title: 796

text: Makala hii inahusu mwaka 796 BK (Baada ya Kristo).


title: 795

text: Makala hii inahusu mwaka 795 BK (Baada ya Kristo).


title: 794

text: Makala hii inahusu mwaka 794 BK (Baada ya Kristo).


title: 793

text: Makala hii inahusu mwaka 793 BK (Baada ya Kristo).


title: 792

text: Makala hii inahusu mwaka 792 BK (Baada ya Kristo).


title: 792

text: bila tarehe


title: 791

text: Makala hii inahusu mwaka 791 BK (Baada ya Kristo).


title: 790

text: Makala hii inahusu mwaka 790 BK (Baada ya Kristo).


title: Askofu

text: Askofu ni mtu mwenye cheo cha juu katika Kanisa. Kwa kawaida huliongoza katika eneo la jimbo dayosisi akisimamia shirika au parokia nyingi.


title: Askofu

text: Neno letu "askofu" limetokana na Kiarabu أسقف "uskufu" ambalo ni umbo la Kiarabu la neno la Kigiriki επισκοπος "episkopos". Neno hilo katika mazingira ya Wakristo wa kwanza lilitumika kumtajia mwangalizi au msimamizi wa shughuli mbalimbali serikalini, katika shirika za wananchi au penye ujenzi.


title: Askofu

text: Maandiko ya kwanza ya Agano Jipya yanayotumia neno hili ni nyaraka za Mtume Paulo, ambaye anataja kazi hii katika Fil. 1,1. Lakini hakuna "episkopos" katika 1Kor. 12,28 inayoorodhesha vyeo na kazi mbalimbali. Hii imechukuliwa na wataalamu wengi kama alama ya kwamba wakati huo kile cha "episkopos" hakikuwa bado cheo cha kawaida katika shirika zote.


title: Askofu

text: 1Tim. 3,1-7 na Tit. 1,7 zinataja "episkopos" lakini wengine hudhani ya kwamba nyaraka hizi zimeandikwa baada ya Paulo.


title: Askofu

text: Katika Mdo. 20,28 wazee au viongozi wa ushirika wa Efeso waitwa "episkopoi" kwa jumla.


title: Askofu

text: Haya yote yanachukuliwa wa wataalamu wengi ya kuwa wakati wa uandishi wa Agano Jipya cheo cha "askofu" hakikuwa bado cheo maalumu. Lakini katika shirika kadhaa alipatikana tayari kiongozi aliyekuwa na cheo cha juu kuliko wazee.


title: Askofu

text: Neno episkopos linaonekana kama cheo katika maandishi ya mwisho wa karne I na mwanzo wa karne II kama vile waraka wa kwanza wa Klementi ambapo askofu aonekana kuwa kiongozi mkuu wa kanisa la mji fulani.


title: Askofu

text: Katika upanuzi wa Ukristo madaraka ya askofu yalipanuka. Kadiri makanisa yalivyoenea hata nje ya miji na mashambani askofu akawa kiongozi wa eneo si wa mji tu.


title: Askofu

text: Wakati ule ngazi za daraja zilionekana: Kanisa la mji au eneo likiongozwa na episkopos (askofu) anayeshauriana na "presbiteri" (kiasili: wazee; baadaye: makasisi) na kusaidiwa na mashemasi au madikoni.


title: Askofu

text: Wakatoliki na Waorthodoksi wana daraja takatifu ya Askofu, ambaye kwa kawaida ni mkuu wa kanisa katika ngazi ya dayosisi. Askofu ni baba wa makasisi (mapadri) na waumini katika eneo lake.


title: Askofu

text: Maaskofu hukutana kwenye sinodi na kufanya maazimio kuhusu mambo ya kanisa lote.


title: Askofu

text: Maaskofu wa nchi au eneo kubwa wako pamoja chini ya usimamizi wa Patriarki au wa Askofu mkuu.


title: Askofu

text: Katika Kanisa Katoliki askofu wa Roma ni mkuu wa Maaskofu wote na wa Kanisa lote duniani akitajwa kwa jina la Papa.


title: Askofu

text: Katika mapokeo hayo askofu hutazamwa kama mwandamizi wa Mitume wa Yesu. Katika mafundisho hayo Yesu Kristo mwenyewe aliwaweka mitume wake 12 kuwa viongozi wa kanisa lote na kuwapa madaraka. Madaraka hayo yalitolewa na mitume kwa kuwawekea mikono kichwani waandamizi wao waliopata hivyo kuwa maaskofu wa kwanza baada yao, nao wakafanya hivyo kwa waandamizi wao.


title: Askofu

text: Kwa namna hiyo kuna mlolongo wa kuwekeana mikono kati ya wanaopokea nafasi ya uaskofu kuanzia mitume na kila kizazi cha maaskofu hadi leo. Hivyo maaskofu ni kiungo kati ya Yesu na waumini wa leo.


title: Askofu

text: Baadhi ya madhehebu ya Uprotestanti, hasa ya Anglikana, Wamoravian na sehemu za Walutheri yanadai kuwa yameendelea na mlolongo wa mitume. Hii iliweza kutokea hasa katika nchi kama Uingereza na Uswidi ambako wakati wa matengenezo ya Kiprotestanti maaskofu katoliki wa awali walihamia upande wa matengenezo na utaratibu wa kiaskofu uliweza kuendelea.


title: Askofu

text: Pamoja na hayo, Kanisa Katoliki halikubali kwamba ilitokea hivyo kihistoria, au kwamba mtazamo wa Waprotestanti wa wakati huo kuhusu daraja takatifu na ekaristi ulitosha kushirikisha kweli mamlaka ya Mitume wa Yesu. Hivyo Kanisa hilo kwa jumla halitambui maaskofu wa Kiprotestanti kuwa na sakramenti ya daraja.


title: Askofu

text: Upande wao, Waprotestanti wengi hawaoni umuhimu wa mlolongo wa kuwekewa mikono tangu wakati wa Mitume hadi leo: kwao muhimu zaidi ni uaminifu kwa imani ya Mitume.


title: Askofu

text: Madhehebu mengine kadhaa ya Kiprotestanti yanatumika cheo cha askofu kuwa kiongozi katika Kanisa.


title: Askofu

text: Kwa kawaida mamlaka yake ni ndogo kuliko na ile ya maaskofu wa Kikatoliki na wa Kiorthodoksi, kutokana na mtazamo tofauti kuhusu Kanisa na sakramenti, ambao katika miaka ya mwisho imezidi kuwa tofauti kutokana na Waprotestanti wengi kukubali wanawake wapewe uaskofu na ukasisi, kinyume cha mapokeo na imani ya Wakatoliki na Waorthodoksi.


title: Papa Innocent IX

text: Papa Innocent IX (20 Julai 1519 – 30 Desemba 1591) alikuwa papa kuanzia tarehe 29 Oktoba 1591 hadi kifo chake.


title: Papa Innocent IX

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Giovanni Antonio Facchinetti.


title: Papa Innocent IX

text: Alimfuata Papa Gregori XIV akafuatwa na Papa Klementi VIII.


title: Papa Gregori XIV

text: Papa Gregori XIV (11 Februari 1535 – 16 Oktoba 1591) alikuwa papa kuanzia tarehe 5 Desemba 1590 hadi kifo chake.


title: Papa Gregori XIV

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Niccolò Sfondrati.


title: Papa Gregori XIV

text: Alimfuata Papa Urbano VII akafuatwa na Papa Inosenti IX.


title: Papa Urban VII

text: Papa Urban VII (4 Agosti 1521 – 27 Septemba 1590) alikuwa papa kuanzia tarehe 15 Septemba 1590 hadi kifo chake.


title: Papa Urban VII

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Giovanni Battista Castagna.


title: Papa Urban VII

text: Alimfuata Papa Sixtus V akafuatwa na Papa Gregori XIV.


title: Papa Urban VII

text: Alipatwa na malaria na kufariki kabla hajavishwa taji la Kipapa.


title: Papa Sixtus V

text: Papa Sixtus V, O.F.M.Conv. (13 Desemba 1521 – 27 Agosti 1590) alikuwa papa kuanzia 24 Aprili 1585 hadi kifo chake.


title: Papa Sixtus V

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Felice Peretti.


title: Papa Sixtus V

text: Alimfuata Papa Gregori XIII akafuatwa na Papa Urbano VII.


title: Papa Pius V

text: Papa Pius V, O.P. (17 Januari 1504 – 1 Mei 1572) alikuwa papa kuanzia tarehe 7 Januari 1566 hadi kifo chake.


title: Papa Pius V

text: Alimfuata Papa Pius IV akafuatwa na Papa Gregori XIII.


title: Papa Pius V

text: Umuhimu wake katika historia ya Kanisa ni kwamba ndiye alishughulikia utekelezaji wa Mtaguso wa Trento kwa ajili ya urekebisho wa Kikatoliki, ukiwa pamoja na vitabu vya liturujia.


title: Papa Pius V

text: Anaheshimiwa kama mtakatifu. Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 30 Aprili.


title: Papa Pius V

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Antonio Ghislieri.


title: Papa Pius V

text: Baadaye alijiunga na shirika la Wahubiri.


title: Papa Pius V

text: Kama kardinali, Ghislieri alijulikana kwa kutanguliza usahihi wa imani kuliko vyeo vya watu, akihukumu maaskofu wanane wa Ufaransa kwa uzushi. Vilevile alipinga upendeleo wowote kwa ndugu wa ukoo, akimkemea mtangulizi wake Papa Pius IV alipotaka kumfanya kardinali mtoto wa miaka 13 kwa kuwa ni ndugu yake, tena alipotaka kumsaidia ndugu mwingine kwa fedha za hazina ya Papa.


title: Papa Pius V

text: Kwa hati "Regnans in Excelsis" ya mwaka 1570, Pius V alitenga na Kanisa Katoliki malkia Elizabeth I wa Uingereza kwa uzushi na kwa kudhulumu Wakatoliki wa nchi yake.


title: Papa Pius V

text: Mwaka 1571 aliunganisha nchi za Kikatoliki katika "Liga Sancta" ambayo katika mapigano ya Lepanto, ingawa ilizidiwa na Dola la Osmani kwa idadi ya wanajeshi, ilifaulu kulizuia lisiteke Ulaya nzima. Pius V aliona ushindi huo umetokana na maombezi ya Bikira Maria aliyekuwa ameombwa sana kwa rozari siku zile, akaanzisha sikukuu ya Bibi Yetu wa Ushindi.


title: Papa Pius IV

text: Papa Pius IV (31 Machi 1499 – 9 Desemba 1565) alikuwa papa kuanzia tarehe 25 Desemba 1559 hadi kifo chake.


title: Papa Pius IV

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Giovanni Angelo de Medici.


title: Papa Pius IV

text: Alimfuata Papa Paulo IV akafuatwa na Papa Pius V.


title: Papa Paulo IV

text: Papa Paulo IV (28 Juni 1476 – 18 Agosti 1559) alikuwa papa kuanzia tarehe 23 Mei 1555 hadi kifo chake.


title: Papa Paulo IV

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Giovanni Pietro Carafa.


title: Papa Paulo IV

text: Alimfuata Papa Marcello II akafuatwa na Papa Pius IV.


title: Papa Marcello II

text: Papa Marcello II (6 Mei 1501 – 1 Mei 1555) alikuwa papa kuanzia tarehe 9 Aprili 1555 hadi kifo chake.


title: Papa Marcello II

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Marcello Cervini degli Spannochi.


title: Papa Marcello II

text: Alimfuata Papa Julius III akafuatwa na Papa Paulo IV.


title: Papa Julius III

text: Papa Julius III (10 Septemba 1487 – 23 Machi 1555) alikuwa papa kuanzia tarehe 7 Februari 1550 hadi kifo chake.


title: Papa Julius III

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Giovanni Maria Ciocchi del Monte.


title: Papa Julius III

text: Alimfuata Papa Paulo III akafuatwa na Papa Marcello II.


title: Mpagazi

text: Mpagazi (pia: hamali) ni mtu anayembebea mtu mwingine mizigo yake.


title: Mpagazi

text: Katika historia ya kibinadamu watu yaani wapagazi walikuwa njia ya kusafirisha mizigo kwa muda mrefu. Katika Asia, Ulaya na Afrika ya Kaskazini wanyama walipatikana walioweza kuchukua kazi hii kama vile farasi, punda, ng'ombe au ngamia. Lakini katika sehemu kubwa ya Afrika na pia Amerika utamaduni asilia ulitegemea nguvu ya wapagazi wa kibinadamu. Pia katika maeneo penye milima mikali au misitu minene penye matope wanayama wa kubebea mizigo walishindwa na mizigo ilitegemea nguvu ya kibinadamu.


title: Mpagazi

text: Katika Afrika kusini ya Sahara biashara ya misafara ilitegemea hasa wapagazi.


title: Mpagazi

text: Siku hizi wapagazi wanapatikana kwenye vituo vya usafiri penye watu wengi kama vile kituo cha reli, cha basi au uwanja wa ndege. Kuna pia mahamali wanaosaidia wateja kwenye masoko makubwa. Siku hizi mahamali karibuni wamepotea katika nchi zilizoendelea sana kwa sababu gharama ya maisha imesababisha kupanda kwa mishahara hadi watu wamependelea kubeba mizigo yao wenyewe. Katika nchi kama hizi kokoteni za mzigo ziko tayari kila mahali zinazochukuliwa na wateja au wasafiri kwa hiari yao.


title: Mpagazi

text: Hadi leo kuna wapagazi katika maeneo pasipo na barabara hasa mlimani. Wasafiri, wapelelezi, wanasayansi au watalii hupaswa kuwakodisha wakitaka kusafiri katika mazingira hiyo.


title: Mpagazi

text: Watu wanaopanda Mlima Kilimanjaro hupaswa kuwa na mwenyeji atakayewaongoza lakini kwa kawaida wanaenda pia na hamali anayewabebea mzigo. Sababu kuu ni ya kwamba mtu asiye mwenyeji hukosa nguvu za kubeba mizogo katika kimo kikubwa kwa sababu hajazoea wala kimo wala hewa hivyo humhitaji mwenyeji.


title: Mpagazi

text: Katika milima ya Himalaya ambayo ni mirefu kushinda Kilimanjaro wapagazi ni lazima kabisa. Mara nyingi huitwa kwa jina la "sherpa" ambalo kiasili ni jina la kabila fulani lakini siku hizi neno latumiwa pia kama "mpagazi" au "hamali".


title: Sinodi

text: Sinodi (kwa Kiingereza "synod", kutoka maneno ya Kigiriki σύν, syun, "pamoja" na όδος, odos, "njia" = syunodos, yaani kufuata "njia ya pamoja", kwa hiyo "mkusanyiko" au "mkutano") ni mkutano wa Kanisa la Kikristo ambao huunganisha wawakilishi kutoka sehemu mbalimbali za Kanisa au eneo maalumu ndani ya Kanisa kama sinodi.


title: Sinodi

text: Kiasili sinodi ilikuwa mkutano wa maaskofu wa eneo fulani.


title: Sinodi

text: Wakati mwingine neno "mtaguso" hutumiwa kwa kutaja sinodi ya maaskofu wote, kwa mfano mtaguso mkuu ni mkutano wa maaskofu wote wa Kanisa Katoliki duniani.


title: Sinodi

text: Mara nyingi mkutano mkuu wa dayosisi au wa jimbo la Kanisa huitwa pia "sinodi".


title: Sinodi

text: Katika madhehebu ya Kiprotestanti sinodi hujumlisha wachungaji pamoja na walei.


title: Sinodi

text: Wapresbiteri hutumia neno "sinodi" kwa ajili ya mikoa yao ikitawaliwa na sinodi, yaani mkutano wa wajumbe kutoka shirika mbalimbali.


title: Hargeisa

text: Hargeisa (Kisomalia: Hargeysa, Kiarabu: هرجيسا) ni mji mkuu wa Somaliland iliyojitenga na Somalia mwaka 1991. Iliwahi kuwa mji mkuu wa Somalia ya Kiingereza kuanzia 1941 hadi 1960. Kati ya 1960 hadi 1991 ilikuwa mji mkubwa wa pili wa Somalia.


title: Hargeisa

text: Mji uko katika bonde kwenye kimo cha mita 1260 juu ya UB. Kimo chasababisha hali ya hewa ya kupoa yaani hakuna joto kali jinsi ilivyo kwenye pwani la Somaliland upande wa Ghuba ya Aden. Umbali na bandari ya Berbera ni 160 km kwa barabara.


title: Hargeisa

text: Idadi ya wakazi hukadiriwa kuwa kati ya nusu milioni na milioni moja.


title: Hargeisa

text: Hargeisa ilikuwa kituo cha kijeshi cha Waosmani na Wamisri walipotawala Somalia ya Kaskazini. Tangu 1884 Waingereza walichukua nafasi ya Misri. Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia 1940 Italia ilivamia Hargeisa pamoja na Somalia ya Kiingereza kutoka Ethiopia. Baada ya kuwafukuza Waitalia 1941 Waingereza walihamisha mji mkuu wa koloni kutoka Berbera kwenda Hargeisa. 1960 Hargeisa ilikuwa mji wa Somalia mpya baada ya maungano ya Somaliland na Somalia katika Kusini.


title: Hargeisa

text: Katika miaka ya mwisho wa serikali ya dikteta Siad Barre Hargeisa ilikuwa kitovu cha upinzani wa watu wa kaskazini dhidi ya serikali ya Mogadishu. Mwaka 1988 mji uliharibiwa na mabomo ya jeshi la anga la Barre na watu 50,000 waliuawa. Somalia ilipoporomoka baada ya kifo cha Barre kuanzia mwaka 1990 eneo la Somaliland ikajitenga na Somalia. Hargeisa iliona kipidi kirefu cha utulivu na usalama ikaendelea kukua na kustawi.


title: Somalia ya Kiitalia

text: Somalia ya Kiitalia ilikuwa koloni ya Italia kwenye eneo la Somalia tangu miaka ya 1880 hadi 1960 mwaka wa uhuru.


title: Somalia ya Kiitalia

text: Kuanzia 1888 Italia ilijipatia mikataba ya ulinzi na masultani mbalimbali waliotawala maeneo madogo kwenye pembe la Afrika. Walitangulia 1889 na sultani ya bandari ya Hobyo na mtawala wa usultani wa Majerteen.


title: Somalia ya Kiitalia

text: 1892 Usultani wa Zanzibar alikodi mabandari ya Banadir kati ya Mogadishu hadi Brava kwa Italia. 1905 Italia ilinunua eneo hili kutoka Zanzibar na kulitangaza kuwa koloni na Mogadishu kuwa mji mkuu.


title: Somalia ya Kiitalia

text: Baada ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia Waitalia walikabidhiwa eneo la Kismayu kutoka Uingereza. Walilitawala kwa jina la "Oltre Giuba" ("ng'ambo ya mto Juba") na kuliunganisha na Somalia ya Kiitalia tar. 30 Juni 1926.


title: Somalia ya Kiitalia

text: Wakati uleule waliamua kumaliza hali ya sultani za Majarteen na Hobyo kuwa nchi lindwa na kuzifanya sehemu kamili za koloni. Mipango hii ilisababisha vita kali ya miaka miwili kwa sababu masultani waliona mikataba yao ya ulinzi ilivunjwa wakapinga jeshi la Italia.


title: Somalia ya Kiitalia

text: 1936 Somalia ikaunganishwa na Ethiopia kuwa sehemu ya Afrika ya Mashariki ya Kiitalia.


title: Somalia ya Kiitalia

text: Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia koloni ya Italia ilivamiwa na Uingereza tangu 1941. 1949 Somalia ilirudishwa mkononi mwa Italia kwa niaba ya Umoja wa Mataifa.


title: Somalia ya Kiitalia

text: 1960 utawala wa kikoloni ulikwisha na Somalia ikapata uhuru wake.


title: Chama cha Wananchi

text: Chama cha Wananchi au Civic United Front (CUF) ni chama cha kisiasa nchini Tanzania. CUF iliwasilishwa rasmi Januari 1993.


title: Chama cha Wananchi

text: CUF ilianzishwa mwaka 1992 kutokana na maungano ya shirika mbili. Hizi zilikuwa


title: Chama cha Wananchi

text: Kama ilivyo katika vyama vingine vipya za Tanzania viongozi wengi waliwahi kuwa wanachama wa CCM.CUF ilishiriki katika chaguzi za kitaifa pia za Kizanzibari.


title: Chama cha Wananchi

text: Ilifaulu vizuri kwenye visiwa vya Zanzibar hasa Pemba lakini ilibaki hafifu Tanzania bara. Hata hivyo ni chama kikubwa cha upinzani katika bunge la Tanzania chenye wabunge 30 kati ya 324 kwa jumla.


title: Chama cha Wananchi

text: Katika kura za Zanzibar CUF ilifikia tokeo rasmi la 49.76% mwaka 1994 na 46.07% mwaka 2000. Watazamaji waliona kila kura ilikuwa na kasoro na CUF haikukubali matokeo ikidai ya kwamba serikali ya SMZ ilibadilisha matokeo ya kweli.


title: Chama cha Wananchi

text: Baada ya uchaguzi wa 2005 CUF ina wabunge 19 katika bunge la Zanzibar.


title: E pluribus unum

text: E Pluribus Unum ni wito la Marekani linalopatikana kwenye nembo la taifa na kwenye benknoti ya dolar moja.


title: E pluribus unum

text: Wito hili ni kutoka lugha ya Kilatini likimaanosha "Moja kutoka wengi" yaani Umoja umetokana na maungano ya pande mbalimbali. Neno limechaguliwa kwa sababu lilionyesha umoja wa koloni 13 zilizoasi dhidi ya Uingereza na kuwa chanzo cha Marekani.


title: David Livingstone

text: David Livingstone (19 Machi 1813 – 4 Mei 1873) alikuwa mmisionari na mpelelezi kutoka Uskoti katika Afrika ya kusini na kati.


title: David Livingstone

text: Alijulikana kwa jitihada zake za kupambana na biashara ya watumwa na safari za kati ya Afrika ya Kusini na Tanganyika hadi Kongo.


title: David Livingstone

text: Livingstone alizaliwa katika Uskoti katika familia ya Wakristo Wapresbiteri.


title: David Livingstone

text: Tangu umri wa miaka 10 alifanya kazi katika kiwanda cha nguo pamoja na kuwa mwanafunzi wa shule.


title: David Livingstone

text: Baadaye alisoma tiba na theolojia kwenye chuo kikuu cha Glasgow.


title: David Livingstone

text: Mwaka 1840 alijiunga na Shirika la Misheni la London (LMS) akatumwa Afrika Kusini. Mwaka 1841 alifika katika kituo cha Kuruman. Kutoka hapa alipewa kazi ya kuanzisha kazi mpya kaskazini ya hapo akaunda vituo vya Mabotsa na Tshonuane.


title: David Livingstone

text: Mwaka 1844 akamwoa Mary Moffat, binti wa mmisionari mwenzake Robert Moffat. Aliendelea kupeleleza maeneo ya ndani ya bara yasiyojulikana bado na Wazungu akijaribu kujenga uhusiano mwema na viongozi wazawa na kuandaa kazi ya misheni kati yao.


title: David Livingstone

text: Mwaka 1849 alivuka jangwa la Kalahari hadi kufikia ziwa Ngami. Pamoja na mke na watoto wake alimtembelea chifu Sebituane wa Watswana akaendelea mwaka 1851 hadi mto Zambezi. Alikutana na makaburu walioelekea kaskazini wakitaka kuepukana na utawala wa Uingereza katika kusini. Makaburu hawa waliona misheni kati ya Waafrika kuwa hatari wakamtisha Livingstone, hata mwishowe walichoma kituo na nyumba yake.


title: David Livingstone

text: Livingstone alitafuta njia ya usafiri kati ya eneo la Watswana na pwani ya magharibi ya Afrika, hivyo akaanza safari kubwa iliyompeleka hadi Luanda (Angola). Aliporudi alikuwa Mzungu wa kwanza kuona maporomoko ya Victoria Falls mwaka 1855. Mwaka uliofuata alifika Msumbiji alipokuta meli iliyompeleka Uingereza.


title: David Livingstone

text: Livingstone alipokewa kama shujaa kwa sababu taarifa zake zilisababisha kuchorwa upya kwa ramani za Afrika. Alipata sifa nyingi kama mtaalamu wa jiografia na mpelelezi.


title: David Livingstone

text: Kitabu chake "Missionary travels and researches in South Africa" kilisifiwa kote. Serikali ya Uingereza ilimpa cheo cha konsuli katika Msumbiji akarudi Afrika.


title: David Livingstone

text: Hapo alijaribu kufuata mwendo wa mto Zambezi kutoka mdomo wake akafika kwenye mto Shire na Ziwa Nyasa (Malawi).


title: David Livingstone

text: Safari zilizofuata mwaka 1866 zikampeleka hadi ziwa Tanganyika.


title: David Livingstone

text: Mwaka 1870 alielekea magharibi kutoka Ujiji akafikia mto Lualaba katika Kongo. Aliporudi Ujiji alikutana na Mwamerika Henry Morton Stanley aliyeongoza msafara wa kumwokoa Livingstone lakini hali halisi Stanley alihitaji msaada na Livingstone aliweza kumsaidia kupitia marafiki zake wazalendo.


title: David Livingstone

text: Safari yake ya mwisho ililenga kugundua chanzo cha mto Nile. Hapo Livingstone aliaga dunia mnamo tarehe 30 Aprili 1873 katika kijiji cha Chitambo (Zambia).


title: David Livingstone

text: Watumishi wake chini ya uongozi wa Myao Susi walizika moyo wake palepale wakakausha maiti yake wakaibeba hadi Bagamoyo iliposafirishwa kwa meli hadi Uingereza na kuzikwa London katika kanisa la Westminster Abbey tarehe 18 Aprili 1874.


title: David Livingstone

text: Livingstone aliona mengi, lakini hasa alishtuka juu ya kiwango kikubwa cha biashara ya watumwa alichoona katika nchi nyingi za Afrika ya kati. Alikuta vijiji vilivyochomwa, maiti za watu waliochinjwa, misafara ya watumwa na masoko ambako watu waliuzwa. Aliona pia ya kwamba mahali pengi watawala walitegemea mapato kutokana na biashara hiyo mbaya.


title: David Livingstone

text: Hapo alipata wazo alilotangaza katika vitabu vyake la kuwa Afrika yahitaji mabadiliko yanayoweza kufikiwa kwa kusambaza Ukristo, biashara na maendeleo ("Christianity, commerce, civilization"). Aliamini ya kwamba Ukristo utavusha mipaka ya makabila na kujenga uhusiano mpya kati ya Waafrika, biashara italeta aina mpya ya utajiri wa kundoa utegemezi wa mapato ya utumwa na maendeleo kwa ujumla yangeboresha maisha ya watu.


title: David Livingstone

text: Livinstone alipingwa mara nyingi kwa ujumbe huu kwa sababu hali halisi jitihada zake zilisaidia kukandamiza utumwa lakini ziliweka pia msingi kwa ajili ya ukoloni uliofuata baadaye.


title: David Livingstone

text: Hadi leo kumbukumbu ya Dr. David Livingstone inaheshimiwa mahali pengi pa Afrika. Mahali pafuatapo paitwa kwa jina lake:


title: Victoria Falls

text: Victoria Falls au Maporomoko ya Viktoria (Mosi-oa-Tunya) ni maporomoko ya mto Zambezi mpakani wa Zambia na Zimbabwe.


title: Victoria Falls

text: Mto wa Zambezi mwenye upana wa mita 1170 unafika penye ngazi ya mwamba na maji yote yaanguka kimo cha takriban mita 110 yanapoendelea katika kanali ya mwamba mwenye upana wa 120 m pekee. Maporomoko haya ni makubwa katika Afrika.


title: Victoria Falls

text: Wenyeji wameiita "mosi oa tunya" (moshi wa ngurumo) kwa sababu nyunyiza ya maji yaonekana juu ya maporomoko kama wingu la moshi na sauti ya anguko la maji yasikika mbali.


title: Victoria Falls

text: Jina la Victoria Falls limetokana na David Livingstone aliyekuwa mzungu wa kwanza wa kuona maajabu haya mwaka 1856. Alichagua jina hili kwa heshima ya malkia Viktoria wa Uingereza.


title: Victoria Falls

text: Tangu 1989 Victoria Falls imepokelewa katika orodha la "urithi wa dunia" wa UNESCO.


title: Victoria Falls

text: Kuna miji miwili inayopokea wageni wanaopenda kutembelea maporomoko haya. Upande wa Zambia kuna mji wa Livingstone na upande wa Zimbabwe ni mji wa Victoria Falls.


title: Victoria Falls

text: Victoria Falls iliwahi kuwa kitovu hasa lakini tangu kuporomoka kwa uchumi wa Zimbabwe chini ya serikali ya Mugabe idadi kubwa ya watalii hufika upande wa Zambia.


title: Victoria Falls (mji)

text: Victoria Falls ni mji mdogo wa mkoa wa Matabeleland North nchini Zimbabwe mwenye wakazi 16,800 (1992). Uko kando la mto Zambezi mahali unapotelemka kwenye maporomoko ya Victoria Falls.


title: Victoria Falls (mji)

text: "Vic Falls" jinsi inavyoitwa kwa kifupi ina mawasiliano kwa barabara na reli kwenda Hwangwe (109 km) na Bulawayo (440 km) upande wa kusini-mashariki. Mji wa karibu ni Livingstone katika Zambia ng'ambo ya mto. Daraja launganisha miji yote miwili.


title: Victoria Falls (mji)

text: Mji ulianzishwa mwaka 1901 ukastawi kama kituo cha reli karibu na maporomoko. Ulikuwa kitovu cha utalii kwenye maporomoko. Tangu mwaka 2000 utalii umerudi nyuma kutokana na matatizo ya kiuchumi ya Zimbabwe.


title: Livingstone (mji)

text: Livingstone ni mji na na makao makuu ya mkoa wa kusini wa Zambia kando ya mto Zambezi mwenye wakazi 110,000 (2005). Mji ni kitovu cha utalii wa maporomoko ya Victoria Falls upande wa Zambia.


title: Livingstone (mji)

text: Pia ni kituo cha mpakani kwenye daraja la Zambezi kwenda Zimbabwe. Mji ulianzishwa penye mpito wa mto Zambezi kidogo juu ya maporomoko mwaka 1897. Jina lake limetolewa kwa heshima ya mmisionari na mpelelezi David Livingstone.


title: Livingstone (mji)

text: Ulikuwa makao makuu ya kampuni ya Cecil Rhodes iliyotawala Rhodesia ya Kaskazini baadaye mji mkuu wa koloni hadi 1935 serikali ilipohamishwa kwenda Lusaka.


title: Livingstone (mji)

text: Baada ya uhuru wa Zimbabwe, idadi ya watalii wengi waliotaka kuona maporomoko walipendelea kukaa upande wa Zimbabwe lakini tangu miaka ya nyuma matatizo ya kiuchumi na kisiasa ya Zimbabwe yalisababisha kupanda kwa idadi ya watalii upande wa Zambia.


title: Matabeleland North

text: Matabeleland North ni mkoa wa Zimbabwe upande wa kaskazini ya Bulawayo. Kuna wakazi 700,000 (2005) katika eneo la kilomita za mraba 75,025 .


title: Matabeleland North

text: Makao makuu ya mkoa yapo mjini Lupane. Mkoa umepakana na Bulawayo, Matabeleland South, Midlands na Mashonaland West. Kuna mipaka ya kimataifa na Zambia upande wa kaskazini kwenye mto Zambezi na Botswana upande wa kusini-magharibi.


title: Matabeleland North

text: Miji mikubwa kidogo ni Hwangwe na Victoria Falls.


title: Matabeleland North

text:
Mkoa unaweza kuvuta watalii hasa kwa maporomoko ya Victoria Falls na hifadhi ya taifa ya Hwangwe.
Matabeleland North kuna wilaya 7:


title: Kitabu cha Esta

text: Kitabu cha Esta (jina lake huandikwa pia "Ester" na "Esther") ni kitabu cha Biblia ya Kiebrania, na hivyo pia cha Agano la Kale, ambalo ni sehemu ya kwanza ya Biblia ya Kikristo. Kiliandikwa kwanza kwa Kiebrania.


title: Kitabu cha Esta

text: Tafsiri ya kitabu cha Esta inavyopatikana katika Septuaginta imeongezewa sana; nyongeza hizo za Kigiriki zinahesabiwa na Kanisa Katoliki na wengineo kuwa sehemu za kitabu yenye uvuvio wa Roho Mtakatifu ingawa si sehemu za hadithi asili. Ni katika nyongeza hizo tu kwamba Mungu anatajwa na mtazamo wa imani unajitokeza.


title: Kitabu cha Esta

text: Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.


title: Kitabu cha Esta

text: Mwandishi wake hajulikani, lakini kufuatana na mapokeo ya Wayahudi, kitabu kiliandikwa takriban mwaka wa 400 KK, muda usio mrefu baada ya matukio kinayoyasimulia. Sababu za mwelekeo huo ni zifuatazo: Sherehe ya Purim ilikuwa husherehekewa kila mwaka wakati wa kuandikwa kwa kitabu, lakini Mfalme Ahasuero hutajwa kama mfalme aliyepita. Ukamilifu wa maelezo kuhusu mila na desturi za dola la Waajemi unadokeza kuwa kitabu kimeandikwa kabla dola hilo halijavamiwa na kuangamizwa na Iskanda Mkuu takriban mwaka wa 330 KK.


title: Kitabu cha Esta

text: Kitabu cha Esta kinahusika na wakati wa taifa la Israeli unaojulikana kama wakati wa baada ya Uhamisho wa Babeli. Kinasimulia Wayahudi walivyoishi katika dola la Waajemi. Wayahudi hao walibaki uhamishoni badala ya kurudi kwao hata baada ya Waajemi kuangamiza utawala wa Babuloni mwaka 539 KK, ambapo Mfalme Koreshi alishinda na kuteka Babeli.


title: Kitabu cha Esta

text: Ingawa Koreshi aliwaruhusu Wayahudi waliofungwa warudi katika nchi yao, wengi wao waliamua kubaki Babeli au Uajemi. Wao walihakikishiwa usalama na uhuru fulani katika nchi ya kifungo chao, kwa hiyo hawakutaka kukabiliana na wasiwasi na ugumu wa maisha mapya huko Yerusalemu. Pamoja na watoto wao waliendelea kuongeza mafanikio ya namna mbalimbali, lakini hawakuonyesha nia ya kuimarisha upya dini yao iwe nguvu ya kiroho katika maisha yao ya kitaifa. Hata hivyo, kadiri Wayahudi walivyoendelea kufuata sheria zao za kidini walisumbuliwa sana na wenyeji. Lakini Mungu alikuwa akiendelea bado kuwalinda watu wake, wawe wamemkubali au sivyo, asiruhusu waangamizwe.


title: Kitabu cha Esta

text: Hivyo kitabu kinaeleza hasa jinsi Hamani, waziri mkuu wa mfalme Artashasta, alivyopanga kuwaangamiza Wayahudi wote. Wakati huohuo, malkia wa Uajemi alikuwa Esta, Myahudi. Pamoja na Mordekai, baba mlezi wake, Esta alifaulu kuzuia mipango ya Hamani. Ushindi huo wa Wayahudi ulianzisha sherehe ya Purim ambayo imekuwa sikukuu maarufu ya Wayahudi ikiadhimishwa kabla ya Pasaka.


title: Kitabu cha Esta

text: Wataalamu wengi wanakubaliana kusema hii ni hadithi tu, si habari ilivyotokea katika historia.


title: Kitabu cha Esta

text: 1:1-2:23 Kuinuliwa kwa Esta kuwa malkia


title: Kitabu cha Esta

text: 3:1-7:10 Mikakati ya kuwaangamiza Wayahudi


title: Kitabu cha Esta

text: 8:1-10:3 Shangwe ya Wayahudi


title: Kitabu cha Esta

text: Kitabu cha Esta (kadiri ya Biblia ya Kiebrania) katika tafsiri ya Kiswahili (Union Version)


title: Papa Paulo III

text: Papa Paulo III (29 Februari 1468 – 10 Novemba 1549) alikuwa papa kuanzia tarehe 13 Oktoba 1534 hadi kifo chake.


title: Papa Paulo III

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Alessandro Farnese.


title: Papa Paulo III

text: Alimfuata Papa Klementi VII akafuatwa na Papa Julius III.


title: Papa Klementi VII

text: Papa Klementi VII (26 Mei 1478 – 25 Septemba 1534) alikuwa papa kuanzia 19 Novemba 1523 hadi kifo chake.


title: Papa Klementi VII

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Giulio di Giuliano de' Medici.


title: Papa Klementi VII

text: Alimfuata Papa Adrian VI akafuatwa na Papa Paulo III.


title: Papa Adrian VI

text: Papa Adrian VI (2 Machi 1459 – 14 Septemba 1523) alikuwa papa kuanzia tarehe 9 Januari 1522 hadi kifo chake.


title: Papa Adrian VI

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Adriaan Florenszoon Boeyens, hivyo hakubadili jina la ubatizo alipochaguliwa kuwa Papa, tofauti na watangulizi na waandamizi karibu wote wa milenia ya pili.


title: Papa Adrian VI

text: Alimfuata Papa Leo X akafuatwa na Papa Klementi VII.


title: Papa Adrian VI

text: Mzaliwa wa Utrecht (leo nchini Uholanzi), Adriano alisoma katika chuo kikuu cha Leuven akawa mwalimu wa teolojia na makamu wa gombera huko.


title: Papa Adrian VI

text: Mwaka 1507 akawa mlezi wa atakayekuwa kaisari Karolo V wa Dola Takatifu la Roma (Ujerumani), ambaye baadaye alimtumia katika nafasi muhimu.


title: Papa Adrian VI

text: Mwaka 1516, Adriano akawa askofu wa Tortosa, Hispania, halafu hakimu mkuu wa imani wa falme za Aragona na Castilya.


title: Papa Adrian VI

text: Mwaka 1517 Papa Leo X alimteua kuwa kardinali na mwaka 1522 akachaguliwa kuwa mwandamizi wake.


title: Papa Adrian VI

text: Adriano alianza upapa wake katikati ya matatizo makubwa ajabu, uenezi wa Walutheri upande wa kaskazini, na wa Waturuki Waosmani upande wa mashariki.


title: Papa Adrian VI

text: Kuhusu mafundisho ya imani, alikataa kukubaliana na Walutheri, akidai Martin Luther ahukumiwe kuwa mzushi. Hata hivyo, alijitahidi kurekebisha Kanisa Katoliki. Juhudi zake zilishindikana kwa sababu ya kupingwa na makardinali na maaskofu wengi waliofuata anasa kadiri ya mtindo wa Renaissance, tena kwa sababu aliwahi kufa.


title: Papa Leo X

text: Papa Leo X (11 Desemba 1475 – 1 Desemba 1521) alikuwa papa kuanzia tarehe 9 Machi 1513 hadi kifo chake.


title: Papa Leo X

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Giovanni di Lorenzo de' Medici.


title: Papa Leo X

text: Alimfuata Papa Julius II akafuatwa na Papa Adrian VI.


title: Papa Leo X

text: Leo X ndiye aliyemtenga Martin Luther na Kanisa Katoliki tarehe 3 Januari 1521.


title: Papa Julius II

text: Papa Julius II (5 Desemba 1443 – 21 Februari 1513) alikuwa papa kuanzia tarehe 1 Novemba 1503 hadi kifo chake.


title: Papa Julius II

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Giuliano della Rovere.


title: Papa Julius II

text: Alimfuata Papa Pius III akafuatwa na Papa Leo X.


title: Papa Pius III

text: Papa Pius III (29 Mei 1439 – 18 Oktoba 1503) alikuwa papa kuanzia tarehe 22 Septemba 1503 hadi kifo chake.


title: Papa Pius III

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Francesco Todeschini Piccolomini.


title: Papa Pius III

text: Alimfuata Papa Aleksanda VI akafuatwa na Papa Julius II.


title: Papa Alexander VI

text: Papa Alexander VI (1 Januari 1431 – 18 Agosti 1503) alikuwa papa kuanzia tarehe 11 Agosti 1492 hadi kifo chake.


title: Papa Alexander VI

text: Alimfuata Papa Innocent VIII akafuatwa na Papa Pius III.


title: Papa Alexander VI

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Roderic Llançol de Borja. Alikuwa papa wa pili kutoka familia iliyoitwa nchini Italia Borgia. Papa Kalisti III, aliyekuwa wa kwanza, alimsaidia mpwa wake Roderic kupanda ngazi ndani ya Kanisa. Kijana asiyekuwa na mafunzo yoyote wa kiroho, asiyepokea daraja takatifu ya upadri bado, alipewa cheo na mapato ya askofu mara kadhaa katika dayosisi mbalimbali.


title: Papa Alexander VI

text: Mwaka 1456 alipewa cheo cha kardinali na mwaka 1458 akapadrishwa.


title: Papa Alexander VI

text: Alizaliana watoto na mke wake wa kando Vannozza dei Cattani akaendelea kuwaangalia na kuwatunza hata alipokuwa papa. Arusi ya binti yake Lucrezia Borgia ilisheherekewa rasmi katika jumba la Kipapa la Vatikano.


title: Papa Alexander VI

text: Lakini kabla hajachaguliwa kuwa papa alimwacha Vannozza akaanza uhusiano na binti Giulia Farnese aliyezaa naye binti mwaka 1492, alipokuwa papa tayari.


title: Papa Alexander VI

text: Mwanawe Cesare Borgia alipewa cheo cha askofu alipokuwa na umri wa miaka 16 na cha kardinali alipofikia miaka 18, lakini bila kupewa sakramenti ya daraja takatifu. Baadaye aliacha maisha ya Kanisa akafanywa na baba yake jemadari wa jeshi la Papa.


title: Papa Alexander VI

text: Aleksanda VI amejulikana pia kwa uamuzi wake wa kugawa dunia kati ya Hispania na Ureno katika mkataba wa Tordesillas mwaka 1494. Mkataba huu ulikuwa msingi wa koloni la Kireno la Brazil na utawala wa Hispania juu ya nchi nyingine za Amerika Kusini na Amerika ya Kati.


title: Papa Alexander VI

text: Sifa yake nyingine ilikuwa kuhamasisha sanaa za kila aina, kama ilivyokuwa kawaida kwa Mapapa wa Renaissance.


title: Papa Alexander VI

text: Vilevile alianza urekebisho wa ofisi za Papa.


title: Papa Alexander VI

text: Wapinzani walimwona kama mfano mbaya wa upotovu wa Upapa wakati wake, wakamsema hata kuliko ukweli wa makosa ambayo aliyafanya na aliyatubu kabla hajafa.


title: 787

text: Makala hii inahusu mwaka 787 BK (Baada ya Kristo).


title: 786

text: Makala hii inahusu mwaka 786 BK (Baada ya Kristo).


title: 785

text: Makala hii inahusu mwaka 785 BK (Baada ya Kristo).


title: 785

text: bila tarehe


title: 784

text: Makala hii inahusu mwaka 784 BK (Baada ya Kristo).


title: 783

text: Makala hii inahusu mwaka 783 BK (Baada ya Kristo).


title: 782

text: Makala hii inahusu mwaka 782 BK (Baada ya Kristo).


title: 781

text: Makala hii inahusu mwaka 781 BK (Baada ya Kristo).


title: 780

text: Makala hii inahusu mwaka 780 BK (Baada ya Kristo).


title: 779

text: Makala hii inahusu mwaka 779 BK (Baada ya Kristo).


title: 778

text: Makala hii inahusu mwaka 778 BK (Baada ya Kristo).


title: 777

text: Makala hii inahusu mwaka 777 BK (Baada ya Kristo).


title: 776

text: Makala hii inahusu mwaka 776 BK (Baada ya Kristo).


title: 775

text: Makala hii inahusu mwaka 775 BK (Baada ya Kristo).


title: 774

text: Makala hii inahusu mwaka 774 BK (Baada ya Kristo).


title: 773

text: Makala hii inahusu mwaka 773 BK (Baada ya Kristo).


title: 773

text: bila tarehe


title: 772

text: Makala hii inahusu mwaka 772 (Baada ya Kristo).


title: 771

text: Makala hii inahusu mwaka 771 BK (Baada ya Kristo).


title: 771

text: bila tarehe


title: 770

text: Makala hii inahusu mwaka 770 (Baada ya Kristo).


title: 770

text: bila tarehe


title: 769

text: Makala hii inahusu mwaka 769 BK (Baada ya Kristo).


title: 768

text: Makala hii inahusu mwaka 768 BK (Baada ya Kristo).


title: 767

text: Makala hii inahusu mwaka 767 (Baada ya Kristo).


title: 766

text: Makala hii inahusu mwaka 766 BK (Baada ya Kristo).


title: 765

text: Makala hii inahusu mwaka 765 BK (Baada ya Kristo).


title: 764

text: Makala hii inahusu mwaka 764 BK (Baada ya Kristo).


title: 763

text: Makala hii inahusu mwaka 763 BK (Baada ya Kristo).


title: 762

text: Makala hii inahusu mwaka 762 BK (Baada ya Kristo).bila tarehe


title: 761

text: Makala hii inahusu mwaka 761 BK (Baada ya Kristo).


title: 759

text: Makala hii inahusu mwaka 759 BK (Baada ya Kristo).


title: 758

text: Makala hii inahusu mwaka 758 BK (Baada ya Kristo).


title: 757

text: Makala hii inahusu mwaka 757 (Baada ya Kristo).


title: 756

text: Makala hii inahusu mwaka 756 BK (Baada ya Kristo).


title: 755

text: Makala hii inahusu mwaka 755 BK (Baada ya Kristo).


title: 754

text: Makala hii inahusu mwaka 754 BK (Baada ya Kristo).


title: 753

text: Makala hii inahusu mwaka 753 BK (Baada ya Kristo).


title: 752

text: Makala hii inahusu mwaka 752 (Baada ya Kristo).


title: 751

text: Makala hii inahusu mwaka 751 BK (Baada ya Kristo).


title: 749

text: Makala hii inahusu mwaka 749 (Baada ya Kristo).


title: 748

text: Makala hii inahusu mwaka 748 (Baada ya Kristo).


title: 747

text: Makala hii inahusu mwaka 747 (Baada ya Kristo).


title: 746

text: Makala hii inahusu mwaka 746 (Baada ya Kristo).


title: 745

text: Makala hii inahusu mwaka 745 (Baada ya Kristo).


title: 744

text: Makala hii inahusu mwaka 744 (Baada ya Kristo).


title: 743

text: Makala hii inahusu mwaka 743 (Baada ya Kristo).


title: 742

text: Makala hii inahusu mwaka 742 (Baada ya Kristo).


title: 741

text: Makala hii inahusu mwaka 741 (Baada ya Kristo).


title: 740

text: Makala hii inahusu mwaka 740 (Baada ya Kristo).


title: 739

text: Makala hii inahusu mwaka 739 (Baada ya Kristo).


title: 738

text: Makala hii inahusu mwaka 738 (Baada ya Kristo).


title: 737

text: Makala hii inahusu mwaka 737 (Baada ya Kristo).


title: 737

text: bila tarehe


title: 736

text: Makala hii inahusu mwaka 736 (Baada ya Kristo).


title: 734

text: Makala hii inahusu mwaka 734 (Baada ya Kristo).


title: 733

text: Makala hii inahusu mwaka 733 (Baada ya Kristo).


title: 731

text: Makala hii inahusu mwaka 731 (Baada ya Kristo).


title: 730

text: Makala hii inahusu mwaka 730 (Baada ya Kristo).


title: 729

text: Makala hii inahusu mwaka 729 (Baada ya Kristo).


title: 728

text: Makala hii inahusu mwaka 728 (Baada ya Kristo).


title: 727

text: Makala hii inahusu mwaka 727 (Baada ya Kristo).


title: 726

text: Makala hii inahusu mwaka 726 (Baada ya Kristo).


title: 725

text: Makala hii inahusu mwaka 725 (Baada ya Kristo).


title: 724

text: Makala hii inahusu mwaka 724 (Baada ya Kristo).


title: 723

text: Makala hii inahusu mwaka 723 (Baada ya Kristo).


title: 722

text: Makala hii inahusu mwaka 722 (Baada ya Kristo).


title: 721

text: Makala hii inahusu mwaka 721 (Baada ya Kristo).


title: 719

text: Makala hii inahusu mwaka 719 (Baada ya Kristo).


title: 718

text: Makala hii inahusu mwaka 718 (Baada ya Kristo).


title: 717

text: Makala hii inahusu mwaka 717 (Baada ya Kristo).


title: 716

text: Makala hii inahusu mwaka 716 (Baada ya Kristo).


title: 715

text: Makala hii inahusu mwaka 715 (Baada ya Kristo).


title: 714

text: Makala hii inahusu mwaka 714 (Baada ya Kristo).


title: 713

text: Makala hii inahusu mwaka 713 (Baada ya Kristo).


title: 712

text: Makala hii inahusu mwaka 712 BK (Baada ya Kristo).


title: 712

text: bila tarehe


title: 710

text: Makala hii inahusu mwaka 710 (Baada ya Kristo).


title: 709

text: Makala hii inahusu mwaka 709 (Baada ya Kristo).


title: 708

text: Makala hii inahusu mwaka 708 (Baada ya Kristo).


title: 706

text: Makala hii inahusu mwaka 706 (Baada ya Kristo).


title: 705

text: Makala hii inahusu mwaka 705 (Baada ya Kristo).


title: 704

text: Makala hii inahusu mwaka 704 (Baada ya Kristo).


title: 703

text: Makala hii inahusu mwaka 703 (Baada ya Kristo).


title: 702

text: Makala hii inahusu mwaka 702 (Baada ya Kristo).


title: 701

text: Makala hii inahusu mwaka 701 BK (Baada ya Kristo).


title: 701

text: bila tarehe


title: 699

text: Makala hii inahusu mwaka 699 BK.


title: 697

text: Makala hii inahusu mwaka 697 BK.


title: 696

text: Makala hii inahusu mwaka 696 BK.


title: 695

text: Makala hii inahusu mwaka 695 BK.


title: 693

text: Makala hii inahusu mwaka 693 BK.


title: 692

text: Makala hii inahusu mwaka 692 BK.


title: 691

text: Makala hii inahusu mwaka 691 BK.


title: 690

text: Makala hii inahusu mwaka 690 BK.


title: 689

text: Makala hii inahusu mwaka 689 BK.


title: 688

text: Makala hii inahusu mwaka 688 BK.


title: 687

text: Makala hii inahusu mwaka 687 BK (Baada ya Kristo).


title: 686

text: Makala hii inahusu mwaka 686 BK (Baada ya Kristo).


title: 685

text: Makala hii inahusu mwaka 685 BK (Baada ya Kristo).


title: 684

text: Makala hii inahusu mwaka 684 BK.


title: 683

text: Makala hii inahusu mwaka 683 BK (Baada ya Kristo).


title: 682

text: Makala hii inahusu mwaka 682 BK.


title: 681

text: Makala hii inahusu mwaka 681 BK (Baada ya Kristo).


title: 680

text: Makala hii inahusu mwaka 680 BK.


title: 679

text: Makala hii inahusu mwaka 679 BK.


title: 678

text: Makala hii inahusu mwaka 678 BK (Baada ya Kristo).


title: 677

text: Makala hii inahusu mwaka 677 BK.


title: 676

text: Makala hii inahusu mwaka 676 BK (Baada ya Kristo).


title: 675

text: Makala hii inahusu mwaka 675 BK.


title: 674

text: Makala hii inahusu mwaka 674 (Baada ya Kristo).


title: 673

text: Makala hii inahusu mwaka 673 (Baada ya Kristo).


title: 673

text: bila tarehe


title: 672

text: Makala hii inahusu mwaka 672 BK (Baada ya Kristo).


title: 671

text: Makala hii inahusu mwaka 671 (Baada ya Kristo).


title: 670

text: Makala hii inahusu mwaka 670 (Baada ya Kristo).


title: 669

text: Makala hii inahusu mwaka 669 (Baada ya Kristo).


title: 668

text: Makala hii inahusu mwaka 668 (Baada ya Kristo).


title: 667

text: Makala hii inahusu mwaka 667 (Baada ya Kristo).


title: 666

text: Makala hii inahusu mwaka 666 (Baada ya Kristo).


title: 665

text: Makala hii inahusu mwaka 665 (Baada ya Kristo).


title: 664

text: Makala hii inahusu mwaka 664 (Baada ya Kristo).


title: 663

text: Makala hii inahusu mwaka 663 (Baada ya Kristo).


title: 662

text: Makala hii inahusu mwaka 662 (Baada ya Kristo).


title: 661

text: Makala hii inahusu mwaka 661 (Baada ya Kristo).


title: 660

text: Makala hii inahusu mwaka 660 (Baada ya Kristo).


title: 659

text: Makala hii inahusu mwaka 659 (Baada ya Kristo).


title: 658

text: Makala hii inahusu mwaka 658 (Baada ya Kristo).


title: 657

text: Makala hii inahusu mwaka 657 BK (Baada ya Kristo).


title: 656

text: Makala hii inahusu mwaka 656 (Baada ya Kristo).


title: 655

text: Makala hii inahusu mwaka 655 BK (Baada ya Kristo).


title: 654

text: Makala hii inahusu mwaka 654 (Baada ya Kristo).


title: 653

text: Makala hii inahusu mwaka 653 (Baada ya Kristo).


title: 652

text: Makala hii inahusu mwaka 652 (Baada ya Kristo).


title: 650

text: Makala hii inahusu mwaka 650 (Baada ya Kristo).


title: Papa Innocent VIII

text: Papa Innocent VIII (1432 – 25 Julai 1492) alikuwa papa kuanzia tarehe 29 Agosti 1484 hadi kifo chake.


title: Papa Innocent VIII

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Giovanni Battista Cybo (au Cibo).


title: Papa Innocent VIII

text: Alimfuata Papa Sixtus IV akafuatwa na Papa Aleksanda VI.


title: Papa Sixtus IV

text: Papa Sixtus IV, O.F.M. (21 Julai 1414 – 12 Agosti 1484) alikuwa papa kuanzia tarehe 9 Agosti 1471 hadi kifo chake.


title: Papa Sixtus IV

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Francesco della Rovere.


title: Papa Sixtus IV

text: Alimfuata Papa Paulo II akafuatwa na Papa Inosenti VIII.


title: Mahikeng

text: Mahikeng ni jina la mji mkuu wa jimbo la Kaskazini-Magharibi la Afrika Kusini. Siku hizi mji uliunganishwa na mji jirani wa Mmabatho na kuhesabiwa kama sehemu yake.


title: Mahikeng

text: Mafeking ilianzishwa na Waingereza waliopewa hapa ardhi na chifu wa Barolong. Jina latokana na lugha ya KiTswana likimanisha "mahali pa mawe".


title: Mahikeng

text: Wakati wa Vita ya pili ya Waingereza dhidi ya Makaburu mji ulizungushwa na jeshi la makaburu lakini ulitetewa na Robert Baden-Powell aliyeanzisha baadaye harakati ya maskauti.


title: Mahikeng

text: Kati ya 1894 hadi 1965 mji ulikuwa makao makuu ya utawala wa Bechuanaland (Botswana ya leo).


title: Mahikeng

text: Wakati wa siasa za bantustan Mafeking ilikuwa pia mji mkuu wa Bophuthatswana lakini serikali yake ilihamishwa baadaye kwenda mji jirani wa Mmabatho uliokuwa kwenye eneo la bantustan.


title: Mahikeng

text: 1994 Mahikeng na Mmabatho ziliunganishwa kiutawala na kuwa mji mkuu wa jimbo jipya la Kaskazini-Magharibi linalounganisha maeneo ya majimbo ya awali ya Transvaal na Rasi (Cape) pamoja na sehemu kubwa ya bantustan ya Bophuthatswana.


title: Pietermaritzburg

text: Pietermaritzburg ni mji mkuu wa jimbo la KwaZulu-Natal katika Afrika Kusini. Wenyeji huuita mji mara nyingi kwa kifupi "Maritzburg" au "PMB" (tamka:pi-em-bi).


title: Pietermaritzburg

text: Mwaka 2011 ulikuwa na wakazi 223,000.


title: Pietermaritzburg

text: Chuo Kikuu cha KwaZulu-Natal kina tawi moja Pietermaritzburg pamoja tawi la pili mjini Durban.


title: Pietermaritzburg

text: Mji ulianzishwa na walowezi makaburu mnamo mwaka 1839. Jina lakumbusha majina ya viongozi wao Pieter Retief na Gerrit Maritz.


title: Pietermaritzburg

text: Ilikuwa mji mkuu wa Jamhuri ya Natalia hadi kutwaliwa na Waingereza mwaka 1843 na kuwa mji mkuu wa koloni la Kiingereza la Natal.


title: Pietermaritzburg

text: Baada ya uchaguzi huru wa mwaka 1994 Pietermaritzburg na Ulundi zilikuwa zote mbili miji mikuu ya KwaZulu-Natal. Baada ya ushindi wa ANC (African National Congress) jimboni mwaka 2004 Pietermaritzburg umekuwa mji mkuu pekee.


title: Pietermaritzburg

text: Gazeti la kwanza la Natal, Nakala wa Natal (sasa anajulikana kama The Witness), lilichapishwa mwaka wa 1846.


title: Pietermaritzburg

text: Hekta 46 za Bustani za Botani ziliundwa mwaka wa 1872 na Botanic Society ya Natal.


title: Pietermaritzburg

text: Jumba la jiji, ambalo ni jengo kubwa zaidi la matofali mekundu katika Ulimwengu wa Kusini, limeharibiwa na moto mwaka wa 1895, lakini lilijengwa tena mwaka wa 1901. Lina nyumba kuu ya bomba iliyojengwa na kampuni ya jengo la chombo cha Sheffield, Brindley & Foster.


title: Pietermaritzburg

text: Waingereza walijenga kambi ya ukolezi hapa wakati wa Vita vya Pili vya Kikaburu kwa wanawake na watoto Makaburu.


title: Pietermaritzburg

text: Wakati wa Vita vikuu vya pili, wafungwa Waitalia walipigana huko Pietermaritzburg. Wakati wa kukaa kwao, walijenga kanisa, ambalo linasimama kama tovuti ya urithi leo.


title: Pietermaritzburg

text: Mwaka wa 1962 Nelson Mandela alikamatwa katika mji wa karibu wa Howick, kaskazini mwa Pietermaritzburg. Kukamatwa kwake kulikuwa mwanzo wa miaka 27 ya kifungo cha Nelson Mandela. Mchoro mdogo umejengwa mahali pa kukamatwa kwake. Mara baada ya kumatwa kwake Mandela alipelekwa katika Gereza la Kale huko Pietermaritzburg. Baada ya usiku jela, alichukuliwa kwa ofisi ya Mahakimu J. Buys katika Jengo la Mahakama ya zamani katika barabara ya kibiashara (sasa ni Mtawala Mkuu wa Albert Luthuli), na alihukumiwa kwa jaribio huko Johannesburg.


title: Pietermaritzburg

text: Pietermaritzburg iko kwenye barabara kuu ya N3 ambayo ni njia kuu kati ya bandari ya Durban iliyoko umbali wa kilomita 90 na miji ya Pretoria-Johannesburg-Witwatersrand.


title: Pietermaritzburg

text: R33 inaunganisha Pietermaritzburg na Lephalale kupitia Greytown, Paulpietersburg, Carolina, Belfast na Vaalwater ikielekea kaskazini mashariki, wakati R56 inaunganisha Pietermaritzburg na Cape Town kupitia Ixopo, Kokstad, Mthatha, East London, Port Elizabeth, George na Mossel Bay kusini magharibi. Barabara ya R56 inakutana na barabara kuu ya N2 kwenye Post Stafford.


title: Papa Paulo II

text: Papa Paulo II (23 Februari 1417 – 26 Julai 1471) alikuwa papa kuanzia tarehe 30 Agosti 1464 hadi kifo chake.


title: Papa Paulo II

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Pietro Barbo.


title: Papa Paulo II

text: Alimfuata Papa Pius II akafuatwa na Papa Sixtus IV.


title: Papa Pius II

text: Papa Pius II (18 Oktoba 1405 – 14 Agosti 1464) alikuwa papa kuanzia tarehe 19 Agosti 1458 hadi kifo chake.


title: Papa Pius II

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Enea Silvio Piccolomini.


title: Papa Pius II

text: Alimfuata Papa Kalisti III akafuatwa na Papa Paulo II.


title: Papa Callixtus III

text: Papa Callixtus III (31 Desemba 1378 – 6 Agosti 1458) alikuwa papa kuanzia tarehe 8 Aprili 1455 hadi kifo chake.


title: Papa Callixtus III

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Alfons de Borgia.


title: Papa Callixtus III

text: Alimfuata Papa Nikolasi V akafuatwa na Papa Pius II.


title: Papa Nikolasi V

text: Papa Nikolasi V (15 Novemba 1397 – 24 Machi 1455) alikuwa papa kuanzia tarehe 6 Machi 1447 hadi kifo chake.


title: Papa Nikolasi V

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Tommaso Parentucelli.


title: Papa Nikolasi V

text: Alimfuata Papa Eugenio IV akafuatwa na Papa Kalisti III.


title: Papa Eugenio IV

text: Papa Eugenio IV, Can.Reg. (1383 – 23 Februari 1447) alikuwa papa kuanzia tarehe 3 Machi 1431 hadi kifo chake.


title: Papa Eugenio IV

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Gabriele Condulmer.


title: Papa Eugenio IV

text: Alimfuata Papa Martino V akafuatwa na Papa Nikolasi V.


title: Papa Martin V

text: Papa Martin V (takriban 1368 – 20 Februari 1431) alikuwa papa kuanzia tarehe 11 Novemba 1417 hadi kifo chake.


title: Papa Martin V

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Odo Colonna.


title: Papa Martin V

text: Alimfuata Papa Gregori XII akafuatwa na Papa Eugenio IV.


title: Papa Gregori XII

text: Papa Gregori XII (alifariki 18 Oktoba 1417) alikuwa papa kuanzia tarehe 30 Novemba 1406 hadi 4 Julai 1415. Mwaka wake wa kuzaliwa haujulikani (umekadiriwa kuwa kati ya 1326 na 1345).


title: Papa Gregori XII

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Angelo Correr.


title: Papa Gregori XII

text: Alimfuata Papa Inosenti VII. Alijiuzulu ili kumaliza Farakano la Kanisa la Magharibi akafuatwa na Papa Martino V.


title: Papa Innocent VII

text: Papa Innocent VII (takriban 1336 – 6 Novemba 1406) alikuwa papa kuanzia tarehe 17 Oktoba 1404 hadi kifo chake.


title: Papa Innocent VII

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Cosimo de' Migliorati.


title: Papa Innocent VII

text: Alimfuata Papa Bonifasi IX wakati wa farakano la Kanisa la magharibi, akafuatwa na Papa Gregori XII.


title: Papa Boniface IX

text: Papa Boniface IX (1356 – 1 Oktoba 1404) alikuwa papa kuanzia 2 Novemba 1389 hadi kifo chake.


title: Papa Boniface IX

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Piero Tomacelli.


title: Papa Boniface IX

text: Alimfuata Papa Urbano VI akafuatwa na Papa Inosenti VII.


title: 649

text: Makala hii inahusu mwaka 649 BK (Baada ya Kristo).


title: 648

text: Makala hii inahusu mwaka 648 (Baada ya Kristo).


title: 646

text: Makala hii inahusu mwaka 646 (Baada ya Kristo).


title: 645

text: Makala hii inahusu mwaka 645 (Baada ya Kristo).


title: 644

text: Makala hii inahusu mwaka 644 (Baada ya Kristo).


title: 643

text: Makala hii inahusu mwaka 643 (Baada ya Kristo).


title: 642

text: Makala hii inahusu mwaka 642 BK (Baada ya Kristo).


title: 641

text: Makala hii inahusu mwaka 641 (Baada ya Kristo).


title: 640

text: Makala hii inahusu mwaka 640 BK (Baada ya Kristo).


title: 639

text: Makala hii inahusu mwaka 639 (Baada ya Kristo).


title: 638

text: Makala hii inahusu mwaka 638 BK (Baada ya Kristo).


title: 637

text: Makala hii inahusu mwaka 637 (Baada ya Kristo).


title: 636

text: Makala hii inahusu mwaka 636 (Baada ya Kristo).


title: 635

text: Makala hii inahusu mwaka 635 (Baada ya Kristo).


title: 634

text: Makala hii inahusu mwaka 634 (Baada ya Kristo).


title: 633

text: Makala hii inahusu mwaka 633 (Baada ya Kristo).


title: 631

text: Makala hii inahusu mwaka 631 (Baada ya Kristo).


title: 630

text: Makala hii inahusu mwaka 630 (Baada ya Kristo).


title: 629

text: Makala hii inahusu mwaka 629 (Baada ya Kristo).


title: 628

text: Makala hii inahusu mwaka 628 (Baada ya Kristo).


title: 627

text: Makala hii inahusu mwaka 627 (Baada ya Kristo).


title: 626

text: Makala hii inahusu mwaka 626 (Baada ya Kristo).


title: 625

text: Makala hii inahusu mwaka 625 BK (Baada ya Kristo).


title: 624

text: Makala hii inahusu mwaka 624 (Baada ya Kristo).


title: 623

text: Makala hii inahusu mwaka 623 (Baada ya Kristo).


title: 621

text: Makala hii inahusu mwaka 621 (Baada ya Kristo).


title: 620

text: Makala hii inahusu mwaka 620 (Baada ya Kristo).


title: 619

text: Makala hii inahusu mwaka 619 (Baada ya Kristo).


title: 618

text: Makala hii inahusu mwaka 618 BK (Baada ya Kristo).


title: 617

text: Makala hii inahusu mwaka 617 (Baada ya Kristo).


title: 616

text: Makala hii inahusu mwaka 616 (Baada ya Kristo).


title: 615

text: Makala hii inahusu mwaka 615 BK (Baada ya Kristo).


title: 614

text: Makala hii inahusu mwaka 614 (Baada ya Kristo).


title: 613

text: Makala hii inahusu mwaka 613 (Baada ya Kristo).


title: 612

text: Makala hii inahusu mwaka 612 (Baada ya Kristo).


title: 611

text: Makala hii inahusu mwaka 611 (Baada ya Kristo).


title: 610

text: Makala hii inahusu mwaka 610 (Baada ya Kristo).


title: 609

text: Makala hii inahusu mwaka 609 (Baada ya Kristo).


title: 608

text: Makala hii inahusu mwaka 608 (Baada ya Kristo).


title: 607

text: Makala hii inahusu mwaka 607 BK (Baada ya Kristo).


title: 606

text: Makala hii inahusu mwaka 606 BK (Baada ya Kristo).


title: 605

text: Makala hii inahusu mwaka 605 (Baada ya Kristo).


title: 604

text: Makala hii inahusu mwaka 604 BK (Baada ya Kristo).


title: 603

text: Makala hii inahusu mwaka 603 (Baada ya Kristo).


title: 602

text: Makala hii inahusu mwaka 602 (Baada ya Kristo).


title: 601

text: Makala hii inahusu mwaka 601 (Baada ya Kristo).


title: 600

text: Makala hii inahusu mwaka 600 (Baada ya Kristo).


title: 599

text: Makala hii inahusu mwaka 599 (Baada ya Kristo).


title: 598

text: Makala hii inahusu mwaka 598 (Baada ya Kristo).


title: 597

text: Makala hii inahusu mwaka 597 (Baada ya Kristo).


title: 596

text: Makala hii inahusu mwaka 596 (Baada ya Kristo).


title: 595

text: Makala hii inahusu mwaka 595 (Baada ya Kristo).


title: 594

text: Makala hii inahusu mwaka 594 (Baada ya Kristo).


title: 593

text: Makala hii inahusu mwaka 593 (Baada ya Kristo).


title: 592

text: Makala hii inahusu mwaka 592 (Baada ya Kristo).


title: 591

text: Makala hii inahusu mwaka 591 (Baada ya Kristo).


title: 590

text: Makala hii inahusu mwaka 590 BK (Baada ya Kristo).


title: Kibera (Nairobi)

text: Kibera ni mtaa Katika jiji la Nairobi, Kenya ambapo watu huishi na kufanya kazi ndogo ndogo kama kuuza mahindi ya kushemshwa,matunda, mboga na kadhalika. Baadhi ya watu hao, kunao ambao hawawezi kufanya kazi yoyote. Hata hivyo, watu wengi wameonyesha sifa mbaya dhidi ya mtaa huo wa Kibera lakini, tunafaa kukumbuka ya kwamba kila kitu kina uzuri wake.


title: Kibera (Nairobi)

text: Vile vile tunaweza kuwa na nia njema kuhusu mitaa kama hiii ili tusiwe kama watu ambao wanasema lakini kufanya ni shida sana. Isitoshe sio kupenda kwa wale walioko kwenye hii jinamizi la umaskini, lakini ni sababu chache zilizowaelekeza kwenye hili dimbwi la umaskini.


title: Kibera (Nairobi)

text: Watu wengi katika mtaa wa kibera huwa wanafanya kazi mbali mbali ili kujimudu kimaisha. Baadhi ya kazi wanazozifanya ni kama uchuuzi,kuosha nguo za majirani ili kuwawezesha kuishi maisha ya kawaida kama watu wengine. Kuna wale ambao hawana namna ya kuwawezesha kufanya kazi yoyote maishani. Ajira ni kikwazo kikubwa kwa wakaazi wa kibera. Umaskini ni jambo la kuzingatiwa katika mtaa wa kibera kwa maana ndio mojawapo ya shida ambazo zinawakumba wenyeji.


title: Kibera (Nairobi)

text: Takriban ya watu nusu milioni kwenye mitaa wa mabanda wa kibera wamekuwa kwenya mstari wa mbele kuimarisha maisha ya wanachi wanaoishi katika mitaa ya mabanda kuwa ya kawaida na ya kuaminika na wageni kutoka nchi za ng'ambo.


title: Kibera (Nairobi)

text: Ingawa kuna shida ya mavazi, chakula lakini ajira imechangia sana kueneza umaskini katika jamii ya mitaa wa Kibera. Hii ni kwasababu, upande wa ajira watu wengi hawana mtaji wa kuanzisha biashara ndogo ndogo ili kuwawezesha kuishi maisha ya kawaida.


title: Kibera (Nairobi)

text: Kwa hakika umaskini sio jambo la kujitakia bali ni jambo ambalo linaweza kukumba mtu yeyote.Isitoshe, tunafaa kuwa na nia njema kuhusu mtaa wetu wa Kibera na kutafuta njia ambazo zinaweza kulikabili janga hili la umaskini.Pia, tunafaa kuwaamusha walio kwenye jinamzi la umaskini kuwa litatokomea kulingana na bidii yetu.Kwani wahenga hawakutupaka mafuta ya samaki kwenye mgongo wa chupa walipolonga kuwa "Umoja ni nguvu utengano ni udhaifu."


title: Kibera (Nairobi)

text: Kwanza, kuwepo kwa mazingira duni mahali popte tunapokaa hudhuru kiazya kwa kuleta maradhi milini yetu kwa hivyo ni jukumu letu kama binadamu tuzingatie vikwazo kamili ili tuweze kuboresha hali ya maisha yetu na kujikinga dhidi ya maambukizo yanayotokana na mazingira duni.


title: Kibera (Nairobi)

text:
Kitongoji duni cha Kibera pekee kinayo idadi ya takribani watu milioni
mbili, ukilinganisha na nafasi ya ardhi iliepo, hii ni idadi kubwa sana. Hii inaleta ukosefu wa mpangilio mwafaka katika ujenzi wa maeneo ya makazi. Mpangilio huu duni ndio kiini cha ukosefu wa mazingira bora na pia kuchangia katika uenezaji wa maradhi.


title: Kibera (Nairobi)

text: Mpangilio huu duni vile vile huleta madhara yafuatayo:Kwa mkhtasari ijapokuwa maisha kwenye kitongoji duni kumekera kwa hao, wakaaji wanaofaa kuzingatia usafi kwa kila wawezavyo ili kumarika mazingira.


title: Cecil Rhodes

text: Cecil John Rhodes (* 5 Julai 1853 Uingereza; † 26 Machi 1902 Afrika Kusini) alikuwa mfanyabiashara na mwanasiasa Mwingereza aliyetajirikia kutokana na malighafi za Afrika Kusini na kujenga himaya yake ya binafsi kati Afrika ya Kusini. Alianzisha koloni za Rhodesia ya Kaskazini na Rhodesia ya Kusini zilizokuwa baadaye Zambia na Zimbabwe.


title: Cecil Rhodes

text: Alikuwa kati ya wapangaji na watetezi wa ubeberu wa Uingereza katika karne ya 19. Aliamini ya kuwa Waingereza ni mbari wa juu duniani.


title: Cecil Rhodes

text: Alizaliwa Bishop's Stortford (Uingereza) akiwa mtoto wa mchungaji wa kanisa. 1870 wazazi walimtuma kijana kwenda Afrika Kusini kwa shabaha ya kuboresha afya yake akiwa na matatizo kutokana na hali ya hewa Uingereza. Baada ya kufika alijishughulisha na biashara ya migodi ya almasi ya Kimberley (Afrika Kusini) akatajirika haraka. Akarudi Uingereza akasoma kwenye chuo kikuu cha Oxford lakini alipaswa kurudi Afrika kwa sababu ya afya. Akajiunga na siasa akawa mbunge wa koloni ya rasi tangu 1881.


title: Cecil Rhodes

text: 1880 alianzisha kampuni yake ya binafsi ya De Beers iliyopata baadaye nafasi ya kwanza katika biashara ya almasi duniani.


title: Cecil Rhodes

text: Athira yake ya kisiasa ikapanuka 1885 akashawishi serikali ya London kuvamia eneo la Bechuanaland (Botswana) na kuifanya nchi lindwa chini ya Uingereza.


title: Cecil Rhodes

text: 1885 alifaulu kupata kibali cha serikali ya Uingereza kuanzisha koloni ya binafsi kaskazini ya Afrika kusini. Akaunda Kampuni ya Kiingereza ya Afrika Kusini (British South Africa Company) na kuvamia maeneo ya Zambia na Zimbabwe ya leo. Ardhi iliyotwaliwa iliuzwa kwa walowezi na koloni za kampuni ziliitwa Rhodesia ya Kaskazini na Rhodesia ya Kusini. Zilikaa chini ya kampuni ya Rhodes hadi 1923 zikachukuliwa baadaye na serikali ya Uingereza.


title: Cecil Rhodes

text: 1890 Rhodes akawa waziri mkuu wa koloni ya Rasi. Kama kiongozi wa serikali alitaka kumeza jamhuri ya makaburu ya Transvaal na akajaribu kumpindua raisi Ohm Krueger 1895. Shambulio ya Jameson Raid ilishindikana na Rhodes alipaswa kujiuzulu katika serikali.


title: Cecil Rhodes

text: Akaendelea kukaza ukoloni wake huko Rhodesia hadi kifo chake mwaka 1902.


title: Bata-bahari

text: Mabata-bahari ni ndege wa maji wa nusufamilia ya Merginae katika familia ya Anatidae. Mabata hawa wanaishi baharini hasa nje ya majira ya kuzaa. Wengi wana tezi za chumvi maalum ambazo zinawawezesha kuvumilia maji ya bahari. Mabata-domomeno hupenda zaidi mazingira ya mito.


title: Bata-bahari

text: Mabata-bahari hula samakigamba na gegereka wa chini ya bahari. Mabata-domomeno hula samaki. Meno ya madomo yao yanawasaidia kushika mawindo. Takriban spishi zote zinatokea kanda za kaskazini mbali.


title: Koloni ya Rasi

text: Koloni ya Rasi ilikuwa koloni ya Uholanzi hadi 1806 na baadaye ya Uingereza katika Afrika Kusini ya leo. Jina limetokana na Rasi ya Tumaini Jema iliyoko karibu na mji wa Cape Town.


title: Koloni ya Rasi

text: Historia ya koloni ilianza 1652 wakati Mholanzi Jan van Riebeeck aliunda Cape Town kwa niaba ya Kampuni ya Kiholanzi kwa India ya Mashariki. Kampuni ilihitaji kituo kwa ajili ya jahazi zake zilizosafiri kati ya Ulaya na visiwa vya Indonesia. Eneo la rasi lilifaa kuwa mahali pa kupumzika na kuongeza vyakula njiani tena kwa sababu hali ya hewa iliwafaa watu wa Ulaya.


title: Koloni ya Rasi

text: Waholanzi walipeleka wakulima kwenda rasi waliotakiwa kulima vyakula kwa ajili ya mahitaji ya jahazi.


title: Koloni ya Rasi

text: Wakati wa vita za Napoleoni eneo la Uholanzi lilitawaliwa na Ufaransa na Uingereza ilivamia koloni za Uholanzi pamoja na rasi. Waingereza waliogopa ya kwamba Wafaransa wangehatarisha mawasiliano na koloni yao huko Uhindini kama wangetwaa Afrika Kusini. Baada ya miake kadhaa Waingereza walinyang'anya eneo hili rasmi mwaka 1806. Hali hii ilitambuliwa na Uholanzi 1815 kwenye Mkutano wa Vienna.


title: Koloni ya Rasi

text: Koloni ya Rasi iliendelea chini ya Uingereza hadi 1910. Mwaka ule Muungano wa Afrika Kusini yaliundwa na rasi iliingia kama "Jimbo la Rasi".


title: Rasi ya Tumaini Jema

text: Rasi ya Tumaini Jema (ing. "Cape of Good Hope") ni mkono wa nchi unaoingia katika Atlantiki kwenye kusini ya bara la Afrika karibu na mji wa Cape Town (Afrika Kusini). Si mahali pa kusini kabisa ya Afrika ambapo ni Rasi Agulhas.


title: Rasi ya Tumaini Jema

text: Jina limetokana na wapelelezi Wareno waliofika hapa mnamo mwaka 1488. Baada ya kutafuta kwa muda mrefu njia ya kufika Uhindini waliona hapa tumaini kwa sababu pwani lilikwisha kuelekea kusini. Mreno wa kwanza aliyeiona alikuwa Bartolomeu Dias.


title: Jimbo la Rasi

text: Jimbo la Rasi lilikuwa kubwa kati ya majimbo manne ya Afrika Kusini kabla ya 1994. Lilianzishwa mwaka 1910 wakati Koloni ya Rasi ilipoingia katika Muungano ya Afrika Kusini pamoja na majimbo ya Natal, Transvaal na Dola Huru la Oranje. Mji mkuu wa jimbo ulikuwa Cape Town.


title: Jimbo la Rasi

text: Katika miaka ya 1960 maeneo ya bantustan Bophuthatswana, Transkei na Ciskei zilitengwa na jimbo.


title: Jimbo la Rasi

text: Katiba mpya ya 1994 illeta mpangilio mpya ya utawala na eneo la Jimbo la Rasi likagaawiwa na kuingia katika majimbo mapya ya Rasi ya Magharibi (Western Cape), Rasi ya Kaskazini, Rasi ya Mashariki (Eastern Cape) na Kaskazini-Magharibi.


title: Bungoma

text: Bungoma ni mji wa Kenya ya magharibi karibu na mpaka wa Uganda ambao ni makao makuu ya kaunti ya Bungoma.


title: Bungoma

text: Wakazi walikuwa 81,151 wakati wa sensa ya mwaka 2009.


title: Bungoma

text: Bungoma iko kwenye kimo cha mita 1,385 juu ya UB, mguuni pa Mlima Elgon.


title: Bungoma

text: Wenyeji wa Bungoma ni Wabukusu ambao ni tawi la Waluhya.


title: Bungoma

text: Mji wa Bungoma ulianzishwa kama kituo cha reli ya Uganda katika miaka ya 1920. Bungoma ikateuliwa kama kituo cha mwisho ndani ya Kenya kabla ya kufikia mpaka wa Uganda.


title: Bungoma

text: Wakati wa uhuru Bungoma ilionekana kama kijiji kikubwa chenye maduka machache. Mji ukaendelea kukua haraka.


title: Bungoma

text: Uchumi umetegemea hasa kilimo kinachostawi vizuri kutokana na hali ya hewa na wingi wa mvua. Kuna kiwanda cha sukari. Kiwanda cha karatasi cha Webuye kipo karibu.


title: Elgon (mlima)

text: Mlima Elgon ni volkeno iliyolala mpakani mwa Uganda na Kenya kaskazini mwa Kisumu na magharibi mwa Kitale. Kasoko yake ina kipenyo cha kilomita nane.


title: Elgon (mlima)

text: Elgon ni mlima mkubwa wa pili nchini Kenya baada ya Mlima Kenya. Upande wa Uganda ni mlima mkubwa wa mashariki ya nchi lakini milima ya safu ya Ruwenzori ni mirefu kushinda Elgon.


title: Elgon (mlima)

text: Jina la mlima limetokana na Waelgonyi walioishi upande wa kusini wa mlima. Wakati mwingine hujulikana kama Wasabaot, ambao wanaishi upande wa kusini wa mlima.


title: Elgon (mlima)

text: Ulijulikana pia kama "Ol Doinyo Ilgoon" (Mlima wa Matiti) kwa Wamaasai na kama "Masaba" upande wa Uganda.


title: Elgon (mlima)

text: Mlima Elgon unajumuisha vilele vikuu vitano:


title: Elgon (mlima)

text: Ndiyo volkano kongwe na kubwa zaidi iliyo peke yake katika Afrika Mashariki, ikifunika eneo la takribani kilomita mraba 3500.


title: Elgon (mlima)

text: Vipengele vingine vya kuvutia ni:


title: Elgon (mlima)

text: Mchanga wa mlima huu ni maram mekundu. Mlima huo ni eneo la vyanzo vya mito kadhaa kama vile Mto Suam unaokuwa Mto Turkwel katika maeneo ya chini na humwaga katika Ziwa Turkana, Mto Nzoia na Lwakhakha ambayo hutiririka hadi Ziwa Viktoria. Mji wa Kitale uko chini ya mlima huu. Eneo lililo karibu na mlima huu limelindwa na mbuga mbili za Kitaifa: Mbuga ya Kitaifa ya Mlima Elgon, moja kila upande wa mpaka wa kimataifa.


title: Elgon (mlima)

text: Baadhi ya mimea adimu hupatikana kwenye mlima huu, ikiwa ni pamoja na "Ardisiandra wettsteinii", "Carduus afromontanus", "Echinops hoehnelii", "Ranunculus keniensis" na "Romulea keniensis".


title: Elgon (mlima)

text: Mnamo mwaka wa 1896, C.W. Hobley alikuwa Mzungu wa kwanza kuzunguka mlima huu. Kmunke na Stigler ndio wa kwanza kupanda hadi juu ya vilele vya Wagagai na Koitobos katika mwaka wa 1911 na kurekodiwa. F. Jackson, E. Gedge, na J. Martin ndio wa kwanza kupanda hadi juu ya kilele cha Sudek katika mwaka wa 1890 na kurekodiwa. Kilele kikuu ni rahisi kupanda na hakihitaji vifaa vyovyote vya kupanda milima.


title: Tampere

text: Tampere ni mji wa Ufini mwenye wakazi 206.000.


title: Tampere

text: Kuna vyuo vikuu viwili katika Tampere.


Kampuni ya Kifalme ya Kiingereza kwa Afrika ya Mashariki (Imperial British East Africa Company; kifupisho: IBEAC) ilikuwa shirika lililoanzisha koloni la Afrika ya Mashariki ya Kiingereza kuanzia 1888. Koloni hilo lilikuwa utangulizi wa taifa la Kenya.


title: Kampuni ya Kifalme ya Kiingereza kwa Afrika ya Mashariki

text: Kampuni ilianzishwa baada ya mkutano wa Berlin wa 1885 kwa kusudi la kufanya biashara katika maeneo ya Afrika ya Mashariki.


text: Kiongozi wa kwanza alikuwa William Mackinnon aliyetafuta usaidizi wa serikali yake kufanikisha mipango yake. Mackinnon aliwahi kujenga biashara kubwa kote kwenye Bahari Hindi akaelewana vema na Sultani Bargash wa Zanzibar aliyeongea naye juu ya kumkodishia maeneo ya Sultani Afrika bara hadi Kongo. Mackinnon aliamini ya kwamba biashara ya Afrika bara ilikuwa na nafasi kubwa.


text: Awali serikali ya Uingereza ilikataa kukubali mipango hiyo hadi Wajerumani walipoingia kati na kuanzisha Afrika ya Mashariki ya Kijerumani.


text: Sasa Waingereza walishtuka na wapinzani wa koloni jipya walidhoofika. Mkataba wa mwaka 1886 kati ya Ujerumani na Uingereza ulichora mstari wa mpaka kati ya maeneo ya athira za nchi zote mbili katika Afrika Mashariki - ndio mpaka wa Kenya na Tanzania ya leo. Mapatano hayo yalikuwa msingi wa Mckinnon kuandikisha kampuni yake ya Afrika ya Mashariki kwa madhumuni ya kuanzisha biashara barani.


text: Mwaka 1887 kampuni ilikodisha maeneo ya bara ya Zanzibar kaskazini, eneo la Kijerumani kwa miaka 50. Tarehe 6 Septemba 1888 kampuni iliandikishwa London na kupewa barua ya ulinzi wa serikali ya Uingereza.


text: Mashindano juu ya Uganda kati ya Ujerumani na Uingereza uliharakisha uenezi wa kampuni. Mwaka 1890 Mjerumani Karl Peters alifanya mkataba na Kabaka Mwanga II wa Buganda ulioweka Buganda chini ya ulinzi wa Ujerumani lakini bila idhini ya serikali ya Berlin. Mapatano hayo yalisababisha kusainiwa kwa mkataba wa Helgoland-Zanzibar ulioweka Uganda chini ya Uingereza. Kampuni ya Mckinnon ilipewa kazi ya kutekeleza ulinzi juu ya Buganda kwa niaba ya London iliyosita bado kuanzisha koloni kamili.


text: Kampuni ilona nafasi kubwa ya biashara ya Uganda ikaona lazima kuwa na reli kati ya Kampala na Mombasa. Lakini upana wa eneo lililokabishiwa pamoja na gharama za kujenga reli hiyo zilishinda uwezo wa kampuni. Mwakilishi wa kampuni, kanali Frederick Lugard (1858-1945), akajikuta ndani ya vita vya wenyewe kwa wenyewe ya Buganda. Kampuni ikakosa uwezo wa kugharamia juhudi za Lugard.


text: Baada ya kifo cha Mckinnon mwaka 1893 kampuni ilikwama. Mwaka 1895 serikali ya Uingereza ilichukua utawala wa Uganda pamoja na maeneo kati ya Mombasa na Uganda na kampuni ikaacha haki zake kwa fidia ya £ 250,000.


title: Koitalel Arap Samoei

text: Koitalel Arap Samoei alikuwa kiongozi shubavu wa Wanandi aliyeongoza vita vikali dhidi ya serikali ya upepari ya uingereza katika Africa Mashariki.Alikataa ujenzi wa reli iliyotekelezwa na wabeberu kwa sababu reli ilionekana kuwa mzingi kunyakua nchi ya yake ya Nandi.


title: Koitalel Arap Samoei

text: Nafasi yake ilikuwa ya orkoiyot au mfalme. Kabla ya kufika kwa Waingereza Koitalel aliwahi kutabiri ya kwamba joka jeusi litemayo moto litafika Nandi na kuhatarisha maisha ya watu wake.


title: Koitalel Arap Samoei

text: Reli ilipofika ikaonekana kama utimilifu wa utabiri wake.


title: Koitalel Arap Samoei

text: Aliwaongoza Wanandi kupambana na Waingereza kwa miaka kumi na mbili . Captain Richard Meinertzhagen alifaulu kumwua 1905. Alimkaribisha Koitalel kwa majadiliano ya kumaliza vita . Badala ya kuongea naye akamwua moja kwa moja pamoja mawaziri wake 23.


title: Koitalel Arap Samoei

text: Baada ya kukosa kiongozi,Wanandi walishindwa kupigana na Captain Richard na ujenzi wa reli ukaendelea.


title: Bwana Heri

text: Bwana Heri bin Juma (pia: bana Heri) alikuwa sultani wa Saadani iliyokuwa bandari ya biashara kwenye mwambao wa Bahari Hindi (katika Tanzania kaskazini-mashariki ya leo) tangu miaka ya 1870.


title: Bwana Heri

text: Alitawala chini ya Sultani wa Zanzibar kama mkubwa wake lakini akafaulu kutetea nafasi yake kama sultani aliejitegemea.


title: Bwana Heri

text: Mwaka 1882 aliweza kushinda jeshi la Sultani Sayyid Bargash aliyetaka kutawala Saadani moja kwa moja.


title: Bwana Heri

text: Saadani kama miji mingine ya pwani ilifaidika na biashara ya Wazungu walioleta bidhaa na kulipa ushuru. Alielewana vema nao.


title: Bwana Heri

text: Mwaka 1886 Sultani Sayyid Khalifa wa Zanzibar alikodisha eneo lake katika Tanganyika bara kwa Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki. Bwana Heri pamoja na viongozi wengine aliona amesalitiwa na Sultani hakuwa tayari kukubali utawala wa Wajerumani. 1888


title: Bwana Heri

text: Bwana Heri aliungwa mkono na upinzani wa Abushiri dhidi ya Wajerumani akipata usaidizi wa makabila wa eneo lake hasa Wazigua.


title: Bwana Heri

text: Alishambuliwa na kiongozi Mjerumani Hermann von Wissmann aliyekuwa na silaha za kisasa akapaswa kuacha kambi yake Saadani tarehe 6 Juni 1889. Aliendela na vita ya msituni.


title: Bwana Heri

text: Baada ya kushambuliwa tena na jeshi la Wajerumani katika Januari na Machi 1890 uwezo wake ulikwisha. Sayyid Khalifa aliwasiliana naye na Wissmann akatayarisha kujisalimisha kwake tarehe 6 Aprili 1890. Wissmann aliyemheshimu Bwana Heri hakumwua kama Abushiri bali akamwambia kujenga Saadani upya.


title: Bwana Heri

text: Upinzani wa wenyeji ulishindwa lakini ulisababisha mwisho wa utawala wa kampuni iliyoshindwa kukandamiza uasi wa Waafrika. Serikali ya Ujerumani iliona haja ya kuingilia kati na kuchukua utawala wa Afrika ya Mashariki ya Kijerumani mikononi mwake kama koloni la serikali ya Ujerumani.


title: Bwana Heri

text: Mwaka 1894 alijaribu tena kupambana na Wajerumani lakini alishindwa kwa mara ya pili. Akaondoka bara kwenda Zanzibar alipokufa baadaye.


title: Saadani

text: Saadani ni kijiji cha kata ya Mkange kaskazini ya Bagamoyo katika eneo la Hifadhi ya Taifa ya Saadani.


title: Saadani

text: Katika karne ya 19 Saadani ilikuwa mji muhimu wa Waswahili na bandari kwa biashara ya misafara kwenda maeneo ya Tanganyika bara hadi Ziwa Tanganyika na Kongo.


title: Saadani

text: Chini ya utawala wa Bwana Heri Saadani ilishindana na Bagamoyo juu ya nafasi kubwa katika biashara hii ya misafara.


title: Saadani

text: Saadani ilishiriki katika vita ya Abushiri ikaharibiwa na manowari ya Wajerumani mwaka 1889 chini ya Wissmann na kujengwa upya baada ya vita.


title: Saadani

text: Katika karne ya 20 biashara ya Saadani ilirudi nyuma hasa kwa sababu ilifaa kama bandari ya majahazi madogo tu lakini kina cha maji hakitoshi kwa meli kubwa zaidi. Meli ambazo sehemu zao za chini zilifikia mita 6 chini ya maji zilipaswa kukaa kilomita 6 mbele ya pwani.


title: Saadani

text: Takwimu ya biashara ya 1908 ilihesabu meli 51 zilizofika mwaka 1908 lakini zilipaswa kukaa mbali na pwani na kuhamisha mizigo yao kwenye mashua na madhau. Pamoja na meli zilifika dhau 253. Thamani ya bidhaa zilizofika ilikuwa milioni Mark 0,314. Hadi 1913 thamani hii ilishuka hadi milioni 0,066.


title: Saadani

text: Baada ya Tanganyika kuwa koloni ya Uingereza biashara ikakwama kabisa kwa sababu meli zilitumia tu mabandari ya kisasa ya Tanga na Dar es Salaam.


title: Saadani

text: Leo hii maghofu ya nyumba za mawe zaonekana katika kijiji lakini hali ya majengo ya kale si nzuri.


title: Vita ya Abushiri

text: Vita ya Abushiri ilikuwa jaribio la wenyeji wa pwani ya Tanganyika kuzuia utawala wa Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki mwaka 1888/1889 lililokandamizwa na jeshi la Wajerumani. Wajerumani waliita "Uasi wa Waarabu".


title: Vita ya Abushiri

text: Viongozi wake waliojulikana zaidi walikuwa Abushiri ibn Salim al-Harthi kutoka Pangani na Bwana Heri wa Saadani.


title: Vita ya Abushiri

text: Pwani za Tanganyika na Kenya pamoja na visiwa kama Unguja au Mafia vilikuwa chini ya Omani tangu mwaka 1698 wakati Waomani waliwafukuza Wareno kutoka Mombasa.


title: Vita ya Abushiri

text: Mnamo 1840 Sultani Said bin Sultan alihamisha mji mkuu wa utawala wake kutoka Maskat kuja Zanzibar mjini. Alidai pia ubwana juu ya miji yote ya Waswahili ilikuwepo kwenye pwani. Hali halisi miji ya Waswahili ilijitegemea kwa kiasi kikubwa vilevile makabila ya pwani na kanda la bara lililopo karibu na pwani. Lakini kwa jumla wote walikubali aina ya utawala wa juujuu wa sultani.


title: Vita ya Abushiri

text: Katika miji muhimu Sultani aliweka maliwali au kumkubali mkubwa wa mji kuwa liwali wake. Liwali alikuwa na wajibu wa kukusanya ushuru kwa ajili ya sultani na hii ilikuwa muhimu hasa kwa mabandari ambako watumwa na pembe za ndovu walifanyiwa biashara.


title: Vita ya Abushiri

text: Sultani wa Zanzibar alidai pia namna ya utawala kuhusu sehemu za ndani zaidi, hasa katika eneo la njia za misafara baina ya pwani na Tabora - Ujiji - Ziwa Tanganyika. Lakini usultani haukuwa na mamlaka halisi hapa isipokuwa penye maboma ya Waswahili au Waarabu na misafara yao.


title: Vita ya Abushiri

text: Kwa kipindi kifupi Tippu Tip aliweza kuunganisha wafanyabiashara Waarabu katika mashariki ya Tanganyika na magharibi ya Kongo kukubali kwa jina ukuu wa Sultani wa Zanzibar.


title: Vita ya Abushiri

text: Mnamo 1884 Mjerumani Karl Peters alifika Zanzibar akiwa mwakilishi wa Shirika kwa Ukoloni wa Kijerumani akaendelea kuvuka bahari na kufanya mikataba ya ulinzi na machifu kadhaa wa Tanganyika. Hakujaribu kufanya mikataba katika eneo la pwani lenyewe ilhali alijua ilikuwa eneo la Kizanzibari. Hata hivyo sultani alipinga mikataba akidai ya kwamba machifu hao waliwahi kukubali ukuu wake, kwa hiyo Peters alikuwa alivunja eneo la Kizanzibari.


title: Vita ya Abushiri

text: Lakini serikali ya Ujerumani, iliyowahi kupinga mipango ya Peters, hatimaye ilikubali na kutoa waraka wa ulinzi kwa ajili ya maeneo ya mikataba ya Peters. Serikali ya Sultani ilipokataa kukubali madai yale ililazimishwa kuvumilia kwa kufika kwa manowari wa Kijerumani mbele ya mji wa Zanzibar.


title: Vita ya Abushiri

text: Lakini madai ya Wajerumani juu ya sehemu za bara zilikuwa bure kama pwani yote ilikuwa chini ya Sultani na bidhaa zote zilifika au kutoka katika maeneo haya zilipaswa kupitia mabandari ya sultani na kupigwa ushuru hapo.


title: Vita ya Abushiri

text: Mwaka 1886 Uingereza na Ujerumani zilipatana kati yao kugawa maeneo ya bara na wakati uleule walitambua eneo la sultani kwenye bara kuwa kanda lenye upana la maili 10 pekee kuanzia mto Ruvuma hadi Mogadishu. Sultani Bargash alipaswa kukubali kwa huzuni.


title: Vita ya Abushiri

text: Uingereza iliahidi kumshawishi sultani ili kampuni ya Kijerumani ipate haki ya kutumia Pangani na Dar es Salaam (zilizokuwa katika eneo la sultani) kama mabandari yake. Sultani Bargash hatimaye alikubali yote kwa matumaini ya kuwa na hakika zaidi juu ya eneo lake.


title: Vita ya Abushiri

text: Lakini mwaka uliofuata (1887) tayari alikubali dai la Uingereza kukodisha pwani ya Kenya kwa shirika la Kiingereza; baadaye alianza kushauriana na Karl Peters juu ya mkataba wa aina hiyohiyo. Mkataba huu ulikwisha kusainiwa na mfuasi wake sultani Khalifa bin Said mnamo mwaka 1888.


title: Vita ya Abushiri

text: Kufutana na mkataba kampuni ya Kijerumani ilipokea haki ya kusimamia kanda la pwani kati ya mto Ruvuma hadi Vanga kwa jina la sultani. Eneo hili lingeendelea kuwa sehemu ya Zanzibar na chini ya sheria ya Zanzibar, Kampuni ingetawala ushuru na kuwa na haki ya kuanzisha makazi na mashamba au vituo vingine vya kiuchumi katika eneo hili. Sultani aliona faida ya kwamba angepata mapato ya kutegemea na Wajerumani jinsi alivyopata na Waingereza bila haja ya kumbuana na wakazi wa pwani.


title: Vita ya Abushiri

text: Mapatano yalianza kutekelezwa mnamo Agosti 1888. Wenyeji wa pwani, ambao hawakuulizwa, wakashtuka walipoona maafisa Wajerumani waliofika na kupandisha bendera yao kando ya bendera ya sultani. Walishtuka zaidi juu ya ukali walioonyesha wawakilishi wa kampuni ya Kijerumani.


title: Vita ya Abushiri

text: Uasi ulianza Pangani tarehe 3 Septemba 1888 ambako mwakilishi wa Kampuni ya Kijerumani Emil von Zelewski (aliitwa "Bwana Nyundo") alikataza kuonyeshwa kwa bendera ya Sultani na kudai kodi kubwa kwa bidhaa zilizofika bandarini. Zelewski aliumiza hisia ya wenyeji alipoingia msikitini pamoja na mbwa wake wakati wa ibada ya Idd el Hajji (mnamo tarehe 18 Agosti 1888). Tarehe 3 Septemba alikataza kutolewa kwa mzigo wa baruti kutoka kwenye jahazi bandarini. Hapo alishambuliwa na kundi la wananchi waliomkamata na kumfunga ndani, lakini aliokolewa na wanajeshi wa Sultani waliofaulu kumpeleka hadi jahazi alipoweza kuondoka Pangani na kufikia manowari ya Kijerumani.


title: Vita ya Abushiri

text: Huko Tanga Wajerumani walifungwa pia na kuokolewa na wanajeshi Wajerumani wa manowari ndogo "SMS Moewe".


title: Vita ya Abushiri

text: Tarehe 22 Septemba watu wa Bagamoyo walishambulia boma la Wajerumani lakini walizuiliwa na silaha za manowari "Leipzig". Wajerumani katika boma waliendelea kushambuliwa lakini waliweza kijitetea kwa msaada wa askari wa manowari.


title: Vita ya Abushiri

text: Uasi ulienea kusini mnamo 25 Septemba 1888. Maafisa wa kampuni katika Kilwa Kivinje waliuawa. Wajerumani walikimbia kutoka Lindi na Mikindani.


title: Vita ya Abushiri

text: Katika Januari 1889 wamisionari Wakatoliki watatu waliuawa huko Pugu / Dar es Salaam.


title: Vita ya Abushiri

text: Kampuni ilishindwa kukandamiza upinzani huo ikaomba serikali ya Berlin kuingilia kati.


title: Vita ya Abushiri

text: Serikali ilichukua koloni mikononi mwake. Wanamaji wa manowari za Ujerumani zilizokaa katika Bahari Hindi walifika Bagamoyo na Dar es Salaam wakafaulu kutetea vituo hivyo dhidi ya mashambulio.


title: Vita ya Abushiri

text: Afisa Mjerumani Hermann von Wissmann aliagizwa kukusanya jeshi akipewa makisio ya mark milioni 2; Wissmann aliajiri maafisa 21 na maafande 40 kutoka Ujerumani akaelekea Afrika.


title: Vita ya Abushiri

text: Njiani alipitia Misri akawaajiri askari Wasudan 600 kutoka jeshi la Misri (walioachishwa kazi wakati ule kutokana na kupungukiwa kwa jeshi la Misri baada ya vita ya Mahdi).


title: Vita ya Abushiri

text: Baadaye askari 150 Wazulu waliajiriwa katika Msumbiji kama nyongeza.


title: Vita ya Abushiri

text: Jeshi hilo lilijulikana kama "Wissmanntruppe" (kikosi cha Wissmann). Walipewa usaidizi na manowari za Kijerumani zilizokaa katika Afrika ya Mashariki.


title: Vita ya Abushiri

text: Kikosi hicho kilichokuwa na silaha za kisasa kama bombomu kilifaulu kukomesha upinzani wa wenyeji wa pwani.


title: Vita ya Abushiri

text: Kwa jumla makabila ya bara hayakushiriki sana katika vita ya watu wa pwani.


title: Vita ya Abushiri

text: Kikosi cha Wissmann kilibadilika baadaye kuwa Schutztruppe yaani jeshi la kikoloni la serikali ya Ujerumani.


title: Vita ya Abushiri

text: Abushiri alikamatwa na kunyongwa tarehe 16 Desemba 1889. Bwana Heri alipaswa kujisalimisha. Kufikia Agosti 1889 vita ilikuwa imekwisha.


title: Vita ya Abushiri

text: Eeno la awali la kampuni likawa koloni la Afrika ya Mashariki ya Kijerumani.


title: Mkataba wa Versailles

text: Mkataba wa Versailles ulikuwa mapatano ya kimataifa ya kumaliza Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia (1914 - 1918) upande wa Ujerumani. Mapatano yote yalifikiwa kati ya mataifa washindi pekee na serikali ya Ujerumani ilipaswa kuikubali mwishowe. Ujerumani ikatia sahihi kwa malalamiko lakini ilitishiwa ya kwamba wanajeshi wa washindi wangeingia Ujerumani.


title: Mkataba wa Versailles

text: Nchi shiriki za mkataba zilikuwa pamoja na Ujerumani hasa Uingereza, Ufaransa na Marekani zilizoitwa "Watatu wakubwa" pamoja na Italia na Japani.


title: Mkataba wa Versailles

text: Nchi nyengine upande wa washindi waliotia sahihi lakini hazikuwa na athira katika mapatano yalikuwa Ubelgiji, Bolivia, Brazil, China, Kuba, Ekuador, Ugiriki, Guatemala, Haiti, Ufalme wa Hijaz (Uarabuni), Honduras, Liberia, Nikaragua, Panama, Peru, Poland, Ureno, Romania, Ufalme wa Yugoslavia, Uthai, Chekoslovakia na Uruguay.


title: Mkataba wa Versailles

text: Mashariti ya mkataba yalikuwa makali. Ujerumani ilipaswa kukubali ya kwamba ilikuwa na kosa lote kwa vita na kuwa inadaiwa kulipa fidia kwa washindi.


title: Mkataba wa Versailles

text: Masharti mengi yalihusu maeneo yaliyotengwa na Ujerumani na kuhamishwa kwa nchi jirani, viwango bvya juu kwa jeshi la Ujerumani na madai ya malipo kwa nchi washindi.


title: Mkataba wa Versailles

text: Kwa jumla Ufaransa ililenga kuwapa Wajerumani masharti makali sana; Waingereza walitaka kuwa na Ujerumani yenye nguvu ya kiuchumi lakini bila uwezo wa kijeshi; Marekani ilitaka amani ya kudumu. Ujerumani ilipaswa kupunguza jeshi lake hadi idadi ya wanajeshi 100,000, kubomoa manowari kubwa na kufuta nyambizi zake zote. Eropleni za kijeshi zilikuwa marufuku kwa Ujerumani.


title: Mkataba wa Versailles

text:
Ujerumani ilipaswa kukubali kulipa fidia kubwa kwa hasara zilizotokea kwa nchi washindi kutokana na vita.
Kiwango cha fidia hii kilipangwa kuwa Mark bilioni 132 zilizotakiwa kulipwa hadi 1984.


title: Mkataba wa Versailles

text:
Wataalamu wengi huona ya kwamba masharti haya makali yalikuwa sababu kuu ya matatizo ya kiuchumi ya Ujerumani yaliyosababisha
hali ya kisiasa na kijamii iliyoleta ushindi wa chama cha NSDAP cha Adolf Hitler baada ya 1930.


title: Mkataba wa Versailles

text: Sehemu ya mkataba iliunda Shirikisho la Mataifa lililotakiwa kuzia vita zijazo.


Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki (Kijerumani: Deutsch-Ostafrikanische Gesellschaft (DOAG)) ilikuwa shirika ya binafsi iliyoundwa na Karl Peters ikaanzisha koloni ya Afrika ya Mashariki ya Kijerumani.


title: Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki

text:
"
Kampuni hii ilichukua nafasi ya Shirika kwa Ukoloni wa Kijerumani lililotangulia mwaka 1884. Wawakilishi wake walisafiri mwaka uleule Zanzibar na kuingia Tanganyika barani. Walitembelea machifu kadhaa upande wa mashariki wa maeneo chini ya utawala wa Zanzibar kwenye pwani. Hapa waliongea vizuri na machifu wakawaambia ya kwamba mfalme mkubwa huko Ulaya anawapenda yu tayari kuwasaidia dhidi ya maadui na pia dhidi ya Wazanzibari. Waliombwa kukubali urafiki na mfalme mkubwa wa Berlin na kutia sahihi mikataba ya urafiki na ulinzi. Machifu kadhaa walitia sahihi kwenye mikataba yaliyoandikwa kwa Kijerumani bila kuelewa walichofanya wala yaliyomo ya mikataba ile. Maneno ya mle yalisema ya kwamba chifu anakabidhi nchi yake yote kwa shirika pamoja na haki za matumizi na haki za mali ya ardhi, biashara na kodi.


text:
Mwanzoni Peters alikataliwa na serikali ya chansella Bismarck ambaye hakuona faida ya kuunda koloni akaogopa hasara. Lakini Peters aliitisha serikali ya kwamba angeweza kuuza maeneo yale kwa mfalme Leopold II wa Ubelgiji aliyejenga wakati uleule koloni yake katika Kongo. Hapa Bismarck aliogopa wanasiasa katika bunge waliowahi kudai koloni za Ujerumani eti wangesema kwa nini mtu mwema anayetaka kutupatia koloni amedharauliwa na sasa wageni wa Ubelgiji wamepata faida. Hivyo Peters alipewa hati ya ulinzi kutoka serikali ya Berlin iliyosema ya kwamba maeneo yote yaliyotajwa katika mikataba yako chini ya ulinzi wa serikali ya Ujerumani.
Baada ya kupokea hati ya serikali Peters na wenzake waliunda Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki na kuhamisha haki za Shirika chini ya sheria ya Ujerumani kwa Kampuni.


text:
"(kwa habari za undani angalia Karl Peters#Mwisho wa himaya ya Peters na shirika la koloni)"
1888 kampuni ilikodisha pwani lote la Tanganyika ya baadaye kutoka Zanzibar. Jaribio lake la kulitawala hali halisi kuanzia 15 Agosti 1888 likasababisha ghasia na vita ya Abushiri.


text: Utawala wa kampuni uliporomoka ukapaswa kuomba msaada wa serikali ya Ujerumani. Ikapaswa kuuza haki zake zote za kiutawala kwa serikali iliyochukua utawala wa koloni kuanzia 1891.


text: Kampuni iliendelea kama shirika ya biashara tu iliyoendesha mashamba na kuuza bidhaa hadi vita kuu ya kwanza ya dunia. Baada ya vita mali yake yote iliondolewa na Uingereza.


title: Tovuti

text: Tovuti ni mkusanyiko wa kurasa zilizoandikwa kwa lugha mbalimbali za tarakilishi kama vile HTML, PHP, XHTML na kadhalika na ambazo kwa pamoja hujumuika katika kutoa habari au maelezo kuhusu jambo fulani. Lugha hizi, yaani HTML, PHP, XHTML na kadhalika zinaweza tu kusomwa na kutafsiriwa na programu kama vile Internet Explorer Google Chrome na Mozilla Firefox kwa lugha ambayo inaweza kueleweka na binadamu. Wingi wake ni "tovuti" vile vile. Tovuti zote pamoja zinaitwa "mtandao" au "Intaneti" au "wavuti".


title: Entebbe

text: Entebbe ni mji nchini Uganda. Wakati mmoja,mji huu ulikuwangome ya serikali kwa eneo la Uganda, kabla ya Uhuru mwaka wa 1962. Entebbe ndiko eneo la Entebbe International Airport, uwanja wa ndege mkubwa wa Uganda wa kibiashara na kijeshi.Uwanja huu unajulikana kwa shughuli ya kishindo ya kuwaokoa mateka 100 waliotekwa nyara na kundi za kigaidi za PFLP na Revolutionary Cells (RZ).


title: Entebbe

text: Entebbe iko 00.04N, 320.280E. Ipo katika wilaya ya Wakiso, kusini magharibi ya Kampala, mji mkubwa na mji mkuu wa Uganda. Entebbe ipo kaskazini mwa fuo za Ziwa Victoria, ziwa lenye ukubwa zaidi Afrika.


title: Entebbe

text: Manispaa iko katika kisiwa kidogo kwenye Ziwa Victoria na eneo jumla la kati yake ambayo ni maji.


title: Entebbe

text: Katika sensa ya kitaifa ya mwaka 2002, idadi ya wakaazi wa Entebbe ilikadiriwa kuwa watu 55,086. Mwaka 2008, Uganda Bureau of Statistics ilikadiriwa idadi ya wakaazi wa mji huu kuwa 70,200.


title: Entebbe

text: "Entebbe", katika lugha ya Kiganda inamaanisha "kiti " na pengine hi kwa sababu palikuwa mahali ambapo alikaa chifu wa Bagandakuhakimu kesi za kisheria. Ilikuja kuwa eneo la utawala wa kikoloni na kituo cha kibiashara ya Uingereza kwanza mnamo mwaka wa 1893 wakati Sir Gerald Portal, komishona wa kikoloni, aliitumia kama kambi. Port Bell kisha ikawa bandari ya Kampala. Ingawa hakuna meli inayotua nanga huko sasa, bado kuna  jetty ambayo ilikuwa ikitumiwa na feri za Ziwa Victoria. Labda Entebbe inafahamika Ulaya kama eneo kuliko na Entebbe International Airport, uwanja wa ndege mkuu wa kimataifa wa Uganda, ambao ulianzishwa mwaka 1947. Uwanja wa ndege wa Entebbe ulikuwa mahali ambapo oparesheni moja ya kusisimua wakati kitengo cha wanajeshi wa jeshi la Israel waliwaokoa mateka zaidi ya 100 kufuatia utekaji nyara na kundi la Wapalestina na magaidi wa Kijerumani. Ilikuwa pia kutoka uwanja wa ndege huu Malkia Elizabeth II aliondoka kutoka Afrika kurejea Uingereza mwaka Malkia.Maeneo mengine ya umuhimu yapo kando kando mwa mji huu na ni kama:


title: Idi Amin

text: Idi Amin Dada (/ˈiːdi ɑːˈmiːn/;  1923–1928 – 16 Agosti 2003) alikuwa mwanasiasa na afisa wa jeshi ambaye alipata kuwa Rais wa Uganda kuanzia mwaka 1971 hadi 1979. Alitawala kidikteta ilhali uchumi wa nchi uliporomoka na makosa mengi ya jinai dhidi ya haki za kibinadamu yalitendwa.


title: Idi Amin

text: Idadi ya watu waliouawa Uganda chini ya utawala wake imekadiriwa kuwa kati ya 100,000 na 500,000.


title: Idi Amin

text: Katika miaka yake ya kushika serikali Amin alibadilika kutoka uhusiano wa kirafiki na nchi za magharibi, na hasa Israeli, kuhamia upande wa Muammar Gaddafi wa Libya, Mobutu Sese Seko wa Zaire, Umoja wa Kisovyeti na Ujerumani ya Mashariki. Hata hivyo Amin alipata usaidizi wa ofisi ya upelelezi ya Marekani CIA iliyotuma silaha na vifaa vingine kwa jeshi lake.


title: Idi Amin

text: Mwaka 1977 Amin alivunja uhusiano wa kidiplomasia na Ufalme wa Maungano (Uingereza) akajitangaza kuwa alishinda na kujiongezea sifa ya CBE ("Conqueror of the British Empire"). Kuanzia wakati ule cheo chake rasmi kilikuwa "His Excellency President for Life, Field Marshal Alhaji Dr. Idi Amin Dada, VC, DSO, MC, CBE".


title: Idi Amin

text: Jaribio la Amin la kutwaa sehemu za Mkoa wa Kagera wa Tanzania kwenye mwaka 1978 lilisababisha Vita ya Kagera baina ya Tanzania na Uganda na mwisho wa utawala wake. Amin alikimbia kukaa ugenini Libya na baadaye Saudia alipoishi hadi kifo chake mwaka 2003.


title: Idi Amin

text: Hakuna uhakika juu ya mwaka na mahali alikozaliwa. Amin mwenyewe hakuandika kumbukumbu ya maisha yake wala hakuagiza taarifa rasmi juu ya maisha yake. Vyanzo mbalimbali vinasema ya kwamba alizaliwa mnamo 1925 Koboko au Kampala. Mtafiti Fred Guweddeko amedai Amin alizaliwa 17 Mei 1928, lakini hii imepingwa. Mwanawe Amin Hussein alisema babake alizaliwa Kampala mwaka 1928.


title: Idi Amin

text: Kufuatana na Fred Guweddeko wa Chuo Kikuu cha Makerere Idi Amin alikuwa mwana wa Andreas Nyabire (1889–1976) wa kabila la Wakakwa, ambaye alikuwa Mkatoliki aliyehamia Uislamu mnamo 1910 akibadilisha jina lake kuwa Amin Dada na kumpa mwana wa kwanza jina hilo pia.


title: Idi Amin

text: Iddi Amin alilelewa na mama yake bila baba kijijini katika Uganda ya Kaskazini-magharibi. Kufuatana na Gudewekko mamake Amin Assa Aatte (1904–1970) alikuwa Mlugbara aliyetibu watu kwa mitishamba. Amin alisoma miaka kadhaa kwenye shule ya Kiislamu huko Bombo kuanzia mwaka 1941.


title: Idi Amin

text: Baada ya miaka michache ya shule na kazi ndogondogo aliajiriwa mwaka 1946 na afisa Mwingereza wa jeshi la kikoloni King's African Rifles (KAR).


title: Idi Amin

text: Aliingia jeshini huko Jinja akifanya kazi ya msaidizi jikoni akiendelea kupokea mafunzo ya kijeshi. Baadaye Amin alidai ya kwamba alilazimishwa kuhudumia huko Burma katika Vita Kuu ya Pili ya Dunia. Mwaka 1947 alihamishiwa Gilgil, Kenya. Mwaka 1949 alitumwa kaskazini kwa kupigania waasi Wasomalia huko. Tangu mwaka 1952 kikosi chake kilihudhuria katika juhudi za kupambana na wanamgambo wa Maumau karibu na Mlima Kenya.


title: Idi Amin

text: Aliendela kupanda vyeo vilivyopatikana kwa Waafrika katika jeshi la KAR na muda mfupi baada ya uhuru alipewa cheo cha luteni yaani afisa kamili kama mmoja wa Wauganda wawili. Baada ya uhuru wa Uganda mwaka 1962 alikuwa kapteni halafu mwaka 1963 meja. Mwaka 1964 alikuwa makamu wa mkuu na mwaka 1965 mkuu wa jeshi, mwaka 1970 mkuu wa mikono yote ya kijeshi. In 1970, he was promoted to commander of all the armed forces.


title: Idi Amin

text: Amin alipandishwa cheo na waziri mkuu Milton Obote baada ya uasi wa wanajeshi katika Afrika ya Mashariki wa 1964 uliokomeshwa na askari Waingereza katika Tanganyika, Kenya na Uganda akawa makamu wa mkuu wa Jeshi aliyekuwa bado Mwingereza. Kutoka hapa alishirikiana na Obote katika hatua za kuimarisha utawala wa waziri mkuu. Wakati bunge la Uganda lilitaka utafiti kuhusu mashtaka ya Obote kushiriki katika biashara ya siri ya pembe za ndovu kutoka Kongo Obote iliamua kubadilisha katiba na jeshi la Amini lilimfukuza Mkuu wa Dola Kabaka Mutesa kwa nguvu, halafu Obote alijitangaza kuwa rais. Sasa Amin alikuwa kanali na Mkuu wa Jeshi.


title: Idi Amin

text:
Amin alianza kuajiri hasa askari kutoka kaskazini ya Uganda mpakani mwa Sudani.
Mwaka 1970 Obote aliendelea kumpa Amin cheo cha mkuu wa mikono yote ya jeshi na ulinzi. Lakini Amin alisikia pia ya kwamba kulikuwa na mashtaka dhidi yake kutokana na matumizi ya makisio ya jeshi na mipango ya Obote kumfanyia utafiti. Hapo Amin alitumia nafasi ya safari ya Obote kwenda nje kuhudhuria mkutano wa Jumuiya ya Madola, akatwaa mamlaka ya serikali tarehe 25 Januari 1971.


title: Idi Amin

text: Mwaka 1971 alimpindua rais Milton Obote akajitangaza kuwa rais mpya, lakini wengine hawakumtaka.


title: Idi Amin

text: Mara moja alianza kuwatesa wafuasi wa Obote na watu wote waliompinga. Kuna makadirio ya kwamba jumla ya watu 100,000 hadi 500,000 waliuawa katika miaka minane ya utawala wake.


title: Idi Amin

text: Aliharibu uchumi wa Uganda kwa ufisadi na majaribio ya kuongoza biashara. Hatua kubwa ya uharibifu ilikuwa kufukuza watu wote wenye asili ya Kihindi na kugawa maduka na biashara yao kwa ndugu au wafuasi wa rais. Takriban watu 80,000 walipaswa kuondoka kwao wakihamia Uingereza, Marekani au Kanada hasa.


title: Idi Amin

text: Mnamo Oktoba 1978 Amin alianzisha vita dhidi ya Tanzania kwa kuvamia sehemu za mkoa wa Kagera. Rais Julius Nyerere wa Tanzania aliamua kumwondoa Amin kabisa na jeshi la Tanzania likatwaa Kampala tarehe 11 Aprili 1979.


title: Idi Amin

text: Amin alitorokea Libya, halafu Irak na mwishowe Saudia alikopewa kimbilio kwa masharti ya kutoshughulikia siasa tena.


title: Idi Amin

text: Alikufa mjini Jeddah tarehe 16 Agosti 2003.


title: Papa Urban VI

text: Papa Urban VI (takriban 1318 – 15 Oktoba 1389) alikuwa papa kuanzia tarehe 8 Aprili 1378 hadi kifo chake.


title: Papa Urban VI

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Bartolomeo Prignano.


title: Papa Urban VI

text: Alimfuata Papa Gregori XI akafuatwa na Papa Bonifasi IX.


title: Papa Gregori XI

text: Papa Gregori XI (takriban 1336 – 27 Machi 1378) alikuwa papa kuanzia tarehe 30 Desemba 1370 hadi kifo chake.


title: Papa Gregori XI

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Pierre Roger de Beaufort.


title: Papa Gregori XI

text: Alimfuata Papa Urbano V akafuatwa na Papa Urbano VI.


title: Papa Urban V

text: Papa Urban V, O.S.B. (takriban 1310 – 19 Desemba 1370) alikuwa papa kuanzia 28 Septemba 1362 hadi kifo chake. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Guillaume Grimoard. Alimfuata Papa Innocent VI akafuatwa na Papa Gregori XI.


title: Papa Urban V

text: Alikuwa wa sita kati ya Mapapa walioishi Avignon, na alirudi Roma kwa muda hadi aliposhindwa na mazingira.


title: Papa Urban V

text: Alisifiwa kwa elimu na utakatifu wake.


title: Papa Urban V

text: Alitangazwa mwenye heri na Papa Pius IX tarehe 10 Machi 1870. Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.


title: Papa Urban V

text: Papa Urban V katika "Kamusi Elezo ya Kikatoliki"


title: Papa Innocent VI

text: Papa Innocent VI (1282 au 1295 – 12 Septemba 1362) alikuwa papa kuanzia tarehe 18 Desemba 1352 hadi kifo chake.


title: Papa Innocent VI

text: Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Étienne Aubert.


title: Papa Innocent VI

text: limfuata Papa Klementi VI akafuatwa na Papa Urbano V.


title: Nikosia

text: Nikosia (Kigiriki: Λευκωσία "lefkosia"; Kituruki: Lefkoşa) ni mji mkuu wa Kupro pia mji mkubwa wa nchi.


title: Nikosia

text: Mji umegawiwa tangu vita ya 1974 kuna sehemu ya kigiriki upande wa kusini yenye wakazi 270,000 na sehemu ya kituruki upande wa kaskazini yenye wakazi 80,000. Mpaka hulindwa na wanajeshi wa UM. Kusini ni mji mkuu wa Jamhuri ya Kupro inayotawaliwa na Wakupro Wagiriki na kutambuliwa kimataifa; upande wa kaskazini ni mji mkuu wa Jamhuri ya Kituruki ya Kupro ya Kaskazini nchi isiyotambuliwa kimataifa.


title: Nikosia

text: Uwanja wa ndege umefungwa tangu 1979 uko ndani ya eneo linalotawaliwa na UM pekee.


Jamhuri ya Kituruki ya Kupro ya Kaskazini (Kituruki: "Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti") ni nchi isiyotambuliwa na jumuiya ya kimataifa iliyoko sehemu ya kaskazini ya kisiwa cha Kupro. Eneo lake ni 3,335 km² kuna wakazi lakhi mbili karibu wote ni Waturuki pamoja na Wagiriki 3,000 waliobaki kwenye rasi ya Rizokarpaso. Mji mkuu ni sehemu ya kituruki ya Nikosia.


title: Jamhuri ya Kituruki ya Kupro ya Kaskazini

text: Ni eneo lililojitenga na Jamhuri ya Kupro baada ya vita ya 1974. Hadi wakati ule Wakupro Wagiriki (waliokuwa wengi) na Wakupro Waturuki (waliokuwa takriban robo ya wakazi) waliishi pamoja pande zote za kisiwa. 1974 maafisa Wagiriki wa jeshi la Kupro walipindua serikali ya Askofu Makarios kwa shabaha ya kuunganisha kisiwa na Ugiriki. Uturuki uliingia kati ukavamia kisiwa kwa kusudi ya kukinga wakazi wenyeji Waturuki.


text:
Jeshi la Kituruki lilitwaa theluthi ya kaskazini ya kisiwa. Wakupro Wagiriki 160,000 kutoka kaskazini walikimbia kwenda kusini na Wakupro Waturuki 50,000 kutoka kusini wakakimbia kaskazini.
Hata baada ya mwisho wa uasi na kurudi kwa rais Askofu Makarios jeshi la Uturuki likakataa kundoka tena. 1973 Dola la Kujitawala la Kituruki la Kupro likatangazwa. 1983 Jamhuri ya Kituruki ya Kupro ya Kaskazini ikatangaza uhuru wake lakini haikutambuliwa na UM wala na nchi yoyote isipokuwa Uturuki.


text: Wakupro Waturuki walio wengi wameondoka kisiwani wakihamia Uingereza na nchi nyingine. Idadi kubwa ya watu wenye utamaduni wa Kituruki kisiwani wamehamia kutoka Uturuki bara baada ya uvamizi wa jeshi la Uturuki.


title: Jersey

text: Jersey ni kisiwa kikubwa kati ya Visiwa vya mfereji wa Kiingereza chenye wakazi 90,000. Kipo karibu na pwani la Ufaransa lakini ni eneo chini ya taji la Uingereza isipokuwa si sehemu ya Uingereza mwenyewe.


title: Jersey

text: Mji wa pekee ni Saint Helier.


title: Jersey

text: Lugha zinazotumiwa ni hasa Kiingereza, Kifaransa na pia Kijersey (Jèrriais) lakini lugha hii ya kienyeji imebaki na wasemaji wachache.


title: Guernsey

text: Guernsey ni kisiwa kikubwa cha pili kati ya Visiwa vya mfereji wa Kiingereza chenye wakazi 65,000. Kipo karibu na pwani la Ufaransa lakini ni eneo chini ya taji la Uingereza isipokuwa si sehemu ya Uingereza mwenyewe.


title: Guernsey

text: Mji wa pekee ni St Pierre Port menye wakazi 16,000.


title: Guernsey

text: Lugha inayotumiwa ni hasa Kiingereza. Kuna bado wasemaji 2,000 wa lugha asilia ya Kiguernsey (Dgèrnésiais) lakini idadi inazidi kupungua.


title: Guernsey

text: Guernsey ni pia jina la jumla la tarafa inyaounganisha kisiwa cha Guernsey pamoja na visiwa vidogo vya Alderney, Sark, Herm, Jethou, Brecqhou na Burhou. Pamoja na tarafa ya Jersey ni eneo la pili la visiwa vya mfereji wa Kiingereza.


title: Madina

text: Madina (pia: Medina; Kiarabu: المدينة المنورة "madinat-ul-munawwara" - mji ulioangazwa) ni mji wa Saudia ya magharibi takriban 320 km kaskazini ya Makka. Inaheshimiwa na kutembelewa na Waislamu kwa sababu ni mahali pa kuzikwa kwa Mtume Muhammad.


title: Madina

text: Madina ina wakazi mnamo 900,000. Jina asilia ya mji lilikuwa Yathrib. Neno "madina" lamaanisha "mji".