title: سازوکار اوتیسم

text: گروه دوم بر پردازش غیر اجتماعی یا عمومی متمرکز است: عملکردهای اجرایی مانند حافظه فعال ، برنامه ریزی ، مهار. کنووریت در بررسی خود اظهار داشت که "ادعای اختلال عملکرد اجرایی به عنوان یک عامل علیتی در اوتیسم بحث برانگیز است" ، با این حال ، "واضح است که اختلال عملکرد اجرایی در نقایص اجتماعی و شناختی مشاهده شده در افراد مبتلا به اوتیسم نقش دارد". آزمایش های اصلی فرآیندهای اجرایی مانند وظایف حرکتی چشم ، از اواخر کودکی تا نوجوانی نشان دهنده بهبود است ، اما عملکرد هرگز به سطح معمول بزرگسالان نمی رسد. نقطه قوت این تئوری پیش بینی رفتار کلیشه ای و منافع محدود است. دو نقطه ضعف این است که اندازه گیری عملکرد اجرایی سخت است و نقص عملکرد اجرایی در کودکان خردسال مبتلا به اوتیسم مشاهده نشده است.


title: سازوکار اوتیسم

text: نظریه انسجام مرکزی ضعیف فرض می کند که توانایی محدود برای دیدن تصویر بزرگ زمینه اصلی اختلال در اوتیسم است. یکی از نقاط قوت این نظریه پیش بینی استعدادها و اوج های خاص عملکرد در افراد اوتیسم است. یک نظریه مرتبط - عملکرد ادراکی تقویت شده - بیشتر بر روی برتری عملیات محلی و ادراکی در افراد اوتیسم متمرکز است. با این حال ، یکنواخنی ، ادعا می کند که اوتیسم از یک سبک شناختی متفاوت ناشی می شود ، تمایل دارد که توجه (یا پردازش منابع) را به شدت متمرکز کند ، تا محرک های دیگر را از مطالعه حذف کند. این نظریه ها به خوبی از تئوری عدم اتصال به اوتیسم تهیه شده اند.


title: سازوکار اوتیسم

text: هیچ یک از این دو دسته به خودی خود راضی کننده نیستند. نظریه های شناخت اجتماعی رفتارهای سفت و سخت و تکراری اوتیسم را ضعیف عنوان می کنند ، در حالی که اکثر نظریه های غیر اجتماعی در توضیح مشکلات اجتماعی و مشکلات ارتباطی مشکل دارند. یک نظریه ترکیبی مبتنی بر تعاریف متعدد ممکن است مفیدتر باشد.


title: اثر سامبا

text: اثر سامبا () کاهش ۳۵ درصدی ارزش ریال برزیل بود که در سال ۱۹۹۹ اتفاق افتاد. این اثر ناشی از بحران مالی آسیا در سال ۱۹۹۷ بود که باعث شد برزیل نرخ بهره را افزایش دهد و در تلاش برای کاهش هزینه‌ها و افزایش مالیات باشد تا ارزش واحد پول خود را حفظ کند. این اقدامات نتوانستند اثر مورد نظر را ایجاد کنند و دولت برزیل ارز خود را در برابر دلار آمریکا به حالت شناور درآورد، که منجر به کاهش چشمگیر ارزش آن شد. این کاهش ارزش همچنین ترس از گسترش بحران اقتصادی در حال پیشرفت در آسیا به آمریکای جنوبی را افزایش داد، زیرا بسیاری از کشورهای آمریکای جنوبی به شدت به صادرات صنعتی از برزیل وابسته بودند. این نگرانی‌ها منجر به اتخاذ برنامه ریاضتی توسط دولت برزیل به منظور دریافت بسته کمک ۴۱٫۵ میلیارد دلاری از صندوق بین‌المللی پول و سایر وام دهندگان جهان شد. در پایان سال ۱۹۹۹ این اثر رو به افول گذاشت و اقتصاد برزیل بهبود یافت. با این حال، بیکاری فقط کمی کمتر از قبل از آغاز این اثر بود و همچنان بیش از دو برابر اواخر دهه ۱۹۸۰ و اوایل دهه ۱۹۹۰ بود.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا به مجموعه عمده دلایلی اشاره دارد که بر اثر آن تهاجم نیروهای محور به رهبری آلمان به شوروی در جریان عملیات بارباروسا با شکست مواجه شد.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: مهم‌ترین دلیل این مسئله در مشکلات تدارکاتی مهاجمان نهفته بود که در اثر عدم بسیج اقتصادی، محدودیت‌های صنعتی، کمبود مواد خام و در راس آن نفت، گستردگی اراضی عملیاتی و نامناسب بودن زیرساخت‌های این اراضی گریبان آن‌ها را گرفت. از طرفی موفق نبودن آلمانی‌ها در برآورد دقیق و صحیح توان سیاسی، اجتماعی و نظامی طرف مقابل، عدم انسجام اهداف عملیاتی و پیشبینی‌های اشتباه از عملکرد خود و دشمن نیز از دیگر دلایل این موضوع بودند.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: بزرگ‌ترین ضعف نیروهای مسلح آلمان در جریان عملیات بارباروسا را می‌توان موضوع تدارکات آن‌ها دانست. بنیادی‌ترین آسیب‌پذیری تدارکاتی آلمان از عدم بسیج اقتصادی این کشور برای جنگ ناشی می‌شد؛ چرا که آدولف هیتلر، پیشوای رایش سوم و سایر رهبران آلمان جنگ با شوروی را یک درگیری کوتاه مدت فرض می‌کردند و آمادگی لازم برای طولانی شدن آن را نداشتند. با وجود هشدار دیگران، کم‌اعتنایی هیلتر به مسئله اقتصاد موفقیت راهبرد نظامی آلمان را تحت شعاع قرار داد؛ چرا که او مسئله اقتصاد را «تنها در درجه دوم یا سوم اهمیت» قلمداد می‌کرد و «فاکتورهای سیاسی و نظامی» را دارای نقش اصلی تصور می‌نمود. پیشوا بنابر دلایلی خواهان حفظ اقتصاد غیرنظامی کالاهای مصرفی، در کنار تولیدات جنگی بود. در همین حال با وجود توصیه‌هایی جهت متوقف کردن آن‌ها تا پس از پایان جنگ، اجرا و ادامه پروژه‌های پر خرج غیرنظامی از جمله شبکه اتوبان‌های آلمان، سیر گام‌های این کشور به سمت اقتصاد جنگ تمام عیار را با اختلال مواجه می‌ساخت. در طرف دیگر آلمان پس از انعقاد پیمان مولوتوف-ریبنتروپ اساساً به جریان مستمر واردات مواد اولیه از شوروی وابسته شده بود و آغاز جنگ با این کشور و قطع این واردات اقتصاد نظامی و غیرنظامی آلمان را به شدت تضعیف کرد.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: میزان اندک زاد و ولد در سال‌های جنگ جهانی اول برای آلمان به این معنی بود که پس از تامین نیاز نیروهای مسلح، تعداد اندکی از مردان جوان به عنوان نیروی کار باقی مانده بودند. اقتصاد صنعتی آلمان پیش از آغاز جنگ با شوروی، به قریب به سه میلیون کارگر خارجی وابسته بود و همین کمبود کارگر با هر فراخوان جدید برای سربازگیری شدت بیشتری میافت. از این رو به منظور رهاسازی کارگران برای حضور در فعالیت‌های صنعتی، ساز و کاری از تعریف شد که در آن سربازان با تجربه به "تعطیلات تسلیحاتی" فرستاده می‌شدند تا به تولید ادوات جنگی بپردازند و به‌جای آن‌ها سربازان جدیدی برای نیروی زمینی آموزش می‌دیدند. در موعد بازگشت این سرباز-کارگران تولید مجددا متحمل آسیب می‌شد. تلاش صنایع تسلیحاتی برای ایجاد تاخیر تا جای ممکن در بازگرداندن این سربازان مشکلات نیروی زمینی را افزایش می‌داد و آن را مجبور می‌ساخت زمان دوره‌های آموزشی لشکرهای جدید را کاهش دهد. با این تفاسیر به هر صورت، فعالیت‌های اقتصادی آلمان به هیچ وجه پاسخگوی نیازهای این کشور در جنگ با شوروی نبود و مقابله با محدودیت‌های به وجود آمده برای آن غیرممکن می‌نمود.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: بر خلاف تصور هیتلر و عده‌ای دیگر در ارتباط با منافع حاصل از کشورگشایی نظامی، برخی همچون هالدر می‌پنداشتند سلطه بر اراضی شوروی پنتانسیل اقتصادی آلمان را ارتقا نخواهد داد. ماه اکتبر سال ۱۹۴۰، گبهارت والتر، یکی از کارکنان سفارت آلمان در مسکو با ارسال برآوردی بدبینانه نسبت به این تصورات، با ناچیز دانستن دست‌آوردهای آلمان در جنگ جهانی اول در این منطقه، دستیابی بلافاصله به هرگونه منفعت اقتصادی در اوکراین بخصوص مواد غذایی را غیر محتمل دانست. وزیر دارایی آلمان نیز معتقد بود روس‌ها تمامی مزارع و ذخایر مواد غذایی منطقه را از بین خواهند برد. متخصصان وزارت کشاورزی رایش برآورد می‌کردند هر گونه تهاجم برداشت عادی محصولات در اوکراین را حداقل برای دو سال با اختلال مواجه خواهد ساخت. از این رو انتظار وجود مازاد در این محصولات غیر ممکن بود. بدین شکل پس از آغاز عملیات آلمانی‌ها به‌جای بهره‌مند شدن از مزایای منابع سرشار مواد اولیه و کسب آزادی راهبردی، به شکل شدیدتری خود را گرفتار محدودیت‌ها یافتند. آلمان که پیش از جنگ بسیاری از نیازهای خود را از شوروی وارد می‌کرد و بدین طریق محاصره دریایی بریتانیا را بی‌اثر ساخته بود، با ورود به جنگ با شوروی به شکل کاملی توسط دشمنانش احاطه و دسترسی آن به بازارهای خارجی قطع شد. نیروهای این کشور فاصله زیادی با منابع نفتی قفقاز داشتند و بهره‌مندی از اوکراین نابودشده در کوتاه‌مدت میسر نبود. بدین شکل تنها ۵ قطار در روز از "سبد نان" اوکراین راهی آلمان می‌شد.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: آلمان پیش از آغاز جنگ، در تلاش برای بدل شدن به "الگوی مدرن‌سازی" و حصول پیشرفت فنی، توسعه ادوات موتوری به عنوان جایگزین خطوط آهن را در دستور کار قرار داده بود؛ به وجهی که زوال حاصل بی‌توجهی به شبکه راه‌آهن موجب شد آلمان سال ۱۹۳۹ لوکوموتیو و ادوات ریلی کمتری نسبت به سال ۱۹۱۴ داشته باشد. به هر صورت موتوریزه‌سازی نتوانست خلع ترابری در این کشور را پر کند. برای جایگزینی ظرفیت یک خط آهن دو ریله، به ۱۶۰۰ کامیون احتیاج بود؛ درحالیکه از منظر مصرف سوخت و قطعات یدکی در مسافت‌های بالای ۳۰۰ کیلومتر، خطوط آهن کاملا به صرفه‌تر بودند. به علاوه آلمان در داخل قادر به تولید نفت و لاستیک مورد نیاز موتوریزه‌سازی نبود؛ درحالیکه به ذغال سنگ و فولاد مداوما دسترسی داشت. در ارتباط با نیروهای مسلح بسیاری از افسران نسبت به این رویکرد یک‌جانبه هشدار می‌دادند. در نهایت به وضوح عیان شد که با پیگیری موتوریزه‌سازی و بی‌توجهی به خطوط آهن، آلمان شرایطی را برای خود پدید آورد که هیچ کدام از این دو نوع زیرساخت قادر به پاسخگویی به نیازهای جنگ نبودند.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: کمبود ذخایر فراورده‌های نفتی و سایر مواد اولیه در تمامی طول جنگ باعث ایجاد محدودیت‌های بیشتر در تولید و ترابری در آلمان شد. جیره‌بندی به اندازه‌ای شدید شده بود که والتر فونک، وزیر امور اقتصادی رایش سوم، ماه ژوئن سال ۱۹۴۱ گزارش کرد اقتصاد آلمان تنها "۱۸ درصد از مصرف دوره صلح خود" در زمینه نفت را دریافت می‌کند. پیش از آغاز جنگ برآورد می‌شد ذخایر سوخت آلمان تنها کفایت بخش سه ماه نخست عملیات باشد؛ از این روز پیروزی سریع در یک جنگ کوتاه نه یک راه‌حل خوب بلکه یک ضرورت حیاتی برای آلمان به حساب می‌آمد. با وجود این که در مرحله نخست عملیات با غنیمت گرفته شدن ذخایر سوخت دشمن، نیروهای زرهی توانستند با تامین نیاز خود به پیشروی ادامه دهند، با طولانی‌تر شدن خطوط تدارکات، کامیون‌های تدارکاتی برای رسیدن به خط مقدم، خود سوخت بیشتری مصرف می‌کردند که این باعث کاهش انتقال سوخت به این نیروها می‌شد. به هر صورت همان سوخت غنیمت‌گرفته‌شده از شوروی نیز اکتان کمتری داشت و تا پیش از اصلاح در تاسیسات خاصی قابل استفاده نبودند.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: کمبود نفت و فراورده‌های آن از جمله بنزین، ورماخت را شدیداً به اسب‌ها جهت مقاصد ترابری وابسته کرده بود. این امر اختلاف فجیعی بین سرعت پیشروی نیروهای مکانیزه و پیاده‌نظام ایجاد و به دنبال رسیدن به اهدافی در فواصل دور، با انداختن فاصله‌های گاها ۱۰۰ تا ۲۰۰ کیلومتری تقریبا خالی از نیروهای آلمانی بین آن‌ها، از همکاری نزدیک بین این دو بخش اصلی نیروی زمینی جلوگیری می‌کرد؛ به گونه‌ای که، در نتیجه موتوریزه‌سازی جزئی، گویی ورماخت با دو نیروی زمینی مجزا با دکترین عملیاتی کاملا متفاوت به شوروی حمله برده است. به هر صورت پیاده‌نظام سرعت حقیقی پیشروی ورماخت را تعیین می‌کرد. این فاصله‌ها همچنین با حضور عناصر قدرتمند دشمن در طول آن‌ها، خطوط تدارکاتی و ارتباطی قوای زرهی را مداوما در معرض خطر قرار می داد.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: بدین ترتیب، پیشروی برای پیاده‌نظام به سادگی صورت نمی‌گرفت و راه‌پیمایی اجباری شدید و مداوم زیر گرمای هوا و گرد و خاک غلیظ و نفس‌گیر برخواسته از جاده‌های شنی، آن را بسیار دشوار ساخته بود و فشار زیادی را بر نفرات و اسب‌ها وارد می کرد. نیروهای آلمانی در جریان این راهپیمایی‌های طولانی (۴۰ تا ۵۰ کیلومتر در روز) و مداوم، فرصت اندکی برای خواب و استراحت میافتند؛ به وجهی که راهپیمایی‌ها گاها از ساعت ۲ بامداد شروع می‌شد و تا ۱۰ شب ادامه پیدا می‌کرد و در مواردی حتی به مرگ افراد در اثر خستگی مفرط می‌انجامید. از طرفی اسب‌های آلمانی در آب‌وهوای معتدل اروپای مرکزی پرورش یافته بودند و تحمل این شرایط را نداشتند. این مسئله در کنار فرسودگی حاصل از ساعت‌های طولانی فعالیت، تلفات سنگینی به اسب‌های ورماخت وارد می‌آورد.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: پس از شکست فرانسه، نیروی زمینی آلمان در ابتدا می‌بایست از ۱۲۰ لشکر به ۱۸۰ لشکر گسترش میافت اما تا هنگام آغاز عملیات بارباروسا به ۲۰۹ لشکر رسید. برداشت غیر واقع‌بینانه رهبران آلمان از حقایق بر برنامه تسلیحاتی ورماخت اثر سو گذاشت. افزایش زیاد تعداد لشکرهای پیاده‌نظام و موتوریزه به اندازه‌ای نیاز تولیداتی برای آلمان ایجاد کرد که بدون تابع شدن هر چیز به نیروی زمینی امکان مرتفع شدن آن وجود نداشت. این مسئله سبب اولویت‌گذاری در تولید تسلیحاتی شد که در آن نیروی زمینی جانب تولید تانک‌های بسیار مورد نیاز پنزر ۳ و ۴ و توپ جدید ۵۰ میلی‌متری ضد تانک را می‌گرفت. حتی در همین گزینش محدود نیز برآوردها از ظرفیت تولید با خروجی حقیقی بسیار تفاوت داشت. در ماه ژوئیه سال ۱۹۴۰ هدف ماهیانه ۳۸۰ تانک مشخص گردید که با وجود کاهش آن به ۲۰۰ تانک در ماه اوت، در مجموع تولید تنها ۱۲۱ تانک در ماه سپتامبر محقق گشت. با این وجود روز ۱۴ سپتامبر مجدداً رقم خارق‌العاده تولید ۲۰۰۰ تانک پنزر ۳ و ۸۰۰ تانک پنزر ۴ تا ماه آوریل سال ۱۹۴۱ تعیین شد که خواهان دستیابی به میانگین تولید ماهانه ۴۶۶ تانک بود. چنین هدف‌گذاری‌هایی به روشنی نشان‌گر تمایل رهبران آلمان به اقدامات غیر واقع‌بینانه بدون در نظر گرفتن محدودیت‌ها بود. گسترش نیروی زمینی پیامدهای عمیقی بر کمبود جدی در زمینه ادوات ترابری موتوری گذاشت. در قالب هیچ برنامه واقع‌بینانه‌ای ظرفیت تولید جهت پوشش دادن نیاز پدید آمده در اثر دو برابر شدن تعداد لشکرهای زرهی و رسیدن تعداد لشکرهای موتوریزه به ۱۰ لشکر وجود نداشت. از این رو کاهش توان لشکرهای پیشین برای پر کردن نیاز لشکرهای جدید، مسئله را تنها بر روی کاغذ مرتفع ساخت و هیچ منفعت عملی نصیب توان نیروی زمینی نکرد. در همین حال، گسترش مشابهی در یگان‌های تدارکاتی جهت تامین لشکرهای جدید، به جهت کمبود ادوات، مخصوصا کامیون، کاملا غیر ممکن بود. به علاوه، جنگ جدید آلمان در شرق خواهان انواع کاملا متفاوتی از تسلیحات نسبت به جنگی بود که این کشور با بریتانیا داشت. از همین رو منابع از پیش محدود آلمان می‌بایست بین برنامه‌های متعدد و مختلف تسلیحاتی پخش می‌شد که این مسئله منجر به کاهش کلی در تولیدات گردید.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: با فرض کوتاهی جنگ با شوروی، هیتلر از همان ابتدا در فکر عملیات‌های بعد از آن در شمال آفریقا و آسیای صغیر، در حال برنامه‌ریزی برای ایجاد آرایش‌های جدید مکانیزه و هوایی بود و با صرف بسیاری از تولیدات تجهیزات جدید آلمانی به آن‌ها، نیروهای جبهه شرقی را در یک کمبود تجهیزاتی مزمن قرار داده بود. بدین ترتیب پس از اتمام مرحله نخست عملیات و رسیدن نیروهای آلمانی به رود دنیپر، روز ۱۴ ژوئیه هیلتر به تصور مختومه شدن قریب‌الوقوع جنگ، دستور به در اولویت قرار گرفتن تولیدات تسلیحاتی نیروی هوایی و دریایی داد. این دستور درحالیکه شوروی در حال جبران خسارات وارد آمده به قوای زرهی خود بود، باعث شد تولید تانک‌های آلمانی کاهش پیدا کند. از آن‌جایی که صنعت آلمان نمی‌توانست به سرعت و به سادگی از یک نوع تولید به نوع دیگری تبدیل شود، تأخیر در تولیدات اجتناب‌ناپذیر بود. بدین شکل بین ماه‌های ژوئن و دسامبر سال ۱۹۴۱ تولید تسلیحات نیروی زمینی به‌طور میانگین ۳۸ درصد کاهش پیدا کرد. یکی از آثار این موضوع کمبودهای جدی در زمینه مهمات بود. این کمبود در زمینه تولید گلوله‌های ضد زره توپ‌های ضد تانک پیاده‌نظام بیشتر احساس می‌شد. با وجود این که بیشتر تانک‌های چندین برابری شوروی از مدل‌های قدیمی بودند، لزوم از میان برداشته شدن آن‌ها مقادیر بسیار زیادی مهمات نیاز داشت که آلمان به راحتی از عهده تأمین آن برنمی‌آمد و نبردهای قبل از عملیات بارباروسا نیز ذخایر آلمان را مستهلک ساخته بود. یگان‌های لوفت‌وافه نیز از میانه ماه ژوئیه دچار کمبود جدی سوخت و مهمات شدند. به شکلی که ارتشبد وولفرام فن ریشتوفن، فرمانده سپاه ۸ هوایی بزرگ‌ترین مشکل نیروهای خود در این عملیات را تدارکات دانست.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: ظرفیت پایین جایگزینی آلمان را وادار ساخته بود سعی کند صرفا با همان نیروها و ادواتی که از پیش در اختیار داشت بر دشمن فائق آید. از این رو فرماندهی عالی ورماخت روز ۱۹ ژوئن سال ۱۹۴۱ یعنی سه رور پیش از آغاز عملیات، با صدور فرمانی مقرر کرد نیروهای جبهه شرقی می‌بایست تا جای ممکن با همان ذخایر تجهیزاتی خود سر کنند و در صورت وارد آمدن خسارات سنگین، لشکرهای زرهی می‌بایست با یکدیگر تلفیق گردند و نیروهای مازاد آن به آلمان بازگردانده شوند. این فرمان همچنین تمامی تولیدات جدید تانک را مختص پوشش دادن خسارات نیروهای شمال آفریقا دانست تا هیچ ذخیره‌ای برای جبهه شرقی باقی نماند. همین مسئله سبب کاهش کیفیت رزمی لشکرهای آلمانی در شرق و گرفته شدن قابلیت تحرک از آن‌ها گردید. محدودیت‌های تولیدی و تدارکاتی در کنار فواصل گسترده مناطق عملیاتی، باعث کاهش چشم‌گیر تراکم تسلیحاتی آلمان در منطقه عملیاتی بارباروسا شده بود، به گونه‌ای که اگر در جبهه غربی برای هر ۷۵ کیلومتر مربع یک زره‌پوش آلمانی موجود بود، این مقدار در جبهه شرقی به ۲۹۰ کیلومتر مربع برای هر زره‌پوش رسیده بود. این آمار در مورد لوفت‌وافه به شکل شدیدتری از یک هواگرد در هر پنج کیلومتر مربع به یک هواگرد در هر ۲۵۰ کیلومتر مربع تنزل پیدا کرده بود. بدین شکل "لوفت‌وافه" هیچگاه هواگرد کافی جهت برآورده کردن تمامی نیاز دائمی پشتیبانی از نیروی زمینی در اختیار نداشت؛ از همین رو غالبا تمرکز خود را تنها بر پشتیبانی از نیروهای زرهی می‌گذاشت و با ادامه عملیات، قادر به تامین کامل پشتیبانی و امنیت عمومی هوایی برای پیاده‌نظام نبود. در پی این شرایط با قرار گرفتن برتری هوایی در قسمت‌های بی دفاع در اختیار نیروی هوایی دارای برتری عددی شوروی، نیروهای آلمانی متحمل خسارات و تلفات گسترده‌ای در اثر حملات هوایی دشمن می‌شدند.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: در این وضعیت و با توجه به شرایط وخیم راه‌ها و عوامل میدان‌های نبرد، تا پایان ماه اوت ۷۰ درصد تانک‌های گروه زرهی ۴، ۵۰ درصد تانک‌های گروه زرهی ۱، ۴۰ درصد تانک‌های گروه زرهی ۳ و تنها ۲۵ درصد تانک‌های گروه زرهی ۲ عملیاتی بودند درحالیکه ظرفیت تولیدات صنایع آلمان پاسخگوی جایگزینی کردن آن‌ها نبود. از طرفی کمبود ادوات موتوری علاوه بر این که مشکلات جدی در زمینه انتقال تدارکات برای آلمانی‌ها ایجاد کرده بود بلکه با توجه به فواصل طولانی تا اهداف عملیاتی در شوروی و محاصره‌های متعدد ایجاد شده در آن، موجب گستته شدن اتصال بین نیروهای پیاده و قوای زرهی هنگام پیشروی می‌شد. این خسارات به ادوات زرهی و موتوریزه هسته اصلی ابزار دستیابی آلمان به طرح راهبردی خود را با اختلال شدیدی مواجه می‌ساخت.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: آلمان به شکل جدی تعداد کمتری توپ نسبت به شوروی در اختیار داشت. در حالیکه ورماخت توانسته بود حدود ۷۲۰۰ قطعه توپ از انواع مختلف در تمامی طول خط مقدم برای عملیات بارباروسا فراهم آورد، ارتش سرخ شوروی در آغاز جنگ قریب به ۷۶۵۰۰ توپ و خمپاره‌انداز با کالیبر بیش از ۵۰ میلی‌متر به کار گرفته بود. این مسئله تا هنگام اجرای رزم متحرک تاثیر کمتری داشت اما با بدل شدن جنگ به نبردگاه‌های کش‌دار موضعی اهمیت بسیار بیشتری یافت. در چنین شرایطی که از اواخر تابستان در صدها کیلومتر از خط مقدم پدید آمد، ارتش سرخ برتری آتش به دست می‌آورد و می‌توانست پاسخ بسیار شدیدتری به گلوله‌باران ورماخت بدهد و با گلوله‌باران مداوم پشتیبانی مستقیم گسترده‌تری برای پیاده‌نظام خود ایجاد نماید.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: ارتباطات بسیار ضعیف رادیویی بین قرارگاه‌های مختلف نیز با تشدید مشکلات، موجب می‌شد فرماندهان عالی از چگونگی پیشرفت شرایط آگاهی حاصل نکنند. به شکلی در یک مورد عجیب در دیداری که والتر فن براوخیچ، فرمانده نیروی زمینی، از قرارگاه گونتر فن کلوگه، فرمانده ارتش چهارم زرهی داشت، با ناتوانی فن کلوگه در ارائه اطلاعات در ارتباط با سپاه‌های موتوریزه هرمان هوت، این فن براوخیچ بود که ناچار اطلاعاتی را که از رئیس ستاد هوت دریافت کرده بود در اختیار فن کلوگه بگذارد.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: صرف انرژی فراوان توسط رهبران آلمان برای تأمین نیازهای تدارکاتی عملیات بارباروسا از جمله از طریق بهبود و گسترش زیرساخت‌های ترابری غرب لهستان، نتیجه چندانی دربر نداشت. با پیشروی هر چه بیشتر نیروهای آلمانی در عمق اراضی شوروی، طول خطوط تدارکاتی آن‌ها افزایش و در مقابل طول خطوط تدارکاتی دشمنشان کاهش میافت. این درحالی بود که تنها ۶۴ هزار کیلومتر راه تمام‌فصل با سطحی سخت و ۸۲ هزار کیلومتر راه‌آهن در شوروی وجود داشت. عرض همین خطوط آهن نیز بزرگ‌تر از عرض استاندارد خطوط آهن آلمانی و سایر کشورهای غربی بود. با وجود تلاش فراوان آلمانی‌ها هنگام پیشروی برای تغییر عرض این خطوط آهن، یگان‌های تدارکاتی مجبور بودند بیشتر تدارکات را به کمک هر تجهیزات ریلی که به غنیمت گرفته می‌شد و بر روی همان خطوط آهن اولیه انتقال دهند. در حالی که برنامه‌ریزی پیش از جنگ، آلمانی‌ها نیاز حداقلی برای تعمیر و عملیاتی کردن خطوط آهن در مناطق تسخیر شده و غنیمت گرفتن گسترده ادوات ریلی شوروی با خسارت ناچیز را فرض گرفته بود، این امر بر اثر اجرای سیاست زمین سوخته توسط دشمن در از میان بردن زیرساخت‌ها و انهدام تجهیزات توسط "لوفت‌وافه" همواره ممکن نبود. برای مثال در قسمت جنوبی تنها دو خط‌آهن تمام گروه ارتش جنوب را تامین می‌کرد؛ درحالیکه طبق دکترین عملیاتی آلمان به هر ارتش می‌بایست حداقل یک خط آهن تعلق می‌گرفت. بدین ترتیب از مجموع ۷۲۴ قطاری که می‌بایست در ماه سپتامبر به پایگاه‌های این گروه ارتش در رود دنیپر می‌رسید تنها ۱۹۵ قطار محقق شد.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: از طرفی، کمبود جدی در زمینه نیروی انسانی ماهر و تجهیزات سنگین ساخت‌وساز در نیروهای مربوط به نگهداری و تغییر خطوط آهن، پیشبرد سریع کار را برای آلمانی‌ها غیر ممکن می‌کرد. این نیروها با وابستگی به گروه ارتش‌ها برای دریافت سوخت، در رده‌های پایین اولویت قرار می‌گرفتند و مشکلات با توجه به موتوریزه بودن کامل کمتر از یک ششم این آرایش‌ها افزون می‌شد. تنها ۱۰۰۰ خودرو (عموما از مدل‌های ضعیف فرانسوی و بریتانیایی) در سرتاسر جبهه شرقی به نیروهای خطوط آهن آلمان اختصاص یافته بود و دو سوم از آن‌ها هیچ خودرویی در اختیار نداشتند. از این رو، با وجود تلاش شبانه‌روزی، تا روز نخست ماه ژوئیه راه‌آهن برست-لیتوفسک تنها تا باراناویچی در فاصله ۳۰۰ کیلومتری و تا ۴ ژوئیه تا مینسک، با یک خط عرض آلمانی و یک خط عرض بزرگ‌تر روسی، عملیاتی شده بود. بدین ترتیب بخش‌های بزرگی از نیروهای آلمانی بیش از ۷۲۰ کیلومتر با نزدیک‌ترین خط ریلی تدارکاتی فاصله پیدا کرده بودند. برخی مسائل فنی در این میان برای آلمان مشکل آفرین شده بود. لوکوموتیوهای شوروی با اندازه‌ای بسیار بزرگ‌تر که امکان حمل سوخت و آب بیشتری برای آن‌ها فراهم می‌کرد، قادر به طی مسافت‌های دو برابری نسبت به لوکوموتیوهای آلمانی بودند. این مسئله موجب کمبود ایستگاه‌های خدماتی برای قطارهای آلمانی در اراضی شوروی شده و آلمانی‌ها را مجبور به احداث ایستگاه‌های جدید با قسمت‌های متعدد، می‌کرد.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: آلمانی‌ها بر این باور بودند که جاده‌ها و ریل‌های اراضی غربی رودخانه‌های دوینا و دنیپر وضعیت بهتری نسبت به مناطق شرقی آن دارد. درحالیکه این موضوع تنها از منظر بسیار نسبی صحیح بود. بلافاصله پس از گذر نیروهای آلمانی از مرز، ظرفیت حرکتی به یک عامل محدود کننده برای آن‌ها بدل شد. تنها در حدود ۳ درصد از راه‌های روسیه در سال ۱۹۴۱ دارای سطحی سخت بودند و این به معنای وارد آمدن فشار بالا به سازمان تدارکاتی آلمانی‌ها بود که می‌بایست تا هنگام تعمیر و تغییر خطوط آهن سرزمین‌های اشغالی، تقریباً تماماً از وسایل نقلیه چرخ‌دار استفاده می‌کرد؛ درحالی‌که سیستم تعلیق ضعیف بسیاری از همین وسایل نقلیه که بخش اعظمی از آن‌ها را تجهیزات غنیمتی تشکیل می‌دادند، نیز تحمل شرایط راه‌های ضعیف روسیه را نداشت. با این حال که این خودروهای غنیمت گرفته شده مقدار زیادی از کمبود ادواتی آلمان را جبران کردند اما در حقیقت سیستم تعلیق آن‌ها متناسب با بزرگراه‌های اروپایی طراحی شده بود و کشش وضعیت راه‌های اروپای شرقی را نداشت. بدین ترتیب تنها در عرض ۱۹ روز از آغاز عملیات ورماخت ۲۵ درصد از خودروهای خود را با شانس اندکی برای جایگزینی، از دست داد.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: این راه‌ها با کوچک‌ترین بارندگی حتی در ماه‌های تابستان به مسیرهای باتلاقی غیرقابل عبور بدل می‌شدند که هنگام خشک شدن، با گذر خودروها از روی آن‌ها ابری از گرد و خاک بسیار غلیظ ایجاد می‌کردند. این گرد و خاک با بی‌تاثیر کردن فیلترهای هوا، ابتدا مصرف روغن خودروها را افزایش می‌داد و در نهایت موتور آن‌ها را از بین می‌برد. ناهمواری راه‌ها اثر بسیار مخربی بر کامیون‌های با بار سنگین داشت. بسیاری از این کامیون‌ها در اصل کاربرد غیرنظامی داشتند و از ارتفاع و سیستم تعلیق لازم برای به کارگیری در چنین شرایط سختی برخوردار نبودند. نتیجه خیل بزرگی از خودروهایی بودند که بدون امکان پیشروی، آسیب دیده بودند. گزارشی از لشکر سیزدهم زرهی می‌گوید تنها تا ۳۰ ژوئن، یک سوم خودروهای یکی از گروهان‌های آن بلااستفاده شده و منتظر تعمیر هستند. درحالیکه واحدهای تعمیرات به سرعت پر شده بودند و محدودیت یا فقدان قطعات یدکی ایجاد شده بود. با این حال که تا جای ممکن از قطعات خودروهای غنیمتی از جمله لاستیک‌های آن‌ها استفاده می‌شد، کمبود در زمین در نیروهای آلمانی جدی بود و رفته‌رفته بسیار بدتر شد. به وجهی که گزارش دیگری از گروه زرهی ۱ در ۳ ژوئیه می‌گوید در اثر نبود قطعات یدکی ۵۰ درصد تانک‌های معیوب دیگر قابل تعمیر نبودند و دو روز بعد اضافه می‌کند تنها با گذشت چهارده روز از آغاز عملیات، تنها ۵۵ درصد از تانک‌های گروه زرهی ۱ همچنان عملیاتی هستند.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: در این شرایط، کامیون‌های آلمانی گاهی تنها چند متر می‌توانستند پیش بروند تا این که در گل و لای یا پستی و بلندی راه‌های نامناسب گیر می‌کردند و لازم می‌شد بیرون کشیده شوند. این شرایط مصرف سوخت و سایر موارد مصرفی همچون روغن موتور در این خودروها را تا چندین برابر افزایش می‌داد؛ به گونه‌ای که امکان تدارکاتی تأمین آن وجود نداشت. وادار شدن آلمانی‌ها در استفاده از راه‌های مقداری مناسب‌تر نیز باعث حرکت نیروها تنها در یک ستون و ترافیک شدید در آن‌ها و در نتیجه پیشروی مشکل و بسیار آهسته نیروها حتی پیاده‌نظام شده بود که در آن شرایط به هیچ وجه امکان سبقت گرفتن برای آن‌ها وجود نداشت. طولانی‌تر شدن این ستون‌ها، شکاف غیرقابل اجتنابی بین سرنیزه زرهی و پیاده‌نظام کند ایجاد می‌کرد و بخش کمتر تسلیح شده تدارکاتی را در معرض حمله حتی گروه‌های کوچک سربازان دشمن قرار می‌داد. برنامه‌ریزان آلمانی با آگاهی از ناکارآمدی شبکه راه‌های منطقه عملیاتی، برای هر گروه ارتش دو جاده اصلی در نظر گرفته بودند درحالیکه در شرایط استاندارد می‌بایست به هر سپاه یک جاده اصلی تعلق می‌گرفت. لوفت‌وافه نیز در شرایط مشابهی به سر می‌برد. استفاده از فرودگاه‌های تصرف شده با شرایط نگهداری ضعیف، موجب کاهش تعداد هواگردهای قابل سرویس می‌شد و این امر به مرور باعث قدرت گرفتن نیروی هوایی شوروی و از دست رفتن برتری هوایی آلمان شد.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: مصرف مهمات و مشکلات فنی بین نیروهای آلمانی بیش از حد انتظار بود و شرایط راه‌ها رساندن تدارکات را کند کرده بود. در عمل، برآوردها نشان می‌دهد کامیون‌ها روزانه تنها می‌توانستند حدود ۷۰ تن از میانگین ۳۰۰ تن تدارکات مورد نیاز لشکرهای موتوریزه را تامین نمایند. برای مثال پیش از آغاز عملیات پیشبینی مصرف بر یک میلیون لیتر سوخت برای هر روز گذاشته شده بود. درحالیکه تا اوایل ماه ژوئیه این مقدار به ۱.۲۷ میلیون لیتر در روز رسید. برای انتقال این مقدار سوخت به جای ۲۲ واگن تانکر سوخت پیشبینی شده، هم‌اینک به ۲۸ واگن نیاز پیدا شده بود. با توجه به انتقال یا انهدام ادوات ریلی توسط شوروی، با وادار شدن آلمانی‌ها به استفاده از واگن‌های تانکر خود، شرایط تدارکاتی پیچیدگی بیشتری می‌یافت. به صورت کلی نتیجه این وضعیت اتمام ذخیره تمامی موارد مورد نیاز نیروهای خط مقدم بود. با وجود این که نظام تدارکاتی شوروی نیز در آشفتگی مشابهی به سرمی‌برد اما نیروهای ارتش سرخ دست‌کم در سرزمین خود در حال مبارزه بودند و نشان دادند که با مقدار بسیار کمتری از تدارکات نسبت به دشمنان خود می‌توانند طاقت بیاورند و به جنگ ادامه دهند.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: از مجموع افراد بیست تا سی ساله آلمانی با وضعیت جسمانی مناسب برای خدمت نظامی تا تابستان سال ۱۹۴۱ حداقل ۸۵ درصد جذب نیروهای مسلح شده بودند؛ از جذب مابقی افراد به جهت اهمیت بسیار زیاد آن‌ها در فعالیت‌های اقتصاد جنگ صرف نظر شده بود. بدین ترتیب تقریباً تمامی قسمت اصلی نیروهای انسانی آلمان تا هنگام عملیات بارباروسا به خدمت فراخوانده شدند بودند و هیچ ذخیره بزرگی در این زمینه باقی نمانده بود. از این رو توان نسبی آرایش‌های آلمانی به‌کارگرفته شده در این عملیات از برخی لحاظ کمتر از آرایش‌های به‌کارگرفته شده در جبهه غربی در سال قبل از آن بود. در همین حال نیروی زمینی آلمان نمی‌توانست نیروی انسانی کافی جهت مراقبت از خطوط طولانی تدارکاتی در اختیار داشته باشد. این شرایط نه تنها صنعت آلمان را از نیروی کار حیاتی جهت انطباق با ابعاد در حال گسترش جنگ محروم می‌ساخت بلکه هر یک تن تلفات در جبهه شرقی در بردارنده دو ضربه یکی در ایجاد نیاز برای جایگزین در خط مقدم و دیگری از بین بردن یک کارگر بالقوه بود.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: سه گروه ارتش شمال، مرکز و جنوب ورماخت تا پایان ماه ژوئیه به ترتیب متحمل ۴۲ هزار، ۷۴ هزار و ۶۳ هزار نفر تلفات شده بودند اما با کمبود نیروی انسانی، به ترتیب تنها ۱۴ هزار، ۲۳ هزار و ۱۰ هزار نفر نیروی جایگزین دریافت کرده بودند. نیروهای آلمانی در جبهه شرقی تا روز ۲۶ سپتامبر مجموعا ۵۳۵ هزار نفر تلفات داده بودند که معادل ۱۵ درصد کل نیروهای اختصاص یافته به عملیات بارباروسا بود؛ در حالی که ارتش جایگزینی نیروی زمینی تنها ۳۸۵ هزار نفر در اختیار داشت و این موجب کمبود ۱۵۰ هزار نفری و ایجاد خلأ در بین رده‌های یگان‌های ورماخت می‌شد. فقدان نیروی ذخیره آموزش‌دیده در میانه جنگ به اندازه‌ای برای آلمان جدی بود که ایده فراخوانده شدن پیش از موعد متولدین سال ۱۹۲۲ (نوزده ساله‌ها) نیز مطرح گردید؛ با وجود این که چنین ایده‌ای عملی نشد اما مجددا نشان‌گر لزوم پایان یافتن هر چه سریع‌تر جنگ برای آلمان بود.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: وجود صدها هزار اسب در نیروی زمینی آلمان لزوم تامین مقادیر زیادی علیق برای آن‌ها را پدید می‌آورد. جو دوسر بهترین تغذیه برای این اسب‌ها تلقی می‌گردید اما مقدار زیادی از این غله در شوروی یافت نمی‌شد. جایگزین کردن علوفه سبز، با وجود فراوانی آن در شوروی، زمان زیادی برای جمع‌آوری به مقادیر مورد نیاز طلب می‌نمود و هنگام پیشروی مداوم، مشکل‌آفرین بود. با ادامه حرکت به سمت شرق و ناتوانی در تامین جو دوسر، اسب‌های ورماخت وادار به خوردن کاه گشتند که جایگزین مناسبی برای تغذیه آن‌ها مخصوصا در شرایط فعالیت شدید، نبود. در مجموع کمبود علیق فشار زیادی بر تدارکات غیرنظامی آلمان انداخته بود.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: با وجود پیشبینی توقف تدارکاتی در طرح عملیاتی، ضد حملات بی‌امان ارتش سرخ اجازه چنین توقفی را به آلمانی‌ها نداد و رزم دفاعی مداوم در این زمان فشار بالایی به بخش تدارکات وارد آورد. دشواری‌های اداری نیز عملکرد نظام تدارکاتی آلمان را با اختلال بیشتری همراه نموده بود. درحالیکه معاونت تدارکاتی نیروی زمینی مسئول ذخایر تدارکاتی، انبارهای آن‌ها و ترابری خودرویی بود، تسلطی بر خطوط آهن که تحت نظر بخش ترابری ورماخت بود، نداشت. منافع این دو سازمان فرماندهی همواره بر یکدیگر منطبق نبود. از طرفی، نظام تدارکاتی مجزای نیروی زمینی و هوایی و هر کشور متحد آلمان نیز این مشکلات را شدت بخشیده بود. از طرفی میلیون‌ها نفر از سربازان ارتش سرخ و برخی غیرنظامیان که به اسارت نیروهای آلمانی درآمده بودند، نیز بار سنگینی بر دوش آن‌ها بودند.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: نیروهای زرهی و موتوریزه آلمانی از ظرفیت نگهداری و تعمیرات کافی برای یک عملیات طولانی برخوردار نبودند. پیچیدگی مکانیکی تانک‌ها و نفربرهای زرهی و استفاده از مدل‌های متعدد با قطعاتی که در دیگر مدل‌ها قابل استفاده نبودند، نیز موجب به‌هم ریختگی افزون‌تر نظام تدارکاتی و نگهداری نیروهای آلمانی می‌شد. در حالیکه این کشور از کمبود نیروهای آموزش‌دیده نگهداری نیز رنج می‌برد. در این میان بر مبنای نظام نگهداری نیروی زمینی آلمان تمامی مواردی که به تعمیرات اساسی نیاز داشتند می‌بایست به خود آلمان بازگردانده می‌شدند تا در کارخانه تولید کننده تعمیر شوند که این مسئله به خودی خود نیاز به ادوات ترابری و فشار بر نظام ناکافی ریلی را افزایش می‌داد. نیروی زمینی آلمان برای جبران کمبود در زمینه ادوات موتوری بر غنائم نبردهای پیشین اتکا کرده بود که این امر موجب شده بود خودروهای در اختیار یگان‌های این نیرو از طیف گسترده‌ای از انواع مختلف (قریب به دو هزار نوع) تشکیل شده باشد و ارتش‌های آن‌ها وادار به ذخیره میلیون‌ها نوع قطعات یدکی شوند. در یک مورد یک تیپ توپخانه ۶۹ نوع مختلف خودرو و در موردی دیگر لشکر هجدهم زرهی ۹۶ نوع نفربر، ۱۱۱ نوع کامیون و ۳۷ نوع موتورسیکلت به کار برده بودند. ارتقا مداوم تسلیحات از پیش طراحی شده آلمانی نیازمند تغییر مکرر خط تولید بود و غالباً باعث کاهش خروجی می‌شد.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: در همین حال، اولویت‌های متضاد فرماندهی‌های عالی نیروی زمینی و ورماخت در رویکرد به جنگ‌هایی که آلمان درگیر آن‌ها بود، نیازمند برنامه‌های تسلیحاتی به شدت متفاوتی بود. در حالیکه فرماندهی عالی ورماخت خواهان توجه به زیردریایی‌ها و هواگردها در جنگ علیه بریتانیا بود؛ فرماندهی عالی نیروی زمینی به تانک و نیروی انسانی برای تهاجم به شوروی نیاز داشت.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: قصد آلمان در دستیابی به یک پیروزی سریع در مقابل شوروی، موجب تأکید عملیاتی آن بر بمب‌افکن‌های تاکتیکی شده بود. بدین ترتیب این کشور در طول جنگ با شوروی هیچگاه از یک نیروی بمب‌افکن‌های راهبردی برخوردار نبود و این مسئله در کنار عدم حصول یک پیروزی سریع برای آن و طولانی شدن جنگ، ضربه بزرگی به نیروهای آلمان در رسیدن به موفقیت وارد آورد.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: در حالی که در طرف مقابل تسلیحات شوروی ساخت بسیار ساده‌ای داشت و قطعات متعددی از آن‌ها در مدل‌های مختلف قابل استفاده بود. این مسئله علاوه بر آسان‌تر کردن کار تولید برای توده کارگران بی تجربه، فرایند آن را نیز سریع‌تر می‌کرد. شوروی همچنین تولید ادوات بزرگ و پرخرج مانند ناوها، بمب‌افکن‌های راهبردی و جنگنده‌های شبانه را که نیازمند منابع و نیروی کار زیادی بودند، در دو سال اول رها کرده و بر تولید تجهیزاتی همچون جنگنده‌هایی با سطح ارتفاع پرواز پایین و برد کوتاه و هواگردهای تهاجمی تمرکز نمود. پس از برگزیده شدن یک سلاح در شوروی، تأکید زیادی بر توسعه همان سلاح می‌گردید و از تعدد نمونه‌ها در طراحی و ساخت هر نوع تجهیزات و وسیله‌ای خودداری می‌شد تا استانداردسازی تولیدی ارزان، سریع و کارآمد حاصل کند. شوروی با کاربرد صحیح اصول مهم تولید انبوه در صنعت همچون خطوط بلند مدت تولید، بهره‌وری را به حداکثر رسانده بود.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: از طرفی شوروی از سال‌های پیش از آغاز جنگ شروع به‌کارگیری نسل نوینی از تسلیحات از جمله راکت‌اندازهای چندتایی و تانک‌های جدیدی مانند تانک متوسط تی-۳۴ و تانک‌های سنگین کی‌وی کرده بود که به شکل قابل توجهی برتر از تمامی نمونه‌های سال ۱۹۴۱ آلمانی بودند. توپ‌های استاندارد ۳۷ میلی‌متری ضد تانک ورماخت در مقابل تانک‌های جدید شوروی، منسوخ و تا حدود زیادی بلااستفاده بودند.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: طرح عملیاتی بارباروسا همانند اغلب عملیات‌های دیگر ورماخت، یک هدف راهبردی وحدت بخش نداشت. تمامیت طرح تنها ترکیبی از اهداف سطح عملیاتی بود که راهبرد را به وادی تفکرات آرزو محور حواله ساخته بود به وجهی که هالدر نیز اواخر ماه ژانویه سال ۱۹۴۱ می‌نویسد: «هدف شفاف نیست؛ ما به بریتانیا یورش نمی‌بریم و پتانسیل اقتصادی ما بهبود نخواهد یافت.» به همین شکل تفکر عملیاتی دید هوشیارانه راهبردی را نزد فرماندهان ورماخت تحت شعاع قرار داده بود. ژنرال‌های آلمانی عموما صرفا بر اهداف کوتاه‌مدت پیش روی خود که در تصرف شهرها و انهدام ارتش‌های مجاور خلاصه می‌شد، تمرکز می‌کردند.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: راهبرد عملیاتی آلمانی‌ها به جای پیگیری مقاصد جغرافیایی، متوجه نیروهای دشمن بود. بدین شکل مهاجمان در تعقیب اهداف متحرکی بودند که قضاوت در رابطه با موفقیت آن‌ها را، مخصوصا با ظرفیت پایین اطلاعاتی راهبردی ورماخت، سخت می‌کرد. تعیین چنین راهبردهایی از برتری دادن عملیات‌ها به پرسنل، ضعف اطلاعاتی و تدارکاتی، تغییر شبیه‌سازی‌ها تا حصول نتیجه از پیش تعیین شده و بی‌توجهی به اخبار نامطلوب ناشی می‌شد. طرح عملیاتی آلمان در دستیابی به شفافیت در زمینه چگونگی تحقق راهبرد انهدام ارتش سرخ نیز موفق نبود. برای برنامه‌ریزان دقیقاً مشخص نبود این منظور با از بین بردن بخش اصلی نیروهای ارتش سرخ و سلطه بر پایتخت شوروی انجام خواهد گرفت یا با تصرف مناطق کلیدی نظامی-صنعتی آن محقق خواهد شد. در نتیجه هیچ هدف یگانه‌ای بر فرایند طرح‌ریزی حاکم نبود. پس از آغاز عملیات و بروز مشکلات جدی از جمله تاخیرهای ویرانگر در اثر انحرافات مکرر از اهداف به دنبال مقاصد دیگر، بحث و جدل بر روی مشکلات کلیدی تازه انجام می‌گرفت. درحالیکه این مسائل باید پیش از آغاز برطرف می‌شدند.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: در همین وضعیت قرار داده شدن اهمیت بیشتر بر دستیابی به اهداف کلیدی اقتصادی توسط هیتلر در مقابل تأکید نیروی زمینی بر عوامل نظامی، موجب درگیری جدی بین پیشوا و فرماندهی عالی نیروی زمینی در ارتباط با چگونگی پیش برد جنگ در جبهه شرقی در برهه‌های زمانی حساس می‌شد. این مسئله نیز پیش از آغاز عملیات مورد بحث قرار نگرفته و روشن نشده بود؛ چرا که هیتلر تصور می‌کرد نیروی زمینی به سادگی از فرامین او تبعیت خواهد کرد درحالیکه هالدر، رئیس ستاد نیروی زمینی معتقد بود پیشرفت عملیات صحت نظراتش را به اثبات خواهد رساند. در این شرایط نبود فرامین روشن از رده‌های بالاتر سبب می‌گشت فرماندهان میدانی چون هاینتس گودریان، بدون آگاهی از ماموریتشان، فرض را بر مبنا بودن برداشت خود از شرایط بگذارند و با تعبیر یک‌جانبه از اهداف گسترده‌تر راهبردی، همان گونه که خود صلاح می‌دیدند دست به عمل بزنند. عمده دلیل این مسئله تلاش هالدر و فن براوخیچ برای جلوگیری از درز اطلاعات به منظور پیش برد مقصود خود در تمرکز بر مسکو و فرمان ماه ژانویه سال ۱۹۴۱ هیتلر در محدود کردن آگاهی فرماندهان از کلیت عملیات تنها به حوزه عملیاتی اطراف آن‌ها بود که از دریافت کلی‌تر اهداف طرح جلوگیری می‌نمود. در یک مورد، ارتشبد هرمان هوت مدعی شده است که تنها پس از جنگ از متن فرمان شماره ۲۱ پیشوا و دستورالعمل فرماندهی عالی نیروی زمینی مطلع شده و پیش از آن هیچ آگاهی از طرح چرخش نیروهایش در گروه زرهی ۳ به جانب شمال نداشته است و تصور می‌کرده است قرار است مستقیما به سمت مسکو پیش برود.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: طرح برنامه‌ریزان بارباروسا برای به محاصره درآوردن نیروهای دشمن تنها با استفاده از یک بازو و از یک طرف در بخش‌های شمالی و جنوبی جبهه، یک ایراد بنیادین به حساب می‌آمد که با وجود امید به موفقیت آن، در میدان نبرد با شکست مواجه شد و به شوروی زمان و فرصت دیگری بخشید تا جهت دفاع از قلب اراضی خود، لایه دومی از ارتش‌ها سازمان دهد و مردم و منابع گسترده خود را بسیج نماید.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: این طرح درحالی بدون توجه به مناطق حیاتی اقتصادی در قسمت جنوبی با اراضی مناسب‌تر برای پیشروی تانک‌ها، تا حدود زیادی اساساً تمرکز اصلی خود را بر مسکو با مسیری سرتاسر جنگلی و مردابی و راه‌های کم گذاشته بود که آلمان ملزم بود برای پیروزی در این جنگ، در سریع‌ترین حالت ممکن به میدان‌های نفتی قفقاز دست یابد. در همین وضعیت نیروهای زیادی از بخش مرکزی که متوجه مسکو بود، به اطراف گسیل شدند تا آلمان با سعی در دستیابی یکباره به همه چیز، تقریباً در هیچ‌کدام به موفقیت نرسد. این درحالی بود که آلمان گرفتار جنگ در دو جبهه شده بود و شکست در تحقق اهدافش در جبهه شرقی برای این کشور به یک فاجعه راهبردی بدل گشت.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: از دیگر عواملی که بر اقدامات آلمان در عملیات بارباروسا تاثیر می‌گذاشت یادآوری خاطره جنگ جهانی اول بود. در مهم‌ترین مورد نیروهای آلمانی در جبهه غربی جنگ جهانی اول در ماه سپتامبر سال ۱۹۱۴ وادار به گرفتن حالت تدافعی شدند که جنگ را به سرعت به بن‌بست رزم سنگرها کشید. از نظر بسیاری از فرماندهان ورماخت شکست آلمان در آن جنگ در اثر احتیاط بیش از حد به جای تهاجم همه‌جانبه با تمامی ابزارهای ممکن به طرف پاریس بود که به "معجزه مارن" برای متفقین انجامید. این مسئله موجب رویکرد کاملا تهاجمی آلمان به شکلی کاملا فرا تر حدود توانایی ورماخت در عملیات بارباروسا شد.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: به محض انعقاد پیمان مولوتف-ریبنتروپ، هیتلر به ویلهلم کاناریس، رئیس آبوِر (اداره اطلاعات نظامی آلمان)، خواست از اجرای هر گونه عملیاتی که ممکن است علیه شوروی تلقی شود، خودداری کند. بدین ترتیب سرویس جاسوسی آلمان بلافاصله اقدامات خود برای جمع‌آوری اطلاعات را رها کرد. دست زدن به چنین کار خود فلج‌کننده‌ای موجب شد آبور تقریباً هیچ خبری از اتفاقات درون شوروی نداشته باشد. پس از آغاز کار طرح‌ریزی عملیات بارباروسا، برآورد دشمن با تحقیق چهار روزه و عجولانه ستاد سرهنگ دوم ابرهارد کینتسل در سازمان اطلاعات نظامی «ارتش‌های خارجی شرق» در ارتباط با توان ارتش سرخ آغاز شد. تمامی برنامه‌ریزی‌های بعدی آلمانی‌ها بر اساس اطلاعات ناقص و ناکافی حاصل از تحقیقات ضعیف این ستاد کوچک و پرمشغله، صورت گرفت. گشتاپو نیز به عنوان مسئول اطلاعات سیاسی، با پیشبینی فروپاشی حاکمیت شوروی در عرض چند هفته، لایه دیگری از نادرستی به تمامی این برآوردها افزود. سازمان‌های اطلاعاتی آلمان با وجود رصد ده‌ساله، آگاهی اندکی نسبت به دشمن آینده خود به دست آورده بودند. دستیابی به میزان حقیقی توان ارتش سرخ برای آلمانی‌ها کار دشواری می‌نمود و مقدار حاصل از آن تا هنگام آغاز عملیات رفته‌رفته افزایش میافت. برآورد ورماخت اواخر ماه ژانویه سال ۱۹۴۱ از توان ارتش سرخ در جبهه اروپا به ۱۲۱ لشکر پیاده‌نظام، ۲۵ لشکر سواره‌نظام و ۳۱ تیپ مکانیزه رسیده بود. میانه ماه مارس، کینتسل اعلام کرد نشانه‌های کم یا هیچ نشانه‌ای از مقدار نیروهای شوروی در سایر مناطق در اختیار آلمانی‌ها نیست. او ماه بعد اذعان داشت "توان ارتش سرخ در اروپا بسیار بیشتر از آن چه تا آن زمان تصور می‌شد، باید در نظر گرفته شود." کینتسل این مقدار را ۱۷۱ لشکر پیاده‌نظام، ۳۶ لشکر سواره‌نظام و ۴۰ تیپ مکانیزه قلمداد کرد. در نهایت سرویس‌های اطلاعاتی آلمانی اندازه کلی ارتش سرخ را کمتر و تعداد واحدهای مستقر در مناطق نظامی غربی را بیشتر از آنچه بود، برآورد نمودند و به‌طور کلی از استقرار نیروهای ذخیره شوروی در شرق رود دنیپر بی‌اطلاع ماندند. آلمانی‌ها همچنین در طول برنامه‌ریزی از توجه به مشکلات احتمالی حاصل از اقدامات متقابل شوروی غفلت ورزیدند و وسعت و تاب‌آوری اقتصادی آن را دست کم گرفتند.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: طبیعت بسته جامعه اتحاد جماهیر شوروی مانع فوق‌العاده‌ای در مسیر برنامه‌ریزی آلمانی‌ها ایجاد کرده بود. مقدار بازدید گردشگران غربی از شوروی عملاً صفر بود و این مسئله امکان کاوش ظرفیت‌های دفاعی و صنعتی در اراضی داخلی کشور وسیع چون شوروی را برای آلمانی‌ها نفی می‌کرد. از این رو حتی دسترسی به ساده‌ترین نقشه‌ها از شوروی نیز با دشواری صورت می‌گرفت. از طرفی برنامه‌ریزان آلمانی عمیقاً محدود به سنت‌های نظامی اروپای مرکزی بودند و از آشنایی کافی با سرزمین‌های خارجی به‌خصوص آن‌هایی که از منظر جغرافیایی با آلمان متفاوت داشتند، برخوردار نبودند. در نتیجه با فقدان درک شخصی از آنچه انتظار می‌رفت با آن برخورد شود، به مسائل بسیار سهل‌انگارانه می‌نگریستند. گفته می‌شود شخصیت‌های ارشد فرماندهی عالی نیروی زمینی آلمان از جمله افسران اطلاعاتی، تمایل داشته‌اند کاستی‌های اطلاعاتی در ارتباط با شوروی را با پیش فرض‌های فرهنگی و تعصبات کلیشه‌ای پر کنند. از طرف دیگر تصور می‌شود آلمانی‌ها به جای استفاده از اطلاعات جمع‌آوری شده به عنوان مبنای تصمیمات، اطلاعاتی را جمع آوری می‌کردند که توجیه‌گر تصمیمات از پیش گرفته شده باشد.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: پس از آغاز عملیات، لوفت‌وافه از سه طریق شرایط نبردهای هوایی حاکم بر عملیات بارباروسا را دست کم گرفته بود:


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: مطالعات و طرح‌ریزی عملیات بارباروسا، بزرگ‌ترین تهاجم نظامی تاریخ اساسا بر عهده یک سرتیپ و دو سرهنگ دوم نهاده شده بود که همگی طرح خود را بر پایه اطلاعات سؤال برانگیز ستاد ارتش‌های شرق و بدون تحقیق مستقلانه خویش قرار داده بودند و هیچ‌کدام شکی در زمینه پیروزی در عرض شش تا ده هفته و توانایی ورماخت در ساقط‌سازی موفقیت‌آمیز حاکمیت شوروی نداشتند. از این رو اقدامات این افراد تنها بر یافتن بهترین روش دستیابی به این مسئله متمرکز شده بود. ستاد کل نیروی زمینی آلمان هیچ علاقه‌ای به بررسی تاریخ جنگ‌های شمال و شرق اروپا و چگونگی جنگ روس‌ها با دشمنان سوئدی، فنلاندی و لهستانی نداشت و خود را تنها به اروپای مرکزی محدود ساخته بود. درحالیکه ژنرال‌های آلمانی با دریافت درس‌های فراگرفته شده در جنگ جهانی اول، از سال‌های پیش از آغاز جنگ دوم جهانی متوجه شده بودند که در عصر هواپیما و تانک امکان پیروزی‌های سریع در مقابل حریفان قدرتمندتر وجود ندارد و اقدام به چنین کاری برای آلمان فاجعه بار خواهد بود. با این حال آلمان تصور می‌کرد با به‌کارگیری نزدیک به ۱۶۰ لشکر شامل بیشتر نیروهای زرهی و هوایی در کنار قریب به ۷۵۰ هزار سرباز قوای محور و متحدان آن، خواهد توانست در این مدت کوتاه، بر ارتش سرخ فائق آید. در عمل مشخص شد این مقدار نیرو برای اجرایی ساختن چنین مأموریتی ناکافی است. با گسترش جبهه و افزایش تلفات، شکاف‌هایی در خطوط نیروهای آلمانی پدیدار شد، جناحین آن‌ها بازماند و توان ورماخت در نقاط حیاتی تمرکز تضعیف شد. در این شرایط تحرک و توان آتش نیروهای زرهی آن‌ها به شکل نگران کننده‌ای تحلیل رفت به گونه‌ای که دیگر اتمام عملیات تا پایان تابستان سال ۱۹۴۱ ممکن نبود.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: این موضوع ریشه در فلسفه نازی‌ها در برتری اغراق‌شده نژادی و نظامی آلمانی‌ها بر دشمنان و همچنین اثرات نامعلوم تجربیات آلمان از جبهه شرقی جنگ جهانی اول که در آن یک لشکر آلمانی قادر به شکست دو یا سه لشکر روسی بود، داشت. در حالیکه در همان موضع نیز این کشور موقعیت چندان آسانی نداشت و حتی در سال ۱۹۱۵ که پیشروی‌های بزرگی برای آن‌ها حاصل شد، تلفات نیروهای آلمانی در جبهه شرقی تا یک چهارم بیش از مقدار تلفات آن‌ها در جبهه غربی بود. از طرفی آلمانی‌ها در کنار متحدانشان در آن زمان گستردگی جبهه از فنلاند تا کریمه و شرایط آب‌وهوایی و جغرافیایی روسیه را به صورت زیادی تجربه کرده و گرفتار راه‌ها و ارتباطات ضعیف و سرما و بیماری‌های آن شده بودند. ظاهراً با گذر یک نسل، تمامی این آموزه‌ها در رهبران ورماخت از دست رفته و از خاطرها فراموش شده بود. به هر صورت شکست نهایی روسیه در سال ۱۹۱۷ در حالیکه نیروهای آلمانی بین چندین جبهه تقسیم شده بودند، موجب تقویت این دیدگاه در نزد آلمانی‌ها گشت که روسیه سرزمینی عقب‌افتاده با ارتشی از دهقانان است. حوادث جبهه غربی در همان جنگ، سبب این تصور شد که تهدید حقیقی علیه آلمان از جانب غرب است. از همین رو شکست فرانسه در جنگ جهانی دوم به همراه منزوی شدن بریتانیا، موجب گردید تصور شود شوروی به تنهایی قادر به مقابله با آلمان نخواهد بود.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: با این حال که تاکتیک عملیاتی "بلیتس‌کریگ" برای عده‌ای چیزی همانند یک «شگفتی عملیاتی» به حساب می‌آمد و آلمانی‌ها برای ارتش سرخ هیچ شانسی در پایداری موفقیت‌آمیز در برابر آن قائل نبودند، درجه بالای پیچیدگی این تاکتیک و اتکای زیاد آن به حمایت نزدیک تسلیحاتی با نیاز فراوان به منابع، موجب می‌شد با اراضی دارای فواصل طولانی شوروی و زیرساخت‌های بدوی آن سازگاری نداشته باشد. چرا که پیروزی در نبردهای مرزی، مسکو، پایتخت شوروی را در عمق هزار کیلومتری بر خلاف پاریس در فرانسه، بلافاصله زیر تهدید قرار نمی‌داد و موجب آشوب در رهبران شوروی مانند هم‌نوعان فرانسوی آن‌ها نمی‌شد. از طرفی نیروی زمینی کند آلمان از ظرفیت نفوذ در اعماق خطوط شوروی و به شکل همزمان به محاصره درآوردن اراضی وسیع بسیار فراتر از خطوط مقدم دشمن را نداشت. این مسئله این سؤال را برمی‌انگیزاند که آیا ارتش‌های تمام موتوریزه مانند ارتش ایالات متحده در سال‌های ۱۹۴۴ و ۱۹۴۵، می‌توانستند از عهده کاری برآیدند که انتظار انجام آن توسط ورماخت در جبهه شرقی می‌رفت؟ یکی از عواملی که این مسئله از آن نشأت می‌گرفت گزارش‌های غیرانتقادی و با ارزیابی محدود از موضوعاتی چون شرایط تدارکاتی بود که از جانب افرادی چون هالدر به هیتلر ارائه می‌شد و موجب اقدامات بلندپروازانه فراتر از حد توان ورماخت می‌گشت.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: تمامی پیروزی‌های دیپلماتیک و نظامی پیشین آلمان در نتیجه استفاده از نقاط ضعف حریفان حاصل شده و این مسئله باعث تصور غیرواقعی از توان حقیقی ورماخت گشته بود. پیروزهای نظامی آلمان در غرب اروپا در نواحی توسعه یافته با مساحتی محدود که در آن نیروهای مدافع از آمادگی لازم برای مقابله و تاب‌آوری در برابر «جنگ برق‌آسا» مهاجمان و همچنین اراده برای مبارزه و مقاومت نداشتند، با استفاده از نیروی حداقلی اتفاق افتاده بود به شکلی که عده‌ای آن را از سر اقبال و در اثر اشتباهات تاکتیکی طرف مقابل دانسته‌اند. برنامه‌ریزان آلمانی با نادیده گرفتن عوامل کلیدی سعی داشتند درس‌های فراگرفته شده در نبرد فرانسه را در شرایط کاملاً متفاوت شوروی نیز اعمال کنند. درحالیکه در این عملیات نیروهای آلمانی می‌بایستی بزرگ‌ترین قوه نظامی جهان را از بین می‌بردند و در خط مقدمی به پهنای ۱۸۰۰ کیلومتر در مناطقی کم‌تر توسعه یافته دست به پیشروی ۱۷۵۰ کیلومتری می‌زدند. نیروهای زرهی آلمانی برای تکمیل مأموریت خود می‌بایست تا مینسک ۳۰۰ کیلومتر و تا اسمولنسک ۷۰۰ کیلومتر را از لب خط مرزی طی می‌کردند. در حالی که این فاصله در فرانسه برای به محاصره درآوردن نیروهای دشمن، تنها ۳۰۰ کیلومتر تا دهانه رود سم بود. از طرفی لوفت‌وافه در نبرد فرانسه بدون نگرانی از جناح پشتی و با توجه به فواصل کوتاه، توانسته بود نیروهای خود را جهت گذاشتن تاثیری تعیین‌کننده متمرکز نماید درحالیکه وضعیت در شوروی با فضایی به شدت وسیع کاملا متفاوت بود و قابلیت این نیرو در اجرای چنین ماموریت را زیر سؤال می‌برد.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: با وجود هشدار ابراز شده توسط مطالعه انجام گرفته در بخش نظامی-جغرافیایی ستاد کل نیروی زمینی در ماه اوت سال ۱۹۴۰، مبنی بر این که با اتکا به پایگاه صنعتی و کشاورزی و تولیدات تسلیحاتی اراضی فراتر از کوه‌های اورال، تسخیر مسکو، لنینگراد و اوکراین لزوما شوروی را وادار به پذیرش صلح نخواهد کرد، با فقدان کامل استنباط صحیح از شرایط شوروی در نزد رهبران آلمان، هیتلر و مشاورین نظامی او مطمئن بودند اگر نیروهای آلمانی ارتش سرخ را منهدم کنند، با تکرار آشوب به پا شده در سال ۱۹۱۸ در امپراتوری روسیه، رژیم کمونیستی استالین فرو خواهد پاشید. این تصورات میزان سلطه استالین بر جمعیت شوروی و توانایی ارتش سرخ در بسیج نیروهای راهبردی ذخیره جهت جایگزینی نیروهای از دست‌رفته در محاصره‌های اولیه دشمن، را دست کم می‌گرفت. از غیر منتظره‌ترین قابلیت‌هایی که رهبران شوروی در چند ماه نخست جنگ به نمایش گذاشتند توانایی آن‌ها سازماندهی تدارکاتی، ایجاد و بازسازی یگان‌ها و احداث سریع خطوط دفاعی در اراضی پشت خط مقدم از طریق به کارکیری گسترده نیروی کار غیرنظامی بود. شوروی مهارت بالایی در استفاده از ارتباطات ریلی جهت جابه‌جایی نیرو، تعمیر موثر خطوط آهن و تخلیه بیشتر ادوات ریلی بدون ایجاد اختلال زیاد در ظرفیت مابقی شبکه نشان داد. قریب به ۴۵ درصد از جمعیت شوروی در سنین زیر ۲۰ سال قرار داشتند تا این کشور با برخورداری از نیروی ذخیره ۱۴ میلیون نفری که گونه‌ای از آموزش نظامی را گذرانده بودند، بتواند با تکمیل مرحله نخست بسیج در عرض تنها ۸ روز از ۲۲ ژوئن تا ۱ ژوئیه سال ۱۹۴۱ قوای ارتش سرخ را از ۵.۵ میلیون نفر به ۹.۶ میلبون نفر برساند و در شش ماه آینده ۴۰ ارتش میدانی جدید ایجاد کند. وجود چنین نیروی ذخیره و ظرفیتی تقریبا برای دستگاه اطلاعاتی آلمان پوشیده بود. در حالی که پیشبیتی پیش از آغاز عملیات آلمان برای توان ارتش سرخ حدود ۳۰۰ لشکر را برآورد می‌کرد، شوروی تا ماه دسامبر سال ۱۹۴۱ بیش از دو برابر این مقدار لشکر در اختیار داشت. از همین رو با وجود وارد آمدن حدود ۴ میلیون نفر تلفات و انهدام ۲۰۰ لشکر شوروی که حدودا معادل توان ارتش سرخ در زمان صلح بود، نیروهای مسلح این کشور قادر به بقا و ادامه جنگ شدند. آلمانی‌ها تصور می‌کردند عملیات بارباروسا موجب از دست رفتن ۷۵ درصد از صنایع سنگین شوروی خواهد شد و امکان تسلیح مجدد را از این کشور خواهد گرفت. چنین پیشبینی امکان انتقال صنایع نظامی شوروی به اراضی شرقی و ادامه تولیدات تسلیحاتی برای شوروی را در نظر نگرفته بود.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: شوروی با برتری در تولیدات تسلیحات حیاتی جنگی، ذخایر نیروی انسانی و بسیج برای جنگ تمام‌عیار برخلاف پیشبینی آلمانی‌ها نه تنها از تهاجم اولیه آن‌ها نجات یافت و «لگد اولیه به در شوروی» بر خلاف تصور هیتلر باعث «فروریختن ساختار شوروی» نشد بلکه این کشور در ادامه به دشمنی قدرتمندتر بدل گشت. فرانتس هالدر، رئیس ستاد کل فرماندهی عالی نیروی زمینی آلمان در اسناد ثبت وقایع جنگی خود در ۱۱ ماه اوت سال ۱۹۴۱ می‌نویسد: «کلیت شرایط نشان می‌دهد ما عظمت روسیه را دست کم گرفته‌ایم. این نتیجه هم مربوط به مسائل سازمانی و هم اقتصادی است. ما در آغاز جنگ، بر روی ۲۰۰ لشکر دشمن حساب باز کرده بودیم اما تا کنون ۳۶۰ لشکر از آن‌ها را شمارش نموده‌ایم. این لشکرها همانند ما تسلیح و تجهیز نشده‌اند و رهبری تاکتیکی بدی دارند اما وجود دارند. اگر ما تعدادی از آن‌ها را منهدم کنیم، روس‌ها تعداد دیگری جایگزین آن‌ها می‌کنند.» به هر صورت هیچ دلیلی وجود ندارد که نشان دهد حتی در صورت از دست رفتن مسکو، در عملکرد شوروی تفاوتی ایجاد می‌شد؛ بلکه شوروی پیش از نبرد مسکو، کویبیشِف در ۸۰۰ کیلومتری شرق مسکو را به عنوان پایتخت جدید خود برگزیده و از میانه ماه اکتبر شروع به انتقال وزارتخانه‌ها و اماکن دیپلماتیک به آن نموده بود. فروپاشی کلی در شوروی هنگامی اتفاق می‌افتاد که یا ارتش سرخ به گونه‌ای منهدم می‌شد که دیگر امکان مقاومت سازمان یافته و ایجاد جبهه جدید در مناطق شرقی‌تر برای آن ممکن نباشد یا شوروی به اندازه‌ای از مراکز راهبردی خود همچون مناطق صنعتی، میدان‌های نفتی، معادن و مراکز جمعیتی را دست می‌داد که صنعت آن دیگر قادر به تأمین نیازهای اولیه جهت تولید انبوه تسلیحات نوین نباشند. برخلاف پیشبینی‌ها، آلمان در نهایت موفق نشد هیچ‌یک از این شرایط را که می‌توانست موجب فروپاشی شوروی شود، محقق کند.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: بر خلاف استالین که فرا گرفت به ژنرال‌های حرفه‌ای خود در امور جنگی اعتماد کند، آدولف هیتلر، پیشوای آلمان، بدون داشتن سابقه آموزش رسمی نظامی، تصور می‌کرد در جریان جنگ با شوروی شخصاً مسئول جنگ و عملیات‌های نظامی آن است. در طی زمان با کسب تجربه و حصول برخی موفقیت‌ها، او دخالت خود را در تصمیم‌گیری‌های راهبردی، عملیاتی و حتی تاکتیکی افزایش داد. این مسئله از دخالت‌های جزئی تا مداخلات همه‌جانبه اتفاق می‌افتاد. با تمایز روشن بین ماموریت‌های تاکتیکی مرسوم در نیروهای مسلح آلمان و فرامین مستقیم و بروز مشکلات حاصل از تعارض بین این دو، تا هنگامی که پیروزی نصیب آلمانی‌ها می‌شد، فرماندهان عالی‌رتبه با خویشتن‌داری با این دخالت‌ها مسامحه می‌کردند چرا که نتیجه توجیه‌گر وسیله برای آن‌ها بود. به هر حال، این شرایط به زودی تغییر کرد و این فرماندهان دیگر تحمل بسیار کمتری نسبت به آن داشتند. این تغییر رویکرد موجب افزایش تنش بین هیتلر و فرماندهان ارشد نظامی شد. هیتلر سعی داشت با ارتقا درجات مکرر و اعطای نشان‌های فراوان، وفاداری آن‌ها را حفظ کند که این اقدام موجب کاهش اعتبار این درجات و دستیابی افراد نالایق به آن‌ها شد. توسل به دکترین تاکتیکی فرمان‌محور توسط هیتلر، آسیب جدی به عملکرد نظامی آلمان وارد آورد. در یک مورد، او با کنار نهادن نظرات والتر فن براوخیچ، فرمانده نیروی زمینی، به گروه ارتش مرکز دستور داد به جای بستن حلقه محاصره در مینسک، محاصره بسیار کوچک‌تری دیگری در غرب آن ایجاد کنند؛ به هر صورت در این مورد با اصرار فدر فن بک، فرمانده گروه ارتش مرکز، بر خلاف نظر هیتلر، حد محاصره به مینسک رسید و آلمان پیروزی شگرفی کسب کرد. هالدر با ناراحتی از مداخلات هیتلر در ۲۸ ژوئیه سال ۱۹۴۱ می‌نویسد:"او دوباره ادای جنگ‌سالاران را درمی‌آورد و با گونه‌ای از نظرات نامعقول ما را آزار می‌دهد که تمامی پیروزی‌های حاصل از عملیات‌های شگفت‌انگیز ما را به خطر می‌اندازد." دخالت‌های هیتلر که ارتش سرخ شوروی را دست‌کم گرفته بود و توافقی با فرماندهان ارشد نیروی زمینی در ارتباط با تمرکز نیروها و اهداف بلند مدت راهبردی عملیات نداشت، پیچیدگی شرایط را افزایش داده و موجب پخش شدن منابع محدود آلمان به‌خصوص در جبهه مسکو جهت پرداختن به جناحین گردید.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: با وجود این که در جریان طرح‌ریزی، مطالعه عملیاتی فن لوسبرگ در فرماندهی عالی ورماخت، خواهان بهره‌گیری از احساسات ضد حکومتی مردم شوروی علیه رژیم کمونیستی آن در جهت منافع آلمان شده بود، طرح نهایی عملیات بارباروسا دربردارنده هیچ تلاشی برای همراه کردن هیچ بخشی از مردم شوروی نبود. عدم درک واقع‌بینانه از لزوم به پا کردن یک «جنگ سیاسی» سبب دست زدن به اقداماتی چون اجرای فرمان کمیسار در کشتار عناصر حزب کمونیست شوروی در یگان‌های ارتش سرخ و در نتیجه عدم همکاری مناسب بومیان مناطق به تصرف درآمده و باختن قافیه به تبلیغات دستگاه استالین در بسیج توده‌ها علیه آلمان شد. آلمانی‌ها هیچگاه کوچک‌ترین توجهی به خصومت رخنه کرده در میان مردم شوروی نسبت به ستمی که حاکمیت استالین بر آن‌ها روا داشته بود، نداشتند و به‌جای به‌کارگیری این مردم در ساقط‌سازی رژیم کمونیستی، با اقدامات خود آن‌ها را به آغوش حاکمان شوروی فرستادند. تنها یک سخنرانی مستقیم رادیویی توسط هیتلر برای مردم شوروی و دادن وعده‌های تاکتیکی و دست کم ظاهری نظیر خود مختاری، انحلال مزارع جمعی، بازگرداندن کلیساها و پایان کمونیسم و تشویق آن‌ها به قیام علیه حاکمان سرکوبگرشان می‌توانست آشوب عظیمی در رژیم استالین ایجاد کند که با غفلت از آن آلمانی‌ها فرصت بزرگی را از دست دادند. آلمانی‌ها همچنین تلاشی در جهت برانگیختن اقلیت‌هایی چون اهالی منطقه بالتیک و اوکراین در مقابل سلطه قومینی روس‌ها بروز ندادند. ایمان به پیروزی نهایی و حصول این مقصود پیش از امکان واکنش سازمان‌یافته طرف مقابل، از عوامل چنین رویکردی در آلمانی‌ها بود.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: شکل رفتار با مردم سرزمین‌های تصرف شده، نه تنها کمکی به پیشروی نیروهای آلمانی نکرد بلکه در اثر احتمال اقدامات خصمانه از طرف این مردم، روز به روز نیاز بیشتری به استقرار نیرو در این اراضی جهت کنترل آن‌ها پدیدار می‌شد که این مسئله فشار بر منابع از پیش محدود آلمان را افزایش می‌داد. ضروریات شرایط جنگی در فائق آمدن بر بی‌میلی طبیعی نسبت قتل انسان‌های دیگر باعث می‌شد سربازان ورماخت همانند بسیاری دیگر از ارتش‌های ملل دیگر، سعی در "شیطان‌انگاری" دشمنان داشته باشند و این مسئله در کنار اوضاع دهشت‌بار جبهه شرقی به طور کاملا طبیعی موجب روی آوردن آن‌ها به اشکالی از اقدامات بی‌رحمانه می‌گشت. توسل مکرر شوروی به اقدامات جنایکارانه رفتار آلمانی‌ها را هر چه بیشتر رادیکال می‌نمود. از طرفی کمبودها و معضلات تدارکاتی سبب می‌شد فشار بیشتری توسط آلمانی‌ها بر مردم محلی جهت تامین مواد غذایی نیروهای خود و علیق مورد نیاز اسب‌ها، وارد آید و بدرفتاری با آن‌ها افزایش پیدا کند. گزارشی از جانب اس‌اس چنین رفتاری را موجب خدشه‌دار شدن نگرش مثبت نسبت به آلمانی‌ها دانسته است. در همین شرایط انتشار سریع اخبار و داستان خشونت روا داشته شده توسط نیروهای آلمانی علیه اسرا از روز نخست که بسیاری از آن‌ها اغراق شده و ساختگی بودند، موجب شد هزاران نفر از کمیسارها، سربازان یهودی و افراد دیگر از ترس سرنوشت وحشتناک تسلیم شوندگان، منفعتی در تسلیم شدن نبینند و به مقاومت ادامه دهند تا دشواری کار آلمانی‌ها افزون شود. بدین ترتیب رویکرد حاکمان آلمانی نسبت به مردمان سرزمین‌های به سلطه درآمده در کنار عرق وطن‌پرستی آن‌ها سبب افزایش مقاومت مردم شوروی در مقابل آلمانی‌ها می‌گشت.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: اغلب تلفات نیروهای آلمانی در این عملیات بیش از آن که مربوط به نبردهای عمده در درگیره‌های متعارف با نیروهای ارتش سرخ باشد، حاصل مجموعه‌ای از مقاومت‌های متعدد سازمان نیافته نیروهای دشمن در نقاط مختلف بود. در قالب تاکتیک عملیاتی "بلیتس‌کریگ" پیشروی نیروهای زرهی ورماخت تقریبا تماما از طریق جاده‌ها صورت می‌گرفت و "تمام جنگ" برای آن‌ها کم و بیش در این جاده‌ها اتفاق می‌افتاد. این به این معنا بود که، در شرایطی متناقض، خط مقدم آلمانی‌ها بدون سلطه بر اراضی پشت سر گذاشته شده، پیش می‌رفت و اهداف تعیین‌شده ظاهرا محقق می‌شد؛ درحالیکه عناصر قدرتمندی از دشمن همچنان همه جای این اراضی پشت سر پراکنده بودند. در حالتی منحصر به فرد در تاریخ نظامی، آلمانی‌ها بخش بزرگی از یگان‌های تدارکاتی خود را جهت تامین نیروهای طلایه‌دار زرهی، جلوتر از بیشتر نیروهای خود (پیاده‌نظام) قرار می‌دادند. بدین ترتیب با حضور عناصر دشمن در فضای خالی پشت خط مقدم، خطوط تدارکاتی و ارتباطی قوای زرهی مداوما در معرض خطر قرار داشت و به شکل اجتناب‌ناپذیری تلفات سنگینی متحمل می‌شد. در تاکتیک خام اما تأثیرگذار مورد استفاده نیروهای شوروی گروه‌های کوچکی از سربازان ارتش سرخ مواضع خاصی از نیروهای بی‌اطلاع آلمانی را هدف قرار می‌دادند و آن‌ها را مجبور به نبرد تن به تن می‌کردند که تا آن را زمان تجربه نکرده بودند. این نیروها با استفاده از جنگل‌های متراکم و مزارع با گیاهان بلند بر سر راه‌هایی که آلمانی‌ها به استفاده از آن وابستگی داشتند، کمین می‌گذاشتند و به آن‌ها حمله می‌بردند. این شرایط برابری بیشتری بین دو طرح حتی با وجود برتری هوایی و تسلیحاتی طرف آلمانی ایجاد می‌نمود و در کل بلافاصله گونه‌ای از مقاوت مؤثر پارتیزانی را آغاز کرد. گروه‌های پارتیزانی شامل غیرنظامیان، اعضای حزب کمونیست، سربازان به اسارت در نیامده و اسرای متواری شده بودند.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: فرمانداران غیرنظامی که جهت اداره اراضی تصرف‌شده برگزیده می‌شدند، نیز با اقدامات خود نظیر بد رفتاری با بومیان، غارت اموال مادی و فرهنگی آن‌ها و سعی در آلمانی‌سازی، به این شرایط دامن می‌زدند و این موضوع باعث به پا شدن و شدت گرفتن فعالیت‌های پارتیزانی در این مناطق می‌شد؛ به وجهی که لشکر دویست و پنجاه و پنجم پیاده‌نظام ورماخت گزارش می‌کند غارت اموال بومیان "مردم را دلخور می‌کند و عملا آن‌ها را به آغوش پارتیزان‌ها سوق می‌دهد." در این شرایط سه لشکر امنیتی گروه ارتش مرکز برای کنترل اراضی اشغالی کافی نبود و فرماندهی این گروه ارتش مجبور می‌شد لشکرهای عادی دیگر خود را موقتاً بدین جهت به این مناطق اعزام کند. پیشروی مداوم و فقدان نیروهای امنیتی در اراضی پشت خط مقدم، محافظت از مواد غذایی و نفت غنیمت‌گرفته‌شده را برای آلمانی‌ها "غیرممکن" و غارت آن‌ها توسط دشمن را "غیرقابل جلوگیری" کرده بود. در یک مورد گروه زرهی ۳ زیر حملات پارتیزانی نیروهای دشمن، درخواست اعزام نیروهای ذخیره ارتش نهم برای پاکسازی جنگل‌ها را کرد. درحالیکه، گستردگی این مناطق و محدودیت در قوای ذخیره این امر را غیرممکن ساخته بود. بدین ترتیب در هیچ نقطه زمانی از جنگ، نیروهای امنیتی آلمانی موفق نشدند این مقاومت پارتیزانی را از بین ببرند؛ درحالیکه روز به روز تعداد و تأثیر این عملیات‌ها افزایش میافت.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: بر خلاف ورماخت، برای ارتش سرخ لازم نبود در سال ۱۹۴۱ پیروز جنگ شود؛ این نیرو فقط کافی بود به اندازه‌ای طاقت بیاورد که توان تهاجمی آلمان فرسوده گردد. شوروی با آگاهی از این که تنها فرصت آلمان برای پیشروی در تمامی طول جبهه تابستان سال ۱۹۴۱ است، جنگ را هر چه بیشتر به طرف نبردهای موضعی کشاند تا با درگرفتن نبردهای شدید تن به تن، خسارات و تلفات دامنه‌داری به تجهیزات و نفرات مهاجمان آلمانی بخورد؛ چرا که آلمان با توجه به محدودیت‌هایش قادر به تحمل یک جنگ فرسایشی شدید در مقابل یک حریف قدرتمند از منظر اقتصادی و نظامی که ظرفیت نیروی انسانی و تولیدات جنگی بیشتری داشت، نبود. بدین ترتیب، به محض این که ورماخت حداکثر توان عملیاتی خود را از دست داد و جنگ به جای نبردهای سریع با رزم وابسته به منابع جایگزین شد، ورق به شکل مهلکی بر ضد آلمان بازگشت و این کشور گرفتار شرایطی شد که از آن گریزان بود. هیتلر و نیروهایش اینک در منجلابی گرفتار آمده بودند که نه تحمل شدت فرسایش آن را داشتند و نه قادر به پایان دادن به آن بودند. بدین ترتیب عملیاتی که برای انهدام ارتش سرخ طراحی شده بود متناقضا خود ورماخت را از بین برد.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: از بخت بد آلمانی‌ها حتی بر اساس استانداردهای روسیه، زمستان سال ۱۹۴۱ به شکل استثنایی شدیدتر از معمول بود؛ به وجهی که بر طبق خاطرات هاینتس گودریان، دمای منفی ۵۰ درجه نیز ثبت گشت. با این حال آمادگی آلمانی‌ها برای ادامه عملیات در فصل زمستان مخصوصا در ارتباط با تجهیز پیاده‌نظام، خودروهای آن‌ها و آرایش‌های زرهی، به شکل اسفناکی ناکافی بود؛ چرا که آلمانی‌ها تصور می‌کردند عملیات پیش از فرا رسیدن زمستان به پایان خواهد رسید. از این رو البسه زمستانی تنها برای ۶۰ لشکری که پیش‌بینی می‌شد به عنوان نیروی نظامی پس از پیروزی در روسیه باقی خواهند ماند، سفارش داده شده بود. تاخیر اولیه در آغاز عملیات و انحراف نیروهای گروه ارتش مرکز به سمت شمال و جنوب که تهاجم نهایی به مسکو را به تاخیر انداخت، از عمده دلایل مواجهه آلمانی‌ها با فصل زمستان دانسته شده است.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: به هر ترتیب، قرار گرفتن طولانی مدت در معرض سرما فشار شدید جسمانی بر نیروهای پیاده‌نظام وارد می‌آورد و آب‌وهوای به شدت سرد بر عملکرد همه انواع تسلیحات اثر می‌گذاشت و بسیاری از آن‌ها را بلااستفاده می‌کرد. لایه ضخیم برف بر روی زمین تأثیر ادوات انفجاری همانند نارنجک‌ها، خمپاره‌ها و توپخانه را کاهش می‌داد. آلمانی‌ها جهت جلوگیری از یخ زدن و از کار افتادن موتور خودروها و تانک‌های خود مداوما آن ها روشن نگاه می‌داشتند که این مسئله موجب هدر رفتن سوخت ارزشمندی می‌گشت که ورماخت در مضیقه آن بود. سرمای شدید موجب سرمازدگی هزاران تن از قوای آلمانی شد.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: دو روز پس از آغاز تهاجم آلمان، روز ۲۴ ژوئن شوروی یک شورای تخلیه جهت انتقال تمامی صنایع این کشور به همراه کارگران آن به اراضی شرقی دور از دسترس آلمانی‌ها ایجاد کرد. با تلاش گسترده این شورا قریب به ۲۶۰۰ مرکز صنعتی و ۵۰ هزار کارخانه و کارگاه کوچک‌تر شوروی به همراه کارگران آن‌ها به زودی به شرق منتقل گشتند.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: بنا بر دستور سری ۲۷ ژوئن استالین، رژیم حاکم بر شوروی تمامی تلاش خود را کرد که تمامی چیزهایی که قابل انتقال نبودند و ممکن بود مورد استفاده آلمانی‌ها قرار بگیرند، همچون محصولات کشاورزی، را پیش از عقب‌نشینی از بین ببرد. در این جهت بیشترین تمرکز بر انهدام ادوات ترابری و نیروگاه‌های برق قرار گرفت. برای مثال لوکوموتیوها و مراکز تعمیر آن‌ها که امکان انتقال نداشتند تخریب شدند و با انهدام اجزای کلیدی آن، سد برق آبی رود دنیپر توسط نیروهای در حال عقب‌نشینی شوروی آسیب دید. با وجود این که شرایط در نواحی مختلف متفاوت بود و مقاومت مردم محلی که از بروز قحطی دیگری واهمه داشتند، این عمل عناصر حاکمیت را با اختلال مواجه می‌ساخت اما به صورت کلی هر چه به طرف شرق پیش رفته می‌شد شدت خرابی‌های حاصل از راهبرد زمین سوخته شوروی فزونی میافت. تقریبا تمامی آبادی‌ها و شهرهای ناحیه عملیاتی از این راهبرد اثر برداشتند. نخستین اثر این اقدامات بر امور تدارکاتی مهاجمان آلمانی وارد آمد. با افزایش نیاز به بازسازی زیرساخت‌ها، تدارکات‌رسانی به نیروهای در حال پیشروی ورماخت سخت‌تر می‌گشت. این شرایط در بلند مدت مسئله اداره اراضی تصرف‌شده درا برای آلمانی‌ها شوارتر می‌ساخت. این مسئله در مجموع موجب تلف شدن وقت بسیار ارزشمند مهاجمان و صرف شدن هر چه بیشتر منابع از پیش محدود آن می‌گردید.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: تنها دو روز پس از آغاز تهاجم آلمان به شوروی، فرانکلین دلانو روزولت، رئیس‌جمهور ایالات متحده اعلام کرد کشورش «قصد دارد هر کمکی که می‌تواند به روسیه بکند». از مشاوران نظامی و غیرنظامی نیز روزولت با آگاهی از وخامت اضطراری اوضاع در اروپا، او را به صورت دادن اقدامی شدیدتر علیه آلمان تشویق می‌کردند. روزولت حمایت از شوروی را با قدم‌هایی موقت همچون آزادسازی ۳۹ میلیون دلار دارایی بلوکه شده این کشور در ایالات متحده آغاز کرد.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: سران اتحاد جماهیر شوروی در پاسخ لیست بلند بالایی از خواسته‌ها ارائه کردند که مشخصا بسیار فراتر توانایی ایالات متحده در تأمین آن‌ها بود. این موارد شامل ۱٫۸ میلیارد دلار کمک مالی، ۶ هزار هواپیما و ۲۰ هزار توپ ضدهوایی می‌شد. شوروی همچنین از بریتانیا نیز خواستار ۳ هزار جنگنده، ۳ هزار بمب‌افکن، اتصال به شبکه سونار و مواد خام مانند آلومینیوم و لاستیک بود. ارائه چنین درخواستی از جانب شوروی القا کننده شدت اضطرار این کشور در مواجهه با شرایط و بینش غیر واقع بینانه غربی‌ها در ارتباط با مقیاس درگیری در جبهه شرقی بود. شش هفته نخست تهاجم آلمان، تنها شش و نیم میلیون دلار به شوروی صادر شود. اواخر ژوئیه سال ۱۹۴۱، روزولت با صدور یک فرمان ریاست جمهوری، تلاش کرد ارسال کمک‌ها را تسریع کند که با وجود راه‌گشایی نسبی، نتواست محدودیت‌های بنیادی در تأمین مالی یا کمبود اجناس را حل نماید.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: هری هاپکینز، مسئول ایالات متحده در کمک‌رسانی به شوروی، جهت بحث پیرامون این موضوع ۳۰ ژوئیه سال ۱۹۴۱ خود را به مسکو رساند و با استالین دیدار کرد. هاپکینز پس از انجام مذاکرات و ترک مسکو، به نیوفاندلند رفت تا در دیدار تاریخی وینستون چرچیل و روزولت بر عرشه نبردناو اچ‌ام‌اس پرنس ولز (۵۳) حضور یابد. در این گردهمایی مقرر شد با نوشتن نامه‌ای به استالین، سخنانی که هاپکینز ارائه کرده بود، رسماً از جانب رهبران دو کشور به شوروی مطرح و قرار یک کنفرانس سه جانبه نیز در مسکو ریخته‌شود. با استقبال استالین از این پیشنهاد، کنفرانسی آخر ماه سپتامبر سال ۱۹۴۱ در مسکو برگزار گردید و مقرر شد شوروی فوراً مورد حمایت قرار بگیرد. این توافق که روز یکم اکتبر سال ۱۹۴۱ به امضا رسید و با عنوان «پروتکل نخست» شناخته می‌شود، نخستین توافقنامه بین متفقین به حساب می‌آمد. بر اساس این توافق شوروی هر ماه ۴۰۰ هواگرد، ۵۰۰ تانک، ۱۰ هزار کامیون و طیف گسترده‌ای از سایر تدارکات دریافت می‌کرد. مقدار این حمایت‌ها تا پاییز سال سال نخست ۶۵ میلیون دلار و تا سال ۱۹۴۵ مجموعاً به عددی بالغ بر ۱۰ میلیارد دلار رسید. تولید تدارکات و ارسال آن‌ها زمان قابل ملاحظه‌ای می‌برد اما این اطمینان وجود داشت که ارتش سرخ با استفاده مناسب از آن‌ها، همواره جبهه فعالی برای به کار بردن آن دارد.


title: دلایل شکست آلمان در عملیات بارباروسا

text: با توجه به این که کمک‌های ایالات متحده در طولانی مدت اهمیت میافت، کمک‌های بریتانیا به شوروی بر اساس پروتکل نخست، نه تنها از منظر عددی قابل توجه بود، بلکه در نبرد بر سر مسکو نقشی ارزشمند ایفا کرد. تا پایان سال ۱۹۴۱ بریتانیا موفق شد در مجموع ۶۹۹ هواگرد، ۴۶۶ تانک، ۸۶۷ خودرو و ۷۶ هزار تُن تدارکات دیگر به شوروی برساند. منفعت ملموس این کمک‌ها در اوایل جنگ، در روحیه نیروهای ارتش سرخ قابل چشم‌پوشی نیست.


title: سازمان میثرا برای توسعه و فرهنگ یارسانی

text: سازمان میثرا برای توسعه و فرهنگ یارسانی (به کردی: ڕێکخراوی میثرا بۆ پەرەپێدان و ڕۆشنبیریی یارسانی، به عربی: منظمة ميثرا للتنمية والثقافة اليارسانية) یک سازمان مستقل غیرانتفاعی است که توسط تعدادی از فعالان کرد یارسان در عراق تشکیل شده‌است. این سازمان برای توسعه و گسترش فرهنگ یارسان فعالیت می‌کند.


title: سازمان میثرا برای توسعه و فرهنگ یارسانی

text: سازمان میثرا برای توسعه و فرهنگ یارسانی هدف خود را از فعالیت محافظت از میراث، آداب و رسوم و فرهنگ مردم یارسان و معرفی کردن باورها و عقاید دین یاری به دیگر مردم جهان اعلام کرده‌است. سازمان میثرا در اتحاد غرامت عادلانه عضویت دارد.


title: سازمان میثرا برای توسعه و فرهنگ یارسانی

text: سازمان میثرا برای توسعه و فرهنگ یارسانی هدف خود را ارتقای آگاهی جامعۀ یارسان و جوامع اقلیت دیگر، دفاع از حقوق قانونی مردم یارسان و اقلیت‌های دیگر از طریق قوانین داخلی و بین‌المللی، مستندسازی ارتباطات و اطلاعات معتبر مربوط به مردم یارسان، تقویت فعالیت‌های مردم یارسان در زمینه‌های فرهنگی و نیز بخشش و صلح، تأمین منابع لازم برای پژوهش‌های مرتبط با دین و فرهنگ یارسان اعلام کرده‌است.


title: محمد راسم

text: محمد راسم (۲۴ ژوئن ۱۸۹۷۳۰ مارس ۱۹۷۵) هنرمند الجزایری بود که به همراه برادرش عمر، مکتب و سبک مینیاتور الجزایر را بنیان نهادند.


title: محمد راسم

text: راسم در سال ۱۸۹۶ در قصبه الجزائر در خانواده‌ای هنرمند و برجسته زاده شد که ثروت و رفاه پیش از دوران استعمار آنها با مصادره اموالشان به دست حکومت فرانسه از بین رفته بود در سال ۱۸۸۰ پدر راسم در قصبه الجزائر، کارگاه منبت‌کاری و مسگری‌اش را دوباره باز کرد، جایی که برادر راسم عمر، روی سنگهای قبر حکاکی می‌کرد. آنها توانستند برندهٔ سفارش ساخت بناهای عمومی و انجام تزئینات غرفه‌های نمایشگاه‌های مستعمره‌های فرانسه شوند.


title: محمد راسم

text: راسم هنگامی که در دبستان بود و از سوی فرماندار، کپی برداری نقشهای تزئینی اسلامی برای کارگاه‌های دولتی به او سپرده شد، استعداد نقاشی خود را نشان داد. در حدود سال ۱۹۱۴ او با مینیاتورهای ایرانی، مغولی و اندلسی که هنرمندان برای اشراف مسلمان، نقاشی کرده بودند آشنا شد. او به شیوه‌ای از بیان شخصی و ترکیبی از مینیاتور دست یافت که در آن هم از عناصر سنتی و کلاسیک عربی و هم ار سبکهای گوناگون خوشنویسی بهره می‌گرفت و نمودهایی از هنر مدرن هم در آثارش دیده می‌شود. در دوران نوجوانی راسیم با اتین دینه نقاش فرانسوی دوست شد و اتین به او سفارش کرد که به نقاشی چهره بپردازد و به او کمک کرد تا از صفحه‌آرایی کتابها با خوشنویسی، دستمزد بگیرد. پشتیبانان اصلی راسم بازرگانان و مقامهای دولتی بودند که به بازآفرینی او از هنر کهن الجزایر ارج می‌نهادند.


title: محمد راسم

text: محمد راسم و همسرش در تاریخ ۳۰ مارس ۱۹۷۵ در خانهٔ خود کشته شدند. او را به همراه همسرش در گورستان ثعالیبیه در قصبه الجزائر به خاک سپردند.


title: نیروهای مسلح جمهوری چین

text: نیروهای مسلح جمهوری چین () نیروی نظامی جمهوری چین یا تایوان از ۱۶ ژوئن ۱۹۲۴ تا ۲۵ دسامبر ۱۹۴۷ بود.


title: ارتش جمهوری چین

text: ارتش جمهوری چین () بزرگترین شاخه نیروهای مسلح جمهوری چین بود. تقریباً ۸۰٪ ارتش ROC در جغرافیای تایوان واقع شده‌است، در حالی که بقیه در جزایر پنهو، کینمن، جزایر ماتسو، دونگشا و جزایر تایپینگ مستقر هستند.


title: یوریف ویترنکو

text: یوریف ویترنکو (؛ زادهٔ ) اقتصاددان و مدیر اجرایی اهل اوکراین است، که هم‌اکنون بعنوان مدیرعامل شرکت نفتوگاز فعالیت می‌کند.


title: آرتور آندرسون

text: آرتور آندرسون () شرکت خدمات حرفه‌ای آمریکایی بود، که در سال ۱۹۱۳ توسط آرتور ئی. آندرسون تأسیس شد.


title: آرتور ئی. آندرسون

text: آرتور ئی. آندرسون (; – ) کارآفرین، دانشمند و حسابدار اهل ایالات متحده آمریکا بود، که در سال ۱۹۱۳ شرکت آرتور آندرسون را تأسیس کرد.


title: جفری میلر

text: جفری میلر (؛ زادهٔ ) مدیر اجرایی اهل ایالات متحده آمریکا است، که هم‌اکنون به‌عنوان مدیرعامل شرکت هالیبرتون فعالیت می‌کند.


title: میدرند

text: میدرند (به لاتین: Midrand) یک شهرک در آفریقای جنوبی است که در City of Johannesburg Metropolitan Municipality واقع شده‌است. میدرند ۱۵۲٫۸۷ کیلومتر مربع مساحت و ۸۷٬۳۸۷ نفر جمعیت دارد.


title: بانک ملی اوکراین

text: بانک ملی اوکراین () بانک مرکزی اوکراین است، که در سال ۱۹۹۱ تأسیس شد.


title: تاور ۱۸۵

text: تاور ۱۸۵ () ساختمان اداری ۵۵ طبقه در شهر فرانکفورت، آلمان است، که در سال ۲۰۰۸ احداث گردید.


title: شرکت بیمه سپرده فدرال

text: شرکت بیمه سپرده فدرال () شرکت دولتی بیمه آمریکایی است، که در سال ۱۹۳۳ تأسیس شد.


title: تایمز مسکو

text: تایمز مسکو () شرکت انتشارات و خبرگزاری روس است، که در سال ۱۹۹۲ تأسیس شد.


title: پیروز (اسپبد)

text: پیروز (پارسی میانه: "Pērōz") یکی از نجیب‌زادگان ساسانی در سده سوم میلادی در زمان حکومت شاپور یکم بود.


title: پیروز (اسپبد)

text: از او در سنگ‌نوشته شاپور یکم بر کعبه زرتشت به عنوان اسپبد (رئیس سواره‌نظام) یاد شده‌است. او در این سنگ‌نوشته در میان ۶۷ نجیب‌زاده در رتبهٔ دوازدهم قرار دارد. اطلاعات دیگری از زندگی او در دست نیست.


title: پیروز کارن

text: پیروز کارن (پارسی میانه: "Pērōz ī Kārin") یکی از نجیب‌زادگان ساسانی در سده سوم میلادی در زمان حکومت شاپور یکم از خاندان کارن بود.


title: پیروز کارن

text: از او در سنگ‌نوشته شاپور یکم بر کعبه زرتشت یاد شده‌است. او در این سنگ‌نوشته در میان ۶۷ نجیب‌زاده در رتبهٔ سیزدهم قرار دارد. اطلاعات دیگری از زندگی او در دست نیست.


title: اس اند پی آمریکای لاتین

text: اس اند پی آمریکای لاتین () شاخص بازارهای بورس اوراق بهادار فعال در آمریکای لاتین است، که از ۴۰ شرکت دارای بالاترین میزان ارزش بازار سرمایه در این کشورها تشکیل می‌شود.


title: یوکورتاتنافتا

text: یوکورتاتنافتا () شرکت پالایش نفت اوکراینی است، که در سال ۱۹۹۵ تأسیس شد.


title: چوماک

text: چوماک () شرکت صنایع غذایی اوکراینی است، که در سال ۱۹۹۶ تأسیس شد.


title: بریتانیای کوچک (مجموعه تلویزیونی)

text: بریتانیای کوچک () یک مجموعهٔ رادیویی و تلویزیونی کمدی بریتانیایی است که نسخهٔ رادیویی‌اش در سال ۲۰۰۰ و نسخهٔ تلویزیونی‌اش در سال ۲۰۰۳ منتشر شد.


title: ای‌تی‌بی-مارکت

text: ای‌تی‌بی-مارکت () شرکت خرده‌فروشی اوکراینی است، که در سال ۱۹۹۳ تأسیس شد.


title: ژاندارم (کوهنوردی)

text: تیغه ژاندارم، یا به طور خلاصه ژاندارم، در اصطلاح کوهنوردی عبارتست از قسمتهایی از خط‌الراس که یک‌دست صخره‌ای هستند، لبه کم عرض و دامنه‌های پرشیب یا عمودی دارند. چنین عوارضی در کوه‌های آلپ زیاد دیده می‌شود و اصطلاح ژاندارم ابتدا در آلپ فرانسه استفاده شد؛ وجه تسمیه آن هم شباهت این عوارض به پاسگاه‌های ژاندارمری است. تیغه‌های ژاندارک بین قله‌های خلنو و برج در استان تهران نمونه‌ای از این عارضه است (برخی کوهنوردان می‌پندارند نام ژاندارک تغییر شکل یافته کلمه ژاندارم است).


title: ژاندارم (کوهنوردی)

text: در ایالت ویرجینیای غربی آمریکا تیغه‌ای منفرد وجود داشت که ژاندارم نامیده می‌شد و در سال ۱۹۸۷ به طور کامل فرو ریخت. همچنین در وادی رم اردن نیز عارضه‌هایی به نام ژاندارم وجود دارند که مورد علاقه سنگنوردان هستند. بر روی یال شمالی قله وایس‌هورن در آلپ سوییس نیز یک ژاندارم طولانی به نام وجود دارد که نقطه میانی آن به دلیل داشتن برجستگی کافی به عنوان قله مستقلی شناخته می‌شود و در لیست قله‌های بلندتر از ۴۰۰۰ متر آلپ ذکر شده است.


title: کوسپاس-سارست

text: کوسپاس-سارست () شرکت دولتی مخابرات کانادایی است، که در سال ۱۹۸۸ تأسیس شد.


title: لوبرتسی

text: لوبرتسی () شرکت دولتی هوافضا و صنایع جنگ‌افزاری روس است، که در سال ۱۹۴۷ تأسیس شد.


title: ان‌آی‌آی‌آی‌پی

text: ان‌آی‌آی‌آی‌پی () شرکت صنایع جنگ‌افزاری روس است، که در سال ۱۹۱۱ تأسیس شد.


title: ان‌پی‌او اولماس

text: ان‌پی‌او اولماس () شرکت صنایع جنگ‌افزاری روس است، که در سال ۱۹۴۷ تأسیس شد.


title: واسپاری (مجموعه تلویزیونی)

text: واسپاری () یک درام حقوقی تلویزیونی بریتانیایی است که در سال ۲۰۰۳ از شبکهٔ بی‌بی‌سی وان پخش شد.


title: اس اند پی گلوبال ۱۲۰۰

text: اس اند پی گلوبال ۱۲۰۰ () از شاخص‌های بازار بورس است، که در سال ۱۹۹۹ راه‌اندازی شد و ۳۱ کشور را تحت پوشش قرار می‌دهد و شرکت‌های عضو آن، در مجموع در حدود ۷۰ درصد از حجم ارزش بازار سرمایه جهان را به خود اختصاص می‌دهند.


title: آردی اس‌ای

text: آردی اس‌ای () شرکت داروسازی برزیلی است، که در سال ۲۰۱۱ تأسیس شد.


title: خانه پدری (مجموعه تلویزیونی کره جنوبی)

text: خانه پدری یک درام ویژه سال آخر کره جنوبی است. تکرارها در روز سال نو پخش شد.


title: خانه پدری (مجموعه تلویزیونی کره جنوبی)

text: داستان مربوط به زندگی کانگ من هو است که یک شب با یک پیانیست بود. اما از آنجا که او مدتی زندان بود ، بعد از آزاد شدنش متوجه شد پدر شده است ؛ مادر پسر را با نزدیکترین روابطش کنار گذاشته است با مردی که مانند یک پدر است به خانه خود برگشت و به ایالات متحده بازگشت، گرچه او علاقه ی به پسرش احساس نمی کرد ، وقتی که هر دو از یک تصادف اتوبوس جان سالم به در بردند ، روابطشان محکم شد و پس از آن تجربه نزدیک به مرگ ، او مصمم شد که یک پدر دوست داشتنی باشد.


title: پابش پیروزشاپور

text: پابش پیروزشاپور (پارسی میانه: "Pābīg ī Peroz-Šābuhr") یکی از نجیب‌زادگان ساسانی در سده سوم میلادی در زمان حکومت شاپور یکم بود.


title: پابش پیروزشاپور

text: از او در سنگ‌نوشته شاپور یکم بر کعبه زرتشت یاد شده‌است. او در این سنگ‌نوشته در میان ۶۷ نجیب‌زاده در رتبهٔ سی قرار دارد. به گفتهٔ سنگ‌نوشته او برادر رزمجوی و پسر فردی به نام شنبید بود.


title: پاسفل

text: پاسفل یا پاسفلِ پاسفلگان (پارسی میانه: "Pāsfal ī Pāsfalgān") یکی از نجیب‌زادگان ساسانی در سده سوم میلادی در زمان حکومت شاپور یکم بود.


title: پاسفل

text: از او در سنگ‌نوشته شاپور یکم بر کعبه زرتشت به نام پسر فردی به نام پاسفل یاد شده‌است. او در این سنگ‌نوشته در میان ۶۷ نجیب‌زاده در رتبهٔ چهل‌ونهم قرار دارد. اطلاعات دیگری از زندگی او در دست نیست.


title: چندرهاس

text: چندرهاس یا چاندراهاسا پادشاه سلطنت کونتالا بود که تقریباً شامل قسمت‌هایی از شمال کارناتاکای و جنوب ماهاراشترا امروزی بود. نام دیگر این ناحیه گوراشترا بوده. داستان چندرهاس در اشوامداهیکا پروه در حماسه مهاباراتا آمده‌است. چندرهاس پسر پادشاه سودارمیکا کرالا بود. وی با ویشای و چامپاکامالینی، که شاهزاده خانم کونتالا بود، ازدواج کرد. آن‌ها صاحب دو پسر به نام‌های ماکاراشا و پادماکشا شدند. چندرهاس دوست آرجونا مصاحب کریشنا بود و در اشوامدای جدهشتر نام او آورده شده‌است.


title: کیاتانپالی

text: کیاتانپالی (به انگلیسی: Kyathanpally) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش عادل‌آباد واقع شده‌است. کیاتانپالی ۶٫۵۰ کیلومتر مربع مساحت و ۳۲٬۲۷۵ نفر جمعیت دارد.


title: کوننام کولام

text: کوننام کولام (به انگلیسی: Kunnamkulam) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش تریسور واقع شده‌است. کوننام کولام ۳۴٫۱۸ کیلومتر مربع مساحت و ۵۴٬۰۷۱ نفر جمعیت دارد و ۵۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کوتایام

text: کوتایام (به انگلیسی: Kottayam) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش کوتایم واقع شده‌است. کوتایام ۷۷٫۸ کیلومتر مربع مساحت و ۱۳۶٬۸۱۲ نفر جمعیت دارد و ۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کوتاگودم

text: کوتاگودم (به انگلیسی: Kothagudem) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش خمام (هند) واقع شده‌است. کوتاگودم ۳۲٫۱۰ کیلومتر مربع مساحت و ۷۹٬۸۱۹ نفر جمعیت دارد و ۸۹ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کوتدوار

text: کوتدوار (به انگلیسی: Kotdwar) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش پائوری گاروال واقع شده‌است. کوتدوار ۸۰ کیلومتر مربع مساحت دارد ۴۵۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کوت کاپورا

text: کوت کاپورا (به انگلیسی: Kotkapura) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش فریدکوت واقع شده‌است. کوت کاپورا ۱۷٫۲۵ کیلومتر مربع مساحت و ۹۱٬۹۷۹ نفر جمعیت دارد و ۲۰۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کوروتلا

text: کوروتلا (به انگلیسی: Korutla) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در Koratla mandal واقع شده‌است. کوروتلا ۳۴٫۱ کیلومتر مربع مساحت و ۸۰٬۳۱۰ نفر جمعیت دارد و ۲۸۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کوکراجهار

text: کوکراجهار (به انگلیسی: Kokrajhar) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش کشی نگر واقع شده‌است. کوکراجهار ۱٬۰۰۰٬۰۰ نفر جمعیت دارد و ۳۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کرتیناگر

text: کرتیناگر (به انگلیسی: Kirtinagar) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش تهری گرهوال واقع شده‌است. کرتیناگر ۱٬۰۴۰ نفر جمعیت دارد.


title: کیچا

text: کیچا (به انگلیسی: Kichha) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش ادهم سینگ‌نگر واقع شده‌است. کیچا ۴۱٬۹۶۵ نفر جمعیت دارد و ۲۹۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: خوای

text: خوای (به انگلیسی: Khowai) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش خوای واقع شده‌است. خوای ۲۱٬۳۸۷ نفر جمعیت دارد و ۲۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: خاتیما

text: خاتیما (به انگلیسی: Khatima) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش ادهم سینگ‌نگر واقع شده‌است. خاتیما ۲۵ کیلومتر مربع مساحت و ۱۵٬۰۹۳ نفر جمعیت دارد.


title: خارار

text: خارار (به انگلیسی: Kharar) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش موهالی واقع شده‌است. خارار ۲۲۱٬۳۲۳ نفر جمعیت دارد و ۳۰۹ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: اعتدال بزرگ

text: اعتدال بزرگ () دوره ای است که از اواسط دهه ۱۹۸۰ تا ۲۰۰۷ شروع می‌شود و با کاهش تلاطم نوسانات چرخه تجارت در کشورهای پیشرفته در مقایسه با دهه‌های گذشته روبرو می‌شود. اعتقاد بر این است که این موضوع به دلیل تغییرات نهادی و ساختاری، به ویژه در سیاست‌های بانک مرکزی، در نیمه دوم قرن بیستم ایجاد شده‌است.


title: اعتدال بزرگ

text: در اواسط دهه ۱۹۸۰ متغیرهای عمده اقتصادی مانند رشد واقعی تولید ناخالص داخلی، تولید صنعتی، اشتغال ماهانه و نرخ بیکاری نوساناتشان شروع به کاهش کردند. در دوران اعتدال بزرگ، دستمزدهای واقعی و قیمت‌های مصرف‌کننده افزایششان متوقف شد و ثابت ماند، در حالی که نرخ بهره روند صعودی خود را برعکس کرد و شروع به کاهش کرد. این دوره همچنین شاهد افزایش زیادی در بدهی خانوار و قطبی سازی در اقتصاد بود، زیرا ثروت ثروتمندان به‌طور قابل توجهی رشد می‌کرد، در حالی که طبقه متوسط و فقیر عمیقاً در بدهی قرار می‌گرفتند.


title: اعتدال بزرگ

text: بن برنانک و دیگران در بانک مرکزی ایالات متحده (بانک فدرال) ادعا می‌کنند که اعتدال بزرگ در درجه اول به دلیل استقلال بیشتر بانک‌های مرکزی در برابر تأثیرات سیاسی و مالی است که به آنها اجازه داده‌است با تدابیری مانند پیروی از قانون تیلور از ثبات اقتصاد کلان پیروی کنند. . علاوه بر این، اقتصاددانان بر این باورند که فناوری اطلاعات و انعطاف‌پذیری بیشتر در شیوه‌های کار به افزایش ثبات اقتصاد کلان کمک کرده‌است.


title: اعتدال بزرگ

text: این اصطلاح در سال ۲۰۰۲ توسط جیمز استاک و مارک واتسون برای توصیف کاهش مشاهدات در نوسانات چرخه تجاری ابداع شد. بحثی در مورد این است که آیا اعتدال بزرگ در اواخر دهه ۲۰۰۰ با بحران اقتصادی و مالی به پایان رسید، یا اینکه فراتر از این تاریخ با ناهنجاری بحران ادامه یافت.


title: خاندا، هند

text: خاندا (به انگلیسی: Khanda) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در هاریانا واقع شده‌است. خاندا ۱۲٬۰۰۰ نفر جمعیت دارد.


title: خیرتال

text: خیرتال (به انگلیسی: Khairthal) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش الوار واقع شده‌است. خیرتال ۱۵۰٬۲۹۸ نفر جمعیت دارد.


title: کندوجار

text: کندوجار (به انگلیسی: Kendujhar) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش کندوجار واقع شده‌است. کندوجار ۹۶٫۴ کیلومتر مربع مساحت و ۵۷٬۲۳۲ نفر جمعیت دارد و ۵۹۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کالاکیرا

text: کالاکیرا (به انگلیسی: Kela Khera) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش ادهم سینگ‌نگر واقع شده‌است. کالاکیرا ۱۴٬۹۱۱ نفر جمعیت دارد.


title: جیدارنات

text: جیدارنات (به انگلیسی: Kedarnath) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش رودر پریاگ واقع شده‌است. جیدارنات ۲٫۷۵ کیلومتر مربع مساحت و ۶۱۲ نفر جمعیت دارد و ۳٬۵۵۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کایام کولام

text: کایام کولام (به انگلیسی: Kayamkulam) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش الاپوژا واقع شده‌است. کایام کولام ۲۱٫۷۹ کیلومتر مربع مساحت و ۶۸٬۶۳۴ نفر جمعیت دارد.


title: کساراگود

text: کساراگود (به انگلیسی: Kasaragod) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش کاسرگود واقع شده‌است. کساراگود ۱۶٫۷ کیلومتر مربع مساحت و ۵۴٬۱۷۲ نفر جمعیت دارد و ۱۹ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کاروناگاپالی

text: کاروناگاپالی (به انگلیسی: Karunagappalli) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش کولام واقع شده‌است. کاروناگاپالی ۴۵٬۳۳۶ نفر جمعیت دارد و ۱۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کارناپرایاگ

text: کارناپرایاگ (به انگلیسی: Karnaprayag) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش چمولی واقع شده‌است. کارناپرایاگ ۶٬۹۷۶ نفر جمعیت دارد و ۸۶۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کارجات

text: کارجات (به انگلیسی: Karjat) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش رایگاد واقع شده‌است.


title: کریمگنج

text: کریمگنج (به انگلیسی: Karimganj) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش کریم‌گنج واقع شده‌است. کریمگنج ۵۶٬۸۵۴ نفر جمعیت دارد و ۱۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کارایکال

text: کارایکال (به انگلیسی: Karaikal) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش کارایکال واقع شده‌است.


title: کانهنگود

text: کانهنگود (به انگلیسی: Kanhangad) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش کاسرگود واقع شده‌است. کانهنگود ۳۹٫۵۴ کیلومتر مربع مساحت و ۷۳٬۳۴۲ نفر جمعیت دارد.


title: پاک‌چهر تهم‌شاپور

text: پاک‌چهرِ تهم‌شاپور یا پاچهر (پارسی میانه: "Pā(k)čihr ī Tahm-Šābuhr") یکی از نجیب‌زادگان ساسانی در سده سوم میلادی در زمان حکومت شاپور یکم بود.


title: پاک‌چهر تهم‌شاپور

text: از او در سنگ‌نوشته شاپور یکم بر کعبه زرتشت یاد شده‌است. او در این سنگ‌نوشته در میان ۶۷ نجیب‌زاده در رتبهٔ بیست‌ویکم قرار دارد. اطلاعات دیگری از زندگی او در دست نیست.


title: کومارگانج

text: کومارگانج (به انگلیسی: Kumarganj) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در اوتار پرادش واقع شده‌است. کومارگانج ۳٫۵ کیلومتر مربع مساحت دارد ۹۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کنگیام

text: کنگیام (به انگلیسی: Kangeyam) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در Kangeyam taluk واقع شده‌است. کنگیام ۲۲٫۱۷ کیلومتر مربع مساحت و ۳۲٬۱۴۷ نفر جمعیت دارد و ۳۱۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کانیگیری

text: کانیگیری (به انگلیسی: Kanigiri) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در Kanigiri mandal واقع شده‌است. کانیگیری ۵۶٫۵۱ کیلومتر مربع مساحت و ۳۷٬۴۲۰ نفر جمعیت دارد و ۱۰۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کاماردی

text: کاماردی (به انگلیسی: Kamareddy) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش نظام‌آباد واقع شده‌است. کاماردی ۱۴٫۱۰ کیلومتر مربع مساحت و ۸۰٬۳۷۸ نفر جمعیت دارد و ۴۹۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کالپی

text: کالپی (به انگلیسی: Kalpi) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش جلون واقع شده‌است. کالپی ۵۱٬۶۷۰ نفر جمعیت دارد و ۱۱۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کالیمپونگ

text: کالیمپونگ (به انگلیسی: Kalimpong) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در Kalimpong subdivision واقع شده‌است. کالیمپونگ ۹٫۱۶۸ کیلومتر مربع مساحت و ۴۹٬۴۰۳ نفر جمعیت دارد و ۱٬۲۴۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کالاکوریچی

text: کالاکوریچی (به انگلیسی: Kallakurichi) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش کالاکوریچی واقع شده‌است. کالاکوریچی ۵۷٬۶۲۸ نفر جمعیت دارد.


title: کالادونگی

text: کالادونگی (به انگلیسی: Kaladhungi) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش نینیتال واقع شده‌است. کالادونگی ۶٬۱۲۶ نفر جمعیت دارد و ۵۱۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کایلاشهار

text: کایلاشهار (به انگلیسی: Kailashahar) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در Unakoti واقع شده‌است. کایلاشهار ۲۳٬۴۱۸ نفر جمعیت دارد.


title: کادیری

text: کادیری (به انگلیسی: Kadiri) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در Kadiri mandal واقع شده‌است. کادیری ۲۵٫۸۸ کیلومتر مربع مساحت و ۸۹٬۴۲۹ نفر جمعیت دارد و ۵۰۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: جوشیمات

text: جوشیمات (به انگلیسی: Joshimath) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش چمولی واقع شده‌است. جوشیمات ۱۶٬۷۰۹ نفر جمعیت دارد.


title: جورهات

text: جورهات (به انگلیسی: Jorhat) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش جورهات واقع شده‌است. جورهات ۳۲ کیلومتر مربع مساحت و ۱۵۳٬۸۸۹ نفر جمعیت دارد و ۱۱۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: جامریتیلیا

text: جامریتیلیا (به انگلیسی: Jhumri Telaiya) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش کودرما واقع شده‌است. جامریتیلیا ۸۷٬۸۶۷ نفر جمعیت دارد و ۳۸۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: جارسوگودا

text: جارسوگودا (به انگلیسی: Jharsuguda) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش جارسوگودا واقع شده‌است. جارسوگودا ۴۵ کیلومتر مربع مساحت و ۱۲۴٬۵۰۰ نفر جمعیت دارد و ۲۱۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: جارگرام

text: جارگرام (به انگلیسی: Jhargram) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در Jhargram subdivision واقع شده‌است. جارگرام ۲۱٫۴۰ کیلومتر مربع مساحت و ۶۱٬۶۸۲ نفر جمعیت دارد و ۸۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: جبریرا

text: جبریرا (به انگلیسی: Jhabrera) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش حاریدوار واقع شده‌است. جبریرا ۰٫۹ کیلومتر مربع مساحت و ۹٬۳۷۸ نفر جمعیت دارد و ۲۶۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: جانگاون

text: جانگاون (به انگلیسی: Jangaon) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در Jangaon mandal واقع شده‌است. جانگاون ۱۷٫۴۹ کیلومتر مربع مساحت و ۵۲٬۳۹۴ نفر جمعیت دارد و ۳۸۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: جاموئی

text: جاموئی (به انگلیسی: Jamui) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش جامویی واقع شده‌است. جاموئی ۸۷٬۳۵۷ نفر جمعیت دارد و ۷۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: جلاندار

text: جلاندار (به انگلیسی: Jalandhar Cantonment) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش جالندهر واقع شده‌است. جلاندار ۴۷٬۸۴۵ نفر جمعیت دارد.


title: کندوکور

text: کندوکور (به انگلیسی: Kandukur) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در Kandukur mandal واقع شده‌است. کندوکور ۷۱٫۸۶ کیلومتر مربع مساحت و ۵۸٬۰۰۰ نفر جمعیت دارد.


title: جامالادامگو

text: جامالادامگو (به انگلیسی: Jammalamadugu) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در Jammalamadugu mandal واقع شده‌است. جامالادامگو ۲۴٫۸۳ کیلومتر مربع مساحت و ۴۶٬۰۶۹ نفر جمعیت دارد و ۱۸۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: جاگتیال

text: جاگتیال (به انگلیسی: Jagtial) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در Jagtial mandal واقع شده‌است. جاگتیال ۴۵ کیلومتر مربع مساحت و ۱۰۳٬۹۳۰ نفر جمعیت دارد و ۲۶۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: جاگرون

text: جاگرون (به انگلیسی: Jagraon) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش لدهیانه واقع شده‌است. جاگرون ۶۵٬۲۴۰ نفر جمعیت دارد و ۲۳۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: جاگایاپتا

text: جاگایاپتا (به انگلیسی: Jaggayyapeta) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در Jaggaiahpet mandal واقع شده‌است. جاگایاپتا ۳۲٫۵۰ کیلومتر مربع مساحت و ۵۳٬۵۳۰ نفر جمعیت دارد و ۵۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: ایچگام

text: ایچگام (به انگلیسی: Ichgam) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش بدگام واقع شده‌است. ایچگام ۴٫۶۴ کیلومتر مربع مساحت و ۷٬۴۶۱ نفر جمعیت دارد و ۱٬۶۲۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: اینکولو

text: اینکولو (به انگلیسی: Inkollu) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در Inkollu mandal واقع شده‌است. اینکولو ۵۰٬۰۰۰ نفر جمعیت دارد.


title: ایتارسی

text: ایتارسی (به انگلیسی: Itarsi) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش هوشنگ‌آباد واقع شده‌است. ایتارسی ۹۹٬۳۳۰ نفر جمعیت دارد و ۳۵۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: هوشنگ‌آباد

text: هوشنگ‌آباد (به انگلیسی: Hoshangabad) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش هوشنگ‌آباد واقع شده‌است. هوشنگ‌آباد ۱۱۷٬۹۸۸ نفر جمعیت دارد و ۲۷۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: هندوپور

text: هندوپور (به انگلیسی: Hindupur) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در Hindupur mandal واقع شده‌است. هندوپور ۳۸٫۱۶ کیلومتر مربع مساحت و ۲۰۰٬۰۰۰ نفر جمعیت دارد و ۶۲۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: هیماتناگر

text: هیماتناگر (به انگلیسی: Himatnagar) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در Himatnagar Taluka واقع شده‌است. هیماتناگر ۱۸۱٬۱۳۷ نفر جمعیت دارد و ۱۲۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: هربرتپور

text: هربرتپور (به انگلیسی: Herbertpur) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش درادون واقع شده‌است. هربرتپور ۹٬۲۴۲ نفر جمعیت دارد و ۴۲۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: جاسپور

text: جاسپور (به انگلیسی: Jaspur) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بخش ادهم سینگ‌نگر واقع شده‌است. جاسپور ۶۰٬۵۲۳ نفر جمعیت دارد و ۲۲۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کیخسرو شاپورجی سورابجی

text: کیخسرو شاپورجی سورابجی (با نام تولد لئون دودلی سورابجی؛ ۱۴ اوت ۱۸۹۲–۱۵ اکتبر ۱۹۸۸) آهنگساز ، منتقد موسیقی، پیانیست و نویسنده انگلیسی بود که هشت دهه آثار موسیقایی گوناگونی تولید نمود و کارهایش از مجموعه‌های مینیاتوری و کوتاه گرفته تا کارهای چند ساعته را شامل می‌شود. یکی از مهمترین و پرکارترین آهنگسازان قرن بیستم شناخته شده و از بهترین آثار او قطعات پیانوی نوکتورن، مانند "گلستان" و "ویلا تاسکا" هستند. او به دلیل همجنس‌گرایی و تبار مختلط خود احساس می‌کرد از جامعه انگلیس بیگانه است و مادام‌العمر به انزوا گرایش داشت.


title: کیخسرو شاپورجی سورابجی

text: سورابجی تحصیلات خصوصی داشت. مادر وی انگلیسی و پدرش تاجری پارسی و صنعتگری از هند بود که صندوق امانتی ایجاد کرده بود و خانواده‌اش را بدین شیوه از نیاز به کار کردن آزاد کرد. سورابجی اگرچه ویرچوزو نبود، اما بین سال‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۶ برخی از موسیقی‌های خود را به صورت عمومی پخش کرد. در اواخر دهه ۱۹۳۰، نگرش او تغییر کرد و محدودیت‌هایی را برای اجرای کارهای خود اعمال کرد، که در سال ۱۹۷۶ آن‌ها را کنار گذاشت. ساخته‌های او در آن سال‌ها کمتر در معرض دید قرار گرفتند و او عمدتاً از طریق نوشته‌های خود، که شامل کتاب‌های "Around Music" و "Mi contra fa: The Immoralisings of a Machiavellian Musician" بود"،" در معرض دید عموم قرار گرفت. در این مدت، او لندن را ترک کرد و سرانجام در روستای کورف کاسل، دورست اقامت گزید. اطلاعات مربوط به زندگی سورابجی، به ویژه سال‌های آخر زندگی او، کم است و بیشتر آن از نامه‌هایی به دست آمده که با دوستانش رد و بدل می‌کرد.


title: کیخسرو شاپورجی سورابجی

text: سورابجی به عنوان آهنگساز، عمدتاً خودآموخته بود. اگرچه در ابتدا به هنر مدرن علاقه داشت، اما بعداً بسیاری از مجموعه‌های موجود و معاصر را کنار گذاشت. او از افراد متنوعی مانند فروشیو بوسونی، کلود دبوسی و کارول سژیمانوسکی تأثیر پذیرفت و سبکی را توسعه داد که با چند ریتم مکرر، تعامل عناصر تونال و آتون و آرایه‌های مجلل متمایز شد. اگرچه او در درجه اول برای پیانو آهنگسازی می‌کرد، اما قطعات ارکسترال مجلسی و ارگ نیز در کارنامه دارد. سورابجی به بسیاری از آهنگسازان-پیانیست‌های مورد تحسین خودش تشبیه شده‌است، از جمله فرانتس لیست و چارلز-والنتین آلکان. ویژگی‌های آثار او، از جمله زبان هارمونیک و ریتم پیچیده آن‌ها، روند آهنگسازی اواسط قرن ۲۰ به بعد را پیش‌بینی نمود. موسیقی او تا اوایل دهه ۲۰۰۰ تا حد زیادی منتشر نشده و ناشناخته بود، اما از آن زمان علاقه به آن بیشتر شده‌است.


title: اس.ای.

text: اس.ای. () گونه‌ای از شرکت در برخی از کشورها است، که گونه‌ای شرکت سهامی عام می‌باشد و در اغلب کشورهای دارای زبان‌های رومی (مانند فرانسوی، اسپانیایی و ایتالیایی) به‌عنوان معادل شرکت مورد استفاده قرار می‌گیرد. شرکت‌های اس.ای. معادل یک شرکت سهامی عام در قانون شرکت‌های انگلستان و کورپوریشن‌ها در ایالات متحده می‌باشند.


title: سول‌امریکا

text: سول‌امریکا () شرکت خدمات مالی و بیمه برزیلی است، که در سال ۱۸۹۵ تأسیس شد.


title: جی‌ان‌تی

text: جی‌ان‌تی () شرکت رسانه‌ای برزیلی است، که در سال ۱۹۹۱ تأسیس شد.


title: موتیشو

text: موتیشو () شرکت رسانه‌ای برزیلی است، که در سال ۱۹۹۱ تأسیس شد.


title: گروپو پتروپولیس

text: گروپو پتروپولیس () شرکت نوشیدنی برزیلی است، که در سال ۱۹۹۴ تأسیس شد.


title: سیلپو

text: سیلپو () شرکت خرده‌فروشی اوکراینی است، که در سال ۲۰۰۱ تأسیس شد.


title: گروه فوزی

text: گروه فوزی () شرکت خرده‌فروشی اوکراینی است، که در سال ۱۹۹۷ تأسیس شد.


title: ویا واریجو

text: ویا واریجو () شرکت خرده‌فروشی برزیلی است، که در سال ۲۰۱۰ تأسیس شد.


title: مرکز تحقیقات کلدیش

text: مرکز تحقیقات کلدیش () شرکت دولتی صنایع جنگ‌افزاری روس است، که در سال ۱۹۳۳ تأسیس شد.


title: سایمون بلاک

text: سایمون بلاک () نمایشنامه‌نویس، فیلم‌نامه‌نویس و تهیه‌کننده فیلم اهل بریتانیا است.


title: سایمون بلاک

text: از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است، می‌توان به "ترفندهای نو"، "هتل بابل"، "پزشک" و "واسپاری" اشاره نمود.


title: سوزانو

text: سوزانو () شرکت کاغذسازی برزیلی است، که در سال ۱۹۲۴ تأسیس شد.


title: لیتکارینو اپتیکال گلس

text: لیتکارینو اپتیکال گلس () شرکت صنایع جنگ‌افزاری روس است، که در سال ۱۹۳۴ تأسیس شد.


title: آپرلفکا رکورد پلنت

text: آپرلفکا رکورد پلنت () شرکت الکترونیک روس بود، که در سال ۱۹۱۰ تأسیس شد.


title: گول‌آز

text: گول‌آز () شرکت اتوبوس‌سازی روس است، که در سال ۱۹۹۰ تأسیس شد.


title: اوکی‌بی گیدروپرس

text: اوکی‌بی گیدروپرس () شرکت انرژی اتمی روس است، که در سال ۱۹۴۶ تأسیس شد.


title: کراسنوگورسکی زاود

text: کراسنوگورسکی زاود () شرکت صنایع جنگ‌افزاری روس است، که در سال ۱۹۴۲ تأسیس شد.


title: مسئله زمین‌گیری نماد

text: مسئله زمین‌گیری نماد در علوم شناختی و معناشناسی به این موضوع می‌پردازد که چگونه واژه‌ها (و به صورت کلی نمادها) معنادهی می‌شوند، و از این رو به این مسئله که «خود معنا واقعاً چیست» بسیار نزدیک است. مسئله معنادهی به نوبه خود به این مسئله که چگونه حالت‌های روانی معنادار می‌شوند، و از این رو به مسئله خودآگاهی مرتبط است، یعنی این سوال که: ارتباط بین «سامانه‌های فیزیکی معین» و «محتویات تجربه‌های ذهنی» چیست.


title: مسئله زمین‌گیری نماد

text: گوتلوب فرگه بین مرجع یک واژه (یعنی چیزی که یک واژه به آن ارجاع می‌کند) و معنای آن واژه تمایز قایل بود. این تمایز را با نام‌های افراد حقیقی می‌توان به روشنی توضیح داد، اما این موضوع در مورد نام انواع اشیاء و ویژگی‌های انتزاعی هم درست است: (۱) "تونی بلر" (۲) "نخست وزیر انگلیس در سال ۲۰۰۴" و (۳) "شوهر چری بلر" همه مرجع یکسان دارند ولی هم‌معنی نیستند.


title: مسئله زمین‌گیری نماد

text: بعضی جاها آمده‌است که معنی پیشنهادی یک واژه (ارجاع‌دهنده) همان قواعد یا ویژگی‌هایی است که باید برای اخذ موفقیت‌آمیز مرجع آن استفاده کند. در این مورد (۲) و (۳) به موضوع «پوشاندن معنی روی موضوع اصلی» نزدیک است زیرا آنها به صورت صریح دربارهٔ قواعدی برای انتخاب مرجع‌شان صحبت می‌کنند: "کسی را پیدا کنید که در سال ۲۰۰۴ نخست‌وزیر انگلستان بود" یا "کسی را پیدا کنید که همسر فعلی چری است". اما این مشکل را حل نمی‌کند، زیرا هنوز مشکل معنی مولفه‌های آن قاعده وجود دارد ("نخست وزیر"، "انگلیس"، "درمدت"، "فعلی"، "چری"، "شوهر") و اینکه چگونه آن‌ها را انتخاب کنیم.


title: مسئله زمین‌گیری نماد

text: عبارت "تونی بلر" (یا بهتر از آن فقط "بلر") این مشکل مولفه بازگشتی را ندارد، زیرا به صورت مستقیم به مرجع خود اشاره می‌کند، اما چگونه؟ اگر معنی همان قاعده انتخاب مرجع است، موقعی که به مولفه‌های غیرقابل تجزیه، (مثل نام اصلی افراد) پایین می‌آییم، (یا حتی در نام انواع، مثل «یک مرد مجرد» همان «عزب» است) آن قاعده جیست؟


title: مسئله زمین‌گیری نماد

text: انسان‌ها توانایی انتخاب مرجع مورد نظر واژه‌ها را دارند، مثل «تونی بلر» یا «مجرد»، اما نیازی نیست که این فرایند صریح باشد. احتمالاً فهمیدن قاعده صریح برای انتخاب مرجع‌های مورد نظر، انتظاری غیر معقول است.


title: مسئله زمین‌گیری نماد

text: از این رو اگر ما معنی واژه را همان روش انتخاب مرجعش بدانیم، آنوقت معانی در ذهن ما هستند. این موضوع تعریف معنی در مفهوم محدودش است. اگر ما معنی را در مفهوم گسترده‌اش استفاده کنیم، آنوقت باید بگوییم که معنی هم شامل خود مرجع است و هم شامل روش انتخاب آن است. از این رو اگر یک واژه (مثل "تونی بلر") در داخل یک موجودیت (مثل یک نفر) قرار داشته باشد، که بتواند از آن واژه استفاده کند و مرجعش را انتخاب کند، آنوقت گستره معنایی آن واژه هم شامل روشی است که آن موجودیت برای انتخاب مرجعش استفاده می‌کند، و هم شامل خود مرجع است: یعنی یک رابطه علی گسترده‌ای بین این موارد برقرار می‌باشد (۱) سر آدمی، (۲) واژه موجود در آن (۳) یک شیء خارج آن، و (۴) چه نوع «پردازشی» برای اتصال موفق واژه درونی به شیء بیرونی نیاز است.


title: مسئله زمین‌گیری نماد

text: اما اگر «موجودیتی» که واژه در آن قرار دارد در سر آدم نباشد، اما یک تکه کاغذ باشد (یا یک صفحه رایانه باشد) چه؟ آنوقت معنی چیست؟ مطمئناً همه واژه‌های (ارجاع داده‌شده) در این صفحه، برای مثال معنی دارند، همان‌طور که مرجع هم دارند.


title: مسئله زمین‌گیری نماد

text: در قرن نوزدهم، نشانه‌شناسی به نام چارلز سندرز پیرس یک مدل مشابه پیشنهاد کرد: براساس مدل نشانه‌ای سه‌تایی او، معنی شامل (۱) مفسر، (۲) یک نشانه یا نمایش، و (۳) یک شیء و (۴) محصول مجازی یک فرایند بی‌پایان پیشرفت و پسرفت که نام دارد، است. بعضی این‌طور تفسیر کرده‌اند که پیرس مسئله زمین‌گیری، احساس، و قصدمندی را برای فهم فرایندهای نشانه‌پردازی تعیین نموده‌است. در سال‌های اخیر، و در مورد مسئله زمین‌گیرکردن نشانه‌ها، نظریه پیرس در مورد نشانه‌ها توسط تعداد فزاینده‌ای از محققان هوش مصنوعی بازیابی شده‌است.


title: مسئله زمین‌گیری نماد

text: اگر ذهنی وجود نداشته باشد که آن قصد و نیت‌ها را میانجی‌گری کند، اصلاً هیچ اتصالی بین نمادهای نوشته‌شده و هر مرجع مورد نظر هم وجود ندارد، یعنی ذهن باید شامل روش درونی خاص خود برای انتخاب مراجع مورد نظر باشد. از این رو، معنی یک واژه روی یک کاغذ «زمین‌گیر نشده» است. حتی بررسی آن واژه در یک لغت‌نامه کمکی نمی‌کند: اگر کسی بخواهد معنی یک واژه که نمی‌داند را در یک لغت‌نامه در زبانی که از قبل آن را نمی‌داند، بررسی کند، در این صورت فقط به صورت بی‌معنی از یک تعریف به دیگری دور خواهد زد؛ یعنی جستجوی معنی درنهایت زمین‌گیر نمی‌شود. در مقابل، معنی واژه‌ها در سر یک انسان- یعنی واژه‌هایی که او می‌فهمد- «زمین‌گیر» است. زمین‌گیری ذهنی معانی واژه‌ها بین واژه‌های موجود در هر صفحه خارجی که او می‌خواند (و می‌فهمد) و اشیای خارجی که آن واژه‌ها به آن ارجاع می‌کنند، میانجی‌گری می‌کند.


title: مسئله زمین‌گیری نماد

text: یک سامانه نمادی دیگر زبان طبیعی است (فودر ۱۹۷۶). زبان در روی کاغذ یا رایانه، فقط یک سامانه نمادی صوری است، که توسط قواعدی برمبنای اشکال اختیاری حروف قابل دستکاری است. اما در مغز، رشته‌های بی‌معنی تاب‌دار تبدیل به افکار معنادار می‌شوند. دو ویژگی پیشنهاد کرد، که برای ایجاد این تمایز ممکن است لازم باشد:


title: مسئله زمین‌گیری نماد

text: یک ویژگی که فقط مغز آن را دارد، اما کاغذ ایستا یا حتی یک رایانه پویا آن را ندارد، همان ظرفیت انتخاب مراجع نمادها است. در این موضوع قبلاً هم صحبت کرده بودیم، و همان چیزی است که اصطلاح تاکنون تعریف‌نشده «زمین‌گیری» به آن اشاره دارد. سامانه نمادی، به صورت تنها، چه پویا و چه ایستا، نمی‌تواند این ظرفیت را (بیشتر از آنچه یک کتاب انجام می‌دهد) داشته باشد، زیرا انتخاب مراجع فقط یک ویژگی محاسباتی (مستقل از پیاده‌سازی) نیست؛ یعنی یک ویژگی پویا (وابسته به پیاده‌سازی) است.


title: مسئله زمین‌گیری نماد

text: برای زمین‌گیری، سامانه نمادی را باید توسط قابلیت‌های غیرنمادین و حسی‌حرکتی شناسایی کرد- یعنی ظرفیتی که به صورت خودگردان با دنیای اشیاء، وقایع، اعمال، ویژگی‌ها، و حالت‌هایی که نمادهایش در موقع ارجاع به صورت مرتب (توسط ما) قابل تفسیر است، تعامل دارد؛ یعنی باید بتواند مرجع‌های نمادهایش را انتخاب کند، و تعامل‌های حسی‌حرکتی‌اش با جهان باید به صورت منسجم با تفسیرهای نماد متناسب شود.


title: مسئله زمین‌گیری نماد

text: به زبان دیگر، نمادها را باید به صورت مستقیم به مرجع‌هایش متصل کرد (یعنی زمین‌گیر کرد)؛ این اتصال نباید فقط به ارتباط‌های ایجاد شده توسط مغز تفسیرگرهای بیرونی مثل ما وابسته باشد. سامانه نمادی به صورت تنها، و بدون ظرفیت زمین‌گیری مستقیم، یک گزینه مناسب نیست، هرچند که موقعی که داریم دربارهٔ افکار معنی‌دار فکر می‌کنیم، واقعاً از ذهن ما رد شود (کانجبوسی و هارناد ۲۰۰۱).


title: مسئله زمین‌گیری نماد

text: معنا به عنوان توانایی تشخیص نمونه‌ها (ی اشیاء) یا انجام اعمال، مخصوصاً در پارادایمی به نام «معناشناسی رویه‌ای» نام‌دارد مهم هستند، این موضوع در تعدادی از مقالات شامل «معناشناسی رویه‌ای» توسط توصیف شده‌است، و توسط در «معنا و پیوند» گسترش یافته‌است. در چکیده مقاله وودز اینطور نوشته شده‌است: «ایده "معناشناسی رویه‌ای" که معناشناسی جملات زبان طبیعی هستند را می‌توان در یک صوری‌سازی طبقه‌بندی کرد، که در آن معانی در فرایندهای خلاصه‌ای تعریف شده‌است که یک رایانه (یا انسان) می‌تواند آن را یا اجرا کند یا دربارهٔ آن استنتاج کند. معنی یک اسم در این نظریه یک فرایند برای تشخیص و ایجاد نمونه‌ها است، و معنی یک گزاره یک فرایند برای تعیین آن است که آن گزاره، درست یا نادرست است، و معنی یک عمل، همان توانایی انجام آن عمل یا گفتن این موضوع است که آن عمل انجام شده‌است.»


title: مسئله زمین‌گیری نماد

text: اهمیت زمین‌گیربودن، به زبان دیگر، ما را از مرحله آزمون تورینگ قلمی، که به صورت خالص نمادین (محاسباتی) است، به آزمون تورینگ رباتی (که به صورت ترکیبی از نماد/حسی‌حرکتی است) می‌رساند (هارناد ۲۰۰۰، ۲۰۰۷). معنا در توانایی رباتی برای تشخیص، طبقه‌بندی، شناسایی، و عمل دربرابر اشیای واژه‌ها و جمله‌ها به آن ارجاع دارند، زمین‌گیر شده‌است (ورودی‌های و را ببیند). از جهت دیگر، اگر نمادها (واژه‌ها و جمله‌ها) به بیت‌های '۰' و '۱' ارجاع کند، یعنی به صورت مستقیم به پیاده‌سازی الکترونیکی‌شان متصل شود، که در این صورت یک سامانه رایانه‌ای می‌تواند به راحتی آن را دستکاری کند (از این رو، تشخیص بدهد، طبقه‌بندی کند، شناسایی کند، و دربرابر آن عمل کند) در این صورت حتی سامانه‌های رایانه‌ای غیر رباتی را می‌توان «حسی‌حرکتی» دانست، و از این رو می‌تواند نمادهای موجود در این دامنه محدود را «زمین‌گیر» کند.


title: مسئله زمین‌گیری نماد

text: طبقه‌بندی، یعنی انجام دادن کار صحیح با «نوع» صحیح آن شیء. طبقه‌بند باید بتواند ویژگی‌های حسی‌حرکتی اعضای طبقه‌ای که به صورت قابل اطمینان آن‌ها را از غیرعضو تفکیک می‌دهد را تشخیص دهد. این تشخیص دهنده‌های ویژگی یا باید ذاتی باشد یا اینکه یادگرفته شود. یادگیری می‌تواند براساس القای سعی و خطا انجام شود، که در اینجا توسط بازخورد از نتایج طبقه‌بندی صحیح یا ناصحیح راهنمایی می‌شود؛ یا در گونه‌های زبانی خود ما، یادگیری می‌تواند مبتنی بر توصیف‌ها یا تعاریف زبانی باشد. با این حال، توصیف یا تعریف یک طبقه جدید فقط طبقه را می‌تواند منتقل کند، و فقط وقتی نامش زمین‌گیر می‌شود که واژه‌های موجود در تعریف خودشان تاکنون نام‌های طبقه زمین‌گیر باشند (بلوندین-ماسه و همکاران ۲۰۰۸). از این رو زمین‌گیری نهایی باید حسی‌حرکتی باشد، زیرا باید از پسرفت بی‌نهایت جلوگیری شود (هارناد ۲۰۰۵).


title: مسئله زمین‌گیری نماد

text: اما اگر زمین‌گیری یک شرایط لازم برای معنا است، آیا یک شرط کافی هم هست؟ نه لزوماً، زیرا ممکن است که حتی یک ربات که آزمون تورینگ را گذرانده و پاس کرده‌است، و به صورت غیرقابل تفکیک بین ما برای یک عمر زندگی کرده‌است، ممکن است که آنچه سرل در ذهنش است را در سرش نداشته باشد: ممکن است یک زامبی فلسفی باشد، بدون هیچ خانه، احساس، معنا (هارناد ۱۹۹۵). با این حال، ممکن است که مفسرهای مختلف (که شامل گونه‌های هوشمند حیوانات هم هستند) سازوکارهای مختلفی برای ایجاد معنی در سامانه‌شان داشته باشند، از این رو لازم نیست که سامانه‌ی جدای از انسان، معنا را به همان روشی که انسان «تجربه می‌کند» او هم تجربه کند، و برعکس.


title: مسئله زمین‌گیری نماد

text: هارناد به خودآگاهی به عنوان ویژگی ثانویه اشاره می‌کند. مسئله کشف سازوکار علی برای انتخاب موفق مرجع برای یک نام طبقه را به صورت اصولی می‌توان با علوم شناختی حل کرد. اما مسئله توضیح اینکه چگونه خودآگاهی می‌تواند یک نقش «مستقل» در آن بازی کند، احتمالاً قابل حل نیست، مگر در دوگانه‌انگاری دورجابه‌جایی. شاید زمین‌گیری نمادها (یعنی ظرفیت TT رباتی) برای اطمینان از وجود معنای خودآگاهی کافی باشد، اما باز دوباره، شاید کافی نباشد. در هر دو حالت، راهی نیست که ما آرزو کنیم که قدری عاقل‌تر هستیم- که این نکته روش‌شناختی تورینگ است (هارناد 2001b، ۲۰۰۳ و ۲۰۰۶).


title: مسئله زمین‌گیری نماد

text: برای جواب‌دهی به این سؤال ما باید خود مسئله زمین‌گیری نماد را فرمول‌بندی کنیم. (هارناد ۱۹۹۰).


title: مسئله زمین‌گیری نماد

text: یک مکتب فکری وجود دارد که بر اساس آن رایانه شباهت بیشتری به مغز دارد- یا مغز بیشتر شبیه رایانه است. براساس این دید (که «محاسبه‌گرایی» نام دارد که نوعی کارکردگرایی است)، نظریه آینده‌ای که توضیح می‌دهد که چگونه ذهن مراجع‌اش را انتخاب می‌کند (نظریه‌ای که علوم اعصاب شناختی ممکن است در نهایت به آن برسد) به صورت خالص یک مسئله محاسباتی است ( ۱۹۸۴). یک نظریه محاسباتی در سطح نرم‌افزار قرار دارد. و در اساس یک الگوریتم رایانه‌ای است: یعنی مجموعه‌ای از قواعد برای دستکاری نمادها است. و این الگوریتم «مستقل از پیاده‌سازی» است؛ یعنی هر کاری که در الگوریتم انجام می‌شود، سامانه هم همان کار را انجام می‌دهد، و این موضوع به نوع سخت‌افزار که روی آن اجرا می‌شود بستگی ندارد. جزییات فیزیکی سامانه پویایی که محاسبات را پیاده‌سازی می‌کند، به خود محاسبات بستگی ندارند، زیرا خود محاسبات صرفاً صوری هستند؛ هر سخت‌افزاری که بتواند محاسبات را اجرا کند، آن را انجام می‌دهد، و از نظر محاسباتی، همه پیاده‌سازی‌های فیزیکی برای آن الگوریتم رایانه‌ای خاص معادل و برابر اند.