title: Nakamikado

text: Nakamikado (14 Januari 1702 – 10 Mei 1737) alikuwa mfalme mkuu wa 114 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Yasuhito". Tarehe 27 Julai 1709 alimfuata baba yake, Higashiyama, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu tarehe 13 Aprili 1735. Aliyemfuata ni mwana wake, Sakuramachi.


title: Higashiyama

text: Higashiyama (21 Oktoba 1675 – 16 Januari 1710) alikuwa mfalme mkuu wa 113 ("Tenno") wa Japani. Tarehe 6 Mei 1687 alimfuata mfalme mkuu Reigen, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu tarehe 27 Julai 1709. Aliyemfuata ni mwana wake, Nakamikado.


title: Reigen

text: Reigen (9 Julai 1654 – 24 Septemba 1732) alikuwa mfalme mkuu wa 112 ("Tenno") wa Japani. Baba yake alikuwa mfalme mkuu Go-Mizunoo. Tarehe 5 Machi 1663 alimfuata mfalme mkuu Go-Sai, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu tarehe 2 Mei 1687. Mwaka wa 1713 akawa mtawa wa Buddha. Aliyemfuata kama mfalme ni mwana wake Higashiyama.


title: Bezaleli

text: Bezaleli (kwa Kiebrania בצלאל) alikuwa fundi na msanii wa kabila la Yuda (Israeli).


title: Bezaleli

text: Anatajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Kutoka, sura ya 35 kuanzia mstari wa 30.


title: Oholiabu

text: Oholiabu (kwa Kiebrania אהליאב) alikuwa fundi na msanii wa kabila la Dani (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Kutoka, sura ya 35 kuanzia mstari wa 34.


title: Abidani

text: Abidani alikuwa kiongozi wa kabila la Benyamini anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 22.


title: Abigaili

text: Abigaili (kwa Kiebrania אביגיל) alikuwa mke wa Mfalme Daudi wa Israeli. Alimzalia mwana aliyeitwa Kileabu.


title: Abigaili

text: Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, kwa mfano sura ya 3, mstari wa 3.


title: Abihu

text: Abihu alikuwa mwana wa kuhani mkuu Aroni ambaye pamoja na kaka yake Nadabu alifanya kosa mbele ya Mungu na kuteketezwa na moto katika jangwa la Sinai.


title: Abihu

text: Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Walawi, kwa mfano sura ya 10 kuanzia mstari wa 1.


title: Abitali

text: Abitali alikuwa mke wa Mfalme Daudi wa Israeli. Alimzalia mwana aliyeitwa Shefatia.


title: Abitali

text: Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 4.


title: Absalomu

text: Absalomu (kwa Kiebrania אבשלום) alikuwa mwana wa Mfalme Daudi wa Israeli. Mama yake alikuwa Maaka.


title: Absalomu


title: Adoniya

text: Adoniya alikuwa mwana wa Mfalme Daudi wa Israeli. Mama yake alikuwa Hagithi.


title: Adoniya


title: Ahiezeri

text: Ahiezeri alikuwa kiongozi wa kabila la Dani (Israeli).


title: Ahiezeri

text: Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 25.


title: Ahinoamu

text: Ahinoamu alikuwa mke wa Mfalme Daudi wa Israeli. Alimzalia mwana aliyeitwa Amnoni.


title: Ahinoamu

text: Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 2.


title: Ahira

text: Ahira alikuwa kiongozi wa kabila la Naftali (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 29.


title: Amnoni

text: Amnoni (kwa Kiebrania אמנון) alikuwa mwana wa Mfalme Daudi wa Israeli. Mama yake alikuwa Ahinoamu.


title: Amnoni


title: Egla

text: Egla alikuwa mke wa Mfalme Daudi wa Israeli. Alimzalia mwana aliyeitwa Ithreamu.


title: Egla

text: Anatajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 5.


title: Eliabu

text: Eliabu ni jina la watu watatu katika Biblia.


title: Eliabu

text: Mmoja alikuwa kiongozi wa kabila la Zebuluni (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 7.


title: Eliabu

text: Mwingine alikuwa mwana wa Palu na baba wa Nemuel, Dathan, and Abiram katika kitabu hicho, 26:8-9.


title: Eliabu

text: Mwingine tena alikuwa mtoto wa kwanza wa Yese, na hivyo kaka wa mfalme Daudi (Kitabu cha Kwanza cha Samueli 16:7).


title: Eliasafu

text: Eliasafu alikuwa kiongozi wa kabila la Gadi (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 14.


title: Elishama

text: Elishama alikuwa kiongozi wa kabila la Efraimu (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 18.


title: Elisuri

text: Elisuri alikuwa kiongozi wa kabila la Reubeni (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 10.


title: Gamalieli

text: Gamalieli alikuwa kiongozi wa kabila la Manase anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 20.


title: Gamalieli

text: Muhimu zaidi ni Gamalieli mwingine, Gamalieli I au Gamalieli mzee, kiongozi wa Mafarisayo katika karne ya 1 B.K. Anatajwa katika Agano Jipya, ambayo ni sehemu ya pili ya Biblia ya Kikristo, kama mwalimu wa mtume Paulo aliyewatetea mitume wa Yesu. Mapokeo ya Ukristo yanamheshimu kama mtakatifu). Katika Talmud ya Uyahudi anatajwa kwa heshima kama Rabban Gamliel.


title: Gamalieli

text: Gamalieli pia ametajwa Mdo 5:34-39 Farisayo Mwalimu wa Totati wakuheshimika aliye mwokoa Paulo kati ya kundi la Mafarisayo walio mgeukia Paulo ila kwa ushauri wa Gamaliel wakawaamuru wale mitume waitumie tena jina la Yesu


title: Hagithi

text: Hagithi alikuwa mke wa Mfalme Daudi wa Israeli. Alimzalia mwana aliyeitwa Adoniya.


title: Hagithi

text: Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 4.


title: Ithreamu

text: Ithreamu alikuwa mwana wa Mfalme Daudi wa Israeli. Mama yake alikuwa Egla.


title: Ithreamu

text: Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 5.


title: Kileabu

text: Kileabu () alikuwa mwana wa Mfalme Daudi wa Israeli. Mama yake alikuwa Abigaili.


title: Kileabu

text: Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 3.


title: Maaka

text: Maaka alikuwa mke wa mfalme Daudi wa Israeli. Alimzalia mwana aliyeitwa Absalomu.


title: Maaka


title: Nadabu

text: Nadabu alikuwa mwana wa Aroni anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania (na hivyo pia katika Agano la Kale la Biblia ya Kikristo), katika kitabu cha Walawi, kwa mfano sura ya 10 kuanzia mstari wa 1.


title: Nadabu

text: Pamoja na kaka yake Abihu alifanya kosa mbele ya Mungu na kuteketezwa na moto katika eneo la Sinai.


title: Nashoni

text: Nashoni (kwa Kiebrania נחשון) alikuwa kiongozi wa kabila la Yuda (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 3.


title: Nethaneli

text: Nethaneli alikuwa kiongozi wa kabila la Isakari (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 5.


title: Pagieli

text: Pagieli alikuwa kiongozi wa kabila la Asheri (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 27.


title: Shefatia

text: Shefatia alikuwa mwana wa Mfalme Daudi wa Israeli. Mama yake alikuwa Abitali.


title: Shefatia


title: Shelumieli

text: Shelumieli alikuwa kiongozi wa kabila la Simeoni (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 12.


title: Muundo wa dunia

text: Muundo wa dunia unafanana na tufe kubwa yenye rediasi ya 6370 km kwa wastani. Tufe la dunia yetu imeundwa kwa tabaka mbalimbali. Sayansi ina njia kuzitofautisha kufuatana na tabia zao.


title: Muundo wa dunia

text:
Mara nyingi mgawanyo wa matabaka matatu hutumiwa:
Kiini cha dunia ni joto sana, sayansi inakadiria sentigredi 6000 C°. Joto hili linapungua hadi uso wa dunia tunapoishi. Nishati kutokana na joto kutoka ardhi inaweza kutumiwa na binadamu kwa manufaa yake.


title: Muundo wa dunia

text: Hili ni ganda la nje na sehemu ya dunia tunayoona kama uso wake. Sisi na viumbehai vyote huishi juu ya ganda la dunia. Unene wake ni km 40 tu; chini ya bahari ni nyembamba zaidi. Ganda hili limevunjika katika vipande mbalimbali vinavyoitwa mabamba ya gandunia. Vipande hivi vinaelea juu ya mwamba moto rojorojo wa chini. Kati yao vinaweza kusuguana na kusababisha mishtuko tunayosikia kama mitetemeko ya ardhi.


title: Muundo wa dunia

text: Miamba yake ni hasa gumawesi (basalti) na itale (granite). Kwa jumla ni nyepesi zaidi kuliko tabaka za chini hivyo ganda linaelea juu. Kuna aina mbili za ganda: ganda la kibara na ganda la kibahari. Ganda la kibara linafanya mabara. Ganda la kibahari linafanya misingi ya bahari.


title: Muundo wa dunia

text: Koti ni tabaka la mwamba lenye unene wa 2,900 km linalofunika kiini cha dunia. Iko chini ya ganda nyembamba la nje la dunia ikianza takriban 30-40 km chini ya uso wa dunia na kufikia kina cha 2,900 km. Mwamba wa koti ya dunia si imara. Kutokana na joto kubwa miamba ya koti imeyeyuka inakaa katika hali ya rojorojo. Sehemu hii ni joto zaidi kuliko ganda la juu. Katika koti ya juu ina halijoto ya sentigredi mamia kadhaa; karibu na kiini halijoto hufikia 3,200 °C hadi 4,000°C.


title: Muundo wa dunia

text: Koti ina sehemu mbili zilizo tofauti za juu na chini halafu tabaka la katikati.


title: Muundo wa dunia

text: Koti ya juu ina kiasi kikubwa cha olivino (ambayo ni mwamba wa silikati ya chuma na magnesi (Mg,Fe)2SiO4)). Katika kina kikubwa zaidi mwamba huu unazidi kubadilikabadilika kutokana na joto na shindikizo kubwa.


title: Muundo wa dunia

text: Shindikizo hili kubwa linazuia pia miamba ya koti kuwa kiowevu kabisa ingawa halijoto inapita kiwango cha kuyeyuka kwa mwamba kwenye uso la dunia. Katika kina cha dunia uzito wa mawe ya juu unasababisha shindikizo la kutosha ili miamba hii isiyeyuke.


title: Muundo wa dunia

text: Katika koti ya juu miamba iko kwa jumla katika hali imara. Tabaka hili pamoja na ganda la nje huitwa pia "tabakamwamba". Kikemia ganda na koti ya juu ziko tofauti lakini zina tabia hii moja la kuwa na mwamba imara.


title: Muundo wa dunia

text: Chini ya tabakamwamba kuna takabalaini ambako mwamba una hali ya geli yaani kuwa kiowevu kiasi. Tabakalaini inaanza ndani ya koti chini tabaka ya juu.


title: Muundo wa dunia

text: Mwendo wa mata katika tabakalaini husababisha kuvunjika kwa mwamba imara ya tabakamwamba na kuwa na mabamba mbalimbali.


title: Muundo wa dunia

text: Kiini cha dunia ni hasa chuma pamoja na nikeli.


title: Muundo wa dunia

text: Kiini cha nje kina hali ya kiowevu kutokana na joto kali. Mnato wake huuaminiwa kufanana na maji, halijoto yake ni kati ya 4,000 - 5,000 °C.


title: Muundo wa dunia

text: Kiini cha ndani ni sehemu yenye joto kushinda yote duniani. Kiwango cha halijoto kinapita 5,000 °C. Lakini chuma kinaaminiwa kuwa imara si kiowevu kwa sababu ya shindikizo kubwa.


title: Nikeli

text: Nikeli ni dutu sahili ya metali na elementi. Namba atomia yake ni 28 katika mfumo radidia, uzani atomia ni 58.6934. Katika mazingira ya kawaida ni metali ngumu yenye rangi nyeupe. Alama yake ni Ni.


title: Nikeli

text: Nikeli huyeyuka kwa 1728 K (1455 °C) na kuchemka kwa 3186 K (2913 °C).


title: Nikeli

text: Inaonyesha uchumasumaku kama chuma. Haijibutiki rahisi na oksijeni hivyo inatumiwa sana pamoja na chuma au metali kwa mchanganyiko au kama ganda la nje kwa kusidi la kuzuia kutu.


title: Nikeli

text: Ina hatari zake kwa afya ya kibinadamu. Watu wasio wachache hupata mziro wakigusa nikeli mara kwa mara. Kwa sababu hiyo vifaa vya kiganga vilivyokuwa vya nikeli siku hizi vinatengenezwa ama na nikeli kidogo au bila.


title: Nikeli

text: Kiasi cha miligramu 50 kinatosha kumdhuru au hata kumwua mtu.


title: Benito Mussolini

text: Benito Amilcare Andrea Mussolini (Dovia di Predappio, Romagna, 29 Julai 1883 - Dongo, Lombardia, 28 Aprili 1945) alitawala Italia kidikteta kati ya miaka 1922 na 1943.


title: Benito Mussolini

text: Alisoma ualimu lakini alijiunga na siasa na kuwa mwanachama wa chama cha kijamaa (soshalisti) cha Italia. Akawa mhariri mkuu wa gazeti la chama.


title: Benito Mussolini

text: Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia alidai ya kwamba Italia ijiunge na vita dhidi ya Ujerumani akafukuzwa katika chama kilichopinga vita. Mussolini akawa mwanajeshi.


title: Benito Mussolini

text: Baada ya vita akatunga itikadi yake ya "ufashisti" akaunda harakati ya "Fasci di Combattimento" (Maungano ya mapambano). Wafuasi wake mara nyingi waliwahi kuwa wanajeshi wasioridhika na matokeo ya vita na siasa ya nchi. Mussolini aliwavalisha sare nyeusi na kuwapanga katika vikosi kwa utaratibu wa kijeshi. Idadi yao iliendelea kukua haraka hadi kufikia 200,000 mwaka 1922. "Mashati meusi" walishambulia Wakomunisti na Wasoshalisti na kuvunja migomo ya wafanyakazi wakipokea pesa kutoka kwa wenye viwanda au mashamba makubwa.


title: Benito Mussolini

text: Kwenye uchaguzi mkuu wa mwaka 1921 Wafashisti walipata wabunge 34. Mussolini alibadilisha "fasci" kuwa chama cha kifashisti cha kitaifa (PNF). Wakati huohuo "mashati meusi" waliendela kupigana na wafanyakazi na Wasoshalisti kwenye barabara za Italia.


title: Benito Mussolini

text: Hali ya vurugu ilisababisha kuanguka au kujiuzulu kwa serikali kadhaa. Mfalme Vittorio Emanuele III aliogopa vita vya wenyewe kwa wenyewe akampatia Mussolini wito wa kuanzisha serikali mpya. Hivyo tarehe 31 Oktoba 1922 Mussolini alikuwa waziri mkuu wa Italia na kiongozi wa serikali.


title: Benito Mussolini

text: Tangu mwaka 1924 aliimarisha utawala wake. Kwa sheria maalumu alibadilisha utaratibu wa uchaguzi akajipatia wabunge wengi. Sheria zilizofuata zilipiga marufuku vyama vya upinzani. Wanahabari wote walipaswa kuwa wanachama wa chama cha kifashisti. Kufikia mwaka 1928 udikteta wa chama kimoja ulikuwa umesimama imara.


title: Benito Mussolini

text: Dikteta Mjerumani Adolf Hitler alikuwa amevutwa na siasa ya Mussolini akamwiga katika mengi. Lakini Mussolini hakumpenda Hitler, hasa itikadi yake ya kimbari. Alikuwa na wasiwasi kuhusu mipango ya Hitler dhidi ya Austria. Mwaka 1934 alituma wanajeshi mpakani mwa Austria akiogopa uvamizi wa Wajerumani katika nchi ya jirani.


title: Benito Mussolini

text: Katika siasa ya nje Mussolini alikuwa na ndoto ya kujenga upya Dola la Roma la Kale. Mwaka 1935 alishambulia Ethiopia akitaka kujipatia koloni jipya na pia kulipiza kisasi cha ushindi wa Ethiopia dhidi ya Italia katika mapigano ya Adowa ya mwaka 1896. Italia ikafukuzwa katika Shirikisho la Madola lakini ilifaulu kutawala Ethiopia yote kwa kutumia hata silaha za kikemikali.


title: Benito Mussolini

text:
Katika Vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Hispania tangu mwaka 1936 Mussolini alichukua upande wa jenerali Francisco Franco. Kufukuzwa katika Shirikisho la Madola na msaada kwa Franco kulisababisha hali ya kuwa karibu zaidi na Hitler. Tarehe 25 Oktoba 1936 Mussolini na Hitler walitia sahihi mkataba wa ushirikiano kati ya Italia na Ujerumani.
Katika Aprili 1939 - kabla ya mwanzo wa Vita Kuu - Italia ilivamia Albania. Jeshi la Italia lilipata matatizo makubwa kushinda nchi hii ndogo. Hivyo Mussolini alipomwona Hitler kushambulia Poland tarehe 1 Septemba 1939, mwanzoni alitulia.


title: Benito Mussolini

text: Alikaa kimya pia Hitler alipovamia Ufaransa. Mwishoni tu, siku chache kabla ya ushindi wa Ujerumani kukamilika, Mussolini aliamua kuingia katika vita akateka sehemu ndogo ya Ufaransa kusini.


title: Benito Mussolini

text: Tarehe 28 Oktoba 1940 Mussolini aliamrisha jeshi lake kushambulia Ugiriki. Lakini Wagiriki walijitetea kwa nguvu Waingereza wakawasaidia. Jeshi la Wagiriki liliingia katika Albania. Hitler alipaswa kuingilia kati na kutuma wanajeshi Wajerumani Ugiriki waliofaulu kuwashinda Wagiriki na Waingereza nchini.


title: Benito Mussolini

text: Mussolini alikuwa na matumaini ya kwamba ingekuwa rahisi kuvamia na kuteka makoloni ya Uingereza katika Afrika. Alipanga kuwashambulia Waingereza kutoka makoloni ya Italia ya Libya, Ethiopia na Somalia akilenga Misri, Somalia ya Kiingereza na Kenya. Lakini mipango hii pia ilishindikana.


title: Benito Mussolini

text: Wakati huohuo Uingereza ilizamisha manowari nyingi za Italia. Mwaka 1943 Waingereza na Wamarekani -waliowahi kuteka Afrika ya Kaskazini- walivamia Italia ya kusini.


title: Benito Mussolini

text: Mussolini aliangushwa na halmashauri ya chama chake pamoja na mfalme akatupwa katika jela. Wajerumani walimwokoa gerezani lakini hakuweza kutawala Italia tena. Alikuwa na eneo dogo katika Italia ya Kaskazini.


title: Benito Mussolini

text: Katika siku za mwisho wa vita kuu Mussolini alijaribu kujiokoa mbele ya jeshi la Wamarekani waliokaribia kwa kukimbilia Uswisi. Tarehe 27 Aprili 1945 Mussolini pamoja na wasaidizi wake na mpenzi wake Clara Petacci walikamatwa na wanamgambo Waitalia Wakomunisti waliomwua siku iliyofuata, tarehe 28 Aprili.


title: 1640

text: Makala hii inahusu mwaka 1640 BK (Baada ya Kristo).


title: Maungano ya kifalme

text: Maungano ya kifalme ni hali ya kisiasa na kisheria ambako nchi mbili zinashirikiana mtu yuleyule kama mfalme wao au mkuu wa dola.


title: Maungano ya kifalme

text: Nchi zote mbili zinaendelea kuwa madola ya pekee lakini mfalme ni yeye yule.


title: Maungano ya kifalme

text: Maungano ya aina hii hupatikana katika utaratibu wa utawala wa kifalme lakini haipatikani katika utaratibu wa kijamhuri.


title: Maungano ya kifalme

text: Mifano ni siku hizi hasa Jumuiya ya Madola. Nchi nyingi za jumuiya hii zinamtambua malkia Elizabeth II kama mkuu wa dola kufuatana na katiba ya nchi. Malkia anamteua gavana mkuu kama mwakilishi wake nchini. Katika utaratibu huu nchi hizi zitamtambua pia mfalme au malkia atakayemfuata Elizabeth II kufuatana na sheria za Uingereza kuwa mkuu mpya wa nchi yao.


title: Maungano ya kifalme

text: Nchi ndogo ya Andorra kati ya Ufaransa na Hispania ni mfano wa pekee ambako rais wa jamhuri anakuwa mkuu wa dola wa nchi nyingine. Tangu mwaka 1607 nafasi ya mkuu wa dola wa Andorra hushirikishwa kati ya askofu wa Urgel (Hispania) na mfalme wa Ufaransa. Baada ya mapinduzi ya Ufaransa mwaka 1789 rais wa jamhuri alichukua nafasi ya mfalme wa awali.


title: Maungano ya kifalme

text: Historia ina mifano mingi ya maungano ya kifalme kati ya nchi mbili zilizoendelea na taratibu zao za pekee lakini kumshirikiana mfalme yeye yule.


title: Novemba

text:
Mwezi wa Novemba ni mwezi wa kumi na moja katika Kalenda ya Gregori. Jina lake
limetokana na neno la Kilatini "novem", maana yake ni "tisa", kwa vile katika kalenda
ya kale ya Warumi, mwezi huo ulikuwa wa tisa. Mwaka wa 153 KK lakini,
mwanzo wa mwaka ulitanguliza miezi miwili kutoka Machi kwenda Januari, na maana ya
jina lake Novemba ilipotea.


title: Novemba

text:
Novemba ina siku 30, na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Machi, na pia na
Februari ila katika miaka mirefu yenye siku 366.


title: Oktoba

text: Mwezi wa Oktoba ni mwezi wa kumi katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na neno la Kilatini "octo", maana yake ni "nane", kwa vile katika kalenda ya kale ya Warumi, mwezi huo ulikuwa wa nane. Mwaka wa 153 KK lakini, mwanzo wa mwaka ulitanguliza miezi miwili kutoka Machi kwenda Januari, na maana ya jina lake Oktoba ilipotea.


title: Oktoba

text: Oktoba ina siku 31, na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Januari ila katika miaka mirefu yenye siku 366.


title: Septemba

text: Septemba ni mwezi wa tisa katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na neno la Kilatini "septem", maana yake ni "saba". Mwaka wa 153 KK, mwanzo wa mwaka ulitanguliza miezi miwili kutoka Machi kwenda Januari, na maana ya jina lake Septemba ilipotea.


title: Septemba

text: Tarehe 20, mwezi huo wa Septemba, ni siku mlingano (au ikwinoksi kutoka Kiingereza "equinox") ambapo jua huvuka mstari wa ikweta, na muda wa usiku na mchana unalingana duniani kote (ila maeneo ya ncha ambapo nusu ya jua hubaki chini ya upeo wa macho na nusu nyingine juu kwa siku nzima).


title: Septemba

text: Septemba ina siku 30, na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Desemba.


title: Agosti

text: Mwezi wa Agosti ni mwezi wa nane katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na jina la Kaisari Augustus wa Warumi. Kwa asili, mwezi huo wa Agosti ulikuwa mwezi wa sita katika kalenda ya Warumi, na jina lake lilikuwa "Sextilis" kulingana na neno la Kilatini "sextus", maana yake ni "wa sita". Mwaka wa 153 KK, mwanzo wa mwaka ulitanguliza miezi miwili kutoka Machi kwenda Januari, na maana ya jina "Sextilis" ilipotea.


title: Agosti

text: Agosti ina siku 31, na katika mwaka mrefu (wenye siku 366), inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Februari.


title: Julai

text: Mwezi wa Julai ni mwezi wa saba katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na jina la Julius Caesar wa Warumi (angalia pia Kalenda ya Juliasi). Kwa asili, mwezi huo wa Julai ulikuwa mwezi wa tano katika kalenda ya Warumi, na jina lake lilikuwa "Quintilis" kulingana na neno la Kilatini "quintus", maana yake ni "wa tano". Mwaka wa 153 KK, mwanzo wa mwaka ulitanguliza miezi miwili kutoka Machi kwenda Januari, na maana ya jina "Quintilis" ilipotea. Mwaka wa 44 KK, "Quintilis" ilibadilika kuitwa Julai (kwa Kilatini "Julii").


title: Julai

text: Julai ina siku 31, na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Aprili; na katika mwaka mrefu (wenye siku 366), siku yake ya kwanza pia ni sawa na mwezi wa Januari.


title: Juni

text: Mwezi wa Juni ni mwezi wa sita katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na jina la mungu wa Warumi "Juno".


title: Juni

text: Tarehe 21 ya mwezi huo wa Juni (katika miaka mingine inawezekana kuwa tarehe 20 au 22) ni siku ya solistasi ya Kaskazini (kutoka Kiingereza "solstice"), yaani wakati jua linapokuwa kaskazini kabisa mwa Ikweta.


title: Juni

text: Juni ina siku 30, na hakuna mwezi mwingine unaoanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Juni katika mwaka uleule.


title: Mei

text: Mwezi wa Mei ni mwezi wa tano katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na jina la mungu wa Warumi "Maia".


title: Mei

text: Mei ina siku 31, na hakuna mwezi mwingine unaoanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Mei katika mwaka uleule.


title: Aprili

text: Mwezi wa Aprili ni mwezi wa nne katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na neno la Kilatini "aperire", maana yake ni "kuchanua". Inafikiriwa kwamba linahusu majira ya kuchanua kwa maua.


title: Aprili

text: Aprili ina siku 30, na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Julai; na katika mwaka mrefu (wenye siku 366), siku yake ya kwanza pia ni sawa na mwezi wa Januari.


title: Machi

text: Mwezi wa Machi ni mwezi wa tatu katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na jina la mungu wa vita wa Warumi "Mars".


title: Machi

text: Tarehe 20, mwezi huo wa Machi, ni siku mlingano (au ikwinoksi kutoka Kiingereza "equinox") ambapo jua huvuka mstari wa ikweta, na usiku na mchana ziko sawasawa kimuda duniani popote (ila maeneo ya ncha ambapo nusu ya jua hubaki chini ya upeo wa macho na nusu nyingine juu kwa siku nzima).


title: Machi

text: Machi ina siku 31, na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Novemba, na pia katika miaka ya kawaida isiyo mirefu, siku yake ya kwanza ni sawa na mwezi wa Februari.


title: Februari

text: Mwezi wa Februari ni mwezi wa pili katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na neno la Kilatini "februare", maana yake ni "kusafisha". Mwanzoni ilikuwa mwezi wa mwisho katika kalenda ya Warumi, na kalenda hiyo ni asili ya kuongeza siku kwa mwezi wa Februari ili kusawazisha mwaka. Ndiyo maana, Februari ina siku 28 lakini katika mwaka mrefu ina siku 29. Ilitokea mara tatu katika historia Februari ilikuwa hata na siku 30.


title: Februari

text: Mwezi huo wa Februari unaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Machi na wa Novemba; ila katika mwaka mrefu (wenye siku 366), siku yake ya kwanza ni sawa na mwezi wa Agosti.


title: Januari

text: Mwezi wa Januari ni mwezi wa kwanza katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na jina la mungu "Ianus" wa Warumi. Kwa Kilatini, "ianua" maana yake ni "mlango".


title: Januari

text: Januari ina siku 31, na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Oktoba; ila katika mwaka mrefu (wenye siku 366), siku yake ya kwanza ni sawa na mwezi wa Aprili na wa Julai.


title: Kalenda ya Gregori

text: Kalenda ya Gregori ni kalenda ambayo leo inatumiwa zaidi kimataifa. Jina limetokana na Papa Gregori XIII aliyeamua kutumia kalenda hiyo tangu tar. 15 Februari 1582 badala ya Kalenda ya Juliasi.


title: Kalenda ya Gregori

text: Kalenda inahesabu mwaka wa siku 365. Mwaka huu una miezi 12. Miaka inahesabiwa tangu "kuzaliwa kwake Kristo" kufuatana na makadirio ya Dionysius Exiguus. Siku hizi ni kawaida kuanzisha mwaka tarehe 1 Januari lakini hii ni mapatano ya baadaye si utaratibu wa kalenda ya Gregori yenyewe.


title: Kalenda ya Gregori

text: Utaratibu wa wiki (au: juma) ya siku saba umeendelea hauna uhusiano na utaratibu wa mwaka.


title: Kalenda ya Gregori

text: Kalenda ya Gregori inashika vizuri muda wa mwaka mwenyewe. Muda kamili wa mzunguko mmoja wa dunia kwenye mzingo wake ni siku 365.2425 kwa hiyo unazidi muda wa mizunguko 365 wa dunia kwenye kipenyo chake. Hivyo Kalenda ya Gregori inatumia utaratibu ufuatao wa kupatanisha tofauti hiyo:


title: Kalenda ya Gregori

text: Papa Gregori XIII kama kiongozi wa kiroho wa dunia ya kikatoliki (sehemu kubwa ya Ulaya) alitaka kusahihisha kasoro zilizoonekana katika kalenda ya awali. Tangu zamani za Waroma wa Kale hesabu ya wakati ilifuata Kalenda ya Juliasi iliyoanzishwa na Julius Caesar mwaka 46 KK. Kalenda hii ilikuwa na tatizo la kuwa urefu wa mwaka wake ulipita muda kamili ya mwaka wa jua kwa dakika 11 na sekondi 14 yaani mwaka wa kalenda hii ilikuwa mrefu mno muda wa dakika 11 kila mwaka. Kosa lilikuwa ndogo mwanzoni lakini lilizidi kuongezeka.


title: Kalenda ya Gregori

text: Tatizo kwa maisha ya kanisa lilikuwa ya kwamba tarehe ya Pasaka liliendelea kusogea nyuma polepole na haikufuata tena utaratibu uliowekwa na mtaguso wa Nikea. Azimio hili katika mwaka 325 BK lilisema ya kwamba Pasaka itasheherekewa Jumapili ya kwanza baada ya mwezi mpevu wa kwanza baada ya 21 Machi (tarehe ya sikusare machipuo ambayo ni siku ya usawa wa mchana na usiku hivyo mwanzo wa majira ya kuchipua katika kaskazini ya dunia). Wakati wa Papa Gregori XIII tarehe ya sikusare ilikuwa imewahi siku 10 na kufika tayari 11 Machi! Kwa sababu hiyo mtaguso wa Trento wa kanisa katoliki katika mwaka 1563 uliamua kusahihisha kalenda.


title: Kalenda ya Gregori

text: Ni Papa Gregori XIII aliyeita wataalamu waliofanya makadirio mapya. Alifuata mapendekezo ya mtabibu Mwitalia Aloisius Lilius pamoja na padre na mwanahisabati Mjerumani Christopher Clavius.


title: Kalenda ya Gregori

text: Utaratibu wa mwaka mrefu (tazama juu) ulipokelewa.


title: Kalenda ya Gregori

text: Pendekezo lingine lilikuwa namna ya kusahihisha kosa lililoingia tangu siku za kale. Wataalamu walipendekeza kufuta siku 10 ambazo tarehe ya sikusare machipua ilikuwa imesogea mbele.


title: Kalenda ya Gregori

text: Kosa lilinyoshwa kwa kufuta siku kati ya 4 Oktoba ya 15 Oktoba mwaka 1582. Watu walienda kulala usingizi jioni ya 4 Oktoba 1582 wakaamka kesho yake tarehe 15 Oktoba 1582.


title: Kalenda ya Gregori

text: Mwanzoni palikuwa na nchi chache tu zilizofuata kalenda mpya. Nje ya Italia zilifuata Hispania na Ureno katika Oktoba 1582, Ufaransa mwisho wa 1582.


title: Kalenda ya Gregori

text: Menginevyo ilikuwa swali la siasa kama nchi zilipokea utaratibu mpya haraka au la. Kwa jumla nchi za kikatoliki ziliwahi kutumia kalenda mpya lakini nchi za kiprotestant zilichelewa kukubali zilizo nyingi zikapokea kalenda mpya kuanzia mwaka 1700. Kwa karne nyingi kalenda hii ilikuwa jambo la Ulaya ya Magharibi tu lakini ilienea pamoja na ukoloni.


title: Kalenda ya Gregori

text: Nchi za kiorthodoksi za Ulaya ya Mashariki zilikataa kalenda mpya hadi karne ya 20.


title: Kalenda ya Gregori

text: Kwa jumla kipindi tangu kuanzishwa kwa kalenda hadi kupoklewa katika nchi nyingi kilikuwa karibu miaka 300. Kipindi hiki cha kuwepo kwa kalenda mbili zilizofanana sana kinahitaji uangalifu mkubwa kwa upande wa wataalamu wa historia. Mara nyingi watu wa vijijini waliendelea kutumia hesabu ya zamani hata kama serikali kuu imeshatangaza matumizi ya kalenda ya Gregori. Hivyo hati mbalimbali zinaweza kutumia tarehe ambazo hazieleweki mara moja.


title: Kalenda ya Gregori

text: Mfano bora la matatizo haya ni mapinduzi ya Urusi ya 1917. Chama cha Bolsheviki kilichukua utawala wa Urusi katika mchakato unaoendelea kuitwa "Mapinduzi ya Oktoba". Lakini sikukuu yake husheherekewa mwezi wa Novemba. Sababu yake ni ya kwamba mapinduzi yalitokea wakati kalenda ya kale bado ilikuwa kalenda rasmi ya Urusi ikatokea kwenye usiku wa 24/25 Oktoba 1917 kufuatana na kalenda ya Juliasi. Mwaka uliofuata 1918 Urusi ulijiunga na mfumo wa Kalenda ya Gregori. Kwa hiyo tarehe ya kumbukumbu ya mapinduzi ilisogezwa kufika mwezi wa Novemba.


title: Kalenda ya Gregori

text: Katika historia ya kipindi cha mabadiliko kuna maajabu kadhaa.


title: Dionysius Exiguus

text: Dionysius Exiguus (aliishi takriban 470 - 544) ni jina la mmonaki Mkristo aliyeishi mjini Roma mnamo mwaka 500 BK. Anajulikana zaidi kama mtaalamu aliyeanzisha hesabu ya miaka "baada ya Kristo".


title: Dionysius Exiguus

text: Dionysio alikuwa mwenyeji wa Scythia (Romania ya leo) akawa mmonaki na kuhamia Roma alipoheshimiwa kwa sababu ya elimu yake. Alitafsiri maandiko mengi kutoka lugha ya Kigiriki mkwa Kilatini.


title: Dionysius Exiguus

text: Aliandika pia vitabu juu ya hisabati na hasa namna ya kupigia hesabu tarehe ya Pasaka.


title: Dionysius Exiguus

text: Wakati wake ilikuwa jambo gumu kukadiria tarehe za kihistoria. Watu walitumia mahesabu mbalimbali. Wengi waliendelea na desturi ya zamani ya kutaja mwaka wa "konsuli" iliyokuwa cheo kikuu Roma mjini. Lakini makonsuli walibadilika kila mwaka ikawa utaratibu mgumu kwa kazi ya kihistoria. Wakristo wengi walifuata desturi ya Misri wakihesabu miaka tangu Diokletiano aliyekumbukwa kwa sababu mateso yake makali dhidi ya Wakristo. Lakini Dionysio hakupenda kukumbuka mtawala aliyedhulumu Wakristo. Hivyo alikadiria mwaka wa kuzaliwa kwake Yesu.


title: Dionysius Exiguus

text: Hesabu hii inaitwa "anno Domini" yaani "katika mwaka wa Bwana (Yesu)" (anno= kilat. "mwaka"; Domini = Kilat. "Bwana"). Kifupi chake ni "AD".


title: Dionysius Exiguus

text: Haijulikani jinsi alivyofikia hesabu hii. Leo hii inajulikana ya kwamba kadirio lake lilikuwa na kosa ndogo.


title: Dionysius Exiguus

text: Mwanzoni hesabu ya Dionysio haikujulikana isipokuwa kati ya wataalamu wachache. Wafalme wa Ulaya walipendelea kuhesabu miaka ya utawala wao wakiiga mfano wa Waroma wa Kale.


title: Dionysius Exiguus

text: Lakini kanisa katoliki lilianza polepole kutumia hesabu yake. Mnamo mwaka 1000 ilikuwa kawaida katika hati rasmi za Ulaya.


title: Dionysius Exiguus

text: Hesabu ya Dionysio ina kosa la miaka kadhaa. Wakati wake Dola la Roma lilikuwa limeshakwisha katika Italia, Kaisari alikaa Bizanti au Roma ya Mashariki. Kumbukumbu za Roma yenyewe hazikutunzwa tena tangu miaka mingi. Leo hii wataalamu wengi hukubaliana ya kwamba kasoro la Dionysio ni takriban miaka 4 - 8; yaani mwaka halali wa kuzaliwa kwake Yesu ulikuwa kama miaka nne hadi nane kabla ya mwaka ambao tumezoea kuhesabu kama "1".


title: Dionysius Exiguus

text: Wengi walijaribu kusahihisha kosa hili lakini habari kamili kabisa hazipatikani tena.


title: Dropping Knowledge

text: Dropping Knowlege ni shirika lisilo la kiserikali lenye lengo la kuleta majadiliano dunia nzima kuhusu matatizo makubwa yanayomkabili mwanadamu.


title: Dropping Knowledge

text: Tarehe 9 Septemba 2006 shirika hili liliandaa tukio linaloitwa "Meza ya Sauti Huru" (the Table of Free Voices), ambapo watu 112 toka katika nyanja mbalimbali kama za sayansi, teknolojia, utamaduni, na sanaa hukaa pamoja na kujibu maswali 100. Maswali haya huchujwa toka katika maswali ambayo huulizwa na watu mbalimbali duniani kupitia tovuti ya shirika hili.


title: Dropping Knowledge

text: Majibu ya maswali haya hurekodiwa na kuandikwa na kuhifadhiwa ili kwa msingi wa baraza liitwalo "Maktaba Hai" (Living Library) ambapo ushiriki utakuwa wazi kwa mtu yeyote yule.


title: Dropping Knowledge

text: Kampuni ya bima ya Munich, Ujerumani, Allianz inatoa msaada wa fedha kwa shirika hili kwa miaka miwili, toka mwaka 2005 - 2007.


title: Dropping Knowledge

text: Sehemu kubwa ya mradi huu unaoendeshwa na shirika la Dropping Knowledge ni maswali yanayotumwa na watu toka sehemu mbalimbali duniani kupitia tovuti yao. Shirika hili linaamini kuwa tukiuliza maswali sahihi na tukayajibu, huo utakuwa ni mwanzo wa kujenga jamii bora zaidi duniani.


title: Dropping Knowledge

text: Tarehe 9 Septemba 2006 watu toka katika nyanja mbalimbali duniani watakutaka August-Bebel-Platz, Berlin, mahali ambapo serikali ya Kinazi ya Ujerumani ilichoma moto vitabu mwaka 1933 ili kujibu maswali 100 yaliyochaguliwa. Maswali haya yataulizwa na kujibiwa na washiriki wote 112 kwa wakati mmoja. Kila mshiriki atakuwa na kamera mbele yake itakayorekodi jibu lake. Majibu haya baadaye yataweka kwenye Intaneti.


title: Dropping Knowledge

text: Maktaba Hai ni baraza ambapo watu wataweza kushiriki katika mijadala itakayotokana na majibu ya maswali 100 yaliyojibiwa.


title: Uajemi

text:
Iran - ايران, pia Uajemi (kutokana na Kiarabu العجم- al-'ajam) ni nchi ya Asia ya Magharibi.
Jina rasmi ya nchi ni Jamhuri ya Kiislamu ya Iran au Uajemi. Uajemi imejulikana tangu kale kama nchi iliyochangia mengi katika historia ya binadamu.


title: Uajemi

text: Imepakana na Afghanistan, Armenia, Azerbaijan, Iraq, Pakistan, Uturuki na Turkmenistan.


title: Uajemi

text: Upande wa kusini kuna mwambao wa Ghuba ya Uajemi (Bahari Hindi) na upande wa kaskazini ni mwambao wa Bahari ya Kaspi.


title: Uajemi

text: Tehran ni mji mkuu, pia mji mkubwa nchini.


title: Uajemi

text: Tangu mwaka 500 KK makabila madogo ya nchi yaliunganishwa, na hii ilikuwa mwanzo wa milki ya Uajemi. Mfalme Koreshi II aliunganisha Uajemi wote chini ya mamlaka yake akavamia sehemu za Uturuki wa leo na Babeli na kuunganisha nchi hizo.


title: Uajemi

text: Waandamizi wake walipanua milki hadi Misri, Uhindi na Ugiriki.


title: Uajemi

text: Milki hiyo ilikwisha baada ya kushindwa na Aleksanda Mkuu; lakini nasaba za Waparthia na Wasasanidi waliendelea kufufua milki ya Uajemi tena na tena.


title: Uajemi

text: Baada ya uvamizi wa Waarabu Ujaemi wkatawaliwa kwa muda kama sehemu ya ukhalifa wa Uislamu lakini baada ya karne kadhaa nasaba za kieneo zilichukua utawala kwa jina la khalifa ila hali halisi kama watawala wa kujitegemea.


title: Uajemi

text: Baada ya uvamizi wa Wamongolia nasaba ya wana wa Timur iliunganisha Uajemi pamoja na Afghanistan na Asia ya Kati.


title: Uajemi

text: Tangu mwaka 1600 kitovu cha utawala kilirudi Uajemi wenyewe chini ya nasaba za Safawi na Khadjari.


title: Uajemi

text: Baada ya vita kuu ya kwanza ya dunia afisa wa kijeshi Reza Khan alimaliza utawala wa Wakhadjari akaanzisha nasaba ya Pahlavi. Alijaribu kuleta matengenezo ya kimaendeleo nchini akaiga katika mengi mfano wa Atatürk katika Uturuki jirani.


title: Uajemi

text: Utawala wa kifalme ulikwisha mwaka 1979 wakati wa mapinduzi ya Kiislamu chini ya uongozi wa Ayatollah Khomeini yaliyoanzisha Jamhuri ya Kiislamu.


title: Uajemi

text: Kipindi kifupi baada ya mapinduzi Uajemi ilishambuliwa na Iraki na vita vya miaka 8 ilisababisha vifo vingi.


title: Uajemi

text:
Uhusiano na nchi za magharibi, na hasa Marekani, umekuwa mgumu tangu mapinduzi, hasa baada ya wanafunzi Waajemi kushambulia ubalozi wa Marekani mjini Teheran na kuwateka Wamarekani kama makole. Fatwa ya Ayatollah Khomeini kudai kifo cha mwandishi Salman Rushdie iliongeza sifa za ukali za Uajemi.
Tangu uchaguzi wa Rais Mahmoud Ahmadinejad mwaka 2006 aliyetamka matishio dhidi ya nchi ya Israeli kuna mashaka juu ya mipango ya Uajemi kupanua teknolojia yake ya kinyuklia kwa hofu ya kwamba serikali yake inalenga kujenga bomu ya nyuklia. Mapatano yalichukua miaka hadi kufikiwa mwaka 2015.
Uajemi ni Jamhuri ya Kiislamu inayoongozwa na katiba yenye sehemu za kidemokrasia na sehemu za kidini.


title: Uajemi

text: Mamlaka kuu iko mikononi mwa Kiongozi Mkuu wa Mapinduzi anayesimamia siasa ya nchi kwa jumla; yeye ni amiri jeshi mkuu na msimamizi mkuu wa huduma ya usalama; pia anaratibu siasa ya nje. Anateua wakuu wa jeshi, redio na televisheni, viongozi wa salat wa msikiti mkuu katika kila mji, jaji mkuu na mwendesha mashataka mkuu halafu nusu ya wajumbe wa Halmashauri ya Walinzi wa Katiba wanaokubali au kukataa sharia zote zilizopitishwa bungeni wakiwa na mamlaka kusimamisha wagombea kwa uchaguzi wa kitaifa. Anaweza kumwachisha rais. Kiongozi mkuu huchaguliwa na Mkutano wa Wataalamu wa Uongozi kwa muda wa maisha yake. Ayatollah Khamenei ni Kiongozi Mkuu wa pili tangu mapinduzi ya Kiislamu.


title: Uajemi

text:
Serikali inayoongozwa na rais wa Uajemi aliye na nafasi ya pili baada ya Kiongozi Mkuu. Huchaguliwa na wananchi wote kwa kipindi cha miaka 4 na anaweza kuchaguliwa upya. Wagombea wanahitaji kukubaliwa na Halmashauri ya Walinzi wa Katiba. Rais anaongoza serikali na kazi yake. Katika mambo ya siasa ya nje, jeshi na siasa ya nyuklia yuko chini ya mamlaka ya kiongozi mkuu.
Bunge inayoitwa "majlis" ina wabunge 290 waliochaguliwa kwa muda wa miaka 4. Wagombea wote wanahitaji kibali cha Halmashauri ya Walinzi wa Katiba. Majlis inatunga sheria za nchi na kukubali makisio ya serikali na mikataba ya kimataifa. Sheria zote zilizopita bungeni zinahitaji tena kibali cha halmashauri ya walinzi.


title: Uajemi

text: Halmashauri ya Walinzi wa Katiba ni chombo muhimu sana kinachohakikisha mamlaka kuu ya kiongozi mkuu. Ina wajumbe 12 ambao ni wanasheria. 6 wanateuliwa moja kwa moja na Kiongozi Mkuu. 6 wengine wanachaguliwa na bunge kati ya majina wanaopelekwa mbele na jaji mkuu - anayeteuliwa na Kiongozi Mkuu. Kwa hiyo kiongozi mkuu anaamua juu ya wajumbe wote waliomo katika halmashauri hii, hakuna anayeweza kuwa mjumbe bila kibali chake ama moja kwa moja au kupitia jaji mkuu aliyeteuliwa naye.


title: Uajemi

text: Uajemi umegawiwa kwa mikoa 31 inayoitwa "ostan" chini ya gavana anayeteuliwa na rais. Kila mkoa huwa na wilaya (shahrestan) na ngazi ya chini zaidi ni mitaa (bakhsh). Chini ya mitaa kuna kata (dehestan) zinazojumlisha vijiji kadhaa.


title: Uajemi

text: Iran ina mchanganyiko wa makabila na dini uliounganishwa na utamaduni na lugha ya Kiajemi, ambayo inatumiwa na wananchi walio wengi na ndiyo lugha rasmi, ikifuatwa na lugha nyingine za jamii ya Kihindi-Kiulaya, lakini pia za jamii nyingine kama Kiazeri (16%) na Kiarabu (2%) (angalia orodha ya lugha za Uajemi).


title: Uajemi

text: Uajemi iliwahi kuwa na dini zake za Uzoroasta na Umani.


title: Uajemi

text: Kuanzia karne ya 4 BK idadi ya Wakristo ilikua.


title: Uajemi

text: Tangu karne ya 7 Waarabu Waislamu walivamia Uajemi na kuifanya polepole kuwa nchi ya Kiislamu. Katika karne ya 16 Uislamu wa Kishia ulitangaziwa kuwa dini rasmi nchini.


title: Uajemi

text: Leo hii takriban asilimia 90 za wakazi ni Waislamu Washia. Karibu 10% ni Wasunni, hasa katika maeneo karibu na mipaka; kiutamaduni Wasunni wengi ni Wakurdi, Wabaluchi au Waturkomani.


title: Uajemi

text: Wafuasi wa dini nyingine kwa jumla ni kama 1% ya wakazi wote. Kundi kubwa ni Bahai lakini dini yao ilipigwa marufuku baada ya mapinduzi ya Kiislamu. Kundi linalofuata ni Wakristoː kati hao kundi kubwa ni Waarmenia, halafu Wakaldayo. Wayahudi wa Uajemi ni kundi kubwa kati ya nchi zote za Kiislamu wa mashariki ya kati (0.01%). Wazoroasta wamebaki pia (0.03%). Kundi dogo sana ni Wamandayo wanaoitwa pia wafuasi wa Yohane Mbatizaji.


title: Tehran

text:
Tehran (au Teheran - تهران kwa Kifarsi) ni mji mkuu wa Uajemi (Iran). Idadi ya wakazi inakadiriwa kuwa
kati ya milioni 9 hadi 14.


title: Tehran

text: Siku hizi mji umeenea kwenye mtelemko wa kusini wa milima ya Elburs kwenye kimo kati ya mita 1000 hadi 1700 juu ya UB. Kwa jumla mitaa maskini zaidi iko kusini ya mji katika tambarare inayoelekea jangwa la Dasht-e-kavir. Mitaa tajiri iko upande wa kaskazini kwenye mitelemko ya milima.


title: Tehran

text: Tehran ilijulikana mara ya kwanza kama kijiji upende wa kaskazini wa mji wa Ray uliokuwa mji wa biashara kwenye barabara ya hariri na pia mji mkuu wa watawala juu ya sehemu za Uajemi. Baada ya kuharibiwa kwa Ray mwaka 1220 na Wamongolia Teheran ilianza kupanuka. Tangu karne ya 17 mji ulipanushwa na watawala mbalimbali na kuviringishwa na ukuta. Mwaka 1789 mfalme mpya Lotf Ali Khan wa nasaba ya Khajari alihamisha mji mkuu kutoka Shiraz kwenda Teheran iliyokuwa karibu na maeneo ya kabila yake. Mnamo mwaka 1800 mji ulikuwa na wakazi 15,000.


title: Tehran

text: Mfalme aliyemfuata Fath Ali Shah (1762−1834) alijenga msikiti na madarsa nyingi pia ikulu ya Golestan. Mtawala Naser al-Din Shah (1831−1896) aliongeza eneo la mji mara tano. Mwaka 1883 Teheran ilikuwa na wakazi zaidi ya 100,000 ikawa mji mkubwa wa Uajemi.


title: Tehran

text: Tangu utawala wa Reza Shah Pahlavi (1925 - 1941) barabara na reli zikajengwa Teheran ikawa kitovu cha njia za mawasialiano nchini. Mji ukaendelea kukua haraka. Reza Shah alibomoa kuta zake na kuongeza mpango wa barabara pana; yeye mwenyewe alijijengea ikuli mpya kaskazini ya mji miguuni pa milima.


title: Tehran

text: Mwaka 1943 Stalin, Winston Churchill na John D. Rockefeller viongozi wa mataifa ya ushirikiano ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia walikutana hapa kwa Mkutano wa Teheran walipopatana kuhusu mipango yao ya vita.


title: Tehran

text: Chini ya utawala wa Mohammad Reza Pahlavi katika miaka ya 1960 na 1970 barabara ziliendelea kupanushwa na karahani nyni kujengwa. Mji ukaendelea kukua; mwaka 1966 walikuwepo wakazi milioni 2.7, mwaka 1876 walikuwepo tayari milioni 4.5.


title: Tehran

text:
Wakati wa vita ya Iraq dhidi Uajemi (1980-1998) mji ulishambuliwa kwa makombora ya kiiiraqi lakini hazikuweza kusimamisha upanuzi wa mji. Leo hii idadi ya wakazi inakadiriwa kuwa zaidi ya milioni 10.
Piranshahr


title: Kiajemi

text: Kiajemi au Farsi (فارسی) ni lugha ya taifa ya Uajemi. Ni kati ya lugha za Kihindi-Kiajemi, ambazo tena ni kati ya lugha za Kihindi-Kiulaya. Inaandikwa kwa herufi za Kiarabu ambamo herufi nne za ziadi zimeongezwa kwa kutaja sauti zizizoweza kuonyeshwa kwa Kiarabu asilia. Hizi herufi za ziada ni p, , tsh, zh na ɡ.


title: Kiajemi

text: Kiajemi ilikuwa na athira kubwa juu ya lugha mbalimbali hasa Kiarabu na Kituruki.


title: Kiajemi

text: Inatumiwa hasa katika nchi zifuatazo:Kuna wasemaji wa lugha ya kwanza milioni 70, na takriban wasemaji wengine milioni 60 kama lugha ya pili.Kutokana na uhamiaji wa karne ya 20 lugha inapatikana katika nchi nyingi za dunia.


title: Gandunia

text: Gandunia "(kutoka maneno "ganda" na "dunia"; )" ni mafundisho ya sayansi za jiolojia na jiofizikia kuhusu tabia za ganda la dunia na miendo ya sehemu zake.


title: Gandunia

text: Inaanza na hoja ya kuwa muundo wa dunia ni wa tabaka mbalimbali. Tabaka imara ni ganda la nje la dunia pamoja na sehemu ya juu ya koti ya dunia chini ya ganda hilo. Tabaka hiyo -inayoitwa "tabakamwamba"- inakaa juu ya tabaka moto na laini.


title: Gandunia

text: Ndani ya tabaka hilo laini kuna mwamba katika hali ya geli yaani ni kati ya hali imara na hali kiowevu. Kwa hiyo vipande vyake havikai mahali pamoja lakini vina mikondo ndani yake kufuatana na mikondo ya joto kali inayopanda juu kutoka kiini cha dunia ambacho ni chuma cha moto katika hali kiowevu.


title: Gandunia

text: Mikondo hii inasukuma tabakamwamba ya nje na kuivunjavunja katika vipande au mabamba mbalimbali.


title: Gandunia

text: Kufuatana na nadharia ya gandunia, ganda la nje limevunjika na vipande vya ganda vyaitwa mabamba. Mabamba hayo yakaa juu ya koti moto kama majani yanayofunika maji katika sufuria inayopashwa moto. Maji ya moto huzunguka ndani ya sufuria na kusababisha majani usoni kutembea. Hivyo mabamba ya gandunia yana mwendo wakati wote.


title: Gandunia

text: Mwendo huo husababishwa na kupaa juu kwa magma (yaani mwamba moto wa kiowevu) inayotoka nje kwenye migongo iliyoko katikati ya sakafu ya bahari. Migongo hii ni safu ya milima ya kivolkeno chini ya maji, kwa mfano mgongo kati wa Atlantiki.


title: Gandunia

text: Magma hii inapoa kuwa mwamba mpya na kusukuma nusu mbili za bamba la kibahari kwenda nje. Pale ambapo bamba la kibahari linakutana na bamba la kibara linajisukuma chini yake kwa sababu miamba ya mabara ni myepesi na miamba ya bamba la kibahari ni zito zaidi. Hivyo pembizo la bamba la kibahari linazama chini na kuyeyuka katika joto la koti ya dunia. Eneo la kuzama chini linanonekana mara nyingi kama mfereji chini ya bahari.


title: Gandunia

text: Shindikizo hilo la sakafu ya bahari linasababisha pia mwendo wa bamba la kibara pamoja na kuvunjika kwa mabamba ya kibara.


title: Gandunia

text: Miendo ya gandunia imeunda uso wa dunia jinsi ulivyo na jinsi unavyoendelea kutokea na kubadilika.


title: Antili Ndogo

text: Antili Ndogo ni kikundi cha visiwa vidogo katika Atlantiki mbele ya pwani la Amerika ya Kati. Ni sehemu ya kusini Visiwa vya Karibi. Antili ndogo ina umbo la pinde kati ya pwani la Venezuela na kisiwa kikubwa cha Puerto Rico.


title: Antili Ndogo

text: Pinde hufuata mstari wa mpaka wa bamba la Karibi. Visiwa vyote ni ya asili ya kivolkeno. Volkeno hai na mitetemeko ya ardhi ni kawaida. Visiwa karibu na pwani la Venezuela:


title: Visiwa vya Virgin vya Marekani

text: Visiwa vya Virgin vya Marekani (United States Virgin Islands) ni visiwa katika Bahari ya Karibi ambavyo ni visiwa chini ya Marekani, wakazi ni raia wa Marekani lakini hawashiriki katika uchaguzi wa Rais wala wa bunge la Washington DC. Viko takriban 80 km upande wa mashariki ya Puerto Rico.


title: Visiwa vya Virgin vya Marekani

text: Ni sehemu ya funguvisiwa vya Visiwa vya Virgin iliyogawiwa kati ya Uingereza na Marekani. Kisiwa cha Saint John cha Marekani ni karibu sana na kisiwa cha Tortola upande wa Kiingereza. Pande zote mbili za funguvisiwa kuna ushirikiano wa kiuchumi zikitumia dollar ya Marekani.


title: Visiwa vya Virgin vya Marekani

text: Ni hasa visiwa 4 vya St. Thomas, St. John, St. Croix na Kisiwa cha Maji (Water Island) pamoja na visiwa vingi vidogo.


title: Visiwa vya Virgin vya Marekani

text: Eneo lao kwa jumla ni 346.36 km². Sensa ya mwaka 2002 ilihesabu wakazi 108,612.


title: Visiwa vya Virgin vya Marekani

text: Visiwa hivi ni sehemu ya pekee ya Marekani ambako magari yanatembea upande wa kushoto ya barabara.


title: Visiwa vya Virgin vya Marekani

text: Visiwa vilikuwa koloni ya Denmark vikauzwa 17 Januari 1917 kwa Marekani.


title: Saint Thomas (Visiwa vya Virgin vya Marekani)

text: Saint Thomas ni kisiwa kikubwa cha Visiwa vya Virgin vya Marekani katika bahari ya Karibi. Kuna wakazi 51,181 na eneo la kisiwa ni 80.9 km². Mji mkuu pia makao makuu ya utawala wa Kimarekani wa eneo hili ni mji wa Charlotte Amalie.


text: St. Thomas ilikuwa kisiwa kikuu cha India ya Magharibi ya Kidenmark kati ya 1672 - 1917. Tangu 1917 visiwa vimeuzwa kwa Marekani. Siku hizi ni eneo la Marekani, wakazi ni raia wa Marekani lakini hawashiriki katika uchaguzi wa rais au bunge la Washington.


title: Lugha za Kihindi-Kiulaya

text: Lugha za Kihindi-Kiulaya ni jamii kubwa ya lugha duniani. Kuna wasemaji bilioni 2.5 katika mabara yote.


title: Lugha za Kihindi-Kiulaya

text: Uenezi huo umetokana hasa na historia ya ukoloni wa Kizungu uliopeleka lugha za Ulaya pande zote za dunia.


title: Lugha za Kihindi-Kiulaya

text:
Jina la Kihindi-Kiulaya limepatikana tangu karne ya 19. Wataalamu walitambua ya kwamba lugha za kale zinazotunzwa kimaandishi kama Kilatini, Kigiriki, Kisanskrit na Kiajemi cha Kale zinafanana kati yake pia na lugha zingine za kisasa za Ulaya na Uhindi wa Kaskazini.
Lugha za jamii ya Kihindi-Kiulaya zinafanana katika msamiati na sarufi.


title: Lugha za Kihindi-Kiulaya

text: Inaaminika ya kwamba lugha hizi zilikuwa na asili ya pamoja katika lugha isiyojulikana tena ya Kihindi-Kiulaya asilia.


title: Lugha za Kihindi-Kiulaya

text: Wasemaji wake wanaaminiwa kuwa walisambaa takriban miaka 6.000 iliyopita kutoka sehemu za Asia ya Magharibi. Sehemu ilihamia kwenda magharibi na kuingia Ulaya, sehemu nyingine ilihamia kwenda Uajemi na Bara Hindi.


title: Lugha za Kihindi-Kiulaya

text: Kuna nadharia mbalimbali kuhusu historia hiyo.


title: Lugha za Kihindi-Kiulaya

text: Kati ya lugha hizi kuna zifuatazo:


title: Martinique

text: Martinique ni kisiwa cha Antili Ndogo katika Bahari ya Karibi. Ni eneo la ng'ambo la Ufaransa na mkoa (departement) wa Ufaransa. Hivyo ni sehemu ya Umoja wa Ulaya.


title: Martinique

text: Eneo lake ni km² 1,128.


title: Martinique

text: Makao makuu ni Fort-de-France. Miji mingine ni pamoja na Sainte-Anne na St. Pierre (iliyoharibiwa na mlipuko wa volkeno ya Mont Pelee mwaka 1902).


title: Martinique

text: Idadi ya wakazi ni 386,486. Takriban 90% ni wa asili ya Afrika au machotara wa aina mbalimbali. Wazee wao waliletwa huko kama watumwa kwa ajili ya kazi katika mashamba ya miwa. Kikundi kikubwa cha pili ni Wazungu (5%). Waliobaki ni Wahindi, Waarabu na Wachina.


title: Martinique

text: Lugha rasmi ni Kifaransa, lakini wengi wanaongea pia Krioli.


title: Martinique

text: Upande wa dini, 95% ni Wakatoliki.


title: Martinique

text: Martinique ni maarufu kwa muziki wake wa zouk. Mwanamuziki mashuhuri wa aina hii ni Kassav.


title: Ujerumani ya Magharibi

text: Shirikisho la Jamhuri ya Ujerumani ni jina rasmi ya nchi ya Ujerumani tangu 3 Oktoba 1990.


title: Ujerumani ya Magharibi

text: Kati ya 1949 na 1990 ilikuwa jina la dola katika magharibi na kusini ya Ujerumani. Iliundwa katika maeneo ya kanda za utawala wa nchi washindi wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia Marekani, Uingereza na Ufaransa.


title: Ujerumani ya Magharibi

text: Dola hili lilijulikana pia kama "Ujerumani ya Magharibi". Wajerumani wengi hawakupenda jina hili kwa sababu katika lugha ya Kijerumani ni jina la kijiografia kwa kutaja eneo la magharibi la nchi hasa maeneo karibu na mto Rhine. Watu wa kusini na kaskazini kama wakazi wa Bavaria au Hamburg hawakujisikia kama "Wajerumani ya Magharibi".


title: Ujerumani ya Magharibi

text: Mji mkuu ulikuwa Bonn.


title: Ujerumani ya Magharibi

text:
Kanda la Kirusi la Ujerumani ilikuwa dola la pili katika Ujerumani kwa jina la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani.
Baada ya mwisho wa ukomunisti mikoa yake yote yalijiunga tar. 3 Oktoba 1990 na Shirikisho la Jamhuri.


title: Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani

text: Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani (JKK) ilikuwa jina la dola katika mashariki ya Ujerumani kati ya 1949 - 1990. Iliundwa 7 Oktoba 1949 katika eneo la ukanda wa utawala wa Kirusi kama nchi mshindi wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia.


title: Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani

text: Dola hili lilijulikana pia kama "Ujerumani wa Mashariki". Sehemu ya wakazi wake hawakupendezwa na jina hili kwa sababu katika historia na utamaduni wa nchi maeneo makubwa yalihesabiwa zaidi kuwa "Ujerumani wa Kati" au "Ujerumani wa Kaskazini".


title: Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani

text: Mji mkuu ulikuwa Berlin lakini sehemu ya kiutawala iliyokuwa chini ya Urusi pekee.


title: Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani

text: Dola nyingine ya Kijerumani ilianzishwa katika maeneo ya kanda za utawala ya Marekani, Uingereza na Ufaransa kwa jina la "Shirikisho la Jamhuri ya Ujerumani" (SJU): Ujerumani ya Magharibi.


title: Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani

text: Wakazi wengi wa nchi hii hawakupendezwa na utaratibu wa kisiasa na maendeleo ya kiuchumi chini ya muundo wa ukomunisti.


title: Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani

text: Mwaka 1989 utawala wa chama cha kikomunisti uliporomoka. Serikali iliyochaguliwa katika uchaguzi huru ilianza majadiliano na serikali ya SJU kwa kusudi la kuunganisha pande zote mbili za Ujerumani. Mwishowe mikoa yote ya JKK iliamua kujiunga na SJU tarehe 3 Oktoba 1990.


title: Jonas Savimbi

text: Jonas Malheiro Savimbi alikuwa ni kiongozi wa vita vya msituni nchini Angola. Savimbi alizaliwa 3 Agosti 1934 na kufariki 22 Februari 2002. Mwaka 1966 alianzisha vuguvugu la UNITA ("kireno:" União Nacional para a Independência Total de Angola) kama harakati ya kukomboa Angola kutoka ukoloni wa Ureno.


title: Jonas Savimbi

text: UNITA ilikuwa moja kati ya harakati tatu zilizoshindana. UNITA ilianza kama kikundi chenye itikadi ya kikomunisti kufuatana na itikadi ya Mao Zedong. Uadui kati ya wakomunisti wa Uchina na Urusi ulionekana katika mashindano ya UNITA dhidi ya MPLA iliyosaidiwa na Urusi. Baada ya uhuru mwaka 1975 MPLA ilitawala mji mkuu na serikali rasmi lakini Savimbi aliendelea kuipinga.


title: Jonas Savimbi

text: Savimbi alipata a kupokea baadaye usaidizi kutoka maadui wote wa MPLA bila kujali itikadi. UNITA ilipata misaada toka serikali mbalimbali duniani ili kuiondoa madarakani serikali ya MPLA ("kireno:" Movimento Popular de Libertação de Angola - Partido do Trabalho).


title: Jonas Savimbi

text: Savimbi alikuwa akipata misaada ya fedha na silaha toka serikali za Marekani, China, Afrika Kusini, Ivory Coast, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (wakati huo ikijulikana kama Zaire), Moroko, n.k. Serikali ya Angola ilikuwa ikipata misaada toka Urusi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani, Kuba, na Nicaragua.


title: Jonas Savimbi

text: Savimbi aliuawa vitani 22 Februari 2002.


title: Moshi

text: Moshi ni jina la kutaja mahali katika Tanzania kaskazini-mashariki:


title: Moshi

text: Kwa lugha ya kila siku ni wingu linalotokea juu ya moto


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: China (pia: Uchina, Sina; kirefu: Jamhuri ya Watu wa China) ni nchi kubwa ya Asia ya Mashariki ambayo ndiyo nchi yenye watu wengi kuliko zote duniani.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: China imepakana na Vietnam, Laos, Myanmar, India, Bhutan, Nepal, Pakistan, Afghanistan, Tajikistan, Kyrgyzstan, Kazakhstan, Urusi, Mongolia, Korea ya Kaskazini.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Kuna pwani ndefu kwenye Bahari ya Kusini ya China na Bahari ya Mashariki ya China ambazo ni bahari ya kando ya Pasifiki.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: China kuna makabila 56 tofauti. Wahan ndio kabila kubwa zaidi nchini China kwa idadi ya watu ikiwa na asilimia 92.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Lugha rasmi ni Kichina cha Mandarin kinachotumiwa na asilimia 70 za wananchi.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Siasa inatawaliwa na chama cha kikomunisti.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Mji mkuu ni Beijing lakini Shanghai ndio mji mkubwa zaidi.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Hong Kong iliyokuwa koloni la Uingereza na Macau iliyokuwa koloni la Ureno ni maeneo ya China yenye utawala wa pekee.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Taiwan na visiwa vingine vya Jamhuri ya China vinatazamwa na serikali ya Beijing kuwa majimbo yake lakini vimekuwa kama nchi ya pekee tangu mwaka 1949.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: China ina eneo la kilomita za mraba milioni 9.6 hivyo ni nchi ya tatu au ya nne kwa ukubwa duniani.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Sura ya nchi inaonyesha tabia tofautitofauti.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Upande wa kaskazini, mpakani mwa Siberia na Mongolia, kuna maeneo yabisi pamoja na jangwa la Gobi.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Kinyume chake upande wa kusini, mpakani mwa Vietnam, Laos na Burma, hali ya hewa ni nusutropiki yenye mvua nyingi inayolisha misitu minene.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Sehemu za magharibi zina milima mingi ambayo ni kati ya milima mirefu duniani kama Himalaya na Tian Shan.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Mashariki ya nchi huwa na tambarare zenye rutuba na hapa ndipo kanda lenye wakazi wengi.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Upana wa China kati ya kaskazini na kusini ni kilomita 4,200 na kati ya mashariki na magharibi ni kilomita 4,200.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Pwani ina urefu wa kilomita 14,400.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Kuna mito mikubwa; mrefu zaidi ni Yangtse (km 6,300), Hwangho au Mto Njano, Xi Jiang au mto wa Magharibi, Mekong, Mto wa Lulu, Brahmaputra na Amur. Mito hiyo yote ina vyanzo vyake katika milima mikubwa yenye usimbishaji mwingi, ikibeba maji kwenda tambarare pasipo mvua nyingi.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Jiografia hiyo ilikuwa chanzo cha kilimo cha umwagiliaji na kukua kwa madola ya kwanza.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Kutokana na madawa ya kilimo na maji machafu ya viwanda, mito na maziwa ya China hupambana na machafuko makali; mwaka 2007 ziwa Tai lilisafishwa kwa gharama kubwa mno kwa sababu maji hayakufaa tena kwa mahitaji ya binadamu (maji ya bomba).


title: Jamhuri ya Watu wa China

text:
Kuna kanda 18 za hali ya hewa zinazoonyesha tofauti kubwa kati yake. Upande wa magharibi, kaskazini na kaskazini-mashariki huwa na majira yenye joto kali na baridi kali. Upande wa kusini ina tabia ya tropiki au nusutropiki. Tibet huwa na hali ya hewa kulingana na kimo chake juu ya mita 4,000.
Ramani ya usimbishaji inaonyesha ya kwamba kilimo kinawezekana katika nusu ya kusini na kusini-mashariki ya nchi tu. Upande wa kaskazini na magharibi mvua ni chache mno. Mstari mwekundu unaonyesha mpaka na juu yake usimbishaji ni chini ya milimita 390 kwa mwaka.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Historia ya China hugawanyika katika vipindi vya nasaba za kifalme mbalimbali. Vipindi muhimu zaidi ni kama ifuatavyo:


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Utawala wa kifalme uliendelea hadi mapinduzi ya China ya 1911.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Baada ya kipindi cha vurugu, jamhuri ya China ilitawaliwa na chama cha Kuomintang chini ya rais Chiang Kai-shek.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Wakati wa vita kuu ya pili ya dunia sehemu kubwa ilitwaliwa na Japani. Wakati huo Chama cha Kikomunisti cha China kiliandaa jeshi kikapambana na serikali ya Kuomintang na Japani pia.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Baada ya mwisho wa vita kuu Wakomunisti waliendelea kupingana na serikali na mwaka 1949 Kuomintang ilishindwa. Wakomunisti chini ya Mao Zedong walianza kutawala China Bara kama Jamhuri ya Watu wa China na Kuomintang walikimbilia kisiwa cha Taiwan walipoendelea kutawala kama "Jamhuri ya China".


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Serikali ya China inatawala kwa mfumo wa udikteta chini ya uongozi wa Chama cha Kikomunisti ya China. Kuna vyama vidogo pia, lakini hivi havina umuhimu wowoteː vinasimamiwa na Wakomunisti, hivyo hali halisi ni mfumo wa chama kimoja.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Kikatiba chombo kikuu ni Bunge la umma la China linalomchagua rais, serikali, mahakama kuu, kamati kuu ya kijeshi na mwanasheria mkuu. Lakini hali halisi maazimio yote ya bunge ni utekelezaji tu wa maazimio ya uongozi wa chama cha Kikomunisti.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Uongozi huo ni kundi dogo la wakubwa wa chama na jeshi. Mwanasiasa muhimu ni Xi Jinping. Kwa sasa yeye anaunganisha vyeo vya Katibu Mkuu wa Chama cha Kikomunisti, Rais wa Jamhuri ya Watu wa China na mwenyekiti wa Kamati Kuu ya Kijeshi. Kwa jumla katika mapokeo ya Kikomunisti vyeo vya chama ni muhimu kuliko vyeo vya serikali ingawa katiba na sheria inasema tofauti.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Kuna pia "maeneo yenye utawala wa pekee" ambayo ni Hongkong na Macau. Katika miji hiyo miwili, iliyokuwa makoloni ya Uingereza na Ureno, kuna uhuru wa kisiasa na wa uandishi, uchaguzi huru na upinzani kwa kiasi fulani, lakini maeneo yana tu madaraka kadhaa ya kujitawala kwa mambo ya ndani.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: China ikiwa na wakazi milioni 1,376 ni nchi yenye watu wengi zaidi duniani. Historia yake yote iliona tena na tena vipindi vya njaa kutokana na idadi kubwa ya watu wake. Msongamano wa watu kwa wastani ni wakazi 145 kwa kilomita ya mraba. Lakini tofauti ziko kubwa kati ya miji mikubwa ambako milioni 115 wanakaa kwenye eneo la km² 50,000 na Tibet yenye watu 2 tu kwa kilomita ya mraba.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Zaidi ya asilimia 90 za wakazi wote wanakaa katika theluthi ya kusini-mashariki ya nchi yenye mvua ya kutosha. Ndani ya theluthi hiyo ni nusu ya Wachina wote wanaosongamana kwenye asilimia 10 za China yote, maana yake katika 10% hizi kuna msongamano wa watu 740 kwa km².


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Wakazi walio wengi ni Wahan au Wachina wenyewe. Wanatumia hasa lahaja mbalimbali za lugha ya Kichina. Pamoja na Wahan kuna makabila 55 yaliyotambuliwa na serikali. Kwa jumla lugha hai ni 292 ambazo zinahusika na makundi mbalimbali ya lugha (angalia orodha ya lugha za China).


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Serikali inafuata rasmi ukanamungu, lakini inaruhusu dini kwa kiasi fulani. Pamoja na hayo, dhuluma zinaendelea dhidi ya madhehebu mbalimbali. Takwimu hazieleweki, pia kwa sababu kabla ya Ukomunisti kupinga dini, hasa wakati wa Mapinduzi ya utamaduni, watu waliweza kuchanganya mafundisho na desturi za Ukonfusio, Utao na Ubuddha. Leo wanaoendelea kufanya hivyo wanakadiriwa kuwa asilimia 30-80 za wakazi. Wabuddha ni 6-16%, Wakristo (hasa Waprotestanti, halafu Wakatoliki na kidogo Waorthodoksi) ni 2-4%, Waislamu ni 1-2%.


title: William Shija

text: Dakta William Ferdinand Shija (28 Aprili, 1947 - 4 Oktoba, 2014) alikuwa mwanasiasa kutoka Tanzania.


title: William Shija

text: Aliwahi kuwa mbunge wa CCM wa jimbo la Sengerema toka mwaka 1990 hadi 2005.


title: William Shija

text: Alichaguliwa Katibu Mkuu katika kikao cha 52 cha Bunge la Jumuiya ya Madola linalowakutanisha wawakilishi 700 kutoka mabunge ya nchi zilizo wanachama wa Jumuiya ya Madola.


title: Tanga (mji)

text: Jiji la Tanga ni mji mkuu wa Mkoa wa Tanga uliyoko ufukoni mwa Bahari ya Hindi wenye Postikodi namba 21100.


title: Tanga (mji)

text:
Tanga ina bandari kubwa kabisa katika sehumu ya kaskazini mwa Tanzania.
Njia ya reli kwenda Mji wa Moshi inaanza hapa.


title: Tanga (mji)

text: Jina hili la mji wa Tanga linaaminiwa kutokana na lugha ya Kibondei yaani Shamba kwa sababu wenyeji ambao walikuwa ni Wabondei waliishi kisiwa cha Toten lakini shughuli zao za kilimo walizifanyia eneo ambalo kwa sasa linajulikana kama mji wa Tanga.


title: Tanga (mji)

text: Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012,Jiji la Tanga lilikuwa na wakazi 273,332. waloishi katika kata 24 za eneo lake.


title: Tanga (mji)

text: Tanga insaemekana imeanzishwa na wafanyabiashara Waajemi katika karne ya 14 BK. Mji wa Tanga haikupata umuhimu kama mji wa jirani ya Mombasa. Tarihi ya Pate inasema ya kwamba kabla ya kuja kwa Wareno Pate iliwahi kutawala Lindi kwa muda fulani.


title: Tanga (mji)

text: Katika karne ya 19 BK Tanga ilikuwa chini ya utawala wa Omani na Zanzibar. Misafara ya biashara imeanzishwa hapa kwenda bara. Tangu Zanzibar kuwa mji mkuu wa Sultani wa Omani sehemu ya misafara ilihamishwa kwenda Bagamoyo na Pangani yaani mabandari yaliyokuwa karibu zaidi na Unguja na umuhimu wa Tanga ulipungua.


title: Tanga (mji)

text: Baada ya kuanzishwa kwa ukoloni wa Kijerumani (DOA) mji ilikuwa makao makuu ya mkoa wa Tanga. Sasa bandari ya Tanga iliongezeka umuhimu kwa sababu -tofauti na mabandari mingi ya miji ya Waswahili- meli kubwa ziliweza kuingia ndani ya bandari na kukaa salama. Wajerumani walijenga vifaa vya bandari wa kisasa pamoja reli kutoka Tanga kwenda Moshi. Reli iliwezesha kilimo kwa ajili ya soko la dunia Tanga ikawa bandari kuu kwa jili ya katani na kahawa. Hivyo mji ulikua haraka.


title: Tanga (mji)

text: Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia Tanga iliona mapigano makali tar. 3 - 5 Novemba 1914. Jaribio la Uingereza kuvamia Tanga kwa kikosi cha maaskari 8000 Waingereza na Wahindi kutoka meli kwenye Bahari Hindi ilishindwa vibaya na Jeshi la Ulinzi wa Kijerumani chini ya uongozi wa Paul von Lettow-Vorbeck.


title: Tanga (mji)

text: Baada ya Uingereza kuchukua utawala wa Afrika ya Mashariki ya Kijerumani reli ya Tanga-Moshi iliunganishwa na Reli ya Kati ya kati hivyo ikawa na njia kwenda Daressalaam pia.


title: Tanga (mji)

text: Mwaka 1922 "Tanganyika Territory African Civil Services Association" (TAA) iliundwa Tanga ambayo ilikuwa shirika ya kwanza ya Kiafrika yenye shabaha za kisiasa.


title: Tanga (mji)

text: Kutokana na kupanuka kwa bandari ya Daressalaam umuhimu wa bandari ya Tanga umerudi tena nyuma.


title: Tanga (mji)

text:
Tanga, mji ambao sifa zake zilianza kusikika kuanzia enzi za utawala wa Wajerumani, jiji ambalo shule ya kwanza ya serikali ilijengwa hapa enzi hizo hizo za utawala wa Wajerumani, jiji ambalo liliendelea kukua sana kutokana na kilimo cha katani na hivyo kukusanya vijana toka kila kona ya nchi kuja kutafuta kazi katika mashamba makubwa ya katani wakati huo. Tanga mji ambao kutokana na uwingi wa vijana wakati huo, shughuli za burudani ya muziki nazo zilifikia kiwango cha juu kuliko sehemu nyingi Tanzania.
Ukizungumzia historia ya muziki wa dansi, huwezi kukwepa kuzungumzia Tanga, kwani historia inatueleza kuwa kabla ya kuanza vikundi vya muziki wa dansi kulianzishwa klabu za kucheza dansi. Klabu hizo zikitumia muziki wa santuri, wanachama wake walicheza na hata kushindana kucheza muziki kwa mitindo mbali mbali ya kigeni ikiwemo waltz, tango, chacha, rumba na kadhalika.


title: Tanga (mji)

text: Klabu za kwanza nchini zilianzia Tanga. Kulikuwa na klabu kama Young Noverty miaka michache baada ya Vita ya Kwanza ya Dunia, wakati huo nchi ya Tanganyika ikiwa bado changa kabisa. Mtindo huu wa vilabu vya dansi ulienea na baadaye kuingia Dar es Salaam na miji mingine iliyokuwa imeshaanza wakati huo. Vilabu hivi ndivyo baadae vikaanzisha vikundi vya kwanza vya muziki wa dansi. Hata majina ya vikundi hivyo vya kwanza yalihusiana na klabu za burudani za wakati huo. Kulikuwa na vikundi kama Coast Social Orchestra, Dar es Salaam Social Orchestra na kadhalika. Hivyo mji wa Tanga ulikuwa katika ndoto za vijana enzi hizo. Kwa vile vijana wengi walikusanyika katika jiji hili nchi, kulianzishwa pia klabu ambazo zilikuwa kwa ajili ya vijana waliokuwa wakitoka kabila moja. Klabu hizo zikiwa na nia ya wananchama wao kusaidiana katika shida na raha, na vilabu hivi pia vilikuwa ni sehemu muhimu katika kutoa burudani kwa vijana waliotoka sehemu moja.


title: Tanga (mji)

text: Kati ya klabu hizi kulikuweko na klabu iliyoitwa Young Nyamwezi, kama jina lake lilivyo ilikuwa ni klabu ya vijana kutoka Unyamwezini. Hatimaye mwaka 1955 klabu hii ilianzisha bendi yake iliyoitwa Young Nyamwezi Band, bendi hii ilikuja kukua na baada ya Uhuru ilibadili jina na kuitwa Jamhuri Jazz Band. Hakika kwa vijana waliokuwa wapenzi wa muziki miaka ya 60 na 70 ilikuwa lazima uifahamu Jamhuri Jazz Band, muziki wake, au kwa lugha ya enzi zile, ‘vibao’ vyake vilijulikana Afrika ya Mashariki nzima. Bendi hii ilikuwa ikibadili mitindo ya upigaji wake na kupiga katika mitindo ya ‘Toyota’ na hatimaye ‘Dondola’. Aliyekuja kumiliki bendi hii, ambayo wapenzi wake pia waliita JJB alikuwa Joseph Bagabuje, kulikuwa hata maelezo wakati fulani kuwa JJB ilikuwa kifupi cha Joseph Jazz Band na si Jamhuri Jazz band. Kama ilivyokuwa kawaida ya bendi za wakati ule Jamhuri Jazz Band ilisafiri sana na kufanya maonyesho katika kila kona ya nchi yetu, jambo hilo pamoja na kuwa bendi hii ilirekodi na kutoa santuri kupitia kampuni za kurekodi za Kenya na pia kurekodi nyimbo zake katika radio ya Taifa uliifanya bendi hii kuwa maarufu sana.


title: Tanga (mji)

text: Upigaji wa aina ya pekee wa gitaa la rhythm wa bendi hii, ambao uligunduliwa na Harrison Siwale, maarufu kwa jina la Sachmo, uliigwa na wapiga magitaa ya rhythm wengi nchini. Uimbaji wa kutumia waimbaji wawili tu, uliopendelewa na bendi za Tanga wakati huo ikiwemo bendi nyingine maarufu wakati huo, Atomic jazz Band, ulikuwa ni wa aina yake pia. Jamhuri Jazz Band pia ndio kilikuwa chanzo cha bendi maarufu ya Simba wa Nyika na bendi zilizozaliwa baada ya hapo. Nilibahatika kukutana mtu aliyekuweko siku ya kwanza ya safari ya kuja kuzaliwa kwa Simba wa Nyika, hakika ni hadithi yake ilikuwa ya kusisimua. Inasemekana kuwa siku hiyo Jamhuri Jazz Band ilikuwa imekodishwa kwa ajili ya kupiga kwenye harusi kule Muheza. Wanamuziki walikuwa wakilazimika kukusanyika katika jengo la klabu lililokuwa Barabara ya 15 ili kupata usafiri wa kwenda Muheza.


title: Tanga (mji)

text: Siku hiyo wanamuziki wengine walikusanyika lakini George na Wilson Peter, Luza Elian na wengine wachache hawakuonekana, baada ya upelelezi mfupi ikajulikana kuwa wamejificha au wameondoka mjini Tanga, hivyo ikalazimika kutafuta wanamuziki viraka wa haraka haraka kuweza kufanikisha onyesho la siku hiyo, msimuliaji alinambia kuwa japo yeye hakuwa mwanamuziki bali shabiki tu wa bendi aliweza kupanda jukwaani na kuimba katika harusi hiyo, hali haikuwa mbaya kwani alijitokeza mteja mwingine akitaka bendi ikapige kwenye harusi yake pia, lakini ombi lake lilikataliwa kwani wanamuziki walijua kuwa hawakuwa kwenye kiwango chao. Na baada ya hapo kikaanza kipindi kigumu kwa Jamhuri Jazz Band kujitahidi kurudisha hadhi na ubora wa bendi, na pia ikaanza safari iliyokuja kubadili historia ya muziki wa dansi Afrika mashariki kwa vijana hawa waliotoroka kuelekea Arusha ambako walianzisha Arusha Jazz Band na hatimae kuvuka mpaka na kuingia Kenya ambako walianzisha Simba wa Nyika ambayo mafanikio yake yanatingisha hisia za wapenzi wa muziki wa dansi mpaka leo.


title: Visiwa vya Virgin vya Uingereza

text:
Visiwa vya Virgin vya Uingereza (British Virgin Islands) ni visiwa katika Bahari ya Karibi karibu na Puerto Rico ambavyo ni eneo la ng'ambo la Uingereza. Wakazi ni raia wa Ufalme wa Muungano (Uingereza) lakini hawashirikiani katika uchaguzi wa bunge la London.
Katika sehemu hii ya nyororo ya Visiwa vya Bikira (Virgins) kuna visiwa 16 vyenye wakazi na zaidi ya 30 visivyo na watu. Eneo lake ni 153 km². Idadi ya wakazi hufikia takriban 22,000. Wengi wao (85-90%) ni wa asili ya Kiafrika; mababu walikuwa watumwa kutoka Afrika waliopelekwa visiwani kwa kazi kwenye mashamba ya miwa.


title: Visiwa vya Virgin vya Uingereza

text: Visiwa vikubwa ni Tortola, Virgin Gorda, Anegada na Jost Van Dyke. Mji wa pekee na makao makuu ya kiutawala ni Road Town kwenye kisiwa cha Tortola.


title: Visiwa vya Virgin vya Uingereza

text: Uchumi hutegemea zaidi utalii. Menginevyo kuna ushirikiano wa kiuchumi na sehemu ya Kimarekani ya visiwa vya Virgins na pesa inayotumika hata upande wa Kiingereza ni dolari ya Marekani.


title: Road Town

text: Road Town ni mji mwenye wakazi 2,500 kwenye kisiwa cha Tortola na mji mkuu wa Visiwa vya Virgin vya Uingereza katika Bahari ya Karibi.


title: Road Town

text: Mji upo kando la hori ya bahari ya Road Harbour kenye pwani la kusini ya kisiwa.


title: Road Town

text: Road Town ni kitovu kimojawapo katika Bahari ya Karibi kwa ajili ya watalii wanaokodi maboti ya mapumziko.


title: Charlotte Amalie

text: Charlotte Amalie ni mji mwenye wakazi 19,000 kwenye kisiwa cha Saint Thomas na mji mkuu wa Visiwa vya Virgin vya Marekani. Hii ni funguvisiwa ambayo ni sehemu ya Antili Ndogo katika Bahari ya Karibi karibu na Puerto Rico.


title: Charlotte Amalie

text: Mji ulipewa jina lake kutoka kwa Charlotte Amalie (1650-1714), aliyekuwa mke wa mfalme Christian V wa Denmark. Wakati ule visiwa vilikuwa koloni ya Denmark.


title: 1534

text: Makala hii inahusu mwaka 1534 BK (Baada ya Kristo).


title: 68

text: Makala hii inahusu mwaka 68 (Baada ya Kristo).


title: 1650

text: Makala hii inahusu mwaka 1650 BK (Baada ya Kristo).


title: 1714

text: Makala hii inahusu mwaka 1714 BK (Baada ya Kristo).


title: 1651

text: Makala hii inahusu mwaka 1651 BK (Baada ya Kristo).


title: 1652

text: Makala hii inahusu mwaka 1652 BK (Baada ya Kristo).


title: 1653

text: Makala hii inahusu mwaka 1653 BK (Baada ya Kristo).


title: 1654

text: Makala hii inahusu mwaka 1654 BK (Baada ya Kristo).


title: 1655

text: Makala hii inahusu mwaka 1655 BK (Baada ya Kristo).


title: 1656

text: Makala hii inahusu mwaka 1656 BK (Baada ya Kristo).


title: 1656

text: bila tarehe


title: 1657

text: Makala hii inahusu mwaka 1657 BK (Baada ya Kristo).


title: 1658

text: Makala hii inahusu mwaka 1658 BK (Baada ya Kristo).


title: 1659

text: Makala hii inahusu mwaka 1659 BK (Baada ya Kristo).


title: 1660

text: Makala hii inahusu mwaka 1660 BK (Baada ya Kristo).


title: 1661

text: Makala hii inahusu mwaka 1661 BK (Baada ya Kristo).


title: 1662

text: Makala hii inahusu mwaka 1662 BK (Baada ya Kristo).


title: 1663

text: Makala hii inahusu mwaka 1663 BK (Baada ya Kristo).


title: 1664

text: Makala hii inahusu mwaka 1664 BK (Baada ya Kristo).


title: 1665

text: Makala hii inahusu mwaka 1665 BK (Baada ya Kristo).


title: 1666

text: Makala hii inahusu mwaka 1666 BK (Baada ya Kristo).


title: 1668

text: Makala hii inahusu mwaka 1668 BK (Baada ya Kristo).


title: 1669

text: Makala hii inahusu mwaka 1669 BK (Baada ya Kristo).


title: 1670

text: Makala hii inahusu mwaka 1670 BK (Baada ya Kristo).


title: 1671

text: Makala hii inahusu mwaka 1671 BK (Baada ya Kristo).


title: 1672

text: Makala hii inahusu mwaka 1672 BK (Baada ya Kristo).


title: 1673

text: Makala hii inahusu mwaka 1673 BK (Baada ya Kristo).


title: 1674

text: Makala hii inahusu mwaka 1674 BK (Baada ya Kristo).


title: 1675

text: Makala hii inahusu mwaka 1675 BK (Baada ya Kristo).


title: 1676

text: Makala hii inahusu mwaka 1676 BK (Baada ya Kristo).


title: 1677

text: Makala hii inahusu mwaka 1677 BK (Baada ya Kristo).


title: 1678

text: Makala hii inahusu mwaka 1678 BK (Baada ya Kristo).


title: 1679

text: Makala hii inahusu mwaka 1679 BK (Baada ya Kristo).


title: 1680

text: Makala hii inahusu mwaka 1680 BK (Baada ya Kristo).bila tarehe


title: 1681

text: Makala hii inahusu mwaka 1681 BK (Baada ya Kristo).


title: 1682

text: Makala hii inahusu mwaka 1682 BK (Baada ya Kristo).


title: 1683

text: Makala hii inahusu mwaka 1683 BK (Baada ya Kristo).


title: 1684

text: Makala hii inahusu mwaka 1684 BK (Baada ya Kristo).


title: 1686

text: Makala hii inahusu mwaka 1686 BK (Baada ya Kristo).


title: 1687

text: Makala hii inahusu mwaka 1687 BK (Baada ya Kristo).


title: 1688

text: Makala hii inahusu mwaka 1688 BK (Baada ya Kristo).


title: 1689

text: Makala hii inahusu mwaka 1689 BK (Baada ya Kristo).


title: 1690

text: Makala hii inahusu mwaka 1690 BK (Baada ya Kristo).


title: 1691

text: Makala hii inahusu mwaka 1691 BK (Baada ya Kristo).


title: 1692

text: Makala hii inahusu mwaka 1692 BK (Baada ya Kristo).


title: 1693

text: Makala hii inahusu mwaka 1693 BK (Baada ya Kristo).


title: 1694

text: Makala hii inahusu mwaka 1694 BK (Baada ya Kristo).


title: 1696

text: Makala hii inahusu mwaka 1696 BK (Baada ya Kristo).


title: 1697

text: Makala hii inahusu mwaka 1697 BK (Baada ya Kristo).


title: 1698

text: Makala hii inahusu mwaka 1698 BK (Baada ya Kristo).


title: 1699

text: Makala hii inahusu mwaka 1699 BK (Baada ya Kristo).


title: 1700

text: Makala hii inahusu mwaka 1700 BK (Baada ya Kristo).


title: 1701

text: Makala hii inahusu mwaka 1701 BK (Baada ya Kristo).


title: 1701

text: bila tarehe


title: 1702

text: Makala hii inahusu mwaka 1702 BK (Baada ya Kristo).


title: 1703

text: Makala hii inahusu mwaka 1703 BK (Baada ya Kristo).


title: 1704

text: Makala hii inahusu mwaka 1704 BK (Baada ya Kristo).


title: 1705

text: Makala hii inahusu mwaka 1705 BK (Baada ya Kristo).


title: 1706

text: Makala hii inahusu mwaka 1706 BK (Baada ya Kristo).


title: 1707

text: Makala hii inahusu mwaka 1707 BK (Baada ya Kristo).


title: 1708

text: Makala hii inahusu mwaka 1708 BK (Baada ya Kristo).


title: 1709

text: Makala hii inahusu mwaka 1709 BK (Baada ya Kristo).


title: 1710

text: Makala hii inahusu mwaka 1710 BK (Baada ya Kristo).


title: 1711

text: Makala hii inahusu mwaka 1711 BK (Baada ya Kristo).


title: 1712

text: Makala hii inahusu mwaka 1712 BK (Baada ya Kristo).


title: 1713

text: Makala hii inahusu mwaka 1713 BK (Baada ya Kristo).


title: 1715

text: Makala hii inahusu mwaka 1715 BK (Baada ya Kristo).


title: 1717

text: Makala hii inahusu mwaka 1717 BK (Baada ya Kristo).


title: 1718

text: Makala hii inahusu mwaka 1718 BK (Baada ya Kristo).


title: 1719

text: Makala hii inahusu mwaka 1719 BK (Baada ya Kristo).


title: 1720

text: Makala hii inahusu mwaka 1720 BK (Baada ya Kristo).


title: Muhamad VI

text: Mohammed VI (kwa Kiarabu: الملك محمد السادس للمغرب "al-malik muhamad as-saadis lil-maghrib" yaani "mfalme Muhamad wa sita kwa Moroko") ni mfalme wa Moroko. Anaitwa pia "Muhamad Ben Al-Hassan".


title: Muhamad VI

text: Amepokea cheo cha mfalme tarehe 23 Julai 1999 masaa machache baada ya kifo cha baba yake, mfalme Hassan II. Yeye ni mfalme wa 18 katika familia ya Waalawi anayetawala nchi hii.


title: Muhamad VI

text: Alizaliwa mjini Rabat tarehe 21 Agosti 1963 kama mtoto wa pili na mwana wa kwanza wa mfalme Hassan II na mke wake wa pili Latifa Hammou. Alisoma sheria kwenye chuo kikuu cha Rabat akachukua digrii ya kwanza mwaka 1985. Akaongeza masomo huko Ufaransa na kupokea shahada la daktari tarehe 29 Oktoba 1993 kwenye chuo kikuu cha Nizza kwa utafiti kuhusu „Ushirikiano kati ya Umoja wa Ulaya na nchi za Maghreb".


title: Muhamad VI

text: Mohammed VI ameanza siasa ya mageuzi. Mara baada ya kupokea cheo alihutubia wananchi akaahidi kupambana na rushwa na umaskini, kujenga uchumi wa kisasa na kuimarisha haki za wananchi.


title: Muhamad VI

text: Anapingwa na Waislamu wenye mwelekeo wa kidesturi hasa kwa sababu ya sheria mpya ya familia iliyopanua haki za wakinamama tangu mwaka 2004.


title: Muhamad VI

text: Tarehe 21 Machi 2002 alimwoa mtaalamu wa kompyuta Salma Bennani aliyezaa mtoto wa kwanza Mulai Hassan ambaye ni mfalme mteule wa Moroko.


title: Pakistan

text: Pakistani ni nchi ya Asia ya Kusini. Imepakana na Ghuba ya Uarabuni upande wa kusini, Afuganistani na Uajemi upande wa magharibi, Uhindi upande wa mashariki na Uchina kaskazini-mashariki.


title: Pakistan

text: Mipaka yake na Uhindi na Uchina haitambuliki kimataifa. Pakistan na Uhindi zote mbili zinadai eneo la Kashmir zikitawala kila moja sehemu za eneo hili.


title: Pakistan

text: Jina la Pākistān lina maana ya "nchi ya watu safi" kwa Kiurdu.


title: Pakistan

text: Pakistani ina nafasi ya sita kati ya nchi duniani zenye watu wengi.


title: Pakistan

text: Ni nchi yenye Waislamu wengi duniani baada ya Indonesia.


title: Pakistan

text: Pakistani ilikuwa sehemu ya Uhindi wa Kiingereza hadi 1947.


title: Pakistan

text: Mwaka 1857 Wahindi walipinga utawala wa Kampuni ya Kiingereza kwa Uhindi wa Mashariki. Matokeo yake utawala ulishikwa na serikali yenyewe ya Uingereza kama koloni (1858).


title: Pakistan

text: Mwisho wa karne ya 19 harakati za Wahindi kutafuta uhuru zilianza upya. Mwaka 1885 chama cha INC (Indian National Congress) kiliundwa na Wahindu na Waislamu pamoja waliodai uhuru.


title: Pakistan

text: Mwaka 1906 viongozi Waislamu walitoka katika INC na kuunda "Shirikisho la Waislamu".


title: Pakistan

text: Mwaka 1917 Uingereza ulitamka ya kwamba ulitaka kuelekea polepole hali ya kujitawala kwa Wahindi. Viongozi wa wenyeji hawakuridhika na mkasi wa mabadiliko. Chini ya uongozi wa Mahatma Ghandi mwendo wa kupigania uhuru bila mabavu ulipata nguvu. Ghandi alipigania hasa umoja wa Wahindu na Waislamu lakini alipingwa na viongozi wenye itikadi kali wa pande zote mbili.


title: Pakistan

text: Baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia Waingereza walikubali kujiondoa katika Uhindi. Swali kubwa lilikuwa kama nchi itabaki kama nchi moja au kama maeneo ya Waislamu yatajitenga.


title: Pakistan

text: Tarehe 14/15 Agosti 1947 utawala wa Uingereza ulikwisha. Bara Hindi iligawanywa katika nchi mbili za Uhindi na Pakistan. Mgawanyo wa Uhindi ulikuja na vita na kumwaga kwa damu nyingi.


title: Pakistan

text: Tarehe 30 Januari 1948 Ghandi mwenyewe aliuawa na Hindu mkali aliyemchukia kwa sababu alitaka usawa wa Waislamu na Wahindu.


title: Pakistan

text: Wakati ule ilikuwa nchi moja pamoja na Bangla Desh ya leo, lakini mwaka 1971 hizo pande mbili zilitengana baada ya vita kati yao.


title: Pakistan

text: Kuna majimbo manne ya Punjab, Sindh, Jimbo la mpaka wa kaskazini-magharibi na Baluchistan.


title: Pakistan

text: Lugha rasmi nchini Pakistan ni Kiurdu na Kiingereza. Lugha nyingine ni zaidi ya 60, lakini ni ndogo, zenye wasemaji wachache; karibu zote ni lugha za Kihindi-Kiulaya (angalia orodha ya lugha za Pakistan). Robo tatu za wakazi wanaelewa Kiurdu.


title: Pakistan

text: 96.4% za wakazi ni Waislamu, hasa Wasuni. Ndiyo dini rasmi. Wahindu ni 1.6% na Wakristo vilevile.


title: Pak sarzamin shad bad

text: Pak sarzamin shad bad (Kiajemi „Ibarikiwe ardhi iliyo safi“) ni wimbo wa taifa wa Pakistan.


title: Pak sarzamin shad bad

text: Musiki ilitungwa na Ahmed G. Chagla (1902-1953), maneno na Abul Asar Hafeez Jullundhri. "Pak sarzamin shad bad" ilikuwa wimbo wa taifa mwaka 1954.


title: Pak sarzamin shad bad

text: "(Wikipedia ya Kiingereza Tarana inataja wimbo la "Quaumi Tarana" kama wimbo rasmi na kuongeza "Pak sarzamin shad bad" kama "wimbo mpya" lakini bila kueleza badiliko lilitokea lini)"


title: Jamhuri

text: Jamhuri inataja aina za serikali zisizo na mfalme, malkia, sultani au mtemi wowote.


title: Jamhuri

text: Mara nyingi wananchi humchagua kiongozi wao akiitwa mara nyingi rais. Kuna pia vyeo vingine.


title: Jamhuri

text: Katika nadharia jamhuri inatakiwa kufuata muundo wa demokrasia. Lakini kuna pia jamhuri pasipo na serikali inayochaguliwa zikifuata kwa mfano muundo wa udikteta au utawala wa kijeshi.


title: Jamhuri

text: Kinyume chake kuna pia muundo wa ufalme pamoja na demokrasia, kwa mfano Uingereza au Uswidi.


title: Kashmir

text: Kashmir (Kihindi: कश्मीर, Kiurdu: کشمیر) ni eneo katika kazkazini ya Bara Hindi kwenye milima ya Himalaya. Eneo hili limegawiwa kati ya Pakistan na Uhindi tangu 1947. Sehemu ndogo katika milima ya juu ya Kazkazini imevamiwa na Uchina tangu 1962.


title: Kashmir

text: Fitina ya Kashmir imesababisha tayari vita tatu za 1947, 1965 na 1999 kati ya India na Pakistan. Imekuwa pia chanzo cha ugaidi ndani ya Uhindi.


title: Kashmir

text: Kijiografia kiini cha "Kashmir" ni Bonde la Kashmir ambalo ni bonde kubwa la mto Jheam lenye rutba kati ya Himalaya ya Juu na milima ya Pir Panjal. Katika karne ya 19 bonde liliunganishwa na maeno jirani ya Jammu na Ladakh jumla 222,236 km² penye milima na chanzo cha mto Indus (Hindi). Eneo hili liligawiwa 1947. Hadi 1947 sehemu zote za Kashmir zilikuwa eneo la dola la maharaja wa "Jammu na Kashmir". Alitawala chini ya ulinzi wa Uingereza.


title: Kashmir

text: Mwaka 1947 Uhindi wa Kiingereza iligawanywa kuwa madola mawili mapya ya Pakistan na Uhindi. Sheria ya Uingereza ilisema ya kwamba maeneo penye Waislamu wengi wangekuwa upande wa Pakistan na maeneo penye Wahindu wengi upande wa Uhindi. Madola ya kitemi chini ya ulinzi wa Uingereza yalitakiwa kujiunga na upande mmoja.


title: Kashmir

text: Maharaja Hari Singh wa Jammu na Kashmir alijaribu kutetea uhuru wa utemi wake bila kujiunga na upande wowote. Lakini Pakistan ilichochea upinzani ikadai ya kwamba eneo hili lenye Waislamu kiasi cha 70% ya wakazi ilipaswa kuwa sehemu ya Pakistan. Aliposhambuliwa na wanamigambo Waislamu waliosaidiwa na kungozwa na jeshi la Pakistan maharaja alitangaza kujiunga na shirikisho la Uhindi akaomba msaada wa kijeshi. Vita ilipiganiwa kati ya Oktoba 1947 hadi mwisho wa mwaka 1948. Tokeo lake lilikuwa mgawanyiko wa Kashmir kwenye mstari wa mapigano.


title: Bara Hindi

text: Bara Hindi ni eneo kubwa la Asia kusini kwa milima ya Himalaya lenye kilomita za mraba milioni 4.5.


title: Bara Hindi

text: Inaingia ndani ya bahari Hindi kama rasi kubwa sana lenye umbo la pembetatu.


title: Bara Hindi

text: Nchi zifuatazo ni sehemu za Bara Hindi:


title: Bara Hindi

text: Pia kuna nchi zifuatazo katika visiwa vya jirani:


title: Bara Hindi

text:
Kijiografia kuna sehemu tatu:
Kijiolojia Bara Hindi si sehemu ya Asia. Inakaa juu ya Bamba la Uhindi ambalo ni bamba la gandunia lililokuwa kama kisiwa kikubwa ndani ya Bahari Hindi hadi kujisukuma dhidi ya Bamba la Asia takriban miaka milioni 10 iliyopita. Mshtuko wa mgongano huu ulisababisha kukunja kwa ganda la dunia na kutokea kwa nyororo za milima ya Himalaya ambayo inazidi kurefuka kidogokidogo kila mwaka.


title: Bamba la Uhindi

text: Bamba la Uhindi ni bamba la gandunia ndogo katika ganda la dunia. Bara Hindi yenye nchi za Uhindi, Pakistan, Bangla Desh, Nepal pamoja na nchi visiwa Sri Lanka na Maledivi iko juu ya bamba hili.


title: Bamba la Uhindi

text: Bamba la Uhindi limepakana na bamba la Ulaya-Asia, Bamba la Australia, Bamba la Afrika na bamba la Uarabuni.


title: Bamba la Uhindi

text: Lilijisukuma chini ya bamba la Ulaya-Asia takriban miaka milioni 10 iliyopita na kusababisha kujikunja kwa ganda la dunia na kutokea kwa milima ya Himalaya na Karakoram.


title: Bamba la Uhindi

text: Bamba la Uhindi limepimwa kuwa na mwendo wa kuelekea kaskazini wa sentimita 5 kila mwaka. Linaendelea kusukuma dhidi ya bamba la Ulaya-Asia na kuikunja zaidi.


title: Bamba la Uhindi

text: Mwendo huu na msuguano kati ya mababmba husababisha mishtuko inayojitokeza kama tetemeko la ardhi. Kati ya mitetemeko mikubwa ilikuwa:


title: Bamba la Uhindi

text: Tar. 26 Desemba 2004 lilitokea tetemeko kubwa la ardhi chini ya Bahari Hindi kwenye mstari ambako bamba la Uhindi linajisukuma chini ya bamba ndogo la Burma. Siku ile 1,200 km za pembizo la bamba la Uhindi zilisogea mbele katika muda wa dakika chache kwa urefu wa takriban 15 m chini ya bamba la Burma. Bamba la juu lilisukumwa na kupaa juu takriban mita 30. Mshtuko huu ulianzisha wimbi kubwa chini ya bahari lililotokea juu kwa umbo la tsunami lililoua takriban watu 275,000.


title: Bamba la Uhindi

text: Tar. 8 Oktoba 2005 mwendo wa bamba la Uhindi chini ya Himalaya ulisababisha tetemeko la ardhi lililoua takriban watu 60,000 na kuharibu nyumba za watu milioni 2.5. Kitovu cha mshtuko kilikuwako karibu na Muzaffarabad katika eneo la Azad Kashmir upande wa Kipakistani ya Kashmir.


title: Bamba la Afrika

text: Bamba la Afrika ni kati ya mabamba makubwa ya gandunia ya dunia yetu. Lipo chini ya bara la Afrika na chini ya sehemu za bahari zinazopakana nalo yaani tako la bara.


title: Bamba la Afrika

text: Bamba hili limepakana na bamba la Ulaya-Asia, bamba la Uarabuni, bamba la Uhindi, bamba la Australia, bamba la Antaktika na bamba la Amerika ya Kaskazini. Inawezekana ya kwamba limepakana na mabamba madogo mengine yasiyoeleweka bado.


title: Bamba la Afrika

text: Bamba la Afrika lina mwendo wa kuelekea kaskazini unaopimwa kuwa 2.15 cm kila mwaka. Kwa mkasi huu bara la Afrika litagusana na Hispania ya Kusini baada ya miaka 650,000 na kufunga mlango wa bahari ya Gibraltar hivyo kufunga Mediteranea na kuifanya kuwa ziwa.


title: Bamba la Afrika

text: Bamba la Afrika yenyewe liko katika mwendo wa kupasuliwa kwenye mstari wa ufa la Afrika ya Mashariki kutoka Eritrea kupitia Ethiopia, Kenya, Tanzania, Malawi na mwishowe katika Msumbiji. Sehemu mbili za bamba la Afrika huitwa na wataalamu bamba la Afrika ya Kinubia na la Afrika ya kisomalia.


title: Tajikistan

text: Tajikistan ni nchi ndogo ya Asia ya Kati ambayo haina pwani kwenye bahari yoyote.


title: Tajikistan

text: Imepakana na Uchina, Afghanistan, Uzbekistan na Kyrgyzstan.


title: Tajikistan

text: Eneo lake ni km² 143,100.


title: Tajikistan

text:
Idadi ya wakazi ni milioni 8.6.
Sehemu kubwa ya nchi ni milima ya Pamir yenye kimo kati ya mita 3600 na 4400.


title: Tajikistan

text: Kihistoria maeneo ya Tajikistan yalitawaliwa na madola mbalimbali, hasa na Uajemi.


title: Tajikistan

text: Uislamu ulifika huko mnamo mwaka 800 BK.


title: Tajikistan

text: Mwaka 1868 Tajikistan ilivamiwa na Urusi na kuwa sehemu ya Dola la Urusi, halafu sehemu ya Umoja wa Kisovyet baada ya mapinduzi ya 1917. Iliitwa Jamhuri ya Kisovyet ya Kisoshalisti ya Tajikistan.


title: Tajikistan

text: Baada ya kuporomoka kwa Umoja wa Kisoviet, Tajikistan ilipata uhuru wake mwaka 1991.


title: Tajikistan

text: Kati ya mwaka 1992 hadi 1997 kulikuwa na vita ya wenyewe kwa wenyewe ambayo ilisababisha Warusi wengi kuondoka na ilikwisha kwa kuunda serikali ya umoja wa kitaifa.


title: Tajikistan

text: Baada ya mashambulio ya kigaidi ya tarehe 11 Septemba 2001 jeshi la Marekani lilipata nafasi ya kutumia vituo vya kijeshi kwa ajili ya vita katika Afghanistan.


title: Tajikistan

text: Wakazi wengi ni Watajiki na kuongea Kitajiki (84.3%), lugha ambayo inahusiana na Kiajemi. Ndiyo lugha rasmi na ya kawaida. Kabila linalofuata kwa ukubwa ni Wauzbeki (13.8%). Angalia pia orodha ya lugha za Tajikistan.


title: Tajikistan

text: Wananchi wengi ni Waislamu (98%), hasa Wasuni, na ndiyo dini rasmi tangu mwaka 2009. Washia ni 3%.


title: Dushanbe

text: Dushanbe (Kitajiki: Душанбе, دوشنبه) ni mji mkuu wa Tajikistan ikiwa na wakazi 562,000.


title: Dushanbe

text: Jina limetokana na neno la Kiajemi kwa "Jumatatu" (du ""mbili"" + shanbe ""siku" yaani "siku ya pili"") kwa sababu mji ulianzishwa kama mahali pa soko kwenye siku ya Jumatatu.


title: Bendera ya Tajikistan

text:
Bendera ya Tajikistan imepatikana tangu mwaka 1992 yaani mwaka mmoja baada ya uhuru wa Tajikistan.
Ina milia mitatu ya nyekundu, nyeupe na kijani. Mlia mweupe ni pana kuliko milia mingine. Katikati kuna alama ya rangi dhahabu ya taji lenye nyota saba.


title: Bendera ya Tajikistan

text: Rangi za bendera ni sawa na rangi za bendera ya Uajemi. Utamaduni na lugha za nchi hizi mbili ni karibu sana.


title: Bamba la Uarabuni

text: Bamba la Uarabuni ni kati ya mabamba madogo ya gandunia ya dunia yetu. Lipo chini ya rasi la Uarabuni hadi Uturuki na tako la bara.


title: Bamba la Uarabuni

text: Bamba limepakana na


title: Bamba la Uarabuni

text: Bamba la Uarabuni lilikuwa sehemu ya bamba la Afrika hadi kuachana nalo takriban miaka milioni 30 iliyopita. Lina mwendo wa polpole kuelekea Uturuki - Ulaya.


title: 1722

text: Makala hii inahusu mwaka 1722 BK (Baada ya Kristo).


title: 1723

text: Makala hii inahusu mwaka 1723 BK (Baada ya Kristo).


title: 1724

text: Makala hii inahusu mwaka 1724 BK (Baada ya Kristo).


title: 1725

text: Makala hii inahusu mwaka 1725 BK (Baada ya Kristo).


title: 1726

text: Makala hii inahusu mwaka 1726 BK (Baada ya Kristo).


title: 1727

text: Makala hii inahusu mwaka 1727 BK (Baada ya Kristo).


title: 1728

text: Makala hii inahusu mwaka 1728 BK (Baada ya Kristo).


title: 1729

text: Makala hii inahusu mwaka 1729 BK (Baada ya Kristo).


title: 1730

text: Makala hii inahusu mwaka 1730 BK (Baada ya Kristo).


title: 1731

text: Makala hii inahusu mwaka 1731 BK (Baada ya Kristo).


title: 1732

text: Makala hii inahusu mwaka 1732 BK (Baada ya Kristo).


title: 1733

text: Makala hii inahusu mwaka 1733 BK (Baada ya Kristo).


title: 1734

text: Makala hii inahusu mwaka 1734 BK (Baada ya Kristo).


title: 1735

text: Makala hii inahusu mwaka 1735 BK (Baada ya Kristo).


title: 1736

text: Makala hii inahusu mwaka 1736 BK (Baada ya Kristo).


title: 1737

text: Makala hii inahusu mwaka 1737 BK (Baada ya Kristo).


title: 1738

text: Makala hii inahusu mwaka 1738 BK (Baada ya Kristo).


title: 1739

text: Makala hii inahusu mwaka 1739 BK (Baada ya Kristo).bila tarehe


title: 1740

text: Makala hii inahusu mwaka 1740 BK (Baada ya Kristo).


title: 1741

text: Makala hii inahusu mwaka 1741 BK (Baada ya Kristo).


title: 1742

text: Makala hii inahusu mwaka 1742 BK (Baada ya Kristo).


title: 1743

text: Makala hii inahusu mwaka 1743 BK (Baada ya Kristo).


title: 1744

text: Makala hii inahusu mwaka 1744 BK (Baada ya Kristo).


title: 1745

text: Makala hii inahusu mwaka 1745 BK (Baada ya Kristo).


title: 1746

text: Makala hii inahusu mwaka 1746 BK (Baada ya Kristo).


title: 1747

text: Makala hii inahusu mwaka 1747 BK (Baada ya Kristo).


title: 1748

text: Makala hii inahusu mwaka 1748 BK (Baada ya Kristo).


title: 1749

text: Makala hii inahusu mwaka 1749 BK (Baada ya Kristo).


title: 354

text: Makala hii inahusu mwaka 354 (Baada ya Kristo).


title: 430

text: Makala hii inahusu mwaka 430 BK (Baada ya Kristo).


title: 430

text: bila tarehe


title: 1483

text: Makala hii inahusu mwaka 1483 BK (Baada ya Kristo).


title: 1546

text: Makala hii inahusu mwaka 1546 BK (Baada ya Kristo).


title: Tai

text: Tai ni ndege mbua wakubwa wa familia Accipitridae. Wana makucha marefu ili kukamata uwimbo na domo kubwa lenye ncha kwa kulabu ili kupapura nyama. Uwezo wao wa kuona kwa macho ni mzuri kabisa na hutambua windo kwa mbali sana. Tai hujenga tago lao juu ya miti mirefu au magenge marefu. Pengine hutumika kwa uwindaji wa vipanga.


title: Chansela (elimu)

text: Chansela (kutoka neno la Kiingereza: "Chancellor") ni kiongozi wa chuo kikuu.


title: Chansela (elimu)

text: Matumizi ya cheo hiki katika Kiswahili na lugha nyingine yanatokana na mapokeo ya Uingereza yaliyoenea kupitia makoloni yake na kuendelea katika idadi ya nchi huru. Vinginevyo mkuu wa chuo kikuu mara nyingi huitwa "rais wa chuo".


title: Chansela (elimu)

text: Vyuo vingi katika Jumuiya ya Madola huwa na chansela ambaye si mtendaji mkuu. Katika hali hiyo, mtendaji mkuu huwa ni makamu wake.


title: 333 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 333 KK (Kabla ya Kristo).


title: 332 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 332 KK (Kabla ya Kristo).


title: 753 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 729 KK (kabla ya Kristo).


title: Michezo ya Olimpiki

text: Michezo ya Olimpiki ni mashindano makubwa ya michezo mbalimbali duniani inayofanyika kila baada ya miaka minne.


title: Michezo ya Olimpiki

text:
Michezo ya Olimpiki imekuwa na historia ndefu katika vipindi viwili:
Michezo hii ya kisasa imeendelea kila baada ya miaka minne isipokuwa 1916, 1940 na 1944 kwa sababu ya Vita Kuu ya Kwanza na ya Pili ya Dunia.


title: Michezo ya Olimpiki

text: Michezo ya kisasa hufanyika katika mji tofauti kila safari. Michezo ya 2004 ilifanyika Athens, ya 2008 huko Beijing na ya 2012 London.


title: Michezo ya Olimpiki

text: Kuna tofauti kati ya michezo ya kiangazi na michezo ya majira ya baridi.


title: Michezo ya Olimpiki

text: Washindi watatu wa kwanza wa kila mashindano hupewa medali ya dhahabu, fedha au shaba.


title: Michezo ya Olimpiki

text: Pete tano za Olimpiki ni alama na nembo ya michezo tangu mwaka 1913. Pete tano zenye rangi tofauti humaanisha mabara matano. Zote zinashikamana kumaanisha ushirikiano wa kimataifa.


title: Ankara

text: Ankara ni mji mkuu wa Uturuki. Iko katika kitovu cha Anatolia kwenye kimo cha 938 m juu ya UB. Huu ndiyo mji mkuu wa Mkoa wa Ankara.


title: Ankara

text: Ankara ni mji mkubwa wa pili nchini baada ya Istanbul. Kuna wakazi 4,319,167 (2005).


title: Ankara

text: Ankara ilianzishwa katika milenia ya pili KK na tangu karne ya tatu KK ilijulikana kwa jina la Ancyra. Wakatai wa Dola la Roma ilikuwa mji mkuu wa jimbo la Galatia. Mji uliendelea katika Dola la Bizanti (Roma ya Masahriki).


title: Ankara

text: Tangu mwaka 1071 makabila ya Waturuki walianza kuvamia Anatolia na Sultani Alparslan alitwaa mji mwaka 1073 ukawa sehemu ya falme mbalimbali ya kituruki hadi kuja kwa Dola la Uturuki wa Waosmani.


title: Ankara

text: Baada ya kushindwa kwa Uturuki katika Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia nchi washindi hasa Uingereza, Ufaransa, Italia na Ugiriki zilianza kugawa mabaki ya Dola la Uturuki. Kiongozi wa upinzani wa kitaifa wa Kituruki jenerali Kemal Atatürk alichagua Ankara kama makao makuu ya upinzani mwaka 1919.


title: Ankara

text: Baada ya vita ya uhuru wa Uturuki mwaka 1923 nchi ilitangazwa kuwa jamhuri na Ankara mji wake mkuu badala ya Istanbul iliyowahi kuwa mji wa masultani.


title: Kemal Atatürk

text: Mustafa Kemal Atatürk (Thesalonike, leo nchini Ugiriki, 1881; Istanbul, Uturuki, 10 Novemba 1938) alikuwa mwanzilishi na rais wa kwanza wa Jamhuri ya Uturuki. Jina lake lilikuwa Mustafa Kemal. Baadaye alipewa cheo cha "Atatürk", kinachomaanisha "Baba wa Waturuki".


title: Kemal Atatürk

text: Alizaliwa mjini Thesalonike katika Ugiriki ya Kaskazini iliyokuwa sehemu ya Milki ya Osmani hadi 1913.


title: Kemal Atatürk

text: Alipata kuwa mwanajeshi. Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia aliongoza utetezi wa Waturuki dhidi ya mashambulio ya Uingereza na Ufaransa kwenye mlango wa bahari ya Dardanili na kujipatia sifa nyingi. Baada ya kuporomoka kwa Milki ya Osmani wakati wa mwisho wa vita Atatürk aliongoza upinzani wa kitaifa dhidi ya majaribio ya Ugiriki kujipatia sehemu kubwa ya Anatolia ya magharibi.


title: Kemal Atatürk

text: Atatürk alimpindua Sultani, alitangaza Uturuki kuwa jamhuri na kuhamisha mji mkuu kwenda Ankara kutoka Istanbul. Baadaye alifuta cheo cha Khalifa kilichokuwa kiliunganishwa na cheo cha Sultani tangu mwaka 1517.


title: Kemal Atatürk

text: Atatürk aliamini ya kwamba sababu za kushindwa kwa Uturuki vitani zilikuwa desturi na imani za kale. Hivyo aliamua kubadilisha tabia za taifa lake.


title: Kemal Atatürk

text: Alifuta sharia ya Kiislamu na mahakama ya kadhi. Badala yake alianzisha sheria mpya zilizofuata mifano ya Uswisi na Italia. Sheria ilitangaza usawa wa jinsia na kuwapa wanawake haki ya kupiga kura. Nguo za Kiislamu na kilemba zilipigwa marufuku.


title: Kemal Atatürk

text: Shule zilianzishwa kwa watoto wote. Mwaka 1928 ilifutwa alfabeti ya Kiarabu iliyotumiwa kuandika Kituruki na vitabu vipya vilionyesha maandishi ya lugha ya taifa kwa alfabeti ya Kilatini. Idadi ya watu waliojifunza kusoma ilipanda kutoka 20% kufikia 90%.


title: Kemal Atatürk

text: Tarehe 10 Novemba 1938 alikufa mjini Istanbul.


title: 587 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 587 KK (kabla ya Kristo).


title: Nebukadreza II

text: Nebukadreza II alikuwa mfalme wa Babeli katika karne ya 6 KK.


title: Nebukadreza II

text: Alitawala sehemu kubwa ya Mashariki ya kati kuanzia mwaka 604 KK mpaka 562 KK.


title: Nebukadreza II

text: Ni maarufu hasa kwa sababu aliwahi kuuvunja mji wa Yerusalemu mwaka 587 KK na kuwapeleka sehemu kubwa ya Wayahudi katika uhamisho wa Babeli.


title: Nebukadreza II

text: Ndiye aliyejenga bustani za kupendeza katika enzi hizo zinazojulikana kama bustani za kuning'inia za Babeli, ambazo ni moja ya maajabu saba ya dunia.


title: Babeli

text: Babeli ulikuwa mji wa kale katika Mesopotamia, muhimu kwa karne nyingi kama mji mkuu wa milki zilizotawala maeneo makubwa ya Mashariki ya Kati.


title: Babeli

text: Inatajwa mara nyingi katika Biblia, hasa kwa jina la Babuloni.


title: Babeli

text: Maghofu yake hupatikana karibu na mji wa kisasa wa Al Hillah (Irak) kando ya mto Frati km 90 kusini kwa Baghdad.


title: Babeli

text: Orodha ya wafalme wake ilianza mnamo mwaka 2300 KK. Mfalme mashuhuri wa kwanza alikuwa Hammurabi.


title: Babeli

text: Babeli ulikuwa mji mkuu wa milki mbili kubwa kabla na baada ya kipindi cha enzi ya Ashuru.