe kuinyanyua daraja ya elimu kwa Waisalmu iwe sawa na ile ya jamii nyingine nchini.”


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text: Matakwa ya Shaykh Farsy juu ya kuelimishwa Waislamu hayakuwa kutaka wajengewe skuli zao tu, bali yalikuwa makubwa kuliko hivyo. Alitilia mkazo jambo la kuajiriwa waalimu wa dini ya Kiislamu katika skuli za serikali pia. Alisema: "Shule za serikali hazina budi kuwa na walimu watakaosomesha mafunzo ya Kiislamu wenye kulipwa na serikali. Inashangaza kuona kuwa waalimu wa Kikristo katika shule hizo wanalipwa na serikali wakati waalimu wa Kiislamu wanalipwa na jamii. Haya hayafahamiki."


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text:
Kupitia darsi zake za misikitini na kwa njia ya vitabu, Shaykh Farsy alitumia juhudi zake zote katika kuwaelimisha vijana misingi asili ya Kiislamu. Alihimiza na kutilia nguvu umuhimu wa kufufua, kufuata na kuyafahamu mafundisho sahihi ya dini kama yalivyokuwa wakati wa Mtume wa Mwenyezi Mungu (Swallah Llahu alayhi wa Sallam) na Sahaba zake (Radhiya Llahu anhum) pamoja na mafundisho ya watu wema waliotangulia 'Salafus Swaalih'.
Mafundisho haya yalikuwa yakifundishwa kabla yake na Shaykh Al-Amin na Shaykh Muhammad Kassim hapo Mombasa.
Lengo la Shaykh Farsy lilikuwa kubwa kupita wadhifa wake wa Kadhi mkuu wa Kenya. Lengo lake lilikuwa ni kupata jukwaa litakalomwezesha kuifufua na kuieneza elimu sahihi ya dini kama ilivyokuwa wakati wa Mtume wa Mwenyezi Mungu (Swallah Llahu alayhi wa Sallam), na kuwakataza watu kufuata uzushi ‘bid’aah’ na itikadi zisizo na misingi ya Kiislamu, na mambo yaliyo batili ambayo hao wanaoyaeneza wanajaribu kuyanasibisha na Uislamu.


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text: Shaykh Farsy alifanikiwa kiasi kikubwa sana, na watu wengi waliokuwa wakihudhuria darsa zake walikuwa wakihisi kuwa mafunzo yake yanaingia moja kwa moja ndani ya nyoyo zao. Kwa juhudi zake, alifanikiwa kuanzisha kizazi kilichoiendeleza kazi yake hiyo ya kupiga vita uzushi na ushirikina, na kufanikiwa kuondoa itikadi nyingi ambazo watu wakati huo walikuwa wakidhani kuwa yamo katika dini.


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text: Baada ya kukamilisha masosmo yake katika Chuo cha Ualimu 'Teachers Training College (TTC)', Shaykh Abdullah alisomesha shule za msingi kuanzia mwaka 1932 hadi 1947, na kutokana na jitihada zake kubwa katika kazi, alipewa cheo cha Mkaguzi mkuu wa shule za msingi za Unguja na Pemba kuanzia mwaka 1949 hadi mwaka 1952. Kisha akapewa cheo cha Principal wa Muslim Academy Secondary School kuanzia mwaka 1952 hadi 1956 kabla ya kuchaguliwa kuwa Mwalimu mkuu 'Headmaster' wa Arabic Medium School kuanzia mwaka 1957 hadi 1960.


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text: Mwezi wa Machi mwaka 1960, Shaykh alikwenda kuhiji na katika mwaka wa 1967 alijiuzulu kazi katika Wizara ya Elimu alipokuwa mwalimu katika Chuo cha Ualimu 'Teachers' Training College.


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text: Katika mwaka 1960, alichaguliwa kuwa Kadhi mkuu wa Zanzibar, na aliendelea na kazi hiyo muda wa miaka saba, mpaka alipoamua kuiacha na kuhamia Kenya baada ya mapinduzi ya 12 Januari 1964 yaliyosababisha umwagaji mwingi wa damu huko Zanzibar pamoja na kukamatwa na kutiwa ndani bila sababu kwa viongozi wengi wa kisiasa na wa kidini.


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text: Mwenyeji wake huko Kenya alikuwa Shaykh Muhammad Kassim al-Mazrui, sahibu yake wa zamani tokea waliposoma pamoja chini ya mwalimu wao Shaykh al-Amin bin Ali al-Mazrui, aliyekuwa akifundisha dini huko Zanzibar.


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text:
Shaykh Abdullah Saleh Farsy hakuwa mgeni huko Kenya ambako sifa zake kuwa mwanachuoni mkubwa zilitangulia kufika kabla yake. Shaykh Muhammad Kassim al-Mazrui ndiye aliyempendekeza kwa Rais Jomo Kenyatta kupewa cheo cha Kadhi mkuu wa Kenya, jambo ambalo Rais Kenyatta alilikubali bila kipingamizi.
Kwa muda wa miaka 14 alikuwa Kadhi mkuu wa Kenya, daraja yenye heshima kubwa sana aliyoitumikia kwa muda wote huo kwa ikhlasi, hekima, uwezo wa hali ya juu, na uerevu mkubwa sana mpaka alipoamua kustaafu katika mwaka 1980.


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text: Shaykh Abdullah Saleh Farsy alifariki dunia tarehe 9 Novemba mwaka 1982 karibu miezi minane tokea alipoondoka Kenya kuelekea Muscat - Oman kwa ajili ya kuungana na aila yake.


title: Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy

text: Huzuni kubwa iliyoingia nyoyoni mwa Waislamu wa Afrika Mashariki kutokana na kifo chake itaendelea muda mrefu sana, na pengo lake kamwe si rahisi kuzibika, na watu wataendelea kufaidika na elimu aliyowarithisha daima milele.Alipokuwa Mombasa, Kenya Shaykh Farsy alikuwa akitoa darsa zake katika misikiti ifuatayo:


title: Kondomu ya kike

text:
Kondomu ya kike ni kifaa kinachotumika wakati wa kufanya ngono kama kingamimba (kikifeli kwa asilimia 5-21) na kwa lengo la kupunguza hatari ya kuambukizwa magonjwa ya zinaa (kama vile Kisonono, Kaswende na Ukimwi) lakini hata katika hilo kinafeli kuliko kondomu ya kiume.
Kondomu ya kike ni kifuko chenye duara zinazopindika kila upande. Kabla ya ngono ya uke, duara lililo ndani ya kifuko huingizwa kwenye kina ya uke, ili kuishikilia kondomu katika uke. Uume huingizwa moja kwa moja katika ufuko kupitia upande wa duara ulio wazi, ambao hubaki nje ya uke wakati wa ngono.


title: Kondomu ya kike

text: Kondomu za kike zinaweza kutumika na mwanamke wakati wa kufanya ngono ya tupu ya nyuma.


title: Kondomu ya kike

text: Kondomu hii ilivumbuliwa na daktari wa Kideni Lasse Hessel, na huvaliwa kwa ndani na mwanamke ilo kuzuia manii isiingie katika mwili wake.


title: Kondomu ya kike

text: Mpaka sasa kifaa hicho hakijaanza kutumika kwa wingi, tofauti na mpira wa kiume.


title: Kondomu ya kike

text: Kondomu ya kike ya kwanza ilitengenezwa kwa poliyuretheni. Aina hii inaitwa rasmi "Kondomu ya kike ya FC". Aina mpya zaidi imetengenezwa na mpira wa nitrili na inaitwa "FC2" (mabadiliko haya ya vifaa yalitangazwa mnamo Septemba 2005).


title: Kondomu ya kike

text: Kondomu za nitrili za karibuni zaidi zina uwezekano mdogo zaidi wa kutoa sauti inayotokana na kukunjika kwa kondomu na ambayo huenda ikafadhaisha watumiaji. Kuna matumaini kuwa kondomu hizo za nitrili pia zitaruhusu kupungua kwa bei. Aina hii ya kondomu hutengenezwa na kampuni ya afya ya wanawake ya Female Health nchini Marekani.


title: Kondomu ya kike

text: FC1 na FC2 ndizo kondomu pekee za wanawake zinazopendekezwa na Shirika la Afya Duniani (WHO) kama kifaa cha ziada cha kulinda afya ya uzazi na kujamiiana. UNFPA, shirika la Umoja wa Mataifa, imeshirikisha kondomu ya kike katika mipango yake. Kondomu hizi huuzwa chini ya chapa kadhaa ikiwa ni pamoja na "Reality, Femidom, Dominique, Femy, Myfemy, Protectiv na Care."


title: Kondomu ya kike

text: Toleo la hivi karibuni la kondomu ya kike limetengenezwa kwa ulimbo wa mpira asili, sawa na ule unaotumika kuunda kondomu ya kiume. Kondomu hii haitoi sauti kama ile ya kondomu za plastiki. Aina hii ya kondomu ya kike hutengenezwa na kampuni ya Medtech Products Ltd, nchini India. Inauzwa chini ya chapa mbalimbali, ikiwa ni pamoja na "Reddy, V Amour, L'amour, VA WOW Feminine condom na Sutra." Jaribio zaidi la kiafya linahitajika kabla ya kufikiriwa kupewa kibali cha FDA nchini Marekani.


title: Kondomu ya kike

text: Programu ya Teknolojia Inayofaa kwa Afya (PATH), ambayo ni programu ya kimataifa ya afya isiyo ya faida pia imeunda kondomu ya kike ya kutumika katika nchi zinazoendelea. Kondomu hiyo inatengenezwa na Shanghai Dahua Medical Apparatus nchini Uchina na kwa sasa inapitia majaribio ya kimatibabu.


title: Kondomu ya kike

text: Bei ya kondomu ya kike ni ya juu kuliko ile ya kondomu ya kiume lakini kuna ushahidi unaoonyesha kwamba kondomu za kike za poliyuretheni zinaweza kuoshwa, kuuliwa viini, na kutumiwa upya.


title: Kondomu ya kike

text: Utumiaji upya wa kondomu za kike za poliyuretheni hauchukuliwi kuwa salama ukilinganishwa na kutumia kondomu mpya. Hata hivyo, Shirika la Afya Duniani linasema, "bechi za kondomu mpya za wanawake ambazo zilikuwa bado hazijatumika zilipitishwa kwa duru saba za kuua viini, kuosha, kukausha na ulainishaji upya, kulingana na utaratibu wa rasimu ya protokali, lakini viwango vya juu zaidi vya dawa ya klorini hutumika na kwa muda mrefu zaidi. Bechi zote za kondomu ya kike zilifuata kanuni kamili za kukadiria ubora wa utengenezaji kuhusu ukakika wa miundo baada ya vipindi kadhaa za majaribio. ... Kuua viini, uoshaji, kukausha, ulainishaji upya na utumiaji upya wa kifaa hiki hakuhusishwa na kutoa shahawa, dalili za mwasho kwenye uke au matokeo mabaya ya utafiti wa uke na mlango wa uzazi kati ya waliojitolea kufanyiwa utafiti".


title: Kondomu ya kike

text: Wasilisho katika mkutano wa kimataifa kuhusu UKIMWI mwaka 1998 ulihidhibitisha kuwa "kuosha, kukausha na kutia tena mafuta kwenye kondomu ya kike hadi mara kumi hakubadili pakubwa uhakika wa muundo wa kifaa hicho. Majaribio zaidi ya kimikrobiolojia na kivirolojia vinahitajika kabla ya kupendekeza utumiaji upya wa kondomu hiyo ya kike."


title: Kondomu ya kike

text: Kama ilivyo na kingamimba zote zinazozuia shahawa kuingia kwenye uterasi, maji au mafuta ya kulainisha yaliyotengenezwa kwa silikoni ni salama yakitumiwa katika kondomu ya kike. Mafuta huharibu ulimbo wa mpira na hayapaswi kutumiwa na kondomu ya kike iliyoundwa kwa ulimbo huo. Mafuta hayapaswi kuathiri moja kwa moja kondomu za kike zisizo za ulimbo wa mpira lakini yanaweza kufanya usafishaji na uuaji wa viini katika kondomu hizi bila kuzidhoofisha zaidi uwe mgumu na unaweza kusababisha matatizo ya kiafya ambayo yanaweza kudhoofisha kinga-mwili za mtu kutokana na magonjwa ya zinaa yaliyo mabaya.


title: Kondomu ya kike

text: Faida ya kondomu za kike za plastiki ni kuwa zinapatana na mafuta ya kulainisha tofauti na yaliyofanywa kwa mpira. Sehemu nyeti za nje za aliyevaa kondomu na sehemu ya chini ya uume wa mpenzi anayeingiza zinaweza kulindwa zaidi kuliko pale ambapo kondomu ya kiume inatumika. Hata hivyo, tazama tafiti hapa chini. Kuingiza kondomu ya kike hakuhitaji usimikaji wa uume.


title: Kondomu ya kike

text: Inapotumika vizuri, kondomu ya kike inafeli kwa asilimia 5, la sivyo kwa asilimia 21 katika kuzuia mimba.


title: Kondomu ya kike

text: Sababu zinazweza kuwa: kuwa na matundu, kuchanika, kuvikwa baada ya uume kugusa uke, kumwagika kwa shahawa wakati wa kuivua.


title: Kondomu ya kike

text: Pamoja na kufeli kiasi hicho, watu wengi hawapendi kutumia kondomu hiyo kwa sababu inaweza:


title: Kondomu ya kike

text: Tena, wengine wanaona plastiki kama ukuta unaozuia umoja wa dhati kati ya wawili na kitu cha kigeni katika ulimwengu wa mapenzi, hivyo nafsi zao zinaikataa.


title: Kondomu ya kike

text: Wapo pia wanaopinga matumizi yake kwa misingi ya maadili na dini. Kwa mfano Wakatoliki wanatarajiwa kufanya tendo la ndoa katika ndoa tu, yaani katika muungano wa kudumu kati ya mwanamume na mwanamke, tena walifanye kwa namna isiyokwepa uzazi kwa kutumia teknolojia, ila sayansi (Uzazi wa mpango kwa njia asilia).


title: Kondomu ya kike

text: Mauzo ya kondomu za kike yamekuwa ya kutoridhisha katika nchi zilizoendelea, ingawa nchi hizo zinazidi kuzitumia ili kutimiza taratibu zilizopo za mpango wa uzazi na dhidi ya VVU / UKIMWI.


title: Kondomu ya kike

text: Sababu ambazo huenda zinasababisha mauzo ya chini ni kuwa kuvaa kondomu ya kike ni ujuzi ambao mtu anapaswa kujifunza, na kondomu za kike ni ghali kuliko zile za kiume (bei ni mara 2 au 3 zaidi).


title: Kondomu ya kike

text: Aidha, ripoti za sauti ya "mchakarisho" wakati wa ngono huwafanya baadhi ya watu ambao huenda wangeitumia, kama asiye na kujulikana ya nje pete ambayo bado nje ya uke.


title: Kondomu ya kike

text: Mnamo Novemba 2005, YWCA ulimwenguni ulitoa wito kwa wizara ya afya za kitaifa na wahisani wa kimataifa wakubali kununua kondomu za kike milioni 180 za kusambazwa kote duniani katika mwaka 2006, ikisema kuwa "kondomu za kike bado ndiyo chombo cha pekee cha kuzuia Virusi Vya UKIMWI (VVU) ambayo wanawake wanaweza kuanzisha na kudhibiti wenyewe", lakini bado wanawake katika nchi zinazoendelea hawazipati kwa urahisi kutokana na gharama kubwa ya 72¢ kwa kila moja. Ikiwa kondomu milioni 180 za kike zingeagizwa, bei ya kondomu ingetarajiwa kupungua hadi 22¢.


title: Kondomu ya kike

text:
Katika mwaka 2005, kondomu za kike milioni 12 zilisambazwa kwa wanawake katika nchi zinazoendelea. Kwa kulinganisha, kati ya kondomu bilioni 6 na 9 za kiume zilisambazwa mwaka huo. Ni wazi kwamba biashara ni kubwa, kwa hiyo hata propaganda ni nyingi.Tendo la ndoa
Uzazi wa mpango


title: Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

text: Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba (kwa Kiingereza "Fertility Awareness", kifupi FA) unahusu mbinu zinazotumika kutambua wakati mwanamke anapoweza kushika mimba na asipoweza kushika mimba katika mzunguko wa hedhi. Mbinu hizo zinaweza kutumika ili kuzuia mimba isiyotamaniwa na vilevile kupata mimba iliyotamaniwa, lakini pia kama njia ya kusimamia afya ya uzazi wa mwanamke.


title: Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

text: Mbinu kadhaa za kubaini siku ambazo mwanamke hawezi kupata mimba zinajulikana tangu zamani, lakini ujuzi wa kisayansi uliopatikana katika karne ya 20 umeongeza sana idadi na hasa usahihi wa mbinu hizo.


title: Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

text: Kutoka mwaka 1930 hadi 1980, utafiti na ukuzaji wa uelewa huo wa masuala ya uzazi ulifanywa hasa na wataalamu wanaohusika na Kanisa Katoliki kwa lengo la kusaidia kupanga uzazi watu wa ndoa wanaokataa mbinu za teknolojia kwa msingi wa maadili au kwa kuzingatia madhara yake.


title: Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

text: Kwa kiasi kikubwa mashirika yanayotafuta na kueneza ufahamu wa uwezo wa kushika mimba yanaendelea kuongozwa na Wakatoliki, lakini baadhi ya mashirika ya kawaida sasa yapo.


title: Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

text: Mbinu za ufahamu wa uwezo wa kushika mimba hutegemea uchunguzi wa mabadiliko ya ishara za msingi yanayoashiria uwezekano wa kutunga mimba (kama vile joto la mwili, ute wa uke, na mkao wa seviksi) kwa kufuatilia mzunguko wote wa hedhi na hivyo kubaini wakati ambapo inawezekana kushika mimba.


title: Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

text: Ishara nyingine pia zinaweza kuzingatiwa: hizo ni pamoja na ulaini wa matiti na uchungu wakati kijiyai kinapoachiliwa, uchunguzi wa mkojo kwa vifaa vya kubashiri udondoshwaji wa vijiyai, na uchunguzi wa kihadubini wa ute au ugiligili wa seviksi (yaani mlango wa kizazi). Isitoshe, ipo njia ya kufuatilia uwezo wa kushika mimba kwa tarakilishi.


title: Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

text: Mbinu zinazotegemea dalili zinafuatilia moja au zaidi kati ya ishara tatu za msingi za kuweza kutunga mimba - joto la msingi la mwili, ute wa uke na mkao wa seviksi.


title: Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

text: Mbinu zinazotegemea ute wa uke tu ni pamoja na Mbinu ya Billings ya Kutambua Kijiyai Kuachiliwa, The Ovulation Method, Mbinu ya Creighton, na Mbinu ya Siku Mbili.


title: Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

text: Mbinu za dalili ya joto la mwili hujumuisha pia uchunguzi wa joto la msingi la mwili (basal body temperature = BBT), ute wa uke, na wakati mwingine mkao wa seviksi.


title: Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

text: Mbinu zinazotegemea kalenda hufuatilia mzunguko wa hedhi ya mwanamke na kwa kuzingatia urefu wa mzunguko wake kutambua anapoweza kupata mimba. Mbinu maarufu zaidi kati ya hizo ni Mbinu ya Siku Sanifu. Mbinu ya Urari-Kalenda pia huhesabiwa njia ya kutegemea kalenda, ingawa haijafafanuliwa vizuri na ina maana nyingi tofauti kwa watu tofauti.


title: Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

text: Mbinu hizo za kupanga uzazi zinaweza kuitwa Mbinu za Uzazi Zinazotegemea Ufahamu (wa uwezo wa kuzaa), Jina "Mbinu ya Uelewa wa Uzazi" (kwa Kiingereza Fertility Awareness Method = FAM) linatumika hasa kwa mfumo uliofundishwa na Toni Weschler. Jina "Mbinu Asili ya Uzazi wa Mpango" (kwa Kiingereza natural family planning = NFP) wakati mwingine hutumiwa kutaja mbinu yoyote inayotegemea Ufahamu wa Uzazi. Hata hivyo, msamiati huo ni mahsusi kuhusu mbinu zile zinazokubaliwa na Kanisa Katoliki: mbali ya uwezekano wa kutopata mimba wakati wa kunyonyesha (kwa Kiingereza Lactational amenorrhea method = LAM), ni kutofanya tendo la ndoa siku ambapo kuna uwezekano wa kupata mimba. Hapo mbinu za FA zinaweza kutumika ili kutambua nyakati hizo zinazoweza kuleta mimba.


title: Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

text: Wanawake ambao wananyonyesha na wanapenda kukwepa mimba wanaweza kutegemea kukatizwa kwa hedhi wakati wa kunyonyesha. Hiyo ni tofauti na ufahamu wa uzazi, lakini kwa sababu haihusishi vifaa wala kemikali, mara nyingi hutajwa pamoja na FA kama njia asili ya uzazi wa mpango.


title: Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

text: Haijulikani kwa hakika lini iligunduliwa kwa mara ya kwanza kuwa wanawake wana vipindi vya kutunga mimba na visivyo vya kutunga mimba vinavyoweza kutabirika. Mwaka 388 Agostino wa Hippo aliandika kuhusu kuepuka mara kwa mara tendo la ndoa ili kuzuia mimba akiwalaumu Wamani kwa kutumia njia hiyo ili kubaki bila watoto.


title: Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

text: Kitabu fulani kinasema kuacha ngono kwa muda kulipendekezwa na "watu wachache wasio wa dini tangu katikati ya karne ya 19", lakini katika karne ya 20 ushawishi mkuu uliohamasisha mbinu za ufahamu wa uwezo wa kushika mimba ulitoka katika Kanisa Katoliki.


title: Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

text: Mwaka 1905 Theodoor Hendrik van de Velde, mwanajinakolojia wa Uholanzi, alionyesha kuwa wanawake hutoa kijiyai mara moja tu kila mzunguko wa hedhi. Miaka ya 1920 Kyusaku Ogino, mwanajinakolojia wa Ujapani, na Hermann Knaus, kutoka Austria, wakifanya kazi bila ushirikiano waligundua kwamba kijiyai hutokea siku kumi na nne hivi kabla ya kipindi cha hedhi kinachofuata. Ogino alitumia uvumbuzi wake kutengeneza hesabu ya kuwasaidia wanawake wasiopata mimba kwa kufanya tendo la ndoa kwa wakati mwafaka kupata mimba. Mwaka 1930 John Smulders, daktari Mkatoliki kutoka Uholanzi, alitumia uvumbuzi huo kuunda mbinu ya kuepuka mimba. Smulders alichapisha kazi yake chini ya Chama cha Matabibu Wakatoliki wa Uholanzi, na hiyo ilikuwa mbinu sanifu ya kwanza ya kuepuka mimba kwa kuacha kujamiiana kwa kipindi fulani - mbinu ya kalenda.