title: دی۴وای

text: D4Y یک هواگرد از نوع بمب افکن شیرجه رو ساخت شرکت Yokosuka است. هواگرد D4Y نخستین پروازش را در دسامبر ۱۹۴۰ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۲ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۴۲–۱۹۴۵ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۲٬۰۳۸ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: بوئینگ استیرمن مدل ۷۵

text: Kaydet یک هواگرد از نوع Biplane آموزشی ساخت شرکت Stearman Aircraft / بوئینگ است. این هواگرد در سال ۱۹۳۴ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۱۰٬۶۲۰+ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: دی هاویلند کانادا دی‌اچ‌سی-۲ بیور

text: دی هاویلند کانادا دی‌اچ‌سی-۲ بیور یک هواگرد از نوع نشست و برخاست کوتاه ساخت شرکت د هویلند کانادا است. هواگرد دی‌اچ‌سی-۲ بیور نخستین پروازش را در ۱۶ اوت ۱۹۴۷ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۸ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۴۷–۱۹۶۷ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۱٬۶۵۷ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ماکی سی.۲۰۲

text: "'ماکی سی.۲۰۲" یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت Macchi Aeronautica است. هواگرد ایکس‌ایکس۱ نخستین پروازش را در ۱۰ اوت ۱۹۴۰ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ژوئیه ۱۹۴۱ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۱٬۱۵۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ماکی سی.۲۰۲

text: طراح این هواگرد، Mario Castoldi بود.


title: بی۶ان

text: بی۶ان یک هواگرد از نوع هواگرد اژدرافکن ساخت شرکت شرکت هواپیمای ناکاجیما است. هواگرد بی۶ان نخستین پروازش را در ۱۴ مارس ۱۹۴۱ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال اوت ۱۹۴۳ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۱٬۲۶۸ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: کای-۴۴ شوکی

text: کای-۴۴ شوکی یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت شرکت هواپیمای ناکاجیما است. هواگرد کای-۴۴ شوکی نخستین پروازش را در اوت ۱۹۴۰ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۲ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۴۰–۱۹۴۴ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۱٬۲۲۵ [۴۵] فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: کای-۴۴ شوکی

text: طراح این هواگرد، Yasushi Koyama بود.


title: پس‌سی-۹

text: پی‌سی-۹ یک هواگرد از نوع هواپیمای آموزشی ساخت شرکت Pilatus Aircraft است. هواگرد پی‌سی-۹ نخستین پروازش را در ۷ مه ۱۹۸۴ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۲۶۵ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پولیکارپوف آی-۱۵۳

text: I-153 یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت پولیکارپوف است. هواگرد I-153 نخستین پروازش را در ۱۹۳۷ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۹ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۳۹–۱۹۴۱ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۳٬۴۳۷ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پولیکارپوف آی-۱۵۳

text: طراح این هواگرد، نیکولای نیکولائوچ پولیکارپف بود.


title: آر ایی ۲۰۰۰

text: Re.2000 یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت Reggiane است. هواگرد Re.2000 نخستین پروازش را در ۲۴ مه ۱۹۳۹ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۰ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد 186 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: آر ایی ۲۰۰۰

text: طراح این هواگرد، Roberto Longhi بود.


title: وستلند لیساندر

text: Lysander یک هواگرد از نوع Army co-operation and ارتباطی ساخت شرکت هواگردسازی وست‌لند است. هواگرد Lysander نخستین پروازش را در ۱۵ ژوئن ۱۹۳۶ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ژوئن ۱۹۳۸ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۱٬۷۸۶ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: وستلند لیساندر

text: طراح این هواگرد، Arthur Davenport, Teddy Petter بود.


title: سی.۲۰۰ سیتا

text: C.200 Saetta یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت Aeronautica Macchi است. هواگرد C.200 Saetta نخستین پروازش را در ۲۴ دسامبر ۱۹۳۷ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۹ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۱۱۵۳ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: سی.۲۰۰ سیتا

text: طراح این هواگرد، Mario Castoldi بود.


title: پی-۳۵

text: P-35 یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Seversky است. هواگرد P-35 نخستین پروازش را در ۱۵ اوت ۱۹۳۵ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۷ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد 196 (inc. export) فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: آیچی دی۱ای

text: آیچی دی۱ای یک هواگرد از نوع بمب افکن شیرجه رو ساخت شرکت آیچی کوکوکی است. هواگرد آیچی دی۱ای نخستین پروازش را در ۱۹۳۴ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد 590 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: سریک (ماه‌نشان)

text: سریک یک روستا در ایران است که در دهستان ماه‌نشان واقع شده‌است. سریک ۶۶۸ نفر جمعیت دارد.


title: رز (ماه‌نشان)

text: رز یک روستا در ایران است که در دهستان ماه‌نشان واقع شده‌است. رز ۸۷ نفر جمعیت دارد.


title: قوزلو (ماه‌نشان)

text: قوزلو یک روستا در ایران است که در دهستان انگوران واقع شده‌است. قوزلو ۲۷۰ نفر جمعیت دارد.


title: ایی۱۶ای

text: E16A Zuiun یک هواگرد از نوع عملیات شناسایی هواپیمای آب‌نشین دارای ارابه فرود ساخت شرکت آیچی کوکوکی است. هواگرد E16A Zuiun نخستین پروازش را در ۲۲ مه ۱۹۴۲ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال فوریه ۱۹۴۴ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۴۴–۱۹۴۵ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۲۵۶ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: قوزیجاق علیا

text: قوزیجاق علیا یک روستا در ایران است که در دهستان انگوران واقع شده‌است. قوزیجاق علیا ۱۱۹ نفر جمعیت دارد.


title: قواق علیا (ماه‌نشان)

text: قواق علیا یک روستا در ایران است که در دهستان انگوران واقع شده‌است. قواق علیا ۱۰۶ نفر جمعیت دارد.


title: ملاکلا (فریدونکنار)

text: ملاکلا یک روستا در ایران است که در استان مازندران و شهرستان فریدونکنار واقع شده‌است. ملاکلا ۲۵۱ نفر جمعیت دارد.


title: ملاکلا (فریدونکنار)

text: رودخانه پلنگ واز یکی از سرشاخه‌های کاری رود از این روستا گذشته و در شهر فریدونکنار به دریا مازندران می‌ریزد. عمده محصول زراعی این روستا برنج از نوع مرغوب طارم محلی یا هاشمی می‌باشد و از دیگر محصولات کشاورزی می‌توان به مرکباتی همچون پرتقال و نارنگی و همچنین نیشکر که به‌صورت محدود کشت می‌شوند.


title: بومرنگ (هواپیما)

text: Boomerang یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Commonwealth Aircraft Corporation است. هواگرد Boomerang نخستین پروازش را در ۲۹ مه ۱۹۴۲ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۳ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۴۲–۱۹۴۵ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۲۵۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: بومرنگ (هواپیما)

text: طراح این هواگرد، Fred David بود.


title: مغرب دو

text: مغرب دو یک روستا در ایران است که در استان فارس واقع شده‌است. مغرب دو ۱۲۲ نفر جمعیت دارد.


title: اس‌آر۲۲

text: اس‌آر۲۲ یک هواگرد از نوع ترابری غیرنظامی ساخت شرکت Cirrus Aircraft است. در مجموع، تعداد 5,194 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: اریش رومپلر توب (هواپیما)

text: اریش رومپلر توب یک هواگرد از نوع جنگنده، بمب‌افکن، جستجوگر و آموزشی ساخت شرکت Various است. هواگرد اریش رومپلر توب نخستین پروازش را در ۱۹۱۰ میلادی انجام داد.


title: اریش رومپلر توب (هواپیما)

text: طراح این هواگرد، Igo Etrich بود.


title: ایی‌ای۳۰۰

text: EA300 یک هواگرد از نوع Aerobatic monoplane ساخت شرکت Extra Flugzeugbau است. هواگرد EA300 نخستین پروازش را در مه ۱۹۸۸ میلادی انجام داد.


title: ایی‌ای۳۰۰

text: طراح این هواگرد، Walter Extra بود.


title: فایرفلای (هواپیما)

text: Firefly یک هواگرد از نوع Carrier fighter ساخت شرکت Fairey Aviation Company, Ltd. است. هواگرد Firefly نخستین پروازش را در ۲۲ دسامبر ۱۹۴۱ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۳ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۴۱–۱۹۵۵ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۱٬۷۰۲ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ماتسن راگندورف

text: ماتسن راگندورف یک منطقهٔ مسکونی در اتریش است که در ناحیه گنزرندورف واقع شده‌است. ماتسن راگندورف ۲٬۵۸۳ نفر جمعیت دارد.


title: گرسدورف آندر فایستریتس

text: گرسدورف آندر فایستریتس یک منطقهٔ مسکونی در اتریش است که در وایتس واقع شده‌است. گرسدورف آندر فایستریتس ۱۹٫۰ کیلومتر مربع مساحت دارد ۳۳۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کاظم میرولد

text: کاظم میرولد (زاده ۱۳۳۴ ملایر) سیاستمدار و مدیر ارشد اجرایی ایرانی است، که در حال حاضر بعنوان رئیس هیئت مدیره بانک پاسارگاد و عضو هیئت مدیره گروه گسترش انرژی پاسارگاد و شرکت هلدینگ معدنی خاورمیانه، فعالیت می‌کند.


title: کاظم میرولد

text: وی دانش‌آموخته کارشناسی مهندسی راه‌وساختمان و کارشناسی ارشد مدیریت دولتی است و فعالیت شغلی خود را از سال ۱۳۵۸ در شرکت مشانیر آغاز کرد. میرولد از سال ۱۳۶۴ تا ۱۳۶۷ استانداری ایلام را بر عهده داشت و از سال ۱۳۶۷ تا ۱۳۷۵ نماینده ملایر در ادوار سوم و چهارم مجلس شورای اسلامی بود. وی در فاصله سال‌های ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۳ به‌عنوان رئیس دیوان محاسبات کشور فعالیت می‌نمود و از ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۳ نیز معاونت سیاسی وزارت کشور را در دولت یازدهم برعهده داشت.


title: قشلاق جوق علیا

text: قشلاق جوق علیا یک روستا در ایران است که در دهستان انگوران واقع شده‌است. قشلاق جوق علیا ۷۷ نفر جمعیت دارد.


title: قاضی کندی (ماه‌نشان)

text: قاضی کندی یک روستا در ایران است که در دهستان اوریاد واقع شده‌است. قاضی کندی ۳۶۹ نفر جمعیت دارد.


title: قاسم‌آباد (ماه‌نشان)

text: قاسم‌آباد یک روستا در ایران است که در دهستان قلعه‌جوق واقع شده‌است. قاسم‌آباد ۵۸ نفر جمعیت دارد.


title: قلعه ارزه خوران

text: قلعه ارزه خوران یک روستا در ایران است که در دهستان اوریاد واقع شده‌است. قلعه ارزه خوران ۲۰۱ نفر جمعیت دارد.


title: قلات (طارم)

text: قلات یک روستا در ایران است که در دهستان دستجرده واقع شده‌است. قلات ۵۱۹ نفر جمعیت دارد.


title: پشتک (ماه‌نشان)

text: پشتوک یک روستا در ایران است که در دهستان ماه‌نشان واقع شده‌است. پشتوک ۳۵۸ نفر جمعیت دارد.


title: روکته

text: روکته (به ایتالیایی: Rocchette) یک منطقهٔ مسکونی در ایتالیا است که در کاستیلیونه دلا پسکایا واقع شده‌است. روکته ۹ نفر جمعیت دارد و ۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: پترینیانو

text: پترینیانو (به ایتالیایی: Petrignano) یک منطقهٔ مسکونی در ایتالیا است که در آسیزی واقع شده‌است. پترینیانو ۲٬۵۳۶ نفر جمعیت دارد و ۲۱۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کازاماجوره

text: کازاماجوره (به ایتالیایی: Casamaggiore) یک منطقهٔ مسکونی در ایتالیا است که در کاستیلیونه دل لاگو واقع شده‌است. کازاماجوره ۷۵ نفر جمعیت دارد و ۳۵۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: مورتولا اینفریوره

text: مورتولا اینفریوره (به ایتالیایی: Mortola Inferiore) یک منطقهٔ مسکونی در ایتالیا است که در ونتیمیگلیا واقع شده‌است. پارک مورتولا در جنوب مورتولا از مکان‌های برهنگی شناخته شده در ایتالیاست


title: پوجو فیلیپو

text: پوجو فیلیپو (به ایتالیایی: Poggio Filippo) یک منطقهٔ مسکونی در ایتالیا است که در تالیاکوتزو واقع شده‌است.


title: میزلیا

text: میزلیا (به ایتالیایی: Miseglia) یک منطقهٔ مسکونی در ایتالیا است که در کارارا واقع شده‌است. میزلیا ۴۴۹ نفر جمعیت دارد و ۲۴۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: ماییانو نوئووو

text: ماییانو نوئووو (به ایتالیایی: Magliano Nuovo) یک منطقهٔ مسکونی در ایتالیا است که در مالیانو وتره واقع شده‌است. ماییانو نوئووو ۳۳۴ نفر جمعیت دارد و ۷۰۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: سن میکله تیوره

text: سن میکله تیوره (به ایتالیایی: San Michele Tiorre) یک منطقهٔ مسکونی در ایتالیا است که در فلینو واقع شده‌است. سن میکله تیوره ۱٬۴۹۵ نفر جمعیت دارد و ۱۸۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: برییف بی‌ئی-۸

text: برییف بی‌ئی-۸ یک هواگرد از نوع هواپیمای مسافربری ساخت شرکت برییف است. هواگرد بی‌ایی-۸ نخستین پروازش را در 3 December 1947[۹۶] میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۲ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: کاستیونچلو باندینی

text: کاستیونچلو باندینی (به ایتالیایی: Castiglioncello Bandini) یک منطقهٔ مسکونی در ایتالیا است که در چینیجیانو واقع شده‌است. کاستیونچلو باندینی ۹۰ نفر جمعیت دارد و ۶۰۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: تیزآباد (سرچهان)

text: تیزآباد یک روستا در ایران است که در شهرستان سرچهان استان فارس واقع شده‌است. این روستا در دهستان توجردی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۱ نفر (۵ خانوار) بوده‌است.


title: باغ‌صفا

text: باغ صفا مرکز بخش باغ صفا شهرستان سرچهان  در استان فارس ایران است. مردم باغصفا فارس زبان هستند.


title: کوپان (سرچهان)

text: کوپان یک روستا در ایران است که در دهستان باغ صفا واقع شده‌است. کوپان 1200 نفر جمعیت دارد.


title: طویله (إدلب)

text: طویله (به عربی: طویلة) یک روستا در سوریه است که در ناحیه ابوالظهور واقع شده‌است. طویله ۱۷۵ نفر جمعیت دارد.


title: هولیت

text: هولیت (به لاتین: Holit) یک منطقهٔ مسکونی در اسرائیل است که در جنوب واقع شده‌است.


title: سیدلر (گرمی)

text: سیدلر یکی از زیباترین روستاهای استان اردبیل در کیلومتر ۸۵ شهرستان پارس آباد با کوه های بکر می باشد،اهالی روستا همگی سادات می باشند، یک روستا در ایران است که در دهستان انگوت غربی واقع شده‌است. سیدلر ۱۴۸ نفر جمعیت دارد.


title: صالح (بنی سویف)

text: صالح (به عربی: صالح) یک منطقهٔ مسکونی در مصر است که در بنی سویف واقع شده‌است. صالح ۴٬۴۲۹ نفر جمعیت دارد.


title: ساری‌درق (گرمی)

text: ساری‌درق یک روستا در ایران است که در دهستان انی واقع شده‌است. ساری‌درق ۱۶۲ نفر جمعیت دارد.


title: اوچبلاغ (گرمی)

text: اوچبلاغ یک روستا در ایران است که در دهستان انگوت شرقی واقع شده‌است. اوچبلاغ ۸۴ نفر جمعیت دارد.


title: پاپانویی

text: پاپانویی (به لاتین: Papanui) یک حومه شهر در نیوزیلند است که در کنتربری، نیوزیلند واقع شده‌است. پاپانویی ۶٫۵ کیلومتر مربع مساحت و ۳٬۵۴۳ نفر جمعیت دارد.


title: هون هی

text: هون هی (به لاتین: Hoon Hay) یک منطقهٔ مسکونی در نیوزیلند است که در کنتربری، نیوزیلند واقع شده‌است. هون هی ۴٬۸۲۶ نفر جمعیت دارد.


title: مزرعه علی گشادفکری

text: مزرعه علی گشادفکری یک روستا در ایران است که در دهستان اجارود غربی واقع شده‌است. مزرعه علی گشادفکری ۱۱۶ نفر جمعیت دارد.


title: مسجدلو (گرمی)

text: مسجدلو یک روستا در ایران است که در دهستان انگوت غربی واقع شده‌است. مسجدلو ۲۲ نفر جمعیت دارد.


title: سوپر مشاق

text: سوپر مشاق یک هواگرد از نوع هواپیمای آموزشی ساخت شرکت هوافضای پاکستان است. هواگرد سوپر مشاق نخستین پروازش را در ۱۹۹۵ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۹۶ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های 1995 تا امروز تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۳۹۱+ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پی دبلیو اس-۵۲

text: پی دبلیو اس-۵۲ یک هواگرد از نوع هواگرد ورزشی ساخت شرکت هواگردسازی پودلاشه است. هواگرد پی دبلیو اس-۵۲ نخستین پروازش را در ژوئیه ۱۹۳۰ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پی دبلیو اس-۵

text: پی دبلیو اس-۵ یک هواگرد از نوع لایسان ساخت شرکت هواگردسازی پودلاشه است. هواگرد پی دبلیو اس-۵ نخستین پروازش را در 20 دسامبر 1928 میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۲+۵ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: معدن گل سفید

text: روستای گل سفید یک منطقهٔ مسکونی در ایران است که در دهستان ناغان واقع شده‌است.


title: پی زد ال.۱۶

text: پی زد ال. ۱۶ یک هواگرد از نوع مسافربری ساخت شرکت پی.زد.ال است. هواگرد پی زد ال. ۱۶ نخستین پروازش را در ۱۹۳۲ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد 1 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پی زد ال.۲۶

text: پی زد ال. ۲۶ یک هواگرد از نوع ورزشی ساخت شرکت PZL است. هواگرد پی زد ال. ۲۶ نخستین پروازش را در ۱۹۳۴ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۴ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۳۴ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۵ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پی زد ال.۵۰

text: پی زد ال. ۵۰ یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Państwowe Zakłady Lotnicze است. هواگرد پی زد ال. ۵۰ نخستین پروازش را در فوریه 1939 میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد 1 (و ۶ فروند ناتمام) فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پی زد ال ام-۴

text: پی زد ال ام-۴ یک هواگرد از نوع هواپیمای آموزشی ساخت شرکت PZL-Mielec است. هواگرد پی زد ال ام-۴ نخستین پروازش را در ۷ سپتامبر ۱۹۶۱ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد 2 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پارنال اسکوت

text: پارنال اسکوت یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت پارنال است. هواگرد پارنال اسکوت نخستین پروازش را در میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پارنال اسکوت

text: طراح این هواگرد، A. Camden-Pratt بود.


title: پاین پی‌ای-۲۲

text: پاین پی‌ای-۲۲ یک هواگرد از نوع هواگرد آزمایشی ساخت شرکت Payen است. هواگرد پاین پی‌ای-۲۲ نخستین پروازش را در ۱۸ اکتبر ۱۹۴۲ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پرسیوال گال

text: پرسیوال گال یک هواگرد از نوع هواگرد سه شرنشینه تفریجی و مسابقه‌ای ساخت شرکت پرسیوال است. هواگرد پرسیوال گال نخستین پروازش را در مارس ۱۹۳۲ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۴۸ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پرسیوال گال

text: طراح این هواگرد، Edgar Percival بود.


title: تاوپو

text: تاوپو (به لاتین: Taupo) یک منطقهٔ مسکونی در نیوزیلند است که در Taupo District واقع شده‌است. تاوپو ۱۳۲٫۵۷ کیلومتر مربع مساحت دارد ۳۶۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: تاوپو

text: شهرهای هاکونه، نومئا، سوژو و شی‌آن خواهرخوانده‌های تاوپو هستند.


title: تیمارو

text: تیمارو (به لاتین: Timaru) یک منطقهٔ مسکونی در نیوزیلند است که در Timaru District واقع شده‌است.


title: تیمارو

text: شهر اورنج، کالیفرنیا خواهرخواندهٔ تیمارو هست.


title: پیلاتوس پی-۴

text: پیلاتوس پی-۴ یک هواگرد از نوع پنج سرنشینه monoplane ساخت شرکت Pilatus است. هواگرد پیلاتوس پی-۴ نخستین پروازش را در ۱۹۴۸ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پرسیوال وگا گال

text: پرسیوال وگا گال یک هواگرد از نوع آموزشی نظامی و تفریحی غیرنظامی ساخت شرکت پرسیوال است. هواگرد پرسیوال وگا گال نخستین پروازش را در نوامبر 1935 میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۹۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پرسیوال وگا گال

text: طراح این هواگرد، Edgar W. Percival بود.


title: کاکه‌سیاب (سقز)

text: کاکه‌سیاب یک روستا در ایران است که در دهستان صاحب واقع شده‌است. کاکه‌سیاب ۳۶۷ نفر جمعیت دارد.


title: پایپر جی-۴

text: پایپر جی-۴ یک هواگرد از نوع آموزشی ساخت شرکت هواگردسازی پایپر است. هواگرد پایپر جی-۴ نخستین پروازش را در مه ۱۹۳۸ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۸ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۳۸–۱۹۴۲ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۱٬۲۵۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پایپر جی-۵

text: پایپر جی-۵ یک هواگرد از نوع غیرنظامی چندمنظوره سبک ساخت شرکت Piper Aircraft است. هواگرد پایپر جی-۵ نخستین پروازش را در ژوئیه ۱۹۳۹ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱٬۵۰۷ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پایپر پی‌ای-۱۱ کاب اسپشیال

text: پایپر پی‌ای-۱۱ کاب اسپشیال یک هواگرد از نوع هواگرد سبک ساخت شرکت پایپر ایرکرفت است. هواگرد پایپر پی‌ای-۱۱ نخستین پروازش را در اوت ۱۹۴۶ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۷ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۴۷–۱۹۴۹ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد 1,541 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پایپر پی‌ای-۱۲ سوپر کروزر

text: پایپر پی‌ای-۱۲ سوپر کروزر یک هواگرد از نوع خصوصی ساخت شرکت پایپر ایرکرفت است. هواگرد پایپر پی‌ای-۱۲ نخستین پروازش را در ۲۹ اکتبر ۱۹۴۵ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۶ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۴۶–۱۹۴۸ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد 3760 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پایپر پی‌ای-۱۶ کلیپر

text: پایپر پی‌ای-۱۶ کلیپر یک هواگرد از نوع هواگرد سبک ساخت شرکت Piper Aircraft است. هواگرد پایپر پی‌ای-۱۶ کلیپر نخستین پروازش را در ۱۹۴۷ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۹ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های 1949 تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۷۳۶ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: معراب

text: معراب (به عربی: معراب) یک منطقهٔ مسکونی در لبنان است که در شهرستان کسروان واقع شده‌است.


title: کفر حیتتا

text: کفر حیتتا (به عربی: کفر حتی) یک منطقهٔ مسکونی در لبنان است که در استان جبل لبنان واقع شده‌است.


title: عرمون (کسروان)

text: عرمون (به عربی: عرمون) یک منطقهٔ مسکونی در لبنان است که در شهرستان کسروان واقع شده‌است. عرمون ۱٫۴۸ کیلومتر مربع مساحت دارد ۷۳۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: پیپیسترل آلفا ترینر

text: پیپیسترل آلفا ترینر یک هواگرد از نوع ورزشی سبک ساخت شرکت Pipistrel است.


title: قاع

text: قاع (به عربی: القاع) یک منطقهٔ مسکونی در لبنان است که در استان بقاع واقع شده‌است. قاع ۱۲٫۹۱ کیلومتر مربع مساحت و ۱۲٬۰۰۰ نفر جمعیت دارد و ۶۵۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: یرزه

text: یرزه یک منطقهٔ مسکونی در لبنان است که در شهرستان بعبدا واقع شده‌است.


title: پیپیسترل واتس‌آپ

text: پیپیسترل واتس‌آپ یک هواگرد از نوع هواگرد فوق سبک هواگرد چندمنظوره ساخت شرکت Pipistrel است. هواگرد پیپیسترل واتس‌آپ نخستین پروازش را در 12 August 2014 میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: بقع‌اتا

text: بقع‌اتا یک منطقهٔ مسکونی در لبنان است که در شهرستان شوف واقع شده‌است.


title: پیت‌کرن پی‌ای-۱۸

text: پیت‌کرن پی‌ای-۱۸ یک هواگرد از نوع هواچرخ ورزشی ساخت شرکت Pitcairn Aircraft Company است. هواگرد پیت‌کرن پی‌ای-۱۸ نخستین پروازش را در ۱۹۳۲ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ca 20 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پورت ویکتوریا پی‌وی۱

text: پورت ویکتوریا پی‌وی۱ یک هواگرد از نوع جنگنده شناورشونده ساخت شرکت پورت ویکتوریا است. هواگرد پورت ویکتوریا پی‌وی۱ نخستین پروازش را در ۱۹۱۶ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پورت ویکتوریا پی‌وی۲

text: پورت ویکتوریا پی‌وی۲ یک هواگرد از نوع جنگنده شناورشونده ساخت شرکت پورت ویکتوریا است. هواگرد پورت ویکتوریا پی‌وی۲ نخستین پروازش را در ۱۶ ژوئن ۱۹۱۶ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پورت ویکتوریا پی‌وی۷

text: پورت ویکتوریا پی‌وی۷ یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت پورت ویکتوریا است. هواگرد پورت ویکتوریا پی‌وی۷ نخستین پروازش را در ۲۲ ژوئن ۱۹۱۷ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پورت ویکتوریا پی‌وی۷

text: طراح این هواگرد، W H Sayers بود.


title: پورت ویکتوریا پی‌وی۸

text: پورت ویکتوریا پی‌وی۸ یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت پورت ویکتوریا است. هواگرد پورت ویکتوریا پی‌وی۸ نخستین پروازش را در ۷ سپتامبر ۱۹۱۷ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پورت ویکتوریا پی‌وی۸

text: طراح این هواگرد، G H Millar بود.


title: پورت ویکتوریا پی‌وی۹

text: پورت ویکتوریا پی‌وی۹ یک هواگرد از نوع Floatplane fighter ساخت شرکت پورت ویکتوریا است. هواگرد پورت ویکتوریا پی‌وی۹ نخستین پروازش را در دسامبر ۱۹۱۷ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پورترفیلد ۳۵

text: پورترفیلد ۳۵ یک هواگرد از نوع مونوپلین دوسرنشینه ساخت شرکت Porterfield Aircraft Corporation است. هواگرد پورترفیلد ۳۵ نخستین پروازش را در ۱۹۳۵ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۵ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۲۴۰+ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پورترفیلد ۳۵

text: طراح این هواگرد، Noel Hockaday بود.


title: پاتز ۵۸

text: پاتز ۵۸ یک هواگرد از نوع چندمنظوره ساخت شرکت Potez است. هواگرد پاتز ۵۸ نخستین پروازش را در ۷ مارس ۱۹۳۴ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ~۲۰۲ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پاتز ۸

text: پاتز ۸ یک هواگرد از نوع آموزشی ساخت شرکت Potez است. هواگرد پاتز ۸ نخستین پروازش را در ۹ آوریل ۱۹۲۰ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد c.15 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: بی‌اچ ۴۱

text: بی‌اچ ۴۱ یک هواگرد از نوع آموزشی نظامی ساخت شرکت ČKD-Praga است. هواگرد بی‌اچ ۴۱ نخستین پروازش را در ۱۹۳۱ میلادی انجام داد.


title: پوتزر الستر

text: پوتزر الستر یک هواگرد از نوع تفریحی سبک ساخت شرکت Pützer است. هواگرد پوتزر الستر نخستین پروازش را در ۱۰ ژانویه ۱۹۵۹ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۴۵ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پوتزر الستر

text: طراح این هواگرد، Alfons Pützer بود.


title: آراف‌بی اکس-۱۱۳

text: آراف‌بی اکس-۱۱۳ یک هواگرد از نوع شناور اثر سطحی ساخت شرکت Rhein Flugzeugbau (RFB) است. هواگرد آراف‌بی اکس-۱۱۳ نخستین پروازش را در اکتبر ۱۹۷۰ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: آراف‌بی اکس-۱۱۳

text: طراح این هواگرد، Alexander Lippisch بود.


title: آر.دبلیو.دی ۱

text: آر. دبلیو. دی ۱ یک هواگرد از نوع ورزشی ساخت شرکت دانشگاه صنعتی ورشو است. هواگرد آر. دبلیو. دی ۱ نخستین پروازش را در September 1928 میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۲۸ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: آر.دبلیو.دی ۱

text: طراح این هواگرد، آر دبلیو دی بود.


title: آر.دبلیو.دی ۱۰

text: آر. دبلیو. دی ۱۰ یک هواگرد از نوع پرنده آیروباتیکس ساخت شرکت DWL است. هواگرد آر. دبلیو. دی ۱۰ نخستین پروازش را در July 1933 میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۵ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۳۷–۱۹۳۸ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ~۲۲+۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: آر.دبلیو.دی ۱۰

text: طراح این هواگرد، آر دبلیو دی بود.


title: هواگرد ورزشی سبک

text: یک هواگرد ورزشی سبک () نوعی هواگرد است که پرواز با آن ساده بوده و دارای حداقل استانداردهای اداره‌های هوانوردی ملی هر کشور را برآورده می‌سازند.


title: هواگرد ورزشی سبک

text: برای مثال در استرالیا اداره امنیت هوانوردی غیرنظامی هواگرد سبک ورزشی را به صورت هواگردی غیر از هلی‌کوپتر و با مشخصاتی نظیر بیشینه وزن ناخالص برخاستن ۵۶۰ کیلوگرم تا ۶۵۰ کیلوگرم (برای انواع مختلف) و بیشینه سرعت واماندگی ۸۳ کیلومتر بر ساعت تعریف می‌کند.


title: ولکویل

text: ولکویل (به لاتین: Wallaceville) یک منطقهٔ مسکونی در نیوزیلند است که در Wellington Region واقع شده‌است. ولکویل ۲٬۱۵۷ نفر جمعیت دارد.


title: توتارا پارک

text: توتارا پارک (به لاتین: Totara Park) یک منطقهٔ مسکونی در نیوزیلند است که در Wellington Region واقع شده‌است. توتارا پارک ۲٬۸۷۴ نفر جمعیت دارد.


title: تی پاپاپا

text: تی پاپاپا (به لاتین: Te Papapa) یک حومه شهر در نیوزیلند است که در Auckland Region واقع شده‌است.


title: مایمورن

text: مایمورن (به لاتین: Maymorn) یک منطقهٔ مسکونی در نیوزیلند است که در Wellington Region واقع شده‌است. مایمورن ۱٬۱۵۲ نفر جمعیت دارد.


title: منگاروا

text: منگاروا (به لاتین: Mangaroa) یک منطقهٔ مسکونی در نیوزیلند است که در Wellington Region واقع شده‌است. منگاروا ۱٬۴۶۱ نفر جمعیت دارد.


title: کنینی

text: کنینی (به لاتین: Konini) یک حومه شهر در نیوزیلند است که در Waitakere City واقع شده‌است.


title: تی ماروا

text: تی ماروا (به لاتین: Te Marua) یک منطقهٔ مسکونی در نیوزیلند است که در Wellington Region واقع شده‌است. تی ماروا ۱٬۰۶۸ نفر جمعیت دارد.


title: پاراتا

text: پاراتا (به لاتین: Paerata) یک منطقهٔ مسکونی در نیوزیلند است که در Pukekohe واقع شده‌است.


title: هواگرد تک‌باله

text: یک هواپیمای تک‌باله () نوعی هواگر ثابت‌بال است که دارای یک سطح بال است. این نوع هواگرد با هواپیمای دوباله یا جندباله تفاوت دارد.


title: هواگرد تک‌باله

text: هواگردهای تک‌باله به ظور ذاتی دارای بالاترین بازدهی و کمترین drag بین همه‌ی ساختارهای بال‌های هواپیماها را دارند و از نظر ساخت نیز ساده هستند. با این حال در سال‌های نخست هوانوردی، این مزیت‌ها به دلیل وزن بیشتر و مانورپذیری کمتر این نوع هواپیماها نادیده گرفته می‌شدند و این نوع هواگردها تا دهه‌ی ۱۹۳۰ تا حدودی کمیاب بودند. از آن پس، هواپیماهای تک‌باله متداول‌ترین نوع هواپیمای ساخته‌شده بال‌ثابت هستند.


title: ریدیوپلین بی‌تی‌تی

text: ریدیوپلین بی‌تی‌تی یک هواگرد از نوع پهپاد ساخت شرکت ریدیوپلین و نورثروپ است. در مجموع، تعداد بیش از ۷۳٬۰۰۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: اس-۶ کایوت ۲

text: اس-۶ کایوت ۲ یک هواگرد از نوع هواپیمای دست‌ساز و هواگرد ورزشی سبک ساخت شرکت Rans Inc است. هواگرد اس-۶ کایوت ۲ نخستین پروازش را در ۱۹۸۸ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۲۱۰0 (2011) فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: اس-۶ کایوت ۲

text: طراح این هواگرد، Randy Schlitter بود.


title: رابین ای‌تی‌ال

text: رابین ای‌تی‌ال یک هواگرد از نوع هواگرد سبک ساخت شرکت رابین است. هواگرد رابین ای‌تی‌ال نخستین پروازش را در ۱۷ ژوئن ۱۹۸۳ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱۳۲ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: رابین دی‌آر.۲۰۰

text: رابین دی‌آر. ۲۰۰ یک هواگرد از نوع هواگرد سبک ساخت شرکت رابین است. هواگرد رابین دی‌آر. ۲۰۰ نخستین پروازش را در 1964 (DR.200) میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۳۴۸ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: رابین اچ‌آر۱۰۰

text: رابین اچ‌آر۱۰۰ یک هواگرد از نوع هواپیمای سبک تک‌باله ساخت شرکت رابین است. هواگرد رابین اچ‌آر۱۰۰ نخستین پروازش را در ۱۹۶۹ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱۷۸ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: رنارد آر.۳۶

text: رنارد آر. ۳۶ یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت Renard است. هواگرد رنارد آر. ۳۶ نخستین پروازش را در ۵ نوامبر میلادی انجام داد.


title: رنارد آر.۳۶

text: طراح این هواگرد، آلفرد رنارد بود.


title: رموس جی‌اکس

text: رموس جی‌اکس یک هواگرد از نوع هواگرد ورزشی سبک ساخت شرکت رموس است. هواگرد رموس جی‌اکس نخستین پروازش را در 20 سپتامبر ۱۹۹۷ میلادی انجام داد. در مجموع تعداد ۴۰۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ریدیوپلین

text: ریدیوپلین () یک شرکت فعال در حوزه هوانوردی بود که پهپاد تولید می‌کرد. در زمان جنگ جهانی دوم این شرکت بیش از ۹٫۴۰۰ فروند از ریدیوپلین او کیو-۳ که یک هواپیمای تک‌باله ملخ‌دار بود تولید کرد.


title: ریدیوپلین

text: این شرکت در سال ۱۹۶۲ توسط نورثروپ خریداری شد.


title: فوکه-وولف

text: فوکه-وولف () یک شرکت آلمانی تولیدکننده هواگردهای نظامی و غیرنظامی در دوران قبل و در حین جنگ جهانی دوم بود. بسیاری از هواپیماهای جنگنده موفق این شرکت مدل اصلاح‌شدهٔ فوکه-وولف ۱۹۰ بودند. این شرکت از شرکت‌های پیشگام ایرباس فعلی است.


title: کورتیس پی۴۰ وارهاوک

text: کورتیس پی۴۰ وارهاوک یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Curtiss-Wright Corporation است. هواگرد کورتیس پی۴۰ وارهاوک نخستین پروازش را در ۱۴ اکتبر ۱۹۳۸ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱۳٬۷۳۸ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: لاگگ-۳

text: ال‌ای‌جی‌جی-۳ یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت 21 (Gorky), 31 (Taganrog/Tbilisi), 23/153 (Leningrad/Novosibirsk) است. هواگرد ال‌ای‌جی‌جی-۳ نخستین پروازش را در ۳۰ مارس ۱۹۴۰ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال early 1941 میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۴۱–۱۹۴۴ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۶٬۵۲۸ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: لاگگ-۳

text: در پی خسارات بالا در مرحله نخست به‌کارگیری از لاگگ-۳ به عنوان "بیوه‌ساز" یاد می‌شد. این هواگرد ضعیف و سنگین و پرواز با آن دشوار بود. ارابه فرود این هواگر دارای مشکل و مکانیسم تسلیحات آن غیر قابل اتکا بود. خلبانان جنگنده نیروی هوایی شوروی لاگگ-۳ را "تابوت جلا خورده تضمینی" نامیدند. این جنگنده به هدف مورد علاقه تک‌خال‌های لوفت‌وافه بدل گشته بود.


title: فلومار

text: فلومار یک هواگرد از نوع Carrier Fighter ساخت شرکت Fairey Aviation Company است. هواگرد فلومار نخستین پروازش را در ۴ ژانویه ۱۹۴۰ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۰ مه ۱۹۴۰ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۴۰–۴۳ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۶۰۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: فلومار

text: طراح این هواگرد، Marcel Lobelle بود.


title: پیلاتوس پی-۳

text: پیلاتوس پی-۳ یک هواگرد از نوع هواپیمای آموزشی ساخت شرکت Pilatus Aircraft است. هواگرد پیلاتوس پی-۳ نخستین پروازش را در ۳ سپتامبر ۱۹۵۳ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۵۶ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۷۹ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پولیکارپوف آر-۵

text: آر-۵ یک هواگرد از نوع شناسایی/بمب‌افکن سبک ساخت شرکت پولیکارپوف است. هواگرد آر-۵ نخستین پروازش را در 1928 میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۰ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۷۰۰۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: آریکو دی‌اچ. ۴

text: آریکو دی‌اچ. ۴ یک هواگرد از نوع بمب‌افکن سبک ساخت شرکت آریکو است. هواگرد آریکو دی‌اچ. ۴ نخستین پروازش را در اوت ۱۹۱۶ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال مارس ۱۹۱۷ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۶۲۹۵ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: بی‌یو-۱۳۱ یونگمان

text: بی‌یو-۱۳۱ یونگمان یک هواگرد از نوع هواپیمای آموزشی ساخت شرکت Bücker Flugzeugbau است. هواگرد بی‌یو-۱۳۱ یونگمان نخستین پروازش را در ۲۷ آوریل ۱۹۳۴ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال 1935 میلادی رسماً معرفی گردید.


title: بی‌یو-۱۳۱ یونگمان

text: طراح این هواگرد، Carl Bücker بود.


title: دی هاویلند کانادا دی‌اچ‌سی-۱ چیپ‌مونک

text: دی هاویلند کانادا دی‌اچ‌سی-۱ چیپ‌مونک یک هواگرد از نوع هواپیمای آموزشی ساخت شرکت د هویلند کانادا است. هواگرد دی‌اچ‌سی-۱ چیپ‌مونک نخستین پروازش را در ۲۲ مه ۱۹۴۶ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۶ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۴۷–۱۹۵۶ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد 1,284 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: دی هاویلند کانادا دی‌اچ‌سی-۱ چیپ‌مونک

text: طراح این هواگرد، Wsiewołod Jakimiuk بود.


title: اف‌آی ۱۶۷

text: اف‌آی ۱۶۷ یک هواگرد از نوع هواگرد اژدرافکن ساخت شرکت Fieseler است. هواگرد اف‌آی ۱۶۷ نخستین پروازش را در ۱۹۳۸ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱۴ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: کاوازاکی کی-۱۰

text: کاوازاکی کای-۱۰ یک هواگرد از نوع جنگنده دوباله ساخت شرکت شرکت هوافضای کاوازاکی است. هواگرد کاوازاکی کای-۱۰ نخستین پروازش را در مارس ۱۹۳۵ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۵ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۵۸۸ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: کاوازاکی کی-۱۰

text: طراح این هواگرد، Takeo Doi بود.


title: پی‌زدال. ۲۳ کاراس

text: پی‌زدال. ۲۳ کاراس یک هواگرد از نوع بمب‌افکن سبک و هواپیمای شناسایی ساخت شرکت Państwowe Zakłady Lotnicze است. هواگرد پی‌زدال. ۲۳ کاراس نخستین پروازش را در ۱ آوریل ۱۹۳۴ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۶ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۳۶–۱۹۳۸ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۲۵۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پیلاتوس پی‌سی-۲۱

text: پیلاتوس پی‌سی-۲۱ یک هواگرد از نوع Advanced هواپیمای آموزشی ساخت شرکت Pilatus Aircraft است. هواگرد پیلاتوس پی‌سی-۲۱ نخستین پروازش را در ۱ ژوئیه ۲۰۰۲ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال آوریل ۲۰۰۸ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های 2002–present تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۱۳۱+ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پیلاتوس پی‌سی-۲۱

text: طراح این هواگرد، Pilatus Aircraft بود.


title: روگوزارسکی آی‌کی-۳

text: روگوزارسکی آی‌کی-۳ یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Rogožarski A.D است. هواگرد روگوزارسکی آی‌کی-۳ نخستین پروازش را در late May 1938 میلادی انجام داد. این هواگرد در سال 1940 میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۱۳ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: روگوزارسکی آی‌کی-۳

text: طراح این هواگرد، Kosta Sivčev, Ljubomir Ilić, Slobodan Zrnić بود.


title: اس‌ایی. ۵

text: اس‌ایی. ۵ یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت various (see text) است. هواگرد اس‌ایی. ۵ نخستین پروازش را در ۲۲ نوامبر ۱۹۱۶ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال مارس ۱۹۱۷ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۵٬۲۰۵ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: اس‌ایی. ۵

text: طراح این هواگرد، Henry Folland / John Kenworthy بود.


title: یاکوولف یاک-۱۲

text: یاکوولف یاک-۱۲ یک هواگرد ساخت شرکت یاکوولف است. هواگرد یاک-۱۲ نخستین پروازش را در ۱۹۴۶ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۷ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد 4,992 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ام۶ای۱ آیچی

text: ام۶ای۱ آیچی یک هواگرد از نوع اژدر افکن و ضد زیردریایی ساخت شرکت آیچی کوکوکی است. هواگرد ام۶ای۱ آیچی نخستین پروازش را در ۱۹۴۳ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۵ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۴۳–۱۹۴۵ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۲۹ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: دی‌اچ.۹

text: دی‌اچ. ۹ یک هواگرد از نوع بمب‌افکن ساخت شرکت Airco است. هواگرد دی‌اچ. ۹ نخستین پروازش را در ژوئیه ۱۹۱۷ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال نوامبر ۱۹۱۷ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۴٬۰۹۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: دی‌اچ.۹

text: طراح این هواگرد، جفری د هویلند بود.


title: اس-۱۹۹

text: اس-۱۹۹ یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Avia است. هواگرد اس-۱۹۹ نخستین پروازش را در مارس ۱۹۴۷ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۶۰۳ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: اس-۱۹۹

text: طراح این هواگرد، مسرشمیت بود.


title: بیچ‌کرفت بونانزا

text: بیچ‌کرفت بونانزا یک هواگرد از نوع Civil هواگرد چندمنظوره ساخت شرکت بیچ‌کرفت است. هواگرد بیچ‌کرفت بونانزا نخستین پروازش را در ۲۲ دسامبر ۱۹۴۵ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۷ میلادی رسماً معرفی گردید و از سال ۱۹۴۷ تاکنون تولید شده‌است. در مجموع، تعداد بیشتر از ۱۷٬۰۰۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ام‌بی ۱۵۰ بلوچ

text: ام‌بی ۱۵۰ بلوچ یک هواگرد یک هواپیمای جنگنده ساخت شرکت SNCASO است. هواگرد ام‌بی ۱۵۰ بلوچ نخستین پروازش را در ۲۹ سپتامبر ۱۹۳۷ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۹ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۶۶۳ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ام‌بی ۱۵۰ بلوچ

text: طراح این هواگرد، Maurice Roussel بود.


title: بی‌یو-۱۸۱ بوکر

text: بی‌یو-۱۸۱ بوکر یک هواگرد از نوع هواپیمای آموزشی ساخت شرکت Bücker است. هواگرد بی‌یو-۱۸۱ بوکر نخستین پروازش را در فوریه ۱۹۳۹ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۳٬۴۰۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: سی.۷۱۴ کودرون

text: سی. ۷۱۴ کودرون یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت Caudron-رنو است. هواگرد سی. ۷۱۴ کودرون نخستین پروازش را در ۱۸ ژوئیه ۱۹۳۶ (C.710) میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۰ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۳۹–۱۹۴۰ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد 90 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: سی.۷۱۴ کودرون

text: طراح این هواگرد، Marcel Riffard بود.


title: جی.۵۵ سناتور

text: جی. ۵۵ سناتور یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت Fiat است. هواگرد جی. ۵۵ سناتور نخستین پروازش را در ۳۰ آوریل ۱۹۴۲ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۳ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های 274 (جنگ), 75 (بعد از جنگ) تولید شده‌است.


title: جی.۵۵ سناتور

text: طراح این هواگرد، Giuseppe Gabrielli بود.


title: نورسمن

text: نورسمن یک هواگرد از نوع هواگرد عمومی ساخت شرکت Noorduyn Aircraft Ltd است. هواگرد نورسمن نخستین پروازش را در ۱۴ نوامبر ۱۹۳۵ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد 904 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: نورسمن

text: طراح این هواگرد، Robert B.C. Noorduyn بود.


title: پوتز۲۵

text: پوتز۲۵ یک هواگرد از نوع عملیات شناسایی هوایی بمب‌افکن ساخت شرکت Potez است. هواگرد پوتز۲۵ نخستین پروازش را در ۱۹۲۴ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۲۵ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد 4,000 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ای‌تی-۸۰۲ ایرتراکتور

text: ای‌تی-۸۰۲ ایرتراکتور یک هواگرد از نوع سمپاش/ آتش‌نشانی هوایی ساخت شرکت Air Tractor است. هواگرد ای‌تی-۸۰۲ ایرتراکتور نخستین پروازش را در ۱۹۹۰ میلادی انجام داد.


title: بی‌اچ-۳۳ آویا

text: بی‌اچ-۳۳ آویا یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت آویا, هواگردسازی پودلاشه (under licence), Ikarus (under licence) است. هواگرد بی‌اچ-۳۳ آویا نخستین پروازش را در ۲۱ اکتبر ۱۹۲۷ میلادی انجام داد.


title: بی‌اچ-۳۳ آویا

text: طراح این هواگرد، Miroslav Hajn and Pavel Beneš بود.


title: آویاتیک دی‌آی

text: آویاتیک دی‌آی یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت آویاتیک است. هواگرد آویاتیک دی‌آی نخستین پروازش را در ۲۴ ژانویه ۱۹۱۷ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۱۷ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۱۷–۱۹۱۸ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ~۷۰۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: آویاتیک دی‌آی

text: طراح این هواگرد، Julius von Berg بود.


title: برییف بی‌ئی-۴

text: برییف بی‌ئی-۴ یک هواگرد از نوع کشتی پرنده شناسایی ساخت شرکت برییف است. هواگرد بی‌ایی-۴ نخستین پروازش را در ۲۱ اکتبر ۱۹۴۰ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۲ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد 47 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: اف۹سی اسپاروهاوک

text: اف۹سی اسپاروهاوک یک هواگرد از نوع Parasite fighter ساخت شرکت Curtiss Aeroplane and Motor Company است. هواگرد اف۹سی اسپاروهاوک نخستین پروازش را در ۱۲ فوریه ۱۹۳۱ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۱ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۷ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: فوکه-وولف اف‌و ۵۶

text: فوکه-وولف اف‌و ۵۶ اشتوسر (باز) یک هواگرد تک‌باله تک‌موتوره تک‌سرنشین از نوع هواگرد آموزشی پیشرفته ساخت شرکت هواپیماسازی آلمانی فوکه-وولف در دهه ۱۹۳۰ میلادی بود. این هواگرد نخستین پروازش را در نوامبر ۱۹۳۳ انجام داد.


title: فوکه-وولف اف‌و ۵۶

text: اف‌و ۵۶ بنابه درخواست وزارت هوانوردی رایش سوم در ارتباط با یک هواگرد جنگنده آموزشی پیشرفته، توسط فوکه-وولف طراحی شد. استفاده احتمالی به عنوان جنگنده جهت دفاع هوایی نیز مورد نظر بود.


title: فوکه-وولف اف‌و ۵۶

text: نخستین پیش‌نمونه در نوامبر سال ۱۹۳۳ به پرواز درآمد. در این پیش‌نمونه مشکلاتی در زمینه ارابه فرود یافت شد. در دومین پیش‌نمونه تغییراتی در بدنه و ارابه فرود ایجاد شد و به جای چوب از فلز در ساخت بال‌ها استفاده گردید. در پیش‌نمونه سوم مجدداً چوب به ساختار بال‌ها بازگشت تا موجب رضایت طراحان شود. ارابه فرود نیز دوباره اصلاح شد.


title: فوکه-وولف اف‌و ۵۶

text: پس از پرواز آزمایشی در مقابل حریفان یعنی آرادو آر ۷۶ و هاینکل ۷۴ در سال ۱۹۳۵، وزارت هوانوردی دستور شروع خط تولید این هواگرد را صادر کرد. در مجموع قریب به هزار فروند اف‌و 56 تولید گردید که بیشتر آن ها در آلمان خدمت کردند. تعدادی نیز به اتریش و مجارستان ارسال شدند. برخی از این هواگردها جهت استفاده غیرنظامی به افراد مختلف فروخته شدند.


title: فوکه-وولف اف‌و ۵۶

text: اف‌و ۵۶ یک هواگرد بال‌چتری با بدنه فولادی بود که در بخش جلویی پوششی فلزی دیگری و در بخش پشتی پوششی پارچه‌ای داشت. سطح بال‌های چوبی با تخته چند لایه پوشش یافته بود. ارابه‌های فرود سنتی ثابت و خود اتکا بودند. جهت تکمیل وظیفه ثانویه در هنگام اضطرار، دو مسلسل ثابت هماهنگ‌شده ام‌گه ۱۷ با کالیبر ۷٫۹۲ میلی‌متری روی موتور و سه بمب ده کیلوگرمی ضد نفر در زیر آن تعبیه گشته بود.


title: فوکه-وولف اف‌و ۵۶

text: از این هواگرد آموزشی پیشرفته در دانشکده‌های آموزش خلبانی آلمان جهت مهارت آموزی کار با رادیو، مسلسل و بمباران در سرتاسر جنگ جهانی دوم استفاده شد. در آزمایش بمباران‌های شیرجه‌ای این هواگرد به کار گرفته شد که سرعت بالایی هنگام شیرجه و مقاومت ساختاری زیادی در برابر تغییر ناگهانی جهت پرواز از خود نشان داد. این موضوع بر پیگیری هر چه بیشتر آلمان بر این روش تهاجمی افزود.


title: ایی۷کی

text: ایی۷کی یک هواگرد از نوع شناسایی دریایی ساخت شرکت Kawanishi Aircraft Company است. هواگرد ایی۷کی نخستین پروازش را در ۶ فوریه ۱۹۳۳ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۵ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۵۳۳ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پی‌زدال پی-۲۴

text: پی‌ال‌زد پی-۲۴ یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت PZL، ایندوستریا آئروناتیکا رومانا است. هواگرد پی‌ال‌زد پی-۲۴ نخستین پروازش را در مه ۱۹۳۳ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۶ میلادی رسماً معرفی گردید.


title: پی‌زدال پی-۲۴

text: طراح این هواگرد، Zygmunt Puławski بود.


title: بی‌ایی-۲

text: بی‌ایی-۲ یک هواگرد از نوع بمب افکن سبک شناسایی ساخت شرکت Royal Aircraft Factory, ویکرز، بریستول ایروپلین است. هواگرد بی‌ایی-۲ نخستین پروازش را در ۱ فوریه ۱۹۱۲ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۱۲ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ~ ۳٬۵۰۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: بی‌ایی-۲

text: طراح این هواگرد، جفری د هویلند، E.T. Busk بود.


title: ویکرز وایلدبیست

text: ویکرز وایلدبیست یک هواگرد از نوع اژدرافکن ساخت شرکت Vickers است. هواگرد وایلدبیست نخستین پروازش را در ۱۹۲۸ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۳ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد 209 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ویکرز ولسلی

text: ویکرز ولسلی یک هواگرد از نوع General purpose بمب‌افکن ساخت شرکت Vickers-Armstrongs Ltd است. هواگرد ویکرز ولسلی نخستین پروازش را در ۱۹ ژوئن ۱۹۳۵ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۷ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۳۶–۱۹۳۸ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۱۷۷ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ویکرز ولسلی

text: طراح این هواگرد، Barnes Wallis بود.


title: ای-۱ بالیلا

text: ای-۱ بالیلا یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت Gio. Ansaldo & C. است. هواگرد ای-۱ بالیلا نخستین پروازش را در ۱۹۱۷ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ~250 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ای-۱ بالیلا

text: طراح این هواگرد، Umberto Savoia, Rodolfo Verduzio, and Giuseppe Brezzi بود.


title: بی-۱۳۵

text: بی-۱۳۵ یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت آویا است. هواگرد بی-۱۳۵ نخستین پروازش را در ۲۸ سپتامبر ۱۹۳۸ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱۲ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: بی-۱۳۵

text: طراح این هواگرد، František Novotný بود.


title: بیچ‌کرفت تی-۳۴ منتور

text: بیچ‌کرفت تی-۳۴منتور یک هواگرد از نوع هواپیمای آموزشی ساخت شرکت بیچ‌کرفت است. هواگرد تی-۳۴منتور نخستین پروازش را در ۲ دسامبر ۱۹۴۸ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۵۳ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۵۳–۱۹۵۹، ۱۹۷۵–۱۹۹۰ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۲٬۳۰۰+ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: بی‌ای.۶۵ بردا

text: بی‌ای. ۶۵ بردا یک هواگرد از نوع هواگرد تهاجمی ساخت شرکت Breda است. هواگرد بی‌ای. ۶۵ بردا نخستین پروازش را در سپتامبر ۱۹۳۵ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۲۱۸ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: موران تایپ ال

text: موران تایپ ال یک هواگرد از نوع scout ساخت شرکت Aéroplanes Morane-Saulnier است. هواگرد موران تایپ ال نخستین پروازش را در اوت ۱۹۱۳ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۱۴ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۶۰۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: سلطان مراد

text: سلطان مراد واپسین پادشاه حکومت آق‌قویونلوها فرزند سلطان یعقوب از همسرش گوهر خاتون و نوهٔ اوزون حسن بود.


title: سلطان مراد

text: مراد بعد از مرگ آیبه سلطان از زندان آزاد شد و شیراز را تسخیر کرد و سپس در سال ۹۰۵ ه.ق به اصفهان حمله کرد و به جنگ با محمدی بیگ پرداخت. محمدی بیگ کشته و اصفهان از آن مراد شد. سلطان مراد در بهار سال ۹۰۶ ه.ق در حدود قزوین و ابهر با الوند بیگ به جنگ پرداخت که حاصل این جنگ صلحی بود با این شرط که عراق عجم و فارس به سلطان مراد و آذربایجان و دیار بکر به الوند بیگ داده شود.


title: سلطان مراد

text: سلطان مراد در ۲۴ ذی‌الحجه ۹۰۸ ه.ق (۲۰ ژوئن ۱۵۰۳ م) در نزدیکی همدان با شاه اسماعیل یکم صفوی به جنگ پرداخت که چون شکست خورد به شیراز گریخت. از آن جا نیز به دزفول و بغداد به نزد باریک بیگ پُرناک رفت و پنج سال و نیم در آنجا حکومت کرد. در ۹۱۴ ه.ق که از توجه لشکریان قزلباش به جانب عراق هراسان شده بود، همراه باریک بیگ که فرمانروای بی چون و چرای آن دیار بود به قرامان روم رفت.


title: سلطان مراد

text: سرانجام مراد در ۹۲۴ ه.ق (۱۵۱۸ م) به دست دورمیش بیگ شاملو در دیاربکر کشته شد و سرش به نزد شاه اسماعیل یکم فرستاده شد. با مرگ سلطان مراد حکومت آق‌قویونلوها به پایان رسید.


title: ناوینکیرخن (آنکلام-لاند)

text: ناوینکیرخن یک شهر در آلمان است که در فرپومرن-گرایفسوالد واقع شده‌است. ناوینکیرخن ۲۲۲ نفر جمعیت دارد.


title: بیبراخ (بادن)

text: بیبراخ یک شهر در آلمان است که در ارتناوکرایس واقع شده‌است.


title: دی هاویلند کانادا دی‌اچ‌سی-۳ اوتر

text: دی هاویلند کانادا دی‌اچ‌سی-۳ اوتر یک هواگرد از نوع STOL utility transport ساخت شرکت د هویلند کانادا کانادا است. هواگرد دی‌اچ‌سی-۳ اوتر نخستین پروازش را در ۱۲ دسامبر ۱۹۵۱ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۵۳ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۵۱–۱۹۶۷ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۴۶۶ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: سیفاکس

text: سیفاکس یک هواگرد از نوع ضد کشتی شناسایی دریایی ساخت شرکت Fairey Aviation است. هواگرد سیفاکس نخستین پروازش را در ۲۷ مه ۱۹۳۶ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۲۳ آوریل ۱۹۳۷ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۶۶ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: گیمکوک

text: گیمکوک یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت Gloster است. هواگرد گیمکوک نخستین پروازش را در ۲۲ فوریه ۱۹۲۵ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱۰۸ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: جی‌او ۱۴۵ گوتا

text: جی‌او ۱۴۵ گوتا یک هواگرد از نوع هواپیمای آموزشی ساخت شرکت Gotha است. هواگرد جی‌او ۱۴۵ گوتا نخستین پروازش را در February, 1934 میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۵ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد 1,182 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: جی‌او ۱۴۵ گوتا

text: طراح این هواگرد، Albert Kalkert بود.


title: گروب جی ۱۲۰

text: گروب جی ۱۲۰ یک هواگرد از نوع هواپیمای آموزشی ساخت شرکت Grob Aircraft است. هواگرد گروب جی ۱۲۰ نخستین پروازش را در ۱۹۹۹ میلادی انجام داد.


title: هانریوت اچ‌دی.۱

text: هانریوت اچ‌دی. ۱ یک هواگرد از نوع هواپیمای دوباله هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Hanriot است. این هواگرد در سال ژوئن ۱۹۱۶ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد 1200 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: هانریوت اچ‌دی.۱

text: طراح این هواگرد، Pierre Dupont بود.


title: ک‌تی-۱ وونگبی

text: ک‌تی-۱ وونگبی یک هواگرد از نوع آموزشی تهاجمی ساخت شرکت Korea Aerospace Industries است. هواگرد ک‌تی-۱ وونگبی نخستین پروازش را در نوامبر ۱۹۹۱ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۲۰۰۰ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های 1999-تاکنون تولید شده‌است. در مجموع، تعداد 175 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: کاوازاکی کای-۳۲

text: کاوازاکی کای-۳۲ یک هواگرد از نوع بمب‌افکن سبک ساخت شرکت شرکت هوافضای کاوازاکی است. هواگرد کای-۳۲ نخستین پروازش را در مارس ۱۹۳۷ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۸ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۸۵۴ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: موران تایپ ان

text: موران تایپ ان یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت Aéroplanes Morane-Saulnier است. هواگرد موران تایپ ان نخستین پروازش را در ۲۲ ژوئیه ۱۹۱۴ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۱۵ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۴۹ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ای۴ان

text: ای۴ان یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت شرکت هواپیمای ناکاجیما است. هواگرد ای۴ان نخستین پروازش را در پاییز ۱۹۳۴ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ژانویه ۱۹۳۶ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۳۵–۱۹۴۰ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۲۲۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ای۶ام۲-ان

text: ای۶ام۲-ان یک هواگرد از نوع Interceptor/fighter-بمب‌افکن هواپیمای آب‌نشین دارای ارابه فرود ساخت شرکت شرکت هواپیمای ناکاجیما است. هواگرد ای۶ام۲-ان نخستین پروازش را در ۷ دسامبر ۱۹۴۱ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۲ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۳۲۷ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: سی۶ان

text: سی۶ان یک هواگرد از نوع Carrier based شناسایی ساخت شرکت شرکت هواپیمای ناکاجیما است. هواگرد سی۶ان نخستین پروازش را در ۱۵ مه ۱۹۴۳ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۴ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۴۶۳ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پی-۴۳ ریپابلیک

text: پی-۴۳ ریپابلیک یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Republic Aviation Company است. هواگرد پی-۴۳ ریپابلیک نخستین پروازش را در مارس ۱۹۴۰ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۱ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۴۰–۱۹۴۱ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۲۷۲ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: سوپ‌ویت اشتروتر

text: سوپ‌ویت اشتروتر یک هواگرد از نوع هواپیمای دوباله general purpose aircraft ساخت شرکت Sopwith Aviation Company است. هواگرد سوپ‌ویت اشتروتر نخستین پروازش را در دسامبر ۱۹۱۵ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال آوریل ۱۹۱۶ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد 4,500 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ساپ‌ویت اسنایپ

text: 7F.1 Snipe یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Sopwith Aviation Company است. هواگرد 7F.1 Snipe نخستین پروازش را در اکتبر ۱۹۱۷ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۱۸ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۴۹۷ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ساپ‌ویت اسنایپ

text: طراح این هواگرد، Herbert Smith بود.


title: زلین ۴۲

text: زلین ۴۲ یک هواگرد از نوع ورزشی-شخصی ساخت شرکت Moravan Otrokovice است. هواگرد زلین ۴۲ نخستین پروازش را در ۱۷ اکتبر ۱۹۶۷ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۷۰ میلادی رسماً معرفی گردید.


title: بی‌وی ۱۵۵

text: بی‌وی ۱۵۵ یک هواگرد از نوع جنگنده روزانه ساخت شرکت Blohm & Voss است. هواگرد بی‌وی ۱۵۵ نخستین پروازش را در ۱ سپتامبر ۱۹۴۴ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۳ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: اف۲بی

text: اف۲بی یک هواگرد از نوع جنگنده ناونشین ساخت شرکت بوئینگ است. هواگرد اف۲بی نخستین پروازش را در ۳ نوامبر ۱۹۲۶ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۲۰ ژانویه ۱۹۲۸ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۳۲ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پی‌دبلیو-۹

text: پی‌دبلیو-۹ یک هواگرد از نوع جنگنده ناونشین ساخت شرکت Boeing است. هواگرد پی‌دبلیو-۹ نخستین پروازش را در ۲ ژوئن ۱۹۲۳ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۲۳ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۱۵۸ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: کودرون جی.۳

text: کودرون جی. ۳ یک هواگرد از نوع شناسایی ساخت شرکت Caudron است. هواگرد کودرون جی. ۳ نخستین پروازش را در Late 1913 میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۱۴ میلادی رسماً معرفی گردید.


title: سایروس اس‌آر۲۰

text: سایروس اس‌آر۲۰ یک هواگرد از نوع ترابری غیرنظامی ساخت شرکت Cirrus Aircraft است. هواگرد سایروس اس‌آر۲۰ نخستین پروازش را در ۲۱ مارس ۱۹۹۵ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد 1,332 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: کانویر ایکس‌اف‌وای پوگو

text: کانویر ایکس‌اف‌وای پوگو یک هواگرد از نوع Experimental عمودپرواز هواپیمای جنگنده ساخت شرکت کانویر است. هواگرد ایکس‌اف‌وای پوگو نخستین پروازش را در ۱۹ آوریل ۱۹۵۴ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد 3 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: جی‌ان جنی

text: جی‌ان جنی یک هواگرد از نوع هواگرد آموزشی ساخت شرکت Curtiss است. این هواگرد در سال ۱۹۱۵ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۶٬۸۱۳ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: جی‌ان جنی

text: طراح این هواگرد، Benjamin D. Thomas بود.


title: پی-۱ هاوک

text: پی-۱ هاوک یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت Curtiss Aeroplane and Motor Company است. هواگرد پی-۱ هاوک نخستین پروازش را در ژانویه ۱۹۲۳ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۲۷ آوریل ۱۹۲۳ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۲۵–۱۹۲۹ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد 202 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: هانسا دی.آی

text: هانسا دی. آی یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت هنسا-برندنبرگ است. هواگرد هانسا دی. آی نخستین پروازش را در ۱۹۱۶ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال پاییز ۱۹۱۶ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۱۲۲ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: هانسا دی.آی

text: طراح این هواگرد، ارنست هاینکل بود.


title: ایلیوشین ایل-۸

text: ایلیوشین ایل-۸ یک هواگرد از نوع تهاجم زمینی ساخت شرکت Voronezh Aircraft Production Association است. هواگرد آی‌ال-۸ نخستین پروازش را در ۱۰ مه ۱۹۴۳ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۳ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ایلیوشین ایل-۸

text: طراح این هواگرد، ایلیوشین بود.


title: ال‌ای-۱۱

text: ال‌ای-۱۱ یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت لاوچکین است. هواگرد ال‌ای-۱۱ نخستین پروازش را در مه ۱۹۴۷ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال آوریل ۱۹۵۰ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۴۷–۱۹۵۱ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۱٬۲۳۲ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ای۸ان دایو

text: ای۸ان دایو یک هواگرد از نوع ضد کشتی عملیات شناسایی هواپیمای آب‌نشین ساخت شرکت شرکت هواپیمای ناکاجیما است. هواگرد ای۸ان دایو نخستین پروازش را در مارس ۱۹۳۴ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۵ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های 1935-1940 تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۷۵۵ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: کای-۱۱۵ سوروگی

text: کای-۱۱۵ سوروگی یک هواگرد از نوع کامی‌کازه ساخت شرکت شرکت هواپیمای ناکاجیما است. هواگرد کای-۱۱۵ سوروگی نخستین پروازش را در مارس ۱۹۴۵ میلادی انجام داد.


title: پایپر پی‌ای-۳۲

text: پایپر پی‌ای-۳۲ یک هواگرد از نوع تاکسی هوایی و شخصی ساخت شرکت پایپر ایرکرفت است. هواگرد پی‌آی-۳۲ پایپر نخستین پروازش را در ۶ دسامبر ۱۹۶۳ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۶۵ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های 1965-2007 تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۷۸۴۲+ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: اس‌اچ-۲ شاوروف

text: اس‌اچ-۲ شاوروف یک هواگرد از نوع دو زیست ساخت شرکت Shavrov است. هواگرد اس‌اچ-۲ شاوروف نخستین پروازش را در ۱۱ نوامبر ۱۹۳۰ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۷۰۰+ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: شورت تایپ ۱۸۴

text: شورت تایپ ۱۸۴ یک هواگرد از نوع هواگرد شناسایی / هواگرد اژدرافکن ساخت شرکت برادران شورت است. هواگرد تایپ-۱۸۴ نخستین پروازش را در ۱۹۱۵ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۱۵ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۹۳۶ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: شورت تایپ ۱۸۴

text: طراح این هواگرد، Horace Short بود.


title: جی-۲۰ کراگوج

text: جی-۲۰ کراگوج یک هواگرد از نوع COIN ساخت شرکت SOKO است. هواگرد جی-۲۰ کراگوج نخستین پروازش را در ۲۱ نوامبر ۱۹۶۲ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۶۴ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۶۸–۱۹۷۷ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۸۵ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: سوخو-۳۸

text: سوخو اس‌یو-۳۸ یک هواگرد از نوع سم پاش ساخت شرکت KnAAPO, NAPO, Smolensk Aviation Plant است. هواگرد سوخو اس‌یو-۳۸ نخستین پروازش را در ۲۷ ژوئیه ۲۰۰۱ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: سوخو-۳۸

text: طراح این هواگرد، سوخو design bureau بود.


title: اسپیت‌فول

text: اسپیت‌فول یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Supermarine است. هواگرد اسپیت‌فول نخستین پروازش را در ۳۰ ژوئن ۱۹۴۴ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد 19 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: اسپیت‌فول

text: طراح این هواگرد، Joe Smith بود.


title: تاکیگاوا کای-۳۶

text: تاکیگاوا کای-۳۶ یک هواگرد از نوع دو سرنشینه ساخت شرکت Tachikawa Aircraft Company Ltd است. هواگرد تاکیگاوا کای-۳۶ نخستین پروازش را در ۲۰ آوریل ۱۹۳۸ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱٬۳۳۴ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: تیلورکرفت اوستر

text: تیلورکرفت اوستر یک هواگرد از نوع ارتباطی ساخت شرکت Taylorcraft Aeroplanes (England) Limited است. این هواگرد در سال ۱۹۴۲ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۱٬۶۳۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: توپولف ای‌ان‌تی-۲۵

text: توپولف ای‌ان‌تی-۲۵ یک هواگرد از نوع بمب‌افکن دوربرد آزمایشی ساخت شرکت Voronezh Aircraft Production Association است. هواگرد توپولوف ای‌ان‌تی-۲۵ نخستین پروازش را در ۲۲ ژوئن ۱۹۳۳ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد 1 (1933) + 1 (1934) + 1 (1989) فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: توپولف ای‌ان‌تی-۲۵

text: طراح این هواگرد، پاول سوخو بود.


title: میرسکی وی‌ال

text: میرسکی وی‌ال یک هواگرد از نوع شناسایی/جنگنده ساخت شرکت Valtion lentokonetehdas است. هواگرد میرسکی وی‌ال نخستین پروازش را در ۱۹۴۱ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۳ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۵۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: میرسکی وی‌ال

text: طراح این هواگرد، Edward Wegelius, Martti Vainio and Torsti Verkkola بود.


title: وستلند ویورن

text: وستلند ویورن یک هواگرد از نوع ناو هواپیمابر هواگرد تهاجمی ساخت شرکت هواگردسازی وست‌لند است. هواگرد وستلند ویورن نخستین پروازش را در ۱۶ دسامبر ۱۹۴۶ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۵۳ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۴۶–۱۹۵۶ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۱۲۷ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: یوکوسوکا ایی۱۴وای

text: یوکوسوکا ایی۱۴وای یک هواگرد از نوع زیردریایی عملیات شناسایی هواپیمای آب‌نشین ساخت شرکت Yokosuka Naval Air Technical Arsenal است. هواگرد یوکوسوکا ایی۱۴وای نخستین پروازش را در ۱۹۳۹ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۱ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۱۲۶ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: یوکوسوکا کی-۵وای

text: یوکوسوکا کی-۵وای یک هواگرد از نوع هواپیمای آموزشی ساخت شرکت Various, see text است. هواگرد یوکوسوکا کی-۵وای نخستین پروازش را در ۱۹۳۳ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۴ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۳۴–۱۹۴۵ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۵٬۷۷۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: اج ۵۴۰

text: اج ۵۴۰ یک هواگرد از نوع Competition aerobatic and racing aircraft ساخت شرکت Zivko Aeronautics است.


title: ال-۳ گراشوپر

text: ال-۳ گراشوپر یک هواگرد از نوع مشاهده و شناسایی ساخت شرکت Aeronca Aircraft است. هواگرد ال-۳ گراشوپر نخستین پروازش را در ۱۹۴۱ میلادی انجام داد.


title: آنسالدو اس‌وی‌ای

text: آنسالدو اس‌وی‌ای یک هواگرد از نوع شناسایی ساخت شرکت Gio. Ansaldo & C. است. هواگرد آنسالدو اس‌وی‌ای نخستین پروازش را در ۱۹۱۷ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱٬۲۴۵ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: آنسالدو اس‌وی‌ای

text: طراح این هواگرد، Umberto Savoia and Rodolfo Verduzio بود.


title: بل ایکس‌پی-۷۷

text: بل ایکس‌پی-۷۷ یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت بل ایرکرفت است. هواگرد بل ایکس‌پی-۷۷ نخستین پروازش را در ۱ آوریل ۱۹۴۴ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد 2 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: برییف بی‌ئی-۲

text: برییف بی‌ئی-۲ یک هواگرد از نوع شناسایی دریایی ساخت شرکت برییف است. هواگرد بی‌ای-۲ نخستین پروازش را در آوریل ۱۹۳۶ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۸ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۱۲ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: زد.۵۰۱

text: زد. ۵۰۱ یک هواگرد از نوع هواگرد گشت دریایی ساخت شرکت CANT است. هواگرد زد. ۵۰۱ نخستین پروازش را در ۱۹۳۴ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد>۲۰۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: زد.۵۰۱

text: طراح این هواگرد، Filippo Zappata بود.


title: سی.۳۰ کیروا

text: سی. ۳۰ کیروا یک هواچرخ ساخت شرکت اسپانیایی سییروا است. هواگرد سی. ۳۰ کیروا نخستین پروازش را در آوریل ۱۹۳۳ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۴ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۱۴۸ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: سی.۳۰ کیروا

text: طراح این هواگرد، خوآن دلا سییروا بود.


title: سی‌دبلیو-۲۱

text: سی‌دبلیو-۲۱ یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Curtiss-Wright Corporation است. هواگرد سی‌دبلیو-۲۱ نخستین پروازش را در ۲۲ سپتامبر ۱۹۳۸ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۹ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۳۹–۱۹۴۰ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۶۲ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: هلپیور اس‌بی‌سی

text: هلپیور اس‌بی‌سی یک هواگرد از نوع بمب افکن شیرجه رو ساخت شرکت Curtiss-Wright است. هواگرد هلپیور اس‌بی‌سی نخستین پروازش را در ۹ دسامبر ۱۹۳۵ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۸ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۲۵۷ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: آیروجت

text: آیروجت () یک شرکت تولید راکت و پیش‌رانش موشک در آمریکا بود که در رانچو کوردووا، کالیفرنیا قرار داشت. این شرکت در سال ۲۰۱۳ با ویتنی راکتداین ادغام شد و شرکت آیروجت راکتداین تشکیل گردید. از تولیدات این شرکت می‌توان به آیروجت ژنرال ایکس-۸ اشاره کرد.


title: دی هاویلند فاکس موث

text: دی هاویلند فاکس موث یک هواگرد از نوع مسافربری ساخت شرکت د هویلند است. هواگرد دی‌اچ. ۸۳ فاکس‌موس نخستین پروازش را در ۲۹ ژانویه ۱۹۳۲ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۲ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۱۵۴ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: دی هاویلند فاکس موث

text: طراح این هواگرد، A.E. Hagg بود.


title: آیرومرین

text: آیرومرین () یک شرکت پیشگام در آمریکا در حوزهٔ هواگرد بود که در سال‌هاس ۱۹۱۴ تا ۱۹۳۰ فعالیت می‌کرد.


title: فیری‌فاکس

text: فیری‌فاکس یک هواگرد از نوع بمب‌افکن سبک ساخت شرکت Fairey Aviation است. هواگرد فیری‌فاکس نخستین پروازش را در ۳ ژانویه ۱۹۲۵ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال 1926 میلادی رسماً معرفی گردید.


title: فیری‌فاکس

text: طراح این هواگرد، Marcel Lobelle بود.


title: فیری ۳

text: فیری ۳ یک هواگرد از نوع شناسایی ساخت شرکت Fairey Aviation است. هواگرد فیری ۳ نخستین پروازش را در ۱۴ سپتامبر ۱۹۱۷ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۱۸ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۹۶۴ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: هامبورگر اچ‌ای-۱۳۷

text: هامبورگر اچ‌ای-۱۳۷ یک هواگرد از نوع بمب افکن شیرجه رو ساخت شرکت Hamburger Flugzeugbau است. هواگرد هامبورگر اچ‌ای-۱۳۷ نخستین پروازش را در ۱۸ ژانویه ۱۹۳۵ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۶ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ایکاروس آی‌کی-۲

text: ایکاروس آی‌کی-۲ یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Ikarus A.D. است. هواگرد ایکاروس آی‌کی-۲ نخستین پروازش را در ۲۲ آوریل ۱۹۳۵ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۵ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۱۲ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ایکاروس آی‌کی-۲

text: طراح این هواگرد، Ljubomir Ilić and Kosta Sivčev بود.


title: ای ۱۵کی شیون

text: ای ۱۵کی شیون یک هواگرد از نوع شناسایی دریایی ساخت شرکت Kawanishi Aircraft Company است. هواگرد ای ۱۵کی شیون نخستین پروازش را در ۵ دسامبر ۱۹۴۱ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱۵ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: کوی‌ویک

text: کوی‌ویک (به هلندی: Kooiwijk) یک منطقهٔ مسکونی در هلند است که در مولن‌وارد واقع شده‌است.


title: ال‌ای-۹

text: ال‌ای-۹ یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت لاوچکین است. هواگرد ال‌ای-۹ نخستین پروازش را در ۱۹۴۶ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال اوت ۱۹۴۶ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۴۶–۱۹۴۸ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۱٬۵۵۹ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ناکاجیما ای۱ان

text: ناکاجیما ای۱ان یا جنگنده ناو پایه ناکاجیما مدل ۵ نیروی دریایی یک جنگنده دوباله تک موتوره تک سرنشین ژاپنی در دهه ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ میلادی بود. این هواگرد نسخه تحت لیسانس جنگنده بریتانیایی "گلاستر گیمکوک" بود که توسط ناکاجیما برای نیروی دریایی امپراتوری ژاپن تولید گردید. هواگرد ناکاجیما ای۱ان نخستین پروازش را در ۱۲ دسامبر ۱۹۲۷ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۲۹ میلادی رسماً معرفی گردید و در مجموع ۱۵۱ فروند از آن ساخته شد.


title: ناکاجیما ای۲ان

text: ناکاجیما ای۲ان یک هواگرد از نوع ناو هواپیمابر هواپیمای جنگنده ساخت شرکت شرکت هواپیمای ناکاجیما است. هواگرد ناکاجیما ای۲ان نخستین پروازش را در ۱۹۲۹ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۲ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های 1932-1936 (A2N) تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۱۶۶ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ناکاجیما ای۲ان

text: طراح این هواگرد، Takao Yoshida بود.


title: ناکاجیما ایی۴ان

text: ناکاجیما ایی۴ان یک هواگرد از نوع هواگرد شناسایی ساخت شرکت شرکت هواپیمای ناکاجیما است. هواگرد ناکاجیما ایی۴ان نخستین پروازش را در ۱۹۳۰ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۱ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۳۱–۱۹۳۳ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۱۵۳ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ناکاجیما کای۸۷

text: ناکاجیما کای۸۷ یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده-هواپیمای رهگیر ساخت شرکت شرکت هواپیمای ناکاجیما است. هواگرد ناکاجیما کای۸۷ نخستین پروازش را در آوریل ۱۹۴۵ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ناکاجیما کای۸۷

text: طراح این هواگرد، Kunihiro Aoki بود.


title: پی‌ال‌زد-پی۷

text: پی‌ال‌زد-پی۷ یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت PZL است. هواگرد پی‌ال‌زد-پی۷ نخستین پروازش را در اکتبر ۱۹۳۰ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۳ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۳۲–۱۹۳۳ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۱۴۹+۲ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پایپر پی‌ای-۳۸ توماهاوک

text: پایپر پی‌ای-۳۸ توماهاوک یک هواگرد از نوع هواگرد سبک ساخت شرکت پایپر ایرکرفت است. این هواگرد در سال ۱۹۷۸ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۷۸–۱۹۸۲ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۲٬۴۸۴ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پایپر پی‌ای-۴۶

text: پایپر پی‌ای-۴۶ یک هواگرد از نوع هواگرد سبک ساخت شرکت پایپر ایرکرفت است. هواگردپایپر پی‌ای-۴۶ نخستین پروازش را در ۳۰ نوامبر ۱۹۷۹ میلادی انجام داد.


title: پولی‌کارپوف آی-۱۸۵

text: پولی‌کارپوف آی-۱۸۵ یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت پولیکارپوف است. هواگرد پولی‌کارپوف آی-۱۸۵ نخستین پروازش را در ۱۱ ژانویه ۱۹۴۱ میلادی انجام داد. برنامه ساخت این هواگرد در نهایت لغو گردید. در مجموع، تعداد ۴ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: اشتوکا رالی

text: اشتوکا رالی یک هواگرد از نوع تفریحی/آموزشی ساخت شرکت SOCATA است. هواگرد اشتوکا رالی نخستین پروازش را در ۱۰ ژوئن ۱۹۵۹ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۶۱ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۶۱–۱۹۸۲ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ~۳٬۳۰۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ایکس‌پی-۴۱

text: ایکس‌پی-۴۱ یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Seversky Aircraft است. هواگرد ایکس‌پی-۴۱ نخستین پروازش را در مارس ۱۹۳۹ میلادی انجام داد. برنامه ساخت این هواگرد در نهایت لغو گردید. در مجموع، تعداد ۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ای-۳۱ ویگانس

text: ای-۳۱ ویگانس یک هواگرد از نوع بمب افکن شیرجه رو ساخت شرکت Vultee Aircraft است. هواگرد ای-۳۱ ویگانس نخستین پروازش را در ۳۰ مارس ۱۹۴۱ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱٬۹۳۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: یاکوولف یاک-۵۰

text: یاکوولف یاک-۵۰ یک هواگرد از نوع هواگرد آموزشی/آکروباتیک ساخت شرکت یاکوولف است. هواگرد یاک-۵۰ نخستین پروازش را در ۲۵ ژوئن ۱۹۷۵ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۳۱۴ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: یاکوولف یاک-۵۴

text: یاکوولف یاک-۵۴ یک هواگرد از نوع آکروجت ساخت شرکت یاکوولف است. هواگرد یاک-۵۴ نخستین پروازش را در ۲۴ دسامبر ۱۹۹۳ میلادی انجام داد.


title: بی۴وای۱

text: بی۴وای۱ یک هواگرد از نوع هواگرد اژدرافکن ساخت شرکت Yokosuka است. هواگرد بی۴وای۱ نخستین پروازش را در ۱۹۳۵ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۶ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۲۰۵ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: زلین زد-۵۰

text: زلین زد-۵۰ یک هواگرد از نوع آکروباتیک ساخت شرکت Zlin Aircraft است. هواگرد زلین زد-۵۰ نخستین پروازش را در ۱۸ ژوئیه ۱۹۷۵ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۷۵ میلادی رسماً معرفی گردید.


title: زلین زد-۲۶

text: زلین زد-۲۶ یک هواگرد از نوع آموزشی ساخت شرکت Moravan Otrokovice است.


title: زد-۳۷ زلین

text: زد-۳۷ زلین یک هواگرد از نوع سم پاش ساخت شرکت Let, Moravan است. هواگرد زد-۳۷ زلین نخستین پروازش را در ۲۹ ژوئن ۱۹۶۳ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ~۷۱۳ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: آریکو دی‌اچ. ۵

text: آریکو دی‌اچ. ۵ یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Aircraft Manufacturing Company (Airco) است. هواگرد آریکو دی‌اچ. ۵ نخستین پروازش را در اوت ۱۹۱۶ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال مه ۱۹۱۷ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۵۵۲ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: آریکو دی‌اچ. ۵

text: طراح این هواگرد، جفری د هویلند بود.


title: بی‌اچ-۲۱

text: بی‌اچ-۲۱ یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت Avia است. هواگرد بی‌اچ-۲۱ نخستین پروازش را در ژانویه ۱۹۲۵ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱۸۴ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: بی‌اچ-۲۱

text: طراح این هواگرد، Pavel Beneš and Miroslav Hajn بود.


title: فایربرند

text: Firebrand یک هواگرد از نوع جنگنده تهاجمی ساخت شرکت هواگردسازی بلک‌برن است. هواگرد Firebrand نخستین پروازش را در ۲۷ فوریه ۱۹۴۲ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۵ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۴۲–۴۷ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد 220 + 3 prototypes فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پی-۶ هاوک

text: پی-۶ هاوک یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت Curtiss Aeroplane and Motor Company است. این هواگرد در سال ۱۹۲۷ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۲۹ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد 70 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: اس‌سی سی‌هاوک

text: اس‌سی سی‌هاوک یک هواگرد از نوع ساخت شرکت Curtiss Aeroplane and Motor Company است. هواگرد اس‌سی سی‌هاوک نخستین پروازش را در ۱۶ فوریه ۱۹۴۴ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۴ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۵۷۷ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: دویتین ۳۷

text: دویتین ۳۷ یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Dewoitine / SNCAM / SNCASE است. هواگرد دویتین ۳۷ نخستین پروازش را در اوت ۱۹۳۲ میلادی انجام داد.


title: دویتین ۳۷

text: طراح این هواگرد، Emile Dewoitine بود.


title: شرکت هوانوردی ساپ‌ویت

text: شرکت هوانوردی ساپ‌ویت () یک شرکت انگلیسی ساخت هواگرد بود که برای یگان پروازی پادشاهی بریتانیا و بعدها برای نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا در طی جنگ جهانی اول هواگرد می‌ساخت. از تولیدات مهم این شرکت می‌توان به کمل اشاره کرد.


title: کاتانا دی‌ای۲۰

text: کاتانا دی‌ای۲۰ یک هواگرد از نوع دو سرنشینه سبک ساخت شرکت Diamond Aircraft است. هواگرد کاتانا دی‌ای۲۰ نخستین پروازش را در ۱۹۹۱ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۹۲ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های 1994–present تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۱٬۰۰۰+ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: فوکه-وولف اف‌و ۱۵۹

text: فوکه-وولف اف‌و ۱۵۹ یک هواگرد بال‌چتری تک موتوره تک سرنشین از نوع جنگنده ساخت شرکت فوکه-وولف بود که نخستین پروازش را در سال ۱۹۳۵ انجام داد. این هواگرد هیچگاه وارد خط تولید نشد و در مجموع تنها ۳ فروند از آن تولید گردید.


title: فوکه-وولف اف‌و ۱۵۹

text: فوکه-وولف در رقابت با سه شرکت دیگر برای تکمیل درخواست وزارت هوانوردی رایش سوم مبنی بر یک هواگرد جنگنده تمام فلزی بال‌پایین جهت جایگزینی هاینکل اچ‌ایی ۵۱ و آرادو آر ۶۸ در سال ۱۹۳۴ (هواگرد مسلح شماره ۴)، اف‌و ۱۵۹ را ارائه کرد. دلیل تأکید بر بال‌پایین بودن این هواگرد، منسوخ شدن پیکربندی‌های دیگر از جمله دوباله و بال‌چتری پیش از آن زمان بود. وزارت هوانوردی در درخواست خود خواهان سه پیش‌نمونه پیش از پایان سال ۱۹۳۴ شده بود. اف‌و ۱۵۹ که همانند سایر رقبا از موتور جدید یونکرس یومو ۲۱۰بی بهره می‌برد، با شاسی نیمه یکپارچه پیکربندی بال‌چتری خود را از هواگرد آموزشی موفق شرکت، اف‌و ۵۶ به ارث برده بود. این بال چتری با میله تقویت شده بود. همان موفقیت اف‌و ۵۶ باعث شد که با وجود بال‌چتری بودن اف‌و ۱۵۹ ورود آن به رقابت جنگنده جدید، توسط وزارت هوانوردی مورد پذیرش واقع شود. بال چتری میدان وسیعی در جانب پایین هواگرد به خلبان داده بود. اتاقک سرپوشیده دارای بخش پیشین ضدگلوله و ارابه فرود آن با اهرم توسط خلبان جمع شونده رو به عقب داخل بخش زیرین بدنه بود. این درحالی بود که ترکیب بال‌چتری و ارابه فرود جمع شونده در هواگردها نادر و به کارگیران آن انگشت شمار بوند. با وجود منحصر به فرد بودن ساختار آن فرایند جمع شدن ارابه فرود پیچیده و مشکل آفرین به نظر می‌آمد. آسمانه کابین روی دو ریل به سمت عقب باز می‌شد. چرخ‌های ارابه فرود دارای ترمز و سیستم تعلیق هیدرولیکی بودند. محفظه سوخت ۳۲۰ لیتری زیر کابین خلبان و جلوتر از آن قرار داشت. جهت سهولت فرایند تعمیر و نگهداری بخش جلویی بدنه در قالب چند قسمت دورالومینی برای دسترسی به موتور و تسلیحات به صورت کامل جداشدنی بود. این حالت تنها به خاطر بال‌چتری بودن آن امکان‌پذیر بود و هواگردهای بال‌پایین قادر به استفاده از آن نبودند. بال‌ها نیز از دورالومین ساخته شده بودند.


title: فوکه-وولف اف‌و ۱۵۹

text: پیش‌نمونه اول نخستین بار در فرودگاهی در برمن در ۱۶ دسامبر ۱۹۳۵ به پرواز درآمد. پس از برخاستن هواگرد ارابه فرود به راحتی جمع شد اما پس از انجام بدون مشکل نیم ساعته پرواز آزمایشی، هنگامی که خلبان قصد فرود داشت متوجه باز نشدن کامل یکی از چرخ های ارابه فرود شد. او با توجه به جداشونده نبودن محفظه سوخت در این پیش‌نمونه و برای جلوگیری از انفجار تا اتمام سوخت هواگرد تا یک و نیم ساعت دیگر به پرواز ادامه داد. با توجه به نبود تجهیزات رادیویی در این پیش‌نمونه، برای رساندن پیام به او از نوشته‌های گچی بر باند فرود استفاده شد اما هیچ‌یک از پیشنهادها مؤثر واقع نگردید. حتی خلبان دیگری به کمک یک اف‌و ۵۶ به هوا بلند شد تا به صورت مستقیم به او کمک کند. بال‌چتری بودن اف‌و ۱۵۹ فرود یک طرفه هواگرد را نیز مشکل می‌کرد. نهایتاً پس از اتمام سوخت، خلبان با همان ارابه نیمه باز اقدام به فرود کرد. ارابه فرود نیمه باز بلافاصله پس از برخورد به زمین شکسته شد و هواگرد شروع به غلت زدن کرد تا در آخر به صورت واژگون متوقف شد. با وجود این که خلبان تنها چند جراحت جزئی برداشت اما هواگرد به صورت کامل منهدم گردید. در حالی که ارابه فرود در مرحله طراحی بر روی زمین به راحتی باز و بسته می‌شد، مشخص شد مهندسان طراح فشار هوا را هنگام پرواز در نظر نگرفته بودند. این امر خود به دلیل نبود تجربه مشابه در این شرکت بود زیرا همه هواگردهای قبلی این شرکت (بجز اف‌و ۵۸ با ساختار بال پایین و اف‌و ۵۶) با ارابه فرود ثابت ساخته شده بودند. این پیش نمونه از یک ملخ دو تیغه چوبی با زاویه ثابت استفاده می‌کرد.


title: فوکه-وولف اف‌و ۱۵۹

text: پیش‌نمونه دوم با ارابه فرود تقویت شده و ابزار هیدرولیک قوی تر طراحی شد. مشکل ارابه فرود همچنان به شدت پابرجا و سرعت صعود و چرخش این پیش‌نمونه نیز بسیار ضعیف بود. این پیش‌نمونه نخستین هواگرد فوکه-وولف بود که در رقابت شرکت کرد و به وضوح در رقابت با سایر رقبا بدترین نمونه به حساب می‌آمد.


title: فوکه-وولف اف‌و ۱۵۹

text: در پیش‌نمونه سوم که موتور قدرتمندتر یونکرس یومو ۲۱۰وی و ملخ سه تیغه چوبی با زاویه ثابت استفاده می‌کرد و دو مسلسل هماهنگ شده ام‌گه ۱۷ نیز در دماغه آن تعبیه شده بود، با وجود اشاره به جایگیری حداقل ۱۰۰۰ فشنگ در هر مسلسل در درخواست وزارت هوانوردی، هر یک این مسلسل‌ها با توجه به کمبود فضا تنها ۵۰۰ فشنگ داشتند. طرحی نیز برای قرار دادن یک توپ خودکار ۲۰ میلی‌متری وجود داشت که با توجه خلق گرمای بسیار زیاد درون موتور عملی نشد. با وجود ویژگی‌های خوب هنگام پرواز، مشکل ارابه فرود هنوز حل نشده و سرعت صعود و چرخش همچنان راضی کننده نبود و مقاومت آن به هوا نسبت به رقبایش یعنی آرادو آر ۸۰، هاینکل ۱۱۲ و مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹ بیشتر بود. با تغییر موتور قطعات بدنه روی آن دیگر جداشونده نبودند.


title: فوکه-وولف اف‌و ۱۵۹

text: در نهایت اف‌و ۱۵۹ تنها در مرحله پیش‌نمونه باقی ماند و مورد علاقه وزارت هوانوردی واقع نشد تا دست آخر ب‌اف ۱۰۹ برنده این رقابت گردد.


title: اچ‌دی-۳۷ هاینکل

text: اچ‌دی-۳۷ هاینکل یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت هاینکل، TsKB است. هواگرد اچ‌دی-۳۷ هاینکل نخستین پروازش را در ۱۹۲۸ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱۳۴+ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: لوییر ۴۶

text: لوییر ۴۶ یک هواگرد از نوع هواگرد آموزشی ساخت شرکت Loire Aviation است. هواگرد لوییر ۴۶ نخستین پروازش را در ۱ سپتامبر ۱۹۳۴ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۶ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۶۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ام‌سی. ۷۲

text: ام‌سی. ۷۲ یک هواگرد از نوع هواپیمای آب‌نشین رقابت ورزشی ساخت شرکت Aeronautica Macchi است. هواگرد ام‌سی. ۷۲ نخستین پروازش را در ژوئیه ۱۹۳۱ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۵ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ام‌سی. ۷۲

text: طراح این هواگرد، Mario Castoldi بود.


title: بی۲ام

text: بی۲ام یک هواگرد از نوع هواگرد اژدرافکن ساخت شرکت Mitsubishi است. هواگرد بی۲ام نخستین پروازش را در ۲۸ دسامبر ۱۹۲۹ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۲ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۲۰۶ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: میاسیشف ام-۱۰۱تی

text: میاسیشف ام-۱۰۱تی یک هواگرد از نوع مسافربری و باربری ساخت شرکت میاسیشف است. هواگرد ام-۱۰۱تی نخستین پروازش را در ۳۱ مارس ۱۹۹۵ میلادی انجام داد.


title: ناکاجیما مدل ۹۱ نیروی زمینی

text: ناکاجیما مدل ۹۱ ارتش یک جنگنده تک‌باله بال‌چتری تک موتوره تک سرنشین ساخت شرکت ناکاجیما ژاپن در دهه ۱۹۳۰ میلادی بود. این هواگرد در سال ۱۹۳۱ میلادی رسماً معرفی و ۴۲۰ فروند از آن بین سال‌های ۱۹۳۱ و ۱۹۳۴ تولید گردید.


title: ناکاجیما مدل ۹۱ نیروی زمینی

text: این هواپیما بنا به درخواست سال ۱۹۲۷ ارتش در نخستین رقابت آزاد جهت انتخاب یک جنگنده ساخت ژاپن، به صورت دم چرخ و با ارابه فرود ثابت و شاسی یک‌پارچه در رقابت با شرکت‌های دیگر همچون میتسوبیشی و کاوازاکی با همیاری مهندسان فرانسوی طراحی شد. این مدل نسبت به نمونه‌های پیشین دارای بال‌های کوچک‌تر، مخزن سوخت تغییر مکان یافته، ستون‌هایی برای نگه داری بال چتری، محافظ (کاپوت) حلقه ای شکل موتور و طراحی جدیدی در بخش دم و ارابه فرود بود.


title: ناکاجیما مدل ۹۱ نیروی زمینی

text: ارتش امپراتوری ژاپن پس از موفقیت هواپیمای جدید در آزمایش‌ها آن را تحت عنوان "ناکاجیما مدل ۹۱ ارتش" (به جهت سال ۲۵۹۱ در تقویم ژاپنی) سفارش داد که اولین فروند از آن در سال ۱۹۳۱ تحویل داده شد. البته با توجه به بروز مشکلاتی در کنترل پذیری و نقطه سقل هواپیما و ورود آن به خدمت ارتش با مقداری تأخیر مواجه شد. از این هواگرد پس از سال ۱۹۳۲ به عنوان جنگنده اصلی ارتش امپراتوری ژاپن استفاده شد.


title: ناکاجیما مدل ۹۱ نیروی زمینی

text: با پدیداری مدل جدیدتر کاوازاکی مدل ۹۵ ارتش در محدوده سال‌های ۱۹۳۶ و ۱۹۳۷ مدل ۹۱ کنار نهاده شد.


title: ناکاجیما مدل ۹۱ نیروی زمینی

text: این هواگرد در سال ۱۹۳۲ در قالب ۴ اسکادران نخستین نبرد خود در درگیری بین امپراتوری ژاپن و چینی ها تجربه کرد.


title: ناکاجیما مدل ۹۱ نیروی زمینی

text: ۱۲ فروند مدل ۹۱ به جمهوری چین فروخته شد که با آغاز جنگ بین دو کشور علیه خود ژاپنی ها به کار گرفته شد.


title: سی‌جی-۶

text: سی‌جی-۶ یک هواگرد از نوع پایه آموزشی ساخت شرکت China Nanchang Aircraft Manufacturing Corporation است. هواگرد سی‌جی-۶ نخستین پروازش را در ۲۷ اوت ۱۹۵۸ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۶۰ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۲٬۰۰۰+ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پی‌ال‌زد-۱۳۰ اورلیک

text: پی‌ال‌زد-۱۳۰ اورلیک یک هواگرد از نوع هواپیمای آموزشی ساخت شرکت PZL Warszawa-Okecie است. هواگرد پی‌ال‌زد-۱۳۰ اورلیک نخستین پروازش را در ۲۴ اکتبر ۱۹۸۴ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۹۴ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۵۹ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پی‌ال‌زد پی-۱

text: پی‌ال‌زد پی-۱ یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت PZL است. هواگرد پی‌ال‌زد پی-۱ نخستین پروازش را در اوت ۱۹۲۹ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۲ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: آی-۱۸۰ پلیکارپوف

text: آی-۱۸۰ پلیکارپوف یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت پولیکارپوف است. هواگرد آی-۱۸۰ پلیکارپوف نخستین پروازش را در ۱۵ دسامبر ۱۹۳۸ میلادی انجام داد. برنامه ساخت این هواگرد در نهایت لغو گردید. در مجموع، تعداد ۱۳ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: آی-۱۸۰ پلیکارپوف

text: طراح این هواگرد، نیکولای نیکولائوچ پولیکارپف بود.


title: پلیکارپو آر-زد

text: پلیکارپو آر-زد یک هواگرد از نوع شناسایی/بمب‌افکن سبک ساخت شرکت پولیکارپوف است. هواگرد پلیکارپو آر-زد نخستین پروازش را در ژانویه ۱۹۳۵ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۵ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۱٬۰۳۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: تاندراسکریچ ایکس‌اف-۸۴اچ

text: تاندراسکریچ ایکس‌اف-۸۴اچ یک هواگرد از نوع جنگنده آزمایشی ساخت شرکت هوانوردی ریپابلیک است. هواگرد تاندراسکریچ ایکس‌اف-۸۴اچ نخستین پروازش را در ۲۲ ژوئیه ۱۹۵۵ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۲ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: اسکوتیش بولداگ

text: اسکوتیش بولداگ یک هواگرد از نوع آموزشی ساخت شرکت Beagle Aircraft/Scottish Aviation است. هواگرد اسکوتیش بولداگ نخستین پروازش را در ۱۹ مه ۱۹۶۹ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۷۱ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۶۹–۱۹۷۶ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۳۲۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: زیمنس شوخرت دی.آی‌وی

text: زیمنس شوخرت دی. آی‌وی یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Siemens-Schuckert است. هواگرد زیمنس شوخرت دی. آی‌وی نخستین پروازش را در ۱۹۱۸ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۱۸ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۱۲۳ فروند تا پایان جنگ از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: تی‌بی-۳۰ اپسیلون

text: تی‌بی-۳۰ اپسیلون یک هواگرد از نوع هواپیمای آموزشی ساخت شرکت Socata (آئروسپاسیال) است. هواگرد تی‌بی-۳۰ اپسیلون نخستین پروازش را در ۲۲ دسامبر ۱۹۷۹ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۸۳ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۷۹–۱۹۸۹ تولید شده‌است.


title: تی.۱ کوکو

text: تی. ۱ کوکو یک هواگرد از نوع هواگرد اژدرافکن ساخت شرکت Sopwith Aviation Company است. هواگرد تی. ۱ کوکو نخستین پروازش را در ژوئن ۱۹۱۷ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۱۸ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۲۳۲ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: تی‌بی-۱۳ والیانت

text: تی‌بی-۱۳ والیانت یک هواگرد از نوع هواگرد آموزشی ساخت شرکت Vultee Aircraft است. هواگرد تی‌بی-۱۳ والیانت نخستین پروازش را در مارس ۱۹۳۹ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ژوئن ۱۹۴۰ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۹٬۵۲۵ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پی-۶۶ وولتی

text: پی-۶۶ وولتی یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Vultee Aircraft است. هواگرد پی-۶۶ وولتی نخستین پروازش را در ۸ سپتامبر ۱۹۳۹ (Model 61) میلادی انجام داد. این هواگرد در سال 1941 (date shipment completed) میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۴۰–۱۹۴۲ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۱۴۶ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پی-۶۶ وولتی

text: طراح این هواگرد، Richard W. Palmer بود.


title: یاکوولف یاک-۵۵

text: یاکوولف یاک-۵۵ یک هواگرد از نوع آکروباتیک ساخت شرکت یاکوولف است. هواگرد یاک-۵۵ نخستین پروازش را در ۲۸ مه ۱۹۸۱ میلادی انجام داد.


title: آئرو ای. ۱۰

text: آئرو ای. ۱۰ یک هواگرد از نوع مسافربری ساخت شرکت آئرو ودوخودی است. هواگرد آئرو ای. ۱۰ نخستین پروازش را در ۳ ژانویه ۱۹۲۲ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۵ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: آویا بی‌اچ-۳

text: آویا بی‌اچ-۳ یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت آویا است. هواگرد آویا بی‌اچ-۳ نخستین پروازش را در ۱۹۲۱ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۲۳ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۱۴ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: آویا بی‌اچ-۳

text: طراح این هواگرد، Pavel Beneš and Miroslav Hajn بود.


title: آویاتیک بی‌آی

text: آویاتیک بی‌آی یک هواگرد از نوع شناسایی ساخت شرکت Aviatik است. هواگرد آویاتیک بی‌آی نخستین پروازش را در ۱۹۱۴ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۱۴ میلادی رسماً معرفی گردید.


title: آویاتیک بی‌آی

text: طراح این هواگرد، Robert Wild بود.


title: بیچ‌کرفت مدل ۱۷ استاگروینگ

text: طراح این هواگرد، T. A. Wells بود.


title: بلریو اس.۵۱۰

text: بلریو اس. ۵۱۰ یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت Blériot-SPAD است. هواگرد بلریو اس. ۵۱۰ نخستین پروازش را در ۶ ژانویه ۱۹۳۳ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۶ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۶۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: بلریو اس.۵۱۰

text: طراح این هواگرد، André Herbemont بود.


title: بوکانرس اس‌بی۲ای

text: بوکانرس اس‌بی۲ای یک هواگرد از نوع بمب‌افکن ساخت شرکت Brewster Aeronautical Corporation است. هواگرد بوکانرس اس‌بی۲ای نخستین پروازش را در ۱۷ ژوئن ۱۹۴۱ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۷۷۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ویراوی سی‌ای‌سی

text: ویراوی سی‌ای‌سی یک هواگرد از نوع هواپیمای آموزشی/چندمنظوره ساخت شرکت Commonwealth Aircraft Corporation است. هواگرد ویراوی سی‌ای‌سی نخستین پروازش را در 1937 میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۹ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۳۹–۱۹۴۶ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۷۵۵ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: سی‌ای.۱۰۰ کاپرونی

text: سی‌ای. ۱۰۰ کاپرونی یک هواگرد از نوع هواگرد آموزشی ساخت شرکت Caproni است. هواگرد سی‌ای. ۱۰۰ کاپرونی نخستین پروازش را در ۱۹۲۸ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد c.700 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: تی‌بی‌وای سیولف

text: تی‌بی‌وای سیولف یک هواگرد از نوع هواگرد اژدرافکن ساخت شرکت Consolidated Aircraft است. هواگرد تی‌بی‌وای سیولف نخستین پروازش را در ۲۲ دسامبر ۱۹۴۱ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۴ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۱۸۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ایکس‌پی۴۶ مورتیس

text: ایکس‌پی۴۶ مورتیس یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت Curtiss-Wright Corporation است. هواگرد ایکس‌پی۴۶ مورتیس نخستین پروازش را در ۱۵ فوریه ۱۹۴۱ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۲ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ایکس‌پی۴۶ مورتیس

text: طراح این هواگرد، Don R. Berlin بود.


title: دی‌ای‌آز ۱۰

text: دی‌ای‌آز ۱۰ یک هواگرد از نوع بمب‌افکن سبک و عملیات شناسایی ساخت شرکت Darzhavna Aeroplanna Rabotilnitsa است. هواگرد دی‌ای‌آز ۱۰ نخستین پروازش را در ژوئیه ۱۹۴۱ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۲ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: دی‌ای۴۰ دیاموند

text: دی‌ای۴۰ دیاموند یک هواگرد از نوع هواگرد سبک ساخت شرکت Diamond Aircraft Industries است. هواگرد دی‌ای۴۰ دیاموند نخستین پروازش را در ۵ نوامبر ۱۹۹۷ میلادی انجام داد.


title: تی-۳۵ پیلان

text: تی-۳۵ پیلان یک هواگرد از نوع هواپیمای آموزشی ساخت شرکت ENAER است. هواگرد تی-۳۵ پیلان نخستین پروازش را در ۶ مارس ۱۹۸۱ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱۵۴ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: جی ۲۲

text: جی ۲۲ یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت Kungliga Flygförvaltningens Flygverkstad i Stockholm (FFVS) است. هواگرد جی ۲۲ نخستین پروازش را در سپتامبر ۱۹۴۲ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال اکتبر ۱۹۴۳ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۴۲–۱۹۴۶ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۱۹۸ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: جی ۲۲

text: طراح این هواگرد، Bo Lundberg بود.


title: فلای‌کچر

text: فلای‌کچر یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Fairey است. هواگرد فلای‌کچر نخستین پروازش را در نوامبر ۱۹۲۲ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۲۳ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۲۳–۱۹۲۶ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۱۹۶ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: فیات سی‌آر.۲۰

text: فیات سی‌آر. ۲۰ یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Fiat است. هواگرد فیات سی‌آر. ۲۰ نخستین پروازش را در ۱۹ ژوئن ۱۹۲۶ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۲۷۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: فیات سی‌آر.۲۰

text: طراح این هواگرد، Celestino Rosatelli بود.


title: فیزلر فی ۹۸

text: فیزلر فی ۹۸ یک هواگرد دوباله تک موتوره تک سرنشین از نوع بمب‌افکن شیرجه‌ای و هواگرد تهاجمی ساخت شرکت فیزلر در دهه ۱۹۳۰ میلادی در آلمان بود. این هواگرد نخستین پروازش را در سال ۱۹۳۵ انجام داد.


title: فیزلر فی ۹۸

text: شرکت فیزلر هواگرد فی ۹۸ را در پاسخ به درخواست ماه فوریه سال ۱۹۳۴ وزارت هوانوردی رایش سوم (RLM) مبنی بر یک هواگرد دوباله با کاربرد بمب‌افکن شیرجه‌ای و هواگرد تهاجمی که در قالب گام نخست نیروی هوایی آلمان در توسعه بمب‌افکن‌های شیرجه‌ای انجام می‌گرفت، طراحی کرد.


title: فیزلر فی ۹۸

text: فی ۹۸ دارای شاسی نیمه یک‌پارچه و ارابه فرود پوشیده ثابت بود. در طراحی این هواگرد بال زیر و رو هم اندازه نبوده و بال بالا اندکی بزرگ‌تر بود و جلوتر از بال زیرین قرار داشت. این دو بال با میله متعددی به یکدیگر متصل شده بودند. غیرعادی‌ترین ویژگی فی ۹۸ تعبیه دو بخش کنترل افقی در قسمت دم بود. بدنه این هواگرد تماماً از فلز ساخته شده بود درحالیکه بال‌ها و دم تنها دارای شبکه فلزی بوده و با پارچه پوشانده شده بودند.


title: فیزلر فی ۹۸

text: سه پیش‌نمونه سفارش داده شد که تنها یک فروند از آن تکمیل گردید. پس از انجام چندین پرواز آزمایشی در پایگاه هوایی رشلین در نهایت عملکرد فی ۹۸ مورد رضایت واقع نشد و این هواگرد به نفع هنشل اچ‌اس ۱۲۳ کنار گذاشته شد و به مرحله تولید نرسید.


title: فیزلر فی ۹۸

text: شرکت فیزلر قصد داشت فی ۹۸ را برای استفاده در نیروی دریایی امپراتوری ژاپن به این کشور بفروشد که در آن نیز به نتیجه ای نرسید.


title: فیزلر فی ۹۸

text: گفته می‌شود با وجود توقف کار بر روی این طراحی، تنها پیش نمونه تولید شده از فی ۹۸ توسط لوفتوافه تا سال ۱۹۴۵ (شکست آلمان نازی در جنگ جهانی دوم) مورد استفاده قرار گرفت.


title: هالبرشتات دی.۲

text: هالبرشتات دی. ۲ یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Halberstädter Flugzeugwerke است. هواگرد هالبرشتات دی. ۲ نخستین پروازش را در Late 1915 میلادی انجام داد. این هواگرد در سال Early 1916 میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۱۶ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۶۵ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: هالبرشتات دی.۲

text: طراح این هواگرد، Karl Theis بود.


title: هانزا دبلیو-۱۲

text: هانزا دبلیو-۱۲ یک هواگرد از نوع جنگنده آب‌نشین ساخت شرکت هنسا-برندنبرگ است. هواگرد هانزا دبلیو-۱۲ نخستین پروازش را در Early 1917 میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱۸۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: هانزا دبلیو-۱۲

text: طراح این هواگرد، ارنست هاینکل بود.


title: هانزا دبلیو.۲۹

text: هانزا دبلیو. ۲۹ یک هواگرد از نوع جنگنده آب‌نشین ساخت شرکت Hansa und Brandenburgische Flugzeug-Werke است. هواگرد هانزا دبلیو. ۲۹ نخستین پروازش را در ۲۷ مارس ۱۹۱۸ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۱۸ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۷۸ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: هانزا دبلیو.۲۹

text: طراح این هواگرد، ارنست هاینکل بود.


title: ایکاروس اس-۴۹

text: ایکاروس اس-۴۹ یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Ikarus Aircraft Factory است. هواگرد ایکاروس اس-۴۹ نخستین پروازش را در ژوئن ۱۹۴۹ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۵۰ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۱۵۸ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ایکاروس اس-۴۹

text: طراح این هواگرد، Kosta Sivčev, Svetozar Popović, Slobodan Zrnić بود.


title: اف.کی ۵۸ کول‌هوون

text: اف. کی ۵۸ کول‌هوون یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Koolhoven است. هواگرد اف. کی ۵۸ کول‌هوون نخستین پروازش را در ۱۷ ژوئیه ۱۹۳۸ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۰ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۳۹–۱۹۴۰ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۲۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: اف.کی ۵۸ کول‌هوون

text: طراح این هواگرد، Erich Schatzki بود.


title: ال‌ای‌جی‌جی۱ لاووشکین

text: ال‌ای‌جی‌جی۱ لاووشکین یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت OKB - 301, Khimki, Moscow region است. هواگرد ال‌ای‌جی‌جی۱ لاووشکین نخستین پروازش را در ۳۰ مارس ۱۹۴۰ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱۰۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ال‌ای‌جی‌جی۱ لاووشکین

text: طراح این هواگرد، V. P. Gorbunov بود.


title: لوبین آر-۸

text: لوبین آر-۸ یک هواگرد ساخت شرکت Plage i Laśkiewicz, LWS است. هواگرد لوبین آر-۸ نخستین پروازش را در ۱۹۳۱ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۲ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۳۲–۱۹۳۸ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۲۷۳ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: ام‌اف‌آی-۹ جونیور

text: ام‌اف‌آی-۹ جونیور یک هواگرد از نوع هواگرد آموزشی ساخت شرکت Malmö Flygindustri, Bölkow (تحت لیسانس) است. هواگرد ام‌اف‌آی-۹ جونیور نخستین پروازش را در ۱۰ اکتبر ۱۹۵۸ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۹ اوت ۱۹۶۲ میلادی رسماً معرفی گردید.


title: ام‌اف‌آی-۹ جونیور

text: طراح این هواگرد، Björn Andreasson بود.


title: خانواده ام ۲۰

text: خانواده‌ام ۲۰ یک هواگرد از نوع شخصی ساخت شرکت Mooney International Corporation است. هواگرد خانواده‌ام ۲۰ نخستین پروازش را در ۱۹۵۳ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۵۵ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های 1955–1971, 1974–2008, 2014–present تولید شده‌است. در مجموع، تعداد>۱۱٬۰۰۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: خانواده ام ۲۰

text: طراح این هواگرد، Al Mooney بود.


title: ام-۱۸ دورمادر

text: ام-۱۸ دورمادر یک هواگرد از نوع ترابری ساخت شرکت PZL-Mielec است. هواگرد ام-۱۸ دورمادر نخستین پروازش را در ۲۷ اوت ۱۹۷۶ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۷۵۹+ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پرسیوال پروکتر

text: پرسیوال پروکتر یک هواگرد از نوع ارتباطی و آموزشی ساخت شرکت Percival Aircraft Limited است. هواگرد پرسیوال پروکتر نخستین پروازش را در ۸ اکتبر ۱۹۳۹ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱٬۱۴۳ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پرسیوال پروکتر

text: طراح این هواگرد، Edgar Percival بود.


title: فونیکس دی.۱

text: فونیکس دی.۱ یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Phönix Flugzeug-Werke است. هواگرد فونیکس دی.۱ نخستین پروازش را در ۱۹۱۷ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال دسامبر ۱۹۱۷ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۱۵۸ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: پیلاتوس پی-۲

text: پیلاتوس پی-۲ یک هواگرد از نوع هواگرد آموزشی ساخت شرکت Pilatus Aircraft است. هواگرد پیلاتوس پی-۲ نخستین پروازش را در ۲۷ آوریل ۱۹۴۵ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۵۵ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: نیووه تاینن

text: نیووه تاینن (به هلندی: Nieuwe Tuinen) یک منطقهٔ مسکونی در هلند است که در وستلاند واقع شده‌است. نیووه تاینن ۱۴۰ نفر جمعیت دارد.


title: ابراهامهگی

text: ابراهامهگی یک شهرستان در مجارستان است که در Tapolca District واقع شده‌است. ابراهامهگی ۱۴٫۸۸ کیلومتر مربع مساحت و ۴۸۶ نفر جمعیت دارد.


title: مسابقه هوایی

text: رقابت هوایی () نوعی از ورزش‌های موتوری است که از هواپیما یا سایر انواع هواگرد استفاده می‌کند. این هواگردها در مسیری با فاصله مشخص با هم رقابت می‌کنند و هواگردی که زودتر مسابقه را تمام کند یا بیشترین امتیاز را کسب کند پیروز است.


title: سیدنی رایلی

text: سیدنی جرج رایلی معروف به تک‌خال جاسوسان، به عنوان یک عامل مخفی در سازمان اطلاعات مخفی بریتانیا خدمت می‌کرد. یکی از مأموریتهای مهم او نقش آفرینی در طرح بریتانیا برای سرنگونی دولت بولشویک‌ها در سال ۱۹۱۸ بود. سیدنی رایلی برای نقش خود در این طرح به‌طور غیابی به اعدام محکوم شد. این حکم در سال ۱۹۲۵ میلادی پس از بازگشت او به شوروی به اجرا درآمد. گفته می‌شود سیدنی رایلی الهام بخش ایان فلمینگ، نویسنده بریتانیایی برای خلق شخصیت جیمز باند بوده‌است.امروزه برخی از مورخان، از رایلی به عنوان نخستین «جاسوسی فوق‌العاده» قرن بیستم یاد می‌کنند.


title: سیدنی رایلی

text: هنوز جزئیات دقیقی دربارهٔ واقعیت زندگی سیدنی رایلی دردسترس نیست. ادعاهای متعددی از خود رایلی نقل شده که پدرش را به عنوان یک روحانی ایرلندی، یک دریانورد تجاری ایرلندی و زمین‌دار به دیگران معرفی نموده‌است. به گفته دانشنامه بریتانیکا، سیدنی رایلی، با نام اصلی زیگموند رزنبلوم ، در ۲۴ مارس ۱۸۷۴، در شهر اودسا، امپراتوری روسیه متولد شد. او فرزند نامشروع یک دکتر یهودی در اودسا بود. در طول ۱۸۹۰ تا ۱۸۹۳ او به وین رفت و شیمی را مطالعه کرد. او برای فرار از دست پلیس مخفی پادشاهی روسیه، به برزیل رفت. در آنجا او با افسران ارتش انگلیس در آمازون دوست شد و به اطلاعات انگلیس در لندن معرفی شد. در سال ۱۸۹۹، او نام خود را به سیدنی جورج ریلی تغییر داد.


title: سیدنی رایلی

text: رایلی با استفاده از پاسپورت جعلی انگلیس در ماه ژوئن ۱۸۹۹ به روسیه تزاری سفر کرد. او به قفقاز رفت تا ذخایر نفتی را بررسی کند و پس از آن گزارش خود را برای دولت بریتانیا ارسال کرد. سپس او پیش از جنگ روسیه و ژاپن به پورت آرتور و منچوری سفر کرد. در آنجا او هم برای بریتانیا و هم برای ژاپن به عنوان عامل دوگانه خدمت کرد. در حالی که پورت آرتور تحت تهدید حمله ژاپنی‌ها قرار گرفت، او به همراه شریک تجاریش مقادیر زیادی مواد غذایی، مواد اولیه، دارو و زغال سنگ را ذخیره کردند و با فروش آن‌ها با نرخ بسیار بالا، درآمد خود را از شرایط جنگ به دست آوردند. او همچنین برنامه‌های دفاع ساحلی روسیه را به سرقت برد وآنها را به ژاپنی‌ها تحویل داد.


title: سیدنی رایلی

text: در سال ۱۹۰۴،نیروی دریایی بریتانیا در نظر داشت تا با تغییر سوخت از زغال سنگ به نفت، ناوگان خود را بهینه‌سازی کند. به این منظور، رایلی را به خاورمیانه فرستاده شد تا گزارش‌های مربوط به منابع بزرگ نفتی کشف شده در ایران را بررسی کند. او گزارش داد که اطلاعات واقعی هستند، اما یک استرالیایی به نام ویلیام ناکس دارسی، امتیاز اکتشاف نفت را از شاه ایران گرفته‌است. دارسی برای توسعه میدان‌های نفتی نیاز به تأمین مالی قابل توجهی داشت. هنگامی که او در کن برای سرمایه‌گذاری با فرانسه و روتشیلد در حال مذاکره بود، رایلی خود را به عنوان یک کشیش برای جمع‌آوری کمک‌های مالی خیریه، مخفیانه به قایق بادبانی روتشیلدها که در آن مذاکرات با دولت فرانسه در حال انجام بود، رساند. رایلی توانست مخفیانه دارسی را متقاعد کند تا مذاکرات با روتشیلدها را متوقف کند و برای سرمایه‌گذاری با بریتانیا، به لندن برود. دارسی موافقت کرد و در ماه مه ۱۹۰۵ این توافقنامه امضا شد و در نتیجه بریتانیا سهام عمده ای را در بریتیش پترولیوم بدست آورد.


title: اچ (مجارستان)

text: اچ یک منطقهٔ مسکونی در مجارستان است که در Komárom District واقع شده‌است. اچ ۱۰۳٫۸۳ کیلومتر مربع مساحت و ۷٬۲۶۰ نفر جمعیت دارد.


title: اچا

text: اچا یک شهرستان در مجارستان است که در Vác District واقع شده‌است. اچا ۲۶٫۹۴ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۵۲۸ نفر جمعیت دارد.


title: اچتسر

text: اچتسر یک شهرستان در مجارستان است که در Kisbér District واقع شده‌است. اچتسر ۱۷٫۷۳ کیلومتر مربع مساحت و ۷۶۷ نفر جمعیت دارد.


title: اگ

text: اگ یک شهرستان در مجارستان است که در Hegyhát District واقع شده‌است. اگ ۱۲٫۰۳ کیلومتر مربع مساحت و ۲۰۹ نفر جمعیت دارد.


title: اگاش‌ادی‌هازا

text: اگاشگیهازا یک منطقهٔ مسکونی در مجارستان است که در Kecskemét District واقع شده‌است. اگاشگیهازا ۵۵٫۸۷ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۹۲۰ نفر جمعیت دارد.


title: الاچکا

text: الاچکا یک شهرستان در مجارستان است که در Kazincbarcika District واقع شده‌است. الاچکا ۸٫۵۵ کیلومتر مربع مساحت و ۷۷۸ نفر جمعیت دارد.


title: الموشد

text: الموشد یک منطقهٔ مسکونی در مجارستان است که در Nyíradony District واقع شده‌است. الموشد ۳۴٫۱۳ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۶۵۳ نفر جمعیت دارد.


title: اندوچ

text: اندوچ یک شهرستان در مجارستان است که در Tab District واقع شده‌است. اندوچ ۴۳٫۲۷ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۰۹۴ نفر جمعیت دارد.


title: آندراش‌فا

text: اندراشفا یک شهرستان در مجارستان است که در شهرستان واس واقع شده‌است. اندراشفا ۸٫۲۳ کیلومتر مربع مساحت و طبق آماری از سال ۲۰۰۴، ۲۸۷ نفر جمعیت دارد.


title: انناوولگی

text: انناوولگی یک شهرستان در مجارستان است که در Esztergom District واقع شده‌است. انناوولگی ۴٫۶ کیلومتر مربع مساحت و ۹۶۹ نفر جمعیت دارد.


title: اپاتساتورنا

text: اپاتساتورنا یک شهرستان در مجارستان است که در وزپریم واقع شده‌است. اپاتساتورنا ۷٫۲۹ کیلومتر مربع مساحت و ۱۸۳ نفر جمعیت دارد.


title: اپاگی

text: اپاگی یک شهرستان در مجارستان است که در Nyíregyháza District واقع شده‌است. اپاگی ۳۲٫۰۴ کیلومتر مربع مساحت و ۲٬۲۶۹ نفر جمعیت دارد.


title: اپای

text: اپای یک شهرستان در مجارستان است که در Ráckeve District واقع شده‌است. اپای ۷۱٫۰۴ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۲۵۷ نفر جمعیت دارد.


title: اپارهانت

text: اپارهانت یک شهرستان در مجارستان است که در Bonyhád District واقع شده‌است. اپارهانت ۱۷٫۹۶ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۱۳۹ نفر جمعیت دارد.


title: اپاتفالوا

text: اپاتفالوا یک منطقهٔ مسکونی در مجارستان است که در Makó District واقع شده‌است. اپاتفالوا ۵۳٫۷۷ کیلومتر مربع مساحت و ۲٬۹۲۰ نفر جمعیت دارد.


title: اپاتیشتوانفالوا

text: اپاتیشتوانفالوا یک شهرستان در مجارستان است که در شهرستان واس واقع شده‌است. اپاتیشتوانفالوا ۱۲٫۸۶ کیلومتر مربع مساحت و ۴۱۶ نفر جمعیت دارد.


title: اپاتواراشد

text: اپاتواراشد یک منطقهٔ مسکونی در مجارستان است که در بارانیا واقع شده‌است. اپاتواراشد ۸٫۱۴ کیلومتر مربع مساحت و ۱۲۹ نفر جمعیت دارد.


title: اپتس (مجارستان)

text: اپتس یک منطقهٔ مسکونی در مجارستان است که در ناحیه هاتوان واقع شده‌است. اپتس ۲۰٫۴۶ کیلومتر مربع مساحت و ۲٬۵۰۱ نفر جمعیت دارد و ۱۴۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: اپورکا

text: اپورکا یک منطقهٔ مسکونی در مجارستان است که در Ráckeve District واقع شده‌است. اپورکا ۱۷٫۴۷ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۱۴۲ نفر جمعیت دارد.


title: اپوشتاگ

text: اپوشتاگ یک منطقهٔ مسکونی در مجارستان است که در Dunavecse District واقع شده‌است. اپوشتاگ ۳۱٫۹۴ کیلومتر مربع مساحت و ۲٬۰۱۰ نفر جمعیت دارد.


title: آرانیوش‌آپاتی

text: آرانیوش‌آپاتی یک منطقهٔ مسکونی در مجارستان است که در سابولچ-ساتمار-برگ واقع شده‌است. آرانیوش‌آپاتی ۲۱٫۳۶ کیلومتر مربع مساحت و ۲٬۰۴۷ نفر جمعیت دارد.


title: ارانیوشگادانی

text: ارانیوشگادانی یک منطقهٔ مسکونی در مجارستان است که در Pécs District واقع شده‌است.


title: ارنوت

text: ارنوت یک شهرستان در مجارستان است که در Miskolc District واقع شده‌است. ارنوت ۱۷٫۵۴ کیلومتر مربع مساحت و ۲٬۴۲۰ نفر جمعیت دارد.


title: اروکتو

text: اروکتو یک شهرستان در مجارستان است که در Mezőcsát District واقع شده‌است. اروکتو ۴۶٫۴۳ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۱۱۶ نفر جمعیت دارد.


title: ارپادهالوم

text: ارپادهالوم یک منطقهٔ مسکونی در مجارستان است که در Szentes District واقع شده‌است. ارپادهالوم ۴۵٫۲۰ کیلومتر مربع مساحت و ۵۱۴ نفر جمعیت دارد.


title: ارتاند

text: ارتاند یک منطقهٔ مسکونی در مجارستان است که در Berettyóújfalu District واقع شده‌است. ارتاند ۱۹٫۸۲ کیلومتر مربع مساحت و ۵۱۴ نفر جمعیت دارد.


title: اشوتتهالوم

text: اشوتتهالوم یک منطقهٔ مسکونی در مجارستان است که در Mórahalom District واقع شده‌است. اشوتتهالوم ۱۲۲٫۵۴ کیلومتر مربع مساحت و ۴٬۱۹۱ نفر جمعیت دارد.


title: اشوتتهالوم

text: شهر Bački Vinogradi خواهرخواندهٔ اشوتتهالوم هست.


title: اسار

text: اسار یک شهرستان در مجارستان است که در Kisbér District واقع شده‌است. اسار ۱۸٫۶۹ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۷۰۲ نفر جمعیت دارد.


title: آسوفو

text: اسوفو یک شهرستان در مجارستان است که در Balatonfüred District واقع شده‌است. اسوفو ۸٫۳۲ کیلومتر مربع مساحت و ۳۸۹ نفر جمعیت دارد.


title: روگوزارسکی اس‌آی‌ام-۱۲-اچ

text: روگوزارسکی اس‌آی‌ام-۱۲-اچ یک هواگرد ملخ‌پیشین تک‌موتوره از نوع هواپیمای آموزشی هواپیمای آب‌نشین دارای ارابه فرود ساخت شرکت Rogožarski AD. است. هواگرد روگوزارسکی اس‌آی‌ام-۱۲-اچ نخستین پروازش را در ۷. فوریه ۱۹۳۸ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۹ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های از ۱۹۳۹ تا ۱۹۴۱ تولید شده‌است. در مجموع، ۹ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: روگوزارسکی اس‌آی‌ام-۱۲-اچ

text: طراح این هواگرد، سیما میلوتینویچ بود.


title: روگوزارسکی اس‌آی‌ام-اکس

text: روگوزارسکی اس‌آی‌ام-اکس یک هواگرد ملخ‌پیشین تک‌موتوره از نوع ورزشی و آموزشی نظامی ساخت شرکت "Rogožarski A.D." است. هواگرد روگوزارسکی اس‌آی‌ام-اکس نخستین پروازش را در ۱۹۳۶ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۷ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های 1937 تا ۱۹۴۱ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد 21 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: روگوزارسکی اس‌آی‌ام-اکس

text: طراح این هواگرد، سیما میلوتینویچ بود.


title: رومانو آر.۸۲

text: رومانو آر. ۸۲ یک هواگرد ملخ‌پیشین تک‌موتوره از نوع هواپیمای آموزشی ساخت شرکت رومانو است. هواگرد رومانو آر. ۸۲ نخستین پروازش را در ۱۹۳۶ (میلادی) انجام داد. در مجموع، تعداد ۱۸۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: رومانو آر.۸۲

text: طراح این هواگرد، Etienne Romano بود.


title: رامپلر بی.آی

text: رامپلر بی. آی یک هواگرد ملخ‌پیشین تک‌موتوره از نوع هواگرد شناسایی ساخت شرکت رامپلر است. هواگرد رامپلر بی. آی نخستین پروازش را در ۱۹۱۴ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۲۲۵ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: رامپلر سی.۸

text: رامپلر سی. ۸ یک هواگرد ملخ‌پیشین تک‌موتوره از نوع آموزشی پیشرفته ساخت شرکت رامپلر است. هواگرد رامپلر سی. ۸ نخستین پروازش را در ۱۹۱۷ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۱۷ میلادی رسماً معرفی گردید.


title: اتا (مجارستان)

text: اتا یک شهرستان در مجارستان است که در Pécs District واقع شده‌است. اتا ۸٫۰۹ کیلومتر مربع مساحت و ۱۶۵ نفر جمعیت دارد.


title: رامپلر دی.۱

text: رامپلر دی. ۱ یک هواگرد ملخ‌پیشین تک‌موتوره از نوع جنگنده ساخت شرکت Rumpler است. هواگرد رامپلر دی. ۱ نخستین پروازش را در ۱۹۱۷ میلادی انجام داد.


title: راشمیر آر۹۰

text: راشمیر آر۹۰ یک هواگرد ملخ‌پیشین تک‌موتوره از نوع تفریحی سبک ساخت شرکت Ruschmeyer Luftfahrttechnik است. هواگرد راشمیر آر۹۰ نخستین پروازش را در ۸ اوت ۱۹۸۸ (MF-85) میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۳۳ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: راین ام-۱

text: راین ام-۱ یک هواگرد ملخ‌پیشین تک‌موتوره از نوع میل‌پلین ساخت شرکت راین است. هواگرد راین ام-۱ نخستین پروازش را در ۱۴ فوریه ۱۹۲۶ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۳۶ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: راین پی‌تی-۲۲

text: راین پی‌تی-۲۲ یک هواگرد ملخ‌پیشین تک‌موتوره از نوع آموزشی ساخت شرکت راین است. در مجموع، تعداد ۱٬۰۴۸ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.


title: اس‌ای‌ان ژودل دی. ۱۴۰

text: اس‌ای‌ان ژودل دی. ۱۴۰ یک هواگرد ملخ‌پیشین تک‌موتوره از نوع تفریحی پنج‌نفره و هواپیمای تک‌باله ساخت شرکت Société Aeronautique Normande است. هواگرد اس‌ای‌ان ژودل دی. ۱۴۰ نخستین پروازش را در ۴ ژوئیه ۱۹۵۸ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۵۸ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد 243 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.