title: آنا واتکینز

text: وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۳ مدال طلا، ۱ مدال نقره، ۲ مدال برنز شده‌است.


title: اودلی هریسون

text: اودلی هریسون (؛ زادهٔ ) بوکسور اهل بریتانیا است.


title: سسیل گریفیتز

text: سسیل گریفیتز (; – ) دونده اهل بریتانیا بود.


title: کان لیهی

text: کان لیهی (; – ) ورزشکار پرش ارتفاع و پرش سه‌گام اهل بریتانیا بود.


title: کان لیهی

text: وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱ مدال طلا، ۲ مدال نقره شده‌است.


title: دیوید جیکوبز (ورزشکار دو و میدانی)

text: دیوید جیکوبز (؛ ۳۰ آوریل ۱۸۸۸ – ۶ ژوئن ۱۹۷۶) دونده اهل بریتانیا بود.


title: دان تامسون (ورزشکار دو و میدانی)

text: دان تامسون (; – ) ورزشکار دو و میدانی اهل بریتانیا بود.


title: دان تامسون (ورزشکار دو و میدانی)

text: از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به "خزیدن" اشاره کرد.


title: دان تامسون (ورزشکار دو و میدانی)

text: وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱ مدال برنز شده‌است.


title: گادفری براون

text: گادفری براون (; – ) دونده سرعت اهل بریتانیا بود.


title: هارولد ویتلوک

text: هارولد ویتلوک (؛ ۱۶ دسامبر ۱۹۰۳ – ۲۷ دسامبر ۱۹۸۵) ورزشکار دو و میدانی اهل بریتانیا بود.


title: هری مالین

text: هری مالین (; ۱ ژوئن ۱۸۹۲ – ۸ نوامبر ۱۹۶۹) بوکسور اهل بریتانیا بود.


title: کیتی آرچیبالد

text: کیتی آرچیبالد (؛ زادهٔ ) دوچرخه‌سوار اهل بریتانیا است.


title: کیتی آرچیبالد

text: وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱۵ مدال طلا، ۵ مدال نقره، ۱ مدال برنز شده‌است.


title: لوک کمپل (بوکسور)

text: لوک کمپل (؛ زادهٔ ) بوکسور اهل بریتانیا است.


title: پیتر کمپ (شناگر)

text: پیتر کمپ (؛ ۱۸۷۸ – نامشخص) شناگر و بازیکن واترپلو اهل بریتانیا بود.


title: پیتر کمپ (شناگر)

text: وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱ مدال طلا، ۱ مدال برنز شده‌است.


title: ریچارد گان (بوکسور)

text: ریچارد گان (; ۱۶ فوریه ۱۸۷۱ – ۲۳ ژوئن ۱۹۶۱) بوکسور اهل بریتانیا بود.


title: ریچارد گان (بوکسور)

text: وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱ مدال طلا شده‌است.


title: سیدنی رابینسون (ورزشکار دو و میدانی)

text: سیدنی رابینسون (; زاده – درگذشته ) دونده اهل بریتانیا بود.


title: آرتور رابرتسون (ورزشکار دو و میدانی)

text: آرتور رابرتسون (؛ – ) دونده اهل بریتانیا بود که در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۲ مدال طلا شده‌است.


title: اد مک‌کیور

text: اد مک‌کیور (؛ زادهٔ ) قایقران کانو اهل بریتانیا است.


title: ادوارد بارت (ورزشکار اهل ایرلند)

text: ادوارد بارت (; ۳ نوامبر ۱۸۷۷ – ۱۹ مارس ۱۹۳۲) کشتی‌گیر و ورزشکار طناب‌کشی اهل ایرلند بود که در بازی‌های المپیک در مجموع موفق به کسب ۱ مدال طلا و ۱ مدال برنز شد.


title: فردریک گودفلو

text: فردریک گودفلو (; – ) ورزشکار طناب‌کشی اهل بریتانیا بود.


title: هری بلکزتاف

text: هری بلکزتاف (؛ ۲۸ ژوئیه ۱۸۶۸ – ۲۲ آگوست ۱۹۵۱) قایقران روئینگ اهل بریتانیا بود.


title: هری بلکزتاف


title: هدر استنینگ

text: هدر استنینگ (؛ زادهٔ ) قایقران روئینگ اهل بریتانیا است.


title: هدر استنینگ

text: وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱۷ مدال طلا، ۲ مدال نقره شده‌است.


title: کریستین اوهوروگو

text: کریستین اوهوروگو (؛ زادهٔ ) دونده اهل بریتانیا است. از افتخارات وی میتوان وی می‌توان به کسب ۲ مدال طلا، ۱ نقره و ۲ برنز در بازی‌های المپیک تابستانی اشاره کرد.


title: گراینت توماس

text: گراینت توماس (؛ زادهٔ ) دوچرخه‌سوار اهل ولز است.


title: گراینت توماس

text: از باشگاه‌هایی که در آن رکاب زده‌است می‌توان به تیم اسکای، تیم دوچرخه‌سواری بارلوورد، و سونیر دوال-پرودیر اشاره کرد.


title: گراینت توماس

text: وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۶ مدال طلا، ۲ مدال نقره، ۳ مدال برنز شده‌است.


title: گراینت توماس

text: وی قهرمان رقابت‌های دوچرخه سواری تور دو فرانس ۲۰۱۸ شد.


title: گراینت توماس

text: گراینت توماس در کاردیف انگلستان زاده شد و از ده سالگی دوچرخه‌سواری را شروع کرد.


title: نیکول کوک

text: نیکول کوک (؛ زادهٔ ) دوچرخه‌سوار سابق اهل بریتانیا است.


title: نیکول کوک

text: وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۳ مدال طلا، ۱ مدال نقره، ۳ مدال برنز شده‌است.


title: آرنولد جکسون

text: آرنولد جکسون (; – ) فرد نظامی و ورزشکار دو و میدانی اهل بریتانیا بود.


title: آرنولد جکسون

text: همچنین برندهٔ جوایزی همچون نشان امپراتوری بریتانیا شده‌است. از افتخارات ورزشی وی می‌توان به کسب مدال طلا دو ۱۵۰۰ متر در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۱۲ اشاره کرد.


title: آناهیتا

text: آناهیتا، ناهید یا اَردَویسور آناهیتا (ardwisarā Anāhitā)، یکی از ایزدبانوان ایرانی-آریایی است. آناهیتا الهه‌ای است که در یشت پنجم اوستا پرستیده و توصیف شده‌است؛ او توسط اهورامزدا و زرتشت ستایش می‌شود و دارای ارزش و اعتبار بسیاری است. آناهیتا هدایت و نگهبانی تمام آب‌های جهان را به عهده دارد. به خاطر قدرت بسیاری که ناهید داشت، فره زرتشت به او سپرده شد تا از آن محافظت کند. اَردَویسور آناهیتا از چند بخش مجزا تشکیل شده‌است، اردوی (Arədvī) نام یک رود است که در اوستا ذکر شده‌است. سور (Sūrā) جزء دوم نام اوست که به معنی قوی، توانا و قادر است، فرشتهٔ آب با گردونهٔ خود که از چهار اسب باران، ابر، تگرگ و باد تشکیل شده به نبرد با دشمنان خود می‌رود و آن‌ها را شکست می‌دهد. جزء آخر نام او، آناهیتا است که به معنای بی‌آلایش و پاک است؛ ناهید الهه‌ای است که نطفهٔ مردان و مشیمه (رحم) زنان را پاک می‌کند.


title: آناهیتا

text: او به صورتی در اوستا توصیف شده که گمان می‌شود مجسمه‌های موجود در معابد او را توصیف کرده‌اند. آناهیتا بانویی «زیبا، شکوهمند، خوش‌اندام، فره‌مند، کمربند بر میان بسته، دارای موزه‌هایی که تا قوزک پایش با بندهای زرین، همه آراسته، درخشان و با بالاپوشی پوشیده، آراسته، پرچین و زرین، سپید بازو، آراسته به زیورهای زیبا از جمله گوشواره‌های چهار گوش زرین و گردنبند پَنام زرین، گردن زیبا و مقدس، تاج زرین هشت پر بر سر، آراسته به گوهرهایی همچون ستارگان درخشان، روشنایی دارای همه گونه آسانی، آراسته به صد ستارهٔ زرین هشت پاره، گردونه شکل، آراسته با نوارها، زیبا، دارای پنبری برجسته، نیکو ساخته، پوشانده در جامه‌هایی ببرین» توصیف شده‌است.


title: آناهیتا

text: آناهیتا بانویی نبود که تنها متعلق به داخل مرزهای ایران باشد؛ او ورای مرزها پرستندگانی داشت که برایش قربانی می‌کردند، نام او را برای شهرهایشان انتخاب می‌کردند و معابدی برای او می‌ساختند. مردم ارمنستان آناهیتا را «بانوی پرشکوه، مادر همهٔ دانش‌ها، دختر اورمزد بزرگ و نیرومند» می‌دانستند و برای او احترام ویژه‌ای قائل بودند، هرچند آیین ناهید پرستی پس از رسیدن به دیگر کشورها از جمله بابل بسیار تغییر کرد، تاحدی که قابل تشخیص از آیین اصلی نبود. او را همپایهٔ سرسوتی، بانوی دارندهٔ آب و ایشتار که خدای جنگ، زیبایی، عشق، حاصل‌خیزی خاک و… بود، می‌دانستند. بااینکه این الهه شباهت‌های درخوری با ناهید داشت، اما زنایی که در معبد او صورت می‌گرفت، جزء آیین ناهید نبود. آناهیتا بانویی بود که در تمام تاریخ خود باکره ماند و همیشه دوستدار حیا و شرم بود. الهه‌ای دیگر که همپایهٔ آناهیتا شناخته شده آفرودیته است، این بانو طی نبردهایی که ایرانیان با رومیان و یونانیان داشتند با ناهید مقایسه شد. این الهه از دو جلوه پایبندی به شرم و حیا و فحشا و عشق‌بازی قابل بررسی است و به دلیل مورد دوم بازهم نمی‌توان او را قابل مقایسه با آناهیتا دانست.


title: آناهیتا

text: آناهیتا از دوران اساطیری مورد پرستش مردم بوده و همواره قربانیانی به او اهدا می‌کردند، اما اینکه این افراد به درخواست خود برسند تنها منوط به قربانی نبود، بلکه می‌بایست آن‌ها انسان‌های پاک‌سرشتی هم باشند. در طول تاریخ افرادی همچون جم، گشتاسب، فریدون، جمشید، کیکاووس و… برای او قربانی کرده‌اند. ناهید در دورهٔ هخامنشی خصوصاً دورهٔ اردشیر دوم بسیار بالا رفت و مظهر سه نیروی روحانی، ارتش‌داری و تولید شد. در این دروهٔ اردشیر معابدی برای او در شهرهای همدان، شوش و … ساخت. ناهید در دوران سلوکی و اشکانی هم همچنان دارای اعتبار بود. شاهان ساسانی، همچون اردشیر، شاپور اول، نرسی و خسرو دوم به ناهید بسیار احترام گذاشتند و نقش‌های مختلفی از او به همراه خود در کتیبه‌ها و سکه‌ها حک کردند. آناهیتا در بیشاپور، کنگاور، شوش، هگمتانه، اصطخر، آذربایجان و… معبد دارد.


title: آناهیتا

text: در قرن ۱۹ میلادی هرآنچه که متضاد با واقعیت بود را «اسطوره» می‌نامیدند یا به عبارت دیگر بنابر مسیحیت ابتدایی هرچیزی که با انجیل و تورات قابل اثبات و توجیه نبود، افسانه و اسطوره نامیده می‌شد. اما افکار قوم‌شناسان، انسان‌ها را مجبور ساخت تا به کنه و پس این اسطوره‌ها توجه کنند. آن چیزی که باعث شکل‌گیری آن‌ها شد و درواقع بنیان زندگی اجتماعی و فرهنگی این مردمان را ساخت؛ «... این چنین است که آن‌ها متوجه شدند اسطوره واقعی و مقدس است.» به کلامی دیگر، اسطوره تاریخ راستینی است که در سرآغاز زمان روی داده و الگویی برای رفتار انسان فراهم آورده‌است.» اسطوره از وقایع دوران اولیه و شخصیت‌های مافوق طبیعت تشکیل شده‌است و همواره دارای هاله‌ای از تقدس است. اساطیری که شکل گرفته، همانند یک داستان واقعی شناخته می‌شوند؛ چرا که در آخر هم به واقعیت‌ها می‌رسد و درواقع از منطق خاصی پیروی می‌کند. درست همین جاست که تفاوت اسطوره و افسانه مشخص می‌شود. باید توجه داشته باشیم که اسطوره حقیقی است اما افسانه، داستان‌های خیالی است که توسط مردم در نسل‌های مختلف نقل شده‌است؛ پس اسطوره واقعی‌تر و تکرارپذیرتر است.


title: آناهیتا

text: اسطوره نه تنها برداشت انسان درمورد جهان پیرامون اوست بلکه نیازهای مادی و روانی او را نیز پاسخگو است. اسطوره در رفع نیازهای اساسی انسان مثل آب، غذا و… بسیار تأثیرگذار بود. انسان نیاز دارد جهان پیرامون خود را بشناسد و درواقع اسطوره چرایی و استدلال همین موضوع است و نوعی بیان فلسفی تمثیلی است. اسطوره‌ها حتی توجیه‌کننده و تاییدکننده هم هستند، توجیه کنندهٔ نظام طبقاتی که میان جامعه زرتشتی ایران باستان وجود داشت. اساطیر براساس انعکاس ساخت‌های اجتماعی و طبیعی و نسبت به عکس‌العمل‌های روانی انسان پدید آمده‌است. در اساطیر همهٔ ملت‌ها اجزای طبیعت به چشم می‌خورد، مانند آسمان، خورشید، زمین، کوه، آب، درخت و… که به صورت خدایان برای آن‌ها ظاهر می‌شوند. روابطی که میان انسان و خدایان است، درواقع انعکاس رفتار اجتماعی آن عصر است که این چنین اسطوره شکل گرفته‌است. این اساطیر همچنین در زندگی اجتماعی انسان‌ها تأثیر گذار بودند؛ مثلاً خدای آسمان هنگامی که جوامع به دامپروری نزدیک می‌شوند جای خود را به خدایی که قدرت بیشتری در این امور دارد می‌دهد و خود نقش خدای پدر را عهده‌دار می‌شود.


title: آناهیتا

text: خانه‌های انسان‌های آغازینی که در ایران زندگی می‌کردند، حفره‌هایی بودند که حفر می‌کردند. در این زندگی، وظیفهٔ خاصی به عهدهٔ زن بود؛ او جز این که نگهبان آتش و مخترع سفال بود، باید چوب دستی به دست می‌گرفت و در کوه‌های اطراف به دنبال ریشه‌های خوراکی می‌رفت. شناسایی این گیاهان و تشخیص این که در چه فصلی از سال رویش دارند خود باعث شد آن‌ها در زمینه‌های مختلف پیشرفت کنند و مردان از این قابلیت برخوردار نبودند؛ و این امر بود که عدم تعادل میان مرد و زن را ایجاد کرد و باعث شد این زن باشد که نسبت به مرد برتری داشته‌باشد. زن قبیله را اداره می‌کند و به روحانیت دست پیدا می‌کند «... و زنجیر اتصال خانواده هم توسط زن ایجاد می‌شود.» و این زن بود که ناقل خون قبیله به حساب می‌آمد و همین تصور از زن میان آریایی‌هایی که وارد ایران شدند هم نفوذ پیدا کرد. در گاهان، زن از دو جهت تعریف شده، یکی به عنوان یکی از دو جنس بشر که نقش مهمی هم دارد و دیگری به عنوان گروندهٔ زرتشتی از دوران کهن. زن نقش مهمی در زندگی اجتماعی انسان داشت؛ ایرانیان گمان می‌کردند اگر زن احترام قابل قبولی در جامعه داشته باشد می‌تواند فرزندان شایسته‌ای تربیت کند و به همین خاطر بود که به زن بسیار احترام می‌گذاشتند و البته رهنمودهای زرتشت هم تأثیرگذار بود. ماکس مولر در این مورد می‌گوید: «هیچ ملت کهنه و نوینی نیست که در آن مقام و منزلت زن به ارجمندی مقام و منزلت زنان ایران باستان رسیده باشد.»


title: آناهیتا

text: در سراسر جهان مردم احترام ویژه‌ای برای آب قائل هستند. ژاپنی‌ها بارش باران در اولین روز سال را پیشگیری از مالاریا می‌دانند. در چین «پینگ-ئی» ایزد بانوی آب‌ها است. در آیین بودا ریزش آب یک پدیدهٔ جهانی و نشان گذر زندگی است. گروهی از هندی‌ها نیز برای طهارت خود در آب رودخانهٔ گنگ وارد می‌شوند و مراسم خاصی برای بزرگداشت آن دارند. رود نیل، برای مصری‌ها رودی مقدس بود و طغیان آن باعث رونق کار کشاورزان می‌شد و اقتصاد و اجتماع آن‌ها را بهبود می‌بخشید. در یونان بخاطر نقش اساسی که آب در زندگی مردم دارد و حضور مداوم آن، اساطیر مختلفی در رودها و چشمه‌ها جاری است. مورخان یونانی آناهیتا اوستا، را آناییتیس گفته‌اند و معمولاً او را آرتمیس الههٔ پاکدامنی می‌دانند. مورخان بیزانس و رم هم آناهیتا را دیانا می‌دانند؛ از ایران تاحدود آسیای صغیر و حتی در سارد، پایتخت لیدی، مورخان معابدی را شناسایی کردند که متعلق به او است. ناهید در ارمنستان هم پیروانی داشته‌است و ایزد مهر، ناهید و بهرام هم در ایالت اکیلیزن. اگاتانگلوس مورخی در قرن ۴ میلادی بود که می‌گفت معبدی همانند معبد شوش در شهر ارز بوده که مجسمه‌ای از طلا مربوط به ناهید در آن قرار داشته‌است و با ظهور مسیحیت به مرور معابد هم به کلیسا تبدیل گشت. البته مقدم در کتاب خود می‌گوید مسیحیان هم برای پیروی از آناهیتا و احترام به او پرستشگاه‌های خود را مریم عذرا نامیدند.


title: آناهیتا

text: ایرانیان نیز از گذشته‌های دور آب را موجودی مقدس می‌دانستند و حتی پس از گذشت چند صد سال همچنان اعتقادات خود را حفظ کرده‌اند و پشت سر مسافر برای سلامتی و بازگشتش آب می‌ریزند. در اوستا آب، به صورت «آپی» و در پلوی هم «آپ» گفته می‌شود. در اساطیر ایرانی، آب دومین مخلوق جهان است که توسط اهورا مزدا آفریده شد و از جنوب البرز به تمام زمین راه یافت. ایرانیان پیش از زرتشت نیز به پاکی آب توجه داشتند و با آمدن زرتشت که پاکی و دور نگه داشتن آب از پلیدی جزء ارکان مهم آموزه‌های وی بود، ارادت مردم نسبت به ایزد آب «اردویسور آناهیتا» بیشتر شد. آب، باد، آتش و خاک در ادبیات و اعتقادات مردم دارای اهمیت بسیاری است؛ آب در بین این عناصر باعث خلق آثار بسیاری شده‌است.


title: آناهیتا

text: هرودوت دربارهٔ اهمیت آب در بین مردم ایران زمین می‌گوید: استرابون نیز می‌گوید ایرانیان هنگامی که قصد فدیه برای آب را دارند، در کنار جویبارها حفره‌ای حفر می‌کنند و بسیار دقت می‌کنند که آب به وسیلهٔ خون آلوده نشود و گوشت را بر شاخه‌ای قرار می‌دهند و مردان به وسیلهٔ چوب‌های مقدس در حین خواندن عبارات مقدس آن را لمس می‌کنند. پس از این مراسم شیر و عسل روی زمین می‌ریزند و مراسم به پایان می‌رسد. استرابون می‌گوید، ایرانیان هنگام پرستش آناهیتا این جملات را تکرار می‌کردند:


title: آناهیتا

text: «"می‌ستایم آب را که آفریده اهورا مزدا است.


title: آناهیتا

text: ویستاییم همه آب‌های پاک را که داده اهورا مزدا است.


title: آناهیتا

text: ستایشگرم آب پاک سود رسان زندگی‌ساز را، ستایشگرم آن اردویسور اناهیته را، آن نگهبان شایسته آب‌های نیالوده گیتی را.


title: آناهیتا

text: همه آب‌های ناآلود و پاک که از ابرها سرازیر شده و بر سینه زمین همچون رودها، چشمه‌سارها، دریاها و دریاچه‌ها آرام یافته‌اند.


title: آناهیتا

text: آرام در زمین‌های هفت کشور و می‌پیمایند زندگی بالنده را.»"


title: آناهیتا

text: ایرانیان معابد بسیاری از جمله معبد کنگاور و بیشابور را به ایزد آناهیتا تقدیم کردند. آن‌ها آبان ماه، ماه هشتم هر سال شمسی را به این ایزد نگهبان آب تقدیم کرده‌اند.


title: آناهیتا

text: اسم کامل فرشتهٔ آب به پهلوی «اردویسور آناهیتا» (ardwisarā Anāhitā) است که در اوستا (Arədvī-Sūrā Anāhitā) و در زبان ارمنی «آناهیت» گفته شده‌است. اردوی از ارد مشتق شده‌است که به معنی بالا برآمدن، منبسط شدن و بالیدن است؛ البته در اوستا اردوی به نام رودی نیز اشاره می‌کند که بسیار بزرگ است و از کوه البرز به دریای فراخ‌کرت می‌ریزد؛ این رود در زمستان و تابستان به یک شکل است و هزاران دریا و رود دیگر از آن سرچشمه می‌گیرند؛ برای پیمودن هر یک از این رودها سواری به چهل روز نیاز دارد. جزء دوم آن سور است؛ به معنی قوی، قادر و همراه با صفتی بیان می‌شود که همان «آناهیتا» است. باستان شناسان و محققان واژهٔ آناهیتا «An-āhita» را پاک، بی‌آلایش و نیالوده معنی کرده‌اند و آن را مرکب از دو جزء می‌دانند. پیشوند نفی اَن (-an، یعنی «نا-») و «āhita» که به معنی آلوده و ناپاک است و در اوستا نیز این چنین معنی می‌دهد. بارتلمه «āhita» را صفت مفعولی می‌داند؛ وی asto یا asito را نیز صورت هند و اروپایی آن بیان کرده‌است. او معتقد است āhog (آهو) صورت فارسی آن است که به معنای عیب است. گرشویچ، فعل مضارع ynt که به زبان سغدی yn می‌شود را به معنای آلودن می‌داند؛ او معتقد است «āhita» در اوستا و yn در زبان سغدی هر دو از یک ریشه هستند. تعدادی از مورخان «āhita» را با asita مقایسه کرده‌اند. asita واژه‌ای است در سنسکریت به معنای سیاه رنگ و خاکستری رنگ. اوتینگر می‌گوید asita از دو جزء تشکیل شده‌است؛ as و ta، که از گونهٔ هند و اروپایی است و از طریق مقایسه با واژهٔ یونانی لجن رودخانه و گل معنی می‌دهد. وی معتقد است هر دو واژه در اصل هند و اروپایی h-nsi هستند. مایرهوفر و اوتینگر معتقداند asita به مرور به «āhita» تبدیل شده‌است؛ به نظر نویسنده این دو واژه در اوستا هم ریشه‌اند اما از نظر ساختار متفاوت هستند. وی این چنین بیان می‌کند:  عده‌ای معتقداند آناهیتا همتای ایزد بانو، سَرسوَتی است که متعلق به آیین ودایی است و اردوی را نیز صفت سرسوتی می‌دانند که به رودخانه‌ای کوچک در پنجاب هند بازمی‌گردد که در ایران به صورت هَرَخوَتی درآمد؛ این ناحیه در افغانستان قرار دارد و شامل رودخانه‌های بسیار و دریاچه است؛ و پس از مدتی سرسوتی جای خود را به اردوی و سوره داد. او در آغاز تنها بر رودخانهٔ اردوی سروری داشته‌است اما به مرور زمان بر همهٔ آب‌ها سروری می‌یابد و بنابر آنچه در بندهش ذکر شده، پدر و مادر آب‌ها می‌شود و حتی از ایام نپات هم اعتبار بیشتری می‌یابد و شخصیت اپام نپات در شخصیت او تحلیل می‌رود.


title: آناهیتا

text: اوستا کتاب کهن زرتشتیان، بخشی از فرهنگ، زبان، ادب و مستندات اسطوره‌ای ایرانی را دربردارد. بخشی از اوستا یشت‌ها نام دارد که خدایان، موجودات افسانه‌ای و قهرمانان در این قسمت توضیح داده‌شده‌اند. مثلاً یشت پنجم که آبان‌یشت نام دارد؛ شامل ۳۰ کرده و ۱۳۲ بند است که به «ستایش سرود ناهید» نیز معروف است. بنابر اعتقادات زرتشتیان، خواندن این فصل از کتاب در کنار جوی آب یا چشمه‌ای ثواب دارد؛ زیرا او سرچشمهٔ آب‌های جهان است. نثار به آب یا همان «آب زوهر» بخشی از مراسم یسنه ۶۵ است که پس از دعای یسنه اجرا می‌شود. در آبان‌یشت نزول ناهید بر زمین این چنین توصیف شده‌است: «ای زرتشت! اردوی‌سور ناهید از آن (کره) ستارگان به سوی زمین آفریدهٔ اهورا مزدا فرود آمد و این چنین گفت اردوی‌سور ناهید.» واژهٔ یشت به معنای ستایش، پرستش و نیایش است. از جهت تفضیل سومین یشت پس از فروردین یشت و مهریشت به حساب می‌آید. نام قدیمی آن «اردوی سوره آناهیته» بوده و سپس به آبان‌یشت تبدیل شده‌است. آبان به معنای «آب‌ها» است.


title: آناهیتا

text: نام اصلی ایزدبانو، آناهیتا «اردوی» است که در تمام اوستا با صفت سورا و آناهیتا توصیف می‌شود. این نام به رودخانه‌ای اسطوره‌ای اطلاق می‌شود و خود به معنای فزاینده و بالنده است. نام مزبور ۷۱ بار در متن آبان‌یشت آمده و در بعضی از بندها دو بار ذکر شده‌است. به مرور زمان، اردوی حذف شد و جای خود را به صفت آناهیتا داد. او به تدریج موکل بر تمام آب‌های روی زمین شد. آب نزد زرتشتیان بسیار ارزشمند و در بالندگی و فزایندگی مخلوقات مؤثر بوده‌است. آناهیتا فزایندهٔ دارایی، خانه، قبیله، جان، گیتی، کشور و سرزمین است و در بند ۶ آبان‌یشت، اهورا مزدا تأکید می‌کند که ناهید را برای گسترش سرزمین، قبیله، نگهداری و نگهبانی آفریده‌است. یکی از مهمترین صفات ناهید که همیشه جزئی از نام او نیز بوده، «سورا» به معنی "نیرومند" است. با این صفت نشان اهورایی خود و نیرومندی‌اش در مبارزه با دیوان را به نمایش می‌گذارد. این صفت در کنار آناهیتا ۷۱ بار در آبان‌یشت تکرار شده‌است و می‌توان گفت به خاطر همین صفت است که مردمان از او طلب می‌کنند که در برابر دشمنانشان یاری‌شان کند. کسانی که نقص و ضعفی در اندام خود دارند، آفریده‌های اهریمن خوانده شده‌اند و به همین خاطر کوران، کران، کوتوله‌ها، نادانان، دیوانگان و گوژپشت‌ها از حمایت آناهیتا بی‌بهره‌اند. به عبارت دیگر نیرومندی ناهید می‌تواند جلوهٔ کمال یک زن ایرانی باشد. ناهید بر تمام دشمنان، دیوان، مردمان، پریان، فرمانروایان ستمگر، کرب‌ها، کوی‌ها، دشمنان دیرین، ضحاک، افراسیاب و… با همین صفت پیروز می‌شود. او در شمایل دختری گردونه‌ران لگام گردونه خود را به دست می‌گیرد و آن را سریع‌تر از دیگران می‌راند. گردونهٔ او چهار اسب، باد، باران، ابر و تگرگ دارد که هم‌رنگ، هم‌نژاد، بلند و چیره‌شونده بر بدی‌ها هستند. او به حدی نیرومند بود که فره‌زرتشت را به او سپردند. شاهان در ادوار مختلف مراسم تاجگذاری خود را در معابد او برپا می‌کردند.


title: آناهیتا

text: یکی از صفات ناهید که در واقع دلالت بر اسمش دارد، «آناهیتا» به معنی پاک است. این صفت بسیار پرکاربرد است و در کنار اسم اردوی و صفت سورا ۷۱ بار در آبان‌یشت ذکر شده‌است. این صفت پیش از آن صفتی بود برای «اردوی»، اما به دلیل اهمیتِ پاکی، نام «ناهید» جانشین اردوی شد. این نام به صورت متفاوتی در منابع ذکر شده‌است؛ مانند «آناهید، ناهید، آناهیتا و اناهیته». "معین" در این رابطه می‌گوید: «در اشعار گذشتگان بسیار به نام ناهید برمی‌خوریم که ناهید، ناهده، ناهیده و ناهی از آن نمونه‌اند و به معنای دختر بالغ است». "مولایی" می‌گوید: «این واژه در کنار «سوره» صفتی بود برای اردوی و از نظر لغوی به معنی پاک، پاکیزه، نیالوده و بی‌آلایش است». در سراسر اوستا نیز به این ویژگی ناهید به صورت «پاک کننده نطفه مردان و مشمهٔ همه زنان برای زایش، بهترین هستی پاکان، پاک ستوده شده، پالایندهٔ آب‌ها» اشاره شده‌است.


title: آناهیتا

text: مزداپور معتقد است آناهیتا نماد آب‌های جهان است و آب همانند زمین از گذشته مقدس بوده‌است و اصلاح آن را واجب می‌شمردند. ایرانیان باستان، عناصر مفید و سودمند را بسیار مورد پرستش قرار می‌دادند و برای آن‌ها نگهبانانی در نظر می‌گرفتند و آب یکی از همان عناصر مقدس بوده‌است. ایزدان نگهبان آب با نام‌های آبان، اردویسور آب، اردویسور آناهیتا و ناهید آمده‌است؛ اَپَم نَپات یا بُرزایزد یا آبان ناف مأمور پخش آب بوده‌اند و از یاران ناهید، امشاسپند خرداد، سرور آب‌ها بوده‌است. این صفت ناهید که نشان از پاکی است پرستیدگان را ملزم می‌دارد که از ناپاکی دوری کنند و از آلودگی آب بپرهیزند؛ همچنین آن‌ها را ملزم می‌ساخت از آتشکده‌ها و پیکرهای ساخته شده ناهید مراقبت کنند تا دچار آلودگی نشود و به همین خاطر معابد او جای پرهیزکاری است. در گذشته گاهی اتفاق می‌افتاد که زنان برجسته را برای زندگانی پاک به این معابد می‌فرستادند. خاتون زن خاقان ترک یا معشوقهٔ کوروش دوم هخامنشی از جمله افرادی هستند که به معبد ناهید فرستاده شدند.


title: آناهیتا

text: صفات بسیاری در بیان زیبایی و آراستگی ناهید در آبان‌یشت ذکر شده‌است و جزئیات او به صورت کامل بیان شده تا جایی که به کفش‌های وی و بندهایش اشاره شده‌است و با شرح این جزئیات گویی او را از روی پیکره‌اش در معابد مختلف توصیف کرده‌اند. "فره‌فروشی" در این مورد این چنین می‌گوید: «می‌دانیم پیکره‌های بزرگ و کوچک از این ایزدبانو در نیایشگاه‌های آناهیت برپا بوده‌است، دور نیست که بخشی از این سرود اوستایی (آبان‌یشت) واقعاً در توصیف پیکره‌هایی باشد که در شهرهای مختلف دیده‌است.» بسیاری از تندیس‌های ناهید به شکل‌های گوناگون با لباس و آرایش محلی تزیین شده‌است و مردمان هر دیار براساس چهره مطلوب و آرزو شده مردم از او تندیس‌هایی ساخته‌اند.


title: آناهیتا

text: اهورا مزدا بیان داشته که خودش ناهید را آفریده و دلیل این آفرینش را شرح می‌دهد. او در خصوص آفرینش ناهید در بند ۶ آبان‌یشت می‌گوید او با حرکت زبان به وجود آمده و این مطلب نشان از این است که روح اهورا مزدا در ناهید دمیده شده‌است. ناهید همانند سپندارمذ، مادر همهٔ دانش‌ها گفته شده‌است. اهورا مزدا همچنین بیان می‌کند که ناهید نژاده، پاک و لایق پرستش است. احتمالاً نژادگی او با پاکی ذاتی آب ارتباط داشته‌باشد و از آن جایی که وجود اهورا مزدا برپایهٔ راستی است پس همهٔ وابستگان او نیز باید طبق راستی باشند. «اهورا کیش» یکی از صفات ناهید است و در جهان زرتشتی نیز یکی از اعمال او گسترش صفات اهورایی در برابر صفات اهریمنی است. به این خاطر است که در داستان‌های عامیانه‌ای که پیرامون نیکوکاری پریان شکل گرفته، ناهید اهمیت ویژه‌ای دارد.


title: آناهیتا

text: وظیفهٔ هدایت و نگهبانی تمام آب‌های جهان به عهدهٔ ناهید است، و آب نیز از آن جهت که منشأ زندگی است، می‌تواند نماد پدیده‌های فراوانی باشد. کوپر بیان می‌کند که آب نماد همهٔ مخلوقات، منشأ هستی، گور مخلوقات عالم، مادر کبیر، تولد اصل مؤنث، زاهدان عالم، تجزیه نشده، شکل مادهٔ نخست، نیروبخشی چشمهٔ حیات، ایستایی و مرگ، احیاکنندهٔ زندگی تازه، حلال، برازنده، پاک‌کننده، متضاد با خشکی، ایستایی و مرگ و مرگ زندگی کهنه است. آب به صورت باران، نشان از باروری دارد و به صورت شبنم موهبت و رحمت الهی است. ناهید در هیبت یک رود اسطوره‌ای نماد تمام آب‌های روی زمین است. او از کوه هوکر به صورت شبانه‌روزی و در تمام فصل‌ها سرچشمه می‌گیرد و از دریای فراخ‌کرت تغذیه می‌کند؛ این دریا به همین سبب به حرکت درمی‌آید و رودهای دیگر را نیز به حرکت درمی‌آورد و در نهایت هفت اقلیم آبیاری می‌شود. ناهید در بلندترین قسمت آسمان و در کنار هر یک از رودخانه‌ها، خانه‌ای دارد که صد پنجره، هزار ستون، صد هزار تیر سوار، به همراه تخت، بالش زیبا و خوش‌بو در آن خانه جای دارد. ناهید از آسمان به دستور اورمزد باران، برف و تگرگ می‌فرستد. البته در ایران باستان، به ویژه در زمان ساسانیان، کنار هر یک از درهای پرستشگاه‌های ناهید، کارگاه‌های سفال‌سازی وجود داشت که تندیس ناهید در آنها ساخته می‌شد، و مردم این تندیس‌ها را می‌خریدند و به خانه می‌بردند تا موجب برکت شود. تندیس‌های مزبور در مناطق مختلفی از جمله بابل، شوش، همدان، کاپادوکیه، پارس، بلخ، سارد، دمشق و… ساخته می‌شد. ناهید در میان ایزدان بسیاری درصدر قرار دارد. زیرا او توسط اهورا مزدا و زرتشت ستایش می‌شود. در آبان‌یشت به وظیفهٔ او برای دفاع از زنان و دختران اشاره شده‌است. ناهید مشمهٔ زنان را برای ستایش پاک می‌کند، به همهٔ زنان زایش آسان و شیر می‌دهد، به فریدون کمک می‌کند که شهرناز و ارنواز را از اسارت اژی‌دهاک رهایی بخشد، به دختران دم‌بخت که خانهٔ دلیران را آرزو می‌کنند، خانهٔ دلیران می‌دهد. او همچنین موکل ستارهٔ ناهید نیز هست و به این خاطر همسان با ونوس است و ستارهٔ عشق و مهر به‌شمار می‌رود و دلدادگان را یاری می‌دهد. "رجبی" دربارهٔ ارزش ناهید می‌گوید باور به او یکی از باروهای کهن ایرانی است و از هیچ ایزدی به اندازهٔ او به گرمی یاد نمی‌شود.


title: آناهیتا

text: ناهید تمام نیروهای اهورایی را که در نبرد با دیوان زخمی شده‌اند، درمان می‌کند؛ به شکلی که آنها دیگر دچار آن آسیب نشوند. در دنیای ثنوی زرتشتی، نیروهای اهریمنی مانند دیوان، جادوان، پریان، فرمانروایان، کرب‌ها و کوی‌ها درصددند تا نظم جهانی را برهم زنند. اهورا مزدا از زرتشت می‌خواهد ناهید را به خاطر استحکام جهان اهورایی ستایش کند. در حقیقت نخستین جمله‌ای که برای ستایش او به کار رفته، به خاطر شکوه و فره اوست و نکات اساسی آبان‌یشت همین است؛ مردان و زنان با هم می‌گویند که آناهیتا به خاطر شکوه و فره‌اش ستایش شده‌است. ناهید خود در قسمتی از بند ۸۹ آبان‌یشت، خودش را این چنین معرفی می‌کند: «به راستی ای سپیتمان پاک! اهورا مزدا، مرا پایندهٔ همهٔ هستی مقدس تعیین کرد. با شکوه و فره من، مردمان دو پا، چارپایان خرد و ستوران بر روی زمین فرامی‌روند.»


title: آناهیتا

text: در دوران اشکانی پرستش آناهیتا در ارمنستان بسیار رواج یافت. بیش از آن هم فرهنگ و دین ایرانی در این منطقه تأثیرگذار بود اما در آن دوران اهمیت بیشتری یافت؛ خصوصاً اهورا مزدا و ایزدبانوی او، آناهیتا. اهورا مزدا به مرور به فراموشی سپرده‌شد اما ناهید هر روز بیشتر مورد توجه قرار می‌گرفت. ایزدان دیگری هم مثل مهر و بهرام نیز از اعتبار خوبی برخوردار بودند اما درصدر همهٔ آن‌ها ناهید قرار داشت. در قرن ۱ پیش از میلاد آناهیتا تاحدی در این منطقه نفوذ کرد که عنوان شهر (آکی لی زن) را به آنائی تغییر دادند. معبد این شهر نیز دارای اهمیت بسیاری بود که آن هم مثل بقیهٔ معابد در دوران بعدی به کلیسا تبدیل شد. مردم ارمنستان آناهیتا را «بانوی پرشکوه، مادر همهٔ دانش‌ها، دختر اورمزد بزرگ و نیرومند» می‌دانستند. آگاثنگلوس می‌گوید در قرن ۴ میلادی تیرداد که شاه ارمنستان بود به دین مسیحیت پیوست اما پیش از آن علاقهٔ بسیاری به آناهیت داشت و او را می‌پرستید. البته عده‌ای دیگر معتقدند تیرداد مسیحیت را نمی‌پذیرد و حتی کشیشی که به او این پیشنهاد را داده‌بود از کشور بیرون می‌کند و علت آن را نپرستیدن بانو ناهید می‌داند. چرا که آناهیتا را عامل پیروزی و عظمت ارمنستان می‌داند. در هر صورت آخر عمر خویش نظرش تغییر می‌کند و تحت تأثیر صحبت‌های آن کشیش قرار می‌گیرد و به همین خاطر تمام معابد آناهیتا را ویران می‌کند؛ آن‌ها تبدیل به کلیسا می‌شوند و از این طریق مراسم آناهیتا وارد دین مسیحیت می‌شود. به عقیدهٔ استرابون، مادها و ارمنی‌ها اقوامی بودند که رسوم ایرانی را رعایت می‌کردند، اما در این میان، ارمنی‌ها نسبت به آناهیتا دلبستگی بیشتری داشتند. آنها معابدی برای او در نقاط مختلف از جمله آکیلیسین ایجاد کرده بودند و برای او بسیار وقف می‌کردند. بردگان زن و مرد را به معبد او هدیه می‌دادند و نکته‌ای که باعث شگفتی بسیار است، این که در آن دوران طبقهٔ ثروتمند جامعه دختران باکرهٔ خود را به این معابد می‌فرستادند و آنها پس از مدتی که به روسپیگری در معابد مشغول بودند، ازدواج می‌کردند. همسران این دختران هیچ مشکلی با این مسئله نداشتند و به هیچ عنوان از آن احساس شرمساری نمی‌کردند. دختران باکره در آکیلیسین، می‌بایست عفت خود را به ناهید پیشکش کنند، اما در معابدی که در دوران هخامنشی ایجاد شد، دختران موظف بودند در تمام این مدت عفت خود را حفظ کنند. استرابون می‌گوید: در آنائی دخترانِ خاندان‌های ثروتمند، پیش از ازدواج به روسپیگری مقدس می‌پرداختند. این مسئله به خاطر آمیخته شدن عناصر ناهیدگرایی با عناصر محلی بوده‌است؛ مثلاً هنگامی که مهرپرستی از ایران خارج شد و به رم رسید، تا حدی تغییر کرد که دیگر قابل تشخیص نبود. هرودوت نیز مانند استرابون به این رسم بابلی اشاره می‌کند؛ رسمی که طی آن زنان باید به یکی از معابد ایشتار در بابل می‌رفتند و در آنجا زنای مقدس انجام می‌دادند تا اجازهٔ ازدواج پیدا کنند. طبیعتاً دختران هرچه زیباتر می‌بودند، زودتر خواهانی برای آنها پیدا می‌شد. البته نباید چنین تلقی کرد که پیرامون این الهه رسم ناشایستی انجام می‌گرفته. در ایران باستان، ناهید ارزش و اعتبار بسیاری داشته. در منابع هم به این نکته اشاره می‌شود که تعدادی از کاهنان ناهید موظف بودند پاکدامنی‌شان را در معبد او حفظ کنند. هرودوت در این باره می‌گوید که رسم روسپیگری، تنها به این معابد اختصاص نداشته‌است؛ بلکه در آفریقا، قبرس، لیدی و… نیز این رسم شایع بوده و دختران لیدیایی جهیزیهٔ خود از این راه آماده می‌کردند. در میان بنی اسرائیل، در آسیا و دیگر نقاط هم چنین رسمی شایع بوده‌است، اما آریایی‌ها، با آنکه به سختی در قید و بند تحریم میل جنسی نبودند، اما هرگز چنین رسوماتی نداشتند؛ ناهید در ایران نماد عفت و پاکدامنی به‌شمار می‌آمد و در آبان‌یشت به آن اشاره شده‌است. جان هینلز معتقد است احتمال این که ایرانیان هم چنین رسومی داشته بوده‌باشند، کم است؛ چه در کتیبه‌های باستانی ایرانی روسپیگری با تندترین جملات و الفاظ توصیف شده و به وضوح عملی زشت و نکوهیده شمرده شده‌است. در مناطق آسیای صغیر تا حدی رسوم سامی، یهودی، بابلی، لیدی و… به آیین ناهید اضافه شده بود؛ چنان‌که آیین مزبور دیگر آن آیین اصلی قابل شناسایی نبود؛ همانند آنچه برای آیین مهرپرستی رخ داده‌بود.


title: آناهیتا

text: لومل معتقد است سرسوتی در دوران هند و اروپایی به معنی «او که دارندهٔ آب‌هاست» و در دوران وده‌ای هم در هند، مردمان به رود کوچک مقدسی که در مدهیادسه قرار داشت این نام را داده‌بودند و همچنان هم با همین نام او را ستایش می‌کردند. نام این الهه به ایرانی مطابق هرهوتی است و پایتخت آن قندهار است. درواقع باید گفت هرهوتی رودی افسانه‌ای بوده‌است که از کوه هرا سرچشمه گرفته‌است و به دریای وروکشه ریخته و این رود سرچشمهٔ تمام آب‌های جهان است. آناهیتا نیز بانویی است که سرچشمهٔ تمام دریاچه‌ها، دریاها و آب‌های جهان است. آناهیتا در قدیم مظهر علم و دانش شناخته می‌شد؛ کاهنان و شاگردان آن‌ها هم از آناهیتا درخواست افزون شدن دانش خود را داشتند و سرسوتی هم در هند حامی خواندن وداها بود.


title: آناهیتا

text: در ریگ‌ودا سرسوتی به معنی «آب‌گونه و سرزمین با آب فراوان» است و البته «نام الههٔ سخنوری، زیبا و خوش پیکر و نام رودخانه‌ای» نیز هست و از این لحاظ همانند آناهیتا، ایزدبانوی ایرانی دانسته شده‌است. سرسوتی در ریگ‌ودا به عنوان یک رود آسمانی خروشان، جاودانه، پرشتاب و… توصیف شده‌است و می‌توان او را باتوجه به این توصیف‌ها با آناهیتا مقایسه کرد. سرسوتی همانند آناهیتا گردونه‌ای دارد که بر آن سوار است و با هفت خواهرش و هفت رود آسمانی باهم نامیده می‌شوند. سرسوتی با نیروی خود هرآنچه بین زمین و آسمان باشد را از جای می‌کَند؛ او بسیار قدرتمند است. در وداها سرسوتی را هفت رود آسمانی و مادرش را «سِند آسمانی» نامیده‌اند. تشابه دیگر آناهیتا و سرسوتی به نیروی باروری و بخشندگی آن‌ها بازمی‌گردد؛ سرسوتی هم با قدرت و نیروی خود به خاک حاصل‌خیزی می‌بخشد و دعای مردانی که طالب همسر و فرزند هستند را اجابت می‌کند.


title: آناهیتا

text: در اساطیر آشوری، ایشتار الههٔ باروری و سرپرست کودکان، آب، جنگ و نبرد، زیبایی، عشق، حاصل‌خیزی خاک و یکی از عوامل پدیدآورندهٔ جهان بود. ایشتار همسر مردوخ در بین‌النهرین بود. در تمدن کنعانی اَنثَ، در اساطیر یونانی آفرودیت و هرا، در اساطیر ایرانی ناهید و در اساطیر درهٔ سند سرسوتی همپایهٔ وی بودند. این ایزدبانو دارای قدرت بسیاری بود و احترام خود را تا جایی حفظ کرد که ناهید تحت تأثیر وی قرار گرفت. تأثیر ایشتار بر اساطیر ایرانی به پیش از دورهٔ هخامنشیان بازمی‌گردد، در کتیبه‌های آشور ذکر شده‌است که شهری در غرب ایران یا ماد مرکزی به نام «بیت ایشتار» ایجاد شده‌است. نیبرگ معتقد است به دنبال حملهٔ خشایارشا به بابل، چپاول معابد آن شهر و حذف ایشتار از باورهای ایرانی، ایرانیان به دنبال خدایی به عنوان همزاد او بودند که او را جایگزین ایشتار کنند و اینچنین بود که آناهیتا جایگزین این الهه در باورهای مردم ایران شد. تأثیر بزرگی که ایشتار در باورهای ایرانی گذاشت دربارهٔ ساخت تندیس و معبد بود. در باورهای زرتشتی ساخت تندیس کار صحیحی نبود و ایجاد این تندیس‌ها تحت تأثیر تمدن بین‌النهرینی شکل گرفت. یک مجسمه از ایشتار در تلو در بین‌النهرین کشف شده‌است که قدیمی‌ترین مجسمهٔ اوست، ایشتار به صورتی طراحی شده که با دو دست خود سینه‌هایش را می‌فشارد تا شیر از آن‌ها بیرون جهد. او تاجی بر سر دارد که از دوازده ستاره تشکیل شده، خورشید لباس اوست و ماه زیر پاهایش قرار دارد؛ در آبان‌یشت شباهت این الهه‌ها کاملاً مشخص می‌شود: هردو باعث رشد و پرورش گیاهان می‌شوند، خدایان آب هستند و تن‌پوش‌هایی زیبا دارند. از ایشتار که مجسمه‌های فراوانی باقی مانده و ناهید هم با خواندن آبان‌یشت همچون یک مجسمه در مقابل ذهن تجسم می‌شود. دختران بابل خود را وقف این خدا می‌کردند؛ آن‌ها به هنگام شب وارد برج معبد وی می‌شدند و این کار درواقع حکم عروج به آسمان‌ها را برای آن‌ها داشت. آن‌ها هفت زیور به گردن خود می‌آویختند که به هنگام رسیدن به درهای برج هریک از متصدیان یک زیور را از آن دخترها می‌گرفت و اینگونه آن دختر وارد برج می‌شد و تا صبح منتظر آغوش الهی می‌ماند. در رسم بابلی، پدر حق نداشت دختر خود را شوهر دهد. دختران هنگامی که به بلوغ می‌رسیدند با لباس و زیورآلات وارد معبد زهره می‌شدند و جوانانی که قصد ازدواج داشتند وارد معبد شده و دختران را صفعه می‌کردند. اگر دختری ثروتمندتر بود و از زیبایی بیشتری بهره‌مند بود از قیمت بالاتری برخوردار بود و شخصی که از جانب دولت در این معبد حضور داشت پول این بها را از آن‌ها دریافت می‌کرد و اختصاص می‌داد به جهیزیهٔ دختران فقیر. "هرودوت" می‌گوید بانوانی که زیباروتر بودند زودتر از معبد رهایی می‌یافتند و آن‌هایی که از سیمایی زیبا برخوردار نبودند مدت بیشتری را در این معابد سر می‌کردند.


title: آناهیتا

text: ایشتار نزد ایرانیان از احترام بسیاری برخوردار بود. هنگامی که کوروش به بابل حمله کرد و شهرهای اطراف آن را نیز به تصرف خود درآورد هیچ بی‌احترامی به ایشتار در شهر اوروک نکرد و فرمان بازسازی معبد او را نیز داد، کوروش همچنین تعدادی کتیبه از خود در این معبد باقی گذاشت. ایشتار الهه‌ای بود دوستدار رواج فحشا و سرپرست روسپیان هم به حساب می‌آمد. یکی از رسوم مرسوم در معابد او فحشای زنان، مردان، دختران و پسران بوده و هیچ مانعی نداشته‌است. تصاویری که از ایشتار نمایش می‌دهند به صورت شخصی دوجنسه، نیمی مرد و نیمی زن بوده‌است. ایشتار در همین خصوصیات با ناهید کاملاً متفاوت است؛ ناهید در تمام تاریخ بانویی باکره، و دوستدار عفت و شرم است و اگر زنی باردار، پاکیزه‌سرشت باشد او به هنگام درد زایمان به او کمک خواهد داد و دردش را کاهش می‌دهد. وی دخترانی را که در زمان ازدواج از او کمک خواستند، همراهی می‌کند و به آن‌ها شوهرانی نیرومند و شریف هدیه می‌دهد. اما ایشتار بین ازدواج و عشق پیوندی برقرار نمی‌کند. او عشق را ستایش می‌کند اما عشقی که درنهایت به همخوابگی برسد. ایشتار در ازدواج نقش و تعهدی هم نداشته و به این خاطر است که دوشیزگان در معبد او مرتکب زنای مقدس می‌شدند. ایشتار هیچ علاقه‌ای به همبستگی ندارد درحالی‌که آناهیتا نطفه مردان را پاک می‌کند و مشیمهٔ زنان را می‌پالاید.


title: آناهیتا

text: پس از برخوردی که میان ایرانیان، یونانیان و رومیان در دوران هخامنشی صورت گرفت ناهید با آفرودیته و ونوس مقایسه شد. آنائتیس همان الههٔ سیاره زهره است و درواقع مادها و پارس‌ها قبل از اینکه زرتشتی شوند این الهه را می‌پرستیدند. ایرانیان باستان سیاره‌ای بسیار درخشان را در صبح یا حتی شب به عنوان الهه آناهیتا می‌پرستیدند و این عنوان به صورت فارسی باستان برابر با آنائتیس یونانی است. آفرودیت در اساطیر به دو صورت ظاهر شده‌است: جلوه‌ای مثبت و جلوه‌ای منفی. آفرودیت الههٔ عشق است و به شرافت، شرم و حیا اهمیت می‌دهد و در ظاهر دیگر خود خدایی است که نجابتی ندارد و مدام درحال عشق‌بازی و فحاشی است. این الههٔ باکره در باورهای رومی با زایش بسیار مخالف است و به همین خاطر به هنگام زایمان زنان باردار چنان دردی را به آن‌ها وارد می‌کرد که از شدت آن جان می‌دادند؛ به همین خاطر نمی‌توان این الهه را با آناهیتا مقایسه کرد. فریزر آناهیتا را «مریم عذرا» می‌داند که تلاش می‌کند از درد زنان باردار بکاهد و همیشه به عفت، شرم و حیا اهمیت می‌دهد. به گفتهٔ کاهن بابلی و به نقل از برسوس، اردشیر دوم مجسمه‌هایی از آنائتیس در پرسپولیس، بلخ، ساردیس، دمشق، شوش، اکباتان و بابل برپا کرد و او موفق شد پرستش این الههٔ بیگانه را با همانند کردن به آناهیتا به مردم جامعه بقبولاند و این چنین شد که مردم بانوی سیارهٔ ونوس را با نام ناهید می‌پرستیدند. یونانیان گاهی ناهید را به آفرودیت یا آتنا تشبیه می‌کردند و در آسیای صغیر هم پرستش‌کنندگان بسیاری داشت.


title: آناهیتا

text: بر اساس آبان یشت، در پی دستور اهورا مزدا به زرتشت برای پرستش ناهید، زرتشت می‌پرسد که به چه شکلی او را بپرستد و ناهید در بند ۹۱ به زرتشت می‌گوید: «به راستی ای اسپنتمان پاک! با این ستایش مرا بستای، با این ستایش مراسم مرا به جای آر. از هنگام برآمدن خورشید تا به وقت فرورفتن خورشید از این زَور من تو توانی نوشید (و نیز) آتربانانی که از پرستش و پاسخ آگاهند و خردمند آزموده‌ای که کلام مقدس در او حلول کرده‌باشد.» در بخش دیگری موضوع ستایش ناهید این چنین ذکر شده‌است: در این متن به ستایش‌کنندگان ناهید اشاره شده و بنابر آنچه نوشته‌شده آن‌ها تعداد انبوهی بودند و درواقع تمام موجودات نر و ماده نشان از اهمیت و بزرگی ناهید در بین مردم است. پرستندگان وی به طریق مختلف او را می‌پرستیدند و درخواست‌های خود را بیان می‌کردند یکی بر یالِ اسب‌ها، دیگری با سخن راست، دسته‌ای با زوهر هوم‌دارِ شیردارِ پاکیزه و در آخر با هوم آمیخته به شیر که چهارمین این فهرست نام زرتشت ذکر شده‌است. روش دیگری که برای ستایش ناهید به کار می‌گرفتند؛ اهدای قربانی بود. در آبان‌یشت ۱۵ مورد نوشته‌شده‌است اما از شیوهٔ قربانی کردن آن‌ها صحبتی نشده‌است. صد اسب نر، ده هزار گوسفند و هزار اسب از اقلام قربانی بودند و این عمل نشان از این است که قربانی کردن حیوانات رسمی است که پیش از زرتشت هم وجود داشته‌است؛ و او پس از اعلام پیامبری خود به مبارزه با این رسم می‌پردازد و سعی در این دارد که مهارت زبان و اندیشه، گفتار و کردار، هوم آمیخته با شیر، زوهرها و… را جانشین قربانیان زنده کند. در آبان‌یشت ذکر شده‌است که اهورا مزدا پس از ستایش ناهید از او درخواست می‌کند که زرتشت را برای اندیشه، گفتار و کردار مطابق با دین همراهی کند و آناهیتا نیز درخواست او را اجابت می‌کند. این موضوع نشان می‌دهد ناهید ایزدی پیش‌زرتشتی است و متعلق به دورهٔ هند و ایرانی و آریایی است چرا که بعداً در سلسلهٔ ایزدان ابتدا اهورا مزدا قرار دارد، سپس امشاسپندان و در ردهٔ بعدی ایزدانی همچون آناهیتا.


title: آناهیتا

text: روش‌های دیگر ستایش او در آبان‌روز، «روز ویژهٔ این ایزد بانو که آبان جشن نام دارد.» است. جشن‌های آب‌ریزان، آب‌پاشان و تیرگان جشن‌های تاجگذاری شاهان و جشن ساکائه که مخصوص او بود، در پرستشگاه‌های او برپا می‌شد. اهدای غنایم، فرستادن زنان و خدمتکار برای خدمت به او و البته پرهیزگار شدن آن‌ها، ساختن تندیس ناهید، احداث پل و آبراهه، وقف آن‌ها برای ناهید و سفرهٔ دختر شاه پریان که همچنان در تعدادی از مناطق برپا است، از جمله کارهایی بود که برای جلب مایت ناهید انجام می‌شد.


title: آناهیتا

text: این ایزد بانو همواره جایگاه برجستهٔ خود را میان اساطیر ایرانی و حکومت‌های باستانی هخامنشی، سلوکی، اشکانی و ساسانی حفظ کرده‌است. ساسانیان از زمان تأسیس حکومت خود تا قرن ۷ میلادی زرتشتی بودند؛ اما ربع‌النوع‌های مهر و ناهید را در مجالس بسیاری مهم می‌شمردند و در این آیین وارد می‌ساختند.


title: آناهیتا

text: بنابر آنچه در اوستا نقل شده و آنچه توسط افراد سینه‌به‌سینه منتقل شده‌است، در ایران قدیم آناهیتا براساس ضرورت مردم برای زندگی در نزدیکی آب‌ها دارای ارزش بسیاری بوده‌است. الهه‌های دوران اساطیری گاهی به عنوان دو دشمن، دو همراه، زن و شوهر یا پدر و مادر پرستیده می‌شدند و سفال‌هایی که تصاویر آناهیتا بر آن‌ها نقش بسته نشان از پرستش او است. آناهیتا پس از ظهور زرتشت هم در باورها باقی ماند و یشتی را به خود اختصاص داد. زرتشت برای الهه اردویسور آناهیتا در کنار رود ایریانا وئیجه قربانی می‌کند و جمشید نیز بر فراز کوه هَراهَزئیتی، صد اسب، هزار گاو و ده هزار گوسفند را به آناهیتا هدیه کرد و از او خواست بر بدی‌ها مسلط شود و شهریاری همهٔ شهرها را به دست آورد. فریدون هم پس از مراسمی که برای ناهید انجام می‌دهد و هدایایی که به او اهدا می‌کند، از الهه طلب می‌کند توان مبارزه با اژی‌دهاک را داشته باشد که جزء اهریمنان است و آناهیتا نیز به او توانایی می‌بخشد. هوشنگ شاهی افسانه‌ای بود که در متن‌های اوستا به خوبی به او اشاره شده‌است؛ طبق آنچه در اوستا آمده، هوشنگ بر فراز کوه هرکویه برای ناهید صد اسب نر، هزار گاو و ده هزار گوسفند قربانی کرد و خواستار: «... من برترین شهریاری را داشته باشم بر همهٔ کشورها، دیوان و مردمان، جاودان و پریان، فرمانروایان ستمگر، کوی‌ها و کرب‌ها که من بکشم دو سوم از دیوان بزرگ و دروغ‌پرستان پرشهوت را.» می‌شود. همچنین گفته شده‌است ارجاسب هدایایی برای آناهیتا آورد و قربانیانی پیشکش او کرد و خواستار پیروزی در برابر کی گشتاسب شد، اما ناهید تقاضایش را نپذیرفت. افراسیاب تورانی هم مراسمی در زیرزمین خود انجام داد و فر کیانی را درخواست کرد تا به وسیلهٔ او بتواند بر تمام سرزمین‌های آریایی تسلط یابد، اما ناهید نپذیرفت؛ آناهیتا تنها کسانی را حمایت می‌کند که جزء جبههٔ نیکی باشند و البته ایرانی، اشخاص اَنیرانی مورد لطف او قرار نمی‌گیرند. در اوستا دو گروه متخاصم که خواسته‌هایی همچون پیروزی در جنگ، چیرگی بر دشمن، تصاحب دارایی‌های دیگران را دارند در تلاش هستند توجه ناهید را جلب کنند. پسرانی که از قهرمانان تورانی بودند، بر فراز گنگ صد اسب نر، هزار گاو و ده هزار گوسفند قربانی می‌کنند و طالب پیروزی بر طوس می‌شوند اما بانو خواستهٔ آن‌ها را اجابت نمی‌کند. دلیل اینکه ایرانیان باستان معابد خود را بر فراز کوه‌ها می‌ساختند این بود که دور از دسترس دشمنان و آلودگی باشد و تقدس خود را حفظ کند. مردمان کهن برای آناهیتا بیشترین هدایا را درنظر می‌گرفتند؛ این الهه از هدایای منقول و غیرمنقول بسیاری بهره‌مند بود و همین مورد نیز باعث شده‌بود که قلاع مستحکم و دور از دسترسی در نزدیکی معابد آناهیتا ایجاد کنند تا از ثروت بی‌کران او نگهداری کنند.


title: آناهیتا

text: کسانی که قربانیانی تقدیم ناهید کرده‌اند و طالب خواسته‌ای بودند، هرمزد آناهیتا، هوشنگ و جم، طوس، اژی‌دهاک، فریدون، گشتاسب، افراسیاب، کیکاووس، کیخسرو، فرزندان ویسه، جاماسب و اَشوزده پسر پئورواداخشتی هستند. اشخاص دیگری نیز در مکان‌های مختلف تنها به ستایش او پرداخته‌اند و سپس خواستار برآوردن درخواستشان شدند؛ اهورا مزدا در کنار رود دایتیِ نیک، پااوره شاعرِ کشتی شکسته در کنار رودخانهٔ رنگه، وستئوری نوذری در کنار رودخانهٔ ویتهوتی نیک، زریر در برابر رود دائیتی، طوس تهم ارتشتار، مردان تهم، روحانیون نیایش خوان، آثرونان شاگرد دانش، دختران جفت خوی، زنان پا به ماه، هوویان و یوشت از خاندان فریانه در جزیره‌ای که میان آب‌های مواج رودخانهٔ رنگ‌هاست از این دسته افراد بودند.


title: آناهیتا

text: هرتسفلد عقیده دارد، زرتشت تمام خدایانی که در مقابل اهورا مزدا قرار داشتند را به دیو تبدیل کرد که آناهیتا هم جزئی از آن‌ها بود. او تا حدی از آن‌ها تنفر داشته که نام هیچ‌کدام را ذکر نکرده‌است. اما پس از مرگ اهورا مزدا، مغان، مذهبی را پایه‌گذاری کردند که هیچ ربطی به گفته‌های زرتشت نداشت و در آن آیین قربانی کردن حیوانات و پرستیدن ناهید دوباره از سر گرفته شد، در صورتی که زرتشت با این امر مخالف بود و با این عمل تجدید حیات مظاهر قبلی که توسط زرتشت کنار گذاشته شده‌بود دوباره آغاز شد و چون مغان هم در دورهٔ هخامنشی از قدرت بیشتری برخوردار شده‌بودند، عقاید خود را گسترش دادند.


title: آناهیتا

text: در دوران هخامنشیان، ایرانیان به جز آتش به ایزد بانو آناهیتا نیز اعتقاد داشتند. بنابر آنچه گیرشمن از دوران اردشیر دوم هخامنشی بیان کرده‌است، پرستش ایزدان بسیاری در آن زمان رواج یافته‌بود که همراه با نام اهورا مزدا در متون هخامنشی ذکر شده‌است. یکی از آن‌ها ایزد مهر است که خدای آفتاب و عدالت است؛ او از خدایان بسیار قدیمی است. دیگری ناهید یا آناهیتا، الهه آب‌ها است. در زمان اردشیر دوم پرستش او بسیار مورد توجه بوده‌است و به صورت اَناهیتا خوانده‌شد. ناهید و مهر در دورهٔ دوم شاهنشاهی هخامنشی اهمیت فراوانی یافتند و مظهر سه نیروی روحانی، ارتش‌داری و تولید شدند. نهضت زرتشت باعث تغییراتی در دین کهن مزدایی شد و اردشیر دوم هخامنشی در همین دین پرستش آناهیتا را به صورت نقش و پیکر درآورد. اردشیر دوم علاوه‌بر معابد آناهیتا در شوش و همدان معبدی دیگر در هی پای پا، ۲۵ کیلومتری غرب سارد بنا کرد و پس از آن نجیب‌زادگان پارس و ساتراپ‌های لیدیه سه معبد دیگر در سری‌چم، گل مرمره، فیلا و لفیا بنا کردند. در این دوران معابد به صورت فضاهای روباز و در ارتفاعات ساخته می‌شدند. شاعر معاصر اردشیر می‌گوید مراسم آناهیتا در آن دوران همراه با نشاط، موسیقی، پایکوبی و نوایی دلنشین بوده‌است. برادر اردشیر، کوروش صغیر نیز به هنگام حکمرانی در لیدیه معبد آناهیتا را در بستر رودخانهٔ روستای هیره‌کومه ساخت. در این دوران به هنگام جشن سال نو گردونه‌ای برای مهر می‌آوردند و پس از آن گردونه‌ای خاص ناهید وارد میدان می‌شد.


title: آناهیتا

text: حملهٔ یونانیان به ایران باعث آمیختگی دو اندیشهٔ ایرانی و سلوکی شد و آیین پرستش خدایان المپ به راحتی پذیرفته شد؛ زیرا روحیه‌ای التقاطی بین آن‌ها وجود داشت. به این ترتیب زئوس یونانی با اهورا مزدای ایران، هرکول یونانی با ورثرغنه ایرانی، آپولون یونانی با میترای ایران و آرتمیس یونانی با آناهیتای ایرانی یکی شد. در این دوران آناهیتا داری اهمیت بسیار شد و معابد او ثروت بی‌نهایتی در خود جای داد. البته باید درنظر داشت که شاهان سلوکی، همانند آنتی‌خیوس سوم و چهارم هر زمانی که به مشکلی برمی‌خوردند، این معابد را غارت می‌کردند. در منابع نوشته شده که پس از آتش زدن پرسپولیس، معبدی در آنجا ساخته شده‌است که درست تلفیقی از ویژگی‌های ناهید و آرتمیس بوده‌است. در این دوران این معابد دارای زمین‌هایی بود که مردم در آن‌ها برای روحانیون مرد و زن به کشاورزی مشغول بودند و درواقع شاه، همسر ناهید به حساب می‌آمد.


title: آناهیتا

text: در زمان اشکانیان اهمیت آناهیتا دو چندان شد. مری بویس معتقد است در دوران اشکانی در سرتاسر این سرزمین ناهید پرستیده می‌شد و این امر بیشتر به خاطر ارزش و اعتبار ناهید از ادوار پیشین بوده‌است. در نزدیکی شهر ری، برفراز کوه، کنار چشمه‌ای آرامگاهی برای ناهید ساخته شده به نام «بانوی سرزمین (شهربانو)» و نیایش در این مکان تاحدی اهمیت داشت که پس از حملهٔ اعراب، می‌گویند برای دختر آخرین پادشاه ساسانی و بیوهٔ حسین بن علی «بی بی شهربانو» است و تا امروز مردم در این مکان به عبادت می‌پردازند و قربانی می‌کنند. در این دوران تاجگذاری شاهان هم در معبد آناهیتا صورت می‌گرفت، مثلاً تیرداد اول اشکانی در معبد ناهید تاجگذاری کرد. در دورهٔ اشکانی معابدی هم در تخت جمشید، اصطخر و اکباتان موجود بود و ایزیدور خاراکسی نیز می‌گوید در اکباتان برای ناهید همیشه یک آتش روشن نگهداری می‌شد. معبدی دیگر برای او در همدان قرار داشت که دوبار غارت شد، کاشی‌های سقف این معبد از جنس طلا و نقره بود و به تاراج رفت، اما طبق منابع مدتی بعد دوباره جایگزین شد. دو معبد آتنه و آرتمیس که در عیلام قرار داشت، به وسیلهٔ مهرداد اول اشکانی غارت شد؛ معبد آرتمیس مربوط به سال ۲۰۰۰ ق. م بود که در کنگاور ساخته شده‌بود و در دورانی که خاراکسی بود این معبد همچنان باقی مانده‌بود. ایزیدور همچنین از دو معبد دیگر ناهید که در نزدیکی فرات در بین‌النهرین قرار داشت نام می‌برد؛ یکی از آن‌ها «باسیلیا» نام دارد که در زمان داریوش و به دستور او ایجاد شده‌است و دیگری «بئونان» بود. به گفتهٔ پیر بریان در شوش نیز معبدی دیگر قرار داشت که متعلق به ناهید بود و در آن شیرهای رام شده در آزادی مطلق بودند. اصطخر همانند دورهٔ هخامنشی مرکزی بود برای برگزاری مراسم‌های ناهید؛ در این مراسم‌ها مغان آتور اناهیت برپا می‌کردند و هر روز شاخه‌هایی جمع‌آوری و بر روی آتش قرار می‌دادند و حدود یک ساعت مقابل این آتش سرود می‌خواندند. در این دوران همانند دورهٔ هخامنشیان هر سه ایزد اهورا مزدا، آناهیتا و میترا پرستیده می‌شدند؛ اما پرستش آناهیتا بر باقی پیشی می‌گیرد و معابد سرتاسر ایران به او اهدا می‌شود. معروف است که پارتیان به نام این الهه سوگند می‌خورده‌اند. درست است که منابع چشمگیری در این مورد نیست اما در کتاب‌های مورخان ارمنی به اسامی پرستشگاه‌های آناهیتا و دو رب‌النوع دیگر برمی‌خوریم.


title: آناهیتا

text: ایران در اواخر دوران اشکانی دوباره ملیت قدرتمندی پیدا کرد و امپراتور رم در زمان حکمرانی بلاش، برادر او به نام تیرداد را به رم فراخواند تا تاج ارمنستان را از دست امپراتور رم دریافت کند. تیرداد برای آن که آب را آلوده نکند از طریق خشکی و با زحمت فراوان به رم رسید و هنگام بازگشت، نرو را دعوت کرد و گفت آمدن برای من سخت است و نرو که مفهوم سخن او را درک نکرده‌بود آن را اهانتی به خود برداشت کرد. در این دوران مجسمه‌های فراوانی نیز از آناهیتا ساخته شد. مجسمه‌ای برنزی که در موزهٔ تهران قرار دارد، گل پخته شده که در لوور قرار گرفته و مجسمه‌های دیگر که دارای گل، ستاره و نشانه‌های آناهیتا است. مجسمه‌های دیگری نیز در الحضر قرار دارد که مربوط به ناهید است و در آخر سکه‌هایی از کوشان است که ناهید بر روی آن‌ها بر روی یک شیر حک شده‌است.


title: آناهیتا

text: در طول ۴۲۵ سال حکومت ساسانیان با مظاهر مختلفی روبه‌رو بوده‌است. در این زمان فضاهای محصوری به ستایشگاه‌ها افزوده شد و طرح کلی نیایشگاه‌ها تغییر کرد؛ قسمت خاصی برای سکونت روحانیون و خادمان درنظر گرفته شد و جای خاصی برای نگهداری آتش؛ آن‌ها وجود تندیس‌ها را بت‌پرستی می‌دانستند، پس آتش مقدس ناهید را جایگزین آن پیکره‌ها کردند. به سبب نذورات مردم برای ناهید این معابد به ثروت هنگفتی دست یافته بودند. در این دوران افراد اعتقاد داشتند که نیروی ایزدان حافظ و نگهبان فرمانروایان است و به وفور در کتیبه‌ها ذکر شده‌است. مانند آنچه در ستون‌های شوش و همدان از ستایش آب بیان شده‌است و اردشیر از آناهیتا می‌خواهد او را در نبرد با اردوان چهارم پیروز گرداند تا اردشیر سرهای دشمنان خود را به معبد اردشیر خوره بفرستد و حدود یک سده بعد شاپور اول سرهای بریده شدهٔ دشمنان مسیحی خود را به معبد اصطخر می‌فرستد و این نشان از این است که مردمان همچنان به ویژگی جنگاوری آناهیتا باور و اعتماد داشتند. شاپور اول، شاه دوم ساسانی به همسر خود عنوان ملکه «آذر آناهیتا» را داده‌است و معبد بزرگ بیشابور را برای این ایزد بانو ساخته‌است. در کتیبهٔ سرمشهد ناهید کنار کرتیر و بهرام است. به گفتهٔ لوکویین پس از تصرف پارس به دست ساسانیان آناهیتا ارجمند شد و بابک از جانب بهرام دوم نگهبان آتشکده‌های ناهید اردشیر و اناهید بانوی اصطخر شد. بالاخره آناهیتا تا حدی که کرتیر در کتیبهٔ کعبهٔ زرتشت نوشته‌است؛ بالا رفت. «کار اهورا مزا بالا گرفت و آیین مزدیسنا و مغان در کشور نیرویی بزرگ یافت.» در قرن ۳ میلادی با صحنه‌های تاج‌بخشی ایزدی سوار بر اسب روبه‌رو هستیم. تاجگذاری نرسی، پسر شاپور اول در نقش رستم به شکلی طراحی شده‌است که درحال دریافت تاج از دست آناهیتا است. نقش پر از جزئیات است؛ ایزدبانو بنابر اصول شرق کهن از نظر جثه بزرگتر از شاه ساسانی است؛ لباسی پرچین و موج‌دار دارد که بر روی زمین ریخته‌است و انسان را به یاد موج‌های دریا و وظایف آناهیتا می‌اندازد. نرسی پس از نبرد با بهرام سوم و پیروزی بر او، برجی در پایکولی کردستان عراق ساخت تا اسامی حامیان خود در این نبرد را ذکر کند؛ این برج به شکل چهار گوشه بود. ستون‌های تزیین شده به شیوهٔ پارتی و ساسانی داشت و نرسی با تاج اختصاصی خود با همان تزیینات چین‌دار، آناهیتا را در هر چهار گوشه طراحی کرده‌است و او نام آناهیتا را در کتیبه‌ای روی برج طراحی کرده‌است؛ که نقش برجسته‌های ذکر شده نشان از ترجیح الهه آب بر اهورا مزدا است.


title: آناهیتا

text: آخرین نقش برجسته مربوط به طاق بستان است که سه پیکر شاه، اهورا مزا و آناهیتا را نمایان ساخته‌است؛ شاه ساسانی بین این دو قرار گرفته‌است و هدایایی در دستان اهورا مزدا و آناهیتا قرار داد، خسرو پرویز هدیهٔ اهورا مزدا را می‌پذیرد ولی نمی‌تواند هدیهٔ آناهیتا را به دست بگیرد؛ زیرا در دست چپ او شمشیر قرار دارد و این امر بی‌مهری خسرو نسبت به او را نشان می‌دهد. آناهیتا در این نقش برجسته همانند آنچه در آبان‌یشت توصیف شده، طراحی شده‌است؛ او تاجی مرواریدنشان بر سر و تن‌پوشی بر دوش دارد که بر آن رشته‌های مرواریدی بافته شده‌است. به عقیدهٔ "فرح ثمودی" متخصص اساطیر ایرانی، شاه قصد داشته در این نقش که روبه‌روی رودخانهٔ غار ایجاد شده‌است پایبندی خود به سنت خانوادگی‌اش را نشان دهد. آناهیتا کوزه‌ای را با دست خود کج کرده و از آن آب جاری شده‌است؛ از قدیم سبو نماد نمایندهٔ آب‌ها بوده‌است و می‌توان مطمئن بود که این بانو ناهید است. در زمان ساسانیان آناهیتا دارای ارزش و اعتبار بسیاری بوده‌است و می‌توان گفت در نیایش‌ها نسبت به همهٔ الهه‌ها برتری داشته اما نسبت به امشاسپندان بزرگ، امرداد و خرداد همچنان در رده‌ای پایین‌تر قرار داشت. در سرستون‌های طاق بستان هالهٔ شعله‌وری از ناهید به چشم می‌خورد و بالای سر او یک ردیف طاق نما است که هرکدام از آن‌ها با صدفی تزیین شده‌است. خسرو پرویز همچنین بر روی سکه‌های خود تصویر آناهیتا و در سمت دیگر نقش خودش را حک می‌کند. در کنار طاق بستان، کاخ بهستان است که بر ستون‌های سنگی آن نقش خسرو دوم و آناهیتا همراه با تاج شاهی که نشان از حاصل‌خیزی و خیر و برکت این الهه برای حکمرانی اوست حک شده‌است. مردمان این دوره مرده‌های خود را به خاک نمی‌سپردند و آن‌ها را بر روی قلهٔ کوه‌ها قرار می‌دادند تا توسط پرندگان و حیوانات شکار شوند. مثلاً در اطراف بیشابور در نزدیکی قله‌ها، گودال‌هایی هست که مشخص شده اجساد را در آن‌ها قرار می‌دادند. پس از این که تنها استخوان این مردگان باقی ماند آن‌ها را در استخوان‌دان یا استودان قرار می‌دهند. استودان سنگی در نزدیکی بیشابور پیدا شده که چهار ایزد بانو بر روی آن طراحی شده‌است. دو اسب بالدار، نشان میترا است که از آسمان به زمین می‌آید تا به آن‌هایی که دوباره زنده شده‌اند، بی‌مرگی عطا کند. دیگری خدای زروان یا زمان است؛ چهارمین ایزد آناهیتا است که ظرفی در دست دارد و ماهی‌هایی در دو سوی اوست.


title: آناهیتا

text: باتوجه به اطلاعات به دست آمده و استقرار هخامنشیان در فارس، معبد اصلی آناهیتا در اصطخر قرار داشت و سنت شرکت خاندان ساسانی در مراسم‌های این الهه تا دوران شاپور اول پابرجا بود و معبدی هم به نام آناهیتا در بیشابور ساخته شد. معماری عجیب این معبد نشان از هم عنانی با آتش‌پرستی است. در خارک معبدی است که احتمالاً مربوط به این الهه است یا آتشگاهی متعلق به ناهید است. آذر ناهید یا همان آتورآناهیت ایزدی است که در یکی از سه آتش مقدس سرزمین در اصطخر برای او می‌سوخته و ساسانیان نسل در نسل نگهبانان آن بوده‌اند. در نزدیکی گذرگاه شاهی در شهر اونتاش معبدی به «الهه نیکر» است که مسئول زایش است. "گیرشمن" معتقد است مناسک این الهه در شکل‌گیری صفات آناهیتا نقش اساسی داشته‌است. پیش از تسلط هخامنشیان، معبد آناهیتا در نقش رستم تخت سلطهٔ ایلامی‌ها بوده و همین باعث شک و شبه گیرشمن در باب تأثیر نیکر در آناهیتا شده‌است. همان‌طور که اشاره کردیم در زمان اردشیر دوم معابد همدان و شوش ساخته شد و همچنین معابد آناهیتا در هگمتانه و کنگاور در این زمان ایجاد شد. دو نوع معبد در ایران باستان متعلق به آناهیتا بوده‌است؛ یکی در همدان است که با محیطی ۴۲۰۰ قدمی و عمارت‌های باشکوه به زمان شاه ماد، هوخشتره بازمی‌گردد و معبد دیگر در شوش است که پلینیوس دربارهٔ آن نوشته‌است: در معبد شوش یک مجسمهٔ بسیار سنگین ناهید که از طلا ساخته بودند برپا بود. این مجسمه در جنگ سردار رومی انطوان به ضد اشک پانزدهم به غارت رفت. در میدان «فورت» بمبئی آتشکده‌ای هست که در کنار آن چاه آبی با ۴/۵ متر عمق قرار دارد، در کنارش حوضچهٔ آبی قرار دارد و میزی که اوستا و آلات مذهبی روی آن قرار داده‌شده‌است؛ افراد مختلف چه هندی باشند چه پارسی از آب این چشمه می‌نوشند و اگر مایل بودند پولی را به عنوان صدقه در صندوق آتشکده می‌اندازند، در کنار آن‌ها موبدان همچنان مشغول خواندن اوستا هستند؛ می‌توان گفت این تنها یادگاری ناهید است که همچنان در هندوستان و بین مردمان باقی مانده‌است. علاوه‌بر این‌ها سه معبد دیگر بسیار معروف و مهم در ایران زمین است که در پاسداشت الهه آب ایجاد شده‌ست. یکی کنگاور در منطقهٔ غرب، دیگری در بیشابور، جنوب‌غربی کازرون و تخت سلیمان در آذربایجان قرار دارد.


title: آناهیتا

text: در بیشابور شهر و کاخی مخصوص برای شاپور اول ایجاد شده‌است و معبد آناهیتا نیز در زیرزمین آن قرار دارد که پس از کنگاور قدیمی‌ترین و مشهورترین معبد آب است؛ این معبد در سال ۲۴۱ میلادی ایجاد شده‌است. معماری معبد دارای اهمیت بسیاری است و سیستم تنظیم، تقسیم و کنترل آب نیز در آن دارای اهمیت فروان است. عده‌ای معتقدند که به علت فقدان مواد مکتوب یا آثار ناشی از زندگی نمی‌توان فهمید که این مکان متعلق به کدام یک از ایزدان است. اما بنابر معماری این بنا و آنچه در کعبهٔ زرتشت ذکر شده‌است، می‌توان مطمئن بود که این بنا متعلق به آناهیتا است؛ زیرا در سطر ۸ کتیبهٔ کرتیر در کعبهٔ زرتشت در نقش رستم گفته شده‌است که شاپور یکم فرمان داده‌است پرستشگاهی به نام بانو ناهید برپا شود. عده‌ای نیز معتقدند معماری این معبد از معماری آتشکده‌ها الهام گرفته‌است. فرای می‌گوید معبد آناهیتا، حمام بوده‌است؛ اما علی اکبر سرفراز استاد باستان‌شناسی گروه تاریخ دانشگاه تهران، که ابهامات بسیاری را در این مسائل رفع کرده‌است، معتقد است اگرچه در آغاز و با بررسی برخی جهات شبیه به آتشگاه است اما نکات قابل تمایز بسیاری دارد. مثلاً چنانچه این مکان را آتشگاه تصور کنیم، آتش در صحن مرکزی درون مجرایی است که در اطراف آن آب در جریان بوده و این موضوع در عملیات باستان‌شناسی دیده نشده و این شیوهٔ نیایش سابقه نداشته‌است.


title: آناهیتا

text: حسن پیرنیا معتقد است این معبد در دورهٔ پارتی ایجاد شده‌است اما سرفراز می‌گوید حجاری و معماری آن و تزییناتش مربوط به دورهٔ هخامنشی است. معماران این معبد در کمال دقت و با مهارت‌های فنی، ایمان و اعتقاد راسخ این بنا را ایجاد کرده‌اند. معبد مکعبی شکل و بدون سقف ساخته شده‌است و به وسیلهٔ راه پله‌ای از سطح زمین به داخل معبد راه پیدا می‌کند. آبی که از رودخانه وارد بنا می‌شود، توسط سنگی به سه مجرا تقسیم می‌شود؛ این گردش نشان از احترام به ایزد بانو آناهیتا است؛ سپس از سه کانال وارد صحن مرکزی می‌شود و برای خروج آب نیز از همین اصل استفاده شده‌است. معبد بیشابور در مقایسه با معبد کوچک آناهیتا در کنار مجموعه آتشکدهٔ آذر گشسب دارای شباهت‌های بسیاری است و سیستم گردش آب در معبد و کیفیت ساختمانی هر دو اثر وجوه اشتراک بسیاری دارد و وجه تمایز آن‌ها مسقف بودن معبد آناهیتایی آتشکده آذر گشسپ است. پرستشگاهی که مقابل کاخ اول قرار دارد، احتمالاً به ایزد بانوی آب‌ها تعلق دارد. روش ساختمانی آن رومی است و همانند دیوارهای شهر فیلیپولیس در سوریه ساخته شده‌است، تیرهای چوبی سقف آن نیز توسط سرستون‌های گاومیش‌ها نگهداری می‌شود که اقتباسی از سرستون‌های شوش و تخت جمشید است.


title: آناهیتا

text: کنگاور یکی از شهرهای استان کرمانشاه است که در میان شهرهای تویسرکان، نهاوند، قروه، خدابنده‌لو و صحنه واقع شده‌است و تا همدان صد کیلومتر فاصله دارد. این شهر در مسیر تجاری جاده ابریشم قرار داشته و معبد آناهیتا یکی از بزرگ‌ترین معابد بوده که در بین همدان و کرمانشاه قرار دارد. اهالی این محل از سنگ‌های معبد و ملاط قطور آن برای خود خانه ساختند و این بنا در نوشتهٔ جهانگردان به نام «کاخ خسرو و شیرین» آمده‌است و این که از چه زمانی با عنوان معبد آناهیتا خطاب می‌شده جای تأمل دارد. اولین شخصی که دربارهٔ کنگاور مطلب نوشته‌است، ایزیدور از اهالی خاراکس است که در سال ۳۷ م مطالب خود را نقل کرده‌است؛ سپس تکسیه در سال ۱۸۳۹ م و فلاندن در ۱۸۴۰ میلادی پلان معبد آرتمیس را که ایزیدور در کتاب «ایستگاه‌های پارت» توصیف کرده‌است، بیان کردند؛ اما به علت نبود مجوز حفاری، طرح اصلی را نیافتند و آن را با معبد «پالمیرا» مقایسه نمودند و برحسب معماری یونانی ارزیابی کردند. اما دربارهٔ بیانات این مورخ باید گفت: عده‌ای معتقدند او در واقع معبد آرتمیس «خدای شکار یونانی» را توصیف کرده و آرتمیس را مقابل آناهیتا و بنای کنگاور را متعلق به او می‌دانند. آن‌ها در مورد طرح نهایی و کلی بنا دچار اختلاف شدند. اما عده‌ای دیگر معتقدند بنای کنگاور، معبد نیست و ایزیدور این منطقه را به علت فراوانی شکارش معبد آرتمیس خوانده و هیج ربطی به آناهیتا ندارد. مسعود آذرنوش رئیس پژوهشکدهٔ باستان‌شناسی سازمان میراث فرهنگی، که درواقع مسئول حفاری این منطقه هم بوده‌است، معتقد است هیچ شباهتی بین این بنا و معبد آناهیتا نیست و آنجا تنها شکارگاه سلطنتی بوده‌است. یاقوت حموی نیز در معجم‌البلدان می‌نویسد: آذرنوش و سرفراز تعبیر اشتباهی که برای این معبد صورت گرفته‌است را به خاطر توصیفات ایزیدور می‌دانند، اما می‌گویند این بنا اگر معبد هم بوده‌باشد، معبد آرتمیس است و می‌افزایند که آن‌ها ایزد آناهیتا را در یونان آنایی‌تیس می‌نامیدند و او را آرتمیس آنایی تیسس توصیف می‌کردند که در گویش پارسی باستان آناهیت و در پهلوی آناهید و در فارسی امروزی ناهید سروده شده‌است. کامبخش‌فرد با تکیه برنظر مورخان و باستان‌شناسان یونانی، رومی، تازی و پارسی بیان داشته‌است، این مکان را «کاخ خسرو پرویز»، «تفرجگاه خسروپرویز»، «شکارگاه خسروپرویز» و کاخ اختصاصی معشوقهٔ عیسوی خسرو پرویز، شیرین بیان کرده‌اند؛ اما نتیجهٔ بررسی‌های خودش را این چنین بیان می‌کند «معبد آناهیتا زیر قله‌های برف اَمروله است و معبد همدان او در شرف چشمه‌های الوند است.» معبد آناهیتا، در دوران اردشیر دوم هخامنشی بنیان نهاده‌شده‌است تا در جهت خشنودی این الهه کاری به انجام رسانده باشد. باستان‌شناسان این پرستشگاه را مربوط به قرن ۵ هجری می‌دانند و احداث آن را بین سال‌های ۲۲۴ تا ۲۵۳ پیش از میلاد ذکر کرده‌اند. اما براساس تحقیقات هیئت ژاپنی، احداث آن به قرن ۵ قبل از میلاد بازمی‌گردد. تاریخ بعدی مربوط به سال ۱۸۱ ق. م است یعنی دورهٔ پارت‌ها، تاریخ سوم از ابتدای میلاد مسیح سال ۸۰۰ / ۱۸۰۰ م تخمین زده شده‌است. اعراب پس از حمله به ایران و تصرف مناطق مختلف، معبد کنگاور را «قصر اللصوص» نام‌گذاری کردند.


title: آناهیتا

text: براساس گفته‌های پیرنیا، پلکان و معماری معبد آناهیتا در دورهٔ پارتی ساخته‌شده و در زمان ساسانیان بازسازی شده‌است. باستان‌شناسانی که معبد ناهید کنگاور را از لحاظ زمین‌شناسی و مقایسه‌های ابنای مختلف بررسی کرده‌اند، می‌گویند عناصر موجود در آن مربوط به دوران هخامنشی است. گیرشمن معتقد است معبد ناهید به سبک یونانی و ایرانی تعلق دارد.


title: آناهیتا

text: در پاسارگاد معبدی برای آناهیتا وجود داشت که شاهان به هنگام تاج‌گذاری در این معبد حضور پیدا می‌کردند. کلاه تیا و بالاپوش سلطنتی را می‌پوشیدند و سپر و نیزه‌ای مخصوص دریافت می‌کردند، که عموماً بر روی سکه‌ها همین‌ها نقش بسته‌است. آرم سلطنتی هم در بنایی برجی شکل در پاسارگاد نگهداری می‌شد و دری بزرگ بر آن قرار داشت که به وسیلهٔ تعدادی پله به آن دسترسی پیدا می‌کردند و شاه به هنگام تاجگذاری برای این که شکوه و عظمت خود را نشان دهد، بالای این پله‌ها می‌ایستاد. پیش از اردشیر دوم سلطنت با نام اهورا مزدا آغاز می‌شد، اما در زمان اردشیر دوم پرستش ناهید باب شد و نام او بر سنگ‌ها حک شد. جد اردشیر اول ریاست معبد اصطخر را که متعلق به آناهیتا بود، برعهده داشت و ساسانیان در طول فرمانروایی خود علاقهٔ بسیاری به این معبد داشتند. در این بنا آتشکده‌های مختلفی وجود داشت که هر کدام مخصوص به خدایی بود و همهٔ خدایان در همان‌جا عبادت می‌شدند. معبد اصطخر به صورت مستطیلی بود، پلکان‌هایی برای آن وجود داشت که راه اتصال به معبد بود. معبد اصطخر تاحدودی به عبد بابل شباهت داشت. طول بنا ۷۲ متر، عرض آن ۴۰ متر و دارای ۶ متر ارتفاع بود و آتشدانی در میان آن قرار داشت که همواره آذر مقدس در آن می‌سوخت. این آتشکده هشت در و چند اتاق هشت گوشه دارد. طبری می‌گوید: «اردشیر پس از آنکه در مرو به جنگ پرداخت، جمعی از سران آنجا را بکشت و سر آن‌ها را به آتشکده ناهید (اصطخر) فرستاد و آنگاه از مرو بازگشت.» به فرمان اردشیر سرها را به دیوارها آویختند و پوست اردوان پنجم را که شکست خورده‌بود، کندند و به نمایش گذاشتند. این معبد هنگام حملهٔ اعراب مقاومت بسیاری کرد و به همین خاطر نابود شد. پس از مدتی بر روی ویرانه‌های باقی ماندهٔ آن مسجدی بنا شد. مسعودی می‌گوید در زمان او این قسمت به مسجد سلیمان معروف بوده و خرابه‌های آن را این چنین توصیف می‌کند: «من آیت مسجد را دیده‌ام. تقریباً در یک فرسنگی اصطخر واقع است… در آنجا ستون‌هایی از سنگ یکپارچه با قطر و ارتفاع حیرت‌بخشی دیدم که برفراز آن اشکال اسب و حیوانات عجیب نصب بود و شخص را به حیرت می‌افکند.»


title: آناهیتا

text: اردشیر دوم در مناطقی معبد ساخت که مسکونی بود و باستان‌شناسان تنها آثار محدودی از مکان‌های غیر مسکونی این مناطق پیدا کرده‌اند. به دور از کاخ‌های هخامنشی شوش، پی‌هایی از یک معبد باستانی در زیر خاک کشف شد که حال نیز همان‌ها ناپدید شده‌اند. کاوشگران نقشه‌ای از این مکان‌ها تهیه کردند که حیاطی چهار گوشه دارد، اتاق‌های تنگ و باریک که به سه سمت باز می‌شده و سمت چهارم آن دالانی ستون‌دار بوده‌است. پشت همین دالان اتاقی مربعی شکل وجود داشته که دری بر آن قرار داشته‌است و حدس می‌زنند میان این اتاق و چهار ستونی که در آنجا قرار داشته، شی مورد پرستشی قرار می‌گرفته‌است. در شوش یک پایه ستون که شبیه به ناقوس بود یافت شد که در آن نام اردشیر ذکر شده‌بود و به همین خاطر حدس می‌زنند این معبد هم مربوط به او باشد و البته پایه‌های ستون‌های این معبد هم شبیه به همان ستون ناقوسی بوده‌اند. هرتسفلند معتقد است معبد شوش جزء بزرگترین و مهمترین معابد دوران بوده‌است. آنتیوخوس چهارم به هنگام حمله به ایران زمین قصد تصرف شوش را داشته، اما با مقاومت شدید مردم و اهالی روبه‌رو می‌شود و نمی‌تواند گنجینه‌های معبد را غارت کند. مدتی بعد پادشاه دیوانه می‌شود و مردم می‌گویند حالت دیوانگی به خاطر این است که بانو ناهید به خاطر سو قصدش او را مجازات کرده‌است. پلینیوس می‌گوید مجسمه‌ای از ناهید در این معبد قرار داشته که از طلای خالص بوده و به هنگام نبرد میان آنتونیوس سردار رومی و اشک پانزدهم یا فرهاد چهارم این مجسمه دزدیده می‌شود.


title: آناهیتا

text: در همدان معبدی برای ناهید قرار داشت که مجلل و باشکوه بود. پلینیوس می‌گوید تمام درهای این معبد از چوب سرو ساخته شده و روی همهٔ آن‌ها از طلا پوشیده شده‌است. بام آن از نقره پوشیده شده‌بود و مثل خورشید نورانی بوده‌است. ستون‌ها، رواق‌ها و تیرهای سقف همه از فلزاتی گرانبها پوشیده شده‌است. هنگامی که آنتیوخوس وارد این شهر می‌شود، همهٔ ستون‌ها با صفحه‌های طلایی پوشیده شده‌بود، این معبد در زمان حملهٔ اسکندر به ایران غارت شد و هرچه هم باقی مانده‌بود در زمان آنتیوخوس، پادشاه سلوکی غارت شد که جمع آن برابر با هزار تالان بود. اردشیر دوم که با دختر خود آتوسا ازدواج می‌کند به هنگام بیماری شدید همسر خود در مقابل آناهیتا در این معبد زانو می‌زند و فضایی که حدود ۲۹۰۰ متر بوده یعنی مابین قصر و معبد، پر از سیم و زر و اسب می‌کند تا همسرش بهبود یابد. خاراکسی در مورد راه‌های دوران اشکانی کتابی نوشته که در آن دوران این معبد وجود داشته‌است. او در مورد هگمتانه می‌گوید: «در یک معبد وقف آناهیتا مردم همیشه قربانی می‌کنند.» خاراکسی می‌گوید این معبد دو بار غارت شده و «کاشی‌های زرین و سیمین آن به یغما رفت.» اما احتمالاً دوباره بازسازی شده چون یکبار در زمان او قربانی‌هایی در این نیایشگاه فرستاده شده. اسکندر و آنتیوخوس این معبد را به کل نابود کردند.


title: آناهیتا

text: در آذربایجان در درهٔ عمیقی بین شهر بیجار و میان‌دوآب، محوطه‌ای باستانی است، به نام تخت سلیمان که به عنوان یکی از پایتخت‌های اشکانیان نیز شناخته می‌شود. این بنا مربوط به پیش از ساسانیان است و در تپهٔ شمال‌غربی دریاچه شهرکی است که قدمت آن به هزاره اول قبل از میلاد بازمی‌گردد. تخت سلیمان در اواخر دوره ساسانی به خصوص خسرو اول و خسرو دوم بیشتر مورد توجه قرار گرفت. باستان‌شناسان آلمانی که این مکان را بررسی کرده‌اند،نتایج خود را این گونه بیان می‌کنند: «دو اتاق در محور عرضی آتشکده سقف گنبدی یکی به عنوان مرکز پرستش آتش و دیگری احتمالاً مرکز پرستش آب با یک ارزش موازی در کنار هم قرار دارند.» در قسمت شرق آتشکده حیاطی مرکزی شکل است که گفته‌شده متعلق به ناهید است.


title: آناهیتا

text: در قرن ۱ میلادی شهرت معبد آناهیتا در ارز بیشتر شد این مکان یکی از مقدس‌ترین و مجلل‌ترین مکان‌های ارمنستان بود. در این معبد مجسمه‌ای از جنس طلا از ناهید ساخته شده‌بود که سربازان مارک آنتونی در سال ۳۴ ق. م مجسمه را دزدیدند، خردش کردند و قطعات مجسمه را بین خود تقسیم کردند. آسیلسین مرکز این مذهب بود که بعد از مدتی به انائتیکا تبدیل شد. در نزدیکی مرز اپیریا، در جوار رودخانهٔ کوروش سرزمین دیگری وجود داشت که به آنائتیس معروف بود و معبدی داشت که آن هم وقف ناهید بود. پادشاهان بسیار به ارز و معبدش علاقه داشتند. البته رابطهٔ نزدیکی با حکومت ملی هم داشت چرا که شاهان هر ساله در روز جشن الهه با هدایا، قربانیان و گل‌های بسیار به این معبد می‌رفتند و آن‌ها را پیش‌کش ناهید می‌کردند. در سال ۳۶ ق. م در ساتالا نیز سری از جنس مفرغ یافتند که احتمالاً آن هم متعلق به ناهید بوده‌است.


title: آناهیتا

text: زلا شهری بود در ارمنستان که معبدی برای آناهیتا در آنجا ساخته‌شده‌بود. این معبد محل برگزاری جشن‌های مهم و بزرگ اهالی پونتوس و جشن‌های دینی بوده‌است. درواقع این معبد تاحدی اهمیت داشت که پادشاهان زلا را معبدی برای خدایان معرفی کردند نه یک شهر. در شهر زلا، آناهیتا به همراه اومانوس و اناداتس پرستیده می‌شود. کاهنی که نگهداری و مواظبت از این معبد را برعهده داشت بسیار ثروتمند بود و هرچیزی که داشت به خدمهٔ معبد هم واگذار می‌کرد.


title: آناهیتا

text: سه آتشکدهٔ زیر جزء معروف‌ترین پرستشگاه‌های ناهید بوده‌اند:


title: آناهیتا

text: آثاری که با نام دختر باقی مانده‌است به این شکل نیست که معبد دختر و ناهید باشد؛ بلکه آثاری است که به دلیل نزدیکی به معابد دختر به این نام معروف شده‌است یا به خاطر بقای این فرشته این نام بر مکان‌ها و بناها اطلاق شده‌است. این بناها که با عنوان دختر معروف شده مربوط به ستایش اناهید و ایشتار است. بناهایی که منسوب به دختر است دیگر شادابی گذشتهٔ خود را ندارد و بیشتر تخریب شده و گذشتهٔ خود را زیر خاک پنهان ساخته‌است.


title: آناهیتا

text: قلاع دختر:


title: آناهیتا

text: پل‌های دختر:


title: آناهیتا

text: پل دختر میانه که مربوط به قرن ۶ هجری است و توسط شاه عباس ویران شد، یکی از این پل‌ها است. دیگری پل لرستان است که متعلق به دوران ساسانی است و آخرین پل که با فاصلهٔ ۱۵ هزار متری از جادهٔ جنوبی مهرآباد قرار دارد، معروف به پل دختر شهریار است.


title: آناهیتا

text: بسیاری از بناهای تاریخی با عدد ۴۰ آغاز یا خاتمه می‌یابد. پس باید تصور کرد که یا در معبد ناهید ۴۰ مجسمه از بغان وجود داشته‌است یا به خاطر تعداد بسیار بت‌ها آن‌ها را با عدد ۴۰ به حساب می‌آوردند. مشخصات این نوع بناها این است که بر فراز کوه‌ها ساخته می‌شدند و جنبهٔ عبادتگاه داشتند، مثل چهل چراغ، چهل منار اصطخر و چهلستون. ناهید اختصاصاً خدای زنان و دختران بود و به همین خاطر از دوران کهن می‌توان صورت‌های زیبا و زشتی از این نوع مراسم‌ها یافت.


title: جان کری (اسکیت‌باز نمایشی)

text: جان کری (؛ – ) اسکیت‌باز نمایشی اهل بریتانیا بود.


title: جان کری (اسکیت‌باز نمایشی)

text: از افتخارات وی میتوان به کسب مدال مدال طلا اسکیت نمایشی انفرادی در بازی‌های المپیک زمستانی ۱۹۷۶ اشاره کرد.


title: اورکاس ویلیج، واشینگتن

text: اورکاس ویلیج (به انگلیسی: Orcas Village) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان سن خوان، واشینگتن واقع شده‌است.


title: نایل، واشینگتن

text: نایل (به انگلیسی: Nile) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان یاکیما، واشینگتن واقع شده‌است. نایل ۶۱۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: نیوبرلینگتون، شهرستان همیلتون، اوهایو

text: نیوبرلینگتون (به انگلیسی: New Burlington) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان همیلتون، اوهایو واقع شده‌است. نیوبرلینگتون ۷٫۹ کیلومتر مربع مساحت و ۵٬۰۶۹ نفر جمعیت دارد و ۲۴۹٫۹۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: منچستر سنتر، ورمانت

text: منچستر سنتر (به انگلیسی: Manchester Center) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان بنینگتن، ورمانت واقع شده‌است. منچستر سنتر ۱۱٫۷۴ کیلومتر مربع مساحت و ۲٬۱۲۰ نفر جمعیت دارد و ۲۲۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: لوز، کنتاکی

text: لوز (به انگلیسی: Lowes) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان گریوس، کنتاکی واقع شده‌است. لوز ۱٫۸ کیلومتر مربع مساحت و ۹۸ نفر جمعیت دارد و ۱۴۲٫۹۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: لینر، کلرادو

text: لینر (به انگلیسی: Leyner) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان بولدر، کلرادو واقع شده‌است. لینر ۰٫۵ کیلومتر مربع مساحت و ۲۹ نفر جمعیت دارد و ۱٬۵۳۲٫۸۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: لاونا (حوزه سرشماری)، ویسکانسین

text: لاونا (به انگلیسی: Laona) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان فارست، ویسکانسین واقع شده‌است. لاونا ۵۸۳ نفر جمعیت دارد و ۴۷۹ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: ولف کریک، یوتا

text: ولف کریک (به انگلیسی: Wolf Creek) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در یوتا واقع شده‌است. ولف کریک ۱٬۳۳۶ نفر جمعیت دارد و ۱٬۶۲۴٫۹۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: ویلرود گاردنز، کانزاس

text: ویلرود گاردنز (به انگلیسی: Wilroads Gardens) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان فورد، کانزاس واقع شده‌است. ویلرود گاردنز ۶۰۹ نفر جمعیت دارد و ۷۴۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: تامپیکو، واشینگتن

text: تامپیکو (به انگلیسی: Tampico) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان یاکیما، واشینگتن واقع شده‌است. تامپیکو ۳۱۲ نفر جمعیت دارد.


title: اولف آندرسون

text: اولف آندرسون (متولد ۲۷ ژوئن ۱۹۵۱) بازیکن پیشرو شطرنج سوئدی است. فیده در سال ۱۹۷۰ او رااستادبزرگ شطرنج و در سال ۱۹۷۲ او را به عنوان استاد بزرگ بین‌المللی دانست.


title: اولف آندرسون

text: در زمان اوج، آندرسون به رتبه چهارم در فهرست رتبه‌بندی فیده رسید. تورنمنت‌هایی که او در آن برنده شده شامل مسابقات قهرمانی شطرنج سوئد ۱۹۶۹، ژتونبورگ ۱۹۷۱، دورتموند ۱۹۷۳، Camagüez 1974، سیینفوئگوس ۱۹۷۵، بلگراد ۱۹۷۷، بوینس آیرس ۱۹۷۸، هاستینگز ۱۹۷۸–۷۹، فیلیپس و درو ۱۹۸۰، ژوهانسبورگ ۱۹۸۱، فیلیپس و درو ۱۹۸۲، تورین ۱۹۸۲، وایک آنزای ۱۹۸۳، رجیو امیلیا ۱۹۸۵، رم ۱۹۸۵ و رم ۱۹۸۶ است.


title: اولف آندرسون

text: او تیم المپیک شطرنج سوئد را در طول دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ رهبری کرد و بهترین نتیجه را در رقابت‌های دومین المپیاد شطرنج در بوینس آیرس (سال ۱۹۷۸) به دست آورد.


title: اولف آندرسون

text: آندرسون یک بازیکن بسیار محکم است.


title: اولف آندرسون

text: در سال‌های اخیر، او شروع به بازی شطرنج مکاتبه کرده‌است و به سرعت تبدیل به یک استاد بزرگ در این شکل شطرنج نیز هست. در سال ۲۰۰۲ او به رتبه‌بندی لیست شطرنج مکاتبه رسید (Kaufeld & Kern 2011: 11). بازی‌های مکاتبات او تمایل زیادی به تاکتیک دارد، که به شدت با شیوه بازی او در حالت عادی متفاوت است.


title: اولف آندرسون

text: بازی زیر نمونه بازی آناتولی کارپف در مقابل آندرسون در سال ۱۹۴۸ است 1.e4 c5 2.Nf3 e6 3.d4 cxd4 4.Nxd4 Nc6 5.Nb5 d6 6.c4 Nf6 7.N1c3 a6 8.Na3 Be7 9.Be2 0-0 10.0-0 b6 11.Be3 Bb7 12.Rc1 Re8 13.Qb3 Nd7 14.Rfd1 Rc8 15.Rd2 Qc7 16.Qd1 Qb8 17.f3 Ba8 18.Qf1 Nce5 19.Nab1 Nf6 20.Kh1 h6 21.Rdd1 Bf8 22.Nd2 Rcd8 23.Qf2 Ned7 24.a3 d5 25.cxd5 exd5 26.exd5 Bd6 27.Nf1 Rxe3 28.Nxe3 Bxh2 29.Nf1 Bf4 30.Rc2 b5 31.Bd3 Nb6 32.Be4 Nc4 33.a4 Re8 34.axb5 axb5 35.Re2 Be5 36.Qc5 Nd6 37.Na2 Ndxe4 38.fxe4 Bd6 39.Qc2 Re5 40.g3 Qe8 41.Rde1 Bb7 42.Kg1 Nh7 43.Nc1 Ng5 44.Nd2 Bb4 45.Kf2 Bxd2 46.Rxd2 Nxe4+ 47.Rxe4 Rxe4 48.Ne2 Bc8 49.Nc3 Re1 50.Ne2 Ra1 51.Rd4 Qd8 52.Qc6 Bd7 53.Qd6 Qe8 54.Qf4 Qc8 55.b4 Bh3 56.Qe4 Bf5 57.Qe3 Qc2 58.g4 Bd7 59.Qe4 Qb3 60.Qd3 Qb2 61.Qe4 Ra8 62.Qe3 Ra2 63.d6 Ra8 64.Re4 Bc6 65.Qd4 Qb1 66.Re7 Qh1 67.Qf4 Qg2+ 68.Ke1 Ra1+ 69.Kd2 Qd5+ 70.Qd4 Ra2+ 71.Kc3 Qf3+ 72.Re3 Ra3+ 73.Kd2 Ra2+ 74.Ke1 Qh1+ 75.Kf2 Qg2+ 76.Ke1 Qh1+ 77.Kf2 Ra1 78.Rc3 Qg2+ 79.Ke3 Qf3+ 0–1


title: باتمانقلیچ

text: باتمانقلیچ یک نام خانوادگی است. افراد شاخص با این نام از این قرارند:


title: شادو لیک، واشینگتن

text: شادو لیک (به انگلیسی: Shadow Lake) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان کینگ، واشینگتن واقع شده‌است. شادو لیک ۱۳٫۸ کیلومتر مربع مساحت و ۲٬۲۶۲ نفر جمعیت دارد.


title: اسکاچ میدوز، کارولینای شمالی

text: اسکاچ میدوز (به انگلیسی: Scotch Meadows) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان اسکاتلند، کارولینای شمالی واقع شده‌است. اسکاچ میدوز ۵۸۰ نفر جمعیت دارد و ۵۷٫۹۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: سن خوزه، شهرستان ریو آریبا، نیومکزیکو

text: سن خوزه (به انگلیسی: San Jose) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان ریو آریبا، نیومکزیکو واقع شده‌است. سن خوزه ۶۹۵ نفر جمعیت دارد و ۱٬۷۲۹٫۱۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: سن فرناندو، تگزاس

text: سن فرناندو (به انگلیسی: San Fernando) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در تگزاس واقع شده‌است. سن فرناندو ۶۸ نفر جمعیت دارد.


title: سن کریستوبال، نیومکزیکو

text: سن کریستوبال (به انگلیسی: San Cristobal) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان تائوس، نیومکزیکو واقع شده‌است. سن کریستوبال ۲۷۳ نفر جمعیت دارد و ۲٬۲۶۵٫۹۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: پوئبلو ایست، تگزاس

text: پوئبلو ایست (به انگلیسی: Pueblo East) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در تگزاس واقع شده‌است. پوئبلو ایست ۰ نفر جمعیت دارد.


title: پوئبلیتوس، نیومکزیکو

text: پوئبلیتوس (به انگلیسی: Pueblitos) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان ولنسیا، نیومکزیکو واقع شده‌است. پوئبلیتوس ۷۹۴ نفر جمعیت دارد و ۱٬۴۶۲٫۱۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: پلانو، کنتاکی

text: پلانو (به انگلیسی: Plano) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در کنتاکی واقع شده‌است. پلانو ۱٬۱۱۷ نفر جمعیت دارد.


title: پاین ولی، نیویورک

text: پاین ولی (به انگلیسی: Pine Valley) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان چیمانگ، نیویورک واقع شده‌است. پاین ولی ۳٫۱۵ کیلومتر مربع مساحت و ۸۱۳ نفر جمعیت دارد و ۲۸۳٫۴۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: پاین گپ، کنتاکی

text: پاین گپ (به انگلیسی: Payne Gap) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در کنتاکی واقع شده‌است. پاین گپ ۳۲۹ نفر جمعیت دارد و ۵۳۷٫۰۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: اولالا، واشینگتن

text: اولالا (به انگلیسی: Olalla) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان کیتساپ، واشینگتن واقع شده‌است.


title: اوک هیل، میشیگان

text: اوک هیل (به انگلیسی: Oak Hill) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در میشیگان واقع شده‌است. اوک هیل ۵۶۹ نفر جمعیت دارد و ۱۹۹٫۹۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: نیو ویلیج، نیوجرسی

text: نیو ویلیج (به انگلیسی: New Village) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در ناحیه فرانکلین، شهرستان وارن، نیوجرسی واقع شده‌است. نیو ویلیج ۲٫۴۵۷ کیلومتر مربع مساحت و ۴۲۱ نفر جمعیت دارد و ۱۱۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: نیوهوپ، کنتاکی

text: نیوهوپ (به انگلیسی: New Hope) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در کنتاکی واقع شده‌است. نیوهوپ ۱۲۹ نفر جمعیت دارد و ۱۶۶٫۱۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: مونجور، کانزاس

text: مونجور (به انگلیسی: Munjor) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان الیس، کانزاس واقع شده‌است. مونجور ۵٫۹۷ کیلومتر مربع مساحت و ۲۱۳ نفر جمعیت دارد و ۵۹۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: ماونت هرمون، نیوجرسی

text: ماونت هرمون (به انگلیسی: Mount Hermon) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در هاووپ واقع شده‌است. ماونت هرمون ۱٫۲۲۷ کیلومتر مربع مساحت و ۱۴۱ نفر جمعیت دارد و ۱۴۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: مایلستون، کنتاکی

text: مایلستون (به انگلیسی: Millstone) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در کنتاکی واقع شده‌است. مایلستون ۱۱۷ نفر جمعیت دارد و ۳۷۷٫۹۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: یاروسواف ایواشکیه‌ویچ

text: یاروسواف لئون ایواشکیه‌ویچ (؛ – ) یک نویسنده، شاعر، مقاله‌نویس و نمایش‌نامه‌نویس اهل لهستان بود.


title: یاروسواف ایواشکیه‌ویچ

text: او بابت شعرهایش پیش از جنگ جهانی دوم شهرت دارد، اما به‌عنوان فردی فرصت‌طلب در دوران لهستان کمونیستی و همچنین تهمت‌زنی‌ها و افتراهایی که به دیگر چهره‌های ادبی دور از وطن و به‌ویژه چسواو میوش روا داشت، مورد انتقاد بوده‌است به نحوی که پس از انقلاب‌های ۱۹۸۹، نامش را از کتاب‌های درسی مدارس حذف کردند.


title: یاروسواف ایواشکیه‌ویچ

text: وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون جایزه صلح لنین شده و ۴ مرتبه نیز نامزد دریافت جایزه نوبل ادبیات بود.


title: یاروسواف ایواشکیه‌ویچ

text: از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است می‌توان به "دوشیزگان ویلکو" و "تاتاراک" اشاره نمود.


title: دوشیزگان ویلکو

text: دوشیزگان ویلکو () یک فیلم درام به کارگردانی آندری وایدا است که در سال ۱۹۷۹ منتشر شد.


title: مونسورو

text: مونسورو (به فرانسوی: Montsoreau ; ) یک کمون در فرانسه است که در شهرستان من-ا-لوآر واقع شده‌است.


title: مونسورو

text: مونسورو ۵٫۱۹ کیلومتر مربع مساحت و ۵۴۴ نفر جمعیت دارد و ۳۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: مونسورو

text: نمودار رشد جمعیت در مونسورو


title: پل گرس

text: پل گرس (؛ – ) یک هنرپیشه اهل فرانسه بود.


title: پل گرس

text: از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به "دوشیزگان ویلکو"، "خلیج فرشتگان"، "داستان ما"، "داستان دو شهر و "بلاندی" اشاره کرد.


title: زوفیا یاروشفسکا

text: زوفیا یاروشفسکا (؛ – ) یک هنرپیشه اهل لهستان بود.


title: زوفیا یاروشفسکا

text: از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به "دوشیزگان ویلکو" و "احساس مالکیت" اشاره کرد.


title: نسبت هوا-سوخت

text: نسبت هوا-سوخت به اختصار AFR نسبت جرمی هوا به یک سوخت جامد، مایع یا گاز است که در فرایند سوختن جریان دارد. این فرایند سوختن می‌تواند به صورت کنترل شده صورت گیرد مانند آنچه که در موتور درون‌سوز روی می‌دهد یا در یک کورهٔ صنعتی باشد یا در نتیجهٔ انفجار گاز یا بخار (گردانفجار) یا در سلاح گرمافشاری باشد..


title: نسبت هوا-سوخت

text: نسبت هوا-سوخت تعیین می‌کند که آیا مخلوط اصلاً سوختنی هست یا خیر، چقدر انرژی آزاد می‌شود و چه میزان آلایندهٔ نامطلوب تولید می‌شود. معمولاً بازه ای برای نسبت هوا-سوخت وجود دارد که خارج از این بازه سوختنی رخ نمی‌دهد به این حدود، حدهای بالا و پایین انفجار گفته می‌شود.


title: نسبت هوا-سوخت

text: در موتور درون‌سوز و کورهٔ صنعتی نسبت هوا-سوخت بسیار مهم است تا سامانه بازدهی بالاتری داشته باشد و تولید آلاینده کمتر باشد. اگر دقیقاً آنقدر هوا فراهم شود که سوخت به‌طور کامل بسوزد به آن نسبت، مخلوط استوکیومتری یا به اختصار stoich گفته می‌شود. نسبت‌های کمتر از استوکیومتری را «غنی» می‌نامند که این نسبت‌ها بازدهی کمتر اما توان بالاتری تولید می‌کنند و معمولاً در دمای پایین‌تری می‌سوزند. نسبت‌های بالاتر از استوکیومتری را ضعیف (لاغر) می‌نامند در این حالت بازدهی بالاتر می‌رود اما میزان اکسید نیتروژن بیشتری تولید می‌شود. برخی موتورها چنان طراحی شده‌اند تا به صورت لاغر بسوزند. برای تعیین دقیق نسبت هوا-سوخت باید محتوای اکسیژن هوای مصرفی دقیق مشخص شود چون چگالی هوا می‌تواند بسته به منطقهٔ جغرافیایی یا دمای هوای ورودی یا میزان بخار آب، تفاوت کند.


title: نسبت هوا-سوخت

text: مخلوط استوکیومتری برای یک موتور بنزینی ۱۴٫۷:۱ است به عبارت دیگر به ازای هر گرم سوخت، ۱۴٫۷ گرم هوا نیاز است؛ این واکنش به صورت زیر است:


title: نسبت هوا-سوخت

text: نسبت هوا-سوخت برای سوخت‌های روغنی که در کوره‌ها کاربرد دارند به صورت نسبت جرمی بیان می‌شود اما برای کوره‌هایی که از گاز طبیعی استفاده می‌کنند نسبت حجمی یا حتی مولی کاربرد دارد. همچنین برای صنعت توربین گازی از نسبت سوخت-هوا استفاده می‌شود.


title: گدلینگ

text: گدلینگ (به انگلیسی: Gedling) یک منطقهٔ مسکونی در بریتانیا است که در ناتینگهام‌شر واقع شده‌است.


title: گدلینگ

text: شهرهای واندور لنانسی و Missolonghi خواهرخوانده‌های گدلینگ هستند.


title: میشل ورن

text: میشل ورن ( – ) نویسنده، فیلم‌نامه‌نویس، تهیه‌کننده فیلم، رمان‌نویس، و نویسنده کودکان اهل فرانسه بود. وی فرزند نویسنده مشهور ژول ورن بود.


title: میشل ورن

text: میشل ژان پیر ورن تنها پسر ژول ورن نویسندهٔ شهیر فرانسوی بود. وی در مقطعی از زندگی با پدرش اختلاف نظر داشت اما رفته رفته روابطش با پدرش بهتر شد؛ به گونه‌ای که ژول ورن نام کشتی تفریحی خود را به افتخار پسرش سنت میشل نام گذاری کرد. همچنین گفته می‌شود که ژول ورن نام یکی از شخصیت‌های مشهور رمان خود (میشل استروگوف) را نیز به افتخار پسرش "میشل" نام گذاری کرده‌است.


title: میشل ورن

text: او پس از مرگ پدرش تمام آثار باقیمانده و رمان‌های چاپ نشده وی نظیر ناخدای دانوب را به چاپ رسانید.


title: میشل ورن

text: میشل ورن در سال ۱۹۲۵ میلادی بیست سال بعد از مرگ پدرش در شهر تولون درگذشت.


title: آرتور کریستال

text: آرتور کریستال () جستارنویس، ویراستار، و فیلم‌نامه‌نویس اهل ایالات متحده آمریکا است. او برای نیویورکر، هارپر، "امریکن اسکولار"، ضمیمۀ ادبی "تایمز"، بررسی کتاب نیویورک تایمز و بسیاری دیگر از نشریات نوشته‌است.


title: آرتور کریستال

text: پدربزرگ و مادربزرگ کریستال در هولوکاست کشته شدند. او در شهر نیویورک زندگی می‌کند.نوشته‌های کریستال در نیویورکر


title: حیران علیشاه

text: حیران علیشاه ( ۱۸۳۴ در ماهیدشت - ۱۵ اوت ۱۹۰۵ در کرمانشاه) با نام کامل سید محمد صالح صارم السلطنه (به کردی: سه‌ی ساڵێ مایشتی) از شاعران کرد سده سیزدهم و چهاردهم و از پیروان سلسلۀ نعمت‌الهی است. وی در سال ۱۲۵۳ قمری به دنیا آمد و در سال ۱۳۲۳ درگذشت. مقبره‌اش در شهر کرمانشاه است. اشعارش عاشقانه و عارفانه و شامل مثنوی به سبک گورانی و غزل است. اشعارش توسط خوانندگان بسیاری در موسیقی استفاده شده‌است. از جمله مشهورترین این آثار آلبوم حیرانی شهرام ناظری است.


title: حیران علیشاه

text: سید صالح ماهیدشتی در سال ۱۸۳۴ (۱۲۵۰ هجری قمری) در ماهیدشت در کرمانشاه به دنیا آمد. پس از آنکه با آمدن معصوم‌علیشاه دکنی از هندوستان به ایران و کرمانشاه طریقت نعمت‌اللهی بار دیگر در ایران احیا شد، تعدادی از کردها نیز به این طریقت گرویدند. در این میان سید صالح ماهیدشتی نیز که از سادات حسنی بود، در سن جوانی به این طریقت وارد شد. غلامرضا کیوان سمیعی با اشاره به سفر وی به شیراز در اوایل جوانی برای دیدار و سرسپاردن به منورعلی‌شاه شیرازی، این سفر را مایۀ‌آشنایی وی با دیگر مشایخ نعمت‌الهی همچون محمدحسن عبدالعلیشاه و رحمت‌علیشاه دانسته‌است. منورعلیشاه سرسپاردن او را به عبدالعلیشاه واگذار می‌کند و سیدصالح به دنبال وی از شیراز به کاشان می‌رود و چندین بار به این شهر سفر کرده و آنقدر می‌ماند تا سرانجام موفق به اخذ اجازۀ دستگیری از او می‌شود. علینقی میرزا در مقدمه‌ای که بر دیوان سید صالح نگاشته، نوشته که وی در این سفر مدام این شعر را زمزمه می‌کرد:


title: حیران علیشاه

text: سیدصالح دربارۀ این سفر و دست ارادت دادن به محمدحسن عبدالعلیشاه که اهل کاشان بوده گفته‌است:


title: حیران علیشاه

text: سید صالح با نام طریقتی "حیران‌علیشاه" از کاشان به کرمانشاه بازمی‌گردد و در کنار مشایخی همچون سیداسماعیل اجاق (صادق‌علیشاه) و حاج سیدآقابزرگ در آن شهر یه استقلال به دستگیری از مریدان مشفول می‌شود. از جمله مریدان سرشناس سید صالح می‌توان به افرادی مانند ابوالقاسم لاهوتی، میرزا حسین‌خان فرهنگ زنگنه (ملقب به نظام‌الدیوان و متخلص به نظامی)، ناصری کرمانشاهانی، نواب احمد میرزا صارم، شاهزادۀ قاجار امیرمحترم دولتشاهی، محمدحسن‌خان صارم‌السلطنه امیرتومان، میرزا ابوالقاسم‌خان مستوفی صدیق‌السلطنه، سهیلی خوشنویس، مصطفی‌خان سهیلی وکیل دفتر خوشنویس، عزیزالله‌خان مطفرزنگنه، سعیدنظام، محمدخان سعیدنظام، میرزا فیض‌الله‌جان مستوفی (متخلص به وفا)، صارم همایون، مقرب‌الخاقان علی‌آقابیگ، و آقاسیدکریم اشاره کرد.


title: حیران علیشاه

text: مریدان سید صالح برای وی در کرمانشاه در مسیر دروازه اصفهان و بر مزار آقامحمدتقی کرمانی (مطفرعلیشاه) خانقاهی ساختند که بعداً خود سید صالح نیز در آن به خاک سپرده‌شد. درویشان در مراسم و اعیاد مذهبی و نیز هر شب جمعه در خانقاه اجتماع کرده و به خواندن اشعار کردی سید صالح می‌پرداختند. فریدالملک قراگوزلو کارگزار مهام خارجه که در زمان حیات سید صالح به کرمانشاه آمده، دربارۀ این خانقاه در خاطرت خود می‌نویسد: سید صالح دست‌کم دو بار به عتبات مسافرت کرد. بار نخست به وصیت منورعلیشاه تدفین وی را در عتبات عالیات انجام داد؛ و بار دوم به همراه اسدالله‌خان ظهوری زنگنه که وی نیز از مریدان عبدالعلیشاه بود به آن منطقه رفت. وی همچنین یک سفر نیز به مشهد داشته‌است.


title: حیران علیشاه

text: سید صالح ماهیدشتی در ۱۵ اوت سال ۱۹۰۵ (۱۳ جمادی‌الثانی ۱۳۲۳ هجری قمری، ۲۴ مرداد ۱۲۸۴ خورشیدی) در کرمانشاه درگذشت. او پس از مرگش کسی را به‌عنوان جانشین خودش انتخاب نکرد.


title: حیران علیشاه

text: سید صالح نسخۀ دستنویس دیوان خود را برای تجلید به یکی از مریدانش به نام میرزا رضاقلی مشرف قورخانه که به صحافی اشتفال داشته می‌دهد و تذکر می‌دهد که کسی از محتوای آن خبردار نشود. اما او به سبب اشتغال بیش از حد، کتاب را به صحاف دیگری می‌سپارد و آن فرد کتاب را خوانده و به مصرعی برخورد می‌کند که سید صالح می‌گوید: «پیرو استاد روح‌الامینم». او تصور می‌کند که حرف «واو» کلمۀ پیرو جدا از این واژه بود و آن را بدین‌گونه می‌جواند: «پیر و استادِ روح‌الامینم». او دیگران را از این امر آگاه می‌کند و خبر به گوش حاکمان و علمای شیعۀ شهر می‌رسد. جمعی خواهان تبعید او می‌شوند و عده‌ای به سمت خانقاه به راه می‌افتند. انوشیروان میرزا ضیاءالدوله نایب‌الحکومۀ وقت کرمانشاه توسط خازن نظام و صارم‌السلطنه برای او پیغام می‌فرستد که تا رفع بلوا از شهر خارج شود. اما سید صالح مخالفت می‌کند و می‌گوید «نه من بدان درجه از سعادت رسیده‌ام و نه مردم بدان پایه از شقاوت.» در نهایت یکی از علمای شهر جلوی جمعیت متعصبین را گرفته و به‌بهانۀ استجازه از آیت‌الله میرزا محمدحسن شیرازی آنان را متفرق می‌کند. سپس به میرزای شیرازی نامه می‌نویسد و او نیز در پاسخ می‌گوید که: «شما سعی کنید اگر بدی در میان شما هست، او را به راه راست هدایت کنید، وگرنه کشتن یک نفر سید منزوی و وارسته به توهم الحاد و ارتداد کار پسندیده‌ای نیست.»


title: حیران علیشاه

text: سید صالح ماهیدشتی در سرودن شعر کردی توانا بوده و همچنین بیشتر اشعار او دارای مفاهیم عرفانی بوده‌است. محمدعلی سلطانی هم اشعار کردی و هم اشعار فارسی وی را از نظر ارزش ادبی غنی دانسته و زبان آن را روان و گویا عنوان کرده‌است و معتقد است که وی برای نخستین بار اصطلاحات نوی صوفیانه همچون کهنه خواص، قلاش، قلندری، پیره غلام و ... را وارد زبان شعری حوزۀ فرهنگی خود کرده‌است. به لحاظ زبان شعری، می‌توان اشعار کردی وی را در سنت شعری گورانی و هورامی دسته‌بندی کرد، اما سلطانی معتقد است برخی از اصطلاحات هورامی به سبب تصحیح دیوان وی توسط میرزا عبدالقادر پاوه‌ای وارد کار وی شده‌اند.


title: حیران علیشاه

text: اشعار سید صالح ماهیدشتی نخستین بار در سال ۱۹۱۷ (۱۳۳۶ هجری قمری) در چاپخانۀ شرافت احمدی در کرمانشاه در کتابی با نام "کنز العرفان" به چاپ رسیده‌است. محمدعلی سلطانی از این کتاب به عنوان دومین کتاب چاپی به زبان کردی در ایران پس از رسالۀ نه‌زانی سعیدخان کردستانی یاد کرده‌است. این کتاب در سال ۱۳۲۴ خورشیدی به کوشش و با مقدمۀ حسن حیرانی تجدید چاپ شده‌است.


title: حیران علیشاه

text: محمدعلی سلطانی با مشخصات زیر به چاپ رسیده‌است:


title: حیران علیشاه

text: سید صالح ماهیدشتی با میرزا عبدالقادر پاوه‌ای رابطۀ نزدیکی داشت و به سبب همین نزدیکی و معاشرت، دیوان خود را برای تصحیح به وی سپرد. این تصحیح مبنای نخستین چاپ کتاب بوده که به کوشش محمدحسن‌خان صارم‌السلطنه انجام شده‌است و غلط‌ها فراوانی نیز داشته‌است. دومین تصحیح کتاب را محمدعلی سلطانی انجام داده که در انجام آن علاوه بر نسخۀ چاپی، چندین نسخۀ خطی نیز مبنا قرار داده‌است و خوشنویسی آن را فریبا مقصودی بر عهده داشته‌است.


title: حیران علیشاه

text: قبر سید صالح ماهیدشتی در شهر کرمانشاه و در خیابان رشیدی در مکان خانقاه مظفریه قرار دارد. این قبر در گورستان قدیمی شهر کرمانشاه، در مسیر یکی از دروازه‌های قدیمی شهر کرمانشاه که به دروازه اصفهان معروف بوده‌است، در کنار مقبرۀ ملاعبدالجلیل زنگنه کرکوکی، مظفرعلیشاه کرمانی و نیز شاه تیمور بانیارانی واقع شده‌است.


title: حیران علیشاه

text: بسیاری از اشعار سید صالح ماهیدشتی توسط موسیقیدانان آهنگ‌سازی شده و خوانده شده‌است که از آن‌جمله می‌توان به اشعار زیر اشاره کرد:


title: حیران علیشاه

text: آلبوم موسیقی بانگ اهورایی با آهنگسازی و خوانندگی رامین کاکاوند توسط مرکز موسیقی حوزۀ هنری در یادبود سید صالح ماهیدشتی منتشر شده‌است.


title: فهرست جستارنویسان

text: فهرست جستارنویسان () دربرگیرندهٔ فهرست افرادی است که برای نوشتن جستار سرشناس‌اند.


title: هاتچ

text: هاتچ () شرکت مهندسی کانادایی است، که در زمینه ساخت‌وساز، مهندسی عمران، مهندسی معدن، احداث نیروگاه‌های حرارتی، هسته‌ای و برق آبی، همچنین ارائه خدمات مشاور مدیریت فعالیت می‌نماید.


title: هاتچ

text: شرکت هاتچ در سال ۱۹۵۵ توسط دبلیو. اس. اتکینز در شهر تورنتو راه‌اندازی شد و در حال حاضر مالک شبکه‌ای از ۷۰ دفتر خدمات فنی و مهندسی در کشورهای مختلف جهان می‌باشد. دفتر مرکزی این شرکت در شهر میسیساگا، انتاریو قرار دارد.


title: کلیفتن هیل، ویکتوریا

text: کلیفتن هیل (به انگلیسی: Clifton Hill) یک منطقهٔ مسکونی در استرالیا است که در شهر یارا واقع شده‌است.


title: کلیتن ساوث، ویکتوریا

text: کلیتن ساوث (به انگلیسی: Clayton South) یک منطقهٔ مسکونی در استرالیا است که در ویکتوریا (استرالیا) واقع شده‌است.


title: یارا، نیو ساوت ولز

text: یارا (به انگلیسی: Yarra) یک منطقهٔ مسکونی در استرالیا است که در نیو ساوت ولز واقع شده‌است.


title: شهر یارا

text: شهر یارا (به انگلیسی: City of Yarra) یک منطقهٔ مسکونی در استرالیا است که در ویکتوریا (استرالیا) واقع شده‌است.


title: شهر یارا

text: شهر بائوکائو خواهرخواندهٔ شهر یارا هست.


title: یارا

text: یارا می‌تواند به موارد زیر اشاره داشته باشد:


title: مونت کلیر، ویکتوریا

text: مونت کلیر (به انگلیسی: Mount Clear) یک حومه شهر در استرالیا است که در ویکتوریا (استرالیا) واقع شده‌است.


title: پاکنهم، ویکتوریا

text: پاکنهم (به انگلیسی: Pakenham) یک منطقهٔ مسکونی در استرالیا است که در شایر کاردینیا واقع شده‌است.


title: پایپرز ریور، تاسمانی

text: پایپرز ریور (به انگلیسی: Pipers River) یک شهرک در استرالیا است که در تاسمانی واقع شده‌است.


title: ایلین، ویکتوریا

text: ایلین (به انگلیسی: Elaine) یک شهرک در استرالیا است که در ویکتوریا (استرالیا) واقع شده‌است.


title: کترینگ، تاسمانی

text: کترینگ (به انگلیسی: Kettering) یک شهرک در استرالیا است که در تاسمانی واقع شده‌است.


title: اینالا، کوئینزلند

text: اینالا (به انگلیسی: Inala) یک حومه شهر در استرالیا است که در کوئینزلند واقع شده‌است.


title: مونت می، کوئینزلند

text: مونت می (به انگلیسی: Mount Mee) یک منطقهٔ مسکونی در استرالیا است که در کوئینزلند واقع شده‌است.


title: گریسمر، کوئینزلند

text: گریسمر (به انگلیسی: Gracemere) یک شهرک در استرالیا است که در کوئینزلند واقع شده‌است.


title: ویلیام کریک، استرالیای جنوبی

text: ویلیام کریک (به انگلیسی: William Creek) یک منطقهٔ مسکونی در استرالیا است که در استرالیای جنوبی واقع شده‌است.


title: راکدیل، نیو ساوت ولز

text: راکدیل (به انگلیسی: Rockdale) یک حومه شهر در استرالیا است که در نیو ساوت ولز واقع شده‌است.


title: راکدیل، نیو ساوت ولز

text: شهر بیتولا خواهرخواندهٔ راکدیل، نیو ساوت ولز هست.


title: لیدی اسمیت، نیو ساوت ولز

text: لیدی اسمیت (به انگلیسی: Ladysmith) یک شهرک در استرالیا است که در نیو ساوت ولز واقع شده‌است.


title: لوندر بی، نیو ساوت ولز

text: لوندر بی (به انگلیسی: Lavender Bay) یک حومه شهر در استرالیا است که در نیو ساوت ولز واقع شده‌است.


title: استنمور، نیو ساوت ولز

text: استنمور (به انگلیسی: Stanmore) یک حومه شهر در استرالیا است که در نیو ساوت ولز واقع شده‌است.


title: مونت ویکتوریا، نیو ساوت ولز

text: مونت ویکتوریا (به انگلیسی: Mount Victoria) یک حومه شهر در استرالیا است که در نیو ساوت ولز واقع شده‌است.


title: پیک هیل، نیو ساوت ولز

text: پیک هیل (به انگلیسی: Peak Hill) یک شهرک در استرالیا است که در نیو ساوت ولز واقع شده‌است.


title: آلبرت، نیو ساوت ولز

text: آلبرت (به انگلیسی: Albert) یک شهرک در استرالیا است که در نیو ساوت ولز واقع شده‌است.


title: تو ولز، استرالیای جنوبی

text: تو ولز (به انگلیسی: Two Wells) یک شهرک در استرالیا است که در استرالیای جنوبی واقع شده‌است.


title: ریدلز کریک

text: ریدلز کریک (به انگلیسی: Riddells Creek) یک منطقهٔ مسکونی در استرالیا است که در ویکتوریا (استرالیا) واقع شده‌است.


title: کینگ لیک وست، ویکتوریا

text: کینگ لیک وست (به انگلیسی: Kinglake West) یک منطقهٔ مسکونی در استرالیا است که در ویکتوریا (استرالیا) واقع شده‌است.


title: شکلتن، استرالیای غربی

text: شکلتن (به انگلیسی: Shackleton) یک شهرک در استرالیا است که در استرالیای غربی واقع شده‌است.


title: میدلند، استرالیای غربی

text: میدلند (به انگلیسی: Midland) یک حومه شهر در استرالیا است که در City of Swan واقع شده‌است.


title: ایتن، استرالیای غربی

text: ایتن (به انگلیسی: Eaton) یک حومه شهر در استرالیا است که در استرالیای غربی واقع شده‌است.


title: اسپیروود، استرالیای غربی

text: اسپیروود (به انگلیسی: Spearwood) یک حومه شهر در استرالیا است که در استرالیای غربی واقع شده‌است.


title: کوردا، استرالیای غربی

text: کوردا (به انگلیسی: Koorda) یک شهرک در استرالیا است که در استرالیای غربی واقع شده‌است.


title: ترنر، قلمرو پایتختی استرالیا

text: ترنر (به انگلیسی: Turner) یک حومه شهر در استرالیا است که در قلمرو پایتختی استرالیا واقع شده‌است.


title: بلکوود کریک، تاسمانی

text: بلکوود کریک (به انگلیسی: Blackwood Creek) یک شهرک در استرالیا است که در تاسمانی واقع شده‌است.


title: شایر کاردینیا

text: شایر کاردینیا (به انگلیسی: Shire of Cardinia) یک منطقهٔ مسکونی در استرالیا است که در ملبورن واقع شده‌است. این شهر ۹۴٬۱۲۸ نفر جمعیت دارد.


title: هپی ولی، استرالیای جنوبی

text: هپی ولی (به انگلیسی: Happy Valley) یک حومه شهر در استرالیا است که در استرالیای جنوبی واقع شده‌است.


title: کی کی، استرالیای جنوبی

text: کی کی (به انگلیسی: Ki Ki) یک منطقهٔ مسکونی در استرالیا است که در استرالیای جنوبی واقع شده‌است.


title: مونت کمپس، استرالیای جنوبی

text: مونت کمپس (به انگلیسی: Mount Compass) یک شهرک در استرالیا است که در استرالیای جنوبی واقع شده‌است.


title: آمریکایی‌های جوان

text: آمریکایی‌های جوان که نهمین آلبوم دیوید بویی است در ۷ مارس ۱۹۷۵ منتشر شد.


James while John had had had had had had had had had had had a better effect on the teacher جمله‌ای انگلیسی است که برای نشان دادن ابهام معنایی و لزوم به‌کارگیری علائم سجاوندی استفاده می‌شود. علائم سجاوندی در نوشتار جایگزین آهنگ، تکیه، و درنگ در گفتار می‌شوند.


title: James while John had had had had had had had had had had had a better effect on the teacher

text: معنای جمله با در نظر گرفتن موقعیت زیر آشکار می‌شود: دو دانش‌آموز به نام‌های جیمز و جان بودند که باید در آزمون انگلیسی، مردی را توصیف می‌کردند که در گذشته دچار سرماخوردگی شده بود. جان نوشت: The man had a cold که معلم آن را غلط گرفت. اما جیمز نوشت: The man had had a cold که درست بود. چون پاسخ جیمز درست بود، معلم بیشتر تحت تأثیر او قرار گرفته بود.


text: اگر جمله را به کمک علائم نگارشی بنویسم، درک معنی آن راحت‌تر می‌شود.


text: ترجمهٔ جملهٔ فوق به فارسی چنین است:


text: در حالی که جان had داشته [=نوشته] بود، جیمز had had داشته [=نوشته] بود؛ had had تأثیر بهتری روی معلم داشته [=گذاشته] بود.


title: چشم‌انداز بعد از نبرد

text: چشم‌انداز بعد از نبرد () فیلمی در ژانر جنگی به کارگردانی آندری وایدا است که در سال ۱۹۷۰ منتشر شد.


title: استفان فریدمان

text: استفان فریدمان (؛ زادهٔ ) یک هنرپیشه اهل لهستان است.


title: استفان فریدمان

text: از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته است می‌توان به "چشم‌انداز بعد از نبرد" اشاره نمود.


title: ان-کاترین لینزنهاف

text: ان-کاترین لینزنهاف (؛ زادهٔ ۱ اوت ۱۹۶۰ میلادی در شهر دوسلدورف) یک سوارکار زن اهل کشور آلمان و قهرمان رقابتهای المپیک است. وی موفق به دریافت مدال طلا در رشتهٔ درساژ المپیک تابستانی ۱۹۸۸ سئول شد.


title: ان-کاترین لینزنهاف

text: کاترین لینزنهاف دختر لیزلوت لینزنهاف سوارکار و قهرمان المپیک است. او در سال ۲۰۰۲ به عنوان سفیر حسن نیت سازمان ملل انتخاب شد.


title: گرمبوف، استان پودکارپاتسکیه

text: گِـرِمبوف (به لاتین: Grębów؛ تلفظ لهستانی: ) یک منطقهٔ مسکونی در لهستان است که در گمینا گرنبوو واقع شده‌است.


title: گرمبوف، استان پودکارپاتسکیه

text: گرمبوف ۳٬۰۰۰ نفر جمعیت دارد.


title: یوزف پیراتسکی

text: یوزف پیراتسکی (؛ ۱۰ سپتامبر ۱۹۰۹ – ) یک هنرپیشه اهل لهستان بود.


title: یوزف پیراتسکی

text: از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته است می‌توان به "چشم‌انداز بعد از نبرد" و "عروسک" اشاره نمود.


title: آمازون سیلک

text: این مرورگر، از یک معماری تقسیم شده بهره می‌برد که در آن بخشی از عملیات پردازش بر روی سرورهای آمازون انجام می‌شود تا عملکرد بارگذاری صفحات وب را بهبود ببخشد.


title: آمازون سیلک

text: سیلک بر اساس پروژه منبع باز کروم ساخته شده‌است و از موتور چیدمان بلینک استفاده می‌کند.


title: آمازون سیلک

text: سیلک، برای هر صفحه وب، تصمیم می‌گیرد که کدام یک از زیر سیستم‌های مرورگر (عملیات شبکه، اچ تی ام‌ال یا رندرینگ صفحه) به صورت محلی بر روی دستگاه اجرا شوند و کدام یک به صورت از راه دور بر روی سرورهای آمازون EC2 اجرا گردند.


title: آمازون سیلک

text: سیلک برای سرعت بخشیدن بارگذاری صفحات وب از پروتکل Google SPDY استفاده می‌کند. حتی اگر وب سایتهایی با SPDY بهینه‌سازی نشده باشند، در صورتی که از طریق سرورهای آمازون ارسال شوند، سیلک می‌تواند برای آنها هم بهینه‌سازی کارایی بر مبنای SPDY را فراهم کند. برخی از ارزیابی کنندگان دریافتند که این تقویت مبتنی بر ابر لزوماً باعث بهبود سرعت بارگذاری صفحات نمی‌شود و بیشتر در صورتی که اتصال اینترنت خیلی پر سرعت باشد یا صفحات وب خیلی ساده باشند این بهبود کارایی قابل مشاهده است.


title: آمازون سیلک

text: برخی سازمان‌های حافظ حریم خصوصی نگرانی‌هایی در این خصوص ابراز داشته‌اند که نحوه ای که سیلک ترافیک را به سرور خود منتقل می‌کند، باعث می‌شود که در واقع به عنوان یک ارائه دهنده خدمات اینترنت برای کسانی که از این مرورگر استفاده می‌کنند عمل نماید، به این معنی که محتویات مورد درخواست کاربران را روی سرورهای خود کش و نگهداری بنماید. مرورگر سیلک دارای گزینه ای برای خاموش کردن پردازش سمت سرور آمازون می‌باشد، بنابراین کاربران می‌توانند در صورت عدم تمایل به استفاده از این روش، آن را غیرفعال کنند. در ۲۶ ژوئیه ۲۰۱۶ گزارش شد که سیلک از دسترسی به گوگل بر روی پروتکل HTTPS جلوگیری می‌کند، اما این خطای نرم‌افزاری همان موقع برطرف گردید.


title: آمازون سیلک

text: آمازون می‌گوید: «یک ریسه سیلک، فرایندی نامرئی و در عین حال فوق‌العاده قوی در ارتباط دادن بین دو چیز متفاوت است» و به این ترتیب مرورگر "آمازون سیلک را "به عنوان ارتباطی بین کیندل فایر و سرورهای آمازون EC2 می‌نامد.


title: یژی زلنیک

text: یژی زلنیک (؛ زادهٔ ) یک هنرپیشه اهل لهستان است.


title: یژی زلنیک

text: از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به "داستان گناه"، "پژکوادانیتس"، "پیلاطس و دیگران"، "سرزمین موعود"، "مرز سایه"، ""، "فرعون" و "چشم‌انداز بعد از نبرد" اشاره کرد.


title: بویانووو

text: بویانووو (به لاتین: Bojanowo؛ "تلفظ لهستانی": ) یک شهر در لهستان است که در گمینا بویانووو واقع شده‌است.


title: بویانووو

text: بویانووو ۲٫۳۴ کیلومتر مربع مساحت و ۳٬۰۱۴ نفر جمعیت دارد.


title: میه‌چیسواف استور

text: میه‌چیسواف استور (؛ ؛ – ) یک هنرپیشه اهل لهستان بود.


title: میه‌چیسواف استور

text: از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به "چشم‌انداز بعد از نبرد" و "عروسی" اشاره کرد.


title: آگنیه‌شکا پرپچکو

text: آگنیه‌شکا پرپچکو (؛ ؛ زادهٔ ) یک هنرپیشه اهل لهستان است.


title: آگنیه‌شکا پرپچکو

text: از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به "چشم‌انداز بعد از نبرد" اشاره کرد.


title: شاموتووی

text: شاموتووی (به لاتین: Szamotuły؛ تلفظ لهستانی: ) یک شهر در لهستان است که در گمینا شاموتووه واقع شده‌است.


title: شاموتووی

text: شاموتووی ۱۰٫۱۱ کیلومتر مربع مساحت و ۱۹٬۰۹۰ نفر جمعیت دارد و ۱۱۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: شاموتووی

text: شهرهای برینیول، تیئلت، گروس-گراو و برونک خواهرخوانده‌های شاموتووی هستند.


title: مارک پرپچکو

text: مارک پرپچکو (؛ – ) یک هنرپیشه، و کارگردان نمایش اهل لهستان بود.


title: مارک پرپچکو

text: از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به "پان تادئوش"، "پیلاطس و دیگران"، "چوب غوشه"، "سرهنگ وُوُدیوفسکی"، "آنگاه سکوت فرا خواهد رسید"، "فندق‌شکن" و "عروسی" اشاره کرد.


title: مشکل سال ۱۰۰۰۰

text: مشکل سال ۱۰۰۰۰ به مشکلات مربوط به ذخیره و نمایش زمان در سال های پنج رقمی اشاره دارد. بسیاری از نرم‌افزارها و استانداردهای ارتباطی بر اساس سال میلادی چهار رقمی طراحی و راه اندازی شده اند مثل آفیس شرکت مایکروسافت که انتظار می‌رود در روز اول سال ۱۰۰۰۰ میلادی با مشکل روبرو شوند.


title: استاریا واسیلیشکی

text: استاریا واسیلیشکی (؛ ؛ معنای تحت‌اللفظی: "واسیلیشکی کهن") نام روستایی در منطقه گرودنو در کشور بلاروس است.


title: استاریا واسیلیشکی

text: این روستا از سال ۱۹۱۹ تا ۱۹۳۹ میلادی بخشی از پوویات «بیاویستوک» در کشور لهستان بود.


title: استاریا واسیلیشکی

text: خوانندهٔ شهیر لهستانی چسواف نیه‌من در این روستا زاده شده‌است.


title: چسواف نیه‌من

text: چسواف نیه‌من (؛ ؛ – ) یک موسیقیدان، آهنگساز، ترانه‌سرا و خواننده مشهور اهل لهستان بود. وی بین سال‌های ۱۹۶۷ تا ۲۰۰۱ میلادی فعالیت می‌کرد.


title: چسواف نیه‌من

text: از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است می‌توان به "عروسی" اشاره نمود.


title: استانیسواف ویسپیانسکی

text: استانیسواف ماتئوش ایگناسی ویسپیانسکی (؛ ؛ ۱۵ ژانویه ۱۸۶۹ – ۲۸ نوامبر ۱۹۰۷) نقاش، شاعر، نویسنده، نمایش‌نامه‌نویس، مترجم، معمار و طراح داخلی اهل لهستان بود.


title: استانیسواف ویسپیانسکی

text: او که نویسنده‌ای میهن‌پرست بود، چندین نمایش‌نامه‌ی درام ملی و سمبولیک برای لهستان نگاشته‌است. وی یکی از برجسته‌ترین هنرمندان چندوجهی در دوران تجزیه لهستان بود و با موفقیت تمام، گرایش‌های نوگرایی و تجدد را با سنت‌های فولکلوریک و رومانتیسم لهستان درآمیخت. او را به‌طور غیررسمی، چهارمین عضو از ۳ شاعر بزرگِ ملیِ لهستان (آدام میتسکیه‌ویچ، یولیوش سواتسکی و زیگمونت کراشینسکی) می‌دانند.


title: استانیسواف ویسپیانسکی

text: از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است، می‌توان به "عروسی" اشاره نمود.


title: بازار چارسو

text: بازار چارسو یا مرکز خرید چارسو یکی از مراکز خرید در تهران می‌باشد. این مجتمع یک مرکز تجاری، فرهنگی و تفریحی است که در سال ۱۳۹۱ در تهران، تقاطع خیابان حافظ و جمهوری اسلامی ساخته شد. این مرکز در ضلع غربی پاساژ علاءالدین و روبروی آن قرار دارد.


title: بازار چارسو

text: بازار چارسو یکی از بزرگترین مراکز خرید کالاهای دیجیتال است که با نما و معماری مدرن، امکانات بسیاری را برای رفاه حال مشتریان و بازدیدکنندگان در خود جای داده‌است. این مرکز همچنین عنوان برزگترین نمایندگی برندهای دیجیتال را به خود اختصاص داده‌است. پردیس سینمایی چارسو در این مجتمع قرار دارد.بازار چارسو به دلیل داشتن بستر مناسب خیلی زود تبدیل به یکی از جاذبه‌های گردشگری در تهران شده‌است و روزانه ده‌ها هزار نفر برای خرید و استفاده از دیگر امکانات تفریحی و فرهنگی به آنجا گذر می‌کنند.


title: بازار چارسو

text: این بازار در ۷ طبقه بنا شده‌است که در مجموع ۱۵۰۰۰ متر فضای تجاری دارد که شامل ۳۳۰ واحد تجاری می‌باشد. طبقات اول تا چهارم در زمینه خرید و فروش موبایل و لوازم جانبی و طبقه همکف صوتی تصویری و زیرهمکف نیز در زمینه کامپیوتر و خدمات کامپیوتری مشغول فعالیت هستند. طبقه ششم آن تبدیل به یک فضای فرهنگی و سالن انتظار برای تماشاگران فیلم شده‌است، پردیس سینمایی در طبقه هفتم این مجتمع قرار دارد که دارای ۵ سالن و ۹۰۰۰ صندلی است و یکی از حرفه‌ای‌ترین و مجهزترین سینماهای کشور با بروزترین تکنولوژی صوت و تصویر و سینمای دیجیتال است. پارکینگ این ساختمان بزرگ نیز گنجایش حدود ۱۰۰۰ دستگاه اتومبیل را دارد. در اوایل تیرماه سال ۱۳۹۷ جمعی از فروشندگان این بازار در اعتراض به نوسانات ناپایدار قیمت ارز و بالارفتن مداوم قیمت دلار دست به اعتصاب زدند و ضمن بستن مغازه‌های خود شعار سر دادند که با دخالت مأموران نیروی انتظامی و حضور محمدجواد آذری جهرمی وزیر ارتباطات وقت و صحبت و دادن قول‌ها و توضیحاتی به کسبه پس از ساعاتی اوضاع به حالت عادی بازگشت.


title: باربارا وژشینسکا

text: باربارا وِژِشینسکا (؛ زادهٔ ) یک هنرپیشه اهل لهستان است.


title: باربارا وژشینسکا

text: از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به "عروسی" اشاره کرد.


title: عشق زاده

text: عشق زاده یا عاشق زاده فیلمی است محصول سال ۲۰۱۲ و به کارگردانی حبیب فیصل است. در این فیلم بازیگرانی همچون آرجون کاپور، پرینیتی چوپرا، گوهر خان ایفای نقش کرده‌اند.


title: فرار کن جانی

text: فرار کن جانی فیلمی است محصول سال ۲۰۱۵ و به کارگردانی شیوام نایر است. در این فیلم بازیگرانی همچون کونال خمو، زوآ مورانی، ماندانا کریمی، ویکرام بات، موکول دو ایفای نقش کرده‌اند.


title: زوآ مورانی

text: زوآ مورانی بازیگر هندی است.


title: زوآ مورانی

text: از فیلم‌هایی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به فرار کن جانی و همیشه گاهی گاهی اشاره کرد.