title: کارتاگو (واییه دل کائوکا)

text: کارتاگو (واییه دل کائوکا) (به اسپانیایی: Cartago, Valle del Cauca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش بایه دل کائوکا واقع شده‌است. کارتاگو ۲۷۹ کیلومترمربع مساحت و ۱۲۴٬۲۴۲ نفر جمعیت دارد و ۹۱۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: تونخا

text: تونخا (به اسپانیایی: Tunja) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در استان مرکزی بویاکا واقع شده است. تونخا شهرستانی واقع در محدودهٔ شرقی رشته کوه‌های آند کلمبیا و در فاصلهٔ ۱۳۰ کیلومتری شمال شرقی بوگوتا است. این شهر توسط اسپانیا‌یی‌ها در ۱۵۳۹ میلادی تأسیس شد.


title: تونخا

text: تونخا ۱۲۱٫۴ کیلومترمربع مساحت دارد، در سال ۲۰۱۲ میلادی ۱۸۱٫۴۰۷ نفر جمعیت داشته و ۲٬۸۲۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: تونخا

text: شهرهای خواهرخواندهٔ تونخا عبارت‌اند از:


title: فلورنسیا (کاکئتا)

text: فلورنسیا (کاکئتا) (به اسپانیایی: Florencia, Caquetá) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کاکئتا واقع شده‌است.


title: فلورنسیا (کاکئتا)

text: فلورنسیا ۲٬۲۹۲ کیلومترمربع مساحت و ۱۶۳٬۳۲۳ نفر جمعیت دارد و ۲۴۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: وییا دل روساریو (نورته ده سانتاندر)

text: وییا دل روساریو (نورته ده سانتاندر) (به اسپانیایی: Villa del Rosario, Norte de Santander) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش نورته د سانتاندر واقع شده‌است.


title: وییا دل روساریو (نورته ده سانتاندر)

text: وییا دل روساریو ۲۲۸ کیلومترمربع مساحت و ۸۰٬۴۹۷ نفر جمعیت دارد و ۴۴۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: آپارتادو

text: آپارتادو (به اسپانیایی: Apartadó) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش انتیوکیا واقع شده‌است.


title: آپارتادو

text: آپارتادو ۶۰۷ کیلومترمربع مساحت و ۱۶۵٬۹۶۴ نفر جمعیت دارد و ۳۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: توماکو

text: توماکو (به اسپانیایی: Tumaco) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش نارینیو واقع شده‌است.


title: توماکو

text: توماکو ۳٬۷۶۰ کیلومترمربع مساحت و ۹۹٬۴۰۰ نفر جمعیت دارد و ۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: مایکائو

text: مایکائو (به اسپانیایی: Maicao) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش لا گواخیرا واقع شده‌است.


title: مایکائو

text: مایکائو ۱٬۷۸۲ کیلومترمربع مساحت و ۱۰۳٬۱۲۴ نفر جمعیت دارد و ۵۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: توربو (انتیوکیا)

text: توربو (انتیوکیا) (به اسپانیایی: Turbo, Colombia) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در insular region واقع شده‌است.


title: توربو (انتیوکیا)

text: توربو ۱۲۶٬۰۲۵ نفر جمعیت دارد و ۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: اوریبیا

text: اوریبیا (به اسپانیایی: Uribia, La Guajira) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش لا گواخیرا واقع شده‌است.


title: اوریبیا

text: اوریبیا ۱۱۶٬۶۷۴ نفر جمعیت دارد.


title: پیده کوئستا

text: پیده کوئستا (به اسپانیایی: Piedecuesta) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش سانتاندر واقع شده‌است.


title: پیده کوئستا

text: پیده کوئستا ۳۸۰ کیلومترمربع مساحت و ۱۱۶٬۹۱۴ نفر جمعیت دارد.


title: سوگاموسو

text: سوگاموسو (به اسپانیایی: Sogamoso) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش بویاکا واقع شده‌است.


title: سوگاموسو

text: سوگاموسو ۲۰۸٫۵۴ کیلومترمربع مساحت و ۱۰۶٬۰۰۶ نفر جمعیت دارد و ۲٬۵۶۹ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کیبدو

text: کیبدو (به اسپانیایی: Quibdó) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش چوکو واقع شده‌است.


title: کیبدو

text: کیبدو ۳٬۳۳۷٫۵ کیلومترمربع مساحت و ۱۲۶٬۳۸۴ نفر جمعیت دارد و ۴۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: سانتا کروس ده لوریکا

text: سانتا کروس ده لوریکا (به اسپانیایی: Santa Cruz de Lorica) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کوردوبا واقع شده‌است. سانتا کروس ده لوریکا ۱٬۰۳۳ کیلومترمربع مساحت و ۵۴٬۲۱۳ نفر جمعیت دارد و ۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: ایپیالس

text: ایپیالس (به اسپانیایی: Ipiales) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش نارینیو واقع شده‌است.


title: ایپیالس

text: ایپیالس ۱٬۷۰۷ کیلومترمربع مساحت و ۸۵٬۱۹۳ نفر جمعیت دارد و ۲٬۸۹۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: ایپیالس

text: شهر تولکان (اکوادور) خواهرخواندهٔ ایپیالس هست.


title: فوساگاسوگا

text: فوساگاسوگا (به اسپانیایی: Fusagasugá) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Sumapaz Province واقع شده‌است.


title: فوساگاسوگا

text: فوساگاسوگا ۲۳۹ کیلومترمربع مساحت و ۱۳۱٫۹۱۴ نفر جمعیت دارد و ۱٬۷۶۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: فاکاتاتیوا

text: فاکاتاتیوا (به اسپانیایی: Facatativá) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Western Savanna Province واقع شده‌است.


title: فاکاتاتیوا

text: فاکاتاتیوا ۱۵۸ کیلومترمربع مساحت و ۱۱۷٬۱۳۳ نفر جمعیت دارد و ۲٬۶۴۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: دویتاما

text: دویتاما (به اسپانیایی: Duitama) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Tundama Province واقع شده‌است.


title: دویتاما

text: دویتاما ۱۸۶ کیلومترمربع مساحت و ۱۰۴٬۷۶۷ نفر جمعیت دارد و ۲٬۵۳۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: یوپال

text: یوپال (به اسپانیایی: Yopal) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کاساناره واقع شده‌است.


title: یوپال

text: یوپال ۲٬۷۷۱ کیلومترمربع مساحت و ۱۱۸٬۴۸۴ نفر جمعیت دارد و ۳۵۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: اوکانیا (نورته ده سانتاندر)

text: اوکانیا (نورته ده سانتاندر) (به اسپانیایی: Ocaña, Norte de Santander) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش نورته د سانتاندر واقع شده‌است.


title: اوکانیا (نورته ده سانتاندر)

text: اوکانیا ۴۶۰ کیلومترمربع مساحت و ۸۸٬۸۵۸ نفر جمعیت دارد و ۱٬۲۰۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: پیتالیتو

text: پیتالیتو (به اسپانیایی: Pitalito) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش هویلا واقع شده‌است. پیتالیتو ۱۱۸٬۶۷۷ نفر جمعیت دارد و ۱٬۳۱۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: سیناگا (ماگدالنا)

text: سیناگا (ماگدالنا) (به اسپانیایی: Ciénaga, Magdalena) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش ماگدالنا واقع شده‌است.


title: سیناگا (ماگدالنا)

text: سیناگا ۱٬۸۱۲ کیلومترمربع مساحت و ۱۰۰٬۹۰۸ نفر جمعیت دارد و ۱۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: سیپاگیرا

text: سیپاگیرا (به اسپانیایی: Zipaquirá) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کوندینامارکا واقع شده‌است.


title: سیپاگیرا

text: سیپاگیرا ۱۹۴ کیلومترمربع مساحت و ۱۱۸٬۱۶۵ نفر جمعیت دارد و ۲٬۶۵۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: ریونگرو (انتیوکیا)

text: ریونگرو (به اسپانیایی: Rionegro) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در انتیوکیا شرقی واقع شده‌است.


title: ریونگرو (انتیوکیا)

text: ریونگرو ۱۹۶ کیلومترمربع مساحت و ۷۶٬۰۲۳ نفر جمعیت دارد و ۲٬۱۲۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: چیا (کلمبیا)

text: چیا (کلمبیا) (به اسپانیایی: Chía, Cundinamarca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Central Savanna Province واقع شده‌است.


title: چیا (کلمبیا)

text: چیا ۸۰ کیلومترمربع مساحت و ۹۹٬۹۶۰ نفر جمعیت دارد و ۲٬۵۶۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: خیراردوت (کوندینامارکا)

text: خیراردوت (کوندینامارکا) (به اسپانیایی: Girardot, Cundinamarca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Upper Magdalena Province واقع شده‌است.


title: خیراردوت (کوندینامارکا)

text: خیراردوت ۱۲۹ کیلومترمربع مساحت و ۹۰٬۰۷۹ نفر جمعیت دارد و ۲۸۹ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: خاموندی (واییه دل کائوکا)

text: خاموندی (واییه دل کائوکا) (به اسپانیایی: Jamundí) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش بایه دل کائوکا واقع شده‌است.


title: خاموندی (واییه دل کائوکا)

text: خاموندی ۶۵۵ کیلومترمربع مساحت و ۸۸٬۸۹۱ نفر جمعیت دارد و ۸۶۹ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: یومبو (واییه دل کائوکا)

text: یومبو (واییه دل کائوکا) (به اسپانیایی: Yumbo) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش بایه دل کائوکا واقع شده‌است.


title: یومبو (واییه دل کائوکا)

text: یومبو ۲۲۲ کیلومترمربع مساحت و ۹۵٬۱۵۱ نفر جمعیت دارد و ۸۵۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: ساگون (کوردوبا)

text: ساگون (کوردوبا) (به اسپانیایی: Sahagún, Córdoba) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کوردوبا واقع شده‌است. ساگون ۹۹۲ کیلومترمربع مساحت و ۵۰٬۴۶۰ نفر جمعیت دارد و ۷۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کاوکاسیا (انتیوکیا)

text: کاوکاسیا (انتیوکیا) (به اسپانیایی: Caucasia, Antioquia) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Bajo Cauca Antioquia Subregion واقع شده‌است.


title: کاوکاسیا (انتیوکیا)

text: کاوکاسیا ۱٬۴۱۱ کیلومترمربع مساحت و ۸۳٬۷۰۷ نفر جمعیت دارد و ۱۵۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: سابانالارگا (آتلانتیکو)

text: سابانالارگا (آتلانتیکو) (به اسپانیایی: Sabanalarga, Atlántico) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش آتلانتیکو واقع شده‌است.


title: سابانالارگا (آتلانتیکو)

text: سابانالارگا ۳۹۹ کیلومترمربع مساحت و ۷۹٬۸۸۴ نفر جمعیت دارد و ۸۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: سرته

text: سرته (به اسپانیایی: Cereté) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کوردوبا واقع شده‌است. سرته ۳۵۲ کیلومترمربع مساحت و ۵۸٬۹۲۵ نفر جمعیت دارد و ۱۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: سانتاندر ده کیلیچائو (کائوکا)

text: سانتاندر ده کیلیچائو (کائوکا) (به اسپانیایی: Santander de Quilichao) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کائوکا واقع شده‌است. سانتاندر ده کیلیچائو ۵۱۸ کیلومترمربع مساحت و ۴۸٬۹۲۳ نفر جمعیت دارد و ۱٬۰۷۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: تیرالتا

text: تیرالتا (به اسپانیایی: Tierralta) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کوردوبا واقع شده‌است.


title: اسپینال

text: اسپینال (به اسپانیایی: El Espinal, Tolima) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش تولیما واقع شده‌است.


title: اسپینال

text: اسپینال ۲۱۷ کیلومترمربع مساحت و ۵۷٬۲۷۳ نفر جمعیت دارد و ۳۲۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: آرائوکا (آرائوکا)

text: آرائوکا (آرائوکا) (به اسپانیایی: Arauca, Arauca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش آرائوکا واقع شده‌است.


title: آرائوکا (آرائوکا)

text: آرائوکا ۵٬۸۴۱ کیلومترمربع مساحت و ۷۳٬۰۴۹ نفر جمعیت دارد و ۱۲۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کالارکا (کیندیو)

text: کالارکا (کیندیو) (به اسپانیایی: Calarcá) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کیندیو واقع شده‌است.


title: کالارکا (کیندیو)

text: کالارکا ۲۱۹٫۲۳ کیلومترمربع مساحت و ۵۹٬۸۱۷ نفر جمعیت دارد و ۱٬۵۷۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: مونتلیبانو

text: مونتلیبانو (به اسپانیایی: Montelíbano) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کوردوبا واقع شده‌است. مونتلیبانو ۱٬۸۲۰ کیلومترمربع مساحت و ۵۹٬۶۹۰ نفر جمعیت دارد و ۴۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: لا دورادا (کالداس)

text: لا دورادا (کالداس) (به اسپانیایی: La Dorada, Caldas) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در کادیس واقع شده‌است.


title: لا دورادا (کالداس)

text: لا دورادا ۵۷۴ کیلومترمربع مساحت و ۷۰٬۴۸۶ نفر جمعیت دارد و ۱۷۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: سانتا روسا ده کابال

text: سانتا روسا ده کابال (به اسپانیایی: Santa Rosa de Cabal) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است. سانتا روسا ده کابال ۴۸۶ کیلومترمربع مساحت و ۶۰٬۰۱۸ نفر جمعیت دارد و ۱٬۷۰۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: سان خوان خیرون

text: سان خوان خیرون (به اسپانیایی: San Juan de Girón) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بوگوتا واقع شده‌است.


title: سان خوان خیرون

text: سان خوان خیرون ۴۷۵٫۱۴ کیلومترمربع مساحت و ۱۳۵٬۷۹۱ نفر جمعیت دارد و ۷۰۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کالداس (انتیوکیا)

text: کالداس (انتیوکیا) (به اسپانیایی: Caldas, Antioquia) یک شهر در کلمبیا است که در Aburrá Valley واقع شده‌است.


title: کالداس (انتیوکیا)

text: کالداس ۱۳۳٫۴۰ کیلومترمربع مساحت و ۵۴٬۴۶۱ نفر جمعیت دارد و ۱٬۷۵۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کارمن ده بولیوار

text: کارمن ده بولیوار (به اسپانیایی: El Carmen de Bolívar) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش بولیوار، کلمبیا واقع شده‌است. کارمن ده بولیوار ۹۵۴ کیلومترمربع مساحت و ۶۷٬۹۵۲ نفر جمعیت دارد و ۱۹۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: مانائوره (لا گواخیرا)

text: مانائوره (لا گواخیرا) (به اسپانیایی: Manaure, La Guajira) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش لا گواخیرا واقع شده‌است.


title: مانائوره (لا گواخیرا)

text: مانائوره ۱٬۹۷۱ کیلومترمربع مساحت و ۶۸٬۵۷۸ نفر جمعیت دارد و ۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: لوس پاتیوس

text: لوس پاتیوس (به اسپانیایی: Los Patios) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش نورته د سانتاندر واقع شده‌است.


title: لوس پاتیوس

text: لوس پاتیوس ۱۳۳ کیلومترمربع مساحت و ۷۷٬۵۸۸ نفر جمعیت دارد و ۴۱۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: ایسلا ده سان آندرس (کلمبیا)

text: ایسلا ده سان آندرس (به اسپانیایی: San Andrés, San Andrés y Providencia) یک جزیره در کلمبیا است که در Insular Region (Colombia) واقع شده‌است.


title: ایسلا ده سان آندرس (کلمبیا)

text: ایسلا ده سان آندرس ۲۶ کیلومترمربع مساحت و ۵۵٬۴۲۶ نفر جمعیت دارد.


title: موسکرا (کوندینامارکا)

text: موسکرا (کوندینامارکا) (به اسپانیایی: Mosquera, Cundinamarca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کوندینامارکا واقع شده‌است.


title: موسکرا (کوندینامارکا)

text: موسکرا ۱۰۷ کیلومترمربع مساحت و ۹۲٬۰۲۵ نفر جمعیت دارد و ۲٬۵۱۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: سان آندرس ده سوتاونتو

text: سان آندرس ده سوتاونتو (به اسپانیایی: San Andrés de Sotavento) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کوردوبا واقع شده‌است.


title: تورباکو

text: تورباکو (به اسپانیایی: Turbaco) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش بولیوار، کلمبیا واقع شده‌است. تورباکو ۱۷۰ کیلومترمربع مساحت و ۶۹٬۰۹۹ نفر جمعیت دارد و ۱۲۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: مادرید (کوندینامارکا)

text: مادرید (کوندینامارکا) (به اسپانیایی: Madrid, Cundinamarca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Western Savanna Province واقع شده‌است.


title: مادرید (کوندینامارکا)

text: مادرید ۱۲۱ کیلومترمربع مساحت و ۶۴٬۱۰۲ نفر جمعیت دارد و ۲٬۵۵۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: پلانتا ریکا

text: پلانتا ریکا (به اسپانیایی: Planeta Rica) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کوردوبا واقع شده‌است.


title: فونسا

text: فونسا (به اسپانیایی: Funza) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Western Savanna Province واقع شده‌است.


title: فونسا

text: فونسا ۷۰ کیلومترمربع مساحت و ۶۷٬۹۲۹ نفر جمعیت دارد و ۲٬۵۴۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کوپاکابانا (انتیوکیا)

text: کوپاکابانا (انتیوکیا) (به اسپانیایی: Copacabana, Antioquia) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Aburrá Valley واقع شده‌است.


title: کوپاکابانا (انتیوکیا)

text: کوپاکابانا ۷۰ کیلومترمربع مساحت و ۶۰٬۰۵۶ نفر جمعیت دارد و ۱٬۴۵۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: آرخونا (کلمبیا)

text: آرخونا (کلمبیا) (به اسپانیایی: Arjona, Colombia) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش بولیوار واقع شده‌است. آرخونا ۵۶۶ کیلومترمربع مساحت و ۶۲٬۱۳۶ نفر جمعیت دارد و ۶۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: چیگورودو

text: چیگورودو (به اسپانیایی: Chigorodó) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Urabá Antioquia واقع شده‌است.


title: چیگورودو

text: چیگورودو ۶۰۸ کیلومترمربع مساحت و ۶۰٬۶۶۷ نفر جمعیت دارد و ۳۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کوروسال (سوکره)

text: کوروسال (سوکره) (به اسپانیایی: Corozal, Sucre) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش سوکره واقع شده‌است.


title: کوروسال (سوکره)

text: کوروسال ۲۶۴ کیلومترمربع مساحت و ۵۳٬۲۹۱ نفر جمعیت دارد و ۱۴۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: سونا بانانرا

text: سونا بانانرا (به اسپانیایی: Zona Bananera, Magdalena) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش ماگدالنا واقع شده‌است.


title: سونا بانانرا

text: سونا بانانرا ۵۶٬۵۰۴ نفر جمعیت دارد.


title: فونداسیون (ماگدالنا)

text: فونداسیون (ماگدالنا) (به اسپانیایی: Fundación) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش ماگدالنا واقع شده‌است.


title: فونداسیون (ماگدالنا)

text: فونداسیون ۹۲۲ کیلومترمربع مساحت و ۸۲٬۵۳۲ نفر جمعیت دارد و ۱۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: سان ویسنته دل کاگوان

text: سان ویسنته دل کاگوان (به اسپانیایی: San Vicente del Caguán) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کاکئتا واقع شده‌است.


title: سان ویسنته دل کاگوان

text: سان ویسنته دل کاگوان ۲۱٬۹۲۳ کیلومترمربع مساحت و ۶۲٬۰۹۶ نفر جمعیت دارد و ۲۸۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: چیکینکیرا

text: چیکینکیرا (به اسپانیایی: Chiquinquirá) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Western Boyacá Province واقع شده‌است.


title: چیکینکیرا

text: چیکینکیرا ۱۳۳ کیلومترمربع مساحت و ۵۲٬۶۰۱ نفر جمعیت دارد و ۲٬۵۵۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: چیکینکیرا

text: شهر مریدا، یوکاتان خواهرخواندهٔ چیکینکیرا هست.


title: پورتو آسیس

text: پورتو آسیس (به اسپانیایی: Puerto Asís) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است.


title: پورتو آسیس

text: پورتو آسیس ۲۶٬۱۰۳ کیلومترمربع مساحت دارد.


title: ال بانکو

text: ال بانکو (به اسپانیایی: El Banco) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش ماگدالنا واقع شده‌است.


title: ال بانکو

text: ال بانکو ۸۲۰ کیلومترمربع مساحت و ۵۳٬۵۴۴ نفر جمعیت دارد و ۲۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: ال سریتو (واییه دل کائوکا)

text: ال سریتو (واییه دل کائوکا) (به اسپانیایی: El Cerrito, Valle del Cauca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش بایه دل کائوکا واقع شده‌است. ال سریتو ۵۶٬۰۳۲ نفر جمعیت دارد و ۹۶۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: سان خوسه دل گاوریاره

text: سان خوسه دل گاوریاره (به اسپانیایی: San José del Guaviare) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش گواویره واقع شده‌است.


title: سان خوسه دل گاوریاره

text: سان خوسه دل گاوریاره ۱۶٫۶۵۴ کیلومترمربع مساحت و ۴۴٬۶۲۵ نفر جمعیت دارد و ۱۸۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: آگوستین کوداسی (سزار)

text: آگوستین کوداسی (سزار) (به اسپانیایی: Codazzi) یک منطقهٔ مسکونی در کلمبیا است که در شهرستان سزار واقع شده‌است.


title: آگوستین کوداسی (سزار)

text: آگوستین کوداسی ۱٬۷۳۹ کیلومترمربع مساحت و ۶۵٬۸۴۴ نفر جمعیت دارد و ۱۳۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: چینچینا

text: چینچینا (به اسپانیایی: Chinchiná, Caldas) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کالداس واقع شده‌است.


title: چینچینا

text: چینچینا ۱۱۲٫۴ کیلومترمربع مساحت و ۴۷٬۹۲۹ نفر جمعیت دارد و ۱٬۳۷۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: پامپلونا (کلمبیا)

text: پامپلونا (کلمبیا) (به اسپانیایی: Pamplona, Colombia) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش نورته د سانتاندر واقع شده‌است.


title: پامپلونا (کلمبیا)

text: پامپلونا ۱٬۱۷۶ کیلومترمربع مساحت و ۵۱٬۹۲۸ نفر جمعیت دارد و ۲٬۳۴۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: پامپلونا (کلمبیا)

text: شهر پامپلونا خواهرخواندهٔ پامپلونا (کلمبیا) هست.


title: سیناگا ده اورو

text: سیناگا ده اورو (به اسپانیایی: Ciénaga de Oro) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کوردوبا واقع شده‌است. سیناگا ده اورو ۲۷۵٬۹۵۲ نفر جمعیت دارد و ۱۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: بارانووا

text: بارانووا (به اسپانیایی: Baranoa) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش آتلانتیکو واقع شده‌است. بارانووا ۱۲۷ کیلومترمربع مساحت و ۵۰٬۲۶۱ نفر جمعیت دارد و ۱۱۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: پورتو بویوکا

text: پورتو بویوکا (به اسپانیایی: Puerto Boyacá) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش بویاکا واقع شده‌است.


title: پورتو بویوکا

text: پورتو بویوکا ۱٬۴۷۲ کیلومترمربع مساحت و ۴۳٬۶۷۳ نفر جمعیت دارد و ۱۴۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: گرانادا (متا)

text: گرانادا (متا) (به اسپانیایی: Granada, Meta) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش متا واقع شده‌است.


title: گرانادا (متا)

text: گرانادا ۳۵۰ کیلومترمربع مساحت و ۴۸٬۲۰۵ نفر جمعیت دارد و ۳۷۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: پلاتو (ماگدالنا)

text: پلاتو (ماگدالنا) (به اسپانیایی: Plato, Magdalena) یک شهرک در کلمبیا است که در شهرستان ماگدالنا واقع شده‌است.


title: پلاتو (ماگدالنا)

text: پلاتو ۱٬۵۰۰٫۰۴ کیلومترمربع مساحت و ۴۸٬۸۹۸ نفر جمعیت دارد و ۲۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: پرادرا (واییه دل کائوکا)

text: پرادرا (واییه دل کائوکا) (به اسپانیایی: Pradera) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش بایه دل کائوکا واقع شده‌است. پرادرا ۴۰۷ کیلومترمربع مساحت و ۴۵٬۳۶۰ نفر جمعیت دارد و ۱٬۰۷۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: نکوکلی

text: نکوکلی (به اسپانیایی: Necoclí) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش انتیوکیا واقع شده‌است.


title: وییاماریا

text: وییاماریا (به اسپانیایی: Villamaría, Caldas) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کالداس واقع شده‌است.


title: وییاماریا

text: وییاماریا ۴۶۱ کیلومترمربع مساحت و ۴۳٬۰۸۵ نفر جمعیت دارد و ۱٬۹۲۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: لا سخا

text: لا سخا (به اسپانیایی: La Ceja) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Eastern Antioquia واقع شده‌است.


title: لا سخا

text: لا سخا ۱۳۱ کیلومترمربع مساحت و ۴۵٬۱۱۱ نفر جمعیت دارد و ۲٬۲۰۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: ال باگره

text: ال باگره (به اسپانیایی: El Bagre) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش انتیوکیا واقع شده‌است.


title: ال تامبو (کائوکا)

text: ال تامبو (کائوکا) (به اسپانیایی: El Tambo, Cauca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کائوکا واقع شده‌است.


title: مارینییا

text: مارینییا (به اسپانیایی: Marinilla) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش انتیوکیا واقع شده‌است.


title: ماریا لا باخا

text: ماریا لا باخا (به اسپانیایی: María La Baja) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش بولیوار، کلمبیا واقع شده‌است.


title: کاخیکا

text: کاخیکا (به اسپانیایی: Cajicá) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Central Savanna Province واقع شده‌است.


title: کاخیکا

text: کاخیکا ۵۰٫۴ کیلومترمربع مساحت و ۲۲٬۰۳۰ نفر جمعیت دارد و ۲٬۵۵۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: واییه دل گواموئز

text: واییه دل گواموئز (به اسپانیایی: Valle del Guamuez) یک سکونت‌گاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش پوتومایو واقع شده‌است.


title: سابانتا (انتیوکیا)

text: سابانتا (انتیوکیا) (به اسپانیایی: Sabaneta, Antioquia) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش انتیوکیا واقع شده‌است.


title: سابانتا (انتیوکیا)

text: سابانتا ۱۵ کیلومترمربع مساحت و ۴۳٬۳۵۷ نفر جمعیت دارد و ۱٬۵۵۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: چینو (کلمبیا)

text: چینو (کلمبیا) (به اسپانیایی: Chinú) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کوردوبا واقع شده‌است.


title: کارپا

text: کارپا (به اسپانیایی: Carepa) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Urabá Antioquia واقع شده‌است.


title: ساراونا

text: ساراونا (به اسپانیایی: Saravena) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش آرائوکا واقع شده‌است.


title: خیراردوتا

text: خیراردوتا (به اسپانیایی: Girardota) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Aburrá Valley واقع شده‌است.


title: آیاپل

text: آیاپل (به اسپانیایی: Ayapel) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کوردوبا واقع شده‌است.


title: یارومال

text: یارومال (به اسپانیایی: Yarumal) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش انتیوکیا واقع شده‌است.


title: ال کارمن ده ویوورال

text: ال کارمن ده ویوورال (به اسپانیایی: Carmen de Viboral) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Eastern Antioquia واقع شده‌است.


title: ال کارمن ده ویوورال

text: ال کارمن ده ویوورال ۴۴۸ کیلومترمربع مساحت و ۴۶٬۰۶۲ نفر جمعیت دارد.


title: سارسال

text: سارسال (به اسپانیایی: Zarzal) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Andean Region واقع شده‌است. سارسال ۳۶۲ کیلومترمربع مساحت و ۴۳٬۰۳۵ نفر جمعیت دارد و ۹۱۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: گوارنه

text: گوارنه (به اسپانیایی: Guarne) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Eastern Antioquia واقع شده‌است.


title: گوارنه

text: گوارنه ۴ کیلومترمربع مساحت دارد ۲٬۱۵۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: پورتو برریو

text: پورتو برریو (به اسپانیایی: Puerto Berrío) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش انتیوکیا واقع شده‌است.


title: اوررآو

text: اوررآو (به اسپانیایی: Urrao) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Southwestern Antioquia واقع شده‌است.


title: سونسون

text: سونسون (به اسپانیایی: Sonsón) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش انتیوکیا واقع شده‌است.


title: لتیسیا (آماسوناس)

text: لتیسیا (آماسوناس) (به اسپانیایی: Leticia, Amazonas) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در حوزه امازوناس واقع شده‌است.


title: لتیسیا (آماسوناس)

text: لتیسیا ۵٬۹۶۸ کیلومترمربع مساحت و ۳۲٬۴۵۰ نفر جمعیت دارد و ۹۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: لتیسیا (آماسوناس)

text: شهر ایکیتوس خواهرخواندهٔ لتیسیا (آماسوناس) هست.


title: آرائوکیتا

text: آرائوکیتا (به اسپانیایی: Arauquita) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش آرائوکا واقع شده‌است.


title: سامپوئس

text: سامپوئس (به اسپانیایی: Sampués) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش سوکره واقع شده‌است.


title: پیویخای

text: پیویخای (به اسپانیایی: Pivijay) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش ماگدالنا واقع شده‌است.


title: پیویخای

text: پیویخای ۳۸٬۳۰۷ نفر جمعیت دارد.


title: موکوآ

text: موکوآ (به اسپانیایی: Mocoa) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش پوتومایو واقع شده‌است.


title: موکوآ

text: موکوآ ۱٬۰۳۰ کیلومترمربع مساحت و ۳۶٬۱۸۷ نفر جمعیت دارد و ۶۰۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: آراکاتاکا

text: آراکاتاکا (به اسپانیایی: Aracataca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش ماگدالنا واقع شده‌است.


title: آراکاتاکا

text: آراکاتاکا ۱٬۷۵۵ کیلومترمربع مساحت و ۵۱٬۹۷۵ نفر جمعیت دارد.


title: داگوآ

text: داگوآ (به اسپانیایی: Dagua) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش بایه دل کائوکا واقع شده‌است.


title: داگوآ

text: داگوآ ۸۸۶ کیلومترمربع مساحت دارد.


title: پورتو لیبرتادور

text: پورتو لیبرتادور (به اسپانیایی: Puerto Libertador) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کوردوبا واقع شده‌است.


title: گوآمو

text: گوآمو (به اسپانیایی: Guamo) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش تولیما واقع شده‌است.


title: تیبو

text: تیبو (به اسپانیایی: Tibú) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش نورته د سانتاندر واقع شده‌است.


title: تیبو

text: تیبو ۲٬۶۹۶ کیلومترمربع مساحت و ۴۰٬۱۸۲ نفر جمعیت دارد و ۷۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: رولدانییو

text: رولدانییو (به اسپانیایی: Roldanillo) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش بایه دل کائوکا واقع شده‌است.


title: کیمبایا (کیندیو)

text: کیمبایا (کیندیو) (به اسپانیایی: Quimbaya, Quindío) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کیندیو واقع شده‌است.


title: سانتا روسا دل سور

text: سانتا روسا دل سور (به اسپانیایی: Santa Rosa del Sur) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش بولیوار، کلمبیا واقع شده‌است.


title: سان خوآن دل سسار

text: سان خوآن دل سسار (به اسپانیایی: San Juan del Cesar) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش لا گواخیرا واقع شده‌است.


title: سان خوآن دل سسار

text: سان خوآن دل سسار ۱٬۴۱۵ کیلومترمربع مساحت و ۲۵٬۵۸۷ نفر جمعیت دارد و ۲۵۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کینچیا

text: کینچیا (به اسپانیایی: Quinchía) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Coffee Cultural Landscape of Colombia واقع شده‌است. کینچیا ۱۴۹٫۸ کیلومترمربع مساحت و ۳۱٬۹۹۶ نفر جمعیت دارد و ۱٬۸۲۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: سان ویسنه ده چوکوری

text: سان ویسنه ده چوکوری (به اسپانیایی: San Vicente de Chucurí) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش سانتاندر واقع شده‌است.


title: تاراسا

text: تاراسا (به اسپانیایی: Tarazá) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Bajo Cauca Antioquia Subregion واقع شده‌است.


title: ماریکیتا (تولیما)

text: ماریکیتا (تولیما) (به اسپانیایی: Mariquita, Tolima) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش تولیما واقع شده‌است. شهر کادیس خواهرخواندهٔ ماریکیتا (تولیما) هست.


title: کامپوآلگره

text: کامپوآلگره (به اسپانیایی: Campoalegre) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش هویلا واقع شده‌است.


title: گالاپا

text: گالاپا (به اسپانیایی: Galapa, Atlántico) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش آتلانتیکو واقع شده‌است.


title: گوآدواس

text: گوآدواس (به اسپانیایی: Guaduas) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Lower Magdalena Province واقع شده‌است.


title: گوآدواس

text: گوآدواس ۳۳٬۰۰۰ نفر جمعیت دارد و ۹۹۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: گوآدواس

text: شهر کادیس خواهرخواندهٔ گوآدواس هست.


title: گوآکاری

text: گوآکاری (به اسپانیایی: Guacarí) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است. گوآکاری ۲۰۰ کیلومترمربع مساحت دارد.


title: ماخاگوآل (سوکره)

text: ماخاگوآل (سوکره) (به اسپانیایی: Majagual, Sucre) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش سوکره واقع شده‌است.


title: پورتو ویلچس

text: پورتو ویلچس (به اسپانیایی: Puerto Wilches) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش سانتاندر واقع شده‌است.


title: پورتو ویلچس

text: پورتو ویلچس ۱٬۵۸۸ کیلومترمربع مساحت و ۳۱٬۰۵۸ نفر جمعیت دارد.


title: سان برناردو دل وینتو

text: سان برناردو دل وینتو (به اسپانیایی: San Bernardo del Viento) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کوردوبا واقع شده‌است. سان برناردو دل وینتو ۳۲۱ کیلومترمربع مساحت و ۳۱٬۴۵۵ نفر جمعیت دارد و ۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: فرسنو (تولیما)

text: فرسنو (تولیما) (به اسپانیایی: Fresno, Tolima) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش تولیما واقع شده‌است. فرسنو ۲۰۸ کیلومترمربع مساحت و ۳۰٬۷۵۰ نفر جمعیت دارد و ۱٬۴۶۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: لا ویرخینیا

text: لا ویرخینیا (به اسپانیایی: La Virginia) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش ریسارالدا واقع شده‌است.


title: سانتا روسا ده اوسوس

text: سانتا روسا ده روسوس (به اسپانیایی: Santa Rosa de Osos) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Northern Antioquia واقع شده‌است.


title: سانتا روسا ده اوسوس

text: سانتا روسا ده روسوس ۸۱۲ کیلومترمربع مساحت و ۳۵٬۰۰۰ نفر جمعیت دارد و ۲٬۵۵۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: چیمیچاگوآ

text: چیمیچاگوآ (به اسپانیایی: Chimichagua) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش سزار واقع شده‌است.


title: چیمیچاگوآ

text: چیمیچاگوآ ۱٬۵۶۸ کیلومترمربع مساحت و ۳۱٬۱۱۶ نفر جمعیت دارد.


title: کایسدونیا

text: کایسدونیا (به اسپانیایی: Caicedonia) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش بایه دل کائوکا واقع شده‌است.


title: کایسدونیا

text: کایسدونیا ۲۱۹ کیلومترمربع مساحت و ۵۰٬۸۴۲ نفر جمعیت دارد.


title: بوسکونیا

text: بوسکونیا (به اسپانیایی: Bosconia) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش سزار واقع شده‌است.


title: بوسکونیا

text: بوسکونیا ۳۰٬۳۳۴ نفر جمعیت دارد.


title: آربولتس

text: آربولتس (به اسپانیایی: Arboletes) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Urabá Antioquia واقع شده‌است.


title: آربولتس

text: آربولتس ۷۱۸ کیلومترمربع مساحت و ۳۴٬۲۹۳ نفر جمعیت دارد و ۵۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: میثاق وطنی

text: میثاق وطنی توافقی نانوشته بین گروه‌های قومی-مذهبی در لبنان است که شالودهٔ حکومت آن کشور را شکل داده و تا به امروز کشور را یکپارچه نگه داشته‌است. پیرو مذاکراتی که بین رهبران شیعیان، سنی‌ها و مارونی‌های لبنان انجام گرفت، میثاق وطنی در تابستان ۱۹۴۳ به نتیجه رسید و امکان استقلال لبنان از قیمومت فرانسه را داد. بندهای اصلی میثاق وطنی از قرار زیرند:


title: میثاق وطنی

text: در سرشماری سال ۱۹۳۲ اکثریت آن سرزمین را مسیحیان شکل می‌دادند (البته باور رایجی وجود دارد که نتایج آن سرشماری به نفع مسیحیان دستکاری شده بود) به همین دلیل ساختار حکومت را به گونه‌ای طراحی کردند که مقام ریاست‌جمهوری و فرماندهی کل نیروهای مسلح و نیز اکثریت کرسی‌های پارلمان در دست مسیحیان باشد. با این همه، با گذشت زمان جمعیت مسلمانان عمدتاً تنگدست‌تر نسبت به مسیحیان عمدتاً متنعم‌تر با آهنگ سریع‌تری رشد کرد. افزون بر این شمار زیادی از مسیحیان به سرزمین‌های دیگر مهاجرت کردند و چنین شد که مسیحیان رفته رفته حاشیهٔ امنیت اکثریتی‌شان را از دست دادند و خیلی زود عیان گشت که مسیحیان سهم نامتناسبی از قدرت را در دست دارند. سال‌ها سپری شد و سرشماری جدیدی انجام نگرفت. نارضایتی‌ها از ساختار حکومت و شکاف فرقه‌ای فزونی یافت که جرقهٔ جنگ داخلی لبنان را زد. اتفاق طائف (توافق‌نامهٔ طائف) در سال ۱۹۸۹ به امضا رسید که طبق آن کرسی‌های پارلمان به نسبت مساوی بین مسیحیان و مسلمانان تقسیم و از اختیارات رئیس‌جمهور مارونی کاسته شد.


title: آخرین فرصت

text: آخرین فرصت نام یک مجموعهٔ تلویزیونی ایرانی به کارگردانی «بهرام ری‌پور» است که در سال ۱۳۷۴ تولید و از سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش گردید.


title: آخرین فرصت

text: یک مأمور انتظامی ضمن یکی از مأموریت‌های خود درمی‌یابد مبتلا به یک بیماری است. از طرفی همسر او که در آرزوی داشتن فرزند است، از او خواسته تا کودکی را به فرزندی بپذیرند. زمانی که مرد به پزشک مراجعه می‌کند، درمی‌یابد مدت اندکی از عمرش باقی است و او با توجه فرصت کوتاهی که دارد، تلاش می‌کند تحولی در زندگی‌اش ایجاد کند.


title: بخش‌های کلمبیا

text: هر یک از بخش‌های کلمبیا در نقشه زیر به یک مقاله مربوط لینک می‌شودColombia's indigenous territories are created by agreement between the government and indigenous communities. In cases where indigenous territories covering more than one department or municipality, local governments jointly administer the indigenous councils such territories, as set out in Articles ۳۲۹ و ۳۳۰ of the Constitution of Colombia. Also indigenous territories can have character of local authority if they meet the requirements of the law. Indigenous territories in Colombia are mostly in the departments of Amazonas, Cauca, La Guajira, Guaviare and Vaupés.


title: مالامبو (آتلانتیکو)

text: مالامبو (آتلانتیکو) (به اسپانیایی: Malambo, Atlántico) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش آتلانتیکو واقع شده‌است.


title: کاندلاریا (واییه دل کائوکا)

text: کاندلاریا (واییه دل کائوکا) (به اسپانیایی: Candelaria, Valle del Cauca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش بایه دل کائوکا واقع شده‌است.


title: فلوریدا (واییه دل کائوکا)

text: فلوریدا (واییه دل کائوکا) (به اسپانیایی: Florida, Valle del Cauca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش بایه دل کائوکا واقع شده‌است.


title: ریوسوسیو (کالداس)

text: ریوسوسیو (کالداس) (به اسپانیایی: Riosucio, Caldas) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کالداس واقع شده‌است.


title: ریوسوسیو (کالداس)

text: ریوسوسیو ۴۲۹٫۱ کیلومترمربع مساحت و ۵۷٬۲۲۰ نفر جمعیت دارد و ۱٬۷۸۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: لا استرییا (انتیوکیا)

text: لا استرییا (انتیوکیا) (به اسپانیایی: La Estrella, Antioquia) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش انتیوکیا واقع شده‌است.


title: لا پلاتا، اویلا

text: لا پلاتا (اویلا) (به اسپانیایی: La Plata, Huila) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش اویلا واقع شده‌است. لا پلاتا ۱٬۲۷۱ کیلومترمربع مساحت و ۵۷٬۳۸۱ نفر جمعیت دارد و ۱٬۰۵۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: سان مارکوس (سوکره)

text: سان مارکوس (سوکره) (به اسپانیایی: San Marcos, Sucre) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش سوکره واقع شده‌است.


title: سامانیگو (نارینیو)

text: سامانیگو (نارینیو) (به اسپانیایی: Samaniego, Nariño) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش نارینیو واقع شده‌است.


title: سوییا (واییه دل کائوکا)

text: سوییا (واییه دل کائوکا) (به اسپانیایی: Sevilla, Valle del Cauca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش بایه دل کائوکا واقع شده‌است.


title: تامه (آرائوکا)

text: تامه (آرائوکا) (به اسپانیایی: Tame, Arauca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش آرائوکا واقع شده‌است.


title: چاپارال (تولیما)

text: چاپارال (تولیما) (به اسپانیایی: Chaparral, Tolima) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش تولیما واقع شده‌است.


title: سان اونوفره (سوکره)

text: سان اونوفره (سوکره) (به اسپانیایی: San Onofre, Sucre) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش سوکره واقع شده‌است.


title: پورتو تخادا

text: پورتو تخادا (به اسپانیایی: Puerto Tejada, Cauca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کائوکا واقع شده‌است.


title: بولیوار (کائوکا)

text: بولیوار (کائوکا) (به اسپانیایی: Bolívar, Cauca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کائوکا واقع شده‌است.


title: بولیوار (کائوکا)

text: بولیوار ۷۴۶٫۳ کیلومترمربع مساحت و ۵۷٬۵۱۱ نفر جمعیت دارد و ۱٬۷۷۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: بابوسا (انتیوکیا)

text: بابوسا (انتیوکیا) (به اسپانیایی: Barbosa, Antioquia) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Aburrá Valley واقع شده‌است.


title: لیبانو (تولیما)

text: لیبانو (تولیما) (به اسپانیایی: Líbano, Tolima) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش تولیما واقع شده‌است. لیبانو ۲۹۹٫۴۴ کیلومترمربع مساحت دارد ۱٬۵۶۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: آندس (انتیوکیا)

text: آندس (انتیوکیا) (به اسپانیایی: Andes, Antioquia) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Southwestern Antioquia واقع شده‌است.


title: آندس (انتیوکیا)

text: آندس ۴۴۴ کیلومترمربع مساحت و ۳۸٬۸۵۴ نفر جمعیت دارد.


title: مونتنگرو (کیندیو)

text: مونتنگرو (کیندیو) (به اسپانیایی: Montenegro, Quindío) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کیندیو واقع شده‌است.


title: لا وگا (کائوکا)

text: لا وگا (کائوکا) (به اسپانیایی: La Vega, Cauca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کائوکا واقع شده‌است.


title: کالوتو (کائوکا)

text: کالوتو (کائوکا) (به اسپانیایی: Caloto, Cauca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کائوکا واقع شده‌است.


title: پیندامو

text: پیندامو (به اسپانیایی: Piendamó, Cauca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کائوکا واقع شده‌است.


title: آنسرما (کالداس)

text: آنسرما (کالداس) (به اسپانیایی: Anserma, Caldas) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کالداس واقع شده‌است.


title: سگوویا (انتیوکیا)

text: سگوویا (انتیوکیا) (به اسپانیایی: Segovia, Antioquia) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Andean Region واقع شده‌است.


title: کاخیبیو

text: کاخیبیو (به اسپانیایی: Cajibio, Cauca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کائوکا واقع شده‌است.


title: والنسیا (کوردوبا)

text: والنسیا (کوردوبا) (به اسپانیایی: Valencia, Córdoba) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کوردوبا واقع شده‌است.


title: اورتگا (تولیما)

text: اورتگا (تولیما) (به اسپانیایی: Ortega, Tolima) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش تولیما واقع شده‌است.


title: اورتگا (تولیما)

text: اورتگا ۹۴۵٫۹۳ کیلومترمربع مساحت و ۳۳٬۸۷۳ نفر جمعیت دارد و ۴۰۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: لا تبایدا (کیندیو)

text: لا تبایدا (کیندیو) (به اسپانیایی: La Tebaida, Quindío) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کیندیو واقع شده‌است.


title: میراندا (کائوکا)

text: میراندا (کائوکا) (به اسپانیایی: Miranda, Cauca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کائوکا واقع شده‌است.


title: پاتیا

text: پاتیا (به اسپانیایی: Patia, Cauca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کائوکا واقع شده‌است.


title: ملگار (تولیما)

text: ملگار (تولیما) (به اسپانیایی: Melgar, Tolima) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Tolima واقع شده‌است. ملگار ۱۹۶ کیلومترمربع مساحت و ۳۱٬۹۲۰ نفر جمعیت دارد و ۳۲۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: سان خوآن موپوموسنو (بولیوار)

text: سان خوآن موپوموسنو (بولیوار) (به اسپانیایی: San Juan Nepomuceno, Bolívar) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش بولیوار، کلمبیا واقع شده‌است.


title: پورتو ریکو (کاکئتا)

text: پورتو ریکو (کاکئتا) (به اسپانیایی: Puerto Rico, Caquetá) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کاکئتا واقع شده‌است.


title: پائس (کائوکا)

text: پائس (کائوکا) (به اسپانیایی: Páez, Cauca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کائوکا واقع شده‌است.


title: لا اونیون (واییه دل کائوکا)

text: لا اونیون (واییه دل کائوکا) (به اسپانیایی: La Unión, Valle del Cauca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش بایه دل کائوکا واقع شده‌است.


title: پوئبلو نوئوو (کوردوبا)

text: پوئبلو نوئوو (کوردوبا) (به اسپانیایی: Pueblo Nuevo, Córdoba) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کوردوبا واقع شده‌است.


title: سیلویا (کائوکا)

text: سیلویا (کائوکا) (به اسپانیایی: Silvia, Cauca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کائوکا واقع شده‌است.


title: کالدونو

text: کالدونو (به اسپانیایی: Caldono, Cauca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کائوکا واقع شده‌است.


title: سینسه

text: سینسه (به اسپانیایی: Sincé) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش سوکره واقع شده‌است.


title: بارباکوآس (نارینیو)

text: بارباکوآس (نارینیو) (به اسپانیایی: Barbacoas, Nariño) یک منطقهٔ مسکونی در کلمبیا است که در شهرستان نارینیو واقع شده‌است.


title: تیمبیو

text: تیمبیو (به اسپانیایی: Timbío) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کائوکا واقع شده‌است.


title: ریونگرو (سانتاندر)

text: ریونگرو (سانتاندر) (به اسپانیایی: Rionegro, Santander) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش سانتاندر واقع شده‌است.


title: سوکورو (سانتاندر)

text: سوکورو (سانتاندر) (به اسپانیایی: Socorro, Santander) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش سانتاندر واقع شده‌است.


title: سوکورو (سانتاندر)

text: سوکورو ۱۲۲٫۱۰ کیلومترمربع مساحت دارد ۱٬۳۰۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: ساسرس (انتیوکیا)

text: ساسرس (انتیوکیا) (به اسپانیایی: Cáceres, Antioquia) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Bajo Cauca Antioquia Subregion واقع شده‌است.


title: پورتو لوپز

text: پورتو لوپز (به اسپانیایی: Puerto López) یک منطقهٔ مسکونی در اکوادور است که در Manabí Province واقع شده‌است.


title: سان پدر وده اورابا

text: سان پدر وده اورابا (به اسپانیایی: San Pedro de Urabá) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Urabá Antioquia واقع شده‌است.


title: کوماریبو

text: کوماریبو (به اسپانیایی: Cumaribo) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Vichada واقع شده‌است.


title: کوماریبو

text: کوماریبو ۶۵٫۱۹۳ کیلومترمربع مساحت و ۲۳٬۹۹۰ نفر جمعیت دارد.


title: کارتاخنا دل چایرا

text: کارتاخنا دل چایرا (به اسپانیایی: Cartagena del Chairá) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کاکئتا واقع شده‌است.


title: گوآپی

text: گوآپی (به اسپانیایی: Guapi, Cauca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کائوکا واقع شده‌است.


title: میتو (کلمبیا)

text: میتو (به اسپانیایی: Mitú) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش واوپس واقع شده‌است.


title: میتو (کلمبیا)

text: میتو ۱۶٫۴۲۲ کیلومترمربع مساحت و ۱۴٬۱۱۲ نفر جمعیت دارد و ۱۸۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: کورینتو (کائوکا)

text: کورینتو (کائوکا) (به اسپانیایی: Corinto, Cauca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کائوکا واقع شده‌است.


title: سیوداد بولیوار (انتیوکیا)

text: سیوداد بولیوار (انتیوکیا) (به اسپانیایی: Ciudad Bolívar, Antioquia) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Southwestern Antioquia واقع شده‌است.


title: خیگانته، اویلا

text: خیگانته (اویلا) (به اسپانیایی: Gigante, Huila) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش اویلا واقع شده‌است.


title: نیرا (کالداس)

text: نیرا (کالداس) (به اسپانیایی: Neira, Caldas) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کالداس واقع شده‌است.


title: تولو (کلمبیا)

text: تولو (کلمبیا) (به اسپانیایی: Tolú) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش سوکره واقع شده‌است.


title: کویایما

text: کویایما (به اسپانیایی: Coyaima) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش تولیما واقع شده‌است. کویایما ۶۶۴٫۳۳ کیلومترمربع مساحت و ۲۷٬۷۳۳ نفر جمعیت دارد و ۳۹۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: لا اونیون (نارینیو)

text: لا اونیون (نارینیو) (به اسپانیایی: La Unión, Nariño) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش نارینیو واقع شده‌است.


title: پوریفیکاسیون (تولیما)

text: پوریفیکاسیون (تولیما) (به اسپانیایی: Purificación, Tolima) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش تولیما واقع شده‌است.


title: پورتو کلمبیا

text: پورتو کلمبیا (به اسپانیایی: Puerto Colombia) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش آتلانتیکو واقع شده‌است.


title: پایپا

text: پایپا (به اسپانیایی: Paipa) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Tundama Province واقع شده‌است.


title: پایپا

text: پایپا ۲۷٬۲۷۴ نفر جمعیت دارد و ۲٬۵۲۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: بلن ده اومبریا

text: بلن ده اومبریا (به اسپانیایی: Belén de Umbría) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش ریسارالدا واقع شده‌است.


title: کورومانی (کلمبیا)

text: کورومانی (کلمبیا) (به اسپانیایی: Curumaní) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش سزار واقع شده‌است. کورومانی ۴۲٫۰۰۰ نفر جمعیت دارد.


title: سیرکاسیا (کیندیو)

text: سیرکاسیا (کیندیو) (به اسپانیایی: Circasia, Quindío) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کیندیو واقع شده‌است.


title: اوندا (تولیما)

text: اوندا (تولیما) (به اسپانیایی: Honda, Tolima) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است.


title: اوندا (تولیما)

text: اوندا ۳۰۹ کیلومترمربع مساحت و ۲۶٬۸۷۳ نفر جمعیت دارد و ۲۲۹ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: پالرمو، اویلا

text: پالرمو (اویلا) (به اسپانیایی: Palermo, Huila) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بوگوتا واقع شده‌است. پالرمو ۹۲٫۲۹ کیلومترمربع مساحت و ۲۷٬۲۱۷ نفر جمعیت دارد.


title: پالرمو، اویلا

text: شهر پالرمو خواهرخواندهٔ پالرمو (اویلا) هست.


title: لا مسا (کوندینامارکا)

text: لا مسا (کوندینامارکا) (به اسپانیایی: La Mesa, Colombia) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کوندینامارکا واقع شده‌است.


title: لا مسا (کوندینامارکا)

text: لا مسا ۱۴۸ کیلومترمربع مساحت و ۲۶٬۶۹۹ نفر جمعیت دارد و ۱٬۲۰۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: پاس ده آریپورو

text: پاس ده آریپورو (به اسپانیایی: Paz de Ariporo) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کاساناره واقع شده‌است.


title: پاس ده آریپورو

text: پاس ده آریپورو ۳۴۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: سان پابلو (بولیوار)

text: سان پابلو (بولیوار) (به اسپانیایی: San Pablo, Bolívar) یک شهر و شهرداری واقع در وزارت بولیوار در شمال کلمبیا است.


title: بوئنوس آیرس (کائوکا)

text: بوئنوس آیرس (کائوکا) (به اسپانیایی: Buenos Aires, Cauca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کائوکا واقع شده‌است.


title: بوئنوس آیرس (کائوکا)

text: بوئنوس آیرس ۲۱٬۳۰۰ نفر جمعیت دارد و ۲٬۳۱۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: ساراگوسا (انتیوکیا)

text: ساراگوسا (انتیوکیا) (به اسپانیایی: Zaragoza Municipality, Antioquia) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش انتیوکیا واقع شده‌است.


title: سیتیونوئوو

text: سیتیونوئوو (به اسپانیایی: Sitionuevo) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش ماگدالنا واقع شده‌است.


title: سیتیونوئوو

text: سیتیونوئوو ۲۶٬۷۷۷ نفر جمعیت دارد.


title: فونسسکا (لا گواخیرا)

text: فونسسکا (لا گواخیرا) (به اسپانیایی: Fonseca, La Guajira) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش لا گواخیرا واقع شده‌است.


title: فونسسکا (لا گواخیرا)

text: فونسسکا ۶۶۲ کیلومترمربع مساحت و ۳۲٬۲۲۰ نفر جمعیت دارد و ۱۱٫۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: توریبیو (کائوکا)

text: توریبیو (کائوکا) (به اسپانیایی: Toribío, Cauca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کائوکا واقع شده‌است.


title: پنسیلوانیا (کالداس)

text: پنسیلوانیا (کالداس) (به اسپانیایی: Pensilvania, Caldas) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کالداس واقع شده‌است.


title: بارانکاس (لا گواخیرا)

text: بارانکاس (لا گواخیرا) (به اسپانیایی: Barrancas, La Guajira) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش لا گواخیرا واقع شده‌است.


title: بارانکاس (لا گواخیرا)

text: بارانکاس ۱٬۰۶۰ کیلومترمربع مساحت و ۲۲٬۲۰۷ نفر جمعیت دارد و ۴۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: ال سانتوآریو

text: ال سانتوآریو (به اسپانیایی: El Santuario) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در Eastern Antioquia واقع شده‌است.


title: برابوسا (سانتاندر)

text: برابوسا (سانتاندر) (به اسپانیایی: Barbosa, Santander) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش سانتاندر واقع شده‌است. برابوسا ۵۷ کیلومترمربع مساحت و ۲۵٬۷۶۸ نفر جمعیت دارد.


title: خرس (سرده)

text: خرس نام سرده‌ای از خرس‌ها است که شامل خرس قهوه‌ای، خرس قطبی، و خرس‌های سیاه می‌شود.


title: خرس (سرده)

text: دورگه‌هایی بین خرس‌های گریزلی و خرس‌های قطبی نیز ثبت شده است. که با نام‌های نانولاک و پیزلی هم شناخته می‌شوند، ولی به طور رسیمی به آن خرس دورگه قطبی-گریزلی می‌گویند.


title: مسافران دره انار (مجموعه تلویزیونی)

text: مسافران درۀ انار نام یک مجموعهٔ تلویزیونی به کارگردانی «یدالله نوعصری» است که در سال ۱۳۶۹ تولید و در سال ۱۳۷۰ در ۶ قسمت از شبکه ۲ پخش گردید. این مجموعه تلویزیونی یک نسخه سینمایی هم دارد که برای پخش در سینما تدوین شده است.


title: مسافران دره انار (مجموعه تلویزیونی)

text: هرسال اوایل پائیز، اهالی دهکده‌های اطراف دشت مغان در فصل برداشت پنبه به پارس‌آباد کوچ می‌کنند. هنگام کوچ اهالی یکی از دهکده‌ها به پارس‌آباد برای یکی از خانواده‌های ده مشکلی پیش می‌آید و آن‌ها به ناچار در میان را از دیگران عقب می‌افتند. پس از دو روز، خانواده به راه‌شان ادامه می‌دهند اما در طی مسیر، با گرفتاری‌های دیگری روبرو می‌شوند...


title: خوکچه‌هندیان

text: خوکچه‌هندیان نام یک زیرخانواده از راسته جوندگان است.


title: خوگچگان هندی

text: خانواده Caviidae


title: کرگدن (سرده)

text: کرگدن (سرده) نام یک سرده از تیره کرگدن است.


title: گارسون، اویلا

text: گارسون (هویلا) (به اسپانیایی: Garzón (Colombia)) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش هویلا واقع شده‌است. گارسون ۵۸۰ کیلومترمربع مساحت و ۸۰٬۰۰۰ نفر جمعیت دارد و ۸۲۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: اوریوتو

text: اوریوتو (به اسپانیایی: Orito) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش پوتومایو واقع شده‌است.


title: کومبال

text: کومبال (به اسپانیایی: Cumbal) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش نارینیو واقع شده‌است.


title: لبریخا (سانتاندر)

text: لبریخا (سانتاندر) (به اسپانیایی: Lebrija, Santander) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش سانتاندر واقع شده‌است.


title: پلاناداس

text: پلاناداس (به اسپانیایی: Planadas) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش تولیما واقع شده‌است.


title: فلاندس

text: فلاندس (به اسپانیایی: Flandes) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش تولیما واقع شده‌است.


title: اینسا

text: اینسا (به اسپانیایی: Inza, Cauca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کائوکا واقع شده‌است.


title: سان آنترو

text: سان آنترو (به اسپانیایی: San Antero) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کوردوبا واقع شده‌است.


title: ال چارکو

text: ال چارکو (به اسپانیایی: El Charco) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش نارینیو واقع شده‌است.


title: سامانا (کالداس)

text: سامانا (کالداس) (به اسپانیایی: Samaná, Caldas) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش کالداس واقع شده‌است.


title: سامانا (کالداس)

text: سامانا ۷۶۱٫۰۲ کیلومترمربع مساحت و ۳۶٬۵۵۹ نفر جمعیت دارد.


title: بوگا (بایه دل کائوکا)

text: بوگا (بایه دل کائوکا) (به اسپانیایی: Buga, Valle del Cauca) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش بایه دل کائوکا واقع شده‌است.


title: بوگا (بایه دل کائوکا)

text: بوگا ۸۳۲ کیلومترمربع مساحت و ۹۸٬۲۰۳ نفر جمعیت دارد و ۹۶۹ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.


title: بوگا (بایه دل کائوکا)

text: شهر گوادالاخارا خواهرخواندهٔ بوگا (بایه دل کائوکا) هست.


title: ریوبلانکو

text: ریوبلانکو (به اسپانیایی: Rioblanco) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش تولیما واقع شده‌است.


title: زبان کیکویو

text: زبان کیکویو یک زبان از خانوادهٔ زبان‌های بانتو است که مردمان کیکویو در کشور کنیا بدان سخن می‌رانند. کیکویوها با حدود ۶ میلیون جمعیت بزرگترین گروه قومی کنیا هستند. زبان کیکویو یک زبان نهاد-فعل-مفعول است.


title: زبان کیکویو

text: Wikipedia contributors, "Gikuyu language," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Gikuyu_language&oldid=616234335 (accessed September 7, 2014).


title: شهاب خودرو

text: شهاب خودرو، شرکت خودروسازی ایرانی است. این شرکت از سال ۱۳۴۵ با نام لیلاند موتور ایران با همکاری شرکت لیلاند موتورز، با هدف مونتاژ کامیون و اتوبوس آغاز به کار نمود. در سال ۱۳۷۸ به مالکیت آستان قدس رضوی درآمد.


title: شهاب خودرو

text: شرکت شهاب خودرو به عنوان نخستین سازنده خودروهای خدمات شهری در ایران، سالیانه شمار بسیاری از خودروهای خود را بر پایه نیاز و سفارش شهرداری‌ها، سازمان‌ها و شرکت‌های خصوصی و دولتی تولید و تحویل می‌نماید. این شرکت هم‌اکنون به عنوان دومین سازنده اتوبوس در ایران شناخته می‌شود. تمرکز اصلی شهاب خودرو بر تولید اتوبوس و کامیون‌های خدمات شهری مثل زباله‌کش، آتش‌نشانی و تانکر معطوف می‌باشد. در ۱۳ ژانویه ۲۰۲۱ وزارت خزانه‌داری آمریکا این شرکت را به‌دلیل سهیم بودن در سرکوب اعتراضات مردم تحریم کرد.


title: شهاب خودرو

text: شرکت شهاب خودرو در سال ۱۳۴۵ با نام لیلاند موتور ایران با همکاری شرکت لیلاند موتورز انگلستان با هدف مونتاژ کامیون و اتوبوس بنیاد گذارده شد.


title: شهاب خودرو

text: شرکت در سال ۱۳۳۴ با نام گاراژ لیلاند در خیابان قزوین آغاز به کار نمود. کار گاراژ لیلاند، کرایه کامیون‌های اینترناش، فروش لوازم یدکی کامیون‌های لیلاند و تغییر شاسی‌های آنها، و نصب اتاق بار و اتاق کمپرسی روی آن‌ها بود. چندی بعد نام شرکت به «ترانسپورت بانک» و پس از آن به «شرکت حمل و نقل داخلی» دگرگون شد و فعالیت آن فروش و مونتاژ کامیون‌های لیلاند از آن میان MC و 900 FG بود. این شرکت سال‌ها بعد با نام «شهاب یدک»، لوازم یدکی کامیون‌های انترناش و لیلاند را وارد و پخش می‌کرد.


title: شهاب خودرو

text: در تاریخ ۲۸ خرداد ۱۳۴۲، شرکت نوینی به نام شرکت سهامی «لیلاند موتور ایران» با مشارکت شرکت لیلاند موتورز انگلستان به میزان سهم‌الشرکه ده درصد و شرکت حمل و نقل داخلی ایران که سهامدار عمده آن علی نقی اسدی و سیدابوالقاسم روح‌الامین بوده‌اند، به میزان سهم‌الشرکه نود درصد و با سرمایه اولیه شصت میلیون ریال بنیاد نهاده شد. مدیران اولیه شرکت مراد پناهپور رئیس هیئت مدیره، علی نقی اسدی مدیرعامل و آنتونی پاتریک مک لارن به نمایندگی از شرکت لیلاند موتورز انگلستان، به عنوان عضو هیئت مدیره و سیدابوالاقاسم روح‌الامین به عنوان اولین بازرس قانونی بوده‌اند. این شرکت نوبنیاد در کیلومتر ۱۴ جاده مخصوص کرج (کیلومتر ۹ کنونی) با خرید زمینی به مساحت ۰۰۰ر۱۲۰ متر مربع و ساخت سالن، با هدف تولید و مونتاژ اتوبوس و کامیون در سال ۱۳۴۵ کار خود را آغاز کرد. بهره‌برداری از کارخانه از سال ۱۳۴۷ آغاز شد و در سال ۱۳۵۰ مجوز ساخت اتوبوس و کامیون‌های خدمات شهری توسط وزارت معادن و فلزات صادر شد.


title: شهاب خودرو

text: پس از انقلاب، بنیاد مستضعفان کارخانه را مصادره نمود و در سال ۱۳۶۰ سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران آن را به مالکیت خود درآورد. در سال ۱۳۶۱ نام شرکت «لیلاند موتور ایران» به «شهاب خودرو» دگرگون شد و پروانه بهره‌برداری آن که در سال ۱۳۷۳ صادر شده بود، در سال ۱۳۷۸ طی یک مزایده، به وسیلهٔ آستان قدس رضوی خریده شد.


title: شهاب خودرو

text: در سال‌های ۵۶ و ۵۷ تولید این شرکت شامل کامیون‌های لیلاند (مدل سوپر کمت)، اتوبوس دوطبقه و خودروهای ویژه از جمله خودروهای آتش‌نشانی، زباله‌کش و لجن‌کش بوده‌است. در سال ۱۳۵۸ براساس قانون حفاظت صنایع مصوب شورای انقلاب مدیریت شرکت به دولت واگذار می‌گردد. پس از انقلاب ۱۳۵۷ به دلیل عدم همکاری لیلاند موتورز انگلستان در تأمین قطعات و به روز کردن محصول، ارتباط دو شرکت به تدریج کاهش می‌یابد و شرکت ساخت اتوبوس شهری با مرسدس بنز و نیز خودروهای ویژه روی شاسی بنز خاور را در برنامه تولید قرار می‌دهد. در سال ۱۳۶۸ بر پایه سیاست وزارت صنایع در برابر یک قراداد پایاپای با دولت یوگسلاوی قرارداد ساخت و انتقال تکنولوژی اتاق و شاسی اتوبوس از شرکت تام یوگسلاوی بسته شده و شماری محموله‌های قطعات C.K.D (نزدیک ۲۵۰۰ دستگاه) وارد شده و در خط تولید جای می‌گیرد. اما به دلیل کیفیت پایین قطعات وارداتی و همچنین فروپاشی کشور یوگسلاوی و ورشکستگی شرکت تام، تولید آن محصول نیز با مشکل روبرو شد. پس از آن شرکت از موتورهای سازندگان دیگری چون بنز، کامینز و رنو برای اتوبوس‌های تولیدی استفاده کرد که تأمین موتور از رنو سرآغاز ارتباط با این شرکت فرانسوی گردید.


title: شهاب خودرو

text: وزارت خزانه‌داری آمریکا در ۱۳ ژانویه ۲۰۲۱ شرکت شهاب خودرو را تحریم کرد و به لیست «اتباع به طور ویژه معین شده» (اس‌دی‌ان) اضافه کرد. استیون منوشن، وزیر خزانه‌داری آمریکا، گفت: «این موسسه‌ها طبقه خواص [حکومت] ایران را قادر می‌کنند که یک نظام فاسد مالکیت بر بخش‌های بزرگی از اقتصاد ایران را حفظ کنند. ایالات متحده به هدف گرفتن کسانی که ادعا می‌کنند به مردم ایران کمک می‌کنند ولی ثروت خود را افزایش می‌دهند، ادامه می‌دهد.» در بیانیه وزارت خزانه‌داری آمریکا تاکید شده است که افرادی و نهاد‌های تحریم شده، به سرکوب سیستماتیک مخالفان، مصادره زمین و دارایی معترضان سیاسی، اقلیت‌های مذهبی و تبعیدی‌ها متهم شده‌اند.


title: شهاب خودرو

text: از میان ساخته‌های برتر خودروهای خدمات شهری این شرکت از آغاز بنیادگذاری تاکنون می‌توان خودروهای زیر را برشمرد:


title: شهاب خودرو

text: اتوبوس‌های این شرکت بر پایۀ استاندارد یورو۰۲ (EURO2) که پادآلایندگی هوا و صدا هستند، ساخته می‌شوند. شرکت شهاب خودرو دارای بخش خدمات پس از فروش سازمان یافته با نام «شهاب یار» است. این شرکت گواهینامه‌های ISO9001-2000 و ISO9001-2008 را دریافت کرده‌است و کالاهای تولیدی خود را به کشورهای ترکمنستان، افغانستان، ارمنستان، تاجیکستان، لیبی و قطر صادر نموده است.تارنمای شرکت شهاب خودرو


title: هادی طاهری

text: محمدهادی طاهری یزدی (درگذشته ۱۳۳۶ تهران) معروف به شیخ هادی شیخ‌الرئیس سیاستمدار ایرانی و نماینده مردم یزد در دوازده دوره مجلس شورای ملی بود.


title: هادی طاهری

text: پدرش حکیم‌باشی یزدی و جدش حاجی محمدطاهر ناجی اصفهانی بود که از اصفهان به یزد مهاجرت کرد. او نیز در یزد متولد شد. تحصیلات ابتدایی را در مدرسه مشیر گذراند. پس از مرگ پدرش به تحصیل در علوم دینی و طب سنتی پرداخت. در سال ۱۳۰۲ از سوی حزب دموکرات و با کمک سید کاظم جلیلی و صادق خان رئیس قوای نظامی یزد به مجلس پنجم راه یافت و به جز دوره پانزدهم تا مجلس دوره هفدهم (۱۳۳۵) همواره وکالت مردم یزد را بر عهده داشت.


title: هادی طاهری

text: در مجلس ششم به سمت نایب رئیس موقت رسید و در دوره‌های هفتم و هشتم نایب رئیس مجلس در اجلاسیه ۲ و ۴ بود. پس از وقایع شهریور ۱۳۲۰ به همراه سید ضیاء حزب اراده ملی را تأسیس کرد و به طرفداری از سیاست‌های انگلیس پرداخت. در دوره چهاردهم با سید ضیاءالدین طباطبایی و سید کاظم جلیلی وارد مجلس شد و رهبری فراکسیون میهن و رهبری اکثریت مجلس را بر عهده گرفت.


title: هادی طاهری

text: طاهری در دوره پانزدهم نتوانست به مجلس راه یابد و در کابینه محمد ساعد به عنوان وزیر مشاور برگزیده شد. هنگامی که ساعد او را همراه با کابینه‌اش به مجلس معرفی می‌کرد، عباس اسکندری نماینده همدان فریاد زد: «مرده باد دکتر طاهری» و مجلس دقایقی به آشوب کشیده شد.


title: هادی طاهری

text: هادی طاهری در سال ۱۳۳۶ در تهران بر اثر سکته قلبی درگذشت.


title: هادی طاهری

text: در ۲۹ بهمن ۱۳۱۲ علی‌اصغر حکمت کفیل (سرپرست) وزارت معارف لایحه‌ای در مجلس شورای ملی به شور گذاشت تا برای برپایی ۲۵ «دارالمعلمین و دارالمعلمات» در سراسر کشور بودجه تأمین کند. در همان جلسه، محمدهاشم میرزا افسر نایب رئیس مجلس و نماینده سبزوار پیشنهاد داد که به جای دارالمعلمین و دارالمعلمات، کلمه آموزشگاه به کار رود که هم فارسی است و هم آسان. پیشنهاد او با مخالفت دکتر طاهری روبرو شد گفت که آموزشگاه کار را سخت تر می‌کند چون باید به جای دارالمعلمین بگوییم آموزشگاه مردانه و به جای دارالمعلمات، آموزشگاه زنانه. شاهزاده افسر به او پاسخ داد که زبان فارسی مانند عربی مذکر و مونث ندارد و آموزشگاه برای هر دو نوع دارالمعلمین بدون هیچ پسوندی می تواند به کار رود. سرانجام پیشنهاد شاهزاده افسر رأی نیاورد.


title: هادی طاهری

text: لایحه پس از شور اول به کمیسیون معارف رفت که هم شیخ الرئیس افسر در آن عضو بود و هم دکتر طاهری. در کمیسیون، اغلب اعضا کلمه آموزشگاه را پسندیدند و تصمیم گرفتند آن را در لایحه بگنجانند و بار دیگر به رأی مجلس بگذارند. اما باز هم در شور دوم با آموزشگاه مخالفت شد. این بار دکتر طاهری پیشنهاد داد به جای دارالمعلمین و دارالمعلمات، کلمه آموزگارستان بگذارند. در رأی گیری، آموزشگاه رأی نیاورد اما آموزگارستان رأی آورد.


title: هادی طاهری

text: هفته بعد که شور دوم لایحه جریان داشت، علی‌اصغر حکمت لایحه را از دستور کار مجلس خارج کرد و گفت پس از اصلاح بر می گرداند. در نوزدهم اسفند ۱۳۱۲ که لایحه اصلاح شده دوباره در مجلس به شور گذاشته شد، به جای دارالمعلمین و دارالمعلمات، دانشسرای مقدماتی و به جای دارالمعلمین عالی، دانشسرای عالی به کار رفته بود. مجلس همان روز به این لایحه با همین کلمات رأی داد و کلمه آموزگارستان فراموش شد و دیگر هیچوقت به کار نرفت.


title: هادی طاهری

text: فهرست نمایندگان یزد در مجالس قانونگذاری


title: قفس پرنده

text: قفس پرنده فیلمی است محصول سال ۱۹۹۶ به کارگردانی مایک نیکولز. در این فیلم بازیگرانی همچون رابین ویلیامز، جین هکمن، ناتان لین، دایان ویست، هانک آزاریا، کریستینه بارانسکی، گرانت هسلو و تام مک‌گوان ایفای نقش کرده‌اند.


title: قفس پرنده

text: میامی. زوج «آرماند» (ویلیامز) و «آلبرت» (لین) با هم زندگی می‌کنند. «آرماند» سرپرستی یک کلوب شبانه را به عهده دارد که «آلبرت» در آن برنامه اجرا می‌کند. تا آن که «وال» (فوترمن)، پسر بیست سالهٔ «آرماند» سر می‌رسد و خبر نامزدی اش را «باربارا» (فلوکهارت) دختر «سناتور کوین کیلی» (هاکمن) را به پدر می‌دهد. «وال» می‌خواهد پدر و مادر همسر آینده اش را به مهمانی شام دعوت کند و از «آرماند» می‌خواهد که طبیعی رفتار کند…


title: قفس پرنده

text: این فیلم کاندیدای ۱ اسکار (کاندیدای اسکار بهترین طراحی هنری) در سال ۱۹۹۷ شد.


title: جدول (اطلاعات)

text: جدول ابزاری است برای دسته‌بندی اطلاعات به صورت سطرها و ستون‌ها. کاربرد جدول در ارائه اطلاعات علمی و فنی بسیار گسترده و رایج است.


title: جدول (اطلاعات)

text: پایه‌ای‌ترین نوع جدول آن است که در آن اطلاعات در سطرها و ستون‌هایی سامان داده شده است. این نوع جدول را «جدول دو بعدی» نیز می‌گویند. جای تقاطع سطر و ستون را یک خانه از جدول می‌نامد. انواع دیگری از جدول نیز به کار می‌رود٬ مانند جدول‌های چند بعدی و جدول‌های تو در تو که هر خانه آن جدول دیگری است.


title: سان خیل (کلمبیا)

text: سان خیل (کلمبیا) (به اسپانیایی: San Gil) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش سانتاندر واقع شده‌است.


title: سان خیل (کلمبیا)

text: سان خیل ۱۵۰ کیلومترمربع مساحت و ۴۲٬۹۹۸ نفر جمعیت دارد.


title: سیمیتارا (سانتاندر)

text: سیمیتارا (سانتاندر) (به اسپانیایی: Cimitarra) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش سانتاندر واقع شده‌است.


title: اولایا اررآ

text: اولایا اررآ (به اسپانیایی: Olaya Herrera) یک سکونت‌گاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش نارینیو واقع شده‌است.


title: آریخوانی

text: آریخوانی (به اسپانیایی: Ariguaní) یک سکونتگاه مسکونی در کلمبیا است که در بخش ماگدالنا واقع شده‌است. آریخوانی ۳۰٬۵۶۸ نفر جمعیت دارد.


title: بوزان

text: بوزان می‌تواند اشاره به یکی از موارد زیر داشته باشد:


title: دیبا

text: دیبا ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:


title: پرند

text: پرند ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:


title: پرند (پارچه)

text: پرند نام نوعی پارچه حریر است که در گذشته در شهر باستانی شوشتر در کنار دیبا، دیگر پارچه مشهور این شهر، بافته می‌شده‌است. در دوران اسلامی مرغوبیت پارچه‌های شوشتری در حدی بود که مورد توجـه خلفـا بـود و معتضـد عباسـی سفارش کرده بود که لباس او از بهترین پارچه‌هاي شوشتری و دبیقی تهیه شود.(مسـعودي، 1360: 628/2)


title: پرند (پارچه)

text: شاعران بسیاری از نام «پرند شوشتری» در شعرهای خود استفاده کرده‌اند.


title: کنیسه یهودیان سنندج

text: کنیسه یهودیان سنندج یکی از بناهای متعلق به دوران قاجاریه در این شهر است. این کنیسه به شماره ۲۶۹۷۹ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.


title: کنیسه یهودیان سنندج

text: تاریخ ساخت بنا متعلق به اوایل دوره قاجاریه و تقریباً در اوان شکل‌گیری بافت شهری سنندج می‌باشدو در محدوده بلوار نمکی و خ انقلاب در محله اقلیت‌نشین وقت اغه زمان قرار دارد.


title: کنیسه یهودیان سنندج

text: پس از گذشتن از کوچه‌های باریک و پر پیچ و خم م اغه زمان به بنایی ساده و بدون تزیینات خاص از نمای بیرونی می‌رسیم که تشخیص کاربری ان با توجه به مقتضیات زمان ساخت بنا و دلایل امنیتی اقلیت‌های مشکل وانمود می‌کند پس از عبور از سر درب ساده بنای مذکور وارد حیاط مستطیل شکل با کف فرش موزاییکی می‌شویم که طاق نماهای زیبای دیوارهای اطراف ان حوض و چند عدد درخت بزرگ داخل ان جلوه و تقدس خاصی به بنا بخشیده است پس از عبور از حیاط وارد قسمت اصلی بنا و به عبارتی تنها فضای اعیانی ان می‌شویم که شبستانی با ۱۶ ستون چوبی با حداکثر ارتفاع ۳ متر و سقف مسطح چوبی می‌باشد که به دلایل مختلف عقیدتی و آداب نیایش مذهبی به وسیلهٔ یک درب پنجره چوبی داخلی به دو قسمت تقسیم شده‌است از عناصر جالب توجه داخلی می‌توان به نوع ردیف طاقچه‌های نواری دیوار شبستان اشاره کرد که با نمایی از قوس جناغی تند جلوه گر فضای داخلی می‌شود.


title: کنیسه یهودیان سنندج

text: از تزیینات بنا می‌توان به نوع سرستون‌های چوبی و تابلوهای تعبیه شده در قاب گچ بری‌های داخلی شبستان اشاره کرد که نوع خط تابلوها عبری و در جایی جای دیوارها و اطراف محراب جلوه پردازی می‌کند و نوع سر ستون‌ها معمول و بومی محل می‌باشد و مشابه بسیاری از سر ستو نهای مساجد منطقه می‌باشد از خصو صیات بارز بنا دوقسمته بودن محراب ان می‌باشد که طبق بررسی‌های به عمل آمده قسمت جلو به قرار دادن جا نمازها و کتاب‌های مقدس و قسمت پشتی ان به محل دعا کردن و نیایش اختصاص یافته‌است.


title: کنیسه یهودیان سنندج

text: در سال ۱۳۹۱ این بنا بازسازی شد و قسمتی از بنا که تخریب شده بود به حالت اولیه یازگردانده شد.


title: زبان پوئونگ

text: پوئونگ (Phuong)، یا کاتوی بالا، یک زبان کاتویی (مون-خمر) ویتنام است.


title: درس‌هایی از مکتب اسلام

text: مجله مکتب اسلام یک مجلهٔ دینی بود که از سوی شماری از حوزویان نوگرا قبل از انقلاب 1357 در قم منتشر می‌شد.  اولین شمارهٔ این نشریه در خرداد ماه ۱۳۳۷ منتشر شد. این ماهنامه در زمانی شروع به کار کرد که اندیشه های الحادی و مارکسیستی شدیدا" تبلیغ میشد و بازاریان تهران با حمایت فضلای جوان حوزه علمیه قم و بعدها پشتیبانی آیت الله بروجردی به دفاع از مبانی اسلام پرداخت.از طرفی در این نشریه گاه مناظره هایی از چهره های شاخص دانشگاهی نظیر علی شریعتی با مجتهدان جوان نظیر ناصر مکارم شیرازی برقرار میشد که در شکل دهی و رشد اندیشه های خواص مؤثر واقع شد. از نویسندگان این مجله به مکارم شیرازی، علی دوانی، جعفر سبحانی و حسین حقانی می توان اشاره داشت.


title: الدر اسکورولز ۳: موروویند

text: الدر اسکورولز ۳: موروویند یک بازی ویدئویی جهان باز در سبک نقش‌آفرینی اکشن است که توسط استودیو بازی‌سازی بتزدا توسعه یافته و به وسیلهٔ بتزدا منتشر شده‌است. این سومین قسمت در مجموعه بازی‌های "الدر اسکورولز" و ادامه "" می‌باشد. این بازی در سال ۲۰۰۲ برای مایکروسافت ویندوز و کنسول اکس‌باکس منتشر شده‌است.


title: فهرست مواد غذایی بر پایه اندازه کالری

text: جدول زیر مواد غذایی را از کم کالری به پرکالری فهرست کرده است:


title: فهرست مواد غذایی بر پایه اندازه کالری

text: چربی‌ها پر کالری ترین دسته مواد غذایی هستند. از سوختن هر ۱ گرم از این مواد در بدن حدود ۹ کیلو کالری انرژی آزاد می‌شود.United States Department of Agriculture"


title: کلامیدیا (ابهام‌زدایی)

text: کلامیدیا (ابهام‌زدایی) ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:


title: آنژین ناپایدار

text: آنژین ناپایدار نوعی از آنژین صدری است که شرایط غیرطبیعی دارد.


title: آنژین ناپایدار

text: تشخیص و تمییز آنژین ناپایدار از انفارکتوس غیر مشخص روی موج کیو بسیار مشکل است.


title: آنژین ناپایدار

text: درد ناحیه سینه می‌تواند بدون مقدمه ایجاد شود و همچنین آنژین پایداری که حتی در حالت استراحت توسط شخص حس شود، آنژین حالت ناپایدار به خود گرفته‌است.  تمام شرایط و حالات آنژین پایدار شامل محدوده ایجاد درد و کیفیت آن در این نوع آنژین نیز وجود دارد اما شدت و تناوب و مدت‌زمان آن شدیدتر است. آنژین ناپایدار بسیار خطرناک بوده و در ۱۰ درصد بیماران به یک سکته قلبی تبدیل می‌شود. علت آن کمبود اکسیژن مورد نیاز بافت ماهیچه قلب است. این کمبود اکسیژن به دلیل افزایش نیاز میوکارد نبوده و به علت ناتوانی قلب در پمپ کردن خون کافی درون شریان کرونر ایجاد می‌شود.


title: آنژین ناپایدار

text: درد در این نوع آنژین نیز به علت وجود انسداد و تنگی پلاکتی درون کرونر است ولی شکسته شدن پلاک‌های درون کرونر و ایجاد میکروآمبولی می‌تواند منجر به انسدادهای دیگری شود. درمان و دخالت‌های پزشکی و پیگیری آنژین ناپایدار همان است که در آنژین پایدار وجود دارد.


title: شین ها کیون

text: شین‌ها کیون(زاده۳۰ می ۱۹۷۴) در کره جنوبی بازیگر کره‌ای است. او با بازی در سریال بیمارستان چونا در ایران شناخته شده‌است.


title: شین ها کیون

text: شین‌ها کیون بازیگری که در سئول کره جنوبی در ۳۰ می ۱۹۷۴ متولد شده‌است، مدرک خود را از موسسه معتبر هنر سئول دریافت کرد. او قبل از مطرح شدن در سینما در تئاترهای بسیاری که در سطح شهر انجام می‌شد نقش آفرینی کرده بود. او در اولین فیلم معروف خود که در سال ۲۰۰۰ اکران شد، به نقش آفرینی در قالب یک سرباز کره شمالی پرداخت. سپس با بازی در فیلم‌ها و سریال‌های متعدد استعداد خود را نشان داد تا جایی که برای بازی در سریال مغز (بیمارستان چونا) که در آن نقش یک جراح مغز و اعصاب را بازی می‌کرد توانست در سال ۲۰۱۱ جایزه بزرگ جشنواره KBS Drama Awards را دریافت کند و تا به حال جوایز زیادی کسب نموده است. در وصف او کافی است بگوییم که بازیگری است که در نقش‌های بسیار متنوعی بازی کرده‌است و در بیشتر آن‌ها موفق بوده‌است.


title: زبان کوی

text: کوی، کویی، سوی یا کوای، (به تایلندی: ภาษากุย؛ به خمر: ភាសាកួយ)، یک زبان کاتویی، بخشی از خانواده بزرگتر آستروآسیایی است که توسط مردم کوی جنوب شرق آسیا صحبت می‌شود. کوی یکی از زبان‌های مهمتر خانواده مون-خمر است. در شمال شرق تایلند توسط حدود ۳۰۰٬۰۰۰ نفر، در استان‌های سالاوان، ساواناخت و سکونگ لائوس توسط حدود ۶۴٬۰۰۰ نفر؛ و در استان‌های پرئاه ویهئار، استونگ ترنگ و کامپونگ توم شمال کامبوج توسط ۱۵٬۵۰۰ نفر گویش می‌شود.


title: محمود فتوحی فیروزآباد

text: محمود فتوحی فیروزآباد (متولد سال ۱۳۳۸ در فیروزآباد یزد)، استاد مهندسی برق، و ۱۷مین رئیس دانشگاه صنعتی شریف بین سالهای ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۰ بوده است.


title: محمود فتوحی فیروزآباد

text: وی مدتی به عنوان رئیس بخش ایران IEEE فعالیت کرد و پژوهشگر برجسته سال ۱۳۹۱ در علوم مهندسی شده است. او همچنین عضو هیئت علمی واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد است.


title: محمود فتوحی فیروزآباد

text: محمود فتوحی فیروزآباد در سال ۱۳۳۸ در فیروزآباد واقع در ۱۰ کیلومتری یزد به دنیا آمد. وی تحصیلات ابتدایی و راهنمایی را به ترتیب در فیروزآباد و مجومرد یزد به اتمام رساند. سپس به عنوان دانش‌آموز نمونه از فیروزآباد دوران متوسّطه را در مدرسهٔ زرگران یزد گذراند. پس از اخذ دیپلم از دبیرستان اسلامی زرگران یزد تحصیلات دانشگاهی را در دانشگاه صنعتی شریف آغاز نمود. در سال ۱۳۶۴ در رشتهٔ مهندسی برق گرایش قدرت با رتبهٔ اوّل از این دانشگاه فارغ‌التحصیل شد.


title: محمود فتوحی فیروزآباد

text: در سال ۱۳۶۵ دورهٔ کارشناسی ارشد را در دانشکدهٔ فنّی دانشگاه تهران شروع کرده و همزمان در معاونت سازندگی و آموزش (دفتر آموزش) وزارت نیرو به عنوان کارشناس انتقال و توزیع مشغول به کار شد. پس از موفقیت در امتحان اعزام و اخذ بورس تحصیلی از وزارت علوم تحقیقات و فناوری تحصیلات خود را در دانشگاه ساسکاچوان کانادا آغاز نمود و موفق به اخذ درجهٔ کارشناسی ارشد و دکترا از آن دانشگاه نیز شد. از سال ۱۳۷۷ تا ۱۳۸۱ در دانشگاه ساسکاچوان به عنوان دانشجوی فوق دکتری و استاد مشغول تحقیق و تدریس بود. وی در حال حاضر استاد تمام دانشکده مهندسی برق دانشگاه صنعتی شریف می‌باشد. علاوه بر تحقیق و تدریس در این دانشگاه، مشاور شرکت مدیریت شبکهٔ برق ایران در امور پایایی و امنیت شبکه در وزارت نیرو و همچنین رئیس بخش ایران آی. تریپل ئی IEEE Iran section بود.


title: محمود فتوحی فیروزآباد

text: او دارای بیش از ۱۵۰ مقاله در مجلات معتبر بین‌المللی و ۲۰۰ مقاله در کنفرانس‌های علمی می‌باشد.


title: محمود فتوحی فیروزآباد

text: در ۱۶ شهریور ۱۳۹۳، محمدعلی نجفی، سرپرست وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، طی حکمی فتوحی فیروزآباد را بعنوان سرپرست دانشگاه صنعتی شریف منصوب کرد.


title: جان فلمستید

text: جان فلمستید (به انگلیسی John Flamsteed) ستاره‌شناس انگلیسی و نخستین ستاره‌شناس سلطنتی در انگلستان بود که بالغ بر نام ۳۰۰۰ ستاره را فهرست بندی کرده‌است.


title: جان فلمستید

text: فلمستید متولد دنبی، دربی شایر در انگلستان بود. وی تنها پسر از ازدواج نخست پدرش به حساب می‌آمد. فلمستید در آغاز در مدرسه عمومی دربی به تحصیل پرداخت و سپس در همان مدرسه فارغ‌التحصیل شد. در آن دوران بیشتر مدرسه‌ها را گروه مذهبی به نام پیوریتن‌ها سرپرستی می‌کردند که بدین دلیل فلمستید توانست آموخته‌های زبان لاتین خود را که مشتمل بر واژگانی ضروری بودند بیاموزد.


title: جان فلمستید

text: پس از فارغ‌التحصیلی او برای ادامه تحصیل در مقاطع عالی راهی شهر کمبریج شد و توانست به کالج جیزز این شهر راه یابد و به تحصیل در رشته ریاضی بپردازد ولی به دلیل بیماری مزمن چند سالی تحصیل او دچار وقفه شد. او در این سال‌ها به همراه پدرش به امر تجارت می‌پرداخت. وی در ۱۶ سپتامبر ۱۶۶۳ نخستین خورشید گرفتگی خود را مشاهده کرد. در اوت ۱۶۷۰، فلمستید پس از سفری که به کمبریج داشت دوباره در کالج جیزز نام‌نویسی کرد. گفته شده‌است پس از مرگ او، تمامی اوراق علمی و ابزار او توسط همسرش مارگارت مخفی شده بودند. نگارش‌های علمی او پس از گذر چندین سال بازگردانده شدند ولی ابزار او برای همیشه ناپدید شدند.


title: جان فلمستید

text: در سال ۱۶۸۱ فلمستید اعلام کرد که دو ستاره دنباله دار بزرگ را در نوامبر و دسامبر سال گذشته رصد کرده، به گونهٔ که اجزای آنها از یکدیگر جدا نبوده‌اند، بلکه یکی از آن ستاره‌های دنباله‌دار جدا به سوی خورشید در حرکت بوده و آن دیگری نیز در دنبال اولی بوده‌است. گرچه اسحاق نیوتن در مرتبه نخست با فلمستید مخالف کرد، اما سپس او نیز به همراه فلمستید استدلال کرد که ستاره‌های دنباله‌دار، همانند سیارات در یک مدار بیضی مانند بزرگ در حال گردش به دور خورشید هستند.


title: جان فلمستید

text: به عنوان ستاره‌شناس سلطنتی، فلمستید نزدیک به چهل سال وقتش را صرف فهرست بندی، مشاهده و ثبت دقیق ستارگانی کرد که در نهایت، شمار آنان سه برابر بیشتر از مدخلهای کتاب اطلس ستارگان تیکو براهه شد که سرانجام در سال ۱۷۱۲ ایساک نیوتن، رئیس انجمن سلطنتی، به همراه ادموند هالی، کتاب فهرست شده ستارگان فلمستید را منتشر کردند.


title: سالار عبده

text: سالار عبدُه (متولد ۱۹۶۵ در تهران) نویسنده ایرانی‌تبار و استاد نویسندگی خلاق در سیتی کالج نیویورک است. او در ایران زاده شد و بخش از کودکی‌اش در بریتانیا گذشت. پدرش علی عبده صاحب باشگاه ورزشی پرسپولیس و پدر بزرگش شیخ محمد عبده بروجردی بود و برادر بزرگ‌ترش رضا عبده بود. در چهارده‌سالگی ناچار به ترک ایران شد و پس از چند سال سختی توانست به دانشگاه برود. در دانشگاه برکلی و سپس در سیتی کالج نیویورک ادبیات انگلیسی خواند. او برنده جایزه‌های New York Foundation for Arts و National Endowment for the Art نیز هست. عبده هم‌اکنون در سیتی کالج نیویورک ادبیات و نگارش خلاق درس می‌دهد.


title: یک به‌علاوه یک

text: یک به علاوه یک یا همدردی با شیطان فیلم مستندی است ساخته ژان-لوک گدار محصول سال ۱۹۶۸. این فیلم گروه موسیقی راک رولینگ استونز را در حال کار روی ترانه "همدردی با شیطان" به تصویر می‌کشد. این فیلم اولین فیلم انگلیسی‌زبان گدار است.


title: دهستان شیخ‌عامر

text: دهستان شیخ عامر ، دهستانی از توابع بخش چاه‌ورز شهرستان لامرد است و در جنوب استان فارس واقع شده‌است.


title: دهستان شیخ‌عامر

text: مرکز این دهستان، روستای شیخ عامر است.


title: دهستان شیخ‌عامر

text: براساس سرشماری سال (؟) جمعیت دهستان شیخ عامر (؟)نفر (٬(؟)خانوار) بوده است.


title: برازش منحنی

text: برازش منحنی ، به عملی گفته می‌شود که با کمک آن می‌توان معادله‌های خطوط پیچیده را از مجموعه‌ای از نقاط عبور داد. این نقاط می‌توانند همان داده‌های آزمایشگاهی باشند. مثلاً شما تعدادی دادهٔ آزمایشگاهی دارید و می‌خواهید بهترین خط با معادلهٔ formula_1 را از این نقاط عبور دهید. معادلهٔ بدست آمده الزاماً از داده‌های شما عبور نمی‌کند؛ این معادله بهترین معادله‌ای خواهد بود که به تمامی داده‌های شما نزدیک است.


title: کمرکولی نوک‌زرد

text: کمرکولی نوک‌زرد نام یک گونه از تیره کمرکولی است.


title: رنگین‌تاب (پرنده)

text: رنگین‌تاب یا جاکامار پرنده‌ای است از یک تیره از راسته دارکوب‌سانان.


title: رنگین‌تاب (پرنده)

text: خانواده: GALBULIDAE


title: رنگین‌تاب نوک‌زرد

text: رنگین‌تاب نوک‌زرد نام یک گونه از تیره رنگین‌تاب است.


title: کورکور نوک‌زرد

text: کورکور نوک‌زرد نام یک گونه از تیره عقابیان است.


title: نمایشگر ال‌ای‌دی

text: نمایشگر ال‌ای‌دی، تابلو ال‌ای‌دی یا تابلو روان نوعی صفحهٔ نمایش الکتریکی و یا تلویزیون شهری رسانه مدرن شهر است.;که در پیام رسانی دیجیتال بکار می رود. اطلاعات، برنامه‌های تلویزیونی، منوها، تبلیغات و دیگر پیغام‌ها را می‌توان به وسیله تابلو ال ای دی نمایش داد. رسانه‌های دیجیتالی مثل ال‌ای‌دی، ال‌سی‌دی، ویدئو پروژکتور و نمایشگر پلاسما را می‌توان به عنوان صفحه نمایش دیجیتالی در محیطهای خصوصی و عمومی به کار برد. نمایشگر ال‌ای‌دی کم مصرف‌تر و سردتر از سایر نمایشگرها است و در سرعت بیشتر خاموش و روشن می‌شود که به آن زمان پاسخ‌دهی گویند. زمان پاسخ‌دهی عبارتست از زمان روشن و خاموش شدن پس از اعمال ولتاژ الکتریکی و قطع آن. زمان پاسخ‌دهی در لامپ‌های ال ای دی که در تابلو ال ای دی مورد استفاده است در حدود نانو ثانیه است. یعنی در حدود چند نانو ثانیه پس از اعمال ولتاژ به ال ای دی نور از سطح آن ساطع می‌شود. در سایر لامپ‌های مذکور به عنوان مثال لامپ تنگستن این زمان در حد چن میلی ثانیه است. این یعنی اینکه به محض اعمال ولتاژ نمی‌توان شاهد ساطع شدن نور از سطح این لامپ‌ها بود. لامپ‌های ال ای دی بسیار سریع اند، یعنی سریع روشن می‌شوند و سریع هم خاموش می‌شوند.


title: نمایشگر ال‌ای‌دی

text: یک ال ای دی (در یک تابلو ال‌ای‌دی) تلویزیون شهری رسانه مدرن شهر دائما روشن است و ال ای دی دیگری به طور منظم باسرعت بسیار بالا در حال روشن و خاموش شدن است. تفاوت بین این دو در این است که اگر زمان سوئیچینگ یا همان زمان روسن و خاموش شدن آنقدر کم باشد که خطای دید ایجاد شود تفاوت چندانی در میزان نور ساطع شده قابل رویت نیست.


title: نمایشگر ال‌ای‌دی

text: در حالت کلی ماتریس ال ای دی تلویزیون شهری رسانه مدرن شهر آرایه‌ای چند بعدی از ال‌ای‌دی هاست. در اینجا منظور از ماتریس آرایه‌ای دو بعدی از ال ای دی هاست.


title: نمایشگر ال‌ای‌دی

text: برای نمایش هر اطلاعاتی روی نمایشگر ال ای دی ماتریسی فوق می‌توان با سوئیچ ولتاژ در سطر و ستون بافاصله زمانی بسیار کم اسکن کرد.


title: نمایشگر ال‌ای‌دی

text: نسبتی که در اسکن تابلو ال ای دی تلویزیون شهری رسانه مدرن شهر بیان می‌شود بیانگر ابعاد ماتریس آن تابلو ال ای دی است که روی آن اسکن می‌شود. مثلا ابعاد ماتریس در تابلو ال ای دی با اسکن ۱/۲ برابر است با ۲در۲ و در اسکن ۱/۸ برابر است با ۸در۸ در شرایط کاملاً یکسان جنس ال ای دی و ولتاژ و ... میزان شدت نور تابلو ال ای دی در حالت اسکن تقریبا به میزان نسبت اسکن از حالت استاتیک کمتر است. مثلا شدت نور تابلو ال ای دی استاتیک ۸ برابر نور تابلو ال ای دی اسکن ۱/۸ است.https://www.jCitytv.com


title: سنگ‌چشم نوک‌زرد

text: سنگ‌چشم نوک‌زرد نام یک گونه از تیره سنگ‌چشم است.


title: گوهرمرغ نوک‌زرد

text: گوهرمرغ نوک‌زرد نام یک گونه از تیره گوهرمرغان است.


title: موزخوار

text: موزخوار یا توراکو نام یک تیره به نام موزخواران (Musophagidae) از راسته موزخوارسانان است.


title: موزخوار

text: Order Musophagiformes


title: موزخوار نوک‌زرد

text: موزخوار نوک‌زرد نام یک گونه از تیره موزخواران است.


title: ماهی‌خورک نوک‌زرد

text: ماهی‌خورک نوک‌زرد نام یک گونه از تیره ماهی‌خورک‌های رودخانه‌ای است.


title: مرغابی نوک‌زرد

text: مرغابی نوک‌زرد نام یک گونه از سرده انس است.


title: لیکویی نوک‌زرد

text: لیکویی نوک‌زرد نام یک گونه از سرده لیکوها است.


title: دانشگاه دولتی ترکمن

text: دانشگاه دولتی ترکمن قدیمی‌ترین و اولین دانشگاه در پایتخت ترکمنستان، عشق آباد بوده که در سال ۱۹۵۰ میلادی پایه‌گذاری شده‌است. بعدها پس ار استقلال از اتحادیه جماهیر شوروی به افتخار شاعر شهیر ترکمن نام این دانشگاه به دانشگاه دولتی مختومقلی فراغی تغییر کرد. هم‌اکنون ریاست دانشگاه به عهده دکتر قورت نیاز خان مرادوف می‌باشد.


title: دانشگاه دولتی ترکمن

text: این دانشگاه در ۱۴ ژوئیه سال ۱۹۵۰ با نام دانشگاه ایالتی ماکسیم گورکی تأسیس شد. در سال ۱۹۸۹ به عضویت باشگاه دانشگاه‌های اوراسیا درآمده و پس از استقلال به نام دانشگاه مختومفلی فراغی تغییر نام داد. این دانشگاه تفاهم نامه و قراردادهای علمی و همکاری‌های تحقیقاتی با دانشگاه‌های روسیه، آذربایجان، ارمنستان، بلاروس، اوکراین و رومانی و ترکیه دارد.در طول جنگ جهانی دوم، فیزیکدان معروف شوروی آندره ساخاروف جهت مطالعه و تحقیقات علمی به عشق آباد منتقل شده‌است.


title: پیام‌رسانی دیجیتال

text: پیام‌رسانی دیجیتال عبارت است از یک سیستم ترکیبی از سخت‌افزارها و نرم‌افزارهایی است که امکان نمایش طیف گسترده‌ای از اطلاعات را با کاربری‌های متنوع فراهم می‌کنند.


title: پیام‌رسانی دیجیتال

text: رسانه‌های دیجیتالی مثل تابلو ال‌ای‌دی، ال‌سی‌دی، ویدئو پروژکتور و نمایشگر پلاسما را می‌توان به عنوان صفحه نمایش دیجیتالی در محیطهای خصوصی و عمومی مثل فروشگاه‌های خرده فروشی، هتل‌ها، رستوران‌ها و شرکت‌ها (مثل ساختمان بورس) به کار برد.


title: جایزه مارچلو ماسترویانی

text: جایزهٔ مارچلو ماسترویانی () یکی از جوایز توزیع شده در جشنواره بین‌المللی فیلم ونیز است. این جایزه در سال ۱۹۹۸ به افتخار بازیگر ایتالیایی مارچلو ماسترویانی، که در پایان سال ۱۹۹۶ درگذشت، بنیان گذاشته‌شد. این جایزه برای به رسمیت شناختن یک بازیگر جوان مستعد و نوظهور به وجود آمده‌است.


title: اعضای جانوران

text: درباره اعضای جانوران (به یونانی باستان: Περὶ ζῴων μορίων؛ لاتین: "De Partibus Animalium") متنی نوشته شده توسط ارسطو است که در حوالی سال ۳۵۰ پیش از میلاد مسیح نگاشته شده است. این متن در کل به بررسی کالبدشناسی جانوران فیزیولوژی آن‌ها می‌پردازد و تلاش می‌کند تا درکی علمی از بخش‌های گوناگون بدن جانوران از جمله اعضا، بافت‌ها، مایعات، و غیره ارائه دهد.


title: اعضای جانوران

text: این متن به زبان عربی برگردانده شده و تشکیل‌دهندهٔ بخش‌های ۱۱ تا ۱۴ کتاب عربی «"کتاب الحیوان"» است.


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: باور به فرگشت و این که انسان‌ها و دیگر جانداران زنده از راه‌های طبیعی و دگرگون شدن یک ساختار به ساختاری دیگر پدید آمده‌اند ریشه‌های کهن در میان یونانیان باستان، رومیان، چینیان، و علوم اسلامی سده‌های میانی دارد. با آغاز طبقه‌بندی علمی جانداران در انتهای سده ۱۷ میلادی، اندیشهٔ زیستی در غرب تحت تأثیر دو باور متضاد قرار گرفت: یکی ذات‌باوری و اعتقاد به این بود که هر جانور دارای خصیصه‌های ذاتی نامتغیر است که خود برآمده از متافیزیک مکتب ارسطو و همسو با الهیات طبیعی بود؛ و دیگری برآمده از رویکردی متضاد با اندیشه ارسطویی در دانش نوین. با رشد روشنگری، جهان‌بینی فرگشتی و فلسفه مکانیکی از علوم فیزیکی تا تاریخ طبیعی را دربر گرفتند. طبیعت‌گرایان آغاز به تمرکز بر تغییرپذیر بودن گونه‌ها کردند؛ برآمدن دیرینه‌شناسی با مفهوم انقراض فشار را بر دیدگاه ثابت بودن طبیعت هر چه بیشتر کرد. در آغاز سده ۱۹ میلادی، ژان–باتیست لامارک نگره خود دربارهٔ تراجهش گونه‌ها را مطرح کرد، که نخستین نگره از این نوع دربارهٔ فرگشت به‌شمار می‌رفت.


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: در ۱۸۵۸، چارلز داروین و آلفرد راسل والاس، به صورت مشترک اقدام به چاپ نگره‌ای فرگشتی تازه کردند که به تفصیل در کتاب "خاستگاه گونه‌ها"ی داروین شرح داده شد. اگرچه تا پیش از ارائه نظریه فرگشتی داروین دیدگاه فرگشت‌گرایانه در جامعه علمی جای پا باز کرده بود، اما نظریه او به آن دلیل انقلابی تلقی می‌شود که توانست سازوکاری از چگونگی پدید آمدن تفاوت‌ها در گونه‌های مختلف را توضیح دهد؛ چیزی که امروزه با مفهوم انتخاب طبیعی می‌شناسیم. نظریه او همراه بود با شواهد بی‌شماری از شاخه‌های گسترده علمی همچون دامداری، جغرافیای زیستی، زمین‌شناسی، ریخت‌شناسی، و رویان‌شناسی.


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: بحث بر روی کار داروین باعث پذیرش سریع مفهوم کلی فرگشت شد، ولی سازوکار مشخصی که تحت عنوان انتخاب طبیعی او پیشنهاد داد، به صورت گسترده مورد استقبال قرار نگرفت، مگر تا هنگامی که پیشرفت‌های زیست‌شناسی در طی دهه‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۴۰ آن را دوباره پیش کشیدند. تا پیش از آن هنگام، بیشتر زیست‌شناسان ادعا می‌کردند عوامل دیگری مسئول فرگشت هستند. جایگزین‌های انتخاب طبیعی که در طی افول داروینیسم (تقریباً ۱۸۸۰ تا ۱۹۲۰) پیشنهاد شدند شامل به ارث بردن ویژگی‌های اکتسابی (نولامارکیسم)، میل ذاتی به تغییر (راست‌زایی)، و جهش‌های آنی و بزرگ (جهش‌گرایی) بودند. سنتز انتخاب طبیعی توسط ژنتیک مندلی در طی دهه‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ باعث بنیان نهادن شاخه جدید ژنتیک جمعیت شد. در طی دهه‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰، ژنتیک جمعیت با دیگر شاخه‌های زیستی ترکیب شد، و نگره‌ای به صورت گسترده مورد پسند از فرگشت را نتیجه داد که بیشتر زیست‌شناسی را در بر می‌گرفت: سنتز فرگشتی نوین.


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: در پی استقرار زیست‌شناسی فرگشتی، مطالعات جهش و تنوع در جمعیت‌های طبیعی، در ترکیب با جغرافیای زیستی و سامانه‌شناسی، منجر به پیدایش ریاضیاتی پیچیده و مدل‌های سببی از فرگشت شدند. دیرینه‌شناسی و کالبدشناسی تطبیقی به ساخت تاریخ فرگشتی حیات با جزئیات بالا کمک کردند. با برآمدن ژنتیک مولکولی در دهه ۱۹۵۰، مبحث فرگشت ملکولی بر پایه رشته‌های پروتئینی و تست‌های ایمنی‌شناختی پیدایش یافت، و بعدها بررسی‌های بر دی‌ان‌ای و آران‌ای را دربر گرفت. دیدگاه ژن-محور فرگشت اهمیت فراوانی در دهه ۱۹۶۰ یافت، و در پی آن بحث‌های زیادی بر روی سازگارپذیری، واحدهای انتخاب، و اهمیت نسبی رانش ژن در مقابل انتخاب طبیعی، انجام گرفتند. در پایان سده ۲۰ میلادی، توالی‌شناسی دی‌ان‌ای منجر به شناخت فیلوژنتیک مولکولی و انتقال افقی ژن شد، و راه را برای بازنویسی دوباره درخت حیات به صورت سامانه‌ای سه–دامنه باز کرد. همچنین، عوامل تازه شناخته شدهٔ درون‌هم‌زیستی و انتقال عمودی ژن پیچیدگی‌های بیشتری را وارد نگره فرگشتی کردند. یافته‌های زیست‌شناسی فرگشتی نه تنها بر شاخه‌های سنتی زیست‌شناسی تأثیری بزرگ داشته‌اند، که دیگر مباحث علمی و دانشگاهی را نیز (همچون انسان‌شناسی و روان‌شناسی) متأثر ساختند.


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: یونانیان باستان از دیدگاه آیینی مشکلی با پذیرش دیدگاه پدید آمدن فرگشتی انسان و دیگر جانوران نداشتند. با این حال، فیلسوفانی چون ارسطو و افلاطون بر این باور بودند که جهان و جانوران موجود در آن دارای نظم و ترتیب هستند و نمی‌توانسته‌اند برآمده از فرایندهای طبیعی کور و بی‌قاعده بوده باشند. در بحثی بسیار تأثیرگذار از ارسطو در نوشتار "اعضای جانوران"، او از مفهوم «هدف غایی» سخن می‌گوید که بر پایه آن «اعضای جانوران نه تنها به خاطر کارکردشان، که به خاطر نوعی هدف پنهان پدید آمده‌اند که نشان دهنده نوعی غرض و خواست از پیش تعیین شده است». او به این ترتیب این اندیشه را جا انداخت که یاخته‌ها «طراحی» شده‌اند و نه آنکه بی هیچ هدفی پدید آمده باشند.


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: این اندیشه که گونه‌ای جانور، یا حتی انسان، می‌تواند از نوع دیگری جانور پدیدار شود به نخستین فیلسوفان یونانی پیشاسقراطی بازمی‌گردد. آناکسیماندروس میلتوسی (۶۱۰ تا ۵۴۶ پ. م) بر این باور بود که در دوره‌ای آببندان از تاریخ زمین، نخستین جانوران در آب زندگی می‌کردند، و نخستین نیاکان خشکی‌زی انسان‌ها می‌بایست درون آب به دنیا آمده باشند و تنها بخشی از زندگیشان را بر روی خشکی سپری کرده‌اند. او همچنین عنوان کرد که نخستین انسانی که به شکل امروزین دیده می‌شود، می‌بایست فرزند نوع دیگری از جانوران باشد، چرا که انسان برای زندگی نیاز به مراقبت طولانی‌تر والدین دارد. امپدوکلس (۴۹۰ تا ۴۳۰ پ. م) عنوان کرد که آنچه ما مرگ و زندگی در جانوران می‌نامیم تنها جوش خوردن و جدا شدن مواد هستند و این ماده است که «گروه‌های بی‌شمار جنبندگان میرا» را پدیدمی‌آورد. به ویژه، نخستین جانوران و گیاهان مانند بخش‌های تکه شده از هم آن چیزهایی که امروزه می‌بینیم هستند، و تعدادی از آن‌ها توانستند در اشکال مختلف جوش بخورند و متصل شوند، و هر گاه «شرایط هر آنگونه بود که اگر از قصد و با نیت پیشین شکل می‌گرفت، آنگاه جانور بقا می‌یافت، در حالی که به شکل اتفاقی در راه مطلوب سرهم شده است». دیگر فیلسوفانی که در سده‌های میانی اهمیت بالایی یافتند، همچون افلاطون (۴۲۸ تا ۳۴۸ پ. م) و ارسطو (۳۸۴ تا ۳۲۲ پ. م)، و اعضای مکتب رواقی‌گری، بر این باور بودند که همه چیز، نه تنها موجودات زنده، از پیش توسط آفرینش الهی ثابت و تغییرناپذیر درست شده‌اند. این باور آنان، اندیشه فرگشتی را برای سده‌های طولانی عقب نگاه داشت. ارنست مایر زیست‌شناس، افلاطون را «ابرضدقهرمان فرگشت‌گرایی» می‌خواند؛ چرا که او مشوق نظریه ذات‌باوری یا نظریه مثل بود که بر پایه آن، هر چیزی که در جهان دیده می‌شود، صورتی ناکامل از ایده‌آل، شکل، یا «گونه» ای است که آن نوع را تعریف می‌کند. برای نمونه در کتاب "تیمائوسِ" خود، افلاطون داستانی را از زبان شخصیتی بیان می‌کند که در آن عقلی فعال، کیهان را و هر آنچه در آن است پدید آورد و از آنجا که خود نیک‌خوی بود «... رها از رشک، بر آن شد تا همه چیز تا سر حد امکان چونان خودش باشند.» خالق، همه انواع متصور از حیات را آفرید، چرا که «... بی آن‌ها، گیتی ناکامل می‌ماند، چرا که در برنمی‌داشت هر آنچه را که می‌بایست دربرداشته باشد، اگر می‌بایست متعالی باشد.» این «قاعده کمال» – اندیشه‌ای که بر پایه‌اش وجود همه انواع مستعد حیات، لزومی بر آفرینشی عالی هستند – اندیشه مسیحیت را بسیار تحت تأثیر قرار داد. با این حال شماری از تاریخ‌دانان علم در میزان تأثیر ذات‌باوری افلاطونی بر فلسفه طبیعی ابراز تردید کرده‌اند و به گفته آنان، بسیاری فیلسوفان پس از افلاطون بر این باور بودند که ممکن است گونه‌ها دارای توانایی دگرگون شدن داشته باشند و این ایده که گونه‌های زیستی ثابت و دارای ویژگی‌های ضروری تغییرناپذیر بودند جز در سده ۱۷ و ۱۸ و به هنگام آغاز رده‌بندی علمی زیست‌شناسانه اهمیت چندانی نیافت.


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: ارسطو که یکی از تأثیرگذارترین فیلسوفان یونانی در سده‌های میانی اروپا بود، دانشجوی افلاطون و یکی از نخستین تاریخ‌دانان طبیعی بود که نوشته‌هایش به صورت کامل باقی‌مانده‌اند. نوشته‌های او دربارهٔ زیست‌شناسی برآمده از پژوهش وی بر روی تاریخ طبیعی جزیره لزبوس و اطراف آن هستند که در چهار کتاب باقی‌مانده‌اند و اغلب با نام‌های لاتینشان شناخته می‌شوند؛ "De anima"، "Historia animalium"، "De generatione animalium"، و "De partibus animalium". کارهای ارسطو حاوی مشاهدات موشکافانه وی و تفاسیرش — در کنار افسانه‌ها و خطاها — هستند که نشان از سطح ابتدایی و ناهموار دانش و آگاهی در دوران وی دارند. با این حال، چارلز سینگر می‌گوید «هیچ چیز قابل‌توجه‌تر از تلاش‌های ارسطو برای نشان دادن روابط میان موجودات زنده به عنوان یک "scala naturae" نیست». عنوان "scala naturae" او اشاره به «نردبان حیات» یا «زنجیره عظیم وجود» دارد که بر پایه آن جانورانی که دارای پیچیدگی بیشتر ساختاری و کارکردی بودند به عنوان «یاخته‌های والاتر» شناخته می‌شدند. ارسطو باور داشت که ویژگی‌های یاخته‌های زنده به روشنی نشان می‌دادند که آن‌ها می‌بایست به گفته او «هدفی غایی» داشته باشند، یا به بیان دیگر آنکه آن‌ها برای هدفی طراحی شده‌اند. او به ویژه دیدگاه امپدوکلس را دربارهٔ اینکه جانوران موجود می‌توانسته‌اند نشات گرفته از شانس و احتمال باشند، رد کرد.


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: دیگر فیلسوفان یونانی، همچون زنون رواقی (۳۳۴ تا ۲۶۲ پ. م) بنیان‌گذار مکتب رواقی فلسفه، با ارسطو و دیگر فیلسوفان در اینکه طبیعت دارای شواهد آشکاری است که نشان از آفرینش دارای هدف دارد، موافق بودند. به این دیدگاه، غایت‌شناسی می‌گویند. سیسرو (۱۰۶ تا ۴۳ پ. م)، فیلسوف رواقی رومی، نوشته است که زنون باوری کلیدی در فیزیک رواقی داشت مبنی بر اینکه طبیعت در اصل «رهنمون شده و متمرکز است… تا جهان را پناهگاهی سازد… ساختاری بهینه برای بقا.»


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: اپیکور (۳۴۱ – ۲۷۰ پ. م) ایدهٔ انتخاب طبیعی را پیش‌بینی کرد. لوکرتیوس (۹۹ – ۵۵ پ. م) فیلسوف اتم‌گرای رومی، به بازنشر این ایده‌ها در شعر خود "در طبیعت اشیاء" پرداخت. در سامانه اپیکوری، تصور بر این بود که بسیاری گونه‌ها در گذشته از گایا به یکباره پدیدار شده‌اند، ولی تنها ساختارهای کارترا به بقا ادامه داده و بچه‌دار شده‌اند. به نظر نمی‌رسد که اپیکورگرایان به پیش‌بینی نگره فرگشت آنگونه که امروزه می‌شناسیم پرداخته باشند و به ظاهر باور به روندهای جدای پیدایشی برای هر گونه داشته‌اند، نه روندی پیدایشی یکتا که جانوران گوناگون در طی تاریخ از یاختهٔ مادر یکتایی جدا شده باشند.


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: اندیمشندان چینی باستان، همچون چوانگتسی (۳۶۹ – ۲۸۶ پ. م) که فیلسوفی تائوئیست بود، دیدگاه‌هایی دربارهٔ تغییرات گونه‌های زیستی عنوان کردند. به گفته جوزف نیدهام، تائوئیسم آشکارا ثابت بودن گونه‌های زیستی را منکر می‌شد و اندیشمندان تائوئیست بر این گمان بودند که گونه‌ها ویژگی‌های مختلف خود را در پاسخ به محیط‌های مختلف دارا شده‌اند. تائوئیسم انسان، طبیعت، و آسمان‌ها را در حالتی از «تغییر شکل مداوم» موسوم به "تائو" می‌داند که در تضاد با دیدگاه بیشتر ساکن‌اندیش طبیعت در غرب بود.


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: شعر "در طبیعت اشیاء" لوکرتیوس بهترین منبع باقی مانده‌است که به توضیح اندیشه‌های فیلسوفان اپیکورگرای یونانی می‌پردازد. این شعر به توصیف تشکیل یافتن کیهان، زمین، موجودات زنده، و جامعه بشری از راه سازوکارهای کاملاً طبیعی، بی هیچ گونه دخالت فراطبیعی، می‌پردازد. بعدها، "در طبیعت اشیاء" بر اندیشه‌های کیهانی و فرگشتی فیلسوفان و دانشمندان طی و پس از دوران رنسانس تأثیر مهمی گذاشت. دیدگاه لوکرتیوس در تقابل آشکار با دیدگاه فیلسوفان رومی اهل مکتب رواقی‌گری همچون سیسرو، سنکای جوان (تقریباً ۴ پ. م تا ۶۵ پس از میلاد)، و پلینیوس (۲۳ تا ۷۹ پس از میلاد) بود که دارای دیدگاه‌های قوی غایت‌گرایانه از جهان طبیعی بودند و بعدها الهیات مسیحی را تحت تأثیر بسیار قرار دادند. سیسرو می‌نویسد که دیدگاه رواقی از طبیعت به عنوان بنیادی که در آن حیات در اصل برای «آنانی که مناسب‌تر [از دیگران] برای بقا بودند» بود، به ویژه به مذاق اشراف جامعه هلنیستی یونان خوش می‌آمد.


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: آگوستین قدیس (سده ۴ میلادی) از نخستین کسانی است که به اندیشه‌های فیلسوفان یونانی بازگشت و نوشت که داستان آفرینش آورده شده در سفر پیدایش نباید آنچنان تحت‌اللفظی گرفته شود. در کتاب "De Genesi ad litteram" ("در باب معنای عینی پیدایش")، وی می‌نویسد که در بعضی موارد جانوران جدید ممکن است از «تجزیه» ساختارهای قدیمی‌تر حیات پدید آمده باشند. برای آگوستین «حیاتِ گیاهان، ماکیان، و جانوران بی‌عیب نیست … ولی خلق شده در حالتی از استعداد بالقوه [هستند]»، برخلاف آنچه او ساختارهای کامل الهی فرشتگان، گنبد آسمان، و روح انسان می‌دانست. باور آگوستین دربارهٔ اینکه انواعی از حیات «به آرامی در طول تاریخ» تغییر شکل داده‌اند، پدر کوزپه تانزلا–نیتی، استاد الهیات دانشگاه سانتا گروچه در رم را بر آن داشت تا ادعا کند آگوستین به ارائه گونه‌ای از فرگشت پرداخته است.


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: بر خلاف اسلام، باورمندان به آیین‌های مسیحیت و یهود دلایل دینی برای مخالفت با اندیشه فرگشتی حیات داشتند چرا که چنین اندیشه‌ای در تقابل با داستان آفرینش نوشته شده در سفر آفرینش بود. بر پایه این داستان، جهان به شکل یک‌باره توسط خدا آفریده شد و جانوران درون آن همگی در طی زمانی کوتاه بر روی زمین پدیدار شدند. با این حال تعدادی از اندیشمندان مسیحی نظریات گوناگونی نسبت به مسئله آفرینش ابراز کرده‌اند. برای نمونه، سنت آگوستین بر نوعی نظریه پیشافرگشتی باور داشت که بر پایه آن خداوند بذرهای حیات را بر روی زمین پراکنده‌ساخته است و آن بذرها در گذر زمان تبدیل به جانداران گوناگون شده‌اند.


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: اگرچه اندیشه‌های فرگشتی یونانیان و رومی‌ها پس از سقوط امپراتوری روم به درون اروپا راه نیافت، اما دانشمندان و اندیشمندان مسلمان آن‌ها را گم نکرده و به نگاهداری و بازنشرشان پرداختند. در دوران طلایی اسلام از سده ۸ تا ۱۳ میلادی، فیلسوفان مسلمان اندیشه‌هایی را دربارهٔ تاریخ طبیعی بسط دادند. این ایده‌ها شامل تراجهش از موجودات نازنده به زنده بود؛ «از کانی به گیاه، از گیاه به جانور، و از جانور به انسان.»


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: در سده‌های میانی جهان اسلام، جاحظ (۷۷۶ – ۸۶۸ میلادی) "کتاب الحیوان" خود را در سده ۹ میلادی نوشت. در بخشی از این کتاب، وی می‌نویسد «موش برای غذای خود به بیرون می‌رود، و با هوش خود آن را به دست می‌آورد، چرا که [موش] همه جانوران پست‌تر از خود را می‌خورد» و در عوض از آن مهاجمانی که قوی‌تر از خود هستند فرار می‌کند: «می‌بایست از مارها و پرندگانی که می‌خواهند وی را ببلعند دوری کند». پشه‌ها «از غریزه خبر دارند که خون آن چیزی است که آن‌ها را زنده نگاه می‌دارد» و هنگامی که جانوری را می‌بینند، «می‌دانند که پوست [آن جانور] به گونه‌ای است که غذایشان را مهیا می‌سازد.» در عوض، مگس‌ها به شکار پشه‌هایی می‌پردازند «که غذای مورد علاقه‌شان است»، و دیگر مهاجمان نیز مگس‌ها را شکار می‌کنند. «در یک کلام، هیچ جانوری، نه می‌تواند بدون غذا زندگی کند، و نه می‌تواند از سرنوشت خود در شکار شدن بگریزد. هر جانور ضعیف به بلعیدن جانوران ریزتر از خود می‌خیزد و گریزی نیز برای جانوران قوی از خورده شدن توسط قوی‌تر از خودشان نیست. بر این سبق، انسان را نیز فرقی با جانوران نیست، اگرچه شدتش تفاوت دارد. خلاصه آنکه خداوند بعضی انسان‌ها را علت حیات دیگران، و مشابهاً، او را عامل مرگ بعضی دیگر جانوران قرار داده است.» جاحظ همچنین به توصیف زنجیره‌های غذایی پرداخت.


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: به گفته بعضی پژوهشگران، بعضی از اندیشه‌های ابن خلدون را می‌توان پیش‌گفتاری بر نگره زیستی فرگشت دانست. در ۱۳۷۷، ابن خلدون در "مقدمه" خود می‌نویسد که انسان‌ها ار «جهان میمون‌ها» برخاسته‌اند، در روندی که بر پایه‌اش «گونه‌ها متعددتر می‌شوند.» در فصل ۱ این کتاب، او می‌گوید: «این جهان با همه آفریده‌هایش قاعده مشخص و ساخت مدونی دارد [و] نشان دهنده پیوندهایی است میان علت و معلول‌ها، ترکیب‌های بخش‌های از آفرینش با دیگر بخش‌ها، و تغییر شکل‌های بعضی موجودات به دیگر [موجودات]، در الگویی که هم جالب توجه است و هم بی‌پایان.»


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: فصل ۶ "مقدمه" همچنین می‌نویسد:


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: در طی سده‌های میانی آغازین، کارهای کلاسیک یونانی به‌طور کامل بر غربیان ناپیدا و گمشده بودند. با این حال، ارتباط برقرار کردن آن‌ها با جهان اسلام، که در آن دست‌نوشته‌های یونانیان باستان نگهداری می‌شد و آن‌ها را شرح و بسط می‌دادند، به سرعت باعث ایجاد جنبش ترجمه این آثار به زبان لاتین شد. اروپاییان دوباره با کارهای افلاطون و ارسطو، و همچنین اندیشه اسلامی، آشنا شدند. اندیشمندان مسیحی مکتب مدرسی، به ویژه پیر آبلار (۱۰۷۹ – ۱۱۴۲ م) و تامس آکویناس (۱۲۲۵ – ۱۲۷۴ م)، طبقه‌بندی ارسطویی را با اندیشه‌های افلاطون در باب نیک بودن خداوند، و اینکه همه اشکال محتمل حیات می‌بایست در آفرینشی بی‌نقص حضور داشته باشند، مخلوط کردند و به سامانه‌ای عظیم و متصل به هم از همه موجودات بی‌جان، زنده، و آسمانی رسیدند: "scala naturae"، یا زنجیره عظیم هستی.


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: در این سامانه، هر آنچه حیات دارد می‌بایست در نظمی قرار داشته باشد؛ از «کمترین» تا «بالاترین»، که دوزخ در پایین و خدا در بالا قرار گرفته‌اند. در زیر خدا، سلسله مراتب فرشتگان که همچون مدار سیارات فرض شده‌اند، به همراه انسان در مرتبه‌ای میانی، و کرم‌ها به عنوان پایین‌ترین نوع جانوران. از آنجا که در این سامانه، گیتی در نهایت بی‌نقص متصور می‌شد، زنجیره عظیم هستی نیز کامل فرض می‌شد. هیچ پیوند خالی درون زنجیره وجود نداشت، و هیچ پیوندی با بیش از یک گونه نشان داده نمی‌شد. هیچ گونه‌ای نمی‌توانست از یک جای زنجیر به جای دیگر برود. از این روی، در این نسخهٔ مسیحی‌شدهٔ گیتی کامل افلاطون، گونه‌های نمی‌توانستند هیچ‌گاه تغییر یابند، و بنا بر متن سفر پیدایش همواره ثابت می‌ماندند. برای انسان‌ها نیز فراموش کردن جایگاهشان گناه دانسته می‌شد؛ چه همانند جانوران پایین‌تر از خود رفتار می‌کردند، چه بیشتر از آنچه را که آفریدگارشان برایشان رقم زده بود به خیال راه می‌دادند.


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: انتظار می‌رفت که مخلوقاتی که بر روی سطوح موازی بودند به یکدیگر شباهت نزدیک داشته باشند؛ باوری که در گفتهٔ «طبیعت جهش نمی‌کند» بیان شده‌است. این ایده پایه‌ای زنجیره عظیم هستی اندیشهٔ تمدن‌های غربی را برای سده‌ها تحت تأثیر قرار داد، و بخشی از برهان نظم در الهیات طبیعی را تشکیل می‌داد. به عنوان نوعی سامانه طبقه‌بندی، زنجیره عظیم هستی اساسی‌ترین اصل و پایه دانش در حال رشد زیست‌شناسی در سده‌های ۱۷ و ۱۸ میلادی بود.


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: در حالی که زنجیره عظیم هستی و برهان نظم از سوی الهی‌دانان مسیحی نقش مهمی در رشد این باور داشتند که جهان طبیعی در سلسله مراتبی طراحی‌شده و نامتغیر می‌گنجد، بعضی الهی‌دانان دیدگاه بازتری نسبت به این امکان که جهان می‌توانسته است طی روندهای طبیعی شکل گیرد داشتند. تامس آکویناس در این استدلال که نباید متون کهَنی چون سفر پیدایش را تحت‌اللفظی تفسیر کرد، پا را حتی فراتر از آگوستین گذاشت. او بیان کرد که مستقل بودن طبیعت نشانه‌ای از الوهیت خداوند است و تضادی میان باور به جهانی ساخته شده توسط خدا و این اندیشه که گیتی می‌توانسته است در طی زمان و بر پایه سازوکارهای طبیعی فرگشت یافته باشد، وجود ندارد. با این حال، آکویناس دیدگاه‌های کسانی چون امپدوکلس را که روندهای طبیعی را نمایشگر این می‌دانستند که گیتی بدون هدفی در پشت خود پدید آمده‌است، زیر سؤال برد. به گفته او، «از این روی، آشکار است که طبیعت چیزی جز نوع ویژه‌ای از هنر نیست، یعنی هنر الهی، که بر اشیاء تجلی یافته‌است، آنچه توسطش اشیاء به سوی هدفی معین به جنبش در می‌آیند. [این] آن چیزی است که اگر کشتی‌سازی می‌توانست به الوارها بدهدش، آن الوارها خود را به حرکت درمی‌آوردند تا یک کشتی ساخته شود.»


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: در نخستین نیمهٔ سده ۱۷ میلادی، فلسفه مکانیکیِ رنه دکارت به ترویجِ به‌کاربردن استعارهٔ «گیتی به مثابه یک ماشین» پرداخت؛ ایده‌ای که بعدها شناسهٔ انقلاب علمی شد. میان ۱۶۵۰ و ۱۸۰۰، برخی طبیعی‌دانانی چون بنوا دمیه نگره‌هایی را مطرح کردند که گیتی، زمین، و حیات را تشکیل یافته به صورت مکانیکی و بدون هدایت آسمانی به تصویر می‌کشیدند. در عوض اما، بیشتر نگره‌های هم‌دوره با ایشان در زمینه فرگشت، همانند نگره‌های گوتفرید لایبنیتس و یوهان گوتفرید هردر، فرگشت را به شکل فرایندهایی در اصل «معنوی» معرفی می‌کردند. در ۱۷۵۱، پییر لوئی موپرتوئی به سوی ساختارهایی مادی‌گرایانه‌تر متمایل شد. او از دگرگونی‌های طبیعی نوشت که در طی زادوولد پدید می‌آیند و در طی چندین نسل جمع شده، باعث ایجاد نژادها و گونه‌های جدید می‌شوند؛ توصیفی که در حالتی کلی، مفهوم انتخاب طبیعی را پیش‌بینی می‌کرد.


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: ایده‌های موپرتوئی در تناقض با تأثیرهای رده‌بندان پیشینی چون جان ری بودند. در پایان سده ۱۷ میلادی، رِی نخستین تعریف از یک گونه زیستی را ارائه کرده بود؛ چیزی که وی با ویژگی‌های ضرورتاً نامتغیر مشخص می‌کرد و عنوان کرد که سلالهٔ هر گونه هیچ‌گاه نمی‌تواند به پدید آمدن گونه‌ای دیگر منجر شود. اندیشه‌های ری و دیگر رده‌بندان سده ۱۷ میلادی تحت تأثیر الهیات طبیعی و برهان نظم بودند.


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: واژه اِوولوشِن "evolution" (از لاتین "evolutio"، به معنای «بازشدن همچون یک طومار») در آغاز برای اشاره به رشد رویانی به کار رفت که نخستین آن در رابطه با رشد و تکوین گونه‌ها به ۱۷۶۲ مربوط می‌شد؛ هنگامی که شارل بونه آن را برای مفهوم «پیش‌سازه» خود به کار بود، که در آن گونه‌های ماده ساختاری ریزجثه و ناکامل از همه نسل‌های آینده را حمل می‌کنند. این واژه بعدها معنای کلی‌تر به خود گرفت که رشد مرحله‌ای را نشان می‌داد.


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: بعدها در سده ۱۸ میلادی، ژرژ-لوئی لکرک کنت دو بوفون، فیلسوف فرانسوی و یکی از پیشروان تاریخ طبیعی در زمان خود، عنوان کرد که آنچه بیشتر مردم "گونه" می‌خوانند، در واقع جورهای مشخص و دگرگون‌شده از یک گونه اصلی هستند. برای نمونه، او بر این باور بود که شیرها، ببرها، پلنگ‌ها، و گربه‌های خانگی ممکن است همگی نسبی مشترک داشته باشند. او همچنین حدس زد که تعداد ۲۰۰ یا بیشتری پستاندار، که تا آن هنگام شناخته شده بودند، ممکن بود از تنها ۳۸ گونه اصلی برخاسته باشند. اندیشه‌های فرگشتی بوفون محدود بودند؛ او باور داشت که هر کدام از گونه‌ها و ساختارهای اصلی از راه پیدایش آنی پدید آمده‌اند و اینکه شکل‌گیری هر یک توسط «قالب‌های درونی» بوده‌اند که میزان تغییر را محدود می‌کردند. کارهای وی، "Histoire naturelle" (پارسی: "تاریخ طبیعی")، و "Époques de la nature" (پارسی: "دوران‌های طبیعت")، شامل نگره‌های به خوبی سامان‌یافته دربارهٔ منشأیی به کلی مادی برای زمین و نیز اندیشه‌های او در زیر سؤال بردن ثابت بودن گونه‌ها، بسیار تأثیربرانگیز بودند. دنی دیدرو، دیگر فیلسوف فرانسوی، نیز نوشته‌هایی دارد دربارهٔ اینکه موجودات زنده می‌توانسته‌اند در آغاز به شکل خلق‌الساعه پدید آمده باشند، و گونه‌ها همواره در طی روندی آزمایش‌گونه پدید می‌آیند که در آن ظاهرهای جدید پدیدار شده، و طبق سعی و خطا یا باقی می‌مانند یا نابود می‌شوند. این ایده را می‌توان نوعی پیشگویی جزئی از انتخاب طبیعی دانست. میان ۱۷۶۷ و ۱۷۹۲، جمیز برنت، لرد مونبودو در نوشته‌های خود نه تنها به این مفهوم اشاره داشت که انسان از نخستی‌ها برخاسته است، بلکه همه جانوران، در پاسخ به طبیعت، روش‌هایی را برای خوگیری و سازگار شدن ویژگی‌هایشان در دوره‌های زمانی طولانی یافته‌اند. پدربزرگ چارلز داروین، اراسموس داروین، "وحش‌نامه" (۱۷۹۴–۱۷۹۶) را به چاپ رساند که در آن مدعی شد «همه جانوران خونگرم از یک رشتهٔ زندهٔ یکتا برخاسته‌اند.» در شعر "معبد طبیعت" (۱۸۰۳) خود، وی به توصیف برخاستن یاخته‌های ریزجثه از درون گِل تا همه تنوع امروزینش پرداخته است.


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: اندیشه فرگشتی حیات در سده ۱۸ میلادی آغاز به نیرومند شدن و پیدا کردن هواداران تأثیرگذار کرد. دلیل اینکه چرا این اندیشه تنها پس از آن سده قوی شد می‌تواند این باشد که سده ۱۸ام میلادی زمانی بود که مردم اروپا آغاز به زیر سؤال بردن کلیسا و تصویر ارائه شده توسط آن از تاریخ حیات کردند. بر پایه این تصویر، انسان‌ها با هبوط از آسمان، نیاز به لطف و بخشش خداوند دارند تا به رستگاری برسند. در این سده، چنین ایده‌ای با طرح این مسئله که شاید انسان‌ها سرنوشتشان را خود در دست دارند و می‌توانند در گذر زمان به رشد و تعالی برسند، زیر سؤال رفت. دیدگاه دوم که بر پایه «پیشرفت» انسان‌ها و قرار داشتنشان بر مسیر رو به بالا و پیشرفت بدون نیاز به نیروهای فراطبیعی بود راه را برای اندیشه پدید آمدن حیات مستقل از آسمان‌ها گشود.


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: اندیشه‌های رنه دکارت در زمینه مکانیسم فلسفی و تشبیه گیتی به ماشینی منظم و در جنبش – که بعدها باعث انقلاب علمی شدند – در نیمه نخست سده ۱۷ میلادی گروهی از فرگشت‌باوران، از جمله بنوا دمیه، را در میان سال‌های ۱۶۵۰ تا ۱۸۰۰ میلادی بر این باور رساند که جهان، زمین، و حیات به شکل مکانیکی و بدون دخالت آسمانی پدید آمدند. بر خلاف او اما بیشتر نظریه‌های فرگشت آن هنگام، از جمله آرای گوتفرید لایبنیتز و جی. جی. هردر، فرگشت را روندی در اصل معنوی می‌دانستند. در سال ۱۷۵۱، پییر لوئی موپرتوئی شکلی ماده‌گرایانه‌تر ارائه داد که بر پایه آن تغییرات طبیعی در طی تولید مثل پدید می‌آیند و در طی چندین نسل جمع می‌شوند و باعث شکل گرفتن نژادها و حتی گونه‌های جدید می‌شوند؛ نظریه‌ای که در حالت کلی مفهوم انتخاب طبیعی را دربرداشت.


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: در سال ۱۷۹۶، ژرژ کوویه نتایج پژوهش‌های خود را در زمینه تفاوت‌ها میان فیل‌های موجود و سنگواره‌های یافت شده از آنان منتشر کرد. یافته‌های او، ماموت‌ها و پستانک‌دندان‌ها را گونه‌هایی جدا معرفی کردند که از هر جانور زندهٔ دیگری متمایز هستند و به بحثی طولانی و تاریخی دربارهٔ اینکه آیا ممکن است جانوری منقرض شود پایان داد. در ۱۷۷۸، جیمز هاتن فرایندهای زمین‌شناختی تدریجی را که به شکل پیوسته در زمان‌های طولانی روی می‌دهند، توصیف کرد. در دهه ۱۹۷۰، ویلیام اسمیت روند طبقه‌بندی چینه‌های سنگی توسط سنگواره‌های یافت شده در هر لایه را هنگامی که بر روی نقشه جغرافیایی خود از انگلیس کار می‌کرد، آغاز کرد. به شکل مستقل، کوویه و الکساندر برونیار نتایج تأثیرگذاری را از بررسی‌هایشان بر روی تاریخ جغرافیایی مناطق اطراف پاریس مبتنی بر ترتیب چینه‌شناختی لایه‌های سنگی منتشر کردند. این آثار توانستند به یافتن قدمت زمین کمک کنند.


title: تاریخچه اندیشه فرگشتی

text: آگاهی از سنگواره‌های موجود رشد چشمگیری در دهه‌های نخستین سده ۱۹ میلادی به خود گرفت. تا دهه ۱۸۴۰، مهم‌ترین رویدادهای تاریخچه زمین‌شناختی هر چه بیشتر روشن می‌شدند، و در ۱۸۴۱ جان فیلیپس سه دوران اصلی را بر پایه زیاگان اصلی یافت شده در آن‌ها نام‌گذاری کرد: دوران دیرینه‌زیستی که در آن زمین مملو از بی‌مهرگان و ماهی‌ها بود؛ دوران میانه‌زیستی که شاهد فرمانروایی خزندگان بر زمین بود؛ و دوران نوزیستی پستانداران. این تصویر پیش‌رونده از تاریخ حیات توسط آدام سجویک، زمین‌شناس محافظه‌کار انگلیسی، و ویلیام باکلند پذیرفته شد. با این حال، آن‌ها به همراه کوویه به این باور داشتند که انقراض‌های صورت گرفته ناشی از حوادث طبیعی دهشتناک بوده‌اند و پس از هر دور از آن‌ها، دور تازه‌ای از آفرینش الهی آغاز شده‌است. باکلند همچنین به همراه گروهی از دانشمندان انگلیسی تلاش کرد تا واپسین دوره انقراض بزرگ بر روی زمین را به افسانه نوح پیامبر و سیل شدید آن ربط دهد.